comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potum dedi non ȩscam. Carnalibꝰ quippe animis.
nec alta niis de celestibꝰ nec t̾rena conuenit predica¬
rs s medioeria: ut micia eoꝵ moresq desiderant
edoceri. Coruus dum suos pullos uiderit albi colo¬
ris nullis eos cibis alit: s tantundẽ attendit donec
pat̃no colore nigrescant. et sic illos frequenti cibo
reficit. Ita et ȩccłiȩ doctor strenuus nisi eos quos docet
uiderit ad suam similitudinẽ pęnitertiȩ confessione
nigrescere. et nitore sectilari deposito lam̃tationis ha-¬
bitum de peccati recordatione induere: ut pote ad¬
tos. non aperit intelligentiȩ spiritalis ꝓfundiora
misteria. nedum audita non eapiunt. prius incipi¬
ant contempnere qͣm uenerari mandata cȩlestia. Alit̃
agendum erga eos qui nr̃o cõmittuntur regimini
si offendunt. atq alit̃ cum his qui nob̾ commissi ñ st̃.
Qui si iusti funt: uenerandi sunt. Si uͦ delinquunt:
ꝓ sola caritate ut locus est corripiendi sunt. Non taiu

Expanded text:
is, nec alta nimis de coelestibus, nec terrena convenit praedicare: sed mediocriter, ut initia eorum moresque desiderant, edoceri. Corvus dum suos pullos viderit albi coloris, nullis eos cibis alit: sed tantumdem attendit, donec paterno colore nigrescant, et sic illos frequenti cibo reficit. Ita et Ecclesiae doctor strenuus, nisi eos quos docet viderit ad suam similitudinem poenitentiae confessione nigrescere, et nitore saeculari deposito, lamentationis habitum de peccati recordatione induere, ut pote ads, non aperit intelligentiae spiritalis profundiora mysteria: ne, dum audita non capiunt, prius incipiant contemnere quam venerari mandata coelestia. Aliagendum erga eos qui nostro committuntur regimini, si offendunt, atque aliter cum his qui nobis commissi non sunt; 331 qui si justi sunt, venerandi sunt; si vero delinquunt, pro sola charitate, ut locus est, corripiendi sunt, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
on omnib una eademq doctrina est ad¬
hibenda: ꝓͣ qualitate morum diuersa exbͥr¬
tatio erit doctorum. Nam quosdam incre¬
patio dura: quosdã uͦ exhortatio corrigit blanda.
Sic̃ ꝑiti medici. diuersos corꝑis morbos diuer¬
so medicamine. curant. Ita ut iuxta uulnerũ
uarietates medicina diuersa sit: sic et doctor ec¬
cłiȩ singulis quibꝰq congruum doctnȩ remediũ
adhibebit. et quid cuiq oporteat ꝓętate. ꝓ sexu.
ac ꝓfessione adnuntiabit. Non omnibꝰ ea quȩ
sunt clausa aꝑienda sunt. Multi funt enim qui
capere non possunt. Quibus si indiscrete mani
festentur: statim aut detrabunt aut negligunt.
Prima quippe prudentiȩ uirtꝰ est eam quam do¬
cere oportet existimare ꝑsonani. Rudibꝰ popłis

Expanded text:
on omnibus una eademque doctrina est adhibenda, sed pro qualitate morum diversa exhortatio erit doctorum. Nam quosdam increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medicamine serviunt, ita ut juxta vulnerum varietates medicina diversa sit; sic et doctor Ecclesiae singulis quibusque congruum doctrinae remedium adhibebit; et quid cuique oporteat, pro aetate, pro sexu ac professione, annuntiabit. Non omnibus ea quae sunt clausa aperienda sunt. Multi sunt enim qui capere non possunt, quibus si indiscrete manifestentur, statim aut detrahunt, aut negligunt. Prima quippe prudentiae virtus est, eam quam docere oporteat, existimare personam. Rudibus populis
Abbreviated transcription (Latin):
urpureus color ac uiolatius ẽ amecisto.
Uel quasi gutta meri solet aut rosa munda uidi.
Quidam marcidior uelut euanescit in album.
t corrupt̾ aqua uini rubor ẽẽ putetur.
India mittit eum gẽmarum maxima nutr ix.
Hic facilis sculpi. contrarius ebrietati.
Clarus haberetur merito si rarior esset.
At nẽ negligitur qm̃ cõmunis habetur.

Expanded text:
urpureus color ac violaceus est amethysto, Vel quasi gutta meri solet aut rosa munda videri. Quidam marcidior velut evanescit in album, Ut corruptus aqua vini rubor inesse putetur. India mittit eum gemmarum maxima nutrix. Hic facilis sculpi, contrarius ebrietati Carus haberetur merito, si rarior esset, At nunc negligitur, quoniam communis habetur.
Abbreviated transcription (Latin):
aioris ẽ culpe manifeste: quam occulte pecca¬
re. Dupliciter enim reus ẽ: qui aperte delin¬
quit: quia et agit et docet. De talibꝰ ysaias
dicit. Et peccata sua quasi sodoma predicauerunt.
nec absconderunt. Multi enim publice delinquen¬
tes: sine ullo pudore flagicia sua predicant. nec ul¬
la utuntur sceleris uerecundia. Quȩdam enum
iam itisticiȩ portio ẽ miquitatẽ suam hominem
abscordere et in semet ipso de peccatis propruis eru¬
bescere. Peccatum ꝑpetrare crimen ẽ: peceatum ꝑ¬
dicare clamor ẽ. De quo etiam dicit apłe. Et clamor
auferatur auob̃ cum om̃i malicia: id ẽ cum ipsis pee¬
catis. Ex eo iplo quo quisq peccatum quod agit abs¬
condit. uidieri iam eẽ indicium: quia non erubes¬
citur nͥ de conscientiȩ reatu. Ergo et hoc ipsum qͦ
quisq de facto suo erubescit. ipse sibi. iam iudex
sit .xxi. de peccati amoreenionis

Expanded text:
ajoris est culpae manifeste quam occulte peccare. Dupliciter enim reus est qui aperte delinquit, quia et agit et docet. De talibus Isaias dicit: Et peccata sua, quasi Sodoma, praedicaverunt, nec absconderunt . 2. Multi enim publice delinquentes, sine ullo pudore sua flagitia praedicant, nec ulla utuntur sceleris verecundia. 3. Quaedam enim jam justitiae portio est iniquitatem suam 220 hominem abscondere, et in semetipso de peccatis propriis erubescere. 4. Peccatum perpetrare crimen est, peccatum praedicare clamor est, de quo etiam dicit Apostolus: Et clamor auferatur a vobis cum omni malitia , id est, cum ipsis peccatis. 5. Ex eo ipso quo quisque peccatum quod agit abscondit, judicii jam est indicium, quia non erubescitur, nisi de conscientiae reatu. Ergo ex hoc ipso quo quisque de facto suo erubescit, ipse sibi jam judex fit. CAPUT XXI. De peccati amore
Abbreviated transcription (Latin):
U e mͥ. ue dixit. pedib senis oscula sixit.
E t lacrunans fundens. et pugnis pectora tondens.
Ore uirum blando rogat. et suspiria daudo.
Ut stans urbe foris. expectet eam tribus horis.
Designausq locum. rapuit cõmercia uocum.
Inde rapit gazas. pigmienta. monilia. gemmas.
Uestes. argentum. tripodas. crateras. et aurum.
Et quecũq fua fuerat de carne luerata.
In mediũq forũ. conuectat opes uicioꝵ.¬

Expanded text:
Vae mihi, vae, dixit; pedibus senis oscula fixit, Vae mihi, vae, dixit; pedibus senis oscula fixit, Et lacrymas fundens, et pugnis pectora tundens Ore virum blando rogat, et suspiria dando Ut stans urbe foris exspectat eam tribus horis Designansque locum rumpit commercia vocum. Inde rapit gazas, pigmenta, monilia, gemmas, Vestes, argentum, tripodas, crateres et aurum, Et quaecunque sua fuerat de carne lucrata, In mediumque forum convectat opes vitio
Abbreviated transcription (Latin):
Thays ait contra. ds̃ aspicit intꝰ et extra.
Tectaq noctis ei sic st̃ quasi nuda diei.
Quẽ si formidas. nullo celamine fidas.
Si metuens homines. latebraus cupis interiores.
N escis quid queris. quia ñ metuenda uereris.
H umanos uisus contempne pariete fisus.
Intulit hec monachꝰ mulieris uerba sequutꝰ.
Si testis sceleris ds̃ ẽ. ut et ipsa fateris.
N ec locus occultus ualet eius claudere uultꝰ.
Ergo suꝑuacue paries paries opponitur iste.
U isib humanis sit enim ꝓcul arbit̃ omuis.
Non tam̃ euades cum uenerit ultima clades.
Nam scelerũ uindex. scelerũ fit testis. et iidex.
O dilecta dõ regis cȩlestis imago.
S i dum̃ nosti. cut seruis illius hosti:
Cur ꝓ tam multis tecũ. ꝑ teq sepultis.
Eterno digne crucianda cremabis igne:
Non debes uite non debes fidere forme.
Om̃s terra sumꝰ. cito uita fugit quasi fumus.
¶Tam ueris u̾bis subito ꝑterrita thays.

Expanded text:
Thaisis ait contra: Deus aspicit intus et extra, Thaisis ait contra: Deus aspicit intus et extra, Tectaque noctis ei sic sunt quasi nuda diei, Quem si formidas, nullo velamine fidas; Si metuens homines latebras quaeris interiores. Nescis quod quaeris, quia non metuenda vereris, Humanos visus contemnito pariete fisus. Intulit hic monachus mulieris verba secutus: Si testis sceleris Deus est, ut et ipsa fateris, Nec locus occultus valet ejus claudere vultus, Ergo supervacue paries opponitur iste; Visibus humanis sit enim procul arbiter omnis, Non tamen evades cum venerit ultima clades; Nam scelerum vindex scelerum fit testis et index. 1542 O dilecta Deo, regis coelestis imago! Si Dominum nosti, cur servis illius hosti? Cur pro tam multis tecum pariterque sepultis Aeterno digne crucianda cremaberis igne? Non debes vitae, non debes fidere formae, Omnes terra sumus, cito vita fugit, cito fumus. Tam veris verbis subito perterrita Thaisis
Abbreviated transcription (Latin):
Dum mars turbat hymen. macłat᷑ sanguine lim̃.
Ante suas edes. fiebat mutua cedes.
Et dum riuali. currebant sanguine ruit.
Illa p̃mens stratum. gemmis auroq beatuni.
Et testes oris. riuos putat eẽ cruoris.
¶Motus ea fama scs̃ pasinisius abbas.
E gregia uita. sigiusq potens heremita.
Esficit᷑ mestus. flet. fundit pectore questus.
Ei mͥ quot morbis. quot turpibus interit orbis.
Quanta meo pago baratri surrexit imago
Protinus exutus. laicos uestitur amictus.
Dissimilaus quod erat dũ xp̃o ꝑdita querat.
Argenti pondus capit. ad qͦs nouerat usus.
E t petit infandȩ celeberrima tecta puellȩ.
U t fuit initrandi. fuit et data copia fandi.
Argentũ ꝓfert. preciũ libidinis offert.
Iua uiro rapto. ꝓpemus dixit in antro
Et trahit ili lectũ. non ẽ ad agenda ꝓfectũ.
In quo strata cito. dixit mi care uenito.
N on faciamꝰ ita. responid̾at huic heremita
N am patens locus est latebras nos querere uis est.

Expanded text:
Dum Mars turbat hymen macularunt sanguine limen. Dum Mars turbat hymen macularunt sanguine limen. Ante suas aedes fiebat mutua caedes, Et de rivali currebant sanguine rivi. Illa premens stratum gemmis auroque beatum Et testes oris rivos putat esse cruoris. Motus ex fama sanctus Paphnutius abba, Egregia vita signisque potens eremita, Efficitur moestus, flet, fundit pectore quaestus: Hei mihi! quot morbis, quam turpibus interit orbis Quanta meo pago barathri surrexit imago! Protinus exutus laicos vestivit amictus, Dissimulans cuod erat dum Christo perdita quaerat; Argenti pondus capit ad quos noverat usus Et petit infandae celeberrima tect a puellae. Ut fuit intrandi, fuit et data copia fandi; Argentum profert, pretiumque libidinis offert. Illa viro rapto: Properemus, dixerat, intro, Et trahit ad lectum non haec ad agenda profectum, In quo strata cito dixit: Mi charo, venito. Non faciamus ita, responderat huic eremita, Namque patens locus est, latebras nos quaerere jus est.
Abbreviated transcription (Latin):
itam cuiꝰdã mulieris carmine dicam.
Ut non desperent qui mundi rebꝰ adberent.
S ꝑ eam discant quia uult ds̃ ut resipiseant.
Nec resipiscentes habet obsua crimina uiles.
Aut sibi pluris erunt qui crimina non habuert̃.
S merce pari iubet hos. illosq beari.
U iuit᷑ in celo concorditer et sine zelo.
Pulchra puella nimis. suit olim noĩe thays.
Egipto tota ꝓpt̃̾ sua crimina nota.
Namq dm̃ spreuit. de cuiꝰ inunere uenit.
Corꝑis ille doctor. et adimpia facta dedecor.
Muscipulã sathane ꝑituris ꝓstituit se.
Ad turpes usus. formosos uendidit artus.
Nocces insomues duxit. dumi suscipit om̃s.
T̾ anta sitis tupri fuit illi. tantaq lucri.
Miscuit ȩtates. spreuit consanguinitates.
C oncubitus mechos. concessis credidit equos.
O ifficilis nulli nisi qui nichil attulit illi.
U t domus absq sera. fuit omnib illa chimera.
Nobiluim multi censu prediuite fulti.
F acti mendiei sunt. dum sua dant meretrici.¬

Expanded text:
itam cujusdam mulieris carmine dicam Ut non desperent qui mundi rebus adhaerent, Sed per eam discant quia vult Deus ut resipiscant, Nec resipiscentes habet ob sua crimina viles, Aut sibi pluris erunt qui crimina non habuerunt Sed mercede pari jubet hos illosque beari. Vivitur in coelo concorditer et sine zelo. Pulchra puella nimis fuit olim nomine Thaisis Aegypto tota propter sua crimina nota, Namque Deum sprevit de cujus munere vivit. Corporis ille decor et ad impia facta dedit cor Muscipulam Satanae perituris prostituit se; Ad turpes usus formosos vendidit artus; Noctes insomnes duxit dum suscipit omnes, Tanta sitis stupri fuit illi, tantaque lucri; Miscuit aetates, sprevit consanguinitates; Concubitus moechos concessis credidit aequos. Difficilis nulli, nisi qui nihil attulit illi. Ut domus absque sera fuit omnibus illa chimaera. Nobilium multi censu praedivite fulti Facti mendici sunt dum sua dant meretrici.
Abbreviated transcription (Latin):
Consolaris ita. sit pax tͥ. sit tͥ uita.
Non ultra plores. finisti uamq labores.
O mĩa cõmissa tͥ noueris eẽ remissa.
Q uo semꝑ uixi. nil longum. nil graue duxi.
a d peccatoꝵ numerũ. pondꝰq meoꝵ
Hoc ita me pressit. qđ nunqͣn mente recessit.
Narib ut flatum. suggessi mente reatum.
¶Tunc pat̃ huic inquit tͥ nil dubitabile linquit.
Pectore qđ tristi ꝑfecte pęnituisti
Namq dõ gratꝰ plus sp̃c ẽ tribulat᷑.
Quam tribulata caro. cruciamine semꝑ amaro.
Plus cor contritũ ꝓbat. inq bono stabilitum:
Q mͣ si compescis te semꝑ ab omĩb ȩscis:
Quinqͥes illa trib uixit suꝑ ista dieb
Et sic cũ xp̃o mundo requieuit abisto. Expł¬

Expanded text:
Consolaris ita: Sit pax tibi, sit tibi vita, Consolaris ita: Sit pax tibi, sit tibi vita, Non ultra plores, finisti namque labores Omnia commissa tibi noveris esse remissa. Quo semper luxi, nil longum, nil grave duxi Ad peccatorum numerum pondusque meorum. Hoc ita me pressit quod nunquam a mente recessit Naribus ut flatum sic gessi mente reatum. Tunc Pater: Hoc, inquit, tibi nil poenale relinquit, Pectore quod tristi perfecte poenituisti; Namque Deo gratus plus spiritus est tribulatus, Quam tribulata caro cruciamine semper amaro. Plus cor contritum probat, inque bono stabilitum, Quam si compescis te semper ab omnibus escis. Quinquies illa tribus vixit super ista diebus, Et sic cum Christo, mundo requievit ab isto.
Abbreviated transcription (Latin):
Iamq malis magnis cruciarat se tribꝰ annis.
Cum pat̾ ille piꝰ miserando laborib huius.
x p̃c utrũ dederit. ueniam sibi noscere querit.
Orbis ab extremo iuiuebat ad ultima nemo.
Q uid querit dicit. qđ querit pꝰmodo discit.
Nam iubet insomnes fr̃s antonius omnes.
Nocte sequutura lacrimis. et supplice cura.
Et precib scĩs aures pulsare tonautis.
Tunc reliquis pocior paulus cognoscere maior.
Mentis inexcessu fixo suꝑ ethera gressu.
S eminis ornatũ cernit radiare grabbatum.
Murice constratum. uisuq ꝑ omnia gratum.
Quẽ tanqͣm stelle tres seruauere puellȩ.
Qui dũ mirat᷑. soli sibi talia fatur.
hanc pat̾ antoni requiem tibi credo reponi.
Readdita uox inquit. que nil dubitabile linqͥt.
N on cuiꝰ dicis. s thaidis est meretricis.
His ita comꝑtis gressus ad thayda uertis
Precipis inclusam. longo cruciamine tusam.
atq renitentẽ. latebras fouere uolentem.

Expanded text:
Jamque malis magnis cruciarat se tribus annis, 1543 Jamque malis magnis cruciarat se tribus annis, 1543 Cum Pater ille pius miserando laboribus hujus Christus utrum dederit veniam sibi noscere quaerit. Orbis ab extremis vivebat ad ultima nemo, Quid quaerat dicit, quod quaerit postmodo discit. Nam jubet insomnes fratres Antonius omnes Nocte secutura lacrymis et supplice cura, Et precibus sanctis aures pulsare Tonantis, Tunc reliquis potior Paulus cognomine major Mentis in excessu, fixo super aethera gressu, Gemmis ornatum cernit radiare grabatum Murice constratum, visuque per omnia gratum, Quod tanquam stellae tres servavere puellae; Quae dum miratur soli sibi talia fatur: Hanc, Pater Antoni, requiem tibi credo reponi. Reddita vox, inquit, quae nil dubitabile linquit, Non cujus dicis, sed Thaisidis meretricis. 1544 His ita compertis gressus ad Thaisida vertis, Praecipis inclusam longo cruciamine tusam, Atque renitentem, latebrasque fovere volentem
Abbreviated transcription (Latin):
Nam potu gelido restringitur atra libido.
et morit᷑ mundo uiuens de pane scđo.
Delicias tales iubet ut sibi dent moniales
Neue quid addat᷑. metuenda uoce minatur.
E rgo redire parat. pꝰ qͣm sua uota patrarat.
Cum sic de cella clainat miseranda puella.
Mi pat̃ ausculta. nec enim paro dicere multa.
Nec rogo discedas. donec mͥ qdđ precor edas.
Mundi factoꝵẽ breue dic mͥ qualit̃ orem.
Nom̃ ait xp̃i qͦ nunqͣm digna fusti.
Os ꝑ pollutum non ẽ ꝓducere tutum.
Nom̃ diuinũ sit ab ore tuo ꝑegrinum.
S neq p̾sumas incxlum tende palmas.
Fraude diu blanda quȩ tractauere nefanda.
T antũ mesta sede. nec ab hoc serinone recede.
Qui me plasmasti queso miserere precanti.
Et caput et mentem conu̾sa tuens orientem.
Mente licet fessa. tam̃ hec ñ dicere cessa.
Hȩc ubi dicta dedit. plorans patriarcha recedit.
Thays in obscuris solis intenta futuris:
Luce fruens clara. se cordis mactat mara.

Expanded text:
Nam potu gelido restinguitur atra libido, Nam potu gelido restinguitur atra libido, Et moritur mundo vivens de pane secundo. Delicias tales jubet ut sibi dent moniales, Neve quid addatur metuenda voce minatur. Ergo redire parat postquam sua vota patrarat, Cum sic de cella clamat miseranda puella: Mi pater, ausculta, nec enim paro dicere multa, Ne rogo discedas donec mihi quod precer edas. Mundi factorem breviter dic qualiter orem: Nomen ait Christi, quo nunquam digna fuisti Os per pollutum non est producere tutum; Nomen divinum sit ab ore tuo peregrinum, Sed neque praesumas in coelum tendere palmas, Fraude diu blanda quae tractavere nefanda; Tantum moesta sede, nec ab hoc sermone recede Qui me plasmasti, quaeso, misere roganti, Et caput et mentem conversa tuens orientem, Mente licet fessa, nunquam sic dicere cessa. Haec ubi dicta dedit plorans patriarcha recedit. Thaisis in obscuris solis intenta futuris Luce fruens clara cordis se mactat in ara,
Abbreviated transcription (Latin):
Quadringentarum quas constitit ẽẽ librarum.
Et pͥus omnino lecti consorte carebo:
Quami ꝓ cõmissis. baratri demergar abissis.
Omiseri cuies de quoꝵ sum male diues.
Qui scelus emistis. et cum mercede ꝑistis.
Preteritȩ uitȩ fructum spectare uenite.
Pompa suꝑboꝵ redit huc et luera malorum.
Ignis consumet. quicquid corruptio gignet.
Peniteat mecũ uos. qͦs scelus inquinat equũ.
Participes culpȩ meritoꝵ participate.
Flens dabat has uoces. et flere coegerat omnes.¬
¶ Cum uidet intrepidam simul omĩa u̾sa fauillam.
Euolat absq mora. detestans facta priora.
Et sequitur scm̃. cupiens cȩlestia tantum.
Ille publlarum tieniens ad septa sacrarum
Religio quarum contemptrix delitiarum.
Cui si deficeret solatia ferre ualeret.
In cellam modicam gaudentem trusit amicã.
Obstrusitq foris monstrans exempla rigoris.
Una parte tam̃ breue uissit inesse foramen.
P quod districtꝰ posset contingere uictus.
Paruũ pondꝰ aquȩ. panisq die sibi quaq

Expanded text:
Quadringentarum quas constitit esse librarum; Et prius omnino lecti consorte carebo Quam pro commissis barathri demergar abyssis. O miseri cives! de quorum sum male dives, Qui scelus emistis, et cum mercede petistis, Praeteritae vitae fructum spectare venite. Pompa superborum redit huc, et lucra malorum; Ignis consumet quidquid corruptio gignet; Poeniteat mecum vos, quos scelus inquinat aequum, Participes culpae meritorum participate. Flens dabat has voces, et flere coegerat omnes, Cum videt in tepidam simul omnia lapsa favillam Evolat absque mora detestans facta priora, Et sequitur sanctum cupiens coelestia tantum. Ille puellarum veniens ad septa sacrarum, Relligio quarum contemptrix deliciarum Huic, si deficeret, solamina ferre valeret, In cellam modicam gaudentem trusit amicam, Obstruxitque foris, monstrans exempla rigoris; Una parte tamen breve jussit inesse foramen, Per quod districtus posset contingere victus, Parvum pondus aquae, panisque die sibi quaque;
Abbreviated transcription (Latin):
de hereticis. Pro factis diuiuis pleruinq et dieta ponunt᷑.
idcirco quia non oꝑatione manuum as̃ s dicendi imꝑͥo
oꝑatur sicut serptum ẽ. Dixit et facta funt. Mandauit
et creata sunt. Quod inscripturis sacris una bis repe¬
titur sententia: aut confirmationis causa est. aut miste¬
rii sicut lex &gra. sicut inicium et ꝑfectio. sicut bonũ
et melius. Lex diuina: triplicit̃ sencienda est. Modo pri¬
mo: ut historice. Scdo: ut tropologice. Tercio: ut mysti¬
ce intelligat᷑. Hystorice namq: iuixta literam. Tropho¬
logice. iuxta moralem scientiam. Mistice. uixta spirita¬
lem intelligentiam. Ergo sic historiȩ oportet sidem te¬
nere: ut eam et moralit̃ debeam̾ int̃pretari. et spirita¬
lit̃ intelligere. Tria et septem: decem precepta sunt. S
tria ad amorem dĩ ꝑtinent: septem ad homines. Illa
tria quȩ ad dm̃ ꝑtinent: in una tabula scripta fuer̃t.

Expanded text:
de haereticis. 9. Pro factis divinis plerumque et dicta ponuntur; de haereticis. 9. Pro factis divinis plerumque et dicta ponuntur; idcirco, quia non operatione manuum Deus, sed dicendi imperio operatur, sicut scriptum est: Dixit, et facta sunt; mandavit, et creata sunt. 10. Quod in Scripturis sacris una bis repetitur sententia, aut confirmationis causa est, aut mysterii, sicut lex et gratia, sicut initium et perfectio, sicut bonum et melius. 11. Lex dimo, ut historice: 165 secundo ut tropologice, tertio ut mystice intelligatur. Historice namque juxta litteram, tropologice juxta moralem scientiam, mystice juxta spiritalem intelligentiam. Ergo sic historice oportet fidem tenere, ut eam et moraliter debeamus interpretari et spiritaliter intelligere. 13. Tria et septem decem praecepta sunt; sed tria ad amorem Dei 166 pertinent, septem ad homines. Illa tria quae ad Deum pertinent in una tabula scripta fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cerent. Rursus si cuncta clausa existerent: confestim
diffidentiam gignerent. Ne gͦ de obscuris desperatio fiat.
ea que manifesta sunt saciant. Et ne de uitellectis fasti¬
dium existat: ea quȩ clausa sunt desiderium excitant.
Nam pleraq quantomagis latent: tanto maga exerci¬
tium prebent. In scripturis scĩs sepe ea que futura sunt
quasi facta narrantur: sicut ẽ illud. Dederunt in ȩscã
meam fel: et insiti mea potauerunt me aceto. S cur fu¬
tura quasi preterita scribuntur. nisi quia ea quȩ ad¬
huc facienda sunt inoꝑe: iam facta sunt in diuina p̃¬
destinatione. Nobis gͥ demporalit̃ accidunt: quȩ a con¬
ditore omniũ sine tempore ꝓuidentur. ꝓpterea ꝓphe¬
tia rerum futurarũ gesta presentibꝰ miscet rebus ut
ita credantur illa futura quemadinodum ista cernunt᷑
ẽẽ completa. More enim suo ꝑ presentiam de futuris loqͥt᷑:
sicut in ꝑsona ierłm de eccłia. et sieut in ꝑsona effraim

Expanded text:
cerent. Rursus si cuncta clausa existerent, confestim cerent. Rursus si cuncta clausa existerent, confestim diffidentiam gignerent. Ne ergo de obscuris desperatio fiat, ea quae manifesta sunt satiant; et ne de intellectis fastidium existat, ea quae clausa sunt desiderium excitant. Nam pleraque quanto magis latent, tanto magis exercitium praebent. 7. In Scripturis sanctis saepe ea quae futura sunt quasi facta narrantur, sicut est illud: Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto. Sed cur futura quasi praeterita scribuntur, nisi quia ea, quae adhuc facienda sunt in opere jam facta sunt in divina praedestinatione? Nobis igitur temporaliter accidunt, quae conditori omnium sine tempore providentur. 8. Propterea prophetia rerum futurarum gesta praesentibus miscet 163 rebus, ut ita credantur illa futura, quemadmodum ista cernuntur esse completa. More enim suo per praesentia de futuris loquitur, sicut in persona Jerusalem de Ecclesia, et sicut in persona Ephraim
Abbreviated transcription (Latin):
ad dm̃ hi qui ut ẽ intelligunt eum. Sanctarũ
scripturarum altitudo: quasi montes paseuȩ
sunt. Ad quos dum quisq iustoꝵ conscendit: pascuȩ in¬
deficientis refectionem se iuenisse congaudet. In serip¬
turis scĩs quasi in montibꝰ excelsis et uiri ꝑfecti habent
sublimia intelligentiȩ quib gressus contemplationis
quasi cerui erigant: et simplices quasi parua animalia
inueniunt modicos intellectus. ad quos humiles ipsi
refugiant. Scrptura sacra insirmis et sensu paruulis
scđm historiam humilis uidet᷑ in uerbis: cum excellen¬
tioribꝰ iuris autẽ altius incedit. dum eis sua misteria pan
delectatione uarium dabat saporẽ. Iuxta sensuũ eium
capacitatẽ. singulis sermo dominicus congruit. Et dum
sit ꝓ uniuscuiusq intellectu diuersus: ipse tam̃ ꝑmanet
unus. Ideo in libris sanctis quedam obscura. quedam
aꝑta reꝑiuntur: ut intellectꝰ lectoris et studium auge¬
atur. Nam si cuncta paterent: statim intellecta uiles¬

Expanded text:
ad Deum hi qui ut est intelligunt eam. 2. Sanctarum Scripturarum altitudo quasi montes pascuae sunt , ad quos dum quisque justorum conscendit, pascuae indeficientis refectionem invenisse se congaudet. 3. In scripturis sanctis, quasi in montibus excelsis, et viri perfecti habent sublimia intelligentiae, quibus gressus contemplationis quasi cervi erigant, et simplices quasi parva animalia inveniunt modicos intellectus, ad quos humiles ipsi refugiant. 4. Scriptura sacra infirmis et sensu parvulis, secundum historiam humilis videtur in verbis, cum excellentioribus autem viris altius incedit, dum eis sua mysteria panddelectatione varium dabat saporem. Juxta sensuum capacitatem singulis sermo dominicus congruit. Et dum sit pro uniuscujusque intellectu diversus, in se tamen permanet unus. 6. Ideo in libris sanctis quaedam obscura, quaedam aperta reperiuntur, ut intellectus lectoris et studium augeatur. Nam si cuncta paterent, statim intellecta viles
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ preceptum ẽ pͥmum in lege : Audi ifrael. Dñs ds̃ tu¬
us: deus unus ẽ. hoc pͥmum ẽ. Sodm uͦ simile ẽ hiuie.
Diliges ꝓximum tuum sic̃ te ipsum. Unum naniq p̃¬
ceptum de pͥma tabula dixit: quod ad dei amorem
ꝑtinet dilectionem
xuIIII. De septem regulis legis.

Expanded text:
rael, Dominus Deus tuus Deus unus est, hoc primum est. Secundum vero simile est huic: Diliges proximum tuum, sicut te ipsum. Unum namque praeceptum de prima tabula dixit, quod ad Dei pertinepertinet dilectionem. CAPUT XIX. De septem regulis.
Abbreviated transcription (Latin):
amorem denuo reducunt᷑. Flam ꝓfessio non ꝑfecta:
presentis uitȩ repetit desideria. In quibꝰ et si non dum
se monachiis alligat. opere: iam tam̃ alligat cogitati¬
onis amore. Longe quippe adõ ẽ animus. cuius hȩc
adhuc uita dulcis ẽ. Iste enĩ quid de suꝑnis appetat
quid de insimis fugiat: nescit. Nam sicut scriptum ẽ:
qui appouit scientiam apponit dolorẽ. Quantum enĩ
quisq potuerit suꝑna scire quȩ appetat: tanto de
infimis acrius quibꝰ inheret dolere debet. Propter
hoc enim et iacobꝰ apłc dicit. Miseri estote: lugete
et plorate. Risus ur̃ in luctum conuercatur: et gau¬
dium in merorem. Hinc etiam dñs. Beati qui lugent.¬
qm̃ ipsi consolabunt᷑. Et rursum. Ue uob qui ridetiᷤᷤ.
qm̃ flebitis. Qui ad hoc conuersionem scĩtatis preten¬
dit. ut aliis quandoq preẽe desideret: iste non disci¬
płs xp̃i s prauitatis sectator existit. quia non ꝓ dõ

Expanded text:
amorem denuo reducuntur. Nam professio non perfecta amorem denuo reducuntur. Nam professio non perfecta praesentis vitae repetit desideria; in quibus etsi nondum se monachus alliget opere, jam tamen alligat cogitationis amore. Longe quippe a Deo est animus, cui haec adhuc vita dulcis est. Iste enim quid de supernis appetat, quid de infimis fugiat, nescit. Nam sicut scriptum est: Qui apponit scientiam, apponit et dolorem. . 2. Quantum enim quisque potuerit superna scire, quae appetat, tanto de infimis acrius quibus inhaeret dolere debet. Propter hoc enim et Jacobus apostolus dicit: Miseri estote, lugete, et plorate, risus vester in luctum convertatur, et gaudium in moerorem . Hinc etiam Dominus: Beati, inquitpsi consolabuntur . Et rursus: Vae vobis qui ridetis, quoniam flebitis . 3. Qui ad hoc conversionem sanctitatis praetendit, ut aliis quandoque praeesse desideret, iste non discipulus Christi, sed pravitatis sectator existit, quia non pro De
Abbreviated transcription (Latin):
docendi suscipere: qui nescit docere. Ignorantia
quippe presulum: uite non congruit subiectorũ.
Cȩcus enim si cȩco ducatum prebeat: ambo info¬
ueam cadunt. Sacerdotes indoctos: ꝑ ysaiam ꝓpħã
ita dñs imꝓbat. Ipsi inquit pastores. ignorauerunt
untelligentiam. Et iterum. Speculatores cȩci omnes
muti non ualentes latrare: hoc est plebes cõmissas
non ualentes resistendo malis ꝑ uerbum doctrinȩ
defendere.

Expanded text:
docendi suscipere, qui nescit docere. Ignorantia docendi suscipere, qui nescit docere. Ignorantia quippe praesulum vitae non congruit subjectorum. Caecus enim si caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt. . 2. Sacerdotes indoctos per Isaiam prophetam ita Dominus improbat: Ipsi, inquit, pastores ignoraverunt intelligentiam. Et iterum: Speculatores caeci omnes,muti, non valentes latrare , hoc est, plebes commissas non valentes resistendo malis per verbum doctrinae defendere.
Abbreviated transcription (Latin):
erat uirtutis. Precedentium naniq maguitudo
uirtutum: crescit ad cumulum sequentium deli¬
ctorũ. Pleriq sacerdotes: suȩ magis utilitatis causa
qm gregis preesse desiderant. Et nec ut ꝓsuit pre¬
sules fieri cupiuit. s magis ut diuites fiant et
honorentur. Suscipiunt enim sublimitatis cul¬
men non ꝓ pastorali regimine: s ꝓ soliꝰ honoris
ambitione. atq abiecto oꝑe dignitatis solam no¬
minis appetunt dignitatem. Dum mali sacerdotes
dõ ignorante non fiant: tam̃ iguorantur adõ. ipso
ꝑ ꝓpħam testante. Principes exiiterunt: s non cog¬
nor. S hic nescire dei: reꝓbare est. Nam ds̃ omĩa
ieut iniqui et peccatores ministerium sacer¬
docale assequi ꝓhibentur: ita indocti et im
ꝑiti a tali officio retrahiuitur. Illi enu exen¬
plis suis uitam bonoꝵ corrumpunt: isti sua ignauia¬
iniquos corrigere nesciunt. Quid enun docere potu¬
erunt quod iꝑsi non didicerunt: Desiat locum

Expanded text:
erat virtutis. Praecedentium namque magnitudo erat virtutis. Praecedentium namque magnitudo virtutum crescit ad cumulum sequentium delictorum. 5. Plerique sacerdotes suae magis utilitatis causa quam gregis praeesse desiderant, nec ut prosint praesules fieri cupiunt, sed magis ut divites fiant et honorentur. Suscipiunt enim sublimitatis culmen, non pro pastorali regimine, sed pro solius honoris ambitione, atque abjecto opere dignitatis, solam nominis appetunt dignitatem. 6. Dum mali sacerdotes, Deo ignorante, non fiant, tamen ignorantur a Deo, ipso per Prophetam testante: Principes exstiterunt, sed non cognovi ; sed hoc nescire Dei reprobare est, nam Deus omniaSicut iniqui et peccatores ministerium sacerdotale assequi prohibentur, ita indocti et imiti a tali officio retrahuntur, Illi enim exemplis suis vitam bonorum corrumpunt, isti sua ignainiquos corrigere nesciunt. Quid enim docere potuerunt, quod ipsi non didicerunt? Desinat locum
Abbreviated transcription (Latin):
uendi ad regimen eccłiȩ: qui
adhuc uiciis subiacent. Hinc ẽ quod precep¬
tum ẽ dauid non edificare uisibile templũ.
quia sanguinum uir. belli frequentia ẽẽt. Qua
tioni sunt dediti ne templum edificent: hoc est
eccłiam uon docere pre sumant. Non debet honoriᷤ
ducatuni suscipere: qui nescit subiectos tramite
ficitur: ut subditoꝵ culpas corrigat: et ipse uiciis
seruiat. Qui regitũ sacerdotii contendit appetere
ante in se discutiat si uita honori sit congruia. Qđ
si non discrepat: humilit̾ ad id quod uocatur acce¬
dat. Reatum quippe culpe geminat: si quisq cũ
culꝑa ad sacerdotale culinen aspirat. Heu me mi¬
serum: in explicabilibꝰ nodis aftrictum. Si enim
susceptum regnũ eccłiastici ordinis teneo: crimi¬
nis conscius tiet. Si deseram: ne deterior sit cul¬
pa susceptum gregem relinquere. ampliꝰ reformi¬
do. Undiq miser metuo: et in tanto rei discrimine
ris ẽ criminis: quanto priusqͣm caderet maioris

Expanded text:
endi ad regimen Ecclesiae, qui adhuc vitiis subjacent. Hinc est quod praeceptum est David non aedificare visibile templum, quia sanguinum vir belli frequentia esset. Qua tioni sunt dediti, ne templum aedificent, hoc est, Ecclesiam docere praesumant. 2. Non debet honoris ducatum suscipere, qui nescit subjectos tramite  tantum praeficitur, ut subditorum culpas corrigat, et ipse vitiis serviat. 3. Qui regimen sacerdotii contendit appetere, ante se discutiat si vita honori sit congrua; quod si non discrepat, humiliter ad id quod vocatur accedat. Reatum quippe culpae geminat, si quisque cum culpa ad sacerdotale culmen aspirat. Heu! me miserum inexplicabilibus nodis astrictum; si enim susceptum regimen ecclesiastici ordinis retentem, criminis conscius timore concutior; si deseram, ne deterior sit culpa susceptum gregem relinquere, amplius reformido: undique miser metuo, et in tanto rei discrimine nto majoris est criminis, quanto, priusquam caderet, majoris
Abbreviated transcription (Latin):
leriq accepta scientia scripturarum non
ad dei głoriam s ad suam laudem utuntur
dum ex ipsa scientia extolluntur. et ibi pec
cant ubi peccata mundare debuerunt. Nunquam
consequunt᷑ legendo ꝑfectani scientiam arrogantes.
flam quanius sapientes insuꝑficie uideantur: medul¬
lit̾ tam̃ ueritatis archana non tangunt. quia suꝑbiȩ
nube prepeduntur. Semꝑ enim suꝑbi legunt:
querunt et nunqͣm nueniunt. Diuine legis pe¬
netralia humilib et bene ad dñi intrantib patent.
prauis autem atq suꝑbis claudunt᷑. Nam quanius
anuna eloquia in lectione arrogantib sint aꝑta.
in nisterio autem clausa atq occulta sunt. Dum
sermo dei fidelib lux sit: reprobis autem ac suꝑbis
quodami mͦ tenebrescit. Et unde illi illuminaut᷑
inde isti cecant᷑¬
de isti cecant᷑ .xii. De carnalib lectorib et he¬

Expanded text:
lerique scientia accepta Scripturarum, non ad Dei gloriam, sed ad suam laudem utuntur, dum ex ipsa sciencant, ubi peccata mundare debuerant. 2. Nunquam consequuntur legendo perfectam scientiam arrogantes. Nam quamvis sapientes in superficie videantur, medullitus tamen veritatis arcana non tangunt, quia superbiae nube praepediuntur. Semper enim superbi legunt, quaerunt et nunquam inveniunt. 3. Divinae legis penetralia humilibus, et bene ad Deum intrantibus patent; pravis autem atque superbis clauduntur. Nam quamvis divina eloquia in lectione arrogantibus sint aperta, in mysterio tamen clausa sunt atque occulta. 4. Dum sermo Dei fidelibus lux sit, reprobis autem ac superbis 293 quodammodo tenebrescit; et unde illi illuminantur, inde isti excaecantur. CAPUT XII. De carnalibus lectoribus et h
Abbreviated transcription (French):
e t risere dui ꝓsꝑa fata michi.
Larga ceres. ds̃ arcadiȩ. bacusq p̾lebant.
Hordea. tecta. penum. farre. bidente. mero.
Ortus. apes. famulȩ. pulmento. pelle. tapetis.
Dietabant large. prandia. uasa. domum.

Expanded text:
Et risere diu fata secunda mihi. Larga Ceres, deus Arcadiae Bacchusque replebant Horrea, tecta, penum, farre, bidente, mero. Hortus, apes, famulae, pulmento, melle, tapetis Ditabant large prandia, vasa, domum.
Abbreviated transcription (Latin):
Secretis uersat legib. ipse manens.
Ipse maneus dum cuncta mouet. mortalibꝰ egris:
Consulit. atq ubi sit spes statuenda docet.
Si fas est credi te quicqͣm posse tueri.
Ofortuna quod es. qđ potes. ipse dedit.
P ace tua fortuna loquar. blandire. minare.
N il tñ uñ querar aut bene leter ages.
Iue potens in ius. tenor et concordia reram.
Q uicquid uult in me ꝓferat enis ero.

Expanded text:
Secretis versat legibus, ipse manens. Secretis versat legibus, ipse manens. Ipse manens, dum cuncta movet, mortalibus aegris Consulit, et qua sit spes statuenda docet. Si fas est credi te quidquam posse vel esse, O fortuna! quid es? quod potes ipse dedit. Pace tua, fortuna, loquar; blandire, minare, Nil tamen unde querar, aut bene laeter ages. Ille potens, mitis tenor et concordia rerum, Quidquid vult in me digerat, ejus ero.
Abbreviated transcription (Latin):
Eece rapax turbo tolleus ad sidera fluctus
Impulit adlictus iam sine pupe ratem.
S ic misere felix quassa rate rebus ademptis.
E uasi uentos. equora. saxa. ioue.
E cce quid ẽ hoĩs quid iure uocare paternum.
Qua miser ille sibi. plaudere dote potest:
Est hominũ nudũ nasci. nudumq reu̾ti:
Admatrem. nec opes tollere posse suas.
Est hominis putrere solo. faniemq fateri.
Et miseris gradib in cinerem redigi.
Iustiꝰ ẽ heres homo ꝓsꝑitatis. et illum.
Tercius his domini. prandia nulla manent.
Res et honor prestat᷑ ei famulatur ad horam.
Et locuplex mane uesꝑe pauꝑ erit.
N emo potest reb ius assignare manendi.
Que natus hominũ ñ didiscere sequi.
Ius u& ds̃ ascripsit statuitq teneri.
Legib et nutu stare uł ire suo.
Ille semel. simul et solus preuidit et egit:
Cuncta. nec illa alit̃ uidit agitq aliter.
U t uidit facienda facit. regit absq labore
Distinguit formis. tempore. fine. loco.

Expanded text:
Ecce rapax turbo tollens ad sidera fluctus, Ecce rapax turbo tollens ad sidera fluctus, Impulit ad littus jam sine puppe ratem. Sic miser et felix, quassa rate, rebus ademptis, Evasi ventos, aequora, saxa, Jovem. Ecce quid est hominis, quid jure vocare paternum, Qua miser ille sibi plaudere dote potest. Est hominis nudum nasci, nudumque reverti Ad matrem, nec opes tollere posse suas. Est hominis putrere solo, famemque  f. finemque fateri, Et miseris gradibus in cinerem redigi. Istius est haeres homo prosperitatis, et illum Certius his dominum praedia nulla manent. Res et opes praestantur ei; famulantur ad horam, Et locuples mane, vespere pauper erit. Nemo potest rebus jus assignare manendi, Quae nutus hominum non didicere sequi. Jus illis Deus ascribit, statuitque teneri Legibus, et nutu stare vel ire suo. Ille simul semel et solus praevidit, et egit Cuncta, nec illa aliter vidit, agitque aliter. Ut vidit facienda facit, regit absque labore. Distinguit formis, tempore, fine, loco.
Abbreviated transcription (Latin):
Spem quoq lȩticiȩ detrabit illa michi
Illa ꝓfessa dolum. submersit. diruit. uissit.
Culta. domos. uites. imbrib. igne. gelu.
ħ oste. notho. morbis. orrea. pona. gregem.
Accessit dampnis. nouus ille grauisq tẏranuꝰ.
Quo cenomanoꝵ consule uis periit.
Cuius auos puduit sceleriti genuisse patronũ.
Fortunȩq parem nobilitate dolis.
Iue pudor patriȩ meminit me ñ impune tuentẽ.
Lusticie leges expulit a patria.
U ela tument gemina cunba iuiuatur ope.
Portus erat longe. cũ uentus fortior estũ:
Mouit. et in cumulos auster arauit aquas.
Crescit hyemps. agit aura ratem. furit unda dehiscens.
Imbre madet uelum. nox tegit atra diem.
Desperare iubent uenti. mare. turbine. fluctu.
Occursu nubes. ignib ipse polus.
In fragilem pinum totus ꝓpe congerat iras.
Orbis et est hostis quicquid obesse potest.
D um sic seuit hiemps dũ pallet et ipse magister.
Dum stupet. et fieri piscibus esca timet.

Expanded text:
Spem quoque laetitiae detrahit illa mihi. Spem quoque laetitiae detrahit illa mihi. Illa professa dolum, submersit, diruit, ussit Culta, domos, vites, imbribus, igne, gelu. Hoste, noto, morbis, horrea, poma, gregem. Accessit damnis novus ille gravisque tyrannus, Quo Cenomanorum consule jus periit. Cujus avos puduit scelerum genuisse patronum, Fortunaeque parem mobilitate, dolis. Ille pudor patriae me non impune tuentem Justitiae leges, expulit a patria. s, Uda  f. vela tument, gemina cymba juvatur ope. Portus erat longe, cum ventus fortior aestum Movit, et in tumulos Auster aravit aquas. Crescit hiems, agit aura ratem, furit unda dehiscens, Imbre madet velum, nox tegit atra diem. Desperare jubent venti, mare, turbine, fluctu Occursu rupes, ignibus ipse polus. In fragilem pinum totus pene congerit iras Orbis, et est hostis quidquid obesse potest. Dum sic saevit hiems, dum pallet et ipse magister, Dum stupet, et fieri piscibus esca timet,
Abbreviated transcription (Latin):
Dextra laborabat geminis. pomaria fructu.
Prata redundabant gramine. lacte greges.
Omĩa captate prosperitatis erant.
Iurares suꝑos intra mea uota teneri.
Et res occasum dedidicisse pati.¬
Deniq mirabar sic te fortuna fidelem.
Mirabar stabilem que leuis esse soles.
Sepe michi dixi quorsum tam ꝓspera rerum.
Quid sibi uult tantus. tam citus ager opum.
Eimͥ nulla fides. nulla ẽ constancia rebus.
Res ipse quȩ sint mobilitate docent.
Res hominũ atq hominũ leuis alea. u̾sat in horas.
E t uenit a sũmo sũma riuna gradu.
Cuncta sub ancipiti pendent mortalia casu.
Et spondent ꝓpria mobilitate fugani.
Quicquid habes hodie cras te fortasse relinquet.
Et modo dum loqueris desinit esse tuum.
Has ludit fortuna uices. regesq suꝑbos
A ut seruos humiles non siit ẽẽ diui.
Illa dolosa comes sola leuitate fidelis.
Nec fauet ȩteritum nec sine fine premit.
Illa mͥ quondã risu blandita sereno.
Mutauit uultus mibila facta suos.
Et uelut ȩternam misero conata rumam.

Expanded text:
Dextra laborabat gemmis, pomaria fructu; Prata redundabant gramine, lacte greges.Omnia captatae prosperitatis erant. Jurares superos intra mea vota teneri, Et res occasum dedidicisse pati. Mirabar sic te, te sic, fortuna, fidelem; Mirabar stabilem, quae levis esse soles. Saepe mihi dixi: Quorsum tam prospera rerum? Quid sibi vult tantus, tam citus agger opum? Si mihi nulla fides, nulla est constantia rebus. Res ipsae quid sint mobilitate docent. Res hominum atque homines levis alea versat in horas, Et venit a summo summa ruina gradu. Cuncta sub ancipiti pendent mortalia casu, Et spondent propria mobilitate fugam. Quidquid habes hodie, cras te fortasse relinquet, Aut modo, dum loqueris, desinit esse tuum. Has ludit fortuna vices, regesque superbos, Aut servos humiles non sinit esse diu. Illa dolosa comes, sola levitate fidelis, Non impune favet, aut sine fine premit. Illa mihi quondam risu blandita sereno Mutavit vultus, nubila facta, suos. Et velut aeternam misero conata ruinam,
Abbreviated transcription (Latin):
quid agere debeas Inssit ler non facies illud.
non illud: fac. hoc atq illud. Demonstratũ ẽ.
quid facias. roga ut facias. si cognoseis uir
eris opus dĩ non solum quia homo es: sed
etiam quia iustus es. Melior est enim iuistũ
esse ꝗͣ hominem essez Si hominẽ te fecit
ds̃. et iustum tu te facis: melius aliquid fa¬
cis ꝗ̃ fecit ds̃ S sine te fecit te ds̃: Non .ii.
ad hibuisti aliquem corsensum. ut faceret
te ds̃. quomodo consentiebas qui non eras:
Qui ergo fecit te sine te: non te iustificat sũ
te. Ergo fecit nescientem: iustificat uolentẽ.
Tam̃ iꝑse iustificat ne sit iusticia tua. ne re¬
deas ad damina ad detrimenta. ad stercora.
Inuenire in illo non habens iusticiam tuã.
que exlege est: s iusticiam ꝑfidem xp̃i que ẽ.
ex dõ. Iusticia ex fide ad cognoscendum eum
et uirtutem resurrectionis eius: et cominuni¬
catiom passionum eius. et ipsa uirtus tua

Expanded text:
quid agere debeas: jussit lex, Non facias illud, quid agere debeas: jussit lex, Non facias illud, non illud; fac hoc atque illud. Demonstratum est quid facias: roga ut facias, si cognoscis virtEris opus Dei, non solum quia homo es, sed etiam quia justus es. Melius est enim justum esse, quam te hominem esse. Si hominem te fecit Deus, et justum tu te facis; melius aliquid facis quam fecit Deus. Sed sine te fecit te Deus. Non enim adhibuisti aliquem consensum, ut te faceret Deus. Quomodo consentiebas qui non eras? Qui ergo fecit te sine te, non te justificat sine te. Ergo fecit nescientem, justificat volentem. Tamen ipse justificat, ne sit justitia tua, ne redeas ad damna, ad detrimenta et stercora, invenire in illo non habens justitiam tuam, quae ex lege est, sed justitiam per fidem Christi, quae est ex Deo: justitiam ex fide, ad cognoscendum eum, et virtutem resurrectionis ejus, et communicationem passionum ejus. Et ipsa virtus tua
Abbreviated transcription (Latin):
quid speraremus: d non hoc est solum. Ille
qui de iustici a loquebatur: non sua s illa que
ex dõ est: et ibi nominauit uirtutem resur¬
rectionis xp̃i. agnosce ibi iustificationem tuã
Ex illius enim resurrectione iustificamur:
tamquam apetra circumcidamur. Propt̃ea
uide cepit. Nos sumus circuncisio. Unde cir¬
cumcisio: A petra. Qua petra : xp̃o. Quomͦs
octauo die: Quomodo resurrexit: Domini¬
et habeamus inquantum habemus: et au¬
geamus inquantum minores sumus: S ꝑ¬
ficiamus. cum illic uenerimus ubi dr̃. ł bi
ẽ mors uictoria tua : ubi ẽ mors aculeus tuꝰ
s totum ex dõ: Non tamen quasi dormien¬
tes. ñ quasi ut non conemur. ñ quasi ut non
uelimus. sine uoluntate tua: sion erit in te
iusticia dei. Uoluntas quidẽ non est nisi tu¬
A.Iusticia non est nisi dei. Eẽ potest iusticia
dei sine uoluntate tua: s in te ẽẽ. non pot̃
p̃ter uoluntatem tuam: Demonstratũ est

Expanded text:
quid speraremus: sed non hoc est solum illi quid speraremus: sed non hoc est solum illi qui de justitia loquebatur non sua, sed illa quae ex Deo est, et ibi nominavit virtutem resurrectionis Christi: agnosce ibi justificationem tuam. Ex illius enim resurrectione justificamur, tanquam a petra circumcidamur. Propterea inde coepit, Nos sumus circumcisio. Unde circumcisio? A petra. Qua petra? Christo. Quomodo? Octavo die. Quomodo ressurrexit Dominet habeamus in quantum habemus, et augeamus in quantum minores sumus, et perficiamus cum illuc venerimus, ubi dicetur: Ubi est, mors, victoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus ? Sed totum ex Deo: non tamen quasi dormientes, non quasi ut non conemur, non quasi ut non velimus. Sine voluntate tua non erit in te justitia Dei. Voluntas quidem non est nisi tua, justitia non est nisi Dei. Esse potest justitia Dei sine voluntate tua, sed in te esse non potest praeter voluntatem tuam. Demonstratum est
Abbreviated transcription (Latin):
S saluus erit: ustus erit: quia ñ opus est
sanis medicus. s male habentib: exposuit
cum dixit: Not uem uocare iustos: s pecca
tores: lidete ergo quid sequitur Et inueni¬
ar inquit in illo non habens meam iusticiã:
que ex lege est. Quaniuis exlege: tam̃ meã.
S eam que est. ꝑfidem xp̃i que impetratur
a dõ. que est ex deo iusticia infide: ad cognoscen
dum eum. et uirtutem resurrectionis eius.
Aliquid maguum ẽ. agnoscere uirtutem
resurrectionĩs xp̃i Hoc̃ putatis esse magnũ
quia carnem suam resuscitauit. ipsam dix̃
uirtutem resurrectionis eius:  Nonne et nrm¬
corpus corruptibile hoc induetur incorrup.¬
tionem. et mortale hoc induetur immorta¬
a mortuis. et iam non moritur. et mors ei ultͣ
non dominabitur. sic et nos mirabilius ut ita
dicam: Nam illius caro non uidit corruptio¬
nem. nr̃a de citere reparatur: Magnum est
ꝗ quia precessit in exemplo: et dedit nobis

Expanded text:
sed salvus erit, justus erit. Quia non est opus sed salvus erit, justus erit. Quia non est opus sanis medicus, sed male habentibus. Exposuit cum dixit, Non veui vocare justos, sed por. Videte ergo quid sequitur. Et inveniar, inquit, in illo, non habens meam justitiam, quae ex lege est; quamvis ex lege, tamen meam: sed eam quae est per fidem Christi; quae impetratur a Deo, quae est ex Deo, justitiam in fide, ad cogndum eum, et virtutem resurrectionis ejus. Aliquid magnum est, agnoscere virtutem resurrectionis Christi. Hoc putatis esse magnum, quia carnem suam resuscitavit? Ipsam dixit virtutem resurrectionis ejus? Nonne er corruptibile hoc induetur incorruptione, et mortale hoc induetur immortaa mortuis, et jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur .; sic et nos, mirabilius, ut ita dicam? Nam illius caro non vidit corruptionem, nostra de cinere reparatur. Magnum est quidem, quia praecessit in exemplo, et dedit nobis
Abbreviated transcription (Latin):
est. Certe ds̃ dedit legem. Et quia iusticia ex
lege est non sit tua. Apłs paulus loquitur.
Imitances tusticiam suam : non calum ꝑnien¬
tur. Ecce ubi illum habes. aperi. lege. uide.
audi. Tuam iusticiam noli habere. Sterco¬
ra illam. deputat apłs: quam uis sit ex lege.
tam̃ quia sua. Ignorantes enim dei iusticiã.
et suam uolentes constituere: iusticie dei ñ
sunt subiecti Noli putari xp̃ianus quia
uocaris : ideo te uou posse offendere in lapi¬
dem offensionis. Ciuus grẽ derogas: in ip¬
sum offendis. Minus est xpm̃n offende in
Sestis accipitur: non cum capillis nascit᷑
Peccora de suo uestiuntur: hanc predicat
apłs paulus: Adõ tibi sit. Gẽme ut impetreᷤᷤ.
plora ut impetres. crede ut impetres: qui
inuocauerit nom̃ domini saluus erit: An
putatis sic dictum ẽẽ. qui inuocauerit nom̃
donim saluus erit: quasi afebre: ana peste.
an apodagra. aut aliquo corporis doloreͤ ñ sic.

Expanded text:
est: certe Deus dedit legem, et quia justitia ex est: certe Deus dedit legem, et quia justitia ex lege est, non sit tua. Apostolus Paulus loquitur: mihi amantes justitiam suam non calumnientur. Ecce ubi illum habes: aperi, lege, audi, vide. Tuam justitiam noli habere: stercora illam deputat Apostolus, quamvis sit ex lege, tamen quia suam. Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constituere justitiae, Dei non sunt subjecti . Noli putare quia christianus vocaris, ideo te non posse offendere in lapidem offensionis. Cujus gratiae derogas, in ipsum offendis. Minus est offendere ChristuVestis accipitur, non cum capillis nascitur: pecora de suo vestiuntur. Hanc praedicat apostolus Paulus: a Deo tibi sit. Geme ut impetres, Plora ut impetres, crede ut impetres. Qui, inquit, invocaverit nomen Domini, salvus erit . An putatis sic dictum esse, Qui invocaverit nomen Domini, salvus erit; quia a febre, aut a peste, aut a podagra, aut aliquo dolore corporis? Non sic,