comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
arbotastes instructas acies cãpis expetlierant: ⁊ alpium altala¬
fa meuitabilesq transitus p̾missis callide insidis occupau̾ant
⁊ si num̃o uł uiribus imꝑes: sola tũ belli ppsitõne uistoies. At
uͦ theodosuis ĩ suminis alpibus constitutus exꝑs cibi ac sompni
solus solum qui possit omnia. corpore humi fusus. mente celo
fixus orabat. Sehinc uͦ positimͣ insompnem noctem p̾cum ꝗti¬
nuafone transegit: ⁊ testos ꝑꝑpe modum quas ĩ ꝑ̃cum p̾siclu
celestis append̾at lacrimaꝵ lacunas reliquit fiducialit arma cor¬
ripuit. Solusq sciens se ẽe ñ solum signum crucis p̃lio declit: ac
salutis uia extitit: arbitio hostilium ꝑcium comes. Qui cum ig¬
narum imꝑatorema ctumpositis excepisset insicdiss: conu̾sus ad
reu̾entiam p̾sentis augusti. ñ solum a ꝑiclo lsb̾auit. ũum etiã
instrut̾ auxilio. At ubi ad contigua miscende pugne spatia per
Et q̃ ip̃i uehem̃t intorsant. excepta uentis ĩpetu supinata retͦr

Expanded text:
Arbogastes instructas acies campis expedierant, et Alpium alta latera, imperviosque transitus praemissis callide insidiis occupaverant, etsi numero vel viribus impares, sola tamen belli positione victores. At vero Theodosius in summis Alpibus constitutus, expers somni ac cibi, solus solum qui possit omnia, corpore humi fusus, mente coelo fixus orabat. Deinde autem postquam insomnem noctem precum continuatione transegit, et testes, quas in precum praesidii coelestis appenderat, lacrymarum lacunas reliquit, fiducialiter arma corripuit. Solusque sciens se esse non solum, signum crucis praelio dedit, ac salntis nia extitit Arbitio, hostilium partium comes: qui cum ignarum imperatorem circumpositis excepisset insidiis, conuersus ad reuerentiam praesentis Augusti, non solum periculo liberauit uerum etiam instruxit auxilio. at ubi ad contigua miscendae pugnae spatia perue ipsi uehementer intorserant, excepta uenti impetu supinato ac ret
Abbreviated transcription (Latin):
militauit: ñ tñ sponte quia a primis fere annis diuinam potiꝰ
seruitutem sacra illustris pueri inspirauit infantia. Nam
cum eẽt annoꝵ decem ĩuitus parentibus ad eccł̃iam confugit:
seq cathecuminum fieri postulauit. Mox mirum ĩ modum
totus ĩ d̾ioꝑe ꝯuersus. Cum esset annoꝵ duodecim h̾e mum
concupiuit. fecissq uotis satis: Si etatis infirmitas ñ obstitis¬
set. Anim̃ tñ aut circa monast̾ia aut cuca eccłias semper ĩ¬
tentus. meditabatur ĩ etate ꝑuerili: ad postea deuotus impleũ
S cum edictum esset a regibus ut uet̾anorum filu ad militi¬
am scriberentur: ꝓdente patre qui felicibus eus actibus inui¬
debat. cum esset annoꝵ quindec̃ raptus ⁊ cathenatus sacram̃¬
tis militaribus implicitus ẽ ⁊ uno tantum seruo comite contẽtꝰ¬

Expanded text:
militauit: non tamen sponte, quia a - primis fere annis diuinam potius seruitutem sacra inlustris pueri spirauit infantia. nam cum esset annorum decem, inuitis parentibus ad ecclesiam confugit seque catechumenum fieri postulauit. mox mirum in modum totus in Dei opere conuersus, cum esset annorum duodecim, eremum concupiuit, fecissetque uotis satis, si aetatis infirmitas non obstitisset. animus tamen aut circa monasteria aut circa ecclesiam semper intentus meditabatur adhuc in aetate puerili, quod postea deuotus inpleuit. sed cum edictum esset a regibus, ut ueteranorum filii ad militiam scriberentur prodente patre, qui felicibus eius actibus inuidebat, cum esset annorum quindecim, captus et catenatus sacramentis militaribus inplicatus est, uno tantum seruo comite content
Abbreviated transcription (Latin):
ciua inelutus erat habebat: iam onim relicua ĩ opus smile cõ¬
sumpserat. Arrepto itaꝙ fĩo quo accinctus erat: mediam diui¬
dit ꝑtem eiuis pauꝑi tribuit: reliaua rursꝰ incduitur. Nocte igͣ
Martuius adhuc cathecuminus: Hac me ueste contexit.¬
Interea ulianiis imiꝑator contra barbaros irruentes intia
gallias puguaturus: militibus suis pocunias erogauit. Sed
muartinus nolons actiꝑe donatuiũ qiia nolebat amplus mili¬
Et au uilianui dret as metuleli ñ ieligiome gĩa mili¬
ciam resignaret: martinus intrepidus respondit ꝙ so¬
lo signo crutis armatus die crastina hostium cuneos pene¬
traret. Uñ custodiri iubetur: ut mermis barbaris obi¬
ccretur. S⁊ die seciuenti data pate sic eum clñs custodi¬
uit. ut subactis sinc sanguine hostib ꝓpt̾ eum nullus

Expanded text:
ua indutus erat, habebat: iam enim reliqua in opus simile consumpserat. arrepto itaque ferro, quo accinctus erat, mediam diuidit partemque eius pauperi tribuit, reliqua rursus induitur. interea Martinus adhuc catechumenus hac me ueste contexit.Interea Iulianus imperator contra barbaros irruentes intra Gallias pugnaturus militibus suis pecunias erogauit, sed Martinus nolens dona accipere, quia nolebat amplius miliEt cum Iulianus diceret quod metu belli non religionis gratia militiam resignaret, Martinus intrepidus respondit quod solo signo crucis armatus die crastina hostium cuneos penetraret. Vnde custodiri iubetur ut inermis barbaris obiceretur; sed die sequenti data pace, sic eum dominus custodiuit ut subactis sine sanguine hostibus
Abbreviated transcription (Latin):
tan deprehenderet. cuuis occasione se ab illius gratia
magis elongari contingeret. Igitur huiusmodi ti
qua sanctus franciscus orabat accedere. Cuius aduẽ
te filu conturbet temptatio: qm̃ karissimus michi
es ⁊ inter precipue caros sꝑeciali te karitate dili¬
go. Securus ad me cum tibi platuerit uenias:
⁊ ame libere pro tua uoluntate recedas. Creuit ai¬

Expanded text:
tan deprehenderet, cuius occasione se ab illius gratia tan deprehenderet, cuius occasione se ab illius gratia magis elongari contingeret. Igitur huiusmodi timqua beatus Franciscus orabat, accedere. Cuius adventte, fili, conturbet tentatio, quoniam carissimus mihi es et inter praecipue caros speciali caritate te diligo. Securus ad me, cum tibi placuerit, venias, et a me libere pro tua voluntate recedas". Obst
Abbreviated transcription (Latin):
absens sed spiritu presens fuit. Referam bieuiter
unum de multis. Nam tempore auodam fratre
iohanne de Norentia capitulum in ꝓuincia celebran¬
te ubi a beato francisco minister fuerat ꝯstitutus int̾¬
tit uditq corporcis oculis qualiter beatus frantis¬
cus in aere subleuatus ueluti mauib ii cruce pro¬
tensis apparuit ⁊ fratres qui aderant bñdixit.
Tantiunq subito singłis et uniu̾sis gaudiũ sp̃c est
infusum ut qd̾ idem sacerdos post de ip̃a uisione
narrabat cunctis mirantib ip̃a faceret exꝑientia
ade dignum. Quallter autem alienorum cordiũ
sufficiat. Frater quidam richius nomine tam mo¬
ribus quam genere nobilis ui tantum de beati fran¬
asci meritis presumebat: ut duunam ꝓfecto mereri
gratiam crederet siquis ip̃ius sancti dõno beniuolen¬
tie potiretur aut si quis illa careret: dei iracuncliam
ip̃us beneficium uehementius aspiraret timuit
ualde ne quid in ipso uicii uir sanctus occulte forsi¬

Expanded text:
absens, sed spiritu praesens fuit. Referam breviter unum de multis. Nam tempore quodam, fratre Iohanne de Florentia capitulum in Provincia celebrante, ubi a beato Francisco minister fuerat constitutus, intetit, viditque corporeis oculis qualiter beatus Franciscus in aere sublevatus, veluti manibus in cruce protensis, fratres qui aderant benedixit. Tantumque subito singulis et universis gaudium spiritus est infusum, ut, quod idem sacerdos postea de ipsa visione narrabat, cunctis mirantibus ipsa faceret experientia fide dignum. 31 Qualiter autem alienorum cordium sufficiat. Frater quidam Richerius nomine, tam moribus quam genere nobilis, in tantum de beati Francisci meritis praesumebat, ut divinam profecto mereri gratiam crederet, si quis ipsius sancti dono benevolentiae potiretur, aut, si quis illa careret, Dei nihilominus ipsius beneficium vehementius aspiraret, timuit valde ne quid in ipso vitii vir sanctus occulte forsi
Abbreviated transcription (Latin):
etiris nos uirtutibus tuis ⁊ ꝑuos magnus extollis ulti¬
m̃amq ꝑtem conuiuii occupat: ut patrisfamilias iutdli
nec saꝑientiam canis reputos. s canos sapĩe. Nam ⁊ mopses. lxx.¬
tatus nouissiniis ĩ oidĩe pumus ĩ t̾itis est: ⁊ quia extremus lic
plus omnibus laborauit. Iudas qui qͦndam auclierat tu autẽ

Expanded text:
etiris nos uirtutibus tuis et paruos magnus extollis ultimamque partem conuiuii occupas, ut patris familiae iudicio nec sapientiam canis reputes, sed canos sapientia Salomone tatus, novissimus in ordine, primus in meritis est: quia extremus licet, plus omnibus laboravit. Judas, qui quondam audierat: « Tu autem
Abbreviated transcription (Latin):
nudam crucem midus sequens: expelicior ⁊ leuior scandis sca¬
lam iacob. Cuncam mutas cum animo nec pleno marsupio
glosas sedos appetis: sed puris manibus ⁊ canclido pectore pauꝑẽ
te ⁊ spũ et opibus głaris. Erates ille thebanus homo aͦndam
dicissimus cumad philosophanclum athenas ꝑgeret. magnũ
auri pondꝰ a biectit nec putauit se posse ⁊ iurtutes simul et di
ena fidelit̾ distribuere: au nr̃a timide reseruamus: Plenus uẽt᷑
facile de ieiurii disputat

Expanded text:
nudam crucem nudus sequens expeditior et leuior scandis scalam Iacob. tunicam mutas cum animo nec pleno marsuppio gloriosas sordes adpetis, sed puris manibus et candido pectore pauperem te et spiritu et opibus gloriarditissimus, cum ad philosophandum Athenas pergeret, magnum auri pondus abiecit nec putauit se posse et uirtutes simul et diuena fideliter distribuere, qui nostra timide reseruamus? plenus \'uenter facile de ieiuniis disputat
Abbreviated transcription (Latin):
Oror eiꝰ scolasticai dño ab infantie tempore dedicata ad
eum semel ꝑ annũ uenire consueuerat: ad qͣm uir
ei nõ longe extra ianuam in possessione monast̾ii descendebat
cendit. Qui totum diem in dei laudib sacͥsq colloquiis
ducentes: incumbentib iam noctis tenebris simul acceꝑũt
rogauit clicẽs. Queso te ut hac nocte me nõ deseras: ut usq
mane aliqͥd de celestis uite gaucdiis loquamur. Cui ille sn¬
dit. Quid est qd̾ loq̃ris soror. Manere extͣ cellam nullatenꝰ
possum. Tanta uͦ erat celi serenitas: ut nulla in aere nibes
tanta choruscatõnis ⁊ tonitrui uirtus tantaq inundatio
clucerẽt: atq ꝑ sacra spiritaus uite colloqͥa sese uicaria re¬
ꝓpriã recessiss uir dei ad monast̾ium recliit. Cumꝰ eoce ptꝰ
truluũ incelia consistens eleuatis in aera oculis uidit
eiusdem sororis sue animã de eius corpore egressã in colũbe
specie celi secieta penetrare. Qui tãte eiꝰ. głie cõgaudens deo

Expanded text:
otenti Domino ab ipso infantiae tempore dedicata, ad eum semel per annum venire consueverat. Ad quam vir Dei non longe extra januam in possessione monasterii descendebatfrater: qui totum diem in Dei laudibus sacrisque colloquiis ducentes, incumbentibus jam noctis tenebris simul acceperunrogavit, dicens: Quaeso te ne ista nocte me deseras, ut usque mane de coelestis vitae gaudiis loquamur. Cui ille respondit: Quid est quod loqueris, soror? Manere extra cellam nullatenus possum. Tanta vero erat coeli serenitas, ut nulla in aere nubes tanta coruscationis et tonitrui virtus, tantaque inundatio ducerent, atque per sacra spiritalis vitae colloquia sese vicaria repropriam recessisset, vir Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli secreta penetrare
Abbreviated transcription (Latin):
alitem urum simplicem atq modestum sapientia
Mlas ⁊ castitate p̾ cet̾is fulgentem. Hos quatuor cof¬
nouis ep̃s. Euatq iuxta eos unũ secdile mirabilit᷑ or̃¬
natum ĩ quo nemo sedebat. Et dixit tundalus auus
st istud secdile ⁊ auare sic uacat. Responelit santtus

Expanded text:
tistitem, virum simplicem atque modestum, sapientia tistitem, virum simplicem atque modestum, sapientia quoque et castitate prae caeteris fulgentem. Hos quatuor cognovit episcopos. Eratque juxta eos unum sedile mirabiliter ornatum, in quo nemo sedebat; et dixit Tundalus: « Cujus est istud sedile, et quare sic vacat? » Respondit sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
salurans ⁊ amplectens eum intime caritatis uisc̃ib
ait. Sñi custodiat uitroitum tuũ ⁊ exitũ tuũ ex hoc
niune ⁊ usꝙ inscłm. Ego sum ruadanus patronus tiuis
cu uire debitor es sepulture. ⁊ cum hoc dyxisset stetit n
Anb amplius dicens. Tundalus autem respitiens uicdit
sc̃n pariciũ hibmensium apłm cum magna turba
eq̃pꝵ int̾ quos iiͦiiͬ. sibi notos iudit idest celestinũ qui
fuit archiep̃c ardinache ⁊ malachiam qui celestino suc¬
sisstt qui romam ueniens tempore inocentu pape le¬
taluis ⁊ archiepe ab ip̃o ẽ constitutus. Qui onna que
hale pot̾at sanctis ⁊ pauꝑibus cliuidebat. Hic construe¬
torextitit xliiii cenobioium monachorum. canoni¬
ꝯum sc̃imonialium quib oninia necessaria proru¬
abat ⁊ nichil omnino sibi retinebat. Ibiq uidit xa¬
num lugdimensem ep̃m fratrem p̃difti malachie
utium mira ꝯtinentie uirum ⁊ uoluntarie pau¬
ftatis amatorem ⁊ neemiã duanensis cuntatis an¬

Expanded text:
salutans eum, et amplectens, intimae charitatis visceribus, ait: Dominus custodiat introitum tuum et exitum tuum, ex hoc nunc et usque in saeculum . Ego sum Ruadanus patruus tuus, cui jure debitor es sepulturae, et cum hoc dixisset, stetit, nil amplius dicens. Tundalus autem respiciens vidit sanctum Patricium Hiberniensium apostolum, cum magna turba inter quos quatuor sibi notos vidit, id est Coelestinum, qui fuit archiepiscopus Ardinachae, et Malachiam, qui Coelestino successit: qui Romam veniens tempore Innocentii papae, legatus et archiepiscopus ab ipso est constitutus; qui omnia quae habere poterat, sanctis et pauperibus dividebat. Hic constructor exstitit 44 coenobiorum monachorum, canonicorum, sanctimonialium, quibus omnia necessaria providebat et nihil omnino sibi retinebat. Ibique vidit Christianum Lundunensem episcopum, fratrem praedicti Malachiae uterinum, mirae continentiae virum et voluntariae paupertatis amatorem, et Neemiam Cluanensis civitatis an
Abbreviated transcription (Latin):
ca: uec hyeme acliectio. nec estate leuamen ad missũ est
Qd̾ utrũq tamdiu usui fuit nͥ forte donatũ est. doui
attͥtõne nimia solu̾ctur cilicio semꝑ int̾ius inherẽe
Sꝑaciũ uͦ lectuu sui tͣbecule dolatiles ambiebant: inu
Caput ab hum̾is ꝑceruicis confiniũ nłła sub leuautt
acliectõ. Ita pronus: prostratã ad t̾ram m̃bra dãpnant
Noctib nũqͣm uestitũ raro cingulũ calciam̃ta decͣcr

Expanded text:
cessit adiectio, neque aestate levamen admissum est. Quod utrumque tam diu usui fuit, nisiforte donatum est, donec adtritione nimia solveretur, cilicio semper interius inhaerente. Spatium vero lectuli sui trabiculae dolatiles ambiebant, iniecaput ab humeris per cervicis confinium nulla sublevavit adiectio. Ita pronus prostrata per terram membra damnaverat. Noctibus numquam vestitum, raro cingulum, raro calciamenta detr
Abbreviated transcription (Latin):
aistate ⁊ defense ꝓpugnatulis. Murus ext̾ior ñ est¬
las patriarham ht cuius patriarchatui subiciuntur
qiir montanis. ab eccidente ciuitatis muros p̾t̾fluit
sillimauerunt ⁊ nobilitauerunt quoium maximus
i hiniis anthiotꝰ a quo denominata ẽ. hanc xͥani ꝑ¬
otp menses ⁊ diem unã obsederant ⁊ ceperant. Postea
sira auuitate iam capta gentiles obsessos eos tenuer̃t
⁊ ros ebdomadas ĩ qua obsidione tantus ꝯfluxit genti¬
lum ex̾caitus ut nullus coꝑiosiorem menumerit se iudit
leus auclisse. requieuerunt xͥani ĩ ea quinq mensib
uxͣ diebus. Post ħ uentum ẽ ad marram cuutatẽ oꝑu¬
lentam que capta ẽ hora uesꝑtina die labbati .iͦ. id̾. de¬
rembris morati sunt franti ĩ ea mensem integrum et
mos dies. ibi mortiuis ẽ ordensis ep̃c ibi passi lunt xp̃ia¬
ii famem ualidam ut turcoium carnes comederent¬

Expanded text:
is, et defense propugnaculis. Murus exterior non t patriarcham habet, cujus patriarchatui subjiciuntur ditur montaneis. Ab occidente vero civitatis muros preterfluisublimaverunt et nobilitaverunt, quorum maximuset primus Antiochus a quo denominata est. Hanc Christiani per 8 menses et diem unum obsederant et ceperant. Postea in ipsa civitate jam capta gentiles obsessos eos tenuerunt per tres hebdomadas. In qua obsidione tantus confluxit gentilium exercitus, ut nullus copiosiorem meminerit se vidisse, vel audisse. Requieverunt in ea Christiani 5 mensibus et 9 diebus. Post haec ventum est ad Martam civitatem opulentam, quae capta est hora vespertina die Sabbati, III Idus Decembris. Morati sunt Franci in ea mensem integrum et tres dies. Ibi mortuus est Oriensis episcopus. Ibi passi sunt Christiani famem validam, ut Turcorum carnes comederen
Abbreviated transcription (Latin):
sedes igneas quasi fures ĩ campo suspensos capis
deorsum. alii frigore mouentes. uestes subt̾ ppitar us¬
debant s tang̾e ñ ualebant. Alii fame crucat abs
desid̾abiles subt̾ positos tangere ñ poterant ⁊ i auai¬
ꝙ necessitate positisaliis ñ subuenerant ĩalem ol¬
solationem nulllam reciplebant Postea uitlio tarti¬
rum aꝑtum qui uidebatur ĩ descensu ꝓfunclior as
sit longitudo uie a dorobnia ĩ bendoniam Ibi hose
antiqus sedebat in medio flamnie distentus ĩ s
tes. Cum autem puer staret uixta. oiam putestes
qns anpnationem iufficere crderentur Limnc

Expanded text:
super sedes igneas quasi fures in campo suspensos capitibus super sedes igneas quasi fures in campo suspensos capitibus deorsum: alii frigore morientes, vestes subter positas videbant, sed tangere non valebant. Alii fame cruciati cibos desiderabiles subter positos tangere non poterant; et in quacunque necessitate positis aliis non subvenerant, in eadem consultationem nullam recipiebant. Postea vidit tartarum apertum, qui videbatur in descensu profundior quam sit longitudo viae a Dorobernia in Lundoniam. Ibi hostis antiquus sedebat in medio flammae distentus in sex partes. Cum autem puer staret juxta oram putei tremaeternam damnationem sufficere crederentur. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
uiox uid̾e umbrãnt t̾ram a leua s ex leui illiore
ctoris sui afoitatus ẽ. Sehine uallem ilus lieno¬
sam hñtem hinc ignem. illinc aciuam frigidisimas
xit ille senior puerum ad alia tormenta ubiussir
dilia ignea ianita ⁊ plebem innin̾am eisdem inii¬
li sedilibus ⁊ demones monetam flammean del aeis
ꝑferebant ⁊ ĩ ora singlorum ꝓiciebãt cluam illiꝑ fni¬
des ⁊ guttur emttebant. s demones it̾m ĩ ora arin
reingerebant. Nostea uiclit a demonibus carnes m
formam ꝑfecti hominris habere udebantur ĩ ealdans
ꝑici ⁊ submomento quasi mox uati infantes appansas
De fu scinulis ignitis a caldarus erecte statim s pinei
etatem transformari uidebantur ⁊ sic sepuisĩ anaris
recoquebantur. Suctus iudead alium ignem ud̃it
dissolui ⁊ it̾um de flamina eiecte ad loca sua ren̾sess̃
iuncture. Posteauitlit multos suꝑ rotas uolubsles f¬
figi uiros ꝑ uirilia. feminas ꝑ menbra geuitalia ⁊
omines clamabaut. ue.ue. post hoc uitlit muli

Expanded text:
e umbram tetram a laeva, sed ex leni visione ductoris sui confortatus est. Dehinc vallem vidit tenebrosam, habentem hinc ignem, illinc aquam frigidissimamibant. Post haec deduxit ille senior puerum ad alia tormenta, ubi vidit sedilia ignea infinita et plebem innumeram eisdem impelli sedilibus; et daemones monetam flammeam de saeculis proferebant, et in ora singulorum projiciebant: quam illi per fauces et guttur emittebant, sed daemones iterum in ora eorum regerebant. Postea vidit a daemonibus carnes, quae formam perfecti hominis habere videbantur, in caldarias projici et sub momento quasi mox nati infantis apparebant. Hae fusuinulis ignitis a caldariis ejectae in priorem aetatem transformari videbantur et sic saepius in caldariis recoquebantur. Ductus inde ad alium ignem, viditma ejectae ad loca sua reversae sunt juncturae. Postea vidit multos super rotas volubiles affigi, viros per virilia, feminas per membra genitalia; et omnes clamabant: Vae, vae! Post haec vidit multos
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiens nullo inligens quo omiia indigent ut sint¬
et ut bene sint. Hoc bonum es tu deus pat̾ hoc est uer
bum tuum idest filius tiuis. Etenm ñ potest aliud
ꝙͣ qd̾ es aut alicuid maiꝰ uł minus te esse ĩ u̾bo quo
te ipsum dicis. Qm̃ u̾bum tuum sic est uerum qͦ¬
modo tu uerax et idarco est ip̃a u̾itas sicut tu ñ alia
quani tu ⁊ sic es tu simplex ut de te ñ possit nasci al¬
ud ꝙͣ qd̾ tues. Hoc ip̃m ẽ amor unus ⁊ cõmunis tibi
et filio tuo idest sp̃c sanctus ab utroq procedens. Nam
idem amor nuꝑ ñ est tͥ aut filio tuo quia tantum amas
te et illum ⁊ ille te ⁊ seip̃m quantus es tu ⁊ ille. Nec
aluid a te et ab illo qd̾ dispar ñ est tibi ⁊ illi nec de
sumina simplititate potest ꝓced̾e aliud qmͣ qd̃¬
N est de cuio proceclit. Porro hoc est illud unũ
necessarium ĩ quo ẽ omne bonum immo qid̃ ẽ om̃e ⁊¬

Expanded text:
sufficiens, nullo indigens, quo omnia indigent ut sint, et bene sint. Hobum tuum, id est filius tuus. Etenim non potest aliud quam quod es, aut aliquid maius vel minus te esse in verbo quo te ipsum dicis; quoniam verbum tuum sic est verum quomodo tu verax, et idcirco est ipsa veritas sicut tu, non alia quam tu; et sic es tu simplex, ut de te non possit nasci aliud quam quod tu es. Hoc ipsum est amor unus et communis tibi et filio tuo, id est sanctus spiritus ab utroque procedens. Nam idem amor non est impar tibi aut filio tuo; quia tantum amas te et illum, et ille te et seipsum, quantus es tu et ille; nec est aliud a te et ab illo quod dispar non est tibi et illi; nec de summa simplicitate potest procedere aliud quam quod est de quo procedit. necessarium, in quo est omne bonum, immo quod est omne e
Abbreviated transcription (Latin):
ame. Releua me de me ad te. Munda sana acue. illu¬
nuna oculum mentis mee itrieatur te. Recolligat
iures suas anuma mea ⁊ toto intellectu intendat it̾m
ĩ te domine. Tu gͦ imples et complectis omnia. tu es
ance ⁊ ultra omnia et auidem ante omnia es quia añ¬
quam sierent tues. Uultra omnia uͦ quomodo es: An qr¬
illa cogitari possunt habere finem. Tu uͦ nequaꝙͣ. Nã
sic illa quidem hñt sinem. quodam mͦ tu uͦ nullo mͦ¬

Expanded text:
. Releva me de me ad te. Munda, sana, acue, " illumina " oculum mentis meae, ut intueatur te. Recolligat vires suas anima mea, et toto intellectu iterum intendat in te, domine. Quid ante et ultra omnia. Et quidem ante omnia es, quia antequam fierent tu es. Ultra omnia vero quomodo es? Qilla cogitari possunt habere finem, tu vero nequaquam? Nam sic illa quidem habent finem quodam modo, tu vero nullo m
Abbreviated transcription (Latin):
fulget ñ capit illam nec iuffert oculus anime mee
diu intende ĩ illam. Reũb̾atur fulgore iuncitur
amꝑlituline. Obruitur ĩmensitate confunditur
capacitate. E summa ⁊ in accessibilis lux. O tota
⁊ beata u̾itas quam longees a me qui tam ꝑpe tibi
sum. Quam remota es a conspectu meo aui sic p̃sent
sum conspectui tuo. Ubiꝙ es tota p̾sens ⁊ ñ te uideo.
Inte moueor et in te sum et ad te ñ possum accede. In
airo u̾satur adhuc ĩ tenebris ⁊ ĩ miseria sua. Sꝑabat¬

Expanded text:
fulget, non capit illam, nec suffert oculus animae meae diu intendere in illam. Reverberatur fulgore, vincitur amplitudine, obruitur immensitate, confunditur capacitate. O summa et inaccessibilis lux, o tota et beata veritas, quam longe es a me, qui tam prope tibi sum! Quam remota es a conspectu meo, qui sic praesens sum conspectui tuo! Ubique es tota praesens, et non te video. In te moveor et in te sum, et ad te circo versatur illa adhuc in tenebris et miseria sua;
Abbreviated transcription (Latin):
tari. S ⁊ omp̃c quomodo es si omnia ñ potes uł si nõ
potes corrumpi uł mentiri nec fatere ĩiuim esse falsum
ut qd̾ factum ẽ ñ esse factum ⁊ plura similia quomodo
ꝑotes omnia. An hoc posse ñ est ꝑotentia s impotentia
Q quantomagis potest tantomagis adĩsitas ⁊ ꝑũsi¬
tas possunt ĩ ilsum ⁊ ip̃e minus ꝯtra eas. Qui ergo sic
potest ñ potentia potest. s impotentia. Ergo domine¬
deus inde u̾ius es ommipotens aiia nicħ potes per impo¬
tentiam ⁊ nicħ potest contra te. S et misericors simul
⁊ impassibilis quomͦ es. Nam si es imꝑassibilis ñ cõpat̾¬
is. Si ñ c̃ꝑat̾is ñ est tibi miserum coi ex cõpassione

Expanded text:
et omnipotens quomodo es, si omnia non potes? Aut si non potes corrumpi nec mentiri nec facere verum esse falsum, ut quod factum est non esse factum, et plura similiter: quomodo potes omnia? An haec posse non est potentia, sed impotentia? Quae quanto magis potest, tanto magis adversitas et perversitas possunt in illum, et ipse minus contra illas. Qui ergo sic potest, non potentia potest, sed impotentia. deus, inde verius es omnipotens, quia nihil potes per impotentiam, et nihil potest contra te. Capitulet impassibilis quomodo es? Nam si es impassibilis, non compateris; si non compateris, non est tibi miserum cor ex compassione
Abbreviated transcription (Latin):
die secretius in balneo lauaret : a suis int̾ficit᷑. Post cuiꝰ de ces¬
sum mlites assum̃tes mezentiũ quẽdam. armeniũ sͥ creaue¬
rũt imꝑatorem. S Go nõ post młtos dies constantinꝰ cõstan¬
tis augusti defuncti filiꝰ cum młto ibidem ueniẽs nauigio ⁊
imꝑialem ꝑiropurã sumpsit ⁊ mezentium cum int̾fectori¬
b patͥs sui morte pessinia cõdempnauit. Hic fuit uir̃ fide
lis catholicus ⁊ modestus. Saꝑtenti quoq usus consilio. cum
arabłibris qui damascum inhabitant: ⁊ cumbuigarib pacẽ
frrmissimam fixit. R estaurauit etiã eccłias q̃ fu̾ant deru¬
te: a temporib heraclis ꝑaui sui Insurrexit p̾derea contͣ mo¬
chelitas satagens eoꝵ opiniones subũtere. Unde ⁊ scãm sextã¬

Expanded text:
die secretius in balneo lavaretur, a suis interficitur. Post cujus decesdie secretius in balneo lavaretur, a suis interficitur. Post cujus decessum milites assumentes Mezentium quemdam Armenium sibi creaverunt imperatorem, sed non post multos dies Constantinus Constantis Augusti defuncti filius cum multo illuc veniens navigio, et imperialem purpuram sumpsit, et Mezentium cum interfectoribus patris sui morte pessima condemnavit. CAP. XII. De catholicus, modestus. Sapienti quoque usus consilio, cum Arabibus qui Damascum inhabitabant, et cum Bulgaribus pacem firmissimam fixit; restauravit etiam ecclesias, quae fuerant dirutae a temporibus Heraclii proavi sui. Insurrexit praeterea contra Monothelitas, satagens eorum opiniones subvertere, qui unam ta
Abbreviated transcription (Latin):
toxoꝵ u̾berib ⁊ exiliis condempnauit: eoq heresi sue
nullatenus acquiesc̾e uessent. ꝓptex qd̾ cum apud bizantium
pene om̃ib eẽt exosus: ad p̃taliam nauigauit uolens illam ⁊
a potestate longobardoꝵ eruere ⁊ ibi man̾e. Egressus gͥ de re
gia urbe uenit athenaᷤ. Ibiq mare tnͣsiẽs bñuentanoꝵ fines
inuasit. S eiꝰ ex̾ctium grimoasdus eiꝰdem ꝓuincie oux fortiter
attriuit. Igit᷑ cernẽs augustus qd̾ nicħ contͣ iongobardos pro¬
fic̾et: romam ꝑrexit. Cui sexto ab urbe miliario uitalianus
papa reuerent̾ occurrit ⁊ eum ad bĩ petri limina cum mag
palliũ optimũ auco textũ Et cum in urbe iam ꝑ duodecim
dies resecdisset magna tactus cupiditate uaria ornam̃toꝵ ge¬
nera ex ere ⁊ marmore quib ur̃bs decorabat᷑ in tyberim ue¬
regulis cliscooꝑuit. o uib patratis: statuit remeare recrorsũ.
Igitur a roma digressus ad sẏciliam nauigauit. Quo cũ qͣdã

Expanded text:
orum verberibus et exsiliis condemnavit, eo quod haeresi suae nullatenus acquiescere vellent. Propter quod cum apud Byzantium pene omnibus esset exosus, ad Italiam navigavit, volens illam et a potestate Longobardorum eruere, et ibi aliquantulum manereenas, ibique mare transiens Beneventanorum fines invasit. Sed ejus exercitum Grimoaldus ejusdem dux provinciae fortiter attrivit. Igitur cernens Augustus, quod nihil contra Longobardos proficeret, Romam perrexit, cui sexto ad urbe milliario Julianus papa reverenter occurrit, et eum ad beati Petri limina cum magpallium optimum auro textum. Et cum in urbe jam per duodecim dies recedisset, magna tactus cupiditate varia ornamentorum genera ex aere et marmore, quibus urbs decorabatur, in Tiberim vetegulis discooperuit. Quibus patratis, statuit remeare retrorsum. Igitur a Roma digressus ad Siciliam navigavit. Ubi cum quodam
Abbreviated transcription (Latin):
gobardoꝵ cum ixͦ die post flebothoniũ accepto. arru colũbam
pcutere nisus eẽt uena brachi eius disbupca est ⁊ suꝑponen¬
tib ei medicis uenenata medicamina defunctus est ac ꝑ¬
tharith filius ariperch regis diuinitꝰ a ꝑegͥnatõne reuocatꝰ.
⁊ a longobardis in regnũ relocatus: regnauit annis xuiͦi.
massiliensiũ patricii ab hylderico francoꝵ rege ꝑempti ꝓp

Expanded text:
gobardorum, cum nono die post fleotomum accepto arcu columbam percutere nisus esset, vena brachii ejus disrupta est, et superponentibus ei medicis venenata medicamina, defunctus est. At Pertarith filius Ariperth regis, divinitus a peregrinatione revocatus et a Langobardis in regnum Massiliensium patricii, ab Hilderico Francorum rege perempti
Abbreviated transcription (Latin):
At̾ea unius exꝑientia pietatis iamiãq maiora pre¬
sumens cum adhuc extremis ꝑtibus prorsus esset ũti¬
bubus ubiq dicimiraculis insignem que habebat et
ypoliti martyris memoriam. Ad hanc cum se deuehi
impetrasset cepit ibi crebris obsecrationibus int̾pella
causa ĩ domum ꝓpriam declinare suasit ubi cum aliqͣu¬
iustar future resurrectionis in puncto compacta re¬
colligens corpori eiuis quasi surculum arbori cepit sb̾¬
ing̾e. In qua insertione mentis torqiuebatur ardori
uictibus ⁊ menbrorum motibus quid pateretur ĩ
le faro dum hac illac q dispiciunt. Iduos hr̃e pedes
imitari ĩ alt̾as estimarent. Contractabant tamen¬
difficillime excitatus cm aꝑuisset oculos beatam
cum martyre uinginem adhuc estimabat astantes. Qui¬

Expanded text:
ea unius experientia pietatis jam jamque majora praesumens, cum ab extremis partibus prorsus esset inutibribus ubique dici miraculis insignem; habebat et Hippolyti martyris memoriam, ad quam cum se devehi impetrasset, causa in domum propriam declinare suasit. Cum instar futurae resurrectionis in puncto compacta, recolligens, corpori ejus ac si surculum arbori coepit subjungere. In qua insertione tantis torquebatur angoriburictibus, membrorumque motibus quid pateretur indli faro, dum hac illacque dispiciunt, duos pedesmutari in alteras aestimarent. Contrectabant, edifficillime excitatus, quiscum martyre Virginem adhuc lectulo aestimabat astantes, qui
Abbreviated transcription (Latin):
hortantes uotũ uirgmitatis fec̾unt. Et ecce angłs affuit:
qui duas eis coronas attulit ꝓpositũ laudãs. ⁊ ad ꝑseuerã¬
clũ adhoctãs Porro puella uirginũ cetui se tͣdidit. Ama¬
tor uͦ in cł̾icatu tantis p̾coniis uirtutũ enituit: ut post
excessũ sc̃i eladii m̃eret᷑ in pontificatũ substrcui fõs g̾
pontifex młtis effulsit miracłis: cecos illumninãs ꝑi¬
liticos sanãs. mortuos ⁊̃ reducẽs ad uitã Cũ aũt młrsꝰ
subrecisset fidei tñ exhibitõne miracłoꝵ tñ ex instã¬

Expanded text:
herentes uotum uirginitatis fecerunt. Et ecce, angelus affuit, qui duas eis coronas attulit propositum laudans et ad perseuerandum adhortans. Porro puella uirginum cetui se tradidit; Amator uero in clericatu tanto preconio uirtutum emicuit ut post excessum sancti Eladii mereretur in pontificatum substitui. Factus ergo pontifex multis effulsit miraculis cecos illuminans, paraliticos curans, mortuos etiam reducens ad uitam. Cum autem multos subiecisset
Abbreviated transcription (Latin):
posse caꝑe xͥanoꝵ młtitudĩem tam ingentẽ petiit a
quodã autisiodorensi ciue ruptilio noĩe: ut sͥ ooncedet
domiciliũ qd̾ intͣ claustrũ habebat urbis amplũ ⁊ p¬
celsũ. Ille statim abnegat s ñ młto post gͣuissime
infirmatꝰ sc̃o auuuit qd̾ rogarat. Tño uir dei eãdem
domũ basilicam cõsecrauit in qͣ scm̃ g̾manũ postea

Expanded text:
pere christianorum multitudinem tam ingentem, petiit a quodam Autissiodorensi ciue Ruptilio nomine ut sibi concederet domicilium quod intra claustrum urbis habebat amplum et excelsum. Ille statim abnegat, sed non multo post grauissime infirmatus sancto annuit quod rogauit. Tunc uir dei eandem domum basilicam co
Abbreviated transcription (Latin):
alia. Sygibtus. Predestinatoꝵ hesis hoc tempore ce¬
pit serꝑe. qui idõ p̾destinati uocant᷑. quia p̃destinatõne
⁊ diuina gr̃a disputantes: aserebant ꝙ nec pie uiuẽtib
ꝓsit bononum oꝑum labor si ado̾ ad mortem p̃destinati
fueruit nec impus obsit ꝙ inꝑbe niuant si a dõ p̾destina
ti fuerint ad uitam. Qd̃ asserfo ⁊ bonos abonis auocabat¬
⁊ malos ad mala ꝓuocabat. Hec hesis ex libris augͣ¬
tim male intellectis inicium sumpsisse dicitur. Mr Se¬

Expanded text:
esis hoc tempore coepit serpere, qui ideo Predestinati vocantur, quia de predestinatione et divina gratia disputantes asserebant, quod nec pie viventibus prosit bonorum operum labor, si a Deo ad mortem predestinati fuerint; nec impiis obsit, quod improbe vivant, si a Deo fuerint predestinati ad vitam. Quae assertio et bonos a bonis avocabat, et malos ad mala provocabat. Haec heresis ex libris Augustini male intellectis initium sumpsisse dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tis .xiͦx: clodoueus rex francoꝵ obiit. ⁊ lotharius fillus ei
succeclit ⁊ iiͦiͦi. annis regnat. Huiꝰ maior domus post he¬
fortitudine ⁊ scientia degenantib: regni potentia dispone¬
batur ꝑ maiores domus. regib solo noĩe regnantib qͥb ru¬
ris erat pͥncipari quidem scd̾m genus: ⁊ nil agere uł dis¬
pon̾e qͣm irratõnabłiter ed̾e uł bibere domiq morari ⁊̃ sl

Expanded text:
t. Chlodoveus rex Francorum obiit, et Lotharius filius ejus succedit et 4 annis regnat. Hujus major domus post Erfortitudine et scientia degenerantibus, regni potentia disponebatur per majores domus, regibus solo nomine regnantibus: quibus moris erat principari quidem secundum genus, et nil agere vel disponere, quam irrationabiliter edere et bibere, domique morari, et Kalendis
Abbreviated transcription (Latin):
societate secularium gaudent. cuii fori spestatula se¬
quntur qui ñ ad necessitatem cõmunem s ad puan
uoluntatem sunt parati qui causas itũns sui ñ hĩch
singunt tales sicut sunt faciles ad cliscurrentlum ĩa
forsitan prom sunt adea ciuie loci oprtunitas subm¬
iustrat.¬

Expanded text:
assiduitate saecularium gaudent hominum, qui foris spectacula seassiduitate saecularium gaudent hominum, qui foris spectacula sequuntur, qui non ad necessitatem communem, sed ad propriam voluntatem sunt parati, qui causas itineris sui non habent sed fingunt, tales, dico, sicut sunt faciles ad discurrendum, ita forsitan proni sunt ad ea quae loci opportunitas subministrat.
Abbreviated transcription (Latin):
ut caueant illi qui loculos portant qui nunelio
uid regis Deuitent etiam ꝑsonas infames nos ui
suspecta munuscula dare ⁊ accipere pecuniam plume
congregare ne in ip̃a laciueus lateat in quo cum alis
amnia discurrit uolentes intrare patitur. nolents si
monet ⁊ hortatur. Inde scriptura clicit. Ocilli prm amia
sunt adultere. Solent homines tribus gn̾ib armũ
sui oculos suos ĩ ioseph hec sunt impudititie tela quib
sermo. Huic opponitur cordis mundicia ueuenata enĩ
collociuia ñ recipit muntli cordis puritas. glacluis quo¬
tactum rupit simbriam ne serperet contagium. His¬
gͥ modis docet nos ioseph ne pulchutudine nuiliur im
ad delectatõnem trahamur. Uestium uͦ ornatum ⁊ al¬
fectum qui inde subministratur uilis h̾itiis ansix¬
t̾minat. Nemo enum quiuere habe at ꝓprũ hmis au¬
temptum alieno delectatur ornatu. s ⁊ loci opoitun¬
tatem ne temptationi sit congrua claustri assilures
excludit. Qui enim discurrunt ꝑalienas domos qui

Expanded text:
 caveant illi qui loculos portant, qui pecuniaregis David; devitent etiam personas infames, hospitia suspecta, munuscula dare et accipere, pecuniam plurimam congregare, ne in ipso laqueus lateat, in quo cum alio omnia discurrit, volentes intrare patitur, nolentes vero monet et hortatur. » Unde Scriptura dicit: Oculi prima tela sunt adultera . Solent homines tribus generibus armsui oculos suos in Joseph . Haec sunt impudicitiae tela, quibus sermo. Huic opponitur cordis munditia. Venenata enim colloquia non recipit mundi cordis puritas, sed autactum, rupit fimbriam ne serperet contagium, igitur modis docet nos Joseph ne per pulchritudinem mulierum ad delectationem trahamur. Vestium vero ornatum et affectum qui inde subministratur, vilis habitus amor exterminat. Nemo enim qui vere habet proprii habitus contemptum, alieno delectatur ornatu. Sed et loci opportunitatem, ne tentationi sit congrua, claustri assiduitas excludit. Qui enim discurrunt per alienas domos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Peccantem expectat ⁊ reuecat dono gr̃e desꝑantem ꝯso¬
latur ꝑ spem uenie peuitentem roborat ex ꝓmissis głe
Miseretur ⁊ homo homini tribus modis. Miseretur
p̾latus discipulo dum peccatorem u̾bis benigne corri¬
irato ñ resistit magr̃o aut peccanti ñ detrahit uł ꝑu̾¬
sum patitur. Iratum enim saul sugiebat dauid
purgantem ĩ spelunca uentrem cum posset occidere¬
si occidit ꝑu̾sumq passus ẽ quamdui uixit. Misere
tur discipulus discipulo dum peccanti orando compati¬
turaut qñ int̾ se ⁊ illum solum corripit aut qñ peccã¬
i inse benigne dimittit.

Expanded text:
Peccantem revocat, dono gratiae; desperantem consolatur, per spem veniae; poenitentem roborat, ex promissis gloriae. Miseretur et homo homini tribus modis. Miseretur latus discipulo, dum peccantem verbis benigne corriirato non resistit magistro, aut peccanti non detrahit, vel perversum patitur. Iratum enim Saul fugiebat David, purgantem in spelunca ventrem, cum posset, non occidit, perversumque passus est quandiu vixit . Miseretur itidem discipulus discipulo, dum peccanti orando compatitur, aut quando inter se et illum corripit, aut quando peccanti in se benigne dimittit.
Abbreviated transcription (Latin):
cum lacͥmis orantis ut ueniam daret archadio pr̃i¬
suo ⁊ eudoxie mr̃i qui eum auxiliauerãt Et ꝑ hoc
finita est clissensto: q̃ adhuc erat in eccłia ꝑro emsd̃¬
ses t̾remotui t̾ra fluccuante: quidam cerã om̃ib o¬
rantib sublatus in aera ⁊ diuina uirtute ãmonitꝰ
aliud apponẽtes Quo fc̃o: cessauit t̾re motꝰ. A nio

Expanded text:
ohannis Crisostomi in exilio defuncti tandem Constantinopolim refersuo et illis qui eum exiliaverant et per hoc finita est dissensio que adhuc erat in ecclesia pro enses terremotu terra fluctuante, quidam coram omnibus orantibus sublatus in aera a divina virtute, ammonitus aliud apponentes; quo facto cessavit terraemotus. Ro
Abbreviated transcription (Latin):
qui nisi paucis quos dictum est repetam. prior ip̃e dilexit noᷤᷤ
tantꝰ ⁊ tantũ. ⁊ gratis. tautillos ⁊ tales. Deniꝙ cũ dilectio q̃¬

Expanded text:
ut paucis quod dictum est repetam prior ipse dilexit nos, ut paucis quod dictum est repetam prior ipse dilexit nos, tantus, et tantum, et gratis tantillos, et tales. En quod in p
Abbreviated transcription (Latin):
tam stupenda dulcedo: Quid iñquam hec omnia faciant diligent̾ con¬
sid̾ata. nisi ut considerantis animũ ab om̃i ꝓenitꝰ prauo uendicatũ
amore ad se inuablr̾ rapiant. uehement̾ aificiant. faciantq ꝑre se con¬
tẽpnẽ quicqͥd naturalit̾ in contentu horum appeti nõ potest. Nimir̃
⁊ parũ sibi amare sic amata uidentur. cum se totam ĩ amore ꝑstrin¬
xerit. Nec ĩm̾ito quid euim magnũ tanto ⁊ tanti recunpensatur
amori. si puluis exiguus totũ se ad reamand̾ colleg̾i̾t. quẽ illa
nimirũ maiestas in amore peeueniens tota in opus salutis eiꝰ
datet. deniq si totũ mẽ debed ꝓ me facto. quid addam iam pro
refecto. ⁊ refecto hoc mͦ: Noi euim tam facile refectꝰ qͣm factꝰ. Sicͥs̾¬
Quid ergo retribuam auõ ꝓ omm̃ibus q̃ retribuit mͥ: In primo
oꝑe me mͥ dedit. ⁊ scdo̾ se. Et ubi se dedit: me mͥ reddidit. Patus
nomꝰ. ĩmo gͣm sine modo a nos̾ d̾s amari meruit. qͥ nͥ paucis qd̵¬

Expanded text:
tam stupenda dulcedo? quid, inquam, haec omnia faciant diligenter considerata, nisi ut considerantis animum, ab omni penitus pravo vindicatum amore, ad se mirabiliter rapiant, vehementer afficiant, faciantque prae se contemnere, quidquid nisi in comtemptu horum appeti non potest? Nimirumet parum sibi amare sic amata videtur, etiam cum se totam in amore perstrinxerit. Nec immerito. Quid magnum enim tanto et tanti repensatur amori, si pulvis exiguus totum se ad redamandum collegerit, quem illa nimirum Majestas in amore praeveniens, tota in opus salutis ejus . Quod si totum me debeo pro me facto, quid addam jam et pro refecto et refecto hoc modo? Nec enim tam facile refectus, quam factus: sQuid ergo retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? In primo opere me mihi dedit; in secundo, se: et ubi se dedit, me mihi reddidit. Datus o, imo quam sine modo a nobis Deus amari meruerit; qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cõmoueo. ecce nunc ꝯsolatum ẽẽ te cupio: qui meꝗ
solari ñ possum. Nondee rit nobis ille: michi crede ñ de¬
erit Int̾erit de se sermocinantibus: adstabit mrantibus
Qd̾ ꝙ iam hocdie p̃stare clignatus ẽ uidendum seĩ gła
sua: sepe p̃bebit. ⁊ assiclua sicut ante paululum feat

Expanded text:
usque commoueo P ecce nunc consolatum esse te cupio, qui me solari ipse non possum. non deerit nobis ille, mihi crede, non deerit: intererit de se sermocinantibus, adstabit orantibus: quodque iam hodie praestare dignatus est, uidendum se in gloria sua saepe praebebit, et adsidua, sicut ante paululum fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
exsatiari uisitu illius conspectuꝙ ñ possem. subito mͥ ĩ
sublime sblatus eripitur donec ĩmensa aerũ istius uasti¬
tate cũ eum rapida nube sub uectum acie seq̃remuro¬
culorum patenti celo receptus uid̾i ultra ñ potuit. Nec
qui nuꝑ excessãt iudeo eandã quam magistrum uam
scande̾. Ego ĩpudent seciui cupiens dum altos gressus moli
solito t̾stior: uultu lociuentis pariter ⁊ dolentis. Suo¬
inciuit monachi a turonis affuerunt: A dnm̃ martiñ
obisse nunciant. Concicli fateor: obortisq lacrimis fle
latͥme. nec ullum ĩpacientissimi doloris ad mito solatiũ

Expanded text:
exsatiari uultu illius conspectuque non possem, subito mihi in exsatiari uultu illius conspectuque non possem, subito mihi in sublime sublatus eripitur: donec emensa aeris istius uastitate, cum tamen rapida nube subuectum acie sequeremur oculorum, patenti caelo receptus uideri ultra non potuit. nec qui nuper excesserat, uideo eadem qua magistrum uia scandere. ego inpudens sequi cupiens, dum altos gressus moliosolito tristior uultu loquentis pariter et dolentis. quinquit cmonachi modo a Turonis adfuerunt: domnum Martinum obisse nuntiant\'. concidi, fateor, obortisque lacrimis fleumus, fluunt lacrimae, nec ullum inpatientissimi doloris admitto solacium.
Abbreviated transcription (Latin):
lus ĩ cellula: ⁊ põcorum meoꝵ recordatio tͥstem
ne atꝙ confectum redid̾at. Beinde cum facigata ango¬
re anini ĩ lectulo menbra posuissem. ut plerumq ex
mestitudiue solet. sompnus obrepsit. Qui ut semꝑ
matutinis horis leuior ĩ certisq ita suspensus ac dubiꝰ
ꝑ menbra diffuntlitur: ut ꝙ ĩ alio sopore ñ euenit
pene ugilans dormire te sentias Cum repente scm̃
uultu igneo: stellantibus ocłis crme purpureo. Atcp
ita micħi ĩ ea hĩtuline corporis ⁊ forma auam nou̾am
Uidebatur ut qd̾ elociui nobis pene difficile est ñ poss
aspici cum poss agnosci. Arridensq michi paululũ
libellum auẽ de uita illiꝰ scipseram dexta p̃ferebat
Ego scã genua eius complexus bñdictionem
ꝓ ꝯsuetudine flagitabam: suꝑpositamq capiti moo
manum tactu blandissimo sentiebam. Cumq inter
bñclictõnis u̾ba. sollempina familiare illud on suo
crucis nom̃ it̾aret: mox ĩ eum luminibus intentus cũ

Expanded text:
scenderat, peccatorum meorum recordatio tristem me confectumque reddiderat. deinde cum fatigata animi angore in leetulo\'membra posuissem, ut plerumque ex maestitudine solet, somnus obrepsit — qui ut semper matutinis horis lenior incertusque, ita suspensus ac dubius per membra diffunditur, ut quod in alio sopore non euenit, paene uigilans dormire te sentias —: cum repente sanctum uultu igneo, stellantibus oculis, crine purpureo: adque ita mihi in ea habitudine corporis formaque, qua eum noueram, uidebatur, ut, quod eloqui nobis paene difficile est, non posset aspici, cum posset agnosci. adridensque mihi paululum libellum, quem de uita illius scripseram, dextera praeferebat. ego sancta genua eius conplexus benedictionem pro consuetudine  flagitabam, superpositamque capiti meo manum tactu blandissimo sentiebam, cum inter benedictionis uerba sollemnia familiare illud ori suo crucis nomen iteraret. mox in eum luminibus intentis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
sius suꝑ scm̃ altare obdormiret. Ex uidentes eummł¬
ti cum nullus eum penitus excitare p̃sum̃et: transactis
fereduaꝵ aut trium horarum spacis mxcitau̾unt eũ
dicẽtesi gam hora pfiit iubeat dñs lect̾ori lectõnem leg̾e
Expectãt enim ppłus: ualde iamilassus. Respondens aũ
beatus ambrosius uolite incunt turbari multum enim
tinum sac̃dotem axressum fiusse de corpore: me autem
eius fuñi ob sedũ p̾stitisse. ꝑac̃toq ex more seruitio: ca¬
pitessum tm̃ uobis exeitantibus ñ expleui. Tunc illi
stupefã ꝑit᷑ ⁊ admrantes: diem ⁊ tempꝰ notant sollici¬
te requirentes. eui ipãm diem tempusꝙ ieꝑiunt: qͦ
beatus ꝯfessor dicerat se eius execuuis deseriuise. xuxii¬

Expanded text:
sius super sanctum altare obdormiret. Quod videntes mulsius super sanctum altare obdormiret. Quod videntes multi, cum nullus eum penitus excitare praesumeret, transactis fere duarum aut trium horarum spatiis, excitaverunt eum, 1007 dicentes: Jam hora praeterit. Jubeat domnus lectori lectionem legere; exspectat enim populus valde jam lassus. Respondens autem beatus Ambrosius: Nolite, inquit, turbari. Multum enimtinum sacerdotem egressum fuisse de corpore, me autem ejus funeri obsequium praebuisse, peractoque ex more servitio, capitellum tantum, vobis excitantibus, non explevi'. Tunc illi stupefacti pariter et admirantes, diem et tempus notant, sollicite requirentes. Qui ipsa die tempusque repperiunt, quod beatus confessor dixerat, se eius exsequiis deservisse.
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c. uir honeste uite ⁊ ꝑcuncta laudabilis
dum die dominica loca scã ex ꝯsuenuline post matu
chi daco no int̾rogat: si aures euis ꝑciꝑent noces quas
fursum collum extende: aures erig̾e ⁊ suꝑ summos
articulos batillo sustentante stare. S credo eum non
sum int̾rogat senex. Quid autlis: Qui ait. Uoces psallẽ¬
num tanciuam ĩ celo autlio. s quid sit ꝓrsus ignoro.
Cui ille. Ego tibi inquit narrabo. Sommnus meus mͣr¬
tinus ep̃c: migrauit ex hoc mundo. Et nunc angłi ca¬
uendo eum deferunt ĩ excelsum. Et ut ꝑ uniꝑ cẽt mora
ut hec audirentur. Diabolus oum cum iniciuis angłis
retiũe temptauit: nch̾ t suum ĩ eodem reꝑiens confu¬
sus abscessit. Codem qͦ tempore beatus ambrosius. cuiꝰ
hocdie flores ociuii ꝑ totam eccliam redolent: mediola¬
nensi cuutati p̾erat ep̃o. Eui celebranti festa dñice diei
erat ꝯsuetuido: ut uemens lector cum libio ñ ante iegẽ
ciuii lectõnem bĩ pauli ꝓferret bissimus antistes ambro

Expanded text:
pus, vir honestae vitae, et per cuncta laudabilis, dum die Dominica loca sancta ex consuetudine post matutchidiaconum interrogavit si aures ejus percuterent voces quas sursum collum extendere, aures erigere, et super summos articulos, baculo sustentante, stare. Sed credo eum non sum interrogat senex: Quid audis? Qui ait: Voces psallentium tanquam in coelo audio, sed quid sit prorsus ignoro. Cui ille: Ego tibi quid sit narrabo. Dominus meus Martinus episcopus migravit ex hoc mundo; et nunc Angeli canendo eum deferunt in excelsum. Et ut parumper morae esset, ut haec audirentur, diabolus eum cum iniquis angelis retinere tentavit, nihilque suum in eodem reperiens, confu Εο namque tempore beatus Ambrosius, cuius hodie flores eloquii per totam eclesiam redolent, Mediolanensi civitati praeerat episcopus. Cui celebranti festa dominici diei ista erat consuetudo, veniens lector cum libro non antea legere qui lectionem beati Pauli proferret, beatissimus a
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc synodus magna romis celeba
a papa inocentio ĩ quo multis ad hondrem er Mi¬
sitis iegem ludouitum ꝓ philippo fr̃e quem de en
tumi porcus occid̾at uiuente adhuc patre coronauiois
regem. Idem innocentius monast̾ium sc̃i medarlis¬
essionc qd̃ ẽ trans fluuium situm declicauit. Aftut
uit̾ cet̾os mulier de pago laudunensi quem cum alis
monast̾ium beate uiuginis ingressura processit h usꝰ¬
tute inuisibili ab ingressu repubsa est. Tunc nino pa¬
uore uexari cepit ⁊ toto corpore tremere confessa ⁊l
soluta ingressum piomeruit Cronograpl
secratur.

Expanded text:
 Synodus magna Remis celebratur a papa Innocentio, in qua, multis ad honorem Dei dispositis, regem Ludovicum pro Philippo fratre, quem de equo dejectum porcus occiderat, vivente adhuc patre, coronavit in regem. Idem Innocentius monasterium Sancti Medardi Suessione, quod est trans flumen situm, dedicavit. Adfuit inter caeteros mulier de pago Laudunensi, quae cum aliis monasterium Beatae Virginis ingressura processit; sed virtute invisibili ab ingressu repulsa est. Tunc nimio pavore vexari coepit, et toto corpore tremere. Confessa et absoluta ingressum promeruit. lebratur