comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& hominĩcaro: sed etiam rõnalis hominis anima.
atq hoo totum. & d̾s dicatur propt̃ deum: & ho¬
mo ꝓpter hominem. Agͥnoscamus gͥ geminam
nonduo. sed umis est xꝑc. ne sit quat̾nitas: non tri
ro. tantaest enim umo utriusq nat᷑e: ut totumdi¬
cat᷑ ds. totum homo. ⁊ iucissim. ds homo: homo d̾s.
qͥd si difficue intelligitur: mens fide purget᷑. ma¬
gis magisq apeccatis abstinendo & bona oꝑando.
non aliud fuit illa di sũmi exinatutõ: nisi forme
seruilis: idest nature humane susceptio. utraq gͥ ẽ.
in xp̃o forma. quia utͣq uera: & plena est in xp̃o¬
s. In conuerse enim: ⁊ in alterabilit. unite sunt.
ad inuicem nature. nesdiuina distante apropua
simplicitate. neͣhumana: aut conuersa indeita¬
tis naturam: aut in non existtͣnͣtiam diuisa. neq
exduabus: una facta est cõposita natura. ¶ Xp̃c¬
ergosuna ꝑsona est gemine substantie. nontamend̾s:
ut homo pars huius ꝑsone dicipotest. Aliqͦum filiꝰ

Expanded text:
 hominis caro, sed etiam rationalis hominis anima, atque hoc totum et Deus dicatur propter Deum, et homo propter hominem. Agnoscamus n duo, sed unus est Christus, ne sit quaternitas, non trinro. Tanta est enim unio utriusque naturae ut totum dicatur Deus, totum homo, et vicissim Deus homo, homo Deus. Quod si difficile intelligitur, mens fide purgetur magis magisque a peccatis abstinendo, et bona operando. non aliud fuit illa Dei summi exinanitio, nisi formae servilis, id est naturae humanae susceptio. Utraque est igitur in Christo forma, quia utraque vera et plena est in s: Inconverse et inalterabiliter unitae sunt ad invicem naturae: neque divina distante a propria simplicitate, neque humana aut conversa in deitatis naturam, aut in non existentiam divisa, neque ex duabus una facta composita natura. Compergo una persona est geminae substantiae: nec tamen Deus et homo pars hujus personae dici potest: alioquin Filius
Abbreviated transcription (Latin):
tem. nunc dic̾quod lȩx ultͣ non ẽ tenenda ci agit de
sine legit. ⁊ pͥori inutilitate enuis. Negͦ mirent᷑ roma¬
ni: qi apłs ait: non estis sublege. s sub gr̃a.Supͣt.¬
dicebat᷑ lex: non iustificare. hic dr᷑. debere cessare.

Expanded text:
tem: nunc dicit quod lex ultra non est tenenda, et agit de tem: nunc dicit quod lex ultra non est tenenda, et agit de fine legis, et priori inutilitate legis. Non ergo mirentur Romani, quia Aposdicebatur lex non justificare; hic dicitur debere cessare,
Abbreviated transcription (Latin):
eternam uitam: ꝓ sua miseratõne nos ꝑducere. nõ
at nͥ igrã :. quippe cum ds̃ coronat nũta n̾ra. nil
aliuo coronat qmͣ munera sua. Uñiuta eterna: que¬
insine ad̾o nũtis p̃cectñtib redditur: qr eadem nũta
quib redditur nõ anob̾ funt. s in nob̾sas ta sunt ꝑ
grãm: recte ł ipa gr̃a nuncupatur. qi gͣtis datur: nec
ĩdgratis: qrnon ñtis datur.s qi data sunt ⁊ ip̃a mũta.
quib datur. Conficendum ẽ gͦ: ĩogrãm uitam eter¬
namuocari: qi his m̾itis redditur. que gr̾a contu¬
eternam bonis oꝑib reddi. s ip̃a oꝑa: quib reddr᷑. ad
gc̃am cl̃i ꝑtinere. Un dñs ait. Sine me nil potestis facẽ.
Accipimus gͦ grãm ꝓ gr̃a .i. gr̾am glorificatõnis: ꝓ
gr̃a iuistisicatõnis indebite. Grã enuim iustificatoni.
om̃e m̃tum malum deleuit. indebitobñficio. ⁊ cõ¬
sirmat irgi auxilio. cui gr̃a glorisicatõnis iuste red¬
nus egit deiuigr̃e. ostenctñsex ea. non ex lege ẽẽ salu¬

Expanded text:
vitam aeternam pro sua miseratione nos perducere, non at nisi gratia et, cum deus coronat merita nostra, nihil aliud coronet quam munera sua? sicut enim ta quibus redditur non a nobis sunt, sed in nobis facta sunt per gratiam, recte et ipsa, gratia nuncupatur, quia gratis datur: nec ideo gratis, quia non meritis datur, sed quia data sunt et ipsa merita, quibus datur. Confitendum est ergo ideo gratiam vitam aeternam vocari, quia his meritis redditur, quae gratia contuaeternam bonis operibus reddi, sed ipsa opera quibus reddetur, ad gratiam Dei pertinere. Unde Dominus ait: Sine me nihil potestis fagratiam glorificationis pro gratia justificationis indebitae. Gratia enim justificationis omne meritum malum delevit, indebito beneficio, et confirmat jugi auxilio, cui gratia glorificationis juste rednus egit de vi gratiae, ostendens ex ea non ex lege esse salu
Abbreviated transcription (Latin):
igr̃a. Nam in eo: plenitudo gr̃e fuit. de cuiis plenitu¬
cdine nos accepimꝰ. Nullumq mauis doñ p̃stare ds pꝰ¬
s hominib. qmͣut u̾bum suum: ꝑ qd̾ condidit ont̾ia.
faceret itł capt̃. ⁊ illosei tanqmͣ menbͣ coaptaret. ut eẽt
filius dĩ: ⁊ filius hominis: unus ds̃ cum patre. unꝰ
homo cum hominib seq̃r. quie eccłia est corpꝰ illuis.
.i. unita ei.: gr̃a inata: ⁊ plenitudo eius .s. im
plens eum. ut babeat menbͣ omĩa. ⁊ uere ẽ plenitu¬
doeus. q ip̃e ẽ. qui ad impletur ꝑ coscũ enim regisi.
ad ꝯselionem. ficctunt gemi xͦ. ⁊p̃e ad impletur. qr reꝰ

Expanded text:
et gratia. Nam in eo plenitudo gratiae fuit, de cujus plenitudine nos accepimus. Nullumque majus donum praestare Deus posset hominibus, quam ut Verbum per quod condidit omnia, faceret illis caput, et illos ei tanquam membra coaptaret, ut esset Filius Dei et filius hominis, unus Deus cum Patre, unus homo cum hominibus. Quae, Ecclesia, est corpus illius, id est unita ei gratia et natura, et plenitudo ejus, id est plens eum ut habeat membra omnia. Et vere est plenitudo ejus quia ipse est qui adimpletur per eos. Cum enim regressi ad
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. non per opa ilegis. fide dico: filii di. cuius fides
de: ad dit. qui dilex nie. ⁊ ꝑ ħ ficdes h̃t efficatiam:
liunquitantus ẽ: Attende. ꝙ. silius setͣdidit. uit ħ dr᷑
i filius tradidit se ip̃m. uidas quid fec̃: facta ẽ tradicioi
patre. factaẽtͣdicio afilio. factaẽ traditio auida. una
res factdẽ. Q iid gͦ disc̾uit patrem tradentem filium
i filium tracdñtem se. ⁊ uidam tͣclũtem magistrum:
q ħfec̃ pater ⁊ filius: incaritate. iuidas aut̾e fec̃ imp-

Expanded text:
 opera legis. Fide dico, Filii Dei, cujus fides de, addit, qui dilexit me, et per hoc fides habet efficaciam, liet Filius tradidit seipsum, Judas quid fecit? Facta est traditio a Patre, facta est traditio a Filio, facta est traditio a Juda, una res facta est. Quid ergo discrevit Patrem tradentem Filium, et Filium tradentem se, et Judam tradentem Magistrum? Quia hoc fecit Pater et Filius in charitate; Judas
Abbreviated transcription (Latin):
cruci .i. crux xͥ extinx̃ in me ardorei pecc̃i. ut iam
ult᷑ ad id non extendar. ti morecł̃i. qͣ clauis. hñs car-¬
nes ꝯfixas. uin. Confige timore tue. car: me Uiuoã.
rem bñ operandi. habeo uiuo dico. iamñego. scd̃
carnem. qr iam non sumille pecc̾or qui pͥus eram.

Expanded text:
crux Christi exstinxit in me ardorem peccati, ut jam ultra ad id non extendar timore Dei, quasi clavis habens carnes affixas. Unde: Confige timore tuo carnes meas rem bene operandi habeo. Vivo, dico, jam non ego, secundum carnem, quia jam non sum ille peccator qui prius eram.
Abbreviated transcription (Latin):
at locus hosti. ⁊ estote calciati pedes .i. affectiones u̾re. sint¬
munite uͥtutib. ne auiciis pungantrir. ⁊ h inp̃paratõe
euangłii.i. ut ita: stis parati: ad p̃dicandum euangłim.
nintiat pacem. inter dm̃⁊ homines. Caltiam̃taħ uir¬
tutum debet hr̃e pdicator. neille qui p̃dicat pede m̃tiᷤᷤ
t̾ran tangat .i. ꝓterrenis faciã. Hac stgnificatone marcꝰ
dic̃ apłs sancdaliis ł soleis caltiari. ut neq pes. sit tectus.
nec nudus ad terram .i. nec occultetier euangłim nec
scutumsicli .i. fidem rerum qͣs nuĩemꝰ. que ex cip inimi¬
coꝵ tela. ⁊ repellit. tanqmͣ scutum. fidesenim scutum

Expanded text:
at locus hosti; munitae virtutibus, ne a vitiis pungantur: et hoc, in praeparatione Evangelii, ut sitis ita praeparati ad praedicandum Evangelium cet quod nuntiat pacem inter Deum et homines. Calceamenta haec virtutum debent habere praedicatores, ne ille qui praedicat pede mentis terram tangat, id est pro terrenis faciat. Hac significatione Marcus dicit, sandaliis vel soleis calceari, ut neque pes sit tectus neque nudus ad terram, id est nec occultetur Evangelium, nec scutum fidei, id est fidem rerum, quas non vidimus, quae excipit inimicorum tela, et repellit tanquam scutum. Fides enim scutum
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃. qui sp̃c neqmͣsunt inceletib .ĩ. in hoc inferiori aere.
ut cliabolus expellat᷑. ⁊ angłi eius. ⁊ homines lib̾entur.
Ip̃ienmi demones aiͣ equites pugnant um equis hõmi¬
bellumẽ. ⁊ molestis. inquo quisquis uictor extiterit.
illosquos nonuicdet muicos . i. pͥncipes mundi. con¬
tinuo superabit: ⁊̃ sillos uicerimus qui sunt pͥncipes
malitie. ⁊ quorum instinctu uitia canus cẽnos se¬
uiunt tunc faeise fuperare potĩmꝰ. om̃s ministros illoꝵ.
Suꝑato eñ pͥncipe. exercitus facile fugatur. sicut ex li¬
brouidith ostenditur. uͥ narrat᷑ quod oloferne pͥncipe
militie interempto: multitudo ex̾citium insugam
sp̃i ał armatura assumen da est. Ciopt̾ea ⁊c̃. qiͣ ꝙ taleᷤᷤ¬

Expanded text:
m, qui spiritus nequam sunt in coelestibus, id est in hoc inferiori aere, ut diabolus expellatur et angeli ejus, et homines liberentur. Ipsi enim daemones quasi equites pugnant in suis equis, homibellum et molestius, in quo quisquis victor exstiterit, illos quos videt inimicos, id est principes mundi continuo superabit; et si illos vicerimus qui sunt principes malitiae, et quorum instinctu vitia carnis contra nos saeviunt, tunc facile superare poterimus omnes ministros illorum. Superato enim principe exercitus facile fugatur, sicut ex libro Judith ostenditur, ubi narratur quod Holopherne principe militiae interempto, multitudo exercituum in fugaspiritualis armatura assumenda est. Propterea, etc., qua
Abbreviated transcription (Latin):
reserare nss̾ium euangłii .i. sec̾ta incarnatõnis. ⁊ pas¬
sionis nẽ p̃ssura tͥbulatõnuni. ip̃a formidine: acum̃
mento. possim. uotum facere ilłd miff̾iumeuangłii.
ꝓ quo. misterio euangłii: fungor legat̾one. ne̾ rame ⁊ in
catena positus. qi n procat enis cesso alegatõne. Dico pꝰ¬
sim cum fiducia notum facẽ euangłim: itac c̃filucia uͥ
imp̃o euangłio p̃dicando. audeam loqui.: uiter malao̾ia.
ꝓut oportet meloqui. Et ne auditis tͥbu latõnil mon̾en¬
tur: dic̃ titicuni omia eis notificare. subdens. Utaut̾e
iuios sciatis ea que cͥca me sunt. h dic̃ qi multe eierant
tbulatõnes. que qiͣ eumc̾cũdabant. uł ĩodic̾: circa: qr
intenora ñtangebant: ut inqmͣ illasciatis: ⁊ quid agã
.i. qͣmconstans sum inter illa.oñanota uob̾. fa

Expanded text:
reserare mysterium Evangelii, id est secreta incarnationis et passionis, ne pressura tribulationum ipsa formidine acumen mento possim notum facere illud mysterium Evangelii, pro quo mysterio Evangelii, fungor legatione, nunc Romae etiam in catena positus, quia non pro catenis cesso a legatione. Dico possim cum fiducia notum facere Evangelium, et cum fiducia, ut in ipso Evangelio praedicando, audeam loqui, inter mala omnia, prout oportet me loqui. Et ne auditis tribulationibus moverentur, dicit Tychicum omnia eis notificare, subdens: Ut autem et vos sciatis ea quae circa me sunt. Hoc, quia multae ei erant tribulationes quae quasi eum circumdabant, vel ideo dicit circa, quia interiora non tangebant, ut, inquam, illa sciatis, et quid agam, id est, quam constans sim inter illa omnia, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
an̾onĩa arma. & pͥus inpugnat diaboł. Un. Enma
petit campum dubia sub sorte duelli puguafaĩ sides:
sultus: neqͥsi mi diaboli cela dico. ignea qi de uitio inu
tium incẽdum : ⁊ asumite italeam salutis. spe suꝑne sa¬
lutis gaudñtes. Galeaenim ẽ: sał eteriia. cͤuius memoria.
ceditis. ad ip̃m uͦ hostem feriendum ⁊ sugandum. as¬

Expanded text:
nia arma, quod prius impugnat diabolus. Unde, prima petit campum dubia sub sorte duelli, pugnaturo fides. sultus, nequissimi, diaboli. Tela, dico, ignea, quia de vitio in vitium incendunt. Et assumite galeam salutis, spe supernae salutis gaudentes. Galea enim est salus aeterna, cujus memoria ari, hosti non ceditis. Ad ipsum enim hostem feriendum et fugandum as
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m pea. ita iuos ꝓuxorib un̾s facite: si sit opꝰ. tra¬
cdidit dico. ut scificaret illam. uisticiabone uite: pͥus:
elem̾tum: sit sacͣmentum. quo scĩficatus homo
accip̃ uitamerernam. quod utiq ad ħ fec̾ x̾: ut ip̃e
⁊ corpore rutilantem. gemina stola decorã. eccłiam

Expanded text:
ita et vos pro uxoribus vestris facite, si sit opus. Tradidit dico ut sanctificaret illam, justitia bonae vitae, prius elementum, fit sacramentum, quo sanctificatus homo accipit vitam aeternam. Quod utique fecit Christus ut ipseet corpore rutilantem gemina stola decoram. Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽgͦ maioꝵ. saluatñ dignitate seruire. sic̃ minoꝵ ẽ. hu¬
militer obedire: ħ autem tam minoꝵ qͣm maioꝵ or¬
ter de morib egit. nunc quedam singłis ordinib su
adet.q. hucusꝙ connuinit̾ monui. sip̃t̾ conmunia:
spetialiter dico. ut mulieres uiris suis sint subdite:
sic̃ q̃ño .i. inea simplicitate: qua dño sub iecte sunt sic
sa xa subditaerat uiro. que dñin uocabat abraham:
i bñ utiq debent ẽẽ subiecte. qm̾uir ẽ cap̃ mulieris.

Expanded text:
servire, sicut minorum est humiliter obedire; haec autem tam majorum quam minorum orter de moribus egit, nunc quaedam singulis ordinibus suat: Hucusque communiter monui, et praeter communia specialiter dico, ut mulieres viris suis sint subditae, sicut Domino, id est ea simplicitate qua Domino subjectae sunt, sicut Sara subdita erat viro, quae dominum vocabat Abraham. Et bene utique debent esse subjectae, quoniam vir caput mulieris,
Abbreviated transcription (Latin):
ner. ⁊ .a. q. scãm legeni omĩa pene minidant᷑ isangunie.
pene cdic̃: qi quedam uasa sola aqͣ baptizabant᷑. s in nob̾. sñ
sangnine xͥ: nicħ mundatur interius. ⁊ quicqͥ. dealiis
sit.: remissio peccati: non fit inueti lege: sine effusione san¬
bat remissio pecc̾oꝵ aliqñ. qñ non effundebatur sanguis.
s m̃ effusu: erat: ininmolat̾oe uitule Inilł autem sacͥficiis.

Expanded text:
n sanguine. Pene dicit, quia quaedam vasa sola aqua baptizabantur, sed in nobis sine sanguine Christi nihil mundatur interius. Et quidquid de aliis sit, remissio peccati non fit in veteri lege sine effusione sanbat remissio peccatorum aliquando, quando non effundebatur sanguis, sed tamen effusus erat in immolatione vitulae. In illis autem sacrificiis
Abbreviated transcription (Latin):
sialienas iũdicat iniias: ⁊ suas: ⁊ itĩnscͥptura dic̃. qr do¬
puniet iiicos. mõ leuiter. ⁊ iõ: horrend̾ ẽ incid̾e in
uult. Rememoramini. Sic̃ optimi medicoꝵcum alio
setuerint: iꝑincisionem doloris augm̃tum fecernt.
solatium minorib medicaminib afferunt ⁊ remedi¬
uos illuminati fide pro qua uenit tͥbulato. fusti nu¬
istis maguum certamen passionum. passiones em̃:
qiͣ ccͣ eos certabant. ut patientiam: ⁊ fidem ex torquerent.
Si autem nides sustiuerunt: turpłẽ si modo defici¬
unt. passiones autem erant eis: tũ ex ꝓpriis dolorib.
tũ ex dolorib alioꝵ: quib conpatiebant᷑. uĩi subd̾. ⁊ ĩattõ.

Expanded text:
Si alienas vindicat injurias et suas, iterum Scriptura dicit, quia Dopuniet inimicos, et non leniter. Et ideo horrendum est incidere in tens facere quod vult. Rememoramini, sicut optimi medicorum cum alios secuerint, et per incisionem doloris augmentum fecerint, solatium mitioribus medicaminibus afferunt et remedivos illuminati fide pro qua venit tribulatio, sustinuistis magnum certamen passionum. Passiones enim quasi contra eos certabant ut patientiam et fidem extorquerent. Si autem rudes sustinuerunt, turpe est, si modo deficiunt. Passiones autem erant eis, tum ex propriis doloribus, tum ex doloribus aliorum quibus compatiebantur. Unde subdit: Et
Abbreviated transcription (Latin):
s inuera: intrare debuit. un: add̾. s intͦiuit inipm̃ce¬
dem uidendam. Ecce: aꝑte in his u̾b̾ ex porit apłc: melio
probat.ꝙ. meliorib hostiis .i. ꝙ. sua hostia. fuit dignior.
⁊ efficator: om̃ib aliis. qr ille hostie: sepe iterate: sunt
sine consũmatõne. ħ semel oblata: ad patͥam recducit.
cri. nũc appare ⁊ uultui ꝯ sieq uͦita: ut sepe offerat semet¬
ficeret: nec antiquis. qui similiter erant redimendi. ꝙ
pe se offerat. quemadmod pontifex iegis: intrat insc̃a
sc̃oꝵ:  ꝑsirgulos annos. in sanguine alieno. In
exemplari .i. templo: quod sbierat: ẽhiccelum. differt
⁊̃ magnus sacerdos. qui assistit uultui cłi. semꝑnuuis.
ad interpellandum pro nob̾ . ibi. sepe offerebat. hic semel.

Expanded text:
sed in vera intrare debuit. Unde addit: Sed, introivit in ipsum coevidendam. Ecce aperte in his verbis exponit Apostolus meliorprobat quod melioribus hostiis, id est quod sua hostia fuerit dignior et efficacior omnibus aliis, quia illae hostiae saepe iteratae sunt, sine consummatione. Haec semel oblata ad patriam reducit, quasi nunc apparet vultui Dei. Neque vero ita ut saepe offerat semetficeret, neque antiquis qui similiter erant redimendi quoret ut saepe se offerat, quemadmodum pontifex legis intra Sancta sanctorum per singulos annos in sanguine alienexemplari, id est templo quod ibi erat, est hic coelum. Differt etiam magnus sacerdos quia consistit vultui Dei semper vivus ad interpellandum pro nobis. Ibi saepe offerebat, hic semel,
Abbreviated transcription (Latin):
incordetĩtis. ꝑ eam euini. futura bona. qiͣ iamsunt
innob̾. qr faẽ subsistere in anima ur̃a: eaque non uidñ¬
t᷑. de quib ꝓͥe fidesẽ. de nisis enim. ñõ ẽ fides. s agnit̾o.
Hecẽ laus fid̃i. siquod c̃ditur: non uidet᷑. Nam ⁊ tho¬
tẽ. qm uiderat morientem. ⁊ c̾debat dm̃i ⁊ͥp̃a cãne
t᷑. sic̃ dic̃ uiuisquisq ocłis suns c̃disse: ño ip̃a ẽ: que ĩ nob

Expanded text:
ost. Per eam enim futura bona quasi jam sunt in nobis, quia facit subsistere in anima nostra ea quae non videntur de quibus proprie fides est. De visis enim non est fides, sed agnitio. Haec est laus fidei, si quod creditur non videtur. Nam et Thotem quam viderat morientem, et credebat Deum ipsa carne tur, sicut dicit unusquisque oculis suis credidisse, non ipsa est quae in nob
Abbreviated transcription (Latin):
Et autem fides. qi de side cep̃ agẽ; enis dignitatem ⁊ usũ.
ip̃ius fcũ assignatõne i. ⁊ plurima exemplor luce. dife
mepła ad romanos plene diximꝰ. ⁊ ĩo. hit breuiter
sperandaꝵ rer̃ .i. cansa: que res sperandas:. faciet qñq
subsistere in nob̾.ꝙ. ẽ dicere. faciet nos ꝯsequi futura¬

Expanded text:
t autem fides. Quia de fide coepit agere, ejus dignitatem et usum ipsius fidei assignatione et plurima exemplorum luce ostestola ad Romanos plene dixeramus. Et ideo hoc breviter d est, causa quae res sperandas faciet quandoque subsistere in nobis; quod est dicere: faciet nos consequi futura
Abbreviated transcription (Latin):
est cum spectacłm om̃ib fit. m on secreto exꝓurat᷑.
malt̾o antem .i. inaltera parte certaminis . s. indolore
quem habetis pro aliis. ests effecti sociitaliter coniisã¬
tium .i. assictue pacientium. quoꝵ exemplopati de¬
tium ceͣuos passionum: ⁊ uere socii factiestis: nam¬
⁊ m̃ctis. qui non poterant sibi necessaria querere. ꝯ¬
passi estis. sub ministrando necessaria. proqua cau¬
pinam bonioꝵ ur̃oꝵ susceꝑisus. qͣi donum es̃i. ⁊h:¬

Expanded text:
est cum spectaculum omnibus fit, et non secreto exprobratur. In altero autem, id est in altera parte certaminis, scilicet in dolore quem habetis pro aliis, estis effecti socii taliter conversantium, id est assidue patientium, quo exemplo pati detium contra vos passionum, et vere socii facti estis. et vinctis, qui non poterant sibi necessaria quaerere, compassi estis, subministrando necessaria pro qua caupinam bonorum vestrorum suscepistis. Q
Abbreviated transcription (Latin):
mnis. uam quis faciens irritam .i. p̃uaricans. leg̾e moy.¬
si: duob ł tͥb testib conuictus: siueilla miserat᷑oe
multo gͣuius pumentur. im̃: subd̾. Quanto gͦ mig̃
illuputatis deteriora meren supplicia: qui filium di
conculcau̾it. ̃. uilipenderit.: si nõ sufficere c̃dar ad sa¬
lutem. s ad ammalia: isanguinem xͥ. confirmatorem
t̾e. in quo tn. sc̃ificatus ẽ .i. remissionem accep̾. uita
ccͣ eum gͣuiter peccat. Pollutum em̃ sanguinemx
duc̃: qui ꝑcarnales obseruantias c̃dit pect̾a dimitti.
aqnib tͣrahit nos sanguis xͥ. ⁊ ita pollutꝰ ẽ: mos pol¬
luit. si abeo u̾nẽ remissio nos retrahit. Seq̃r. ⁊ sp̃ngͣre.¬
nt. Spui contumeliam fac̃. qui remistionem. qułup̃e
sp̃e fac̃: ascͥbit camalib obseruantiis ł qui eum maleui¬
uendo: a se abicit. Uł concłcat ille xꝑm: quilibere pec¬
cat. absq timore ⁊ penitentia. ⁊ qui eo indigne partici¬
pat. sanguinem pollutum duc̃. si ab eo mundatꝰ. ad

Expanded text:
nus. Nam quis faciens irritam, id est praevaricans legem Moysi, duobus vel tribus testibus convictus, sine ulla miseratione  Unde subdit. Quanto ergo magis illum putatis deteriora mereri supplicia qui Filium Dei conculcaverit, id est vilipenderit, si non sufficere credat ad salutem, sed animalia, et sanguinem Christi confirmatorem ntem. In quo tamen sanctificatus est, id est remissionem accepit, et ita contra eum graviter peccat. Pollutum enim sanguinem ducit, qui per carnales observantias credit peccata dimitti, a quibus retrahit nos sanguis Christi: ita pollutus est, et nos polluit, si ab eo unde est remissio nos retrahit. Et spirit. Spiritui contumeliam facit, qui remissionem quam ipse Spiritus facit, ascribit carnalibus observantiis, vel qui eum male vivendo a se abjicit. Vel conculcat ille Christum, qui libere peccat absque timore et poenitentia; et qui eo indigne participat, sanguinem pollutum ducit, si ab eo mundatus ad
Abbreviated transcription (Latin):
nores. eos hortando. ⁊ minores. ꝑfectos. mitantlo
eos. consideremus nos inuicem dico: non deserentes.
tempore ꝑsecufonis. collectonem nr̃m .i. collectos in
fectis. ut usti uiddeantu. receflunt. Culpat gͦ hic¬
illos. scinañtes tinitatem caritatis. qͣ inter alios ñ
possent habitare: causa sc̾itatis sue. qui potius. suo ex¬
emplo debuerunt consolan alios ũn: subd̾. s potiꝰ:
consolantes eos consolatur laborantem: qui pariter
in labore ꝑsistit. qr sub leuat̃o laboris ẽ: uisio c̃ labo¬
rantis. ut initinere fit. ⁊ tantomag̃ consolemur:
qnͣto magͥ uideritis diẽ retͥbutõnis: ꝑpassionem
ł cessandum. uoluntarie em̃ peccantib nob̾.i. nob̾inuo¬

Expanded text:
nores eos hortando et minores perfectos imitando eos. Consideremus nos invicem dico, non deserentes tempore persecutionis, collectionem nostram, id est collectos in usti videantur recedunt. Culpat ergo scindentes unitatem charitatis, quasi inter alios non possent habitare causa sanctitatis suae, qui potius suo exemplo debuerunt consolari alios. Unde subdit: Sed potius consolantes eos. Consolatur laborantem qui pariter in labore consistit, quia sublevatio laboris est visio collaborantis, ut in itinere fit. Et tanto magis consolemur, quanto magis videritis diem retributionis per passionem lis cessandum. Voluntarie enim peccantibus nobi
Abbreviated transcription (Latin):
declinabilem: ut non adterren adedinemꝰ. ꝯtessionem
spei nr̃e. que ẽ de eternis .i. teneaintis. ꝯfessionem.
⁊ spẽ. que ẽ ca euis. que spes nonẽ uacua. non confund̾̃.
speramꝰ. ⁊ sic̃ d̾s fideł ẽ inpromissis: ita nos sibi uult
sideles eẽ in ꝓmissis nñs. teneamꝰ dico: ⁊ ꝯsidemꝰ inui¬

Expanded text:
ndeclinabilem, ut non ad terrena declinemus, confessionem spei nostrae, quae est de aeternis, id est teneamus confessionem et spem quae est causa ejus, quae spes non est vacua, non confundit. speramus: et sicut Deus fidelis est in promissis, ita nos sibi vult fideles esse in promissis nostris. Teneamus dico, et consideremus invi
Abbreviated transcription (Latin):
.i. uitam eternam Nolite. qiͣ. qr sic passi estis: ⁊ ꝯfisi de
sub̾a meliori ⁊ manente. nolite itaq amitte ꝑipati¬
⁊ ħẽ quod ait. ad hu.t enimmodicun .i. paruotempo¬
re. ⁊ aliqñtulum .i. non uehement᷑. patiendum ẽ: imor:
qui uenturꝰ ẽ qñq ueniet rerͥbutor. ⁊ on tardabit. qr
ganc̾umẽ: ꝑ quod differantur agła. Iustꝰ antem. bie
dic̃ . . ꝑsolam fidem: si patiendi necessitat. non ingruat.
⁊̃ qui solam fidem ht sinon inminet passio: saluabr̃.¬

Expanded text:
 vitam aeternam. Nolite. Quasi dicat: Quia sic passi estis et confisi de substantia meliori et manente. Nolite, dico, amittere per impatihoc est quod ait, adhuc enim modicum, id est parvo tempore, et aliquantulum, id est non vehementer patiendum est et mox, qui venturgandum est, per quod differantur a gloria. Justus autem. Hic dicit quod per solam fidem, si patiendi necessitas non ingruat, etiam qui solam fidem habet si non imminet passio salvab
Abbreviated transcription (Latin):
ad exaunenda pecc̾a. non dico om̃ium: s multoꝵ. qi no
onĩs c̃cirit. Scc̾o aut̾ẽ aduentu. ueniens ad niditium:
apparebit ex pectantib se insalutẽ eoꝵ. qr nõ necessitate.
s uoluntate: pro peccatiseoꝵ mortuusẽ. Apparebit
dico: sine pec̾co .i. sine summilitudine carnis peccati. s po¬
erit hostia ꝓpec̃co. s uisticiã. in remimerando. ł damp¬
nando. ⁊ sinec indie ire hostia erit: multomintis: i aliis

Expanded text:
ad exhaurienda peccata. Non dico omnium, sed multorum, quia non ad exhaurienda peccata. Non dico omnium, sed multorum, quia non omnes credunt. Secundo, autem adventu, veniens ad judicium apparebit exspectantibus se in salutem eorum, quia non necessitate, sed voluntate pro peccatis mortuus est. Apparebit dico, sine peccato, scilicet sine similitudine carnis peccati, sed poerit hostia pro peccato, sed justitia in remunerando vel damnando, et si nec in die irae hostia erit multo minus in aliis
Abbreviated transcription (Latin):
tet eum sepe se offerre: opor tebat eum frequent̃ pati. met¬
ab orrgine mundi.ꝙ. nẽ seret: iemel passusẽ. incõsu̾
mat̾one scłoꝵ. Uĩi subd̾. Nuc aut̃ȩ.ꝑ inconueniens p̾¬
dictum conitat: ꝙ apparuit pat ꝑ hostiam suam. ñ sepe.
s semel oblatam: ad destitutõn̾ẽ pecc̾i . s. ut reatus dimiitat᷑.
ut uitum iamnõ dominet᷑ ii nob. quod milla alia hostia:
uultima etate scłi. inqua sunt omĩia ad impleta. que
an̾ erant inꝑfecta. ⁊ ̃o: nd opꝰ fuit. ut inciperet pati
ab orrgine mundi. Et quem ad mod. Ite ꝑħ probatur
& non nͥ semel pati debuit: qr lex nat᷑e ħ hominib sta¬
quo accipiant scdm̃q meruerunt .i. ut uitlicentur
scdm m̃ta. no restat ut ittn furgtant : utm̃ moriant᷑.¬
sic xxꝑc: eadem necessitate: ⁊ uire nat᷑e: oblatris ẽ. ño
sepe: s semel. aliter: eẽt miserabilior om̃ĩb homi¬
nib nonẽ intelligendum. quod aliqua sui necessi tare
mori. s nec indigemis. qr illa tina oblat̾o sufficit.

Expanded text:
et eum saepe se offerre, oportebat eum frequenter pati inciab originemationem saeculorum. Unde subdit: Nunc autem, per inconveniens praedictum constat quod apparuit Patri per hostiam suam, non saepe, sed semel oblatam ad destitutionem peccati, scilicet ut reatus dimittatur, ut vitium jam non dominetur in nobis: quod nulla alia hostia ultima aetate in qua sunt omnia adimpleta quae ante imperfecta, et ideo non opus fuit, ut inciperet pati ab origiquod nisi semel pati debuit, quia lex naturae hoc omnibusquo accipient secundum quod meruerunt, id est ut judicentur secundum merita, non restat ut iterum surgant, et iterum moriants eadem necessitate et jure naturae, oblatus est, non semel, sed saepe, aliter esset miserabilior omnibus hominibus. Non est intelligendum, quod aliqua peccati sui necessitate mori, sed nec indigemus quia illa una oblatio sufficit,
Abbreviated transcription (Latin):
ret dñs quod mortuus mortemuic̃. henim maiorurtꝰ
iuictaria uidecur inxͦ. quod ea potestate operatur mor¬
cuus: qua oꝑatus fuerat uitus sꝑquem accepimus. hicꝯ sqͣr ta¬
mendat eum: a lib̾alitate. hic enim. ostenditur. quidaue¬
nerabimur infuturo.⁊ alia dona: que om̃ia nob̾ clata st̃
gͣtis. Et accepimus nos soli apłi: apłatũ .i. autoritatem

Expanded text:
ret Dominus quod mortuus mortem vicit. Haec enim major virtus et victoria videtur in Christo quod ea potestate operatur mortuus qua operatus fuerat vivus. Per quem accepimus. Hic mendat eum a liberalitate. Hic enim ostenditur quid aucnerabimur in futuro, et alia dona quae omnia nobis data sunt gratis et accipimus nos soli apostoli apostolatum
Abbreviated transcription (Latin):
eandem acceꝑit. sic dicens. Triuitas nos sibireconcilia¬
uit. ꝑ ħ quod solum u̾bum carnem ip̃a tͥmtas fec̾. in quo
sic ueritas in conmutabił manet. humaneq diumneq na-¬
te᷑. ut sicuit uera semꝑ eius est diunitas: qm de patre in¬
conmutabilem h̃t. itauere. semꝑatq inconinutabił
eus humanitas sit. qmͣ sibiunitam. summa diuim¬

Expanded text:
ndum divinitatem. Trinitas enim nos sibi reconciliavit per hoc quod solum Verbum carnem ipsa Trinitas fecit. In quo sic veritas incommutabilis permanet humanae divinaeque naturae, ut sicut vera semper est ejus divinitas, quam de Patre incommutabilem habet, ita vera semper atque incommutabilis ejus humanitas sit, quam sibi unitam summa divin
Abbreviated transcription (Latin):
di: qͣ. hmis utiq potestaten. non oꝑandi manib nr̃is.
.i. cessandi alabore manuum: ĩe qi abstinet. coapłos re¬
p̃henddisse uideretur: add̾. Quis iilitat:⁊ c̃. L robat hic
ꝑsimilitu dines humanas. idem licere sibi ⁊ aliis.⁊ fup¬
ponit auctoritatem legis: ⁊ip̃ius dominitandem. q.
enim militat suis stipñdiis unqin : Et quis plan. uine.
debitum coapłos fuos. ssic̃ dominus constitiit ex euã¬
głio uiuentes panen gͣtuitum manducabant. ab eis
sumptum. quib gͣtuitam gr̾am p̃dicabant. ħ quid̾
sccłm humane consuetudinus licentiam. dicta sunt.

Expanded text:
: Habemus utique potestatem non operandi manibus nostris, id est cessandi a labore manuum. Et ne, quia abstinet, coapostolos reprehendisse videretur, addit: Quis militat, etc. Probat hic per similitudines humanas id licere sibi et aliis, et supponit auctoritatem legis, et ipsius Domini tandem. Quenim militat suis stipendiis unquam? Et quis plantavit videbitum coapostolos suos; sed sicut Dominus constituit, ex Evangelio viventes panem gratuitum manducabant, ab eis sumptum quibus gratuitam gratiam praedicabant. Haec quidem secundum humanae consuetudinis licentiam dicta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ydolotita ͤ uidens enim quis fr̾m ꝑitum in ydohosa¬
ẽficata edere. incip̃ ĩpe: edere. nõ illa conscĩa: qua ille ꝑi¬
ne causa sciens nioħ ẽẽ ydolum. s et̃ putat illicnim̾̃.
comedere. putans sub ydoli ueneratõne. p̃pquem sal
enim caritatis no emuli sunt. quaxͦ nos liberauit:
sicut hic: qui sublege ẽ.: in lege dr̃ peccare. Ita hii air
sicut egorĩ ab oñĩcarne. qr si esca scandaliz ar.s. m. ño.
meternuim .i. nec hic. nec infuturo. Sic̃ enam constat.
ꝙ nõ pꝰ mortem. sic certus sum: ꝙ nec inuita mandu¬
cabo. no̾ ꝙ mala sit esca: s ne scandali⁊em fr̃m meũ¬
¶Don sum lib̾. Incip̃ se pponere mexemplum. ut ucutꝰ
ip̃e abstinet alicits ꝓscandalo frm̾uitando. ita ⁊ illi
abstineant. Ip̃e enuim apłica dignitate potestatem
hñs: nõ oꝑari manib s de euangłio uiiere. nequ̾e
tñ accipiendo scandali ⁊ aret: abstinuit. qł. aiͭͫ licito.
de eo senserunt chorinthii. im̃ subd̃. non sumapłs: qrͣ¬

Expanded text:
dolothyta? Videns enim quis fratrem peritum in idolio sacrificata edere incipit et ipse edere, non illa conscientia qua ille peritiae causa sciens nihil esse idolum, sed esse putat illic unum, comedere, putans sub idoli veneratione, propter quemenim charitatis non aemuli sunt, qua Christus nos liberavit, Sicut hic qui sub lege est, in lege dicitur peccare, ita hi qui isicut et ego etiam ab omni carne, quia si esca scandalizat fratrem in aeternum, id est nec hic nec in futuro. Sicut enim constat quod non post mortem, sic certus sum quod nec in vita manducabo, non quod mala sit esca, sed ne scandalizem fratrem meuon sum liber? Incipit se proponere in exemplum, ut sicut ipse abstinet a licitis pro scandalo fratrum vitando, ita et illi abstineant. Ipse enim apostolica dignitate potestatem habens non operari manibus, sed de Evangelio vivere, ne quem tamen accipiendo scandalizaret, abstinuit. Quasi dicat: Abstde eo senserunt Corinthii. Unde subdit: Non sum apos
Abbreviated transcription (Latin):
corda aꝑit ad fidem. debet arare inspe. stipendioꝵ tẽ¬
poraliu. no pp̃ hanc sp̃e. nõ emm ħ debet ẽẽ intentõ
qĩ gͣna apaleis discernit. moꝵ qualitate. debet simi¬
liter h facere: inspe ꝑcipiendi: fruictus.i. stipendioꝵ.
Sinos uob. QLostqmͣ ꝓbauit ꝑsimilitudines: itemx-¬
cipiendi hũis qr sinos seminauimus uob̃. spũa .s. ea

Expanded text:
spe stipendiorum temporalium, non propter hanc spem; non enim haec debet esse intentio  a malis, quasi grana a paleis discernit, morum qualitate, debet hoc similiter facere, in spe percipiendi fructus stipendiorum. Si nos vobis. Postquam probavit per similitudines, cipiendi habemus, quia si nos seminavimus vobis spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
diis us : d. utiq hnĩs. Emisit enim dñs. s n̾ uissit.
apłis: acciꝑe nicessaria a subditis. ut quisquis uel¬
let. eouteretur. ꝙ sibiliceret ex domini constitutõ e.
Si quis uͦ uti nollet: nõ ccͣ uissum faceret. s de suo uite
cederet. potestas enim ẽ : ñ uissio dñi: acciꝑe sumptus.
⁊ñquid ñ bũis potestatem cͥcum ducendi nob̾cum.
sor oremiuulierem ut nob ministret: siẽ ⁊ ceti apłi ⁊¬

Expanded text:
dicat: Utique habemus. Permisit enim Dominus, sed non jussit apostolis accipere necessaria a subditis, ut quisquis vellet eo uteretur quod sibi liceret ex Domini constitutione; si quis vero uti nollet, non contra jussum faceret, sed de suo jure cederet. Potestas vero est, non jussio Domini, accipere sumptus. Et nunquid non habemus potestatem circumducendi nobiscum sororem mulierem, ut nobis ministret, sicut et
Abbreviated transcription (Latin):
derio doctrine dominice. ⁊ cupide uͥtutum: sequeb̾ãt᷑
apłos. ministrantes eis: ⁊ sumptus.⁊ ser uitia. sic ⁊ sal¬
uatorem secute sunt: ministrantes ei de facultatib suis.
Dõminus enim m̾̃r. eui angłimini st̃bant: infirmis
conpatiens: Iocillos hũit. quib mittẽtur pecunia. afide¬
lib data. iuctinecessaria. quos conm̃ dauit uide. iii
fures. si nonpossemus uitare: disceremiis ineccłia to¬
lerare. Et mulieres ministraturas᷑ sequi seuoluit.
aliene asalute. que ⁊ ministͣbant ei. sic ⁊ apłi. Aut ego.

Expanded text:
derio doctrinae Dominicae, et cupidae virtutum sequebantur apostolos, ministrantes eis et sumptus et servitia, sicut et Salvatorem sunt secutae ministrantes ei de facultatibus suis.Dominus enim noster cui angeli ministrabant infirmis compatiens loculos habuit, in quibus mitteretur pecunia a fidelibus data victui necessaria, quos commendavit Judae, ut etiam fures, si non possemus vitare, disceremus in Ecclesia tolerare. Et mulieres ministraturas sequi se voluit, alienae a salute, quae et ministrabant ei sicut et apostolis. Aut ego.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ: ⁊ mist̾ium regni celoꝵ. ẽ magnum sinos me. adsꝰ¬
tentatõnem: ur̃a carnalia. i. ħ temporalia. que uice
undulgentie. caris incdulte sunt: Si alii. item anu¬
nori ꝓbat. sibilicere sumptus ab eis accipere. dicens. si
alii. s. pieudo. sunt participes ur̃e potestatis .i. tampo¬
center utuntur ur̃is ut uos ip̃i: qr̃ ud potuis nos: apłi
quicausa salutis ur̃e laboramus.: S tñ. ⁊c̃ .. ecce mani

Expanded text:
um si nos metamus ad sustentationem vestra carnalia, id est haec temporalia quae vitae et indigentiae carnis indulta sunt. Si alii. Item a minori probat sibi licere sumptus ab eis accipere, dicens: Si alii, scilicet pseudo, sunt participes vestrae potestatis, id est tam potenter utuntur vestris, ut vos ipsi, quare non potius nos apostoli qui caus
Abbreviated transcription (Latin):
nib uidis erant seruanda: ⁊ eum uere peccasse. ñ
illa seruando: s alios fuo exemplo uidaizare cogñ¬
do. ut sit rep̃hensio uera: ñ dispñsatoria. Ait .ii. ieꝵ.
Ex hloco: impius porfilius petrum apaulo rephẽ¬
sil. nob̾ obic̃ uolens ⁊ lli macłamerroris. ⁊ huic ꝓ¬
cacitatis. incutere: uin ꝯmune. ficti doginatis accu¬
sare mencdatrum. dum inter seecclaꝵ pͥncipes dis
dicat᷑. namut̾q recte sentit. legem ñ ẽẽ tenendam.
⁊ꝙ. in om̃igũte quic̃q tim dm̃: ⁊ oꝑatur iusticiã.:
aceptus ẽ illi. s ut̃q cauta sintulat̾õne disp̃nsat.¬

Expanded text:
nibus Judaeis erant servanda, et eum vere peccasse, non illa servando, sed alios suo exemplo judaizare cogendo, ut sit reprehensio vera non dispensatoria. Ait enim Hieron.. Ex hoc loco impius Porphyrius Petrum a Paulo reprehensum nobis objicit, volens et illi maculam erroris, et huic procacitatis incutere, et in commune ficti dogmatis accusare mendacium, dum inter se Ecclesiarum principes dissdicatur. Nam uterque recte sentit legem non esse tenendam, et in omni gente quicunque timet Deum et operatur justitiam, acceptus est illi, sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
sum cor dirgͣ: ut ds̃ inp̃mium expectetur. Nam sibũ
oꝑaris: ⁊̃ adimnucos: ⁊ hylater tͥbuis: habes latitudi¬
nẽ. ⁊ sunhis usq infinemꝑseueras: habes longitudi
gitudo erit. nec latitudo. Nam hr̾e altitudinem: ẽ:
cogitare cdm̃. amare dm̃. ⁊ gͣtis amare ip̃m: ad uitorẽ.
ipĩncoronatorem. postremo ip̃m p̃iium depitare.
non aliud ab ip̃o: qmͣ ip̃m expectare. si amas. gͣtis ama.
siuere amas: ip̃e sit merces quem amas. ⁊ quod sit: pro¬
funlum caritatis .i. po̾sitis intellig̾e: occultum dĩ iuidici
um ẽe: quare isti dat. illiñ. Deꝓsundo enim iudicioꝵ
abyssus ⁊ ꝓsundumẽ. Nu̾ncgͦ: ip̃acaritas in bonisoꝑib
exercet᷑:. ad subueniendum aliis. ⁊ usq ad immicos por¬
rigitur.⁊ ħlatitudo ẽ. Nc longanimitate ad u̾sa tole¬
c̃ que illi ꝓmittit᷑ in excelso: ⁊ ħaltitudo ẽ. Existit uͦ ex
occulto ista caritas. ⁊ hẽ ꝓfundum. Profundum enĩ ẽ:¬
ad
gantur. cuiusgra sumus salui fati.

Expanded text:
sum cor dirigit, ut Deus in praemium exspectetur. Nam si bene operaris etiam ad inimicos et hilariter tribuis, habes latitudinem; et si in his usque in finem perseveras, habes longitudinitudo erit, nec longitudo. Nam altitudinem habere, est cogitare Deum, amare Deum, et gratis amare ipsum adjutorem, ipsum conatorem: postremo ipsum praemium deputare, non aliud ab ipso quam ipsum exspectare; si amas, gratis amas; si vere amas, ipse sit merces quem amas. Et quid sit profundum charitatis, id est possitis intelligere occultum judicium Dei esse, quare isti dat, illi non. De profundo enim judiciorum abyssus, et profundum est. Nunc ergo ipsa charitas in bonis operibus exercetur ad subveniendum 169 aliis, et usque ad inimicos porrigitur; et haec latitudo est. Nunc longanimitate adversa tolecit quae illi promittitur in excelso: et haec altitudo est. Existit vero ex occulto ista charitas: et hoc est profundum. Profundum enim eae gantur, cuius gratia sumus salui facti
Abbreviated transcription (Latin):
manitem dedit cdonas quid ẽ: quod humanitas: ascend̾.
.i. quomͦ humanitas ascendere poterat: nͥ qi ⁊ditas pri¬
nu̾ cdescen. in partes terre. que sunt: inferi.: aere. ut hũa¬
ne nate᷑ uniretur: Descend̾ quid̃ diuinitas nõlocaliter.
s ꝑ exinanitionem ⁊ qi lixerat humanitas ascend̾:⁊
ditas descend̾. ne ĩo uiderentur duo: subd̾. quides.i. ds̃:¬

Expanded text:
est quod humanitas ascendit, id est quomodo humanitas ascendere poterat? Nisi quia, et deitas primum descendit in partes terrae, quae sunt inferiores aere, ut humanae naturae uniretur. Descendit quidem divinitas non localiter, sed per inexanitionem: et quia dixerat humanitas ascendit, et deitas descendit, ne ideo viderentur duo, subdit: Qui descend
Abbreviated transcription (Latin):
que habetur cum plena scĩa. supeminet. ali caritati.
qr qnͣtomelius intelligit᷑ cds̃: tanto plus diligr᷑. io ceo
uos senx ista: ut phas scias: egͥpleamini bonoeundo.
inomnem plenitudinemdi. ut hicu̾tutum. p̾eabea¬
titudinis habeatis plenitudinem: Hane plenitudinẽ
di: quidam inhis uerbis sic intellexerunt: ut pu¬
tarent nos ħ idem futuros: quod ds̃ ẽ. dicentes. si ali¬
quid minus qͣm as uabebimus. ⁊ minores erimus. qͦ¬
mnͦ impiebim᷑ momnem plenitudinem cłi : s qmĩ
plebimur. ꝓfecto erimꝰ equales. D etestandut᷑ est
error iste. ñ eium sic implebuntur: ut sint ⁊ ip̃i. ple¬
mis ds. s ut ꝑfecte mnt plem dõ. Uł ita oro: ut pꝰsttis

Expanded text:
itati, quia quanto melius intelligitur Deus, tanto plus diligitur: ideo oro vos scire ista, ut per has scientias impleamini, bono, eundo in omnem plenitudinem Dei, ut hic virtutum, postea beatitudinis habeatis plenitudinem. Hanc plenitudinem Dei quidam in his verbis sic intellexerunt, ut putarent nos hoc idem futuros quod Deus est, dicentes: Si aliquid minus quam Deus habebimus et minores erimus, quomodo implebimur in omnem plenitudinem Dei? Sed quoniam implebimur, profecto erimus Deo aequales. Detestandus est error iste. Non enim sic implebuntur ut sint et ipsi plenus Deus, sed ut perfecti sint pleni Deo. Vel ita, oro, ut possitis
Abbreviated transcription (Latin):
sicut inspera: tanta ẽ longitudo quanta latitudo:
⁊ tanta altitudo qͣnt ⁊ ꝓfundum. ita undo: omĩa eci¬
lia sunt inmensitate infinitatis ĩnounum udem
trase hñs. ut soł ineffabilis ⁊ infinitus habeatur: sci¬
reriẽ. Cost imensitatem patͥs: iuuilt eosscire. Rarita

Expanded text:
sicut in sphaera tanta longitudo quanta latitudo, et tanta altitudo quantum et profundum, ita et in Deo omnia aequalia sunt immensitate infinitatis, imo unum et itra se habens, ut solus ineffabilis et infinitus habeatur. Scire, etc., post immensitatem Patris vult eos scire charita
Abbreviated transcription (Latin):
tio: ꝑseuerantiam significat. Altitudo autem in il¬
lo ligno est: quod ab eodem tnͣsu̾so: sursum u̾sus: ad
cap̃ eminet. ꝑ quod significatur: suꝑior ex pectatõ. Prosti¬
dumu̾eit inea parte ligni: que ñ apparet. que fixa ter¬
re:occultatur. untotum illud surg̃. quod ꝓsunditatem
significat.: gͣtuite gr̾e inqua multoꝵ ingenia conterẽf:
io uestigare conantia: ħ gͦ uerba apłi. sic intelligere so
ħoꝵ uboꝵ intellectus coaptatur. ut sit sñsus. que sit la¬
titudo in oꝑib caritatis. que extenditur iusq ad inimicoᷤ
diligendos. sic̃ xꝰ fecit. qui orauit ꝑimmicis. quod ost̾ñ¬
sumicnice sua fuit. que inlatum tensa est: adext᷑.
insinistiamuͥ manꝰ fixe: ꝑquas oꝑa signant᷑. que in hyla¬
ritate decet ẽẽ:⁊ que longitudo caritatis .s. quod usq infi¬
nem durare debet. un: dicitur dexꝰ. Cum dilexiss suoᷤ.
usq infinem dilex̃ eos. quod significatum est: ꝑ longitu¬

Expanded text:
tio perseverantiam significat. Altitudo autem in iltio perseverantiam significat. Altitudo autem in illo ligno est, quod ab eodem transverso sursum versus ad caput eminet: per quod significatur superiorum exspectatio. Profundum vero est in ea parte ligni, quae non apparet, quae fixa terrae occultatur, unde illud surgit, quod profunditatem significat gratuitae gratiae, in qua multorum ingenia conteruntur id vestigare conantia. Haec ergo verba Apostoli sic intelligere solhorum verborum intellectus coaptatur: ut sit sensus: Quae sit latitudo, in operibus charitatis, quae extenditur usque ad inimicos diligendos, sicut Christus fecit, qui oravit pro inimicis, quod ostensum in cruce sua fuit, quae in latum tensa est a dextra in sinistram, ubi manus fixae per quas opera signantur, quae in hilaritate decet esse, et quae longitudo charitatis, scilicet quod usque in finem durare debet. Unde dicitur de Christo: Cum dilexisset suos, usque in finem dilexit illos . Quod significatum est per longitu
Abbreviated transcription (Latin):
do: difficultas inuestigatõnis: i cogͥtionis. Et sciend̾:
qr inhis uerbis. siga ⁊ mist̾ium crucis ostendt᷑. qui .i.
qr uoluit mortuusẽ. quomodo uoluit mortuus ẽ. ño
frust̃ gͥ mortis tale genus eleg̃: in quolatitudinis ħꝰ:
⁊ longitudiis⁊⁊ altitudinis: ⁊ ꝓtunditatis: magister
tͥ existeret. qui dixꝰ tolle crucem .t. ⁊ sequere me. T ollit᷑
cnix: cum sp̃u: facta carnis mortificantur. qm̃ dui gͦ
euacuatur corpꝰ peccati.: qmdiu exterior homo corril¬
pitur: ut inteno renouet᷑ de die indiem. te pꝰ ẽciueiꝰ.
Incuius gͦ potestate erat mori. ł nonmori: i sic ł sc mo¬
ii. ñ frustra crucem elegit uͥte huic mundo crucifig̾et.
Namlatitudo ẽ incruce. transu̾sum lignum. uͥfigũ¬
tur manus. ꝙ. adbona oꝑa ꝑtineit qr ibi extenduntur
manꝰ. Longitudoẽ inea parte ligni. que ab ip̃o transu̾¬
so: ad terramtendit ⁊ ab ip̃o ligno: usq ad terram con¬
spicua est. ibi corpꝰ crucisigitur. ⁊ quodãmͦ stat. ⁊ip̃asta¬

Expanded text:
undo, difficultas investigationis et cognitionis. Et sciendum quia in his verbis figura et mysterium crucis ostenditur. Qui enim quia voluit mortuus est, quomodo voluit mortuus est. Non frustra igitur mortis tale genus elegit, in quo latitudinis hujus, et longitudinis, et altitudinis, et profunditatis magister tibi existeret. Qui dixit: Tolle crucem tuam, et sequere me . Tollitur crux, cum spiritu facta carnis mortificantur: quandiu autem evacuatur corpus peccati, quandiu exterior homo corrumpitur, ut interior renovetur de die in diem, tempus est crucis. In cujus ergo potestate erat mori vel non mori, et sic vel sic mori, non frustra crucem elegit, ubi te huic mundo crucifigeret. Nam latitudo est in cruce transversum lignum, ubi figuntur manus, quod ad bona opera pertinet, quia ibi extenduntur manus. Longitudo est in ea parte ligni quae ab ipso transverso ad terram tendit, et ab ipso ligno usque ad terram conspicua est: ibi corpus crucifigitur, et quodammodo stat, et ipsa sta
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuata sectantur. s in conmune. uͥ salus onu̾umẽ. c̃sułt.
auid possitis conp̾hendẽ : que sit .i. qnͣta eẽ clebet. latitu¬
do caritatis. quẽ debet usq ad inimicos extendi. ⁊ c̃ hyla-¬
ritate b̾ñoꝑan. qi qͥuit̾stis cdat: ꝑdit quod dat. Ooꝰ gͦ est la¬
titudine caritatis: ne pereat quicquid boni facis. s qͣl
habunclante iniquitate refrigessit nultor caritas:¬

Expanded text:
privata sectantur, sed in commune ubi salus omnium est consultant. Quid possitis comprehendere? Quae sit, id est quanta esse debet latitudo charitatis, quae debet usque ad inimicos extendi, et cum hilari, quia qui tristis dat, perdit quod dat. Opus ergo est latitudine charitatis, ne pereat quidquid boni facis. Sed quia abundante iniquitate refrigescit charitas
Abbreviated transcription (Latin):
habitar inuob. ut cum fidem hĩns: ip̃m hr uideam᷑.¬
rit. det uob̾ uͥtutem: ad dit. ⁊ det: ꝓ ꝑm
habitare inuob. Sunt enim aliqñ fotter
lit̾udinem arboris. que qnͣto plus terre figitur. tanto pł
trahit humorem.: ⁊ c̃scit: ⁊ uberius fructum reddit:⁊ fu̾¬
possitis conp̃hendere .i. persecte intelligere. cumomi̾ib¬

Expanded text:
habitat in vobis, ut cum fidem habemus ipsum habhabitat in vobis, ut cum fidem habemus ipsum habrit, det vobis virtutem, addit, et det Christum habitare in vobis. Sunt enim aliquando fortes litudinem arboris, quae quanto plus terrae figitur, tanto plus trahit humorem et crescit, et uberius fructum reddit, et funpossitis comprehendere, id est perfecte intelligere, cum omnib
Abbreviated transcription (Latin):
patre: omĩs paternitas incelo ⁊ incelo terra nominatur.
.i. excuius dispositione: funt nob̾patres: ⁊ nicelis angłi:
nob ꝑuidntes. u interra pͣlati. Et nota quod ñait. ẽ. pater¬
nitas. s nominatur. qr uec homo. nec anglus: uẽ ẽ pat̾.
ut ds: qui est pater om̃ium: c̾atione.: ⁊ fideliumrec̾atõe.
quos ad optauir infilios. Sicut enim. ds: qui solusu̾e ẽ:
⁊ solus uere bomis. eẽntie ⁊ bonitatissne nomen cetĩs
impertit: ut ip̃a quoq ẽẽ.:⁊ bona dicantur: ita up̃eqͥ
soluspater ẽ om̃ium rerum c̾atione: ⁊ fidelium regene¬
ratõne. pateruitatis nomen cetĩs dedit.ł nominatur.i. no
minabilisest. Ab̾ illo .ii. qui est pater ommum: ⁊ angłi
incelo: ⁊ homnnes interra. acceperunt: ut patres alior̃
adoptionis bñficio patrem se ee significat: dicens. Fili di
⁊ pͥusdet. x ꝑmꝑfidem habitare incordib ur̃is. quõd ad
hoc ꝓficit: uit securi de auxilio euif sitis: dum ꝑ tidem

Expanded text:
ra nominatur, id est ex cujus dispositione sunt nobis patres, et in coelis angeli nobis providentes, et in terra praelati. Et nota quod non ait, est paternitas, sed nominatur, quia nec homo, nec angelus vere est pater, ut Deus qui est Pater omnium creatione, et fidelium recreatione, quos adoptavit in filios. Sicut enim Deus qui solus vere est, et solus vere bonus essentiae et bonitatis suae nomen caeteris impartit, ut ipsa quoque esse et bona dicantur, ita et ipse qui solus Pater est omnium rerum creatione et fidelium regeneratione, paternitatis nomen caecis dedit. Vel nominatur, id est nominabilis est. Ab illo enim qui est Pater omnium, et angeli in coelo, et homines in terra acceperunt, ut patres aliorumadoptionis beneficio Patrem se significat, dicens: Fili, di per fidem habitare in cordibus vestris, quod ad hoc proficit ut securi de auxilio ejus sitis, dum per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
ga. lata. ⁊ alta. Ex occulta cdi .ii. uoluntate. uocat᷑ homo
ad participatõnem tante gr̃e. alius sic. alius autem sic
Uł ꝑfundum caritatis sunt.: eccłastica sac̃menta. que st᷑
ꝓfuinda: ⁊ iu estigabilia.: ⁊ iunt fundanit caritatis siñ
auib nõ ualet caritas. Intelligentes gͥ mysteriumeru

Expanded text:
 et alta. Ex occulta enim Dei voluntate vocatur homo ad participationem tantae gratiae, alius sic, alius autem sic. Vel profundum charitatis sunt ecclesiastica sacramenta quae sunt profunda et investigabilia, et sunt fundamentum charitatis, sine quibus non