comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bis martirẽ tormenta faciebant. Multiplici enĩ uulnerũ uarietate confossus
ñ deserebat pugnam. sed aerus iterabat. Putares qđ eũ durantẽ flãma ñ ureret
&e tanquã figuli fornar lutũ molle suscipiens durã redderet testẽ. Poterat mar¬
tir nr̃ dicere datiano. Iam ñurit ignis tuus carnẽ meã. qͥa eraruit sicut cesta uirtꝰ¬
mea. Qm̃ueraciter scriptũ. ẽ. Uasa figuli ꝓbat̾ fornax. & homines iustos cẽptatio
tribulationis. Probatus. ẽ. atq decoctꝰ in illo igne uincentiꝰ daciauꝰ uͦꝰ arsit & ere¬
puit. Si enĩ ñ arde bat. unde cremabat: Quid enim erant uerba irascentis. ni¬
si fumus ardentis Ergo martiri nr̃orefrigeriũ in corde habenti flammas
extrinsecus amouebat. sed ipse facib furoris accensus. canquã clibanus intꝰ
ardebat. & habitatorẽ suũ diabolũ concremabat. ꝑfuriosas enim datrani uo¬

Expanded text:
bis martyrem tormenta faciebant. mubis martyrem tormenta faciebant. munon deserebat pugnam, sed acrius iterabat. Putares quod eum duraret flamma, non ureret; et tanquam figuli fornax lutum molle suscipiens, duram redderet testam. Poterat Martyr noster dicere Daciano: Jam non urit ignis tuus carnem meam, quia exaruit velut testa virt uasa figuli probat fornax et homines iustos temptatio tribulationis, probatus est atque decoctus est illo igne Uincentius, Datianus uero arsit et increpuit. si enim non ardebat, unde fumabat? quid erant uerba irascentis nisi fumus ardentis? ergo martyri nostro refrigerium in corde habenti flammas extrinsecus admouebat, sed ipse facibus furoris accensus tamquam clibanus intus ardebat et habitatorem suum diabolum concremabat. per furiosas enim Datiani uo
Abbreviated transcription (Latin):
rit xp̃c. & ñ uincit᷑ xp̃ianus. Si consideret᷑ in ista passione humana pacientia incipit
esse incredibilis. Si agnoscat᷑ diuina potentia: desinit esse mirabilis. Tanta eras
sabat᷑ crudelitas in martiris corpore. & tanta tranqͥllitas ꝓferebat᷑ inuoce. tanta
q penarũ asperitas seuiebat immembris. & tanta securitassonabat in uerbis:
ut mirũ immnodũ putaremꝰ uincentio paciente aliũ loquentẽ ñ corqueri. Ec
uere fr̃s h̾m̃i ita erat. Prorsus ita erat. alius loquebat᷑ P romisit enĩ & hoc cesti¬
b sius xp̃c in euangłio. quos ad huiꝰ modi certamina p̾parabat. Sic enĩ ait. No¬
lite p̃meditari quomͦ aut qͥd loquamini. Non enĩ uosestis quiloquimini. sedsp̃s¬
patris ur̃ĩ quiloquit᷑ in uobis. Carogͦ paciebat᷑ & sp̃s loquebat᷑ & loquente sp̃u
non solũ coniuncebat᷑ impietas. sed etiã confortabat᷑ infirmitas. Clariorẽ no¬

Expanded text:
urrit Christus, et non vincitur christianus. Si consideretur in ista passione humana patientia, incipit urrit Christus, et non vincitur christianus. Si consideretur in ista passione humana patientia, incipit esse incredibilis; si agnoscatur divina potentia, desinit esse mirasabatur crudelitas in martyris corpore et tanta tranquillitas proferebatur in uoce, tanta poenarum asperitas saeuiebat in membris et tanta seut miro quando putaremus Vincentio patiente, alium non loquentem torqueri. Et vere, fratres, ita erat: prorsus ita erat; alius loquebatur. Promisit enim et hoc testibus suis Christus in Evangelio, quos ad hujusmodi certamina praeparabat. Sic enim ait: Nolite praemeditari quomodo aut quid loquamini. Non enim vos estis qui loquimini, sed Spatris uestri, qui loquitur in uobis. caro ergo patiebatur et spiritus loquebatur et loquente spiritu non solum conuincebatur impietas, sed etiam confortabatur infirmitas. clariorem no
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ: quia hut et bon a prudent᷑ loqͣmͦ abillo est ñ nr̃a pacientia. Recolite diũm. xp̃m
suos in euangłio discipulos admonentẽ. recolite martirũ regẽ cohortes suas armis
spũalib instruentẽ. bella monstrantẽ. adiutoria ministrantẽ. p̾mia pollicentẽ.
Qui cũ dixisset discipulis suis in hoc mundo pressurã habebitis:. inox unde terri¬
mͦ Rm̃i : In illo uicit uincentiꝰ. aquo uictꝰ ẽ mundus. In hoc inquid mundo pressu¬
rã habebitis. Et si p̾mit ñ oppͥmat. si oppugnat ñ expugnet. Ouplicẽ mundus a
ciẽ ꝓdurit contra milites xp̃i. aduertite fr̃s. duplicẽ dixiaciẽ ꝓducit munduscon¬
tra milites xp̃i. Blandit᷑ enĩ ut decipiat. terret ut frangat. Nonnos teneat uolup¬
tasppͥa. nonnosterreat crudelitas aliena. & uictꝰ. ẽ. mundus. Adutrosq aditꝰ occur

Expanded text:
nem. Quia et ut bona prudenter loquamur, ab illo nostra est sapientia. 2. Recolite Dominum Christum nem. Quia et ut bona prudenter loquamur, ab illo nostra est sapientia. 2. Recolite Dominum Christum suos in Evangelio discipulos admonentem. Recolite martyrum Regem cohortes suas armis spiritalibus instruentem, bella monstrantem, adjutoria ministrantem, praemia pollicentem. Qui cum dixisset discipulis suis: In hoc mundo pressuram habebitis , mox, ut deterriramur, carissimi, si in illo uicit Uincentius, a quo uictus est mundus? in hoc, inquit, mundo pressuram habebitis, ut, si premit, non obprimat et, si obpugnat, non expugnet. Duplicem ciem producit contra milites Christi. Advertite, fratres. Duplicem, dixi, aciem producit mundus contra milites Christi. Blanditur enim, ut decipiat; terret, ut frangat. Non nos teneat voluptas propria, non nos terreat crudelitas aliena; et victus est mundus. Ad utrosque aditus occ
Abbreviated transcription (Latin):
npassione que nobis recitata est fr̃s R̾mi euidenter ostendit᷑ uidex feror. tortor
eruentꝰ. martir in uictꝰ. In cuiꝰ corpore poenis uarus ueratoiã tormenta defece¬
rant. & ad huc menbra durabant. Qͦt conuicta miraculis ꝑsistebat impietas. tot
uerata supplicus ñ cedebat infirmitas. Agnoscat᷑ gͦ oꝑ ata diuinitas. Quomͦ
corrupcilis pulius contra tã immania tormenta duraret nisi in eoxp̃e habita¬
ret: In his omnib ille agnoscendus. ille głificandus. ille laudandus. qui &
in pͥma uocatione dedit fide . & insup̾ma passione uirtutẽ. Uultis nosse. qͥa u¬
credatis in eũ. uerũ etiã ut patiamuni ꝓeo. Acceperat hec utraq beatꝰ leuita¬
uincentiꝰ acceperit & habebat. Si enim non accepisset qͥd haberet: Habebat
insermone fiduciã. habebat in passione tolerantiã. Nemo gͦ de suo corde
p̾sumat qͣndo ꝓfert sermonẽ. nemo de suis uirib confidat quando suffert cep̃tatio¬

Expanded text:
passione, quae nobis hodie recitata est, fratres carissimi, euidenter ostenditur iudex ferox, tortor cruentus, martyr inuictus. in cuius corpore poenis uariis exarato iam tormenta defecerant et adhuc membra durabant. tot conuicta miraculis persistebat impietas, tot uexata suppliciis non cedebat infirmitas. cognoscatur ergo operata diuinitas. quomodo enim corruptibilis puluis contra tam inmania tormenta duraret, nisi in eo Christus habitaret? in his enim omnibus ille agnoscendus, ille glorificandus, ille laudandus est, qui et in prima uocatione dedit fidem et in postrema passione uirtutem. uultis nosse, quia uatis in eum, verum etiam ut patiamini pro eo . Acceperat haec utraque Vincentius. 571 Acceperat, ideo habebat. Si enim non acciperet, quid haberet? Habebat in sermone fiduciam, habebat in passione tolerantiam. Nemo ergo de suo corde praesumat, quando profert sermonem. Nemo de suis viribus fidat, quando suffert tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
siratiocinationi sensus imaginãtioq resragentur nihil ẽe illud uniuersale dicen¬
tes quodsese in tueri ratio putet quod enĩ sensibile uel imaginabile est
id uniuersum esse non posse. Aut igitur rationis uerũ eẽ iuditiũ necqͥe¬
quã esse sensibile. aut quoniam sibi notum sit: plura sensibus & imagina¬
tioni esse subiecta in anem conceptionẽ esserationis. quȩ quod sensibile
sit ac singulare quasi quiddam uniuersale considerat : Adhaec siratio
contra respondeat se quidem et quod iensibile et quod imaginabile in u
niuersitatis ratione conspicere. Illa uero aduniuersitatis cognitionẽ

Expanded text:
si ratiocinationi sensus imaginatioque refragentur, nihil esse illud uniuersale dicentes quod sese intueri ratio putet? Quod enim sensibile uel imaginabile est, id uniuersum esse non posse; aut igitur rationis uerum esse iudicium nec quidquam esse sensibile, aut quoniam sibi notum sit plura sensibus et imaginationi esse subiecta, inanem conceptionem esse rationis quae quod sensibile sit ac singulare quasi quiddam uniuersale consideret. Ad haec, si ratio contra respondeat se quidem et quod sensibile et quod imaginabile sit in uniuersitatis ratione conspicere, illa uero ad uniuersitatis cognitione
Abbreviated transcription (Latin):
feratur amissũ. Et qm̃ tuidemes cui ꝑsuasum atq insitum ꝑmul¬
tis demonstrationibus sciõmentes hominum nullo modo esse

Expanded text:
feratur amissum. Et quoniam tu idem es cui persuasum atque insitum permultis demonstrationibus scio mentes hominum nullo modo esse
Abbreviated transcription (Latin):
iuo tristiũ ue consideres : adhucte felicẽ negare nom possis : Quod si
firco fortunatũte . ee. non aestimas. qm̃ quaetune l&a uidebant᷑
abier̃. Non est qđ temiserũ putes. qm̃ quae nunc creduntur mȩs¬
ta p̃tereunt: Antu in hanc uitae sc̾enã nunc primum subitus hos

Expanded text:
um tristiumue consideres, adhuc te felicem negare non possis. Quod si idcirco te fortunatum esse non aestimas, quoniam quae tunc laeta uidebantur abierunt, non est quod te miserum putes, quoniam quae nunc creduntur maesta praetereunt. An tu in hanc uitae scaenam nunc primum subitus hos
Abbreviated transcription (Latin):
puleritudinis: quidẽ qđ ł amisis doleas ł l&eris retentis: Qđ¬
si natura pulcra sunt quid id tuarefert : Nam haeo ꝑse : atuis
quoq: opibus sequestrata placuissent: Neq: enim idcirco sunt
pretiosa qđ intuas uenere diuitias: sed qm̃ pretiosa uidebant

Expanded text:
pulchritudinis, quid est quod uel amissis doleas uel laeteris retentis? Quodsi natura pulchra sunt, quid id tua refert? Nam haec per se a tuis quoque opibus sequestrata placuissent. Neque enim idcirco sunt pretiosa quod in tuas uenere diuitias, sed quoniam pretiosa uidebant
Abbreviated transcription (Latin):
tio P Respice inquit. an hinc quoq: idẽ firmius approb&ur. qđ
duo sũmabona quae a se diuefsa sint: ẽe. Non possunt : & enim
quae discrepant bona : Non esse alterũ liqu&. Quare neutrũ

Expanded text:
io. — Respice, inquit, an hinc quoque idem firmius approoeull, quod duo summa bona, quae a se diversa sint, esse non possunt. Etenim quae discrepant bona, non esse alterum, quod sit alterum, liquet; quare neutru
Abbreviated transcription (Latin):
damus forsitan exhuius modi conflicta ane pulchra quaedam ueritatis
scintilla dissiliat . B Tuoinquã arbitratu. P Dm̃ inquit ẽẽ omniũ
potentẽ: nemo dubitauerit. B Quiquidem: in quã mente consistat̃ :¬
pullus prorsus ambigat: PQuiuero est inquam omniũpotens : nihil ẽ.
quod ille nom possit: B Nihil ẽ inquam : ꝑHNũ igitur ds̃ facere malum
potest ẜMinime inquã. PMalũ igitur inquit nihil est: cum id facere

Expanded text:
damus? Forsitan ex huiusmodi conflictatione pulchra quaedam ueritatis scintilla dissiliat. Tuo, inquam, arbitratu. Deum, inquit, esse omnium potentem nemo dubitauerit. Qui quidem, inquanullus prorsus ambigat. – Qui uero est, inquit, omnium potens, nihil est quod ille non possit. – Nihil, inquam. – Num igitur deus facere malum potest? – Minime, inquam. – Malum igitur, inquit, nihil est, cum id facere
Abbreviated transcription (Latin):
Nubibus atris Condita nullũ Fundere possunt Syyderalumenis
are uoluens Turbi dusai ster Misceat aestum itrea dudum
Par quae serenis Vnda diebus
Moxresoluto Sordida caeno
Uisibus obstat&uiq uagatur.
Montibus altis Nefluus amnis
Sepae resistit Iup̃e solutie¬
Ohice saxi: Iu quoq siuis
Tumine dlarosernere uerum:
T ramite recto C arpere callẽ :

Expanded text:
Nubibus atris Condita nullum Fundere possunt Sidera lumen. 89 Si mare volvens Turbidus auster Misceat aestum, Vitrea dudum, Parque serenis Unda diebus, Mox resoluto Sordida coeno Visibus obstat. Quique vagatur Montibus altis Defluus amnis, Saepe resistit Rupe solutibjice saxi. 90 Tu quoque si vis Lumine claro Cernere verum, Tramite recto Carpere callem:
Abbreviated transcription (Latin):
habuisse te inea pulchrum aliquid nec amisisse cognosces⁊ Sed ut
arbitror haud multum tibi haec inmen

Expanded text:
habuisse te in ea pulchrum aliquid nec amisisse cognosces, sed, ut arbitror, haud multum tibi haec in me
Abbreviated transcription (Latin):
chisteriũ rauenne accesserit. audiat apłm ꝓ illo respondentẽ. qͥa omĩa munda mundis. dicut

Expanded text:
chisterium Ravennae accesserit, audiat Apostolum pro illo respondentem quia omnia munda mundis. Sicutchisterium Ravennae accesserit, audiat Apostolum pro illo respondentem quia omnia munda mundis. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nã uitã insimplicitate cordis agebat. Pauperẽ quidẽ uitã cũ cobia gessit: s quia diuunã p̃sen¬
cta cunuit. & circũ spectionẽ omnipotentis sẽꝑcogitauit. omĩa bona possedit: qͥa caritatẽ que
as̃ ÷ omnimodis habuit. Quantũ enĩ ad scłi luxũ ꝑtinet: uitã paiꝑẽ digcit. quia ut ueracissimis
fertur relatorib una cũ coniuge quã sibi iã dudũ castissimo copularat matrimonio non nͥlanifi¬
cu opere sũptꝰ cotidianos carpebat. Nã ut pote religiosus & orthodoxus catholicus de labore ma¬
nuũ cũ apło uiuebat. nulliq hominũ uimuł fraudẽ inferebat. Neꝙ & enĩ surda aure p̃cerut
psalmistã intonãtẽ labores manuũ tuarũmanducabis beatꝰ es & bene tͥ erit. In hoc loco si
quis suꝑciliosus eruginata mente & insulsa obieccione beato uiro detrahat. qd uroratꝰ ad ar¬

Expanded text:
nam vitam in simplicitate cordis agebat. Pauperem quidem vitam cum Tobia gessit, quia divinam praesennam vitam in simplicitate cordis agebat. Pauperem quidem vitam cum Tobia gessit, quia divinam praesentiam timuit, et circumspectionem Omnipotentis semper cogitavit, omnia bona possedit, quia charitatem, quae Deus est, omnimode habuit. Quantum enim ad saeculi luxum pertinet, pauperem vitam duxit, quia, ut veracissimis fertur relatoribus, una cum conjuge, quam sibi jamdudum castissimo copulabat matrimonio, nonnisi lanificii opere sumptus quotidianos carpebat, nam ut pote religiosus et orthodoxus Catholicus de labore manuum cum Apostolo vivebat, nullique hominum vim vel fraudem inferebat, neque enim surda aure praeteriit Psalmistam intonantem: Labores manuum tuarum quia manducabis, beatus es, et bene tibi erit. In hoc loco, si quis superciliosus, eruginata mente et insulsa objectione beato viro detrahat, quod uxoratus ad ar
Abbreviated transcription (Latin):
insup auditorũ infirmitati minune consulit. Sed qͥa rei geste fidei anchorã annectere oniis d
more historiographis solito tria infronte narrationis instrumenti gr̃a ponimꝰ qͥb ad contexen¬
dũ ꝓpositũ opus congruen utendũ ÷.: id ÷ ꝑsonã. patriã. ac conditionẽ. Nã ut de ꝑsona eiꝰ paucis
uera ꝑstringamꝰ: ñ sine diuino quodã auspicio. seuerus ÷ aparentib uocitatꝰ. Non enĩ si ꝓpensius
inspicere ethimologiã nitim᷑. seueritatẽ uł seuitiã sonat: s. potiꝰ paternã grauitatẽ de qͦ psal¬
mista. inpopło inqͥt graui laudabo te. Nec immerito. qͥa futurus ꝓfecto erat & uitiorũ extir¬
pator acerrimꝰ. & uirtutũ corrasor auidissimꝰ. Patria uͦ eiꝰ satis om̃ib inpromtu habet᷑: qͥa cuus
rauennas excitit. & sicut de beato papa gregorio dictũ ÷ unde genꝰ duxit sũmũ conscendit

Expanded text:
insuper auditorum infirmitati minime consulit. Sed quia rei gestae fidei anchoram annectere opus est insuper auditorum infirmitati minime consulit. Sed quia rei gestae fidei anchoram annectere opus est more historiographi solito, tria in fronte narrationis instrumenti gratia ponimus, quibus ad contexendum propositum opus congruenter utendum est, id est personam, patriam, ac conditionem. Nam, ut de persona ejus paucis vera perstringamus, non sine divino quodam auspicio Severus est a parentibus vocitatus. Non enim si propensius inspicere etymologiam nitimur, severitatem, vel saevitiam sonat, sed potius paternam gravitatem, de qua Psalmista: In populo, inquit, gravi laudabo te. Nec immerito, quia futurus profecto erat et vitiorum extirpator austerrimus et virtutum corrasor avidissimus. Patria vero ejus satis omnibus in promptu habetur, quia civis Rave
Abbreviated transcription (Latin):
RUO: GESTA: FORTIUM
eorũq laudabiles ꝓuectꝰ in ecclesus recitant᷑. qui
desiderio celestiũ flagrantes p̃miorũ. infirmiorib
ꝓrrinis planiorẽ uã fidei reliquer̃t: obid ꝓculdu¬
tu quodã sinistro agente corpeseerẽ solet.¬
tu quodã sinistro agente corpeseere solet.sterũ quasi gratissim
tri fomine re accendat᷑. Unde eccła incanticis. Surge inquit aquilo & ueni auster. Hinc ÷ qđ¬
nos pene idiote atꝙ inertes p̃ciosissimi lilu xp̃rid ÷ beati seueri archi p̃sulis uitã ordinatio¬
nẽ nec non & obitũ sacratissimũ qualicunq stilo palificare gestientes:. simpliciter ea que detanto
uiro ad nrẽ paruitatis noticiã ꝑuolare. potuert̃: aurib fideliũ intimare ꝓposuimꝰ: plus ꝓspicien¬
tes illorũ edificationi & saluti: quã curiosorũ pompatice urbanitati. Qui enĩ uxxta salomo
istice lqͥt᷑ : dõ ꝑomĩa odiluł inuenit᷑. qͥa & semet ipsũ iactantie spiculo interimit: &

Expanded text:
rum gesta fortium, eorumque laudabiles provectus in ecclesiis recitantur, qui desiderio coelestium flagrantes praemiorum infirmioribus proximis planiorem viam fidei reliquerunt, ob id procul dutu quodam sinistro agente torpescere solettu quodam sinistro agente torpescere solet, iterum quasi gravissimo hausto flamine reaccendatur. Unde Ecclesia in Canticis: Surge, inquit, Aquilo, et veni, Auster. Hinc nos pene idiotae atque inertes pretiosissimi lilii Christi beati Severi archipraesulis vitam, ordinationem, nec non et obitum sacratissimum qualicunque stylo palificare gestientes, simpliciter ea quae de tanto viro ad nostrae parvitatis notitiam pervolare potuerunt auribus fidelium intimare proposuimus, plus prospicientes illorum aedificationi et saluti, quam curiistice loquitur, Deo per omnia odibilis invenitur, quia et semetipsum jactantiae spiculo interimit, et
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis tuae cauas s habitũq cognoui fortunȩ prioris
affectui desiderioq tabescis : Ea tantumꝰ animitui sicuti tutibi

Expanded text:
tudinis tuae causas habitumque cognovi, fortunae prioris ffectu, desiderioque tabescis; ea tantum animi tui statum, sicuti tu tibi
Abbreviated transcription (Latin):
d ait digitũ. Nec aduertunt qđ hȩc si propt formam
cripta st̃ corporis. qͥa indiumitate nec menbra nec
partes st̃: sed ꝓpt̃ unitatt̃ diuinitatis ex pressa. ut creda
separari: cũ plenitudo diuinitatis. uel corporaliter
nabitet insubstantia trinitatis. Idõ gͥ & filius patris dex¬
tra noncupat᷑. sic̃ lec tũ ⁊̃ dextera dni. Sed quid mirũ.¬
faciunt & de syllabis: Sunt enĩ qͥhuc putent facien¬
.di. Et exuna syllaba uel usu quodã. diumitatis estiman¬
du putant esse mom̃tũ. argumentantes qđ si inspũ dm̃
siuͦ cũ spũ dicant di uirtutt̃ esse uł głam: societatẽ quan¬

Expanded text:
 aut digitum: nec advertunt quod haec non propter formam scripta sint corporis, quia in divinitate nec membra, nec partes sunt: sed propter unitatem divinitatis expressa, ut credamseparari; cum plenitudo divinitatis velut corporaliter habitet in substantia Trinitatis. Ideo igitur et Filius Patris dextera nuncupatur, sicut lectum est: Dextera Domini fecit virtutefaciant et de syllabis? Sunt enim qui hinc putent facienpraedicandum: et ex una syllaba, vel usu quodam divinitatis aestimandum putent esse momentum, argumentantes quod si in Spiritsi vero cum Spiritu dicant Dei vel virtutem esse, vel gloriam, societatem qu
Abbreviated transcription (Latin):
incarnationẽ & sine enarratione generationis qͥa scriptum est
G enerationẽ aut̃ eiꝰ quis enarrabit e Ergo illũ melchisedech: in xp̃i typo
sacerdotẽ dĩ accepimꝰ. Sed illũ intypo. hunc in ueritate. Typus aut̃
ũbra ÷ ueritatis. lllũ in nomine uniꝰ auitatis. hunc regẽ in reconcili¬
acione totiꝰ mundi. qͥa scriptũ est. ds̃ erat in xp̃o mundũ reconcilians
sibi. Hoc ÷ sẽpit̾na diuinitas. Aut si pater infilio. & filiꝰ in patre:
& substantiȩ utiq & oꝑationis unitas ñ negat᷑. Quomꝰ aut̃ negare
merito possunt etiã siuelint. cũ scriptũ sit. pat̾ aut̃ qͥ in me mance¬
ipse loquitꝰ & oꝑa quȩ etgo facio ipse facit: Non dixit & ipse facit.
ne similitudinẽ magis quã unitatem oꝑis estimares. Sed dicendo
quȩ ego facio ipse facit: manifestũ reliquit qđ unũ opus patris &
filu crelere debemꝰ. Deniq ubi similitudinẽ opũ non unitatẽ uolu¬
it intelligi: qͥ credit inquit in me. oꝑa quȩ ego facio & ipse facit.

Expanded text:
enerationis; quia scriptum est: Generationem autem ejus quis enarrabit ? 89. Ergo illum Melchisedech in Christi typo sacerdotem Dei accepimus: sed illum in typo, hunc in veritate: typus autem umbra est veritatis: illum in nomine unius civitatis, hunc regem in reconciliatione totius mundi; quia scriptum est: Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi ; hoc est, sempiterna divinitas; aut, si Pater in Filio, sicut Filius in Patre, et substantiae utique et operationis unitas non negatur. 90. Quomodo autem negare merpera; et: Opera quae ego facio, ipse facit ? Non dixit: Et ipse facit; ne similitudinem magis, quam unitatem operis aestimares: sed dicendo: Quae ego facio, ipse facit, manifestum reliquit quod unum opus Patris et Filii credere debeamus. 91. Denique ubi similitudinem operum, non unitatem voluit intelligi: Qui credit, inquit, in me, opera quae ego facio, et ipse faciet .
Abbreviated transcription (Latin):
Noc ÷ in oꝑatũ atq in creatũ uerbũ sine alicuiꝰ creaturȩ testimonioe
patre natũ. Et tam̃ habundamꝰ aliis in substantia testimonus dti
ista hoc loco substantia corporalis. dũ mͦ non opus dĩ filiũ. sed ino¬
peratã eiꝰ diuinitatẽ &e ipse fatearis. Scio aut̃ aliquos dicere. inp
tũ etiã incarnationis mysteriũ: qđ ñ sit uirilis copul& usus oꝑt
ẽẽ dixerunt tu arrianę opus putas ẽẽ dĩ uerbũ. Aut hic tanti
substantiã legimꝰ: Nonne alibi dixit. portȩ̨ fractȩ sunt. mon¬
tes ceciderunt. & reuelata ÷ substantia : Nunqͥd hic qͦq crea¬
tura siggnat᷑ͦ Solent eñi aliqui dicere. pecuniariã. eẽ. sub¬
stanciã

Expanded text:
ine alicujus creaturae testimonio ex Patre natum: et tamen abundamus aliis substantiae testimoniis. Sit ista hoc loco substantia corporalis, dummodo non opus Dei Filium, sed inoperatam ejus divinitatem et ipse fatearis. 114. Scio autem aliquos dicere inoperatum esse etiam incarnationis mysterium, quod non sit virilis copulae usus opeesse dixerunt, tu, Ariane, opus putas esse Dei Verbum? 115. Aut hic tantum substantiam legimus? Nonne et alibi dixit: Portae civitatum effractae sunt, montes ceciderunt, et revelata est substantia ? Numquid hic quoque creatura signatur? Solent enim aliqui dicere pecuniariam esse substantia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥalus dedit habere substantiã. licet alia sit substantia dĩ al
creaturȩ: ne posset insubstantiuus filiꝰ dĩ eẽ. ꝑquẽ cuncta subsisus¬
Et idõ ait. Hon÷ absconditũ os meũ qđ fecisti in abscondito: & substam
mea iniferiorib terrȩ. Hirtuti enĩ &e diuinitati. ea quȩ ante muno
poterant. Liggimꝰ gͦ substantiã. Sed dices. de incarnatione dictã ee
substantiã. Interĩ nom̃ substantię lectũ ꝓbaui. & lectũ non ꝓpatrimo

Expanded text:
aliis dedit habere substantiam: licet alia sit substantia Dei, alia creaturae. Nec posset insubstantivus Filius Dei esse, per quem cuncta subsisEt ideo ait: Non est occultatum os meum quod fecisti in abscondito, et substantia mea in inferioribus terrae . Virtuti enim et divinitati ea, quae ante constpoterant. Legimus ergo substantiam. 111. Sed dices de incarnatione dictam esse substantiam. Interim nomen substantiae lectum probavi, et lectum non pro patrimo
Abbreviated transcription (Latin):
&e serui. dnĩ dignitate sui: Ergo ad filiũ & patrẽ retulit. Nonut angłi
habeant cũ patre &e filio & quale consortiũ: sed ut prȩminentẽ głam d
cernant. Neq enĩ suã maiestatẽ angłi habent. sic̃ lectũ ÷ de filio. cũ
sederit insede maiestatis suȩ. sed assistunt ut patris &e filii głam
uideant. quib aut possunt. aut merent᷑ aspectib. denie ipsa se
explanant uerba diuina: ut intelligas illã głam yatris & filii ñ¬

Expanded text:
 sui? 105. Dignitatem ergo suam ad Filium et Patrem retulit; non ut angeli habeant cum Patre et Filio aequale consortium, sed ut praeeminentem gloriam Dei cernant. Neque enim suam majestatem angeli habent, sicut lectum est de Filio: Cum sederit in sede majestatis suae ; sed assistunt, ut Patris et Filii gloriam videant, quibus aut possunt aut merentur aspectibus. 106. Denique ipsa se explanant verba divina, ut intelligas illam gloriam Patris et Filii
Abbreviated transcription (Latin):
nor ab angłis factꝰ obtulit passioni. Postremo ipse apłs ad philippen¬
sesait. Quia m similitudine hominis factus. & specie inuentꝰ ut
homo. humiliauit semae ipsũ factꝰ obediens usq ad mortẽ. Hide
ubi factꝰ sit. In similitudine inquit hominis. ñ in potestate dĩ.
Et factꝰ obediens usq ad mortẽ. ut oboedientiã qͥdẽ hominis habuerit
regnũ dignitatis. Quantis gͥ adhuc utimꝰ exẽplis. ad incarnationẽ.
uel ad aliqͥd referendũ ẽẽ qđ factꝰ est: Qđ aut̃ & factũ est. idẽ est¬
supra ostendimꝰ libro pͥmo: de incarnatione dictũ uideri. Ipse etiã
apłs. asserendo seruiendũ non ẽe̾ creaturȩ: significauit exde o
filiũ non creatũ e̾ẽ sed genitũ. Tam̃ etiã alibi ut manifestaret
qͦmͦ in salomone sit lectũ: dñs creauit me: qͥd in xp̃o ereatũ ẽẽt
Ustendit.

Expanded text:
nor angelis factus, obtulit passioni . 81. Postremo ipse Apostolus ad Philippennor angelis factus, obtulit passioni . 81. Postremo ipse Apostolus ad Philippenses ait, quia in similitudine hominis factus, et specie inventus ut homo, humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem . Vide ubi factus sit: In similitudine, inquit, hominis, non in potestate Dei: et factus abediens usque ad mortem; ut obedientiam quidem hominis habuerit, regnum divinitatis. 82. Quantis igitur adhuc utemur exemplis ad incarnationem, vel ad aliquid referendum esse qsupra ostendimus in libro primo de incarnatione dictum videri. 83. Ipse etiam Apostolus asserendo serviendum non esse creaturae, significavit ex Deo Filium non creatum esse, sed genitum . Tamen etiam alibi, ut manifestaret quomodo in Salomone sit lectum: Dominus creavit me; quid in Christo creatum esset, ostendit. 84.
Abbreviated transcription (Latin):
cellentior angłis. & melioris testam̃ti factꝰ.ẽ. sponsor ipse. qͥ erat
pͥoris. Hide quã non refugiã ista. ut etiã congerã. Sed qͦmͦ factꝰ sit
considera. Primũ qͥa purificatione facta. considet in dextera mag.¬
nitudinis in excelsis. tanto melior angłis factꝰ. lbi purificatio.
hostia. Ubi hostia. corpus. lbi corpus: oblatio. Ubi munꝰ oblationis:
ibi sacrificiũ passionis. deinde sponsor melioris testamenti. Ubi
cestamentũ. mors necesse ÷ p̃cedat testatoris: sic̃ subt̾ ÷ scriptum.
Mors aut̃ non ad diuinitatis aternitatẽ : sed ad fragilitatẽ refertꝰ᷑
inquit. segregatꝰ apeccatorib excelsior celis factꝰ. qͥ ñ habet
cotidie necessitatẽ quẽad modũ sacerdotes. pͥus ꝓsius delicts hosti
as offerre. deinde ꝓpopłi. Hoc enĩ fecit semel se offerendo. si c̃
scriptũ est. Nemo ercelsior factus dicitꝰ. nͥ qͥ in aliqͦ fuerit humi¬
lior. In eo gͥ excelsior factꝰ est. sedendo ad dexterã patris: in qͦ se mi¬

Expanded text:
celsior angelis, et melioris testamenti factus est sponsor, ipse qui erat prioris. 77. Vide quam non defugiam ista, ut etiam congeram: sed quomodo factus sit, considera. 78. Primum quod purificatione facta, considet in dextera magnitudinis in excelsis, tanto melior factus angelis . Ubi purificatio, hostia: ubi hostia, corpus: ubi corpus, oblatio: ubi munus oblationis, ibi sacrificium passionis. 79. Deinde sponsor melioris testamenti . Ubi testamentum, mors necesse est praecedat testatoris , sicut subter est scriptum: mors autem non ad divinitatis aeternitatem, sed ad fragilitatem refertur ulatus, inquit, segregatus a peccatoribus, et excelsior coelis factus: qui non habet quotidie necessitatem, sicut sacerdotes, am offerre, deinde pro populi. Hoc enim fecit semel se offerendo, sicut scriptum est . 512 Nemo excelsior factus dicitur, nisi qui in aliquo fuerit humilior: in eo igitur excelsior factus est, sedendo ad dexteram Patris, in quo se mi
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ &e filiũ fatebunt᷑ aut si patris & filu diuinitatẽ cupiuis
separare: cũ omẽm plenitudinẽ diuinitatis corporalit̾̃ filiꝰ habeat.
qͥd ÷ qđ patri existimant amplius reseruandũ. cũ ampliꝰ nichil sit
plenitudine. & plenitudo ꝑfectio sit : Ergo una diuinitas. Imaginẽ¬
maiestatis. patrẽ filiũq doceamꝰ. Nec longe ab erit. Cũ enĩ ipse dixe¬
rit dese filiꝰ. cũ aut̃ uenerit filiꝰ hominis in maiestate sua. & om̃s
angłicũ eo. tc̃ sed ebit suꝑ sedẽ maiestatis suȩ: eccefilu ex pressa
maiestas. ẽ. Quid ei deest cuiꝰ increatã maiestatẽ negare ñ possunt c
Est gͦ filii maiestas. Accipiant nunc ut dubitare non possint. qđ pa¬
tris &e filii una maiestassit. Ipse enĩ dñs dixit. Nã qͥ me erusuerit
& meos sermones. hunc filiꝰ hominis erubescae cũ uenerit ii maiestate

Expanded text:
em cupiunt separare, cum omnem plenitudinem divinitatis corporaliter Filius habeat; quid est quod existimant amplius reservandum, cum amplius nihil sit plenitudine perfectionis? Ergo una divinitas. CAmajestatis Patrem Filiumque doceamus. Nec longe aberit; cum enim ipse dixerit de se Filius: Cum venerit Filius hominis in majestate sua, et omnes angeli cum eo, tunc sedebit super sedem majestatis suae . Ecce Filii expressa majestas est: quid ei deest, cujus increatam majestatem negare non possunt? Est ergo Filii majestas. 104. Accipiant nunc, ut dubitare non possint, quod Patris et Filii una majestas sit; ipse enim Dominus dixit: Nam qui me erubuerit et meos sermones, hunc Filius hominis erubescet; cum venerit in m
Abbreviated transcription (Latin):
qui dȩ ip̃i tantũ imꝑio dictũ putat. & hoc idõ sic accipit ut
patrẽ filiũq potestate secernat: is tam̃ & regnũ filii fatebit᷑ de
aecernũ. Itaq ñ solũ duo inducent regna diuisa. ut obnoriasits
defectui. sed etiã cũ reggna cõparabilia nulla sint dĩ regno. qđ
filii e̾e̾ etiã siuelint negare ñ possunt: aut contra sententiãsuã
redibunt ut idẽ patris &e filii regnũ eẽ fateant᷑: aut qđ sacrile¬
gũ : dicere ius patri regni minoris asscribent. aut qđ contra.¬
riũ est. quẽ minorẽ diuinitate impie memorant. eiꝰ regnũ
fatebunt᷑ equale. Sed hoc nonquadrt non congrutt ñ cohȩ¬
net. dicant gͥ unũ cẽ reggnũ sic nos dicimꝰ ce ꝓbamus. Probaniꝰ
aut̃: non nr̃a sed cȩlestib testimoniis. Primũ enĩ etiã alus exem¬
plis disce reggnũ cȩłoꝵ. regnũ etiã filii iee. Ipse cnĩ dix̃. Ana
am̃ dico uobis. qm̃ st̃ aliqͥ de his astantib qͥ ñ gustabunt morꝰ

Expanded text:
quis de Christi tantum imperio dictum putat, et hoc ideo sic accipit, ut Patrem Filiumque potestate secernat; is tamen et regnum Filii fatebitur, et aeternum. Itaque non solum duo inducent regna divisa, ut obnoxia sint defectui; sed etiam cum regna comparabilia nulla sint Dei regno, quod Filii esse, etiamsi velint negare non possunt: aut contra suam sententiam redibunt, ut idem Patris et Filii regnum esse fateantur: aut, quod sacrilegium est dicere, jus Patri regni minoris ascribent: aut, quod contrarium est, quem minorem divinitate impie memorant, ejus regnum fatebuntur aequale. 95. Sed hoc non quadrat, non congruit, non cohaeret. Dicant igitur unum esse regnum, sicut nos dicimus, et probamus: probamus autem non nostris, sed coelestibus testimoniis. 96. Primum enim etiam aliis exemplis disce regnum coelorum, regnum etiam Filii esse: ipse enim dixit: Amen, amen, dico vobis quoniam sunt aliqui dehic asta
Abbreviated transcription (Latin):
maiestate sua: & oñis angłi cũ eo. Et ut cocera unã maiestatẽ &
unã głam ẽẽ patris & suã: ipse in alioloco ait . Et filiꝰ hominis
confitebitꝰ eũ cũ uenerit ugła patris sui cũ angłis suis. Illi in obseqͥo
hic ingła. Illi in comitatii. iste insuggesto. Illistant : hic sed et
Ht uerbo tam̃ usus utam᷑ humani. hic uidicat:. hi ministrant. Diui¬
nã aut̃ non pręnusit maiestatẽ patris. & subdidit suã &e angłoꝵ:
nede suꝑiorib ad inferiora fecisse gradũ quendã & ordinẽ uide¬
ret᷑. Sed qͥa pat̾ inferior uideri ũ poterat. pręmisit maiestatem
suã. & addidit patris & angłors: ne se mediũ iuter patrẽ & angło
nominando. aut ab angłis ad patrẽ.ꝑ sui quoq incrementa fecis¬
se quendã uideret᷑ ascensũ: aut a patre rursus ad angłos pordinẽ.
cũ sui etiã diminutione crederetꝰ fecisse descensũ. Nã nos qͥ unã.
diuinitatẽ patris &e filii confitem᷑: diuersũ ut arriani ordinẽ na

Expanded text:
majestate sua, et omnes angelis cum eo. Et ut doceret unam majestatem et unam gloriam esse Patris et suam, ipse in alio libro ait: Et Filius hominis confundet eum, cum venerit in gloria Patris sui cum angelis sanctis . Illi in obsequio, hic in gloria: illi in comitatu, hic in suggestu: illi stant, hic sedet; ut verbo tamen usus utamur humani, hic judicat, hi ministrant. 107. Divinam autem non praemisit majestatem Patris, et subdidit suam et angelorum; ne de superioribus ad inferiora fecisse gradum quemdam et ordinem videretur. Sed quia Pater inferior videri non poterat, praemisit majestatem suam, et addidit Patris et angelorum; ne se medium inter Patrem et angelos nominando, aut ab angelis ad Patrem per sui quoque incrementa fecisse quemdam videretur ascensum, aut a Patre rursus ad angelos per ordinem cum sui etiam diminutione crederetur fecisse descensum. Nam nos qui unam divinitatem Patris et Filii confitemur, diversum, ut Ariani, ordinem non
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ mortis uincula dissoluit: Morti enĩ mors facta est : suscept
mortis in xp̃o. Ergo de in carnatione ꝓposuit. Nicdeamꝰ sequeis
Nec enĩ statĩ angłos inquit assũpsit: sed sem̃ abrahȩ. Unde habis¬
ticipes: intuem ini apłm. & pͥncipẽ sacerdotũ confessionis nrẽia
apłi. Uidetis in quo creatũ dicat. In qͦ assũpsit inquit sem̃ abrahȩ
corporalẽ utiq generationẽ asserit. In quo aut̃ nͥ in corporemp¬

Expanded text:
tem mortis vincula dissolvit? Mortis enim mors facta est susceptio mortis in Christo. Ergo de incarnatione proposuit. 85. Videamus sequentia: Nec enim statim Angelos, inquit, assumpsit, sed semen Abrahae. Unde habticipes, intuemini apostolum et principem sacerdotum confessionis nostrae Jesum  sunt Apostoli. 86. Videtis in quo creatum dicat: in quo assumpsit, inquit, semen Abrahae, corporalem utique generationem asserit. In quo aut
Abbreviated transcription (Latin):
calitatis affectu. Uolebat & gedeon lauare pedes angło dnĩ
qͥ apparuit sibi. s uolebat uni. Uolebat quasi is qͥ dẽferret
obsequiũ: ñ qͥ donaret consortiũ. Hoc ministeriũ magnũ
est: qd̾ nemo cognouit. Deniq petro dixit. Qđ ego facio
tu nescis. cognosces postea. Hoc in quã diuinũ mysteriũ.
ẽ: qđ etiã qͥlauerint requirent. Non est enuĩ simplex aqua
celeste misteriũ. ꝑ quã consequim᷑ ut partẽ cũ xp̃o habere
mereamur. Est & quȩdã aqua quã mittamus inpeliin

Expanded text:
talitatis affectu . Volebat et Gedeon lavare pedes angelo Domini talitatis affectu . Volebat et Gedeon lavare pedes angelo Domini qui apparuit sibi: sed volebat uni, volebat quasi is qui deferret obsequium, non qui donaret consortium. 603 Hoc mysterium magnum est, quod nemo cognovit. Denique Petro dixit: Quod ego facio tu nescis, cognosces postea . Hoc, inquam, divinum mysterium est, quod etiam qui laverint, requirent. Non est ergo simplex aqua coelestis mysterii, per quam consequimur, ut partem cum Christo habere mereamur. 16. Est et quaedam aqua quam mi
Abbreviated transcription (Latin):
Mitte aquã inpeluẽ. laua ñ tantũ pedes: sed etiã cap̾ut.
N on solũ corporis nr̃i: s etiã mentis uestigia. Uolo exuere
onĩs nr̃ȩ sordes fragilitatis: ut & ego dicãm. Nocte exui
nabo eos: Quanta ista maiestas est: Quasi minister pe¬
des famuloꝵ tuoꝵ lauas. quasi dĩ rorẽ mittis incęlo.
Nec solũ pedes lauas. s etiã ut tecũ recũbamus inuitas. &
exemplo tuȩ nos dignationͥs hortaris dicens. Uocatis
me dnm &e magistrum. & bene dicitis. Sũ & enĩ. Si gͦ ego laui
pedes urõs dñs & magister: & uos inuicẽ lauate pedes uros.
Uolo gͦ & ego lauare pedes frum meoꝵ. uolo dñi implere
mandatũ. uolo in me ñ uerecundari. ñ dedignari qđ ipse
prius fȩcit. bonũ ministeriũ humilitatis. qͥa dũ alienas
sordes lauo: meas ablus. Sed ñ hoc om̃s audire poterant
mysteriũ. Lauare qͥdẽ uoluit & abraam pedes. sed ospi¬

Expanded text:
Mitte aquam in pelvim: lava non solum pedes, sed etiam caput: Mitte aquam in pelvim: lava non solum pedes, sed etiam caput: nec solum corporis nostri, sed etiam mentis vestigia. Volo exuere omnes nostrae sordes fragilitatis; ut et ego dicam: Nocte exui inquinabo illos ? 14. Quanta ista majestas est! Quasi minister pedes famulorum tuorum lavas, quasi Deus rorem mittis e coelo. Nec solum pedes lavas, sed etiam ut tecum recumbamus invitas, et exemplo nos tuae dignationis hortaris dicens: Vocatis me dominum et magistrum, et bene facitis; sum etenim. Si ergo ego lavi pedes vestros dominus et magio pedes lavare fratrum meorum, volo Domini implere mandatum, volo in me non verecundari, non dedignari quod ipse prius fecit. Bonum mysterium humilitatis; quia dum alienas sordes lavo, meas abluo. Sed non hoc omnes haurire poterant mysterium. Lavare voluit quidem et Abraham pedes, sed hospi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uellus. & rorẽ eiꝰ misit inpeluẽ. ut repbeatur aqud.
ñ tam̃ ipse eorore pedes lauit. Alii debebatur. tanti
pͣrogatiua misterii. Expectabatur ille qͥ sordes omiul
solus possit abluere. Non erat tantus gedeo. qͥhasin
ministeriũ uinditaret. N on enĩ gedeon: sed filis lo¬
minis uenit ñ ministrari s ministrare. Itaq aguosa¬
mus. in qͦ hȩc mysteria uide antur ẽẽ. cõplet hone
scõ ieroboam. Adhuc erant illa principia. Ideo isrł̃
uicit: qͥa siccitas erat adhuc ingentib. ldeo isrł uict
qͥa ros tunc manebat in uellere. Ueniamus addi euas¬
głiu. Inuenio dnm meũ spoliantẽ se uestiena
prȩcingentẽ se linteo. mittentẽ aquã inpeluẽ. lauantem
pedes discipłoꝵ. hȩc erat aqua ros ille cęlestis. hoc ꝓphe
Esto nudus: ut nos miscđia tua uestiat. Prȩcinge te ꝓpt̃
nos linteo: ut nos tui muneris immortalitate prȩcingas.

Expanded text:
llus Judaicum, et rorem ejus misit in pelvim, ut repleretur aqua, llus Judaicum, et rorem ejus misit in pelvim, ut repleretur aqua, non tamen ipse eo rore pedes lavit . Alii debebatur tanti praerogativa mysterii. Exspectabatur ille qui sordes omnium solus posset abluere. Non erat tantus Gedeon, qui hoc sibi mysterium vindicaret. Non enim Gedeon, sed Filius hominis venit non ministrari, sed ministrare . Itaque cognoscamus in quo haec mysteria videantur esse completa. Non in sancto Hierobaal; adhuc enim erant illa principia. Ideo gentes victae, quia siccitas erat adhuc in gentibus: ideo Israel vicit, quia ros tunc manebat in vellere. 12. Veniamus ad Dei Evangelium. Invenio Dominum spoliantem se vestimenta, et praecingentem se linteo, mittentem aquam in pelvim, lavantem pedes discipulorum . Haec erat aqua ros ille coelestis, hoc prophesto nudus, ut nos misericordia tua vestias. Praecinge te propter nos linteo, ut nos tui muneris immortalitate praecingas.
Abbreviated transcription (Latin):
humescit. At uͦ iudei ꝓpħas suos & consiliarios ꝑdi¬
der̃. Nec mirũ si ꝑfidiȩ subeunt siccitatẽ: quos dñs dĩ
prophetici ymbris ubertate pͥuauit dicens. Mndab
nubib meis ne pluant suꝑ uineã istã. Est eñ inset¬
cȩ nubis pluuia salutaris: sicut & dauid dixit. U¬
dit sicut pluuia inuellus. & sicut stillicidi a stillas
suꝑ t̾rã. Hanc nobis scripturȩ diuinȩ totius muna
& pluuia. uenit dñs stillicidia secũ cȩlestia referes
Et ideo iã nos bibimus qͥ ante siciebamus. & diuinũ li
sp̃m haustu interiore potamus. Hoc gͦ preuidi
sc̃s gedeon. qͥ uerũ & sp̃ualẽ rorẽ. etiam gentes pr¬
onẽsq erant fidei ꝑceptione habiturȩ. & ideol
tius explorauit. Est enĩ necessaria cautela scõꝵ.
rogauit. N oster es an aduersarioꝵ He forte aliqi¬
area ubi messis ẽ. tritici. Messis aut̃ multa. opam
fecunda uircutũ. Nec illud otiose qđ exiccauit un¬

Expanded text:
humescit. At vero Judaei Prophetas suos et consiliarios perdihumescit. At vero Judaei Prophetas suos et consiliarios perdiderunt. Nec mirum, si perfidiae subeunt siccitatem, quos Dominus Deus prophetici imbris ubertate privavit, dicens: Mandabo nubibus ne pluant super vineam istam . Est enim propheticae nubis pluvia salutaris, sicut et David dixit: Descendet sicut pluvia in vellus, et sicut stillicidia stillantia super terram . Hanc nobis Scripturae divinae totius mundiet pluvia, venit Dominus stillicidia secum coelestia deferens: et ideo jam nos bibimus, qui ante sitiebamus, et divinum illum Spiritum haustu interiore potamus. Hoc ergo praevidit sanctus Gedeon: quia verum et spiritualem rorem etiam Gentes nationesque erant fidei perceptione tius exploravit; est enim necessaria cautela sanctorerrogavit: Noster es, an adversariorum ? ne forte aliqarea, ubi messis est tritici: Messis enim multa, operarii fecunda virtutum. 11. Nec illud otiose quod exsiccavit ve
Abbreviated transcription (Latin):
incredulus eẽ. udeatur. qͥ frequentib unformatꝰ indi iis.
adhuc plura poscebat. Sed quẽ ad modũ potest uideri.
quasi ambiguus incertusq tẽptasse. qͥ mysteria loque¬
batur: Hongͦ ale ambiguus s ꝓuidus: ne nos ambige¬
remus. Nã qͦm ille ambiguus. cutꝰ p̾catio habebat effec¬
tum: Unde aut̃ securus adorsus esset pͣliũ. nisi intel¬
lexisset oraculũ: Ros enĩ inuellere. fides erat in iudea.
qͥa sicut ros uerba dei descendunt. Ergo quando totus
orbis infruc tuoso estu gentilis suꝑsticionis arebat: tẽ
erat ros ille cęlestis uisitacionis in uellere. Postea uͦ quã
oues quȩ perierant domꝰ isrł. unde puto figurã iuida-¬
ici uelleris adumbratã. oues inquã illȩ. fontẽ aquȩ uiuȩ
negarunt: ros fidei humentis ex aruit in pectoribus
uideoꝵ. meatusq suos fons ille diuinus incorda gen¬
tiũ deriuauit. Inde ẽ. qđ nunc fidei rore. totus orbis

Expanded text:
incredulus esse videatur, qui frequentibus informatus indiciis incredulus esse videatur, qui frequentibus informatus indiciis adhuc plura poscebat? Sed quemadmodum potest videri quasi ambiguus incertusque tentasse, qui mysteria loquebatur? Non ergo ille ambiguus, sed providus, ne nos ambigeremus. Nam quomodo ille ambiguus, cujus precatio habebat effectum? Unde autem securus adorsus esset praelium, nisi intellexisset oraculum: ros enim in vellere fides erat in Judaea; quia, sicut ros, Dei verba descendunt . 7. Ergo quando totus orbis infructuoso aestu gentilis superstitionis arebat, tunc erat ros ille coelestis visitationis in vellere. Postea vero quam oves quae perierunt domus Israel unde puto figuram Judaici velleris adumbratam, oves, inquam, illae fontem aquae vivae negarunt , ros fidei humentis exaruit in pectoribus Judaeorum, meatusqtium derivavit. Inde est quod nunc fidei rore totus orbis
Abbreviated transcription (Latin):
tudo uirtutũ sicut isaias dixit habitabat. Hunc uitis
e abraam obtulit: quando dic̃ dñi uidit & gauisus ẽ hic est qͥ
sunc inhedi typo. nunc in ouis. nc̃ inuituli offerebatur.
Hedi qđ sacrificiũ ꝓdelictis. ouis qđ uoluntaria hostia. uitu¬
lus. qdđ immaculata sit uictima. Prȩuidit gͦ misteriũ sc̃is gede¬
oñ. DDeniq trecentos elegit ad prȩliũ. ut ostenderet ñ innume¬
ro multitudinis: s in sacramento crucis mundũ ab incursu
grauioꝵ hostiũ liberandũ. Et tamen licet fortis & fidus: ple¬
iora adhur de dño futurȩ uictoriȩ. documenta querebat
dicens. Si saluas in manu mea isrł. quẽ ad modũ locutus es dñe:
ecce ego pono lanȩ uellus inarea. & si ros facstus fuerit suꝑ
uellus. & suꝑ om̃em t̾rã siccitas: cognoscã qͥa in manu mea
scđm ꝓmissa tua. popłm liberab is. Et ita factũ ẽ. Sed¬
adiecti postea. ut rursus ros ꝓflueret suꝑ omẽm trã. & sicci¬

Expanded text:
itudo virtutum, sicut Esaias dixit , habitabat. Hunc vitulum itudo virtutum, sicut Esaias dixit , habitabat. Hunc vitulum et Abraham obtulit, quando diem Domini vidit, et gavisus est . Hic est qui nunc in haedi typo, 601 nunc in ovis, nunc in vituli offerebatur. Haedi, quod sacrificium pro delictis sit; ovis, quod voluntaria hostia: vituli, quod immaculata sit victima. 5. Praevidit ergo mysterium sanctus Gedeon. Denique trecentos elegit ad praelium ; ut ostenderet non in numero multitudinis, sed in sacramento crucis mundum ab incursu graviorum hostium liberandum. Et tamen licet fortis et fidus, pleniora adhuc de Domino futurae victoriae documenta quaerebat, dicens: Si salvas in manu mea Israel, quemadmodum locutus es, Domine; ecce ego pono lanae vellus in area: et si ros factus fuerit super vellus, et super omnem terram siccitas, cognoscam quia in manu mea secundum promissa tua popadjecit postea, ut rursus ros proflueret super totam terram, et sicci
Abbreviated transcription (Latin):
pit. atq ita sacrificiũ qđ offerebat᷑ a sũptũ est. Quo indu
declaratũ uidetur. qđ petra illa typũ habuerit corpo¬
aut᷑ erat xp̃c. Quod utiq ñ ad diuinitatẽ eiꝰ. s ad caria
relatũ est: quȩ sitientũ corda populoꝵ ꝑhenni riuo su
sanguinis inundaret. lã tunc gͥ in mysterio declaratu
oleret: nec solũ delicta factoꝵ. s etiã cupiditates animo
Caro eñi hedi. ad culpã facti refertur. uis ad illecebras ci¬
ditatũ: sicut scriptũ ẽ. qͥa concupiuit popłs cupiditatiis
simã & dixerunt. Quis nos cibabit carne: Qđ gͥ extenb
Et idõ scdm oracula occidit uitulũ apatre suo idolis ahi¬
tatũ. & ipse septẽnẽ aliũ uitulũ immolauit deo. Pa
facto. manifestissime reuelauit post ad uentũ dib quida
gentilitatis abolenda sacrificia. solũq sacrificiudo &¬
minicȩ passionis ꝓredemptione popłi deferendii. Ecen
uitulus ille erat intypo xp̃c: in quo septẽ sp̃ualiũ plem¬

Expanded text:
pit; atque ita sacrificium quod offerebatur absumptum est. Quo judicio declaratum videtur, quod petra illa typum habuerit corpoat Christus » . Quod utique non ad divinitatem ejus, sed ad carnem relatum est, quae sitientium corda populorum perenni rivo sui sanguinis inundavit. Jam tunc igitur in mysterio declaratumoleret, nec solum delicta factorum, sed etiam cupiditates animorum. Caro enim haedi ad culpam facti refertur; jus ad illecebras cupiditatusimam et dixerunt: Quis nos cibabit carne . Quod igitur et ideo secundum oracula occidit vitulum a patre suo idolis deputatum, et ipse septennem alium immolavit Deo, quo facto manifestissime revelavit post adventum Domini omnia gentilitatis abolenda sacrificia, solumque sacrificium Deo Dominicae passionis pro redemptione populi deferendum. Etenim vitulus ille erat in typo Christus, in quo septem spiritalium plen
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ misit filiũ suũ unicũ dicens. Uerebunt᷑ filiũ mei
uno libro dicit. forsitan uerebuntur: & quasi nescions
bitat. Nã hic sermo dubitantis est. In duob aut̃ alis len
uerebunt᷑ inqͥt filium meũ. Hoc est: confirmat reue.¬
rentiã deferendã. Sed neq dubitare dei ẽ: neq falli.
Subitat enĩ qͥ ignorat. qđ futurũ est. Fallitur autẽ qͥ adiu
pͣdix̃. & aliud ÷ secutiĩ. Quid aut̃ euidentiꝰ. quã qđ scripi
habeat. aliud patrẽ dixissȩ de filio. & aliud accidise
eadẽ scriptura testatur: Iile dixit. uerebunt᷑ filiũ m¬
um. Filius aut̃ uapulauit. illusus est. crucifixus ẽ. mora¬
us est. multoq illis seruis qͥ priꝰ fuerant destinati grauna¬

Expanded text:
unicum Filium suum, dicens: Verebuntur Filium meum . In unicum Filium suum, dicens: Verebuntur Filium meum . In uno libro dicit: Forsitan verebuntur, et quasi nesciens dubitat; nam hic sermo dubitantis est: in duobus autem aliis libris: Verebuntur, inquit, Filium meum; hoc est, confirmat reverentiam deferendam. 216. Sed neque dubitare Dei est, neque falli; dubitat enim, qui ignorat quod futurum est: fallitur autem, qui aliud praedixit, et aliud est secutum. Quid autem evidentius, quam quod Scriptura habet aliud Patrem dixisse de Filio, et aliud accidisse eadem Scriptura testatur? Ille dixit: Verebuntur Filium meum: Filius autem vapulavit, illusus est, crucifixus est, mortuus est ; multoque illis servis qui prius fuerant destinati, gra