comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod ante paenul timã productã habent. uel
correptam prout sint paenultimȩ syllabat
prt̃ temporis corum uerborum ex quibus diri¬
uantur. oinaui ł ornatus oinamentum inoniu
monitus monimentum alii. alitus. alimentũ
in creui. ł incr&tis in crementum. muniui. ma
nitus munimentum. fulcui. falcimentum
Inmonium: ouã inueniuntar diriuata .i. cor¬
repta. anter odenteut patri. patrimonium.
inatri matrimonium testi testi momum
Sunt aliamum. pasticipiis similia ut faccum
tectum dictum uisum. Alia quȩ a uerbis diri¬
uantur .o. in .um. conuestentia ut rogno regnũ
udo. uelum. stagno. sta gnum. uado uadum.
uerbi alia sunt aneutra. & si sint aprima coniuga¬
tione .a. longunhabent pacnultimam ut solor
solaris solamen. foro foras foramen. curuo curuas
curuamien. oblecto oblectas oblectamen. purgo.
purgas purgamen. irrito irritas irritamen.
ligo ligasligamen. Sina sccunda ł testia .i. habent
correptam. ut moneo mones monimen. rego

Expanded text:
quod antepaenultimam productam habent uel quod antepaenultimam productam habent uel correptam, prout sint paenultimae syllabae praeteriti temporis eorum uerborum, ex quibus deriuantur: ornāui uel ornātus ornāmentum, monui monĭtus monĭmentum, alui alĭtus alĭmentum, innītus munīmentum, fulcīui fulcīmentum. in monium etiam inueniuntur deriuatiua, i correpta antecedente, ut patri patrĭmonium, matri matrĭmonium, testi testĭmonium. sunt alia in um participiis similia, ut factum, tectum, dictum, uisum, alia quae a uerbis deriuantur o in um conuertentia: regno regnum, uelo uelum, stagno stagnum, uado uadum. uerbalia sunt et neutra, et si sint a prima coniugatione, a longam habent paenultimam, ut solor solaris solāmen, foro foras forāmen, curuo curuas curuāmen, oblecto oblectas oblectāmen, purgo purgas purgāmen, irrito irritas irritāmen, ligo ligas ligāmen, sin a secunda uel tertia, i habent correptam, ut moneo mones monĭmen, rego
Abbreviated transcription (Latin):
uanaquie ꝑcus sit pontum symplegas in anemi & stata
randit. Staturus quoq & staturum producuntur
quã uis status statastatum compiditur. Idẽ in x.
tephiros quoq uana u&lis tas his ad scripsit. aquis quo¬
rumstia tempora flatus. Inueniuntur &uam quae¬
dĩ inculum. desinentiaquae asecunda diriuant᷑
ꝑsonaut dixestis. diusticulum uerris uerficulum
perior penns undepentus percalum oras oraculũ
ꝓpugnas ꝓpugniculum. obstas obstaculum.
miriris muaculum ꝑpendis perpendalum
A simpliciquoq quod musli non ÷ spocio specis
speculum. prospociculum persincopam .ci. cupho¬
maccausa. Similt̃ astro. fers ferculum. Alia ũ
inm̃tum desinunt quȩ plcrumq a uerbis ueniunt
uestio uestis uestimentum. hortor hortaris hor¬
tam̃tũ orno ornas oinamentum. sacto sacras
sacramentum fundo fundas fundamentum:
moueo monitus monimentum. alo alis. alim̃¬
tum. incresoo. inerementum. & sciendum

Expanded text:
«uanaque percussit pontum Symplegas inanem / et statura «uanaque percussit pontum Symplegas inanem / et statura redit». stāturus quoque et stāturum producuntur, quamuis stătus stăta stătum corripiuntur. idem in X: «zephyros quoque uana uetustas / his adscripsit aquis, quorum stata tempora flatus». inueniuntur etiam quaedam in culum desinentia, quae a secunda deriuantur persona, ut deuertis deuerticulum, uerris uerriculum, perior periris unde peritus periculum, oras oraculum, propugnas propugnaculum, obstas obstaculum, miraris miraculum, perpendis perpendiculum. a simplici quoque, quod in usu non est, specio specis speculum pro speciculum per syncopam ci euphoniae causa. similiter a fero fers ferculum. alia uero in mentum desinunt, quae plerumque a uerbis ueniunt: uestio uestis uestimentum, hortor hortaris hortamentum, orno ornas ornamentum, sacro sacras sacramentum, fundo fundas fundamentum, moneo monitus monimentum, alo alis alimentum, incresco incrementum. et sciendum,
Abbreviated transcription (Latin):
remedium. concubium. palladium. officium
contibium. conuiuiũ. exilium. consilium. indici¬
um. meritorium. municiprum. p̃sidium. domici¬
lium. Consonantes quoq ante um. habentia di
nuatiua diuersas habent formas. Alia eniminbu¬
lum desinumt que forma ad similis ÷. diminutiuis
& ueniunt a nomimbusud a urbis ut cana. cun abulũ
uesta ueluestis uestibulũ tus. turis. turbulum
uocauocas uocabulum. concilias conciliabulum
stas. stabulum. pasco. pabulum. prosto prostibulũ
patior ł piteo. patibulum & ad tendendum quod
multima Inomnib. corripitur. Ante paeuusa¬
lum. Sinuero .a. ꝓducitur cunabulum. uocabulũ
concilabulum. pabulum. excipitur stabulum
quod corripit .a. Nec niirum cum uerbum quoq
st abulo stubulas eandẽ coripuit syllabam &r
stabilis astatus & quȩcumq a uerbo sto stas¬
noi ãdinuata fuernt. Excipitar &estamor
& statura quodta nonien quam pasticipium. lucanus in
V÷ laxantrum pentes stamina parcas . Id est in VII

Expanded text:
remedium, concubium, palladium, officium, remedium, concubium, palladium, officium, connubium, convivium, exsilium, consilium, judicium, meritorium, municipium, praesidium, domicilium. Consriuatiua diuersas habent formas. alia enim in bulum desinunt, quae forma assimilis est diminutiuis, et ueniunt a nominibus uel a uerbis, ut cuna cunabulum, Vesta uel uestis uestibulum, tus turis turibulum, uoco uocas uocabulum, concilias conciliabulum, stas stabulum, pasco pabulum, prosto prostibulum, patior uel pateo patibulum. et attendendum, quod paenultima in omnibus corripitur, antepaenultum, patĭbŭlum, sin uero a, producitur: cunābŭlum, uocābŭlum, conciliābŭlum, pābŭlum. excipitur stăbŭlum, quod corripit a; nec mirum, cum uerbum quoque stăbulo stăbulas eandem corripuit syllabam et stăbilis et stătus et quaecumque a uerbo sto stas deriuata fuerint excipitur stāmen et stātura, quod tam nomen quam participium est. Lucanus in III: «lassant rumpentes stamina parcas». idem in II:
Abbreviated transcription (Latin):
di. In al. desinentia de nominatiua sipn¬
mitiua. corum pęnultimã natura uel positio¬
nultimam ut cerux ceruicis ceruical. tribunꝰ¬
tribunal. uectus uectigal. lupercus. luꝑcal
sinillabreuem ea quoq correptã. torus. toral.
animus ł anima animal. In .il. uel in .ul. desi¬
nentia siue a nominibus seu a uerbis diriuata sint
fiunt abiectione extremarum uocalium siue
sellabarum prienitius ut pugillas pugil. ugilo.
uigil. consido consul, exulo exul. praesulo
praesul. In a unũ inuenitur trium generum
commune quod deriuatur anequeo uel nequis
nequã. Inum. desinentia deriuatiua siue
&iã composita diuersas habent formas
Quaedã enim uocalem habent .. longamł .i.
correpta anteum .e. ut oliu&um uin&ũ cors¬
l&um ros&um dum&um querc&um. aescu¬
lxum men quãuu sntininodere plau¬
tus inuitulana hoc protulit nescio qui seriues
emrith& ipesiluit. qua sunt continentia ud
rium pomarium solatiũ suauiũ basium ediũ.

Expanded text:
da. in al desinentia denominatiua, si prda. in al desinentia denominatiua, si primitiua nultimam producunt, ut "ceruicis, ceruical", "lutribūnal, uēctus uectīgal, lupērcus lupērcal, sin illa breuem, ea quoque correptam: tŏrus tŏral, anĭmus uel anĭma anĭmal. in il uel ul desinentia, siue a nominibus seu a uerbis deriuata sint, fiunt abiectione extremarum uocalium siue syllabarum primitiui, ut pugillus pugil, uigilo uigil, consulo consul, exulo exul, praesulo praesul. in am unum inuenitur trium generum commune, quod deriuatur a nequeo uel nequis, nequam. in um desinentia deriuatiua siue etiam composita diuersas habent formas: quaedam enim uocalem habent e longam uel i correptam ante um: e, ut oliuētum, uinētum, corylētum, rosētum, dumētumum quamuis feminino genere Plautus in uidularia hoc protulit: «nescio qui seruus e myrteta prosiluit», quae sunt continentia uel rium, ponarium, solatium, suavium, basium, odium,
Abbreviated transcription (Latin):
tionis non pasticipiis ł participialibus genitiuo
s intestiedatiuo ad sumunt tudo .i. ante. p̃ȩ¬
nultinia. correptaut amplius. ampli. ampli¬
tudo magnus magin magnitudo firmus firma
formitudo. longus longi. longitudo. celsus ca¬
si celsitudo multus multi multitudo. solus
soli solitudo similis. simili similitudo. suauis
suaui suauitudo. fortis forti fortitudo. sin
a pasticipus uel pasticipialibus intus desinen¬
tibus diriuantur abiecta s. ad sumunt . do.¬
ut habitus habitudo. testaquoq siue testu.
testudo quod÷ corporale. Nec ñ omnia in .do.
desinentia quãuis non sint dmiuatiua paenul¬
timã .u. habentia producunt. cãnatira uel
positioneuthirundo harundo. hirudo. In .ii.
deriuatiua. paucaiuemo specus. specu. pe¬
cus pecu. testa testu. tonitrus. tonitru. cor¬
nus cornu. Nec inter ÷ aliquid inter pri¬
mitiuorum & diriuatiuorum significatio¬
nem. Ideoq dubium ansint diriuatiua dicen¬

Expanded text:
tionis, non participiis uel participialibus, genetiuo, tionis, non participiis uel participialibus, genetiuo, sin tertiae, datiuo assumunt tudo i antepaenultima correpta, ut amplus ampli amplĭtudo, magnus magni magnĭtudo, firmus firmi firmĭtudo, longus longi longĭtudo, celsus celsi celsĭtudo, multus multi multĭtudo, solus soli solĭtudo, similis simili similĭtudo, suauis suaui suauĭtudo, fortis forti fortĭtudo, sin a participiis uel participialibus in tus desinentibus deriuantur, abiecta s assumunt do: habitus habitudo. a testa quoque siue testu testudo, quod est corporale. nec non omnia in do desinentia, quamuis non sint deriuatiua, paenultimam u habentia producunt eam natura uel positione, ut hirūndo, harūndo, hirūdo. in u deriuatiua pauca inuenio: specus specu, pecus pecu, testa testu, tonitrus tonitru, cornus cornu. nec interest aliquid inter primitiuorum et deriuatiuorum significationem, ideoque dubium, an sint deriuatiua dicen
Abbreviated transcription (Latin):
acredo dulcis dulcedo Intercapio intercapt¬
do. torpeo torpedo. lib&. libido. cupio. iupido
formido formidas formido formidinis quod
ideo fecit similenomen uorbale primitiuo uerbo
qui aipsa positio uerbi. talem habuit formam.
Intudo. fortitudo magnita habitudo. &sci¬
endum quod .e: ꝓductam antedo. habentia
si a nominibus diriuantur. Extremȩ sellaba
t̃minationes in .e. conuestunt & accipiunt.
do ut dulcis dulcedo acris acredo sina uerbis
sccundarum t̃minationes ꝑ sonarum. in .e. pro¬
ductã similit̃ conuertunt & accepto .do. faciunł
supradictae formac diriuationes ut intercapio
intercapis intercapedo. torpeo torpes torpe¬
do similiter .÷ ante .do. habentia. Extre¬
mas syllabas secundȩ uel testiaȩ ꝑsonȩ IN .I.
longã conuestunt & accipiunt .do. cupio cupis
cupido. lib& libido. Excipitur formido
ꝓpt supradietam causam. Intudo. uero desinen¬
tia si a noniinibus ueniunt secundae declina¬

Expanded text:
acrēdo, dulcis dulcēdo, intercapio intercapēacrēdo, dulcis dulcēdo, intercapio intercapēdo, torpeo torpēdo, libet libīdo, cupio cupīdo, formido formidas formīdo formidinis, quod ideo fecit simile nomen uerbale primitiuo uerbo, quia ipsa positio uerbi talem habuit formam. in tudo: fortitūdo, magnitūdo, habitūdo. et sciendum, quod e productam ante do habentia, si a nominibus deriuantur, extremae syllabae terminationes in e conuertunt et accipiunt do, ut dulcis dulcēdo, acris acrēdo, sin a uerbis, secundarum terminationes personarum in e productam similiter uertunt et accepta do faciunt supra dictae formae deriuatiuum, ut intercapio intercapis intercapēdo, torpeo torpes torpēdo. similiter i ante do habentia extremas syllabas secundae uel tertiae personae in i longam conuertunt et accipiunt do: cupio cupis cupīdo, libet libīdo. excipitur formīdo propter supra dictam causam. in tudo uero desinentia, si a nominibus ueniunt secundae declina
Abbreviated transcription (Latin):
a pastitipiis fiunt pradenti temporis. quorũ
genitiuus ad sumpta .o. & correpta .÷. facit
huius cemodinomina. Oratus. orati oratio
accu satus accusati accirsatio. status. stati
statio datus datidatio. nexus nexi, nexio
abolitus aboliti abilitio. auctus. abcti. auctio
lectus lectio lectio ꝑfectis ꝑfati ꝑfectio
munitus muniti munitio. haustus hausti. haus¬
tio. Inter nectus autem intornecti internetio
fecit cupho niȩ causa abiecta .t. Ingo. uero
desinentia si ue sint dinuatiua scu primitiua
siue cõposita paenultimã producunt uel natu¬
ra ł positione. uirago compago. casthago
sartago, caligo uligo, robigo, ferrugo arugo
uirgo margo. Excipiuntur unuligo cuius pae¬
nultima corripitur. Nec mirũ cumsit masculinũ
& solũ dessyllabum. uocalem ante .go. habens
in .do. desinentia deriuatiua tã a nominib: quã
a uerbis ł pasticipiis ueniunt hȩc quoq modo .e.
longã ł .i. modo .tu. habent antedo. ut acris.

Expanded text:
a participiis fiunt praeteriti temporis, quorum a participiis fiunt praeteriti temporis, quorum genetiuus assumpta a et correpta i facit huiuscemodi nomina: oratus orati oratio, accusatus accusati accusatio, status stati statio, datus dati datio, nexus nexi nexio, abolitus aboliti abolitio, auctus aucti auctio, lectus lecti lectio, perfectus perfecti perfectio, munitus muniti munitio, haustus hausti haustio; internectus autem internecti internecio fecit euphoniae causa abiecta t. in go uero desinentia, siue sint deriuatiua seu primitiua siue composita, paenultimam producunt uel natura uel positione: usartago; caligo, uligo, rubigo, ferrugo, aerugo, virgo, margo; excipitur ununultima corripitur, nec mirum, cum sit masculinum et solum disyllabum uocalem ante go habens. in do desinentia deriuatiua tam a nominibus quam a uerbis uel participiis ueniunt. haec quoque modo e longam uel i modo tu habent ante do, ut acris
Abbreviated transcription (Latin):
In edesinentia diriuatiua Ncutra sunt ut sedilo
monile cubileutilo & quia pleraq a cõmunib
inhis t̃mi oitibus mastntur mestum illis
tractabuntur. In .i. duo sunt denominatiua ut
plerisq uido indeclinabilia frugna srego ihili
anihilo quidã em̃ figurate frugidatiuũ &ni¬
hili goni uuũ ut antedictum ẽ cum aliis omni¬
bus coniungi casibus non inrationabiliter di¬
cunt sicut mancipi & hȩc mancipi & cordi&
huius modi & illius modi & similibus. In .o.
masculina quid ẽ& cõmunia pauca inueniunt᷑
deriuatiua ut acicore cicero ab eoquod ÷ catus
cato. & a capite capito. alabe laba. alatendo
latro aleniendo leno a comedendo come¬
do. apalpando palpo ab epulando epulo
Cicero dehoratore tres uaros epulones. Temi¬
ninauero plurima denuatiua. Inueniunt᷑
modo iniomodo. ingomodo. indo. desinen¬
tia : & paencomĩa rerum sunt incorporio¬
lium Inio. igitur terminantia plerumq

Expanded text:
in e desinentia deriuatiua neutra sunt, ut sedile, in e desinentia deriuatiua neutra sunt, ut sedile, monile, cubile, utile, et quia pleraque a communibus in is terminantibus nascuntur, melius cum illis tractabuntur. in i duo sunt denominatiua, ut plerisque uidetur, indeclinabilia, frugi a fruge, nihili a nihilo. quidam enim figurate frugi datiuum et nihili genetiuum, ut ante dictum est, cum aliis omnibus coniungi casibus non irrationabiliter dicunt, sicut mancipi et nec mancipi et cordi et huiusmodi et illiusmodi et similia. in o masculina quidem et communia pauca inueniuntur deriuatiua, ut a cicere Cicero, ab eo quod est catus Cato et a capite Capito, a labe Labeo, a latendo latro, a leniendo leno, a comedendo comedo, a palpando palpo, ab epulando epulo. Cicero de oratore : «tres uiros epulones». feminina uero plurima deriuatiua inueniuntur modo in io modo in go modo in do desinentia, et paene omnia rerum sunt incorporalium. in io igitur terminantia plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
de quibur diximus cũdepossessiuis uus ł na
ł nuni dementibus tractibamus. Omnimodo
bhabent penultimam ł natura ł positione
offuum officina medicus medicina. rex regis
tonstrina. cocus cocina &culina. cantus can¬
tilena. farfarina. luceo lucerna facto lucis
lucina. lateo laterna. Nã mutina segana
pagina non uid&ur essederiuatiua. sagana
enim & saga idẽ significant. ra autem termi¬
nantia om̃ia pasticipus femininis futuri tem¬
porissimilem habent formã unde penultima quo¬
q .u. sine dubio ꝓducitur scriptura. censura
tonsura usura litura natura. armatura
& sciendũ quod supta dic gomnes formȩ. id÷ in .a.
desinentos ꝓpriesunt feminini genens Inueni¬
untur tamen pauca uerbi alia ut supra dictumẽ
masculinasiuc communia consonantes uerborũ
seruanti aut scrbo hic sonba lego hiccolliga
fugiohic & hec ꝑ fuga. ad sequor ad sccula. adue¬
nio aduona. conuenio conuena. uiuo. conuiua.

Expanded text:
de quibus iam diximus, cum de possessiuis nus uel na de quibus iam diximus, cum de possessiuis nus uel na uel num desinentibus tractabamus, omnimodo longam habent paenultimam uel natura uel positione: officium officīna, medicus mpiscina; cocus, cocina et culina; cantus, cantilena; far, fariLucīna, lateo latērna. nam Mutĭna, sagăna, pagĭna non uidentur esse deriuatiuenim et saga idem significant. Ra autem terminantia omnia participiis femininis futuri temporis similem habent formam, unde penultima quoque u sine dubio producitur, scriptura, censura, pictura, tonsura, usura, litura, natura, armatura. et sciendum, quod supra dictae omnes formae id est in a desinentes proprie sunt feminini generis. inueniuntur tamen pauca uerbalia, ut supra dictum est, masculina siue communia consonantes uerborum seruantia, ut scribo, hic scriba, lego, hic collega, fugio, hic et haec perfuga, assequor assecula, aduenio aduena, conuenio conuena, uiuo conuiua.
Abbreviated transcription (Latin):
oruna inetsine sti inestia Inops inopi inopia. ius
iuriiuria Nomen nomini ignominia. cuaesair
caesari caesaria. Inueniunturt amen quaed im
quaem moniades nunt a nominib su uerbis
diriuata ut castus casti castimonia. purco parsi
pesimonia qua otquuetaioui iucer. acti acri¬
monia cicero inuerram .i. quares gglabrionis
pitrisuim & acrimonia: consonanteuero ante¬
cedente in a. desinentia de nominatiua scu uer¬
balia formas habenttres. la nara. la .e. longa
antecedente cautus cauti c̃dutda. tutustut tutla
cutis cutiatela. custostustodi cuistrlę x. mandatũ
& nota quod omnia extramauocalem genitiui
si secundo qus intestiao delinationis datiui. in e
longã conuestentia id sumunt. la quacuero
a uerb fiunt scde coniugationis. a secunda persani
abiciunt s. & ad sumunt la. candeo candes candela
suadeo sua dessuadela: Oratius in i. epistolarum
acbenenũ matim decorat suad clauenusq Nia.
uero desinoti denominatiua siue uerbalia

Expanded text:
cordĭa, iners inerti inertĭa, inops inopi inopĭa, ius cordĭa, iners inerti inertĭa, inops inopi inopĭa, ius iuri iniurĭa, nomen nomini ignominĭa, Caesar Caesari Caesarĭa. inueniuntur tamen quaedam, quae in monĭa desinunt, a nominibus siue uerbis deriuata, castus casti castimonia, parco parsi parsimonia, queror querimonia, acer acri acrimonia. Cicero in Verrem primo: «quare si Glabrionis patris uim et acrimoniam». consonante uero antecedente in a desinentia denominatiua seu uerbalia formas habent tres: la, na, ra. la e longa antecedentti, tutela; custos, custodi, custodela; mandatum, et nota, quod omnia extremam uocalem genetiui, si secundae sint, sin tertiae, datiui in e longam conuertentia assumunt la, quae uero a uerbis fiunt secundae coniugationis a secunda persona abiciunt s et assumunt la: candeo candes candēla, suadeo suades Suadēla. Horatius in epistularum I: «ac bene nummatum decorat Suadela Venusque». na uero desinentia denominatiua siue uerbalia,
Abbreviated transcription (Latin):
tia .I. tã penultima quã inte paenultima. ubiq
correpta Alia uerosu pradictis casibus id sumus
a. pacnultimat ubiq correpia in his quoq ut con¬
trouersus controuersi. controuersia ignecuus ignaui
ignauia uiolentus uiolenti uiolentia. superbus suphis
supebia. madestus modesti. modestia. miserqua
quãuis in et desinat. miseri miscria. astutus astuti
astutia dimiliterregionũ. nomina pleraq
italus itali italia gallus gallia si canussi canisicania
colonus coloni cosbnia his panus his pani hispania
dardanus dardam dardania. tuscus tuscituscia
grecus greci grecia t icrus uel teucer t cucri
ccucria. Similiterfaciunt testi ae declinationis
nomina siue pasticipia quȩ una syllaba uincunt
genitiuo nominatiuũ. id sumunt enĩ indatiuo. a
pienultimai. ubiq sicut supradictũ ẽ correpta¬
ut ueglegeis noglegenti neglgentia prudens
prudenti prudentia miseri ors miseri cordimi seri¬

Expanded text:
tia, i tam paenultima quam antepaenultima ubique tia, i tam paenultima quam antepaenultima ubique correpta. alia uero supra dictis casibus assumunt a, paenultima i ubique in his quoque correpta: controuersus controuersi controuersĭa, ignauus ignaui ignauĭa, uiolentus uiolenti uiolentĭa, superbus superbi superbĭa, modestus modesti modestĭa. miser quoque, quamuis in er desinat, miseri miserĭa, astutus astuti astutĭa. similiter regionum nomina pleraque: Italus Itali Italia, Gallus Galli Gallia, Sicanus Sicani Sicania, colonus coloni colonia, Hispanus Hispani Hispania, Dardanus Dardani Dardania, Tuscus Tusci Tuscia, Graecus Graeci Graecia, Teucrus uel Teucer Teucri Teucria. similiter faciunt tertiae declinationis nomina siue participia, quae una syllaba uincunt genetiuo nominatiuum: assumunt enim datiuo a, paenultima i ubique, sicut supra dictum est, correpta: neglegens neglegenti neglegentĭa, prudens prudenti prudentĭa, misericors misericordi miseri
Abbreviated transcription (Latin):
uostouestex induas consm intes intpicenũ pioens
tibustuntiburs ergoina desinentia de nominatiua
÷ halentbr eaẽ inte a. ł lud nudr. ut sapienta
suctimonu cautela suadd i tonstrina arinatura
Inuenu inturtam n inuerbalibus &iã alias conso¬
t̃ nntes. ante a hilintia sed quasa uerbis accipiunt
ut scril uiscrilii. uiuo coniuita colligoc lliga .I
Aetun diciott rd linationis. pemina inus des uepłia
c. antecedente quot uq siit syllibaru. Nisisint regio¬
nũ nomina quaediriuantur exhis Alia uero quacũq
consoninte anteus posita tantu dissyllabr&qu e¬
in is desinentia testiue declinationis similohibent
nomiinatiuogenitiiũ: quae secundȩ quidem sunt
genitiuo que uero testiȩdatiuo ad sumunt . tia
ut imicus amicia amttia immicus inimici inimi¬
titia. pidicunspudia puditrtrl&us la&i laaitia
Durus duri. duritia. mestus mesti mestitia. stultus
stultistultitia segnos sognisegnitia tristis tristitristi¬

Expanded text:
uerto uertex; in duas consonantes, ut Picenum Picens, uerto uertex; in duas consonantes, ut Picenum Picens, Tiburtum Tiburs. ergo in a desinentia denominatiua i habent breuem ante a uel l uel n uel r, ut sapientĭa, acrimonĭa, cautela, suadela, tonstrina, armatura. inueniuntur tamen in uerbalibus etiam alias consonantes ante a habentia, sed quas a uerbis accipiunt, ut scribo scriba, conuiuo conuiua, colligo collega. secundae igitur declinationis nomina in us desinentia c antecedente quotcumque sint syllabarum nisi sint regionum nomina, quae deriuantur ex his, alia uero quacumque consonante ante us posita tantum disyllabin is desinentia tertie declinationis, similem habent nominativo genitivum; si secunde qgenetiuo, quae uero tertiae, datiuo assumunt tia, ut amicus amici amicitia, inimicus inimici inimicitia, pudicus pudici pudicitia, laetus laeti laetitia, durus duri duritia, maestus maesti maestitia, stultus stulti stultitia, segnis segni segnitia, tristis tristi tristi
Abbreviated transcription (Latin):
eriniis tonohet contorii. alceruix ceriical
tribunus tribunal .Il. igilo uigil. pugillus prigil
Vl exsulo exsiil presila presul am̃. nequis
calx calcar. ceda ersar .er eques equester macies
murmuro murmur as. primus primas optimus
optinibͥs. ciuisciuitas probus probitas. as. arpinũ
arpinas es correptã pespedes oquuseques tegoteges
es productã piuper pauperies acus acues satpio
saepes struo strues sitrnostrags is. edos edilis rex
tegilis amo amabilis pen&ro penarabilis atheno
athenienss sicilia siciliensis os. lepuslepos custgdio
custos us purã acidoaciduus & assideo uelabasse
Vt quibdiplac& assiduus .us Diuersis consomantib:
ante posius sixũ saxo susspuma. spumosus uito¬
siũc uit abundus & a pasticipiis uersus salcus qriand
quastȩ sunt declinationis & ab ad uerbis supra
ud sier superus in sta inserus ex tra externus hodio
hodiernus In x fur furax capiocapix. audeo audax

Expanded text:
ero; u: tono tonitru; al: ceruix ceruical, tribunus tribunal; il: uigilo uigil, pugillus pugil; ul: exulo exul, praesulo praesul; am: nequis calx calcar, caedo Caesar; er: eques equester, maciesmurmuro murmur; as: primus primas, optimus optimas, ciuis ciuitas, probus probitas, Arpinum Arpinas; es correptam: pes pedĕs, equus equĕs, tego tegĕs; es productam: pauper pauperiēs, acus aciēs, saepio saepēs, struo struēs, sterno stragēs; is: aedis aedilis, rex regalis, amo amabilis, penetro penetrabilis, Athenae Atheniensis, Sicilia Siciliensis; os: lepus lepos, custodio custos; us puram: occido occiduus et assideo uel ab asse, ut quibusdam placet assiduus; us diuersis consonantibus antepositis: saxum saxosus, spuma spumosus, uito uitabundus, et a participiis: uersus, saltus, quando quartae sunt declinationis, et ab aduerbiis: supra uel super superus, infra inferus, extra externus, hodie hodiernus; in x: fur furax, capio capax, audeo audax,
Abbreviated transcription (Latin):
supra tractatũ est. Quȩ pisi e andem uimhaberde
quam .C. nũ quam ipprinicipiis infinitiuorium.
uł interroganuorum quoruidam nominũ posita
per obili quos casus iuillam transir&. Vtquis. cuius
cui. Similiter a uerbisq habentibus inquibusdam
rasticipiis Inc Trans festur. ut sequor. Secutus.
Loquor Locutus. Transit ip s. ut Icaqueo Tor si
Surt .& .c. sarco parsi Similiter abicit N inpitrito
umquo liqui Vrumco llici Pransit &iamitix t¬
e caqio coei ut duco dixi Apud antiquosfrequen¬
is sine loco Cu sellibe. qu ponebatur. Ete contra¬
rio ut ar quis. coquus oquulus ꝓ arius cocus. Ocul
quum ꝓcum. quur ꝓcur. Di . T. T. transitin .s.
uesto uersus Concutio. Concussus OCTxgecum
ossi c̃uero anteredente. In .X. pecto pexui fleto
do potuntur dictionibus. quã uisinimiltis u&eres.
hȩc quoq mutas se ut nantur. & ꝓ.x.ui. Pro.2.

Expanded text:
supra tractatum est, quae nisi eandem uim haberet supra tractatum est, quae nisi eandem uim haberet quam c, numquam in principiis infinitorum uel interrogatiuorum quorundam nominum posita per obliquos casus in illam transiret, ut quis cuius cui. similiter a uerbis q habentibus in quibusdam participiis in c transfertur, ut sequor secutus, loquor locutus. transit in s, ut torqueo torsi, sicut et c, parco parsi. similiter abicit n in praeterito, linquo liqui, ut uinco uici. transit etiam in x, ut coquo coxi, ut duco duxi. apud antiquos frequentissime loco cu syllabae quu ponebatur et e contrario, ut arquus, coquus, oquulus pro arcus, cocus, oculus, quum pro cum, quur pro cur. t transit in s: uerto uersus, concutio concussus, ὀστᾶ Graecum ossa; c uero antecedente in x: pecto pexui, flecto do ponuntur dictionibus, quamuis in multis ueteres haec q
Abbreviated transcription (Latin):
lit tera hunc sonum. quẽ nunchab& .ii. loco consonm¬
tis posita Vnde antiqui af ꝓ ab scribere solelant
Scd quia p̃ porest .ui.ui hoc ẽ diganima infinefyllabȩ
inueruri. Ideo muta est in .B. si filum quo que
ꝓsibilum. Teste ponio. Maredlo. dedoctorũ ipilo¬
sparsi Mergo Mersi Iii .x. Rego Rexi singo pinxi
IN .C ł Agor Actus legooo lectus pingor pictus¬
De h. H. lit uerã neẽ ostendinus sed uotã aspi¬
rationis. Quamgit corũ aptiquissimi. similutrutla¬
cini inuer suscribebanT Nunc aut̃ diuiscruNT & dec¬
itram eius pastem. supra lit eeram ponentes psiles uo¬
tã habent. Qua rõmius palemon exilẽ. Gr illius ue¬
to aduirgilĩ. de accidentibus scribens leuẽ nominat
sinistrã ant contrarie aspirationis quã brillius.
flatilem uocat. Dł. R. Eł. Q R. su ꝑuatua est
utt diximus que quã uis scribatur. Nullam aliam
iim hab&. quam .C. DE. Q Q quoq sufficieNs

Expanded text:
f litera hunc sonum, quem nunc habet u loco consonaf litera hunc sonum, quem nunc habet u loco consonantis posita, unde antiqui af pro ab scribere solebant; sed quia non potest uau, id est digamma, in fine syllabae inueniri, ideo mutata est in b. sifilum quoque pro sibilum teste Nonio Marcello de doctorum indasparsi, mergo mersi; in x: rego rexi, pingo pinxi; in ct: agor actus, legor lectus, pingor pictus. h literam non esse ostendimus, sed notam aspirationis, quam Graecorum antiquissimi similiter ut Latini in uersu scribebant: nunc autem diuiserunt et dextram eius partem supra literam ponentes psiles notam habent, quam Remmius Palaemon exilem, Grillius uero ad Virgilium de accentibus scribens leuem nominat, sinistram autem contrariae aspirationis, quam Grillius flatilem uocat. k superuacua est, ut supra diximus: quae quamuis scribatur, nullam aliam uim habet quam c. de q quoque sufficienter
Abbreviated transcription (Latin):
catos. arfines aruolare. Ar faridicentes ꝓ aduenas
Aduentores. Ad uocatos Adfines Ad uolare Ad fari
Vnde ostenditur recit. artes sodici ab artio uerbam
qđ punc. Accio dicranus. qđ est exud & cio cõpositũ
Arger quoq dicebant. ꝓ agger. Tran sit &iđ INS.
Assideo, Rado Rasi. Suadeo Siusi induas quoq s.
ut cedo sessi. fodio fossus. In .ł. Aitin& Artinigo
At tamino. Hec cadem. tam̃ frequenter i nt̃ ponit᷑
cõpositis. hiatus causa. ꝓhibendi. ut redigo. Redarguo
prodest. Subtrahitur&iã consequens. fellaba. abrs.
& alia consonante iucipit. ut aspiro. aspicio ascendo asto¬
DI F. .F. Multis modis Muta magis ostenditur
sum pro ꝑ. & aspiratione que similiter muta est. Ac¬
cipitur. De quosuf ficienuer superius diximus
Quã quã antiqui romanorũ. xoles sequentes loco
ispirinonseamponeban. effugientes ipsiquoque
ispiratione & maixime cũ consonante. recusalunt
oam ꝓferre inlatino sermone habebuat aũt hȩc

Expanded text:
catos, arfines, aruolare, arfari dicentes pro aduenas, catos, arfines, aruolare, arfari dicentes pro aduenas, aduentores, aduocatos, adfines, aduolare, adfari, unde ostenditur recte arcesso dici ab arcio uerbo, quod nunc accio dicimus, quod est ex ad et cio compositum; arger quoque dicebant pro agger. transit etiam in s: assideo, rado rasi, suadeo suasi; in duas quoque s, ut cedo cessi, fodio fossus; in t: attinet, attingo, attamino. haec eadem tamen frequenter interponitur compositis hiatus causa prohibendi, ut redigo, redarguo, prodest; subtrahitur etiam, cum sequens syllaba ab s et alia consonante incipit, ut aspiro, aspicio, ascendo, asto. f multis modis muta magis ostenditur, cum pro p et aspiratione, quae similiter muta est, accipitur, de quo sufficienter superius diximus, quamquam antiqui Romanorum Aeolis sequentes loco aspirationis eam ponebant, effugientes ipsi quoque aspirationem, et maxime cum consonante recusabant eam proferre in Latino sermone. habebat autem haec
Abbreviated transcription (Latin):
Quo modo pec aꝑite cedente nisi sit muti anteliquuidĩ
ut supplex suffragator. sufflo effluo effringo
quo modo & apud grecos CΥΓTNΩMnΦetr
MA. DE .C. .C. transitin .u. consonantõ qui¬
sco. Quitui. pascho ꝑaui. Ascisco. ascun. lN x. dico
Dixi. Duco. Dirxi N NOX Noxuis In S. purto
parsi & pepercidicitur. IN .G. antecedente .N. Qua¬
dringenta. Qumgenta. Septingenta. Ango ꝓanco
inueniuntur. longe uocalđ uthoc hac Sic hic aduer¬
bium. Nam ante .ł. si qua mucniantur ꝓconcisionẽ
hoc eucnit. Vt audit munit. fumat. ꝓ audiuit. Nuni¬
uit. fumauit. Nec. p̃ post .S. posita transit aliquan¬
do .iN .ł. uł as sumittam. ut irascor. Iratus nancis¬
cor. Nicns. paciscor. Pactus. Nascor Natus.
DE.D. H. transit iN .C. ut accidit. quic quam.
in .s. aggero in .l. allido in .p. appono in .R. ar¬
rideo Meridies Anti quis simiuero ꝓ ad. frequen¬
tisfime Ar ponebant Aruenas. Aruentores Aruo¬

Expanded text:
quomodo nec antecedente, nisi sit muta ante liquidam, quomodo nec antecedente, nisi sit muta ante liquidam, ut supplex, suffragor, sufflo, effluo, effringo, quomodo et apud Graecos συγγνώμη, φθέγγμα. c transit in u consonantem: quiesco quieui, pasco paui, ascisco asciui; in x: dico dixi, duco duxi, noceo noxa noxius; in s: parco parsi et peperci dicitur; in g antecedente n: quadringenta, quingenta, septingenta, ango quoqueinueniuntur longae uocales, ut hōc, hāc, sīc, hīc aduerbium; nam ante t, si qua inueniantur, per concisionem hoc euenit, ut audīt, munīt, fumāt pro audiuit, muniuit, fumauit. nec non post s posita transit aliquando in t uel assumit eam, ut irascor iratus, nanciscor nactus, paciscor pactus, nascor natus. d transit in c, ut accidit, quicquam; in g: aggero; in l: allido; in p: appono; in r: arrideo, meridies; antiquissimi uero pro ad frequentissime ar ponebant: aruenas, aruentores, aruo
Abbreviated transcription (Latin):
rium iuditio possit redilere. sed & iamhoc qd gel¬
nuri .s. aliua consonante. ante ae deneminime
potest. Geminari aũt uid&ur post consonantem.
si.x. ante cedente queloco .c. & . fungitur. ips a conse¬
quatur. ut ex sequie. ex secor. Qđ filicer&. licebat &iã
post . b.s. uł ꝓ .s. quasloco . duplicis accipinus ad dere
s. ut diceremus. obssessus. Abssectus. qđ mintimelic&
Nũ quã enim nec .s. nec alia consonans geminari potest¬
NUNCDENUTIS DICAMUS B. transit ip .c
ut occurro Suc curro. Ia .f. officio. Sufficio. Suffio
In .s. suggero in . MSummitto. Globus. Glamus in
ꝓsuppono IN R. surripio, arripio In .S. lubeo lussi
Nam suspcipio sustuli a susumuł sursum ad uerbio
cõposita suNt. Vnde subrm mo. & fubcumbo. ñmaita¬
uetuũ biip .s. Suspica quoq & sis picio. a susum:
uł sursum. componuntur. Seil alncuenluna s. qui au
potest duplicuri comsonans Alia fub scquente consonon

Expanded text:
rium iudicio possit reddere, sed etiam hoc, quod gemrium iudicio possit reddere, sed etiam hoc, quod geminari s aliqua consonante antecedente minime potest: geminari autem uidetur post consonantem, si x antecedente, quae loco cs fungitur, ipsa consequatur, ut exsequiae exsequor. quod si liceret, licebat etiam post bs uel ps, quas loco ψ duplicis accipimus, addere s, ut diceremus obssessus, abssectus, quod minime licet: numquam enim nec s nec alia consonans geminari potestde mutis dicamus. b transit in c, ut occurro, succurro; in f: officio, sufficio, suffio; in g: suggero; in m: summitto, globus glomus; in p: suppono; in r: surripio, arripio; in s: iubeo iussi. nam suscipio, sustuli a susum uel sursum aduerbio composita sunt, unde subtinnio et subcumbo non mutauerunt b in s. suspicor quoque et suspicio a susum uel sursum componuntur, sed abiciunt unam s, quia non potest duplicari consonans alia subsequente consonante,
Abbreviated transcription (Latin):
ueas fumpsimus.Y. aut non. Salquartũ x pehior st
ẜ quã p.& .s. Tantũ .p.s. quã b.s. Ideoq p̃ inrauona¬
blia plerisq uid&urloc  p.s. debere scribi
Vde ordiuelitterarum docentes plenius tractabimis¬
Pł.X X dupler modopro e s modo pros.
Accipitur Vlc apex Apicis sntx Gegis It in st &ianita¬
uti uox uociis. Supellex. Supellectilis. Seilhee con¬
tra tegulani declis tari uidentur. Subit & ia mloco
ispuratiois. Veho Vexi ł raho łri xi. uestiuir
in .E. ut efficio. effero. Et scendũ ꝗł quorienscuq
ex preposito p̃pinnicur. compositadictioruibus.
iuo calibus incipientibus uł ail his quatuior conso¬
tiantibus. hoc est .Cp.ł .s. inigra mari&. utexaro
xeo, exigo, exoleo, exuro, Excutio, ExPΑΟ Ex¬
traho. Eccquor. Exspes. lni quouidemur contra
grecorũ facere consu& uidinem. Illieram .S. sequente
nũqua x prȩponuN sed .c. prdea ut eRCTACIC
Mdius ergonos quoq x. solam ponimus quȩ locum
opin& cð. cuius rationem n̾solum ipse sonus au¬

Expanded text:
uantum expeditior est ψ quam ps, tantum ps quam bs, ideoque non irrationabiliter plerisque uidetur loco ψ ps debere scribi, quod de ordine literarum docentes plenius tractabimus. x duplex modo pro cs modo pro gs accipitur, ut apex apicis, grex gregis. transit tamen etiaut nox noctis, supellex supellectilis, sed haec contra regulam declinari uidentur. subit etiam loco aspirationis, ut ueho uexi, traho traxi; uertitur in f, ut efficio effero. et sciendum, quod, quotienscumque ex praepositio praeponitur composita dictionibus a uocalibus incipientibus uel ab his quattuor consonantibus, hoc est c p t s, integra manet, ut exaro, exeo, exigo, exoleo, exuro, excutio, expeto, extraho, exsequor, exspes, in quo uidemur contra Graecorum facere consuetudinem. illi enim s sequente numquam x praeponunt, sed k pro ea, ut ἔκστασις. melius ergo nos quoque x solam ponimus, quae locum obtinet cs, cuius rationem non solum ipse sonus au
Abbreviated transcription (Latin):
quoq AΠΟΤΟΥΟrΕΙΝ Sethus ꝓNOΟC dicen¬
tos łt meuentius ꝓme rinus. Ergo corelus &lim¬
pha ex ipsa scriptura agre issumpinestdubium
re Vnde quin quaginta quoq numeri sigũ qđ illi
per .N. scribuñ Nosper Limore illorũ ꝓtiquis simo
RDO QUO QUIACCIB
ltteris quiquã uisinsoll¬
bis dignoscitur. ł imera ga
coniunctus essrind&u
cũ porestate elementoru
ab surdomi puto .ei. Nunc illũ subiungere Sunt
tur uocales prepositiue. Aliis uocalibus sequenulus.
ineis demis babis A. Ẽ .O. Subiunctiue ut AT .XV
EV OE .EV Iquo que apud apitiquos post E.
porebitur & ei dipthongim facibat quam ꝓomni .i.
longi scribolunt. morc aniiquogrt corũ lri uenitun hȩc

Expanded text:
quoque ἀπὸ τοῦ ὄζειν, Sethus pro Ζῆθος dicentes et Medentius pro Mezentius. ergo corylus et lympha ex ipsa scriptura a Graecis sumpta non est dubiumre, unde quinquaginta quoque numeri signum, quod illi per n scribunt, nos per l more illorum antiquissimo rdo quoque accidit literis, qui quamuis in syllabis dinoscitur, tamen, quia coniunctus esse uidetur cum potestate elementorum, non absurdum puto ei nunc illum subiungere. sunt igitur uocales praepositiuae aliis uocalibus subsequentibus in eisdem syllabis a e o, subiunctiuae e u, ut ae au eu oe. i quoque apud antiquos post e ponebatur et ei diphthongum faciebat, quam pro omni i longa scribebant more antiquo Graecorum. inuenit
Abbreviated transcription (Latin):
litini intiquitate seruaucrunt per p&uã Nĩ siucrissi¬
ini uelimus nspicere cas. hoc c̃ selecim nomplus quãduas
ul ditas in latino inueni amussermone. N
F colicum digimnia. qđ apud inti quis simoslitinauuĩ. can¬
demuim. quã apud aeoles hibuit. eũ aii ꝓpesoruimiquẽ
nunchab& significibat .p. cuaspiratione si ait&iam
cis umurbnis.tiquã scripturam seruamus. ꝓ. ꝙp&h
ponentes. ut orpheus phoeton. postr a uero ꝗilatinis
u ins. placuit ꝓ .p &h.f. scribi. ut fama filius. fico
Loco ũt digam ma .u. ꝓ consonante. qđ cognatione sora
in dehenit as finiscẽ digammna calxtora Quare cum
inter semiuo cales posuisse artiũscriptoꝵ s. Nihil
enum alii d b &heclititra semioc lis. pisi nominis
platiane. que auo calincipit sed hoepotestatr̃m¬

Expanded text:
tem seruauerunt perpetuam. nam si uerissime uelimus inspicere eas hoc est sedecim, non plus duas additas in Latino inueniemus sermone: ϝ Aeolicum digamma, quod apud antiquissimos Latinorum eandem uim quam apud Aeolis habuit. eum autem prope sonum, quem nunc habet, significabat p cum aspiratione, sicut etiam s antiquam scripturam seruamus pro φ p et h ponentes, ut Orpheus, Phaethon. postea uero in Latinis uerbis placuit pro p et h f scribi, ut fama, filius, facio, loco autem digamma u pro consonante, quod cognatione soni uidebatur affinis esse digamma ea litera. quare cum inter semiuocales posuisse artium scriptores: nihil enim aliud habet haec litera semiuocalis nisi nominis prolationem, quae a uocali incipit
Abbreviated transcription (Latin):
munt sus. saxis aosus. curi aecuriosus. herbehet¬
bostis sedus sederis sod crosus Numerinumero¬
sus onenomerosus ꝑfidiȩ ꝓfidiosus. Notandum
quod am&u. moiculosiis fit plaustus inmustel¬
laria Nestis quã maliculosa rent irtudiudicem.
Intus sisint pasticipialia. aut de nominatiua
Vt motus timulus sonitus. habitusculcus consu¬

Expanded text:
munt sus: saxi saxosus, curiae curiosus, herbae hermunt sus: saxi saxosus, curiae curiosus, herbae herbosus, scelus sceleris scelerosus, numeri numerosus, oneris onerosus, perfidiae perfidiosus. notandum, quod a metu meticulosus fit. Plautus in mostellaria : «nescis, quam meticulosa res sit ire ad iudicem». in tus si sint participialia aut denominatiua, motus, tumultus, sonitus, habitus, cultus, consu
Abbreviated transcription (Latin):
dinuatur : Inrus. de nominatiua siue uerbia¬
lia pauca inueniuntur quae paenultimã produ¬
cunt honor honõius odor odorus. decor. decorus
canocanorus. sonosonorus. quorum regula in
prumptum est nan nomina us. uerba rus
ad sumunt. In sus duplicemhabent formam
velenim pasticipilia sunt Id ÷ pasticipiis pt̃item¬
porissimilia & res. In corpor ales significant. & s̃
quastaededinationis Vtususcursus lusus uer¬
sus quod ab incoporali .re. ad corporalem quo¬
q ad duccum ÷ quȩ est inlitteris aut mobilia sunt
& sccundȩ ut lassus fessus cassus uel .o. pro¬
ductam habent ante sus. & significant ple¬
numeẽ aliquemcius quod significatur. ut sa¬
xosus plenus saxis spumosus plenus spuma
uentosus plenus uentis harenosus plenus
harena fiunt autẽ a primitiuis suis ha modomutan
extremam pastem srllahe. ł stllabamsi pura est.
in quã t̃minatus genitiuns in .o. productam & ꝗdsu¬

Expanded text:
deriuatur. in rus denominatiua siue uerbaderiuatur. in rus denominatiua siue uerbalia pauca inueniuntur, quae paenultimam producunt: honor honōrus, odor odōrus, decor decōrus, cano canōrus, sono sonōrus, quorum regula in promptu est: nam nomina us, uerba rus assumunt. in sus duplicem habent formam: uel enim participialia sunt, id est participiis praeteriti temporis similia, et res incorporales significant et sunt quartae declinationis, ut usus, cursus, lusus, uersus quod ab incorporali re ad corporalem quoque adductum est, quae est in literis; aut mobilia sunt et secundae, ut lassus, fessus, cassus; uel o productam habent ante sus et significant plenum esse aliquem eius, quod significatur, ut saxosus plenus saxis, spumosus plenus spuma, uentosus plenus uentis, harenosus plenus harena. fiunt autem a primitiuis suis hoc modo: mutant extremam partem syllabae uel syllabam, si pura est, in quam terminat genetiuus, in o productam et assu
Abbreviated transcription (Latin):
ris moribundus : Sinabaliis ÷ correptam ut lu¬
disludibundus. funs funbundus moreris. mo¬
ribundus Excipitur alt̃nitatis causa rubicun¬
dus. quodinpenul timasellaba pro .b.c. habuit
nesitubsonum. Nrubibundus dicamus: Testia for¬
mam dus terminantium ÷ pasticipialis. Id ÷ quȩ
t̃minationẽ hab& pasticipiorum futuri tẽporir
pissiuorum & significat dignum eẽ aliquem eo
quod demonstratur. Utlaudandus laude dignꝰ
amandus dignus amari. curandus dignus cura.
ornandus dignus ornani. ordinandus dignus
oinari. legendus dignus legi loquendus dignus
de quoloquentur homines. In .lus. desinentiũ
formacsimiles sunt deminutiuis
. & ueniunt a nominib quã a uerbis. ut annus.
anniculus. pateo patulus credo credulus. bibo bi¬
bulus. Extremas pastes sellabarum fihalium
si ueex tremassyllabas si sint purȩ inulus con¬
uestunt excepto anniculo differenti ac causa nã
anulus deminutiuũ ÷ & nouacula anouo nouas

Expanded text:
sin ab aliis, i correptam, ut lusin ab aliis, i correptam, ut ludis ludĭbundus, furis furĭbundus, moreris morĭbundus. excipitur alternitatis causa rubicundus, quod in paenultima syllaba pro b c habuit, ne sit absonum, si rubibundus dicamus. tertia forma in dus terminantium est participialis, id est quae terminationem habet participiorum futuri temporis passiuorum, et significat dignum esse aliquem eo, quod demonstratur, ut laudandus laude dignus, amandus dignus amari, curandus dignus cura, ornandus dignus ornari, ordinandus dignus ordinari, legendus dignus legi, loquendus dignus de quo loquantur homines. in lus desinentium formae similes sunt diminutiuis ueniunt tam a nominibus quam a uerbis, ut annus anniculus, pateo patulus, credo credulus, pendo pendulus, bibo bibulus. extremas partes syllabarum finalium siue extremas syllabas, si sint purae, in ulus uertunt, excepto anniculo differentiae causa: nam annulus diminutiuum est nouacula a nouo nouas
Abbreviated transcription (Latin):
illos secuti non dicinit huius caribdidis sed huius
caribdis eiusdem .uicii. causa non dicimus ab eo
quod ÷ mane manunine sedmatutine uitis u nocũ
non uitaum quod eamen adamauincauido dir
cẽderiuatum. Pr& erea meridies promedidies
amediodie sed non tamen in omnib. hoc ual&.
Namcandeo candidus facit sordeo sordidus madeo
madidus nisi quod hȩc scrunde coniugationis indeo
lludunũ idt̃ pando testiacindo desinens habuit
huius cemodi formae nomen: & hacc quidem indus
supradȩ tȩ forma e nominademonstrant habere
ca in se ex quibus deriuantur ut herbidus qui hab&¬
b& inuidiam: In.bundus uero desinentia simi¬
litud inẽ habere significant ut uitabundussimi¬
ti furibundus fimilis furenti & sunt paeneo m̃a
huius cemodi formg nomina uerbialia. &sia uer¬
bis primȩ coniugationis diriuantur .a. habeñt
longam ante paenultimã ut causor causans.
causabundus ui touitasuitabundus. morior more¬

Expanded text:
illos secuti non dicunt huius Charybdidis sed huius illos secuti non dicunt huius Charybdidis sed huius Charybdis. eiusdem uitii causa non dicimus ab eo, quod est mane, manunine, sed matutine, uitis uinetum, non uitetum, quod tamen etiam a uinea uidetur esse deriuatum. praeterea meridies pro medidies a medio die. sed non tamen in omnibus hoc ualet. nam candeo candidus facit, sordeo sordidus, madeo madidus, nisi quod haec secundae coniugationis in deo; illud unum, id est pando, tertiae in do desinens habuit huiuscemodi formae nomen. et haec quidem in dus supra dictae formae nomina demonstrant habere ea in se, ex quibus deriuantur, ut herbidus, qui habebet inuidiam. in bundus uero desinentia similitudinem habere significant, ut uitabundus simifuribundus similis furenti. et sunt paene omnia huiuscemodi formae nomina uerbalia et, si a uerbis primae coniugationis deriuantur, a habent longam antepaenultimam, ut causor causaris causābundus, uito uitas uitābundus,
Abbreviated transcription (Latin):
pauca a nominibus uel uerbis mulcus sus subulcus
bos boculcus p&o paulcus Indis. tres sint formȩ
unaquȩ seruat consonantom ex quaultima. uel
pȩnultima primitiui. incipit sellaba sed eunc pe¬
nultimas inon in t̃cedat consonans interultimae
& paenultimesellabȩ uocales &rliquam cius¬
demsyllabȩ uel fyllabarum pastẽmutat in .i.
correptã & ad sumitdus. ut herba herbidus tur¬
ba turbidus. uua uindus uiuouiuidus rbiesrabi¬
es rabidus tum cotumidus timeo timidas
hareo handus squalcosqualidus feruco feruiđ
inuideo muidus frigeo frigidus. ualeo ualidus
Expitur alt̾nitatis cussa quamgreaci. eΠaIAIAO¬
ttita uocantunum. panda pandus nes pandidus di¬
camus malesonant. alternam .d.in.utiaq continua
sillaba quod inmultissolent tam greci quam nos
euitare non dicuntilli XAΡΥBAIAOC quamuis
exigit regula sed XAΠΡRΑCΟC &romaniquoq

Expanded text:
pauca a nominibus uel uerbis in ulcus: sus subulcus, pauca a nominibus uel uerbis in ulcus: sus subulcus, bos bubulcus, peto petulcus. in dus tres sunt formae: una quae seruat consonantem, ex qua ultima uel paenultima primitiui incipit syllaba sed tunc paenultima, si non intercedat consonans inter ultimae et paenultimae syllabae uocales, et reliquam eiusdem syllabae uel syllabarum partem mutat in i correptam et assumit dus, ut herba herbĭdus, turba turbĭdus, uua uuĭdus, uiuo uiuĭdus, rabies rabĭdus, tumeo tumĭdus, timeo timĭdus, areo arĭdus, squaleo squalĭdus, ferueo feruĭdus, inuideo inuĭdus, frigeo frigĭdus, ualeo ualĭdus. excipitur alternitatis causa, quam Graeci ἐπαλληλότητα uocant, unum pando pandus, ne, si pandidus dicamus, male sonet alterna d in utraque continua syllaba, quod in multis solent tam Graeci quam nos euitare non dicunt illi Χαρύβδιδος, quamuis exigat regula, sed Χαρύβδεως. et Romani quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ut gallinagillin atius sic membrana mẽbranatius
chastina casthinatius. in .iui. diuisastã a nominibus
quã a uerbis deriuata secundum in .ius. terminato¬
rum regulam mutationeextremarum litterarũ
uel littero inuus solent fieri ut pat̃ patripatrius.
annus anni anniius ꝑspicio ꝑipicuis ambigo ambi¬
guus pigo piguus. ardeo arduus. uacuouaciuss rigo¬
riguis. Notandum inthȩc menstruis quod cupho¬
nae causa ad sumpsit .t. &r. in. quus quoq
desinentia similit̃ fiunt ut equo equus obliquo
obliquus sed magis abhis nominibus uerbaquã
auerbis Nomina sint deriuatiua longus longin¬
quus ideo ad sumpsit .N. antequus quia aliter
cuphonȩ satis facere non pocerat Inbus uel in cus
Desinentia a uerbis .b. ł .c. ante postremã uocalem¬
uocales habentibus diriuantur mutatione .o & si
inte etĩ alia sit uocalis ciusquoq in .us. ut probo
probus. turbo turbus orbo orbus. suꝑbio suꝑbus
parco partus. luccolucus arcco arcus. Inueniunt᷑

Expanded text:
ius, membrana membranacius, chartina chartinacius. in uus diuisas tam a nominibus quam a uerbis deriuata secundum in ius terminatorum regulam mutatione extremarum literarum uel literae in uus solent fieri, ut pater patri patruus, annus anni annuus, perspicio perspicuus, ambigo ambiguus, rigo riguus, ardeo arduus, uaco uacuus. notandum inter haec menstruus, quod euphoniae causa assumpsit t et r. in quus quoque desinentia similiter fiunt: aequo aequus, obliquo obliquus; sed magis ab his nominibus uerba quam a uerbis nomina sunt deriuata. longus longinquus ideo assumpsit n ante quus, quia aliter euphoniae satisfacere non poterat. in bus uel cus desinentia a uerbis b uel c ante postremam uocalem habentibus deriuantur mutatione o et, si ante eam alia sit uocalis, eius quoque, in us, ut probo probus, orbo orbus, superbio superbus, parco parcus, luceo lucus, arceo arcus. inueniuntur