comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiuii : ut plangant tyrum. et car¬
men lugubre congeminent: quod
sequens scriptura subiungit. Ut
aut̃ sciamus ꝓfectum ẽẽ. eoꝵ qui
plangunt ruentẽ et qui prius in
maris corde. et in medio illius uer-¬
sabantur ⁊ propħȩ nos doceat ex-¬
emplũ : qui et ipse plangere iubet
tirum. ut expleto tempore pęni¬
tentiȩ. resticuatur in antiquum
statum: et assumpta eythara do¬
mino ꝑsonet. Lege isaiam. Quidã
ridicule. sed tamen quod legimꝰ ẽ.
dicendũ: gub̾natores. ep̃os here¬
ticoꝵ consiliatores. p̃sbiteros: pro¬
retas. archidiaconos: remiges atq
nautas. diaconos int̾pretant᷑: uec¬
tores uero. ad cunctum popłm re¬
fer̃t̃. Si ad didissent nauclerum:
draboli implessent tragȩdiam. Qui
om̃s ciulabunt parit᷑. et flebunt
amarissime. et agent penitentiã :
postquam naufragium senserint
nauis suȩ et in tra steterint. om¬
nemq decorem falsi nominis sci¬
entiȩ amiserint : et pro gaudio

Expanded text:
vivii : ut plangant Tyrum, et carvivii : ut plangant Tyrum, et carmen lugubre congeminent, quod sequens Scriptura subjungit. Ut autem sciamus profectum esse eorum, qui plangunt ruentem, et qui prius in maris corde, et in medio illius versabantur, prophetae nos doceat exemplum: qui et ipse plangere jubetur Tyrum, ut, expleto tempore poenitentiae, restituatur in antiquum statum, et, assumpta cithara, Domino personet. Lege Isaiam. Quidam ridicule sed tamen quod legimus est dicendum gubernatores episcopos haereticorum, consiliatores presbyteros, proretas archidiaconos, remiges atque nautas diaconos interpretantur, vectores vero ad cunctum populum referunt, quod si addidissent nauclerum diabolum, implessent tragoediam. Qui omnes ejulabunt pariter, et flebunt amarissime, et agent poenitentiam, postquam naufragium senserint navis suae, et in terra steterint, omnemque decorem falsi nominis scientiae amiserint; et pro gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur ad ierłm. S parge tram sui
caput tuum: et cinerem subster¬
ne tibi: et fac planctum. Qm euã¬
gelio scriptum ẽ Sim tyro et si¬
in sacco et cinere egissent peniten¬
tiam. Et psalmistã dicit: cmerẽ
quasi panem manducaui. R adc̃q
suꝑ tyro caput. et facient calura¬
um: qđ in luctu ficri solet. eo tem¬
pore quo magnitudo doloris. om¬
nem excluserĩt lȩticiam. Apłorũ
uero capilli numerati erant: quia
crinem suum instar natareorũ
dño conseerarant. & sanson quam¬
diu crines habuit. possedit forti-¬
tudinẽ: ablata cesarie. captus ẽ. ab
allophylis. Quando aut̃ dicitur et
accingentur eilieiis. uetus lumbo¬
rum libido dampnatur: ut qui
uixerant in deliciis. postea pen¬
tentes uiuant in austeritate atq
duritia. Nineuite habuere saccos:
et rursum ad ierłm dicitur. Plan-¬
ge ad me quasi sponsa accineta ci-
tudine animȩ : ploratu amarissi-¬
mo. Melius ẽ. enim ingredi iN
domũ luctus. quam in domũ con¬

Expanded text:
dicitur ad Jerusalem: Sparge terram super dicitur ad Jerusalem: Sparge terram super caput tuum, et cinerem substerne tibi, et fac planctum . Et in Evangelio scriptum est: Si in Tyro et Siin sacco et cinere egissent poenitentiam . Et Psalmista dicit: Cinerem quasi panem manducavi . Radentque super Tyro caput, et facient calvitium, quod in luctu fieri solet, eo tempore quo magnitudo doloris omnem excluserit laetitiam. Apostolorum vero capilli numerati erant, quia crinem suum instar Nazaraenorum Domino consecrarant . Et Samson quamdiu crines habuit, possedit fortitudinem, ablata vero caesarie, captus est ab Allophylis . Quando autem dicitur, et accingentur ciliciis, vetus lumborum libido 323 damnatur, ut qui vixerant in deliciis, postea poenitentes vivant in austeritate atque duritia. Ninivitae habuere saccos . Et iterum ad Jerusalem dicitur: Plange ad me quasi sponsa accincta cilitudine animae ploratu amarissimo. Melius est enim ingredi in domum luctus, quam in domum con
Abbreviated transcription (Latin):
uerem capitib suis: et cinere con¬
sꝑgentur. siue cmerem sternent
sibi. Quod aut̃ sequitur. et radent
suꝑ te caluitium. et accingent᷑ cili.¬
ciis. et ploraburt te in amaritudi¬
ne anime. ploratu amarissimo: et
assument suꝑ te carmen lugubre¬
‸ et plangent te. in septuaginta ñ
habetur : sed de theodotionis editi¬
one additum ẽ. Quando tyrus ceci¬
derit: gub̃natores illius turbabin¬
tur: ascendentq de classib. Remi¬
gos. uectoresq ac proretȩ. siue nau¬
tȩ et imiuersi gub̾natores maris
iactati fluctib. stabili aliquando
consistent gradu: et eiulabt̃ suꝑ
ea uoce magna. quam prius suis
locupletabant mercibꝰ: et mentis
amaritudinẽ clamore signabunt.
Puluerem quoq siue tram racient
suꝑ capita sua. pro t̃renis oꝑibus
agentes pęnitentiam : et cinere c̃¬
sꝑgentur. uel uitulȩ iuxta legem
ut purificent᷑: uel certe subster¬
nent cinerem sibi. iuxta illud qd

Expanded text:
verem capitibus suis, et cinere converem capitibus suis, et cinere conspergentur  sive cinerem sternent sibi. Quod autem sequitur: Et radent super te calvitium, et accingentur ciliciis: et plorabunt te in amaritudine animae ploratu amarissimo, et assument super te carmen lugubre, et plangent te, in Septuaginta non habetur, sed de Theodotionis Editione additum est. Quando Tyrus ceciderit, gubernatores illius turbabuntur, descendentque de classibus, et remiges vectoresque ac proretae sive nautae, et universi gubernatores maris jactati fluctibus, stabili aliquando consistent gradu; et ejulabunt super ea voce magna, quam prius suis locupletabant mercibus, et mentis amaritudinem clamore signabunt: pulverem quoque sive terram jacient super capita sua, pro terrenis operibus agentes poenitentiam. Et cinere conspergentur vel vitulae, juxta Legem , ut purificentur: vel certe substernent cinerem sibi, juxta illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
nautas urbis tyriȩ sidonios legimꝰ
et aradios. de quib iam dictum ẽ:
et uxta editionem septuaginta cõ-¬
siliarios byblii. quȩ hebraice appel¬
latur gebal. Uiros quoq bellato¬
res eius. ꝑsas. lydos et lybras: qui
om̃s cadent. et eẽ. nichili monstra¬
bunt᷑: cum ceciderit tyrus. et imi¬
uersa gloria eius. finem habuerit
rumarũ. Multitudinẽ aut̃. quã
cõmixtionẽ septuaginta transtu¬
lert: exceptis principib uulgus
significat : qui absq nomine dig¬
nĩtatum. simili udicio conterent᷑.
Mixtaq propħia ẽ. int̾ urbem et
nauem: ut ex altero alterum in tel¬
ligas: et tamen utrumq ad con-¬
sũmationẽ sȩculi ꝑtineat atq nau¬
fragium. P sonitu clamoris gub.¬
et descendent de nauib suis om̃s.
qui tenebant remũ. Nautȩ et ut u¬
uersi gub̾natores maris. uectoresq
et proretȩ in t̾ra stabunt. et eiula¬
bunt suꝑ te uoce magna: et cla-¬
mabunt amare. Et sũꝑiacient pul¬

Expanded text:
nautas urbis Tyriae Sidonios legimus nautas urbis Tyriae Sidonios legimus et Aradios, de quibus jam dictum est: et juxta editionem Septuaginta consiliarios Bybli, quae hebraice appellatur Gebal: viros quoque bellatores ejus Persas, Lydos et Libyas, qui omnes cadent, et esse nihili monstrabuntur cum ceciderit Tyrus, et universa gloria ejus finem habuerit ruinarum, multitudinem autem, quam commixtionem Septuaginta transtulerunt, exceptis principibus, vulgus significat, qui absque nomine dignitatum simili judicio conterentur. Mixtaque prophetia est, inter urbem et navem, et ex altero alterum intelligas, et tamen utrumque ad consummationem saeculi pertineat atque in naufragium. « A sonitu clamoris gubesuis omnes qui tenebant remum. Nautae, et universi gubernatores maris vectoresque et proretae in terra stabunt, et ejulabunt super te voce magna, et clamabunt amare: et superjacient pul
Abbreviated transcription (Latin):
nigra sum et formosa. quia despe-¬
xit me: siue ut melius in hebrai¬
co continetur. decolorait me sol.
Diuitiȩ tuȩ et thesauri tui: et
multiplex instrum̃tum tuum.
Multi ita legunt: in corde maris
diuitiȩ tuȩ ẽt thesauri tin. et mul¬
tiplex instrum̃tum tuum: ut om̃s
ctib obruatur: nichilq habeant
stabile habitatores eiꝰ atq ꝑpetuũ
impleto illo euangłico. Stulte: hac
nocte auferent animã tuam a te
quȩ aut̃ parasti cuiꝰ erunt : & illo
apłico: qui uolunt diuites fieri.
incidunt in tẽptationẽ et musci¬
pulas multas: et detrahuntur in
ꝓfundum. Manifesta ẽ historia: et
propt̃ea singulis pęne uersiculis.
breues sententiolas coaptamus. Iam
eram ad finem libri. festurat oratio.¬
res tui. qui tenebant suppellectilẽ
tuam et popło perant. uiri quoq
bellatores tui. qui erant in te cum
uniuersa multitudine tua quȩ ẽ.
m medio tui. cadent in corde ma¬
ris : in die ruinȩ tuȩ. Remiges siue

Expanded text:
Nigra sum, sed formosa, quia despeNigra sum, sed formosa, quia despexit me sol : sive, ut melius in Hebraico continetur, decoloravit me sol. Divitiae tuae et thesauri tui, et multiplex instrumentum tuum. Multi ita legunt: In corde maris divitiae tuae et thesauri tui, et multiplex instrumentum tuum; ut omnesctibus obruatur, nihilque habeant stabile habitatores ejus atque perpetuum, impleto illo Evangelico: Stulte, hac nocte auferent animam tuam a te, quae autem praeparasti cujus erunt ? Et illo apostolico: Qui volunt divitincidunt in tentationem et muscipulas multas, et detrahuntur in profundum . » Manifesta est historia, et propterea singulis pene versiculis breves sententiolas coaptamus. Jam enim ad finem libri festinat oratio.res tui, qui tenebant suppellectilem tuam et populo tuo praeerant virique bellatores tui qui erant in te cum universa multitudine tua, quae est in medio tui, cadent in corde maris in die ruinae tuae. » Remiges sive
Abbreviated transcription (Latin):
fluctus suo ducunt arbitrio: et
ñ ad excelsa subleuant. sed in pro¬
funda demergunt: nec imitant᷑
cos qui usq ad matutinã uigilrã
nauigantes. fregert̃ insanos ma-¬
ris fluctus: et dñm saluatorem
susciꝑe meruert̃: statimq tali ue¬
ctore et comite. ꝑuenert̃ ad por¬
tum quietis. De quo in euangłio¬
 plenius scribitur. Uentꝰ auster cõ¬
tinuit te in corde maris. Om̃s di-¬
intiȩ tiri austro flante dispeunt:
qui significantius hebraice cadin.
grece uan cc̃oͥr in t̃pretatur: quem
nos in uentũ tirentem transferre
possumus. De quo dicebat et sc̃s
dauid: ꝑ diem sol ñ uret te neq
luna ꝑ noctem. Hoc uento iacob
exustus erat. et tamen ñ contritꝰ.
dum loquitur. Fui ꝑ diem exustꝰ
estu: et gelu noctis. Illi quoq qui
ab hora prima condueti sunt. to¬
tius diei calorem et ȩstus tulert̃:
et tamen accipiunt denarium:
quia exusti sunt. et ñ contriti.
Unde et sponsa dicit in cantico:

Expanded text:
fluctus suo ducunt arbitrio, et fluctus suo ducunt arbitrio, et non ad excelsa sublevant, sed in profunda demergunt: nec imitantur eos qui usque ad matutinam vigiliam navigantes, fregerunt insanos maris suscipere meruerunt, statimque tali vectore et comite pervenerunt ad portum quietis, de quo in Evangelio plenius scribitur. « Ventus auster contrivit te in corde maris. » Omnes divitiae Tyri austro flante dispereunt, qui significantius Hebraice Cadim, Graece καύσων interpretatur; quem nos in ventum urentem transferre possumus. De quo dicebat sanctus David: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem . Hoc vento Jacob exustus erat, et tamen non contritus, dum loquitur: Fui per diem exustus aestu, et gelu noctis . Illi quoque qui ab hora prima conducti sunt, totius diei calorem et aestus tulerunt, et tamen accipiunt denarium, quia exusti sunt, et non contriti. Unde et sponsa dicit in Cantico:
Abbreviated transcription (Latin):
states: quȩ thesauros suos. scłi nun¬
dinis largiuntur. Cedros quoq
habebant in negotiationib tuis:
naues maris siue ut i hebraico cõ¬
tinetur tharsis. principes tui iN
negotiatione tua. Pro cedris: sep¬
tuãginta ciparissos transtulerunt.
& quia supra de utroq diximꝰ:
suꝑfluum ẽ lectoris augere fasti
maris. Nĩchil inquit tibi defuit.
quod ad diuitias ꝑtinet insularũ:
quȩ tam̃ glorificatio fuit aggra-¬
uatio possidentis. dum ñ potes mo¬
derate ferre diuitias : quãquã et
pauꝑtas. sȩpe tẽptatio sit. Un de
et salomon necessarra tantum po-¬
stulat: et diuitias et pauptatem
parit̃ detestatur : ne in altero suꝑ¬
bia. in altero subrepat impatien¬
tra. atq m̃dacium. In aquis
multis. ad duxert̃ tẽ remiges tui.
Supra remiges tiriȩ ciuitatis. sy-¬
donios legimus et aradios: quoꝵ
alteri uen̾atores: alteri in t̃pretan¬
tur deponentes. Uenantur enim
eorũ animas. quos int̃ scłi huns

Expanded text:
states, quae thesauros suos sstates, quae thesauros suos sdinis largiuntur. Cedros quoque habebant in negotiationibus tuis. Naves maris sive ut in Hebraico continetur, Tharsis, principes tui in negotiatione tua. Pro cedris, Septuaginta cyparissos transtulerunt. Et quia supra de utroque diximusfluum est lectoris augere fastidmaris. Nihil, inquit, tibi defuit quod ad divitias pertinet insularum. Quae tamen glorificatio, fuit aggravatio possidentis, dum non potes moderate ferre divitias, quamquam et paupertatis saepe tentatio sit . Unde et Salomon necessaria tantum postulat; et divitias, et paupertatem pariter detestatur, ne in altero superbia, in altero subrepat impatientia atque mendacium. In aquis multis adduxerunt te remiges tui. Supra remiges Tyriae civitatis Sidonios legimus, et Aradios, quorum alteri venatores, alteri interpretantur deponentes. Venantur enim eorum animas, quos inter saeculi hujus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃paratio ẽ: qui solas delicras pu¬
tant. si augeant tyriȩ urbis cõ¬
mercia. Dẽ saba supra diximus.
Assur: int̃pretatur dirigens.
Chelmad. siue ut in quib dam
exemplarib continetur cherma
transfertur in uineas: haud du¬
biũ qum sodomoꝵ: qui uet i¬
unt in mercatũ tiri. ut prauadi¬
rigant. immo arguant penis et
corrigant. quȩ fuerant depraua.¬
ta: iuxta illud quod in psalmis
dicitur: ut destruas mimicum
et ultorem. Habentq multipha¬
riam suppellectilem. et incredibi¬
li uarietate distinctã : quȩ in uo¬
lucris racmeti astricta ẽ. Siue thes¬
auri eoꝵ funib constringuntur.
quos thesaurizant sibi iñ terraꝰ
iuxta illud quod scriptum ẽ funi¬
b peccatoꝵ suoꝵ. unus quisq cõ¬
stringitur: nec habuert̃ negotia¬
tionem liberam. sed cunetã pecca¬
toꝵ uinculis nęxuert̃. Inuolu¬
cra iacintina. propt̃ coloris simi¬
litudinẽ referam ad aerias pote¬

Expanded text:
praeparatio est qui solas delicias pupraeparatio est qui solas delicias putant si augeant Tyriae urbis commercia. 320 De Saba supra diximus. Assur interpretatur, dirigens: Chelmad, sive ut in quibusdam exemplaribus continetur, Cherma, transfertur in vineas: haud dubium quin Sodomorum, qui veniunt in mercatu Tyri, ut prava dirigant, immo arguant pcorrigant quae fuerant depravata, juxta illud quod in Psalmis dicitur: Ut destruas inimicum et ultorem. Habentque multifariam supellectilem, et incredibili varietate distinctam, quae involucris Hyacinthi astricta est, sive thesauri eorum funibus constringuuntur, quos thesaurizaverunt sibi in terra, juxta illud quod scriptum est: « Funibus pececatorum suorum unusquisque constringitur , » nec habuerant negotiationem liberam, sed cuncta peccatorum vinculis nexuerunt. Involucra hyacinthina propter coloris similitudinem referamus ad aereas pote
Abbreviated transcription (Latin):
et edne. isti negotiatores: saba. as¬
sur. et chalmad institores tini. de¬
ferentes negotiationẽ in macha¬
lim et in galima. iacinctum. et po¬
limita thesauros electos funib col¬
ligatos. & iste gentes. diuersorũ
locoꝵ nomina continentes. Quod
aut̃ de theodotione in septuagin¬
ta additum ẽ. in machalim et iIN
galinia: simmachus int̾̃pretatus ẽ.
p̃tiosis in uolucris. Polinita qͦq
quȩ theodotio uaria int̃pretatus
ẽ: de aquila et simmacho addidi¬
mus. Tam p̃tiosȩ autẽ uestes ne.¬
gotiatoꝵ in uolucris ferebantur:
ut funib iacinetinis stringerentur.
Aran. siue ut septuaginta dixere
charran. in nr̃a lingua sonat fora.¬
mina: chenne. p̃parationem: eden.
delicias. Pro quo apud septuaginta
edne. quod in ebraico non habet᷑.
quid sonet ignoramus : et ficti no¬
minis echimologiam querere ñ
debemꝰ. In negotiatione ergo tyri
ꝑ carneos sensus qui indicantur
in foraminib tota scłi hominum

Expanded text:
et Edne, isti negotiatores tui: Sabba, Aset Edne, isti negotiatores tui: Sabba, Assur, et Chalman, institores tui, deferentes negotiationem + in Machalim, et in Galima ⁑ hyacinthum, et + polymita ⁑ thesauros electos funibus colligatos. Et istae gentes diversorum locorum nomina continentes. Quod autem de Theodotione in Septuaginta additum est, in Machalim, et in Galima, Symmachus interpretatus est pretiosis involucris. Polymita quoque, quae Theodotio varia interpretatus est, de Aquila et Symmacho addidimus. Tam pretiosae autem vestes negotiatorum involucris ferebantur, ut funibus hyacinthinis stringerentur. Aran, sive, ut Septuaginta dixere, Charran, in nostra lingua sonat foramina: Channe, praeparationem: Eden, delicias: pro quo apud Septuaginta Edne, quod in Hebraico non habetur, qui sonet ignoramus: et ficti nominis etymologiam quaerere non debemus. In negotiatione ergo Tyri per carneos sensus qui indicantur in foraminibus, tota saeculi hominum
Abbreviated transcription (Latin):
ri nundinis ꝓponunt᷑. & ipsi enim
mentiunt᷑ odorẽ optimũ. lapidẽq
p̃tiosum. quo extruere puersitatis
suȩ nitunt᷑ eccłias : et aurũ quod
pollicent᷑ in sensu: omĩaq ꝑuersa
sunt. Nichil enim gratuito accipi.¬
unt nec gratis tribuunt: sed imi¬
uersa mercantur: cũ reges arabũ
et saba gratis xp̃o munera offe¬
rant. Hi sunt qui omĩa turpis lu¬
cri causa faciunt: et ab eo hȩc mu¬
nera susceꝑunt. qui dicit in eiran¬
gelio. Hȩc omĩa tradita sunt mi-
in nullo alio scripturarum loco in¬
uenire potui: nec quȩ regio sit. qͥd¬
ue significet: nisi quod manifestũ
ẽ ex eo quod iungitur saba. uicinã
huic prouintiȩ eẽ. regionẽ. Aran.
et chenne. et eden. negotiatores
tui. Saba. assur. chelmad uendito¬
res tui. Ipsi negotiatores tui. mul¬
tiphariam in uolucris racmeti et
polimitoꝵ gatarumq p̃tiosarũ:
quȩ obuolutȩ et astrictȩ erant
:funib .Lxx. Charra. et channa.

Expanded text:
ri nundinis proponuntur. Et ipsi enim ri nundinis proponuntur. Et ipsi enim mentiuntur odorem optimum, lapidemque pretiosum, quo exstruere perversitatis suae nituntur Ecclesias, et aurum quod pollicetur in sensu, omniaque perversa sunt. Nihil enim gratuito accipiunt, nec gratis tribuunt, sed universa mercantur, cum reges Arabum, et Saba gratis Christo munera offerant. Hi sunt qui omnia turpis lucri causa faciunt: et ab eo haec munera susceperunt, qui dicit in Evangelio: Haec enim tradita sunt mihiin nullo alio Scripturarum loco invenire potui, nec quae regio sit, quidve significet; nisi quod manifestum est, et ex eo quod jungitur, Saba vicinam huic provinciae esse regionem. Aran, et Channe, et Eden, negotiatores tui Saba, Assur, Chelmad, venditores tui: ipsi negotiatores tui multifariam involucris hyacinthi, et polymitorum gazarumque pretiosarum, quae obvolutae et astrictae erant funibus. LXX: Charran, et Chana,
Abbreviated transcription (Latin):
tollit peccata m̃undi. In bonam
autẽ partẽ camelos scribit isaras
de madian. qui int̃pretatur dñi iu¬
dicium uenire ierusalẽ et efa: et
arietes nabaioth et saba. deferen¬
tes aurum et thus. Quorũ duo ul-¬
tima: etiam a magis offeruntur
dño. Istiq cameli deposito onere
peccatoꝵ: possunt intrare artam
et angustam uram. quȩ ducit ad
uitam. Uenditores saba et reema
ipsi negotiatores tui: cum uniuer¬
in mercatu tuo. In psalmis ubi
scriptum ẽ. reges arabum et saba.
munera offerent tibiꝰ in hebreo
habet reges saba: et saba mune¬
ra offerent tibi. Quoꝵ unum saba.
ꝑ sin litteram scribitur : alterũ per
samech. quȩ nr̃ȩ litterȩ similis ẽ.
Quia igitur saba in t̃pretatur con-¬
uersio : hoc dicendum ẽ. quod i p̃¬
senti loco ñ conuersionẽ significet.
sed aduersionẽ. De qua tyro mu¬
nera deferuntur. cũ uniuersis aro¬
matib et odorib optimis. et lapi¬
de p̃tioso et auro: quȩ omĩa in ty-¬

Expanded text:
tollit peccata mundi . In bonam tollit peccata mundi . In bonam autem partem camelos scribit Isaias , de Madian, quod interpretatur Domini judicium, venire Jerusalem, et Epha, et arietes de Nabajoth, et Saba deferentes aurum et thus: quorum duo ultima etiam a Magis offeruntur Domino . Istique cameli, deposito onere peccatorum, possunt intrare arctam et angustam viam, quae ducit ad vitam . Venditores Saba et Reama Al. Rema, ipsi negotiatores tui cum univerin mercatu tuo. In Psalmis ubi scriptum est: Reges Arabum, et Saba munera offerent tibi , in Hebraeo habet, reges Saba et Saba munera offerent tibi: quorum unum Saba per SIN litteram scribitur, alterum per SAMECH, quae nostrae litterae similis est. Quia igitur Saba interpretatur conversio, hoc dicendum est, quod in praesenti loco non conversionem significet, sed aversionem, 319 de qua Tyro munera deferuntur cum universis aromatibus, et odoribus optimis, et lapide pretioso, et auro quae omnia in Ty
Abbreviated transcription (Latin):
cedar. quȩ hodie sarracenoꝵ regio ẽ
sicut in hieremię sermone qui adu̾¬
sum cedar scribitur. plenissime de¬
monstratum ẽ. abundant his an¬
mantib agnis uidelicet et arietib
et hedis: et tyri nundinas hac illa-¬
tione multiplicant. Sed et camelo¬
rum fertilissima regio ẽ: ob pascu
periem. quib hoc animal delectat᷑.
Arabia aut̃ in t̃pretatur uespera:
et cedar. tenebre : de qua et in psal¬
mis dicitur. ⁊ habitaui cum habitan¬
tib cedar. Quȩ regiones deferunt
tyro camelos. grauissimis peccato¬
rum onerib p̃grauatos: siue ag-¬
nos et arietes et hedos. quos ĩmo¬
lant altarib suis: quȩ de iniquo
et rebelli corde simulart̃. S ed et in
hoc eodem propħa in uisione pa-¬
storum. arietes aquas purissimas
conturbantes. et impingentes la¬
terib oues. et cornib dimicantes
stram stare consuerunt: et agnos
qui mentiunt᷑ agnum. de quo scri¬
ptum ẽ. Coce agnus dei : ecce qui

Expanded text:
Cedar quae hodie Sarracenorum regio est, Cedar quae hodie Sarracenorum regio est, sicut in Jeremiae sermone, qui adversum Cedar scribitur, plenissime demonstratum est abundant his animantibus, agnis videlicet, et arietibus, et haedis, et Tyri nundinas hac illatione multiplicant . Sed et camelorum fertilissima regio est ob pascuoperiem, quibus hoc animal delectatur. Arabia autem interpretatur vespera: et Cedar, tenebrae. De qua et in Psalmis dicitur: Habitavi cum habitantibus Cedar . Quae regiones deferunt Tyro camelos, gravissimis peccatorum oneribus praegravatos, sive agnos, et arietes, et haedos, quos immolant in altaribus suis, quae de iniquo ac rebelli corde simularunt. Sed et in hoc eodem propheta in visione pastorum, arietes aquas purissimas conturbantes, et impingentes lateribus oves, et cornibus dimicantes e, qui ad sinistram stare consueverunt, et agnos qui mentiuntur agnum : de quo scriptum est: Ecce agnus Dei, ecce qui
Abbreviated transcription (Latin):
lxx. Dedan negotratores tui : cũ ni¬
mentis electis ad currus. Multum
hebraicum et septuaginta in p̃senti
discrepant loco: propt̃ nom̃ regio¬
nis quod uicinum c̃. dedan. et da¬
dan. Infinita quippe distantia. in
tapetib ad sedendum. et ium̃tis
clectis ad currus : nec dubiũ quin
quadrige. currus et equi in malã
partem accipiuntur si t̾reni sunt.
ru rapitur: appellaturq ab heli¬
seo pater pat̾. auriga et currus
isrł. Et giezi aꝑiuntur oculi: ut cur¬
rus in monte et equos uideat sine
ascensorib. sessioni dñi p̃paratos.
In tapetib aut̃ sermonũ pulchri¬
tudo monstratur: in quib uehunt᷑
et requiescunt institores dadan: ses¬
sione cõposita. uenientes ad nundi¬
nas tyri. Arabia et uniuersi prin¬
cipes cedar: ipsi negotiatores manus
tuȩ. Cum agnis ẽt̃ arietib et hȩdis
agnis et arietib et hędis: septuagm.¬
tã camelos et arietes et agnos int̃p̃¬
tati sunt. A rabia aut̃ et principes

Expanded text:
LXX: Dedan negotiatores tui, cum juLXX: Dedan negotiatores tui, cum jumentis electis ad currus. Multum Hebraicum et Septuaginta in praesenti loco discrepant, praeter nomen regionis quod vicinum est Dedan, et Dadan. Infinita quippe distantia in tapetibus ad sedendum, et jumentis electis ad currus: nec dubium quin quadrigae currus et equi, in malam partem accipiantur, si terreni sint. ru rapitur, appellaturque ab Elisaeo pater, pater, auriga et currus Israel . Et Giezi aperiuntur oculi, ut currus in monte, et equos videat sine ascensoribus, sessioni Domini praeparatos . In tapetibus autem, sermonum pulchritudo monstratur; in quibus vehuntur et requiescunt institores Dedan sessione composita, venientes ad nundinas Tyri. Arabia et universi principes Cedar, ipsi 318 negotiatores manus tuae, cum agnis, et arietibus et haedis agnis, arietibus et haedis, Septuaginta camelos et arietes, et agnos interpretati sunt. Arabia autem et principes
Abbreviated transcription (Latin):
accepit: ubi hodie pancas. quȩ qͦn¬
dam cȩsarea philippi uocabatur: imn¬
de et iordanis fluuius sortitur uoca¬
bulum : ior. riuus uidelicet dan: qui
fluit de libano. Iauan aut̃ greciam
sonat : quȩ in t̾pretatur ut diximus
ẽ. et ñ. Pro mozel quoq syminachusᷤᷤ
transtulit deferens: ut sit sensus.
Dan et grecia. detulert̃ in nundinis
tuis. ferrum fabrefactum : et cetera.
Aquila uero pro mozel posuit deu¬
tal : de quib credendum ẽ regionib
ferrum et stacteN et calamũ ad
tyri nundinas deportata. Dicamꝰq
quod grecia id ÷ rauan ferrum habe¬
at fabrefactum. et ad bella promp¬
tissimũ. dialecticaq arte construe¬
tum: iactans se cuncta iudicio et
ratione proferre: uocalemq sonũ
qui int̾̃pretatur in calamo. et stac¬
ten odoris optimi repromittat. Siue
ferrum fabrefactum. et rotam quȩ
uerboꝵ cõpositione uoluatur: et
cursum habcat rationis. Oadan i¬
stitores tui: in tapetib ad sedendũ.

Expanded text:
accepit, ubi hodie Paneas, quae quonaccepit, ubi hodie Paneas, quae quondam Caesarea Philippi vocabatur. Unde et Jordanis fluvius sortitus est vocabulum, Jor, rivus videlicet, Dan, qui fluit de Libano. Javan autem Graeciam sonat, quae interpretatur, ut diximus, est, et non est. Pro Mozel quoque Symmachus transtulit deferens, ut sit sensus: Dan et Graecia detulerunt in nundinis tuis ferrum fabrefactum, et caetera. Aquila vero pro Mozel, posuit de Uzal. De quibus credendum est regionibus, ferrum et stacten et calamum ad Tyri nundinas deportata. Dicamusque quod Graecia, id est, Javan, ferrum habeat fabrefactum, et ad bella promptissimum, dialecticaque arte constructum jactans se cuncta judicio et ratione proferre: vocalemque sonum, qui interpretatur in calamo, et stacten odoris optimi repromittat, sive ferrum fabrefactum, et rotam quae verborum compositione volvatur, et cursum habeat orationis. Dadan institores tui, in tapetibus ad sedendum.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ aꝑuit os suum. et hausit san-¬
coloris optimi. lanȩ de mileto. siue
soor. Miletum: in hebraico ñ habe
tur. Sed quia inde lanȩ p̃cipuȩ de¬
feruntur: pro soor. sensert̃ miletũ¬
qui int̃pretati st̃. Ex quo ꝑspicien¬
dum: quod tyrus lacte uescatur in¬
fantiȩ. et uestim̃ta ñ habeat propria:
sed aliunde et ex uariis congesta pro¬
umtiis. Illud aut̃ quod damascus int̃¬
p̃tatur sanguis concilii. et sanguis
osculi: p̃senti ñ conuenit loco. Frequẽ¬
ter enim hebrea nomina. pro diuer¬
sitate accentuum et mutatione litte¬
rarum. uocaliumq. uel maxime quȩ
apud illos habent proprictates su¬
as : uarie int̃pretantur. Dan. et
et calamus in negotiatione tua.
lxx. Dan. et iauan. et morel. in nun¬
dinis tuis. quȩ in editione eorũ de
theodotione addita sunt: ferrum fa¬
ctum oꝑe. et rota in cõmixtione tua.
Ex nomine patriarchȩ dan. et trib
et locus in quo habitauit. trib nom̃

Expanded text:
quae aperuit os suum, et hausit sanquae aperuit os suum, et hausit sancoloris optimi, lanae de Mileto, sive Soor tur, sed quia inde lanae praecipuae deferuntur, pro Soor Miletum interpretati sunt. Ex quo perspicuum, quod Tyrus lacte vescatur infantiae, et vestimenta non habeat propria, sed aliunde et ex variis congesta provinciis. Illud quod Damascus interpretatur sanguis cilicii, et sanguis osculi, praesenti non convenit loco. Frequenter enim Hebraea nomina pro diversitate accentuum, et mutatione litterarum vocaliumque, vel maxime quae apud illos habent proprietates suas, varie interpretantur. Dan et et calamus in negotiatione tua. LXX: + Dan et Javan et Mozel in nundinis tuis ⁑ quae in editione eorum de Theodotione addita sunt. Ferrum factum opere, et rota in commixtione tua est. Ex nomine patriarchae Dan et tribus, et locus in quo habitavit tribus, nomen
Abbreviated transcription (Latin):
dotionẽ. in ipso hebraico habet ui-¬
num de thelbon: rursumq ubi po
sumiꝰ lanis coloris optimi siue splen¬
dentib. aquila et theodotio transtu¬
lert̃ in lanis soor. Significat autẽ.
quod int̃ ceteras negotiationes tyri.
ad nundinas eius de damasco defe-¬
rebatur uinũ pinguissimũ et lanę
p̃cipuȩ : quod usq hodie cernimꝰ.
Sin aut̃ damascus int̃pretatur san¬
guinẽ bibens. et hebreorũ uera tra¬
ditio ẽ: campũ in quo int̃fectus ẽ
abel a parricida cam. fuisse in da-¬
masco: unde et locus. hoc insignitꝰ
uocabulo sit: iuste et paulus post
int̾fectionem stephani primi iN
xp̃o martiris ꝑrexit damascum:
ut credentes in. xp̃o uinctos duce
amisit. ut m̃tis acciꝑet. Cecidert̃q:
squamȩ draconis ex oculis eiuis. quib
lum̃ ꝑdiderat ueritatis: ut iret ad
uicum qui appellatur rectus: et
inueniret ananiam. qui in lingua
nr̃a int̾pretatur obȩdiens. De hac
igitur cui dictum ẽ. maledicta t̾ra

Expanded text:
dotionem, et in ipso Hebraico habet, vidotionem, et in ipso Hebraico habet, vinum de HELBON  . Rursumque ubi nos posuimus lanis coloris optimi, sive splendentibus, et Aquila et Theodotio transtulerunt in lanis quod inter caeteras negotiationes Tyri ad nundinas ejus de Damasco deferebatur vinum pinguissimum, et lana praecipue quod usque hodie cernimus. Sin autem Damascus interpretatur sanguinem bibens, et Hebraeorum vera traditio est, campum in quo interfectus est Abel, a parricida Cain fuisse in Damasco, unde et locus hoc insignitus vocabulo sit. Juste et Paulus post interfectionem Stephani primi in Christo martyris, perrexit in Damascum, ut credentes in Christo vinctos duceramisit, ut mentis acciperet, cecideruntque squamae draconis ex oculis ejus quibus lumen perdiderat veritatis, ut iret ad vicum qui appinveniret Ananiam, qui in lingua nostra interpretatur obediens . De hac igitur terra, cui dictum est: Maledicta terra
Abbreviated transcription (Latin):
et stacte. Ismaelite quoq qui eme¬
rt̃ ioseph: de t̾ra isrł hȩc in egyptũ
deportabant: thimiamata et resi¬
nam de galaad. et stacten. & ut ma-¬
nifestius scire possimus quid sit
frum̃tum. balsamũ. mel. et oleum.
resinamq ad mercatũ ferre tyri: au-¬
diamus uerba dnĩ dicentis. Holite
dare scm canibus : neq margaritas
urãs mittatis ante porcos. Mulieri
quoq chananeȩ quȩ pro filia p̃caba¬
tur dicens: filia mea male uexatur
a demonio: respondit dñs. Non opor¬
tet tollere panem filioꝵ: et dare eũ
canib. Sed quia exierat de finib ty¬
ri et sidonis. et propinquabat terrę
isrł: iccirco quod rogauerat conse-¬
cuta ẽ. Namascenus negotiator tu-
uino pingui. in lanis coloris optimi.
lxx. D am̃ascus negotiator tuus in
mulaitudine oꝑum tuoꝵ ex mul¬
titudine fortitudinis tuȩ : umum
de thelbon. et lanas de mileto. Pro
umo pingui quod int̃pretatus est
syminachus. apud aquilam et theo¬

Expanded text:
et stacte . Ismaelitae quoque qui emeet stacte . Ismaelitae quoque qui emerunt Joseph de terra Israel, haec in Aegyptum portabant thymiamata, et resinam de Galaad, et stacten . Et ut manifestius scire possimus quid sit frumentum, balsamum, mel et oleum resinamque ad mercatum ferri Tyri, audiamus Domini verba dicentis: Nolite dare sanctum canibus: neque margaritas vestras mittatis ante porcos . Mulieri quoque Chananaeae, quae pro filia precabatur, dicens: Filia mea male vexatur a daemonio, respondit Dominus: Non oportet tollere panem filiorum, et dare eum canibus . Sed quia exierat de finibus Tyri et Sidonis, et propinquabat terrae Israel, idcirco quod rogaverat consecuta est. Damascenus negotiator tuusarum opum: in vino pingui, in lanis coloris optimi. LXX: Damascus negotiator 316 tuus in multitudine operum tuorum, ex multitudine omnis fortitudinis tuae: vinum ex Chelbon, et lanas de Mileto. Pro vino pingui, quod interpretatus est Symmachus, et apud Aquilam et Theo
Abbreviated transcription (Latin):
mo: sed in om̃i uerbo dei. Dem bal-¬
samũ quod nascitur in uineis en¬
gaddi : siue unguentũ de quo seri¬
ptum ẽ. Sicut unguentum in ca-¬
pite: quod descendit in barbam bar¬
bam aaron. Et mel suꝑ quo loqui¬
tur et salomon: mel mueniens. co¬
mede quantum satis ẽ. Si enĩ plus
comederis euomes illud: dũ saturita¬
te nimia. mel uertitur in absintiũ.
Oleum quoq de quo in tab̾naculo
dei lucerna accenditur: ne aptetur
uob̾ illud propħicum : oleum iN
egipto uenundabis. Quod si in egip¬
to et in tyro fuerit. uertetur it
contrarium: et dicetur de oleo: ole¬
um aut̃ peccatoris. ñ impinguet
ta corporibꝰ: et pro medicma acci¬
pitur. Unde et in hieremia scrip¬
tum ẽ. Num quid resina ñ ÷ in ga¬
laad. aut medicus ñ ẽ. ibi: Quare gͦ¬
ñ ascendit curatio filiȩ popłi mei:
hanc resmam habebat et iacob quã
mittebat filio suo ioseph: cũ melle
et terebintho. nucib thimiamate.

Expanded text:
mo, sed in omni sermone Dei . Deinde balmo, sed in omni sermone Dei . Deinde balsamum quod nascitur in vineis Engaddi, sive unguentum, de quo scriptum est: Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron . Et mel super quo loquitur et Salomon: Mel invenisti, comede quantum satis est. Si enim plus comederis, evomes illud , dum saturitate nimia mel vertitur in absynthium. Oleum quoque de quo in tabernaculo Dei lucerna accenditur, ne aptetur nobis illud propheticum: Oleum in Aegypto venundabas . Quod si in Aegypto, et in Tyro fuerit, vertetur in contrarium, et dicetur de eo, Oleum autem peccatoris non impinguet ta corporibus, et pro medicina accipitur. Unde et in Jeremia scriptum est: Numquid resina non est in Galaad: aut medicus non est ibi? Quare non ascendit curatio filiae populi mei . Hanc resinam habebat et Jacob, quam mittebat filio suo Joseph cum melle, et terebintho, nucibus thymiamate,
Abbreviated transcription (Latin):
nõꝵ dogmatũ ab hereticis agnosca¬
mus. Iuda et t̾ra isrł. ipsi institores
tui in frum̃to primo. Balsamum.
et mel. et oleum. et resinam propo.¬
suert̃ in nundinis tins. Lxx. Iudas
et filii isrł isti negotiatores tui. i
frum̃ti cõmercio et unguentis.
Primũ mel et oleum. et̃ resinam.
dedert̃ in nundinis tuis. Uerbum
hebraicum phanag. aquila. symina¬
chus. et theodotio. ita ut apud he¬
breos positum ẽ transtuler̃t: pro
balsamũ uertimus. Dicitur autẽ.
quib t̾ra uidea quȩ nunc appellat᷑
palestina habundet copiis. frum̃to.
balsamo. melle et oleo. et resina:
quȩ a uida et isrł. ad tyri nundi¬
nas deferuntur. Cumq manifesta
sit littera: uxta sp̃ualem sensum
dicemꝰ. ñ debere tram confessionis.
et sensus cernentis dm̃ qui refert᷑
ad eccłiam. deferre tyro primum
triticum. quod cadens in t̾ra muba¬
plicatur: et accipitur pro uerbodĩ.
Non enim in pane solo uiuit ho.¬

Expanded text:
norum dogmatum in haereticis cognoscanorum dogmatum in haereticis cognoscamus. Juda et terra Israel ipsi institores tui, in frumento primo: balsamum et mel, et oleum, et resinam proposuerunt in nundinis tuis. LXX: Judas et filii Israel, isti negotiatores tui in frumenti commercio et unguentis: primum mel et oleum, et resinam dederunt in nundinis tuis. Verbum Hebraicum PHANAG   Aquila, Symmachus et Theodotio ita, ut apud Hebraeos positum est, transtulerunt: pro balsamum vertimus. Dicitur autem, quibus terra Judaea, quae nunc appellatur Palaestina, abundet copiis, frumento, balsamo, melle et oleo, et resina, 315 quae a Juda, et Israel ad Tyri nundinas deferuntur. Cumque manifesta sit littera, juxta spiritualem sensum dicemus, non debere terram confessionis, et sensum cernentis Deum qui refertur ad Ecclesiam, deferre Tyro primum triticum, quod cadens in terram multiplicatur, et accipitur pro verbo Dei: Non enim in pane solo vivit ho
Abbreviated transcription (Latin):
suam mutare nigredinẽ: hieremia
dicente : si mutabit ethiops pellem
suam. et pardus uarietatem siram.
Syrus quoq id ÷ aram qui in t̃pre¬
tatur excelsus et tumet suꝑbia. ne¬
gotiator tyri ẽ. et in multitudine
oꝑum tyriorum defert falsi nomi¬
nis scientiam: multas uarietates.
et stacten odoris optimi repromit¬
tens. et purpuram regiȩ dignitatis.
et scutulata ex arte dialectica: et
byssum pro qua septuaginta thar-¬
sis int̃pretati sunt. t̾rę õꝑib dedi¬
tus. et scricum pro quo i hebreo
scriptum ẽ. ramoth. quod int̃pretat᷑
uisio mortis. O mĩa enim oꝑa t̾rena
ad interitum proꝑant. & codcod qͥe¬
quid illud ẽ. quod intelligatur: pro¬
ponens in nundinis tyrĩ. Dadan au¬
tem. ex his mercib quȩ a negotia¬
torib eius insulisq dicuntur affer¬
ri: uel in diȩ regio intelligenda ẽ
uel idumȩorum ac uastę solitudi¬
nis. ut ñ nulli estimant: sonatq
cognationẽ ut similitudinẽ diui¬

Expanded text:
suam mutare nigritudinem, Jeremia suam mutare nigritudinem, Jeremia dicente: « Si mutabit Aethiops pellem suam et pardus varietatem suam . » Syrus quoque, id est, aram, qui interpretatur excelsus et tumet superbia negociator Tyri est, et in multitudine operum Tyriorum defert falsi nominis scientiam, multas varietates et stacten odoris optimi repromittens, et purpuram regiae dignitatis, et scutulata ex arte dialectica, et byssum pro quo Septuaginta tharsis interpretati sunt, terrae operibus deditus: et sericum, pro quo in Hebraeo scriptum est ramoth, quod interpretatur visio mortis: omnia enim opera terrena ad interitum properant. Et Chodchod quidquid illud est, quod intelligitur, proponens in nundinis Tyri, Dadan autem ex his mercibus, quae negotiatoribus ejus insulisque dicuntur adferri, vel Indiae regio intelligenda est, vel Idumaeorum ac vastae solitudinis, ut nonnulli aestimant, sonatque cognationem, ut similitudinem divi
Abbreviated transcription (Latin):
lata mercantur: byssum quoq et
serieum et codcod ꝓponunt in mer¬
catu eius. Pro purpura quam om̃s int̾̃-¬
p̃tati sunt: stacten id ÷ guitam. sep¬
tuaginta transtulert̃. Cod cod autẽ
quid sigrificet: usq in p̃sentrarũ
muenire ñ potui. Aiunt hebreiom¬
nes p̃ciosissimas merces hoc no¬
mine significari: uel speciem quã-¬
dam cẽ. p̃ciosarum mercium. quã
romanꝰ sermo ñ resonat: uel com-¬
mui uocabulo scuta uendentium.
De multis aut̃ insulis ut transca¬
mus ad anagogen. quȩ salsis et
amaris huius scłi tunduntur flu-¬
ctib. defert̃ negotiatores dadani
dentes eburnẽos candorẽ eloquen¬
tiȩ pollicentes: de quib scriptum
ẽ a domib eburneis. ex quib dele-¬
ctauert̃ te filiȩ regum in honore
tuo : sed ñ sunt candidi. nec imitan¬
tur sponsam de qua dicitur. Quȩ
ẽ. ista quȩ ascendit dealbata: inni¬
tens suꝑ fratruelem suum: Uerũ¬
hebenini. nigri coloris qui ñ posst̃

Expanded text:
lata mercantur: byssum quoque et lata mercantur: byssum quoque et sericum, et chodchod proponunt in mercatu ejus. Pro purpura, quam omnes interpretati sunt; stacten, id est, guttam, Septuaginta transtulerunt. Chodchod autem quid significet, usque in praesentiarum invenire non potui. Aiunt Hebraei, omnes pretiosissimas merces hoc nomine significari, vel speciem quamdam esse pretiosarum mercium, quam Romanus sermo non resonet, vel communi vocabulo 314 scruta vendentium. De multis autem insulis, ut transeamus ad anagogen, quae salsis  Al. falsis et amaris hujus saeculi tunduntur fluctibus, deferunt negotiatores Dadan dentes eburneos, candorem eloquentiae pollicentes; de quibus scriptum est: A domibus eburneis ex quibus delectaverunt te filiae regum in honore tuo . Sed non sunt candidi, nec imitantur sponsam, de qua dicitur: Quae est ista quae ascendit dealbata, innitens suhebenini nigri coloris, qui non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
ri. de insulis plurimis multiplicaue¬
runt negotiationẽ eius: uxta he¬
braicum aut̃ post filios dadan nego¬
tiatores eiꝰ insulȩ quoq diuersarũ
gentium auxert̃ in mercimonium
cius: afferentes dentes eburneos
ex india. et ligna hebenina quȩ na-¬
gri coloris et p̃ciosissima sunt: et
cõmutauert̃ cum aliis tyri mercibꝰ.
Syrus quoq fuit negotiator tyri:
pro quo in hebreo positum ẽ. aram.
In cuius loco septuaginta. homines
int̃pretati sunt. pro aram legentes
adam. et res et deleth: litterarum
sicut supra. decepti similitudiNe.
Usq hodie aut̃ ꝑmanet in syris in¬
genitus negotiationis ardor. qui ꝑ
totum mundũ lucri cupiditate dis¬
currunt: et tantam mercandi habe¬
ant uesantam. ut occupato nunc or-¬
be romano. int̃ gladios et miseroꝵ
neces quęrant diuitias: et pauꝑta¬
tem periculis fugiant. Istiusmodi¬
ergo homines negotiatores tyri st̃.
qui polymita. purpuram. et scutu¬

Expanded text:
ri, de insulis plurimis multiplicaveri, de insulis plurimis multiplicaverunt negotiationem ejus: juxta Hebraicum, post filios Dadan negotiatores ejus, insulae quoque diversarum gentium auxerunt in mercimonium ejus, afferentes dentes eburneos ex India, et ligna hebenina, quae nigri coloris pretiosissima sunt, et commutaverunt cum aliis Tyri mercibus. Syrus quoque fuit negotiator Tyri: pro quo in Hebraeo positum est ARAM  , in cujus loco Septuaginta homines interpretati sunt, pro ARAM legentes ADAM, et RES et DALETH litterarum, sicut supra, decepti similitudine. Usque hodie autem permanet in Syris ingenitus negotiationis ardor, qui per totum mundum lucri cupiditate discurrunt, et tantam mercandi habent vesaniam, ut, occupato nunc orbe Romano, inter gladios, et miserorum neces quaerant divitias, et paupertatem periculis fugiant. Istiusmodi homines negotiatores Tyri sunt, qui polymita, purpuram et scutu
Abbreviated transcription (Latin):
reliquas propħias tardius transeamꝰ.
Filii dadan negotiatores tyri. de mul¬
tis insulis multiplicauert̃ negotia¬
tionem eius: ita ut dentes elephan-¬
torum darent his qui ueniebant ad
cõmercium eiꝰ: et hab̾ent homines
in nundinis. propt̃ negotiationis
multitudinẽ. haberent autẽ iN
affec. quod de theodotionis editione
in septuaginta additum ẽ: pro quo
syminachus uertit polymita. S tac¬
ten quoq pro quo om̃s alii purpu¬
ram int̃pretati sunt. quȩ hebraice di-¬
citur apͣoarcat : et uarietates ex thar¬
sis. pro quo in hebreo bus dicitur:
quȩ ab om̃ib in byssum translata
ẽ. Tharsis aut̃ in p̃senti loco penitꝰ
ñ habetur. Et ramoth inquiunt
et codcod dedert̃ in nundinis tuis⁊
quod ita habetur in hebreo. nisi pro
ramoth quod aquila. serica uel sub¬
tilia int̃pretatus ẽ: codcod uero om̃s
int̃pretes. ita ut in hebrȩo positum
ginta. filii rhodioꝵ negotiatores ty-¬

Expanded text:
reliquas prophetias tardius transeamus. reliquas prophetias tardius transeamus. Filii Dadan negotiatores Tyri, de multis insulis multiplicaverunt negotiationem ejus, ita ut dentes elephantorum darent his qui veniebant ad commercium ejus, et haberent homines in nundinis propter negotiationis multitudinem. Haberent autem 313 in Aphech, quod de Theodotionis editione in Septuaginta additum est: pro quo Symmachus vertit, polymita. Stacten quoque, pro quo omnes alii purpuram interpretati sunt, quae Hebraice dicitur ARGAMAN  : et varietates ex Tharsis, pro quo in Hebraeo BUS   dicitur, quae ab omnibus in byssum translata est. Tharsis autem in praesenti loco penitus non habetur. Et ramoth, inquiunt, et chodchod dederunt in nundinis tuis; quod ita habetur in Hebraeo, nisi quod pro ramoth, Aquila serica, vel subtilia, interpretatus est. Chodchod vero omnes interpretes, ita ut in Hebraeo positum ginta, filii Rhodiorum negotiatores Ty
Abbreviated transcription (Latin):
tem. et ipsi ñ faciunt: dicente apło.
Propt̃ quod in excusabilis es: o homo
omĩs qui uidicas. In quo enim udi¬
cas alium: te ipsum condẽpnas. Cadẽ
enim facis: quȩ iudicas. Sed melius
ẽ dadan alterius loci nomen acciꝑe
ut in hebraico. et apud cȩteros inter¬
p̃tes habetur. Insulȩ multȩ nego¬
ciatio manꝰ tuȩ. Dentes eburneos et
hebeninos cõmutauer̃t in p̃tio tuo.
Syrus negotiator tuus: propt̃ mul¬
titudinẽ oꝑum tuoꝵ. Gemmam.
purpuram. et scutulata. et byssum.
mercatu tuo. lxx. E x insulis multi¬
plicauert̃ negotiationẽ tuam. dentes
elephantinos et his qui introduce¬
bantur reddebas mercedes tuas. ho¬
mines negotiationẽ tuam a multi-¬
tudine mercatus tui in aphec. stac¬
ten. et polimita de tharsis. et ramoth.
et codcod. dedert̃ in nundinas tuas.
Multum ab hebraico in p̃senti loco
septuaginta editio discrepat: ideo
iuxta utramq pauca dicenda sunt:
ne in tyri mercimoniis occupati. ad

Expanded text:
tem, et ipsi non faciunt, dicente Apostolo: tem, et ipsi non faciunt, dicente Apostolo: Propter quod inexcusabilis es, o homo omnis, qui judicas. In quo enim judicas alium, teipsum condemnas. Eadem enim facis quae judicas . Sed melius est DADAN alterius loci nomen accipere, ut et in Hebraico, et apud caeteros interpretes habetur. Insulae multae negotiatio manus tuae: dentes eburneos et hebeninos commutaverunt in pretio tuo. Syrus negotiator tuus, propter multitudinem operum tuorum, guttam, purpuram, et scutulata, et byssum em proposuerunt in mercatu tuo. LXX: Ex insulis multiplicaverunt negotiationem tuam: dentes elephantinos, et his qui introducebantur reddebas mercedes tuas. Homines negotiationem tuam a multitudine mercatus tui: in aphec, stacten, et polymita de Tharsis et Ramoth et Chodchod dederunt in nundinas tuas. Multum ab Hebraico in praesenti loco Septuaginta editio discrepat; ideo juxta utramque pauca dicenda sunt: ne in Tyri mercimoniis occupati, ad
Abbreviated transcription (Latin):
in alio loco. dormitauert̃ om̃s qui
ascendert̃ equos : et in psalmis. no¬
lite fieri sicut equus et mulus: quib
non ẽ. intellectus. Quam obrem et
doech accusator et int̾fector sacer¬
dotum. p̃fectus muloꝵ fuit: et
hos eẽ. de domo aduenȩ atq pere-¬
grmni. qui ñ comedunt carnes ag¬
ni. de quib scriptum ẽ. aduenã
et mercenarius. ñ comedent ex eo:
ut om̃s nundine tiri. his mercimo.¬
niis cõpleantur. Filii dadan ne.¬
gociatores tui. Prõ quo nescio quid
uolentes septuaginta. filios rhodio¬
rum int̃pretati sunt: nisi forte pri¬
mȩ litterȩ falsi similitudine. ut pro
dadan legerent radan. quȩ et ipsa
eycladarũm maxima ẽ. et in ioruo
mari quondam urbs potentissima:
naualiq certamine gloriosa: et pro¬
pter tutissimũ portũ. mercatoꝵ om¬
niũ receptacłm. & quia rhodii in
linguam nr̃am uertuntur uidentes
iudicium: de his nunc tropologice
dicitur. qui cernunt iudicii uerita¬

Expanded text:
in alio loco: Dormitaverunt omnes qui in alio loco: Dormitaverunt omnes qui ascenderunt equos . Et in Psalmis: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Quamobrem et Doech 312 accusator et interfector sacerdotum, praefectus multorum fuit , et hos esse de domo advenae atque peregrini, qui non comedunt carnes agni, de quibus scriptum est: Advena et mercenarius non comedent ex eo ; ut omnes nundinae Tyri his mercimoniis compleantur. Filii Dadan negotiatores tui. Pro quo nescio quid volentes Septuaginta, filios Rhodiorum interpretati sunt: nisi forte primae litterae falsi similitudine  et , ut pro Dadan legerent Radan, quae et ipsa Cycladum maxima est, et in Ionio mari quondam urbs potentissima, navalique certamine gloriosa, et propter tutissimum portum mercatorum omnium receptaculum. Et quia Rhodii in linguam nostram vertuntur videntes judicium, de his nunc tropologice dicitur, qui cernunt judicii verita
Abbreviated transcription (Latin):
ab augusto cęsare cȩsarea appella¬
ta ẽ usq hodie lingua ipsoꝵ maza¬
ca dicitur: isti p̃tiosum tiri fecere cõ¬
mercium. ut mancipia et ęnea uasa.
ex chorintho adducerent ad tyrum:
et de domo togorma id ÷ de phrigia.
equos et equites et mulos: quorũ
quondam illa prouintia maximã
habuit copiam. Aiunt hebrȩi gre¬
ciam id ÷ iauan. in t̃pretari ẽ. et ñ:
quod proprie refertur ad sapienti¬
am secularem: in qua si recte ali¬
officiis. de continentia. de opibus
contẽpnendis. quod proprie sibi
stoici uindicant: et uidentur ani¬
mas hominũ quos deceꝑint lu-¬
crifacere: habentq uasa enea qͥb
m̃tiuntur auri similitudinẽ quȩ in¬
gerunt popłis tiri. ut eos falsȩ doc-¬
trinȩ opinione supplantent. De do¬
mo quoq togorna quod int̃preta¬
tur peregrinus et aduena. ad forũ
et nundinas eius. equi ad ducuntur
et equites et muli: de quib scrip.¬
tum ẽ. fallax equus ad salutem: et

Expanded text:
ab Augusto Caesare Caesarea appellaab Augusto Caesare Caesarea appellata est, usque hodie lingua ipsorum Mazaca dicitur: isti pretiosum Tyri fecere commercium, ut mancipia, et aenea vasa ex Corintho adducerent Tyrum, et de domo Thogorma, id est, de Phrygia equos, et equites et mulos, quorum quondam illa provincia maximam habuit copiam. Aiunt Hebraei Graeciam, id est, Javan, interpretari est, et non est: quod proprie refertur ad sapientiam saecularem, in qua si recte aliofficiis, de continentia, de opibus contemnendis: quod proprie sibi Stoici vindicant, et videntur animas hominum quos deceperunt, lucrifacere: habentque vasa aenea, quibus mentiuntur auri similitudinem, quae ingerunt populis Tyri, ut eos falsae doctrinae opinione supplantent. De domo quoque Thogorma, quod interpretatur peregrinus et advena, ad forum et nundinas ejus equi adducentur, et equites et muli, de quibus scriptum est: Fallax equus ad salutem . Et