comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bello premon& hoftib occurrendũ. Lȩtiergo
mane deangelica certi uictoria demonia
cis redactis spiritb: obuiant xp̃iani paga¬
nis. atq in primo belli apparatu garganus.
inmenso terrore concutitur. Pulgura
cre bra uolant. & caligo tenebrosa: totũ
montis cacum̃ obduxit. Im pleta prophe¬
tia quae dñm laudans ait : qui facit an¬
gelos suos sp̃s. & ministros suos flammã
ignis. Fugiunt pagani partim ferro
hostium. partim igni feris inpulsi sagit¬
tis : & neapolim usq sequentibus atq ex¬
trema quaeq: cedentib aduersariis.
moenia tandem suarum urbium re¬
in adiutoriũ uenerit xp̃ianis. Nam & sexcentos
ferme suoꝵ fulmine uidebant interemptos:
regi regum xp̃o continuo colla sub¬
mittesites. armis induuntur fidei
adtem plum referuN archangł i
Uident deniq mane iuxta ianuam
septem trionalem quam predixi :
instar posterulȩ pus ill& quasi homi¬
nis uestigia marmori arcius inpressa

Expanded text:
bello praemonet hostibus occurrendum. Laeti ergo bello praemonet hostibus occurrendum. Laeti ergo facti, et de angelica certi victoria, Domini coacti spiritu obviant Christiani paganis. Atque in primo belli apparatu Garganus immenso tremore concutitur, fulgura crebra volant, et caligo tenebrosa totum montis cacumen obduxit, impleta prophetia quae Dgelos suos spiritus, et ministros suos flammam ignis ; fugiunt pagani, partim ferro hostium, partim igniferis impulsi sagittis, ut Neapolim usque sequentibus, atque extrema quaeque cedentibus adversariis, moenia tandem suae urbiin adjutorium venit Christianis. Nam et sexcentos ferme suorum fulmine videbant interfectos; Regi regum Christo continuo colla submittentes, armis induuntur fidei. ad templum referrent archangelo, vident mane juxta januam septentrionalem, quam praedixi, instar posteriora pusilla quasi hominis vestigia, marmore arctius impressa,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiusq loci. eẽ. me inspec t orẽ atq custo¬
dem. His namq reuelationibus comꝑ¬
tis consue tudine fecer ciues: hinc dnm
p̃cib scmq deposcere michaeler.
Duas quidẽ ibi ianuas cernentes: quar
austrał quae maior erat aliquib gra¬
dib in occasum uergentib adiri potera
Sed ne intra criptã intrare ausi: p̃forib
quotidie orationi uacabaN¬
NTtREanea politani paganis ad huc
ritibus oberrantes : si pontinos acbene¬
uentanos. quicentũ quin quaginta milib
asiponto distaN. bello lacescere temp¬
tar I. Quiantisti. sui monitis edoc ti
triduo petun inclucias. ut tridud No
ieiunio licer& quasi fideli patocinio
scĩ micha elis implorare p̃sidium. Quotem¬
pore : pagani ludis scenicis. falsorum inuitaN
auxilia deorum. Ecce aut̃ nocte ipsa quaebel¬
li precedere diem: ad est inuisionẽ. Sẽfatichael
antistiti p̃ces eorũ dixit ex auditas: uictoriam
spopondit aclfuturam & quarta dieihora.

Expanded text:
ipsiusque loci esse inspectorem atque custoipsiusque loci esse inspectorem atque custodem. His revelatione compertis consuetudinem fecerunt cives hic Deum precibus, sanctumque deposcere Michaelem, duas quidem ibi januas cernentes, quarum australis, quae et major erat, aliquot gradibus in occasum vergentibus, adiri poterat, sed nec ultra cryptam intrare ausi, prae foribus quotidie orationi vacabanNeapolitani paganis adhuc ritibus aberrantes, Sepontinos et Beneventanos, qui centum quinquaginta milliaribus a Seponto distant, bello lacessere tentant. Qui antistitis sui monitis edocti, tridui petunt inducias, ut triduano jejunio liceret quasi fidele patrocinium sancti Michaelis implorare et praesidium. Quo tempore, pagani ludis scenicis falsorum invitant auxilia deorum. Ecce autem nocte ipsa quae belli antecedebat diem, adest in visione sanctus Michael antistiti, preces dixit exauditas, victoriam spopondit adfuturam, et quarta diei hora
Abbreviated transcription (Latin):
pascerentur: contigit taurum arm̃tigregis
consortia spernentem singularẽ incedere
solito. & ad extremum redeuntibus pecu¬
dibus : domũ non. eẽ. regres sũ. Quem
dñs collecta seruoꝵ multitudine. ꝑde
uia quȩq requirens: inuenit tandem
der&e: arrepto artu. appetit illũ sagitta
toxicata. Quae uelut uenti flamine retor¬
ta. eũ a quo iactataest : mox reuersa
ꝑcussit: Turbati ciues & stupe facti qua¬
lit̃ res fuerit effecta: non enĩ accedere
ꝓpius audebant. consulunt ep̃m quid
factoopussit. Qui indicto ieiunio tri¬
duano : ado monuit ẽẽ. quȩ rendum
uisionẽ allo quitur dic̃s. Iam bene fecisti.¬
quia quod homines latebat. adõ quȩ¬
tis namq hoc mea factũ uolũtate. Ego
enĩ sum michael archangłs : qui in cons¬
pectu dñi semper assisto. locũq hunc
in terris incolere . tutũq seruare instituens
hoc uolui ꝓbare indicio. om̃iũ quȩ ibigerua

Expanded text:
pascerentur, contigit, taurum, armenti congregis pascerentur, contigit, taurum, armenti congregis consortia spernentem, singularem incedere solitum et extremum, redeunte peccore, domum non esse regressum. Quemdominus, collecta servorum suorum multitudine, per devia quaeque requirens, invenit tandem deret, arrepto arcu, appetiit illum sagitta toxicata, quae, velut venti flamine retorta, eum a quo jacta est mox reversa percussit. Turbati cives et stupefacti qualiter res fieret effectu, non enim propius accedere audebant. Consuluit episcopum quid facto opus sit, qui indicto jejunio triduano, a Deo monuit esse quaerendum: visionem alloquitur, dicens: Jam bene fecisti, quod homines latebat, a Deo quaeSciatis hoc mea gestum voluntate. Ego enim sum Michael archangelus, qui in conspectu Domini semper assisto, locumque hin terris incolere tutumque servare instituens, hoc volui probare judicio, omnium me quae ibi geruntur
Abbreviated transcription (Latin):
EMORIAA BIATI
michaelis. arghangeli
toto orbe uerandam.
ipsius &e oꝑe condita
& consecrata nomine de monstratȩccła.
quae ñ metalloꝵ fulgore. sed priuilegio
commendata signoꝵuili facta
scemate. sed cȩlesti p̃dita est uirtute :
ut pote quam fragilitatis humanȩ me-¬
mor archangelus ecȩlo ueniens ad pro¬
merendam ibi mortalibus suꝑnorũ
societatẽ. pro pria suamanu condere
dignatus est. In uertice siquidẽ montis
excelsi posita: decorpore eiusdem saxi.
speluncae instar p̃cauata ostenditur.
Est aut̃ locus incãpaniȩ finibus : ubi nt̃
sinũ adriaticum & montẽ garganum.
ciuitas si pontus posita est: qui a moenib
tus: in cacumine sup̃mo beati ar chan¬
geli quã p̃fatus sum gestat ȩccłam.
Hanc morta libus hoc modo cognitã:
libel lus ineadẽ ȩccła positꝰ indicat.
nomine garganus. qui ex euentu suo
monti uocabulum indidit. Huius clũ
pecora. quorũ infinita multitudine
pollebat᷑. passim ꝑdeuexi montis latera

Expanded text:
emoriam beati Michaelis archangeli toto orbe venerandam, ipsius et opere condita, et consecrata nomine demonstrat ecclesia, quae non metallorum fulgore et privilegio commendata est signorum. Vilifacta schemate, sed coelesti praedita virtute, utpote quam fragilitatis humanae memor archangelus e coelo veniens, ad promerendam ibi mortalibus supernorum societatem, propria manu condere dignatus est. Vertice siquidem montis excelsi posita, de corpore ejusdem saxi speluncae instar praecavata ostenditur. Est autem locus in Apuliae finibus, ubi inter sinum Adriaticum et montem Garganum civitas Sepontus posita est. Qui mons civittus, in cacumine supremo beati archangeli, quam praefatus sum, gestat ecclesiam. Hanc mortalibus hoc modo cognitam, libellus in eadem ecclesia positus indicat. nomine Garganus, qui et ex eventu suo monti vocabulum indidit. Huius dum peccora, quorum infinita multitudine pollebat, passim per divexi montis latera
Abbreviated transcription (Latin):
fundam̃ta locanda erant : siccitas fuit
Dic tumq est ep̃o. Uade & sicut signatum
uideris : fundam̃ta iace. Quistatim omni¬
potenti dño gracias agens. sciq inplorans
angeli michaelis auxilium: Exurgens
sed in modũ criptero tundam. cenitum
ut estimatur hominũ capacem: Illius
inmonte gargani. uolens exȩquare for¬
mam inmonte prerupti silicis angelico appa¬
ratu factã terrigenis ad laudem & głam dĩ:¬
abitacionẽ manifeste docens semꝑ incaelestib
diuini muneris ope.eẽ. poscendã : Altaq con¬
tem placionis intuitu poenetrare ȩtheaeris
astra: nonterrenis limosisq paludib: roͬ ancia
hominum ponere corda. Qđ cũ non post
multum tempus ess& opem ferente dõ edifi¬
catum : uirodei aBtaio. cr̃omanete anxio
ꝓinde quia cernebat sibi deesse scĩ archageli
pignora : beatis cundem sacer dotem
micha& admonuit uti fr̃s celerrime usq
ad lecũ quomomoria uenerabilit̃ colitur scĩs¬

Expanded text:
fundamenta locanda erant, siccitas fuit, fundamenta locanda erant, siccitas fuit, dictumque est episcopo: Vade, et sicut signatum videris, fundamenta jace. Qui statim omnipotenti Deo gratias agens, sanctique implorans archangeli Michaelis auxilium, exsurgenssed in modum cryptae rotundam, centum ut aestimatur hominum capacem, illius in monte Gargani volens exaequare formam, in modum praerupti silicis angelico apparatu facta terrigenis ad laudem et gloriam Dei habitatione: manifeste docens semper in coelestibus divini muneris opem esse poscendam, altoque contemplationis intuitu penetrare aetheris astra, non terrenis limosisque paludibus rotantia hominum ponere corda. Quod cum post non multum tempus esset opem ferente Deo aedificatum, viro Dei Autberto episcopo manente anxio, proinde quia cernebat sibi deesse sancti archangeli pignora, beatus eumdem sacerdotem Michael admonuit, uti fratres celerrime usque ad locum quo memoria venerabiliter colitur sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
atque inspatium conplanauit. Incuius
medi ꝯduȩ maximȩ p̃minebant rupes:
quas operantiũ multorũ mouere non pote¬
rant manus. nec a suo diuellere statu. Qui
cumdiu hererent. necomnino quid facerent
inuenirent. noc te insecuta uisio apparuit
pliatus . magnũ int̾ suos tenebat dignitatis
locum. Hicergo ꝑusum monitus utcum
laborantib & ipse labori insis ter&. festi¬
nus ad locum cum filus uenit impleturus.
quod fuerat iussus. Quicum ꝑueniss&
fretus auxilio scĩancha eIS archangłi
qđ humana non poterat uirtus: mirũ in
modũ tãfacile molem tantȩ magnitudi¬
nis remouit. ut nullum pondus in ibi. eẽ
uideretur. At om̃s in commune conlau¬
dantes dm̃ sc̃mq archangelũ michae Lẽ:
cepto adtentius insistebant operi : Cũq
iã dictus ep̃s demagnitudine construendae
fabricȩ adhuc dubius cogitar&: noc te me¬
dia sicuti quondam gedeoni insignum uicto¬
riae rosiacuit supra uerticẽ montis. Ubi aut̃

Expanded text:
atque in spatium complanavit: in cujus atque in spatium complanavit: in cujus medio duae praeeminebant rupes, quas operantium multorum movere non poterant manus, nec a suo divellere statu. Qui cum diu haererent, nec omnino quid facerent invenirent, nocte insecuta visio apparuit pliatus magnam inter suos tenebat dignitatis gloriam. Hic ergo per visum monitus ut cum laborantibus et ipse labori insisteret, festinus ad locum cum filiis venit, impleturus quod fuerat jussus. Quo cum pervenisset, fretus auxilio sancti Michaelis archangeli, quod humana non poterat virtus, mirum in modum tam facile molem tantae magnitudinis removit, ut nullum pondus inibi esse videretur. At omnes in commune laudantes Deum sanctumque archangelum Michaelem, coepto attentius insistebant operi. Cumque jam dictus episcopus de magnitudine construendae fabricae adhuc dubius cogitaret, nocte media, sicuti quondam Gedeoni in signum victoriae, ros jacuit super verticem montis; ubi autem
Abbreviated transcription (Latin):
ir&& caelerius. a quo tam̃se scira egre¬
diendũ niul latenus prius qriã ꝑficer&
quod fuerat iussus. Ad cuius fidei confir¬
macionẽ monstratur & iam ibidem usque
imp̃sens pecra quasi digito hominis inscripta :
suꝑ quam memoratus ep̃s resedit. quo adusq
opus afinem ad duxit. Percunc tanti igit᷑
ep̃o quoloco aedificationi congruꝰ possa
uideri locus: angelica in hunc modũest
responsione dictatũ. ut loco eo aecdificaret᷑
ȩdes. quo in erat taurus abscondite religatꝰ.
Cumq deloci requirer& amplitudine uł
quantitate : eisdem cognouit responsis.
acclificationi eum debere statuere moclum
quem uider& iuuencum pedibus incircu¬
itu ꝓtriuisse. Posthac quoq iussum est
ut suo prȩreptus dominio : retituere tur
taurus. Uenerabilis uero ep̃s deuissione
certissimus : cumhymnis & laudib p̃dictũ
locũ ingressus. exercere imperatum opus
ad gres sus est. Congregataq rusticorũ
maxima multitudine lorum purgauit:

Expanded text:
iret celerius, a quo tamen se sciret egreiret celerius, a quo tamen se sciret egrediendum nullatenus, priusquam perficeret quod fuerat jussus. Ad cujus fidei confirmationem monstratur etiam ibidem usque in praesens petra quasi digito hominis inscripta, super quam memoratus episcopus resedit, quousque opus ad finem adduxit. Percunctanti igitur episcopo qui aedificationi congruus posset videri locus, angelica in hunc modum est responsione dictatum, ut loco eo aedificaretur aedes, quo inerat taurus absconditus et religatus. Cumque de loci requireret amplitudine vel quantitate, eisdem cognovit responsis aedificationi eum debere statuere modum, quem videret juvencum in circuitu protrivisse. Post haec jussum est ut suo praereptus domino restitueretur taurus. Venerabilis ergo episcopus, de visione certissimus, cum hymnis et laudibus praedictum locum ingressus, exercere imperatum opus aggressus est: congregataque rusticorum maxima multitudine locum purgavit,
Abbreviated transcription (Latin):
re cum religiosissimus & deo amabi¬
lis p̃fatȩ urbis antites aut bertus nomine.
sopori sese dediss& : ad monitus est angłica
reuelatione. ut in iam dicti summitate
loci scĩ construer& inhonore archangeli
aedem: ut cuiꝰ cęlebrabatur ueneranda:
com memoratio in gargani monte. non
minori tripudio caelebraretur inpelogo
At sacerdos dumre uoluit illud a postoli
ꝓbate sp̃s siex deosunt. iterata ac monitus¬
est uisione. quo ꝑ ficer& quod iubebatar
Etquia sp̃s ꝓphetarũ nonsem ꝑ est ꝓphetis sib¬
iestus: diftulit adhuc prȩsul constructi¬
onẽ sed adhi buit inter cessionem: quatinus¬
deliberationem. Contigit ꝑ idem tempus.
ut taurã cuiusdam. quẽ furtim quidam in¬
scinc tu preuitatis subtraxerat in eius dem
deponer& sei cacum̃: utdũ is quiamise¬
rat iuuenicum. repperienli amitter& spem
tur pe lagunculus lucrum efficera ex
eodem. Interea tercia almonicione uene¬
randus ep̃s pulsatur hausterius: ut qui
non ad quieuerat bis ad monitus. locũ ad¬

Expanded text:
re cum religiosissimus et Deo amabilis praefatae urbis antistes Autbertus nomine sopori sese dedisset, admonitus est angelica revelatione, ut in jam dicti summitate loci sancti construeret in honore archangeli aedem: ut cujus celebrabatur veneranda commemoratio in monte Gargano, non minori tripudio celebraretur in pelago. At sacerdos dum revolvit illud apostoli, Probate spiritus si ex Deo sunt , iterata est admonitus visione, quo perficeret quod jubebatur. Et quia spiritus prophetarum non semper est prophetis subjectus, distulit adhuc praesul constructionem, sed adhibuit intercessionem, quatenudeliberationem. Contigit per idem tempus ut taurum cujusdam, quem furtim quidam instinctu pravitatis subtraxerat, in ejusdem deponeret saxi cacumen, ut dum is qui amiserat juvencum, reperiendi amitteret spem, turpe latrunculus lucrum efficeret ex eodem. Interea tertia admonitione venerandus pulsatur episcopus austerius, ut qui non acquieverat bis admonitus, locum ad
Abbreviated transcription (Latin):
uultus sehionis eruditio pdicationis auctoritas : Nu¬
pentis animũ cõpleuer ut merito famã eꝰ minorẽ
fuisse cognoscerae: Inuentus enĩ est reb: maior et̃ :
quã nuntus: Offert munera. ingerit beneficie:
ambiturq. ab eatissimouiro ut dignaret᷑ accipero
qđ tradebat : In cõmodũ etiã : conficet᷑ uxoris
Quauisitata. itauis passionis extinta ẽ : ut tremor
p̃cedens & febris subsequens delerent᷑ : Redditaq
pristinȩ sanitati. fidelis matrona remediũ cȩleste
consumit : quo & corpussa lubritate & anima credu¬
litate conualuit: Accepđis itaq ex uoluntate be¬
neficiis : optatũ leuam̃ ꝓpriȩ deculit ciuitati
licoe in se maximũ ciuib: et remediũ referret et

Expanded text:
vultus, sermonis eruditio, praedicationis auctoritas stuvultus, sermonis eruditio, praedicationis auctoritas stupentis animum conpleverunt, ut merito fama eum minorem fuisse cognosceret; inventus est enim rebus maior esse quam nuntiis. Offert munera, ingerit beneficia, ambiturque a beatissimo viro, ut dignaretur accipere, quod querebat. Incommodum etiam confitetur uxoris; qua visitata, ita vis passionis extincta est, ut tremor praecedens et febris subsequens delerentur, redditaque pristinae sanitati, fidelis matrona remedium caeleste suscepit, quo et corpus salubritate et anima credulitate convaluit. Acceptis itaque ex voluntate beneficiis, optatum levamen propriae detulit civitati, licet in se maximum civibus et remedium referret et
Abbreviated transcription (Latin):
uersa cõmemorẽ : parabit ꝓlixitas congesta fasti¬
diũ: Sed dabit dñsueniã : qđ sciens plura prȩ
Itaq aduenientẽ beatissimũ¬
uirũ urbs arelatensis religiosa gratulatione sus¬
cepit : apostolicũ instar. sui tẽporis suscipiens sacer¬
dotẽ: Illustrabat᷑ eotẽ pore cuntas. hilario sacerdote :¬
multi moda uirtute p̃cioso: Erat enĩ fide igr&is
torrenscelestis eloquii : & p̃ceptionis diuinȩ ope¬
rarius indefessus : Qui uenerabilẽ scm̃ pontificem
affectui ut patre : reuerentia ut apłm sublimabat
Auxiliaris etiã nomine regebat tũ ꝑgallias apicem
p̃secture : quipsentia sacerdotis duplicata grau¬
latione suscepit : qđ & insignẽ uirtutib uirũ deside¬
rabat agnoscere. & qđ uxor eiꝰdẽ longo ia tẽpore
quartano tabescebat in comodo: Ingredienti
longissimo p̃ter consuetudinẽ famulabat᷑ occursu
simulq admiratione defigit: lta enĩ dignitas

Expanded text:
versa commemorem, parabit prolixitas congesta fastiversa commemorem, parabit prolixitas congesta fastidium; sed dabit Deus veniam, quod sciens plura praetereo. Itaque advenientem beatissimuvirum urbs Arelatensis relegiosa gratulatione suscepit, apostolicum instar sui temporis sacerdotem suscipiens. Inlustrabatur eo tempore civitas Hilario sacerdote multimoda virtute pretioso; erat enim fide igneus torrens caelestis eloquiiet praeceptionis divinae operarius indefessus. Qui venerabilem sanctum affectu ut patrem, reverentia ut apostolum sublimabat. 24. Auxiliaris etiam regebat tum per Gallias apicem praefecturae. Qui praesentiam sacerdotis duplicata gratulatione suscepit, quod et insignem virtutibus virum desiderabat agnoscere, et quod uxor eiusdem longo iam tempere quartano tabescebat incommodo. Ingrediente longissimo praeter consuetudinem famulatur occursu simulque admiratione defigitur. Ita enim dignitas
Abbreviated transcription (Latin):
non minꝰ germani absentia quã infelicis captiui¬
tas lugebat᷑ : Et cũ nihil remedii posset adhiben
p̃sũpsit uirtutẽ fidei matrona uenerabilis:
Stram conditũ ꝓfert: quo furiosus circundatus
cohligatur : Sui ꝑ spatiũ noctis unius. quasi appo¬
sto uallatꝰ incendio : inclamato semꝑ nomine sacer¬
dotis quicũ ab ess& p̃sentia. uirtute nonde esset :
diuino pugat᷑ auxilio: Neq umquã postea in om̃iuitȩ
sue spatio : periculũ tẽptationis in currit: xxxi.¬
tq sc̃s germanus arelatũ petens: ad iugdunensiũ
arbẽ arari famulante deuectus est : Ubicertantib:
populistudiis : indiscreta ȩtas & sexus uno occurrit
officio: Om̃s benedictionẽ flagitant. tactũ reqͥr̃:
Diuersȩ in firmitates. passimbenedictione sanantur.
p̃dicationib ciuitas recreat᷑: Et licet festinus
abscesserit : sitientẽ tam̃ populũ doctrinȩ fontib:
itrigauit: Sutinera eius cuncta ꝑcurrã. siuni¬

Expanded text:
non minus Germani absentia quam infelicis captivinon minus Germani absentia quam infelicis captivitas lugebatur. Et cum nihil remedii possit adhiberi, praesumit virtutem fidei matrona venerabilis. Stramen conditum profert, quo furiosus circumdatus conligatur. Qui spatium noctis unius, quasi adposito vallatus incendio, inclamato semper nomine sacerdotis, qui, cum abesset praesentia, virtute non deerat, divino purgatur auxilio neque umquam postea in omni vitae suae spatio periculum temptationis incurrit. 23. Itaque Arelatum petens, ad Lugdunensem urbem, Arare. famulante, devectus est, ubi, certantibus populi studiis, indiscreta aetas et sexus uno occurrit officio. Omnes benedictionem flagitant, tactum requirundisse. Diversae infirmitates passim benedictione sanantur, praedicationibus civitas recreatur, et licet festinus abscesserit, sitientem populum doctrinae fontibus inrigavit. Si itinera eius cuncta percurram, si uni
Abbreviated transcription (Latin):
agmendũ occurentes iungebant: ꝓsequentib coher¬
cebant. xxx. Prȩceriri silencio impiũ
puto : in alisiensi locõ absens quantũ uirtutis ope¬
ratus ẽ.: Erat illic prebit̃ senator nomine: nacalib
nobilis. religione nobilior: Coniux illi nectari¬
ola similis sc̃itate : quos p̃teriens ꝓstudio anti¬
quȩ caritatis expetiit: Aduenienti p̃parant
mansionẽ : & quantũ maior ꝑsona ad erat tantũ
minor impelit᷑ apparatus : Matrona furtĩ stram̃
in lectulo subdidit sacerdotis : quo ille inscius cu¬
bitauit: Deductaq nocte. oratione uel psalmis.
die reddito it̃ quo a gebat᷑ ingredit᷑ : Illustrato
hospitio : familia tota gaudebat: Strati reliqͥas
fidelis matrona collegit : et condidit : Accidit
post dies aliquot. ut a grestius quidã bene ingenu¬
us habens uxorẽ filios & parentes possessio ficr&
inuadentis in imici : suorumq om̃ium fletibus

Expanded text:
agmen, dum occurrentes iungebantur prosequentibus, cohaeragmen, dum occurrentes iungebantur prosequentibus, cohaerebat. 22. Praeterire silentio impium puto, in Alisiensi loco absens quantum virtutis operatus est. Erat illic presbyter Senator nomine, natalibus nobilis, religione nobilior. Coniunx illi Nectariola, similis sanctitate; quos praeteriens pro studio antiquae caritatis expetiit. Advenienti praeparant mansionem, et quantum maior persona aderat, tantum minor inpenditur apparatus. Matrona furtim stramen in lectulo subdidit sacerdotis, quo ille inscius cubitavit, deductaque nocte oratione vel psalmis, die reddito, iter quod agebat ingreditur. Inlustrato hospitio familia tota gaudebat; strati reliquias fidelis matrona collegit et condidit. Accidit post dies aliquot, ut Agrestius quidam bene ingenuus, habens uxorem, filios et parentes, possessio fieret invadentis inimici, suorumque omnium fletibus
Abbreviated transcription (Latin):
titũ eẽ seretulit. ut longius ꝓdire nom posset: nec
euadendiuiã aliã repperissa: nisi ut abductum
animal reformaret : Adhȩc uirbeatissimꝰ: Sihestno
inqͥt die nudo tibi tegim̃ dedissem. furandi neces¬
sitas non fuisset : Quod dẽ .ẽ. accipe : reforma qđ
nĩm est: Itaq confessor criminis. ꝓpęna cõmis si.
non solũ ueniã. uerũ etiã prȩmiũ cũbenedictione
suscȩpit .xXxuiiii. Querebat uirdõ plenus
secretũ & ab iectione oculi cũuirtutib ꝓderetar
in quo uere ei angelice sententia ꝓbabat᷑. ciuit atm
su pra montẽ positã latere non posse : Vitabat sua
solatia. extraneoꝵ declinabat occursus. sed obscura¬
rinon poterat. diuinitatis luce circundatus : Nã uici
niom̃s. municipia. ciuitates quot quot sese ꝑitineris
eius tramitẽ porrigebant : in occursũ cũ congibus
acliberis conuolabaNt: Et continuatũ plerũq

Expanded text:
titum esse se retulit, ut longius prodire non posset nec titum esse se retulit, ut longius prodire non posset nec evadendi viam aliam repperisset, nisi ut abductum animal reformaret. Ad haec vir beatissimus: 'Si hesterna', inquit, 'die nudo tibi tegimen dedissemus, furandi necessitas non fuisset. Quod deest, accipe; reforma, quod nostrum est'. Itaque confessor criminis pro poena commissi non solum veniam, verum etiam praemium cum benedictione suscepit. 21. Quaerebat vir Deo plenus secretum et abiectionem oculi, cum virtutibus proderetur; in quo vere euangelica sententia probatur, civitatem supra montem positam latere non posse. Vitabat suorum solatia, extraneorum declinabat occursus; sed obscurari non poterat, maiestatis luce circumdatus. Nam vici omnes, municipia, civitates, quot sese per itineris eius tramitem porrigebant, in occursum cum coniugibus ac liberis convolabant et continuatum plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
occupatosq custodes quidõ non animalibus uigila¬
bant : uim̃tũ quo senior uehebat᷑. p̃do noct̾nus
arripuit: De reddito : amissio euationis agnosct᷑
Et ut sacerdoti animal nonde. eẽt: unus edericis.
inpeditẽ mutat᷑ ex equite: Damq it agitꝰ: circum¬
ietti comites intuent᷑ beatũ uirũ extramorẽ concep¬
tã lȩticiã uultus obumbratione uelantẽ : Quod eũ
ab om̃ib: uideret᷑ unus exreliqͥs auctoritate concepta
causa lȩticiȩ ꝑcontatꝰ: At ile inquiens. paululũ
remorem : ꝙ infelicis illius babor & inridendus ẽ
et dolendus: quẽ mox uidebitis aestuantẽ: Cume
del apsi animalib: substicissent paulo post eminus
intuent᷑ peditẽ: postse manucaptũ animab dedu¬
centẽ : Qiubreui adiungit᷑. Duille accelerat
hii morant᷑: Statimq uestiguis ꝓuolutus. crimen
qđ cõmiserat confitet᷑ : & ita totius noctis spatio in re¬

Expanded text:
occupatosque custodes, qui Deo, non animalibus vigilaoccupatosque custodes, qui Deo, non animalibus vigilabant, iumentum, quo senior vehebatur, praedo nocturnus arripuit. Die reddito amissio evectionis agnoscitur et, ut sacerdoti animal non deesset, unus ex clericis in peditem mutatur ex equite. Dumque iter agitur, circumiecti comites intuentur beatum virum, extra morem conceptam laetitiam vultus obumbratione velantem. Quod cum ab omnibus videretur, unus ex reliquis, auctoritate concepta, causam laetitiae percunctatur. At ille inquiens: 'Paulolum commoremur, quia infelicis illius labor et inridendus est et dolendus, quem mox videbitis aestuantem'. Cumque delapsi animalibus substitissent, paulo post eminus intuentur peditem, post se manu captum animal deducentem. Qui brevi adiungitur; dum ille accelerat, hi morantur, statimque vestigiis provolutus, crimen quod commiserat confitetur et ita totius noctis spatium inre
Abbreviated transcription (Latin):
expectatio ꝓpriȩ ciuitatis. beatũ germanũ uotis du¬
plicib ambiebat : quã & apud maiestatẽ diuinam
et int̃ mundi ꝓcellas seruare consueuerat: Tribu¬
taria enĩ functio p̃ter solitũ & necessitates innumeꝵ
ciuessuos quasi pupillos orbatosiparente de presserar
Recipiunt p̃sidiũ destituti: agnoscit causas. merorib
congemiscit: Et ꝓquiete uel reqͥe quȩ siturus reme¬
dia ciuitati: post marina discrimina. labores tren
expeditionis ingredit᷑: Itaq gallias illustraturus
contestat᷑ paruissimo comitatu. & exigua eueccio¬
ne ꝓgredit᷑ : qͥ ꝓlargissimis thesauris. xp̃m fereba
inpectore XXUIII.
carpens : eratq imminente iã uespera dies pluu¬
us Cũ subito comitatui suonudus pede. cocullo
iacuus : nimis expeditꝰ. uiator accrescit. cuius
etiã nuditati condoluit : Quidolose inherens
contubernio. iungit᷑ mansoni: et int̾in nocentis

Expanded text:
expectatio propriae civitatis beatum Germanum votis duexpectatio propriae civitatis beatum Germanum votis duplicibus ambiebat, quam et apud maiestatem divinam et inter mundi procellas servare consueverat. Tributaria enim functio praeter solitum et necessitates innumerae cives suos, quasi pupillos orbatos parente, depresserant. Recipiunt praesidium destituti, agnoscit causas, meroribus congemescit et pro quiete vel requie, quaesiturus remedia civitati, post marina discrimina labores terrenae expeditionis ingreditur. Itaque Gallias lustraturus, contentus parvissimo comitatu et exigua evectione progreditur, qui pro largissimis thesauris Christum ferebat in pectore. 20. carpens, eratque, inminente iam vespera, dies pluvius: cum subito comitatu suo nudus pede, cucullo vacuus, nimis expeditus viator adcrescit, cuius etiam nuditate condoluit. Qui dolose inhaerens contubernio , iungitur mansione et inter innocentes
Abbreviated transcription (Latin):
corpora eripuisse discrimini : Pures etiã timore
p̃cipites : flum̃ qđ sensim uenientes transierant.
deuorauit: Eltionẽ suã in nocens exercitus intu¬
etur : & uictoriȩ prestitȩ. ociosus spectator efficitur:
Spolia colligunt᷑ exposita : et p̃dã cȩlestis uictoriȩ
miles religiosus ad ipiscit᷑ : Triũ phancpontifices
hostib fusis sine sanguine : triumphat uictoria.
fide obtenta non uiribus: Cõposita itaq opulen¬
tissima insula securitate mnulti plici superatisq¬
magnis hostib: uel spiritalib: uel carne conspicuis
quippe. quicissent pelagianistas & saxones: cũ toti¬
numero regionis. reditũ moliunt᷑ : Tranquillã
nauigationẽ. merita ꝓpria et intcessio albani martrris
para uer̃ : quictosq antistites. suoꝵ desiderus felix
carina restituit: XXUII.
taq reditti uenerabiliũ sacerdotũ exultant gallis̨.
gaudent eccłȩ. dȩmones contremiscunt: Certe

Expanded text:
corpora eripuisse discrimine. Plures etiam timore corpora eripuisse discrimine. Plures etiam timore praecipites flumen, quod sensim venientes transierant, devoravit. Ultionem suam innocens exercitus intuetur et victoriae praestitae otiosus expectator efficitur; spolia colliguntur exposita, et praedam caelestis victoriae miles relegiosus adipiscitur. Triumphant pontifices, hostibus fusis sine sanguine; triumphat victoria fide obtenta, non viribus. Conposita itaque opulentissima insula securitate multiplici superatisque hostibus vel spiritalibus vel carne conspicuis, quippe qui vicissent Pelagianistas et Saxones, cum totius merore regionis reditum moliuntur. Tranquillam navigationem merita propria et intercessio Albani martyris paraverunt, quietosque antestites suorum desideriis felix carina restituit. 19. Itaque reditu venerabilium sacerdotum exultant Galliae, gaudent ecclesiae, daemones contremescunt. Certe
Abbreviated transcription (Latin):
re tẽptaret: germanus ducẽ seproelii ꝓfite tꝰ : Eligo
expeditos. circũ iecta ꝑcurrit : et eregione qͦ hostium
sperabat᷑ aduentꝰ. uallẽ circumdatã editis montibus
intuet: Quo in loco nouũ cõponit exercitũ. ipse dux
agminis: Etiã ad erat ferox hostiũ multitudo:
quã ad ꝓpinquare intuebant in insidiis constituti:
Cũ subito germanus signifer. uniuersos ã monet : &
p̃dicit ut uocisuȩ unoclamore respondeant. sec urisq.
hostib qͥse insperatos ad esse confiderent: allelua t̃cio
repetitũ sacerdotes exclamant: Sequit᷑ una uox om̃iũ¬
& eleuatũ clamorẽ. reꝑcusso dere montiũ inclusa
multiplicant: Hostile agm̃ t̃rore ꝓrosternitur:
et ruisse suꝑse non solũ rupes circundatas. uerũ etiã
ipsã cȩli machinã contremiscunt: Trepidationiq
mniecte : uix sufficere pedũ. ꝑnicitas credebatꝰ: Passim
fugiunt. arma ꝓiciunt: gnudentes uel nuda

Expanded text:
re temptaret, Germanus ducem se proelii profitetur. Elegit re temptaret, Germanus ducem se proelii profitetur. Elegit expeditos, circumiecta percurrit et e regione, qua hostium sperabatur adventus, vallem circumdatam editis montibus intuetur. Quo in loco novum conponit exercitum ipse dux agminis. 18. Et iam aderat ferox hostium multitudo, quam adpropinquare intuebantur in insidiis constituti: cum subito Germanus signifer universos admonet et praedicit, ut voci suae uno clamore respondeant, securisque hostibus, qui se insperatos adesse confiderent, Alleluia tertio repetitam sacerdotes exclamant. Sequitur una vox omnium, et elatum clamorem, repercusso aere, montium conclusa multiplicant. Hostile agmen terrore prosternitur, et ruisse super se non solum rupes circumdatas, verum etiam ipsam caeli machinam contremescunt, trepidationique iniectae vix sufficere pedum pernicitas credebatur. Passim fugiunt, arma proiciunt, gaudentes vel nuda
Abbreviated transcription (Latin):
ducibus xp̃s militabat in castris : AderaNT̃ etiã quadra¬
gesimȩ uenerabiles dies : quosreligiosiores reddebat
p̃sentia sacerdotũ. intantũ ut cotidianis p̃dicationib
instituti: certatĩ ad grãm baptis matis conuolarent :
N ammaxima exercitus multitudo : undã lauacri salucaris
expetit : Ecđa addiẽ resurrectionis dominicȩ. fron¬
dib contexta cõponit᷑ : & in expeditione cã pestri instas
ciuitatis aptat᷑: Madidus baptis mate ꝓcedit exercit
fides feruet in populo: & contẽpto armoꝵ p̃sidio:
diuinitatis expectat᷑ auxiliũ: Interea hȩo institutio
uel forma castroꝵ: hostib: nuntiatur: Quiuictorian
quasi de inermi exercitu p̃sumentes : assupta a lacrita¬
te festinant: Quoꝵꝰ tam̃ aduentus. exploratione cognos¬
citur: Cumq. em̃sa sollep̃nitate paschali. recens de
lauacro pars maior exercitus. arma capere & bellũ para¬

Expanded text:
ducibus Christus militabat in castris. Aderant etiam quadraducibus Christus militabat in castris. Aderant etiam quadragesimae venerabiles dies, quos relegiosiores reddebat praesentia sacerdotum, in tantum, ut, cotidianis praedicationibus instituti, certatim ad gratiam baptismatis convolarent; nam maxima devoti exercitus multitudo undam lavacri salutaris expetiit. Ecclesia ad diem resurrectionis dominicae frondibus contexta conponitur et in expeditione campestri instar civitatis aptatur. Madidus baptismatis procedit exercitus, fides fervet in populo, et contempto armorum praesidio, divinitatis expectatur auxilium. Interea haec institutio vel forma castrorum hostibus nuntiatur, qui victoriam quasi de inermi exercitu praesumentes, adsumpta alacritate, festinant; quorum tamen adventus exploratione cognoscitur. Cumque, emensa sollemnitate paschali, recens de lavacro pars maior exercitus arma capere et bellum para
Abbreviated transcription (Latin):
& infirmꝰ defenderat : reseruatꝰ : Hospitiũ scĩ uiri
expauescens flamma transiliuit : ultra citraq dese¬
uiens. & int̃ globos flamorantis incendu incolume
tabernaculũ qđ habitator inclusus seruabat emicuit:
tibus ante tuguriũ pauperis turba sine numero : hi
animas curari cupientes. hii corpora : Referri nequeunt
Et cũ debilitati suȩ nihil remedii pateret᷑ ad iiberi.
quadã nocte candentẽ niueis uestibus uidit sibi ad. eẽ
ꝑsonã quȩ manu extensa iacentẽ uideret᷑ at tollere :¬
eumq consistere firmis uestigiis imꝑabat: Post quã
horã ita fugatis doloribis. recepit pristinã sanitatẽ :
ut die reddito itineris laborẽ subiret intrepidus
xerat: Et cũ trepidi partessuas pene impires iudicare
scoꝵ antistitũ auxiliũ petier̃: Qui ꝓmissũ maturan¬
tes aduentũ. tantũ securitatis ac fiduciae contulerun.
ut accessisse maximꝰ crederet᷑ exercitus : Itaq apłicis

Expanded text:
et infirmus defenderat, reservatur. Hospitium sancti viri et infirmus defenderat, reservatur. Hospitium sancti viri expavescens flamma transilivit, ultra citraque desaeviens, et inter globos flammantis incendii incolome tabernaculum, quod habitator inclusus servabat, emicuit. tibus ante tugurium pauperis turba sine numero, hi animas curare cupientes, hi corpora. Referri nequeunt,et cum debilitati suae nihil remedii pateretur adhiberi, quadam nocte candentem niveis vestibus vidit sibi adesse personam, quae manu extensa iacentem videretur adtollere eumque consistere firmis vestigiis imperabat. Post quam horam ita, fugatis doloribus, recepit pristinam sanitatem, ut, die reddito, itineris laborem subiret intrepidus. 17. xerat; et cum trepidi partes suas paene inpares iudicarent, sanctorum antestitum auxilium petierunt. Qui, promissum maturantes adventum, tantum securitatis ac fiduciae contulerunt, ut accessisse maximus crederetur exercitus, itaque apostolicis
Abbreviated transcription (Latin):
rebat cruore seruato . rubuisse martrrũ cedẽ : ꝑ secu¬
tore pallente : Quib: itagestis: innumera hominum
eodẽ die ad dñm turba conuersa est: xXIIIi.
Undedũ redeunt : insidiator inimicus casu alibus
laqueis p̃paratis. germani pedẽ lapsus occasione
contriuit : Ignorans merita illius sicut iobbeatissimi
afflictione corporis ꝓpaganda: Etdũ aliquandiu
uno in loco infirmitatis necessitate constringitur.
inuicinia quamanebat. casuale ex arsit incendium:
ad illud habitaculũ in quo idẽ iacebat. flabris stimu¬
lantib: ferebat᷑: Concursus om̃iũ ad antis titẽ con¬
uolauit : ut eleuatis manib: periculũ qđ immi¬
nebat euaderet : Qui om̃ib increpatis: mouerise
fidei p̃sũp̃tione non passus est: Mulcitudo om̃is despe¬
ratione ꝑ territa : obuiã occurrit incendio: Sed ut dĩ
potentio manifestior appareret : quicquid custodire
tẽ ptauerat tba. igne consumitur: Quod uero iacens

Expanded text:
rebat, cruore servato, rubuisse martyrum caedem, persecurebat, cruore servato, rubuisse martyrum caedem, persecutore pallente. Quibus ita gestis, innumera hominum eodem die ad Dominum turba conversa est. Unde dum redeunt, insidiator inimicus, casualibus laqueis praeparatis, Germani pedem lapsus occasione contrivit, ignorans merita illius sicut lob beatissimi adflictione corporis propaganda. Et dum aliquamdiu uno in loco infirmitatis necessitate constringitur, in vicinia qua manebat casuale exarsit incendium. ad eum habitaculum, in quo idem iacebat, flabris stimulantibus ferebatur. Concursus omnium ad antestitem convolavit, ut elevatis manibus, periculum, quod inminebat, evaderet; qui, omnibus increpatis, moveri se fidei praesumptione non passus est. Multitudo omnis, desperatione perterrita, obviam occurrit incendio. Sed ut Dei potentia manifestior appareret, quicquid custodire temptaverat turba, igne consumitur; quod vero iacens
Abbreviated transcription (Latin):
collo auulsã. manib: cõp̃hendit : eamq in conspectu
om̃iũ puellȩ oculi sapplicauit: Iuos statĩ euacuatis
tenebris : lumine ueritatis impleuit: Exultant paren¬
tes miraculo : populus contremiscit: Post quã diem.
ita exanimis hominũ ꝑsuasio iniqua deleta ÷: ut sac̃¬
dotũ doctrinã sitientib: desideriis sectarent᷑: XXIII.
ompressa itaq ꝑuersitate damp nabili. eiusq aucto¬
ribus confutatis. animisq om̃ium fidei puritate
cõpositis : sacerdotes beatũ albanũ martrrẽ. auctori¬
habens: facta oratione iussit reuelli sepulchrũ: p̃ci¬
osa ibidẽ munera conditurus Arbitrans oportunum.
ut membra scoꝵ e diuersis regionib: collecta. quos pares
meritas receperat cȩlũ. sepulchri quoq unius teneret
hospitiũ : Quib: depositis honorifice. atq sociatis : de
loco ipso ubi beati martiris effusus fuerat sanguis:
massã pulueris secũ portatus abstulit : inqua appa¬

Expanded text:
collo avulsam manibus comprehendit, eamque in conspectu collo avulsam manibus comprehendit, eamque in conspectu omnium puellae oculis applicavit. Quos statim evacuatos tenebris lumine veritatis implevit. Exultant parentes miraculo, populus contremescit. Post quam diem ita ex animis hominum persuasio iniqua deleta est, ut sacerdotum doctrinam, sitientibus desideriis, sectarentur. 16. Conpressa itaque perversitate damnabili eiusque auctoribus confutatis animisque omnium fidei puritate conpositis, sacerdotes beatum Albanum martyrem, acturum secum reliquias habens, facta oratione, jussit revelli sepulcrum, pretiosa ibidem munera conditurus; arbitrans opportunum ut membra sanctorum ex diversis regionibus collecta, quos pares meritis receperat caelum, sepulcri quoque unius teneret hospitium. Quibus depositis honorifice, atque sociatis, de loco ipso, ubi beati martyris effusus erat sanguis, massam pulveris secum portaturus abstulit, in qua appa
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde antistites uenerandi : torrentes eloquii suicũ
apłicis & euangelipis tonitrib: ꝓfuder̃ : Miscebatur
sermo ꝓprius cũ diuino : & assertiones uiolentissimas:
lectionũ testimonia sequebantꝰ: Conuincit᷑ uanitas.
ꝑfidia confutat᷑ : ita ut ad singulas uerboꝵ obiectiones:
reosse dũ respondere nequeunt : faterent᷑ : Por ulus
arbit̃ uix manus continet : iudiciũ tam̃ clamore
tatis cũ coniuge ꝓcidit inmedio: decẽ annoꝵ filiã cȩcã
sinibus ingerens sacerdotũ : Quã illi offerri: aduersa¬
riis p̃ceper̃: Sed illi conscientia puniente de territi.
iungunt cũ parentib p̃ces. & curationẽ paruulȩ a sa¬
cerdotib dep̃cant᷑: Qui expectationẽ populi. et incli¬
natos aduersarios intuentes: orationẽ breuit̃ fundun:
Acde inde germanus plenus sp̃uscõ. inuocat trinitatẽ
et ꝓtisadherentẽ lateri suo capsulã cũ scõꝵꝰ reliquiis:

Expanded text:
Deinde antestites venerandi torrentes eloquii sui cum Deinde antestites venerandi torrentes eloquii sui cum apostolicis et euangelicis tonitribus profuderunt; miscebatur sermo proprius cum divino, et adsertiones violentissimas lectionum testimonia sequebantur. Convincitur vanitas, perfidia confutatur, ita ut ad singulas verborum obiectiones reos se, dum respondere nequeunt, faterentur. Populus arbiter vix manus continet, iudicium tamen clamore tatis cum coniuge procedit in medium, decem annorum filiam caecam sinibus ingerens sacerdotum; quam illi offerri adversariis praeceperunt. Sed, conscientia puniente, deterriti, iungunt cum parentibus preces et curationem parvulae a sacerdotibus deprecantur; qui expectationem populi et inclinatos adversarios intuentes, orationem breviter fundunt. Ac deinde Germanus plenus Spirituet protinus adhaerentem lateri suo capsulam, cum sanctorum reliquiis
Abbreviated transcription (Latin):
rat : Latebant abditi sinistrȩ ꝑ suasionis auctores:
& more maligni sp̃s. gemebant perire sibi populos euaden¬
tes: Ad extremũ diutꝰna meditatione concepta : p̃su¬
munt inire conflictũ : Procedunt conspicui diuitus
ueste fulgentes : circundati assentatione multorũ
Contentionisq subire a leã maluer̃ : quã in populo
quẽ sub uerterant. pudorẽ tacitꝰnitatis incurrere:
ne uiderentur se ipsi silentiodampnauisse : Illic plane
imm̃sȩ multitudinis numero sitas: etiã cũ coniugibus
acliberis excita conuenerat : Aerat popłs spectator
futurus & iudex: ad stabant partes dispari conditione
dissimiles: Hinc diuina tuictoritas: hic inde humana
p̃sup̃tio : Hinc fides : inde ꝑfidia : Inde pelagius
auctor : hincxp̃s : Primori in locobeatissimi sac̃ dotes
p̃buerunt aduersari is copiã disputandi : quȩ sola nudi¬
tate uerboꝵ. diu in anit̃ & aures occupauit : et tẽpora:

Expanded text:
rat. Latebant abditi sinistrae persuasionis auctores rat. Latebant abditi sinistrae persuasionis auctores et more maligni spiritus gemebant, perire sibi populos evadentes. Ad extremum, diuturna meditatione concepta, praesumunt inire conflictum. Procedunt conspicui divitiis, veste fulgentes, circumdati adsentatione multorum, cognitionisque subire aleam maluerunt, quam in populo, quem subverterant, pudorem taciturnitatis incurrere, ne viderentur se ipsi silentio damnavisse. Illic plane inmensae multitudinis numerositas etiam cum coniugibus ac liberis excita convenerat, aderat populus expectator futurus et iudex, adstabant partes dispari conditione dissimiles: hinc divina auctoritas, inde humana praesumptio; hinc fides, inde perfidia; inde Pelagius auctor, hinc Christus. Primori in loco beatissimi sacerdotes praebuerunt adversariis copiam disputandi; quae sola nuditate verborum diu inaniter et aures occupavit et tempora.
Abbreviated transcription (Latin):
aduersa p̃dixerat : Nunciabant enĩ sinistrisp̃s : quod
timebant : Qui imperio sac̃dotũ . dũ ab ossessis corpor¬
b detrudunt᷑: & tẽpestatis ordinẽ . et ꝑicula quȩ intu¬
lerant fatebant᷑ : uictosq se eoꝵ meritis: & imperio
nonnegabant : xxI. Interea britanniarũ insu¬
lã quȩ int̃ om̃s ÷ prima uel maxima : apłici sacerdotes
raptim opinione. p̃dicatione. uirtutib impleuerunt:
Et cũ cotidie irruente frequentia stiparent᷑: diuinus
sermo nonsolũ inecclesi is. uerũ etiã ꝑtriuia. ꝑrura.
ꝑdeuia diffundebat᷑ : ut passim & fideles catholici
firmarent᷑. et de prauati uiã correctionis agnoscerent
Erat in illis apostoxͦ instar & gła : auctoritas ꝑ conscientã
doctrina ꝑ litteras uirtutes ex meritis : Accedebat
p̃terea tantis auctoribus: assertio ueritatis: Itaq
regionis uniuersitas : in eor sententiã prompta cransie¬

Expanded text:
adversa praedixerat; nuntiabant enim sinistri spiritus, quod adversa praedixerat; nuntiabant enim sinistri spiritus, quod timebant. Qui imperio sacerdotum, dum ab obsessis corporibus detruduntur, et tempestatis ordinem et pericula quae intulerant fatebantur victosque se eorum meritis et imperio non negabant. 14. Interea Brittaniarum insulam, quae inter omnes est vel prima vel maxima, apostolici sacerdotes raptim opinione, praedicatione, virtutibus impleverunt; et cum cotidie, inruente frequentia, stiparentur, divinus sermo non solum in ecclesiis, verum etiam per trivia, per rura, per de via fundebatur, ut passim et fideles catholici firmarentur et depravati viam correctionis agnoscerent. Erat in illis apostolorum instar et gloria, auctoritas per conscientiam, doctrina per litteras, virtutes ex meritis. Accedebat praeterea tantis auctoribus adsertio veritatis, itaque regionis universitas in eorum sententiam prompta transie
Abbreviated transcription (Latin):
ferebat᷑ nauigiũ oratione non uiribus: Et casu dux̧
re resolutus est : Tun uero quasi repugnatore
cessante. tẽpestas excitata conualuit : et iã nauigiũ
suꝑ fusis fluatib mergebat᷑ Tunc beatus lupus
om̃sq turbati : exctant seniorẽ : clem̃tis furentibus
opponendũ : Sui pericul immanitatẽ constantior
epm inuocat : increpat oceanũ & ꝓcellis seuieñb
causam xp̃ianȩreligionis opponit: Statimq assũp¬
to oleo in nomine trinitatis: leui asꝑgine fluctus
seuientes oppressit: Collegã cõmonet hortatur
uniuersos: oratio uno ore &clamore profunditur:
Adi diuinitas. fugant᷑ inimici : tranquillitas serena
subsequit᷑ : Uenti contrarii aditineris ministeria
uertunt᷑ : nauigiũ famu latrix unda ꝓsequitur:
Decursisq imm̃ sis spatus. breui optati littoris qͥete
potiunt᷑ : Ibiq. conueniens exdiuersis partib: multitu¬
do excipit sacerdotes: quos uenturos. etiã uaticinatio

Expanded text:
ferebatur navigium oratione, non viribus. Et casu dux iferebatur navigium oratione, non viribus. Et casu dux iore resolutus est. Tum vero, quasi repugnatore cessante, tempestas excitata convaluit, et iam navigium superfusis fluctibus mergebatur. Tum beatus Lupus omnesque turbati excitant seniorem, elementis furentibus obponendum. Qui periculi inmanitate constantior Christum invocat, increpat oceanum et procellis saevientibus causam relegionis obponit, statimque, adsumpto oleo, in nomine Trinitatis levi aspergine fluctus saevientes obpressit. Collegam commonet, hortatur universos, oratio uno ore et clamore profunditur. Adest divinitas, fugantur inimici, tranquillitas serena subsequitur, venti e contrario ad itineris ministeria vertuntur, navigium famulatrix unda prosequitur, decursisque inmensis spatiis, brevi optati litoris quiete potiuntur. Ibi conveniens ex diversis partibus multitudo excepit sacerdotes, quos venturos etiam vaticinatio
Abbreviated transcription (Latin):
rauerit m̃tẽ : aet̃nis et celestib: ornam̃tis carebis
Et uale dicens ei atq obsecrans ut sui memoriam
crebro in xp̃o haberet : & cõm̃dans eã genitori suo
Iu itaq oceanũ mare. xp̃o duce & auctore xx¬
conscendunt : ꝗ famulos suos int̃discrimina a tutos
reddidit et ꝓbatos: Ao primũ desinugallico. flabri
lenib: nauis in altũ ꝓuecta deducitꝰ : doneo ad equor
mediũ ꝑueniret : Vbi porrectis in longũ uisibus
nihił aliud quã cȩlũ uideret᷑ & maria: Nec multo
postioccurrit in pelago legionis inimicauis dȩ monũ.
qͥtantos actales uiros ꝑtenꝰdere ad recipiendã popu¬
loꝵ salutẽ . liuidis iniqͥtatib: inuiderent : Obponun
pericula: ꝓcellas concitant. cȩlũ diemq nubium
nocte subducunt : Et tenebrarũ caliginẽ : maris
atq aeris horrore congeminant: Uentoꝵ furorẽ
uela non sustinent : & oceani moles fragilis cimba uix
tolerat: Cedebant ministeria uicta nautarum.

Expanded text:
raverit mentem, etiam aeterna et celestia ornamenta carebis'. raverit mentem, etiam aeterna et celestia ornamenta carebis'. Et vale dicens ei atque obsecrans, ut sui memor tanti crebro in Christo haberetur, et commendans eam genitori suo  Itaque oceanum mare Christo duce et auctore conscenditur, qui famulos suos inter discrimina et tutos reddidit et probates. Ac primum de sinu Gallico flabris lenibus navis in altum provecta deducitur, donec ad aequor medium perveniret, ubi, porrectis in longum visibus, nihil aliud quam caelum videretur et maria. Nec multum post occurrit in pelago relegionis inimica vis daemonum, qui tantos ac tales viros pertendere ad recipiendam populorum salutem lividis iniquitatibus inviderent. Obponunt pericula, procellas concitant, caelum diemque nubium nocte subducunt et tenebrarum caliginem maris atque aeris horrore congeminant. Ventorum furorem vela non sustinent, et oceani moles fragilis cumba vix tolerat. Cedebant ministeria victa nautarum;