comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
larũ ruinam: etiã cęloꝵ interitꝰ tendat᷑.
Alii uero eas stellas putant esse ruituras.
de quib &e paulus apłs scribit. Hon est
nobis certamen aduersus carnẽ & sangui¬
nẽ. sed aduersus principatꝰ & aduersus
potestates. aduersus rectores tenebrarũ
istarum. &e aduersus sp̃ualia nequiciȩ
incȩlestib. Nec mirũ si demones qui in
aere habitant dicantur esse cȩlestes. cum
etiã uolucres cęli utiq quȩ non incęlo
sed inaere uolitant. scriptura cognomi¬¬
net. Nam &e diabolus transfigurat᷑ in
angłm lucis. stellam esse se simulans.
Et saluator uidit eum quasi fulgur
de cȩlo cadentẽ. & tropologice de eo quis&
stella magna dr̃. Quomͦ cecidit lucifer qu
mane oriebatur: Hȩc uniuersa fient. quia i¬
sententia & ultio in peccatores. quę
ꝓfertur a dño. Qui gladius & mache
in etechiel contra impios exacuitur. ac
plurimis int̾fectis uaginã suã iubetur

Expanded text:
larum ruinam etiam coelorum interitus ostendatur . larum ruinam etiam coelorum interitus ostendatur . Alii vero has stellas putant esse ruituras, de quibus et Paulus Apostolus scribit: Non est nobis certamen adversus sanguinem et carnem, sed adversus principatus, adversus potestates, adversus rectores tenebrarum istarum, adversus spiritualia nequitiae in coelestibus . Nec mirum si daemones qui in aere habitant, dicantur esse coelestes, cum etiam volucres coeli, quae utique non in coelo, sed in aere volitant, Scriptura cognominet. Nam et Satanas transfiguratur in Angelum lucis , stellam se esse simulans. Et Salvator vidit eum quasi fulgur de coelo cadentem . Et tropologice de eo quasi de stella magna dicitur: Quomodo cecidit Lucifer qui mane oriebatur ? Haec universa fient, quia isententia, et ultio in peccatores, quae profertur a Domino. Qui gladius et machaera in Ezechiel contra impios exacuitur; ac plurimis interfectis, vaginam suam jubetur
Abbreviated transcription (Latin):
siue complicent᷑ cȩli sicut liber. & omĩs
transtuler̃ &e stellȩ defluent insim ilitu-¬
dinẽ folior. quȩ appropinquante frigore
arentia contracta de uinea & ficu defluunt.
Stellȩ cadent de cęlo. & uirtutes cęlorum
cõmouebunt᷑. & tunc apparebit signum
filii hominis incęlo. Et hoc considerandũ.
qđ non dicat interire cȩlos. sed replicari
siue complicari quasi libros. ut postquã peccata
omnĩa aꝑta fuerint & relicta: cõplicent᷑
qui prius aꝑti fuerant. ut nequaqͣm ultra
scribant᷑ in eis delicta multor. De huius¬
cemodi libris. & daniel insuo uolumine
loquitur. ludiciũ sedit. & libri aꝑti sunt
inquib descripta erant oꝑa singuloꝵ.
Stellas aut̃ cadere pleriq arbitrantur.
iurta apocalipsin ioħis. & illud qđ alibi
scriptũ est: stellȩ uniuersȩ ardentes sol
has stellas quȩ incęlo rutilant. ut in par.¬
te monstrent᷑ & totum. qđ scilicetꝰ ꝑstel¬

Expanded text:
sive complicentur coelsive complicentur coeltranstulerunt, et stellae defluant, in similitudinem foliorum, quae, appropinquante frigore, arentia atque contracta de vinea et ficu defluunt. Stellae cadent de coelo, et virtutes coelorum movebuntur, et tunc apparebit signum Filii hominis in coelo . Et hoc considerandum, quod non dicat interire coelos, sed replicari, sive complicari, quasi librum, ut postquam omnia peccata aperta fuerint et relecta, complicentur qui prius aperti fuerant, ut nequaquam ultra scribantur in eis delicta multorum. De hujuscemodi libris Daniel in suo volumine loquitur: Judicium sedit, et libri aperti sunt , in quibus descripta erant opera singulorum. Stellas autem cadere plerique arbitrantur, juxta Apocalypsim Joannis . et illud quod alibi scriptum est: Stellae universae ardentes sputant. quae in coelo rutilant, ut in parte monstretur et totum, quod scilicet per stel
Abbreviated transcription (Latin):
de interitu dr̃ omĩum nationũ & de con¬
sũ matione mundi. quȩ est indie futura
iudicii. Vnde om̃s gentes & popłi terrȩ.¬
& plenitudo eiꝰ. orbis & cuncta genimina
illius. tam quȩ habitant᷑ loca quã quȩ
in habitabilia sunt nimietate frigoris
& caloris iubent᷑ audire. & quȩ uentura
sunt cumomĩ mentis tremore cognoscere
Indignatio enĩ dñi nequaquã suꝑ unam
gentẽ uideam. & assirios atq chaldeos.
egiptios & moabitas. amanitas &e phili¬
steos. sed contra om̃s gentes & suꝑ uniuer.¬
sam militiam. siue ut septua ginta tran.¬
stulerunt numerũ earũ uentura describit᷑.¬
quȩ interficiat eas & fetorem corporum
putrescentium in altum ascendere faciat.
significans peccata omĩum nationũ. ita ut
sanie earũ &e spurcicia ac sanguine mon.¬
tes repleantur. sullimesq uirtutes & angłi
qui singulis gentib pͣsidebant. & tabescat
omĩs militia uel fortitudo cęloꝵ. replicent᷑

Expanded text:
de interitu omnium dicitur nationum, et de conde interitu omnium dicitur nationum, et de consummatione mundi, quae est in die futura judicii. Unde omnes gentes et populi terrae et plenitudo ejus, orbis et cuncta genimina ejus, tam quae habitantur loca, quam quae inhabitabilia sunt nimietate frigoris et caloris, jubentur audire, et quae ventura sunt cum omni mentis tremore cognoscere. Indignatio enim Domini nequaquam super unam gentem Judaeam, et Assyrios atque Chaldaeos, Aegyptios, Moabitas, et Ammonitas, et Philisthaeos: sed et contra omnes gentes, et super universam militiam, sive ut LXX transtulerunt, numerum earum. ventura describitquae interficiat eas, et fetorem corporum putrescentium in altum ascendere faciat: significans peccata omnium nationum: ita ut sanie earum et spurcitia, ac sanguine montes repleantur: sublimes quaequae virtutes et Angeli, qui singulis gentibus praesidebant; et tabescat omnis militia vel fortitudo coelorum: replicentur,
Abbreviated transcription (Latin):
gentes. & furor suꝑ uniuersam miliciã
earũ. Int̾fecit eas. & dedit eas in occisionẽ.
Occisi earũ ꝓicientur. & de cada uerib eor
ascendet fetor. Tabescent montes a sangui¬
Ine eor. & tabescet omĩs militia cęlors.¬
Et replicabuntur siue complicabuntur
sicut liber cȩli. & omis militia eor defluet
sicut defluit folium de uinea & de ficu.
Iqm̃ inebriat᷑ est incęlo gladius m̃s. Ecce
I suꝑ idumeam descendet. & suꝑ popłm inter.¬
fectionis meȩ adiudiciũ. Gladius dni replet̾¬
I est sanguine. in crassatꝰ est adipe de sangui¬
Ine agnoꝵs ce hircoꝵs. de sanguine medul¬
Ilators arietum. Uictima enĩ dnĩ inbosra.
&e int̃fectio magna in t̾ra edom. Et descen¬
Ident unicornes cũ eis. & tauricũ potentib.
Ilnebriabitur t̾ra sanguine eoꝵ. & humꝰ
eoꝵ adipe pinguium. Post euersionem
ierłm & naufraugiũ quondã solidissimȩ
nauis. predamq omĩs supellectilis illius:

Expanded text:
gentes et furor super universam militiam gentes et furor super universam militiam eorum interfecit eos et deOccisi earum projicientur: et de cadaveribus earum ascendet fetor: tabescent montes sanguine earum. Et tabescet omnis militia coelorum: replicabuntur sive complicabuntur sicut liber caeli et omnis militia eorum defluet sicut defluit folium de vinea et de ficu quoniam inebriatus est in caelo gladius meus ecce super Idumeam descendet et super populum interfectionis meae ad iudicium gladius Domini repletus est sanguine incrassatne agnorum et hircorum, de sanguine medullatorum arietum: Victima enim Domini in Bosra, et interfectio magna in terra Edom. Et descendent unicornes cum eis, et tauri cum potentibus: Inebriabitur terra eorum sanguine, et humus eorum adipe pinguium. Post eversionem Jerusalem et naufragium quondam solidissimae navis, praedamque omnis supellectilis illius,
Abbreviated transcription (Latin):
& rex &e saluator nr̃. & illo ꝓtegente nul¬¬
luis metuemꝰ insidias. Hȩc̃ dicta sunt
desson urbe solenni. tatis nr̃ȩ. &
de ierłm habitatione ditissima. quã ipse
ans fluuiis suis circuindabit atq uallabit.
sustinere non quiuerint. & malus eiꝰ in quo
pulcherrima quondã uela pendebant
niyts funiculis ceciderit. ut nonsolũ ad
naugationẽ. sed ad signũ quoq inutilis
sit. lost quã aut̃ naiuis eors. fuerit dissolu.¬
s & tabernaculũ dissipatũ. ita ut inutraq¬
parte funiculi dirumpantur: prȩda ui¬
ctorib diuidetur. qui tam imbecilles er̃t
ꝓpruis uirib ut claudi appellentur: &e
nichilo minus dĩ ira tribuente eis fortitu¬
dinẽ nullam infirmitatẽ sentient. nec
dicent. laboraui. Qui enim fuerit int̾ eos.
auferetur ab eo iniquitas atꝰ peccatũ. quia
dĩ erecutus est uoluntatẽ. Oxcedite
at terra & plenitudo eiꝰ. orbis & omne
germen eiꝰ. Quia indignatio dnĩ suꝑomĩs

Expanded text:
et rex, et Salvator noster, et illo protegente, nulet rex, et Salvator noster, et illo protegente, nullius metuemus insidias. Haec dicta sunt de Sion urbe solemnitatis nostrae, et de Jerusalem habitatione ditissima, quam ipse Dominus fluviis suis circumdabit atque vallabit. sustinere non quiverint, et malus ejus, in quo pulcherrima quondam vela pendebant, ruptis funibus ceciderit, ut non solum ad navigationem, sed ad signum quoque mutilis sit. Postquam autem navis eorum fuerit dissoluta, et tabernaculum dissipatum, ita ut in utrapartem funiculi disrumpantur, praeda victoribus dividetur: qui tam imbecilli erunt propriis viribus, ut claudi appellentur; et nihilominus Dei ira tribuente eis fortitudinem, nullam infirmitatem sentient, nec dicent: laboravi. Qui enim fuerit inter eos, auferetur ab eo iniquitas atque peccatum, quia Dei exsecutus est voluntatem. Cap. at terra et plenitudo eius orbis et omne germen eius quia indignatio Domini super omnes
Abbreviated transcription (Latin):
funiculi tui. quia ñ pͣualerunt. Malus tuus
indinatus est & ñ dimittet uela. nec leua¬
Iit signũ. donec tradat᷑ inuastitate. Multi
÷ elaudi prȩdas facient. &e nondicent. labo¬
ꝑo sopłs qui habitat in eis: dimittetur eis
regẽ in decore suo uidebunt oculi tui: con¬
templare sion urbẽ solennitatis nr̃ȩ. uide
eccłiam xp̃i. in qua est uera solennitas.
Oculi tui cernent uisionẽ pacis. & diuitias
insperatas. quas oculus non uidit. nec auris
audiuit. nec in cor hominis intrauerunt.
& tabernaculũ qđ nequaquã trans ferri
pterit. Prius enĩ tabernaculũ qđ habuit
ppłs iudeoꝵ. trans latum est atq sublatũ.
a mouebunt᷑ claui eiꝰ insempit̃nũ. & om̃s
funiculi eius firmi erunt. ita ut dñs habi¬
at in eo. Qui locus est omĩum fluuioꝵ riuo¬
rũq currentiũ. ꝑ quos nullus aduersȩ par.¬
tis poterit nauigare. neq trieris magna
quȩ int̾p̃tatur diabolus eum trans gredi
poterit. quia dñs ipse est udex & princeps.

Expanded text:
funiculi tui, quia non praevaluerunt: malus tuus inclinatus est, ut dimittat vela: non elevabit signum, donec tradatur in vastitatem. Multi igitur claudi praedas facient: et non dicent, laborabo, populus qui habitat in eis, dimittetur eis regem in decore suo videbunt oculi tui, contemplare Sion urbem solemnitatis nostrae, vide Ecclesiam Christi, in qua est vera solemnitas: oculi tui cernent visionem pacis, et divitias insperatas, quas oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt, et tabernaculum quod nequaquam transferrpoterit. Prius enim tabernaculum quod habuit populus Judaeorum, translatum est atque sublatum. Nec movebuntur clavi ejus in sempiternum, et omnes funiculi ejus firmi erunt; ita ut Dominus habitet in eo, qui locus est omnium fluviorum, rivorumque currentium, per quos 440 nullus adversae partis poterit navigare: neque triremis magna, quae interpretatur diabolus, eum transgredi poterit: quia Dominus ipse est judex, et princeps,
Abbreviated transcription (Latin):
& in cantico canticoꝵ. similis est fratruelis
m̃s capreȩ uel hinulo ceruor suꝑ montes
aromatum obiuasse sibi in ierłm. & mutu¬
os uidisse conspectus. & transisse ac reliqͥsse
eam. & auersas ꝓuintias ꝑrexisse. quia
dñs mandauerat eis. ite. & docete omnes
gentes. baptizantes eos in nomine patris.
rit eos dederitq eis sortem atq diuiserit.
ut alius ad indos. alius ad hispanias. aliꝰ
adilliricum. alius ad greciã ꝑgeret. & unꝰ¬
suspicantur: non nulli adorbẽ peferu
a porib discrepare uideant᷑. Leabt

Expanded text:
 Canticorum dicitur: Similis est fratruelis meus capreae, vel hinnulo cervorum super montes aromatum ; obviasse sibi in Jerusalem et mutuos vidisse conspectus, et transisse ac reliquisse eam, et ad diversas provincias perrexisse, quia Dominus mandaverit eis: Ite et docete omnes gentes baptirit eos, dederitque eis sortes atque diviserit, ut alius ad Indos, alius ad Hispanias, alius ad Illyricum, alius ad Graeciam pergeret: et unususpicantur, nonnulli ad orbem referunt, ne a prioribus discrepare videantur. Cap.
Abbreviated transcription (Latin):
in anima potest.itẽ: sed incorpore. Et qui
reꝓbat uos: non uos reꝓbat. sed eũ qui mi¬
sit uos: iuata illud qđ saluator discipulis
loqruitur. Qui uos reꝓbat. me reꝓbat. Et qui
me reꝓbat. reꝓbat eum qui misit me.
Capientur gͥ ꝑsecutores & ȩt̃nis tradentur
ardorib. & quomodo tinea uestim̃tũ. ita
illos uigis flamma consumet. qđ &e infine
huius ꝓpħȩ scribitur. Uermis eoꝵ non mo-¬
rietur & ignis eor non extinguet᷑.

Expanded text:
in anima potestatem, sed in corpore. Et qui in anima potestatem, sed in corpore. Et qui reprobat vos, non vos reprobat, sed eum qui vos misit, juxta illud quod Salvator discipulis loquitur: Qui vos reprobat, me reprobat: et qui me reprobat, reprobat eum qui me misit . Capientur igitur persecutores, et aeternis tradentur ardoribus. Et quomodo tinea vestimentum, ita illos jugis flamma consumet. Quod et in fine hujus prophetiae scribitur. Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur.
Abbreviated transcription (Latin):
popłi dĩ hereticis spinas. imꝑitis quibq ec.¬
tione: dep̃daberis. Cum fatigatꝰ desieris con¬
temnere contemneris. Lxx. Ne qui uos
miseros faciunt. Uos enĩ nemo facie᷑ mtse.¬
ros. & qui repbant uos: uos non reꝓbant.
Capientur reꝓbantes & tradentur. & quasi
tinea in uestimento. sic suꝑabuntur. De apłis
dixerat & ȩccłiarum magistris. beati qui
seminant suꝑ omnẽ aquam ubi bos & asinꝰ
caleant. nunc ad ꝑsecutores eoꝵ maledicti¬
onẽ dirigit. immo aduersum principẽ eor
qui corda possidet impior. qđ quicquid fe¬
cerint recipiant. & p̾sens potentia futuroꝵ
sit materia tormentoꝵ. Unde iuxta septu¬
aguta dr̃. Ue eis qui uos miseros faciunt.
U os enĩ nemo faciet miseros. Et est sensus.
Quantum in illis est quando ꝑsequunt᷑ uos
ce uarus affligunt cruciatib: int̾fectos
atq cruciatos miseros arbitrant̃. sed nullus
uos potest facere miseros. Non enĩ habent

Expanded text:
populi Dei, haereticis spinas, imperitis quibusque Eccpopuli Dei, haereticis spinas, imperitis quibusque Ecctionem, depraedaberis: cum fatigatus desieris contemnere, contemneris. LXX: Vae qui vos miseros faciunt: vos enim nemo facit miseros. Et qui reprobant vos, vos non reprobant: capientur reprobantes, et tradentur, et quasi tinea in vestimento sic superabuntur. De Apostolis dixerat, et de ecclesiarum magistris: Beati qui seminant super omnem aquam, ubi bos et asinus calcant: nunc ad persecutores eorum maledictionem dirigit; immo adversum principem eorum, qui corda possidet impiorum, quod quidquid fecerint recipiant; et praesens potentia, futurorum sit materia tormentorum. Unde juxta LXX dicitur: Vae eis qui vos miseros faciunt: vos enim nemo facit miseros. Et est sensus: quantum in illis est, quando persequuntur vos, et variis affligunt cruciatibus, interfectos atque cruciatos miseros arbitrantur. Sed nullus vos potest facere miseros, non enim habent
Abbreviated transcription (Latin):
iltiꝰ estis in eo. in omĩ uerbo &e in omĩscientia.
lum aut̃ popłs xp̃ianus sederit uel habitaue.¬
nt in pulchritudine. siue ut septuaginta
trinstuler̃t in ciuitate pacis. haud dubium
quin inȩccłia: tunc grando atq tempestas
& dĩira deseiuens descendet insaltum. de qͦ
supra dictum est. & chermel in saltũ reputa¬
hitur & humiliabitur ciuitas ierłm. & uix.¬
ta aliam scripturam de t̾ra loquet᷑. Quȩ
umita se habeant. &e didicerimꝰ uaticinio
ꝓphetali quanta bona eccłia possessura sit.
& quanta mala ierłm sit passura: beati estis¬
o apłli eȩceriq doctores qui seminatis suꝑ om̃s
aquas scripturȩ scẽ. in quib bos caleat &¬
asinus. bos mundum animal ꝓpt̃ electio¬
nẽ patrũ. asinus immundus ꝓpt idolatriã
supra uixta septuaginta dicit᷑. suꝑ terram
popłi meispina &e foenũ ascendet: referri
potest ad hereticos ce ad simplices quosq
pturã scãm ut illius conuenit maiestati.
Inde singula singulis coaptauimꝰ. ut terra

Expanded text:
facti estis in eo, in omni verbo, et in omni scientia. Cum autem populus christianus sederit, vel habitaverit in pulchritudine, sive ut LXX transtulerunt, in civitate pacis, haud dubium quin in Ecclesia; tunc grando atque tempestas, et Domini ira desaeviens descendent in saltum, de quo supra dictum est: Et Charmel in saltum reputabitur; et humiliabitur civitas Jerusalem, et juxta aliam Scripturam, de terra loquetur. Quae cum ita se habeant, et didicerimus vaticinio prophetali, quanta bona Ecclesia possessura sit, et quanta mala passura sit Jerusalem: beati estis, Apostoli, caeterique Doctores, qui seminatis super omnes aquas Scripturae sanctae, in quibus calcat bos et asinus. Bos mundum animal, propter electionem patrum, asinus immundus, propter idololatriam supra, juxta LXX, dicitur: Super terram populi mei spinae et fenum ascendet. referri potest, et ad haereticos, et ad simplices quosque igunt sanctam, ut illius convenit majestati. Unde singula singulis coaptavimus, ut terra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcreare.cui tanta beatitudo ꝓmittitur.
de ea scriptum sit. Erit gła domus huiꝰ
nouissima suꝑ pͥorẽ. Qđ & ad ȩccłiam referri
potest. uisionem pacis & speculum. de qua
scriptum est. gloriosa dicta sunt de te ciui¬
tas dĩ. Et alibi. fluminis impetus lȩtificat
ciuitatẽ dĩ. In hac enun ignis est & caminꝰ
qui deuoret peccatores. & ligna. & foenum

Expanded text:
 et filios procreare. Cui tanta beatitudo promittitur,  et filios procreare. Cui tanta beatitudo promittitur, de ea scriptum sit: Erit gloria domus hujus novissimae super priorem . Quod et ad Ecclesiam referri potest, visionem pacis et speculam, de qua scriptum est: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei . Et alibi: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . In hac enim ignis est et caminus, qui devoret peccatores, et lign
Abbreviated transcription (Latin):
uerant: erunt ȩccłiȩ uectigales. Omnisq
fortitudo & petra illius ꝑtransibit. philo¬
sophi quoq & omẽ dognia ꝑuersum. ad
crucis signum terga conuertent. dni qͥppe
sententiã est ut hoc fiat. cuius ignis siue
lumen est insion. & clibanus in ierłm.
Ignis & lumen hebraice isdẽ scribuntur¬
litteris. aleph.vau. Res. Qa si legatur ur.
ignem sonat. Si or: lucem. Hoc ideo dictũ
est: quia ꝓ igne quem solus interp̃tatus est
simmachus. aquila &e theodotion lumen
transtulerunt. Quid sibi aut̃ uelit qđ in
septuaginta legitur. petra circundabunt᷑
quasi uallo & uincentur. qui aut̃ fugerit
capietur: scire non ualeo. Hisi forte hoc pos
di sunt atq capiendi. ita circundent᷑ petra
hoc est fortitudine dnĩ. quomodo uallo
circundatur ciuitas. Porro qđ sequitur¬
sion & domesticos in ierłm: sic int̾p̃tari
possumus. ut dicamus pͣsentis loci sensui
conuenire. qđ ex hortetur sermo duinus

Expanded text:
verant, erunt Ecclesiae vectigales, omnisque verant, erunt Ecclesiae vectigales, omnisque fortitudo et petra illius pertransibit: philosophi quoque et omne dogma perversum ad crucis signum terga convertent. Domini quippe sententia est, ut hoc fiat: cujus ignis sive lumen est in Sion et clibanus in Jerusalem. Ignis et lumen Hebraice eisdem scribunturlitteris ALEPH, VAU, RES; quod si legatur UR, ignem sonat: si OR, lucem. Hoc ideo dictum est, quia pro igne, quem solus interpretatus est Symmachus, Aquila et Theodotio lumen transtulerunt. Quid sibi autem velit quod in Septuaginta legitur: Petra circumdabuntur quasi vallo, et vincentur: qui autem fugerit, capietur: scire non valeo. Nisi forte hoc possdi sunt atque capiendi, ita circumdentur petra, hoc est, fortitudine Domini, quomodo vallo circumdatur civitas. Porro quod sequiturSion, et domesticos in Jerusalem, sic interpretari possumus, ut dicamus praesentis loci sensui convenire, quod exhortetur sermo divinus
Abbreviated transcription (Latin):
dñi terrore transibit atq pͣteriet. om̃sq
principes illius ꝑtimescent. Dix̃ enĩ dñs
atq pollicitus est. cuius dixisse fecisse est.
& qui habet igneminsion &e caminum in
ierłm. ut aduersarios suos instar stipulȩ
atq lignor. egrediens de ierłm flamma
consumat. Alius hoc qđ dicitur. in die illa
abiciet uir idola argenti sui & reliqua.
sic int̾p̃tatur: ut post reditũ de captiuita
quoq in pͣsenti loco significari ũ abangło
sed a medis esse supandum. qđ uetustissi¬
mũ & quondã potens regnũ post offensã
dnĩ deletũ sit. uictoribq seruierit. Na¬
tarei locum istum sic intelligunt. O filu
isrł qui consilio pessimo dĩ filiũ de negastis:
reuertimini ad eum. & ad apłos eiꝰ. Si enĩ
hoc feceritis: omĩa abicietis idola quȩ uo¬
bis prius fuerant inpeccatũ. & cadet uobis
diabolus nonur̃is uirib sed miscđia dĩ.
Et iuiuenes eius qui quondã ꝓ illo pugna¬

Expanded text:
Domini terrore transibit atque praeteriet, omnesque Domini terrore transibit atque praeteriet, omnesque principes illius pertremiscent. Dixit enim Dominus atque pollicitus est, cujus dixisse, fecisse est: et qui habet ignem in Sion, et caminum in Jerusalem, ut adversarios suos instar stipulae atque lignorum egrediens de Jerusalem flamma consumat. Alius hoc quod dicitur: In die illa abjiciet vir idola argenti sui, et reliqua, sic interpretatur, ut post reditum de captivitatquoque in praesenti loco significari, non ab Angelo, sed a Medis esse superandum, quod vetustissimum et quondam potens regnum, post offensam Domini deletum sit, victoribusque servierit. Nazaraei locum istum sic intelligunt: O filii Israel, qui consilio pessimo Dei filium denegastis, revertimini ad eum et ad Apostolos ejus. Si enim hoc feceritis, omnia abjicietis idola quae vobis prius fuerant in peccatum, et cadet vobis diabolus, non vestris viribus, sed misericordia Dei: et juvenes ejus qui quondam pro illo pugna
Abbreviated transcription (Latin):
as iuuenes eiꝰ suꝑabuntur. Petra enĩ circun¬
llunt᷑ quasi uallo. & tuncent᷑. Qui autẽ
sugitt: capietur. Hec dicit dñs. Beatꝰ qui ha¬
bet insyonsemen. &e domesticos inierłm.
ignant año suꝑ montẽ syon contra aduer¬
sarios eius. & ꝓtegente eam instar auium:
conuertimini o filii isrł. siue ut simmachꝰ
transtulit agite poenitentiã. qui ꝓfundo
consilio atq peccato a dño recessistis. Si enĩ
hoc feceritis. abicientes idola aurea atq
argentea quȩ uobis fuere in peccatũ. ꝓpt̃
quȩ urbs ura capta est: cadet assur cuius
metu nunc fugitis. non gladio hominũ
nec exercitus robore. sed dĩ potentia. Signi-¬
ficat aut̃ angłm. a quo centum octoginta
quinq milia assirioꝵ una nocte deleta
sunt. Ipse quoq rex assiriꝰ fugiet ñ homi¬
nũ gladium sed iram dĩ. ita ut iuuenes
illius atq robusti uectigales fiant medis.
de quib supra contra babilonẽ dr̃. Ecce ego
suscitabo uobis medos. & fortitudo assirii

Expanded text:
 juvenes ejus superabuntur: petra enim circumdabuntur quasi vallo, et vincentur; qui autem fugerit, capietur. Haec dicit Dominus: Beatus qui habet in Sion semen, et domesticos in Jerusalem. Pugnante Domino super montem Sion contra adversarios ejus, et protegente eam instar avium: Convertimini, o filii Israel; sive ut Symmachus transtulit: Agite poenitentiam, qui profundo consilio atque peccato a Domino recessistis. Si enim hoc feceritis, abjicientes idola aurea atque argentea, quae vobis fuerunt in peccatum, propter quae urbs vestra capta est: cadet Assur, cujus metu nunc fugitis, non gladio hominum, nec exercitus robore, sed Dei potentia. Significat autem Angelum, a quo centum octoginta quinque millia Assyriorum una nocte deleta sunt. Ipse quoque rex Assyrius fugiet non hominum gladium, sed iram Dei: ita ut juvenes illius atque robusti, vectigales fiant Medis, de quibus supra contra Babylonem dicitur: Ecce ego suscitabo vobis Medos. Et fortitudo Assyrii
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc illi uixta historiam dixerint. omĩ ratio¬
de quib supra dictum est. beati qui semi¬
nant suꝑ omnẽ aquã ubi bos & asinus
calcant. & lamentationẽ & planctum co
qui eos ꝑsecuti sunt de quib in consequentib
legitur. ue qui miseros uos faciunt. uosen
nemo facit miseros. & sicut tinea iuestimn¬
to. sic atterentur: ex ꝑsona eorundem apłor¬
& omĩum credentium hȩc dicta concuncimus.
& esse sensum. Dñe. in tuo sꝑauimus auxilio
& in te confidimus. Semen increduloꝵ put in
ȩt̃nũ. & salus nr̃a in tempore tribulationis
apparuit. Te enĩ pͣbente auxilium. omis gen¬
tiũ multitudo disꝑsa est: & prede atq illi¬
sioni uictorib fuit. Et hoc factun est. qui
sc̃s dñs habitat in excelsis. & repleta est sion
iudicio &e iusticia: de qua supra scriptũ est
requiescet in deserto iudicium & iusticia
Ipsa est gͦ syon quȩ prus est appellata deo¬
tum: & quicunq habitauerit in ea tradit

Expanded text:
Haec illi juxta historiam dixerint, omni ratioHaec illi juxta historiam dixerint, omni ratiode quibus supra dictum est: Beati qui seminant super omnem aquam, ubi bos et asinus calcant, et lamentationem et planctum eorum qui eos persecuti sunt, de quibus in consequentibus dicitur: Vae qui miseros vos faciunt; vos autem nemo facit miseros: et sicut tinea in vestimento, sic atterentur, ex persona eorumdem Apomque credentium haec dicta convincimus. Et est sensus: Domine, in tuo speravimus auxilio, et in te confidimus: semen incredulorum periit in aeternum, et salus nostra in tempore tribulationis apparuit. Te enim praebente auxilium, omnis gentium multitudo dispersa est, et praedae atque illusioni victoribus fuit. Et hoc factum est: quia sanctus Dominus habitat in excelsis, et repleta est Sion judicio et justitia, de qua supra scriptum est: Requiescet in deserto judicium et justitia. Ipsa est ergo Sion, quae prius est appellata desertum, et quicumque habitaverit in ea, tradetur
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑetur. & ꝑcutiente angelo eius deleatur
exercitus. Unde nunc ex ꝑsona popłi gras
referentis dõ atq dicentis. dnẽ miserere nr̃i
te expectauimts. hec dicta contendunt quȩ
pͣsenti capitulo continen tur. qđ ipse bra¬
chium fuerit & robur popłi obsidione ual-¬
lati in tempore matutino. & salus in ne-¬
cessitate & angustia. Auoce enĩ an geli
quem simmachus ita ut in hebreo scriptũ
est transtulit amum. quẽ hebrei gabri¬
elem autumant & habere ethimologiã
popłi: fugit assirius. & abexraltatione dĩ
gentes quȩ cum eo erant huc illucq disꝑsȩ
sunt : quib fugientib spolia congregata
sunt a uideis. sicut solent bruci &e locusta¬
rũ colligi multitudo. cum infossas coacer-¬
uate fuerint. In quor uictoria magnificat᷑
est dñs. & syon impleta iudicio & iusticial
& fides obsessi popłi comꝓbata. om̃sq diui¬
tias insapientia habuerunt & scientia dĩ.¬
& timorẽ dni qui solus eoꝵ thesaurus fuit.

Expanded text:
superetur, et percutiente Angelo, ejus deleatur exercitus. Unde nunc ex persona populi gratias referentis Deo, atque dicentis: Domine, miserere nostri, te exspectavimus, haec dicta contenti capitulo continentur, quod ipse brachium fuerit et robur populi obsidione vallati in tempore matutino, et salus in necessitate et angustia. A voce enim Angeli, quem Symmachus ita ut in Hebraeo scriptum est, transtulit AMUN , quem Hebraei Gabrielem autumant, et habere etymologiam populi; fugit Assyrius, et ab exaltatione Dei, gentes quae cum eo erant, huc illucque dispersae sunt. Quibus fugientibus, spolia congregata sunt a Judaeis, sicut solet bruchi et locustarum colligi multitudo, cum in fossas coacervatae fuerint. In quorum victoria magnificatus est Dominus: et Sion impleta judicio et justitia, et fides obsessi populi comprobata; omnesque divitias in sapientia habuerunt, et scientia Dei et timore Domini, qui solus eorum thesaurus fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
cis amare flebunt. Dissipatȩ sunt uiȩ cessa¬
uit transiens ꝑsemitam. irritũ factũ est
pactũ ꝓiecit ciuitates. non reputauit ho¬
mines. Luxit & elanguit t̾ra. confusus est
libanus & obsorduit Et factus est saron sic̃
desertum. & concussa est basan & carmelis
N unc ersirgã dicit dñs. nunc exaltabor &
nunc sullimabor. Concipietis ardorẽ. parie¬
tis stipulã. Sp̃s ueste rut ignis de¬
uorabit uos: & erunt popłi quasi de uiceu¬
dio cinis. spinȩ congregate igni cõburent᷑
Uerbum hebraicum arellam. ꝓquo aquila
&e simmachus ce theo dotion int̾p̃tati sunt
apparebo eis. extremam sillabũ diuidenti
&e legentes arellahem: hebrei significar
angelos arbitrantur. &e esse ꝓphetiã post
uocationẽ gentiũ & diuitias eccłiȩ de sube¬
sione templi. qđ flebunt angeli. nequaqula
habitantes sed exeuntes foras. & qui pruis
nuncii picis erant flebunt amare. siue ipsi
apłi qui inissi fuerant ut pacem nunciaren
ierłm: aa quam &e ipse dñs loquebatur.

Expanded text:
nt viae, cessavit transiens per semitam, irritum factum est pactum, Projecit civitates, non reputavit homines. Luxit, et elanguit terra: confusus est Libanus, et obsorduit, et factus est Saron sicut desertum, et concussa est Basan et Carmelus. Nunc consurgam, dicit Dominus: nunc exaltabor, nunc sublevabor. Concipietis ardorem, parietis stipulam, spiritus vester ut ignis devorabit vos. Et erunt populi quasi de incendio cinis: spinae congregatae igni comburentur. Verbum Hebraicum ARELLAM , pro quo Aquila et Symmachus et Theodotio interpretati sunt, apparebo eis, extremam syllabam dividentes, et legentes ARE LAHEM , Hebraei significare Angelos arbitrantur, et esse prophetiam, post vocationem gentium, et divitias Ecclesiae, de subversione Templi, quod flebunt Angeli, nequaquam intus habitantes, sed exeuntes foras: et qui prius nuntii pacis erant, flebunt amare. Sive ipsi Apostoli qui missi fuerant ut pacem nuntiarent Jerusalem, ad quam Dominus loquebatur:
Abbreviated transcription (Latin):
lun isi ac ce ia cob P roiecit ciuitates iudeȩ.
non reputauit homines. qui suo uitio ium̃ta
Es uoluerunt. Luxit & elanguit terra. ꝓ
is qui cõmorabant᷑ in terra. Confusus est
libanus & obsorduit. haud dubiũ quin tẽ.¬
qum significet de quo in zacharia legimus.
ipi libane portas tuas. & deuoret ignis ce.¬
aros tuas: siue ierłm quȩ in ezechiel libanꝰ
appellatur. dicente ꝓpħa. Aquila magna
alarũ magnarũ. quȩ habet ductũ intrandi
inlibanũ. Qđ postea interp̃tans sermo diui¬
nus cum inquit uenerit nabuchodonosor
a libanũ ierłm edisserens. F actus est saron sic̃
desertum. & concussa est basau &e carmelas.

Expanded text:
m, Isaac, et Jacob: Projecit civitates Judaeae: non reputavit homines, qui suo vitio jumenta esse voluerunt. Luxit et elanguit terra pro his qui morabantur in terra . Confusus est Libanus et obsurduit, haud dubium quin Templum significet, de quo in Zacharia legimus. Aperi, Libane, portas tuas, ut devoret ignis cedros tuas . Sive Jerusalem, quae in Ezechiel Libanus appellatur, dicente Propheta: Aquila magna magnarum alarum, quae habet ductum intrandi in Libanum , quod postea interpretans sermo divinus, cum, inquit, venerit Nabuchodonosor et Libanum Jerusalem edisserens. Factus est Saron sicut desertum, et concussa est Basan et Carmelus.
Abbreviated transcription (Latin):
llter alterũ non quȩsiuit. quia qđ exore ieo
ꝓcedit ille mandauit. & sp̃s eiꝰ ipse congrega¬
diuisit eam illis in mensura. usq in ȩt̃num
possidebunt eã. In generatione & generatio¬
nc̃ habitabunt in ea. Hebrei ut supra di xi¬
mus hoc de romano imꝑio ꝓphetari con¬
tindunt. & inultionẽ syon uastitatẽ qͦndã
regni potentissimi pͣdicari. Qđ iuxta litterã
pleriq nr̃oꝵ etiam in apocalipsi iohannis
scriptum putant. Nos aut̃ ex eo qđ dr̃. dies
ultionis dñi. annus retributionis udicii
spon: hunc arbitram̃ annũ de quo loquit᷑

Expanded text:
alterum non quaesivit: quia quod ex ore meo procedit, ille mandavit, et spiritus ejus, ipse congregamanus ejus divisit eam illis in mensura, usque in sempiternum possidebunt eam: in generatione et generationem habitabunt in ea. Hebraei, ut supra diximus, haec de Romano imperio prophetata contendunt, et in ultionem Sion, vastitatem quondam regni potentissimi praedicari, quod juxta litteram plerique nostrorum etiam in Apocalypsi Joannis scriptum putant. Nos autem ex eo quod dicitur, dies ultionis Domini annus retributionum judicii Sion hunc arbitramur annum, de quo loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
Munera quippe excecant oculos etiã sapientiũ.
Qui opturat aures suas. ne audiat iudicium
sanguinis. Omis iniquitas & opp̃ssio. & in¬
iusticia. iudicium sanguinis est. & licet gla¬
dio non occidat. uoluntate int̾ ficit. Et clau¬
dit oculos suos ne uideat malũ. Felix con¬
scientia. quȩ nec audit nec aspicit malum.
Qui gͥ talis est: ipse habitabit in excelsis hoc
est in regno cęlor. siue in excelsa spelun¬
ca petrȩ fortissimȩ in xp̃o iesu. Quȩ petra.
isrł popłm sequebatur ut biberet de ea.
ae illius fortitudine ꝓtegeret᷑. Panis ei da¬
bitur. &e aquȩ eiꝰ fideles sunt: quȩ gentiũ
fabulȩ in ambrosiae nectare intelligunt.
Nos aut̃ panem ae aquas fidelissimas. legẽ
dĩ int̃p̃tabimur. Qui talis est: regẽ xp̃m
in sua claritate conspiciet. de quo supra dr̃.
ecce re x iustus regnabit. & principes cum
uidicio prȩerunt. & oculi eiꝰ uidebunt

Expanded text:
Munera quippe excaecant oculos, etiam sapientium. Munera quippe excaecant oculos, etiam sapientium. Qui obturat aures suas ne audiat judicium sanguinis. Omnis iniquitas et oppressio et injustitia, judicium sanguinis est: et licet gladio non occidat, voluntate tamen interficit. Et claudit oculos suos ne videat malum. Felix conscientia, quae non audit, nec aspicit malum. Qui igitur talis est, ipse habitabit in excelsis, hoc est, in regno coelorum, sive in excelsa spelunca petrae fortissimae, in Christo Jesu: quae petra Israel populum sequebatur, ut biberet de ea, et illius fortitudine protegeretur. Panis ei dabitur, et aquae ejus fideles sunt: quae gentilium fabulae in ambrosia et nectare intelligunt. Nos autem panes et aquas fidelissimas, legem Dei interpretabimur. Qui igitur talis est, regem Christum in sua claritate conspiciet, de quo supra dicitur: Ecce rex justus regnabit, et principes in judicio praeerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uit transiens ꝑsemitam. irritũ factum est
pactum popło uideoꝵ. ꝓiecit ciuitates eoꝵ.
non reputauit eos int̾ homines: ꝓpt̾ea uos
qui longe estis audite quȩ fecerim. & ap.¬
ꝓpinquate ut agnoscatis fortitudinẽ meã.
Conterriti sunt siue recesserunt᷑ qui erant in
syon peccatores uel impii. & tremor posside
bit ypocritas. quib dñs in euangelio loque¬
bat᷑ Ue uobis scribȩ &e pharisei ypocritȩ.
Quis poterit habitare de uobis cum eo qͥignis
est deuorans: Quis habitabit cum ardorib
quẽ p̃parauit ds diabolo & angeli eiꝰ: Quis
gͥ poterit habitare cum deo. uel annun¬
ciare uentura supplicia: Omĩs qui huiusce.¬
modi est qualem ꝓpheticus sermo describit.
semel sed semꝑ iusticias diligit. nec una uice
sed iugit̾ loquitur ueritates. qui ꝓicit aua.¬
riciã quȩ est mat̾ calumniȩ. Nisi enĩ alteriꝰ
damno &e malo. pecuniȩ alteri ñ coaceruant᷑.
Et excutit manus suas abomĩ munere.

Expanded text:
vit transiens per semitas, irritum factum est vit transiens per semitas, irritum factum est pactum cum non reputavit eos inter homines; propterea vos qui longe estis, audite quae fecerim, et appropinquate ut agnoscatis fortitudinem meam. Conterriti sunt, sive recesserunt qui erant in Sion peccatores vel impii et tremor posseinus in Evangelio loquebatur: Vae vobis Scribae et Pharisaei hypocritae ! Quis poterit habitare de vobis cum eo qui ignis est devorans? quis habitabit cum ardoribusquem praeparavit Deus diabolo et angelis ejus? quis igitur poterit habitare cum Deo, vel annuntiare ventura supplicia? Omnis qui hujuscemodi est, qualem propheticus sermo describit, semel, sed semper justitias diligit, nec una vice, sed jugiter loquitur veritates: qui projicit avaritiam, quae est mater calumniae. Nisi enim cum alterius damno et malo, pecuniae alteri non coacervantur. Et excutit manus suas ab omni munere.
Abbreviated transcription (Latin):
Sin quo nulla est sapientia. Liarr. Audient
Iqui longe sunt quȩ fecerim. sciant qui ap¬¬
ꝓpinquant fortitudinẽ meã. Recesserunt qui
Serant insion iniqui. app̃hendet tremor im.¬
pios. Quis annunciat uobis. qm̃ ignis¬
Sardet : Quis annunciat uobis locũ ȩt̾̃nũ:
Qui ambulat iniusticia & loquitur rectam
uiã. &e odit impietatẽ & iniquitatẽ. & ma¬
Inus excutit a munerib. & opturat aures
Iut non audiat iudicium sanguinis. & clau¬
Idit oculos suos ne uideat iniquitatẽ: iste
habitabit in excelsa spelunca petrȩ fortissimȩ
Panis ei dabitur. & aqua eiꝰ fidelis. Regẽ cum
Igła uidebunt. & oculi ur̃i uidebunt terrã
de longe. anima ur̃a meditabit᷑ timorem.
Ubi sunt grammatici: Ubi sunt consiliatores:
Ubi est qui numeret eos. qui nutriuit paruũ
I& magnũ popłm cui non dedit consiliũ.
Ineq sciebat ꝓfundã uocẽ illius. ita ut non
audiret popłs contẽptꝰ. & non est audienti
intelligentia: Qm̃ dissipatȩ sunt uiȩ. cessa¬

Expanded text:
in quo nulla est sapientia. LXX: Audient qui longe sunt quae fecerunt: scient qui appropinquant fortitudinem meam. Recesserunt qui erant in Sion iniqui, apprehendet tremor impios. Quis annuntiabit vobis, quoniam ignis ardet? quis annuntiabit vobis locum aeternum? qui ambulat in justitia, et loquitur rectam viam, et odit impietatem et iniquitatem, et manus excutit a muneribus, et obturat aures, ut non audiat judicium sanguinis, et claudit oculos, ne videant iniquitatem, iste habitabit in excelsa spelunca petrae fortissimae. Panis ei dabitur, et aqua ejus fidelis: regem cum gloria videbunt oculi vestri, videbunt terram de longe anima vestra meditabitur timorem. Ubi sunt grammatici? ubi consiliatores? ubi est qui numerat eos qui nutriunt et parvum et magnum populum? cui non dedit consilium: neque sciebat profundam vocem illius, ita ut non audiret populus contemptus, et non est audienti intelligentia. Quoniam dissipatae sunt viae, cessa
Abbreviated transcription (Latin):
nulla est sapientia. De quib &e in alioloco
dr̃. Perdam sapientiam sapientiũ: & intelle.¬
ctum prudentiũ reꝓbabo. Cur: Quia stulta
fecit ds̃ sapientiã huius scłi. Respice sion
ciuitatẽ solennitatis nr̃ȩ. Oculi tui uidebunt
ierłm habitationẽ opulentã. tabernaculũ
ferentur claui eiꝰ insempit̾nũ. & om̃s funi¬
Iculi eiꝰ non rumpent᷑. quia solũ modo ibi

Expanded text:
nulla est sapientia, de quibus et alio loco nulla est sapientia, de quibus et alio loco dicitur: Perdam sapientiam sapientium, et intellectum prudentium reprobabo . Cur? quia stultam fecit Deus sapientiam hujus saeculi. Respice Sion civitatem solemnitatis nostrae: oculi tui videbunt Jerusalem, habitationem opulentam: tabernaculum ferentur clavi ejus in sempiternum, et omnes funiculi ejus non rumpentur: Quia solummodo ibi
Abbreviated transcription (Latin):
siderauerunt. t̾ra mitiũ & mansuetor.
de qua in euangelio seriptum est: beati mi¬
tes qm̃ ipsi possidebunt terrã. siue incęlo
positi terrena despicient. Cor suũ medita¬
bitur timorẽ. ut cum omĩa fueris consecutꝰ.
Ubi legis uerba ponderans.: Ubi doctor parius¬
loꝵs: Ubi sunt inquit scribȩ &e pharisei. qui
legis uerba trutinantes infelicem popłm
decipiebant. quos nunc prauulos scriptura
cõmeinorat. paruulos sensu. paruulos inteli¬
ligentia : Cum aut̃ oculi credentis regẽ in
sua maiestate conspexerint. & cor eiꝰ mediti¬
tum fuerit timorẽ: tunc imprudentẽ poplis
non uidebit. popłm uideoꝵ. siue philosophor
& orator mundi qui applaudunt sibi mn
eruditione & eloquentia scłari. de qͥb nunc
ait. popłm alti sermonis. ita ut ñ possit n¬
telligere disertitudinẽ linguȩ eus. quoñ
omĩs ornatus inuerbis est: qui habent folia
tantũ umbramq sermonũ. & fructũ non
possident ueritatis. Deniq sequitur. Inquo

Expanded text:
um et mansuetorum, de qua in Evangelio scriptum est: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram : sive in coelo positi, terrena despicient. Cor tuum meditabitur timorem: ut cum omnia fueris consecutus, ubi legis verba ponderans? ubi doctor parvulorum ? ubi sunt, inquit, Scribae et Pharisaei, qui Legis verba trutinantes, infelicem populum decipiebant? quos nunc parvulos Scriptura cognominat, parvulos sensu, parvulos intelligentia. Cum autem oculi credentis regem in sua majestate conspexerint, et cor ejus meditatum fuerit timorem, tunc imprudentem populum non videbit, populum Judaeorum, sive philosophorum et oratorum mundi, qui applaudunt sibi in eruditione et eloquentia saeculari, de quibus nunc ait: Populum alti sermonis: ita ut non possis intelligere disertitudinem linguae ejus; quorum omnis ornatus in verbis est, qui habent folia tantum umbramque sermonum, et fructum non possident veritatis. Denique sequitur: In quo
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm ꝓtegens & liberans transiens & su
In manifestis unam ponimꝰ editionẽ. md¬
me ubi nulla diuersitas sensuũ est Ci
in egipto israelitis & egiptiis in quotis
auxilium confidebant: reuertent᷑ iue
itaidines. diũ qui se fore adiutorem ꝓmise.¬
t fortitudo monstratur. Sicut leo & catu¬
s leonis esuriens. sicernat ouium gregẽ
Mla pastor uoce terret᷑. & multitudinẽ
Mconscius uiriũ suarũ despicit: sic añs
meicrtui proeli abit᷑. non contra montẽ
por e collẽ eiꝰ. sed suꝑ montẽ syon &e ad¬
iosarios illius. Dicamus & aliam com¬
irationẽ. Quomodo aues ut defendant
ntus suos nidos suꝑuolant. & siue serpen¬
s sue hominẽ uiderint. auesq alias ad
ullos suos accedere oblitȩ imbecillitatis
ibro pugnant & unguib dolorẽq pecto¬
s girrula uoce congeminant: sic dñs
nꝰ saluabit. Pro transe unte. in hebreo
puerbianon ponitur. Ex quo manifestum
pascha hoc est phase dñi. non passionẽ

Expanded text:
rotegens et liberans, transiens et salvans. In manifestis unam ponimus editionem, maxime ubi nulla diversitas sensuum est. Caesis in Aegypto Israelitis et Aegyptiis, in quorum auxilio confidebant, revertentur  Amilitudines, Domini, qui se fore adjutorem promiserat, fortitudo monstratur. Sicut leo et catulus leonis esuriens, si cernat ovium gregem, nulla pastorum voce terretur, et multitudinem eorum conscius virium suarum despicit: sic Dominus exercituum praeliabitur, non contra montem Sion et collem ejus, super montem Sion contra adversarios illius. Dicamus et aliam comparationem: Quomodo aves ut defendant foetus suos, nidos supervolant, et sive serpentem, sive hominem viderint, avesque alias ad pullos suos accedere, oblitae imbecillitatis, rostro pugnant et unguibus, doloremque pectoris garrula voce congeminant: sic Dominatque salvabit. Pro transeunte, in Hebraico ὑπερβαίνων ponitur. Ex quo manifestum est, Pascha, hoc est, Phase Domini, non passionem
Abbreviated transcription (Latin):
uir sicut qui absconditur a uento. & celat
se a tempestate. sicut riui aquarũ in siti. &
umbra petrȩ ꝓminentis in t̾ra deserta.
Non caligabunt oculi uidentiũ. & aures au¬
dientium diligent̃ auscultabunt. Et cor
stultor intelliget scientiã. & lingua bal¬
boꝵ uelocit̃ loquetur & plane. Non uoca.¬
bitur ultra is qui insipiens est princeps.
neq fraudulentꝰ appellabit᷑ magnus.
Fatuus enim fatua loquetur. & cor eiꝰ faci¬
et iniquitatẽ: ut ꝑficiat simulationem.
& loquatur ad dñm fraudulent̃. & uacuã
faciat animã esurientis. & potũ sitienti
auferat. Fraudulenti uasa pessima sunt.
Ipse enim cogitationes concinnabit ad
ꝑdendum mites in sermone mendaci. m
loqueretur pauꝑ udicium. Princepsile
quȩ digna sunt principe cogitabit.& is

Expanded text:
tur a vento, et celat se a tempestate, sicut rivi aquarum in siti, et umbra petrae prominentis in terra deserta. Non caligabunt oculi videntium, et aures audientium diligenter auscultabunt. Et cor stultorum intelliget scientiam, et lingua balborum velociter loquetur et plane. Non vocabitur ultra is qui insipiens est, princeps: neque fraudulentus appellabitur magnus. Fatuus enim fatua loquetur, et cor ejus faciet iniquitatem, ut perficiat simulationem, et loquatur ad Dominum fraufaciat animam esurientis: et potum sitienti auferat: fraudulenti vasa pessima sunt. Ipse enim cogitationes concinabit ad perdendos mites in sermone mendacii: cum loqueretur pauper judicium. Princeps vero ea quae digna sunt principe cogitabit, et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
uocare annum dnĩ acceptabilẽ. & ipsa recor¬
datio fiat eis uixta septuaginta cũ dolore
inspe. ut plangant se dñm denegasse. ce sp̃e
habeant salutis siegerint poenitentiã. Dicit
enim uindemiã consummatã. & post ultinũ
uastitatẽ quȩ sub uespasi apo ee tito adarianon
mansuros botros inpopłis. qui deinceps colli.¬
gendi sint. Unde ꝓuocantur ad planctum
& iubentur nudare pectora. & accingere lius
suos. eoqđ regio quondam desiderabilis & unta
fertilis de qua scriptum est. ego plantaui to

Expanded text:
vocare annum Domini acceptabilem , et ipsa recorvocare annum Domini acceptabilem , et ipsa recordatio fiat eis juxta Septuaginta in dolorem cum spe, ut plangant se Dominum denegasse, et spem habeant salutis, si egerint poenitentiam. Dicit enim vindemiam consummatam, et post ultimam vastitatem, quae sub Vespasiano et Tito Adrianoque mansuros botros in populis, qui deinceps colligendi sunt. Unde provocantur ad planctum, et jubentur nudare pectora, et accingere lumbos suos, eo quod regio quondam desiderabilis, et vinea fertilis, de qua scriptum est: Ego plantavi te
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm fuisse arhitrantur excelsas atq fir¬
missimas. quȩ ins appellabant᷑ nominib.
quarũ pͥor int̾p̃tatur tenebrȩ siue nubilũ.
qđ usq ad nubes erigeret caput: altera ꝓba¬
mentum & firmitas. siue ut simmachus uer¬¬
tit inquisitio. eo qđ in contẽplando culmine eiꝰ
oculi fallerent᷑. Infine quoq capituli ita int̃.¬
p̃tati sunt. Beati qui seminant suꝑ omnẽ aqͣm
ubi bos &e asinus calcat. Post uocationẽ gentiũ
dentib in iudicio: dirigitur sermo ꝓpheticꝰ
ad mulieres opulentas. quas uel urbes iudeȩ
uel sinagogas illius temporis. uel ut pleriq
arbitrantur matronas diuitum quondã poys
uideor dehemus acciꝑe. Quib: quasiiacentiu
eis ut audiant sermones dnĩ. & recordentur
dierum & anni de quo in consequentib lectum
sumus. ipso saluatore dicente. sp̃s dñi suꝑ mi¬
eo qd unxit me euangelizare pauꝑib mist
me. pͣdicare captiuis remissionẽ. & ceris uiss

Expanded text:
Jerusalem fuisse arbitrantur, excelsas atque firJerusalem fuisse arbitrantur, excelsas atque firmissimas, quae his appellantur nominibus. Quarum prior interpretatur tenebrae, sive nubilum, quod usque ad nubes erigeret caput. Altera, probamentum et firmitas, sive, ut Symmachus vertit, inquisitio: eo quod in contemplando culmine ejus oculi fallerentur. In fine quoque capituli ita interpretati sunt: Beati qui seminant super omnem aquam, ubi bos et asinus calcant. Post vocationem gentium, dentibus cum judicio, dirigetur sermo propheticus ad mulieres opulentas, quas vel urbes Judaeae, vel synagogas illius temporis, vel ut plerique arbitrantur, matronas divitum quondam populi Judaeorum debemus accipere, quibus quasi jacentibus cipiturque eis ut audiant sermones Domini, et recordentur dierum et anni, de quo in consequentibus dicturi sumus, ipso Salvatore dicente: Spiritus zare pauperibus misit me: praedicare captivis remissionem, et caecis visum:
Abbreviated transcription (Latin):
fertili. Suꝑ humum popłi mei spinȩ & uepres
ascendent: quanto magis suꝑ om̃s domos
Igaudii ciuitatis exultantis: Domus enĩdi.¬
Imissa est. multitudo urbis relicta est. tene¬
Ibrȩ &e palpatio factȩ sunt suꝑspeluncas
Iusq in ęt̾num. Gaudium onagroꝵ. pascua
Igregum. donec effundatur suꝑ nos sp̃s de ex¬
celso. Et erit desertum inchermel: & cher¬
Imel insaltum reputabitur. Et habitabit
Iin solitudine iudicium. & iusticia incher.¬
mel sedebit. Et erit opus iusticiȩ pax: &
cultus iusticiȩ silentium. & securitas usq in
Isempit̾nũ. Et sedebit popłs m̃s inpulchritudine
pacis. & in tabernaculis fiduciȩ. & in requie
I& humilitate humiliabitur ciuitas. Beati
Iqui seminatis suꝑ om̃s aquas. immittentes
Spedẽ bouis &e asini. Septuaginta ꝓtenebris
ce palpatione quȩ factȩ suꝑ spelunca. usq in
sempit̾num transtulerunt. Et erunt uillȩ
speluncȩ usq in ȩt̃num. qđ in hebraico dr̃
ophel & been: quas hebrei duas turres in

Expanded text:
i. Super humum populi mei spinae et vepres ascendent: quanto magis super omnes domos gaudii civitatis exsultantis! Domus enim dimissa est, multitudo urbis relicta est, Tenebrae et palpatio facta sunt super speluncas usque in aeternum. Gaudium onagrorum pascua gregum, donec effundatur super nos spiritus de excelso, Et erit desertum in Chermel, et Chermel in saltum reputabitur. Ein solitudine judicium: et justicia in Charmel sedebit. Et erit opus justicie pax: et cultus justicie silentium: et securitas usque in sempiternum. Et sedebit populus in pulchritudine pacis: et in tabernaculis fiducie in requie et humilitate humiliabitur civitas. Beati qui seminatis super omnes aquas, immittentes pedem bovis et asini. LXX, pro tenebris et palpatione, quae factae sunt super speluncas usque in sempiternum, transtulerunt, et erunt villae tuae speluncae usque in aeternum: quod in Hebraico dicitur OPHEL et BEEN , quas Hebraei duas turres in