comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facta auferent᷑ Ñ cont᷑ te stabunt ñ ꝑdurabunt :
ine qͦdi concupiscentiarũ suarũ ꝑibunt᷑. Est enĩ hic
quȩdĩ pena occulta: de illa dicturꝰ ẽ mͦpsalmus
Usq in finẽ pauci uersus s̃: intenti estote Est quȩdã
pena futura gehennȩ ignis : ignis ȩt̃nꝰ futura enim
pena : duas species hab&: Autꝰ inferoꝵ ẽ ubi arde¬
bat diues ille qͥ uolebat sibi stillã aquȩ fallari in lin¬
gua de digito pauꝑis. quẽ ante ianuã suã contẽpse¬
rat: qͣͥndo ait qͣm crucior in hac flamma & altera
ẽ illa infine de qͣ audituri sqͥ ad sinistrã ponendis
ite in ignẽ et̾nũ qͥ paratꝰ ẽ diabolo & Angłis eiꝰ Illȩ
pene manifeste er eo tẽpore qͥndo exitũ fuerit ex
bac uita: Aut finito scło ꝑuentũ ad resurrectionem
mortuoꝵ. Modo gͦ nulla pena ẽ. & penitꝰ impunita
sinit ds̃ peccata usq ad illũ diem ł st & hic quȩdã

Expanded text:
facta auferentur. Non contra te stabunt, non perdurabunt: facta auferentur. Non contra te stabunt, non perdurabunt: igne quodam concupiscentiarum suarum peribunt. Est enim hic quaedam poena occulta: de illa dicturus est modo Psalmus usque in finem. Pauci sunt versus: intenti estote. Est quaedam poena futura, gehennae ignis, ignis aeternus. Futura enim poena duas species habet. Aut inferorum est, ubi ardebat dives ille, qui volebat sibi stillam aquae stillari in linguam de digito pauperis, quem ante januam suam contempserat, quando ait: Quoniam crucior in hac flamma . Et altera est illa in fine, de qua audituri sunt: qui ad sinistram ponendi sunt: Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . Illae poenae manifestae erunt eo tempore, quando exitum fuerit ex hac vita, aut finito saeculo perventum ad resurrectionem mortuorum. Modo ergo nulla poena est, et prorsus impunita sinit Deus peccata usque ad illum diem? Est et hic quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
tur ñ resurgene. Si ñ resurgen& ñ glorificaret᷑
Ergo de torrente in uia bibit: ꝓpt̾ ea exaltauit
cĩput. Exaltatũ ẽ iã caput nr̃m : seqͥnt᷑ eũ m̃bra
siu Sꝑnent᷑ tanqͣm aqua decurrens: Intendit
arcũ suũ : donet infirm̃ t᷑ Minȩ dĩ ñ cessant
arcus dĩ minȩ dĩ Intendit᷑ arcus: nondũ ferit
intend& arcũ suũ: donec infirm̃t᷑ & multi in¬
firmatis : ipsius intentione arcꝰ triti nã hinc
infirmatꝰ eille qͥ dix̃ . quid me iubes facere:
Noluer̃ erigere diu ceruices suas : aduersus ꝑ seue¬
rantiã extenti arcus Nã infirmatꝰ ẽ & ille qͥait:
ne timeamꝰ infirmari. Quandõ infirmor : tunc
potens sũ & cũ a se orar& tolli samulũ carnis qͥd
ei responsũ ẽ : uirtꝰ in infirmitate ꝑficit᷑. Intend&
ferent᷑. Dicturꝰ enĩ eras ñ om̃s sic infirmant᷑ qͦmͦ
ggo ut credant: ꝑ seuerabunt multi in malo suo &
in malitia sua : & de ipsis nichiltimeas. Sic̃ cera lique¬

Expanded text:
tur, non resurgeret, non glorificaretur. Ergo de torrente in via bibit, propterea exaltavit caput. Exaltatum est jam caput nostrum: sequantur eum membrasua. Spernentur tanquam aqua decurrens. Intendit arcum suum, donec infirmentur. Minae Dei non cessant: arcus Dei, minae Dei. Intenditur arcus, nondum ferit. Intendit arcum suum, donec infirmentur. Et multi infirmati sunt ipsius intentione arcus territi. Nam hinc infirmatus est ille qui dixit: Quid me jubes facere? noluerunt erigere diu cervices suas adversus perseverantiam extenti arcus. Nam sic infirmatus est et ille qui ait, ne timeamus infirmari: Quando infirmor, tunc potens sum. Et cum oraret a se tolli stimulum carnis, quid ei responsum est? Virtus in ferentur. Dicturus enim eras: Non omnes sic infirmantur, quomodo ego, ut credant; perseverant multi in malo suo et in malitia sua. Et de ipsis nihil timeas: Sicut cera lique
Abbreviated transcription (Latin):
ea agunt dignis morte : quȩq suꝑius enumerauit
in pęnis eẽ Nã tradidit illos ds̃ dix̃ in concupiscen¬
tias cordis eoꝵ: ut faciant quȩ ñ conueniunt
Ut adulter sit : iã pęna ẽ. Vt m̃dax ut auarus
ut fraudulentꝰ ut homicida : iã penȩ s̃ Cuius
peccati pęnȩ : prioris ap ostasiȩ illius suꝑbiȩ
Initiũ peccati om̃is hominis a postatare a dõ
Et iuitiũ om̃is pec cati: suꝑbia. Prop terea ipsum¬

Expanded text:
t in poenis esse: nam tradidit illos Deus, dixit, in concupiscentias cordis eorum, ut faciant quae non conveniunt. Ut adulter sit, jam poena est; ut mendax, ut avarus, ut fraudulentus, ut homicida, jam poenae sunt. Cujus peccati poenae? Prioris apostasiae, illius superbiae: Initium peccati hominis apostatare a Deo; et initium omnis peccati su
Abbreviated transcription (Latin):
dñs Sꝑnent᷑ tanqͣm aqua decurrens Ñ uosꝰ
t̃reant᷑ fr̃s qͥdã fluuii qͥ dicunt᷑ torrentes: hiema¬
lib aqͥs implent᷑ Noli timere : post paululũ tran¬
sis. decurn& aqua ad tempꝰ ꝑstrepit. mox cessa¬
bit diustare ñ poss̃ Multȩ̃ hereses ĩ emortuȩ
s : cucurrer̃ in riuis suis quantũ potuer̃ decurrer̃
Siccati s̃ riui: uix eoꝵ memoria repꝑit᷑. uł qͥa fuerint
Sꝑnent᷑ tanqͣm aqͥ decurrens. Sed ñ solũ ipsi : totũ
hoc scłm ad tẽpus ꝑstrepit. & querit quẽ trahat
Om̃s impii. om̃s suꝑbi sonantes ad saxa suꝑbie suȩ :¬
quasi aqͥs irruentib & influentib ñ uos treant.
hiemales aquȩ s̃. semꝑ manere ñ poss: Necesse ẽ
decurrant in locũ suũ: in finẽ suũ & tam̃ de isto
torrente scł bibit dñs: passus ẽ enĩ hic ipsũ tor¬
rentẽ bibit: sed in uabibit. sed in transcursu qͥa
in uia peccatoꝵ ñ fcecit. Sed qͥd ait de illo scriptura:
de torrente in uia bibit: ꝓpt ea exaltauit caput

Expanded text:
Spernentur tanquam aqua decurrens. Non vos terreant, fratres, quidam fluvii qui dicuntur torrentes; hiemalibus aquis implentur: nolite timere; post paululum transit, decurrit aqua, ad tempus perstrepit, mox cessabit; diu stare non possunt. Multae haereses jam emortuae sunt: cucurrerunt in rivis suis quantum potuerunt, decurrerunt, siccati ns. Sed non solum ipsi: totum hoc saeculum ad tempus perstrepit, et quaerit quem trahat. Omnes impii, omnes superbi, sonantes ad saxa superbiae suae quasi aquis irruentibus et confluentibus, non vos terreant; hiemales aquae sunt, semper manare non possunt: necesse est decurrant in locum suum, in finem suum. Et tamen de isto torrente saeculi bibit Dominus. Passus est enim hic, ipsum torrentem bibit; sed in via bibit, sed in transcursu, quia in via peccatorum non stetit . Sed quid ait de illo Scriptura? De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput
Abbreviated transcription (Latin):
le uixisti: contẽne p̃sentia qͥb tẽporalit᷑ uiuis. ne te al¬
ligando p̃sentia ñ ꝑmittant ꝑuenire ad fuctura Si enĩ
p̾sens uita te delectat: aurẽ in t̾ra posuisti. Sitius p̃teri¬
tis etiã recro labentib delectaris: aurẽ de cauda obtu¬
rasti debesgͦ ire ad lucẽ exire de tenebris: audire uo¬
cc̃ medicam̃ti medicati a sapiente. ut iã in luce ambulaos
& exultans dicas Quȩ retro oblitꝰ: in ea quȩ ante s̃ ex¬
tentꝰ. Ñ dix̃ quȩ retro oblit᷑: & ex p̃sentib delectatꝰ sũ

Expanded text:
le vixisti; contemne praesentia, quibus temporaliter vivis, ne te alle vixisti; contemne praesentia, quibus temporaliter vivis, ne te alligando, praesentia non permittant pervenire ad futura. Si enim praesens vita te delectat, aurem in terra posuisti: si tuis praeteritis etiam retro labentibus delectaris, aurem de cauda obturasti. Debes ergo ire in lucem, exire de tenebris, audita voce medicamenti medicati a sapiente; ut jam in luce ambulans, et exsultans dicas: Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus . Non dixit: Quae retro oblitus, et ex praesentibus delecta
Abbreviated transcription (Latin):
forte querimꝰ aliqͥd & in eo qđ dr̃ aspis ita aures clau¬
dere ut una carũ int̾ra p̾̃mat. alterã cauda oppil&:
qͥd sibi uult hoc: in cauda : posteriora utiq in telligun¬
aui s. Prgo p̃terita qđ iã tergũ oport& ponere. ut in ea
quȩ nob ꝓmittunt᷑ intendamꝰ gͦ nec ex p̃terita uita nr̃a
nec exp̃senti delecta ri debemꝰ. hoc enĩ mon& apłs dices
Quẽ g̃ fructũ aliqͣndo habuistis in qͥb nunc erubescitis:
reuocat arccordandis cũ delectatione p̃teritis & cũ qͥdã
concupiscentia firuendi: ne redeamꝰ corde in egyptũ qͥd
de p̾sentib : q̃mͦ iub& etiã ipsa contemni: ñ respicien¬
tes inqͥt quȩ uident᷑ sed quȩ ñ uident᷑ Quȩ enĩ uiden¬
dur tẽporalia s̃: quȩ aũ ñ uident᷑ et̃na ltẽ de p̃senti uita
dicit. Si in hac uita tantũ inxp̃o sꝑantes sumꝰ: miserabili¬
ores sumꝰ om̃ib hominib obliuiscere gͦ p̃terita qͥb ma¬

Expanded text:
forte quaerimus aliquid et in eo quod dicitur aspis ita aures claudere, ut unam earum in terram premat, alteram cauda oppilet? Quid sibi vult hoc? In cauda, posteriora utique intelliguntur; ergo praeterita, quo jam tergum oportet ponere, ut in ea quae nobis promittuntur intendamus: ergo nec ex praeterita vita nostra, nec ex praesenti delectari debemus. Hoc enquando fructum habuistis in his in quibus nunc erubescitis ? Revocat a recordandis cum delectatione praeteritis, et cum quadam concupiscentia fruendi, ne redeamus corde in Aegyptum. Quid de praesentibus? quomodo jubet etiam ipsa contemni? Non respicientibus, inquit, quae videntur, sed quae non videntur. Quae enim videntur, temporalia sunt: quae auantum in Christo sperantes sumus, miserabiliores sumus omnibus hominibus . Obliviscere ergo praeterita, quibus ma
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ contriuit dentes eoꝵ in ore ipsoꝵ Ideoq ubi ñ
poss̃ lubrica fallacia serpere ut aspides: aꝑta
uiolentia fremunt ut leones: ꝓ siliunt & seaiunt
Armatȩ turbȩ circũ cellionũ : dant st̾ragẽ quantã¬

Expanded text:
Deus contrivit dentes eorum in ore ipsorum. Ideoque ubi non Deus contrivit dentes eorum in ore ipsorum. Ideoque ubi non possunt lubrica fallacia serpere ut aspides, aperta violentia fremunt ut leones. Prosiliunt et saeviunt armatae turbae Circumcellionum; dant stragem quanta
Abbreviated transcription (Latin):
leges s̃ anfalse : si uere leges s̃. credat᷑ eis Si falsȩ
s̃ quare uteris eis : dixisti ꝓ consuli. catholicꝰsũ ex¬
clude hereticũ quȩ siuit ille unde ꝓbaret᷑ hereticus.
ꝓtulisti conciliũ tuũ. ostendisti qđ eũ damnaueris
Ille uł cohibens uł ñ intelligens usus ẽ tam̃ lege
sic̃ uidex: & fecistide uidice qđ de te ñ uis facere
uteris ad tuã correctionẽ : ecce eicit hereticũ tuũ.
ex lege imꝑatoris sui. quare tũ ex eadẽ lege ñuis
uitte eiciãt: Replicamꝰ qđ fecistis Ecce ba siligȩ
tenebunt᷑ a maximianistis: modo a uob̵ tenentur
exdusi s̃ exeis maximianiste . E xtant iussiones ꝓ¬
consulũ: extat memoria gestoꝵ. Apparitores ac¬
cipiunt᷑ ciuitates excitant᷑ pellunt᷑ homines
de locissuis Quare : qͥa hereticis qua lege pel¬
lunt᷑ : responde. Uideamꝰ : si nondũ contritis̃ den¬
tes ur̃i in ore urõ falsa lex ẽ ñ ualeat in hereticũ
tuũ. Uera lex ẽ : ualeat & inte Ñ ẽ qđ respondean :

Expanded text:
leges sunt? Si verae sunt, credatur eis: si falsae sunt, quare uteris eis? Dixisti proconsuli: Catholicus sum, exclude haereticum. Quaesivit ille unde probaretur haereticus: protulisti concilium tuum, ostendisti quod eum damnaveris. Ille vel connivens, vel non intelligens, usus tamen est lege sicut judex: et fecisti de judice quod de te non vis facere.uteris ad tuam correctionem? Ecce ejecit haereticum tuum ex lege imperatoris sui: quare te ex eadem lege non vis ut ejiciat? Replicamus quod fecistis: ecce basilicae tenebantur a Maximianistis, modo a vobis tenentur; exclusi sunt ex eis Maximianistae: exstant jussiones proconsulum, exstant memoriae Gestorum; apparitores accipiuntur, civitates excitantur, pelluntur homines de locis suis. Quare? Quia haeretici sunt. Qua lege pelluntur? Responde: videamus si nondum contriti sunt dentes vestri in ore vestro. Falsa lex est? Non valeat in haereticum tuum. Vera lex est? Valeat et in te. Non est quod respondeant;
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiã loqͥmini : recta uidicate filii hominum
Nunic aũ quia alia loq uimini alia iudicatis
hypo chritȩ estis. Quid. me temptatis.
Niunc aũ conterã dentes ur̃as in ore ur̃o
Ostendite mͥ numinũ & demonstrau er̃ ei Et

Expanded text:
justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Nunc autem quia alia loquimini, alia judicatis, hypocritae estis: quid me tentatis? Nunc conteram dentes vestros in ore vestro: ostendite mihi nummum. Et demonstraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
suo in se sententiã dicere. Calumniari uolebant
ei ꝓp ter tributũ Ñ dix̃ ille. lic& reddere tributũ
aut ñ lic& reddere & uolebat dentes eoꝵ quib
inhia bant ut morderent conterere: sed in ore ipaꝵ
uole bat. Si dicen&. soluat᷑ cesari tributũ: ca¬
lum marent᷑ illi qđ maledixis s& genti ui depꝵ
eam tributariã faciendo Ex peccato enĩ tribu¬
tũ reddebant humiliati: sic̃ illis in lege p̾dictũ
erat Tenemꝰ illũ auint maledictorẽ gentis nr̃ȩ : si nos
iusserit tributũ ꝑ soluere Si Autem dixerit
nolite soluere : tenemꝰ eũ qđ contra dixerit nobis
deuotos eẽ cȩsari. Talẽ bici pitẽ laqueũ : quasi
capiendo dño posuer̃. Sed ad quẽ uenerant : qui¬
ñ nouerat conterere dentes eoꝵ in ore ipsoꝵ
Ostendite mͥ nummũ in qͥt Quid me tempta tis
hẏpochritȩ : de tributo soluendo cogitatis. iustitiã
facere uultis. consiliũ iustitiȩ quęritis: si uere

Expanded text:
suo in se sententiam dicere. Calumniari volebant suo in se sententiam dicere. Calumniari volebant ei propter tributum: non dixit ille, Licet reddere tributum, aut, non licet reddere. Et volebat dentes eorum, quibus inhiabant ut morderent, conterere; sed in ore ipsorum volebat. Si diceret, Solvatur Caesari tributum; calumniarentur illi quod maledixisset genti Judaeorum, eam tributariam faciendo. Ex peccato enim tributum reddebant humiliati, sicut illis in Lege praedictum erat. Tenemus illum, aiunt, maledictorem gentis nostrae, si nos jusserit tributum persolvere: si autem dixerit, Nolite solvere, tenemus eum quod contradixerit nobis devotos esse Caesari. Talem bicipitem laqueum quasi capiendo Domino posuerunt. Sed ad quem venerant? Qui noverat conterere dentes eorum in ore ipsorum. Ostendite mihi nummum, inquit. Quid me tentatis, hypocritae? De tributo solvendo cogitatis? justitiam facere vultis? consilium justitiae quaeritis? Si vere
Abbreviated transcription (Latin):
noli ire ꝑ angustã. Si aũ gauaris uetustate quadã pe
Unde exuant᷑ nisi ieris ꝑ angustã portã nisi fueris a¬
quoꝵ : qͥb: in dignatio ẽ sic̃ similitudo serpentis : &
aspidis obturantis auressuas ne exaudiat uocẽ in can¬
tantiũ & medicam̃ti medicati a sapiente qͥd illis fecit
dñs: contriuit dentes eoꝵ in ore ipsoꝵ factũ ẽ hoc
pͥmo: factũ ẽ & mͦ fit. Sed sufficer& fr̃s mei ut di¬
lectatione p̃teritoꝵ alterã ideo nolebant audire¬
tollent nob̵ & locũ & gentẽ: utiq qͥ nolebant ꝑdere
locũ ad t̾rã colliserant aurẽ sua : & ideo noluer̃ audi¬
re uerba illa medicata a sapiente. Dictũ ÷ de illis &
qđ auari erant & a matores pecuniȩ : & om̃is uita
obturabant. intendat caritas ur̃a. Dñs qͥd fecit : con¬
triuit dentes eoꝵ in ore ipsoꝵ. Quid ÷ in ore ipsoꝵ:
ut ore suo contra se ꝓnuntiarent : coegit illos ore

Expanded text:
noli ire per angustam. Si autem gravaris vetustate quadam pecnoli ire per angustam. Si autem gravaris vetustate quadam pecUnde exuuntur, nisi ieris per angustam, nisi fueris aQuorum? Quibus indignatio est sicut similitudo serpentis, et aspidis obturantis aures suas, ne audiat vocem incantantium, et medicamenti medicati a sapiente. Quid illis fecit Dominus? Contrivit dentes eorum in ore ipsorum. Factum est; hoc primo factum est, et modo fit. Sed sufficeret, fratres mei, ut dilectatione praeteritorum, alteram ex delectatiotollent nobis et locum et gentem ? Utique nolebant perdere locum, ad terram colliserant aurem suam; et ideo noluerunt audire verba illa medicata a sapiente. Dictum est de illis et quod avari erant et amatores pecuniae: et omnis vita obturabant. Intendat Charitas Vestra: Dominus quid fecit? Contrivit dentes eorum in ore ipsorum. Quid est, in ore ipsorum? Ut ore suo contra se pronuntiarent: coegit illos ore
Abbreviated transcription (Latin):
rito p̃dicans merito exultat lingua eiꝰ p̃dicans ueri¬
tatẽ in luce noua: deposita uetere tunica & ad hoc enĩ
ual& astutia serpentis ad quã nos imitandã dñs ad¬
hortat᷑ Ait enĩ ł stote astuti sic̃ serpentes Quid ÷ a
stuti sic̃ serpentes : offer om̃ia m̃bra tua ꝑcutienti :
dũ caput inte serues Caput uiri: xp̃c. Sed grauat
quasi pondꝰ corii cuiꝰdã : & quasi senecta ueteris ho¬
minis Audi apłm dicentẽ. Exuentes uos ueterem
hominẽ: induentes nouũ & qͦmͦ exuo inqͥs ueterẽ ho¬
minẽ : imitare a stutiã serpentis: Quid enĩ facit ser¬
pens ut exuat se ueterẽ tunicã: coartat se ꝑ foram̃
angustũ & ubi in qͥs inuenio hoc foram̃ angustũ : audi
Arta & angusta uia ẽ quȩ ducit ad uitã : & paucis qui
ingrediunt᷑ ꝑ eã : Reformidas eã : & ñ ius ambula¬
re qͥa paucis ibi Vbi ponenda ẽ uetꝰ tunica : alibi po¬
ni ñ potest Ut siuis uetustate impediri. grauari. p̃mi

Expanded text:
icans veritatem in luce nova, deposita vetere tunica. Et ad hoc enim valet astutia serpentis, ad quam nos imitandam Dominus exhortatur. Ait enim: Estote astuti sicut serpentes . Quid est, astuti sicut serpentes? Offer omnia membra tua percutienti, dummodo caput integrum serves. Caput viri, Christus . Sed gravat quasi pondus corii cujusdam et quasi senecta veteris hominis. Audi Apostolum dicentem, Exuentes vos veterem hominem, et induentes novum . Et quomodo exuo, inquis, veterem hominem? Imitare astutiam serpentis. Quid enim facit serpens, ut exuat se veterem tunicam? Coarctat se per foramen angustum. Et ubi, inquis, invenio hoc foramen angustum? Audi: Arcta et angusta est via quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui ingrediuntur per eam . Reformidas eam, et non vis ambulare, quia pauci sunt? Ibi ponenda est vetus tunica, et alibi poni non potest. Aut si vis vetustate impediri, gravari, premi,
Abbreviated transcription (Latin):
nalo qͥ cũ sitis mali: Si uere gͦ ius titiã loqͥmini
recta iudicate filii hominũ. Nonne iustitiã locu¬
ti estis quando dixistis. magister scimꝰ quia
tori ur̃o ostendebatis. & eiꝰ imaginẽ in ur̃is
cordib delebatis: nonne au ditũ ẽ qͥd
locuti fueritis. & ex ꝑtũ ẽ quẽ ad modũ iudica¬
ueritis: uonne uos cruci fixistis eũ. quẽ iustũ
eẽ dixeratis : Siuere gͦ iustitiã loquimini : re¬
cta iudicate filii hominũ. Ut qͥd audio locu¬
tionẽ urãm. scimꝰ qͥa iustus es. cũ p̃uideã
ui diciũ urm. crucifige. crucifige : si
uere gͦ iustitiã loquiminu: & reliqua
Quid eã fecistis seui endo ad uersus
dm̃ qͥ homo erat & occidenido regem ur̃m:
Ñ enĩ ideo rex ñ erat futurus. qͥa occisus
ẽ a uobis resurrecturus: Intitulo ubi
scriptũ erat rex iudȩoꝵ posito suꝑ erucẽ
diũi linguis trib hebraica greca. latina:
rex ur̃ ẽ. Ecce resurrexit. & in cęlo rex

Expanded text:
mali? Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Nonne justitiam locuti estis, quando dixistis: Magister, scimus quia tori vestro ostendebatis, et ejus imaginem in vestris cordibus delebatis? Nonne auditum est quid locuti fueritis, et expertum est quemadmodum judicaveritis? Nonne vos crucifixistis eum quem justum esse dixeratis? Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Utquid audio locutionem vestram, Scimus quia justus es; cum praevideam judicium vestrum, Crucifige, crucifige? Si vere ergo justQuid enim fecistis saeviendo adversus Deum qui homo erat, et occidendo regem vestrum? Non enim ideo rex non erat futurus, quia occisus est a vobis resurrecturus. In titulo ubi scriptum erat, Rex Judaeorum, posito super crucem Domini, linguis tribus, hebraica, graeca, latina ,rex vester est. Ecce resurrexit, et in coelo rex
Abbreviated transcription (Latin):
quodã natꝰ es in uiscerib matris: Non enĩ exuisce¬
rib. tantũ nascit᷑ homo: sed iniuscerib Prius
nascit᷑ in uiscerib:: ut possit nasci de uiscerib
ꝓpt̃ ea dictũ ẽ & mariȩ. qđ enĩ natũ ẽ inte. despũ
scõ ẽ hondũ deilla natũ erat: sed iã in illa
natũ erat łrgo nascunt᷑ iitra uiscera ȩccłae qͥdã
paruuli: & bonũ ẽ ut formati exeant ne abortu
labant᷑. Generi a mat̃ ñ abortiat. Si patiens
fuenis us queqꝰ formeris usquȩ qͦ inte certa sit do¬
crina ueriatis continere tedebent mat̾na uis.¬
cera Si aũ impatientia tua concusserit latera
matris. cũ dolore qͥdem te excutit foras: sed magis
tuo malo qͣͥm suo alienatis peccatores a uulua
er auer auentre qͥa locuti s̃ falsa. Ideo gͦ erra¬

Expanded text:
quodam natus es in visceribus matris. Non enim ex viscequodam natus es in visceribus matris. Non enim ex visceribus tantum homo nascitur, sed et in visceribus. Prius nascitur in visceribus, ut possit nasci de visceribus. Propterea dictum est de Maria: Quod enim natum est in ea, dest . Nondum de illa natum erat, sed jam in illa natum erat. Ergo nascuntur intra viscera Ecclesiae quidam parvuli; et bonum est ut formati exeant, ne abortu labantur. Generet te mater, non abortiat. Si patiens fueris, usquequo formeris, usquequo in te certa sit doctrina veritatis, continere te debent materna viscera. Si autem impatientia tua concusseris latera matris, cum dolore quidem te excutit foras, sed magis tuo malo quam suo. 6. Alienati sunt peccatores a vulva, erraverunt a ventre, locuti sunt falsa. Ideo ergo erra
Abbreviated transcription (Latin):
locut s̃ falsa & cũ iniqͥtatẽ loquunt᷑ falsa lo¬
quant᷑. qͥa fallax ẽ iniqͥtas : & cũ iustitiã loquu¬
nt salsa loquunt᷑ qͥa aliud ore ꝓfer̃ aliud
q ds̃ p̃cogno uit homines peccatores. etiã in u¬
tens matrũ Nã unde cũ pregnans eẽt rebecca
& geminos in utero portare dictũ ẽ. iacob dilexi.
esaũ aũ odio habui : dictũ ẽ enĩ: maior serui& mi¬
nori Sccultũ ibi iudiciũ dĩ. Sed tam̃ auulua. id ÷
ab illa origine alienatis peccatores. Peccatores
unde alienati: Aueritate. Unde alienati: apa¬
tra beata a uita beata. anforte alienati ab ipsa
uulua & qͥ peccatores alienatis a uulua : qui
enĩ nascerent᷑ si ibi ñ tenerent᷑ : aut qͥ hodie
uiuerent ut hȩc sine causa audirent. nisi nasce¬
rent : forte gͦ aquadã uulua alienatis pecca¬
tores : in quã dolores patiebat᷑ caritas ꝑ apłm
diciũ qđ forte ñ nõsti Carnalis es ad huc : conce¬
ptus es Eo ipso qđ accepisti nom̃ xp̃i : sacram̃to

Expanded text:
loquuntur; quia fallax est iniquitas: et cum justitiam loquuntur, falsa loquuntur; quia aliud ore proferunt, aliud quia Deus praecognovit homines peccatores etiam in uteris matrum. Nam unde cum adhuc praegnans esset Rebecca, et geminos in utero portaret, dictum est: Jacob dilexi, Esaü autem odio habui ? Dictum est enim: Major serviet minori. Occultum ibi judicium Dei; sed tamen a vulva, id est, ab ipsa origine alienati sunt peccatores. Unde alienati? A veritate. Unde alienati? A patria beata, a vita beata. An forte alienati ab ipsa vulva? Et qui peccatores alienati sunt a vulva? Qui enim nascerentur, si non ibi tenerentur? Aut qui hodie viverent, ut haec sine causa audirent, nisi nascerentur? Forte ergo a quadam vulva alienati sunt peccatores, in qua dolores patiebatur charitas, per dicium quod forte non nosti. Carnalis es adhuc, conceptus es: eo ipso quo accepisti nomen Christi, sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
medicam̃tũ : nondũ erat medicatũ. Ad uentu dñi : me¬
dicatũ ẽ medicam̃tũ hoc illi ferre ñ potuer̃ Quia
enĩ ñ curabant᷑ medicam̃to: medicatũ ẽ ipsũ medica¬
m̃tũ aduentu dñi lã scephanꝰ medicam̃tũ medicatũ
in cantabat. hoc illi audire noluer᷑ unde medicatũ
ẽ medicam̃tũ. Contra hoc : aures clauser̃ Ñ ibi hoc
fecer̃ : ubi nominatꝰ ẽ xp̃c. indignati ogͦ eoꝵ: sic̃ in¬
dignatio serpentis : Quid aures clauditis: ex pecta¬
te. Audite & si potueritis sȩuite: Quia nolebant
nisi sȩuire : noluer̃ audire qđ si audirenit : forte
de sȩurent indignatio eoꝵ : sic̃ indignatio scrpen

Expanded text:
medicamentum nondum erat medicatum: adventu Domini memedicamentum nondum erat medicatum: adventu Domini medicatum est medicamentum; hoc illi ferre non potuerunt. Quia enim non curabantur medicamento, medicatum est ipsum medicamentum adventu Domini. Jam Stephanus medicamentum medicatum incantabat; hoc illi audire noluerunt: unde medicatum est medicamentum, contra hoc aures clauserunt. Nam ibi hoc fecerunt, ubi nominatus est Christus. Indignatio eorum, sicut indignatio serpentis. Quid aures clauditis? Exspectate, audite; et si potueritis, saevite. Quia nolebant nisi saevire, noluerunt audire. Quod si audirent, forte desaevirent. Indignatio eorum, sicut indi
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ : & ñ solũ ñ facientes. sed om̃ino ut ñ faciant
audire nolentes factũ ÷ hoc : & in primis tẽporib
fidei. Stephanꝰ martyr p̃dicabat ueritatẽ : & tanqͣm
tenebrosis m̃tib ut eas in lucẽ educen& incantabat¬
Atubi uenit ad cõmemorationẽ xp̃i. quẽ illi om̃ino
audire nolebant qͥd de cis scriptura dicit qͥd de cis¬
scriptura dicit qd de illis narrat : clauser in qͥt aures
suas quid aũ postea fecerint: passio stephani declara
Ñ erant surdi: sed fecer̃ se surdos quia enĩ aures pa¬
tentes in corde ñ habebant. uiolentia tam̃ uerbi p
aures carnis irruens etiã ipsis aurib: cordisuim fa¬
ciebat : clauser̃ & aures corporis & ier̃ ad lapides
Ecce aspides surde duriores lapidib: : qͥb incanta¬
torẽ suũ lapid auer̃ Ñ audier̃ uocẽ in cantantis &
medicati medicati a sapiente . quid ÷ medicam̃tũ me¬
dicatũ a sapiente : forte medicam̃tũ confectũ dicat

Expanded text:
Dei, et non solum non facientes, sed omnino ne faciant Dei, et non solum non facientes, sed omnino ne faciant audire nolentes. 8. Factum est hoc et in primis temporibus fidei. Stephanus martyr praedicabat veritatem, et tanquam tenebrosis mentibus, ut eas in lucem educeret, incantabat: ubi venit ad commemorationem Christi, quem illi omnino audire noluerunt, quid de eis Scriptura dicit? quid de illis narrat? Clauserunt, inquit, aures suas. Quid autem postea fecerint, passio Stephani narrata declarat. Non erant surdi, sed fecerunt se surdos. Quia enim aures patentes in corde non habebant, violentia tamen verbi per aures carnis irruens, etiam ipsis auribus cordis vim faciebat: clauserunt et aures corporis, et ierunt ad lapides . Ecce aspides surdae, duriores lapidibus quibus incantatorem suum lapidaverunt: non audierunt vocem incantantis, et medicamenti medicati a sapiente. Quid est medicamentum medicatum a sapiente? Forte medicamentum confectum, dicat
Abbreviated transcription (Latin):
ptura dĩ. eundũ ẽ & ad spectacula teatri qͥa dicit apłs
ñ sic pugillor quasi aerẽ cedens. sugillari enĩ ẽ : pan¬
cratiũ facere: lã qͥa hinc data ẽ similitudo spectacula
ista deletare nos debent : Aut qͥa dix̃ qͥ in agone con¬
tendit ab om̃ib abstinens ẽ ꝓpt̃ ea agonistica ista
uana & ludicra deb& affectare xp̃i anꝰ : actende qd
ibi dicat᷑ ad similitudinẽ : qͥd moneat᷑ ad ꝓhibitionẽ
lta gͦ & hic data ẽ quȩdã similitudo de marso qͥ incan¬
tat ut educat aspidẽ de tenebrosa cauerna : utiq in
lucẽ uult educere. Illa aũ amando tenebras suas qͥb:
se inuolutã occultare dr̃. qđ cũ exire noluerit. recu¬
sans tam̃ audire illas uoces qͥb: se cogi sentit. allidit
unã aurẽ t̾rȩ & de cauda obturat alterã : atq ita
uoces illas quantũ potest euitans. ñ exit ad in cantan¬
tẽ huic similes dix̃ sp̃s dĩ qͦsdã ñ audientes uerbũ

Expanded text:
ptura Dei; eundum est et ad spectacula theatri, quia dicit Apostolus: ptura Dei; eundum est et ad spectacula theatri, quia dicit Apostolus: Non sic pugillor, quasi aerem caedens; pugilari enim est pancratium facere. Jam quia hinc data est similitudo, spectacula ista delectare nos debent? aut quia dixit, Qui in agone contendit, ab omnibus abstinens est ; propterea agonistica ista vana et ludicra debet affectare christianus? Attende quid tibi dicatur ad similitudinem, quid moneatur ad prohibitionem. Ita ergo et hic data est quaedam similitudo de Marso, qui incantat ut educat aspidem de tenebrosa caverna: utique in lucem vult educere; illa autem amando tenebras suas quibus se involutans occultat, dicitur quod cum exire noluerit, recusans tamen audire illas voces quibus se cogi sentit, allidit unam aurem terrae, et de cauda obturat alteram, atque ita voces illas quantum potest evitans, non exit ad incantantem. Huic similes dixit Spiritus Dei quosdam non audientes verbum
Abbreviated transcription (Latin):
multo meliꝰ om̃ib hominib: nouit N enĩ frustra hoc dix̃
nisi qͥa fieri potest ut uerũ sit illud qđ audicuimꝰ de a¬
spide Aspis cũ cepit pati in cantatorẽ marsũ qͥ eã
qͥbusdã carminib ꝓprius euocat sic̃ s̃ multa etũ ma¬
gica: audite qͥd faciat. Sed interĩ hoc attendite frs hoc
enĩ p̃loquendũ ẽ : ne qͥsquã ueluti hȩsitans audiat Non
undecũq dat᷑ similitudo ab scripturis laudat᷑ ipsa res
sed tantũ inde similitudo trahit᷑. Ñ enĩ laudauit iniquũ
uidicẽ. qͥ nolebat audire illã uiduã & nec dm̃ timebat
nec hominẽ reuerebat᷑ & tam̃ inde similitudinẽ dñs
trax̃. Nec illũ laudauit pigrũ qͥ tres panes ñ ꝓpt̃ ami¬
citiã dedit petexti sed tedio uictus. & tam̃ & inde simi¬
litudinẽ dedit & de reb: gͦ ñ laudandis trahunt᷑ scđm
quendã modũ non nullȩ similitudines Aut si ꝓpt̃ ea
putatis cundũ eẽ ad marsos qͥa hoc audistis in scri¬

Expanded text:
multo melius omnibus hominibus novit. Non enim frustra hoc dixit, nisi quia fieri potest ut verum sit etiam illud quod audivimus de aspide. Aspis cum coeperit pati incantatorem Marsum, qui eam quibusdam carminibus propriis evocat, sicut sunt multa etiam magica, audite quid facit. Sed interim in hoc attendite, fratres: hoc enim praeloquendum est, ne quisquam veluti haesitans audiat: non, undecumque datur similitudo, ab Scripturis laudatur ipsa res, sed tantum inde similitudo trahitur. Non enim laudavit iniquum judicem qui nolenec homines reverebatur: et tamen inde similitudinem Dominus dedit. Nec illum laudavit pigrum, qui tres panes non propter amicitiam dedit petenti: sed taedio victus, et tamen inde similitudinem dedit. De rebus ergo non lquemdam modum nonnullae similitudines. Aut si propterea putatis eundum esse ad Marsos, quia hoc audistis in Scri
Abbreviated transcription (Latin):
ecđȩ : ueritas man&. quisq ab hoc uentre eccłȩ
separatꝰ fuerit. necesse ẽ falsa loqͥt᷑ Necesse ẽ
inqͣm falsa loquat᷑ qͥ aut concipi noluit. aut quẽ con¬
ceptũ mat̾ excussit. Inde heretici clamant contra
eugłiũ ut de his potiꝰ loquam᷑. qͦs dolemꝰ excussõs
Recitamꝰ eis ł cce xp̃c dix̃ Oportebat xp̃m pati.
& amortuis resurgere tercia die A gnosco ibi ca¬
put nr̃m. agnosco sponsũ nr̃m agnosce & tuspon
sam mecũ Uide quid sequit᷑ Predicari in nomine
gentes: incipientib ab herłm . Ñ dico huc ueni
ipsa ad te uenit Illi aũ obsurdescentes aduersus
euangłiũ : & ñ nos ꝑmittentes legere uerba dĩ quȩ
se uctant custodisse a flamina & uolunt delere
lingua. loquunt᷑ sua. loquunt᷑ inania: Ille tradi¬
dit & ille tradidit: immo & ego dico. & ille tra¬
didit & ille tradidit: & uerũ dico. Sed qͥd ad me
nec tumͥ quos nominas ex euangłio legis nec
ego qͦs nomino ex euangłio lego Auferant᷑ de me¬

Expanded text:
s ab hoc ventre Ecclesiae separatus fuerit, necesse est falsa loquatur: necesse est, inquam, falsa loquatur, qui aut concipi noluit, aut quem conceptum mater excussit. Inde haeretici clamant contra Evangelium: ut de his potius loquamur quos dolemus excussos. Recitamus eis: Ecce Christus dixit, Oportebat Christum pati, et a mortuis resurgere tertia die. Agnosco ibi caput nostrum, agnosco ibi sponsum nostrum: agnosce et tu mecum sponsam, vide quid sequitur: Praedicari in nomine gentes, incipientibus ab Jerusalem: non dico, Huc veni; ipsa ad te venit. Illi autem obsurdescentes adversus Evangelium, et non nos permittentes legere verba Dei, quae se jactant custodisse a flamma et volunt delere lingua, loquuntur sua, loquuntur inania: Ille tradidit, et ille tradidit. Imo et ego dico, Et ille tradidit, et ille tradidit: et verum dico. Sed quid ad me? Nec tu mihi quos nominas ex Evangelio legis, nec ego quos nomino ex Evangelio lego. Auferantur de me
Abbreviated transcription (Latin):
dicasti. Ergo & cũ loque baris iustitiã : ñ uere
loquebaris. Si gͦ uere iustitiã loqͥmini:
recta uidicate filii hominum. quando
mͥ de iustitia respondebas: erubescendo non
fatendo lo quȩbaris. Sed ad causam p̃sentẽ iã
ueniamꝰ si plac&. Uox ẽ enĩ illa dulcis &

Expanded text:
dicasti. Ergo et cum loquebaris justitiam, non vere dicasti. Ergo et cum loquebaris justitiam, non vere loquebaris: Si enim vere justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Quando mihi de justitia respondebas, erubescendo, non fatendo loquebaris. 3. Sed ad causam praesentem jam veniamus, si placet. Vox est enim illa dulcis et
Abbreviated transcription (Latin):
mortuũ te mortuũ cogita ut uiuas. Sed aliud iub&
Auaritia : iub& contra dñm ds̃ aliud: aliud a uaritia
Aliud in paradẏ̃sõ conditor nr̃: aliud de trans uerso
seductor serpens. Ueniat in m̃tẽ : prior casus tuus
ꝓpterea mortalis ꝓpt̃̾ea laborans: ꝓpt̾ ea in sud ore
uultꝰ tui panẽ comedes : ꝓpt̃ ea spinas & tribulos
tibi t̃ra generat Exꝑim̃to disce: qđ noluisti p̃cepto
Sed uincit cupiditas cur ñ potiꝰ ueritas : & ubi est
qđ loquebaris : ecce cogitas aurũ negare : ecce co¬
gitas heredi amicitui ꝓrsus abscondere In troga¬
uerã paulo ante qͥd sit cariꝰ & qͥd sit meliꝰ aurũ an
fides quare aliud dicis aliud eligis: ñ times uocẽ¬
hanc si uere iustitiã loquimini. recta iudicate filii
hominũ : ecce locutus es mͥ meliorẽ eẽ fidem: &
in udicio tuo melius duxisti aurum q̃sic iudica¬
sti: ut locutus es. Uera locutus es: & falsa iu¬

Expanded text:
mortuum, te mortuum cogita ut vivas. Sed aliud jubet mortuum, te mortuum cogita ut vivas. Sed aliud jubet avaritia, jubet contra Deum; Deus aliud, aliud avaritia; aliud in paradiso conditor noster, aliud de transverso seductor serpens. Veniat in mentem prior casus tuus: propterea mortalis, propterea laborans, propterea in sudore vultus tui panem comedens, propterea spinas et tribulos tibi terra generat : experimento disce, quod noluisti praecepto. Sed vincit cupiditas: cur non potius veritas? Et ubi est quod loquebaris? Ecce cogitas aurum negare, ecce cogitas haeredi amici tui prorsus abscondere. Interrogaveram paulo ante quid sit charius, et quid sit melius, aurum an fides. Quare aliud dicis, aliud agis? Non times hanc vocem, Si vere justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum? Ecce locutus es mihi meliorem esse fidem, et in judicio tuo melius duxisti aurum. Non sic judicasti ut locutus es: vera locutus es, et falsa ju
Abbreviated transcription (Latin):
rediturũ sẽ sꝑans & ab amico qđ de derat recepturũ
Vt humana s̃ mortuus ẽ hab& heredẽ: reliquit
filiũ. Ignorat filiꝰ qͥd pat̃ habuerit : qͥd tͥ cõm̃da¬
ẽlex. qđ ñ tͥ uis fieri aliine fecens. Te ipsũ co¬
gita cõm̃dasse. nulli tuoꝵ dixisse : mortuũ eẽ filiũ
reliqͥsse &uid enĩ uelles a tuo amico p̃stari: respon¬
de iudica causa ludicis tribunal ẽ inm̃te tua:
sed & ibi ds̃ ad ẽ accusatrix conscientia tortor
timor. in reb humanis es: in societa te humana
detineris Cogita qͥd uelles p̃stan filio tueAbami¬
co tus noui qͥd respondeat tibi cogitaciotua Sic uidica
sic̃ audis Iudica : uox erit. uox ueritatis ñ tac& ñ labus
damat. uociferat᷑ ex corde Adhibe aurẽ : ibi esto cum
filio & micitiu. Uides fortasse etiã indigentẽ uagari
nesciea tẽ qͥd pat̾ eiꝰ habuerit ubi posuerit cui cõm̃da¬
uerit. Cogita & filiũ tuũ : fac illũ uiuere quẽ contemnis

Expanded text:
rediturum se spernas, et ab amico quod dederat recepturum: rediturum se spernas, et ab amico quod dederat recepturum: ut humana sunt, mortuus est, habet haeredem, reliquit filium; ignorat filius quid pater habuerit, qQuod tibi non vis fieri, alii ne feceris. Teipsum cogita commendasse, nulli tuorum dixisse, mortuum esse, filium reliquisse: quid ei velles a tuo amico praestari? Responde, judica causam: judicis tribunal est in mente tua; sedet ibi Deus, adest accusatrix conscientia, tortor timor. In rebus humanis es, in societate humana detineris: cogita quid velles praestari filio tuo ab amico tuo. Novi quid tibi respondeat cogitatio tua: sic judica, sicut audis. Judica, vox erit. Vox veritatis non tacet; non labiis clamat, sed vociferatur ex corde: adhibe aurem; ibi esto cum filio amici tui. Vides fortasse etiam indigentem vagari, nescientem quid pater ejus habuerit, ubi posuerit, cui commendaverit: cogita et filium tuum, fac illum vivere quem contemnis
Abbreviated transcription (Latin):
udicate filui bominũ Ñ sit iustitia labioꝵ¬
sed & factoꝵ. Si enĩ alit̃ agis quã loqueris
bona loqueris. & male iudicas. Sic enim
agis : quomꝰ uidicas Int̾rogatus qͥd sit meliꝰ aurum
anfides ñ usq adeo ꝑuersus & diuisus es ab om̃i
ueritate ut aurũ melius eẽ respondeas. Preponis gͦ
untrogat᷑ auro fidẽ: locutꝰ es iuscitiã audisti palmũ
Siuere gͦ iustitiã loquimini : recta iudicate filii ho¬
Uminũ & ubi ꝓbabo ñ te ita ut locutꝰ es iudicare:
iã teneo responsionẽ tuã : p̃ponentẽ auro fidem
łcce nescio unde Amicꝰ uenit: & nullo teste aurã cõ¬
m̃ dauit . Solus hoc nouit : &tu. qͣntũ ad homines at̃¬
tina E st ibi & aliꝰ tescis qͥ ñ uidet᷑ & uid&: & ille tͥ
aurũ in sẽcreco & in cubi culo tuo. forte remotis
om̃ib arbitris cõm̃dauit. Testis ẽ qͥ adẽ ñ in cubi¬
culo parietũ: sed in cubilib conscientiarũ ur̃a rum
Comm̃dauit ille atq discessit: nulli suoꝵ notũ fecit

Expanded text:
udicate, filii hominum. Non sit justitia labiorsed et factorum. Si enim aliter agis quam loqueris, bona loqueris, et male judicas. Si enim agis quomodo judicas? Interrogatus quid sit melius, aurum an fides, non usque adeo perversus et devius es ab omni veritate, ut aurum melius esse respondeas: praeponis ergo interrogatus auro fidem; locutus es justitiam. Audisti Psalmum? Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Et ubi probabo non te ita ut locutus es judicare? Jam teneo responsionem tuam praeponentem auro fidem. Ecce nescio unde amicus venit, et nullo teste aurum commendavit; solus hoc novit, et tu, quantum ad homines attinet. Est ibi alius testis qui non videtur et videt: et ille tibi aurum in secreto et in cubiculo tuo, forte remotis omnibus arbitris, commendavit; testis qui adest, non in cubiculo adest parietum, sed in cubilibus conscientiarum vestrarum. Commendavit ille atque discessit, nulli suorum notum fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
sed qđ nos dicimꝰ Audite qͥd dicit eugłiũ. Nolumꝰ
audire. Alienati s̃ peccatores auulua : errauer̃
auentre. locutis falsa Nos loquam uera qͥ audi¬
uimꝰ uera : qđ dñs dicit ñ qđ homo dicit. Potest
fieri ut homo m̃tiat᷑ ñ potest fieri ut uenitas
m̃tiat᷑ Ex ueritatis ore agnosco xp̃m ip sam
ueritatẽ ex ueritatis ore agnosco: eccłam par¬
ticipẽ ueritatis Nemomͥ falsa loquat᷑ qͥ errauit
abutero in uiscerib ȩccłe srimo uiderim
quid me uell& docere. Uideo alienatũ auulua. uideo
errasse a uentre & auditurꝰ sũ abeo qͥd nisi falsa : erra
scđm similitudinẽ serpentis : Quisi dixerimꝰ qd ÷ qđ di¬
xisti: seqͥt᷑ sic̃ aspidis surdȩ. Vnde surdȩ : & obturan¬
tis aures suas. Ideo surdȩ : qͥa obturat aures suas quȩ¬

Expanded text:
sed quod nos dicimus audite: quod dicit Evangelium nolumus audire. Alienati sunt peccatores a vulva, erraverunt a ventre, locuti sunt falsa. Nos loquamur vera, quia audivimus vera; quod Dominus dicit, non quod homo dicit. Potest fieri ut homo mentiatur: non potest fieri ut veritas mentiatur. Ex veritatis ore agnosco Christum, ipsam veritatem: ex veritatis ore agnosco Ecclesiam, participem veritatis. Nemo mihi falsa loquatur, qui erravit ab utero in visceribus Ecclesiae: primo viderem quid me vellet docere. Video alienatum a vulva, video errasse a ventre, et auditurus sum ab eo, quid nisi falsa? Erravesecundum similitudinem serpentis. Quasi dixerimus, quid est quod dixisti? sequitur, Sicut aspidis surdae. Unde surdae? Et obturantis aures suas. Ideo surdae, quia obturat aures suas. E
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ qđ illi damnati ñ deberent tenere basilicas
& ꝓnuntia uit ꝓconsul ex lege Ex qͣ lege : quę
lata ẽ contͣ hereticos Si contra hereticos & contͣ
te. Quare in qͥt contͣme : ñ enĩ ego hereticꝰ sũ Si tu
hereticꝰ ñ es: falsȩ s̃ illȩ leges . Ab eis enĩ imꝑatorib

Expanded text:
tum est quod illi damnati non deberent tenere basilicas, tum est quod illi damnati non deberent tenere basilicas, et pronuntiavit proconsul ex lege. Ex qua lege? Quae lata est contra haereticos. Si contra haereticos, et contra te. Quare, inquit, contra me? non enim ego haereticus sum. Si tu haereticus non es, falsae sunt illae leges: ab his enim
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunionis coꝵ int̃ qͦs utiq & uos estis : Siueres
logss mualeant & in uos hercticos Si falsȩ s̃ leges
quare ualent contra urõs hereticos : fr̃s paululũ
aduertite intelligite qđ diximꝰ. Quando eger̃ cau¬
sas suas ad uersus maximianistas ut eos a sedam¬
natos & scismaticos suos eicerent de locis quȩ illi loca
tenebant antiquitꝰ & successerant ep̃is decessorib:
suis uolentes illos inde excludere eger̃ legib pi¬
blicis ad iudices uener̃ dixer̃ se catholicos ut pos¬
sent excludere hereticos. Quare te dicis catholi¬
cũ ut excludat᷑ hereticꝰ & ñ potiꝰ es catholicꝰ nesis
exclusus hereticꝰ mcatholicus es : ut ualeas ad ex¬
dudeaidũ hereticũ Iudex enĩ ñ poss&: nisi legib
suis iudicare Dixer̃ se catholicos: admissi sunt
agere dixer̃ illos hereticos. Quȩsiuit unde ꝓbare¬
tur: lectũ ẽ conciliũ bagaitanũ ubi damnatisunT
maximia nistȩ insertũ ẽ actis ꝓ consularib ꝓba¬

Expanded text:
communionis eorum, inter quos utique et vos estis. Si verae sunt leges, valeant et in vos haereticos; si falsae sunt leges, quare valent contra vestros haereticos? Fratres, paululum advertite, et intelligite quod diximus: quando egerunt causas suas adversus Maximianistas, ut eos a se damnatos et schismaticos suis ejicerent de locis, quae illi loca tenebant antiquitus, et successerant episcopis decessoribus suis; volentes illos inde excludere, egerunt legibus publicis, ad judices venerunt, dixerunt se catholicos, ut possent excludere haereticos. Quare te dicis catholicum, ut excludatur haereticus, et non potius es catholicus, ne sis exclusus haereticus? Modo catholicus es, ut valeas ad excludendum haereticum. Judex enim non posset nisi legibus suis judicare. Dixerunt se catholicos; admissi sunt agere: dixerunt illos haereticos; quaesivit unde probaretur: lectum est concilium Bagaitanum, ubi damnati sunt Maximianistae; insertum est Actis proconsularibus, proba
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ restẽ longã. qͥd ÷ aliud qͣm ue his quoꝵ manus
conectunt iniqͥtatẽ: & qͥa unꝰ qͥsq peccatis suis
constringit᷑. sic & peccatis suis cedit᷑: dñs male
uersantes in tẽplo. flagello de resticulis facto ex¬
lusit Sed ñ uis mͦ difrũpi uincula tua : quia ñ sen¬
tis uincula tua &iã delectant te: & uoluptatis
Senties in fine : cũ dicet᷑. Ligate illi manꝰ & pedes:
& ꝓicite eũ in tenebras exteriores. ibi erit flecus
& stridor dentiũ Ex horrescis. times pectꝰ tendis
dicis mala eẽ peccata. bonã eẽ iustitiã. Siueregͦ
iustitiã loqͥmini: recta iudicate filii hominũ In
uita ur̃a inueniant᷑ uerba urã : in factis ur̃is co¬
gnoscant᷑ libia ura. Nolite gͦ conectere in iqͥtatẽ:
qͥa uob̵ alligaturã adhibebit᷑ qͥeqͥd conectitis
q̃ audiunt: Ñ om̃s tam̃: & qͥ ñ audiunt p̃cognitis

Expanded text:
sicut vestem longam : quid est aliud, quam vae his quorum manus sicut vestem longam : quid est aliud, quam vae his quorum manus connectunt iniquitatem? Et quia unusquisque peccatis suis constringitur, sicut et peccatis suis caeditur, Dominus male versantes in templo flagello de resticulis facto exclusit . Sed non vis modo disrumpi vincula tua, quia non sentis vincula tua; etiam delectant te, et voluptati sunt: senties in fine, cum dicetur, Ligate illi manus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium . Exhorrescis, times, pectus tundis; dicis mala esse peccata, bonam esse justitiam. Si vere ergo justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. In vita vestra inveniantur verba vestra; in factis vestris cognoscantur labia vestra. Nolite ergo connectere iniquitatem; quia vobis ad alligaturam adhibebitur quidquid connectitis. Non audiunt; non omnes tamen: et qui non audiun
Abbreviated transcription (Latin):
spondit forte aliqua dura & mala mathematicꝰ
currit᷑ ad aruspicẽ ut expiet᷑. Respondit aruspex
ñ se posse expiare: maleficus quęrit᷑ & qͥs om̃ia
pos sit num erare. quȩ coneetunt᷑ peccata pec¬
catis: Itu qͥtatẽ manꝰ ur̃ȩ conectunt quã diu
conectis: ligas peccatũ peccato. Te solue a pec¬
catis Sed ñ possũ in qͥt Clama ad illũ In¬
felix ego homo qͥs me liberabit de corpore
mortis huius : ueni& enĩ gr̃a dĩ: ut delectet
te iustitia. sic̃ delectabat iniqͥtas & homo
qͥ ex uinculis resolutus es excla mab ad dm̃ dis¬
rupisti uinicula mea. quid ÷ disrupisti uincula
mea nisi remisisti peccata mea: audi quia
uincula s Respord& scriptura. Uincalis
peccatoꝵ suoꝵ : uaꝰ quisq constringit᷑ Ñsolũ
uincula sed & criniculi s. qͥ funt intor
quendo: hoc ẽ qđ peccatis peccata coneete¬
bas. Uehis qͥ trahunt peccata sua sic̃ restem
longuã isaias clamat. Uehis qͥ trahunt peccatũ

Expanded text:
spondet forte aliqua dura et mala mathematicus; spondet forte aliqua dura et mala mathematicus; curritur ad aruspicem ut expietur: respondet aruspex non se posse expiare; maleficus quaeritur. Et quis omnia possit numerare quae connectuntur peccata peccatis? Iniquitates manus vestrae connectunt. Quamdiu connectis, ligas peccatum peccato: te solve a peccatis. Sed non possum, inquis. Clama ad illum: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus . Veniet enim gratia Dei, ut delectet te justitia, sicut delectabat iniquitas; et homo qui ex vinculis resolutus es, exclamabis ad Deum: Disrupisti vincula mea . Quid est, disrupisti vincula mea, nisi, remisisti peccata mea? Audi quia vincula sunt: respondet Scriptura, Criniculis peccatorum suorum unusquisque constringitur . Non solum vincula, squendo: hoc est quod peccatis peccata connectebas. Vae his qui trahunt peccata sicut restem longam, Isaias clamat. Vae his qui trahunt peccata
Abbreviated transcription (Latin):
ur ẽ xp̃c qͥa rex om̃iũ xp̃c : qm̃ ipsius ẽ regnũ
& ip se dominabit᷑ gentiũ. Si gͦ rex ẽ : ecce an¬
te quã ueniat dicit uob Ad huc̃ loquor inquit:
notidũ iudico qui sic clamo cõminando: nolo
quare ista uob dico: & enĩ in corde iniqͥtates
oꝑamini in t̾ra. iniqͥtatẽ forte: in corde Audiqͥd
sequit᷑ & cor suũ sequunt᷑ manꝰ & cordi suo famu¬
lant᷑ manus cogitat᷑ & fit Aut ñ ideo ñ fit ñ
quia nolumꝰ. sed qͥa ñ possumꝰ: Quic qͥd uis & ñ
ur̃e conectunt. Quid ÷ conectunt: de peccato
peccatũ : & ad peccatũ peccatũ ꝓpt̾ peccatũ
Quid ẽ hoc: furtũ facit: peccatũ ẽ Uisus
ẽ : occidere quęrit eũ a qͦ uisus ẽ: Conexũ ẽ
peccatũ peccato ꝑmiserit ds̃ occulto iudicio
occidere eũ : quẽ uoluit occidere Senitit sciri:
quȩrit & alterũ occidere. conexuit terciũ: Dũ ea
molit᷑ forte ne inueniat᷑. aut qͥa fecit ne conuin¬
cat᷑ consulit mathematicũ : additũ ẽ quartũ. Re¬

Expanded text:
m ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium . Si ergo rex est, ecce, antequam veniat, dicit vobis: Adhuc loquor, inquit, nondum judico; qui sic clamo comminando, nolo Quare ista vobis dico? Etenim in corde iniquitates operamini in terra. Iniquitates forte in corde solo? Audi quid sequitur: et cor suum sequuntur manus, et cordi suo famulantur manus, cogitatur et fit; aut ideo non fit, non quia nolumus, sed quia non possumus. Quidquid vis, et non pvestrae connectunt. Quid est, connectunt? De peccato peccatum, et ad peccatum peccatum, propter peccatum. Quid est hoc? Furtum fecit, peccatum est: visus est, occidere quaerit eum a quo visus est; connexum est peccatum peccato. Permiserit Deus occulto judicio occidere eum quem voluit occidere; sentit sciri, quaerit et alterum occidere; connexuit tertium. Dum ea molitur, forte ne inveniatur, aut quia fecit ne convincatur, consulit mathematicum; additum est quartum. Re