comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Descrit habita: congregata disꝑgit:
Inardescit incelestib animꝰ: Nuhil
int̾renis lib&: Deforme conspicit᷑
quic quid deterrenȩ re .i. placebat
spetiȩ: quia sola practiose marga¬
rite claritas fulg& inmente : De
cuuis Aila bone. rette ꝑ salomponẽ
ntaux Fortas est ut mors dilectio:
Qua u̾idelic&. sicut corpus mors
intermit: Sic ab amore rtrũ corpo¬
faliũ aeternę inte caritas occidit:
Namque ꝑfecte absorbuerit: ad ter
dño potuiss& incorpore : siprius
aterrenis desideriis mortua non fu¬
iss& in mente: Erectus nãq inuir¬
tutis culmine animus. tormenta
despexit : pracinia calcauit: Ante
armatos reges & praesides ducta ste¬
tit: feriente robustior. uidicante
sublimior: Quid int̃ haec nos bar¬
bati & debiles dicimꝰ: quure adreg¬
na cęlestia puellas ꝑferũ uidemus.¬
⁊ quos ira superat: suꝑbia inflat: am¬
bitio ꝑturbat: luxuria inquinat:
Quisi adipisei regna cęlorũ ꝑbella
ꝑsecutionũ non possumꝰ: hoc ipsũ

Expanded text:
a, congregata dispergit, inardescit in coelestibus animus, nil in terrenis libet, deforme conspicitur quidquid de terrenae rei placebat specie, quia sola pretiosae margaritae claritas fulget in mente. De cujus dilectione recte per Salomonem dicitur: Fortis est ut mors dilectio , quia videlicet sicut mors corpus interimit, sic ab amore rerum corporalium aeternae vitae charitas occidit. Nam quem perfecte absorbuerit, ad terrDeo potuisset in corpore, si prius a terrenis desideriis mortua non fuisset in mente. Erectus namque in virtutis culmine animus tormenta despexit, praemia calcavit. Ante armatos reges et praesides ducta stetit, feriente robustior, judicante sublimior. Quid inter haec nos barbati et debiles dicimus, qui ire ad regna coelestia puellas per ferrum videmus, quos ira superat, superbia inflat, ambitio perturbat, luxuria inquinat? Qui si adipisci regna coelorum per bella persecutionum non possumus, hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
properat: Pulsat uero: cũiam ꝑ
aegritudinis molestias. eẽ. mortẽ
incinam designat: Cui confestim
aperimꝰ: si hunc cũ amore susci¬
pimus: Apcrire eñ iudici pul¬
santi non uult: qui exire decorpore
trepidat. & uidere cũ quẽ contẽp¬
sisse sememunit uidicem formidat:
Qui aũt de sua spe & operatione
securus est. pulsanti confestim
aperit: quia lȩtus uidicẽ sustin&:
Et cũ tempiis propinquȩ mortis
agnouerit : degloru r&eributionis
hnlarescit. ¶nde & protinꝰ subdit :
Bectisunt serui illi: quoscũ ucnerit

Expanded text:
properat, pulsat vero, cum jam per properat, pulsat vero, cum jam per aegritudinis molestias esse mortem vicinam designat. Cui confestim aperimus, si hunc cum amore suscipimus. Aperire enim judici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat, et videre eum quem contempsisse se meminit judicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia laetus judicem sustinet; et cum tempus propinquae mortis agnoverit, de gloria retributionis hilarescit. Unde et protinus subditur: Beati sunt servi illi, quos cum venerit
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝑbona oꝑa excrr&. Nec castitas
crgo magnaẽ sine bono opere.
nec opus bonũ est aliquĩd sine
castitate: Sed &si utrũq agit᷑.
restat ut quisquis ille est spe ad
suꝑnã patriam tendat: n oquaꝗ
se autiis promundi huius hones¬
tate contineat: Qui & si quȩdã
bona aliquando pro honestate
in choat: menis tanien intentione.
non deb& ꝑmanere: Ner ꝑ bone
opera presentis mundi gloriã quȩ¬
rere: sed totã spem in redeptoris sui
aduentu constituat: Unde & pro¬
tinus subdit: Et uossimiles homi¬
mbus expectantib dnm suum:¬
XII quando reuertatur anuptiis. Ad
nuptias quippe dñs abiit: quia
resurgens amortuis. & ascendens
incelũ. suꝑnam sibi angeloꝵ multi¬
tudinem nouus homo copulauit:
Qui tunc reuertetur: cũ nobis
iam ꝑiudicium manifestabitur:
Bene aut deseruis expectantibus.
subditur: Ut cũ uenerit & pul¬
sauerit: confestim aperiant ei:
Uenit quippe dñs: cũ ad uidictũ

Expanded text:
se per bona opera exercet. Nec castitas se per bona opera exercet. Nec castitas ergo magna est sine bono opere, nec opus bonum est aliquod sine castitate. 2. Sed et si utrumque agitur, restat ut quisquis ille est spe ad supernam patriam tendat, et nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat. Qui etsi quaedam bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permanere, nec per bona opera praesentis mundi gloriam quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adventum constituat. Unde et protinus subditur: Et vos similes hominibus exspectantibus dominum suum, quando revertatur a nuptiis. Ad nuptias quippe Dominus abiit, quia resurgens a mortuis, ascendens in coelum, supernam sibi angelorum multitudinem novus homo copulavit. Qui tunc revertitur, cum nobis jam per judicium manifestatur. 3. Bene autem de servis exspectantibus subditur: Ut cum venerit et pulsaverit, confestim aperiant ei. Venit quippe Dominus cum ad judicium
Abbreviated transcription (Latin):
.X. uentris ciuis: A principali igtrͣ
sexu lũborũ nominc luxuria
designatur : cum dñs dicit.
sint lũbi ur̃i priecincti: Lũbos
cñ praecingimꝰ: cũ carnis luoxo¬
riam ꝑ continentiam cohartamꝰ:
Sedquia minus est mala ñ agere.
nisi &iam quisq studeat & bonis
operib insudare: protinus addit᷑:
Et lucernȩ ardentes: in manib ur̃is:
Lucernas quippe ardentes inmani¬
lius tenemus: cũꝑbona opera pro¬
ximis nr̃is lucis exempla mons¬
tramus : Dequib profecto operi¬
bus: dñs dicit: Luceat lũx ur̃a
coram hominib. ut uideant oꝑa¬
ur̃a bona. Et glorificent patremi
ur̃m qui incelis est : Duo aut̃ st̃:
quae iubentur: Et lũbos restrin¬
gere. & lucernas tenere: ut & mim¬
ditia sit castitatis incorpore: et
lumen ueritatis ioperatione:
Redẽptori & cñi nr̃o: unũ sine
alpero placere noquaqu̾a potest:
Si aut is quibona agit adhuc lu¬
xuriȩ inqui namenta non deserit.
aut is quicastitate p̃min& necdũ

Expanded text:
r sexu lumborum nomine luxuria 1481 designatur, cum Dominus dicit: Sint lumbi vestri praecincti. Lumbos enim praecingimus cum carnis luxuriam per continentiam coarctamus. Sed quia minus est mala non agere, nisi etiam quisque studeat et bonis operibus insudare, protinus additur: Et lucernae ardentes in manibus vestris. Lucernas quippe ardentes in manibus tenemus cum per bona opera proximis nostris lucis exempla monstramus. De quibus profecto operibus Dominus dicit: Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant ra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Duo autem sunt quae jubentur, et lumbos restringere, et lucernas tenere, ut et munditia sit castitatis in corpore, et lumen veritatis in operatione. Redemptori etenim nostro unum sine altero placere nequaquam potest, si aut is qui bona agit adhuc luxuriae inquinamenta non deserit, aut is qui castitate praeeminet necdum
Abbreviated transcription (Latin):
praua opera fugere: mundi
huius inquinamenta deuitare:
Sedhodierna sc̃i euangelii lectio¬
ne conpellor dicere. ut & bona
quac agitis cũ magna cautela ti¬
meatis: neꝑ hoc qđ auobis rectũ
geritur. fauor aut gr̃a humana
requiratur: Ne appetitus lau¬
dis subripiat: Et quod foris osten¬
ditur. intus a mercede uacuetur:
Ecce eñi redẽptoris uoce decem¬
uirgines: Et om̃s dieunt᷑ uirgines:
& tamen intra beatitudinif ianuã
non om̃s receptac Quia earum
quaedam dũ deuirginitate sua glo¬
riã foris expetunt: inuasis suis oleũ
habere noluer̃: Sed prius queren

Expanded text:
prava opera fugere, mundi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor aut gratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decemirgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum habere noluerunt. Sed prius
Abbreviated transcription (Latin):
inmutat: Nulla nos prosperitas
blandiens seducat: quia stultus
uiator est : quiinitinere amoena
prata conspiciens. obliuiscitur
quotendebat: Ioto ergo deside¬
rio ad suꝑnam patriam animus
anhelet: Nuhil in hocmundo ap¬
p&at. quod constat quia citius
relinquat: Vt si cȩlestis pastoris
ueracter ouessumus: quia in
uiae delectatione nonfigimur:
aeternis pascuis inꝑuentione

Expanded text:
immutat. Nulla nos prosperitas immutat. Nulla nos prosperitas blandiens seducat, quia stultus viator est, qui in itinere amoena prata conspiciens, obliviscitur ire quo tendebat. Toto ergo desiderio ad supernam patriam animus anhelet, nil in hoc mundo appetat, quod constat quia citius relinquat, ut si coelestis Pastoris veraciter oves sumus, quia in viae delectatione non figimur aeternis pascuis in perventione
Abbreviated transcription (Latin):
ramus ergo fratres haec pascua :¬
in quibus cũtantoꝵ cuuũ sollẽni¬
tate gaudeamus: Ipsanos laetantiũ
festruitas: inuite: Certe sic ubi
populus nundinaᷤ cȩlebrar&: si ali¬
cui. ecclesiȩ dedicationẽ denuntata
sollẽpnitate concurrer&: festuia¬
rem om̃s simul inueniri. & inter¬
satager&: Craui se damno affictũ
creder& : sisollẽnitatẽ communis
lasitiȩ non uider& : Ecce in celes¬
tib electorũ cuuũ laeticia agit᷑.
uicissim dese om̃s in suo conuentu
gratulantur: Et tamen nos ab amiore
a&ernitatis tepidi. nullo desiderio
ardemus : & inter esse tantę sollẽ¬
nitati non querimus : Priuamur
gaudus : & letatisumꝰ: Accendamꝰ
ergo aninum fr̃s: recalescat fides
inid quodcredidit. in ardescant
ad suꝑna nr̃a desideria. &sic amare
iamire est: Ub internȩ sollc̃mtatis
gaudio nulla nos aduersitas re¬
uoc&: quia & siquis adlocum
propositũ ire desiderat. cuis deside¬
riũ quaelib& ui x asperitas non

Expanded text:
ramus ergo, fratresramus ergo, fratresin quibus cum tantorum civium solemnitate gaudeamus. Ipsa nos laetantium festivitas invitet. Certe sicubi populus nundinas celebraret, si ad alicujus Ecclesiae dedicationem denuntiata solemnitate concurreret, festinaremus omnes simul inveniri, et intersatageret, gravi se damno afflictum crederet si solemnitatem communis laetitiae non videret. Ecce in coelestibus electorum civium laetitia agitur, vicissim de se omnes in suo conventu gratulantur, et tamen nos, ab amore aeternitatis tepidi, nullo desiderio ardemus, interesse tantae solemnitati non quaerimus, privamur gaudiis, et laeti sumus. Accendamus ergo animum, fratres, recalescat fides in id quod credidit, inardescant ad superna nostra desideria, et sic amare jam ire est. Ab internae solemnitatis gaudio 1488 nulla nos adversitas revocet, quia et si quis ad locum propositum ire desiderat, ejus desiderium quaelibet viae asperitas non
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ sunt istarũ oiiũ pascua. nisi
int̾ na gaudia sẽpit̾nȩ uiriditatis
paradisi. e pascua namq electoꝵ
sunt: uultus prȩsens dĩ Quidũ
sine defectu conspicitur: Sine fine
mens uitȩ cibo saciatur : In istis
pascuis de aeternitatis sacietate
laetatisunt : quiq iam laqueos
uoluptuosȩ tẽporalitatis euaser̃:
Ibi liymnidici angeloꝵ chori: ibi
socioas suꝑnorũ ciuiũ. ibidulcis
sollẽpnitas aperegrinationis huꝰ
tristi labore redeuntiũ: Ibi pro¬
uidi proph& arũ chori: ibi ui¬
dex apłoꝵ numerus: Ibi innu¬
marabiliũ martyrũ uictor ex¬
ercitus : Tanto illic lactior. qͥnto
hic durius afflictus: Ibi confes¬
sorũ constantia: pracmui siu
ꝑceptione consolata: Ibi fide¬
les uiri: quos auirilitatis suae¬
robore uoluptas secłi emollire non
potuit: Ibi sc̃ȩ mulieres: quaecũ secło
& sexum uicer̃: Ibi pueri : qui lnc
annos suos morib transcenderunt:
& uirtus operis non reliquit. Quȩ¬

Expanded text:
autem sunt istarum ovium pascua, nisi autem sunt istarum ovium pascua, nisi aeterna gaudia sempiterne virentis paradisi? Pascua namque electorum sunt vultus praesentis Dei, qui dum sine defectu conspicitur, simens vitae cibo satiatur. In istis pascuis de aeternitatis satietate laetati sunt qui jam laqueos voluptuosae temporalitatis evaserunt. Ibi hymnidici angelorum chori, ibi societas supernorum civium. Ibi dulcis solemnitas a peregrinationis hujus tristi labore redeuntium. Ibi providi prophetarum chori, ibi judex apostolorum numerus, ibi innumerabilium martyrum victor exercitus, tanto illic laetior, quanto hic durius afflictus; ibi confessorum constantia, praemii sui perceptione consolata; ibi fideles viri quos a virilitatis suaerobore voluptas saeculi emollire non potuit; ibi sanctae mulieres quae cum saeculo et sexum vicerunt; ibi pueri qui hic annos suos moribus transcenderunt; et virtus operis non reliquit. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
populo uenimꝰ dñs aspexerat:
cũ se ad ducere & alias oues dicebat:
Hoc cotidie ficri fr̃s aspicias: hoc
reconciliatis gentibus Factũ ho¬
dic uidetis: Hodie quasi ex duob
gregib unũ ouile efficit: quia
iudaicũ & gentilem popłm in fua
fide coniuingit: Paulo a testante.
quiait: Ipse est pax nr̃a: qui fecit
utraq unũ: Dũ enĩ ad ȩternam
uitã exutraq natione simplices
eligit: ad ouile propriũ oues de¬
ducit: Dequib profecto ouib
rursũ dixit: Oues meae uocem
meã audiunt. & ego cognosco eas
& sequuntur me: & ego uitã ȩt̃nã
do eis: De quib & paulo superius
dicit: Permesiquis introierit
saluabitur. Ingredietur & egre¬
dietur. & pascua inueni& Ingre¬
dietur quippe adfidem: egredie¬
tur uero afide adspeciem. acre¬
dulitate ad contemplationem:
pascua aut̃ inueni& in acterna re¬
fectone: Oues ergo cuis pascua
inuenient: quia quisquis illum
corde simplici sequitur. aeternȩ
uiriditatis pabulo nutrit᷑ Quȩ

Expanded text:
populo venimus, Dominus aspexerat, cum se adducere et alias oves dicebat. Hoc quotidie fieri, fratres, aspicitis, hoc reconciliatis gentibus factum hodie videtis. Quasi ex duobus gregibus unum ovile efficit, quia Judaicum et gentilem populum in sua fide conjungit; Paulo attestante, qui ait: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum . Dum enim ad aeternam vitam ex utraque natione simplices eligit, ad ovile proprium oves deducit, de quibus profecto ovibus rursum dicit: Oves meae vocem meam audiunt, et ego cognosco eas, et sequuntur me, et ego vitam aeternam do eis. De quibus et paulo superius dicit: Per me si quis introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. Ingredietur quippe ad fidem, egredietur vero a fide ad speciem, a credulitate ad contemplationem. Pascua autem inveniet in aeterna refectione. Oves ergo ejus pascua invenient, quia quisquis illum corde simplici sequitur, aeternae viriditatis pabulo nutritur. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ergo & uenture moras tẽpꝰ
ignoramus. & post mortẽ operari
non possumꝰ. suꝑ est ut antt mortẽ.
tẽpora indulta rapiamꝰ: Sic enim.
sic mors ipsa cũuencrit uincetur:
si priusquã ueniat semꝑ timeatur

Expanded text:
go et venturae mortis tempus ignoramus et post mortem operari non possumus, superest, ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa, cum venerit, vincitur, si, priusquam veniat, semper timeatur
Abbreviated transcription (Latin):
sed quidestis: Uultisscire quid estis.
proph&a indicat dicens: Uere:
facnũ est populus: Sicm̃ facnũ po¬
pulus nonest. ubisunt illi quica
quae hodie colimis uobis cum.
trans acco anno beati felicis nata¬
litia celebrauer̃. . O quanta & qͣ¬
lia depraesentis uite prouisione
cogitabant : sed subripiente mor¬
tis. Articulo. repente in his quac
preuidere nolebant inuentisunt.
& cuncta simul tẽporala. quae
tractata quasi stabilit̾ tenere ui¬
debantur : amiser̃: Siergo tracs¬
acta multitudo generis humani
ꝑnatiuitatem uiruit incarne.
ꝑ moitẽ aruit inpuluere: uide¬
be& facnũ fuit: Quia igiaur
momentis suis horȩ fugiunt: agite
ergo fr̃s km̃i : ut inboni operis mer¬
cede teneantur: Audite: quid
sapiens salomon dicat: Qđ̾ cũq
potest manus tua facere. instant᷑
operare : quia nec opus. Nec ratio.¬
Nec scientia. Nec sapientia erunt

Expanded text:
sed quid estis. Vultis audire quid estis? sed quid estis. Vultis audire quid estis? Propheta indicat, dicens: Vere fenum est populus . Si enim fenum populus non est, ubi sunt illi qui ea quae hodie colimus nobiscum transacto anno beati Felicis natalitia celebraverunt? O quanta et qualia de praesentis vitae provisione 1485 cogitabant, sed, subripiente mortis articulo, repente in his quae praevidere nolebant inventi sunt, et cuncta simul temporalia quae congregata quasi stabiliter tenere videbantur amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere, videlicet fenum fuit. Quia igitur momentis suis horae fugiunt, agite, fratres charissimi, ut in boni operis mercede teneantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec scientia, nec
Abbreviated transcription (Latin):
patre famibas fur domũ ꝑfodit.
quiadum a sui custodia sp̃s doriit.
habitaculũ inrũpit Et eũ quẽ dñs
domus inuenerit dornentẽ necat:
Quia cũuentura damna sp̃s mini¬
itd preuid&: hunc mors ad sup¬
plutũ nescientem rapit: Furi aũt
resister&: siuigilar&: Quia ad¬
uentũ uidicis qui occulte animã
rapit precauens: ei penitendo
occurrer&. Ne inpenitens perir&:
idcirco nobis uoluit esse in cognitã.
ut sẽꝑ possit esse suspecta. ut dum
illam p̃uidere non possumꝰ: ad illã
sinc intermissione preparem: Pro¬
inde fr̃s mei inconditione mortali¬
tatis urae mentis oculos figite: ueni¬
enti uos iudici. ꝑfletus cotidie & la¬
menta praeparate: Cũcerta mors
maneat om̃ibus. Nolite detẽpra¬
lis uitȩ prouidentia incerta cogi¬
tare: Terrenarũ rerũ uoscura ñ
adgrau&: Quantis lib& cm̃ auri
& argenti molibus circum detur.
quib lib& p̃tiosis uestib induat᷑
caro: quid est aliud quã caro.. no¬
lite ergo adtendere quid hab&is:

Expanded text:
patrefamilias, fur domum perfodit, dum a sui custodia spiritu torpente, habitaculum irrumpit, et eum quem dominum domus invenerit dormientem necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis, qui occulte animam rapit, praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret.idcirco voluit nobis esse incognitam, ut semper possit esse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Proinde, fratres mei, in conditione mortalitatis vestrae mentis oculos figite, venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare. Terrenarum rerum vos cura non aggravet. Quantislibet enim auri et argenti molibus circumdetur, quibuslibet pretiosis vestibus induatur caro, quid est aliud quam caro? Nolite ergo attendere quid habetis,
Abbreviated transcription (Latin):
butionis gaudiũ in ꝑuentione quȩ¬
rimus: pęnitentię amaritudiñe
nua teneamus: Sicq fit. ut non
haec ipsa nr̃a conuersatio. ad lau¬
dem dĩ & alios accedat: Unde illic
subditur Et om̃is plebs ut uidit:
dedit laudem dõ EXuł oiiil .ii.

Expanded text:
butionis gaudium in perventione quaebutionis gaudium in perventione quaerimus, poenitentiae amaritudinem in via teneamus. Sicque fit ut non haec ipsa nostra conversatio ad laudem Dei et alios accendat. Unde illic subditur: Et omnis plebs, ut vidit, dedit laudem Deo. HOMILIA III.
Abbreviated transcription (Latin):
redeatur ostendit: Quid itaq homo
prosepati deb&. sitanta ds̃ proho¬
minibus ꝑtulit. qui ergo in xpm̃
iamcredit. sed adhuc auaritiȩ. lucra
sectatur. insuꝑbia honoris extollit᷑
inuidiȩ facibus mardescit: libidinis
se in mundicia polluit: prospera
que in mundosunt concupiscit:
ħm in quẽ credidit sequi contẽpnit:
Diuerso quippe itinere ambulat.
sigaudia delectationesq appetit.
cuidux suus inam a maritudinis
ostendit: Reuocemꝰ ergo ante ocu¬
los peccata quac fitiinus: consi dere¬
mus quã terribilis uidex haec
puniturus adueniat: Mentẽ for¬
memus adlamenta: uita nr̃a ad
tẽpus a marescat inpacnitentia. ne
aeternam amaritudinem sentiat
inuindicta: Perfletus quippe ad
gaudia ducimur: ueritate polli¬
cente quae ait: Bcati quilugent¬
ñc: quõ ipsi consolabuntur: Ad
flecũ uero postgaudia ꝑuenitur:
hac eo dem ueritate ad testante quȩ
ait: Ne uobis quiridetis nunc: qr¬
lugebitis & flebitis: Si ergo retri¬

Expanded text:
redeatur ostendit. Quid itaque homo redeatur ostendit. Quid itaque homo pro se pati debet, si tanta Deus pro hominibus pertulit? Qui ergo in Christum jam credidit, sed adhuc avaritiae lucra sectatur, in superbia honoris extollitur, invidiae facibus inardescit, libidinis se immunditia polluit, prospera quae in mundo sunt concupiscit, Jesum in quem credidit sequi contemnit. Diverso quippe itinere ambulat, si gaudia delectationesque appetit, cui dux suus viam amaritudinis ostendit. Revocemus ergo ante oculos peccata quae fecimus; consideremus quam terribilis judex haec puniturus adveniat; mentem formemus ad lamenta; vita nostra ad tempus amarescat in poenitentia, ne aeternam amaritudinem sentiat in vindicta. Per fletus quippe ad aeterna gaudia ducimur, Veritate pollicente, quae ait: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Ad fletum vero per gaudia pervenitur, hac eadem Veritate attestante, quae ait: Vae vobis qui nunc ridetis, quia lugebitis et flebitis . Si ergo retri
Abbreviated transcription (Latin):
uidendo illuminati post caecitatẽ
sumꝰ: iħm qũe mente cernimus.
opere sequamur: Aspiciamꝰ qua
graditur : Et cuis uestigia imitan¬
do teneamus: Iħm enĩ sequitur.
qui imitatur : Hinc namq dicit:
Sequere me: Et dimitte mortuas
scpelire mor tuos suos Sequere cñim.
dicitur imitare : Hinc rursũ ad mõn&
dicens: Siquis mihi ministrat: mese¬
quatur: Consideremus ergo qua
graditur : ut sequi mereamur: Ecce
cũ sit dñs & creato: angeloꝵ: suscep¬
turus naturam nram quã condidit.
inuterũ uirginis uenit: Nascitam̃
in hoc mundo ꝑ diuites noluit: pa¬
rentes pauperes elegit: Undo &
agnus qui pro illo offerrecur defuit.
colũbarũ pullos & partuturũ. ad
sacrificiũ mat̾ inuenit: Prosperari
inmundo noluit: obprobria irrisio¬
nesq tolerauit: Spita flagella:
alapas: spineam coronam: crucẽq
sustinuit: Etqui rerũ corporaliũ
delectatione agaudio interno coci¬
dimus: cũ qua amaritudine. illuc

Expanded text:
videndo illuminati post caecitatem videndo illuminati post caecitatem sumus, Jesum quem mente cernimus opere sequamur. Aspiciamus qua graditur, et ejus vestigia imitando teneamus. Jesum etenim sequitur qui imitatur. Hinc namque dicit: Sequere me, et dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Sequere enim dicitur imitare. Hinc rursus admonet, dicens: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Consideremus ergo qua graditur, ut sequi mereamur. Ecce, cum sit dominus et creator angelorum, suscepturus naturam nostram quam condidit, in uterum Virginis venit. Nasci tamen in hoc mundo per divites noluit, parentes pauperes elegit. Unde et agnus qui pro illo offerretur defuit, columbarum pullos et par turturum ad sacrificium mater invenit Prosperari in mundo noluit; opprobria irrisionesque toleravit; sputa, flagella, alapas, spineam coronam, crucemque sustinuit; et quia rerum corporalium delectatione a gaudio interno cecidimus, cum qua amaritudine illuc
Abbreviated transcription (Latin):
querere : quã uidere non possũ. u
Unde mihi certũ. ẽ. sisit. quae
corporeis oculis non infulget
Cui scilic& cogitationi: est quod
breuit̃ quisq respondeat: Quia &
haec quȩ ipsa sentit: non ꝑcorpus
sed ꝑ animam cogitat: Et nemo
suam animom uid& nectamen se¬
dubitat animam habere quã non
uid&: Ex inuisibili namq ammã
uisibileregitur corpus: Si auferat᷑
quod est inuisibile : protinus corruit
hoc quod uisibile stare udebatur:
Ex inuisibili ergo substantia in hac
uita uisibili uiuitur. & esse uita
inuisibilis dubitatur. Sediam pe¬
tenti cȩco quid factũ ẽ: uł quid ip¬
se fecit audiamꝰ: Sequitur: Con¬
festim uidit: Et sequebatur cum:
Vid& t sequitur : quibonũ qđ
intelligit operatur: Uid& autẽ
sed non sequitur : quibonũ quidẽ
intelligit. sedbene operari contẽp¬
si credendo in redẽptorem nr̃m
cotidie ab auctore nr̃o lucẽ petimꝰ:
si eandem lucem iam ꝑ intellectũ

Expanded text:
quaerere, quam videre non possum? Unde quaerere, quam videre non possum? Unde 1443 mihi certum est si sit, quae corporeis oculis non infulget? Cui scilicet cogitationi est quod breviter quisque respondeat, quia et haec ipsa quae sentit, non per corpus, sed per animam cogitat. Et nemo suam animam videt, nec tamen dubitat se animam habere, quam non videt. Ex invisibili namque anima visibile regitur corpus. Si autem auferatur quod est invisibile, protinus corruit hoc quod visibile stare videbatur. Ex invisibili ergo substantia in hac vita visibili vivitur, et esse vita invisibilis dubitatur? 8. Sed jam petenti caeco quid factum est, vel quid ipse fecerit, audiamus. Sequitur: Confestim vidit, et sequebatur illum. Videt et sequitur, qui bonum quod intelligit operatur. Videt autem, sed non sequitur, qui bonum quidem intelligit, sed bona operari contemsi credendo in Redemptoris nostrquotidie ab auctore nostro lucem petimus, si eamdem lucem jam per intellectum
Abbreviated transcription (Latin):
& nos petere. & sexoncedere p̃nosc̃:
Inportune namq ad orationem
nos admon& : Citam dic̃  Scit
namq pat̃ ũr quid opris sit uobis.
antequã petatis cum: Ad hoc gͦ
ut uideam: Ecce cętus adño non
aurum sedlumen quęrit: parui
pendens extra lucen aliquid quȩ¬
rere: quia etsi habere cȩcus quod
lib& potest: sine luce Nonpotest
uidere quod hab&: Initemur
tum: Nonfalsas diuitias. nonter¬
rena dona: non fugiti uos honores
adño: sedlucem queramus Nec
lucem quȩ loco clauditur: quac
tẽpore finitur: quȩ noctiũ inter¬
ruptione uariatur: quae a nob̾
cõmunit̃ cũ pecorib cernitur :
sedlucem quęsamus quã indere
cũ solis angelis possimu̾s Quam
nec untiũ inchoat: Nec finis an¬
gustat: Ad quam profecto lucem:
uia. fides est: Unde recte & inlu¬
minando caeco protimus respondet᷑:
Respice: fides tua te saluũ fecit:
Sedhace. cogitatio carnalis dicit:
Quomodo possũ lucẽ spiritalẽ

Expanded text:
et nos petere, et se concedere praenoscit. et nos petere, et se concedere praenoscit. Importune namque ad orationem nos admonet et dicit: Scit namque Pater vester, quid opus sit vobis antequam petatis eum . Ad hoc ergo ut videam. Ecce caecus a Domino non aurum, sed lucem requirit. Parvi pendit extra lucem aliquid quaerere, quia etsi habere clibet potest, sine luce videre non potest quod habet. Imitemur tum. Non falsas divitias, non terrena dona, non fugitivos honores a Domino, sed lucem quaeramus; nec lucem quae loco clauditur, quae tempore finitur, quae noctium interruptione variatur, quae a nobis communiter cum pecoribus cernitur, sed lucem quaeramus quam videre cum solis angelis possimus, quam nec initium inchoat, nec finis angustat. Ad quam profecto lucem via fides est. Unde recte et illuminando caeco protinus respondetur: Respice, fides tua te salvum fecit. Sed ad haec cogitatio carnalis dicit: Quomodo possum lucem spiritalem
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi dehumanitate ac diuini¬
tate illius utilit̾ possit: Glamantẽ
& cnim cę̧cum transiens audiuit :
secdstans miraculũ illuminationis
exibuit: Transire namq humani¬
tatis est: stare duunitatis ꝑ huma¬
nitatem quippe habuit nasci: des¬
cere mori. resurgere : deloco ad locũ
uenire: Quia ergo indiuinitate
Mitabilitas non est. atq hoc ipsum
mutare transire est. profecto iste
transitus ex carne est. non ex diui¬
nitate : Perdiuinitatem uero: eiscꝑ
stare est: Quia ubiq pracsens: Nec
ꝑ motũ uenit . Nec ꝑ motũ recedit:
Cȩcũ igitur clamantẽ dñs transi¬
ens auditꝰ stans illuminat: quia
ꝑ hamanitatem suã uocib nr̃ae ce¬
citatis conpatiendo misertus est.
sed lumen nobis gnatie ꝑdiuinitatis
potentiam infudit: Et notandũ.
quid cȩco uenienti cdicat: Quid tibi
uis faciam. Nũ quid quilum̃ red¬
dere poterat. quid uell& caccus ig¬
norabat.  Sed peti uult hoc. quod

Expanded text:
intelligi de humanitate ac diviniintelligi de humanitate ac divinitate illius utiliter possit. Clamantem etenim caecum Jesus transiens audivit, sed stans miraculum illuminationis exhibuit. Transire namque humanitatis est, stare divinitatis. Per humanitatem quippe habuit nasci, crescere, mori, resurgere, de loco ad locum venire. Quia ergo in divinitate mutabilitas non est, atque hoc ipsum mutari transire est, profecto ille transitus ex carne est, non ex divinitate. Per divinitatem vero ei semper stare est, quia ubique praesens, nec per motum venit, nec per motum recedit. Caecum igitur clamantem Dominus transiens audit, stans illuminat, quia per humanitatem suam vocibus nostrae caecitatis compatiendo misertus est, sed lumen nobis gratiae per divinitatis potentiam infudit. 7. Et notandum quid caeco venienti dicat: Quid tibi vis faciam? Nudere poterat, quid vellet caecus ignorabat? Sed peti vult hoc, quod
Abbreviated transcription (Latin):
citȩ tu multũ super&. atq ad pias
aures dñi nimietate suȩ imporcu¬
nitatis crumpat: Inse ut suspicor
recognoscit unusquisque: quoddi¬
cimus: Quia dũ ab hoc mundo
animũ addm̃ mutamus. dũ ado¬
rationis opus conuertimur: ipsa
quae prius delectabilit̃ gessimus.
inportuna post & grauia moratione
nr̃a toleramus: Uix coꝵ cogitatio :¬
manu scĩ desiderii ab oculis cor¬
dis abigitur : Vix eoꝵ fantas mata :
ꝑpenitentiae lamenta superantur:
Sedcũ in oratione nr̃a uehement᷑
insistimus : transeunteni iłim menti
figimus: Unde illic subdit᷑ : Stans
aũt sħc: iussit eum adduci adse:
Eccestat: quiante transibat: Quia
dũ ad huc turbas fantas matũ mo
ratione patimur : iħm aliquatenꝰ
transeuntem sentinius: Cũ uero
orationi uehemeat̃ insistimꝰ. stat
iħc ut lumen restauat : quia ds̃
in corde figitur. & lux amissa re¬
paratur: Quatamen inre & aliud
aliquid nobis dñs innuit: quod. .i.¬

Expanded text:
citae tumultum superet, atque ad pias citae tumultum superet, atque ad pias aures Domini nimietate suae importunitatis erumpat. In se, ut suspicior, recognoscit unusquisque quod dicimus, quia dum ab hoc mundo animum ad Deum mutamus, dum ad orationis opus convertimur, ipsa quae prius delectabiliter gessimus importuna postea atque gravia in oratione nostra toleramus. Vix eorum cogitatio manu sancti desiderii ab oculis cordis abigitur, vix eorum phantasmata per poenitentiae lamenta superantur. 5. Sed cum in oratione nostra vehementer insistimus, transeuntem Jesum menti figimus. Unde illic subditur: Stans autem Jesus, jussit illum adduci ad se. Ecce stat qui ante transibat, quia dum adhuc turbas phantasmatum in oratione patimur, Jesum aliquatenus transeuntem sentimus. Cum vero orationi vehementer insistimus, stat Jesus ut lucem restituat, quia Deus in corde figitur, et lux amissa reparatur. 6. Qua tamen in re aliud aliquid nobis Dominus innuit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dũ conuerti addm̃ post ꝑ petrata
uitia uolumus: dũ contra haec ea¬
demꝰ exorare uitia quae ꝑpetraui¬
mus conamur : occurrunt cordi
fantasinata peccatoꝵ quae fecimus:
mentis nr̃ae aciem reuerberant.
confundunt animum. & uocem
nr̃ae dep̾cationis premunt : Qui
p̃ibant ergo : increpabant cũ ut
tacer&: Quia prius quã sħe ad cor¬
nr̃m ueniat. mala quȩ fecimus co¬
gitationi nr̃ae suis imaginib illisa:
Sedl quid adhȩc illuminandus cȩcꝰ
fecit: audiamus Sequitur: Ipse
uero multomagis clamabat : fili
dauid miserere mei: Ecce quem
turba increpat uttaceat. magis
ac magis clamat: Quia quanto
grauiore tu multu cogitationum
carnabũ p̃mimur. tanto oratio¬
ni insistere ardentius debemus:¬
ł .XII. Contra dicit turba neclamemus :
quia peccatoꝵ nr̃oꝵ fantasmata. plȩ¬
rumq inoratione patimur : Sodni¬
mirũ necesse est. ut uox cordis nr̃i
quodurius repellitur. eo ualentius
insistat: quatenus cogitationis illi¬

Expanded text:
dum converti ad Dominum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia quae perpetravimus conamur, occurrunt cordi phantasmata peccatorum quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt animum, et vocem nostrae deprecationis premunt. Qui praeibant ergo increpabant eum, ut taceret, quia, priusquam Jesus ad cor veniat, mala quae fecimus, cogitationi nostrae suis imaginibus illisa, Sed quid ad haec illuminandus iste caecus fecit audiamus. Sequitur: Ipse vero multo magis clamabat: Fili David, miserere mei. Ecce quem turba increpat ut taceat magis ac magis clamat, quia quanto graviori tumultu cogitationum carnalium premimur, tanto orationi insistere ardentius debemusContradicit turba, ne clamemus, quia peccatorum nostrorum phantasmata plerumque et in oratione patimur. Sed nimirum necesse est ut vox cordis nostri 1442 quo durius repellitur, eo valentius insistat, quatenus cogitationis illi
Abbreviated transcription (Latin):
oculis se esse humilem c̃ fitetur:
forta descmn& ipsis ulia sentiuãs:
quid insua excusatione dicturi
sunt. quisine opere uirtutis intu¬
mescunt. Sed&si quaelib& bona
assint opera: Nulla sunt. isi ex
humilitate condiantur: Miran¬
da quippe accio cũ elatione: non
eleuat sed grauat: Qui cm̃ sine.
humilitate uirtutes congregat:
inuento puluerẽ portat: Et un¬
de aliquid ferre cernitur: inde
decerius cecatur: Incunctis gͦ
quȩ̨gitis fr̃s mei: radicem bonioꝑs
humilitatẽ tenete: Nec quib iam
superiores: sed quib adhuc infe¬
riores estis aspicite: Ut dũ melioꝵ
uobis exempla proponitis: ad ma¬
iora semꝑ ascendere ex humilitate

Expanded text:
oculis se esse humilem confitetur. oculis se esse humilem confitetur. fortia, de semetipsis vilia sentiunt, quid in sua excusatione dicturi sunt qui sine opere virtutis intumescunt? Sed etsi quaelibet bona adsint opera, nulla sunt, nisi ex humilitate condiantur. Miranda quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Qui enim sine humilitate virtutes congregat, in ventum pulverem portat; et unde aliquid ferre cernitur, inde deterius caecatur. In cunctis ergo quae agitis, fratres mei, radicem boni operis humilitatem tenete; nec quibus jam superiores, sed quibus adhuc inferiores estis, aspicite, ut dum meliorum vobis exempla proponitis, ad majora semper ascendere ex humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃is : Ei coram uobis m& ipsis
prudentes: Hinc paulus ait: No¬
lite osse prudentes : apud uos m&¬
ipsos Hinc contra suꝑbientẽ s aul.
dicitur: Cũ esses paruulus inoculis
tuis. caput intribub isrł factꝰ es:
Acsi aperte diceretur: Cũtute
paruulũ. conspiceres: egote prȩ
ceteris magnũ feci Quia uero
tute magnũ conspicis : ame par¬
uus aestimaris: Quo contra dauid¬
cũ regni sui potentiam coram ar
Tudam & uilior fiam. plusquam
faccussũ: Et ero humilis inoculis
meis: Que enim non extoller&
ora leonũ frangere: ursorũ bra¬
chia dissipare. despectis priorib
fratrib eligi reprobato rege. ad
regni gubernacula unguitimen.¬
dũ cunctis unolapide goliam
sternere. a rege proposita extinc¬
tis allophilis numerosa praepu¬
na reportare : regnũ expromis¬
sione ꝑcipere: c̃unctũq israheli¬
ticũ populũ sine ulla post modũ
contradictione possidere : Ei tam̃
incunctis se despicit : qui in suis

Expanded text:
vestris, et coram vobismetipsis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Hinc Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Hinc contra superbientem Saul dicitur: 1460 Cum esses parvulus in oculis tuis, caput in tribubus Israel factus es . Ac si aperte diceretur: Cum tu te parvulum conspiceres, ego te prae caeteris magnum feci. Quia vero tu te magnum conspicis, a me parvus aestimaris. Quo contra cum David regni sui potentiam coram arcLudam et vilior fiam plus quam factus sum, et ero humilis in oculis meis . Quem enim non extolleret ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis prioribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita exstinctis allophylis numerosa praeputia reportare, regnum ex promissione percipere, cunctumque Israeliticum populum sine ulla postmodum contradictione 1461 possidere? Et tamen in cunctis se despicit, qui in suis
Abbreviated transcription (Latin):
inse uirtutẽ custodiant. cũ quȩ¬
dam mirabilit̾ scuint : illud ante
mentis oculos student reuocare
quod nesciunt: At dũ exparte
alia infirmitatẽ suã considerant.
exea parte qua ꝑfectus est corũ
se ammus non extollat: Scienta
& eñi uirtus est: humilitas & iã
custos uirtutis Nestat ergo ut
in omne quod scit se semens depri¬
mat : Nequod uirtus scientiae con¬
gregat. uentus elationis tollat:
Cũbona fr̃s agitis: semꝑ ad memo¬
riã mala acta reuocate: Ut dum
caute culpa conspicitur: nũ quã
debono opere incaute animus lȩ¬
tetur: Superiores inuicẽ eos ma¬
xime qui uobis commissi non sunt.
proximos ur̃os ad tendite: Quia
& quos agere aliqua praua con¬
spicitis: quae in eis lateant bona
nescitis: Magnus eryo unꝰ quisq
esse studeat: Sed tamen aliquo mͦ
ẽe. senesciat : Ne dũ sibi magnitu¬
dinẽ arrogant̃ tribuit amittat:
Hinc & cñi ꝑ proph&am dicitur:
Uae quisapientes estis moculis

Expanded text:
in se virtutem custodiant, cum quaein se virtutem custodiant, cum quaedam mirabiliter sciunt, illud ante mentis oculos student revocare quod nesciunt, ut dum ex parte alia infirmitatem suam considerant, ex ea parte qua perfectus est eorum se animus non extollat. Scientia etenim virtus est, humilitas etiam custos virtutis. Restat ergo ut in omne quod scit sese mens deprimat ne quod virtus scientiae congregat ventus elationis tollat. Cum bona, fratres, agitis, semper ad memoriam male acta revocate, ut dum caute culpa conspicitur nunquam de bono opere incaute animus laetetur. Superiores invicem, eos maxime qui vobis commissi non sunt, proximos vestros attendite, quia et quos agere aliqua prava conspicitis, quia in eis lateant bona nescitis. Magnus ergo unusquisque esse studeat, sed tamen aliquo modo esse se nesciat, ne dum sibi magnitudinem arroganter tribuit, amittat. Hinc etenim per prophetam dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis
Abbreviated transcription (Latin):
in carnationis mysteriũ : humanꝰ
oculus penitrare non sufficit ::
Inuestigari qum nullatemis po
test. quomodo corporatur uerbũ
quomodo sũmus & unuficator
sp̃s intrauterum matris ammatur.
quomodo is qui initiũ non hab&
& existit & concipitur : Corigia
ergo caltiamenti est: huius causa
hannes itaq soluere corrigiã cal¬
ciamenti eus nonual&: quia in¬
carnationis cius mysteriũ nec ip¬
se inuestigare sufficit. quihanc
ꝑ prophoeie spm̃ agnouit: Quid
est ergo dicere nonsũ dignus solue¬
re corrigiam caltiamenti eius. nisi
aꝑte echumilit̾ suam ignorantiã
profiteri : acsi patent̃ dicat Quid
mirũ simihi ille prelatus est quẽ
postme quidem natũ considero:
sed natiuitatis cius mysterium
prophocia spũ implecus ÷ mira
surntia emicat. Eitameꝵ illud
dese infinuat. quod ignorat: Qua
inrepensandũ nobis ÷ fr̃s Rm̃i¬
& tota intentione cogitandum.
quomodo scĩ uiri ut humilitatis

Expanded text:
incarnationis mysterium humanus incarnationis mysterium humanus oculus penetrare non sufficit. Investitest, quomodo corporatur Verbum, quomodo summus et vivificator Spiritus intra uterum matris animatur, quomodo is qui initium non habet, et existit et concipitur. Corrigia ergo calceamenti est ligatura annes itaque corrigiam calceamenti ejus non valet, quia incarnationis ejus mysterium nec ipse investigare sufficit, qui hanc per prophetiae spiritum agnovit. Quid est ergo dicere: Non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus, nisi aperte et humiliter suam ignorantiam profiteri? Ac si patenter dicat: Quid mirum si ille mihi praelatus est, quem post me quidem natum considero, sed nativitatis ejus mysterium prophetiae spiritu impletus, mira scientia emicat et tamen illud de se insinuat quod ignorat. 4. Qua in re pensandum nobis es tota intentione cogitandum quomodo sancti viri, ut humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ueni&: Quid igitur int̃
homines xp̃e. Nisi seȩ a ecclesiȩ
sponsus apparuit. De quo & isdẽ
iohannes dicit: Qui hab& sponsã:
sponsus est: Sed quia iohannem
homines xp̃m esse putauerunt.
quod isdẽ iohannes negat: recte
se indignũ esse adsoluendã cor¬
rigiam cius caltiamenti denuntut:
csi aperte dicat Ego redẽpto
ris uestigia denudare non ualeo.
quia sponsi nomen mihi in merito
non usurpo: Quod tamen intellegi
& alit̾ potest. Quis cñi nesciat qđ
calcimenta ex mortuis animalib
funt In carnatus uero dñs ue¬
nens quasi calciatus apparuit.
qui in diuinitate sua morticinam
nrãe corruptionis assũpsit: Un¬
de &iam ꝑproph&ã dicit. Inidu¬
neam extendam caltiamentũ meũ:
Pcridumcã quippe. gentilitas:
Per caltiamentũ uero: assũpta
mortalitas designatur: Inidumeã
ergo dñs caltiamentũ suũ se exten¬
dere asseruit: quia dũꝑcarnein
gentibus in notuit. quasi calciata
ad nos diunitas uenit: Sed huiꝰ

Expanded text:
tatis veniret. Quid igitur inter tatis veniret. Quid igitur inter homines Christus, nisi sanctae Ecclesiae sponsus apparuit? De quo et idem Joannes dicit: Qui habet sponsam, sponsus est . Sed quia Joannem homines Christum esse putaverunt, quod idem Joannes negat, recte se indignum esse ad solvendam corrigiam ejus calceamenti denuntiat. Ac si aperte dicat: Ego Redemptoris nostri vestigia denudare non valeo, quia sponsi nomen mihi immerito non usurpo. Quod tamen intelligi et aliter potest. Quis enim nesciat quod calceamenta ex mortuis animalibus fiunt? Incarnatus vero Dominus veniens quasi calccatus apparuit, quia in divinitate sua morticina nostrae corruptionis assumpsit. Unde etiam per Prophetam dicit: In Idumaeam extendam calceamentum meum . Per Idumaeam quippe gentilitas, per calceamentum vero assumpta mortalitas designatur. In Idumaeam ergo Dominus calceamentum suum se extendere asserit, quia dum per carnem gentibus innotuit, quasi calceata ad nos divinitas venit. Sed hujus
Abbreviated transcription (Latin):
Optauit allũ postse relinquere.
hunc in medio hominũ & stetisse
asserit & nesciri: Quia ꝑ carnem
dñs apparens: Et uisibilis extitit
corpore. & in uisibilis maiestate :
Dequo ȩciam subdit: Quipost me
uenit: ante me factus est: Sic ñãq
dicitur ante me factus: acsi dicat᷑
anteme positus: Postme ergo ue¬
nit. quia post modũ natus : Ante
aut̃ factus est. quia mihi pręlatꝰ:
Sedhaec paulo superius dicens:
&iam praelationis eius causas
aperuit cũ subiungit: quia prior
me erat: csi aperte dicat: Inde
me &iam postnatus superat: qđ
cum natiuitatis fuae tẽpora non
angustant: Nam qui ꝑ matrem
intẽpore nascitur. Sinc tẽpore .ẽ.
apatre generatus: Cui quantȩ
reuerentiae humilitatẽ debeat.
sub dendo manifestat: Cuius
nonsũ dignus soluere corrigiam
caltiamenti: Mos apud ueteres
fuit: ut siquis eam quae sibi cõ¬
peter& accipere. uxorẽ noll&:
ille ci caltiamentũ soluer&. qui
adhanc sponsus iure propinqui¬

Expanded text:
Optavit nullum post se relinquere, Optavit nullum post se relinquere, hunc in medio hominum et stetisse asserit, et nesciri, quia per carnem Dominus apparens, et visibilis exstitit corpore et invisibilis majestate. De quo etiam subdit: Qui post me venit, ante me factus est. Sic namque dicitur: Ante me factus, ac si dicatur, Ante me positus. Post me ergo venit, quia postmodum natus; ante me autem factus est, quia mihi praelatus. Sed haec paulo superius dicens, etiam praelationis ejus causas aperuit cum subjunxit quia prior me erat. Ac si aperte dicat: Inde me etiam post natus superat, quo eum nativitatis suae tempora non angustant. Nam qui per matrem in tempore nascitur, sine tempore est a Patre generatus. Cui quantae reverentiae humilitatem debeat subdendo manifestat: Cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti . Mos apud veteres fuit ut si quis eam quae sibi competeret accipere uxorem nollet, ille ei calceamentum 1459 solveret qui ad hanc sponsus jure propinqui
Abbreviated transcription (Latin):
carne pepererat: ut predicatione
parer& dõ. quos carne pepererat
mundo: Considerate fratres Rm̃i:
infemineo corpore urile pectus:
Admortem stecit in ꝑterrita: amit¬
tere se infiliis lumqi ueritatis timuit.
si non fiuss& orbata: Nũquid ego
hanc femiram martyrem dixerim &
proph&am  utiq dico uobis: Et
plusqu̾ã prophetam: Et iohannes¬
ipe requisitus: respondit dicens:
Nonsũ prophȩa Quienĩ seplus¬
nograbat: Qui id circo plusqua propła
dicitur: quia propħȩ . ẽ. officiũ uen¬
tura praenuntiare. Nongciam osten¬
dere: Iohannes uero plusquã ꝓpħa ẽ.
quia que uerbo pracdixit digito os¬
tendit: Non ergo hanc feminam
martyrem sed plusqu̾ã martyrem
dixerim: quae septẽ pignorib ad
regnũ pracmissis. totiens ante se mor¬
tua ad penas prima uenit: Selꝑuenit
octaua: Aspexit mat̃ & cruciata &
imꝑterrita filiorũ mortem: speigau¬
dium adhibuit. dolorem nature:
Timuit uiuentib: gauisa morientib

Expanded text:
carne pepererat, ut praedicatione carne pepererat, ut praedicatione pareret Deo quos carne pepererat mundo. Considerate, fratres charissimi, in femineo corpore virile pectus. Ad mortem stetit 1445 imperterrita. Amittere se in filiis lumen veritatis timuit, si non fuisset orbata. Nunquid ergo hanc feminam martyrem dixerim? prophetam utique dico vobis, et plusquam prophetam . Joannes requisitus, respondit, dicens: Non sum propheta Quia enim plusnegabat. Qui idcirco plusquam propheta dicitur, quia prophetae officium est ventura praenuntiare, non etiam ostendere. Joannes vero plusquam propheta est, quia quem verbo dixit digito ostendit. Non ergo hanc feminam martyrem, sed plus quam martyrem dixerim, quae, septem pignoribus ad regnum praemissis, toties ante se mortua, ad poenas prima venit, sed pervenit octava. Aspexit mater et cruciata et imperterrita filiorum mortem, spei gaudium adhibuit dolori naturae. Timuit viventibus, gavisa est morientibus.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam mater dicatur: Fi deles enĩ
discipulos: fr̃s uocare dignatus. ẽ.
dicens: Ite nuntute fr̃ib meis:
Qui ergo frat̃ dñi fieri ad fidem
ueniendo poterit: querendum est
quomodo &iam. eẽ. & mat̾ possit:
Sedniendũ nobis est: quia qui xp̃i
frat̃ & sororẽ. credendo: mat̾ efficit᷑
predicando. Quasi enim parit
dnm quem cordi audientis in fude¬
rit. Ci mat̾ ciuis efficitur siꝑ euss
uocem amor dm̃i in pro xmu mente
generatur: Adquã rem nobis ido¬
neȩ confirmandam. ad ÷ beata fe¬
licitas cuntis hodie natalitia cȩlebra¬
mus: quȩ credendo extitit ancilla
xp̃i. & prȩdicando factaest mater
xp̃i: Septem quippe filios sicut in
gestis cius emendatioribus legitur
sic post se timuit uiuos in carne re¬
linquere: Sicut carnales parentes
solent metuere. Nemortuos prac¬
mutant: In ꝑsecutionis enũ labore
deprehensa. filiorum corda in a¬
more suꝑnȩ patriȩ pracdicando
roborauit: Et parturiuit sp̃u quos

Expanded text:
etiam mater dicatur. Fideles enim etiam mater dicatur. Fideles enim discipulos fratres vocare dignatus est, dicens: Ite, nuntiate fratribus meis . Qui ergo frater Domini fieri ad fidem veniendo potuerit, quaerendum est quomodo etiam et mater esse possit? Sed sciendum nobis est quia qui Christi frater et soror est credendo, mater efficitur praedicando. Quasi enim parit Dominum, quem cordi audientis infuderit. Et mater ejus efficitur, si per ejus vocem amor Domini in proximi mente generatur. 3. Ad quam rem nobis idonee confirmandam adest beata Felicitas, cujus hodie natalitia celebramus, quae credendo exstitit ancilla Christi, et praedicando facta est mater Christi. Septem quippe filios, sicut in gestis ejus emendatioribus legitur, sic post se timuit vivos in carne relinquere, sicut carnales parentes solent metuere ne mortuos praemittant. In persecutionis enim labore deprehensa, filiorum corda in amore supernae patriae praedicando roboravit, et parturivit spiritu quos