comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oue censeri. cũ beatuᷤ sit qͥ se potuerit reꝑare post
lapsũ: qm̃ pꝰ mortẽ quoq resurgere. mimꝰ beatoꝵ¬
ẽ. Auas quoq ꝓdesse peccatũ possumꝰ comp̃hendẽ.
et ꝓuidentia dñi. scĩs obrepsisse delicta. Prepositi¬
enim ad imitandum nob̾ dati ft̃: et ideo curatũ ẽ
ut et ipsi aliquando laberent᷑. slam si in offensam
a uiciis int̃ tot lubrica huiꝰ scłi curricula ꝑegissẽt.
dedissent nob̾ occasionẽ infirmioribꝰ estimandi cuiꝰ¬
dã suꝑioris eos naturȩ fuisse: ut delictũ reciꝑe. et
culpȩ consorciũ hab̾e non possent. Quȩ opinio utiq
ut exortes nos illius substanciȩ. ab impossibils mita¬
tione reuocaret. Preteriit gͥ illos paulisꝑ dĩ gr̃a. ut
nob̾ adimitacionẽ uita eoꝵ fieret disciplina. et sic̃
innocentiȩ ita et penitentiȩ magisteriũ de eorum
actibꝰ sumeren̾. Ergo dum lapsus eoꝵ lego: consor¬

Expanded text:
ne censeri, cum beatus sit qui se potuerit reparare post ne censeri, cum beatus sit qui se potuerit reparare post lapsum, quoniam post mortem quoque resurgere munus beato. Alias quoque prodesse peccatum possumus comprehendere, et providentia Domini sanctis obrepsisse delicta. Propositienim ad imitandum nobis sunt; et ideo curatum est ut et ipsi aliquando laberentur. Nam si inoffensum a uitiis inter tot lubrica huius saeculi curriculum peregissent, dedissent nobis occasionem infirmioribus aestimandi cuiusdam superioris eos naturae ac diuinae fuisse, ut delictum recipere et culpae consortium habere non possent, quae opinio utique ut exortes nos illius substantiae ab inpossibili imitatione reuocaret. praeteriit igitur illos paulisper dei gratia, ut nobis ad imitationem uita eorum fieret disciplina et sicut innocentiae ita etiam paenitentiae magisterium de eorum actibus sumeremus. ergo dum lapsus eorum lego, consor
Abbreviated transcription (Latin):
tas itaq ueniȩ. ꝓfundã regis fuisse penitentiam
declarauit: quȩ tanti erroris offensam transdu¬
xerit. Alii homines cũ a sacerdotib corripiunt᷑.
peccatũ suum ingrauant: dũ negare cupiunt
aut defende. Ibiq eoꝵ maior ẽ lapsus: ubi sꝑatur
correccio. Sc̃ĩ autẽ dñi qͥ consũmare certam̃ prũ
gestiunt et currere cursũ salutis. sicubi forte ut
homines corruerint. nature magis fragilitate.
qͣm peceandi libidine. acriꝰ ad currendũ resurgũt.
pudoris ftmo lo maiora reparantes certamina:
ut ñ solũ nullũ attulisse estimetur. lapsis impe¬
diũitũ. s etiã uelocitatis incentiua cumulasse. Ergo
si currentiũ ñ soluit᷑ cursus. cũ aliqͥ forte ceciđint.
ñ luetantiũ contentio ẽ. s moffensa manent cer¬
tamina. Quid etiã pleriq post unũ aut alterum
lapsũ gr̃a maiori uicerunt: Quanto magis agonẽ
pietatis ingressi. ñ debent unꝰ ꝓlapsionis offensio¬

Expanded text:
tas 10 itaque ueniae profundam regis fuisse paenitentiam tas 10 itaque ueniae profundam regis fuisse paenitentiam declarauit, quae tanti erroris offensam traduxerit. alii homines cum a sacerdotibus corripiuntur, peccatum suum ingrauant, dum negare cupiunt aut defendere, ibique eorum maior est lapsus, ubi speratur correctio. sancti autem domini, qui consummare certamen pium gestiunt et currere cursum salutis, sicubi forte ut homines corruerunt naturae magis fragilitate quam peccandi libidine, acriores ad currendum resurgunt pudoris stimulo maiora reparantes certamina, ut non solum nullum adtulisse aestimetur lapsus inpedimentum, sed etiam uelocitatis incentiua cumulasse. ergo si currentium non soluitur cursus, cum aliqui forte ceciderunt, non luctantium contentio, sed inoffensa manent certamina, quin etiam plerique post unum aut alterum lapsum gratia maiore uicerunt: quanto magis agonem pietatis ingressi non debent unius prolapsionis offensio
Abbreviated transcription (Latin):
rori qͦ etiã angłi celoꝵ ut scriptura memorat. de
sua gr̃a et uirtute deiecti sunt : Sane et alt̾ legit᷑
error ipsius: qđ numerari fecit popłm. Unus qͥsq
nr̃m ꝑ singłas horas quã multa delinqͥt: et tam̃
unꝰ quisq de plebe. peccatũ suum confitendũ ñ
putat. Iile rex tant᷑ ac potens. ne exiguo quidem
mom̃to manere penes se delicti passus ẽ conscientiã:
s p̃matura confessione. atq immenso dolore. reddi¬
dit peccatũ suum dũo. Quẽ mͥ nc̃ facile repperias
honoratũ ac diuitẽ. qui si arguat᷑ alicuiꝰ culpe reus.
ñ moleste ferat : At ille regio clarus imꝑio. tot
diuinis ꝓbatꝰ oraculis. cũ a pͥuato homine corriꝑe¬
tur qđ grauit̃ deliqͥsset: ñ indignatꝰ infremuit. s
confessus ingemuit culpȩ dolore. Deniq dñm do¬
lor intimi morit affect᷑: ut nathan diceret. Qm̃
penituit te: et dñs transtulie peccatũ tuũ. Maturi¬

Expanded text:
rori, quo etiam angeli caelorum, ut scriptura memorat, de rori, quo etiam angeli caelorum, ut scriptura memorat, de sua gratia et uirtute deiecti sunt ? sane et alter legitur error ipsius, quod numerari fecerit populum. Unusquisque nostrum per singulas horas quam multa delinquit, et tamen unusquisque de plebe peccatum suum confitendum non putat: ille rex tantus ac potens ne exiguo quidem momento manere penes se delicti passus est conscientiam sed praematura confessione atque inmenso dolore reddidit peccatum suum domino. quem mihi nunc facile repperias honoratum ac diuitem, qui si arguatur alicuius culpae reus, non moleste ferat? at ille regio clarus imperio, tot diuinis probatus oraculis, cum a priuato homine corriperetur quod grauiter deliquisset, non indignatus infremuit, sed confessus ingemuit culpae dolore. denique dominum dolor intimi mouit affectus, ut Nathan diceret: quoniam paenituit et dominus transtulit peccatum tuum.\' maturi
Abbreviated transcription (Latin):
et głe suȩ diuinũ accepit testimoniũ. et de eius
pecẽo disputamꝰ ociosi. ꝓ cuiꝰ merito et gr̃a. alioꝵ
peccata relełata sunt. Nlam cũ offendisset salomon
quod ñ eustodisset mandata dm̃i. et regnũ eiꝰ dispo¬
suisset ds̃ scinde̾ in pluritnas partes. ait ad eum.
Uerũtam̃ in dieb tuis ñ faciã hoc ꝓpt̃ daitid pa¬
trem tuũ. De manu filii tui accipiam alud. Ue¬
rũtam̃ ñ totũ regnum accipiã. Sceptrũ unum
dabo tibi: ꝓpt̃ dauid seruum meũ. lustificante
gͥ dño. qͥs est qͥ tantũ iudicat uirũ: Quod ds̾
inqͥt muinidauit: tu cõmune ne dixeris. Saluo
tam̃ iudicio cęlesti quo etiã ipse honorificat tan
ris hominẽ et angłis adequandũ iudicas. pluri¬
mũ uitȩ sue. uumo a puericia in diuitiis. hono¬
ribꝰ imꝑiis demorantẽ. in multis temptacionibꝰ
positum. semel tantũ locũ errori dedisse. et ei er¬

Expanded text:
et gloriae suae diuinum accepit testimonium. et de eius et gloriae suae diuinum accepit testimonium. et de eius peccato disputamus otiosi, pro cuius merito et gratia aliorum peccata reuelata sunt! nam cum offendisset Solomon, quod non custodisset mandata domini, et regnum eius disposuisset deus scindere in plurimas partes, ait ad eum: uerum tamen in diebus tuis non faciam haec propter Dauid patrem tuum. de manu filii tui accipiam illud. uerum tamen non totum regnum accipiam, sceptrum unum dabo propter Dauid seruum meum. iustificante igitur domino quis est qui tantum diiudicat uirum? quod deus inquit mundauit tu commune ne dixeris. saluo tamen iudicio caelesti, quo etiam ipse honorifices tantris hominem et angelis adaequandam iudicas plurimum uitae suae, immo a pueritia in diuitiis honoribus imperiis demorantem, in multis temptationibus positum semel tantum locum errori dedisse et ei er
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ iustificauit. tu dnudicas : Pro minimo inqͥt
mͥ ẽ. paulus. ut a uob̾ iudicer aut ab humano
die: s neq me ipsũ iudico. Et adhuc erat in
corꝑe fit᷑: adhuc temptationi obuoxiꝰ. S ideo
se non diuidicabat: quia spũalis a nemine diu-¬
dicat᷑. nͥ a dõ solo. Deniq subdidit. Qui diudicat
me: dñs ẽ. Itaq nolite ante tempꝰ quia diudica¬
re. S dauid iam tempꝰ impleuit. et grã meruit.
et iustificat᷑ a xp̃o ẽ: quando qͥdẽ dauid se dici fi¬
liũ ipse dñs gratulabat᷑. et qͥ eũ ita confitebantur.
illuminabant᷑. Cur hominẽ dei. a p̃mio in iudi¬
cium uocas : ludicauit iam de eo dñs: de quo
dixit ad salomonẽ. Si ambulaueris in conspe¬
ctu meo : sicut ambulaiit daiid pater tuus. in
sc̃ĩtate cordis et iusticia: ad hoc ut faceret scdm mã
bulans in sc̃itate et iusticia cordis: Ubi aliorum
peccata et uicia delitescunt. ibi dauid uirtutis

Expanded text:
deus iustificauit ne tu diiudices. pro minimo mihi est deus iustificauit ne tu diiudices. pro minimo mihi est inquit Paulus ut a uobis diiudicer aut ab humano die, sed neque me ipsum diiudico. et adhuc erat in corpore situs, adhuc temptationi obnoxius, sed ideo se non diiudicabat, quia spiritalis a nemine diiudicatur nisi a solo deo. denique subdidit: qui diiudicat me dominus est. itaque nolite ante tempus quid iudicare. sed Dauid iam tempus inpleuit et gratiam meruit et iustificatus a Christo est, quandoquidem Dauid se dici filium ipse dominus gratulabatur et qui eum ita confitebantur inluminabantur. cur hominem dei a praemio in iudicium uocas? iudicauit iam de eo dominus, de quo dixit ad Solomonem: si ambulaueris in conspectu meo, sicut ambulauit Dauid pater tuus in sanctitate cordis et iustitia ad hoc, ut faceret secundum bulans in sanctitate et iustitia cordis? ubi aliorum peccata et uitia delitescunt, ibi Dauid uirtutis
Abbreviated transcription (Latin):
ti arripuimus stilo scribere.
ñ quo ille indigeat hoc mune.
qui tantis meritis enituit.
uirtutibꝰq efflortut: s quia
pleriq gestoꝵ eiꝰ lecta serie.
ñ introspicientes uim scrip
turarũ. uł occulta iniste¬
rioꝵ. mirantur quomꝰ tantꝰ ꝓpħa. adulterii pͥmo.
deinde homicidii contagia ñ declinauerit. Ideo
nob̾ stutio fuit ipsam recensere historiã: quȩ pa¬
tuisse peccato uidet᷑. Namq in scđo regnoꝵ legimꝰ
libro. qm̃ deambulans dauid in domo sua regali:¬
ꝓspexͣt lauantẽ mulierẽ. Nom̃ illi bersabeȩ. formȩ¬
gr̃a et uultꝰ decorȩ prestanti admodũ : quibꝰ illece¬
bris delinitũ. pociendȩ eiꝰ sumpsisset affectũ. Erat
autẽ mulier uiro nupta. uriȩ nom̃ marito: cui
mandatis regiis composita scena ẽ necis. Nam¬
etsi nichil ad impedim̃tũ cupiditatis: plurimũ
tam̃ ad uerecundiã adulterii obstare uita enus
estimabat᷑. Itaq ut a planioribꝰ exoriam᷑. quem

Expanded text:
ti arripuimus stylo scribere, non quod ille indigeat hoc munere, qui tantis meritis enituit, virtutibusque effloruit; sed quia plerique gestorum ejus lecta serie, non introspiturarum uel occulta mysteriorum mirantur quomodo tantus propheta adulterii primo, deinde homicidii contagia non declinauerit. ideo nobis studio fuit ipsam recensere historiam. quae patuisse peccato uidetur. namque in secundo Regnorum legimus libro quoniam deambulans Dauid in domo sua regia prospexerit lauantem mulierem — nomen illi Bersabee - formgratia et vultu decora, praestantique admodum facie, quibus illecebris delinitum potiendi ejus sumpsisse affectum. Erat autem mulier viro nupta, Uriae nomen marito, cui mandatis regiis composita est etsi nihil ad impedimentum cupiditatis, plurimum tamen ad uerecundiam adulterii obstare uita eius aestimabatur. itaque ut a planioribus exordiamur, quem
Abbreviated transcription (Latin):
uiscera ꝑcurrat. et penitret. et inscribat in ea uł na¬
turȩ dona. uł gr̃e. Lingua autẽ sit scm̃ illud ortũ
corpus ex urgine: quo uacuata sunt uenena ser¬
pentis. et euangłia ꝑ totũ orbẽ celebranda decur¬
sa sunt. Aocedit ad euacuandũ peccatũ: qm̃ humi¬
litatẽ suscepit. Contriuit cor suũ: qd̾ magis sacri¬
ficium dñs elegit qͣm holocausta ꝓ peccatis. quȩ
scłm legẽ offerri solebant. Deniq supra ait. Ho¬
lo causta etiã ꝓ peccato ñ postulasti: tunc dixi eece
uenio. idẽ non rapinã arbitrat᷑ eẽ me equalem
dõ: uenis formam serui acipiens Uenit in spĩe
susceptionis humane in ueritate crucis. mortis
humilitate. obedientiã prebitur᷑. ut inobedien¬
tia deleatur. Merito gͦ : et hic dicit. Qm̃ si uoluis¬
ses sacrificiũ dedissem utiq: holo caustis ñ dele¬
ctaberis. Sacrificiũ dõ spc contribulat᷑: cor con

Expanded text:
uiscera percurrat et penetret et inscribat in ea uel nauiscera percurrat et penetret et inscribat in ea uel naturae dona uel gratiae, lingua autem sit sanctum illud ortum corpus ex uirgine, quo uacuata sunt uenena serpentis et euangeli opera toto orbe celebranda decursa sunt. accedit ad euacuandum peccatum, quod humilitatem suscepit; contriuit cor suum, quod magis sacrificium dominus elegit quam holocausta pro peccatis, quae secundum legem offerri solebant. denique supra ait: holocausta etiam pro peccato non postulasti; tunc dixi: ecce uenio, id est: non rapinam arbitratus esse me aequalem deo uenio formam serui accipiens, uenio in specie - susceptionhumilitate obedientiam probaturus; ut in obedientia deleatur. 81. Merito ergo et hic dicit: Quoniam si voluisses, sacrificium dedissem utique, holocaustis non delecta
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ gͦ ꝑ os suũ dixerit. qđ peccatorẽ ꝓhibuerit.
deus suas enarrare iusticias: utiq ipse natrando
iusticiã dĩ. declarauit cõmissum hoc nequaqͣm
sibi imputatũ peccatũ ẽẽ. et addidit. labia mea
apies. et os meũ annunciabit laudẽ tuã. Os pec¬
catoris deus claudit. ne loquatur iusticias dei:
iuisti aꝑit ut loquatur. Cinus qͦ labia aꝑit: hunc
peccati absoluit reatu liuiꝰ autẽ aꝑit labia dñs. qͥ
accipit ti̾bum in aꝑtionẽ oris sui. Unde et apłc pe¬
tit se adiuuari oracionib plebis: ut aꝑiatur sibi
ostiũ u̾bi ad loquendũ mnysteriũ xp̃i. Linguam
uͦ ꝓ sermone accipimꝰ: eius qui exultat in dei
laudibꝰ. Unde et iltud sic estimat᷑. Lingua mea
calamꝰ seribe: uelocit̃ seribentis. sermo infusus
ꝓpħe. Quod si ex ꝑsona xp̃i dictũ accipimus. uide
ne scribas id uelocit̃ scribens u̾bum dei. quod aĩe

Expanded text:
cum ergo per os suum dixerit quod peccatorem prohibuerit cum ergo per os suum dixerit quod peccatorem prohibuerit deus suas enarrare iustitias, utique ipse enarrando iustitiam dei declarauit commissum hoc nequaquam sibi inputatum esse peccatum. et addidit: labia mea aperies, et os meum adnuntiabit . laudem tuam. os peccatoris deus claudit, ne loquatur iustitias dei: iusti aperit, ut loquatur. cuius ergo labia aperit, hunc peccati absoluit reatu. illius autem aperit labia dominus qui accipit uerbum in apertione oris sui. unde et apostolus petit se adiuuari orationibus plebis, ut aperiatur sibi ostium uerbi ad loquendum mysterium Christi. linguam uero pro. sermone accipimus eius qui exultat in dei laudibus. unde et illud sic aestimatur: lingua mea calamus scribae uelociter scribentis, sermo infusus prophetae. quod si ex persona Christi dictum accipimus, uide ne scriba sit uelociter scribens uerbum dei, quod animae
Abbreviated transcription (Latin):
gunibꝰ deus ds̃ salutis mee. Et ad uriȩ morten.
potest referri: quod mandate necis eius consciꝰ.
ueniã tanti poscat adinissi. Et quanuis rex legib
absolutus. suȩ tam̃ reus sit conscientię qͥb uin¬
cłis se enodari desid̾ans. diuinũ sibi precatur au
tur. Et re uera cum mitis et corde mansuetꝰ. egre
pietatis insignia. ita ut adu̾sariis suis freq̃uter
ignouerit. atq ab eoꝵ nece putauerit abstinen¬
dũ : ñ ẽ mirũ quod tam grauit̃ doleat fundendi
sanguinis in noxii sibi obrepsisse peccatũ. Idõ lib̾a¬
dauit dñm dm̃ suũ: nusticiã dñi predicauit. lõq
addit : exultabit lingua mea iusticiã tuã. Bñe
labia mea aꝑies: et os meũ annunciabit laudẽ
tuã. Qui enim laudat dñm ab inimicis suis
saluus erit: ut scriptũ ẽ. Et certe supra dixerat.
in quagesimo nono psalmo. Peccatori autem
deus. Quare tu enarras iusticias iusticias meas:

Expanded text:
guinib,us, deus deus salutis meae. et ad Uri mortem guinib,us, deus deus salutis meae. et ad Uri mortem potest referri, quod mandatae necis eius conscius ueniam tanti poscat admissi et quamuis. rex legibus absolutus suae tamen reus sit conscientiae. quibus uinculis se enodare desiderans diuinum sibi precatur auxtur. et reuera cum mitis et corde mansuetus egregpietatis insignia, ita ut aduersariis suis frequenter ignouerit atque ab eorum nece putauerit abstinendum, non est mirum quod tam grauiter doleat fundendi sanguinis innoxii sibi obrepsisse peccatum. ideo liberadauit dominum deum suum, iustitiam domini praedicauit ideoque addidit: exultabit lingua mea iustitiam tuam. Domine, labia mea aperies, et os meum adnuntiabit laudem tuam. qui enim laudat dominum ab inim\\cis suis . erit saluus, ut scriptum est. et certe supra dixerat in XXXXVIIII psalmo: peccatori autem dixit deus: quare tu enarras iustitias meas?
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit. siue ex sua. bene poscit. docebo iniquos.
quia cõmutare intimos affectus potest. ꝓpositũq
conu̾tere doctrina cȩlestis. et oꝑatio diuna. sacri¬
legis peccatoribꝰ studia pietatis infunde. ut qͥ sine
lege uiuebant conu̾tebant᷑ ad dñm uerũ. qͥ ante
antebant᷑. Regał quoq exemplo penitenciȩ. qͥ
miquitatis et acerba exercent flagicia corrigant᷑:
et fide ac oꝑe conu̾si doctrine remediũ salutaris
accipiant. ingrediant᷑ dñi uias in quibꝰ nullos
erroris anfractꝰ. nulla diu̾ticula p̃cipitis ꝓlap¬
sionis offendant. Siẽ enĩ bonȩ uite specnnen
et mrtutis exemplar in his uiris ẽ. qui ioffen¬
sa uite sue tempora ꝑcurrerunt: ita qui aute
actis renunciantes flagiciis. uł incredulitatis
errores emĩdauerint. cursum posterioris etatis
his adimitandũ ꝓpositi sunt. qui uł oꝑe uł co¬
gitacione labuntur. Sequit᷑. Lib̾a me de san¬

Expanded text:
uocauit sine ex sua bene posuit: docebo iniquos, uocauit sine ex sua bene posuit: docebo iniquos, quia commutare intimos adfectus potest propositumque conuertere doctrina caelestis et operatio diuina sacrilegis pectoribus studia pietatis infundere, ut hi qui sine lege uiuebant conuertantur ad dominum uerum, qui ante auertebantur, regalis quoque exemplo paenitentiae qui iniquitates et acerba exercent flagitia corrigantur et fide atque opere conuersi doctrinae remedium salutaris accipiant, ingrediantur domini uias, in quibus nullos erroris anfractus, nulla deuerticula praecipitis prolapsionis offendant. sicut enim- bonae uitae specimen et uirtutis exemplar in his uiris est, qui inoffensa uitae suae tempora percucurrerint, ita qui ante actis renuntiantes flagitiis uel incredulitatis erroribus emendauerint cursum posterioris aetatis iis ad imitandum propositi sunt qui uel opere uel cogitatione labuntur. sequitur: libera me de san
Abbreviated transcription (Latin):
nec misereat᷑ nr̃i. Certe hic ẽ spc̃ auetor et pͥnceps
qui regit mentẽ. confiriat affectũ. quo uelit
trahat. in suꝑiorẽ uitã dirigat. St̃ et qui sp̃m acce¬
ꝑuit hominis : qui in ipso ẽ. De eo ait apłe. Quis
ẽ : Qui potest scire omnia. quẽ hominis ociita
ñ fallunt: potest hab̾e in homine pͥncipatũ. Seqͥt᷑.
Docebo inͥquos uiaftuas et impii ad te conu̾ten¬
tur. Ille precipuus ẽgub̾nator: qui scopuloso
in littore nauẽ gub̃nat. Ille doctor bonus: qui
duriora acuit ingenia ad erudicionis ꝓfectum.
lue bellator egregius. dux mirabił. qͥ timidio¬
res accendit in p̃liũ. et exploratis fuleit ingeni
quos docet. Unde pulchre ait. docebo iniquos: ñ
dixit docebo iustos. Nouerunt enĩ iusti uras dñi:
s iniquos inquit docebo. Deniq auctor prudentiȩ
et magister omniũ: dicit. Ñ ueni iustos uocare:
s peccatores. Et medieus ille celestis: non opus ẽ

Expanded text:
nec misereatur nobis. certe hic est spiritus auctor et princeps, nec misereatur nobis. certe hic est spiritus auctor et princeps, qui regat mentem, confirmet adfectum, quo uelit trahat, in superiorem uitam dirigat. sunt et qui spiritum acceperint hominis, qui in ipso est. de eo ait apostolusest? qui potest scire omnia, quem hominis occulta non fallunt potest habere in homine principatum. Sequitur: docebo iniquos uias tuas et inpii ad te conuertentur. ille praecipuus gubernator, qui scopuloso in litore nauem gubernat, ille doctor bonus, qui duriora acuit ingenia ad eruditionis profectum, ille bellator egregius, dux mirabilis, qui timidiores accendit in proelium et exploratis locorum fulcit ingeniiquos docet. unde pulchre ait: docebo in iquos. non dixit: docebo iustos - nouerunt enim iusti uias domini -, sed iniquos inquit docebo. denique auctor prudentiae et magister omnium dicit: non ueni iustos uocare, sed peccatores. et medicus ille caelestis non opus est
Abbreviated transcription (Latin):
niq is qui pͥncipali confirmat᷑ sp̃u. non ẽ obno¬
xiuis seruituti. nescit seruire peccato. nescit flui¬
tare. nescit errare. nec studio nutat in certꝰ. sed
firmatꝰ in petra. solido stabilit᷑ uestigio. Quẽ
putamꝰ dici sp̃m pͥncipalẽ : fleriq sp̃m rectũ
ad dñm referunt iħm: qui peccatum mundi
abstulit. et omne hominũ genus. sui sanguinis
effusione renouauit. Et idõ dictũ: et sp̃m rectũ
innoua in uisceribꝰ meis. Sp̃m autẽ scm̃ de quo
dicit. et sp̃m scm tuũ ne afferas a me. sp̃m intelli¬
git ueritatis. Sp̃m uͦ principaiẽ: dm̃ patrẽ ar¬
bitrantur. Quã moralit̃ autẽ ait: ne ꝓicias me a
facie tua. fidelit timet auferri fibi quam accepit
gr̃am. ldõq alibi ait: oculi mei semꝑ ad dñm :.
Et in posterioribꝰ. Eoce sicut oculi seruoꝵ: in ma¬
nib dominoꝵ suoꝵ. Et sicut ancillȩ oculi in ma
nib dñe suȩ: ita oculi nr̃i ad dñm dm̃i nr̃m do¬

Expanded text:
nique is qui principali confirmatur spiritu non est obnoxius seruituti, nescit seruire peccato, nescit fluitare, nescit errare nec studio nutat incertus, sed firmatus in petra solido stabilitur uestigio. quem putamus dici spiritum principalem? plerique spiritum rectum ad dominum referunt Iesum. qui peccatum mundi abstulit et omne hominum genus sui sanguinis effusione renouauit. et ideo dictum: e t spiritum rectum innoua in uisceribus meis, spiritum autem sanctum, de quo dicit: et spiritum sanctum tuum ne auferas a me, spiritum intellegunt ueritatis, spiritum uero principalem deum patrem arbitrantur. quam moraliter autem ait:facie tua. Fideliter timet auferri sibi quam accepit gratiam; ideoque alibi ait: Oculi mei semper ad Dominum . Et in posterioribus: Ecce sicut oculi servorum in manibus dominorum suorum, et sicut nibus dominae suae ita oculi nostri ad dominum deum nostrum, do
Abbreviated transcription (Latin):
fidei sue ꝓsapiam toto orbe diffundẽt: et spũa
Muri itaq ierłm fidei ꝓpugnacła. desputationũ
muniñtta uirtutũ cułmina sunt. Muri ierłm
ecclesiarũ comientus sunt: toto orbe fundati.
Eccłia enĩ dicit. Ego murus: et ub̾a mea turris.
Et bene ierłm nnuri. eccłarũ comienticula qm̃
quisq bona fide atq oꝑe ingredit᷑ eccłiã: fit su¬
ꝑne illius eruis. et icola ciuitatis. quȩ descen¬
dit de celo. Hos muros lapidificat struetura ui

Expanded text:
fidei suae prosapiam toto orbe diffunderet et spirituri itaque Hierusalem fidei propugnacula, disputationum munimenta, uirtutum culmina sunt: muri Hierusalem ecclesiarum conuentus sunt toto orbe fundati; ecclesia enim dicit: ego murus et ubera mea turris. et bene Hierusalem muri ecclesiarum conuenticula, quoniam quisque bona fide atque opere ingreditur ecclesiam fit supernae illius ciuis et incola ciuitatis, quae descendit de caelo. hos muros lapidum aedificat structura ui
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ seqͥtur. Radix ẽ iniquitas: fruct᷑ autẽ radi¬
cis ẽ culpa Unde uidet᷑ iniqͥtas odientis ad imꝓbi-¬
tatẽ referri: peccatum ad ꝓlapsionẽ corꝑis. Gra¬
unor ẽ iniquitas tanqͣm matia peccatoꝵ: leuius
peccatũ. Deniq iniquitas ꝑ lauacrũ remittit᷑: pecca¬
tũ tegit᷑ bonis factis. te tanqͣm aliis oꝑibꝰ obumbra

Expanded text:
peccatum sequitur. radix est iniquitas, fructus autem radipeccatum sequitur. radix est iniquitas, fructus autem radicis est culpa. unde uidetur iniquitas ad mentis inprobitatem referri, peccatum ad prolapsionem corporis. grauior iniquitas tamquam materia peccatorum, leuius peccatum. denique iniquitas per lauacrum remittitur, peccatum tegitur bonis factis et tamquam alis operibus ob
Abbreviated transcription (Latin):
pauec. metuit. reformidat. grauẽ sibi iudicat se tp¬
sũ ꝰ arhitrũ refugit. nec sese sibi audet cõmittere.
qđ nullũ sibi ẽẽ grauiorẽ qͣm eũ quẽ latere ñ pos¬
sit. failere ñ queat. fugere ac uitare ñ reꝑiat. nͥ
cia timebant eua et adam: et cũ dñi uocẽ ambu
lantis in paradiso audirent. cupiebant se ascondẽ.
quos nemo querebat. Cain quoq metuebat ne
om̃is eũ quicũq inueniret occid̾et. Ita in se fere¬
bat ipse sententiã: qđ dignus eẽt cui nullus ignos¬
oeret. Unde bene ait: et delictũ meũ contra me
ẽ semꝑ. Hoc ẽ sine int̾uallo aliquo recordacio et
species ipsa mei me erroris impugnat. Considã
quomͦ nos confundat cũ aliqͥd deliquimꝰ. qͦmodo
incurset oeulos qͣm in memoria semꝑ recurrat.
Que cõmissi pudet: nescit aliquid tale postea cõunt¬
tere. unde similit̃ erubescat. Precedit autẽ iniqͥtas:

Expanded text:
pauet metuit reformidat; grauem <se> sibi iudicat, se ippauet metuit reformidat; grauem <se> sibi iudicat, se ipsum arbitrum refugit nec sese sibi audet committere, quod nullum putat sibi esse grauiorem quam eum quem latere non possit, fallere non queat, fugere ac uitare non reperiat, nisi cia. timebant Eua et Adam et, cum domini uocem in paradiso ambulantis åudirent, cupiebant se abscondere, quos nemo quaerebat. Cain quoque metuebat, ne omnis eum quicumque inueniret occideret. ita in se ferebat ipse sententiam, quod dignus esset cui nullus ignosceret. unde bene ait: e t delictum meum contra me est semper, hoc est: sine interuallo aliquo recordatio et species ipsa mei me erroris inpugnat. considera quomodo nos confundat, cum aliquid deliquimus, quomodo incurset oculos, quomodo in memoriam semper recurrat. quem commissi pudet nescit aliquid postea tale committere, I unde similiter erubescat. praecedit autem iniquitas,
Abbreviated transcription (Latin):
qui ipse semꝑ se urget et stimulat. S hoc bonȩ m̃¬
tis ẽ: uulnꝰ sentire peccati. Nam qͥ expertes doloris
sunt: ñ sentiunt uulneris acerbitatẽ. quod ẽ inme¬
dicabił egritudinis. Qui aũ aliquo dolore pungunt᷑.
sic̃ doloris sensu ñ carent: ita ñ carent etiam sam¬
tatis ꝓfectũ. Ubi enĩ doloris sensus: ibi etiã sensus
ẽ uitȩ. Sentire enim: uitał uigoris ac mimeris ẽ.
Unde et ille qui errorẽ suũ ñ agnoscit: insanit. furit.
desipit. Qui autẽ agnoscit: utiq respͥiscit. ñ respu¬
it remedia sanitatis. s. ipse se restringit. Pȩnitet eũ
culpe. de ipsa semꝑ cogitat: et cogitando se ipse con¬
dẽpnat. Iustus autẽ in pͥmordio sermonis: accusa
Fauere sibi nescit. rigorẽ iunlicii etiã circa se ñ nouit
inflectere. recordaptionẽ lapsus ꝓprii ꝑhorrescit.
et cõmissũ eruhescit errorem. omnẽ enis memoriã

Expanded text:
qui ipse se perurget et stimulat. sed hoc bonae mequi ipse se perurget et stimulat. sed hoc bonae mentis est uulnus sentire peccati. nam qui expertes doloris sunt non sentiunt uulneris acerbitatem, quod est inmedicabilis aegritudinis: qui autem dolore aliquo punguntur sicut doloris sensu non carent ita non carent etiam sanitatis profectu. ubi enim doloris sensus ibi etiam sensus est uitae; sentire enim uitalis uigoris ac muneris est. unde et ille qui errorem suum non agnoscit insanit furit desipit, qui autem agnoscit utique resipiscit, non respuit remedia sanitatis, sed se ipse restringit, paenitet eum culpae, de ipsa semper cogitat et cogitando se ipse condemnat; iustus autem in primordio sermonis acc usa s est, sanus est. iustus fauere sibi nescit, rigorem iudicii etiam circa se non nouit inflectere, recordationem lapsus proprii perhorrescit et commissum erubescit errorem, omnem eius memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
is suis iactant. et putant insigne ẽẽ uirtutis. uͥ lapsꝰ
ẽ criminis: Idõ: quasi muto dr̃ ium̃ito. Peccasti. qͥesce.
Unde pulchre auldit: et delictũ meũ contra me est
semꝑ. Insipiens enĩ delectatur erroribꝰ suis: et nouis
uetera obumbrando peccatis. se existimat adiuuari.
ldõq exultat in crimine. At uͦ sapiens adu̾sũ se iudi¬
cat ẽẽ delictũ suũ. et tanqͣm hostiles acies. ita lapsus
culparũ suarũ adu̾santiũ. mͦ sibi arbitrat᷑ obsistere.
in se dictũ putat. qͥcqͥd intendit. se mitu. se oculis
signari putat. si epulatur. si cogitet. si oret acdep̃cet᷑.
ante oculos eiꝰ semꝑ error ẽ ꝓprius: et mom̃tis oĩb
culꝑa pulsat conscientiam. Nec quiescere nec obliuᷤ¬
ci sinit: uelut grauis censor exagitat se t̃rore ꝑpetuo.
Omnia qͥ adu̾sa habet. qui ipse sibi displicet. iꝑse
sui accusator. ipse sui testis est. nec inuenit qͦ fugiat.

Expanded text:
is suis iactant et putant insigne esse uirtutis ubi lapsus is suis iactant et putant insigne esse uirtutis ubi lapsus est criminis ? ideo quasi muto dicitur iumento: peccasti, quiesce. unde pulchre addidit: et delictum meum contra me est semper. insipiens enim delectatur erroribus suis et nonis uetera obumbrando peccatis se existimat adiuuari ideoque exultat in crimine. at uero sapiens aduersum se iudicat esse delictum suum et tamquam hostiles acies ita lapsus culparum suarum aduersantium modo sibi arbitratur obsistere. in se dictum putat: quidquid intenderit, se nutu, se oculis signari putat. si epuletur, si cogitet, si oret ac deprecetur, ante oculos eius semper error est proprius et momentis omnibus culpa pulsat conscientiam nec quiescere nec obliuisci sinit. uelut grauis censor exagitat se terrore perpetuo. omnia igitur aduersa habet qui ipse sibi displicet, ipse sui accusator, ipse sui testis est, nec inuenit quo fugiat
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ. si iidiȩ ꝓpositũ aliqua fraude mutauit. Aliꝰ nece
hominis. latrocinii. insidiis. et rapro uiuere: putat eẽ
uirtutẽ Nonmitli circunuenire. affligere: arhitrant᷑
eẽ sapienuȩ. Ex his muillus potest dicere qm̃ iniqͥtatẽ meã
ego agnosbo: s ille qui potest dolere qđ fecerit. condẽpna¬
re qd̃ deliquerit. quẽ sua uicia compingunt. Unde et
ꝓpha ait. Quȩ d̾icitis in cordibꝰ ur̃is et in cubilibꝰ ar̃is com¬
pungimini. Pleriq equoꝵ cũ cecidint se iactare consue¬
runt: et quos casus ñ leserint. iactando se dehilitant
et frangunt. Atu quał grecoꝵ equoꝵ fertur natura crim
uł incertam: ne currisi elisi fuerint. uł fortuito ceci¬
dint. nequa qͣm se mouere consueuerunt: et qͣndam
tenent qͥetis et pacientiȩ discipunia. his si casis ñ nocuit:
quies ꝓdest. Certe ñ aceruatur offensio. Nonne mu¬
tis animalib detiores estimaudi sunt qui se in flagici¬

Expanded text:
ctum, si uiduae propositum aliqua fraude mutauit: alius nece ctum, si uiduae propositum aliqua fraude mutauit: alius nece hominis, latrocinii insidiis et rapto uiuere putat esse uirtutis: nonnulli circumuenire ac fallere arbitrantur esse sapientiae. ex his nullus potest dicere: quoniam iniquitatem meam ego agnosco, sed ille qui potest dolere quod fecerit, condemnare quod deliquerit, quem sua uitia conpungunt. unde et propheta. ait: quae dicitis in cordibus uestris et in cubilibus uestris conpungimini. plerique equorum cum ceciderint, se iactare consuerunt et quos casus non laeserit iactando se debilitantur et franguntur. alii, qualis Graecorum equorum fertur natura, cum uel in certamine curuli elisi fuerint uel fortuito ceciderint, nequaquam se mouere consuerunt et quandam tenent quietis et patientiae disciplinam. his si casus non nocuit, quies prodest ; certe non acerbatur offensio. nonne mutis animalibus deteriores aestimandi qui se in flagiti
Abbreviated transcription (Latin):
uaeri e chihet᷑ infectio. ut purpurȩ uerior fulgor ir Iatq ꝑfeca¬
rutilet. Enc̃ git᷑ muricũ plurimũ in purpurȩ in¬
fectione. ite in lauacro regenerationis miserationũ
ẽ multitudo cȩlestiũ ut iniqͥtas ĩ eĩeatur. Itaq qͥ in
multis lauat᷑. a inii fu na mundatur et a delicto: &
peccanc. quandã molctã studiis ac morib deponit
halrti. dinẽ. et oblu sct᷑ qualtatẽ. Et bene lauat᷑
cre ẽ: ut agnoscat un qͥs ꝙ peccatĩ sir᷑ esq et supͣ.
ait. Lapsus quis intelligit: Id ẽ qui ẽ tautꝰ ut intel¬
agat : Cuo mͦ ilti. Qutis bihitabit intãnaculo tuo.
aut quis as perdit in montẽ c̾ñi: ñ utiq nultus: s rarꝰ.
Qui enim potest agnc gere potest declinare: potest
quid sequatur ei gere. Per:q insuis lapsib głantur.
et putant e laudi eẽ. quȩ crimini sunt: si alienum
coinqͥnauit ⁊ hoꝵ et pudicȩ feminȩ expugnauit affe¬

Expanded text:
uacri adhibetur infectio, ut purpurae uerior atque perfectior fulgor inuacri adhibetur infectio, ut purpurae uerior atque perfectior fulgor inrutilet. sicut igitur muricum plurimum in purpurae infectione ita in lauacro regenerationis miserationum est multitudo caelestium, ut iniquitas deleatur. itaque qui in multum lauatur ab iniustitia mundatur et a delicto et peccandi quandam inolitam studiis ac moribus deponit habitudinem et obliuiscitur qualitatem. et bene lauaturcre est, ut agnoscat unusquisque peccatum suum. ideoque et supra ait: lapsus quis intelleget? id est quis est tantus ut intellegat? quomodo illud: quis habitabit in tabernaculo tuo aut quis ascendet in montem domini? non utique nullus, sed rarus; qui enim potest agnoscere potest declinare, potest quid sequatur eligere. plerique in suis lapsibus gloriantur et putant ea laudi esse quae crimini sunt, si alienum coinquinauit torum et pudicae feminae expugnauit affe
Abbreviated transcription (Latin):
ad ioħem: ait baptista. Ego a te debeo baptizari.
et tu uenis ad me : Respondit dñs. Sine modo.
Sic enim decet nos implere omnẽ iusticiã. S pꝰea
sticia omnis impleta ẽ. Ideo ꝓpħa dicit in muitum
laua me ab iiusticia mea. Grandis enĩscalor et ma¬
cłã: ñ exiguo s multo aufert᷑ lauachro. Qđ si quis
a it̃ acciꝑe uult: potest ita suũ formare intellectum.
Mundat gͦ ermo diuinꝰ: mundat nr̃a confessio. lue
d̃um aric̃it᷑: ista dum ꝓmit᷑. Mundat bona cogita¬
cio: mundat honesta oꝑacio. Bonȩ guoq ufu conu̾¬
sationis mundat᷑ iꝰquisq: faciliꝰ haurit et tanqͣm
in se rapit sylendorẽ gr̃e sp̃uał. Deniq non una infu¬
sione uelleris statim preriosus fucus irradiatur.
s pmir̃ succo ignobili uellus inficit᷑. deinde alin atq
a is sucis naturał eius species frequent elidit᷑: et dii̾¬
so sepꝰ coĩore mutat᷑. de sic postea uelut plemoris la¬

Expanded text:
ad Iohannem, ait Baptista: ego a te debeo baptizari, ad Iohannem, ait Baptista: ego a te debeo baptizari, et tu uenis ad me? respondit dominus: sine modo; sic enim decet nos implere omnem iustitiam. sed poststitia omnis impleta est. ideo propheta dicit: in multum laua me ab iniustitia mea; grandis enim squalor et macula I non exiguo, sed multo aufertur lauacro. quod si quis aliter accipere uult, potest ita suum formare intellectum. mundat sermo diuinus, mundat nostra co-ntessio, ille dum auditur, ista dum promitur; mundat bona cogitatio, mundat honesta operatio, bonae quoque usus conuersationis. his mundatus unusquisque facilius haurit et tamquam in se rapit splendorem gratiae spiritalis. denique non una infusione uelleris statim pretiosus fucus inradiat, sed primum suco ignobili uellus inficitur, deinde aliis atque aliis sucis naturalis eius species frequenter eluitur et diuerso saepius colore mutatur ac sic postea uelut plenioris la
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ mea. Quis nr̃m si confiteat᷑ de ictũ suũ. ñ p̃strin¬
gendr̃ pociꝰ qͣm repetendr̃ putet qͣn sedõ repetat.
sit omnia simiil. inigͥtates suas et inusticiã ꝑsonan¬
do: iungens delicta peccat.s. atq ea sepe repeten¬
nẽ ꝓmeruit miserationũ. Qdđ ꝯͦ peccatũ tał ñ clilu¬
at deploratio : Quã culpã precatio huiꝰmod uon
tionũ dep̃cat᷑: nos ꝓ plur ibꝰ peccatis uix semel eiꝰ
miscdiã credimꝰ obsecrandã. Deinde legimꝰ quia in
untute magna et brachio suo excelso popłm suum
in quo fuit sigura bapmatis. Si gͦ uirtꝰ magna infigͣa
funit sacram̃torum. qͣntomagis in ueritate eoꝵ. ma-
da me. Non tã sepiꝰ qͣm pleniꝰ lauari poscit: ut con¬
ceptã sordẽ possit eluere. Nouerat scd̾m legẽ pleraq
Ad illud gͣ plenum atq ꝑfectũ tota utentione fe¬
stinat. quo iusticia omĩs impletur. qđ ẽ baptisina¬
tis saeram̃tũ: sic̃ ipse oret dñs iħe. Nã cũ uenisset

Expanded text:
 mea . Quis nostrum etiamsi confiteatur delictum suum, non perstringendum potius, quam repetendum putet? Quis secundo repetat, sit omnia simul, iniquitates suas et injustitiam personando, jungens delicta peccatis; atque ea saepe repetennem miserationum. quod ergo peccatum talis non diluat deploratio, quam culpam precatio huiusmodi non dinem deprecatur, nos pro pluribus peccatis uix semel eius misericordiam credimus obsecrandam. deinde legimus quia in uirtute sua magna et bracchio suo excelso populum suuin quo fuit figura baptismatis. si ergo uirtus magna in figura fuit sacramentorum, quanto magis in ueritate eorum magda me. non tam saepius quam plenius lauari petit, ut conceptam sordem possit eluere. nouerat secundum legem pleraad illud ergo perfectum tota intentione festinat, quo iustitia omnis impletur, quod est baptismatis sacramentum, sicut ipse docet dominus Iesus. nam cum uenisset
Abbreviated transcription (Latin):
gis ũ de se ꝓnuncrauit c̾acens. iniqͥtatẽ meã ego
agno sco. remissũ ẽ ei omne peccatũ : Licet specia¬
catũ tuũ. Ergo et remissionẽ meruit iniqͥtatis: et¬
texit caritatẽ at ꝓ oꝑuit peccata fua. Texit oꝑib
bor: nec imputatũ ẽ ei peccatũ: quia ñ fuit in
e colus malicie. si apst s̃ erroris. Deinde quia non
fuit inꝑihitatis estuis: s umhra misterii. Et tam̃
confessi.s ẽ delictũ sim̃ agnouit iniqͥtatẽ: udit
enacrũ. et uidit et credidit. Dioxit multũ: ut
n ua caritate tegere posset errorẽ. S iã se ipse
defenclat. Nam qͥnquagesimũ psalmũ ad eã sc̃psit
historã. Et cũ ꝓpͥoꝵ gestoꝵ firorũ historiã subiece¬
rit. ut ce ditione doech siri. cuiꝰ ẽ titulus in psal¬

Expanded text:
gis, ubi de se pronuntiauit dicens: iniquitatem meam ego gis, ubi de se pronuntiauit dicens: iniquitatem meam ego agnosco, remissum est ei omne peccatum. licet speciacatum tuum. ergo et remissionem meruit iniqtexit charitate atque operuit peccata sua, et texit operibus bonis. Nec imputatum est ei peccatum, quia non fuit in eo dolus malitiae, sed lapsus erroris. Deinfuit inprobitatis aestus, sed umbra mysterii. et tamen confessus est delictum suum, agnouit iniquitatem, uidit lauacrum et uidit et credidit. dilexit multum, ut nimia caritate tegere quemuis posset errorem. . Sed iam se ipse defendat; nam quinquagensimum psalmum ad eam scripsit historiam. et cum priorum gestorum suorum historiam subiecerit, ut de proditione Doec Syri, cuius est titulus in psal
Abbreviated transcription (Latin):
õmotionis ꝓne xnitentiã. Deniq sic̃ scriptũ ẽ: qͥa
centtentiã habuit dñs suꝑ maliciã. Quã uͦ etiã illud
adm irabile: qa angło ferienti plebẽ. se obtulit dicens.
Grex quid̃ fecit : Fiat manꝰ tua in me: et in domo pa¬
trĩ mei. Quo facto. statĩ dignꝰ sacrificio iudicatus ẽ.
ui abso utione estimabat᷑ indignus. Nec in. rum
si tali sua oblatione ꝓ popło. peccati su adeptꝰ ẽ ue¬
niã. cũ moyũs offerendo se dño ꝓ plebis errore. etiã
plebis peccata celeuerit. Texit gͥ peccata sua an ñ÷
S quis hoc neget cum h.: ipse docuerit ꝓpħa. qd̃
remittant᷑ iniqͥtates. tegantur peccata. ñ imputen¬
t᷑ a cño: Peccatũ remissũ fibi ipse docuit: sicut scrip¬
tũ ẽ. Belictũ meũ agnosco: et iusticiã meã ñ oꝑui.
Dixi. Pronunerabo a u̾sũ me iniusticiã meã dño:
et ti. rem s̃sti impietatẽ coras mei. Si dixit ꝓñcia¬
bo. et ueniã meruit aute qͣm ꝓnunciaret. qͣntoma¬

Expanded text:
paenitentiam. denique sic scriptum est quia paenitentiam habuit dominus super malitiam. quam uero etiam illud admirabile, quod angelo ferienti plebem se obtulit dicens: grex iste quid fecit? fiat manus tua in me et in domum patris mei! quo facto statim dignus sacrificio iudicatus est, qui absolutione aestimabatur indignus. nec mirum si tali sua oblatione pro populo peccati sui adeptus est ueniam, cum Moyses offerendo se domino pro plebis errore etiam plebis peccata deleuerit. Texit igitur peccata sua an non ? sed quis hoc neget, cum hic ipse docuerit propheta quod remittantur iniquitates, tegantur peccata, non inputentur a domino ? peccatum remissum sibi ipse docuit, sicut scriptum est: delictum meum agnosco et iniustitiam meam non operui. dixi: pronuntiabo aduersum me iniustitiam meam domino, et tu dimisisti inpietatem cordis mei. si dixit pronuntiabo et ueniam meruit antequam pronuntiaret, quanto ma
Abbreviated transcription (Latin):
iaul fugiens ad huc ꝑdu̾ĩa secreta exul errabat.
bei nãneȩ autẽ cũ iam regnaret accepit. Cur gͦ se¬
cundũ gestoꝵ oromẽ psalmoꝵ quoq ordo ñ qua¬
drat᷑ : Quia ñ tã ordinẽ oru̾ni. qͣm misteriũ gestis
ioluit conuenire: ideoc: numerũ remissionis ap¬
tare huic uoluit histor .e. Quinqͭ gesimꝰ enĩ nue¬
nos docuit dicens. Duo debitores erant ar da fene¬
ratori. Unus debebat denarios qͥngentos alius qͥ n¬
qͣgiita. Non habentibꝰ uiis unde redaerent: dona

Expanded text:
Saul fugiens, adhuc per diversa secreta exsul errabat; Bethsabee autem cum jam regnaret, accepit. 42. Cur ergo secundum gestorum ordinem psalmorum quoque ordo non quadrat? Quia non tam ordinem ordini, quam mysterium gestis voluit convenire; ideoque numerum remissionis aptare huic voluit historiae. Quinquagesimus enim numenos docuit dicens: Duo debitores erant cuidam feneratori; unus debebat denarios quingentos, alius quinquaginta; non habentibu
Abbreviated transcription (Latin):
õ ilatus tidion: qrã ur et elgeret. qͣndo
rumeiato pos contra. offeriani. cr̃ ꝓposi¬
aut tridus mensibꝰ fugeret a facie inimicoꝵ suoꝵ. se¬
ꝑ sequentiũ. aut triduo mortẽ fieri in t̾ra. elegit qđ
enim cito miserat᷑ ignosceret. Itaq sic ait. Angustiae
s̃it mͥ ualide: mhis trib S magis incidã in manũ

Expanded text:
et eligeret, quando numerato populo contraxit offensam, cum proposiaut tribus mensibus fugere a facie inimicorum suorum persequentium se aut triduo mortem fieri in terra, tertium eenim cito miseratus ignosceret. itaque sic ait: angustiae mihi sunt ualde in his tribus, sed magis incidam in manum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uibit oblatã aquã. s dño fudit: signisicans se si¬
tre xp̃i sacrificiũ: ñ naturã fluent s silud sacri¬
siciũ in quo eẽt remissio peccatoꝵ. illũ sitire se fon¬
tẽ et̃num: ñ qui ꝑicłis quęreret᷑ alcenis. s ꝑicła
aliena depelleret. Tot gͥ oꝑibꝰ tam miratidis. uniꝰ
sanguinẽ tectũ ñ credim: Merito uox sanguindᷤ
ab el iusti clamat ad dñm. quia nullis cain impii
honis oꝵ bꝰ tegebatur: quia parric dał erat. qͥa
ñ consitehat᷑ flagiciũ s negabat. Dauid uͦ occidat
qͥcẽ uirũ min me reũ: Soccid̾at ñ stuiio cru¬
s̾elitatis impulsus s ut obumbraret piedorem.
tegere: uerecune iã conci piscentiȩ Non audeo
dicere qł ini crim nis fuerit oph̃ssi ĩ. N eq enim
opỹssus ẽ: qͥ seruit qrẽ admodĩ a runa illa pec¬
cati se posset euare. Dico tam̃ ⁊ua in temptatior̾s
inflexus sit Dixerat enĩ supra. Proha me dñe et
tempta me ure reuos meos et cor meũ. Et alibi.

Expanded text:
n bibit oblatam aquam, sed Domino fudit, significans se siti sacrificium, non naturae fluentum, illud sacrificium, in quo esset remissio peccatorum, illum sitire se fontem aeternum, non qui periculis quaereretur alienis, sed pericula aliena depelleret. Tot igitur operibus tam mirandis unius sanguinem tectum non credimus? merito uox sanguinis Abel iusti clamabat ad dominum, quia nullis Cain impius bonis operibus tegebatur, quia parricidalis erat, quia non confitebatur flagitium, sed \'II negabat. Dauid uero occiderat quidem uirum minime reum, sed occiderat non studio crudelitatis inpulsus, sed ut obumbraret pudorem, tegeret uerecundiam concupiscentiae. non audeo dicere quod ui criminis fuerit oppressus — neque enim oppressus est qui sciuit quemadmodum a ruina illa peccati se posset leuare —, dico tamen quod ui temptationis inflexus sit. dixerat enim supra: proba me, domine, et tempta me, ure renes meos et cor meum et alibi:
Abbreviated transcription (Latin):
mant᷑ hebreoꝵ lib̃tates. possessionũ refus. ones hc̃
numerũ leti celebramꝰ post dñi passionẽ. remisso cul¬
pȩ totiꝰ debito. cyrograsoq uacuato. ab om̃. nex
tatur. Deniq et piellȩ pat̃ illius. quȩ i concribi¬
tus nulli desponsata ꝑtulerit: qͥnqͣguita didragina¬
ta argentea acctit. ipsa autẽ in coriugio ꝑmane¬
bit. Hoc gͦ numero: etiã uicia uertunt᷑ in gr̃am.
Magnꝰ gͥ psalmus: gro docem᷑ quẽ a modũ agenda

Expanded text:
mantur Hebraeorum libertates, possessionum refusiones. Hunc numerum laeti celebramus post Domini passionem, remisso culpae totius debito, chirographo quoque vacuato, ab omni nexu tatur. Denique et 689 puellae pater illius quae per vim, concubitus nulli desponsata pertulerit quinquaginta didrachmata argentea accipiet; ipsa autem in conjugio permanebit . Hoc ergo numero etiam vitia vertuntur in gratiam. Magnus igitur psalm
Abbreviated transcription (Latin):
ipercita ẽ causa peccandi: idẽ oꝑis et cogitatiõis.
Quorum unum iniquitas dicitur quod oꝑe ge¬
ritur: aliud iniusticia quod cogitatione admit¬
titur. Pruis autẽ actio resecanda ẽ: postea cogitatio.
Priiis praua oꝑa: postmodum desideria. Uicissim autẽ¬
et a cogitationeꝙ .a. ꝓcedunt: et ab oꝑe cogitatio nas¬
citur. Quanuis et si ab oꝑe malo quisq uacãt: ꝓ solius
tam̃ prauȩ cogitationis malicia non erit innocens.
Unde et dñs ꝥsaiam. duferte inquit malum cogitati¬
onum ur̃arimm : ab ocłis meis. Non enim solum faccil
s et cogitationib delinquimus: si eis illiecte occurren¬
tib delectem̃. Sicut uipera a filiis inutero positis.la¬
cerata ꝑunitur: ita nos cogitationes ñr̃ȩ intra nos
enutrite occidunt: et conceptȩ interiꝰ uiꝑeo ueneno
consumunt. animãq ur̃am crudeli uulnere ꝑtinuit.
Non ẽ arbiteii nr̃i cogitationis prauȩ suggestionib
preueniri: iacere autem in animo cogitationem.

Expanded text:
ipartita est causa peccandi, id est, opere et cogitatione, quorum unum iniquitas dicitur, quod opere geritur; aliud injustitia, quod cogitatione admittitur. Prius autem actio resecanda est, postea cogitatio; prius prava opera, postmodum desideria. Vicissim autem a cogitatione opera procedunt, et ab opere cogitatio nascitur. Quamvis et si ab opero malo quisque vacet, pro solius tamen pravae cogitationis malitia non erit innocens. Unde et Dominus per Isaiam: Auferte, inquit, malum cogitationum vestrarum ab oculis meis . Non enim solum factis, sed et cogitationibus delinquimus, si eis illicite occurrentibus delectemur. Sicut vipera a filiis in utero positis lacerata perimitur, ita nos cogitationes nostrae intra nos enutritae occidunt, et conceptae interius vipereo veneno consumunt, animamque nostram crudeli vulnere perimunt.Non est arbitrii nostri cogitationis pravae suggestionibus praeveniri; jacere autem in animo cogitationem
Abbreviated transcription (Latin):
Nterdum mali quod sumus: necessitate pocius qͣm
uoluntate existimus. Uertenda ẽ autem necessitas mali
in uoluntatẽ boni. Pleriq non uoluntate. s sola ne¬
cessitate peccant. ꝑtimescentes temporalem in opiam.
Et dum presentis scłi necessitatem refugiunt: a futu¬
ris bonis priuantur. Item nonnulli peccatum uo¬
luntate non necessitate cõmittunt. Nullaq coacti
inopia existunt iniqui: s tantum gratis cupiunt
ẽẽ mali. Neq enim ipsam reni amant quam appecunt:
s ipsa tantum peccati malicia delectantur.
xxiii. De peccati consuetudine:

Expanded text:
nterdum mali quod sumus, necessitate potius, non voluntate existimus. Vertenda est autem necessitas mali in voluntatem boni. Plerique non voluntate, sed sola necessitate peccant, pertimescentes temporalem inopiam. Et dum praesentis saeculi necessitatem refugiunt, a futuris bonis privantur. 2. Item nonnulli peccatum voluntate, non necessitate committunt, nullaque coacti inopia existunt iniqui; sed tantum gratis cupiunt esse mali. Neque enim ipsam rem amant, quam appetunt, sed ipsa tantum peccati malitia delectantur. CAPUT XXIII. De peccandi consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
ltem quando homines obligari ceperunt p̃
int̃ haptisinum ioħis et xp̃i. ltẽ quȩ fuerit sor¬
ma baptismi ioħis. Item quȩ sit forma baptis¬
mi xp̃i. ltem si nullus saluari potest nisi actu¬
alit ꝑcepto sacram̃to baptismi. De his gͥ om̃ib
multa querenda restant. S nos int̾im ꝓ tem¬
pore pauca scdm nrãm possibilitatẽ ꝓsequle¬
murꝰ¬

Expanded text:
eo quando homines obligari coeperunt printer baptismum Joannis et Christi. Item quae fuerit forma baptismi Joannis. Item quae sit forma baptismi Christi. Item utrum nullus salvari potest nisi actualiter percepto sacramento baptismi. De his omnibus multa quaerenda restant; sed nos interim pro tempore pauca secundum nostram possibilitatem prosequamur
Abbreviated transcription (Latin):
acram̃tum baptismi primum est
inter omnia sacram̃ta. in quib salus
constare ꝓbatur. De ipso namq dñs
dicit. Nisi quis renatus ex aqua et spũ scõ fue¬
Qui crediderit et baptiratus fuit. saluus
erit. Hec sunt qͥ que ie sacram̃to baptismi
pͥncipatit inquirenda ꝓponimꝰ. Primũ qͥa
sit baptisimus. Scd̾m quare institutus sit bap¬
tisimnus. uł quare circuncisio. mutata sit. Et
cetera quȩdam uet̾is legis sacram̃ta. Tercium
quando utitutꝰ sit baptismus. et de tͥbus
temporib. pͥmo quando circuncisio statũ

Expanded text:
acramentum baptismi primum est inter omnia sacramenta, in quibus salus constare probatur. De ipso namque Dominus dicit: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sanQui crediderit et baptizatus fuerit salvus erit . Haec sunt igitur quae de sacramento baptismi principaliter inquirenda proponimus. Primum quid si baptismus; secundum quare institutus sit baptismus, vel quare circumcisio mutata sit, et caetera quaedam Veteris Legis sacramenta; tertium quando institutus sit baptismus, et de tribus temporibus. Primo quando circumcisio statum