comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
predicauit. uerũ etiã quib dam
dedit: s tamen baptismũ suũ
in remissionem peccatorũ dare
ñ potuit. Remissio etenĩ peccato¬
rum: in solo nobis baptismate xp̃i
tribuitur. Notandũ itaq quod
dicitur: predicans baptismũ pe¬
nitentiȩ in remissionem peccatoꝵ¬
qm̃ baptisinũ qd peccata solueret
quia dare ñ poterat predicabat.
ut sicut incarnatũ uerbũ patris
preturrebat uerbo p̾dicationis.
ita baptismũ penitentiȩ guo pec¬
presentiaui redemptoris. ipsum
quoq eius baptisina precedendo
fieret uubra ueritatis. Sequit᷑.

Expanded text:
it, verum etiam quibusdam dedit, sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio etenim peccatorum in solo nobis baptismo Christi tribuitur. Notandum itaque quod dicitur: Praedicans baptismum poenitentiae in remissionem peccatom baptismum quod peccata solveret, quia dare non poterat, praedicebat. Ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae quo pecpraesentiam Redemptoris, ipsum quoque ejus baptisma praecedendo fieret umbra veritatis. CXV.
Abbreviated transcription (Latin):
nura ysaie propħe: uox claman¬
tis in ceserto. parate uaui clñi.
rectas facite seuutas euis. Idem
uero iohannes baptista requisitꝰ
quis esset: respondit. E go uox
clamantis in deserto Quisicut
ante dictũ est. ideo uor a propħa
uocatus ẽ: quia uerbũ preibat.
Qͥd autẽ clamaret. aperit᷑ cũ sub¬
clitur. Parate uia lñi: uectas faci¬
mnis qui fidem rectam &. bo¬
naoꝑa predicat. qͥd aliud
quam uenienti dño ad̃ corda au¬
chientium uiam parat᷑: in hec ius
gr̃e penetret. lumen ueritatis illu¬
stret. ut rectas deo semiltis faciat
dũ mundas in animo cogitationes
ꝑ sermonẽ bone p̃dicationis for¬
mat: Oũus uallis implebit᷑ & oĩs
mons & collis humiliabit Quid

Expanded text:
e: Vox clamantis in deserto, Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus . Idem vero Joannes Baptista requisitus quis esset, respondit, dicens: Ego vox clamantis in deserto . Qui, sicut ante per nos dictum est, ideo vox a propheta vocatus est, quia verbum praeibat. Quid autem clamaret aperitur cum subditur: Parate viam Domini, rectas facimnis qui fidem rectam et bona opera praedicat, quid aliud quam venienti Domino ad corda audientium viam parat? ut hgratiae penetret, lumen veritatis illustret. Ut rectas Deo semitas faciat, dum mundas in animo cogitationes per sermonem bonae praedicationis format? « Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis hum
Abbreviated transcription (Latin):
t stetit rapsaces. & clamauit
uoce magna uidaice: & lixit.
Audite uerba regis magni regis
assyriorũ. Hec cticit rex. Non se¬
ducat uos etechias. quia ñ pocerit
eruereuos: & non uobis tribuat
fituciam exechias suꝑ dũo dicens.
Eruens liberabit nos dñs: ñ dabit᷑
ciuitas ista m̃ manu regis assytio

Expanded text:
Rabsaces, et clamavit voce magna Judaice, et dixit: Audite verba regis magni regis Assyriorum. Haec dicit rex: Non seducat vos Ezechias, quia non poterit eruere vos. Et non vobis tribuat fiduciam Ezechias super Domino, dicens: Eruens liberabit nos Dominus: non dabitur civitas ista in manu regis A
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ regem gentium & pͥncipes iudeo¬
rum. predicationis eus temꝑa di¬
signant᷑. Quia autẽ gentilitas co¬
ligenda erat. & uidea pro culpa
ꝑfidiȩ disꝑgenoa. ipsa quoq des¬
cripcio terreni pͥncipatus ostendis
q̃m &e in romana republica unus
prefuisse describitur. & in iudes
regio ꝑ quartã partem plurim¬
principabant᷑. Uoce etenĩ nr̃i
redemptoris dicitur: om̃e reg¬
nũ in seipsum diisũ desolabit᷑.
Liquet gͦ qd̃ ad finem regni ui¬
dea ꝑlienerat: quȩ tot regit.
diuisa subiacebat. Apte quoq
ñ solum quib regib s quib etiã
sacerdotib actum sit demonstra¬
tur: ut quia illum ioħes bapti¬
sta predicaret. qui simul rex &
sacerdos existeret. lucas eugłista
predicationis eius temꝑa. ꝑ reg¬
num & sacerdotiũ designauit.

Expanded text:
ncipes Judaeorum praedicationis ejus tempora designantur. Quia autem gentilitas colligenda erat, et Judaea pro culpa perfidiae dispergenda, ipsa quoque descriptio terreni principatus ostendit, quoniam et in Romana republica unus praefuisse describitur, et in Judaeae regno per quartam partem plurimprincipabantur. Voce enim nostri Redemptoris dicitur: Omne regnum in seipso divisum, desolabitur . Liquet ergo quod ad finem regni Judaea pervenerat, quae tot regibus divisa subjacebat. Apte quoque non solum quibus regibus, sed quibus etiam sacerdotibus actum sit demonstratur. Ut quia illum Joannes Baptista praedicaret, qui simul rex et sacerdos existeret, Lucas evangelista praedicationis ejus tempora per regnum et sacerdotium design
Abbreviated transcription (Latin):
& aurum terrȩ illius optimũ est
ibi ꝙ inuenitur dellium: & lapis
gion: ipse est qui circuit omnẽ terrã
ethiopie. Nomen uero fluminĩs
tercis tygris: ipse uadit contra
assirios. E luuius uero quartus
ipse est euphrates. fr̃a . uͭi. Ee
hominem. & posuit eum
in paradẏso uoluptatis: ut oꝑare

Expanded text:
et aurum terrae illius optimum est, ibique invenitur bdellium et lapis on: ipse est qui circuit omnem terram Aethiopiae. Nomen vero fluminis tertii, Tigris: ipse vadit contra Assyrios. Fluvius autem quartus, ipse est Euphrates. C. IX. hominem, et posuit eum in paradiso voluptatis
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ meȩ. Numqͥd mare sũ ego aut cetus.
qͥa circiundedisti me carcere: łe .iii.
id ixero consolabitur me lectulus
meus. & releuabor loquens. ecũ
in stratumeo: terrebis me ꝑ somnia.
& ꝑ uisiones horrore concuties. Quam
obrem elegit suspendiũ anuna mea:
& mortem ossa mea. Desꝑaui: nequa-¬
quã ultra iam uiuam. Parce michi:
nichil enum sunt dies mea. Quid est ho¬
qͥa Magnificas cuni: aut quid

Expanded text:
e meae numquid mare sum ego aut cetus quia circumdedisti me carcere si dixero consolabitur me lectulus meus et relevabor loquens mecum in strato meo terrebis me per somnia et per visiones horrore concuties quam ob rem elegit suspendium anima mea et mortem ossa mea desperavi nequaquam ultra iam vivam parce mihi nihil enim sunt dies mei quid est hoquia m
Abbreviated transcription (Latin):
cius. Sicut cernus desiderat unbrã
et sicut mercẽnarius prestolatur
fuie oꝑis sui. sic et ego habus
menses uacuos. & noctes laboriosas
enumerai mͥ. Si dormiero: dicoqͥn¬
do consurgam: E rursum expecta¬
bo uesꝑam: & eplebor doloribꝰ usq
nduta est caro mea putredine. & sor

Expanded text:
ios. Sicut cervus desiderat umbram, et sicut mercenarius praestolatur finem operis sui: sic et ego habui menses vacuos, et noctes laboriosas enumeravi mihi. Si dormiero, dicam quando consurgam? et rursum exspectabo vesperam, et replebor doloribus usque nduta est caro mea put
Abbreviated transcription (Latin):
dauid. Michol autẽ filia saul dili¬
gebat eum: & saulmagis cepit cime¬
re dauid. Factus q est saul inimicꝰ
dauid cunctis diehꝰ. E egressi sunt
pͥncipes philistinorum. A pͥcipio
autẽ egressionis eorũ: prudentius
se agebat dauid. quã om̃s serui sa-¬
ul. W celebre factum est nom̃ eius
nimis. Loquutꝰ est autẽ saul ad io¬
nathan filium suũ. e ad om̃s seruoᷤͤ
suos: ut occiderent dauid. Porro
ionachas filius saul: diligebat da¬
uid ualde. W indicauit ionachas
dauid dicens. Querit saul pater
meus: occidere te. Quappcer obser¬
ua te queso mane: & manebis clam.
ꝙ absconderis. Ego autem egredi¬
ens stabo iuxta patrem meũ. in agro
ubicumq fuerit. & ego loquar dete
ad patrem meũ: & quodcũq uidem
Ro /oquutus est ergo ionachas de
dauid bona: ad saul patrem suum.
Dixitq: ad eum. Ne pecces rex inser
uum tuũ daiuid. quia ñ peccauit tͥ.
⁊ oꝑa eius bona sunt ualde tibi.
& posuit animã suam in manu sua.

Expanded text:
Ms. est cum David. Michol autem filia Saul diligebat eum. Et Saul magis coepit timere David: factusque est Saul inimicus David cunctis diebus. Et egressi sunt principes Philisthinorum: a principio autem egressionis eorum, prudentius se geest nomen eius nimis locutus est autem Saul ad Ionathan filium suum et ad omnes servos suos ut occiderent David porro Ionathan filius Saul diligebat David valde et indicavit Ionathan David dicens quaerit Saul pater meus occidere te quapropter observa te quaeso mane et manebis clam et absconderis ego autem egrediens stabo iuxta patrem meum in agro ubicumque fueris et ego loquar de te ad patrem meum et quodcumque videro  locutus est ergo Ionathan de David bona ad Saul patrem suum dixitque ad eum ne pecces uum tuum Dauid, quoniam non peccauit in te, et facta eius bona sunt ualde. et posuit animam suam in manibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
heeltheem & samsaim scribam
& ad reliquos qui erant in consilioo¬
rum. habitatores samariȩ: & ceteris
trans fluuium. salutem dicens & pa¬
cem. Accusatio quam misistis adnos
manifeste lecta est coram me. & ane
preceptum est & recensuerunt: inus¬
nerunt q q̃m ciuitas illa a dicbꝰ an¬
quis aduersum regem rebellat & sal¬
tiones & prelia concitantur mea
trans fluuium est. Tributũ quoq &
uectigal & redditus accipiebant. llc̃
gͦ audite sententiam ut ꝓhibeatis ui¬
ros illos. & urbs illa ñ edificetur. do¬
nec si forte a me uissũ fuerit. Uidete
ne negligenter hoc impleatis: & pau¬
latim crescat malum contra reges.Itaq
exemplũ edicti artarxersis regis lec¬
tum est coram reũ beeltheem. & sam¬
sai scriba: & consiliariis eorũ. W abie¬
runt festini in ihrłm adiudeos: & pro¬
hibuert eos in brachio & robore. Tuic
darii regis ꝑsarum. fr̃a .iii. Tc pͥma.

Expanded text:
Beelteem, et Samsai scribam, et ad reliquos qui erant in consilio eorum habitatores Samariae, et caeteris trans fluvium, salutem dicens et pacem. Accusatio, quam misistis ad nos, manifeste lecta est coram me. Et a me praeceptum est: et recensuerunt, inveneruntque quoniam civitas illa a diebus antiquis adversum reges rebellat, et seditiones, et praelia concitantur in etrans fluvium est: tributum quoque et vectigal, et redditus accipiebant. Nunc ergo audite sententiam: ut prohibeatis viros illos, et urbs illa non aedificetur, donec si forte a me jussum fuerit. Videte ne negligenter hoc impleatis, et paulatim crescat malum contra reges. Itaque exemplum edicti Artaxerxis regis lectum est coram Reum, et Samsai scriba, et consiliariis eorum: et abierunt festini in Jerusalem ad Judaeos, et prohibuerunt eos in brachio et robore. Tunc Darii regis Persarum. Cap. V. P
Abbreviated transcription (Latin):
igenuerit quispiam centũ &¬
uixerit multos annos & plure¬
dies ȩtatis habuerit. & anima illuis
ñ utatur bonis substantiȩ suȩ. sepul¬
turaq careat: de hoc ego pronuntio
qͦd melior illo sit abortuiuis. frusta
enim uenit. & ꝑgit ad tenebras: et
ob uuone delebitur nom̃ eiꝰ. Non
uidit solem: neq cognouit distanti¬
am boni & mali. Etiam si duobꝰ mi¬
lib annis uixerit. & ñ fuerit ꝑfruitꝰ
CuI: nonne ad unũ locum prope¬
tan m̃a: Om̃is labor hominis i
ore  s anima illiꝰ ñ implet. Qa
habe plus sapiens a stulto: & qͥd

Expanded text:
genuerit quispiam centum, evixerit multos annos, et pluredies aetatis habuerit, et anima illius non utatur bonis substantiae suae, sepulturaque careat: De hoc ego pronuntio quod melior illo sit abortivus. Frustra enim venit, et pergit ad tenebras, et oblivione delebitur nomen eius non vidit solem neque cognovit distantiam boni et mali etiam si duobus milibus annis vixerit et non fuerit perfruitus bonis nonne ad unum locum properant omnia omnis labor hominis in ore eius sed anima illius non impletur quid habet amplius sapiens ab stulto et quid
Abbreviated transcription (Latin):
illud. & reposuerunt lapides in mon¬
te domus. in loco apto: quoadusq
ueniret propħa. & responderet deeis.
legem: & ecdificauerunt altare nouũ
scđm illud qd̃ fuit pris. W edifica¬
uerunt sc̃a. & que intra domũ intͥn
secus & edem & atria scĩficauerun.
& fecerunt uasa sc̃a noua. & intule¬
runt candelabrũ. & altare incenso¬
rum. & mensam in templũ: & incen¬
sum posuerunt suꝑ altare. R accen¬
derunt lucernas quȩ suꝑ candelabrũ
erant: & lucebant in impls. Eẜ posit¬
erunt suꝑ mensam panes. & appen-¬
derunt uela: & consũmauer̃t om̃a
tante matutinum surrexeĩt
quinta & uicesima die men¬
sis noni. hic mensis casleu. centesi¬
mi quadragesimi octaui anni: o
obtulerunt sacrificium scdm legẽ
suꝑ altare holocaustorũ nouũ qł
fecerunt. Scdm tempus & scđindi¬
em in qua contaminauerunt illud
gentes: in ipsa renouatum est. in
canticis. & cycharis. & cynaris. et
cymbalis. E cecidit om̃is popls in

Expanded text:
illud, et reposuerunt lapides in monillud, et reposuerunt lapides in monte domus in loco apto quoadusque veniret propheta et responderet de eis.legem, et aedificaverunt altare novum secundum illud quod fuerat prius; et aedificaverunt ssecus, et aedem, et atria sanctificaverunt. Et fecerunt vasa sacra nova, et intulerunt candelabrum et altare incensorum, et mensam in templo, et incensum posuerunt super altare, et accenderunt lucernas quae super candelabrum erant, et lucebant in templo. Et posuerunt super mensam panes pderunt vela et consummaverunt omnia ante matutinum surrexerunt quinta et vicesima mensis noni hic mensis casleu centesimi quadragesimi octavi anni et obtulerunt sacrificium secundum legem super altare holocaustorum novum quod fecerunt secundum tempus et secundum diem in qua contaminaverunt illud gentes in ipsa renovatum est in canticis et citharis et cinyris et cymbalis et cecidit omnis populus
Abbreviated transcription (Latin):
ixit autem uidas ꝙ fr̃s eius.
Ecce contriti sunt inimici
nr̃i: ascendamꝰ nunc mundare sca
& renouare. E congregatus est om̃is
exeicitus: & ascenderunt in montẽ
syon. E uiderunt scĩficationem de
tas exustas. & in atriis uirgulta nata
sicut in saltu uel in montibꝰ: & pasto¬
foria diruta. Sciderunt uestim̃ta
sua & planxerunt planctu magno.
& imposuerunt cinerem suꝑ capi¬
ta sia. & ceciderunt in faciem suꝑ
terrã: & exclamauer̃t tubis signo¬
rum. & clamauert̃ in celum. Tunc
ordinauit uidas uiros ut pugnarens
aduersus eos qui erant in arte: do¬
nec emundarent sc̃a. &elegit sacer¬
dotes sine macula. uoluntatẽ haben¬
tes in lege dei: & mundauer̃t sc̃a. W
tulerunt lapides conta minationis
in locum ĩmundum. Ee scđa.¬
t cogitauit de altari holocausto¬
rum qͦd profanatũ erat: quid
de cofaceret. E incictit illi consilr̃
bonũ ut destrueret illud. ne forte eẽt¬
illis in opprobriũ: quia contamina¬
uerant illud gentes. W demolitist̃

Expanded text:
ixit autem Iudas et fratres eius ecce contriti sunt inimici nostri ascendamus nunc mundare sancta et renovare et congregatus est omnis exercitus et ascenderunt in montem Sion et viderunt sanctitas exustas et in atriis virgulta nata sicut in saltu vel montibus et pastoforia diruta sciderunt vestimenta sua et planxerunt planctu magno et inposuerunt cinerem et ceciderunt in faciem super terram et exclamaverunt tubis signorum et clamaverunt in caelum tunc ordinavit Iudas viros ut pugnarent adversus eos qui erant in arce donec emundarent sancta et elegit sacerdotes sine macula voluntatem habentes in lege Dei et mundaverunt sancta et tulin locum immundum. Et cogitavit de altari holocaustorum, quod profanatum erat, quid de eo faceret; et incidit illi consilium bonum, ut destrueret illud, ne forte eillis in opprobrium, quia contaminaverant illud gentes; et demoliti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quinta & uicesima cͥ e mensis casler
cũ leticia & gaudio. W edificaueris
in temꝑe illo montẽ syon & ꝑ cutui¬
tum muros altos. & turres firmas ii¬
quando uenurent gentes & cancula¬
rent eam sicut antea fecerunt. ss cl¬
locauit illic exercitũ: ut serualtit
eam. E mununt eam adl custols¬
dam bethsuram: ut haberet popłs
munitionem contra faciem idumeȩ.
E factum est ut audierunt gentes
in circuitu quia edificatũ est altare
ꝙ sc̃a sicut prius. iratȩ sunt ualde: q
cogitabant tollere genus iacob. qui

Expanded text:
 vicesima mensis casleu cum laetitia et gaudio et aedificaverunt in tempore illo montem Sion et per circuitum muros altos et turres firmas nequando venirent gentes et conculcarent eam sicut antea fecerunt et conlocavit illic exercitum ut servarent eam et munivit eam ad custodiendam Bethsuram ut haberet populus munitionem contra faciem Idumeae et factum est ut audierunt gentes in circuitu quia aedificatum est altare et sancta sicut prius et iratae sunt valde et cogitab
Abbreviated transcription (Latin):
mercede sua: dum adhuc inuo. ut¬
recipias eam. Tunc egressus tobias
inuenit iuuenem splendidũ. stan¬
tem. precinctũ: & quasi paratũ ad
ambulandum. & ignorans qd angłs
dei esset: salutauit eũ & dixit. Unde
te habemus bone uiuenis: At ille re¬
spondit. Ex filus isrł. & tobias dixii
ei. Nosti uiam quȩ ducit in regionẽ
medorũ: Cui respondit. Noui. & oĩa
itinera eius frequenter ambulaui:
& mansi apud gabelum fr̃em nr̃m.
qui moratur in rages ciuitate medo¬
rum. que posita est in monte ex ba¬
inanis. Cui tobias ait. Sustine meob¬
secro: donec hȩc ipsa nuntiem patͥ meo.

Expanded text:
mercede sua: ut, dum adhuc vivo, mercede sua: ut, dum adhuc vivo, recipias eam. Tunc egressus Tobias, invenit juvenem splendidum, stantem praecinctum, et quasi paratum ad ambulandum. Et ignorans quod angelus Dei esset, salutavit eum, et dixit: Unde te habemus, bone juvenis? At ille respondit: Ex filiis Israel. Et Tobias dixit ei: Nosti viam, quae ducit in regionem Medorum? Cui respondit: Novi: et omnia itinera ejus frequenter ambulavi, et mansi apud Gabelum fratrem nostrum: qui moratur in Rages civitate Medorum, quae posita est in monte Ecbatanis. Cui Tobias ait: Sustine me, obsecro, donec haec ipsa nuntiem patri meo.
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑquire. Om̃i temꝑe benedic deũ.
& pete  ab eo ut uias tuas dirigat:
& om̃ia consilia tua in ipso ꝑmane
dedisse me decem talenta argenti.
dum infantulus esses gabelo. in ra¬
ges ciuitate medorum: & cyrogra¬
phum eius apud me habeo. E ideo
ꝑquire quomͦ ad eum ꝑuenias: et
recipias ab eo supra memoratũ pon¬
dus argenti. & restituas el cyrogra¬
phum suũ. Noli timere fili mi pau¬
perem quidẽ uitam gerimꝰ: s mul¬
tabona habebimus si timuerimꝰ
deum. & recesserimus ab om̃i peccato.
ꝑ fecerimꝰ bene. Cunc tobias respon¬
dit patri suo. & dixit. Om̃ia quecũq
predixeris mͥ: faciam pacer. Quomͦ
autẽ hanc pecuniam inquiram. ig
noro. Ille me nescit: & ego illũ ignoro.
qua ꝑgatur illuc: aliqͥndo cognoui.
unc pater suus respon le .iiͥi.¬
dit illi. & dixit. Cyrographum
uidem illius penes me habeo: qͦd
cium illi ostenderis. statin resticuet.
Sed ꝑge nunc.&. inquire tibi aliquẽ
fidelem uirũ qui eat tecũ. salua

Expanded text:
e omni tempore benedic Deum et pete ab eo ut vias tuas dirigat et omnia consilia tua in ipso permaneant dedisse me decem talenta argenti dum infantulus esses Gabelo in Rages civitate Medorum et chirografum eius apud me habeo et ideo perquire quomodo ad eum pervenias et recipias ab eo supra memoratum pondus argenti et restituas ei chirografum suum noli timere fili mi pauperem quidem vitam gerimus sed multa bona habemus si timuerimus Deum et recesserimus ab omni peccato et fecerimus bene tunc Tobias respondit patri suo et dixit omnia quaecumque praecepisti mihi faciam pater quomodo autem hanc pecuniam innoro. Ille me nescit, et ego eum ignoro:  per quam pergatur illuc, aliquando cognovi. Tunc pater suus respondit illi, et dixit: Chirographum quidem illius penes me habeo, quod dum illi ostenderis, statim restituet. Sed perge nunc, et inquire tibi aliquem fidelem virum, qui eat tecum salva
Abbreviated transcription (Latin):
ttende tibi fili ab om̃i fornica¬
tione: & preter uxorem tuã
nonquã paciaris crimen scire. Suꝑ¬
biam nunquã in cuo sensu aut in
tuo uerbo dñari ꝑmitas: in ipsa
enim inicium sumpsit om̃is ꝑdicio.
Quicũq aliquid tͥ oꝑatus fuerit:
statim ei mercedem resticue & mer¬
ces meitennarii tui: apud te om̃ino
ñ maneat. Qd ab alio odis fieri tibi:
uide ne alteri tu aliquando facias.
Panem tuũ cum esurientibꝰ & egenis
comede: & de uestimentis tiuis nu¬
dos tege. Panem tuũ & unũ suꝑ¬

Expanded text:
tende tibi fili ab omni fornicatione et preter uxorem tuam nequaquam paciaris crimen scire. Superbiam numquam in tuo sensu aut in tuo corde dominari permittas. In ipsa enim initium sumpsit omnis perditio.Quicumque tibi aliquid operatus fuerit, statim ei mercedem restitue, et merces mercenarii tui apud te omnino non remaneat. Quod ab alio oderis fieri tibi, vide ne tu aliquando alteri facias. Panem tuum cum esurientibus et egenis comede, et de vestimentis tuis nudos tege. Panem tuum et vinum tu
Abbreviated transcription (Latin):
dite sunt preces eorũ amborũ. in con¬
spectu głȩ sũmi der. & missus est angĩs
dñi sc̃s raphael ut curaret eos ambos.
quorũ uno temꝑe sunt orationes
in conspectu dm̃ recitatȩ. Ec tercia.
gitur cum tobias putaret orationen
suam exaudiri. ut mori potuisset. u¬
cauit ad se tobiam filiũ suũ. dixite
ei. Audi filimi uerba oris mer: & ca
in corde tuo quasi fundam̃tũ constru
Cum acceꝑit ds̃ animã meã. corpus
meũ sepeli: & honorem habebis mali
tuȩ. om̃ib diebus uitȩ eiꝰ. Memor euĩ
esse debes: quȩ & quanta ꝑicula pasa
sit propt̃ te in utero suo. Cum autem
compleuerit & ipsa tempus uite sueꝰ
ebus uitȩ tuȩ in meate habeto dñꝑ¬
t caue ne aliquando peccato conserti¬
as. & pretermittas precepta dei nñ
Ex substantia tuafac elemosinant.¬
& noli auertere faciem tuam ab uls
pauꝑe. Ita enum fiet: ut nec aie auei¬
tatur facies dĩi. Quomͦ potueris. i¬

Expanded text:
ces amborum in conspectu gloriae summi Dei: et missus est angelus Domini sanctus Raphael, ut curaret eos ambos, quorum uno tempore sunt orationes in conspectu Domini recitatae.  Cap. IV. Igitur cum Tobias putaret orationem suam exaudiri ut mori potuisset, vocavit ad se Tobiam filium suum, dixitque ei: Audi, fili mi, verba oris mei, et ea in corde tuo, quasi fundamentum construe. Cum acceperit Deus animam meam, corpus meum sepeli; et honorem habebis matri tuae omnibus diebus vitae ejus: memor enim esse debes, quae et quanta pericula passa sit propter te in utero suo. Cum autem et ipsa compleverit tempus vitae suae, iebus uitae tuae deum in mente habe, et caue ne aliquando peccato consentias, et praetermittas praecepta dei tui. ex substantia tua fac elemosynam, et noli auertere faciem tuam ab ullo paupere: ita enim fit, ut nec a te auertatur facies domini. quo modo poteris
Abbreviated transcription (Latin):
miscłiam facies. & in cemꝑe tribula¬
tionis peccata dimittes. his qui inuo¬
cant te. Ad te dsie faciem mẽa conuer¬
to: ad te oculos meos conuerto. Peto
dñe ut de uinculo improꝑii huiꝰ ab¬
soluas me: aut certe desuꝑ terram
eripias me. Tuscis dñe quia nunqͣm
concupiui uitãt & mundam serua¬
ui anunã meã. ab. om̃ł concupiscentia.
Nunquã cum ludentibꝰ miscui me: neq
cũ his qui in leuitate ambulant parti¬
irun autẽ cum timore tuo: ñcũ
libidine mea consensi suscipere.
E aut ego indigna fui illis. aut ille
forsitan mͥ digni ñ fuerunt: quia for¬
sican alii uiro conseruasti me. Nonẽ
enum in hominis potestate consilium
trum. Hoc auctẽ ꝓcerto habet om̃isqͥ
colit te: quia uita eiꝰ si in probatprẽ
fuerit coronabitur. Si autẽ inqͥibi¬
latione fuerit. liberabitur: & sinqq
in ꝑdicionib nr̃is. quia post tempe¬
statem tranquillitatem facis. & post
lacrimationem & fletũ. exultationẽ

Expanded text:
acies, et in tempore tribulaacies, et in tempore tribulationis peccata dimittis his qui invocant te. Ad te, Domine, faciem meam converto, ad te oculos meos dirigo. Peto, Domine, ut de vinculo improperii hujus absolvas me, aut certe desuper terram eripias me. Tu scis, Domine, quia numquam concupivi virum, et mundam servavi animam meam ab omni concupiscentia. numquam cum ludentibus miscui me neque cum his qui in levitate ambulant partirum autem cum timore tuo non libidine mea consensi suscipere et aut ego indigna fui illis aut illi mihi forsitan digni non fuerunt quia forsitan viro alio conservasti me non est enim in hominis potestate consilium tuum hoc autem ccolit; quod vita ejus, si in probatione fuerit, coronabitur: si autem in tribulatione fuerit, liberabitur: et si inin perditionibus nostris: quia post tempestatem, tranquillum facis: et post lacrymationem et fletum, exsultationem
Abbreviated transcription (Latin):
R nunc dñe magna udicia tua. q̃m
ñ egius scđ̃m precepta tua: & ñ am¬
bulautmꝰ sinceriter coramte. U nunc
pedit enum mͥ: magis mori quã uiuere.
adem itaq die contigit Ec. iiͥi.¬
ut sara filia raguelis inciuitate
medorum: ut ipsa audiret imꝓperiũ
ab una ex ancillis patrissui. Qm̃ tradi¬
ta fuerat septem uiris: & demonium
nomine asmodeus occideret eos mox
ut ingressi fuissent ad eam. Ergo cũ
ꝓ culpa sua increparet puellã. respondit
ei dicens. Amplius ex te ñ uideamus
filium aut filiam suꝑ terram: inter¬
fectrix iurorũ tuorũ. Numqͥd & me
occidere uis. sicut iam occidisti sep¬
tem uiros: Ad hanc uocem ꝑrexit
in suꝑiori cubiculo domus suȩ. &
tribus dieb ac tribus noctibꝰ ñ man¬
ducauit neq bibit: s in oratione
ꝑsistens lacrimis clep̃cabatur dñm
ut ab isto imꝓperio liberaret eam.
tercia die dum compleret sara¬
orationem: benedicens dñm dixit.
Benedictum est nom̃ tuũ dñe ds pa-¬

Expanded text:
us. Magna judicia tua. Quia non egimus secundum precepta tua: et non ambulavimus sinceriter coram te. Et nunpedit enim mihi mori magis quam vivere. Eadem itaque die contigit, ut Sara filia Raguelis in Rages civitate Medorum, et ipsa audiret improperium ab una ex ancillis patris sui, quoniam tradita fuerat septem viris, et daemonium nomine Asmodaeus occiderat eos, mox ut ingressi fuissent ad eam. Ergo cum pro culpa sua increparet puellam, respondit ei, dicens: Amplius ex te non videamus filium aut filiam super terram, interfectrix virorum tuorum. Numquid et occidere me vis sicut jam occidisti septem viros? Ad hanc vocem perrexit in superiori cubiculo domus suae et tribus diebus et tribus noctibus non manducavit neque bibit sed in oratione persistens lacrimis deprecabatur Dominum ut ab isto inproperio liberaret eam tertia die dum conpleret orationem benedicens Dominum dixit benedictum est nomen tuum Deus pa
Abbreviated transcription (Latin):
est gͦ mane: & scripsit dauicd epłam
ad ioab. Misit q ꝑ manũ uriȩ: scri¬
bens in epła. Ponite uriam ex ad¬
uerso belli. ubi fortissimũ prelium
est. & derelinquite eum: ut ꝑcussus
intereat. Igitur ioab cum obsideret
urbem: posuit uriam in loco. inqͦ
sciebat uiros ẽẽ fortissimos. E gresi¬
q uiri de ciuitate: bellabant adu¬
sus ioab. E ceciderunt de populo
seruorũ dauid: & mortuus ẽ etian
urias etheus. le .ii.¬
isit itaq ioab. & nuntiauit da

Expanded text:
ne, et scripsit David epistolam ad Joab: misitque per manum Uriae, scribens in epistola: Ponite Uriam ex adverso belli, ubi fortissimum praelium est: et derelinquite eum, ut percussus intereat. Igitur cum Joab obsideret urbem, posuit Uriam in loco in quo sciebat viros esse fortissimos. Egressique viri de civitate, bellabant adversum Joab, et ceciderunt de populo servorum David, et mortuus est etiam Urias Hethaeus. it itaque Joab, et nunciavit D
Abbreviated transcription (Latin):
dixit dauid ad uriam. Uade in do¬
mum tuã: & laua pedes tuos & egrẽ¬
sus est uria de domo regis: sequutꝰ¬
q est eum cibus regius. Ie .iiͥi.
domus regiȩ cum aliis seruis
dñi sui: & ñ descendit ad domũ suã.
R ait cdauid ad uriam. Numqͥd de
descendisti ad domũ tuã:. E ait uri¬
as ad dauid. Archa dei & isrł & iuda
habitant in papilionibꝰ. & dñs m̃s¬
ioab & serui dñi mei suꝑ faciem t̾rȩ
manent: & ego ingrediar domũ me¬
am ut comedam & bibam & dormi¬
am cum uxore mea᷑. ꝑ salutẽ tuam
& ꝑ salutem animȩ tuȩ: qm̃ ñ faciã
rem hanc. Ait gͦ dauid ad uriam.
Mane hic etiam hodie: & cras dimit
ihrłm die illa & altera: et
uocauit eum dauid ut comederet
coram se & biberet: & inebriauit

Expanded text:
dixit David ad Uriam: Vade in dodixit David ad Uriam: Vade in domum tuam, et lava pedes tuos. Et egressus est Urias de domo regis, secutusque est eum cibus regius h. secutumdomus regiae cum aliis servis domini sui, et non descendit ad domum suam.Et ait David ad Uriam: Numquid non de descendi ad domum tuam? Et ait Urias ad David: Arca Dei et Israel et Juda habitant in papilionibus, Ioab et servi domini mei super faciem terrae manent et ego ingrediar domum meam ut comedam et bibam et dormiam cum uxore mea per salutem tuam et per salutem animae tuae quod non faciam rem hanc ait ergo David ad Uriam mane hic etiam hodie et cras dimittam salem die illa et altera et vocavit eum David ut comederet coram se et biberet
Abbreviated transcription (Latin):
uertente anno. eo temꝑe quo
solent reges ad bella procedere: misit
dauid ioab & seruos suos cũ eo. & uni¬
uersum isrł. & uastauerunt filios a¬
mon. & obsederunt rabbath. Dauid
autẽ remansit in ihrłm. Dum hec
agerentur: accidit ut surgeret dauid
de stratu suo post meridiem: & deam¬
bularet in solario domꝰ regiȩ. Uiditq
mulierem se lauantem ex aduerso:
suꝑ solarium suũ. Erat autẽ mulier
pulchra ualde. Misit g̃ rex. & requi¬
siuit quȩ esset hȩc mulier. Nuncia
tum q est ei: qͦd ipsa eẽt bersabee
filia heliam uxor uriȩ echei. łc.ii.
eam. Quȩ cum ingressa eẽt
ad illum: dormiuit cũ ea. Statim¬
ꝙ scificata est ab iminundicia sua:
& reuersa est domũ concepto fetu.
Mitensq nunciaun dauid: & ait.
Concepi. Misit autẽ dauid ad ioab
dicens. Mittite ad me uriam etheũ.
Misit q ioab uriam ad dauid÷ & ue¬
nit urias ad dauid. Quesiuitq da¬
uid quã recte ageret ioab & popłs:
& quomͦ amministraret᷑ bellũ. E

Expanded text:
rtente anno eo tempore quo solent reges ad bella procedere misit David Ioab et servos suos cum eo et universum Israhel et vastaverunt filios Ammon et obsederunt Rabba David autem remansit in Hierusalem dum haec agerentur accidit ut surgeret David de stratu suo post meridiem et deambularet in solario domus regiae viditque mulierem se lavantem ex adverso super solarium suum erat autem mulier pulchra valde misit ergo rex et requisivittum est ei, quod ipsa esset Bethsabee filia Heliam, uxor Uriae Hethaei. Misit eam: quae cum ingressa esset ad illum, dormivit cum ea: statimque sanctificata est ab immunditia sua: et reversa est domum suam concepto foetu. Mittensque nunciavit David, et ait: Concepi. Misit autem David ad Joab, dicens: Mitte ad me Uriam Hethaeum. Misitque Joab Uriam ad David. Et venit Urias ad David. Quaesivitque David quam recte ageret Joab, et populus, et quomodo administr
Abbreviated transcription (Latin):
Ut quid mͥ thus de sabba affertis. ⁊
calamũ suaue olentem de terra lon¬
guiqua: Holocaustomata ur̃a non¬
erunt mͥ. Propt̾ea hȩc dicit dñs. Ecce
Ecce popłs uenit de terra aquilonis:
& gens magna consurget a finibꝰ terrȩ.
si mare sonabit. & suꝑ equos ascen¬
dent. preparati quasi uir ad prei¬
um: aduersũ ce filia syon. Sabbo

Expanded text:
Utquid mihi thus de Sabba offertis, et calamum suave olentem de terra longinqua? Holocaustomata egantur. Propterea haec dicit dominus: ecce ecce populus uenit de terra aquilonis et gens magna consurget a finibus terrae.si mare sonabit et super equos ascendent praeparati quasi uir ad proelium aduersum te, filia Sion. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
tiretur unusqͥs s ur̃m in nomine
iħu. xp̃i. in ixmissionem peccatorũ
ur̃orũ: & accipietis donũ sp̃s sc̃i. uo¬
bis enim est reꝓmissio & filiis ur̃is:
& om̃ib qui longe sunt quoscunq
aduocauerit dñs ds̃ nr̃. Aliisetiã
plurimis uerbis testificatus est: ꝙ
ex hortabatur eos dicens. Saluami¬
ni a generatione ista praua. Quigͥ
receperunt sermonem eius. baptita

Expanded text:
ue vestrum in nomine Jesu Christi, in remissionem peccatorum vestrorum, et accipietis donum Spiritus sancti. Vobis enim est repromissio, et filiis vestris, et omnibus qui longe sunt quoscunque advocaverit Dominus Deus noster; aliis etiam pluribus verbis testificatus est, et exhortabatur dicens, Salvamini a generatione ista prava. Qui ergo receperunt sermo
Abbreviated transcription (Latin):
nec pater ur dimitet debi⁊ ur̃a.
idetis fr̃s: quia cũ dei gr̃a in po¬
testate nr̃a positum ẽ. qualiter a
dño iudicemur. Si inqͥt dimiseri¬
tis: dimictetur uobis. Ia i sepe dixi
fr̃s: & frequentius dicere debeo.
Nemo se cucum ueniat: nemo se
seducat. Qui uel unum hominẽ
in hoc mundo odio habet: quicqͥd
deo in oꝑib bonis obtulerit. tocum
perdit: quia ñ mentitur paulus
apłs dicens. Si dedero om̃s facul¬
tates meas in cibos pauꝑun & si
tradidero corpus meum ut ardeam.
caritatem aucẽ ñ habuero: nichil
mͥ prodest. Quam rem etiã beatus
ioħes confirmat dicens. Om̃is qui
ñ diligit frẽm suum manet in nior¬
te. Re iterum. Qui frẽm suum oait:
homicida est. Hoc loco. frẽm. omnẽ
homutem oportet intelligi. Omͣs
enim in x p̃o fr̃s sumus.Lc.u.¬
emo itaq sine caritate de
Murginitate presumat. nemo
confidat: quia quã diu inimia¬
tiam in corde tenuerit. neq¶¬

Expanded text:
dimittet debita vestra . Videtis, fratres, quia cum Dei gratia in potestate nostra positum est, qualiter a Domino judicemur. Si, inquit, dimiseritis, dimittetur vobis. Jam saepe dixi, fratres, et frequenter dicere debeo, nemo se circumveniat, nemo se seducat; qui vel unum hominem in hoc mundo odio habet, quidquid Deo in operibus bonis obtulerit, totum perdit, quia non mentitur Paulus apostolus dicens: Si dedero omnes facultates meas in cibos pauperum, et si tradidero corpus meum, ita ut ardeam; charitatem autem non habuero; nihil mihi prodest. Quam rem etiam beatus Joannes confirmat, dicens, Omnis enim qui non diligit fratrem suum, manet in morte; et iterum, Qui fratrem suum oderit, homicida est . Hoc loco fratrem, omnem hominem oportet intelligi: omnes enim in Christo fratres sumus. Nemo itaque sine charitate de virginitate praesumat, nemo confidat: quia quamdiu inimicitiam in corde tenuerit, neq
Abbreviated transcription (Latin):
dedignetur andite consi
bonum. Audiat ñ me. sed ipsum
dñm suũ. Si inquit offers munus
tuum ad altare. & ibi recordatus
fueris quia frater tuus habet aliqͥd
aduersum te. relinque ibi munꝰ
tuum ante altare. & uade prius
reconciliari fr̃i tuo: & tunc ueni¬
ens offer munus tuũ. At nos pug¬
nas habentes intrinsecus. & dolos
in corde uersantes. quasi qui bonã
conscientiam habeamꝰ. presumimꝰ
accedere ad altare: ñ timentes qͦd
scriptum ẽ. qui manducat & bibit
indigne. iudicium sibi manducat
laboꝵ est inunico. diligere: pro ꝑse¬
cucorib exorare. Nec nos negamꝰ
culo: sed grande erit premiũ in
futuro. Peramorem enim hominis
inimici: efficeris amicus dei. Immo
ñ solum amicus. sed & filius: sicut
ipse añs dixit. Diligite inimicos
ur̃os. bene facite his qut oderunt
uos: ut sicis filii patris ur̃i. qui in

Expanded text:
dedignetur audire consilium bonum; audiat non me, sed ipsum Dominum suum. Si, inquit, offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, relinque ibituum ante altare, et vade prius reconciliari fratri tuo; et tunc veniens offeres munus tuum . Et nos pugnas habentes intrinsecus, et dolos in corde versantes, quasi qui bonam conscientiam habeamus, praesumimus accedere ad altare, non timentes quod scriptum est, Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat labor est inimicos diligere, pro persecutoribus supplicare. Nec nos negamusculo, sed grande erit praemium in futuro; per amorem enim unius hominis inimici efficieris amicus Dei, imo non solum amicus, sed etiam filius, sicut ipse Dominus dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite iis qui oderunt vos, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
dignetur dimittere multum:
ecole quid tibi Le alue.¬
incungłio ueritas ipsa
ꝓmiserit: & quam tͥ quodãmͦ cau¬
oncm fedent uel quale tecum
actum mietiẽ. Si cuim inquit
dimiseritis hominib peccata eorũ:
dimictet & uobis paterur cȩlestis¬

Expanded text:
dignetur dimittere totum. Recole, quid tibi in euangelio ueritas ipsa promiserit et quam tibi quodam modo cautionem fecerit uel quale tecum pactum inierit: si enim, inquit, dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et uobis pater
Abbreviated transcription (Latin):
robat nouos exertitus le.ui.¬
xp̃c. rudes milites signat: legi¬
ones lactentes uictoria ꝑpetrata co-¬
ronat. Fiunt pro. xp̃o uictores: qui
etate fuerant coequales. Fiunt in¬
quam infantes sine certamine for¬
tes: sine paigna uictores. Norunt
uincere: qui pugnare non norunt:
Existunt uictoriȩ compoces: qui
fuerant etate imbelles. Meirantur
pena martyriũ. głam sanguine
comparant: eternam uitam temꝑa¬
li morte cõmutant. Nec timuit ȩtas
illa mortem: nec horruit. Timere
enimñ ꝑocuit: quȩ timere ñ nouit.
Transfuictit infantes infans. xp̃c ad
celum. offert noua exeniã patri:
primitias fructuũ exhibet genito¬
ri. Ostenait futuram fecundissimã
messem: dum in semine tantam exhi¬
bet ubertatem. Derisit se. derisit.
hostilis inmanitas: que putauit
turbare posse consilium dei. głam
xp̃i. salutem necessariam mundi.
Sed contulit infantibus multis
martyriũ: dum in fantem querit
occidere xp̃m. Prestat hostis dum
nocet. beneficium tribuit cũ occi¬

Expanded text:
robat novos exercitus Christus, rudes milites designat, legiones lactentes victoria perpetrata coronat. Fiunt pro Christo victores, qui aetate fuerunt coaequales; fiunt, inquam, infantes sine certamine fortes, sine pugna victores. Norunt vincere, qui pugnare non norant. Existunt victoriae compotes, qui fuerant aetate imbelles. Mercantur poena martyrium, gloriam sanguine comparant, aeternam vitam temporali morte commutant. Nec timuit aetas illa mortem, nec horruit. Timere enim non potuit quae timere non novit. Transmittit infantes infans Christus ad coelum, offert nova xenia Patri, primitias fructuum exhibet Genitori. Ostendit futuram fecundissimam messem, dum in semine tantam exhibet ubertatem. Derisit se, derisit hostilis immanitas, quae putavit turbare posse consilium Dei, gloriam Christi, salutem necessariam mundo. Sed contulit infantibus multis martyrium, dum infantem quaerit occidere Christum. Praestat hostis dum nocet, beneficium tribuit cum occi
Abbreviated transcription (Latin):
lem seuitiam in suspectam sibi ca¬
cuit ȩtatem. Sed qͦs rex impins en¬
mit mundo: xp̃c inserit celo. Et
quib nondum sanguinis siu p¬
pendit redemptionem: iam mar-¬
tyrii tribuit dignitatem. Erigite
ergo dilectissimi fideles animos.
ad choruscantem gr̃am luminis
sempiterni: & impensa humanȩ
saluti sacramenta uenerantes. stu¬
cdium ur̃m hisquȩ pro uob̃ gesta
sunt subdice. Diligite castimoniȩ
puritatem: quia. xp̃c uirginitatis
est filius. Abstincte uos a carnali¬
bus desideriis. quȩ militant ad¬
uersus animã: quẽ adriodũ nos
presens beatus apłs sius ut legimꝰ
uerbis hortatur. Malitia pariui¬
se conformauit infa. ⁊tiȩ. Secta¬
mini humilitatem: quia de. filius
discipulos suos docere dignatꝰ est.
Induite uos uirtute patientiȩ. in
qua anias ur̃as possitis adquire¬
re: qm̃ qui cunctorũ ẽ redẽptio.
ipse est om̃iũ fortitudo. Quȩ sur¬
sum sunt sapite: ñ quȩ suꝑ terrã.

Expanded text:
lem sententiam in suspectam sibi telem sententiam in suspectam sibi tendit aetatem. Sed quod rex impius eximit mundo, Christus inserit coelo; et quibus nondum sanguinis sui impendit redemptionem, jam martyrii tribuit dignitatem. Erigite igitur, dilectissimi, fideles animos 114 ad coruscantem gratiam luminis sempiterni, et impensa humanae salutis sacramenta venerantes, studium vestrum iis quae pro vobis gesta sunt subdite. Diligite castimoniae puritatem, quia Christus virginitatis est filius. Abstinete vos a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam , quemadmodum nos praesens B. apostolus suis, ut legimus, verbis hortatur. Malitia parvuse conformavit infantiae. Sectamini humilitatem, quam Dei Filius discipulos suos docere dignatus est . Induite vos virtutem patientiae, in qua animas vestras possitis acquirere: quoniam qui cunctorum est redemptio, ipse est omnium fortitudo. Quae sursum sunt sapite, non quae super terram .
Abbreviated transcription (Latin):
re: &e aliorum facinus preoccupa¬
re conaris: Mors xp̃i. n est temꝑis
tui. Ance condendum ẽ eungłm.
ante pred. canlũ est dei regnum:
ante sanitates donandȩ. aute sunt
facienda miracula. Cur qͦd alie.¬
ni futurũ est oꝑis. tui esse uis cri¬
minis: et ñ habiturus effectum sce¬
leris. in solum te reatum precipitas
uoluntatis: Nichil hac molitio¬
ne proficis: nichil peragis. Qui
uoluntate natus est: arbitrii sui¬
onsũmant gͦ magi desideri
hueniunt. Adorant in carne uer¬
bum. in infantia sapientiam. u
infirmitate iurtucem. & in homiuꝰ
uericate dñm maiestatis: utq sa
cri mentũ fidei suş intelligentiȩ s
manifestent. qͦd cordib credunt
muuerib procestantur. Thus dei
myrram homini. aurum offerun
q naturam. nunitate uenerandł
quia qͦd erat in substantiis propt
ex ammonitione diuina: exartl¬
.it frustrata in medicationib suis
Irodis in sania. Necari omisbes
netuat nescit infantem. genera¬

Expanded text:
re, et aliorum facinus praeoccupare, et aliorum facinus praeoccupare conaris? Mors Christi non est temporis tui. Ante condendum est Evangelium, ante praedicandum est Dei regnum, ante sanitates donandae, ante sunt facienda miracula. Cur, quod alieni futurum est operis, tui vis esse criminis? et non habiturus effectum sceleris, in solum te reatum praecipitas voluntatis? Nihil hac molitione proficis, nihil peragis. Qui voluntate natus est, sui arbitrii onsummant ergo magi desideriuperveniunt. Adorant in carne Verbum, in infantia sapientiam, in infirmitate virtutem, et in hominis veritate Dominum majestatis; atque ut sacramentum fidei suae intelligentiaeque manifestent, quod cordibus credunt, muneribus protestantur. Thus Deo, myrrham homini, aurum offerunt que naturam in unitate venerantes: quia quod erat in substantiis propriex admonitione divina, exardescit frustra in meditationibus suis Herodis insania. Necari omnes metuat nescit infantem, genera
Abbreviated transcription (Latin):
lectum: qui prestitit signũ. & qͦd
fecit intelligi fecit inquiri: & se in¬
ueniendum obtulit requisitus.
suꝑni luminis ductum. et
preuii fulgoris indicium intenta
contemplatione comitantes. ad ag¬
nitionem ueritatis gr̃ȩ sple idore
ducuntur: qui humano sensu sig¬
nificatũ sibi regis ortum. estimaue¬
runt in ciuitate regia ẽẽ querendũ.
Sed qͥ seruisusceperat formã. &
ñ iudicare uenerat s iudicari: bech¬
leem preelegit natiuitati. iheruso¬
limam passioni. Herodes autẽ audi¬
ens iudeorum pͥncipem natum.
successorem suspicatus expauit: et
molitus necem salutis actori. falsũ
sponciet obsequium. Quam felpe
foret. si magorum imitaretur fi¬
dem: & conuerteret ad religionẽ.
qͦd disponebat ad fraudem. Oceca
stultȩ emulationis impietas: quȩ
ꝑcurbandum putas diuinũ tuo
furore consilium. Bñs mundi teni¬
porale ñ querit regnũ: qui prestat
eternum. Qa incõmutabilem dis¬
positarum rerum ordinem uerte¬

Expanded text:
lectum, qui praestitit signum; et quod lectum, qui praestitit signum; et quod fecit intelligi, fecit inquiri, et se inveniendum obtulit inquisitus. perni luminis ductum, et praevii fulgoris indicium intenta contemplatione comitantes, ad agnitionem veritatis, gratiae splendore ducuntur, qui humano sensu significatum sibi regis ortum aestimaverunt in civitate regia esse quaerendum. Sed qui servi susceperat formam, et non judicare venerat, sed judicari, Bethleem praeelegit nativitati, Jerosolymam passioni. Herodes vero audiens Judaeorum principem natum, successorem suspicatus expavit; et molitus necem salutis auctori, falsum spopondit obsequium. Quam felix foret, si magorum imitaretur fidem, et 113 converteret ad religionem quod disponebat ad fraudem! O caeca stultae aemulationis impietas, quae perturbandum putas divinum tuo furore consilium! Dominus mundi temporale non quaerit regnum, qui praestat aeternum. Quid incommutabilem dispositarum rerum ordinem verte
Abbreviated transcription (Latin):
mani edidit saluatorem. epypha¬
niȩ nobis dilectissimi ueneranda
festiuitas. dat ꝑseuerantiam gau¬
diorũ: ut inter cognatarũ sollemp¬
nitatum uicina sacramenta. exul¬
tationis uigor & feruor fidei ñ tepe¬
scat. Ad om̃iũ enim hominũ spec¬
tat salutem. qͦd infantia mediato¬
ris dei & hominũ iam unuierso de¬
clarabatur mundo: cum adhuc exi-¬
guo detineretur oppidulo. Quãuis
enim isrłiticam gentem. & ipsius
gentis unam familiam delegisset.
de qua naturam uniuersȩ humani¬
tatis assumeret: noluit tamen intia
maternȩ habitationis angustias or-¬
tus sui latẽre primordia. sed mex ab
om̃ib uoluit agnosci. qui dignatꝰ
est om̃ib nasci. Tribus gͥmagis in
regione orientis stella nouȩ clarita¬
tis apparuit. quȩ illustrior ceteris
pulchrior q syderib. facile in se in¬
tuentium oculos animosq conuer-¬
teret: ut confestim aduerceretur ñ
esse otiosum. qͥa tam ins litũ iude¬
batur. Dedit ergo aspicientib intel¬

Expanded text:
edidit Salvatorem, Epiphaniae nobis, dilectissimi, veneranda festivitas dat perseverantiam gaudiorum, ut inter cognatarum solemnitatum vicina sacramenta, exsultationis vigor et fervor fidei non tepescat. Ad omnium enim hominum spectat salutem, quod infantia Mediatoris Dei et hominum jam universo declarabatur mundo, cum adhuc exiguo detineretur oppidulo. Quamvis enim Israeliticam gentem, et ipsius gentis unam familiam delegisset, de qua naturam universae humanitatis assumeret, noluit tamen intra maternae habitationis angustias ortus sui latere primordia; sed mox ab omnibus voluit agnosci, qui dignatus est pro omnibus nasci. Tribus igitur magis in regione Orientis stella novae claritatis apparuit, quae illustrior caeteris pulchriorque sideribus, facile in se intuentium oculos animosque converteret: ut confestim adverteretur non esse otiosum, quod tam insolitum videbatur. Dedit ergo aspicientibus intel
Abbreviated transcription (Latin):
eius scissa sunt. Infernus cognouit:
quia hos quos tenebat mortuos red¬
didit. E tamen hunc quẽ deum
om̃ia insensibilia elementa sense¬
runt: adhuc infidelium udeorũ
corda. deum esse minime cognos¬
cunt. & duriora saxis. scindi ad
penitentiam nolunt: eum q confice¬
ri abnegant. quẽ elementa ut dixi¬
mus. aut signis aut scissionib desi
clamant. Qui etiam ad dampna¬
tionis suȩ cumulum. eum quem na¬
tum despiciunt. nasciturũ longe ante
prescierunt: & ñ solum qͥa nasceret
nouerant. sed etiam ubi nasceret᷑.
Nam ab herode requisiti. locum
natiuitatis eius exprimunt. quen
scripturȩ auctoritate didicerunt.
& testimonium proferunt qͦd beth¬
leem honorari natuntace noui
ducis ostenditur: ut ipsa eorum
scientia. & illis fieret testimonium
d ampnationis. & nobis ad uitoriũ
credulitatis. Iudeos profecto bene
ysaa cum ia cob filium suũ beneqͥi¬
ceret i esignauit. Qui & caligans
oculis & prophetans. in presentifi¬

Expanded text:
ejus scissa sunt. Infernus agnovit, ejus scissa sunt. Infernus agnovit, quia hos quos tenebat mortuos reddidit. Et tamen hunc, quem Dominum omnia insensibilia elementa senserunt, adhuc infidelium Judaeorum corda Deum esse minime cognoscunt, et, duriora saxis, scindi ad poenitendum nolunt, eumque confiteri abnegant, quem elementa, ut diximus, aut signis aut scissionibus Deum clamabant. Qui etiam ad damnationis suae cumulum, eum quem natum despiciunt, nasciturum longe ante praesciverunt. Et non solum quia nasceretur, noverant, sed etiam ubi nasceretur. Nam ab Herode requisiti, locum nativitatis ejus exprimunt, quem Scripturae auctoritate didicerunt. Et testimonium proferunt, quod Bethlehem honorari nativitate novi ducis ostenditur, ut ipsa eorum scientia et illis fieret ad testimonium damnationis, et nobis ad adjutorium credulitatis. 1469 Quos profecto bene Isaac, cum Jacob filium suum benediceret, designavit ; qui et caligans oculis et prophetans, in praesenti fi