comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
credentiũ. refrigerare conat᷑. Ue¬
nientq cum eo popłi multi om̃s
ascensores equoꝵ. de quib scrip¬
tum ẽ equum et ascensorẽ ꝓiccit
in mare: cȩtus magnꝰ et exercitus
uehemens. cum quib ascendes ait su¬
per popłm incũ isrł. quasi nubes et
caligo: ut oꝑias t̾ram meã. de qua
supra dictum ẽ In nouissimis dieb
eris. quando euangelica p̃dicatio:
et adducam te suꝑ t̾ram meã. Opor¬
tet enim et hereses ẽẽ ut probati
quiq manifesti fiant: et dei uolun¬
omĩa ꝑuersitatis eiꝰ dogmata de¬
relicta sint. ut scrant om̃s gentes
et intelligant me. cum scĩfĩcatus
fuero in te in oculis corum o gog.
hoc ẽ cum pęnis tuis me intellẽ¬
xerint iudicem. Et facit apostro-¬
pham ad ipsum gog. Nonne tu
ille es de quo locutus sum in dieb¬
antiquis. in manib seruoꝵ meoꝵ
propħarum isrł. moysi uidelicet
qui ait in numeroꝵ libro. dũ ta¬
xat iuxta septuaginta : egrediet᷑

Expanded text:
credentium refrigerare conatur. Vecredentium refrigerare conatur. Venientque cum eo populi multi, omnes ascensores equorum, de quibus scriptum est: Equum et ascensorem in mare . » Coetus magnus et exercitus vehemens, cum quibus « ascendens, ait, super populum meum Israel, quasi nubes et caligo, ut operias » terram meam, de qua supra dictum est; « In novissimis diebus eris, » quando Evangelica praedicatio. « Et adducam te super terram meam. Oportet enim, et haereses esse , » ut probati quique manifesti fiant, et Dei volunomnia perversitatis dogmata derelicta sunt. « Ut sciant omnes gentes, et intelligant me, cum sanctificatus fuero in te in oculis eorum, o Gog, » hoc est, cum poenis tuis me intellexerint judicem. Et facit apostropham ad ipsum Gog: « Nonne tu ille es de quo locutus sum in diebantiquis in manibus servorum meorum prophetarum Israel? » Moysi videlicet, qui ait in Numerorum libro, duntaxat juxta Septuaginta: « Egredietur
Abbreviated transcription (Latin):
mus dicitur. Dicent ergo saba et
dedan. et negotiatores tharsis et
om̃s scĩ. qui leonũ catuli nuncu¬
pantur. uel certe uillȩ. habitatio¬
nesq credentium. O gog. nũquid
icenxo uenis ut spolia rapras ȩc¬
clesię: et ideo multitudinẽ coti¬
gregasti. ut xp̃i possessio tua fiat
hereditas: Aut putas te argen¬
tum et aurum. quod in eloqiuio
sensuq in telligitur ȩccłiȩ posses¬
surum: ut auferas suppellectilem
omnẽq substantiã. et diripias ma-¬
nubias infinitas. xp̃i uictoriis con¬
gregatas: Propt̾ea o propħa ieze¬
chiel. qui in typo xp̃i appellaris fi¬
lius hominis. loquere ad gog: et
dic ei. Hȩc dicit dñs ds̃. Quando
totiꝰ mundi errore sublato. popłs
meus isrł qui mente cernit dm̃
habitauerit in eccłia confidenter.
siue in pace: tunc scies siue cor¬
surges. et uenies de loco tuo. Qui
sit aut̃ locus hereticȩ prauitatis:
sequens sermo demonstrat. A late¬
rib aquilonis: qui omnẽ calorẽ

Expanded text:
mus dicitur. Dicent ergo Saba et mus dicitur. Dicent ergo Saba et Dedan, et negotiatores Tharsis, et omnes sancti, qui leonum catuli nuncupantur, vel certe villae habitationesque credentium: O Gog, numquid idcirco venis ut spolia rapias Ecclesiae, et ideo multitudinem congregasti, ut Christi possessio tua fiat haereditas? Aut putas te argentum et aurum, quod in eloquio sensuque intelligitur, Ecclesiae possessurum, ut auferas supellectilem omnemque substantiam, et diripias manubias infinitas, Christi victoriis congregatas? Propterea, o Propheta Ezechiel, qui in typo Christi appellaris filius hominis, loquere ad Gog, et dic ei: Haec dicit Dominus Deus, quando totius mundi errore sublato, populus meus Israel qui mente cernit Deum, habitaverit 450 in Ecclesia confidenter, sive in pace: tunc scies, sive consurges, et venies de loco tuo. Qui sit autem locus haereticae pravitatis, sequens sermo demonstrat: A lateribus Aquilonis, qui omnem calorem
Abbreviated transcription (Latin):
bus. Qui populus possidere cȩpit
hereditatẽ xp̃i. et eẽ. habitator um¬
bilici trȩ : de qua scriptum ẽ. oꝑa¬
tus ẽ. salutem in medio t̾rȩ. Ueritas
enim de t̾ra orta ẽ: quȩ dicit iN
cuangłio: ego sum uia. ueritas et
uita. Hȩc illo cogitante atq dicen¬
te. et possessionem ȩccłiȩ rapere fe¬
stinante: gentes quȩ ab errore pri-¬
stmo conuersȩ fuerant ad salutem.
saba. et dedan. et negotratores thar-¬
sis. cartaginis siue maris. qui int̃
seculi huius fluctus bonis oꝑibus
quert̃ mercimonia: et om̃s uillȩ
earum. siue leones aut catuli leo¬
num. ut in hebraico continetur:
loquentur ei quę sccuntur. Ut au-¬
tẽ pro catulis leonum qui hebrai¬
ce dicunt᷑ caphir. septuaginta et
theodotio ponerent uillas: error ꝑ¬
spicuus ẽ. Si enim perchi litteram
seribas. appellatur catulus leonis:
sm aut̃ cem. quȩ hebraice dicitur
coph. ager appellatur et uilla: un¬
de et capharnaum. ager pulcherri¬

Expanded text:
bus . Qui populus possidere coepit bus . Qui populus possidere coepit haereditatem Christi, et esse habitator umbilici terrae, de qua scriptum est: Operatus est salenim de terra orta est ; quae dicit in Evangelio: Ego sum via et vita, et veritas . Haec illo cogitante, atque dicente, et possessionem Ecclesiae rapere festinante, gentes quae ab errore pristino conversae fuerant ad salutem, Saba et Dedan, et negotiatores Tharsis, Carthaginis, sive maris qui inter saeculi hujus fluctus bonis operibus quaerunt mercimonia, et omnes villae earum, sive leones, aut catuli leonum ut in Hebraico continetur, loquentur ei quae sequuntur. Ut autem pro catulis leonum, qui Hebraice dicuntur CAPHIR  , Septuaginta et Theodotio ponerent villas, error perspicuus est. Si enim per chi litteram scribas, appellatur catulus leonis: sin autem per ce, quae Hebraice dicitur COPH, ager appellatur et villa. Unde et Capharnaum, ager pulcherri
Abbreviated transcription (Latin):
quo scriptum ẽ ascensiones in
corde suo disposuit. Dicitq gog.
Ascendam ad tram absq inuro. si¬
ue proiectam: hoc ẽ quȩ dei auxi¬
lio destituta ẽ. nec dialecticoꝵ ar¬
gum̃tatione munita: ueniam ad
quiescentes habitantesq secure. si¬
ue in pace. Rex enim nr̃ pacificuᷤ
ẽ: et in paec locus eius. Om̃s inqͥt
habitant sine muro: uectes et
porte ñ sunt eis. Hoc diabolus
princeps hereticoꝵ loquit᷑: quod
nulla habcat munim̃ta ȩccłia. nec
sapientiã secularem quȩ apud dm̃
stulticra ẽ. ut diripiat spolia. et in¬
uadat p̃dam eccłiȩ: et inferat ma¬
num suã suꝑ eos qui deserti fue¬
rant. quando dei noticiam ñ ha-¬
bebant. et postea restituti ꝑ xp̃m.
ueniant ad patrem de quo loqui¬
tur i eurangelio: pat̾ reuelaui
nomen tuum hommibꝰ. Et ut sci¬
amus popło qui desertus fuerat
et postea restitutus. significari po¬
pulum xp̃ranũ: sequitur: et suꝑ
popłm qui ẽ congregatus ex genti¬

Expanded text:
quo scriptum est: Ascensiones in quo scriptum est: Ascensiones in corde suo disposuit . Dicitque Gog: Ascendam ad terram absque muro, sive projectam, hoc est, quae Dei auxilio destituta est, nec dialecticorum argumentatione munita; veniam ad quiescentes, habitantesque secure, sive in pace. Rex enim noster pacificus est, et in pace locus ejus . Omnes, inquit, habitant sine muro, vectes et portae non sunt eis. Hoc diabolus princeps haereticorum loquitur, quod nulla habeat munimenta Ecclesia; nec sapientiam saecularem, quae apud Deum stultitia est, ut diripiat spolia, et invadat praedam Ecclesiae, et inferat manum suam super eos qui deserti fuerant, quando Dei notitiam non habebant: et postea restituti per Christum, veniant ad Patrem, cui loquitur in Evangelio: Pater, revelavi nomen tuum hominibus . 449 Et ut sciamus populum qui desertus fuerat, et postea restitutus, significare populum Christianum, sequitur: Et super populum qui est congregatus ex genti
Abbreviated transcription (Latin):
populus: qui habitauit in pacc. et con¬
fidit in dño. Ascendens autẽ gog
ctm omĩ exercitu suo. quasi tempe¬
stas ueniet et quasi nubes: ut oꝑi-¬
at t̾ram credentium. Quis enim
hereticoꝵ quoꝵ princeps diabolus
ẽ ñ quasi tempestas uenit contra
eccłiam: et nube uerborum suorũ.
simplices quosq credentium op-¬
primere et oꝑire festinat: Unde
dicitur ad eum. Quantum in te ẽ.
cuncta oꝑies tu. et omĩa agmina
tua. et populi multi decum: pul¬
chreq ascendens gog ñ habet plu-¬
mam tioluntariam: ñ imbrẽ tem¬
porancum et serotinum. qui arentia
arua lȩtificet: sed tempestatem et
caliginem: ut cumeta tenebris et
errore confundat. Propt̾ea. hec ei
loquitur dñs ds̃. In illo tempore
hoc ẽ in dieb nouissimis. asceti¬
dent sermones suꝑ cor tuum: et
cogitabis cogitationẽ pessimam:
scriptura dicente. Si sp̃e potestatẽ
tuum ne dereliqueris. Econtra¬
rio aut̃ in scĩ cor ascendit ds̃: de

Expanded text:
populus qui habitavit in pace, et conpopulus qui habitavit in pace, et confidit in Domino. Ascendens autem Gog cum omni exercitu suo, quasi tempestas veniet, et quasi nubes, ut operiat terram credentium. Quis enim haereticorum, quorum princeps diabolus est, non quasi tempestas venit contra Ecclesiam, et nube verborum suorum, simplices quosque credentium opprimere et operire festinat? Unde dicitur ad eum: Quantum in te est, cuncta operies tu et omnia agmina tua, et populi multi tecum. Pulchreque ascendens Gog non habet pluviam voluntariam, non imbrem temporaneum et serotinum, qui arentia arva laetificet, sed tempestatem et caliginem, ut cuncta tenebris et errore confundat. Propterea haec ei loquitur Dominus Deus: In illo tempore, hoc est, in diebus novissimis, ascendent sermones super cor tuum, et cogitabis cogitationem pessimam, Scriptura dicente: Si spiritus potestatuum ne derelinquas . E contrario autem in sancti cor ascendit Deus, de
Abbreviated transcription (Latin):
na ad oꝑandam conducit᷑ uineã.
Ad quoꝵ tr̃am. id ÷ t̾ram monti¬
um. t̾ramq scõꝵ. quȩ affert cen¬
tenos et sexagenos et tricenos fructꝰ
uenit gog expugnandã: quȩ reuer¬
sa ẽ siue auersa a gladio: scit enim
scriptum. Dissipa dñe gentes quȩ
bella uolunt: et in pace consistit.
et congregata ẽ de populis et gen¬
tib multis. ut nationum errore
contẽpto ueniret ad montes isrł.
patriarchas uidelicet et propħas:
qui fuert̃ quondam deserti iugit̃.
sine lege et p̃ceptis dei: cui postea
dicitur. plures filii desertȩ. magis
quam eiꝰ quȩ habet uirum. Ista st̃
deserta et maquosa. in quib dia¬
bolus locũ inuenire ñ poterat: qͥa
uocati fuerant ad salutẽ. Et postea
assumptis aliis septem demonib
nequiores se. reuersus ẽ in domũ
suam: ad gentem uidelicet ifrael.
Hȩc inquit de populis educta ẽ.
subauditur t̾ra : siue hic de gentib
eductus ẽ ut intelligatur credentiũ

Expanded text:
ma ad operandam conducitur vineam , ma ad operandam conducitur vineam , ad quorum terram, id est, terram mitium, terramque sanctorum, quae affert centenos, et sexagenos, et tricenos fructus, venit Gog expugnandam, quae reversa est, sive aversa a gladio. Scit enim scriptum: Dissipa, Domine, gentes quae bella volunt . Et in pace consistit, et congregata est de populis et gentibus multis; ut nationum errore contempto, veniret ad montes Israel, patriarchas videlicet et prophetas, qui fuerunt quondam deserti jugiter sine lege et praeceptis Dei: cui postea dicitur: Plures filii desertae magis quam ejus quae habet virum . Ista sunt deserta et inaquosa, in quibus diabolus locum 448 invenire non poterat, quia vocati fuerant ad salutem, et postea assumptis aliis septem daemonibus nequioribus se, reversus est in domum suam , ad gentem videlicet Israel. Haec, inquit, de populis educta est, subauditur terra; sive hic de gentibus eductus est, ut intelligatur credentium
Abbreviated transcription (Latin):
imitantur armattirã apłi. et lori-¬
cas iusticiȩ habere se iactant: mul¬
titudo nimia ẽ. Omĩsq arripiunt
contra ȩccłram clipeum et gladiũ.
et sunt gentes seuissimȩ et inimicȩ
isrł: ꝑsẽ. ethiopes et libies. quorũ
aduersum popłm dei. in scripturis
scĩs bella narrantur. Gomer qͦq
et domꝰ tbogorma. qui ueniunt
de laterib aquilonis qui ẽ uentꝰ
frigidissimus. et nomine dexter
uocatur: totũq robur magog.
et om̃s qui subiecti sunt ei p̃opłi.
uenient cum illo ad p̃lumi: cuidi-¬
citur ꝑ yronian. p̃para te et iN¬
strue: et omnẽ multitudinẽ tuã
quȩ tins paret imꝑiis. coacerna
ad te. Sed scito. quod post dies mul¬
tos uisitaberis : uixta illud quod
scriptum ẽ. Uisitabo in uirga mi¬
quitates eorum: et in uerberib
peccata eoꝵ. In nouissimo inquit
annoꝵ uenies. Unde et ioħs lo¬
quitur : filioli mei. nouissima ho-¬
ra ẽ. Et populus gentiũ. undeci¬

Expanded text:
imitantur armaturam Apostoli, et loriimitantur armaturam Apostoli, et loricas justitiae habere se jactant : multitudo nimia est, omnesque arripiunt contra Ecclesiam clypeum et gladium, et sunt gentes saevissimae et inimicae Israel, Persae, Aethiopes, et Libyes: quorum adversum populum Dei in Scripturis sanctis bella narrantur Gomer quoque et domus Thogorma, qui veniunt de lateribus Aquilonis, qui est ventus frigidissimus, et nomine Dexter vocatur, totumque robur Magog, et omnes qui subjecti sunt ei populi, venient cum illo ad praelium. Cui dicitur per ironiam: praepara te, instrue, et omnem multitudinem tuam quae tuis paret imperiis coacerva ad te; et scito quod post dies multos visitaberis, juxta illud quod scriptum est: Visitabo in virga iniquitates eorum et in verberibus peccata eorum . In novissimo, inquit, annorum venies. Unde et Joannes loquitur: Filioli mei, novissima hora est . Et populus gentium hora undeci
Abbreviated transcription (Latin):
te siue conuertam: et poram fre-¬
num in maxillis tuis. Primum. a
sententia tua fluctuare te faciam
atq conuerti: et ponam frenum
in maxillis tuis. de quo scriptum
ẽ. in chamo et freno maxillas eoꝵ
constringe. qui ñ approxinant ad
te : ut indomitꝰ equus atq lasci¬
uiens. et corruens ꝑ p̃cipitia. fre-
no dñi subiugetur: ad quẽ ꝓpħa
dicit. Ascende suꝑ equos tuos: et
equitatio tua. salus. Et ad iob. ꝑ nu¬
bes et turbinẽ dicitur : tu circun¬
dedisti equo fortitudinẽ. Tales erait
equi et equites: quoꝵ multitudi¬
nẽ ioħs indit in cȩlo. Dicit ergo
ad gog. E ducam siue congregabo
te : et omnẽ exercitum uel fortitu¬
dinẽ tuam. Qui educitur. et de dis¬
ꝑsione congregatur : retrahitur
ad salutem. iuxta illud quod in
lege promittit᷑. Si fuerit disꝑsio tua
a sũmitate celi. usq ad sũmitatẽ eiꝰ:
inde congregabo te. Equos quoq
eius et equites uestitos loricis. qui

Expanded text:
te sive convertam, et ponam frete sive convertam, et ponam frenum in maxillis tuis. Primum, a sententia tua fluctuare te faciam atque converti. Et ponam frenum in maxillis tuis, de quo scriptum est: In camo et freno maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te ; ut indomitus equus atque lasciviens et corruens per praecipitia, freno Domini subjugetur: ad quem propheta dicit: 447 Ascende super equos tuos, et equitatio tua salus . Et ad Job per nubem et turbinem dicitur: Tu circumdedisti equo fortitudinem ? Tales erant equi et equites; quorum multitudinem Joannes vidit in coelo . Dicit ergo ad Gog: Educam, sive congregabo te, et omnem exercitum, vel fortitudinem tuam. Qui educitur, et de dispersione congregatur, retrahitur ad salutem, juxta illud quod in lege promittitur: Si fuerit dispersio tua a summitate coeli usque ad summitatem ejus, inde congregabo te . Equos quoque ejus et equites vestitos loricis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
pellantur: quȩ gentes inimicȩ et
aduersarię scortim. egrediunt᷑ ab
angulis t̃rȩ. lineam rectam relin¬
quentes. et dispositionẽ castrorum
dei quȩ narratur in numeris: et illud
testimoniũ nescientes. multi de orien¬
te. et occidente. et septemtrione. et
meridie uenlent: et discumbent cũ
abrabam et isaac et iacob. in regno
dei. & in alio loco: dieam aquiloni
affer: et affrico. noli prohibere. Ad¬
duc filios meos de tra longinqua:
et filias meas ab extremis trȩ: om̃s
qui uocati sunt nomine meo. Sed ñ
tales anguli t̃rȩ : de quib egredum.¬
tur gog et magog. Iuxta quos an¬
gulos stat meretrix in prouerbiis:
quȩ p̃tereuntes stultos iuuenes per
plateas. ꝑ latam indelicet et spati-¬
osam uram quȩ ducit ad mortem.
decipere festinat. Scribȩ quoq et
pharisei orant in angulis platea¬
rum. ut ab hominib uideant᷑: qui
recepert̃ mercedẽ suam. Quȩ ẽ. igit᷑
contra gog cõminatio. Circũagam

Expanded text:
pellantur. Quae gentes inimicae pellantur. Quae gentes inimicae adversariaeque sanctorum, egrediuntur ab angulis terrae, rectam lineam relinquentes, et dispositionem castrorum Dei; quae narratur in Numeris, et illud testimonium nescientes: Multi de Oriente, et Occidente, et Septentrione, et Meridie venient, et discumbent cum Abraham, Isaac, et Jacob in regno Dei . Et in alio loco: Dicam Aquiloni, affer; et Africo, noli prohibere. Adduc filios meos de terra longinqua, et filias meas ab extremo terrae, omnes qui vocati sunt nomine meo . Sed non tales anguli terrae, de quibus egrediuntur Gog et Magog: juxta quos angulos stat meretrix in Proverbiis , quae praetereuntes stultos juvenes per plateas, per latam videlicet et spatiosam viam quae ducit ad mortem, decipere festinat. Scribae quoque et Pharisaei orant in angulis platearum, ut ab hominibus videantur, qui receperunt mercedem suam . Quae est igitur contra Gog comminatio? Circumagam
Abbreviated transcription (Latin):
sus. principẽ capitis mosoch et
tubal. Et reuera nec in genesi nec
in alio seripturȩ loco. nec in iose¬
pho quidem. qui omĩum hebraica¬
rum gentium in primo antiqui¬
tatum libro exponit nomina. hanc
gentẽ potuimꝰ inuenire: ex quo
manifestum ẽ. ros. ñ gentem signifi¬
gog. princeps t̃rȩ: magog cero. gen¬
tes cẽ. dicantur: a pocalipsis uẽro.
gog et magog nationes ẽẽ. cõme¬
moret : quȩ̃ egreduntur de quat.¬
tuor angulis t̃rȩ. Et quomodo a
iacob qui postea appellatus ẽ. ifrł.
omĩs populus hebreorũ sortitus ẽ
nom̃: et aram siria. amefrau egip¬
tus. quoꝵ in genesi scripta sunt no
mina: sic et ã principe gog. omẽs
qui ei subditi sunt magog appellan¬
tur: mosoch aut̃ int̃pretatur am̃¬
tia: et tubal. tota uel omĩa. Prin¬
ceps igitur. et caput suꝑbientis am̃¬
tiȩ et omĩum maloꝵ. iuxta illud
quod scriptum ẽ. mundus in ma¬
ligno positus ẽ gog et magog ap¬

Expanded text:
sus: Principem capitis Mosoch, et sus: Principem capitis Mosoch, et Thubal. Et revera, nec in Genesi, nec in alio Scripturae loco, nec in Josepho quidem, qui omnia Hebraicarum gentium in primo Antiquitatum libro exponit nomina, hanc gentem potuimus invenire. Ex quo manifestum est, Ros non gemtem signifiGog, princeps terrae Magog esse dicatur. Apocalypsis vero et Gog et Magog nationes esse commemoret , quae egrediuntur de quatuor angulis terrae. Et quomodo a Jacob qui postea appellatus est Israel, omnis populus Hebraeorum Israel sortitus est nomen , et ab Aram Syria, a Mesraim Aegyptus, mina: sic et a principe Gog, omnes qui ei subditi sunt, Magog appellantur: Mosoch autem interpretatur amentia et Thubal tota vel omnia. Princeps igitur et caput superbientis amentiae, et omnium malorum, juxta illud quod scriptum est: Mundus in maligno positus est , Gog et Magog ap
Abbreviated transcription (Latin):
ne propħias: extremũ uaticiniũ
ẽ contra gog et magog. Si tẽpus
uidicii ẽ. uixta petrum ut inciprat
a domo dei. et uixta hunc eundẽ
iezechielem qui ait. et a scĩs meis
mus sermo fit contra uideam. in
qua confessio dñi ẽ et extremꝰ cont᷑
quadrupedequȩ m deserto sunt: re¬
cte et hic nouissimꝰ sermo fit cont᷑
gog et magog. qui obpugnant
ciuitatem deĩ. quam fluminis im¬
petus letificat et quȩ in isaia di¬
eit. ego ciuitas firma quȩ obpu¬
gnatur : et de qua in euangelio
scriptum ẽ ñ potest ciuitas abs-¬
condi suꝑ montẽ posita: et pleniꝰ
in psalmo. ierłm quȩ ȩdificatur
nt cuntas. cuius participatio eius
in id ipsum : montes in circuitu
eiꝰ. et dñs in circuitu populi sui.
Porro quod in exercitu gog siue ma¬
gog. qui uxta septuagnita. simina¬
chum. et theodotionem. princeps
ẽ ros mosoch et tubal: primã gen¬
tem ros. aquila in t̃pretatur cãput:
quẽ et nos secuti sumꝰ: ut sit seni¬

Expanded text:
ne prophetias, extremum vaticinium ne prophetias, extremum vaticinium est contra Gog et Magog. Si enim tempus judicii est, juxta Petrum, ut incipiat a domo Dei, et juxta hunc eumdem Ezechielem, qui ait: Et a sanctis meimus sermo fit contra Judaeam, in qua confessio Domini est, et extremus contra quadrupedes, quae in deserto sunt : recte et hic novissimus sermo fit contra Gog et Magog, qui oppugnant civitatem Dei, quam fluminis impetus laetificat . Et quae in Isaia dicit: Ego civitas prima, quae oppugnatur . Et de qua in Evangelio scriptum est: Non potest civitas abscondi super montem posita . Et plenius in psalmo: Jerusalem quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum . Montes in circuitu ejus, et Dominus in circuitu populi sui . Porro quod in exercitu Gog, sive Magog, qui juxta Septuaginta, Symmachum, et Theodotionem, princeps est Ros, Mosoch, et Thubal: primam gentem Ros, Aquila interpretatur caput, quem et nos secuti sumus, ut sit sen
Abbreviated transcription (Latin):
t̃renum sensum relinquentes. et iu¬
daicas atq aniles fabulas quę no¬
xiȩ st̃. ad quiescentes sibi detrahunt
in profundũ nimiũ: ad alta conseen¬
dunt: et multo peiores fingunt ne¬
nias ut in cęlesti ierłm. diaboli et
omĩs exercitus eius bella describãt:
nequitiȩ in cęlestibꝰ. Quę nos omĩa
lectoris arbitrio concedentes: non
tam aliena dampnare. quam ȩccle¬
siasticam explanationem affirmare
conabim᷑. Gog. greco sermone do¬
ma. latine tectum dicitur: porro
magog. int̃pretatur detecto. Omĩs
igitur suꝑbia et falsi nominis sci¬
entia. quȩ erigit se contra noticrã
ueritatis : his nominib demonstra¬
tur. Ista st̃ tecta : de quib et isaras
loquitur in uisione. contra uallem
sion. Quid tibi facttm ẽ nunc. qm̃
ascendisti et tu omĩs in tecta: Tec¬
tumq in t̃pretabimur hereticoꝵ
principes: et de tecto cos qui illoꝵ
suscepere doctrinas. & pulchre post
multas et misticas in hoc uolumi¬

Expanded text:
terrenum sensum relinquentes, et juterrenum sensum relinquentes, et judaicas atque aniles fabulas quae noxiae sunt , et acquiescentes sibi, detrahunt in profundum, nimium ad alta conscendunt, et multo pejores fingunt, ut in coelesti Jerusalem, diaboli et omnis exercitus ejus bella describant, nequitiae in coelestibus. Quae nos 445 omnia lectoris arbitrio concedentes, non tam aliena damnare, quam ecclesiasticam explanationem affirmare conabimur. A Gog Graeco sermone δόμα, Latino tectum dicitur. Porro Magog interpretatur, detecto. Omnis igitur superbia et falsi nominis scientia, quae erigit se contra notitiam veritatis, his nominibus demonstratur. Ista sunt tecta, de quibus et Isaias loquitur in visione contra vallem Sion: Quid tibi factum est nunc, quoniam ascendistis omnes in tecta vana ? Tectumque interpretabimur haereticorum principes: et de tecto eos, qui illorum suscepere doctrinas. Et pulchre post multas et mysticas in hoc volumi
Abbreviated transcription (Latin):
idem hiberos uel hispanos. hebrei
italos suspicantur: habentes secũ
in ȩxercitu ꝑsas. ethiopas et libras.
gomer quoq et thogorma. quos ga-¬
lathas et phrigas int̃pretantur: sa¬
beos quoq et dedan. cartaginenses.
in sua ponit apocalipsi : et cum fi-¬
niti fuerint mille anni. soluetur sa-¬
thanas de custodia sua. et egrediet᷑
ut seducat gentes in quattuor an¬
gulos t̃rȩ. gog et magog. ut cori¬
greget cos ad bellum: quoꝵ nume¬
rus ẽ. quasi arena maris. Et ascen¬
dert̃ ꝑ latitudinem t̃rȩ: et circun¬
dedert̃ castra sc̃oꝵ. et ciuitatẽ dile-¬
ctam: et descendit ignis a deo de
cȩlo. et deuorauit eos. Et diabolus
qui seducebat eos. missus ẽ. in sta¬
gnum ignis et sulphuris. ubi erat
bestia et pscudo propħa: et crucia
quod reuelationis titulo p̃notatur
eẽ. misticum. et reuelatione nos in¬
digere. ut possimus cum propħa di¬
cere: reuela oculos meos: et conside¬
rabo mirabilia de lege tua. Alii uero

Expanded text:
idem Iberos, vel Hispanos, Hebraei idem Iberos, vel Hispanos, Hebraei Italos suspicantur, habentes secum in exercitu Persas, Aethiopas, et Libyas: Gomer quoque et Thogorma, quos Galatas et Phrygas interpretantur: Sabaeos quoque et Dedan, et Carthaginenses, es quoque in sua ponit Apocalypsi: « Et cum finiti fuerint mille anni, solvetur Satanas de custodia sua, et egredietur ut seducat gentes in quatuor angulis terrae, Gog, et Magog, ut congreget eos ad bellum, quorum numerus est sicut arena maris. Et ascenderunt super latitudinem terrae, et circumdederunt castra sanctorum, et civitatem dilectam. Et descendit ignis a Deo de coelo, et devoravit eos: et diabolus qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris, ubi erat bestia et pseudopropheta: et cruciabquod Revelationis titulo praenotatur, esse mysticum, et revelatione nos indigere, ut possimus cum propheta dicere: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . Alii vero
Abbreviated transcription (Latin):
me illue. hoc ẽ. in t̃ram ifrł: quan¬
do edificatio templi describitur. et
cerimoniarum eiꝰ ordo narratur.
Dem obseruandũ : quod ponitur
siue obfirmatur facies propħȩ con-¬
tra gog tram. siue tre magog. Ob¬
firmatione enim et multa consi-¬
deratione uultus. opus ẽ. ut quę
dicuntur nosse possimꝰ: sođm il¬
lud apostolicũ. Nos aut̃ om̃s. re-¬
uelata facie głram dni contẽplan-¬
tes. in eandem imaginẽ reforma-
mur. a głia in głiam: quasi a dnĩ
sp̃u. Igitur iudei et nr̃i iudaizan¬
tes. putant gog gentes eẽ. scithi¬
cas. ĩ manes et mnumerabiles: quȩ
trans eaucasum montẽ. et mectiN
paludem. et propt̃ caspium mare.
ad in diam usq tendant᷑: et has
post mille annoꝵ regnũ. cẽ. a dra¬
bolo cõmouendas: quę ueniant in
t̃ram isrł ut pugnent contra scõs.¬
multis secum gentib congregatis.
Primũ mosoch. quos iosephus inter¬
p̃tatur cappadocas. dem tubal. qͦs

Expanded text:
me illuc, hoc est in terram Israel, quanme illuc, hoc est in terram Israel, quando aedificatio templi describitur, et caeremoniarum ejus ordo narratur. Deinde observandum est, quod ponitur, sive obfirmatur facies prophetae contra Gog terram, sive terram Magog. Obfirmatione enim 444 et multa consideratione vultus opus est, ut quae dicuntur, nosse possimus secundum illud Apostolicum: Nos autem omnes revelata facie gloriam Domini contemplantes, in eamdemmur a gloria in gloriam, quasi a Domini spiritu . » Igitur Judaei et nostri judaizantes putant Gog gentes esse Scythicas immanes et innumerabiles, quae trans Caucasum montem, et Maeotidem paludem, et propter Caspium mare ad Indiam usque tendantur, et has post mille annorum regnum esse a diabolo commovendas, quae veniant in terram Israel ut pugnent contra smultis secum gentibus congregatis. Primum, Mosoch, quos Josephus interpretatur Cappadocas, deinde Thubal, quos
Abbreviated transcription (Latin):
Set om̃e reptile quod mouet᷑ suꝑ
humũ: cunetiq homines qui sunt
suꝑ faciem t̃rȩ. Et subuertentur
siue scindentur montes: et cadent
sepes sitie ualles: et omĩs murus
in t̾ram corruet. E conuocabo ad¬
uersum eum in cietis montibus
meis gladium. siue omnẽ formi¬
dinẽ gladii: ait dñs ds̃. E ladius
unius cuiusq siue hominis. iN
frẽm suum dirigetur. Et iudica¬
bo eum peste siue morte. et sati¬
guine. et imbre uehem̃ti: et la¬
pidib ĩmensis. siue grandinis.
Ignem et sulphur pluam super
eũ. et suꝑ exercitũ enis: et suꝑ po¬
pulos multos. qui sunt cũ eo. Et
magnificabor. et scĩficabor et no¬
rum: et scient quia ego dñs. Primũ
historie fundam̃ta iacienda sunt:
sciendumq quod ad iez echnel pro¬
pħam. iste extremꝰ sermo dnĩ sit.
Neq enim post hunc. simile quid
possumꝰ inuenire: p̃ter illud quod
in uicesimo quinto anno scriptũ
ẽ transinigrationis iechonię: fac¬
ta ẽ. suꝑ me manꝰ dñ. et adduxit

Expanded text:
omne reptile quod movetur super humum: cunctique homines qui sunt super faciem terrae, et subvertentur  sive scindentur montes, et cadent sepes  sive valles: et omnis murus in terram corruet. Et convocabo adversum eum in cunctis montibus meis gladium  sive omnem formidinem gladii: dicit Dominus Deus. Gladius uniuscujusque  sive hominis in fratrem suum dirigetur. Et judicabo eum peste  sive morte et sanguine, et imbre vehementi et lapidibus immensis  sive grandinis. Ignem et sulpheum, et super exercitum ejus, et super populos multos, qui sunt cum eo. Et magnificabor, et srum, et scient quia ego sum Dominus. » Primum historiae fundamenta jacienda sunt, sciendumque quod ad Ezechielem prophetam iste extremus sermo sit Domini. Neque enim post hunc simile quid possumus invenire, praeter illud quod in vicesimo quinto anno scriptum est transimigrationis Jechoniae: Facta est super me manus Domini, et adduxit
Abbreviated transcription (Latin):
et cunctis patensꝰ sed plerisq ex
parde eẽt absconditũ. Nunc enĩ
uidemꝰ in enigmate: et necdum no-¬
uimus sicut oportet nos scire: cum
aut̃ uenerit quod ꝑfectum ẽ tunc
quod ex parte fuerat destruetur.¬
& erat similitudo palmarũ: hinc
atq inde. Elegant̃ in interiorib
templi et in scĩs scõꝵ. ñ posuit dex¬
tram et sinistram. ne quid siNi¬
strum. in his quȩ magna sunt et
archana. dicere uideretur: sed hinc
atq inde : uxta illud quod in
euangłio scriptum ẽ. Qui te ꝑcus¬
serit m dexteram maxillã: prebe
ei et alteram. Numquid dicere
potuit et sinistram. Sed qͣndo ꝑ¬
cutitur dextra. p̃betur altera dex¬
tera : quia in sc̃õ uiro utrumq dex¬
trum. utrumq ꝑfectum ẽ. Et in hu¬
meris uestibuli scd̾m latera domus.
latitudinẽq parietũ : pro quo septu

Expanded text:
et cunctis patens, sed pleraque ex et cunctis patens, sed pleraque ex parte esset absconditum. Nunc enim videmus in aenigmate, et necdum noimus, sicut oportet nos scire; cum autem uenerit, quod perfectum est, tunc, quod ex parte est, destrueturEt erat similitudo palmarum hinc atque inde. Eleganter in interioribus templi et sanctis sanctorum non posuit dextram et sinistram, ne quid sinistrum in his quae magna sunt et arcana dicere videretur, sed hinc atque inde, juxta illud quod in Evangelio scriptum est: Qui te percusserit in dexteram maxillam, praebe ei et alteram . Numquid dicere non potuit, et sinistram? Sed quando percutitur dextra, praebetur altera dextra: quia in sancto viro utrumque dextrum, utrumque perfectum est. Et in humerulis vestibuli secundum latera domus, latitudinemque parietum: pro quo LXX
Abbreviated transcription (Latin):
ob et ingentib sed in quattuor
minorib claudatur uel aꝑiatur¬
foribꝰ. In quib ostiis templi siue
scã scõrum. celata erant cherubim
de quib supra dirimus. et sculptu¬
rę palmarũ : ut post scientię multi¬
tudinẽ. uictoria intrantib p̃bere¬
tur. Quȩ sculptura palmarũ: iN
om̃ib quoq parietib tẽpli erat.
Redditq causas. quare celata fu¬
erint in ipsis ostiis cherubim. et
palmarũ expressȩ similitudines:
unde et grossiora erant ligna in
uestibulo porte form secus : ut et
firmitatẽ haberent. et celaturã
possent recipere. Pulchreq uixta
intelligentiam sp̃ualem. firmiora
et celata sunt ostia : ut et firmi¬
tatem habeant et pulchritudinẽ:
ne quis ad scã scõꝵ similis oriȩ̨
possit irrumꝑe. et sibi sacerdoti¬
fenestrȩ obliquȩ siue absconditȩ:
ut ipsum quoq lumen quod p̃be¬
batur intrinsecus. ñ haberet ꝑfe¬
ctam scientiã. nec clarum lumen

Expanded text:
obus et ingentibus, sed quatuor obus et ingentibus, sed quatuor minoribus claudatur vel aforibus. In quibus ostiis templi, sive sancti sanctorum caelata erant Cherubim, de quibus supra diximus, et sculpturae palmarum, ut post scientiae multitudinem, victoria intrantibus praeberetur. Quae sculptura palmarum in omnibus quoque parietibus Templi erat. Redditque causas quare caelataepalmarum expressae similitudines, unde et grossiora erant ligna in vestibulo portae forinsecus ut et firmitatem haberent, et coelaturam possent recipere. Pulchreque juxta intelligentiam spiritalem firmiora et caelata sunt ostia, ut et firmitatem habeant et pulchritudinem, ne quis ad Sancta sanctorum similis Oziae possit irrumpere, et sibi sacerdotifenestrae obliquae sive absconditae, ut ipsum quoque lumen, quod praebebatur intrinsecus, non haberet perfectam scientiam, nec clarum lumen
Abbreviated transcription (Latin):
go ille qui propħam in adita tem¬
pli introduxerat. et int̾ cetera os¬
tenderat ci altare ligneum. quod
et angulos et cornua iuxta septira-¬
ginta et parietes habebat ligneos:
dixit ei. Hoc altare quod respicis.
ipsa ẽ. mensa coram dño: quȩ iN
similitudine rubi ardet. et ñ com¬
buritur. De qua sc̃s loquitur ad
dm̃: parasti in conspectu meo m̃¬
sam: aduersus eos qui tribulant
me. Duo quoq ostra erant iN
templo. et in ipso scũario : ꝑ quȩ
utriusq instrum̃ti sacramenta
monstrant᷑. Et in duob oftiis
ex utraq parte bina erant ostio¬
la: quȩ in se muicem plicabant᷑.:
ut et in historra. spũalem habeas
intelligentiam: et in tropologia. hi¬
storiȩ ueritatẽ. Quoꝵ utrũq altero
indiget : et si unum defuerit. ꝑfec¬
ta caret scientia. Quod aut̃ sequit᷑.
bina ostia erant ex utraq parte
ostioꝵ : iuxta litteram ꝑspicuum
ẽ. Solent enum in maiorib triclina¬
is. bina sibi herere atq coniungi.
ut maior introitus nequaquam du¬

Expanded text:
go ille qui prophetam in abdita templi introduxerat, et inter caetera ostenderat ei altare ligneum, quod et angulos et cornua, juxta Septuaginta, et parietes habebat ligneos, dixit ei: Hoc altare quod respicis ipsa est mensa coram Domino, quae in similitudine rubi ardet et non comburitur. De qua sanctus loquitur ad Deum: « Parasti in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me . » Duo quoque ostia erant in templo, et in ipso sanctuario, per quae utriusque instrumenti sacramenta monstrantur. Et in duobus ostiis ex utraque parte bina erant ostiola, quae in se invicem plicabantur: ut et in historia spiritalem habeas intelligentiam, et in tropologia historiae veritatem, quorum utrumque altero indiget, et si unum defuerit, perfecta caret scientia. Quod autem sequitur: « Bina ostia erant ex utraque parte ostiorum, » juxta litteram perspicuum est. Solent enim in majoribus tricliniis bina sibi haerere atque conjungi, ut major introitus nequaquam du
Abbreviated transcription (Latin):
lius quid muenire potes.: doce: li¬
bent̃ discimus quod nescimꝰ. Et
extra portam interiorẽ gazofila¬
tia cantoꝵ. in atrio interiori: quod
Ierat in latere portę respicientis
ad aquilonem. Et facies eoꝵ con¬
⁊ tra uiam australem una. ex latere
portȩ orientalis: quȩ respiciebat
ad inam aquilonis. & dixit ad me.
hoc ẽ. gazofilatium. quod respicit

Expanded text:
lius quid invenire potes, doce: lilius quid invenire potes, doce: libenter discimus quod nescimus. « Et extra portam anteriorem gazophylacia cantorum in atrio interiori, quod erat in latere portad aquilonem: Et facies eorum contra viam australem, una ex latere portae orientalis, quae respiciebat ad viam aquilonis. Et dixit ad me: Hoc est gazophylacium
Abbreviated transcription (Latin):
descripta ẽ. ponuntur uasa. in qͥb
immolat᷑ olocaustum martirum:
de quib dicitur. p̃ciosa in conspe¬
ctimȩ. qui continentra et corporis
scĩtate animas suas ĩmolant dño.
Al ensarũq istarum nomina. pu-¬
to in matheo et luca marco et
ioħe apłis contineri: quarũ coro¬
na desuꝑ flexa intrinsecus ꝑcircu¬
itum. margines ambiebat. ut olo¬
causta cont̾ieret intrinsecus. et ñ
passim fluere ꝑmitteret. teneretq¬
carnes oblationis: siue ut septiragin¬
ta transtulert̃. et ipsȩ mensȩ tectȩ
erant desuꝑ propt̃ imbrium uio¬
lentiam. et ȩstitii solis nimrã sicci¬
tatem: ut carnes desuꝑ positȩ pos¬
sint dicere cum propħa. Per diem
sol ñ uret nos: neq luna ꝑ noctem.
Quoꝵ alterum. nimiis pluuiis et
tempestatib tribulationum. dissol¬
uit oblationes : alterum. uehem̃ti
estu ꝑsecutionum. arescere facit
quicquid oblatum ẽ. Ignosce lec¬
tor: difficultati locoꝵ. Aut si me¬

Expanded text:
descripta est, ponuntur vasa in quibus descripta est, ponuntur vasa in quibus immolatur holocaustum martyrum, de quibus dicitur: Pretiosa in conspectimae, qui continentia, et corporis sanctitate, animas suas immolant Domino. Mensarumque istarum nomine, puto in Matthaeo, et Luca, Marco et Joanne apostolis contineri: quarum corona desuper flexa intrinsecus, per circuitum margines ambiebat, ut holocausta contineret intrinsecus, et non passim fluere permitteret, teneretqcarnes oblationis, sive ut LXX transtulerunt: Et ipsae mensae tectae erant desuper, propter imbrium violentiam, et aestivi solis nimiam siccitatem: ut carnes desuper positae, possint dicere cum propheta: Per diem sol non uret nos, neque luna per noctem . Quorum alterum, nimiis pluviis, et tempestatibus tribulationum dissolvit oblationes; alterum vehementi aestu persecutionum arefacit quidquid oblatum est. Ignosce, lector, difficultati locorum: aut si me
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt᷑ quattuor m̃sȩ de lapidibus
quadris extructe. et hȩ ipsȩ ad sacri¬
ficium olocausti: isti sunt uiui lapi¬
des qui uoluunt᷑ suꝑ tram: et habent
secum angularem lapidem. quo uete¬
ris et noui instrum̃ti parietes con-¬
tinent᷑. Quattuor aut̃ numerꝰ euan¬
gelica sacram̃ta demonstrat: longi¬
tudine et latitudine habens unum
cubitũ et dimidiũ. id ÷ ꝑ quadrum:
quȩ simul uincta tres cubitos faci¬
unt. Qui tres cubiti. habent in alti¬
tudine cubitum unum : ut miste.¬
ria trmitatis. unius cubiti hoc ẽ
diuinȩ maiestatis m̃sura conser¬
uet: dicente dño ad discipłos. Ite
baptizate om̃s gentes: in nomi¬
ne patris et filii et sp̃c scĩ. Nom̃
aut̃ dei. quasi unius altitudinis en¬
bitus ẽ. qui tres cõplectitur pro¬
prietates : et olo causta oblationũ
nr̃arum semꝑ assumit. Suꝑ ipsas
aut̃ quattuor m̃sas olocaustorũ.¬
de uiuis lapidib extructas: quarũ
longitudo et latitudo et altitudo

Expanded text:
feruntur quatuor mensae de lapidibus feruntur quatuor mensae de lapidibus quadris exstructae, et hae ipsae ad sacrificium et holocaustum , isti sunt vivi lapides qui volvuntur super terram, et habent secum angularem lapidem, quo veteris, et novi Instrumenti parietes continentur. Quatuor autem numerus Evangelica sacramenta demonstrat, longitudine et latitudine habens unum cubitum et dimidium, id est, per quadrum, quae simul juncta tres cubitos faciunt, qui tres cubiti habent in altitudine cubitum unum; ut mysteria Trinitatis unius cubiti, hoc est divinae majestatis mensura conservet, dicente Domino ad discipulos: Ite, baptizate omnes gentes in nomine Patris, et Filii et Spiritus sancti . Nomen autem Dei, quasi unius altitudinis cubitus est, qui 489 tres complectitur proprietates, et holocausta oblationum nostrarum semper assumit. Super ipsas autem quatuor mensas holocaustorum vivis lapidibus exstructas, quarum longitudo, et latitudo, et altitudo
Abbreviated transcription (Latin):
gnoseamꝰ: intrõ gressi gazofilatra. in
quib templi diuitiȩ continent᷑: et
lauantur orationes nr̃e. ab omĩ sorde
peccati. Menseq ex utraq parte.
binȩ sunt posite : ut primũ immo¬
letur olocaustum. qđ totum sacer ig.¬
nis absumat. demn pro peccato: et ad
extremũ pro ignorantia: qđ uel scien¬
tes cõmisimꝰ. uel ignorantes. Ad latꝰ
quoq exterus. iuxta septuaginta
erat riuus fabrefactus : qui olocau¬
stoꝵ cineres. et carniũ uirulentias
efferebat exterius. Siue erant duȩ
mense. et ad latus alterum uestibu¬
li eiꝰdem porte. dnȩ m̃sȩ: id ÷ ex utraq
parte quat̾nȩ : quattuor hinc. et qͣt¬
tuor inde & post tergum siue ad la¬
tus carum. aliȩ octo mensȩ: ut simul
faciant m̃sas sedecim. Quo numero.
propħarum misteria demonstrant᷑:
ut quicquid ꝑ euangelicam offeri¬
mus dignationẽ: predictũ. eoꝵ ua-¬
ticinationib approbemꝰ. Quodq in¬

Expanded text:
gnoscamus, introgressi gazophylacia, in gnoscamus, introgressi gazophylacia, in quibus templi divitiae continentur, et lavantur orationes nostrae ab omni sorde peccati: mensaeque ex utraque parte binae sunt positae, ut primum immoletur holocaustum, quod totum sacer ignis assumat, dein pro peccato, et ad extremum pro ignorantia, quod vel scientes commisimus, vel ignorantes. Ad latus quoque exterius, juxta Septuaginta, erat rivus fabrefactus, qui holocaustorum cineres et carnium jurulentias efferebat exterius: sive erant duae mensae, et ad latus alterum vestibuli ejusdem portae duae mensae, id est, ex utraque parte quaternae, quatuor hinc, et quatuor inde, et post tergum, sive ad latus earum aliae octo mensae: ut simul faciant mensas sedecim: quo numero prophetarum mysteria demonstrantur: ut quidquid per Evangelicam offerimus dignationem, praedictum eorum vaticinationibus approbemus. Quodque in
Abbreviated transcription (Latin):
nificet. et supra ãmoniumꝰ: et e re¬
gione oftendere potest nr̃a trans¬
latio. Nec necesse ẽ suꝑ hoc sepe am¬
monere lectorem: et prudentia eiꝰ
studioq diffidere. Introducit᷑ ergo
rursum ad portã quȩ respiciebat̃
aquilonem: sed nequaqͣm ut supra
ad atrium exteriꝰ. sed in terius. In
eo enim quod in consequentib di¬
citur. uestibulũ eius respiciebat
in atriũ exteriꝰ. ostenditur hoc atii¬
um fuisse intrinsecus: ꝑ quod profec¬
tus ingredientis ostenditur: dum in
singulis locis. nomina m̃sureq sunt
propriȩ. et fenestre ꝑ circuitũ lumi¬
nis. plena scientiȩ uniuersa monstrã¬
tes: et ꝑ quinquaginta et uiginti
quinq cubita. remissionis diuinoꝵq
sensuum sacram̃ta sunt posita: ut
in uestibulo atrii interioris positi ex¬
teriora uideamꝰ. et p̃teritoꝵ et p̃sen¬
tium notieram contẽplantes: ꝑ qͣm
ueniamꝰ ad duplices palmas atq ui-¬
ctorras. et octo graduum misterra co¬

Expanded text:
nificet, et supra admonuimus, et e renificet, et supra admonuimus, et e regione ostendere potest nostra translatio: nec necesse est super hoc saepe admonere lectorem, et prudentiae ejus studioque diffidere. Introducitur erursum ad portam, quae respiciebat ad aquilonem, sed nequaquam ut supra ad atrium exterius, sed interius. In eo enim, quod in consequentibus dicitur, vestibulum ejus respiciebat in atrium exterius, ostenditur hoc atrium fuisse intrinsecus: per quae profectus ingredientis ostenditur, dum in singulis locis nomina mensuraeque sunt propriae, et fenestrae per circuitum luminis plena scientiae universa monstrantes, et per quinquaginta et viginti quinque cubita remissionis divinorumque sensuum sacramenta sunt posita, ut in vestibulo atrii interioris positi exteriora videamus, et praeteritorum et praesentium notitiam contemplantes, per quam veniamus ad duplices palmas atque victorias, et octo graduum mysteria co
Abbreviated transcription (Latin):
nio. hebraica ueritas. a septiragin¬
ta int̃pretum editione discordãt.
Hoc enim quod diximꝰ ubi lauabunt
olocaustum. et in uestibulo portae.
caustum et pro peccato.in septira.¬
ginta ñ habetur: sed in plerisq
codicib. de theodotione additum ẽ.
Rursum ubi nos diximꝰ et labra
earum palmmi uniꝰ reflexa intrm¬
sccus ꝑ circuitum: septuaginta
transtulert̃. et gẏsum palmi ha¬
bentes dolatum intrinsecus. ꝑ cir¬
cuitum. Quod uerbum utrum he¬
breum an grecum sit. scire ñ possũ:
nisi hoc tantũ quod pro gyso. sim¬
machus et theodorio labra: aquila¬
ro plurali. sccundo. labra transtule¬
rt̃: pro quo in hebreo habęt̾ asse¬
fanaim. Et ubi nos diximꝰ. super
m̃sas aut̃ carnes oblationis: sep¬
tuaginta posuere de suo. et in men¬
sis d̾esuꝑ tecta ut oꝑrantur a plu¬
uia et a siccitate Illud autẽ quod
hebreis nominib edidert̃. thee et
elau. et ȩlãmoth et ęlam. quid sig¬

Expanded text:
nio Hebraica Veritas a Septuaginnio Hebraica Veritas a Septuaginta Interpretum editione discordat. Hoc enim quod diximus: Ibi lavabunt holocaustum, et in vestibulo portae caustum et pro peccato, in Septuaginta non habetur: sed in plerisque codicibus de Theodotione additum est. Rursum ubi nos diximus: Et labia earum palmi unius reflexa intrinsecus per circuitum, Septuaginta transtulerunt, et gisum palmi habentes dolatum intrinsecus per circuitum. Quod verbum, utrum Hebraerum, an Graecum sit, scire non possumus, nisi hoc tantum quod pro giso, Symmachus et Theodotio, labia, Aquilaro plurali; secunda, labia transtulerunt: pro quo in Hebraeo habetur ASEPHATHAIM  . Et ubi nos diximus, super mensas autem carnes oblationis, Septuaginta posuere de suo, et in mensis desuper tecta, ut operiantur a pluvia et siccitate. Illud autem quod Hebraeis nominibus ediderunt, Thee, et Elau, et Elalamoth, et Aelam, quid sig
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ quin quaginta cubitoꝵ:
et latitudinẽ uigĩnti quinq cubi¬
bat in atrium exterus. Et cęlatu¬
ra palmarũ in fronte illius: hinc
et inde. In octo gradib ascensus
eius. & ꝑ singula gatofilatra osti¬
um in frontib portarũ. Ibi laua¬
bant olocaustum. Et in uestibulo
portȩ due mensȩ hine. et duȩ men
sȩ inde: ut ĩmolaretur suꝑ eas olo¬
caustum. et pro peceato. et pro de¬
licto & ad latus exterius quod as¬
cendit ad ostium portȩ quȩ ꝑgit
ad aquilonem. duȩ m̃se: et ad latꝰ
alterum ante uestibulum portae.
duȩ m̃sȩ. Quattuor m̃sȩ hine. et
quattuor mensȩ inde: ꝑ latera por¬
te. Dcto mensȩ erant: suꝑ quas
ĩmolabant. Quattuor aut̃ mensȩ
ad olocaustum. de lapidib qͣdris
extructȩ longitudine cubiti uniꝰ
et dimidii: et latitudine cubiti
Iumniꝰ et dimidii. et altitudine cu¬
unius: reflexa intrinsecuis ꝑ cir¬
cuitum. Suꝑ mensas aut̃: carnes
oblationis. Multũ in hoc testimo¬

Expanded text:
a cubitorum et latitudine viginti quinque cubi in atrium exterius et celatura palmarum in fronte illius hinc et inde et in octo gradibus ascensus eius et per singula gazofilacia ostium in frontibus portarum ibi lavabunt holocaustum et in vestibulo portae duae mensae hinc et duae mensae inde: ut immoletur super eas holocaustum et pro peccato, et pro delicto. Et ad latus exterius, quod ascendit ad ostium portae, quae pergit ad aquilonem, duae mensae: et ad latus alterum ante vestibulum portae, duae mensae: Quatuor mensae hinc, et quatuor mensae inde; per latera portae octo mensae erant, super quas immolabant: Quatuor autem mensae ad holocaustum, de lapidibus quadris exstructae: longitudine cubiti unius et dimidii: et latitudine cubiti unius et dimidii: et altitudine cuunius, reflexa intrinsecus per circuitum: super mensas 487 autem carnes oblationis. » Multum in hoc testimo
Abbreviated transcription (Latin):
scutati et galeati. G omer et uni¬
uersa agmina cius: domꝰ togorma.
latera aquilonis siue ab extremis
aquilonis. et totum robur eius. po¬
puliq siue gentes multȩ: tecum.
Prepara et instrue te. et omnem
multitudinẽ tuam. quȩ coacerta¬
ta ẽ. ad te : et esto eis in p̃ceptum.
Post dies multos uisitaberis. In
nouissimo annoꝵ uenies ad t̾ram.
et congregata ẽ de popłis multis.
ert̃ deserti iugit̃. Hȩc de populis
educta ẽ: et habitauert̃ in ca con¬
fident̃ uniuersi. Ascendens autẽ
.quasi tempestas uenies. et quasi
nubes ut oꝑias t̾ram: tu et omĩa ag¬
tȩ. tecum. Hȩc dicit dñs ds̃. In die¬

Expanded text:
scutati et galeati: Gomer, et uniscutati et galeati: Gomer, et universa agmina ejus: domus Thogorma, latera Aquilonis  sive ab extremis Aquilonis, et totum robur ejus, populique  sive gentes multae tecum. Praepara et instrue te, et omnem multitudinem tuam quae coacervata est Post dies multos visitaberis: in novissimo annorum venies ad terram, et congregata est de populis multis erunt deserti jugiter: Haec de populis educta est, et habitabunt in ea confidenter universi. Ascendens autem quasi tempestas venies, et quasi nubes, ut operias terram tu, et omnia agti tecum. Haec dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
m tipo resurrectionis. suꝑior sermo
prophicus restitutionẽ iudaici po¬
puli demonstrauit. ñ carnalem sed
sp̃nalem: sie et ista propħia. nequa¬
quã ad carnis sed ad aĩȩ ꝑtinet
felicitatem: et ad xp̃i fidem qua¬
mundamur in baptismate. cuiꝰ regnũ
m ꝑpetuum ẽ: ut ñ expectemꝰ uen¬
tura. quȩ transacta et cotidie transi¬
gi nouimus. Et factus ẽ sermo
dñi ad me dicens. F ili hominis. pone
faciem tuam contra gog. t̾ram ma¬
gog. principem capitis siue ros mo¬
soch. et tubal. et uaticmare de eo:
et dices ad eum. Hec dicit dñs ds̃.
Ecce ego ad te gog. principẽ capi¬
tis siuẽ ros mosoch. et tubal: et circũ¬
agam te. et ponam frenũ in maxil¬
lis tuis. & educam siue congrega¬
bo te. et omnẽ exercitum tuũ: eqͦs
et equites uestitos loricis uniuer¬
sos. multitudinẽ magnã: hastam
et clipeum arripientiũ. et gladiũ
siue peltas. et galeas et gladios. Per¬
sȩ. ethiopes et libies cũm eis: oñs

Expanded text:
in typo resurrectionis superior sermo in typo resurrectionis superior sermo propheticus restitutionem Judaici populi demonstravit, non carnalem sed spiritalem, sic et ista prophetia nequaquam ad carnis sed ad animae pertinet felicitatem, et ad Christi fidem, quamundamur in baptismate, cujus regnum in perpetuum est, ut non exspectemus ventura quae transacta et quotidie transigi novimus. « Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, pone faciem tuam contra Gog, terram Magog, principem capitis  sive ros Mosoch, et Thubal, et vaticinare de eo. Et dices ad eum: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ad te Gog principem capitis  sive ros Mosoch, 442 et Thubal, et circumagam te, et ponam frenum in maxillis tuis, et educam  sive congregabo te, et omnem exercitum tuum, equos et equites vestitos loricis universos, multitudinem magnam, hastam et clypeum arripientium, et gladium  sive peltas et galeas, et gladios: Persae, Aethiopes, et Libyes, cum eis omnes