comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sculta o fili precepta ma¬
gistri et inclina aur̃e cor¬
dis tui: et admonitionẽ pii pr̃is libent̾ exci¬
pe et efficatit̾ cõple. ut ad eũ ꝑ obediencie
laborẽ redeas: a quo ꝑ mobediencie desidi¬
am recesseras. Ad te ergo nũc meꝰ sermo
dirigitur: quisquis abrenũcians ꝓpriis
uolũtatib dño xp̃o uero regi militaturꝰ
obediencie fortissima atq preclara arma
assumis. In pͥmis ut quicquid agen¬
dũ inchoas bonũ: ab eo ꝑfici in stantis¬
lima orõne deposcas. ut qui nos iam¬
in filioꝵ n̾uo dignatus est cõputare:
nõ debeat alñ de malis actib nostris
tõtristari Ita em̃ ei oĩ temꝑe de bonis
sius in nobis parendũ est: ut nõ solũ¬
ut iratus pater suos nõ aliqñ filios

Expanded text:
sculta, o fili, praecepta magistri, et inclina aurem cordis tui, et admonitionem pii Patris libenter excipe, et efficaciter comple: ut ad eum per obedientiae laborem redeas, a quo per inobedientiae desidiam recesseras. Ad te ergo nunc meus sermo dirigitur, quisquis abrenuntians propriis voluntatibus Domino Christo vero regi militaturus, obedientiae fortissima atque praeclara arma assumis. In primis, ut quidquid agendum inchoas bonum, ab eo perfici instantissima oratione deposcas: ut qui nos in filiorum numero dignatus est computare, non debeat aliquando de malis actibus nostris contristari. Ita enim ei omni tempore de bonis suis in nobis parendum est: ut non solum iratus pater suos non aliquando filios
Abbreviated transcription (Latin):
exh̾edet. sed nec ut metuendus dominꝰ
irritatus malis nr̃is ut nequissimos
seruos ꝓpetuam tradat ad penam: qͥ
eũ sequi noluerint ad gloriam

Expanded text:
eredet, sed nec ut metuendus Dominus irritatus malis nostris ut nequissimos servos perpetuam tradat ad poenam, qui eum sequi noluerunt ad gloriam.
Abbreviated transcription (Latin):
abbas apłicam debet illam sẽper
formã seruare: in qua dicit. Ar¬
gue. obsecra increpa: id ẽ miscẽs
temꝑib temꝑa. terrorib blandi¬
mẽta. Dirũ magr̃i piũ patris
ostendat affectũ: idest ĩdisciplina¬
tos et ĩ quietos debet duriꝰ argue.
obedientes autẽ et mites et paci
fres sicut dicit in psalmo ꝓph̾a. ne nos
declinantes in malũ et mutiles fr̃os
aliqua hora aspiciat deus: et parcẽdo
nobis in hoc tempore quia pius est. et ex¬
pectat nos cõu̾ti in melius. ne dicat
nobis in futuro hec fecisti et tatui.
¶ Secũdꝰ gradus humilitatis

Expanded text:
abbas apostolicam debet illam semper formam servare, in qua dicit: Argue, obsecra, increpa : id est, miscens temporibus tempora, terroribus blandimenta, dirum magistri, pium patriostendat affectum: hoc est, indisciplinatos, et inquietos, debet durius arguere; obedientes autem, et mites, et patires, sicut dicit in psalmo Propheta, ne nos declinantes in malo et inutiles factos , aliqua hora aspiciat Deus, et parcendo nobis in hoc tempore, quia pius est, et exspectat nos converti in melius, ne dicat nobis in futuro: Haec fecisti, et tacui . Secundus humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
si om̃ibus se infi̾orem et uilio¬
reni nõ solum sua lingua ꝓ¬
minciet. sed eciã intimo cordis cre¬
dat affectu hũilians se et dicens cũ¬
ꝓpheta. Ego autẽ sum uermis et non
homo: obprobriũ hom̃ et abiectio ple¬
bis. Exaltatus sum et hũiliatus et cõ¬
quia hũiliasti me: ut discam manda¬
ta tua.

Expanded text:
si omnibus se inferiorem et viliorem, non solum sua lingua pronuntiet, sed etiam intimo cordis credat affectu: humilians se et dicens: Ego autem sum vermis, et non homo: opprobrium hominum, et abjectio plebis . Exaltatus sum, et humiliatus sum, et conquia humiliasti me, ut discam mandata tua .
Abbreviated transcription (Latin):
excitante nos scriptura ac di¬
cente. Hora est iam nos de sompno
surge̾. Et aꝑtis oculis nr̃is ad deifi¬
cũ lumen: attonitis aurib audiam᷑
diuina cotidie clamans quid nos ãmo¬
neat uox dicens. Hodie si uocem eius
audieritis: nolite obdurare corda ur̃a.
Et iteꝵ. Qui habet aures audiendi au

Expanded text:
excitante nos Scriptura, ac dicente: Hora est jam nos de somno surgere . Et apertis oculis nostris ad deificum lumen, attonitis auribus audiamus divina quotidie clamans quid nos vox admoneat. Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra . Et item: Qui ha
Abbreviated transcription (Latin):
bia tua ne loquãtur dolũ. Diuerte a
malo et fac bonũ: inquire pacẽ et¬
ꝑ sequere eã. Et cũ hec fec̾itis ocłi mei
suꝑ uos: et aures mee ad p̃ces ur̃as.
et anteꝙͣ me inuocetis dicã uobis.
ecce assum. Quid dulcius nobis hac
Ecce pietate sua demonstrat nobis
uccintis ergo fide gi u¬
et obseruancia bonoꝵ actuũ

Expanded text:
lum; diverte a malo et fac bonum, inquire pacem, et sequere eam. Et cum haec feceritis, oculi mei super vos, et aures meae ad preces vestras: et antequam me invocetis, dicam vobis: Ecce ego adsum. Quid dulcius nobis hac Ecce pietate sua demonstrat nobis Succinctis ergo fide vel observantia bonorum actuum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ eorem et male suspitabi de oi p̃cepto cũ causasla¬
euerit nec ũ ꝙͣ libenter audire insi cũ audire ꝯstig̾it
P ferte libuerit aut cũ nõ alit łcere seu expedire
mostiauit aut apta raco uł in dub itsta aulctor¬
tae e licata satio uino niuis mobesta ẽ hugmoi
obediã uõ plane illa hec est q̃ i req̃ła traditiur
obediãsine mora Disputare ꝓfecto hoc ẽ i attu
cordis nõ m auditu duris obedire Istiuem̃or ergo
carnalem auiãm nõ mado p̃mi s ecia opmm  e¬
p̃siĩpte ꝑftoĩs est nc̃ce est qr nõ p̃t portare caro
suaue ⁊ onilo leue xpi quippe ilgũ ⁊ onũs est et
uerũ dicitis Ceteꝵ hoc culꝑa nõ est date legis
ditis legẽ s imꝓuide profitẽtis et impie preua¬

Expanded text:
suspicari de omni praecepto, cujus causa latuerit; nec unquam libenter obedire, nisi cum audire contigerit quod forte libuerit, aut quod non aliter licere seu expedire monstraverit vel aperta ratio, vel indubitata auctoritas. Delicata satis, imo nimis molesta est hujuscemodi obedientia. Non plane haec illa est quae ex Regula traditur, « Obedientia sine mora. » Disputare profecto hoc est in astu cordis, non in auditu auris obedire. Istiusmodi ergo carnalem animam non modo premi, sed etiam t portare caro suave et onus leve. Christi quippe jugum et onus est, et verum dicitis. Caeterum hoc culpa non est datae legis, aut dantis legem, sed impro
Abbreviated transcription (Latin):
Iait est delus amaritudinis malꝰ
qui separat a deo ⁊ ducit a
ot dutit ad deũ. dad itam eteruuꝰ.
Hune gͦ delum ferueatilliõ amore
extteaut᷑ mouuchi: idẽ ut honore se
ĩuitẽ p̾uemãt. ĩfirmitates sua  siue
torpoꝵ. siue moꝵ: pacientissĩe tollerẽt
Obedientiã sͥ tertatim impendant
Nullus id̃ sͥ utile iudicat sequat᷑
s qd̾ magis alii. Caritatẽ fr̃mtatis
tasto ĩpendant amore. deũ timeant.
albẽm suũ sinca ⁊ hũili caritate
diligant. Wp̃o õuino inchł p̃ponãt.

Expanded text:
icut est zelus amaritudinis malus, qui separat a Deo et ducit aet ducit ad Deum et ad vitam aeternam. Hunc ergo zelum ferventissimo amore exerceant monachinvicem praeveniant, infirmitates suas, sive corporum, sive morum, patientissime tolerent: obedientiam sibi certatim impendant. Nullus quod sib utile judicaverit, sequatur, sed quod magis alio; charitatem fraternitatis casto impendant amore: Deum timeant: abbatem suum sincera et humili charitate diligant: Christo omnino nihil praeponant,
Abbreviated transcription (Latin):
Res sͭ sibi ĩnicen ẜiuant.
ut nillꝰ extuset᷑ a coquine
officio insi aut egͥtudine aut ĩ tã
grauis utilitatis quis occupatus
fu̾it: qr ex inde maior m̾ces ⁊ cari¬
tas acquirit᷑. Inbetillib ã ꝓcurẽtur

Expanded text:
sibi invicem serviant, ut nullus excusetur a coquinae officio, nisi aut aegritudine, aut in causa gravis utilitatis quis occupatus fuerit: quia exinde major merces et charitas acquiritur. Imbecillibus autem pr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̃ illusioẽs dyabolicas. Sĩb ueĩentib
nue discedentib hospitib. ĩclinato ca¬
atoretur qui et suscipit᷑. In ip̃a auter¬
Suscepti ã hospites ducant᷑ ad or̃oe.
et p᷑ ea sedeat cum eis pͥor. aut cui
uislerit ip̃e. Legat᷑ corã hospite lex
dma: ut edificetur. Et pꝰ hec oĩs ei
exhibeat᷑ hũanitas Ieuimũ a priore
frcangat᷑ ꝓp̃ hospitẽ. nisi forte p̾cipuus
sit dies ieuiiiii. qͥ nõ possit molari:

Expanded text:
ientibus, sive discedentibus hospitibus inclinato caadoretur, qui et suscipiturutem hospites ducantur ad orationem; et postea sedeat cum eis Prior, aut cui jusserit ipse. Legatur coram hospite lex divina, ut aedificetur; et post haec omnis ei exhibeatur humanitas. Jejunium a Priore frangatur propter hospitem: nisi forte praecipuus si
Abbreviated transcription (Latin):
obediant ĩꝑanti Item ⁊ cellã hospi¬
tum hẽat asignatã sr̃ cuiꝰ anmã
timor dei possidet ubi sint lecti stra¬
ti sufficient̾. ⁊ domꝰ dei a sapientib
sapient̾ am̃istret᷑ Hospitib a cui
nou p̾cipit᷑: nullatenꝰ societur n
colloquatur. S si obiauit ant uide¬

Expanded text:
obediant imperanti. Item et cellam hospitum habeat assignatam frater, cujus animam timor Dei possideat: ubi sint lecti strati sufficienter; et domus Dei a sapientibus sapienter administretur. Hospitibus autem, cui non praecipitur, nullatenus societur, neque colloquatur. Sed si o
Abbreviated transcription (Latin):
nõ dicimꝰ ut ꝑsonaꝵ qd̾ absit acce¬
minꝰ indiget agat deo gr̃as: sit nõ
contristetur. Qui u̾o plus ĩdiget.
hũilietur̾ ꝓ ĩfirmitate. ⁊ nõ ex¬
tollat᷑ pro mĩa: et ita oĩa mẽbra

Expanded text:
non dicimus ut personarum, quod absit, acceminus indiget, agat Deo gratias et non contristetur; quae vero plus indiget, humilietur pro infirmitate, non extollatur pro mi
Abbreviated transcription (Latin):
uia in agro: uel ubicũq sedens am¬
bulans uel stans inclinato sit sẽꝑ
capite. defixis in terram aspectib reũ se
oĩ hora de pct̃is suis existimãs. ĩa se tre¬
mendo iuidicio dei repñtari estimet:
dicens sibi in corde semper illud quod
publicanus ille euuãgelicus fixis
in terram oculis dixit. Domine nõ
sũ dignus ego peccator leuare ocłos
meos ad celum. Et item cũ ꝓphetã. IIn¬
curuatus sum et hũiliatus sũ usq̃qͣ¬
q. Ergo hiis om̃ib hũilitatis gͣdib
ascensis monachus mox ad caritã¬
tem dei ꝑueniet illam q̃ perfecta
foras mictit timorẽ: per quã uni¬
uersa que p̾us nõ sine formidine
obsernabat. absq ullo labore uelut
naturaliter ex consuetudine incipi-¬
et custodire nõ iam timore gehen¬
ne: sed amore xp̃i et consuetudine
ip̃a bona et delectatione uirtutum

Expanded text:
 in via, vel ubicunque sedens, ambulans, vel stans inclinato sit semper capite, defixis in terra aspectibus, ream se omni hora de peccatis suis existimans, jam se tremendo judicio Dei repraesentari existimet, dicens sibi in corde semper illud, quod Publicanus ille evangelicus fixis in terram oculis dixit: Domine, non sum dignus ego peccator levare oculos meos ad coelum . Et item cum Propheta: Incurvatus et humiliatus sum usquequaque . Ergo his omnibus humilitatis gradibus ascensis monacha ad charitatem Dei perveniat illam, quae perfecta foras mittat timorem ; per quam universa quae prius non sine formidine observabat absque ullo labore velut naturaliter ex consuetudine incipiet custodire; non nae, sed amore Christi 376 et consuetudine ipsa bona et delectatione virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
ec̃imdũ modũ cułpe. extõitatõisᷤ
uel discipline mensura debet
extendi. Qui culpaꝵ modus: in
abd̃is pendeat uidicio. Si quis tñ fẽ
in leuiorib culpis ĩenitur. a mẽse
ꝑticipatõne pͥuetur. Priuati autẽ a
mense consortõ. ista erit ratio. ut ĩ
oratorio psalmũ aut antiphꝰ non
imponat. neq lectõem recitet usq¬

Expanded text:
ecundum modum culpae excommunicationis vel disciplinae mensura debet extendi: qui culparum modus in abbatis pendeat judicio. Si quis tamen frater in levioribus culpis invenitur, a mensae participatione privetur. Privati autem a mensae consortoratorio psalmum aut antiphonam non imponat, neque lectionem recitet, usq
Abbreviated transcription (Latin):
pñtis. Quã peticõem manu sua scri¬
bat. Aut t̾te si nõ scit lr̃as. alt̾ ab eo roga¬
tus sc̃bat: ⁊ ille nouitiꝰ signũ faciat
et inanui sua eã sr̃ altare ponat. Quã
dũ posu̾it: ĩcipiat ip̃e nouiciꝰ mox hũs
uersũ. Suscipe me dñe scd̾m eloquiũ

Expanded text:
ntis. Quam petitionem manu sua scribat, aut certe, si nescit litteras, alter ab eo rogatus scribat; et ille novitius signum faciat, et manu sua eam super altare ponat. Quam dum posuerit, incipiat ipse novitius mox hunc versum: Suscipe me, Domine, secundum eloquium
Abbreviated transcription (Latin):
cietulũ legatur ei regula hec ꝑ ordi¬
nem ⁊ dicat᷑ ei. Ecce lex sub q̃ nũlitare
uis: si potes obfuare ĩgredere.Si nͭ nõ
pote s. liber discede. Si adhuc steterit.
tũt duta ł ĩ supͣdc̃am cellã nouitioꝵ
et iter ꝓbetur i õi patĩa. Et post ser
mensiũ cixtulũ relegat᷑ ei regula: uit
sciat ad qd̾̃ ingredit: Et si adhuc stat.
pꝰ qͣtuor menses iteꝵ legatur ei eadẽ
regula. Et si hĩta secũ delib̾atõe ꝓmi¬
Eit̃ se oĩa custodire. ⁊ cũcta sͥ imꝑata
seruare tũc suscipiat᷑ ĩ eg̾gatõe. sciẽs
se iã sb̾ lege regule estitutũ ꝙ ei ex
illa die nõ liceat egredi de mofterio.
n ͨ collũ extut̾e̾ de sb̾ ugo regule: quã
sub tã morosa delib̾atõe licuit ei aut¬
excusare aut susciꝑe Suscipiendꝰ al ĩ
oratorio corã õib ꝓmictat de stabłi¬
diẽcia corã deo ⁊ scĩs eius. ut si qͣndo

Expanded text:
circulum legatur ei haec Regula per ordinem. Et dicatur ei: Ecce lex sub qua militare vis, si potes observare, ingredere; si vero non potes, liber discede. Si adhuc steterit, tunc ducatur in supra dictam cellam novitiorum, et iterum probetur in omni patientia. Et post sex mensium circulum relegatur ei Regula, ut sciat ad quid ingreditur. Et si adhuc stat, post quatuor menses iterum ei legatur eadem Regula; et si habita secum deliberatione promiserit se omnia custodire, et cuncta sibi imperata servare; tunc recipiatur in congregatione, sciens se lege Regulae constitutum, quod ex illa die non liceat egredi de monasterio, nec collum excutere de sub jugo Regulae, quam sub tam morosa deliberatione licuit ei excusare, aut suscipere. Suscipiendus autem in oratorio coram omnibus promittat de stabilidientia coram Domino et sanctis ejus; ut si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓst̾nat᷑ singłoꝵ pedib ut orent ꝓ es:
et iam ex illa hora ĩ eg̾gatõe reputet.
Res si quas h̃t. aut eroget pͥus ꝑmuꝑi¬
b: aut fcã solẽnit̾ donatõe tonferat
quippe qͥ ex illo die u ͨ ꝓprii corꝑis pt̃a¬
tem se h̃iture sciat. Mor gͦ ĩ oratorio

Expanded text:
sternatur singulorum pedibus, ut orent pro eo. Et jam ex illa die in congregatione reputetur. Res si quas habet, aut eroget prius pauperibus, aut facta solemni donatione conferat quippe qui ex illo die nec proprii corporis potestatem se habiturum sciat.
Abbreviated transcription (Latin):
nouitioꝵ: ubi meditet᷑ ⁊ manducer
et dormiat. Et semor ei talis depute¬
eum oĩs curiose intendat ⁊ sollicitus
sit si reu̾a deur qͣrit: si sollititꝰ ẽ ad
opus dei. ad obedientiã. ad oꝓpbra.
predicent ei oĩa dura ⁊ asꝑa ꝑ que
itur ad deun Et si ꝓmiẜit de stabłi¬
tatis sue ꝑseu̾antia pꝰ duoꝵ mẽsiũ¬

Expanded text:
 ubi meditetur, et manducet, et dormiat. Et senior ei talis deputeat, et curiose intendat et sollicita sit, si revera Deum opus Dei, ad obedientiam, ad opprobria. Praedicentur ei omnia dura et aspera, per quae itur ad Deum. Et, si promiserit de stabilitatis suae perseverantia, post duorum mensiu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ quis de ordine sacerdotũ hĩtare
ĩ mostĩo se suscipi rogau̾it: nõ h¬
quid̃ ei ticiꝰ adsentiat᷑. Tamẽ si õmo
ꝑstutit ĩ hac supplicatõe: sciat se om̃e
regule disciplinã ẜuatuꝵ. n ͨ aliqd
ei relaxabr̃ ut sit qd̃ scriptũ ẽ. amice
ad quid uenisti. Concedat᷑ ei tñ post
abbatẽ stare. et bñdice̾. ⁊ mssas
cane: si tñ iusserit ei abbas. Sĩ alra .
nullatenꝰ aliqua p̾sumat sciens se¬

Expanded text:
i quis de ordine sacerdotum in monasterio se suscipi rogaverit, non quidem citius ei assentiatur. Tamen si omnino perstiterit in hac supplicatione, sciat se omnem Regulae disciplinam servaturum. Nec aliquid ei relaxabitur, ut sit sicut scriptum est: Amice, ad quid venisti ? Concedatur ei tamen post abbatem stare, et benedicere, aut missas tenere, si tamen jusserit ei abbas: sin alias, nullatenus aliqua p
Abbreviated transcription (Latin):
qui dignꝰ sit sac̾docio fungi. Ordina¬
tus ã taueat elatõem aut sr̃biam:
n ͨ qͥtꝙͣ p̾sumat nisi qd̃ ei ab abbate
p̾cipitur. sciẽs se multo magis dis¬
apline regłari sb̾ditũ. Nec occasiõe
sacͥdocii obliuiscat᷑ regule obedĩam
⁊ disciplinã: s magis ac mag̾ ĩ dño
uolu̾it. qui tñ regulã a decanis uł
ppositis ꝯstitutã Sͥ fuare sciat. Qid̾

Expanded text:
qui dignus sit sacerdotio fungi. Ordinatus autem, caveat elationem aut superbiam. Nec quidquam praesumat, nisi quod ei ab abbate praecipitur, sciens se multo magis disciplinae regulari subditum. Nec occasione sacerdotii obliviscatur regulae obedientiam et disciplinam, sed magis ac magis in Deum voluerit. Qui tamen regulam a decanis vel p
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatem desideria sua nõ delecte¬
tur implere. sed uocem illam domim
factis imuitetur dicentis. Non uemi
fac̾e uolũtatem meã: sed eius qui
me misit. Item dicit scriptura. Uo¬
luntas habet penã: et necessitas
parit coronam¬
ercius hũilitatis litatis

Expanded text:
voluntatem, et desideria sua non debet implere; sed vocem illam Domini factis imitetur, dicentis: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus qui me misit ; item dicit Scriptura: Voluntas habet poenam, et necessitas parit coronamertius humilitatis gradus
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ uite dies ad inducias relaxantur:
dicẽte apło. An nestis qr pacĩa dei ad pe¬
intenciam te adduxit: Nam pius dñs
dixit. Nolo mortẽ pctoris: s ut cõu̾tat᷑
um ergo int̾rogassemꝰ dñm frẽs¬
kĩni de hĩtatore tabernacłi eius:
audiuimꝰ hĩtandi p̃ceptũ. S si comple¬

Expanded text:
us vitae dies ad inducias relaxantur, dicente Apostolo: An nescitis quia patientia Dei ad poenitentiam nos adducit? Nam pius Dominus dicit: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur um ergo interrogassemus Dominum, fratres, de habitatore tabernaculi ejus, audivimus habitandi praeceptum; sed si comple
Abbreviated transcription (Latin):
nõ fecit proximo suo malũ: et obpro¬
briũ non accepit adu̾sus ꝓximum
suũ. Qui malignũ dẏabolũ aliqua
suadentẽ sibi cũ ip̃a suasione sua a¬
conspectib cordis sui respuens dedu¬
xit ad nichilum: et paruulos cogi¬
tatus eius tenuit et allisit ad xp¬
ui timentes dñi de bona obẜ̃¬
uancia sua non se reddũt ela¬
tos: s ip̃a in se bona nõ a se pos¬
se s a dño fieri existimãtes. oꝑantẽ in
se dñm magnificant illud cũ ꝓpheta
dicentes. Non nobis dñe non nobis:
s nõi tuo da głiam. Sicut nec pau¬
lus apłus de p̃dicatõne sua sibi aliqͥd
imputauit: dicens. Gracia dei sũ id
quod sum. Et itex ip̃e dixit. Qui glo¬
riatur: in dño glorietur . Unde et do¬
minꝰ in euuagelio ait. Qui audit
uerba meahec et facit ea: similabo
eũ uiro sapienti qui edificauit do¬
mũsuã supra petr̃a. Uenerũt flũia
flauerũt uenti et impegerunt in
domũ illam: et nõ cecidit. quia fim¬
data erat supra petr̃a. Hec complẽs

Expanded text:
non fecit proximo suo malum; qui opprobrium non accepit adversus proximum suum : qui malignum diabolum aliqua suadentem sibi cum ipsa suasione a conspectibus cordis sui respuens, deduxit ad nitatus ejus tenuit et allisit ad ui timentes Dominum de bona observantia sua non se reddunt elatos, sed ipsa in se bona non a se posse, sed a Domino fieri existimantes operantem in se Dominum magnificant, illud cum propheta dicentes: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Sicut nec Paulus apostolus de praedicatione sua sibi aliquid imputavit dicens: Gratia Dei sum, id quod sum . Et iterum, qui gloriatur, in Domino glorietur . Unde Dominus in Evangelio ait: Qui audit verba mea haec, et facit ea, similabo eum viro sapienti, qui aedificavit domum suam supra petram. Venerunt flumina, flaverunt venti, et impegerunt in domum illam, et non cecidit, quia fundata est supra petram . Haec complens
Abbreviated transcription (Latin):
dere In cuiꝰ regni tabernaculo si uolu¬
mus habitare: nisi illuc bonis actibus
curratur. minime ꝑuenitur. Sed
interrogemꝰ cũ ꝓpheta dñm: dicentes
ei. Dñe quis habitabit in tabernacło
tuo. aut quis requiescet in monte

Expanded text:
dere: in cujus regni tabernaculo si volumus habitare, nisi illuc bonis actibus curratur, minime pervenitur. Sed interrogemus cum Propheta Dominum, dicentes ei: Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiescet in
Abbreviated transcription (Latin):
uel cõseruatõem caritatis processerit:
nõ ilico pauore ꝑt̾ritꝰ refugias uiã salu¬
tis. que nõ est insi angusto micio inci¬
pienda PProcessu u̾o conu̾satõis et fi¬
dei dilatato corde: in enarrabili diltõis
dulcedine curritur uia m̃adatorũ dei.

Expanded text:
tatis processerit, non illico pavore perterritus refugias viam salutis, quae non est nisi angusto initio incipienda: processu vero conversationis et fidei, dilatato corde, inenarrabili dilectionis dulcedine curritur via mandatorum Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
preceptis ⁊ tradicõib impoite legis et nõ sp̃ote
eciã ꝑfcõis uos cõsilus ⁊ suasionib mãcipatis
liberi quid̃ estis a debito nõ tñ pro mito gli̾osi
Euasistis penã s nõ atquisistis coronã. Que nã
igr̃ nccͣitas cogit parẽ nos in singłis q̃ iiũcta
fuerint et formidare ulcionẽ de trãsgressione
gn̾alib hec regula teneatur ut in difficiliorib
quidẽ agendis obeditio gratior ꝙͣ grauior p̃na¬
ricat̃o udicetur Et in faciliorib minꝰq on̾osis
cõtemptus dampnabillor ꝙͣ actus nobilior esti¬

Expanded text:
praeceptis et traditionibus impositae legis, et non sponte etiam perfectionis vos consiliis et suasionibus mancipatis; liberi quidem estis a debito, non tamen pro merito gloriosi: evasistis poenam, sed non acquisistis coronam. Quaenam ergo nos necessitas cogit parem in singulis, quae injuncta fuerint, et formidare ultionem de transgressione,generalis haec regula teneatur, ut in difficilioribus quidem agendis obeditio gratior, quam gravior praevaricatio judicetur: et in facilioribus minusque onerosis contemptus damnabilior, quam actus laudabilior aesti
Abbreviated transcription (Latin):
st̾bit sane stabilitas pactũ om̃i deinceps re¬
misso discessu cõtencõso discessui uago ⁊ cu¬
rioso discursui totiꝰ demq intõstancie leui¬
tati non tñ hus q̃ in ꝓfessionis serie secũtur
bitanciũ obtineri forte nequiuerint duce spũ
libertatis transire indubitant̾ suadeo ad alium

Expanded text:
inde stabilitatis pactum omni deinceps remisso descensui, contentioso discessui, vago et curioso discursui, totius denique inconstantiae levitati; non tamen his quae in professionis serie sequuntur, bitantium, obtineri forte nequiverint; duce spiritu libertatis transire indubitanter suadeo ad locum
Abbreviated transcription (Latin):
Sel abraham de ĩmiolãdo filio uel ille nestio quis
de filio itidem furni incendus exponẽdo tñ dĩe
indignacõis ⁊ ulcõis m̾ito incurrissẽt si nõ obedi
et posse nõ fi̾ sine culpa Ideoq si fiant digna ẽẽ
p̃mis nõ tħ supplicus si nõ fiant Ram ⁊ nõ tãg̾e
młre mi̾ti est nõ mediot̾s et nulliꝰ delicti ꝓpͥã¬

Expanded text:
vel Abraham de immolando filio , vel ille nescio quis de filio itidem furni incendiis exponendo , tantum divinae indignationis et ultionis merito incurrissent, si non obediset posse non fieri sine culpa; ideoque si fiant, digna esse praemiis, non tamen suppliciis si non fiant. Nam et non tangere mulierem, meriti est non mediocris; et nulli
Abbreviated transcription (Latin):
ri iux ualeant abbis nõ ualeãt cũ u̾itas ip̃a te¬
statur nec bnũ quid̃ iota p̃t̾itũ iri. Ceteꝵ qui
adhuc nõd respirare sub gr̃a suaue xp̃i iugũ
neqͣꝙͣ es exꝑtus Ideoq c̾tissime adhuc inf̾mari
ꝑ carñẽ qͣr sp̃ũs nõ adiuuat eius inf̾mitatem¬
sus obedĩe legem aff̾mãtes ꝑicłosũ ẽẽ ꝓmict̾e
Qd tam laboriosũ est obẜuare. Ad hoc ego rñdeo
ymo nõ ego s dñs. Qui p̃t inquit caꝑe capiat
hnnic quippe est ꝙ pauls supiub dyoi qr anteꝙ̃¬

Expanded text:
ri vix valeant, abbatis non valeant: cum Veritas ipsa testetur, ne unum quidem iota praeteritum iri . Caeterum qui adhuc, nondum respirare sub gratia; suave Christi jugum nequaquam esse expertus; ideoque certissime adhuc infirmari per carnem, quia spiritus non adjuvat ejus infirmitatemsus obedientiae legem, affirmantes periculosum promittere, quod tam laboriosum est observare; ad hoc ego respondeo, imo non ego, sed Dominus: Qui potest, inquit, capere capiat. Hoc quippe est quod paulo superius dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis forte de noblib offert.l
filiũ suũ deo ĩ mostĩo. si ip̃e puer
inior etate ẽ: ꝑentes eiꝰ faciant peti¬
cõem quã supͣdiximꝰ ⁊ cũ oblacõe ip̃a
peticõem ⁊ manũ pu̾ ĩuoluãt ĩ palla
altaris et s ͨ eũ offerant. De reb at¬

Expanded text:
quis forte de nobilibus offert filium suum Deo in monasterio, si ipse puer minore aetate est, parentes ejus faciant petitionem, quam supra diximus, et cum oblatione ipsam petitionem et manum pueri involvant in palla altaris, et s
Abbreviated transcription (Latin):
mensura ꝓuideat:ut nõ sint turta
ip̃a uestim̃ta utentib eis. s mẽẜata.
Accipientes noua uet̾a sꝑ̃ reddant
ĩ p̃nti: reponenda ĩ uestiario ꝓꝑter
pauꝑes. Sufficit eĩ mõcho duas tum¬
et qd̾eq ẽ uetustũ reddant. dũ accipiũt
nouũ. femoralia hii qͥ ĩ uia dirigũt᷑
de uestiario accipiãt. Qͥ reu̾tentes
lota ibi restituant. Et cuculle ⁊ tuni¬
ce sinit aliqnͣto hiis quas hr̃e solent

Expanded text:
ut non sint curta ipsa vestimenta utentibus ea, sed mensurata. Accipientes nova, vetera semper reddant in praesenti reponenda in vestiario propter pauperes. Sufficit enim monacho duas tunet quodcunque est vetustum reddant, dum accipiunt novum. Femoralia hi qui in via diriguntur, de vestiario accipiant: quae revertentes lota ibi restituant. Et cucullae et tunicae sint aliquanto a solito quas habent
Abbreviated transcription (Latin):
estimenta frib sed̃m lotorura
qualitatẽ ub hitant uł aeꝵ tẽꝑiem
dentur: qr i frigiois regionib ampli
indigẽ. ĩ talidis u̾o minꝰ. Hec ergo
ꝯsiderato penes abbatẽ ẽ. Nos tñ
mediotrib locis suffice̾ credimꝰ ms¬
this ꝑ singłos tucullã ⁊ tunicam.¬

Expanded text:
estimenta fratribus secundum locorum qualitatem ubi habitant, vel aerum temperiem dentur: quia in frigidis regionibus amplius indigetur; in calidis vero minus. Haec ergo consideratio penes abbatem est. Nos tamen mediocribus locis sufficere credimus monachis per singulos cucullam et tunicam
Abbreviated transcription (Latin):
deuocõnis sapo¬
re ut toto posse
cogitetur corde¬
quod psalledo
habetur in ore
Quid̃ eĩ psalst̃
corde uagante
solus ẽ meis
strepitꝰ labioꝵ
Ille etꝭ insipi¬
enter psallit
qui modulatãe
uocis solũ au¬
dientib psal¬
lere intendit

Expanded text:
devotionis sapore, ut toto posse cogitetur quod psallendo habetur in ore. Quidam enim psallunt, corde vagante, solus est in eis strepitus labiorum. Ille etiam insipienter psallit, qui modulatione vocis solum audientibus placere intendit
Abbreviated transcription (Latin):
nonagesimꝰ ⁊ centesimꝰ tertius.
Disposito ordine ꝓsalmodie diurne.
reliqui om̃s psalmi qui suꝑsunt
equalit̾ diuidant᷑ ĩ septẽ noctiu
uigiliis parciendo scilz qui inter eos
plixiores sũt psalmi. et duodecim ꝑ
inrãquãq estituant᷑ nottem. Hoc
p̾cipue ꝯmonentes. si cui forte hec
distributõ psalmoꝵ displicuerit:
ordinet si melius aliter iudicau̾it
dũ modo õimodis id attendatur. ut
oi ebdomada psalteriũ ex integro
nu̾̾o tentũ qͥnquaginta psalmoꝵ
psallat᷑. ⁊ dñico die semꝑ a capite

Expanded text:
ntesimus trigesimus tertius. Disposito ordine psalmodiae diurnae, reliqui omnes psalmi, qui supersunt, aequaliter dividantur in septem noctium vigiliis, partiendo scilicet, qui inter eos prolixiores sunt psalmi, et duodecim per unamquamque constituantur noctem. Hoc praecipue commonentes, ut si cui forte haec distributio psalmorum displicuerit, ordinet, si melius aliter judicaverit: dum omnimodis id attendatur, ut omni hebdomada psalterium ex integro numero centum quinquaginta psalmorum psallatur; et Dominico die semper a capite
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis diebus seruata: et ita scilicet
semꝑ dñica a centesimo octauo de¬
cino incipiatur. Mespera autem
cotidie quatuor ꝑsalmoꝵ modulatõe
canatur. Qui psalmi incipiantur
a centelimo nono usq ad centesi¬
mũ quadragesimũ septimũ: excep¬
tis hus qui in diuersis horis ex eis
cio et centesimo quadragesimo
scdo. Reliqui omnes ĩ uespa dicerdi
sunt. Et quia muiꝰ ĩemut᷑ tres
psali. ideo duudendi sũt qͥ ex nu̾o
tesimꝰ quadragesimꝰ quartus:
Centesimꝰ uero sextus decimus
quia ꝑuus est: centesimo quinto

Expanded text:
cunctis diebus servata. Et ita scilicet, ut semper Dominica a centesimo octavo decimo incipiatur. Vespera autem quotidie quatuor psalmorum modulatione canatur. Qui psalmi incipiantur a centesimo nono usque ad centesimum quadragesimum septimum, exceptis his, qui in diversis horis ex eis  tertio, et centesimo quadragesimo secundo. Reliqui omnes in vespera dicendi sunt. Et quia minus veniunt tres psalmi, ideo dividendi sunt, qui ex numero s quadragesimus quartus. Centesimus vero sextus decimus, quia parvus est, centesimo quinto
Abbreviated transcription (Latin):
surgendũ est: ut modice amplius
de media nocte pausent et iã dige¬
sti surgant. Quod uero restat post
uigilias a fratrib qui psalt̾i uel le¬
ctionũ aliquid indigent: medita¬
tioni inleruiatur. U pascha autẽ
usq ad supͣdictas kalendas nouẽ¬
bris sic temꝑetur hora uigiliaꝵ agẽ¬
da: ut ꝑuissimo interuallo quo fra¬
tres ad necessaria nature exeant
custodito. mox matutini qui incipi¬
ente luce agendi sunt subsequãtur.

Expanded text:
surgendum est; ut modice amplius de media nocte pausetur, et jam digesti surgant. Quod vero restat post vigilias a fratribus qui psalterii, vel lectionum aliquid indigent, meditationi inserviatur. A Pascha autem usque ad supra dictas Kal. Novembris sic temperetur hora vigiliarum agenda, ut parvissimo intervallo, quo fratres ad necessaria naturcustodito, mox matutini qui incipiente luce agendi sunt, subsequantur.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia reꝑtus fuit rep̾hensibilis.
correptꝰ semel ⁊ iteꝵ atq tertio:
si emendare noluit deiciat᷑ ⁊ alter
ĩ loco eiꝰ qui dignus ẽ subroget᷑.
Et de ꝓ̾posito eadẽ cõstitumi¬
Leitistina ꝓ modo cõu̾satõis scdm
Dispositõem abb̃is sui accipiant.
Si potest fieri õs in uno loco
sr̃ eos solliciti sint pausent
Candela iugiter ĩ eadẽ cella
ardeat usq mane. Destiti dormi¬
aut ⁊ trncti tingulis aut funib
dum dormuũt ne forte ꝑ sompnũ¬

Expanded text:
superbia repertus fuerit reprehensibilis, correptus semel et iterum, atque tertio, si emendare noluerit, dejiciatur, et alter in loco ejus, qui dignus est, subrogetur. Et de praeposito eadem constituiLectisternia pro modo conversationis secundum dispensationem abbatis sui accipiant. Si potest fieri, omnes in uno loco s suis, qui super eos solliciti sint, pausent. Candela jugiter in eadem cella ardeat usque mane. Vestiti dormiant, et cincti cingulis aut funibusdum dormiunt, ne forte per somnu
Abbreviated transcription (Latin):
puritatis deuotõe supplicadũ ẽ:
Et nõ in młtloquio: s ĩ puritate
cordis ⁊ cõpunttõe lacrimaꝵ nos
exaudiri sciamꝰ. Et ideo breuis deb
ẽe ⁊ pura or̃o: uisi forte ex affectu
inspiratõms diuine gr̃e ꝓtendatur.
In cõuentu tñ õmo breuietur or̃o:

Expanded text:
tis devotione supplicandum est. Et non in multiloquio, sed in puritate cordis et compunctione lacrymarum nos exaudiri sciamus. Et ideo brevis debet esse et pura oratio nisi forte ex affectu inspirationis divinae gratiae protendatur. In conventu tamen omnino brevietur oratio,
Abbreviated transcription (Latin):
uigilus uel matutims digessi¬
mus ordinẽ psalmodie: nunc
de sequẽtib horis uideamꝰ. Pri¬
ma hora dicantur ꝓsalmi tres si¬
gillatim: et non sub una gloria.¬

Expanded text:
urnis, vel matutinis digessimus ordinem psalmodiae: nunc de sequentibus horis videamus. Prima hora dicuntur psalmi tres singillatim, et non sub una gloria.
Abbreviated transcription (Latin):
Hyminꝰ eiusdẽ hore post uersũ deus
m adiutoriũ meũ intende: anteꝙͣ
psalii incipiantur. Post expletio¬
nem uero triũ psalmoꝵ recitetur
lectio una: u̾sus kyrieleyson. et
misse sint. Tercia u̾o sexta et no¬
na eodẽ ordine celebretur oracio:
idest uersus hymni earũdẽ horaꝵ
terni psalmi lectio et uersus: Ky¬
ryeleyson et misse sint. Si ma
ior congregratio fuerit cũ anti¬
phonis: si uero minor. indirectũ
psallantur. Uespertina autem
smnaxis quatuor psalmis cũ anti¬
phonis terminetur. Post quos
psalmos lectio recitanda est: in de¬
responsoriũ ambrosianũ uersus
canticũ de eunͣgelio. letania et¬
oracio dominica et fiant misse.
Completoriũ autẽ triũ psalmoꝵ
dictione terminetur. Qui psal¬
mi directanei sine antiphonis¬

Expanded text:
Hymnus ejusdem horae post versum: Deus in adjutorium meum intende, antequam psalmi incipiantur. Post expletionem vero trium psalmorum recitetur lectio una, versus: et Kyrie eleison, et missae sint. Tertia vero, et sexta et nona eodem ordine celebrantur: oratio, id est, versus, hymni earumdem horarum, terni psalmi, lectio. et versus, Kyrie eleison, et missae sint. Si major fuerit congregatio, cum antiphonis, si vero minor, in directum psallantur. Vespertina autem synaxis quatuor psalmis cum antiphonis terminetur. Post quos psalmos responsorium, Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, et oratio Dominica; et fiant missae. Completorium autem trium psalmorum dictione terminetur. Qui psalmi directanei sine antiphon
Abbreviated transcription (Latin):
Q si ⁊ pꝰ ea ĩ ag̾gatõe quietꝰ ⁊ obediẽs
nõ fu̾it. ⁊̃ de monastio expellat᷑. sogitꝰ
tã abbas se de õib iudiciis suis deo red¬
dere ratõem. Ne forte ĩuidie aut zeli
flamina urat aĩam

Expanded text:
 si et postea in congregatione quietus et obediens non fuerit, etiam de monasterio expellatur. Cogitet vero abbas se de omnibus judiciis suis Deo reddere rationem, ne forte invidiaeaut zeli flamma urat animam
Abbreviated transcription (Latin):
abs ͭ ⁊ senciẽtẽ ꝑsonã pari consilio
ep̃i ad cuiꝰ dyocesim ꝑtinet locꝰ ip̃e
uł ad abbates. aut xp̃ĩanos initinoᷤ
claruerint: ꝓhibeãt prauoꝵ p̾ualere
ꝯsensũ. s donui dei dignũ estituant
dispensatorẽ: sciẽtes ꝓ hoc se ieceptõs
m̾cedẽ bonã. si illud taste ⁊ zelo dei fa¬
ciãt. sic̃ extrario pcc̃m si negligant.
Ordinatꝰ a abbas cogitet semꝑ qͣle
honꝰ suscepit: ⁊ cui redditurꝰ est rõe

Expanded text:
pari consilio episcopi ad cujus dioecesim pertinet locus ipse, vel ad abbates aut Christianos vicinos claruerint, prohibeant pravorum praevalere consensum, sed domui Dei dignum constituant dispensatorem: scientes pro hoc se recepturos mercedem bonam, si illud caste et zelo Dei faciant, sicut e diverso peccatum, si negligant. Ordinatus autem abbas cogitet semper quale onus suscepit, et cui redditurus est rationem
Abbreviated transcription (Latin):
erordinatões. it dũ etraria sͥ ĩitem
abbaᷤ. p̾põitusq sentiũt. ⁊ ip̃oꝵ necͣce
ẽ sb hac dissensiõe aĩas ꝑiclitari. et hii
qͥ sub ip̃is sũt dñ adulant᷑ ꝑtib eũt
ĩ ꝑditõem. Cuiꝰ ꝑutłi malum illos
rẽspicit ĩ capite: qͥ talib ĩ ordĩatõib
se fecext auctores. Iteo nos iuditammꝰ
expedire ꝓp̃ pacis caritatisq custodiã¬
ĩ abbĩs pende̾ arbitͥo ordĩatõem no¬
st̾n sui. Et si pͥ fieri ꝑ decanos ordinet᷑
ut aute disposumiꝰ om̃is utilitaᷤ mͣost̾i
aut ꝯggatõ petierit. roͣabłr cũ hũili ͭ ͤ
et abbas indicau̾it expedire: quẽcũq
elegit albas tũ ꝯsilio frm̃ tiuẽtiũ deum.¬

Expanded text:
et dum contraria sibi abbas praepositusque sentiunt, et ipsorum necesse est sub hanc dissensionem animas periclitari; et hi qui sub ipsis sunt, duma dulantur partibus, eunt in perditionem. Cujus periculi malum illos respicit in capite qui talibus in ordinatione se fecerunt auctores. Ideo nos videmus expedire propin abbatis pendere arbitrio ordinationem monasterii sui: Et, si potest fieri, per decanos ordinetur, ut ante disposuimus, omnis utilitas monasterii, aut congregatio petierit rationabiliter cum humilitate, et abbas judicaverit expedire, quemcunque elegerit abbas cum consilio fratru
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uos audit me audit. Ꝙͣ obrem quitquid uice di
p̃cipit hõ qd nõ sit tñ c̾tũ displic̾e deo haut secꝰ
oño accipiendũ est ꝙͣ si p̃cipiat deus. Quid em̃
int̾est utrũ ꝑ se an ꝑ suos mĩstros siue hoĩes siue
angelos hõibus suũ innotestat placitũ deus. E
hoĩes inquis facile falli in dei uolũtate de reb du¬
bus ꝑcipienda et p̃cipienda falle̾ pñt S ẽĩ quid
hoc reffert tui qui cõscius nõ es p̃sertĩ cũ teneas
de stͥpturis qr labia sac̾dotis custodiũt stia et¬
legẽ eius ex ore requirũt qr angelus dm̃ excituũ
est frequibũt dixim legẽ nõ quã ũł auctẽtica ulla
t̾ͥptura tradid̾it uł ratõ maifesta ꝓbau̾it de huiꝰ¬
mod quippe nͨ p̃ceptor ẽ expetendus nͨ ꝓhibitor
auscultandus s quod ita lat̾e aut obscurũ esse
cegnoscitur ut in dubiũ uẽĩre possit utrũ nã
deus sit an aliter forte uelit si nõ de labus custo¬
dientib scienciã et ex ore angeli dñi excit ułi

Expanded text:
quid vice Dei praecipit homo, quod non sit tamen certum displicere Deo; haud secus omnino accipiendum est, quam si praecipiat Deus. Quid enim interest, utrum per se, an per suos ministros, sive homines, sive Angelos, hominibus innotescat suum placitum Deus? Sed homines, inquis, facile falli in Dei voluntate de rebus dubiis percipienda, et in praecipienda fallere possunt. Sed enim quid hoc refert tua, cui conscius non es? praesertim cum teneas de Scripturis, quia Labia sacerdotis custodiunt sci requirunt: quia angelus Domini exercituum est . Requirunt, dixerim, legem, non quam vel authentica ulla Scriptura tradiderit, vel ratio manifesta probaverit de hujusmodi quippe nec praeceptor exspectandus, nec prohibitor auscultandus est; sed quod ita latere aut obscurum esse cognoscitur, ut in dubium venire possit, utrumnam Deus sic, an aliter forte velit, si non de labiis custodientibus scientiam, et ex ore angeli Domini exercituum
Abbreviated transcription (Latin):
hressionis. Nil deinde incestius obstemꝰ ue ꝙ illas
silias sotħ pat̾nũ usurpare cõtubitũ et tñ quis nõ
luds at ꝙͣ euatuau̾it aut attemiau̾it turpis nefadi¬
q flagitii reatũ pietas intẽtõĩs et intẽto pretatis:
quꝰ utai p aeceptores reu̾entior nobis hnnebit aut¬
toritat eius grauor formidetur offensio is esiã
maioris cusq madati tr̃asgressio dãpnabilior esti

Expanded text:
 illas filias Lot paternum usurpasse concubitum : et tamen quis non videat, quantum evacuarit aut attenuaverit turpis nefandique reatum flagitii pietas intentionis, et intentio pietatis? cujus inter praeceptores reverentior nobis imminebit auctoritas, ejus gravior formidetur offensio, ac majoris cujusque mandati transgressio, damnabilior aesti
Abbreviated transcription (Latin):
quo offenditur ⁊ ob quẽ offenditur eque utra¬
usq oratõ execranda decerintur apus ip̃m¬
s. qui offenditur hoc est apud deũ Talis ergo
requirẽdus est ad or̃adũ qui sit u̾doreus ad pła¬
cãdũ sMorro culpam si qua est ꝙ hõ offenditur
cũ ei nõ obeditur aut multũ extenuat cã mełib̾r¬

Expanded text:
quo offenditur, et ob quem offenditur, aeque utriusque oratio exsecranda decernitur apud ipsum qui offenditur, hoc est apud Deum. Talis ergo requirendus est ad orandum, qui sit idoneus ad placandum. Porro culpam, si qua est, quod homo offenditur cum ei non obeditur, aut multum extenuat,
Abbreviated transcription (Latin):
meum intende: in scdo ter dicendũ¬
est. domine labia mea aꝑies: et os
meũ ãnũciabit laudem tuã. Cui sub¬
iũgendus est tercius ꝓsalmus et
gloria. Post hunc plalmꝰ nonage¬
cũ antiphona aut certe decantandus
Inde sequatur ambrosianũ. Deinde
dictis dicto uersu benedicat abbas:
et sedentib oĩb in scannis legantur
uicissim a fratrib in codice suꝑ ana¬
logiũ tres lectiones. inter quas tria
responsoria canantur. Duo respn¬
loria sine głia dicantur. Post ter¬
ciã u̾o lectionẽ: qui cantat dicat
gloria. Quã dum incipit canitoꝵ
dic̾e̾: mox om̃s de sedib suis surgãt
ob honorẽ et reuerenciam sancte

Expanded text:
In secundo, tertio dicendum: Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam. Cui subjungendus est tertius psalmus, et Gloria. Post hunc psalmus nonagecum antiphona aut certe decantandus. Inde sequatur Ambrosianum. Deinde dictis, dicto versu, benedicat abbas, et sedentibus cunctis in scamnis legantur vicissim a fratribus in codice super analogium tres lectiones, inter quas et tria responsoria cantentur. Duo responsoria sine Gloria dicantur. Post tertiam vero lectionem, qui cantat, dicat Gloriam. Quam dum incipit cantor dicere, mox omnes de sedilibus suis surgant ob honorem et reverentia
Abbreviated transcription (Latin):
uestib seu quiblibet reb ꝓuideat¬
abbas fiẽs. de qͦꝵ uita uł morib
securꝰ sit. ⁊ eis singła ut utile in¬
dicau̾it ꝯsignet custodienda atq
colligenda. Ex quib abbas breuẽ
tenẽat. ut dũ s̾ in ip̃a assignata
trẽs iutissim succedunt. sciat quid
dat aut quid recipit. Si quis autẽ
sordide aut negligent̾ res mõnastii
tractau̾it. corripiatur. Si nõ emen¬

Expanded text:
ideatabbas fratres, de quorum vita et moribus securus sit, et eis singula, ut utile judicaverit, consignet custodienda atque recolligenda. Ex quibus abbas brevem teneat: ut dum sibi in ipsa assignata fratres vicibus succedunt, sciat quid dat, aut quid recipit. Si quis autem sordide aut negligenter res monasterii tractaverit, corripiatur: si non emen
Abbreviated transcription (Latin):
sit sic̃ pẽ: curã g̾at de oĩb. Sine
iussione abbĩs inthł faciat. Que
iubent᷑ custodiat: fiẽs nõ cõtristet.
Si quis fr̃ ab eo forte aliqua irratõ¬
nabłr postulat: nõ sꝑnendo eum
cõtristet. s ioͣabilr̃ cũ hũilitate
male petenti deneget. Aĩam suã
custodiat: memor semꝑ illuis

Expanded text:
er. Curam gerat de omnibus, sine jussione abbatis nihil faciat. Quae jubentur custodiat: fratres non contristet. Si quis frater ab eo forte aliqua irrationabiliter postulat, non spernendo eum contristet, sed rationabiliter cum humilitate male petenti deneget. Animam suam custodiat, memor semper illud
Abbreviated transcription (Latin):
ac si altaris uasa satrata cõspitiat.
Nichil ducat negligendũ. neqr
abbĩs. Hũilitatẽ ante oĩa habeat:
et tui sba nõ ẽ que tribuat᷑ ẜmo
Rensionis porrigatur bonꝰ. quia
scriptũ ẽ. Sermo bonꝰ suꝑ datum
optimũ. Oĩa q̃ ei ñũx̾it᷑ abbas.
ĩpe hẽat sub cura sua. A quib eũ
ꝓhibuerit: nõ p̾sumat. Frĩb cõsti¬
tutã ãnonã sine aliqꝰ typo ł mora
offeras ⁊ ut nõ srandalizent᷑ memor
dĩm eloquii. quid mecitur qui

Expanded text:
iam, ac si altaris vasa sacrata, conspiciat; nihil ducat negligendum, nequeabbatissae; humilitatem ante omnia habeat; et cum substantia non est quae tribuatur, sermo responsionis porrigatur bonus, ut scriptum est: Sermo bonus super datum optimum . Omnia quae ei injunxerit abbatissa ipsa habeat sub cura sua; a quibus eam prohibuerit, non praesumat. Sororibus constitutam annonam sine aliquo verbo vel mora offerat, ut non scandalizentur, memor divini eloquii, quid mereatur qui
Abbreviated transcription (Latin):
plallit ecclesia romana dicatur.
Polt hec sequatur laudes. Deide
lectio una apłi memoriter reci¬
tanda. Responsoriũ ambrosiam̃
uersus: canticũ de em̃igelio leta¬
nia et completũ est. Plane agẽ¬
da matutina uel uespertina nõ
transeat aliqñ insi in ultimo
ordine or̃o dñica oĩb audientib
dicatur a pͥore ꝓpter scandaloꝵ
spinas que oriri solent: ut con¬
gent se ab huiꝰ modi uicio. Cet̾is
uero agendis ultima pars eius
or̃ons dicatur: ut ab omnib
respondeatur. S libera nos a

Expanded text:
psallit Ecclesia Romana, dicatur. Post haec sequentur laudes. Deinde lectio una Apostoli memoriter recitanda. Responsorium Ambrosianum, versus, canticum de Evangelio, litania, et completum est. Plane Agenda matutina, vel vespertina non transeat aliquando, nisi in ultimo per ordinem oratio Dominica omnibus audientibus dicatur a Priore propter scandalorum spinas, quae oriri solent in mongent se ab hujusmodi vitio. Caeteris vero Agendis ultima pars ejus orationis dicatur, ut ab omnibus respondeatur: Sed libera nos a
Abbreviated transcription (Latin):
solennitas ita agatur: idest ut
lexagelimꝰ lextus psalmꝰ dicatur
sme antiphona subtrahendo mo¬
dice sicut dñica. ut om̃s occur¬
rant ad qͥnqͣgesimũ qui cũ anti¬
phona dicatur. Post qũe alii du¬
o psalmi dicantur scd̾m cõsuetu¬
dinẽ. Idest scd̾a feria quintus et
tricesimꝰ qͥntus. Tercia feria qͣ¬
dragelimꝰ scd̾s: et qͥnqͣgesimus
sextus. Quarta feria sexagesi¬
mus tercius: et sexagesimus¬
quartus. Qañta feria octoge¬
simꝰ septimꝰ : et octogesimꝰ nonꝰ
Sexta feria leptuagelimiꝰ qͥntꝰ.
et nonagesimꝰ pͥmus. Salba¬
to autem centelmmiꝰ quãdrage¬
simꝰ scd̾s: et canticũ deuterono¬
nui quod diuidatur induas.
Nam cet̾is dieb canticũ unũ

Expanded text:
solemnitas ita agatur: id est, ut sexagesimus sextus psalmus dicatur sine antiphona subtrahendo modice, sicut in Dominica, ut omnes occurrant ad quinquagesimum, qui cum antiphona dicatur. Post quem alii duo psalmi dicantur secundum consuetudinem. Id est, secunda feria, quintus, et trigesimus quintus. Tertia feria quadragesimus secundus, et quinquagesimus sextus. Quarta feria, sexagesimus terquartus; quinta feria octogesimus septimus et octogesimus nonus; sexta feria septuagesimus quintus et nonagesimus primus; sabbato autem centesimus quadragesimus secundus et canticum Deuteronomii, quod dividatur in duas Glorias. Nam caeteris diebus canti
Abbreviated transcription (Latin):
domino ĩ trmore. Et iteꝵ. P sallite
sepienter. Et in aspettu angelorum
psallam tͥ. Ergo consideremꝰ qualr̃
oporteat nos ĩ conspectu diuinitatis
et angłoꝵ eius ẽẽ. ⁊ sic stemus ad
psallendum. ut mens nr̃a ꝯcordet
uoci nostre
De Reuerẽcia oracio¬

Expanded text:
o in timore ; et iterum: Psallite sapienter ; et: In conspectu angelorum psallam tibi . Ergo consideremus qualiter oporteat nos in conspectu Divinitatis et angelorum ejus esse; et sic stemus ad psallendum, ut mens nostra concordet voci nostrae. De reverentia oratio
Abbreviated transcription (Latin):
quelib mumuscła acciꝑe aut dare. sine
illud. nisi pͥus ĩdicatũ fu̾it abb̃i. Ro̾
si iusserit suscipi. ĩ abbĩs sit p̃tate cui
cui forte directũ fu̾at. ut nõ detrr
octasio dyabolo. Qͥ a̾ alit̾ p̾sũpserit

Expanded text:
quaelibet munuscula, accipere aut dare sine pillud, nisi prius indicatum fuerit abbati. Quod si jusserit suscipi, in abbatis sit potestate, cui cui forte directum fuerit: ut non detur occasio diabolo. Qui autem aliter praesumpserit
Abbreviated transcription (Latin):
decimũ psalmũ: ita sane ut nonꝰ
psalmus et septimꝰ decimꝰ duuidi¬
dantur in binas glorias. et sic
fiat ut ad uigilias dominice sẽper
a uicesimo incipiatur. Ad t̾ciam
ip̃a terna per easdẽ horas dicãtur.
Expenso ergo psalmo cẽtesimo
octauo decimo duob dieb idest
dñico et scd̾a feria: tercia feria
iam ad terciã sextam uel nonã
psallantur terni psalm. a cen¬
tesimo nono decimo usq ad cẽte¬
simũ uicesinũ octauũ idest ꝑsal¬
mi nouẽ: qui psalmi semꝑ usq
ad dñicam per easdem horas iti¬
dem repetantur. Hymnorũ
nichilominus lectionũ uel uer¬
siuim dispositione uniformi

Expanded text:
decimum psalmum: ita sane, ut nonus psalmus, et septimus decimus partiantur in duas glorias: et sic fiat, ut ad vigilias Dominica semper a vicesimo incipiatur. Ad tertiamipsa terna per easdem horas dicantur. Expenso ergo psalmo centesimo octavo decimo duobus diebus, id est, Dominica et secunda feria; tertia feria jam ad tertiam, sextam vel nonam psallantur terni psalmi a centesimo nonodecimo usque ad centesimum vigesimum septimum, id est, psalmi novem. Quique psalmi semper usque ad Dominicam per easdem horas itidem repetantur. Hymnorum nihilominus, lectionum, vel versuum dispositione uniformi
Abbreviated transcription (Latin):
utoriũ meũ intende: dñe ad
adiuuandũ me festina et glo¬
ria. inde hyminꝰ iniuscuiusq hore.
Demde pͥma hora dñica dicenda¬
sunt quatuor capitula psalmi
centesnni octaui decimi. Reliqͥs
uero horis idest tercia sexta uel
nona: terna capitula suprascripti
psalim centesimi octaui decimi
dicantur. Ald primã autẽ scde
ferie dicãtur tres psalmi: idest
pͥmus scd̾us et sextus. Et ita
per singulos dies ad p̾ͥmã usq¬
ad dominicam dicantur per ordi¬
nẽ term psalmi usq ad nonũ

Expanded text:
intende: Domine, ad adjuvandum me festina, etc. Inde hymnus uniuscujusque horae. Deinde prima hora Dominica dicenda, quatuor capitula psalmi centesimi octavi decimi dicantur. Reliquis vero horis, id est, tertia, sexta, vel nona terna capitula supra scripti psalmi octavi decimi dicantur. Ad primam autem secundae feriae dicantur tres psalmi, id est, primus, secundus, et sextus. Et ita per singulos dies ad primam usque dominicam dicantur per ordinem terni psalmi usque ad nonum