comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pronobis melius aliquid ꝓuidente. uti sine
nobis consũmarent᷑. Propceagͦ transeunt nob̃¬
cum armati adp̃liũ: & niuant nos ao
belligerandũ. adexpugnandos inimi¬
cos. S illi transeunt: qui armati sunt
uiri fortes sunt & potentes. Ceteri uero
om̃s ignaua manus & imbellis: rema¬
nent extra iordanẽ. Si qui aut̃ in ipsis
uiri fortes sunt. relictis animalib & pe¬
corib & om̃ib impedimentis pugnant
ad uersum hostẽ nobiscũ usquequo uin¬
cant᷑ inimici nr̃i: usquequo hereditatẽ
t̾rȩ bonȩ. tre mellis lactisq capiamus.
Quis enĩ dubitat quod scĩ quiq patrũ
& orationib nos iuuent. & gestoꝵ suoꝵ
confirment atq hortent᷑ exemplis: S
& uoluminib suis ꝑea que nobis adme¬
moriã scripta reliquerunt docentes.
nos & instruentes quomodo aduersũ
in imicas potestates dimicantium sit.
& quomodo agonũ toleranda certami¬
na: Pugnant ergo ꝓnobis. & ipsi ince

Expanded text:
 pro nobis melius aliquid providente, ut ne sine nobis consummarentur. Propterea ergo transeant nobiscum armati ad praelium, et juvent nos ad belligerandum ad expugnandos inimicos. Sed illi transeunt qui armati sunt, qui viri fortes sunt et potentes, caeteri vero omnes, ignava manus et imbellis, remanent extra Jordanem. Si qui autem in ipsis viri fortes sunt, relictis animalibus et pecoribus, et omnibus impedimentis, pugnent adversum hostem nobiscum, usquequo vincantur inimici nostri, usquequo haereditatem terrae bonae, terrae mellis lactisque capiamus. Quis enim dubitat quod sancti quique patrum et orationibus nos juvent, et gestorum suorum confirment atque hortentur exemplis? Sed et voluminibus suis per ea quae nobis ad memoriam scripta reliquerunt, docentes nos et instruentes quomodo adversum inimicas potestates dimicandum sit, et quomodo agonum toleranda certamina. Pugnant enim pro nobis, et ipsi ince
Abbreviated transcription (Latin):
quod inp̃senti scło nominat᷑. si quod etiã
infuturo. Int̾ hos om̃s considera & conice.
quomodo agi possint dies festi dñi: quȩ
ibi festiuitas. quȩ gaudia. quȩ leticiȩ ma-¬
gnitudo. Nam dehis quȩ supra diximꝰ.
sꝑalib sestiuitatib etiã si magnȩ sint
& uere pͣcipuȩ. cũ sꝑalit̾ gerunt᷑. in ani¬
ma tam̃ exparte sunt & non ex integro.
Sicut enĩ dixit apls. quia exparte scimꝰ
& exparte ꝓpħamus. ita consequens ẽ
ut exparte diem festũ geramꝰ. Ut autẽ
scias hȩc ita eẽ: reddeamꝰ adipsus pau¬
li sermonẽ. quẽ de dieb festis & neomeniis
posuit: & uide quomodo obseruant̾ dycit:
nemo uos iudicet incibo aut potu. aut
diem festũ in hoc mundo positi cȩlebramꝰ.
Interpellamur enĩ etiã si nolumꝰ ab one¬
re carnis: pulsam᷑ a concupiscentiis eiꝰ.
curisq & sollicitudinib terebramur.
Corpus enĩ corruptibile ut ait ille¬
sapientissimus aggrauat animã . & de¬
primit sensũ multa cogitantẽ. Expar¬

Expanded text:
quod in praesenti saeculo nominatur, sed quod etiam in futuro. Item hos omnes considera, et conjice quomodo agi possint dies festi Domini, quae ibi festivitates, quae gaudia, quae laetitiae magnitudo. Nam de his quae supra diximus spiritalibus festivitatibus, etiam si magnae sunt et verae, praecipue cum spiritaliter geruntur in anima, tamen ex parte sunt, non ex integro. Sicut enim dixit Apostolus, quia ex parte scimus, et ex parte prophetamus , ita consequens est, ut ex parte diem festum geramus. Ut autem scias haec ita esse, redeamus ad ipsius Pauli sermonem, qui de diebus festis et de neomeniis posuit. Et vide quomodo observantem dixit: Nemo ergo, ait, judicet in cibo, aut in potu, aut diem festum in hoc mundo celebramus. Interpellamur etiam si nolumus ab onere carnis, pulsamur a concupiscentiis ejus, curisque et sollicitudinibus terebramur. Corpus enim corruptibile, ut ait sapientissimus, aggravat animam, et deprimit sensum multa cogitantem . Ex par
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃senti. Infuturo uero si us conside¬
rare quomodo agant᷑ dies festi. erige
paululũ si potes sensus tuos a terra.
& obliuscere paulisꝑ hȩc quȩ haben¬
tur in facie. describe uero tibi quomͦ
celũ & t̾ra transseat. & transeat hic
om̃is babitꝰ mundi. elũ uer nouũ
& t̾ra noua fundetur. Amoue de cons¬
pectib tuis etiam solis huiꝰ lucẽ & da illi
mundo qui uenturus ẽ solis huiꝰ septu¬
plũ lum̃. immo potuis scđm scripturȩ
auctoritatẽ. ipsũ ei da dñm lucẽ. Pone¬

Expanded text:
in praesenti. In futuro vero, si vis considein praesenti. In futuro vero, si vis considerare quomodo dies festi agantur, erige paululum si potes sensus tuos a terra, et obliviscere paulisper haec quae habentur in facie. Describe vero tibi quomodo coelum et terra transeat, et transit omnis hic habitus mundi. Coelum vero novum et nova terra fundetur. Amove de conspectibus tuis etiam solis hujus lucem, et da illi mundo, qui venturus est, solis hujus septuplum lumen: imo potius secundum Scripturae auctoritatem ipsum ei da D
Abbreviated transcription (Latin):
demptor euis.
am uero ultimus dies festus dĩ quis
sit quo ds lȩtat᷑ in homine. uideamꝰ.
Scenophegia inquit. Lȩtatur ergo ds¬
suꝑ te. cũ te uderit in hoc mundo
intab̾naculis habitantẽ. cum te uidit
ñ habere fixũ & fundatũ animũ ac
ꝓpositũ suꝑ t̾ras: nec disiderantẽ quȩ
t̾rena sunt. nec umbrã uitȩ huiꝰ qua¬
si possessionẽ ꝓpͥam & ꝑpetuã depu¬
tantẽ. s uelut intransitu positum. &
aduerã illã patriã unde egressus es
paradisi festinantẽ ac dicentẽ. In¬
cola ego sum & ꝑegrinus. sicut om̃s
patres mei. Intab̾naculis enĩ habita¬
uerunt & patres. & abraham in casuł.
idẽ intab̾naculis habitauit cũ ysaac
& iacob coheredib repmissionis eiꝰdẽ.
Cum ergo incola fueris & ꝑegrinus
int̾ris: & nonẽ menstua fixa & radicata
indesideriis t̾renoꝵ . s. paratus es ut
eito transeas. & paratus es extendere te
positum inhis iudeat as. lȩtatur inte
& diem festũ agit suꝑte. Hȩc quidem

Expanded text:
demptor ejus . Jam vero ultimus dies festus Dei, qui sit, quo Deus laetatur in homine, videam. Scenophegia, inquit. Laetatur ergo super te, cum viderit in hoc mundo in tabernaculis habitantem, cum te viderit non habere fixum et fundatum animum ac propositum super terras, nec desiderantem quae terrena sunt, nec umbram vitae hujus quasi possessionem propriam et perpetuam deputantem, sed velut in transitu positum, et ad veram illam patriam unde egressus est, paradisi, festinantem ac dicentem: « Incola ego sum et peregrinus sicut omnes patres mei . » In tabernaculis enim habitaverunt et patres, et Abraham in casulis, id est, in tabernaculis habitavit cum Isaac et Jacob cohaeredibus remissionis ejusdem. Cum ergo incola fueris et peregrinus in terris, et non est mens tua fixa et radicata in desideriis terrenorum, sed paratus es, ut cito transeas, et paratus es extendere te positum in his videat Deus, laetatur in te, et diem festum aget super te. Haec quidem
Abbreviated transcription (Latin):
st adhuc & alia festiuitas cũ affligt̃
animas suas. & humiliant se deo. festa
cȩlebrantes. O mira festiuitas. Dies festꝰ
uocat᷑. afflictio animȩ. Hic enĩ inquit
septimi. Hi de ergo siuis diem festum
agere. siuis ut lȩtet᷑ ds̃ suꝑte. afflige
animã tuã. & humilia eã. non ei ꝑmitas
explere desideria sua. nec concedas ei
lasciuius euagari. s quantũ fieri pot̾.¬
asflige & humilia eã. Deniq & paschȩ
festiuitas & atimoꝵ: panẽ afflictionis
habere dicit᷑. Nec pot̾ quis agere diem
festũ. nisi afflictionis panẽ manduca¬
uerit. & manducauerit pascha cum
amaritudine. Manducabis enĩ in¬
quit pascha cũ amaritudine si ne¬
pigredine. Hides ergoc quales sunt fe¬
stiuitates di. non recipiunt dulcedinẽ
corꝑalem. nichil remissũ. nichil uolup¬
tuosũ. aut luxuriosũ uolunt: s affli¬
ctionẽ animȩ & amaritudinẽ humi¬
litatẽq deposcunt. Quia qui se humi¬
liat: ipse exaltabit᷑ apud dm̃. hoc gͦ

Expanded text:
st adhuc et alia festivitas, cum affligunt animas suas, et humiliant se Deo, festa celebrantes. O mira festivitas! Dies festus vocatur afflictio animae. Hic enim dies esseptimi. Vides ergo si vis diem festum agere, si vis ut laetetur Deus super te, afflige animam tuam et humilia eam. Non ei permittas explere desideria sua, nec concedas ei lasciviis evagari, sed, in quantum potflige et humilia eam. Denique et Paschae festivitas et azymorum panem afflictionis habere dicitur. Nec potest quis agere diem festum, nisi afflictionis panem manducaverit, et manducaverit pascha cum amaritudine. « Manducabitis enim, inquit, azyma cum amaritudine. » Vides ergo quales sunt festivitates Dei. Non recipiunt dulcedinem corporalem; nihil remissum, nihil voluptuosum, aut luxuriosum volunt, sed afflictionem animae, et amaritudinem, humilitatemque deposcunt: quia « qui se humiliat, ipse exaltabitur » apud Deum. Hoc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
& similis factus ẽ illis. ꝓquib heredi¬
tatẽ suã extra iordanis fluenta ꝑcepit.
& at̾ra scã se fecit alienũ. Ille ergo ppłs
accipit hereditatẽ ꝑ mossen: accipit
tr̃am duoꝵ regũ tantũ modo. Non enĩ
amplius potuit moyses int̾ficere nisi
duos reges. quoꝵ t̾ram diuideret ppłis
multa animalia. multaq peccora
habentib. Illis uero qui iordanem
transeunt. iħ̃e diuidit t̾r̾am. quãius
habeant etiã ipsi animalia & pecora.
non tam̃ tanta. quȩ eos exeludant ne
iordanẽ transeant s cum ipsis & muli¬
erib & infantib suis contendunt tͣñ¬
sire iordanẽ & adpatrũ ꝑuenire ꝓmissa.
Illi aut̃ ꝓpt̾ peccora & iumenta & mu¬
lieres suas & infantes. non potuerunt.
transire iordaniẽ. nec ad fidẽ xp̃i quȩ est
t̾ra reꝓmissionis intrare. Increpat tam̃
eos moy ses: & dicit adeos. frẽs ur̃i per

Expanded text:
 similis factus est his ; pro quibus haereditatem suam extra Jordanis fluenta percepit, et a terra se sancta fecit alienum. Ille ergo populus accepit haereditatem per Moysen; accepit terram duorum regum tantummodo. Non enim amplius potuit Moyses interficere nisi duos reges, quorum terram divideret populis, multa animalia multaque pecora habentibus. Illis vero qui Jordanem transeunt Jesus dividit terram: quamvis habeant etiam ipsi animalia, habeant pecora, non tamen tanta quae eos excludant ne Jordanem transeant. Sed cum ipsis et mulieribus, et cum infantibus suis contendunt transire Jordanem, et ad patrum pervenire promissa. Illi autem propter pecora, et jumenta, et mulieres suas, et infantes, non potuerunt transire Jordanem, nec ad fidem Christi, quae est terra repromissionis, intrare. Increpat tamen eos Moyses, et dicit ad filios Ruben
Abbreviated transcription (Latin):
qua priores extra ordinem & seqi¬
& seque¬
strati a cet̾is consequunt᷑ hereditatem
Iumenta inquit & peccora: multa st̃
nobis. hȩc ergo causa ẽ qua pͥoe ppłs
adhereditatẽ illius tr̾ȩ quȩ lacte fluit.A¬
& quȩ melle habundat. que fauus mellis
ẽ. p̃ om̃i t̾ra: non potuit ꝑuenire: nec
uerbum caro factum potuit agnoscere. qr
multa ium̃ta habebat & multa pecora. Ani¬
malis enĩ homo non pot̾ ꝑciꝑe quȩ

Expanded text:
 priores, et extra Jordanem et sequestrati a caeteris, consequuntur haereditatem. Jumenta quoque et pecora multa sunt nobis. Haec ergo causa qua prior populus ad haereditatem terrae illius quae lacte fluit, quae melle abundat, quae favus mellis est prae omni terra, non potuit pervenire, nec Verbum carnem potuit agnoscere, quia multa jumenta habebat et multa pecora. Animalis enim non potuit percipere quae
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte om̃s actus euis qui indiui. no
uersatur officio. & om̃ia gesta ueldicta
quȩ sc̃m dm̃ gerit & dicit. adorationem
reportentur. Si enim oratio hoc solum
intelligatur quod communiter sei¬
mus: neq anna inhis uerbis orasse
uidebit᷑. neq ullus ustoꝵ scdm apłi¬

Expanded text:
perte, omnes actus ejus, qui in divino versatur officio, et omnia gesta vel dicta secundum Deum gerit ac dicit, adorationem esse reputanda. Si enim hoc oratio solum intelligatur, quod communiter scimus; neque Anna his verbis orasse videbitur, neque ullus justorum
Abbreviated transcription (Latin):
non cibo forti: Qm̃ om̃is qui lacte alit᷑
alienus ẽ a sermone iusticie. paruilus
enĩ ẽ. ꝑ fectoꝵ uero est cibus solidus:
qui ꝓ possibilitate sumendi exercitatos
habent sensus. ad discretionem bom ac

Expanded text:
non cibo forti. Omnis enim qui lacte alitur, expers est sermonis justitiae: parvulus enim est. Perfectorum vero est cibus solidus, qui pro possibilitate sumendi, exercitatos habent sensus, ad discretionem boni et
Abbreviated transcription (Latin):
in anes & penitus alieni sunt areb di.
Accipiunt nãq partes desacrificus di¬
uinis: & edunt de hostiis di. Unusquisq
ergo nr̃m primo conuertit᷑ a peccato.
& ex conuersione generat oꝑa iusticie
Postea uero excitata in nobis anna ꝑ
zelum & emulationẽ boni: precem fun¬
dit ad dm̃: ut & ipsa filios generet.
Quales ergo anna que ẽ grã filios gene¬
rat: Qui assideant deo. Grã enim&¬

Expanded text:
inanes et penitus alieni sunt a rebus Dei. inanes et penitus alieni sunt a rebus Dei. Accipiunt namque partes de sacrificiis divinis, et edunt de hostiis Dei. Unusquisque ergo nostrum primo convertitur a peccato, ut ex conversione generet opera justitiae, postea vero excitata in nobis Anna per zelum, et aemulationem boni, precem fundit ad Deum, ut et ipsa filios generet. Quales ergo Anna quae est gratia, filios generat? Qui assideant Deo. Gratia enim
Abbreviated transcription (Latin):
uult effici possessio dĩ. istas sibi duas
iungat uxores. & cũ ipsis sibi nuptias
celebret. Primã sibi iungat. que no¬
bilior ẽ & generosior grãm. Hȩc enim
nobis ꝑfidem pͥma coniungit᷑. sicut &
apłs dicit: grã salui facti estis ꝑfidem.
Sedẽ uero coniungit᷑ fenenene idẽ con¬
uersioni: quia pꝰ grãm credulitatis emen¬
datio fit moꝵ & uitȩ conuersio. S cum
iste sit ordo nuptiarũ: alius cedo ꝓcrea¬
tionis efficitur. Prima namq nobis filios
parit fenenna. quia primos fructus decon¬
uersione ꝓferimus: & prima uisticie ger¬
namq iusticiȩ opus ẽ conuerti a peccatis:
quia nisi ante conuertamur & declinemꝰ
a malo. ñ poterimus de anna effici patres.
nec de gr̃a filios generare. Uideamus ergo
munc unniscuiꝰq differentias. fenennã
filios habet. s qui non assistunt deo. Neq
eiũ tales ẽẽ filii possunt conuersionis:
ut assistant & adhereant deo. Nec tam̃

Expanded text:
vult effici possessio Dei, istas sibi duas vult effici possessio Dei, istas sibi duas jungat uxores, et cum ipsis sibi nuptias celebret. Primam sibi jungat, quae nobilior est et generosior, gratiam: haec enim nobis per fidem prima conjungitur, sicut et Apostolus dicit, Gratia salvi facti estis per fidem . Secundae vero conjungiversioni, quia per gratiam credulitatis emendatio fit morum, et vitae conversio. Sed cum iste sit ordo nuptiarum, alius ordo procreationis efficitur. Prima namque nobis filios parit Phennena, quia primos fructus de conversione proferimus, et prima justitiae gernamque justitiae opus est, converti a peccatis: quia nisi ante convertamur, et declinemus a malo, non poterimus de Anna effici patres, nec de gratia filios generare. « Videamus ergo uniuscujusque differentias. Fennena filios habet, sed qui non assistunt Deo: neque enim tales filii possunt esse conversionis, ut adsistant, et adhaereant Deo, nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
srugiferũ. Iste ergo tam laudabilis turha¬
buit duas uxores: nom̃ uni anna & nom̃
sedę fennenna. habebat aut̃ filios de scd̃a
fenenna. sterilis uero erat prior illa quȩ &
nobilior erat. Similia inuenies etiã in
genesi. Cognata quippe sibi ẽ scriptura di¬
uina. Inuenies ibi primã uxorẽ abiahȩ
saram nobiliorẽ. scdam uero egyptiam
agar ignobilem fuisse: & ante patrem
effectũ abraham de ignobili. quã de no¬
bili. fit tam̃ post modũ etiã de nobili
conuge p̃ater. Ita ergo etiam nunc hel¬
go chana hic qui ẽ possessio
di prius de scda uxore efficit᷑
pater. ⁊qm̃ quidẽ coneluserat ds uul¬
uuam annę. sicut & prius coneluserat
uuluã sare. Post plurimos uero partꝰ
fenennȩ etiã anne uulua orationib.
& p̃cib aꝑit᷑: & efficit᷑ etiã ipsa mat̾ filii
eius quẽ obtulit deo. Quid ergo inse sa¬
eramenti hec contineant uideamus.
fẽnenna int̾pretat᷑ conuersio: anna aut̾
int̾pietat᷑ grã. Unusquisq ergo nr̃mqui

Expanded text:
ri, etc. Iste ergo laudabilis vir habuit duas uxores, nomen uni Anna, et nomen secundae Phenenna. Habebat autem filios de secunda Phenenna, sterilis vero erat prior illa, quae et nobilior erat. Similia invenies etiam in Genesi: cognata quippe sibi est Scriptura divina. Invenies ibi primam uxorem Abrahae Saram nobiliorem; secundam vero Aegyptiam Agar, ignobilem fuisse; et ante patrem effectum Abraham de ignobili quam de nobili. Fuit tamen postmodum etiam de nobili conjuge pater. Ita ergo etiam nunc Helchana hic qui est possessio Dei, prius de secunda uxore efficitur pater: quoniam quidem concluserat Deus vulvam Annae, sicut et prius concluserat vulvam Sarae. Posenennae, etiam Annae vulva orationibus et precibus aperitur, et efficitur etiam ipsa mater filii ejus, obtulit Deo. Quid ergo haec in se sacramenti contineant videamus. Phenenna interpretatur conversio, Anna autem interpretatur gratia. Unusquisque ergo nostrum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
mam ueri altaris quod erat apud ih̃m.
Nichil ergo mireris. si non integram
scientiã trimtatis acceꝑant illi qͥnec
integrum. nec uerum altare construxe¬
rant Ideo deniq nec multi hostes neꝙ¬
mula hostes neq plures reges contraria¬
rum uirtutũ abillis dicunt᷑ ẽẽ deiecti.
Seon inquit tantũ modo regẽ amorreoꝵ.
& og. regem basan. & amalechitas deie¬
cerunt transiordanẽ. Ihe uero ubi du¬

Expanded text:
mam veri altaris, quod erat apud Jesum. mam veri altaris, quod erat apud Jesum. Nihil ergo mireris si non integram scientiam Trinitatis acceperant illi qui nec verum nec integrum altare construxerant. Ideo denique nec multi hostes, neque plures reges contrariarum virtutum ab illis dicuntur esse dejecti. « Seon, inquit, tantummodo regem Amorrhaeorum, et Og regem Basan, et Amalecitas devicerint trans Jordanem. » Je
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sub iħu duce agunt. & ñ integre
decem. qui numerus in om̃ib consũ¬
matus dicit᷑ & ꝑfectus. eadem sine du¬
nũ tudeat᷑ ac mediũ. Quãus enim
ꝑ dñm iħm & saluatorẽ penitentiap̃¬
dicet᷑ ã malis adbona. & detur om̃ib
credentib remissio peccatoꝵ. & om̃ia
quȩ adꝑfectionẽ decadis uidentur
tendere compleant᷑: ta m̃ ꝑfectio uel
sũma tantoꝵ bonoꝵ meo consistit. si
pꝰ hec om̃ia scĩ spc̃ quis gr̃am mereat᷑
acciꝑe. Alioquin nichil in eo ꝑfectum
adhuc tibi euidentius ꝓbem apud
pͥorem ppłm illũ quẽ moyses indua¬
bus semis tribub adumbrabat: non
suisse om̃ia integra & ꝑfecta : declarat
etiã illa historia quȩ in hoc ipso libel
altare quide uerũ erat in illa t̾ra. quã
iħo dispensabat. Isti tam̃ qui erant trais
iordanẽ. idẽ ruben. & gad. & dimidia
trib manasse. fecerunt sibi altare. s
ñ uerũ altare. s trpum habens & for¬

Expanded text:
quae sub Jesu duce aguntur, et non integrae quae sub Jesu duce aguntur, et non integrae decem, qui numerus in omnibus consummatus dicitur et perfectus; eadem sine dunum videatur ac medium. Quamvis enim per Dominum et Salvatorem poenitentia a malis ad bona, et detur omnibus credentibus remissio peccatorum, et omnia quae ad perfectionem de eodem videntur tendere compleantur: tamen perfectio et summa cunctorum bonorum in hoc consistit, si post haec omnia sancti Spiritus quis gratiam mereatur accipere. Alioquin nihil in eo perfectum adhuc tibi evidentius probem, apud priorem populum, illum quem Moyses in duabus et semis tribubus adumbrabat, non fuisse omnia integra et perfecta? Declarat etiam illa historia quae in hoc libro altare quidem verum erat in illa terra quam Jesus dispensabat; isti tamen qui erant trans Jordanem, id est, Ruben et Gad, et dimidia tribus Manasse, fecerunt sibi altare, sed non verum altare, sed quod typum haberet et for
Abbreviated transcription (Latin):
dñs cupierunt uidere quȩ uidemus.
& audire quȩ audimꝰ. s minime po¬
tuerunt. quia ñdũ filiꝰ hominis fuerat
exaltatꝰ. nec tempoꝵ iam uenerat pleni¬
tudo. Hic me etiã aliquid amplius
mouet. Ego puto quod fortasse nec in
aduentu iħ̃u. & in incarnatione eius
s nec si aderucem ducatur iam &¬
consũmet᷑ in om̃ib nec si a mortuis
surrexerit: cuncta nobis ꝑsemet ipsũ
quȩ ꝑfecta sunt pandet. Alia opus
adhuc habemꝰ. qui nobis aꝑiat uniuer¬
geliis dicentẽ. Multa adhuc habeo
quȩ uobis loquar: s non potestis illa
modo audire. Ueniet aũt sp̃c uerita¬
tis. qui a patre ꝓcedit. & de meo accipiet.
& ille uobis in dicabit om̃ia. Uides
quia non solũ apud moysen iste t̾cius
numerus non demonstratur impletꝰ:
s adhuc & ib̾c dicit discipłis siuis.
N ondũ potestis audire. nisi ille para¬
clitus ueniat sp̃c ueritatis: quia ꝑ ip¬
sũ & in ipso adimplet᷑ ꝑfectio tͥnitatis
Nam & quod nouẽ semis trib sunt.

Expanded text:
nus, cupierant videre quae vidimus, et audire quae audivimus; sed minime potuerunt, quia nondum Filius hominis fuerat exaltatus, nec temporum jam venerat plenitudo. Hic me etiam aliquid amplius permovet. Ego puto quod fortasse nec in adventu Jesu et incarnatione ejus Sed nec si ad crucem ducatur, et consummetur in omnibus, nec si a mortuis resurrexerit, cuncta nobis per semetipsum quae perfecta sunt pandit. Aliud adhuc opus habemus, quod nobis aperiat eDominum dicentem: « Multa adhuc habeo quae vobis loquar, dixit, sed non potestis illa modo audire. Veniet autem Spiritus veritatis qui a Patre procedit, et de meo accipiet, et ille vobis indicabit omnia . » Vides quia non solum apud Moysen iste tertius numerus non demonstratur impletus, sed adhuc et Jesus dicit discipulis suis: « Nondum potestis audire, nisi ille Paracletus veniat, Spiritus veritatis; » quia per ipsum et in ipso adimpletur perfectio Trinitatis. Nam quod novem et semis tribus sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nicatur in suũ corpis peccat: non istud
corpus solũ quod templũ dĩ effectum
ẽ. s .&. illua quod dicit᷑. quia om̃is ȩcelia
xp̃i corpus est. E inomnem eccłiam in¬
detur derelinquere qui corpus suum
maculauerit. quia ꝑunũ menbrũ macłã
inom̃e corpus diffunditur. Est & illud
obꝓbrium egs pti. quod si neglexeris: etiã
pꝰ iordanis transitũ. & pꝰ baptismum
sed̾am circuncisionẽ uetustȩ consuetudi¬
nis in usione suggerit᷑. obseruare augu¬
ria. requirere stellarũ cursus: & euentꝰ
ex his futuroꝵ rimari. seruare somnia:
ceterisq huiꝰmodi suꝑstitionib implicari.
Idolatriȩ namq mat̾ ẽ egyptus: ex qua
certum ẽ. huiꝰmodi obꝓbria pullulare.
Quȩ si transito iam iordane susceꝑis.
& istis rursus laqueis illigaris tecũ
sine dubio ohpbria egypti tiahes. Sed¬

Expanded text:
nicatur in corpus suum peccat, non istud corpus solum, quod templum Dei effectum est, sed et illud, quod dicitur, quia omnis ecclesia corpus Christi est. Et in omnem ecclesiam videtur delinquere qui corpus suum maculaverit, quia per unum membrum macula in omne corpus diffunditur. § 1. Est et illud opprobrium Aegypti, quod, si neglexeris, etiam post Jordanis transitum, et post baptismi secundam circumcisionem vetustae consuetudinis inustione suggeritur, observare auguria, requirere stellarum cursus, et eventus ex iis futurorum rimari, servare somnia ceterisque hujusmodi superstitionibus implicari. Idololatriae namque mater est Aegyptus, ex qua certum est hujusmodi opprobria pullulare, quae, si transito jam Jordane susceperis, et his te rursus laqueis illigaveris, tecum sine dubio opprobria Aegypti trahis.
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo pot̾ quis scdo circuncidi
circuncisione carnali. Semel enim¬
quis circuncisus. ultra non habet qđ
scłõ possit auferre. A nobis aut quib
uant᷑. Dicimus enĩ quia ille qui

Expanded text:
quomodo potest quis secundo circumcidi circumcisione carnali; semel enim circumcisus, ultra non habet quod secundo possit auferre. A nobis autem, vuntur. Dicim
Abbreviated transcription (Latin):
excelsa diuin itas reuelata ẽ. Tunc ꝓfec¬
to cũ iordanẽ transirem. & uariis saera¬
mentoꝵ munim̃tis futura arma rer
adp̃lia. & timuerunt inquit iħm.
sicut timuerant moysen. Om̃is qui
sub lege ẽ. timet moysen. Cum uero
ad euangeliũ ex lege transierit: mutata
obseruantia. mutatur & timor. sicut
apłs dicit. Ego aut̃ ꝑlegem. legi mor¬
tuus sum. ut deo uiuã: cum xp̃o cruci-¬

Expanded text:
ejus divinitatis revelata sunt? Tunc profecto cum Jordanem transirem, variis sacramentis futura arma tenerem ad praelia. « Et timuerunt, « inquit, Jesum sicut timuerant Moysen. » Omnis qui sub lege est, timet Moysen; cum vero ad Evangelium ex lege transierit, mutata observantia mutatur et timor, sicut Apostolus dicit: « Ego autem per legem, legi mortuus sum, ut Deo vivam, et cum Christo cruci
Abbreviated transcription (Latin):
libidinũ tradunt & cũ auaritȩ sal¬
sũ poculũ bibunt. in ea aquarum
parte forment᷑ quȩ in mare ꝓfluit.
atq insalsis fluctib deꝑit: pars illa
uͦ quȩ cũ stabilitate ꝑmanet & dulce¬
dinẽ suã seruat. designet eos qui ac

Expanded text:
libidinum tradunt, et cum avaritiae sallibidinum tradunt, et cum avaritiae salsum poculum bibunt, in ea aquarum parte formantur quae in mare profluit, atque in salsis fluctibus deperit; pars vero illa quae cum stabilitate pormanet, et dulcedinem suam servat, designat eos qui a
Abbreviated transcription (Latin):
& it̾ agit ad t̾ram reꝓmissionis magist̾io
tantus aut talis ẽ. qui in illo oedine me¬
reat᷑ ascribi : Si enĩ sit aliquis talis: ce
dent ei fluenta iordanis. & ipsa elem̃ta
uerebunt᷑. Pars aquarũ fluminis retror¬
sum resiliet. ac pꝰtergũ frenabit᷑: pars
uero in mare salsũ rapido lapsu diffu¬
giet. Quod tam̃ nec ipsũ absq misterii
ratione arbitror scriptũ. quod pars
aquarũ iordanis m̃ gat᷑ in mare atq in
amaritudinẽ ꝓfluat᷑: pars uero indul¬
cedinẽ ꝑseueret. Si enĩ om̃s qui bapti¬
tant᷑ acceptã cȩlestis gr̃ȩ dulcedinẽ cus¬
todirent. ut nullus inpeccatoꝵ amari¬
tudinẽ conuerteret᷑: non utiq eẽt scrip¬
tũ quia pars fluminis salsi maris gur¬
giab fuisset immersa. & ideo illa mͥ
uidet᷑ in his uerbis baptitatoꝵ uarietas
designari. quã ipsi nos quod cũ dolore
cõmemoro sepe uidemꝰ accidere. ut hi
qui scm̃ baptisma consequuntur. cũ
se rursũ ad negotia scłi & illecebras

Expanded text:
 agit ad terram repromissionis. Magisterio talis est populus, qui in illo ordine mereatur ascribi. Si enim sit aliquis talis, ut quiescant ei fluenta Jordanis, et ipsa elementa verebuntur: pars aquarum fluminum retrorsum resiliet, et post tergum frenabitur: pars vero in mare salsum rapido lapsu deficiet. Quod tamen nec ipsum absque mysterii ratione arbitror scriptum, quod pars aquarum Jordanis demergatur in mare, atque in amaritudine profluat, pars vero in dulcedine perseveret. Si omnes qui baptizantur acceptam coelestis gratiae dulcedinem custodirent, et nullus in peccatorum amaritudinem verteretur, non utique esset scriptum quia pars fluminis salsi maris gurgitibus fuisset immersa. Et ideo illa mihi videtur in his verbis baptizatorum varietas designari, quam ipsi nos quod cum dolore commemoro saepe videamus accidere, ut hi qui sanctum baptisma consequuntur, cum seipsos rursus ad negotia saecularia et illecebras
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ociosũ uidet᷑. quod ñtres integrȩ
trib sunt istȩ. quȩ ꝑ moysen dispensant᷑.
& illȩ integre nouem quȩ ꝑiħ̃m heredi¬
tate potiunt᷑. s duȩ semis hic. & ibi
nouem semis. & ista una tribus diui
dit᷑ induas partes. ꝑ quã neq hͥ t̾ciꝰ nu¬
merus integer adimplet᷑. neq ibi decimꝰ
ꝑfectȩ & integre consũmat᷑. In quo ar¬
bitror illud indicari. quod & illi pͥores
qui ꝑ legẽ agebant᷑ conti gerint quid̃e
scientiã trinitatis. ñ tam̃ integre & ꝑ¬
fecte. s exparte. Deerat enĩ illis intri¬
nitate. etiam de unigent incarnatio¬
ne cognoscere. Nam licet deaduentu
predicarent. non tamen etiam uidere
& ad ipisci ea quȩ crediderant potueruit.
sicut &. dñs discipłis suis dicit de eis.

Expanded text:
hoc otiosum videtur quod non tres integrae hoc otiosum videtur quod non tres integrae tribus sint istae quae per Moysen dispensantur, nec illae integrae novem quae per Jesum haereditatem potiuntur; sed duae et semis hic, et ibi novem et ser quam neque hic tertius numerus adimpletur, neque ibi decem perfectae et integrae consummantur. In quo arbitror illud indicari, quia illis prioribus qui legem agebant contigerit quidem scientia Trinitatis, nec tamen integre et perfecte, sed ex parte. Deerat enim illis in Trinitate, etiam de Unigeniti incarnatione cognoscere. Nam licet de adventu praedicarent, non tamen etiam videre et adipisci ea quae crediderant potuerunt, sicut et Dominus discipulis suis dixit de his:
Abbreviated transcription (Latin):
Infantes aut̃ & mulieres noneunt
ergo iuiuare potuit ille qui nichil lo¬
eutus ẽ: cuius nichil inuenio quod
legam: cuiꝰ me sermo non instruit.
Mulieres uero dicit apłs infirmũ uas
eẽ. Unde & consequent̾ in firmũ uas
ad conflictum nonuenit ne confringa¬
tur & ꝑeat. Sic namque & de iħudno
in euangeliis dicit᷑: quia calaniũ quas¬
satũ non confregit. Quia ergo mulieres
auiris suis domi doceri iubent᷑. & ma¬
gis in discipłoꝵ quã docentiũ ꝑsona
ponunt᷑ ad auxiliũ meũ nonuenit qͥ¬
amus ergo quid dicunt ad iħ̃m istz
qui ueniunt ex illa t̾ra. quã distribuit
moy ses. Sicut audiuimꝰ aiunt moy¬
sen: ita audiemus & te. Nil tam uerũ.
quã quod om̃is qui audit mos sen:
ille scripsit. Unde & dñs in euangelio
arguens eos quia ex eo quod sibi noncre¬
dunt. nec moyseo credant. dicit. Si cre¬
deretis moysi: crederetis utiq & michi.
De me enĩ ille scripsit. Michi tam̃ nec

Expanded text:
Infantes autem et mulieres non exeuInfantes autem et mulieres non exeuergo juvare potuit qui nihil locutus est; cujus nihil invenio quod legam, cujus me responsum non instruit? Mulierem vero dixit apostolus infirmum vas esse . Inde et consequenter infirmum vas ad conflictum non veniat, ne confringatur et pereat. Sic namque et de Jesu Domino in Evangeliis dicitur: « Quia calamum quassatum non confringet . » Quia ergo mulieres a viris suis domi doceri jubentur, et magis in discipulorum quam in docentium persona ponuntur, in auxilium meum non Ergo quid dicunt ad Jesum isti qui veniunt ex ista terra quam distribuit Moyses? « Sicut audivimus, » aiunt, « Moysen, ita audiemus et te. » Nihil tam verum quam quod omnis qui audit Moysen, aille scripsit. Unde et Dominus in Evangelio arguens eos qui ex eo quod sibi non credunt, nec Moysi credant, dicit: « Si Moysi crederetis, crederetis utique et mihi: de me enim ille scripsit . » Mihi tamen nec
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ acciꝑet. Nec pͥus illis qui ꝑ moy¬
sen accipiunt hereditatẽ. idẽ qui ꝑle
gem placuerunt deo requies datur. n
adiuuent in p̃lus fr̃s suos. Mulieres
tantũ & infantes accipiunt quietem ꝑ
moysen: cet̾i aut̃ non requiescunt. sed
& habenti certam̃ adu̾sũ inimicos id est
contrarias pocestates. quomo do
mauxiliũ mͥ ueniunt. qui ante aduen
tũ xp̃i dñ mei in lege iustificati sunt. Ui¬
de quomodo mͥ ysaẏas p̃stat auxilium:
cum me sermonib suȩ lectionis illumi¬
nat. Uide accinctũ & expeditũ uenientẽ
iheremiã ad auxiliũ nr̃m. & uoluminis
ad auxiliũ nr̃m: cũ nos de xp̃i p̾sentia
& regno & de antixp̃i futura fraude in¬
struit. & p̃munit. Ad ẽ & iherechiel sa¬
cram̃ta nobis cȩlestia inquadriformib
rotarũ circulis signans: & iotam conelu¬
ꝓpħici agminis turmas. & ꝓcedunt õs
succineti lumbos inueritate ꝙͣ p̃dicant.
as. Isti ergo qui uiri fortes sunt arma¬
ti & p̃cinesti lumbos inueritate. exeunc

Expanded text:
atis acciperet. Nec prius illis qui per Moysen accipiunt haereditatem, id est, qui per legem placuerunt Deo, requies non datur, nisi adjuvent in praeliis fratres suos. Mulieres tantum et infantes accipiunt quietem per Moysen, caeteri autem non requiescunt, sed jus, et habenti certamen adversus inimicos, id est, contrarias potestates, quomodo in auxilium veniunt illi qui ante advenficati sunt. Vide quomodo Isaias praestet auxilium, ac me sermonibus suae lectionis illuminet. Vide accinctum et expeditum juvantem Jeremiam ad auxilium nostrum, et voluminis ad auxilium cum nos de Christi praesentia et regno, et Antichristi futura fraude instruit et admonet. Adest et Ezechiel sacramenta nobis coelestia in quadriformibus rotarum circulis signans, et rotam  agminis turmas, et praecedunt nos succinctis lumbis in veritate, quam praedicant as. Isti ergo qui viri fortes sunt, armati et praecincti lumbos in veritate, exeunt
Abbreviated transcription (Latin):
inhumeris ipsoꝵ archa dñi & legis latio
portetur. Beati qui merent᷑ ꝓximi ẽẽ des.
fueris. & igni aꝓpximaueris: multo ꝑ
ignẽ splendidior & rutilantior effulgebis
Si uero supͣ fundam̃tũ inte fidei positũ
consciꝰ tͥ es suꝑedificasse te ligna. fenũ
stipulã. cũ tali edificatione si igni ap¬
ꝓximaueris: consumeris. Beati igit᷑¬
ut ignis eos illuminet ñ adurat.
Saluabit᷑ tam̃ & isrł. s longe posit̾
saluabit᷑. & it̾ agit non sua uirtute.
s aminiculis. & ꝓuidentia sacerdotũ¬

Expanded text:
in humeris eorum arca Domini et legislatio divina portetur. Beati qui merentur proximi esse Deo. fueris, et igni approximaveris, multo per ignem splendidior et rutilantior refulges. Si vero super fundamentum tantae fidei positum, conscius tibi es superaedificasse te ligna, fenum, stipulam ; cum tali aedificatione si igni approximaveris, consumeris. Beati igitut ignis eos illuminet et non adurat. Salvabitur tamen et Israel, sed longe positus salvabitur; et iter agit, non sua virtute, sed adminiculis et providentia sacerdotu
Abbreviated transcription (Latin):
inligno. ñc̃ uiginti nouem pariter
uigulant᷑. & inmensȩ multitudinis
aduersi exercitus ꝓsternunt᷑. & exter¬
minant᷑ om̃s qui scãm t̾ram inim¬
munditiis possident. qui t̾ram fluen¬
tem lac & mel in amaritudine mali¬
a meretrice raab. Exploratores qui mit¬
tunt᷑ ante faciem iħu. possunt & angli
dĩ putari. sicut scriptum ẽ. ecce mitto
angłm meũ ante faciem tuã qui p̃para¬
quo & hoc ipsũ scriptũ ẽ. Deniq de ioħis
aut̃ & publicani credentes baptiati
sunt. Sic ergo & iam in hoo complet᷑.
quod meretrix iħu exploratores susceꝑit.
ꝑ quos ab interitu inimicȩ gentis re¬
fert᷑ erepta. s udeamus tandem q̃
ista sit meretrix. Raab dicit᷑. Raab
uero. int̾pretatur latitudo. Quȩ ẽ ergo
catorib uelut exmeretricatione col
gesta sint. inte uero qui auditor hoꝵ
es: nichil tale gerat. Om̃ia complentur
inte: scđm misticã rationẽ. & enĩ tuqͥ
nuꝑ idolatriȩ tenebris derelictis. eu¬
pis adaudientiã diuinȩ legis accedere:

Expanded text:
r jugulantur, et immensae multitudines adversi exercitus prosternuntur, et exterminantur omnes qui sanctam terram in immunditiis possident, qui terram fluentem lac et mel in amaritudine malitrice Raab. Exploratores isti qui mittuntur ante faciem Jesu possunt et angeli Dei putari, sicut scriptum est: « Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparaquo et hoc scriptum est. Denique de Joannis autem et publicani credentes baptizati sunt . » Sic ergo etiam in hoc completur quod meretrix Jesu exploratores susceperit, per quos de interitu totius inimicae gentis refertur erepta. Sed videamus tandem quae sit ista meretrix. Raab dicitur. Raab vero interpretatur latitudo. Quae est ergo catoribus velut ex meretrice colgesta sunt, in te vero qui nunc auditor horum es, nihil tale geratur, omnia complentur in te secundum mysticam rationem. Etenim tu, qui, nuper idololatriae tenebris derelictis, cupis ad audientiam divinae legis accedere,
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie uacas. Siuero etiã admisticũ
baptismi ueneris fontẽ. & consistente
sacerdotali. & leuitico ordine initiatus
fueris. uenerandis illis magnificisq
sacram̃tis. quȩ norunt illi quos nos¬
se fas ẽ: tu ne etiã sacerdotũ minist̾iis
iordane digresso tr̃am repmissionis
intrabis. In qua te pꝰ moysen suscipit
iħc: & tibi ipse efficitur noui iteneris

Expanded text:
quotidie vacas. Si vero etiam ad baptismi mysticum veneris fontem, et consistente sacerdotali et Levitico ordine, initiatus fueris et venerandis illis magnificisque sacramentis norunt illi quos nosse fas est, tunc cum sacerdotum ministeriis, Jordane digresso, terram repromissionis intrabis: in qua te post Moysen suscipit Jesus, et ipse tibi efficitur novi itineris
Abbreviated transcription (Latin):
deuenerunt. Si ergo ꝓpt̾ nos scͥpta sunt.
age quid cessas: Exeamus adbellũ ut
obpugnet᷑ a nobis ciuitas pͥma huius
mundi: malitia & peccati suꝑba menia
destruant᷑. Cur̃cunspicis forte quotibi
itinere ꝓgrediendũ sit: qui campus cer¬
taminis ẽ expetendus. Nouũ tibi fortas
es. Intrinsecus est mala illa edificatio
quȩ subruenda ẽ. Hostis tuus de tuo
corde ꝓcedit. Non mea uox ista ẽ. s xp̃i.¬

Expanded text:
devenerunt . » Si ergo propter nos scripta sunt, age, quid cessas? Exeamus ad bellum, ut expugnetur a nobis civitas prima hujus mundi, et malitiae, et peccati superba moenia destruantur. Circumspicis fortasse quo tibi itinere progrediendum sit, qui campus certaminis expetendus novum tibi fortasses, intrinsecus est. Mala illa aedificatio quae subruenda est, hostis tuus de tuo corde procedit. Non mea vox ista, sed Chri
Abbreviated transcription (Latin):
si enĩ sunt qui edocent ppłm dĩ exire
de egrpto. de errorib scilicet mundi.
& transire ꝑheremũ uastã. idẽ temp¬
tationũ genera disiersa transcurre¬
re: neq noceri a serpentib qui sunt
morsus demonũ. & malarũ suggesta¬
onũ uenena uitare. Quod & si forte
aliquis ꝑcussus fuerit in heremo a
serpente. ostendant ei ereum serpen¬
tẽ in cruce suspensũ. quẽ qui uiderit
idẽ qui crediderit in eũ. euiꝰ figurã
serpens ille monstrabat. ⁊abrilica ꝑ
hȩc uenena diffugient. Sacerdotalis
& leuiticus ordo ẽ. qui assistit archȩ
testamenti dñi. inqua lex d̃ĩ portatur.
sine dubio ut ipsi illuminent ppłm
de mandatis dĩ. sicut ꝓpħ̃a dicit. Lu¬
cerna pedib meis uerbu tuũ dnẽ:
& lum̃ semitis meis. Hoc lum̃ ꝑsa¬
cerdotes accenditur & leuitas. Quod
si forte aliquis exhoc ordine accensam
lucernã posuerit submodio nonsuꝑ
candelabrũ: ut luceat om̃ib qui ĩ do¬
mo sunt: uideat quid sibi agendum

Expanded text:
si enim sunt qui edocent populum exire de Aegypto, de erroribus scilicet mundi, et transire per eremum vastam, id est, tentationum genera diversa transcurreet neque noceri a serpentibus, qui sunt morsus daemonum et malarum suggestionum venena vitare. Quod si forte aliquis percussus fuerit in eremo a serpente, ut ostendat ei aereum serpentem in cruce suspensum, quem qui viderit, id est, qui crediderit in eum cujus figuram ille serpens monstrabat, diabolica per hoc venena diffugiet; sacerdotalis et leviticus ordo est qui assistit arcae testamenti Domini, in qua lex Domini portatur, sine dubio ut ipsi illuminent populum de mandatis Dei, sicut Propheta dicit: « Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis ; » hoc lumcerdotes accenditur et Levitas. Quod si forte aliquis ex hoc ordine accensam lucernam posuerit sub modio, et non super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt, videat quid sibi agendum
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. &. consideremꝰ quã formã teneant
iste duȩ semis trib. quȩ ꝑmoy sen tram
hereditatis accipiunt. & quã formam
teneant reliquȩ nouẽ semis trib quȩ ꝑ
iħm repmissionẽ t̾re scẽ suscipiunt. Eo
pͥmo omniũ puto. quod impossibile
fuerit fortuitu accidisse. ut hiqui ꝑ mos¬
sen accipunt portionẽ: om̃s pͥmogeniti
eẽnt Ruben namq pͥmogenitꝰ ex lia. &¬
&̃ad pͥmogenitꝰ ex telpha. & mauasses
petorfie sacerdotis eleo poleos. quã acce¬
pit ioseph. Numquã ego mͥ ꝑsuadeo.
ut forturtu acciderit pͥmogenitos ẽẽ
om̃s quib ꝑmoysen decernebat᷑ here¬
ditas. s magis hoc arbitror quod inhis

Expanded text:
 quam formam teneant istae duae semis tribus quae per Moysen terram haereditatis accipiunt; et quam formam teneant reliquae novem semis tribus quae per Jesum repromissionem terrae sanctae suscipiunt. Et primo omnium puto quod impossibile fuerit fortuitu accidisse ut hi qui per Moysen accipiunt portionem, primogeniti essent. Ruben namque primogenitus est ex Lia, Gad primogenitus est ex Zelfa, et Manasses Petefrae sacerdotis Heliopoleos, quam accepit Joseph. Nunquam ergo mihi persuadeo ut fortuitu acciderit primogenitos esse omnes quibus per Moysen discernebatur haereditas; sed magis haec arbitror q
Abbreviated transcription (Latin):
fluenta disgressus ẽ. si scdã ꝑeuange¬
liũ circuncisione purgatus ẽ. p̾titoꝵ
metuat obꝓbria delictoꝵ. Audis quia
hodie abstuli obꝓbriũ ate egypti. Hoc¬
& ineuangłio significat dñs cum dicit.
Remissa sunt tibi peccata tua iam noli
peccare. nequid tibi deterius aecidat
Si enĩ pꝰ remissionẽ peccatoꝵ ultra non
pecces uere ablatũ ẽ ate obꝓbrium e¬
gypti. Si uero itum peccaueris iterũ
inte uetera reuoluunt᷑ obꝓbria. eo ma¬
gis quo multo maioris criminis est
filiũ di conculeare & sanguinẽ testam̃ti
pollutũ ducere quã legem moysi ne¬
gligere. Multo & enĩ maioris obꝓbrii
ẽ. qui pꝰ euangeliũ quã ille qui suble¬
ge positus fornicat᷑: quia iste tollens
menbra. xp̃i facit ea meubra meretricis¬
Uides ergo quam grauiora & cumulatio¬
ra inte obꝓbria si neglexeris reuoluant᷑.
s ed sacrilegii scelere condempnat. quia
dicit᷑ adte. An nescitis quia corpora ur̃a¬

Expanded text:
ta digressus est, si secunda per Evangelium circumcisione purgatus est, praeteritorum metuat opprobia delictorum. Audis quia hodie abstuli a te opprobrium Aegypti. Hoc in Evangeliis significat Dominus, cum dicit: « Remissa sunt tibi peccata tua, sed jam noli peccare, ne quid tibi deterius accidat . » Si enim post remissionem peccatorum ultra non peccas, vere ablatum est a te opprobrium Aegypti; si vero iterum peccaveris, iterum in te vetera revolventur: eo magis quia multo majoris criminis est Filium Dei conculcare, et sanguinem testamenti polluere, quam legem Moysi negligere; multo enim majoris opprobrii est, qui post Evangelium, quam ille qui sub lege positus, fornicatur, quia iste tollens membra Christi, facit ea membra meretricisVides ergo quam graviora et cumulatiora in te opprobria, si neglexeris, revolventur sed sacrilego crimine condemnat, quia dicitur: « An nescitis quia corpora ves
Abbreviated transcription (Latin):
niant etiam si ꝑlegem eruditi sunt:
Quis erit similis paulo: etiã secł̃m
legis obseruantiam: Audi deniq ipsũ
dicentẽ. Scd̾m iusticiã quȩ in lege ẽ
conuersatus sine querela. Ipse tamen

Expanded text:
nes, etiamsi per Moysen eruditi sint, Quis erit similis etiam secundum legis observantiam factorum? Audi denique ipsum dicentem: « Secundum justitiam quae in lege est, conversatus sine querela ; » ipse tamen
Abbreviated transcription (Latin):
& qualis exercitꝰ hostiũ tuoꝵ aduersũ
te de tuo coede ꝓcedit: Isti nobis pͥma
strage fundendi sunt: isti pͥma acie pro¬
st̾nendi. Horum subruere menia. ipsosq
adint̾nitionẽ cedere poterimus. ita ut ñ
relinquamꝰ ex eis qui renuntiet uel respi¬
ret. si iam nullus ex his ꝓrsus in nrͣis co¬
gitationib rediuiuus eruꝑit: tunc nob̾
ꝑ ih̾m dabit᷑ illa requies. ut unusquisq
requiescat subuite sua. & subficu sua.
cũ iam non sit qui ext̾reat filios israbel.
Ueruntam̃ transeunt iordanẽ quadra
tu dñi adbellũ: & tunc dicit scriptura.
dux ppłi illius apudeos quos regebat

Expanded text:
et qualis exercitus hostium tuorum adversum te de tuo corde procedit? Isti nobis prima strage confodiendi sunt, isti prima acie prosternendi sunt. Horum si subruerimus moenia, ipsos quoque ad internecionem caedere poterimus; ita ut non relinquamus qui renuntiet vel respiret. Si jam nullus ex his prorsus in nostris cogitationibus redivivus eruperit, tunc nobis per Jesum dabitur illa requies, ut unusquisque requiescat sub vite sua, et sub ficu sua, cum jam non sit qui exterreat filios Israel. Verumtamen transeunt Jordanem quadragtu Domini ab bellum; et tunc dicit Scriptura: dux populi illius apud eos quos regebat esset
Abbreviated transcription (Latin):
re rubrũ pedib transitũ ẽ. manna de
cȩlo datũ ẽ. fontes inheremo dirupti st̃ lex
ꝑ moy sen data ẽ. signa & ꝓdigia mul¬
a in heremo gesta sunt. & nusquã dr̃
exaltatus eẽ ihc. Ubi uero iordanis tran¬
situr: ibi dicit᷑ & iħ̃u. In hac die incipio
exaltare te inconspectu ppłi Neq enim
ante misteriũ baptismi exaltat᷑ ihe. S
exaltatio eius. & exaltatio in conspectu

Expanded text:
anna de coelo data est, fontes in eremo disrupti sunt, lex per Moysen data est, signa et prodigia multa in eremo gesta sunt, et nusquam dicitur exaltatus esse Jesus. Ubi vero Jordanis transitur, ibi dicitur ad Jesum: In hac die incipio te exaltare in conspectu populi. Neque enim ante mysterium baptismi exaltatur Jesus, sed exaltationis
Abbreviated transcription (Latin):
& auidire quȩ auditis & ñ audierunt.
Erat enĩ fides eoꝵ ñ integra: ꝓ eo quod
non inxp̃m fuerat dispensatio carnis
impleta. & quod nos nunc factũ iam
credimꝰ & impletũ. illi tantũ modo futu¬
rum credebant. Propt̾ea ergo trib illȩ
& salutẽ sint trinitatis. neq tres inte¬

Expanded text:
ire quae vos auditis, et non audierunt . » Non enim erat fides eorum integra, pro eo quod nondum in Christo fuerat dispensatio carnis impleta. Et quod nunc nos jam factum credimus et impletum, illi tantummodo futurum credebant. Propterea ergo tribus illae m sunt Trinitatis; neque tres inte
Abbreviated transcription (Latin):
Ait ergo hic uox iusti. Ego dño canta¬
bo: psallam deo ifrł. Quis putas ita
canore uocis ẽ. & ita sp̃c puri. mentis q
sincerȩ. ut cantilena eius diuinũ delee¬
tare possit auditũ : Ille ꝓfecto ẽ. qui
nullũ habet inse raucum peccati sonũ.
qui nichil offensionis inlĩgua. nichil
cralitudinis inspũ gerit. Iue potest
recte dicere ego dño cantabo. psallam deo

Expanded text:
Ait ergo hic vox justi: Ego Domino cantabo, et psallam Deo Israel. Quis putas ita canorae vocis est, et ita spiritus puri mentisque sincerae, ut cantilena ejus divinum delectare possit auditum? Ille profecto est qui nullum habet in se raucum peccati sonum, qui nihil offensionis in lingua, nihil crassitudinis in spiritu gerit. Ille potest recte dicere: Ego Domino cantabo, psallam Deo
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ asinam splendentẽ dñm benedicere.
& in medio letantium laudare eum. Ibi
dño illud acceptabile ẽ. quod iniusticia
offertur dũo & equitate. & ideo dicitur.
Iusti confortati sunt in isrł. In aliis qui¬
dem gentib qui corporis robore fordiores st̃.
potentes dicuntur inprelio: in isrł uero
qui iustiores sunt ipsi potentes dicunt᷑
in bellis. quia iusticia etiam si uiribus
in firma sit iuncit. in iusticia uero etiã¬
si multos & ualidos ꝓpugnatores ha¬
beat suꝑatur. Sic eigo & in bac gente

Expanded text:
super asinam resplendentem, Dominum benedicere, super asinam resplendentem, Dominum benedicere, et in medio laetantium laudare eum. Qui Domino acceptabile est, quod in justitia offertur et aequitate. Propterea dicit: Justi confortati sunt in Israel. In aliis quidem gentibus qui corporis robore fortiores sunt, illi potentes dicuntur in praelio; in Israel vero qui justiores sunt, ipsi potentiores dicuntur in bellis; quia justitia, etiamsi viribus infirma sit, vincit; injustitia vero, etiamsi multos et validos propugnatores habeat, superatur. Sic igitur in hac gente
Abbreviated transcription (Latin):
meum. iumentum ẽ. Ad uimentum
enum animȩ. & administerium datũ
ẽ. Ego aut̃ sum. idẽ int̾ior homo. qui
ascendi suꝑ iumentum hoc: cui dicit᷑
ut benedicam dñm. Si ergo uere ascen¬
disti suꝑ corpus & suꝑior effectus es. cor¬
poralib desideriis. & motus corporis
tui freno mentis & int̾ioris hominis
moderaminȩ gub̃nantur: dete dicitur
qui ascendisti suꝑ pamentum. ut
benedicas dñm. Quid aut̃ ẽ quod
sequitur supra uehicula inquit seden¬
tes & suꝑ asinas refulgentes: Qui sibi
uidentur eẽ asinȩ refulgentes: Dicit enĩ
scriptura quia oporteat benedicere dnm
eos qui sedent suꝑ uehicula & suꝑ asmas
refulgentes. Michi uelut in locis ita
difficilib tale aliquid uidet᷑. Cum iu¬
mentũ hoc idẽ corpus meũ subiugo ue¬
nerit uerbi dĩ: tunc uebiculum eorporis
mei resplendere incipiet. & asina hȩc
idẽ caro mea tunc refulgere dicit᷑. cumca¬
stitatis ac pudicitiȩ fuerit splendore de¬
corata. & ita recte dicetur anima sedens

Expanded text:
meum jumentum est: ad jumentum enim animae et ad ministerium datum est. Ego autem sum idem interior homo, qui ascendi super jumentum hoc, cui dicitur ut benedicam Dominum. Si ergo vere ascendisti supra corpus, et superior effectus es corporalibus desideriis, et motus corporis tui freno mentis et interioris hominis moderamine gubernantur, de te dicitur: Quia ascendisti super jumentum, ut benedicas Dominum. Quid autem est quod sequitur: Super vehicula, inquit, sedentes et super asinas refulgentes? Quid sibi videntur asinae esse refulgentes? dicit enim Scriptura quia oporteat benedicere Dominum eos qui sedent super vehicula et super asinas refulgentes. Mihi velut in locis ita difficilibus, tale aliquid videtur. Cum jumentum, hoc est, corpus meum sub jugo venerit verbi Dei, tunc vehiculum corporis mei resplendere incipit; et asina haec, id est, caro mea tunc refulgere dicitur, cum castitatis ac pudicitiae fuerit splendore decorata: et ita recte dicetur anima sedens