comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
montemte neo in quoconfido: quomichi
dicitis ut aduos transeam. tanquã multi sint
xp̃i: aut siuos montes eẽdicitis ꝑsuꝑbiam:
oportet quidem passerẽ eẽ pennatam
uirtutib: & p̃ceptis dei Sed ea ipsa ꝓhibeNt
uolare iustos inmontes: & insuꝑbis homi¬
nib spemcollocare Habeo domũ ubireqͥ¬
escam : quia in dño confido Nãm̾uenit &¬
p̃asser sibi domũ : et factusẽ dñs refugiũ
pauperi : Dicamus ergo tota fidutia: ne

Expanded text:
montem teneo, in quo confido. Quomodo dicitis, ut ad vos transeam, tanquam multi sint Christi? Aut si vos montes esse dicitis per superbiam, oportet quidem esse passerem pennarum virtutibus et praeceptis Dei. Sed ea ipsa prohibent volare in istos montes, et in superbis hominibus spem collocare. Habeo domum ubi requiescam, quia in Domino confido. Nam et passer invenit sibi domum : et factus est Dominus refugium pauperi . Dicamus ergo tota fiducia, ne
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝑtionẽ atq ad aꝑtionẽ oculorũ. qd
nomine palpebrarũ probabile ẽ positũ:
mor tẽ resurrectionẽq: eiꝰ acciꝑe pos¬
sumꝰ : ubi ꝓbabit filios hominũ discipłos
suos. & territos sua passione acresur¬
rectione lȩtificatos: Dñs interrogat
iustũ & impiũ : Iã decȩloguber nans
aeccłam: quiaut̃ diligit iniquitatem :
odit animã suam Quare hocita sit :
consequentia docent Pluit enĩ suꝑ
peccatores laqueos. scđm superiorẽ
expositionẽ accipiendũ : et om̃ia cȩtera
insexto psalmodictũ est: Potest & pro
octauo intelligi. et proȩter noscło :
quia post hoctẽ pꝰ qđ septẽ dieb: uoluit᷑

Expanded text:
Opertionem atque adapertionem oculorum, quod Opertionem atque adapertionem oculorum, quod nomine palpebrarum probabile est positum, mortem resurrectionemque ejus accipere possumus, ubi probavit filios hominum discipulos suos, et territos sua passione, et resurrectione laetificatos. Dominus interrogat justum et impium: jam de coelo gubernans Ecclesiam. Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam: quare hoc ita sit, consequentia docent; Pluet enim super peccatores laqueos, secundum superiorem expositionem accipiendum, et omnia caetera in sexto psalmo dictum est: potest et pro octavo, intelligi pro aeterno saeculo; quia post hoc tempus quod septem diebus volvitur,
Abbreviated transcription (Latin):
gere : ad passionẽ cdñi referat psalmũ.
& de iudȩ is dicat: Em̃ quȩ ꝑfecistides¬
truxer̃ : Ac de ipso dñqͣ Iustus autem
quid fecit quẽ destructorẽ legis puta.¬
bant᷑ Cuius p̃cepta ꝑuerse uiuendo.
et ea contẽpnando ac sua statuendo.
destruxerant : ut ipse dñs scđm homi¬
nẽ loquatur ut solet dicens Indnõ
cõfido quomodo dicitis animȩ meȩ. trans¬
migra in montẽ sicut passer. P ropter
terrores scilicet eorũ quiillũ ad p̃¬
hemdere et crucifigere cupiebant:
cũ peccatores sagittare uolentes
rectoscor de id ÷ quix p̃o crediderant
mobscura luna. id ÷ repleta peccato¬
ribus sinagoga non absur de intelligit᷑:
Cui congruit & qđ dicitur. Dñs intẽplo
inhomine: uel ipse filius hominis quiẽ
incaelis : O culi eius m pauperẽ respi¬
ciunt : Aut quẽ suscepit scđm dm̃ :÷
aut ꝓpt̃ quẽ passus est scđm hominem
Palpebre eiꝰ interrogant filios hominũ:

Expanded text:
gere, ad passionem Domini referat Psalmum, gere, ad passionem Domini referat Psalmum, et de Judaeis dicat, Quoniam quae perfecisti destruxerunt; ac de ipso Domino, Justus autem quid fecit? quem tanquam destructorem Legis arguebant: cujus praecepta, perverse vivendo, et ea contemnendo, ac sua statuendo, destruxerant, ut ipse Dominus secundum hominem loquatur, ut solet, dicens, In Domino confido; quomodo dicitis animae meae: Transmigra in montes sicut passer? propter terrores scilicet eorum, qui illum apprehendere et crucifigere cupiebant: cum peccatores sagittare volentes rectos corde, id est qui Christo crediderant, in obscura luna, id est repleta peccatoribus synagoga, non absurde intelligitur. Cui congruit et quod dicitur, Dominus in templo in homine, vel ipse Filius hominis qui in coelis est. Oculi ejus in pauperem respiciunt: aut quem suscepit secundum Deum, aut propter quem passus est secundum hominem. Palpebrae ejus interrogant filios hominum.
Abbreviated transcription (Latin):
catorũ suppliciis ꝑ diuinã ꝓuidentiam
fieri arbitremur : Et idõ tanꝗ rationẽ
reddens. quare id faciat: subicit Qm̃
iustus dñs et iustitias dilexit : Nonfrus¬
traplura lit̃ nisi quia homines dicit : ut ꝓ
iustis positȩ iustitiȩ intelligantur: Inmul¬
tis enĩ iustis quasimultȩ iustitiȩ uident᷑
eẽ. cũ sit una deicuns om̃s participant:
tanquã siuna facies intueatur plura spe¬
cula. quot quot in illa singulare ẽ. de ilłis
plurib: pluralit̃ redditur: Propterea
rursus adsingularitatẽ sere fert dicen¬
do : A equitatẽ uidit facies eius Fortasse
proeo sit positũ. aequitatẽ uidit facies
eius: ac sidiceretur: Ae quitas uisa ẽ in
facie eiꝰ. id est meiꝰ notitia facies enĩdĩ ẽ
potentia qua dignis innotescet Aut
certe aquitatẽ uidit facies eius : quia
non se p̃bet cognoscendũ malis. sed bonis:
Si quis autẽ lunã uult siagogã intelli¬

Expanded text:
catorum suppliciis, per divinam providentiam catorum suppliciis, per divinam providentiam fieri arbitremur. Et ideo tanquam rationem reddens quare id fiat, subjecit: Quoniam justus Dominus, et justitias dilexit. Non frustra pluraliter, nisi quia homines dicit, ut pro justis, justitiae intelligantur positae; in multis enim justis quasi multae justitiae videntur esse, cum sit una Dei, cujus omnes participant: tanquam si una facies intueatur plura specula, quod in illa singulare est, de illis pluribus pluraliter redditur. Propterea rursus ad singularitatem se refert, dicendo, Aequitatem vidit facies ejus: fortasse pro eo sit positum, Aequitatem vidit facies ejus, ac si diceretur, Aequitas visa est in facie ejus, id est in ejus notitia; facies enim Dei est potentia qua dignis innotescit: aut certe, Aequitatem vidit facies ejus, quia non se praebet cognoscendum malis, sed bonis; i quis autem lunam synagogam vult intelli
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ terrã: ẜ adẽ aut̃ nube idẽ. diuma scrip¬
tura utrũq factũ est : Itẽ dñs dicit. Non qd
intrat mos ur̃m uos comquinat : sed qđ exit:
Audit hoc peccator : et gulã parat uoraci¬
tati : Audit hoc iustus & acyborũ discer¬
nendor ũ suꝑstitione munitur : Et hincigit᷑
ed dem scripturarũ nube: ꝓsuocuiusq merito
& peccatori pluuia laqueorũ : et iusto
pluina ubtatis infusa ẽ : Ignis & sulphur.
& sp̃s ꝓcellȩ : pars calicis eorum Haec pȩna
eorũ ẽ atq exitus. ꝑ quos blasphematur
nom̃ dĩ : ut primo cupiditatũ suarũ igne
uastentur: deinde malor ũ operũ fetore
acȩtubeatorũ abiciant᷑ Postremo abrepti
atq: sub mersi. meffabiles pȩnas luant:
Hȩc enĩ pars ẽ. calicis eorũ : sicut iustorũ
calix totus mebrians quã prȩclarus:
Inebriabunt᷑ enĩ ab ubtate domꝰtuȩ Cali¬
cemaut̃ ꝓpterea puto appellatũ : nequͥd
pret̃ modũ atq men surã. uel inipsis pec¬

Expanded text:
utem nube, id est divina Scriptura, utrumque factum est. Item Dominus dicit: Non quod intrat in os vestrum, vos coinquinat, sed quod exit . Audit hoc peccator, et gulam parat voracitati: audit hoc justus, et a ciborum discernendorum superstitione munitur. Et hic igitur eadem Scripturarum nube, pro suo cujusque merito, et peccatori pluvia laqueorum, et justo pluvia ubertatis infusa est. 11. Ignis et sulphur et spiritus procellae pars calicis eorum. Haec poena eorum est atque exitus, per quos blasphematur nomen Dei, ut primo cupiditatum suarum igne vastentur, deinde malorum operum putore a coetu beatorum abjiciantur, postremo abrepti atque submersi, ineffabiles poenas luant. Haec enim pars est calicis eorum; sicut justorum calix tuus inebrians quam praeclarus ! Inebriabuntur enim ab ubertate domus tuae . Calicem autem propterea puto appellatum, ne quid praeter modum atque mensuram, vel in ipsis pec
Abbreviated transcription (Latin):
cȩteris aplis traderet: Np̃c quid uobis
fecit: qui e undẽ traditorẽ suum quem
diabolũ nominauit. quiante traditionẽ
nec loculis dominicis fidẽ potuit ex hibere.
cũ cȩteris discipulis ad p̃dicandũ regnum
cȩlorũ misit: ut demonstraret donadei
ꝑuenire ad eos quicũ fide accipiunt. etiã
sitalis sit ꝑquẽ accipiunt qualis iudas fuit:¬

Expanded text:
caeteris Apostolis traderet Quid vobis caeteris Apostolis traderet Quid vobis fecit Christus, qui eumdem traditorem suum, quem diabolum nominavit , qui ante traditionem Domini nec loculis dominicis fidem potuit exhibere , cum caeteris discipulis ad praedicandum regnum coelorum misit ; ut demopervenire ad eos, qui cum fide accipiunt, etiam si talis sit, per quem accipiunt, qualis Iudas fuit
Abbreviated transcription (Latin):
in montẽ sicut passer: V m̃eccepeccato¬
res intender̃ arcũ : parauer̃ sagit tas
suas inpharetra. ut sagittent mobscura
destruxerunt : Ethoc dicat non contra
istossolos. sed contraom̃s hereticos Om̃s
quantũ mipsis ẽ. destrux er̃ laudẽ: quã exore
infantium & lactentiũ ꝑfecit ds̃ : dũ questio¬
nibus uariis & scrupulosis ex dggitant par-¬
uulos enutriri fideilacte nonsinunt:
Q uasiergo dictũ sit huic animȩ. quareisi
tibidicunt trans migra inmontẽ sicut pas¬
ser:quarete depeccator ibus terrent qui
intender̃ arcũ ad sagittandũ in obscura
luna rectoscorde: respondet: Idõ utiq
me terrent : qm̃ quȩ ꝑfecistides truxer̃:
Cibi nisim conuenticulis suis : ubi par uulos
& interioris lucis ignaros. non lacte nu
meam douob. pacẽ relinquo uobis: quã uos
ne fanda dissensione uio lastis: xp̃c quid
uobis fecit : qͥuitraditorẽ suum tanta pacien¬¬
tia ꝑtulit. ut ei primã eucharistiã confectã
manib: siiis. et ore suo cõmendatã. sicut

Expanded text:
peccatores intenderunt arcum, paraverunt sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscura  perfecisti destruxerunt. Et hoc dicat, non contra istos solos, sed contra omnes haereticos. Omnes enim quantum in ipsis est, destruxerunt laudem, quam ex ore infantium et lactentium perfecit Deus , dum quaestionibus vanis et scrupulosis exagitant parvulos, et eos nutriri fidei lacte non sinunt. Quasi ergo dictum sit huic animae, Quare isti tibi dicunt, Transmigra in montes sicut passer? quare te de peccatoribus terrent, qui intenderunt arcum ad sagittandos in obscura luna rectos corde? Respondet: Ideo utique me terrent, quoniam quae perfecisti destruxerunt. Ubi, nisi in conventiculis suis, ubi parvulos et interioris lucis ignaros, non lacte nutmeam relinquo vobis : quam vos nefanda dissensione violastis? Christus quid vobis fecit, qui traditorem suum tanta patientia pertulit, ut ei primam Eucharistiam confectam manibus suis et ore suo commendatam, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
instartizaniȩ constitutus sis: immola
sacrificiũ laudis dõtuo : & redde illi pre¬
cestuas: Sed uide neuiuas male : & can¬
tes bene. Quare hoc P eccatorienĩ
dix̃ ds̃ quaretue narras iustitias meas.
& assumis testam̃tũ meũ ꝑ os tuum :
Clidete fr̃s cũ quo tremore istadicamꝰ
dñi. Et quid dicit peccatori dñs: ut quid
tu prohibes ergo p̃dicatorespeccato¬
res Et ubiẽ. illud. quȩ dicunt facite.
quȩ autẽ faciunt facere nolite . ubiẽ.
illud siueueritate. siue occasione xp̃c
ad nuntietur. & cȩtr̃a: sed haec dicta s.
netimeant quiaudiunt. a quocũq audi¬
ant. Honut securisint quidicunt bona.
& faciunt mala: Modo ergo fr̃s uos secu¬
riestis. sibona audistis Dĩ audistis. ꝑquẽ¬
lib& audiatis: Sed noluit dssine correp¬
tione dimittere illos quidicunt. ne hoc
solo qđ dicunt securisibi obdormis cant
inmalauita. & dicant sibi Neq enim
dicipopłosuo : Immo uero audi qđ dicit:
Quicumq dicis & quiuis te audiri prior

Expanded text:
inter zizania constitutus sis, immola sacrificium laudis Deo tuo, et redde illi preces tuas: sed vide ne vivas male, et cantes bene. Quare hoc? Peccatori enim dicit Deus: Utquid tu enarras justitias meas, et assumis Testamentum meum per os tuum? Videtis, fratres, cum quo tremore ista dicamusDei. Et quid dicit peccatori Deus? Utquid tu? Prohibet ergo praedicatores peccatores? Et ubi est illud: Quae dicunt facite, quae autem faciunt, facere nolite ? Ubi est illud: Sive veritate sive occasione Christus annuntietur ? Sed haec dicta sunt, ne timeant qui audiunt a quocumque audiant: non ut securi sint qui dicunt bona, et faciunt mala. Modo ergo, fratres, vos securi estis: si bona auditis, Deum auditis, per quemlibet audiatis. Sed noluit Deus sine correptione dimittere illos qui dicunt; ne hoc solo quod dicunt, securi sibi obdormiscant in mala vita, et dicant sibi: Neque enimdici populo suo. Imo vero audi quod dicis, quicumque dicis; et qui vis te audiri, prior
Abbreviated transcription (Latin):
populũ suum: Audi populus meus & lo¬
quar tibi Ille qui ueni& & ñ silebit
Uidetequia & modo siauditis : nonsilet:
Audi populus ms & loquartibi  Nã si
tibi si ñ audis:: quando audis si populus
m̃s Audiem̃ populꝰ m̃s: Nñ audis sies
populꝰ alienus. Audi populꝰ m̃s & loqͣr
tibi: Isrł & testificabor tibi Audiifrł¬
populꝰ:. Audiisrł: nom̃ electionis est
tuum Ergo audi sicut isrł sicut uidens
dm̃. & sinondũ spetie: sed etiã fide
Hoc enĩ int̃p̃tatus ẽ isrł: uidens dm̃.
Quihab& aures audiendi : audiat Q̃ui¬
hab& oculos uidendi : uideat: Audi isrł
& testificabortibi : Q uod sursum dix̃
quod dix̃ sursũ loquartibi: hoc nc̃se¬
quenti testific abor tibi: Quidloq: tur
dñs ds̃ nr̃ populo suo is raheli quid testi¬
meo sum ds̃ : malotuo non sum ds̃ tuus.
Et enĩ ds̃tuus ei ꝓpriedr̃. quã familiariꝰ
habet ds̃ tuus. tanquã in mancipio suo.
tanquã in peculio suo Ds̃ ds̃ tuus egosum

Expanded text:
 7. Audi, populus meus, et loquor tibi. Ille qui veniet et non silebit, videte quia et modo, si auditis, non silet: Audi, populus meus, et loquar tibi. Nam si tibi loquar? Si audis. Quando audis? Si populus meus es. Audi enim, populus meus: non audis, si populus alienus. Audi, populus meus, et loquar tibi; Israel, et testificabor tibi. Isrl: Israel nomen electionis est. ael . Ergo audi sicut Israel, sicut videns Deum Et si nondum spe, sed jam fide, hoc enim interpretatur Israel, videns Deum. Qui habet aures audiendi, audiat habet oculos videndi, videat. Audi, Israel, et testificabor tibi. Quod sursum dixit, quod dixit sursum, loquar tibi; hoc in consequenti, testificabor tibi. Quid loquetur Dominus Deus noster populo suo? Israeli suo quid testimeo sum Deus, malo tuo non sum Deus tuus. Etenim Deus tuus, ei proprie dicitur quem familiarius habet Deus, tanquam in mancipio suo, tanquam in peculio suo. Deus, Deus tuus sum ego.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa illa : iustitiȩ oꝑa s Iꝰ abes euangeliũ:
Qa uete iustitiam ur̃am facere corã homi¬
nibus : ut uideaminiabeis Et quasiquȩ re¬
retur quã iustitiã: cũ ergo facis elemosinã
sunt in opi. quimtellexer̃ suꝑ egenum
& pauperẽ. Congregate illos. c̃seru&
cos dñs & uiui fic& eos : Congregate
illiius tos eiꝰ.: Quidis ponuntꝰ tẽstam̃tũ

Expanded text:
justitiae opera sunt. Habes Evangelium: Cavete justitiam vestram facere coram hominibus, ut videamini ab eis. Et quasi quaereretur, Quam justitiam? Cum ergo facis eleemosynam, sunt inopi, qui intellexerunt super egenum et pauperem: congregate illos, conservet eos Dominus, et vivificet eos . Congregate illi justos ejus: qui disponunt testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
quã dđ ammonet etiã taliexemplo¬
ñ sequem quã debere extollere in pros¬
peris rebus Multieñ res aduersas time&:
resꝓprias ñtiment: Periculosius ẽ res
prospera animo : quã a uersa corpori
Prius corrũpit prospera : ut inueniat
qđ frangat aduersa: Pr̃s mei aduersꝰ
felicitatẽ acrius uigilandũ ẽ: Propterea

Expanded text:
quam David? 4. Admonet etiam tali exemplo, noquam David? 4. Admonet etiam tali exemplo, non se quemquam debere extollere in prosperis rebus. Multi enim res adversas timent, res prosperas non timent. Periculosior est res prospera animo, quam adversa corpori. Prius corrumpit prospera, ut inveniat quod frangat adversa. Fratres mei, adversus felicitatem acrius vigilandum est. Propterea
Abbreviated transcription (Latin):
nec se ipsos faciunt de ꝑuersa simpli¬
citate securos: Nondicunt. bono animo. feci.⁊
benigne adtendi: de caritate diuaspe¬
xi. Proponunt enĩsibi casũ daid. et
adhoc illũ magnũ uident cecidisse :
ut parui nolint uidere unde possint
cadere Reprimunt enĩ oculosa pe¬
tulantia : ñ sefacile adungunt : ñmis¬
cent mulierib: alienis. Nonleuant
oculos faciles ad aliena mȩnia : ada¬
liena solaria Delonge enĩ uidit dđ
illã : in qua captus. ẽ: Mulier longe :
libido ꝓpe: Alibierat qđ uideratꝰ :¬
in illo unde tader&: Ad tendenda ergo
haeo infirmitas carnis: recordanda :
regn&. ẽ. peccatũ cũ delectaris. reg¬
nat si consenseris : Carnalis delectatio
p̃sertius q inlicita & aliena ꝓgrediens ÷
frenanda ẽ. ñ relaxanda Imꝑio dãpnan
da : ñ imperio collocanda: Ad tende secu¬
rus : si non habes unde mouearis sedres¬
pondes. fortit̃ teneo: Nũ quid tufortior

Expanded text:
nec seipsos faciunt de perversa simplinec seipsos faciunt de perversa simplicitate securos, non dicunt, Bono animo attendi, benigne attendi, de charitate diu aspexi. Proponunt enim sibi casum David, et ad hoc illum magnum vident cecidisse, ut parvi nolint videre unde possint cadere. Reprimunt enim oculos a petulantia, non se facile adjungunt, non miscent se mulieribus alienis, non levant oculos faciles ad aliena maeniana, ad aliena solaria. De longe enim vidit David illam, in qua captus est. Mulier longe, libido prope. Alibi erat quod videret, in illo unde caderet. Attendenda est ergo haec infirmitas carnis, recordanda suregnet. Inest peccatum, cum delectaris; regnat, si consenseris. Carnalis delectatio, praesertim usque ad illicita et aliena progrediens, frenanda est, non relaxanda; imperio domanda, non in imperio collocanda. Attende securus, si non habes unde movearis. Sed respondes: Fortiter teneo. Numquid tu fortior
Abbreviated transcription (Latin):
cõmitte reparauer̃ : ñ unde caueant
qđ ñ cõmiser̃ : & dicant sibi: Sidauid.
curnon& ego  inde anima iniquior
quȩ cũ propt̾rea fecerit. quia da uid fec̃:
idõ peius quã dđ facit Dicã hoc ipsum
si potuero planius Dauid nullũ sibi ita
ad exemplũ ꝓposuerat. ut tũ Ceci¬
derat lapsucupiditatis: ñ patrocinio
sc̃itatis Tutͥ tanquã sc̃m ꝓ ponis : ut pec¬
ces: Non imitaris eiꝰ scĩtatẽ : sed imita¬
ris ruinã. Hoc ama indauid : qđ mai
inse odit dauid Prepa raste adpeccan¬
dũ : disponis pecca re̾librũ dĩ ut pec.¬
ces inspicis. scripturas dei: Ad hoc
audis ut facias qđ displic& dõ Hocñ
fecit dauid Correptui ẽ. ꝑ prophetã:
ñ lapsus .ẽ. m ꝓpheta Aliiuero audi¬
entes salubrit̃. in casu fortes. meti¬
untur in firmitatẽ suã : & qđ dãpnat
ds̃ deuita recupientes. ab as pectu
securo abstinent oculos: ñ eos defi¬
gunt inpuler itudine carnis alienȩ:

Expanded text:
committere paraverunt, non unde caveant committere paraverunt, non unde caveant quod non commiserunt, et dicunt sibi: Si David, cur non et ego? Inde anima iniquior, quae cum propterea fecerit quia David fecit, ideo pejus quam David fecit. Dicam hoc ipsum, si potero, planius. David nullum sibi ita ad exemplum proposuerat, ut tu: ceciderat lapsu cupiditatis, non patrocinio sanctitatis: tu tibi tanquam sanctum proponis ut pecces; non imitaris ejus sanctitatem, sed imitaris ruinam. Hoc amas in David, quod in se odit David: praeparas te ad peccandum, disponis peccare: librum Dei ut pecces inspicis; Scripturas Dei ad hoc audis, ut facias quod displicet Deo: hoc non fecit David; correptus est per Prophetam, non lapsus est in propheta. Alii vero audientes salubriter, in casu fortis metiuntur infirmitatem suam; et quod damnat Deus devitare cupientes, ab aspectu securo abstinent oculos: non eos defigunt in pulchritudine carnis alienae,
Abbreviated transcription (Latin):
lo eiꝰ apparet : In librõ autẽ regnorũ
plemus legitur: Vtraq: scriptura
canonica.ẽ utraq sine ulla dubitatio¬
tq conscriptũ ẽ : Huius etiã maritũ.
in bello occidendũ curauit: Homicidio
aux̃ adulterium : Et posthoc factũ :¬
missus. ẽ. ad eum nathan propheta :
mis sus adõ quie ũ arguer& detanto cõ¬
misso: Quid caueantꝰ homines diximus.
quid uero silapsifuerint imitentur. au
Plonergo cadendi exemplũ propositũ
ẽ : sed sicecideris resurgendi: ad tende
necadas. Nonsit de letꝰtacio minorum
lapsus maiorum: Sed sit casus maio¬
rũ. tremorminorũ Ad hoc p̃positũ ẽ.
ad hoc scriptũ : ad hoc inaeccła sepeleo.¬
tũ atq cantatũ. Audiant quiñ cecider̃
necadant : audiant quicecider̃ ut sur¬
gant . Tanti uiri peccatũ nonta cetur:
p̃dicatur in aecđa Audiunt male uiuen¬
tes: & quȩr̃ sibi patrocinia maleui uen¬
di. Ad tendunt unde dependant: qđ

Expanded text:
lo ejus apparet; in libro autem Regnorum lo ejus apparet; in libro autem Regnorum plenius legitur. Utraque Scriptura canonica est, utrique sine ulla dubitatioatque conscriptum est. Hujus etiam maritum in bello occidendum curavit: homicidio auxit adulterium: et post hoc factum missus est ad eum Nathan propheta, missus a Domino, qui eum argueret de tanto commisso . 3. Quid caveant homines, diximus; quid vero si lapsi fuerint imitentur, audon ergo cadendi exemplum propositum est, sed si cecideris, resurgendi. Attende, ne cadas. Non sit delectatio minorum lapsus majorum, sed sit casus majorum tremor minorum. Ad hoc propositum est, ad hoc scriptum est, ad hoc in ecclesia saepe lectum atque cantatum: audiant qui non ceciderunt, ne cadant, audiant qui ceciderunt, ut surgant. Tanti viri peccatum non tacetur, praedicatur in ecclesia. Audiunt male audientes, et quaerunt sibi patrocinia peccandi; attendunt unde defendant quod
Abbreviated transcription (Latin):
loquamur & cũ ad sentim᷑ erit ad eos
uox nra : me moria ur̃a Necut saucios
& languidos neglegatis : sed ut faciliuꝰ
sanetis semꝑ manere debetis: corri¬
gite arguendo : c̃solamini allo quendo÷
exemplũ p̃bete bene uiuendo : aderit
eis quiad fuit & uobis: Non enĩ uobis
iã ista pericula p̃tergressis: fonsmi.
ent : Qu a transistis transibunt:
Molestũ ẽ. quidẽ & nimis periculo¬
sum. imo ꝑnitiosum. & ꝓcerto exi¬
tiabile qđ scientes peccant. Aliter
enĩ adhas uanitate scurrit. qui uocẽ
xp̃i contẽ pnit : aliter ille qui nouit
quo fugiat: Sed nec detalib: despera¬
ds̃ noluit taceri qđ uoluit scribi
Dicã ergo ñ qđ uolo sed qđ cogor. Dicã
non exhortans adimitationẽ. sed instru¬
ens ad timorẽ : Huius mulieris uixoris
aliene pulcritudine captus rex & pro¬
pheta dauid  excuius semine scđm car¬
nẽ dñs uenturus erat : adulterauit eã
Hoc inistopsalmo ñ legitur : sed intitu¬

Expanded text:
Loquamur et cum absentibus: erit ad eos Loquamur et cum absentibus: erit ad eos vox nostra memoria vestra. Ne saucios et languidos negligatis, sed ut facilius sanetis, sani permanere debetis. Corrigite arguendo, consolamini alloquendo, exemplum praebete bene vivendo, aderit eis qui adfuit et vobis. Non enim, vobis jam ista pericula praetergressis, fons misent; qua transistis, transibunt. Molestum est quidem, et nimium periculosum, imo perniciosum, et pro certo exitiabile, quod scientes peccant. Aliter enim ad has vanitates currit qui vocem Christi contemnit, aliter ille qui novit quid fugiat. Sed nec de talibus desperaDeus noluit taceri quod voluit scribi. Dicam ergo non quod volo, sed quod cogor; dicam non exhortans ad imitationem, sed instruens ad timorem. Hujus mulieris uxoris alienae pulchritudine captus rex et propheta David, ex cujus semine secundum carnem Dominus venturus erat , adulteravit eam. Hoc in isto psalmo non legitur, sed in titu
Abbreviated transcription (Latin):
frequentia fraudan¬
da ẽ : nec infirmitas
honeranda. Silen¬
tiũ petimꝰ & quietẽ:
ut uox nr̃a posthes¬
ternũ laborem possit aliquantis uirib
ꝑdurare Credendũ ẽ: caritatẽ urãm
non ob aliud in hodiernũ diem copiosius
cõuenisse : nisi ut oretis ꝓeis quas absentia
facit alienos. & ꝑuersus affectus : Beq
enĩloquimur de paganis. neq de udȩis
sed dexp̃ianis: Neq dehis ad huc caticu¬
minis. sed de multis etiã baptizatis: a quo¬
rũ lauacro nichildis tatis. & corũ tam̃¬
incorde dissimiles estis Quã multos etiã
hode fr̃s nr̃os cogitamꝰ& plangimus ire
inuanitates. & in sanias m̃daces negla¬
gentes qđ uocati sunt Quisi forte in ip̃so
circo aliqua excausa ex paues cant.
c̃tinuose signant: & stant illic portan¬
tes infronteunde abscederent᷑: si hoc
in corde portarent de p̃canda eft
miscđia dĩ : ut don& intellectũ ad ista
dãpnanda : & effectũ ad fugienda :¬
ergo depenitentia psalmꝰ cantatus ẽ

Expanded text:
frequentia fraudanda est, nec infirmitas oneranda. Silentium petimus et quietem, ut vox nostra post hesternum laborem possit aliquantis viribus perdurare. Credendum est Charitatem Vestram non ob aliud hodierno die copiosius convenisse, nisi ut oretis pro eis quos absentes facit alienus et perversus affectus. Neque enim loquimur de Paganis, neque de Judaeis, sed de Christianis; neque de his adhuc catechumenis, sed de multis etiam baptizatis, a quorum lavacro nihil distatis, et eorum tamen cordi dissimiles estis. Quam multos enim hodie fratres nostros cogitamus et plangimus ire in vanitates et insanias mendaces, negligere quo vocati sunt! Qui si forte in ipso circo aliqua ex causa expavescant, continuo se signant, et stant illic portantes in fronte, unde abscederent si hoc in corde portarent. Deprecanda est misericordia Dei, ut donet intellectum ad ista damnanda, et affectum ad fugienda, e hodie cantatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
De pena inminenti: miscđiam prome¬
reri: Audiant ergoquitales sunt :
dũlib& audire & tacentem Uem&
enĩ & nonsilebit & argu& quando cor¬
reptionilocꝰ nullus erit : Statuamte in¬
quit ante faciemtuam: Modo ergo
tufac quis quis talis es. qđ tibi minatur
facere dñs Tollete a tergotuo. ubite
uidere nonuis. dissimulans a factistuis.
m̃tis tuae. estotibi iudex. torqueat te
timor erũpat confessio & dicdeo tuo
qm̃ iniquita tẽ meam ego agnosco: & de¬
lictũ meum ante me ẽ. semꝑ. Qđerat
a dõ iudice fias antete . & non sit quo fugi
ciminidm̃. Uidete quia clamat. & non
tac& & ñ parcit. Oblitus eras dñm: ñ co¬
gitabas deuita tua mala. Intelligite qr
sicut potens. sicut fortis. sicut ille ciui¬

Expanded text:
de poena imminenti misericordiam promede poena imminenti misericordiam promereri ? Audiant ergo qui tales sunt, dum licet audire et tacentem. Veniet enim, et non silebit, et arguet, quando correctioni locus nullus erit. Statuam te, inquit, ante faciem tuam. Modo ergo tu fac, quisquis talis es, quod tibi minatur facere Deus. Tolle te a tergo tuo, ubi te videre non vis, dissimulans a factis tuis, mentis tuae, esto tibi judex, torqueat te timor, erumpat confessio, dic Deo tuo: Quoniam iniquitatem meam ego agnosco, et delictum meum ante me est semper . Quod erat a Deo judice fias ante te, et non sit quo fugiacimini Deum. Videte quia clamat, et non tacet, non parcit. Oblitus eras Domgitabas de vita tua mala: intellige te, qSicut potens, sicut fortis, sicut ille cui
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ qđ e rotibi similis. Parũ ẽ. quia
mala factatua placent tibi. placere
putas & michi dm̃ quia ñ pateris ultio¬
nẽ uistenere participẽ : & tã quã cor¬
ruptũ iudicẽ. predȩ sotiumuis habere:
Suspicatus es iniquitatẽ qđ ero tuisimi
nat bona & malis. ut sedens de trahas
bit : arguãte Et quid tibi faciã argu¬
endo te : quid tibi faciam: modote
ñ uides. facio ut uideaste: Quia siuide¬
reste & displiceres tibi : place resmͥ:
Quia uero te non uidens. placuis titibi:
dis plicebis && michi. & tibi AAichicum
iudicaberis : tibi cũ ardebis Quide m̃
tibi faciã inquit. Constituamte ante
facdemtuam: Quid enĩ uis laterete in
dorso tuo : ibi ẽ nonte uides. facio ut
teuideas: Qđ post dorsum posuisti:
ante faciem ponã : Clidebis feditatem
tuam. ñ ut corrigas sed ut erubescas:
Iãquia dicit ista fr̃s: desperandus ẽ. cui
dr̃ nec illa ciuitas dequadictũ est. tridu
unineue euertetur : intratriduumido¬
nea fuit conuerti orare. plangere

Expanded text:
quod ero tui similis. Parum est quia mala facta tua placent tibi. Placere putas et mihi. Deum, quia non pateris ultorem, vis tenere participem. Arguam ruptum judicem praedae socium vis habere. Suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi siminat bona et malis; ut sedens detrahas bit, Arguam te. Et quid tibi faciam arguendo te? quid tibi faciam? Modo te non vides; facio ut videas te. Quia si videres te, et displiceres tibi, placeres mihi: quia vero non te videns placuisti tibi, displicebis et mihi et tibi; mihi cum judicaberis; tibi, cum ardebis. Quid enim tibi faciam, inquit? Constituam te ante faciem tuam. Quid enim vis latere teipsum? In dorso tuo tibi es, non te vides: facio ut te videas; quod post dorsum posuisti, ante faciem ponam; videbis foeditatem tuam, non ut corrigas, sed ut erubescas. Jam quia dicit ista, fratres, desperandus est ine illa civitas de qua dictum est, Triduum, et Ninive evertetur, intra triduum idonea fuit converti, orare, plangere,
Abbreviated transcription (Latin):
cabo carnes taurerũ. aut sanguinem
hyrcor ũ potabo : Audistis quida nobis
ñ quȩ rat. quine scio quid nobis uult iN¬
dicere: Didetalibus cogitabatis : iã auc¬
dõ offerre cogitetis : Si habes taurum
pinguẽ occidẽ pauperibus. manducent
ipsĩ carnes taurorũ. & si nonbibent san¬
gumnẽ hyrcorũ : Quod cũ feceris impu¬
tabit tibi ille quidi x̃: Sie suriero non di¬
cãtibi &dic& tibi. Esuriui & ñ de distis
mͥmanducare : Nũ quid manducabo car

Expanded text:
cabo carnes taurorum, aut sanguinem cabo carnes taurorum, aut sanguinem hircorum potabo? Audistis quid a nobis non quaerat, qui nescio quid nobis vult indicere. Si de talibus cogitabatis, jam au: nihil tale Deo offerre cogitetis. Si habes taurum pinguem, occide pauperibus: manducent ipsi carnes taurorum, etsi non bibent sanguinem hircorum. Quod cum feceris, imputabit tibi ille qui dixit, Si esuriero, non dicam tibi; et dicet tibi, Esurivi, et dedisti mihi manducare . Numquid manduc
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illo om̃ia uolatilia. quia ipse ubiq
Et quare apud ipsum omia : quia &&
ante quã eẽnt omĩa aut crearent᷑.
nonse egere a nob̵ aliquoneces sario
dix̃: Sie suriero ñ dicã tibi Pone su¬
riet neq sitiet . neq laborabit neq
obdormi& quicustodit isrł. Sedec¬
ce ut scđm carnaliter loquar. quia
tucũ non manducaueris fam̃ patieri
Forteputas & dm̃esurire ut mandu¬
c&: & siesurierit ñ dic& tibi Omĩa
ante illũ sunt: unde uult tollit quod
illineces sariũ ẽ. Dictas haec ad c̃ui¬
cendũ paruulũ sensum : non quia ꝓfes¬
sus ẽ. deus esurien suã. Quã quã pͥpt̃
nos dr̃ dr̃ ille deorũ & esurire digna¬
tus. ẽ. Uenit esurire & saginari :
suas assum̃do pauꝑ tatẽ nrãm: quia millo
sunt om̃s thes aurisapientiȩ. & scientiȩ
abs conditi : Die suriero ñ dicã tibi: M
ẽ. enĩ orbis terrae & plenitudo eiꝰ : Moli
ergo laborare : Quid mͥdes : sine labore

Expanded text:
cum illo omnia volatilia, quia ipse ubique. cum illo omnia volatilia, quia ipse ubique. Et quare apud ipsum omnia? Quia et antequam essent omnia, aut crearentur, ? Non se egere a nobis aliquo necessario dixit. Si esuriero, non dicam tibi. Non esuriet, neque sitiet, neque laborabit, neque obdormiet qui custodit Israel . Sed ecce secundum carnalitatem tuam loquor: quia tu cum non manducaveris, famem patieris, forte putas et Deum esurire ut manducet. Etsi esurierit, non tibi dicit: omnia ante illum sunt, unde vult tellit quod illi necessarium est. Dicta sunt haec ad convincendum parvulum sensum, non quia professus est Deus esuriem suam. Quanquam propter nos Deus ille deorum et esurire dignatus est. Venit esurire et saginare, suas assumendo paupertatem nostram, quia in illo sunt omnes thesauri sapientabsconditi . Si esuriero, non dicam tibi, Meus est enim orbis terrae et plenitudo ejus. Noli ergo laborare quid mihi des, sine labore
Abbreviated transcription (Latin):
modo antequã creata eẽnt. & a te
expectat ut accipiat qđ antequam
crear& habebat: Cognoui omĩa uola¬
tilia celi quȩ tu michi ñ potes dare:
quȩ tu michi mactaturus es : ego coꝵ¬
noui om̃ia: Nonquia feci cognõui :
sed ut facerẽ Et speties agrimecũ
est Pulcritudo agri ub̃tas omium
in terragignentiũ : mecũ ẽ inquit:
Quomͦ cũ illo utrũ ante quã fierent. cum
illo enĩ erant om̃ia futura. & cũ illo sunt
constituta & in ipso uerbi omia. ANi
aliquo modo cũ illo ẽ. agrispeties. quia
ipse ubiq ẽ. & ipsedixit: Cȩlũ & t̃rã
ego impleo: Quidcũ illo nonẽ de quo dr̃
sĩ ascendero incelũtuillic es: & side scen¬
dero in infernũ ad es: Cũ illo ẽ totũ
sed non sic cũ illo ẽ. ut aliqđ ex hisquȩ
creauit c̃tagionẽ aut eorũ indigen¬
bis in ea : Indiges eo qđ tecũ ẽ non in¬
diget ds̃ a groquicũ illo ẽ. Cũ illo ager
cũ illo speties t̃rȩ. cũ illo speties cȩli.

Expanded text:
modo antequam creata essent: et a te modo antequam creata essent: et a te exspectat ut accipiat quod antequam crearet habebat? Cognovi omnia volatilia coeli, quae tu mihi non potes dare. Quae tu mihi mactaturus es, ego cognovi omnia: non quia feci cognovi, sed ut facerem. Et species agri mecum est. Pulchritudo agri, ubertas omnium in terra gignentium, mecum est, inquit. Quomodo cum illo? Utrum et antequam fierent? Cum illo enim erant omnia futura, et cum illo suntconstituta, et ipsum Verbum omnia. An aliquo modo cum illo est agri species, quia ipse ubique est, et ipse dixit: Coelum et terram ego impleo ? Quid cum illo non est, de quo dicitur: Si ascendero in coelum, tu illic es, et si descendero in infernum, ades ? Cum illo est totum: sed non sic cum illo est, ut aliquam ex his quae creavit contagionem, aut eorum indigenbis in eam. Indiges eo quod tecum est, non indiget Deus agro qui cum illo est. Cum illo ager, cum illo species terrae, cum illo species coeli,
Abbreviated transcription (Latin):
tate .ẽ. aut ñpereat. aut ut ñ pascat᷑:
Apud quẽ sũma potestas ẽ : sũ ma et
sec reta cognitio ẽ. Et tribuamus hoc
dõ laudantes dm̃. non audeamꝰ dicere.
quomͦ nouit ds̃: ne forte hoc a me fr̃s
expectetis ut explicẽ uobis Quomͦ
cognoscat đs . hoc solum dico. non sic cog¬
noscit ut homo ñ sic cognoscit ut angłs:
Et quomodo cognoscit : docere ñ au¬
deo qm & scire ñ possum: Elnũ tan¬
tũ scio. quia & antequã essent omĩa
uolatilia cȩli. nouerat dr̃ qđ fuerat
creaturꝰ Quȩ. ẽ. illa notitia: O homo
inderecȩpisti uolatilia postea quã plas¬
matus. es. postea quã sensum uiuendi
accepisti  Haec uolatilia de aqua nata
s̃ ad uerbũ dĩ dicentis: Producant a quae
uolatilia. Elbi nouerat ds̃ quȩ impera¬
bat ut aqua ꝓferret : iãcerte noue¬
rat qđ crearat : & ante quã crearet
nouerat: Tanta ẽ. ergo notiua dei:
ut aprd ipsumeẽnt quodã in effabili

Expanded text:
tate est, aut ut non pereat, aut non pascatur. tate est, aut ut non pereat, aut non pascatur. Apud quem summa potestas est, summa et secreta cognitio est. Tribuamus hoc Deo, laudantes Deum. Non audeamus dicere: Quomodo novit Deus? Ne forte hoc a me, fratres exspectetis ut explicem vobis quomodo cognoscat Deus; hoc solum dico: non sic cognoscit ut homo, non sic cognoscit ut angelus; et quomodo cognoscit, dicere non audeo, quoniam et scire non possum. Unum tamen scio, quia et antequam essent omnia volatilia coeli, noverat Deus quod fuerat creaturus. Quae est illa notitia? O homo, videre coepisti volatilia, postea quam plasmatus es, postea quam sensum videndi accepisti. Haec volatilia de aqua nata sunt ad verbum Dei, dicentis: Producant aquae volatilia . Ubi noverat Deus quae imperabat ut aqua proferret? Jam certe noverat quod crearat, et antequam crearet noverat. Tanta est ergo notitia Dei, ut apud ipsum essent quodam ineffabili
Abbreviated transcription (Latin):
meȩ sunt om̃s bestiȩ siluȩ Sed forte
ait isrł ille : Bestiȩ dĩsunt illȩ bestiȩ
ferȩ quas ñ cludo incurte mea. quasñ
alligo ad p̃sepe meum : Cȩterũ bos ille
& oũis & hyrcus meas̃ haec omĩa. Pecco¬
possides meas̃ illa & illa quȩ ñ possides
Sienĩ seruus ms estu: totũ pecudum
tuum meum ẽ. Neq enĩ ẽ. peculium
dñi qđ sibi seruus cõparauit. & non
erit peculium dñi qđ ipsed̃s seruo¬
creauit : Ergo meȩs̃ bestiȩ siluȩ. qͣs
tu ñcȩpisti : Aleas & peccora in monti¬
b quȩ sunt tua : & boues qui sunt ad p̃¬
sepetuũ. Om̃ia meas : quia ego creaui
uit : Quis nr̃m nouit omĩa uolatilia cȩli:
sed & alicuids d& notitiã omium uolati¬
lium cȩli : non sic ipse nouit ut dat
nos se homini: Alia ẽ. notitia dĩ: alia
hominis. Sicut alia possessio dĩ. alia
hominis : idẽ. aliud posside redei.
aliud possidere hominis: Nonenim
tu qđ possides totũ habes in potestate.
aut quã diuuiuat bostuus in tua potes¬

Expanded text:
meae sunt omnes bestiae silvae. Sed forte ait ille Israel, Bestiae Dei sunt, illae bestiae ferae quas non includo in chorte mea, quas non alligo ad praesepe meum: caeterum bos ille et ovis et hircus, mea sunt haec. Pecopossides, mea sunt ista quae possides. Si enim servus meus es tu, totum peculium tuum meum est. Neque enim est peculium Domini quod sibi servus comparavit, et non erit peculium Domini quod ipseErgo meae sunt bestiae silvae quas tu non cepisti; mea sunt et pecora in montibus quae sunt tua, et boves qui sunt ad praesepe tuum: omnia mea sunt, quia ego creavi vit. Quis nostrum novit omnia volatilia coeli? Sed etsi alicui Deus det notitiam omnium volatilium coeli, non sic ipse novit, ut dat nosse homini. Alia est notitia Dei, alia hominis: sicut alia possessio Dei, alia hominis; id est, aliud est possidere Dei, aliud possidere hominis. Non enim tu quod possides, totum habes in potestate, aut quamdiu vivat bos tuus in tua potes
Abbreviated transcription (Latin):
Uiuo autẽ iã non ego : uiuit uero iN
me xp̃c Q uod autẽ in carne uiuo. iN
fide uiuo filicdĩ. quime dilex̃ & tra¬
didit se ipsũ prome: Agnoscant ergo
peccatores. quia non opꝰ eẽ& medicus.
tes suas. & primo imitantur publica
peccatori : ostendunt uulnera. im¬
plorant medicũ : Et quia nonselaudant.
sed rep̃hendunt se : ut quigloriatur
non inse sed in dño glorietur: Agnos
iudȩos deopere suo gloriantes. sicar¬
guit idẽ apłs dicens ut eos dicer&¬
non ad grãm ꝑtinere. quimeritis et
oꝑibus suis mercedem deberi arbitra¬
bantur Q uiergo ad grãm sescit ꝑtine
tis datur: Sigratis datur : nulla meri¬
ta tua p̃cesser̃ ut detur. Nã si p̃ces¬
ser̃ meritatua : merces non putatur
scđm grãm. sed scđm debitum: Siergo
dicis p̃cessisse merita tua : ceuis laudare
ñ dm̃: Idõ non agnoscis xp̃m. quiuenit
cũ grã dĩ: Conuertete ergo ad meri¬
tatua. uide illa mala fuisse. ut non
tibi deberetur: nisi suppliciũ non p̃miũ.

Expanded text:
ivo autem jam non ego, vivit vero in me Christus: quod autem in carne vivo, in fide vivo Filii Dei, qui me dilexit et tradidit semetipsum pro me . Agnoscant ergo peccatores, quia non opus esset medicus, tes suas, et primo imitantur Publicano mihi peccatori: ostendunt vulnera, implorant medicum; et quia non se laudant, sed reprehendunt se, ut qui gloriatur, non in se, sed in Domino glorietur , agnosJudaeos, de opere suo gloriantes, sic arguit idem Apostolus, ut eos diceret ad gratiam non pertinere, qui meritis et operibus suis mercedem deberi arbitrabantur . Qui ergo ad gratiam se scit pertinetis datur; si gratis datur, nulla merita tua praecesserunt ut detur. Nam si praecesserunt merita tua, merces non imputatur secundum gratiam, sed secundum debitum . Si ergo dicis praecessisse merita tua, te vis laudari, non Deum: ideo non agnoscis Christum, qui venit cum gratia Dei. Converte ergo te ad merita tua, vide illa mala fuisse, ut non tibi deberetur nisi supplicium, non praemium.
Abbreviated transcription (Latin):
nonignoscit: Curnon addo peccata pec¬
catis ÷ fruarscło in uoluptate lasciua:
incupiditate nefaria. Iã ꝑdita spe repa¬
rationis: uel hoc habea qđ uideo si ñ
possum habere qđ spero : Iste ergopsal¬
mus sicut cautos facit eos qui ñ cecider̃
sic desperare non uult quiceciderunt :
Qins quis peccasti. & dubitas agerepȩni¬
tentiã ꝓpeccatotuo: desꝑando salutem
tuã : audidauid gementẽ: Ad te nathan
ꝓpheta non ẽ . missus : ipsedauid ad te
mis sus ẽ. Audieũ damantõ : & simul
clama: Audigementẽ : & c̃gemisce.
Audiflentẽ: & lacrimas iunge : Audi
correctũ : & cũ delectare : Sitibinor
potuit int̃ cludipeccatũ : spes ueniȩ
non int̃ cluditur: AA issus. ẽ. ad istum
uirũ nathanꝓpheta: Ad tende regni

Expanded text:
non ignoscit, cur non addo peccata pecnon ignoscit, cur non addo peccata peccatis? Fruar hoc saeculo in voluptate, in lascivia, in cupiditate nefaria: jam perdita spe reparationis, vel hoc habeam quod video, si non possum habere quod credo. Iste ergo psalmus, sicut cautos facit eos qui non ceciderunt, sic desperatos esse non vult qui ceciderunt. Quisquis peccasti, et dubitas agere poenitentiam pro peccato tuo desperando salutem tuam, audi David gementem. Ad te Nathan propheta non est missus, ipse David ad te missus est. Audi eum clamantem, et simul clama; audi gementem, et congemisce; audi flentem, et lacrymas junge; audi correctum, et condelectare. Si tibi non potuit intercludi peccatum, spes veniae non intercludatur. Missus est ad istum virum Nathan propheta: attende regi
Abbreviated transcription (Latin):
agamus tremorͤ necadamꝰ Hoc peccatũ
nonfecit dauid : cũ ꝑsecutorẽ saulem
pateretur Quando đđ sc̃s saulem inimicũ
patiebatur : quando illiꝰ ꝑ secutionibus
agitabatur. quando ꝑ diuersa fugiebat.
ne in manꝰ eiꝰ incider&&: ñ concupiit alie¬
mulierẽ : sã n ad ulterata uxore occidit uirum
Erat in infirmitate tribulationis suȩ tan¬
to indm̃ intentior. quanto miserior uide¬
batur. Utile quiddã ẽ. tribulatio : utile
medici ferram̃tũ : tanquã diaboli tẽptam̃¬
tũ. Factus ẽ. securus deuictis hostib pres¬
sura caruit : tumor excreuit. Ualet ergo
haec eis quiñ cõmiser̃ ut ugilent custo¬
dire integritatẽ suam : Et cũ ad tenduñ
magnũ cecidisse. paruitimeant: Siuero
aliquis iã lapsꝰ haet audit & aliquidͥ mali¬
tat Ad tendat quidẽ uulneris magnitu¬
dinẽ : sed ñ desper& medici maiestate:
Peccatũ cũ desperatione : certa mors
Nemo ergo dicat Siiã aliquid malifeci:
iã dãpnandus sum. Ds̃ malis talibus

Expanded text:
agamus; in tremore, ne cadamus. Hoc peccatum non fecit David, cum persecutorem Saülem pateretur. Quando David sanctus Saülem inimicum patiebatur, quando illius persecutionibus agitabatur, quando per diversa fugiebat ne in manus ejus incideret , non concupivit alienam, non adulterata uxore occidit virum. Erat in infirmitate tribulationis suae tanto in Deum intentior, quanto miserior videbatur. Utile quiddam est tribulatio; utile medici ferramentum, quam diaboli tentamentum. Factus est securus devictis hostibus, pressura caruit, tumor excrevit. Valet ergo  est: dixerim haec eis qui non commiserunt, ut vigilent custodire integritatem suam, et cum attendunt magnum cecidisse, parvi timeant. Si vero aliquis jam lapsus haec audittat: attendat quidem vulneris magnitudinem, sed non desperet medici majestatem. Peccatum cum desperatione, certa mors. Nemo ergo dicat, Si jam aliquid mali feci, jam damnandus sum: Deus malis talibus
Abbreviated transcription (Latin):
quã posfumꝰ ferre : In uocemꝰ dm̃ etiam
inhis tribulationib Sedbae tribulatio¬
nes inueniunt nos: sicut in alio psal¬
mo scriptũ ẽ. Ad uitor intribulationi¬
b quȩ inuener̃ nos nimis: Est quȩdã
quã nos debemꝰ inuenire : inueniant
isti tribulationẽ : Est quȩdã tribulatio
quã nos debemꝰ quȩ rere & inuenire:
Quȩ ẽ. ista : ea ipsa mhoc mundo feli¬
citas affluentia rerũ tẽporalium:
Non quidẽ ipsa tribulatio ẽ : solatias

Expanded text:
quam possumus ferre . Invocemus Deum etiam quam possumus ferre . Invocemus Deum etiam in istis tribulationibus: sed hae tribulationes inveniunt nos, sicut in alio psalmo scriptum est, Adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis : est quaedam quanos istae tribulationes: est quaedam tribulatio quam nos debemus quaerere, et invenire. Quae est ista? Ea ipsa in hoc mundo felicitas, affluentia rerum temporalium: non quidem ipsa tribulatio est; solatia
Abbreviated transcription (Latin):
uore orationis : & dix̃. Tribulationẽ
ui. Inuenit tribulationẽ tanquã ali¬
quid utile putruerat tabe peccatorũ
suorũ. iã sine sensu remanserat: Inue¬
nit tribulationẽ. tanquã ustionem
& sectionẽ : Inuenii inquit tribulatio¬
nẽ & dolorem : & nom̃ dñi in uoca ui
Et quidẽ fr̃s sunt tribulationes omĩb:
note: Ecce istȩ abundant in genere
humano. alius dãpno afflictus plangit
alius orbitate ꝑcussus plangit. alius
patria exulatus mer&. & redire cupit
intolerabilẽ peregrinationẽ dubitais :
Alteri uinea grandĩ nata ẽ. ad tendit
ad labores suos & c̃sum matam omnẽ
operã in cassum. quando non potest
c̃tris tari inimicũ patitur ex amico:
Quȩ maior miseria in generehuma¬
no : plangunt haec om̃s & dolent:
& tribulationes sunt istȩ : Et in his
omũbus inuocant dm̃: & recte faciunt:
Inuocent dm̃. potens ẽ. uel docere
tolerandũ uł sanare toleratum:
Plouit ille non sinire tẽp̃tarinos supꝰ

Expanded text:
vore orationis, et dixit: Tribulationem vore orationis, et dixit: Tribulationem . Invenit tribulationem tanquam aliquid utile; putruerat tabe peccatorum suorum, jam sine sensu remanserat, invenit tribulationem tanquam ustionem et sectionem. Inveni, inquit, tribulationem et dolorem, et nomen Domini invocavi. Et quidem, fratres, sunt tribulationes omnibus notae. Ecce istae quae abundant in genere humano: alius damno affectus plangit, alius orbitate percussus luget; alius patria exsulatus moeret, et redire cupit, intolerabilem peregrinationem deputans; alteri vinea grandinata est, attendit ad labores suos, et consumptam omnem operam incassum. Quando homo potest non contristari? Inimicum patitur ex amico. Quae major miseria in genere humano? Plangunt haec omnes, et dolent, et tribulationes sunt istae: et in his omnibus invocant Dominum, et recte faciunt. Invocent Deum, potens est vel docere tolerandum, vel sanare toleratum. Novit ille non sinere tentari nos supra
Abbreviated transcription (Latin):
laudis: Osa crifitiũ gratuitũ gr̃adatum
Nonquidẽ hoc emi quod offerrẽ. sed tu
donasti: Nã nec hoc haberem: in mola
dõ sacrificiũ laudis &haec immolatio
sacrifitiũ laudis. grãs agere illi a quo
habes quic quidbonihabes. & cuiꝰ miscdia
tibi dimittitur: quicquid tu malũ habes
Immoladõ sacrificium laudis: Etredde
altis simo uotatua : Hoc odoredñs delec¬
tatur : & red de altis simop̃ces tuas:¬
Et in uocame in dietribulationis tuę:
& eximãte & glorificabis me: Pori
enĩ p̃sumere debesde uirib tuis Omĩa
auxilia tua m̃datia sunt Me in uoca
in die tribulationis. eruãte & honori¬
ficabis me : Ad hoc enĩ ꝑmisi tibi diem
tribulationis fieri : quia forte sinon
tribulareris non me inuocares: Cũ
tribularis autẽ : in uocas me Cũ in uo¬
cas: eximãte Cũ eximãte : glorifi¬
cabis me : Utinã non discedas ame Ob¬
torpuerat quidã & friguerat afer¬

Expanded text:
laudis. O sacrificium gratuitum, gratia datum! laudis. O sacrificium gratuitum, gratia datum! Non quidem hoc emi quod offerrem, sed tu donasti: nam nec hoc haberem. Immola Deo sacrificium laudis. Et haec immolatio sacrificii laudis, gratias agere illi a quo habes quidquid boni habes, et cujus misericordia tibi dimittitur quidquid tuum mali habes. Immola Deo sacrificium laudis: et redde Altissimo preces tuas. Hoc odore Dominus delectatur. Redde Altissimo preces tuasEt invoca me in die tribulationis tuae: et eximam te, et glorificabis me. Non enim praesumere debes de viribus tuis, omnia auxilia tua mendacia sunt. Me invoca in die tribulationis: eruam te, et glorificabis me. Ad hoc enim permisi diem tribulationis tibi fieri: quia forte si non tribulareris, non invocares me; cum tribularis autem, invocas me; cum invocas me, eximam te; cum eximam te, glorificabis me, ut jam non discedas a me. Obtorpuerat quidam et friguerat a fer