comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ro posiusti qͥd dehis
obseuari debeat. qͦs indiacõĩi
mift̾io. aut inofficio pb̃rũ positos
uic̃tinentes eẽ. aut fuisse. grãti
filii ꝓdidert̃. Dehis ⁊ i anifẽsta di¬
iunar̃ legũ ẽ. disciplina. ⁊ beate re¬
cordationis siriciĩ ep̃i. monita e¬
uidentia comear. ut inc̃tinẽtes
inofficiis talibꝰ positi: oĩ honore ec¬
cłastico pͥuarent᷑. Nec admittant᷑
adtale minist̾ĩũ. q̃d̃ sola c̃tinentia
oportet inpleri. Est enĩ uet admo¬
dũ sacre leg̃ auctoĩtas iã inde
abinicio custodita. ꝙ intẽplo anno
uicis sue habitare p̾cepti sunt sac̃
dotes. ut seruientes sacͥs ordi¬
nibꝰ puros. ⁊ aboĩlale purgatos.
sibi uendicent diuina mistĩa.
Seq eos ad sacra officia fis sit
admiti: qͥ exercent. uł cũ uxo¬
re carnale consoreuĩ. qͥa scͥptuẽ.

Expanded text:
his observari debeat, quos in diaconii ministerio aut officio presbyterii positos incontinentes esse aut fuisse generati filii prodiderunt. De his et divinarum legum est disciplina, et beatae recordationis viri Siricii episcopi monita evidentia commearunt, ut incontinentes in officiis talibus positi omni honore ecclesiastico privarentur, nec admittantur ad tale ministerium, quod sola continentia oportet impleri. Est enim vetus admodum sacrae legis auctoritas, jam inde ab initio custodita, quod in templo anno vicis suae habitdotes, ut servientes sacris oblationibus puros et ab omni labe purgatos sibi vindicent divina ministeria, neque eos ad sacra officia fas sit admitti, qui exercent vel cum uxore carnale consortium qui scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
ficium ẽ. seꝑ debebunt adhmoi
consortio absfinere. Q si c̃tami¬
natꝰ fu̾it. carnali c̃cupiscentia.¬
qͦ mͣito exaudiri posse credit.
cum dictũ sit oĩa munda muñ¬
dis: co inqͥnantes autẽ: & infi¬

Expanded text:
ficium est, semper debebunt ab hujusmodi consortio abstinere: qui si contaminatus fuerit carnali concupiscentia exaudiri posse se credit? cum dictum sit: « Omnia munda mundis; coinquinatis autem et infi
Abbreviated transcription (Latin):
deo. sũ uita saẽdotũ eucharistie
necessaria eẽ dr̃. ñ consecrationi.
s effectui intelligñdũ ẽ. Non enĩ
effectũ salutis confert ei quem
munera faciunt indignũ. potiꝰ
oblatione sacͥficii se putant posse
mundari ñ cessantes impie agẽ
in lege aĩ intelligitur eẽ dictũ
ieronimi. Qđ uͦ sac̃aos. etiã simalꝰ
sit. tñ ꝓofficio suȩ dignitatis grã¬

Expanded text:
Quum vita sacerdotum eucharistiae necessaria esse dicitur, non consecrationi, sed effectui intelligendum est; non enim effectum salutis confert ei, quem merita faciunt indignum; potius oblatione sacrificii se putant posse mundari, non cessantes impie agere in legem Dei, intelligitur illud esse dictum Hieronymi. Quod vero sacerdos, etiamsi malus sit, tamen pro officio su
Abbreviated transcription (Latin):
Ila aut̃ qͥ tam infirmi sunt. tit
possessionibꝰ suis renuntiare ñ possit
si ea ꝙ accepturi erant dispensatori
relinqͣnt. nicħ habentibꝰ conferenda.
sine pecc̃o possit insua. qͥa ⁊ ip̃si qͦdã¬
mͦ sua relinquiit. qnͣdo ꝓͥis contenti
rebus nicħ eoꝵ ꝙ. labori. uł ordini suo
diuidi. ut ãnnos reditꝰ qͥsq sibi
sprialit uendicet. hoc ñ posse fieri.
argum̃to. ⁊ auchoitate ꝓbatur. Cłici

Expanded text:
li autem, qui tam infirmi sunt, ut possessionibus suis renunciare non possint si ea, quae accepturi erant, dispensatori relinquant, nihil habentibus conferenda, sine, peccato possident sua, quia et ipsi quodammodo sua relinquunt, quando propriis contenti rebus nihil eorum, quae labori vel ordini suo dividi, ut annuos reditis quisque sibi specialiter vendicet? Hoc non posse fieri, argumento et auctoritate probatur. Clerici
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. Nũc ꝙritur si sacdotes
aliqͣ derebꝰ ȩcclȩ dedisse noscuntur.
an his qͥ eas acceꝑunt. aliq̃ firmitate
constabunt. Cum res ȩccłe nullo mͦ
distrahi posst̃. ⁊ distracte possidi. multi
auctoit̾atibꝰ ꝓbatur. it enĩ ferhanꝰ

Expanded text:
Pars. Nunc quaeritur, si sacerdotes aliqua de rebus ecclesiae dedisse noscuntur, an his, qui eas acceperunt, aliqua firmitate constabunt? Quod res ecclesiae nullo modo distrahi possint et distractae possideri, multis auctoritatibus probatur. Ait eni
Abbreviated transcription (Latin):
uxori ñ licet dimittẽ uir̃ suũ.
ut alt̾i se uiuente eo matrimonio
societ. aut aut eũ adultet. licet
fonicatꝰ sit uir eiꝰ. s uxta apłm.
aut uiro suo debet reconciliari.
aut manẽ innupta: ita eciłȩ. ñ
eo accipiat. s aut ipsũ hãt. aut in¬

Expanded text:
uxori non licet dimittere virum suum, ut alteri se, vivente eo, matrimonio societ, ut eum adulteret, licet fornicatus sit vir ejus, sed juxta Apostolum, aut viro suo debet reconciliari, aut maneo accipiat, sed aut ipsum habeat, aut in
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m ualis pt ponẽ ñ p̃siumatis excepto
siut ñ optamꝰ cẽ eundẽ uos aliqͥt cause hibe
contingat. ut abhoc sedis apłiȩ uidicuĩ

Expanded text:
in aliquo postponere non praesumatis: excepto si, ut non optamus, contra eumdem vos aliquid causae habere contingat, ut ob hoc sedis apostolicae judicium
Abbreviated transcription (Latin):
Uidua uͦ intelligñd̾a ẽ si pꝰ sol¬
lemyne fedꝰ nuꝑtiaꝵ morte
interueniente: auiro suo dr¬
ueniant fatali necefsitate ab
alt̾utro diuisi fũint. lie exipõ¬
salib gror ut apellata. non
appellat᷑ necer eiꝰ copula sacͥs
ordinib aliꝗͥs ꝓhibet. Unĩ
pelagiꝰ ꝙp̃. scribit.¬

Expanded text:
a est, si post solenne foedus nuptiarum morte interveniente a viro suo diveniant fatali necessitate ab alterutro divisi fuerint, licet ex sponsalibus uxor sit appellata, non appellatur, nec ex ejus copula a sacris ordinibus aliquis prohibetur. Unde Pelagius Papa scribit
Abbreviated transcription (Latin):
empta oĩspe ꝓmotioĩs: inqͦ uiuenit᷑
ordine ꝑmaneat. Ecce sicłicꝰ. uł
ordinatiõe. uł qͦlibet sacͣmto hẽticis
coĩcat. cesset apmotione uix insuo
ordine ꝑseu̾at. ñ ẽ enĩ de hoc sac̃¬
into. ut decetis. sec̃a enĩ uł adcul¬
pas abluendas dant̾̃: ut laptismꝰ.
famia intẽeditur. etiã ꝓiminuta

Expanded text:
empta omni spe promotionis, in quo invenitur ordine permaneat. » Ecce si clericus vel ordinatione vel quolibet sacramento haereticis communicat, cessans a promotione, vix in suo ordine perseverat. Non enim est de hoc sacramento, ut de caeteris. Caetera enim vel ad culpas abluendas dantur, ut baptismus, famia interdicitur, sed pro imminuta
Abbreviated transcription (Latin):
Inquẽ canonicã ñ fert᷑ sentẽcia
penã nõ debet ferre canonic⁊̃
sentnͣtia. nullũ
alligat ap̃ dm̃.
nec̃ ap̃ ȩccła eiꝰ aliqͥs.¬
imqͣ sentñtia. sic̃ exgñali capł̃o habet᷑.
N on gͦ abeiꝰ coiõne abstiuendũ ẽ. nec ei
ab officio cessandũ inꝗͥ cognoseit iniqua
ꝓlata sentñtia. Curgͦ capła cartaginenis.

Expanded text:
in quem canonica non fertur sententia, poenam non debet ferre canonicam.sententia nullum alligat apud Deum, nec apud ecclesiam ejus aliqiqua sententia, sicut ex Gelasii capite habetur. Non ergo ab ejus communione abstinendum est, nec ei ab officio cessandum, in quem cognoscitur iniqua prolata sententia. Cur ergo capitula Carthaginensis
Abbreviated transcription (Latin):
umanirm genus
duobꝰ
regit᷑.
naturali uidelicet
iure ⁊ moribus.
Ius nat̾e est. quod inlege x ȩuangłio
continet᷑. quoqͥsq iubet᷑ alii facere
quod sibi uult fieri. ⁊ ꝓhibetur alii
inferre quod sibi nolit fieri. Uñ
uultis ut faciant uob̾ homines
et uos eadem facite illis. Nec est

Expanded text:
umanum genus duobus regitur, naturali videlicet jure et moribus. Jus naturale est quod in lege et Evangelio continetur, quo quisque jubetur alii facere quod sibi vult fieri, et prohibetur alii inferre quod sibi nolit fieri. Unde vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
in dignatione aliqua. ł iusto
ł in iusto. tenore suꝑatꝰ trun¬
cau̾it. Neq illas ꝑusuras
accepisse conuincuntur. aut
inscena lusisse noscunt᷑. nec
eum ꝗ publica penitentia mor¬
talia crimina de fleuit. neq
illũ ꝗ infuriã aliqͣn u̾sꝰ in

Expanded text:
atione aliqua vel justo, vel injusto timore superatus truncaverit; nec illum, qui usuras accepisse convincitur, aut in scena lusisse dignoscitur; nec eum, qui publica poenitentia mortalia crimina deflevit; neque illum, qui in furiam aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
scłaribꝰ ꝓcurationibꝰ posse. nͥ
forte qͥ legibꝰ adminor etatum
tutelas siue curationes inex
atq iuduar̃ que indefense st̃.
aut ear̃ ꝑsonar q̃ maxime eccła¬
stico indigent ãminicło ꝓpt̃ timo¬

Expanded text:
s procurationibus posse, nisi forte qui legibus ad minorum aetatum tutelas sive curationes inexcaut viduarum quae indefensae sunt aut earum personarum quae maxime ecclesiastico indigent
Abbreviated transcription (Latin):
onseqñs ẽ ut illa qͦ.q depicenis
partibꝰ nuꝑ adnos misła relatio
płimos clicoꝵ negotationibꝰ in ho¬
nestis. ⁊ lucͥs t᷑pibꝰ iminẽ. nullo
nec apłi uba recolentes. qͥbꝰ ait. Nedio
militans dõ inplicat se negotus treniꝰ¬
P salmista qͦ dd surda dissimulãtes
hanc q̃stibꝰ nou̾int abstinendũ.
⁊ abõmi cuiꝰlibet negotiationis in¬
genio. cupiditateq cessandũ. aut¬

Expanded text:
onsequens est, ut illa quoque, quae de Piceni partibus nuper ad nos missa relatio plurimos clericorum negotiationibus inhonestis et lucris turpibus imminere, nullo nec Apostoli verba recolentes, quibus ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saePsalmistam quoque David surda dissimulantes haec quaestibus noverint abstinendum, et ab omnibus cujuslibet negotiationis ingeniis cupiditateq
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itate p̾sumit consuetu¬
dinẽ seqͥ aut cͥea fr̃s inuidus est
⁊ malignus quibꝰ u̾itas reuelat᷑. a
cͥca dm̃ ingratꝰ ẽ. inspiratione cuiꝰ¬
dix̃ ego sũ consuetudo. Itaq u̾itaq
cessit paulo ueritatẽ p̾dicanti. Igit᷑¬

Expanded text:
itate praesumit consuetudinem sequi aut circa fratres inuidus est et malignus quibus ueritas reuelatur aut circa Deum ingratus cuius inspiratione eccldixit: ego sum consuetudo. Itaque veritatcessit Paulo veritatem praedicanti, et
Abbreviated transcription (Latin):
ant sac̃dotes. ⁊ ñ tantũ abhis: s
etiã abaliis originalibꝰ. uł qui
alicui c̃ditioni obligatis: uolumꝰ
tẽꝑari. nͥ forte eoꝵs petitio. aut
uolũtas accesserit. qͥaliqͥd sibi in
eos uendicãt potestatis.  Reẜ̃ius

Expanded text:
ant sacerdotes, et non tantum ab his, sed etiam ab aliis originariis, vel qui alicui conditioni obligati sunt, volumus temperari, nisi forte eorum petitio aut voluntas accesserit, qui aliquid sibi in eos vendicant potestatis. IV Pars.
Abbreviated transcription (Latin):
hibent᷑ sui adipisci lib̾tatẽ recaden¬
di ab oseqͥo monast̾ii. s ñ ꝓhibent᷑
nancusi lib̾tatẽ ꝓmouendi adsa¬
cros ordines. Pot̃ enĩ in sacͥs ordini¬
bꝰ c̃stiturꝰ. monast̾ii obseqͥis ꝑpetuo
lib̾tatẽ adipisci. ⁊ sacͥs officiis ualet¬
ad sociari. Uñ ĩ alio capitulo p̾fate
c̃stitutionis hec causa redditur.
In ustũẽ enĩ. ut monachis rurale
opꝰ facientibꝰ ẜui eoꝵ otio torpeãt.

Expanded text:
rohibentur servi adipisci libertatem recedendi ab obsequiis monasterii, sed non prohibentur nancisci libertatem promovendi ad sacros ordines. Potest enim in sacris ordinibus constitutus monasterii obsequiis perpetuo libertatem adipisci et sacris officiis associari valet. Unde in alio capitulo praefatae constitutionis haec causa redditur: Injustum est enim, ut monachis rurale opus facientibus servi eorum otio torpeant
Abbreviated transcription (Latin):
excõicet᷑. aqͥbꝰ ordinandos oportet
eẽ ĩmunes breuit᷑ monstratũ ẽ.
Deqͦr̃ uͦ manibꝰ suos ordines susciꝑe
debeant. facile patet. Sac̃dotes
enĩ ⁊cuncti infra ipsũ c̃stituti.
cilis martini pp̃ legit᷑¬

Expanded text:
Gratian. A quibus ordinandos oporteat esse immunes, breviter monstratum est. De quorum vero manibus ordines suscipere debeant, facile patet. Sacerdos enim et cuncti infra ipsum constituti aoncilio Martini Papae legit
Abbreviated transcription (Latin):
hominum raritatẽ fere uideat᷑
extinctũ. p̾ea a tempore nẽproth
reꝑatũ siuȩ potiꝰ mmutatũ exi¬
stimat᷑ cũ ipse simul cũ aliis
alios cep oppͥm̾e. alii sua in becil¬
litate eoꝵ ditioni ceꝑunt ȩẽ

Expanded text:
hominum raritatem fere videatur exstinctum, postea a tempore Nemroth reparatum sive potius immutatum existimatur, quum ipse simul cum aliis alios coepit opprimere; alii sua imbecillitate ejus ditioni coeperunt esse
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ uestim̃tũ dnĩ in languore posita
tetig̾.ꝙ. uni ꝑsone infirmanti
concedit᷑ cur ñ concedat᷑ cunctis
mulierib. q̃ nat̾e suo uitio infir
S si ꝑceꝑit. ñ÷ iudicanda. Bonaꝵ
sine culpa agit᷑ : qd̾ uenit. ex
culpa. Uñ ⁊̃ cũ esurimus sine
culpa comedimꝰ quibꝰ exculpa
pͥmi hõis factũ ẽ ut esuriam us.

Expanded text:
quae vestimentum Domini in languore posita tetigit, quod uni personae infirmanti conceditur, cur non concedatur cunctis mulieribus, quae naturae suae vitio infirsi vero percepit, non judicanda. Bonarusine culpa agitur, quod venit ex culpa. Unde etiam cum esurimus, sine culpa comedimus, quibus ex culpa primi hominis factum est, ut esuriamus.
Abbreviated transcription (Latin):
suos. expͣua consuetudine aliis
adnutͥendũ tͣdunt. nisi purgatio¬
nis tp̃s tͣnsierit. uiris suis ñ debẽt
ad misceri. Quippe ⁊ sine partus
Ita ut morte leysacͣ feriat. Siqͥs
uir adm̃struam mulierẽ accedãt.
Que tñ mulier dũ consuetudine.
m̃struam patit᷑. ꝓhiberi ȩccłam

Expanded text:
suos ex prava consuetudine aliis ad nutriendum tradunt, nisi purgationis tempus transierit, viris suis non debent admisceri: quippe quia et sine partus ita ut morte lex sacra feriat, si quis vir ad menstruatam mulierem accedat . Quae tamen mulier dum consuetudinem menstruam p
Abbreviated transcription (Latin):
Hunt enĩ in lege quedam moralia.
ut ñ occułe. ⁊ cet̾a q̃dam misti¬
ca. ut pote sacͥficioꝵ p̾cepta
⁊alia his similia. Moralia mani¬
data ad nat̾ale ius spectant. atq iõ
nullam mutabilitatẽ recepisse mon¬
strant᷑ Mistica uͦ qͣnt̃ ad suꝑficiẽ
anatali iure ꝓbant᷑ aliena. qͣnt᷑
admoralem intelligentiã mutabi

Expanded text:
unt in lege quedam moralia, ut non occides et cetera, quedam mystica, utpote sacrificiorum precepta et alia his similia. Moralia mandata ad naturale ius pertinent et ideo nullam mutabilitatem recepisse monstrantur. Mystica vero, quantum ad superficiem, a naturali iure probantur aliena, quantum ad moralem intelligentiam i
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃nio. Cum itaq sine exami¬
natione nullꝰ sit ordinandus.
quẽ ad modum ⁊ quo tp̃r sac̾dotũ.
⁊ cet̾oꝵ infra positoꝵ examinatio
fieri debeat: consid̾andum est.
De his in concilio nanetensi sic sta

Expanded text:
nus. Quum itaque sine examinatione nullus sit ordinandus, quemadmodum, et quo tempore sacerdotum et ceterorum infra positorum examinatio debeat fieri, considerandum est. De his in Concilio Nannetensi, c. 11
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ ꝑnitiosa corruptela ui¬
tanda ẽ. qͣ nͥ citius radicib euellat᷑:
in pͥuilegioꝵ uis ab impiis assumi¬
tur. ⁊ incipiunt p̾uaricationes.
⁊ uarie p̾sumptiones celerrime
orũ more ꝑpetuo celebrari. Itẽ

Expanded text:
quam perniciosa corruptela vitanda est, quae nisi citius radicitus evellatur, in privilegiorum jus ab impiis assumitur, et incipiunt praevaricationes, et variae praesumptiones celerrime orum more perpetuo celebrari. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ expoliati posst̃ p̃sentialit̃ restitu¬
endi. añt ꝗͣ ad causã sint uocandi.
s obicitur. Ubi ñ fuit legitima insti¬
tutio. ibi nec pot̃ eẽ restitutio. Non¬
enĩ ꝓlatur destitiis. qͥpꝰ ñ fuit insti¬
tut᷑. Ac ꝑhoc nec restauratione postu

Expanded text:
quod expoliati prius sunt presentialiter restituendi quam ad causam vocandi. Sed obiicitur: ubi non fuit legitima institutio, ibi nec potest esenim probatur destitutus qui prius non fuit institutus, ac per hoc nec restaurationem postu
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ̃q ineo obiectoꝵ reꝑientes. ut
adlocũ suũ reutetur al soliumꝰ.
Criminis g̾ eiꝰ auctores uolumꝰ te ꝑ¬
scrutari. ⁊ nͥ qͥ eadẽ transmisit. epła.
paratꝰ fuĩt hoc q abiecit canonicis.
atq districtissimis ꝓbationibꝰ edocere.
notati qñdã religiosiĩ epm̃. de
sinonia accusare nitunt᷑. Reus atiꝰ
tande in pbatioe defic accusator. reuꝰ
notati ad huiꝰ moĩ accisationẽ sint
admittudi. Sedo si ep̃s in eo ac¬
cusationẽ uet̾ẽ uoluit an sĩplici
assetione sue sit fides habenda. Tercio.
sibi sit expetñdũ. si circa suã sen
contingit. Qiunto si in platione
deficit accusator. an reꝰ sit cogñdꝰ
possint a nacletꝰ pp̃ testat᷑ dicens.¬

Expanded text:
ut ad locum suum reverteretur absolvimus. Criminis ergo ejus auctores te volumus perscrutari, et nisi qui easdem transmisit epistolas paratus fuerit hoc, quod objecit, canonicis atque districtissimis probationibus edocere, notati quendam religiosum episcopum de simonia accusare nituntur; reus altetandem in probatione deficit accusator; reus notati ad hujusmodi accusationem sint admittendi? Secundo, si episcopus in eos accusationem vertere voluerit, an simplici assertioni suae sit fides habenda? Tertio, jus judicium sibi sit expetendum, si circa suam sentcontigerit? Quinto, si in probatione deficit accusator, an reus sit cogendupossunt, Anacletus Papa testatur, e
Abbreviated transcription (Latin):
erant abistis panib qͥ uuĩc inscãm ȩccł̃a
offeruntur. qͥa illi subũbra legis erat.
Qua fronte: aut qͣ c̾scientia. oblationes
uultis acciꝑe. qͥ uix ualetis ꝓuob̃. nedii
ꝓ aliis dõ pces offerre: Qa prauũ ẽ.⁊¬

Expanded text:
erant ab istis panibus, qui nunc in sancta ecclesia offeruntur, quia illi sub umbra legis erant,Qua fronte aut qua conscientia oblationes vultis accipere, qui vix valetis pro vobis, nedum pro aliis Deo preces offerre? quia pravum e
Abbreviated transcription (Latin):
pͥoribꝰ placuit. hanc sanctionẽ fien.
iuos similit̃ ineisdẽ ꝑsistere uolumꝰ.
ut nullꝰ audeat irritũ facẽ. ħ ꝙ c̃stitu¬
tũ ẽ. si ĩpetua dãpnatione noliuerit
ꝑ sistere. Siqͥs uͭ cc̃ hane regłam nrãm.¬

Expanded text:
oribus placuit, hanc sanctionem fieri, et nos similiter in iisdem persistere volumus, ut nullus audeat irritum facere hoc, quod constitutum est, si in perpetua damnatione noluerit persistere. Si quis vero contra hanc regulam n
Abbreviated transcription (Latin):
remau̾e: aut admaiores gͣdꝰ con¬
scende ualeant. Multoꝵs auc̃toi̾ta¬
tibꝰ uaruis criminibꝰ irrectiti: aꝓͥiᷤ
oritinẽ reparari ñ posst̃.

Expanded text:
onscendere valeant? Multorum auctoritatibus variis criminibus irretiti a propriis ordinem reparari non poss
Abbreviated transcription (Latin):
acerdotes nom̃ dñi despiciunt.
& qͣntũ ad se panẽ pollutũ offerunt.
qui ad altare indigne accedunt. qͥq
dato mun̾e sac̾dotiũ p̃sumunt. Pa¬
nẽ qͦ polluit. qͥdectrinã dñi inppło
male disꝑtit. ⁊ qͥ honorat potentẽ.
⁊ despicit pauꝑẽ. Et infra. Sioffe¬
ratis cecum adĩnolandũ: ñne malũ

Expanded text:
acerdotes nomen Domini despiciunt, et, quantum ad se, panem poliutum offerunt, qui ad altare indigne accedunt, quique dato munere sacerdotium praesumunt. Panem quoque polluit, qui doctrinam Domini in populo male dispergit, et qui honorat potentem et despicit pauperem. Et infra: § 1. Si offeratis caecum ad immolandum, nonne malum
Abbreviated transcription (Latin):
li pͥulegio. de cłicis romane eccłȩ in¬
cĩ ñ sint spectate uite ⁊ scientiȩ
naccusatione ministroꝵ dĩ repente ꝓ-¬
silunt. qͦr̃ uͦ uita adõ laudabilis ẽ.
ut oibꝰ innutanda appareat. de qͦr̃
asertione nulli dubitatio nasci potĩt
eoꝵ restimonio duoꝵ uł trui testui
qͥlibet iure coniunci ⁊ dapnari pot̾ĩt.
uitiata subleuet᷑.⁊ si remediũ illud
si dandũ ei. qͥcausa dilectionis uocẽ
appellationis exhibiũt. Causa uͦ ui¬
ciata remedio appellationis subleua¬
ni potit. Uñ fabianꝰ. pp̃. ait. Cause

Expanded text:
li privilegio de clericis romane ecclesie incum non sint spectate vite et scientie, in accusationem ministrorum dei repente prosiliunt. Quorum vero vita adeo laudabilis est, ut omnibus imitanda appareat, de quorum assertione nulli dubitatio nasci poterit, eorum testimonio duorum vel trium testium, quilibet iure convinci et damnari poterit.vitiata sublevetur, et si remedium illud sit dandum ei, qui causa dilationis vocem appellationis exhibuerit? Causa vero vitiata remedio appellationis sublevari poterit. Unde Fabianus Papa ait ad
Abbreviated transcription (Latin):
łicos ñ ordinet. ita ut ci
beat de his ꝗ sine examinatione
ꝓuecti sunt. Dehis ita legr̃
unconcilio martini.pp̃. De
aliqͣ examinatione ordinati
sunt. aut certe cum discuterentꝰ
cͥminosa pec̃ca sua c̃fessi s̃. aut pꝰ
ordinationẽ abaliis detecti. ab ici¬
ant᷑ exclero. Dimilit̾ uero ⁊ de

Expanded text:
non ordinet, ita ut civbeat de his qui sine examinatione provecti sunt. De his ita legitur in Concilio Martini papaealiqua examinatione ordinati sunt, aut certe, quum discuterentur, criminosa peccata sua confessi sunt, aut post ordinationem ab aliis detecti sunt, abjiciantur ex clero. § 1. Similiter vero et de
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad mortẽ desudare appetunt.
⁊ ꝓꝑe ꝑpetua ne parũ qͥdẽ in labore
subsistunt. Prot̃renis lucͥs qͣs libet
imurias tolerant. & ꝓcelesti
mercede. uł tenuissimi uerbi
ferri contumelias recusant. Ter

Expanded text:
usque ad mortem desudare appetunt, et pro spe perpetua ne parum quidem in labore subsistunt; pro terrenis lucris quaslibet injurias tolerant, et pro coelesti mercede vel tenuissimi verbi ferre contumelias
Abbreviated transcription (Latin):
p̃eẽ. in ep̃m ordinari ꝓhibetur.
qͥa qͥ in reminima. & deqͣ sibi fami¬
sollicita diligñtiã exhibebit: Pro
eãt incirco hodie ñ ministe̾t altario.
dudũ fuerat fautor istrionũ. hodie
non sit consector. uͥginũ. Causa aũt̃
Mom̃tariꝰ nãq̃ sac̾dos. nescit humi¬
non ieuinauit. ñ fleuit. ñ se correx̃.
ñ pauꝑibꝰ erogauit. Inarrogantia
quȩ ẽ ruina diaboli incidunt. qͥ
puncto hore nec dũ discipł fiunt
magistri. Et sic̃ inuocentiꝰ ait. mi¬
serum ẽ eum fieri magistrũ. qͥ
nec dum didic̃ ẽẽ discipłs. Uñ de

Expanded text:
episcopum ordinari prohibetur, quia qui in re minima, de qua sibi famisollicitam diligentiam adhibebit? Unde  vespere erat in circo, hodie non ministret altario, qui dudum fuerat fautor histrionum, hodie non sit conservator virginum. Causa autem Momentaneus namque sacerdos nescit hnon jejunavit, non flevit, non se correxit, non pauperibus erogavit. In arrogantiam quae est ruina diaboli incidunt, qui puncto horae necdum discipuli fiunt magistri, et sicut Innocentius ait, miserum est, eum fieri magistrum, qui necdum didicit esse discipulus. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
dissimulaũ. acfalsa pietate suꝑatus:
cum filiis crudeli dãpnatione ꝑcus¬
sit. Uñ ei diuina uoce dr̃. Honora¬
sti filios tuos mag̃. qm me. Hinc ⁊̃
dauid. erga filios bonitatẽ. ñ disci¬
pline seu̾itatẽ exerceris eoꝵ iuuñ¬
tutẽ exꝑim̃to didic̃ ꝑnitiosã. qͦre
pueritiã uaga licentia ꝑmisit eẽ
ueluptuosa. Unꝰ qͥppe eoꝵe soidre suã
stupro corrũpens: a frẽ eiꝰ absalone
uidl̃. inter epulas q̃s fr̃ibꝰ qs frau¬
dulent̃ pariuerit: ob truncatus ẽ. ab¬
salon uͦ pꝰqm ueniã apatre optinuit.
rogno illũ expulit. ad concubinas
eius ingresꝰ ẽ demũ ꝑ iuiã deser

Expanded text:
dissimulavit, ac falsa pietate superatus dissimulavit, ac falsa pietate superatus cem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit, unde ei divina voce dicitur: Honorasti filios tuos magis, quam me. Hinc etiam David erga filios benignitatem, non disciplinae severitatem exercens, eorum juventutem experimento didicit perniciosam quorum pueritiam vaga licentia permisit esse voluptuosam. Unus quippe eorum sororem suam stupro corrumpens a fratre ejus, Absalone videlicet, inter epulas, quas fratribus suis fraudulenter paraverat, obtruncatus est. Absalon vero, postquam veniam a patre obtinuit, de regno illum expulit, et ad concubinas ejus ingressus e
Abbreviated transcription (Latin):
stificationẽ. Eoꝵ ꝓcul dubio in¬
firmitate condescendit᷑. ac si ei
stis saltĩ tales estote infructu
bonoꝵ oꝑm. quales fiustis di¬
dũ inactione uitioꝵ. Nedebili¬
ores uos hant scã lib̾tas aeris:
quos incarne ualidos hũit us
in laicali. habitu uxorẽ ha¬
bu̾it. uł filios auitus adiur¬
tutũ studia. ⁊ uerbo ⁊exẽplo
ꝓuocet. ut ꝙ postea p̃cept᷑us
est. ppłis. pͥis exigat ad omesticis.
Uñ apłs ephesiis seribit. ut uxore
suas. sic sua corꝑa dirigant. ⁊ filios
suos ñ adiracuudia ꝓuocent. s enu¬
ditos. inoĩcastitate. ñ in accusatioẽ
luxurie. nẽnĩ taliũ cohabitator fron¬
tẽ hc̃ alios redarguendi. Uñ debo
iob legit᷑. Qd ꝓfiliis ss̃ cotidi̾na offe¬
rebatꝰ dõ sacrificia. offerens olocau¬
sta ꝑsingulõ. Eos tanta caritatis ꝑfec̾¬
tion᷑ inunũ constrinx̃. ut qͥsq eoꝵ
insuo die cĩuuiũ fribꝰ pararet. &¬
adepulandũ secũ tres sorores suas
parit̃ inuitaret. Qd qͥa heli facere

Expanded text:
l dubio infirmitati condescenditur, ac si eis stis, saltem tales estote in fructu bonorum operum, quales fuistis dudum in actione vitiorum, ne debiliores vos habeat sancta libertas aeris, quos in carne validos habuit usus in laicali habitu uxorem habuit vel filios, a vitiis ad virtutum studia et verbo et exemplo provocet, ut quod postea praecepturus est populis, prius exigat a domesticiis. Unde Apostolus Ephesiis scribit, ut uxores suas sicut sua corpora diligant, et filios suos non ad iracundiam provocent, sed enuditos in omni castitate, non in accusatione luxuriae. Non enim talium cohabitator frontem habet alios redarguendi. Unde de B. Job legitur, quod pro filiis suis quotidiana offerebat Deo sacrificia, offerens holocausta per singulos, quos tanta caritatis perfectione in unum constrinxit, ut quisque eorum in suo die convivium fratribus pararet, et ad epulandum secum tres sorores suas pariter invitaret. Quod quia Heli facere
Abbreviated transcription (Latin):
honoribꝰ tolerant. ⁊ ear̃ rerum
se ꝑabstinentiã crutiant. atq
ad ipiscenda festinant. Suꝑna
aũt laboriose querere.tantomag̃
dissimulant qñ ea retribui
tardiꝰ putant. Heii itaq quasi
aliarũ arboꝵ more deorsum ua¬
stis sursũ angusti. Ꝙa fortes min
feriora subsistiuit. s ad suꝑiora
deficiunt. At cẽ ex qͣlitate pal¬
marũ designetur ꝓficiens uita
desidiis fortes. & incelestib
debiles. S longiꝰ atq distantiꝰ
num dico. ꝑꝑ infirmitatẽ cãrniᷤ

Expanded text:
lerant, et earum rerum se abstinentia cruciant, ad quas adipiscendas festinant; superna autem laboriose quaerere tanto magis dissimulant, quanto ea retribui tardius putant. § 1. Hi itaque quasi aliarum arborum more deorsum vasti sunt, sursum angusti, quia fortes in inferiora subsistunt, sed ad superiora deficiunt. At contra ex qualitate palmarum designatur proficiens vita studiis fortes et in coelestibus debiles, sed longius atque distantius num dico propter infirmitatem carnis
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe ne ab sente eo ciuꝰ causa uenti¬
latur. sentñtia ꝓferant. qͥa irrita
dabunt. aditoris uero nec calũpnia.
Reo ab sente accusator ñ audiat᷑.

Expanded text:
esiae ne, absente eo, cujus causa ventilatur, sententiam proferant, quia irrita dabunt. Proditoris vero nec calumnia, Reo absente accusator non audiat
Abbreviated transcription (Latin):
xͥani uiri sublimioribꝰ potestatibꝰ docent
debere eẽ subiecti. neqͥs c̃stitutionẽ
urĩs. siue regi qͣsi p̃cellenti: siue ducibꝰ
tanꝗ̃ abeo missis. adiunctã malefactoꝵ
laudẽ uͦ bonoꝵ. Ite exepla clem̃tis.

Expanded text:
ani uiri sublimioribus potestatibus docentur debere esse subiecti, ne qui constitutionem vestris sive regi, quasi praecellenti, sive ducibus, tanquam ab eo missis ad vindictam malefactorum, laudem
Abbreviated transcription (Latin):
Sea aliud ẽ excaritate alioꝵ cͥmĩna
de ferre. ut qͦs secreta admonitione corrige
ñ possumꝰ: conuictos iudicis sentñtia
corripiat. atq aliud in sidiando falsa
obicere. uł insultando uera facile exꝓbrare.
Illua arit caritatis. hoc uͦ impietatis ẽ
impioꝵ insidiant᷑ sanguini. os ustoꝵ¬

Expanded text:
sed aliud est ex charitate aliorum crimina deferre, ut quos secreta admonitione corrigere non possumus, convictos iudicis sententia corripiat. Atque aliud insidiando falsa obiicere, vel insultando vera facile exprobrare. Illud vero charitatis, hoc autem impietatis est impio
Abbreviated transcription (Latin):
ti nõ impetrata pace retro domu unde uenerant abierũt. S huic uicina¬
dauit hoc etiam urbane ĩ hircu Citero. causa passiuu declamans filiu ma¬
tamen illud geis cuiꝰ exemplũ priore loco posui affirmationis gr̃a ad hibet᷑
oppofitas ut a diligenti curiosus ⁊ religione suꝑsticio distat atq ut semel fi¬
mam Uel uerbu om̃e quod neq ĩtellectu adiuuat neq ornatu uitiosu di¬
ci potest Colo:don.i. mala affectatio ꝑ om̃e dicendi genus peccat. Nam
⁊ tumida ⁊ exilia ⁊ p̃dulcia ⁊ abundãntia ⁊ a:cessita. et exultantia sub id̾m
nomen cadũt deniq cole: edon uocatu quod quidem ultra uirtutem quo¬
tiens ingeniu iudicio caret. et sp̃e boni fallitu oiu ĩ eloq̃ntia uitioru pes
simu. Nam cetera paꝵ uitantu. hoc petitur. Elt aute totũ ĩ clocutione
Nam reꝵ uitia sunt stultu cõmune cõtrariu. supuacuu corupta oro

Expanded text:
ti non impetrata pace retro, unde uenerant, domum reuersidavit hoc etiam urbane in Hirtio Cicero, cui sapasim cum declamans filium a matamen illud genus, cuius exemplum priore loco posui, adfirmationis gratia adhibetur: dixerim, operositas, ut a diligenti curiosus et a religion superstitio distat. atque , ut semel finiam, verbum omne, quod neque intellectum adiuvat neque ornatum, vitiosum di est mala affectatio et per omne dicendi genus peccans. Nam et tumida et pusilla et praedulcia et abundantia et arcessita et exsultantia sub idem vitii nomen cadunt. Denique cacozelon vocatur quidquid est ultra virtutem, quotiens ingenium iusimum. nam cetera parum vitantur, hoc petitur. est autem totum in elocutione. nam rerum vitia sunt stultum, commune, contrarium, supervacuum; corrupta oratio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ significantibus ⁊ non sordidis quidem non tñ exquisitis ab usu remotis tũ
distincta rebus ꝑsonis tp̃oribus. locis causis ip̃a etĩa ꝓnunciatione ĩ hoc ac¬
comodata ut uidex que dicuntur ꝙͣ facillime accipiat. Que quidem uirtus
negligitu a plurimis qui ad clamorem dispõĩti uel etiã forte circũfuse mul¬
titudinis compositi non fuerunt Illud ĩtentionis silentiu nec sibi diẜti ui¬
dentu nisi oĩa tumultu ⁊ uociferatione cõcusserĩt. rem indicare se:moĩs q̃¬

Expanded text:
et significantibus et non sordidis quidem, non tamen exquisitis et ab usu remotis, tum et significantibus et non sordidis quidem, non tamen exquisitis et ab usu remotis, tum distincta rebus, personis, temporibus, locis, causis, ipsa etiam pronuntiatione in hoc accommodata, ut iudex quae dicentur quam facillime accipiat. quae quidem virtus negligitur a plurimis, qui ad clamorem dispositae vel etiam forte circumfusae multitudinis compositi non ferunt illud intentionis silentium nec sibi diserti videntur, nisi omnia tumultu et vociferatione concusserint; rem indicate sermo
Abbreviated transcription (Latin):
Si erit tota ꝓ nobie contenti sumus tribus ꝑtibus ꝑ quas efficit᷑ quo ude x¬
facilius. intelsigat ntenubierit Cregor net quilor teprensione digtũ pntet¬
facilius intelligat meminerit credat᷑ nec quisꝙͣ reprensione dignũ putet
quo ꝓposueri eam que sit tota pro nobis debere esse uerisimilem eu uera
sit. Sunt eni plurima uera quidem si paꝵ credibilia. sicut falsa quoq freq̃nt̾
uerisimilia. quare nõ minus laborandu est ut iudex que uere dicimiis ꝙͣ que
singimus credat. Sunt quidem he quas sup̃ retuli uirtutes quoq aliaꝵ par¬
tium. Nam ⁊ ꝑ totam actionem uitanda est obscuritas. ⁊ modus ubiq custo¬
ĩtelligat aut non memine:it aut non credat frustra in reliquis laboramuᷤ.
Erit autem narratio aꝑta acq dilucid.i: si fuerit pͥmu ex posita uerbis ꝓpriis

Expanded text:
si erit tota pro nobis, contenti sumus his tribus partibus per quas efficitur, quo si erit tota pro nobis, contenti sumus his tribus partibus per quas efficitur, quo facilius iudex intelligat, memineritfacilius iudex intelligat, meminerit, credat. nec quisquam reprehensione dignum putet, quod proposuerim eam, quae sit tota pro nobis, debere esse verisimilem, cum vera sit. sunt enim plurima uera quidem, sed parum credibilia, sicut falsa quoque frequenter verisimilia. Quare non minus laborandum est, ut iudex, quae vere dicimus quam quae fingimus, credat. sunt quidem hae, quas supra retuli, virtutes aliarum quoque partium. nam et per totam actionem vitanda est obscuritas et modus ubique custointelligat aut non meminerit aut non credat, frustra in reliquis laborabimus. erit autem narratio aperta atque dilucida, si fuerit primum exposita verbis propriis
Abbreviated transcription (Latin):
Mariatio est rei facte aut nõ facte utilis ad ꝑsuadendu expositio: uelut apo¬
lodorus finit oratio docens. iuditorem quid ĩ ꝯtrouesia sit. eam pleriq scri¬
ptores maxime qui sunt ab Isocrate uolunt esse lucidam breuem uerisimi¬
lem. Nec eni refet an ꝓ lucida ꝓspituam pro uerissimili ꝓhabilem credibi¬
lemue dicamus. eadem nobie. placet diuisio ꝙͣꝙͣ ⁊ Aristotiles ab isocrate ⁊¬
parte ĩ una dissenẜit p̾ceptu ueritatie. inserens tanꝙͣ necesse sit longamiut¬
breuem expositionem ne liceat ire ꝑ mediu. Theodorei quoq scole relique¬
runt ultimam partem q nec breuite nec dilucide semꝑ sit utile exponẽ
quod diligentius distinguẽda sunt singula ut quid quo loco ꝓsit ostenda
slarratio aut tota est ꝓ nobie aut tota ꝓ adu̾sariis aut mixta ex utrisq.

Expanded text:
narratio est rei factae aut ut factae utilis ad persuadendum expositio, vel ut Apolnarratio est rei factae aut ut factae utilis ad persuadendum expositio, vel ut Apollodorus finit oratio docens auditorem, quid in controversia sit. eam plerique scriptores, maxime qui sunt ab Isocrate, volunt esse lucidam, brevem, verisimilem. neque enim refert, an pro lucida perspicuam, pro verisimili probabilem credibilemve dicamus. eadem nobis placet divisio; quanquam et Aristoteles ab Isocrate parte in una dissenserit praeceptum brevitatis irridens, tanquam necesse sit longam esbrevem expositionem nec liceat ire per medium, Theodorei quoque solam relinquant ultimam partem, quia nec breviter utique nec dilucide semper sit utile exponere. quo diligentius distinguenda sunt singula, ut quid quoque loco prosit ostendam. narratio est aut tota pro nobis aut tota pro adversariis aut mixta ex utrisque.
Abbreviated transcription (Latin):
uersatur or̃o: deinde cu nauet de bonis palle. totamq de ui explicet causam
que est ipiꝰ actione defensa. S nos ducit scolaꝵ consuetudo ĩ ꝗb cẽta ꝗde po¬
nuntui: que themata dicimꝰ ꝑꝑ que nichil est. diluendu. Ideoq ñãi atio phemio
uideantur. Nam cu ꝓ petitore dñt ⁊ expositione tanꝙͣ prius agant uti solent
⁊ cõtradictione tanꝙͣ respondeant. Idemq fit nõ recte. Nam cu sit declama¬
tio forensiu actionu meditatio cu non utrimo protinus locu ex̾teat: cuius¬
rationis ignari ex more cui assueuerũt nichil in foro putant meditandũ esse:
s i scolasticis quoq nõnunꝙͣ euenit ut ꝓ narratione sit ꝓpositio. Nam quid ex¬
ponet que zelotipu male tractationis accusat: aut qui amicu apud censores
reum de moribus faciat. cu totu cͥmen uno uerbo in qualibet actionis ꝑte po

Expanded text:
versatur oratio; tum deinde narret de bonis Pallae totamque de vi explicet causam, versatur oratio; tum deinde narret de bonis Pallae totamque de vi explicet causam, quae est ipsius actione defensa? Sed nos ducit scholarum consuetudo, in quibus certa quaedam ponuntur, quae themata dicimus, praeter quae nihil est diluendum, ideoque prooemio loco narrare videantur. nam cum pro petitore dicunt et expositione, tanquam priores agant, uti solent et contradictione, tanquam respondeant, idque fit recte. nam cum sit declamatio forensium actionum meditatio, cur non in utrumque protinus locum rationis ignari ex more, cui adsueverunt, nihil in foro putant esse mutandum. Sed in scholasticis quoque nonnunquam evenit, ut pro narratione sit propositio. nam quid exponet, quae zelotypum malae tractationis accusat, aut qui Cynicum apud censores reum de moribus facit? cum totum crimen uno verbo in qualibet actionis parte p
Abbreviated transcription (Latin):
ne scripta reliquit male distulisse naziatione uideretu:. tribus p̃positis que¬
stionibus aut ꝓfuss ex ponẽ qu̾o insidias mmiloni feciss clodius si reu qr
a se hoĩem occisu facetur defendi oĩo fas non fiuss: aut si iam preuidicio sena
matis cluserat tanꝙͣ aduersus exte. minaretu. Ergo he quoq questiones uim
obiecta diluit. quod fiat utilite: quotiens non repetendũ ut priꝰ defensi uelut
Erunt cause quedam. nec id raro cͥmini quidem de quo cognitu est faciles
ad diluendui.s multis ante acte uite flagiciis ex grauibus onerate que prius
admonenda sint. ut ꝓpicius iudex defensionẽ ip̃iꝰ negocii cuiꝰ propria questio
est audiat ut si defendendus est.M. celius nõne patromis occuriat priꝰ cõ¬
uitiis luxurie petulantie ĩpudicicie ueneficii in quibus solis om̃is ciceronis

Expanded text:
ne scriptam reliquit, male distulisse narrationem videtur tribus praepositis quaene scriptam reliquit, male distulisse narrationem videtur tribus praepositis quaestionibus; aut profuisset exponere, quomodo insidias Miloni fecisset Clodius, si reum, qui a se hominem occisum fateretur, defendi omnino fas non fuisset, aut si iam praeiudicio senatmatis clauserat, tanquam adversus ei timeretur. ergo hae quoque quaestiones vim arravit quam obiecta diluit. quod fiet utiliter, quotiens non repellendum tantum erit dam causae neque id raro crimine quidem, de quo cognitio est, faciles ad diluendum sed multis anteactae vitae flagitiis et gravibus oneratae; quae prius amovenda sunt, ut propitius iudex defensionem ipsius negotii, cuius propria quaestio est, audiat: ut, si defendendus sit M. Caelius, nonne optime patronus occurrat prius conviciis luxuriae, petulantiae, impudicitiae quam veneficii, in quibus solis omnis Ciceronis
Abbreviated transcription (Latin):
rimis figuiis erit uarianda expositio ad effugiendu tediu cu sit nota audien¬
tis sicut meministi. ⁊ fortasse suꝑuacuu fuerit hic morari. S quid ego diutius.
cu tu optime noris illud quale sit tu scias. ⁊ his similia. Alioquin si apud iudic̃ẽ
cui nota causa est nazatio semꝑ uidetur suꝑuacua põt uideri non semꝑ ẽt ip̃a
actio esse necessaria. Alteꝵ est de quo frequentiꝰ queritu an sit utiq nariatio ꝓ¬
hemio substituenda: quod qui opinantu nõ possunt uideri nulla ratione du¬
cti. Nam cu ꝓhemiu id crco comꝑtu sit ut uidex ad rem accipienda fiat
conciliacior docilior ⁊ attentior. et ꝓbatio nisi causa prius cognita non possit
adhiberi. Protinꝰ uider noticia rex instruendus uidetur. S hoc quoq inte.dũ
mutat condicio causaꝵr nisi forte tulius in õratione pulchẽuma qua ꝓ milo¬

Expanded text:
rimis figuris erit varianda expositio ad effugiendum taedium nota audienrimis figuris erit varianda expositio ad effugiendum taedium nota audientis, sicut meministi , et fortasse supervacuum fuerit hic commorari. Sed quid ego diutius, cum tu optime noris? illud quale sit, tu scias, et his similia. alioqui si apud iudicem, cui nota causa est, narratio semper videtur supervacua, potest videri non semper esse etiam ipsa actio necessaria. alterum est, de quo frequentius quaeritur, an sit utique narratio prooemio subiicienda; quod qui opinantur, non possunt videri nulla ratione ducti. nam cum prooemium idcirco comparatum sit, ut iudex ad rem accipiendam fiat conciliatior, docilior, intentior, et probatio nisi causa prius cognita non possit adhiberi, protinus iudex notitia rerum instruendus videtur. Sed hoc quoque interim mutat condicio causarum; nisi forte M. Tullius in oratione pulcherrima, quam pro Milo
Abbreviated transcription (Latin):
quonda locis mater filiam quesisse dicitur. Que oĩa eo ꝑtinent ut apꝑa¬
reat nõ utiq nõ nariare eu qui negat s illud ip̃m uariare quod negat ¶ Nec
hoc quidem simplicite: accipiendu quod est a me positu suꝑuatuu esse nariatio¬
nem rei qũa iudex nouerit. quod sit intelligi uolo: Si nõ m̃o factu quid sit sciet:
s ita factu etiam ut nobis expedit opinabitu. Neq eni narratio ĩ hoc reꝑta est
dus. s aliquo m̃o afficiendus. nariabimus cu p̃paratione que licet scire̾ quid eu
in sũma quid actisit: tamen ratione quoq facti cuiꝰ q agnosce̾ ne grauetur. In¬
teri ꝑꝑ alique in cõsiliu adhibitu nos repetere illa simulemus Inte.i ut rei que
et adue.so ꝓponatu: imquitate om̃s etia cucũstantes intelligant᷑ quo gn̾e plu¬

Expanded text:
quondam locis mater filiam quaesisse dicitur. quae omnia eo pertinent, ut appaquondam locis mater filiam quaesisse dicitur. quae omnia eo pertinent, ut appareat non utique non narrare eum qui negat, sed illud ipsum narrare quod negat. ne hoc quidem simpliciter accipiendum, quod est a me positum, esse supervacuam narrationem rei, quam iudex noverit; quod sic intelligi volo, si non modo quid factum sit sciet, sed ita factum etiam, ut nobis expedit, opinabitur. neque enim narratio in hoc reperta est, dus, sed aliquo modo adficiendus, narrabimus cum praeparatione quadam: scire quidem eum in summam, quid acti sit, tamen rationem quoque facti cuiusque cognoscere ne gravetur. interim propter aliquem in consilium adhibitum nosex adverso proponatur, iniquitatem omnes etiam circumstantes intelligant. In quo genere plu
Abbreviated transcription (Latin):
sic dicit. due q̃ sunt ꝑtinentes ad causam s non ipiꝰ cause nariationis uł exem¬
pli gr̃a in Beriem de .I. domicio qui pastore ꝙ is aprum que ipsi miei obtule at
ẽremptu a se ue nabulo confessus esset mñ crucem sustulit. uł ercutiendi alicuꝰ¬
extrinsetus criminis ut pro rabirio postumo. Nlam ut uentu est alexati¬
driam uidices Hec una ratio a grege ꝓposita posthumio est cõsiruande
pecune s curationẽ ⁊ quasi dispensationẽ regiam suscepiscet:. uel augen¬
di ut describitu. Item ueris ficta interi nariatio ĩtroduci solet ad cocitã¬
dos indices ut ꝓ rosio contra grisogor.ũ cuius paulcante raentionẽ habui¬
uel ad soluendos aliqua urbanitate ut ꝓ cluentio cõtra fratres cephasios.
Inte:du ꝑ digressiones decoris gr̃a qualis rursus iuenire de ꝓẜpina ĩ hi ᷤ

Expanded text:
sit, dicit. illae quoque sunt pertinentes ad causam sed non ipsius causae narrationes: vel exemsit, dicit. illae quoque sunt pertinentes ad causam sed non ipsius causae narrationes: vel exempli gratia ut in Verrem de L. Domitio, qui pastorem, quod is aprum, quem ipsi muneri obtulerat, exceptum esse a se venabulo confessus esset, in crucem sustulit; vel discutiendi alicuextrinsecus criminis, ut pro Rabirio Postumo: nam ut ventum Alexandriam est, iudices, haec una ratio a rege proposita Postumo est servandae pecuniae, si curationem et quasi dispensationem regiam suscepisset; vel augendi, ut describitur iter Verris. ficta interim narratio introduci solet, vel ad concitandos iudices ut pro Roscio circa endos aliqua urbanitate, ut pro Cluentio circa fratres Caepasios; interdum per digressionem decoris gratia, qualis rursus in Verrem de Proserpina, In his
Abbreviated transcription (Latin):
argumentatio.⁊ ne illud quide sine narratione est dicente actusitore fuisti
ĩco loco m quo tuus inimicus occisus est: non fui. dicendu eni ubi fuerit.
Quare ambitus quoq cause ⁊ repetundaꝵ etia hec plures ciusmõi uazratio.¬
nes habere poterunt. quo plura crimina ĩ quibus ipsa quide neganda sunt s
argumentis expositione contraua resistendu ⁊ inte:du singulis ĩte. dũ un¬
ueisis. an reus ambitus male nariabit quos parentes habuerit ⁊ ꝙ̃admodũ
ip̃e uirent. quibus meritis fretus ad petitione descenderit. aut quis repe
tundax ĩsinuabitur. Non etia antẽ actam uitam e quibus causis ꝑ prouin¬
ciam uniuersam accusatore aut testem offenderit. non utilite exponit. que
si narratio non est ne illa quidem ciceronie ꝓ cluentio prima cuiꝰ est initiu
A.cluentius habitus nichileni hic de ueneficio s causis quibus ei mate. inimica

Expanded text:
argumentatio. Sed ne illud quidem sine narratione est, dicente accusatore, fuisti argumentatio. Sed ne illud quidem sine narratione est, dicente accusatore, fuisti in eo loco, in quo tuus inimicus occisus est: Non fui; dicendum enim, ubi fuerit. Quare ambitus quoque causae et repetundarum hoc etiam plures huiusmodi narrationes habere poterunt, quo plura crimina; in quibus ipsa quidem neganda sunt, sed argumentis expositione contraria resistendum est interdum singulis interdum universis. An reus ambitus male narrabit, quos parentes habuerit, quemadmodum ipse vixerit, quibus meritis fretus ad petitionem descenderit? aut qui repetundarum crimine insimulabitur, non et anteactam vitam, et quibus de causis provinciam universam vel accusatorem aut testem offenderit, non inutiliter exponet? quae si narratio non est, ne illa quidem Ciceronis pro Cluentio prima, cuius est initium: A. Cluentius Habitus. nihil enim hic de veneficio, sed de causis, quibus ei mater inimica
Abbreviated transcription (Latin):
minis de quo iudiciu est cõtinent. dem fateatu ipse ꝓ rabuno postumo nauas¬
se Ciceronẽ. acq ille ⁊ negauit puenisse ad raburiu pecunia qua de reenit q̃stio
constituta ⁊ ĩ hac nariatione nichil de cͥmine erposuit. Ego autem magnos secu¬
tus alioquin autores duas esse in iudiciis nauationu species existimo altera ip̃i
canse altera rer cause ꝑtinentiu expositione Non occidi homine nulla ratio ei
est c̃ouenit. s erit aliqua et interi etia longa cica a:gumenta eiuscͥminis dañ¬
is ꝓbet nauat ut intragediis. cu teuce ulixem reu facit apacis occisi dicens
muentu eu in solitudine iurta exanime corpus inimici cu gladio cruento. nõ id
m̃o ulixes respondet nõ esse a se id facinus admissu s sibi nullas cu aiace mimi¬
cicias fuisse de laude inte: ipso s cectatu. dem̃ subiungit qu̾o ĩ eam solitudine uene¬
rit iacente exanime sit conspicatus gladiu er uulue̾ extraxit.his subicit:

Expanded text:
udicium est contineat, deinde fatetur ipse pro Rabirio Postumo narrasse Ciceronem; atque ille et negavit pervenisse ad Rabirium pecuniam, qua de re erat quaestio constituta, et in hac narratione nihil de crimine exposuit. ego autem magnos alioqui secutus auctores, duas esse in iudiciis narrationum species existimo, alteram ipsius causae, alteram rerum ad causam pertinentium expositionem. Non occidi hominem, nulla narratio est; convenit; sed erit aliqua et interim etiam longa contra argumenta eius criminis de antid probet narrat. ut in tragoediis, cum Teucer Vlixem reum facit Aiacis occisi dicens inventum eum in solitudine iuxta exanime corpus inimici cum gladio cruento, non id modo Ulixes respondet non esse a se id facinus admissum, sed sibi nullas cum Aiace inimicitias fuisse, de laude inter ipsos certatum; deinde subiungit, quomodo in eam solitudinem venerit, iacentem exanimem sit conspicatus, gladium e vulnere extraxerit. his subtexitur
Abbreviated transcription (Latin):
In ꝑticionibus p̾cipit ut habeat narratio suauitatem. admiratignes expecta¬
illi pacem expediret inseremus expõitioni ut breu̾e cũ resposcet defensionem
⁊ rõne factoꝵ. nͨ eni nauandũ est tanꝙͣ testi s tãꝙͣ patrono rei ordo ꝓse tał
dio ꝓfectus est. alibi nõ m̃o nullu ad bellu s ne ad m̃ima quidem suspiciõe
belli ⁊ cu esi indicaturꝰ satis Q uintus ligariꝰ nullo se implicari negocio passꝰ
est adiecit domu spectane. ad suos redire cupiens ita ꝙ exponebat ⁊ rone fe¬
cit credibile ⁊ affectus quoq ĩpleuit quo magis miror eos qui nõ putãt esse¬
utendu ĩ nauatione affectibus. qui si hoc dicunt nõ diu ut ĩ epilogo mẽcu
sentiũt. effugiende eni sunt more. Ceteꝵ cur ego iudicẽ noli eu ego docco
su si fier põt cõsequar: eu p̃serti ẽt imꝓbatiõibus faciliore sim aĩo eñ abusu¬

Expanded text:
in Partitionibus praecepit, ut habeat narratio suavitatem, admirationes, exspectain Partitionibus praecepit, ut habeat narratio suavitatem, admirationes, exspectailli pacem esse expediret. inseremus expositioni et brevem, cum res poscet, defensionem et rationem factorum. neque enim narrandum est tanquam testi sed tanquam patrono. rei ordo per se talis dio profectus est. et alibi: Non modo ad bellom sed ne ad minimam quidem suspicionem belli. Et cum esset indicaturo satis, Q. Ligarius nullo se implicari negotio passus est, adiecit, domum spectans, ad suos redire cupiens. ita quod exponebat, et ratione fecit credibile et adfectu quoque implevit. quo magis miror eos, qui non putant utendum in narratione adfectibus. qui si hoc dicunt, non diu neque ut in epilogo, mecum sentiunt; effugiendae sunt enim morae. ceterum cur ego iudicem nolim, dum eum doceosu, si fieri potest, consequar? cum praesertim etiam in probationibus faciliorem sim animum eius habitu