comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
domũ eius inuaderet. spoliaret. euer¬
teret. & captiuã duceret captiuita¬
uł maxime comprobatur. qđ sic̃ ioħes
mysteriũ natiuitatis dñi antiquȩ
reuelaturus in pectus eiꝰ recubuit. &¬
de purissimo fonte hausit riuulũ
doctrinarũ: ita & hi in abeuntis pau¬
li collũ ruentes osculis atq amplexi¬
bus suis indicauert̃ unũ sẽ cũ eo sci¬
entiȩ habere thesaurũ. & magistri
desideriũ lacrimis contestati sunt:
llud qͦq in p̾fatione cõmoneo ut sciatis
origene tria uolumina in hanc epłam
conscripsisse. quẽ & nos exparte secuti su¬
mus Apolimarem etiã & didimũ. qͥsclã
comentariolos edidisse Equib licet pau¬
ca decerpsimꝰ & nonnulla quȩ nob iui¬
debans a diecimꝰ siue subtraximꝰ: ut
studiosus statim in principio lector ⁊¬
gnoscat. hoc opus uł alicnũ. et̃ uł nr̃m¬

Expanded text:
domum ejus invaderet, spoliaret, everdomum ejus invaderet, spoliaret, everteret, et captivam duceret captivitavel maxime comprobatur, quod sicut Joannes mysterium nativitatis antiquae Domini relaturus, in pectus ejus recubuit, et de purissimo fonte hausit rivulum doctrinarum : ita et hi in abeuntis Pauli collum ruentes , osculis atque complexibus suis indicaverunt unum se cum eo scientiae habere thesaurum, et magistri desiderium lacrymis contestati sunt. Illud quoque in praefatione commoneo, ut sciatis Origenem tria volumina in hanc Epistolam conscripsisse, quem et nos ex parte secuti sumus. Apollinarium etiam et Didymum quosdam commentariolos edidisse, e quibus licet pauca decerpsimus, et nonnulla, quae nobis videbantur, adjecimus, sive subtraximus, ut studiosus statim in principio lector agnoscat hoc opus, vel alienum esse,
Abbreviated transcription (Latin):
sic potent̾ uerbum dñi crescebat & con¬
fortabatur. Hȩc iccirco uniuersa replica¬
uimus: ut ostenderemꝰ quare apłs in
hac potissimũ epła obscuros sensus &
ignota scłis sacram̃ta congesserit. Et de
scairum contrariarũq uirtutũ docuerit
potestate. qui sint demones. quid uale¬
ant. quid ante. fuerint. & quomͦ post
aduentũ xp̃i sint diruti atq destructi.
De quib ait Non .ẽ. nob pugna aduersꝰ
carnẽ & sanguinem. setd aduersus prin¬
cipatus & potestates aduersus rectores
tenebrarũ istarum. aduersus sp̃ualia
nequiciȩ incȩlestib & in alio loco
Permanebo autẽ ephesi usq ad penteto¬
sten. Hostiũ enim mͥ aꝑtũ est magnũ
& efficax. & aduersarii multi. Per
mansit ephesi usq ad pentecosten. tẽ¬
pus lȩticiȩ atq uictoriȩ quo ñ flecti¬
mus genua nec curuam᷑ in terra. sed
dño resurgente ad cȩloꝵ alta sustolli¬
hostiũ Ꝙ ñ hostiũ modicũ sed ma¬
gnum ut uincto forti atq suꝑato

Expanded text:
sic potenter verbum Domini crescebat, et confortabatur . Haec idcirco universa replicavimus, ut ostenderemus quare Apostolus in hac vel potissimum Epistola obscuros sensus et ignota saeculis sacramenta congesserit: et de sanctarum contrariarumque virtutum docuerit potestate: qui sint daemones, quid valeant, quid ante fuerint, et quomodo post adventum Christi sunt diruti atque destructi. De quibus ait: Non est nobis pugna adversum carnem et sanguinem, sed adversum principatus et potestates: adversus rectores tenebrarum istarum: adversum spiritualia nequitiae in coelestibus . Et in alio loco: Permanebo autem Ephesi usque ad Pentecosten. Ostium enim mihi apertum est magnum, et efficax; sed adversarii multi . Per mansit autem Ephesi usque ad Pentecosten, tempus laetitiae atque victoriae, quo non flectimus genua, nec curvamur in terram: sed cum Domino resurgentes ad coelorum alta sustolliostium, et non ostium modicum, sed magnum, ut vincto forti atque superato,
Abbreviated transcription (Latin):
monentib uob orationib oꝑamdet.
de memoria lam̃ta poenitentis
ñ recedant. redemptori nr̃o cor
penitens exhibeat. & castitatis
damna quã ei corpore seruare ũ
licuit. fletu resarciat. Quiagͦ pͣ¬
dicta mulier res suas etiã nc̃ piis
ut fert᷑ desiderat causis impenꝰ
hortam᷑ ut fr̃uitatis ur̃e hac ini
fauorẽ inueniat. solatiis potiat
& seruata competenti filuis por¬
tione: fas illi sit de substantia su
iudicare qđ uelit. Urm̃enĩ sine
dublo. facitis: si bona uolentib
opem fertis. Hec gͥ dilectissimi fr̃s
quȩ loquimmͦ. exquanto ꝓcedant
amore pensate. & om̃ia cũ ea qul
dicunt᷑ caritate suscipite. Nã dũ
unũ in redemptoris nr̃i corpore
corpꝰsumꝰ: iniis quȩ uob nocere
sentio simul uror. Qua aut̃ initen¬
tione quoue affectu. hanc eplam
aduos miserim: cordi ur̃o uerita¬
tis auctor aꝑiat. Et idõhec fr̃n
uos admonitio non contristet:

Expanded text:
monentibus vobis, orationibus operam det, monentibus vobis, orationibus operam det, de memoria lamenta poenitentiae non recedant, Redemptori nostro cor poenitens exhibeat, et castitatis damna quam ei corpore servare non licuit, fletu resarciat. Quia ergo praedicta mulier res suas, etiam nunc piis, ut fertur, desiderat causis impendere, hortamur ut fraternitatis vestrae hac in re favorem inveniat, solatiis potiatur, et, servata competenti filiis portione, fas illi sit de substantia sua 1022 judicare quod velit. Vestrum enim sine dubio bonum facitis, si bona volentibus opem fertis. Haec igitur, dilectissimi fratres, quae loquimur ex quanto procedant amore pensate, et omnia cum ea qua dicuntur charitate suscipite. Nam dum unum in Redemptoris nostri corpore corpus sumus, in his quae vobis nocere sentio simul uror. Qua autem intentione, quove affectu hanc vobis epistolam miserim, cordi vestro veritatis auctor aperiat. Et ideo haec fraterna vos admonitio non contristet,
Abbreviated transcription (Latin):
inuocẽ cogit doloris erũꝑe:
& dilectionem urãm anxie¬
tudine caritatis ex asꝑare. qđ illic
uos nimiũ neglegentes ac remissos
dr̃ extitisse. ubi studiũ urm̃ acrit̃
iusticiȩ rectitudo. & ⁊elus debuit
castitatis accendẽ. Puenit autẽ
adnos: syagriã quandã uitã re-¬
ligiosam mutatis etiã uestib asse.¬
cutã. posteaq marito uiolent̃. ẽẽ.
qđ audiri iniquũi .ẽ. sociatã. &
nullo uos in eiꝰ defensionẽ dolore
gemisco. ne apud omp̃tm dnm̃
& ñ pastoris meritũ habeatis.
qͥppe qͥinore lupi ouẽ laniandã
si ne certamine reliqͥstis. Qͥd enĩ
dicturi. quãue rationẽ futuro
estis uidici reddituri. qͦs stupri
solutioꝰ cõmouit. qͦs ad defendendi
fauor nequaꝗ religiosi habitꝰ ercta¬
uit. qͦs adtutandã pudiciciȩ uite.
cite & officii ur̃i consideratio aqͥ
pͣdictȩ mulieris uos adhortatio¬
nẽ unpellat. Et ne forte ꝑ tempꝰtias¬
sierit inuoluptatẽ necessitas. lii¬
gua illi ur̃a medela sit: atq ad¬

Expanded text:
in vocem cogit doloris erumpere, et dilectionem vestram anxietate charitatis exasperare, quod illic vos nimium negligentes et remissos dicitur exstitisse, ubi studium vestrum acriter justitiae rectitudo et zelus debuit castitatis accendere. Pervenit autem ad nos Syagriam quamdam vitam religiosam mutatis etiam vestibus assecutam, posteaque marito violenter esse, quod dici iniquum est, sociatam, et nullo vogemisco, ne apud omnipotentemet non pastoris meritum habeatis, quippe qui in ore lupi ovem laniandam sine certamine reliquistis. Quid enim dicturi, quamve rationem futuro estis judici reddituri, quos stupri solutio non commovit, quos ad defendendum favor nequaquam religiosi habitus excitavit, quos ad tutandam pudicitiae icite et officii vestri consideratio ad praedictae mulieris vos adhortationem impellat. Et ne forte per tempus transisset in voluntatem necessitas, lingua illi vestra medela sit, atque, ad
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰmodi res petita. S ut fr̃nitas
ur̃a quȩ fuerint tempore illo de¬
creta cognoscat: ante dicti ꝓdeces
soris nr̃i scripta his p̃uidimꝰ scrip¬
tis adiungi. Quib lectione ꝑcur¬
sis: hortãmur ut omnia sacerdo¬
tali sicut decet studio in uiolata
conserues. nichilq illic deuetitis.
nichil ꝑmittas de illicitis ir rogari.
nec ea quadã patiaris usurpatione
conuelli. Nam licet ea que semel
apłicȩ sedis auctoritate sancita
sunt nil egeant firmitatis: ex a¬
bundanti tam̃ cuncta quȩ ꝓhuiꝰ
rei quiete a p̾decessore nr̃o statuta
diendis eis exhibeat: quatinꝰ &
deat. dũ se incustodienda defun-¬
cti piissima uoluntate. sollicitã¬

Expanded text:
hujusmodi res petita. Sed ut fraternitas hujusmodi res petita. Sed ut fraternitas vestra quae fuerint tempore illo decreta cosoris nostri scripta his praevidimus scriptis adjungi. Quibus lectione percursis, hortamur ut omnia sacerdotali, sicut decet, studio inviolata conserves, nihilque illic de indebitis, nihil permittas de illicitis irrogari, nec ea quadam patiaris usurpatione convelli. Nam licet ea quae semel apostolicae sedis auctoritate sancita sunt nil egeant firmitatis, ex abundantia tamen cuncta quae pro hujus rei quiete a praedecessore nostro statuta sdiendis eis exhibeat, quatenus edeat, dum se in custodienda defuncti piissima voluntate, sollicita
Abbreviated transcription (Latin):
ens. quȩdã ibidẽ ꝓhabitantiũ su-¬
stentatione concessit. Cuiꝰ ne uo-¬
luntas unꝗ duceret᷑ in irritũ. &
ea quȩ ꝓquiete monachorũ dispo¬
sita fuerant turbarent᷑: quȩ que
epłis suis apłica petiit auctori-¬
tate firmari. hoc quoq suȩ peti¬
tioni subuingens: ut eidẽ mona¬
sterio. tam indispositione rerũ.
quã inordinatione abbatis quȩdã
parit̃ priuilegia largirentur.
sciens qͥppe eã apłicȩ sedi reue¬
rentiã a fidelib exhiberi: ut
quȩ eiꝰ fuissent decreto disposita.
nulliꝰ deinceps illicite usurpa¬
tionis molestia quaterent᷑. Unde
qͥa effectũ & regia uoluntas &
res ualde desiderata poscebat: a
p̃ decessore nr̃o uirgilio romane sedis
antistite. ad p̃decessorem urm̃ aure¬
liũ scripta transmissa sunt. ubi
omnia quȩ amplectendȩ uoluntatiꝰ
studiũ deposcebat. apłicȩ auctori¬
tatis libent̾ annisu firmata sunt.
quia difficultatẽ pati ñ potuit

Expanded text:
ens, quaedam ibidem pro habitantium suens, quaedam ibidem pro habitantium sustentatione concessit. Cujus ne voluntas unquam duceretur in ea quae pro quiete monachorum disposita fuerant turbarentur, quaeque epistolis suis apostolica petiit auctoritate firmari; hoc quoque suae petitioni subjungens, ut eidem monasterio tam in dispositione rerum quam in ordinatione abbatis quaedam pariter privilegia largirentur: sciens quippe eam apostolicae sedi reverentiam a fidelibus exhiberi, ut quae ejus fuissent decreto disposita nullius deinceps illicitae usurpationis molestia quaterentur. Unde, quia effectum et regia voluntas et res valde desiderata poscebat, a praedecessore nostro Vigilio Romanae sedis antistite ad praedecessorem vestrum Aurelium scripta transmissa sunt, ubi omnia quae amplectendae voluntatis studium deposcebat apostolicae auctoritatis libenti animo subfirmata sunt; quia difficultates pati non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
luorũ uidelicet m̃brorũ caput.
uinct nouimꝰ qͥa fidelit̃ honoratiᷤ.
ed quã diuersũ sit excellentia
urã ꝑpendat. caput honorare.
e m̃bra ipsuis hostib calcanda
imtttere. atq idõ petimꝰ ut ex¬
ellentie ur̃e constitutio de regno
luo huiꝰ prauitatis malũ remoueat.
ut in hoc uos ampliꝰ dignos cułtoreᷤ
om̃ipotentis dñi demonstretis.
qd̾ fideles illiꝰ abinimicis eiꝰ absolui
tis: GR̃ Uirgilio ep̃o arelatensi.
Upie desideriũ uoluntatis.
& laudandȩ deuotionis
intentio. sacerdotalib sit
semꝑ studiis adiuuanda cura ẽ.
sollicitudinis adhibenda. ut ea
mulatio neglegere: nec quȩdã ua¬
leat pͣsump̃tiõ ꝑturbare. Sed sic̃
hoc qđ ratio exigebat utilit̃ opor¬
tuit definiri: ita qđ definitũ ẽ.
ñ debet uiolari. Igit᷑ głosȩ me¬
moriȩ cellib̾tꝰ francorũ rex catho¬
licȩ religionis amore succensus.
intra muros arelatensis ciuitatis
monasteriũ uirorũ ut scripto
repperimꝰ ꝓsua mercede constitu¬

Expanded text:
brorum caput cuncti novimus quia fideliter honoratis; sed quam diversum sit excellentia vestra perpendat caput honorare, et membra ipsius hostibus calcanda permittere. Atque ideo petimus ut excellentiae vestrae constitutio de regno suo hujus pravitatis mala removeat, ut in hoc vos amplius dignos cultores omnipotentis Domini demonstretis, quod fideles illius ab inimicis ejus absolvis Virgilio episcopo Arelatensi. Cum piae desiderium voluntatis , et laudandae devotionis intentio sacerdotalibus sit semper studiis adjuvanda, cura est sollicitudinis adhibenda, ut ea mulatio negligere, nec quaedam valeat praesumptio perturbare. Sed sicut hoc quod ratio exigebat utiliter oportuit definiri, ita quod definitum est non debet violari. Igitur gloriosae memoriae Childebertus, Francorum rex, catholicae religionis amore succensus, 1019 intra muros Arelatensis civitatis monasterium virorum, ut scripto reperimus, pro sua mercede constitu
Abbreviated transcription (Latin):
temerariũ: scłari etiã ordine &
disciplina monstrat᷑. Nã dũ dix
exercitꝰ ĩ nͥ labore & sollicituhi
exꝑtꝰ eligit᷑ quales animariib
ces. ẽẽ. debeant. qͥ ep̃atꝰ culm̃i
matura cupiunt festinatione
conscendere huiꝰ saltem rei chl¬
ratione considerent. & aggral
repente in exꝑtos honores ull¬
neant. ne cȩca honoris ambitio.
e ipsis inpoenã sit. & aliis pestifera
crroris semina iaciant. qͥppe qͥ ñ
didicere qđ doceant: Puide pat̾no
alutantes affectu. petimꝰ excellen¬
assimi filii ut hoc tã detestabile
halũ de regniur̃ĩ studeatis finib
ohibere. & nulla apud uos excu¬
so nulla contra animã urãm
liggestio locũ inueniat. qͥa faci¬
ntis ꝓculdubio culpã habet:
qđ potest corrigere. neglegit
iñdare. Qua de reͣ magnũ om̃i¬
ptinti dnõ munꝰ ualeatis offerre.
snodũ congregari p̃ciptte. inqͦ¬
ssente dilectissimo filio nr̃o eyri¬¬
io abbate subanathematis debeat

Expanded text:
temerarium, saeculari etiam ordine et temerarium, saeculari etiam ordine et disciplina monstratur. Nam dum dux exercitus non nisi labore et sollicitudine expertus eligitur, quales animarum duces esse debeant qui episcopatus culmen immatura cupiunt festinatione conscendere? Hujus saltem rei se comparatione considerent, et aggredi repente inexpertos labores timeant, ne caeca honoris ambitio, et ipsis in poenam sit, et aliis pestifera erroris semina jaciant, quippe qui non didicere quod ipsi doceant. Proinde paterno salutantes affectu, petimus, praecellentissimi Filii, ut hoc tam detestabile malum de regni vestri studeatis finibus prohibere, et nulla apud vos excusatio, nulla contra animam suggestio locum inveniat, quia facientis procul dubio culpam habet, qui quod potest corrigere negligit emendare. Qua de re, ut magnum omnipotenti Domino munus valeatis offerre, synodum congregari praecipite, inpraesente dilectissimo filio nostro Cyriaco abbate, sub anathematis debeat
Abbreviated transcription (Latin):
totũ auri ꝓphanꝰ amor obtineat.
in locũ ultoris is qui fortasse
fuerat ulciscendꝰ adducit᷑. atq
hinc sacerdotes ñ ꝓficere s ꝑire
potiꝰ indicant᷑. Uulnerato nanq
pastore. quis curandis ouib a¬
beat medicinã: Aut quando
orationis clypeo tueat᷑. qui ads
se hostib feriendũ exponit
Maior gͦ metuenda. ẽ. locis ilis
fore calamitas. ubi tales urtu¬
sores ad locũ regiminis adduns
qui dĩ in se magis iracundiã
placare debuerant. dudiuinꝰ
ratione suspendim᷑. si abeisilli¬
cita querant᷑ accipi: quib etã
licita relaxant᷑. Net hoc quoq
malũ sollicitudo nr̃a patit nase¬
gent̾ omittere: qđ quidã insu¬
ctu głȩ inanis il lecti. ex lacor¬
pente habrtu sacerdotii hmnar
arripiunt. Et qđ dicere pudet .e
graue tacere.ẽ: regendi rectoris.
& qui docendi sunt. doctores nec
erubescunt uideri nec metuunt.
Ducatũ animarũ impudent̃ assu
sunt. Qđ quã prauũ. quãue sit

Expanded text:
totum auri profanus amor obtineat. totum auri profanus amor obtineat. in locum ultoris is qui fortasse fuerat ulciscendus adducitur; atque hinc sacerdotes non proficere, sed perire potius indicantur. Vulnerato namque pastore, quis curandis ovibus adhibeat medicinam? Aut quando populum orationis clypeo tueatur, qui jaculis se hostilibus feriendum exponit? Major ergo metuenda est locis illis fore calamitas, ubi tales intercessores ad locum regiminis adducuntur, qui Dei in se magis iracundiam placare debuerant. Audivimusiratione suspendimur, si ab eis illicita quaerantur accipi, quibus etiam licita relaxantur. Nec hoc quoque malum sollicitudo nostra patitur negligenter omittere, quod quidainctu gloriae inanis illecti, ex laico repente habitu, sacerdotii honorem arripiunt, et, quod dicere pudet et grave tacere est, regendi rectores, et qui docendi sunt docerubescunt videri, nec metuunt. Ducatum animarum impudenter assusunt. Quod quam pravum, quamve sit
Abbreviated transcription (Latin):
minari. cũ insacerdotib sit fides
eligenda cũ uita.Si uita de est:
fides merttũ ñ habet: beato iacobo
at testante qui ait fides sine oꝑib
mortua.ẽ. Quȩ enĩ oꝑa. ẽẽ. uale¬
ant sacerdotis. qui honorem tanti
sacram̃ti coniuncit᷑ obtinere ꝑ prę¬
miũ: Exquare agit᷑. ut ipsi quoq
qui sacros ordines appetunt. ñ
uitã corrigere. ñ mores componere
studeant: sed diuitias quib honor
sacer enuit᷑. congregare. Hinc fit
etiã ut insontes & pauꝑes a sacris
ordinib ꝓhibiti despectiq resili¬
ant. Et dũ innocentia pauꝑis displi¬
cet : dubiũ uon .ẽ. qđ p̃mium illic
delicta cõmendet. quia ubi aurũ
placet. & uiciũ. Hinc gͥ ñ solum
iordinatoris & ordinati aniniã
pa quorũ magis int̃cessionib
iuuari debuerat: pͣgrauat᷑. Si enĩ
is dignꝰ sacerdotio credit᷑. cui ñ
actionis merita. s pͣmiorũ copia
suffragat᷑: restat ut nichil sibi
inhonores ȩccłasticos grauitas.
nichil defendat industria: sed

Expanded text:
minari, cum in sacerdotibus sit fides eligenda cum vita. Si vita deest, fides meritum attestante, qui ait: Fides sine operibus mortua est. Quae enim opera esse valeant sacerdotis, qui honorem tanti sacramenti convincitur obtinere per praemium? Ex qua re agitur, ut ipsi quoque qui sacros ordines appetunt non vitam corrigere, non mores componere studeant, sed divitias quibus honor sacer emitur satagant congregare. Hinc fit etiam ut insontes 1017 et pauperes a sacris ordinibus prohibiti despectique resiliant. Et dum innocentia pauperis displicet, dubium non est quod praemium illic delicta commendet, quia ubi aurum placet, et vitium. Hinc igitur non solum in ordinatoris et ordinati animam lpa, quorum magis intercessionibus juvari debuerat, praegravatur. Si enim is dignus sacerdotio creditur, cui non actionis merita, sed praemiorum copia suffragatur, restat ut nihil sibi in honores ecclesiasticos gravitas, nil defendat industria, sed
Abbreviated transcription (Latin):
quã colitis ad iutricẽ in om̃ib ha¬
beatis. Optaueramꝰ quidẽ p̾cellen¬
tissumi filii nr̃m aduos sola diri¬
gere uisitatione sermonẽ: ut ca¬
ritatis officio pat̾nũ monstra¬
remꝰ affectũ. Ded quia animũ res

Expanded text:
quam colitis adjutricem in omnibus haquam colitis adjutricem in omnibus habeatis. Optaveramus quidem, praecellentissimi filii, nostrum ad vos sola dirigere visitatione sermonem, ut charitatis officiis paternum monstraremus affectum. Sed quia nimium nos
Abbreviated transcription (Latin):
eerit consuetudine licitũ.
is ratione constat. ẽẽ. ꝓhibitũ
Sed pͣcȩteris fr̃nitatis ur̃e sollicitudo
ꝓ nr̃a cõm̃datione ac diuine conside¬
rationis intuitu in eiꝰ se enixiꝰ defen¬
sionẽ impendat. & asius illũ ampliꝰ
contra rationẽ remotũ. ẽẽ. parochiis
ñ ꝑmittat. s tã ꝑse quã supplicando
excellentissimis regib qͦs uos innul¬
lo credimꝰ contristare id ꝑͥgat. ut
& hoc qđ male factũ.ẽ. corrigat᷑:
& quȩ uiolent̃ ablata st̃. ueritate
patrocinante reddant᷑. Quia dũ
scriptũ sit. fr̃ frẽm adiuans
exaltabit᷑. tanto se abomĩ potente
dõ caritas ur̃a nouerit recepturã.
quanto p̾cepta ipsius in adiuuan-¬
do frem libent̃ atq constant̃ fu¬
Theodȩberto Regib francorum.
tera gr̃a olim xp̃iane reli-¬
gionis effulserit: ualde
studendũ ẽ. ut unde głosiores
cȩteris gentib eminetis. inde
om̃ipotenti dño quidat salutẽ
regib ꝑfectiꝰ placeatis. & fidẽ

Expanded text:
et erit consuetudine licitum, et erit consuetudine licitum, quod ratione constat esse prohibitum. Sed prae caeteris fraternitatis vestrae sollicitudo, pro nostra commendatione ac divinae considerationis intuitu, in ejus se enixius defensione impendat, et a suis illum amplius contra rationem remotum esse parochiis non permittat. Sed tam per se quam supplicando praecellentissimis regibus, quos vos in nullo credimus contristare, id peragat, ut et hoc quod male factum est corrigatur, et quae violenter ablata sunt veritate patrocinante reddantur; quia dum scriptum sit: Frater fratrem adjuvans exaltabitur, tanto se ab omnipotente Deo charitas vestra noverit recepturam, quanto praecepta ipsius in adjuvando fratrem libenter atque constanter fuTheodeberto regibus Francorum. tera gratia olim Christianae religionis effulserit, valde studendum est ut unde gloriosiores caeteris gentibus eminetis, inde omnipotenti Domino qui dat salutem regibus perfectius placeatis et fidem
Abbreviated transcription (Latin):
mreb scłarib suũ cuiq
quanto magis in excłasticis
positionib nulla debet induci
ofusio. ne ibi discordia locũ in¬
uat. unde pacis debent bona¬
mere. Qđ hac bene ratione ser¬
ubit᷑: si nichil potestati s totũ
utati tribuit᷑. Platũ siquidẽ
isicinũ taurianȩ ciuitatis epm̃n.
ist captiuitatẽ & dep̾dationẽ quã
nulit: graue in parochiis suis
ut alt̾ illic contͣ excł astica statuta
ullo eiꝰ crimine deposcente con¬
nueret᷑ antistes. Et ne leue for¬
an uideret᷑ hoc huiꝰ rei pͣiudici¬
udditũ. ut res ei eccłȩ suȩ qͣs hab̾e
ntiuit tollerent᷑. Qđ si hec ueri¬
nte subsistunt: qͥa crudele nimis
ẽ & aꝑte sacris canonib inmi.¬
iiͦ. ut abaltari ꝓprio insontẽ
ambitio remoueat sacerdotẽ. qͥ ñ
meret᷑ excrimine successorẽ: suã
iihuꝰ p̃iudicio cuncti causã at¬
tendant. & qđ nolunt ꝑpeti ne
liis impouat᷑ studeant. Nã si
sauȩ rei aditꝰ antequã diu pa¬
uscat ñ claudit᷑ : usu fit latior

Expanded text:
rebus saecularibus suum cuique quanto magis in ecclesiasticis dispositionibus nulla debet induci confusio, ne ibi discordia locum inveniat, unde pacis debent procedere, quod hac veneratione servabitur, si nihil potestati sed totum aequitati tribuitur. Perlatum ssicinum, Taurinae civitatis episcopum, post captivitatem et depraedationem quam pertulit grave in parochiis suis,ut alter illic contra ecclesiastica statuta, nullo ejus crimine deposcente, constitueretur antistes. Et ne leve forsitan videretur hujus rei praejudiciadditum, ut res ei Ecclesiae suae quas habere potuit tollerentur. Quod si haec veritate subsistunt, 1023 quia crudele nimis est et aperte sacris canonibus inimicum ut ab altari proprio insontem ambitio removeat sacerdotem, qui non meretur ex crimine successorem, suam in hujus praejudicio cuncti causam attendant, et quod nolunt perpeti, ne aliis imponatur studeant. Nam si pravae rei aditus, antequam diu patescat, non clauditur, usu fit latior;
Abbreviated transcription (Latin):
censura. Nam qͥs denuo ueneret᷑
qđ uendit᷑. aut qͥs ñ uile putet. ẽẽ
qđ emit᷑: Unde ualde contristor.
no munere hab̃e despiciunt. s
p̾miis assequunt᷑: sacerdotiũ illic
consistere du ñ arbitror. Nã ubi
dona suꝑnȩ gr̃ȩ uenundant᷑: ad¬

Expanded text:
censura. Nam quis denuo veneretur censura. Nam quis denuo veneretur quod venditur, aut non vile putet esse quod emitur? Unde valde contristor, no munere habere despiciunt, sed praemiis assequuntur, sacerdotium illic subsistere diu non arbitror. Nam ubi dona su
Abbreviated transcription (Latin):
piscunt: Higͥ qͥ necdũ qđ docere
debeant didicer̃. qͥd aliud agt̃.
nͥ ut paucorũ ꝓuectꝰ illicitus:
fiat multis interitꝰ. & in confu¬
sionẽ eccłastici moderaminis ob¬
seruantia deducat᷑. qͥppe ubi nullꝰ
regularis ordo seruat᷑. Nã qͥ ad
dit: qua admonitione subiectoᷤ
edificet. cuiꝰ exemplũ ñ rationẽ
docuit s errorẽ. Pudet ꝓfecto
pudet aliis imꝑare: qđ ipse nescit
custodire. Nec illud quidẽ qđ simi¬
lit̾ enĩdationi tradendũ.ẽ. pͣterimꝰ.
s omnino exetrabile &. ẽẽ. grauis.¬
simũ detestamur. qđ sacri illic
ordines ꝑsimoniacã heresim quȩ
prima contra ęccłam orta & distri¬
cta maledictione damnata. ẽ: con¬
ferant᷑. Hinc gͦ agit᷑ ut sacerdotał
dignitas in despectu. & sc̃s sit ho¬
nor incrimine. Perit utiq reue¬
rentia. adimnit᷑ disciplina: qͥa qͥ
culpas debuit enĩdare committit
&e nefaria ambitione honorabilis
sacerdotii ducit᷑ inp̃uaricationẽ

Expanded text:
piscunt? Hi ergo qui necdum quod docere piscunt? Hi ergo qui necdum quod docere debeant didicerunt, quid aliud agunt, nisi ut paucorum provectus illicitus fiat multis interitus, et 1015 in confusionem ecclesiasticae moderationis observantia deducatur, quippe ubi nullus regularis ordo servatur? Nam qui ad dit, qua admonitione subjectos aedificet, cujus exemplum non rationem docuit, sed errorem? Pudet profecto, pudet aliis imperare quod ipse nescit custodire. Nec illud quidem quod similiter emendationi tradendum est praeterimus, sed omnino execrabile, et esse gravissimum detestamur, quod sacri illic ordines per simoniacam haeresim, quae prima contra Ecclesiam orta et districta maledictione damnata est, conferantur. Hinc ergo agitur ut sacerdotii dignitas in despectu et sanctus sit honor in crimine. Perit itaque reverentia, adimitur disciplina, quia qui culpas debuit emendare committit, et nefaria ambitione honorabilis sacerdotii ducitur in depravatione
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃nitas. & illa seruare. & ab eorũ
adoratu popłm ꝓhib̾e debuit. qua¬
tinꝰ &e litterarũ nescii hab̾ent unde
scientiã hystoriȩ colligerent: &.
popłs inpicturȩ adoratione mini¬
sollicitudo. regia . ẽ. ubiq gu¬
bernatione laudãbilis: ad augm̃¬
tũ głȩ sue uigilantiorẽ se dẽbet
& ꝓuidã exhibere. ut qͦs consilio
regit exteriꝰ: ꝑire interiꝰ ñ ꝑmittat.
Quatinꝰ ꝑfructũ piȩ sollicitudinis.
post hutꝰ qł geritis temporał regni
fastigiũ : ad et̾na dõ auctore gaudia
possitis & regna ꝑtingere. Qd̃ quidẽ
hac uob̾ credimꝰ possẽ ratione con¬
tingere: si int alia bona. de ordi¬
nandis curã sacerdotib gesseritis
Quorũ officiũ. intantã illic sic̃ didi¬
cimꝰ ambitionẽ ꝑductũẽ: ut sa-¬
cerdotes subito qđ graue nimis. ẽ.
exlaicis ordinent᷑. Sed qͥd isti acturi.
qͥd popło p̾stituri st̃. qui ñ aduti-¬
litatẽ. s fieri adhonorẽ ep̃i concu¬

Expanded text:
fraternitas et illas servare, et ab earum fraternitas et illas servare, et ab earum adoratu populum prohibere debuit, quatenus et litterarum nescii haberent unde scientiam historiae colligerent, et populus in picturae adoratione minisollicitudo regia est ubique gubernatione laudabilis, ad augmentum gloriae suae vigilantiorem se debet et providam exhibere, ut quos consilio regit exterius, perire interius non permittat; quatenus per fructum piae sollicitudinis, post hujus, quod geritis, temporalis regni fastigium, ad aeterna, Deo auctore, gaudia possitis et regna pertingere. Quod quidem hac vobis confidimus posse ratione contingere, si inter alia bona de ordinandis curam sacerdotibus gesseritis. Quorum officium in tantam illic, sicut didicimus, ambitionem perductum est, ut sacerdotes subito, quod grave nimis est, ex laicis ordinentur. Sed quid isti acturi, quid populo praestituri sunt, qui non ad utilitatem, sed fieri ad honorem episcopi concu
Abbreviated transcription (Latin):
irtuinato ep̃õ heapolitano
sinuauit nob̾ latrix p̃sentiũ ag
abbatissa qđ intra monasteriũ
ulud cũ om̃i celeritate fecerit
n ur̃i sit instant̃ eis quorũ it̃ .ẽ.
stis occasionẽ inueniens: de de¬
atione religiosi habitꝰ qđ absit
tam sera scripta transmictimꝰ:
ñ hoc torpori. s occupa¬
ini deputatẽ. Latorem uͦ pͣsentiũ
lectissimũ filiũ nr̃m ciriacũ
inasterii patrem uob̃ in om̃ib¬
mũdamꝰ: ut nulla hunc inmassi¬
lieusi ciuitate mora detineat. s ad
hẽm & coep̃m nr̃i syagriũ cũ
sc̃tatis ur̃ȩ solatio dõ ꝓtegente
pliciscat᷑. Preterea indicõ dudũ
iis easdẽ de eccłi is imagines
confregit atq ꝓiecit. Et quidẽ
alũ uos nequid manu factũ
lorari posset habuisse lauda¬
umꝰ: sed frangere easdẽ imagi-¬
nes ñ debiuisse indicamꝰ Iccirco
nĩ pictura ineccłiis adhibet᷑.
ut ii qͥ litteras nesciunt saltẽ
inparietib uidendo legant. quȩ
legere incodicib nonualent. Tua qͦ

Expanded text:
rtunato episcopo Neapolitano. Insinuavit nobis latrix praesentium Agnella abbatissa quod intra monasterium illud eum omni celeritate fecerit studii vestri sit instanter eis quorum interest hostis, occasionem inveniens, de deceptione religiosi habitus, quod absit, tam sera scripta transmittimus, non hoc torpori, sed occupationi deputate. Latorem vero praesentium dilectissimum filium nostrum Cyriacum, monasterii nostri Patrem, vobis in omnibcommendamus, ut nulla hunc in Massiliensi civitate mora detineat, sed adepiscopum nostrum Syagrium cum sanctitatis vestrae solatio, Deo protegente, proficiscatur. Praeterea indico dudum ans, easdem in Ecclesiis imagines confregit atque projecit. Et quidem zelum vos, ne quid manufactum adorari posset, habuisse laudavimus, sed frangere easdem imagines non debuisse indicamus. Idcirco enim pictura in Ecclesiis adhibetur, ut hi qui litteras nesciunt, saltem in parietibus videndo legant quae legere in Codicibus non valent. Tua ergo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcqͥd fuerit statutũ. ita ur̃a ꝓ
uisione seruet᷑: ut nullũ int̾ ue¬
uerabilia loca uirgiũ remaneat.
que magnoꝑe alt̾na pacis sunt¬
forienda concordia. Alia gͥ om̃ia
quȩ extestam̃to p̾nominatȩ siricȩ
detinent᷑. qͥppe qđ nullũ. ẽẽ. lega¬
li sanctione ꝑ mitit᷑. necesse ẽ.
ut uiri monasterii fr̃nitatis ur̃ȩ
sollicitudine sacerdotali ꝑom̃ia
studio reparent᷑. Quia imꝑiali
constitutione aꝑte sancitũ. ẽ. ut
ea quȩ contra leges fiunt. ñ solũ
inutilia. s etiã ꝓinfectis haben¬

Expanded text:
quidquid fuerit statutum, ita vestra quidquid fuerit statutum, ita vestra provisione servetur, ut nullum inter venerabilia loca jurgium remaneat, quae magnopefovenda concordia. Alia igitur omnia quae ex testamento praenominatae Siricae detinentur, quippe quod nullum esse legali sanctione permittitur, necesse est ut juri monasterii fraternitatis vestrae sollicitudine sacerdotali per omnia studio reparentur, quia imperiali constitutione aperte sancitum est ut ea quae contra leges fiunt, non solum inutilia, sed etiam pro infectis haben
Abbreviated transcription (Latin):
hlenni more abbatissa abep̃o or-¬
lnata ẽ. & inmonasterii regi¬
nine ꝑannos plurimos usq ad
ute suȩ transitũ p̃ fuit: uestis
ñ potuisse monasterio p̾udi¬
iũ irrogare. s res ipsius eidẽ
io exqͦ illuc ingressa & abba¬
ssa constituta. ẽ. manifesto
ure competere. Et idõ quia ex
imissis illicite reb xenodochiũ
possessionẽ asserit indebite de¬
tuere: his uos hortam᷑ affatib.
ut quia & monasteriũ & xeno¬
dochiũ ipsũ inur̃a ciuitate est¬
positũ. om̃i cura ac ꝓuidere¬
sudio debeatis. quatinꝰ si pos¬
sessio ipsa exnullo p̃cedenti con¬
tractu. s exmemorate siricȩ lega¬
to descendit ante dicto mona¬
brio post posito strepitu ł excu¬
atione reddat᷑. Siuͦ ex alio forte
dr obuenisse contractu: aut fr̃ni¬
as ur̃a int̾ partes cognita ueri¬
tate qđ legalis suaserit ordo
defiuiat. aĩt mutuo sibi consensu
arbitros eligant qͥ earũ ualeant
allegationes discingere. aquib

Expanded text:
solemni more abbatissa ab episcopo ordsolemni more abbatissa ab episcopo ordinata est, et in monasterii regimine per annos plurimos usque ad vitae suae transitum praefuit, vestis men potuisse monasterio praejudicium irrogare, sed res ipsius eidem loco ex quo illuc ingressa et abbatissa constituta est manifesto jure competere. Et ideo quia ex dimissis illicite rebus xenodochium possessionem asserit indebite detinere, his vos hortamur affatibus, ut quia et monasterium et xenodochium ipsum in vestra est civitate positum, omni cura ac studio providere debeatis, quatenus si possessio ipsa ex nullo praecedenti contractu, sed ex memoratae Siricae legato descendit, ante dicto monasterio, postposito strepitu vel excusatione, reddatur. Si vero ex alio forte dicitur obvenisse contractu, aut fraternitas vestra, inter partes cognita veritate, quod legalis suaserit ordo definiat, aut mutuo sibi consensu arbitros eligant qui earum valeant allegationes distinguere. A quibus
Abbreviated transcription (Latin):
riũ conuertendi grã ultes
nulla sit testandi lic¬
tia. s res eorũ eiꝰdẽ monasterii
iuris fiant aꝑta legis definitioe
decretũ. ẽ. Qł cũ poene om̃ib
notũ sit: in magnã nos graui¬
niȩ abbatissȩ monasterii scõt
gauini atq luxorii insinuatio
admirationẽ ꝑdix̃ : qđ siricam
monasterii sui abbatissã postꝗ
regendi suscepit officiũ. condito
testam̃to legata quibdã asse¬
ruit reliquisse. Et dũ de sc̃tat
ur̃ȩ sollicitudine quȩ reremꝰ.
cur res monasterio competente
abaliis ꝑtulerit detiueri: cõmu¬
memoratã abbatissam usq
diem obitꝰ sui indui se uest¬
monachica noluisse. s inuestib qͥb¬
sisse addhȩc replicabat pͣdicta gra-¬
umna hoc poene ex consuetudine
luisse. adeo ut abbatissã quȩ ante
ipdictã siricam fuerat. talib
bm fusse uestib allegaret. Cũ
de qualitate uestiũ nec nos me¬
ducrit coepissemꝰ ambigere: neces.¬
pQui tractantes responder̃. post ꝗ

Expanded text:
 convertendi gratia ulterius nulla sit testandi licentia, sed res eorum ejusdem monasterii juris fiant, aperta legis definitione decretum est. Quod cum pene omnibus notum sit, in magnam nos Gaviniae abbatissae monasterii sanctorum Gavini atque Luxorii insinuatio admirationem perduxit, quod Siricam monasterii sui abbatissam, postquam regendi suscepit officium, condito testamento legata quibusdam asseruit reliquisse. Et dum de sanctitatis vestrae sollicitudine quaereremus cur res monasterio competentes ab aliis pertulerit detineri, commumemoratam abbatissam usque ad diem obitus indui se monachica veste noluisse, sed in vestibus qsisse. Ad haec replicabat praedicta Gavinia hoc pene ex consuetudine licuisse, adeo ut abbatissam quae ante suprascriptam Siricam fuerat talibus usam fuisse vestibus allegaret. Cum ergo de qualitate vestium nec nos mediocriter coepissemus ambigere, necessQui tractantes responderunt, postquam
Abbreviated transcription (Latin):
credita est seruare qđ diuer-¬
sarũ artiũ homines docente
ratione custodiunt. & a p̃cipiti
se ambitione. & si ñ metu: saltem
pudore contineant. Sed ne forsitan
adhuc praue se consuetudinis qͥsꝗ
uelit obiectu defendere: frnitatis
tuȩ discretio rationis eos freno co-¬
erceat. & labi in illicita ñ ꝑmittat.
correptionis adduci. Neq autẽ
hoc qđ similit̾ corrigendũ. ẽ: pa¬
tim᷑ neglegent̃ omittere. Nã qͥd ꝓd÷
cuncta munisse. si ꝑunũ locũ ꝑ¬
nitiosus hosti p̃beat᷑ accessus.
Cũ iis itaq qui uisacro sunt ordine
constituti. habitare mulieres ꝑ¬
hibent᷑. De quib ne antiquus hu¬
mani gñis uumicꝰ exultet: oĩũ
definiendũ consensu. ẽ. ut p̃t eaᷤᷤ

Expanded text:
credita est cura, servare quod divercredita est cura, servare quod diversarum artium homines docente ratione custodiunt, et a praecipiti se ambitione, etsi non metu, saltem pudore contineant. Sed ne forsan adhuc se pravae consuetudinis quisquam velit objectu defendere, fraternitatis vestrae discretio 1010 rationis eos freno coerceat, et labi in illicitis non permittat, bet correptionis adduci. Neque autem hoc quod similiter corrigendum est patimur negligenter omittere. Nam quid prodest cuncta muniisse, si per unum locum perniciosus hosti praebeatur accessus? Cum his itaque qui in sacro sunt ordine constituti habitare mulieres prohibeantur. De quibus, ne antiquus humani generis inimicus exsultet, omnium definiendum consensu est
Abbreviated transcription (Latin):
onꝰuires suas cũ eo qd ẽ. subiturꝰ
onere metiat᷑. ut & impar absti¬
neat: & ad il cum metu etiã qͥ se
suficere existumnat accedat Abre
autẽ ñ facimꝰ si ad argumentũ
rationabile. usum rerũ irratio¬
nabiliũ colligamꝰ Apta uanq edi¬
ficationib de siluis ligna succi¬
dunt᷑. nec tam̃ adhuc uiridib
edificii pomdꝰ im ponit᷑. nͥ eorũ
uiriditatẽ multorũ dierũ mora
siccauerit. & apta ad necessariũ
usum effecerit. Quȩ si obseruan¬
tia forte neglegit᷑. citiꝰ suꝑ impo¬
sita mole frangunt᷑. & gignit
ruinã: ad auxiliũ res ꝓuisa.
hinc enĩ &e medici qui curã ger̃
decorpore. quȩdã ad uitoria
recenti adhuc confectione for-¬
mata indigenti ñ offerunt.
s maceranda temporib dere¬
linquunt. Nam si unmature qͥs
dederit: dubiũ ñ ẽ. quia fit
causa ꝑituli res salutis. Discant
itaq. discant in officio suo sa¬
cerdotes quib animarũ c̾ura¬

Expanded text:
prius vires suas cum eo quod est subiturus prius vires suas cum eo quod est subiturus onere metiatur, ut et impar abstineat, et ad id cum metu etiam qui se sufficere existimat accedat. « Ab re autem non facimus, si ad argumentum rationabile, usum rerum irrationabilium colligamus. Apta namque aedificationibus de silvis ligna succiduntur, nec tamen adhuc viridibus aedificii pondus imponitur, nisi eorum viriditatem multorum dierum mora siccaverit, et apta ad necessarium usum effecerit. Quae observantia si forte negligitur, citius superimposita mole franguntur, et gignit ruinam ad auxilium res provisa. Hinc etenim et medici, qui curam gerunt de corpore, quaedam adjutoria recenti adhuc confectione formata indigenti non offerunt, sed maceranda temporibus derelinquunt. Nam si immature quis dederit, dubium non est quia fit causa periculi, res salutis. Discant itaque, discant in officio suo sacerdotes, quibus animarum
Abbreviated transcription (Latin):
ut priꝰ quis ꝓbet᷑ & sic minist
multo ampliꝰ ante ꝓbandus.l¬
popłi int̃cessor assuniit᷑. ne fi
causa ruine popłi sacerdotes mll
Nulla gͥ contra hoc excusatio nis
potest. ẽẽ. defensio. quia cunctis
liquido notũ. ẽ. quȩ sit in huꝰm
diligentia scã egregii sollicituos
doctoris. qͥ neophytũ adordines
uetat sacros accedere. Sic̃ autẽ
tunc neo phytꝰ dicebat᷑. qui inu¬
tio insc̃e fidei erat eruditione
plantatꝰ. sic mͦ neophr tꝰ habeudt
qͥ repente in religionis habitu ss¬
tatꝰ. ad ambiendos honores sacis
irrepserit. Orcdinate gͦ ad orais
accedendũ ẽ. Nam casũ appetto
qui ad sũma loci fastigia postp
ouiinis istiaita discipłm. manũ
hoc eeleriꝰ quidue pͣcipitatiꝰ. quã
ut eordiat᷑ asuminitate princi¬
piũ & antequã incipiat: ẽẽ disci¬
qls sit magister: Quisqͥs gͥ sacer¬
aotiũ ñ adelationis pompam. s
adutilitatem adipisci desiderat.

Expanded text:
Ut prius quis probetur, et sic ministret Ut prius quis probetur, et sic ministret , multo amplius ante probanduspopuli intercessor assumitur, ne fiant causa ruinae populis sacerdotes mali. Nulla igitur contra hoc excusatio, nulla potest esse defensio, quia cunctis liquido notum est quae sit in hujus rei diligentia sancti et egregii sollicitudo doctoris, qui neophytum ad ordines vetat sacros accedere. Sicut autem tunc neophytus dicebatur, qui initio in sanctae fidei erat eruditione plantatus, sic modo neophytus habendus est, qui repente in religionis habitu plantatus, ad ambiendos honores sacros irrepserit. Ordinate ergo ad ordines ascendendum est. Nam casum appetit qui ad summa loci fastigia, postpordinis instituta discipulum, manum hoc celerius, quidve praecipitatius, quam ut exoriatur a summitate principium, et antequam esse incipiat discipulus, sit magister? Quisquis igitur sacerdotium non ad elationis pompam, sed ad utilitatem adipisci desiderat,
Abbreviated transcription (Latin):
simoniacȩ hereseos ꝑpetrare. Nã
aluid. ẽ. ꝓpt̃ peccata elemosinas
facere: aliud ꝓpt̃ elemosinas pec¬
cata cõmittere. Hoc quoq ad nos
ꝑuenisse ñ dissimili dignũ de¬
testatione complectim᷑: qđ qͥdã
desiderio honoris inflati. de
repente ex laicis sacerdotes. Atq
inueretunde religiosi ꝓpostti
ducatũ arripiunt: qui nec p̃
adhuc milites didicer. Quid
tamꝰ. quid isti subiectis prestr
sunt. qui ante quã discipula
lim̃ attingant. tenere locuin
gisterii ñ formidant.: Quasi
necesse. ẽ. ut quãuis inculpm¬
sit quisq meriti. ante tam̃ ps
stinctos ordines excłasticis
ceat᷑ officiis. uideat qđ initer
discat qđ doceat. in formet᷑
teneat. ut postea ñ debeat er
qui eligit᷑ uiã errantib den¬
strare. Duigͦ religiosa mecdihi¬
delabrũ posita luceat.: ut adus¬
sa uentorũ uis irruens. conceri
eruditionis flammã ñ extinqr
s augeat. Nam cũ scriptũ si

Expanded text:
simoniacae haereseos perpetrare. Nam simoniacae haereseos perpetrare. Nam aliud est propter peccata eleemosynas facere, aliud propter eleemosynas peccata committere. « Hoc quoque ad nos pervenisse non dissimili 84 dignum detestatione complectimur, quod quidam, desiderio honoris inflati, defrepente ex laicis sacerdotes, atque inverecunde religiosi propositi ducatum arripiunt, qui nec esse adhuc milites didicerunt. Quid putamus, quod isti subjectis praestaturi sunt, qui antequam discipulatus limen attingant, tenere locum magisterii non formidant? Qua de re necesse est ut quamvis inculpati quisque sit meriti, ante tamen per distinctos ordines ecclesiasticis exerceatur officiis. Videat quod imitetur, discat quod doceat, informetur quod teneat, ut postea non debeat errare, qui eligitur viam erranti demonstrare. Diu ergo religiosa meditacandelabrum posita luceat, ut adversa ventorum vis irruens conceptam eruditionis flammam non exstinguat, sed augeat. Nam cum scriptum sit:
Abbreviated transcription (Latin):
quã ille potest edificare qui abeo
pecuniã ordinationis accepit. Ne
gͦ subobtentu elemosinȩ cũ peccato
aliquid studeamꝰ acciꝑe: aꝑte sacrȩ
scripturȩ ordonos ꝓhibet dic̃s. Ho¬
stiȩ impiorũ ab hominabiles. quȩ
offerunt᷑ exscelere. Quicqͥd enĩ
indĩ sacrificio exscelere offert᷑.
omĩpotentis dĩ ñ placat iracundiã.
s irritat. Hinc rursũ scriptũ . ẽ.
Honora dnm̃ de tuis iustis laborib
Quigͦ male tollit ut quasi bene pͣbe¬
at: constat sine dubio quia dnm
ñ honorat. Hinc quoq ꝑ salomonẽ
dr̃. Qui offert sacrificiũ de sub¬
stantia pauꝑis: ac si uictimet fi¬
liũ inconspectu patris. Quantꝰ
autẽ dolor patris sit ꝑ pendamꝰ
si ineiꝰ conspectu filiꝰ uictimet᷑:¬
& hinc facile cognoscimꝰ quantꝰ
apud dm̃ dolor exasꝑat᷑. quando
ei sacrificiũ exrapina tribiitur.
limis gͦ declinandũ . ẽ. dilectissue
fr̃. sub obtentu elemosinȩ peccata

Expanded text:
quam ille potest aedificare, qui ab eo quam ille potest aedificare, qui ab eo pecunias ordinationis accipit. Ne ergo sub obtentu aelemosinę cum peccato aliquid studeamus accipere, aperte sacra scriptura nos prohibet, dicens: Hostiae impiorum abominabiles, quia offeruntur ex scelere. Quicquid enim in dei sacrificio ex scelere offertur, omnipotentis / dei non placat iracundiam, sed irritat. Hinc rursum scriptum est: Honorar dominum de tuis iustis laboribus! Qui ergo male tollit, ut quasi bene praebeat, constat sine dubio, quia dominum non honorat. Hinc quoque per Salomonem dicitur: Qui offert sacrificium de substantia pauperis, ac si victimet filium in conspeautem dolor patris sit, perpendamus, si in ejus conspectu filius victimetur; et hinc facile cognoscimus quantus apud Deum dolor exasperatur quando ei sacrificium ex rapina tribuitur. Nimis ergo declinandum est, dilectissime frater, sub obtentu eleemosynae, peccata
Abbreviated transcription (Latin):
obumbratione trans fundat. Nã
nec uenator ferã aut auẽ auceps
deciꝑet. ł piscem piscator caꝑet.
si aut illi laqueũ inaꝑto ꝓpone¬
rent. aut ille hamũ esca abscondi-¬
tũ ñ haberet. Omnino gͦ metuenda.
& cauenda. ẽ. hostis astutia: neqͦs
aꝑta nequit temptatione subuer¬
tere. latente telo seuiꝰ ualeat tru¬
cidare. Neq enĩ elemosina repu-¬
tanda. ẽ. si pauꝑib dispenset᷑ qđ
ex illicitis rebꝰ accipit᷑. Quia qͥhac
intentione mal e accipit. ut quasi
bene dispenset : grauat᷑ potiꝰ quã
adiuuatur. Elemosina redẽptoris
nr̃i ocłis illa placet: quȩ ñ de illi¬
citis & iniquitate congerit᷑. s quȩ
de reb concessis & bene ad quisiti
impendit᷑. Unde etiã illud certũ :
quia ce si monasteria aut xeno¬
dochia. ł qͥd aliuid construat᷑. mer-¬
emptor honoris in locũ transinit
tit᷑. & alios ad sui similitudinẽ
sub commodi datione constituit:
plura male ordinando destruit.

Expanded text:
obumbratione trobumbratione trnec venator feram aut avem auceps deciperet, vel piscem piscator caperet, si aut ille laqueum in aperto proponeret, aut ille hamum aesca absconditum non haberet. Omnino ergo metuenda et cavenda est hostis astutia, ne, quos aperta nequit temptatione subvertere, latenter telo saevius valeat trucidare. Neque enim elemosina reputanda est, si pauperibus / dispensetur, quod ex inlicitis rebus accipitur, quia qui hac intentione male accipit, ut quasi bene dispenset, adgravatur potius quam iuvatur. Aelemosina redemptoris nostri oculis illa placet, quae non de inlicitis et iniquitate congeritur, sed quae de rebus concessis et bene adquisitis impenditur. Unde etiam illud certum est, quia, etsi monasterium aut xenodochia vel quid aliud construatur, meremptor honoris in locum mittitur et alios ad sui similitudinem sub commodi datione constituit, plura male ordinando destruit,
Abbreviated transcription (Latin):
tribuit uenundare: Quorũ sacer¬
dotiũ ante dĩ ocłos cadere. cathe¬
ararũ utiq patent̃ euersione sig¬
natũ ẽ. Et tam̃ exerit adhuc uẽ¬
quitiȩ prauitas iures suas. Nam
cogit uendere: qͦs decepit ut eme¬
int. Et dũ ñ attendit᷑ qđ diuina
loce p̾cipit᷑. gratis accepistis gra-¬
is date : agit᷑ ut crescat & ge¬
ninata fiat in uno eodẽq delicti
contagio. em̃tis scilicet & uenden¬
tis conditio. Et cũ liqueat hanc
heresim ante om̃s radice pestifera
subrepsisse. atq in ipsa sua origine
apłica. ẽẽ detestatione damnatã:
cur ñ cauet᷑ cur ñ ꝑpendit᷑ quia
benedictio illi in maledictionẽ
conuertit᷑. qui ad hoc ut fiat here¬
sariꝰ animarũ dũ ñ potest inis quȩ
ad faciem sunt praua surriꝑe. calli¬
de specie quasi pietatis in iecta nitit᷑
supplantare. suadetq forsitan deb̾e
abhabentib accipi. ut sit qđ possit
ñ habentib erogare. dũmͦ ł sic ue¬
nena mortifera elemosine celata

Expanded text:
uit, venundare? quorum sacerdotium ante Dei oculos cadere, cathedrarum utique patenter eversione signatum est. Et tamen exerit adhuc nequitiae pravitas vires suas; nam cogit vendere, quos decepit ut emerent: et dum non attenditur quod divina voce praecipitur, Gratis accepistis, gratis date : agitur ut crescat, et geminata fiat in uno eodemque delicti contagio, ementis scilicet et vendentis. Et cum liqueat hanc haeresim ante omnes radice pestifera subrepsisse, atque in ipsa sua origine apostolica esse detestatione damnatam, cur non cavetur, cur non perpenditur, quia benedictio illi in maledictionem convertitur, et ad hoc, ut fiat heresarius animarum, dum non potest in his, quae ad faciem sunt, prava surripere, callide specie quasi pietatis iniecta nititur subplantare, suadetque forsitan debere ab habentibus accipi, ut sit quod possit non habentibus erogari, dummodo vel sic venena mortifera elemosinae celata
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qui ñ corrigit resecanda : c̃.¬
mittit. Itaq magna uob̾ sollictas¬
dine. magna om̃ino ꝓuisione
pensandũ.ẽ: ut nec aliis eorũ
ꝑsona scandalũ. nec uob opinio
sit nociuia. Quatuꝰ tanto fr̃nitas
ur̃ȩ de cõmissis ouib pastoris
lucra ꝓficiant: quanto uos add
earũ custodiã & sincera dilettus
&e credita fecerit cura sollicitos

Expanded text:
Nam qui non corrigit resecanda, comNam qui non corrigit resecanda, committit. Itaque magna vobis sollicitudine, magna omnino provisione pensandum est, ut nec aliis eorum persona scandalum, nec vobis opinio sit nociva, quatenus tanto fraternitati vestrae de commissis ovibus pastoris lucra proficiant, quanto vos ad earum custodiam et sincera dilectio et credita fecerit cura sollicitos
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ testatꝰ ẽ. ẽẽ: seruare nos unu¬
tatem sp̃s inuincło pacis admo-
pacis studeat & locũ hosti ñ pͣbeat.
ut facta fortiꝰ ualeat unitate
calcari: qui infrm sȩua poterat
diuisione crassari. Siuͦ qđ ñĩ optamꝰ.¬
huiꝰ erroris dep̃hendunt᷑ iacło uul
nerati: ec cłasticȩ adhortationis
eis. ẽ adhibenda curatio. ut aut
iut̃ oues dominicas si fuerint¬
sanati ꝑmaneant: aut abimitate
eccłastici corporis excidant᷑. Qua-¬
tinꝰ & magnũ exdamno modico
lucrũ fiat: & totũ faciat lib̃m
pars amissa. Nam & ꝓuidi solli¬
citudo pastoris. ẽ: ut oue langui¬
dã quȩ curationẽ ñ recipit. ne
alias languoris sui labe conta¬
minet. a sanarũ consortio ñ dif¬
ferat eicere. sciens cȩterarũ se
sanitatẽ non altt̃ nͥ huiꝰ posse
eiectione seruare Pinde fr̃na
iterũ caritate cõmoneo: ut sum
hoc uigilantia ꝑscrutari. & sin
quȩ scripsimꝰ seruare studio depe¬
atis. ne rectã fidẽ quã geritis.

Expanded text:
r testatus est esse, servare nos unitatem spiritus in vinculo pacis admonupacis studeat, et locum hosti non praebeat, ut facta fortius valeat unitate calcari, qui in fratrum saeva poterat divisione grassari. Si vero, quod non optamus, erroris hujus deprehenduntur jacunerati, ecclesiasticae adhortationis est eis adhibenda curatio, ut aut inter oves dominicas, si sanati fuerint, permaneant, aut ab unitate ecclesiastici corporis excidantur, quatenus et magnum ex damno modico lucrum fiat, et totum faciat liberum pars amissa. Nam et providi sollicitudo pastoris est ut ovem languidam quae curationem non recipit, ne alias languoris sui labe contaminet, a sanarum consortio non differat ejicere; sciens caeterarum se sanitatem non aliter nisi hujus posse ejectioneterna charitate commoneo ut summa hoc vigilantia perscrutari, et summo quae scripsimus servare studio debeatis, ne rectam fidem quam geritis