comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ sc̃m ꝑ quẽ caritas dĩ diffusa ẽ
in cordib nr̃is: operantiũ iustitiã nul¬
lo modo quisquã ante grãm fidei
de bonis oꝑib gloriet᷑. Qua ꝓpt̃ istos
iaccantes se de oꝑib legis ita refellit
apłs : dũ ostendit oꝑa uctusta sacram̃¬
torũ umbrã futurorũ fuisse quȩ iã
aduentu dñi libero heredi necessaria ñ
eẽ monstrauit: oꝑa uero ad bonos mo¬
res ꝑtinentia ñ impleri nisi dilectione
ꝑquã fides oꝑat᷑. Ende si oꝑa legis quȩdã
post fidẽ suꝑflua. quȩdã ante
fidẽ nulla sunt : uiuat iustus ex fi

Expanded text:
 quem charitas Dei diffusa est  quem charitas Dei diffusa est in cordibus operantium justitiam , nullo modo quisquam ante gratiam fidei de bonis operibus glorietur. Quapropter istos jactantes se de operibus Legis ita refellit Apostolus, dum ostendit opera vetusta sacramentorum umbras futurorum fuisse, quas jam adventu Domini libero haeredi necessarias non esse monstravit: opera vero ad bonos mores pertinentia non impleri nisi dilectione, per quam fides operatur . Unde si opera Legis quaedam post fidem superflua, quaedam ante fidem nulla su
Abbreviated transcription (Latin):
uocati estis fr̃s. tantũ ne libertatẽ in
occasionẽ decis carnis. id ẽ ne audito
nomine libertatis in pune uobis pẽc¬
candũ eẽ arbitremini. Sed ꝑ caritatẽ
inquit seruite in iicẽ. Qui em̃ ꝑ carita¬
tẽ seruit libere seruit & sine miseria:
obtẽperans dõ cũ amore. faciendo qđ
docet᷑ ñ cũ timore quod cogit᷑ Omĩs enĩ
in eo quod diliges ꝓximũ tuũ tanquã
teipsũ. Omnẽ ergo legẽ nunc dicit
ex his oꝑib quȩ ad bonos mores ꝑti¬
nent : quia & illa quȩ sunt in sacram̃¬
tis cũ bene aliberis intelligunt᷑ nec car¬
nalit̃ obseruant᷑ a seruis : ad illa
duo p̃cepta rẽferant᷑ nec esse ẽ dilec¬
tionis dĩ & ꝓximi. Recte itaq accipit᷑
ad hoc ꝑtinere quod etiã dñs ait ñ
ueni legẽ soluere sed ad implere :
quia ercit ablaturus timorẽ carnalẽ.
sp̃ũalẽ aut̃ caritatẽ daturus : qua
sola impleri potest Plenitudo aut̃
legis caritas & qm̃ fides impetrat

Expanded text:
vocati estis, fratres; tantum ne libertatem in vocati estis, fratres; tantum ne libertatem in occasionem carnis detis: id est, ne audito nomine libertatis, impune vobis peccandum esse arbitremini. Sed per charitatem, inquit, servite invicem. Qui enim per charitatem servit, libere servit, et sine miseria obtemperans Deo, cum amore faciendo quod docetur, non cum timore quod cogitur. 44. Ib. in eo quod diliges proximum tuum tanquam teipsum. Omnem ergo Legem nunc dicit ex his operibus quae ad bonos mores pertinent: quia et illa quae sunt in sacramentis, cum bene a liberis intelliguntur, nec carnaliter observantur a servis, ad illa duo praecepta referantur necesse est, dilectionis Dei et proximi. Recte itaque accipitur ad hoc pertinere quod etiam Dominus ait, Non veni Legem solvere, sed implere : quia erat ablaturus timorem carnalem; spiritualem autem charitatem daturus, qua sola Lex impleri potest. Plenitudo enim Legis, charitas: ut quoniam fides impetrat
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ad bonos mores ꝑtinent omino non
poterant. Non enĩ implet ea nisi cari.¬
tas quia & hominẽ si ꝓpt̃ea ñ occidit
aliquis ne et ipse occidat᷑ ñ implet
p̃ceptũ iustitiȩ: sed qui ideo ñ occidit
quia iniustũ ẽ etiã si id possit facere
inpune ñ solũ apud homines sed
aprid dñiͣ sicut dauid cũ diuinitus
accepisset in potestate regẽ saul
in pune utiq occideret. nec hominib
in sẽ uindicaturis quia multũ ab eis
diligebat᷑ idẽ dauid nec dõ qui hanc
ipsam pocestatẽ dedisse se dixercit.
it omnino ei faceret quod uellec
Peꝑcit ergo diligens ꝓximũ tanquã
scipsũ ñ solũ ꝑsecutũ sed etiã ꝑsecutu-¬
rũ qui eũ corrigi quã int̾fici malebat.
homo in ueteri testam̃to sed ñ homo
de ueteri testam̃to quẽ fides futurȩ
heredittitis xp̃i reuelata & credita
saluũ faciebat. et ad imittndũ uoca¬
bat. Ideo nunc dicit apłs. In libertatẽ

Expanded text:
quae ad bonos mores pertinent, omnino non quae ad bonos mores pertinent, omnino non poterant. Non enim implet ea nisi charitas. Quia et hominem si propterea non occidit aliquis, ne et ipse occidatur; non implet praeceptum justitiae: sed si ideo non occidit, quia injustum est, etiam si id possit facere impune, non solum apud homines, sed etiam apud Deum. Sicut David cum divinitus accepisset in potestatem regem Saül, impune utique occideret, nec hominibus in se vindicaturis, quia multum ab eis diligebatur idem David; nec Deo, qui hanc ipsam potestatem dedisse se dixerat, ut omnino ei faceret quod vellet . Pepercit ergo diligens proximum tanquam seipsum, non solum persecutum, sed etiam persecuturum, qui eum corrigi quam interfici malebat: homo in Veteri Testamento, sed non homo de Veteri Testamento, quem fides futurae haereditatis Christi revelata et credita salvum faciebat, et ad imitandum vocabat. Ideo nunc dicit Apostolus, In libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
fixus ẽ ttilia ꝑ suadent᷑. & adiecit
elegantisima ambiguitate quasi sub
specie maledictionis benedictionem
dicens Etiña abscidant᷑ qui uos con-¬
turbant. Non tantũ inquit circunci-¬
dant᷑ sed abscidant᷑. Sic enĩ fuint spa-¬
dones ꝓpt̃ regnũ cȩlorũ : & carnalia
in libertatẽ uocati estis frs: quia illa
conturbatio a sp̃ualib: adcornalia reuo¬
cans inseruitutẽ trahebat. Sed iã hinc
oꝑa illa legis tractare incipit. de qͥb
eũ supraoixerã in fine ȩ̾płȩ tractatu.¬
rũ: quȩ ad nouũ quoq testam̃tũ ꝑtine¬
re nemo ambigit: sed alio fine quoli-¬
beros ea faicere̾ decet. ide̾ fine cari¬
tatis ȩt̃na sperantis hinc p̃mia & ex
fide spectantis non sic̃ iudȩi qui timo¬
rẽ ista implere cogebant᷑ : ñ illo casto
ꝑmanente in scłm scłi sed quo timebant
p̃senti uitȩ suȩ & ideo quedã oꝑa legis
implebant quȩ in sacram̃tis st̃: illa uͦ

Expanded text:
fixus est, talia persuadentur. Et adjecit fixus est, talia persuadentur. Et adjecit elegantissima ambiguitate quasi sub specie maledictionis benedictionem, dicens: Utinam et abscidantur qui vos conturbant. Non tantum, inquit, circumcidantur, sed et abscidantur. Sic enim fient spadones propter regnum coelorum , et carnalia in libertatem vocati estis, fratres. Quia illa conturbatio a spiritualibus ad carnalia revocans in servitutem trahebat. Sed jam hinc opera illa Legis tractare incipit, de quibus eum supra dixeram in fine Epistolae tractaturum , quae ad Novum quoque Testamentum pertinere nemo ambigit; sed alio fine, quo liberos ea facere decet, id est, charitatis aeterna sperantis hinc praemia, et ex fide exspectantis. Non sicut Judaei, qui timore ista implere cogebantur, non illo casto permanente in saeculum saeculi , sed quo timebant praesenti vitae suae: et ideo quaedam opera Legis implebant, quae in sacramentis sunt; illa vero
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis quib xp̃ĩana libertas annunci.¬
abat᷑. aut ne ab ipso apło timeri pu¬
tarent᷑ : ꝓpt̃ea superius libera plenꝰ
fiducia nom̃ suũ etiã ꝓfessus ẽ dicens
Ecce ego paulus dico uobis: quia sicir¬
cuncidamini. xp̃s uobis nichil ꝓderit
Tanquã si diceret Ecce me imitamini ut
non timeatis aut in me causam refun-¬
dite si timetis. Quod aut̃ dic̃ ergo eua-¬
cuatũ ẽ scandalũ crucis sententiã illã
repetit : si ex lege iustitia. ergo xp̃s gra-¬
tis mortius ẽ. Sed hic qm̃ scandalũ
nomunat : in memoriã reuocat ꝓpt̃ea
maxime inxp̃o passos eẽ scandalũ iu¬
deos quia istais carnales obseruationes
quas ꝓ ipsa salute se habere arbitra¬
bant᷑. eũ sepe anima dũte̾bant p̃teri¬
re atq: contẽpnere . Hoc ergo ita dixit :
ac si diceret. Sine causa ergo xp̃m cũ
usta contẽpneret scandalitati iudȩi
crucifixer̃ : si adhuc eis ꝓ quib: cruci¬

Expanded text:
ab eis, quibus christiana libertas annuntiab eis, quibus christiana libertas annuntiabatur; aut ne ab ipso Apostolo timeri putarentur, propterea superius libera plenus fiducia, nomen suum etiam professus est, dicens, Ecce ego Paulus dico vobis, quia si circumcidamini. Christus vobis nihil proderit : tanquam si diceret, Ecce me imitamini, ut non timeatis; aut in me causam refundite, si timetis. Quod autem dicit, Ego evacuatum est scandalum crucis, sententiam illam repetit, Si ex Lege justitia, ergo Christus gratis mortuus est . Sed hic quoniam scandalum nominat, in memoriam revocat propterea maxime in Christo passos esse scandalum Judaeos, quia istas carnales observationes, quas pro ipsa salute se habere arbitrabantur, eum saepe animadvertebant praeterire atque contemnere. Hoc ergo ita dixit, ac si diceret: Sine causa ergo Christum, cum ista contemneret, scandalizati Judaei crucifixerunt, si adhuc eis pro quibus cruci
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ quicunq ille fuerit. Hȩc ẽ
illa conturbatio contraria ordini: ut
de sp̃ualib carnales fiant. Et qm̃
intelligendũ ẽ fuisse quosdã: qui cum
uellen eis istã seruitutẽ ꝑ suadere. &
uiderent eos pauli apł̃i auctoritate
reuocari: dicerent etiã ipsũ paulũ id
sentire. sed ñ eis facile aperire uolu.¬
isse sententiã suã: oportunissime sub¬
iecit : Ego aut̃ frs si circuncisionẽ ad¬
huc p̃dico: quid adhuc ꝑsecutionẽ pa.¬
tior: Etiã ab ipsis enĩ pactiebat᷑ ꝑsecu¬
tionẽ. qui talia ꝑsuadere moliebant᷑:
cũ iã euangeliũ suscepisse uiderentur
Quos tangit alio loco: ubi ait pericu¬
lis in falsis fr̃ib & hic in capite epłȩ
ubi dic̃. Propt̃ sub introductos autẽ
falsos fr̃s qui sub introier̃ ꝓscrutari
inũ. ut nos in seruitutẽ redigerens¬
Ergo si circuncisionẽ p̃dicabat᷑: desine¬
rent eũ ꝑsequi. Qui tam̃ ne timerent᷑

Expanded text:
judicium, quicumque ille fuerit. Haec est judicium, quicumque ille fuerit. Haec est illa conturbatio contraria ordini, ut de spiritualibus carnales fiant. Et quoniam intelligendum est fuisse quosdam qui cum vellent eis istam servitutem persuadere, et viderent eos Pauli apostoli auctoritate revocari, dicerent etiam ipsum Paulum id sentire, sed non eis facile aperire voluisse sententiam suam; opportunissime subjecit, Ego autem, fratres, si circumcisionem adhuc praedico, quid adhuc persecutionem patior? Etiam ab ipsis enim patiebatur persecutionem, qui talia persuadere moliebantur, cum jam Evangelium suscepisse viderentur. Quos tangit alio loco, ubi ait, Periculis in falsis fratribus ; et hic in capite Epistolae, idi propter subintroductos autem falsos fratres, qui subintroierant perscrutari nos in seruitutem redigeren. Ergo si circumcisionem praedicabat, desinerent eum persequi. Qui tamen ne timerentur
Abbreviated transcription (Latin):
rare. Nichil ergo ualere dic̃ in xp̃o
circuncisionẽ aut p̃putiũ: sed fidẽ quȩ
ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑. Et hic illud tetigit.
quia sub lege seruitus ꝑtimorẽ oꝑat᷑.
Currebats bene inquit. Quis uos inpe¬
diuit ueritati ñ oboedire : Hoc ẽ quod
superius ait : quis uos fascinaũ. Suasio
ur̃a inquit ñ ex eo ẽ qui uocct uos
hȩc aut̃ suasio cairnalis ẽ : ille aut̃ in
libertatẽ uociuit. Suasionẽ aut̃ eorũ
dixit quod eis suadebat᷑ : eos aut̃ pau-¬
cos qui ad illos ueniebant ut ista suade¬
rent quia in comparatione multitudi¬
nis credentiũ galatarũ cexigui numero
erant: ferm̃tũ appellat. Rccipient aut̃
isti serm̃tũ & tota massa idẽ tota eoꝵ
carnalis seruitutis ferm̃tabitur. sita¬
les suasores tanquã iustos et fideles
recipientes honorauerint. Ego in qͥt
confido in uobis in dño: quod nichil
aliud sapietis. Hinc utiq manifestũ
ẽ ñdũ illos fuisse possessos a tolib
Qui aut̃ conturbat uos inquit: portab̾

Expanded text:
e. Nihil ergo valere dicit in Christo circumcisionem aut praeputium, sed fidem quae per dilectionem operatur. Et hic illud tetigit, quia sub Lege servitus per timorem operatur. Currebatis bene, inquit; quis vos impedivit veritati non obedire? Hoc est, quod superius ait, Quis vos fascinavit ? Suasiora non ex eo est qui vocavit vos. Haec enim suasio carnalis est, ille autem in libertatem vocavit. Suasionem autem eorum dixit, quod eis suadebatur. Eos autem paucos, qui ad illos veniebant, ut ista suaderent, quia in comparatione multitudinis credentium Galatarum exigui numero erant, fermentum appellat. Recipient autem isti fermentum; et tota massa, id est, tota eorum carnalis servitutis quodammodo fermentabitur, si tales suasores tanquam justos et fideles recipientes honoraverint. Ego, inquit, confido in vobis in Domino, quod nihil aliud sapietis. Hinc utique manifestum est, nondum illos fuisse possessos a talibus. Qui autem conturbat vos, inquit, portabit
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tũ uetus: cũ inbona ȩt̃na flagran-¬
tes erigit liberos testam̃tũ nouũ
seducit. Non enĩ eũ seducunt lau¬
datores eius sed ipse pocius: quia cũ
sibi sit ipse p̃sentior quã illi mauult
sẽ in illis quęre̾re quã in seipso

Expanded text:
mentum Vetus; cum in bona aeterna flagranmentum Vetus; cum in bona aeterna flagrantes erigit liberos, Testamentum Novum seducit. Non enim eum seducunt laudatores ejus, sed ipse potius, quia cum sibi sit ipse praesentior quam illi, mavult se in illis quaerere quam in seipso
Abbreviated transcription (Latin):
subrepserit aliquid dũ tibi resstit᷑
quod te auferait ab hominis uitio
ꝑcutiendo. & ipsi homini faciat iN¬
festũ : postẽa te lacrimis lauantẽ huiꝰ¬
⁊modi puluerẽ multo salubrius memi¬
nisse oportebit quã ñ debeconꝰ super
aliorũ suꝑbire peccata quando iN
ipsa eorũ obuirgatione peccamus.i
cũ facilius nos ira peccantis iratos.
quã miseria misericordes facit.
Alt̃ alterius onera portate & sic
adimplebitis legẽ xp̃i: legẽ utiq
caritatis. Si autem implet legẽ qui
diligit ꝓximũ. dilectioq ꝓximi etiã
in ueterib scripturis maxime cõ¬
mendat᷑. in qua dilectione dicit
alio loco idẽ apłs recapituri om̃a
mandata legis : manifestũ ẽ etiã illã
scripturã quȩ priori popło data ẽ
legẽ xp̃i eẽ quã uenit implere ca¬
ritate quȩ ñ implebat᷑ timore Ecidẽ
igit᷑ scriptura & idẽ mandatũ cũ bonis
terrenis in hiantes p̃mit seruos. test̃a¬

Expanded text:
subrepserit aliquid, dum tibi resistitur, subrepserit aliquid, dum tibi resistitur, quod te auferat ab hominis vitio percutiendo, et ipsi homini faciat infestum; postea te lacrymis lavantem hujusmodi pulverem, multo salubrius meminisse oportebit, quam non debeamus super aliorum superbire peccata, quando in ipsa eorum objurgatione peccamus, cum facilius nos ira peccantis iratos, quam miseria misericordes facit.Alter alterius onera portate, et sic adimplebitis Legem Christi: Legem utique charitatis. Si autem implet Legem qui diligit proximum, dilectioque proximi etiam in veteribus Scripturis maxime commendatur ; in qua dilectione dicit alio loco idem apostolus, recapitulari omnia mandata Legis : manifestum est etiam illam Scripturam, quae priori populo data est, Legem Christi esse, quam venit implere charitate , quae non implebatur timore. Eadem igitur Scriptura et idem mandatum, cum bonis terrenis inhiantes premit servos, Testa
Abbreviated transcription (Latin):
nisi cũ int̃nis int̃rogationib examinan¬
tes nr̃am conscientĩa liquido nobis
corã dõ responderimꝰ dilectione nos
facere. Quod si conuitiũ uł minȩ uel
etiã ꝑ secutiones eiꝰ quẽ argueris lace¬
rauerint animũ. si ad huc ille ꝑte
sanari posse uidebit᷑ nichil respon¬
deas donec saneris prior: ne forte
carnalib: motib: tuis ad nocendum
consentias: & ex hibecis linguã tuam
arma iniquitatis pecccito ad redden¬
dũ malũ ꝓmalo aut maledictũ pro
male dicto. Quidquid enĩ lccerato
animo dixeris punientis ẽ impetus
ñ caritas corrigentis. Dilige: & dic qđ
uoles Nullo mͦ maledictũ erit quod
specie maledicti sonuerit: si memi¬
neris. senserisq: te in gladio ũbi dĩ
liberatorẽ hominis eẽ uelle ab ob-¬
sidione uitiorũ. Quod si forte ut
plerunq accidit dilectione quidẽ
talẽ suscipis actionẽ & ad eã corde
diligentis accedis sed int̃a gendum

Expanded text:
nisi cum internis interrogationibus examinannisi cum internis interrogationibus examinantes nostram conscientiam, liquido nobis coram Deo responderimus, dilectione nos facere. Quod si convicium, vel minae, vel etiam persecutiones ejus quem argueris, laceraverint animum; si adhuc ille per te sanari posse videbitur, nihil respondeas donec saneris prior: ne forte carnalibus motibus tuis ad nocendum consentias, et exhibeas linguam tuam arma iniquitatis peccato ad reddendum malum pro malo, aut maledictum pro maledicto . Quidquid enim lacerato animo dixeris, punientis est impetus, non charitas corrigentis. Dilige, et dic quod voles: nullo modo maledictum erit quod specie maledicti sonuerit, si memineris senserisque te in gladio verbi Dei, liberatorem hominis esse velle ab obsidione vitiorum. Quod si forte, ut plerumque accidit, dilectione quidem talem suscipis actionem, et ad eam corde dilectionis accedis, sed inter agendum
Abbreviated transcription (Latin):
medici attendunt : qui trnȩ mer¬
cedis in tuitu curant. Quotus enĩ
quisq reperit᷑ qui ferrũ eorũ aut
ignẽ ñ ligatus exꝑtus sit: cũ & illi
rariores sint qui uolentes ligati
fuerint Plures enĩ resistentes &
mori se malle clamantes quã illo
curari mͦ. uix lingua eorũ re¬
lic ta libera. om̃ib m̃bris constri.¬
xerunt: neq ad suũ neq ad re¬
luc ⁊ tontis sed ad ipsius artis arbi¬
triũ. Quorũ tam̃ uocib conuitiisq do¬
lentiũ nec cõmouebat᷑ curantis animꝰ
nec quiescit manus. os edicinȩ aut̃
cȩlestis ministri aut ꝑ odiorũ trabẽ
cernere stipulã in oculosułolunt: aut
tolerabilius mortẽ uidere peccantis
quã ũbũ indignantis audire. Quod ñ
ita accidisset : sitã sanũ animũ curan.¬
do alterius animo adhiberemꝰ quã
sanis manib: illi medici aliena m̃bra
ꝑtractant. Nunquã itaq alien peccati
obiurgandi suscipiendũ ẽ negotium :

Expanded text:
medici attendunt, qui terrenae mermedici attendunt, qui terrenae mercedis intuitu curant. Quotus enim quisque reperitur, qui ferrum eorum aut ignem non ligatus expertus sit? cum et illi rariores sint qui volentes ligati fuerint. Plures enim resistentes, et mori se malle clamantes, quam illo curari modo, vix lingua ipsa eorum relicta libera omnibus membris constrinxerunt; neque ad suum, neque ad reluctantis, sed ad ipsius artis arbitrium: quorum tamen vocibus conviciisque dolentium nec commovetur curantis animus, nec quiescit manus. Medicinae autem coelestis ministri, aut per odiorum trabem cernere stipulam in oculo fratris volunt , aut tolerabilius mortem videre peccantis, quam verbum indignantis audire: quod non ita accidisset, si tam sanum animum curando alterius animo adhiberemus, quam sanis manibus illi medici aliena membra pertractant. 57. Nunquam itaque alieni peccati objurgandi suscipiendum est nogotium,
Abbreviated transcription (Latin):
referant᷑ cũ om̃i longanimitate ad
sustinendas indignationes eoꝵ quos
destruis & doctrina ad inseruenda
eorũ studia quos ȩdificas tam̃ etiã¬
si illo usitatiore modo distinguit᷑
in sta oportune. qđ si hoc mͦ non
ꝓficis in portune. ita intelligendũ e
ut tu oportunitatẽ om̃ino ñ dese¬
ras & sic accipias quod dictũ : ẽ
inportune. ut illi uidearis in plor¬
tunus qui ñ libent̃ audit quȩ di¬
dicunt᷑ in eũ tu tam̃ scias hoc illi
eẽ oportunũ. et dilectionẽ curãq
salutis ei animo teneas mansueto
& modesto et frat̃no. Multi enĩ
postea cogitantes quȩ audierint &
quã iuste audierint : ipsi se & grauis
et seuerius arguer̃. Et quãuis ꝑt᷑ ba¬
tiores a medico uiderent᷑ abscedere.
paulatĩ ũbi uigore in medullas pe¬
nitrante saniti sunt. Quod ñ fieret
si semꝑ expectaremꝰ periclitantes
putrescentibi m̃bris quando eos li
beret secari quod ñ ipsi corporis

Expanded text:
referuntur, Cum omni longanimitate, ad referuntur, Cum omni longanimitate, ad sustinendas indignationes eorum quos destruis; et doctrina, ad instruenda eorum studia quos aedificas: tamen etiamsi illo usitatiore modo distinguatur, Insta opportune; quod si hoc modo non proficis, importune: ita intelligendum est, ut tu opportunitatem omnino non deseras, et sic accipias quod dictum est, importune, ut illi videaris importunus, qui non libenter audit quae dicuntur in eum; tu tamen scias hoc illi esse opportunum, et dilectionem curamque sanitatis ejus animo teneas mansueto, et modesto, et fraterno. Multi enim postea cogitantes quae audierint, et quam justa audierint, ipsi se gravius et severius arguerunt; et quamvis perturbatiores a medico viderentur abscedere, paulatim verbi vigore in medullas penetrante, sanati sunt: quod non fieret, si semper exspectaremus periclitantem putrescentibus membris, quando eum liberet aut uri aut secari. Quod nec ipsi corporis
Abbreviated transcription (Latin):
diũsa sentientes. Quomͦ cũ modestia.
quomͦ corripientẽ. nisi cũ lenitatẽ cor¬
de retinemꝰ & aliqua medicaim̃ti acri-¬
monia ũba correptionis asꝑgimꝰ. Nec
ẽ : p̃dica ũbũ. insta oportune in portune
argue hortare increpa in om̃i longa¬
nimitate et doctrina. Inportunita s enĩ
oportunitati utiq contraria ẽ: ne̾q
om̃ino ullũ mediccim̃tũ sanat. nisi
quod oportune adhibueris. quã quã
ergo & sic possit diftingui insta
oportune ut alius sit sensus in por¬
tune argue. deinde cętera contexan¬
t hortare in crepa cũ omi longani¬
mitate & doctrina ut tunc oportunꝰ
sentiaris cũ instas ad edificandũ. cũ
aut̃ deftruis arguendo ñ cures etiã¬
si inportunus uideciris. si hoc ẽ talib
inportunũ : ita duo quȩ sequeuntur
ad duo superiora possunt singulatĩ
referri hortare cũ oportune instas
increpa cũ inportune arguis  deinde
cetera duo similit̃ sed conũso ordine

Expanded text:
diversa sentientes . Quomodo in modestia, diversa sentientes . Quomodo in modestia, quomodo corripientem, nisi cum lenitatem corde retinemus, et aliquam medicamenti acrimoniam verbo correptioest: Praedica verbum, insta opportune, importune; argue, hortare, increpa in omni longanimitate et doctrina . Importunitas enim opportunitati utique contraria est: neque omnino ullum medicamentum sanat, nisi quod opportune adhibueris. Quanquam ergo et sic possit distingui, Insta opportune, ut alius sit sensus, Importune argue, deinde caetera contexantur, Hortare, increpa cum omni longanimitate et doctrina: ut tunc opportunus sentiaris, cum instas aedificando; cum autem destruis arguendo, non cures etiamsi importunus videaris, si hoc est talibus importunum: ita duo quae sequuntur, ad duo superiora possunt singillatim referri, Hortare cum opportune instas, increpa cum importune arguis; deinde caetera duo similiter, sed converso ordine,
Abbreviated transcription (Latin):
facultas tribuit᷑ suscipit. Et ideo dicit:
fr̃s & si p̃ocupatus fuerit homo in aliqͦ
delicto uos qui sp̃uales estis instruite
huius mͦdi. deinde ne sibi quisq uideat᷑
instruere. etiã cũ ꝓt̃ue exagitat irridetq
peccantẽ aut suꝑbe tanquã in sanabilẽ
detestat᷑ : in sp̃ũ inquit mansuetudinis
intendens te ipsũ ne & tu tenteris. Nichil
enĩ ad miscđam sic inclinat : quã ꝓpru
periculi cogitatio. Itaq eos nec de eẽ
uoluit fratrũ correptionĩ nec studere
certamini. Multi enĩ homines cũ a son¬
no excitant᷑ litigare uolunt : Autrur¬
sus dormire cũ litigare ꝓhibent᷑. Pax
igit᷑ et dilectio & cõmunis pe̾riculi siue
quẽ corripis uidet᷑ postulare. mode¬
randus es Nã & alioloco dic̃ Seruũ aut̃
dñi litigare ñ oportet : sed mitẽ eẽ ad
om̃s docibilẽ patientẽ Et ne quisquã
ex eo putet sibi cessandũ eẽ a correpti¬
one erroris alterius: uide quid ad.¬
iungat. In modestia inquit corripientẽ

Expanded text:
o dicit: Fratres, etsi praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spirituales estis, instruite hujusmodi. Deinde ne sibi quisque videatur instruere, etiam cum proterve exagitat irridetque peccantem, aut superbe tanquam insanabilem detestatur, in spiritu, inquit, mansuetudinis, intendens teipsum, ne et tu tenteris. Nihil enim ad misericordiam sic inclinat, quam proprii periculi cogitatio. Ita eos nec deesse voluit fratrum correptioni, nec studere certamini. Multi enim homines cum a somno excitantur, litigare volunt; aut rursus dormire, cum litigare prohibentur. Pax igitur et dilectio, communis periculi cogitaquem corrigis postulare videtur, moderandus est. Nam et alio loco dicit: Servum autem Domini litigare non oportet; sed mitem esse ad omnes, docibilem, patientem. Et ne quisquam ex eo putet cessandum sibi esse a correptione erroris alterius, vide quid adjungat: In modestia, inquit, corripientem
Abbreviated transcription (Latin):
tium in domo luctus: & cor stultoꝵ in domo
epularum. Et ipse dñs ait. Beati qui fletis: qr
in ȩternum. Timeamus dm̃: pręueniamus eum
confitendo peccata nr̃a. corrigamus lapsus nr̃s.
emendemus errorem. ne & de nobis dicatur. Heu
a pud bonum deum. tuas iniquitates fateri:
Dic inquit iniquitates tuas: ut iustificeris.
Adhuc reo culpȩ: iustificationis prȩmia ꝓponun

Expanded text:
tium in domo luctus, et cor stultorum in domo tium in domo luctus, et cor stultorum in domo epularum . Et ipse Dominus ait: Beati qui nunc fletis; quia in aeternum. Timeamus Dominum, praeveniamus eum confitendo peccata nostra, corrigamus lapsus nostros, emendemus errorem; ne et de nobis dicatur: Heu apud bonum dominum tuas iniquitates fateri? Dic, inquit, iniquitatis tuas, ut justificeris . Adhuc reo culpae justificationis praemia proponun
Abbreviated transcription (Latin):
& niniue popłs: & denuntiatum excidium ci¬
uitatis euasit. Tanta ẽ enim penitentiȩ medici¬
na: ut mutare uideatur suam deus sententiã
Inte ẽ gͥ: ut euadas. Uult rogari dñs. uult
de se sꝑafu: uult sibi supplicari. Homo es & uis
rogadi ut ignoscas. & putas tibi dm̃ non ro.¬
ipsa flere nolebat. dñi lacrimis ad ueniam ꝑtine¬
ret. Ipse nos flere uult: ut euadere possimus. sicut
habes scriptum in euangłio. Fillȩ ierłm nolite me
flere. sed uosmet ipsas flete. fleuit dauid: & meruit
ut mortem popłi pereuntis diuina remoueret mi¬
scdia. quando trib sibi p̃positis optionib eam tamen
in qua maiorem dñi miserationem exꝑtus ẽ. elegit
Quid erubescis tu peccata tua flere. cum deus etiã
scripta erat lamentatio. & melos. & ue: duo tristia
& unum delectabile: qm̃ ille salius erit in futurũ
qui in hoc scło plus fleuerit. Cor enim sapien¬

Expanded text:
et Ninive populus, et denuntiatum excidium ciet Ninive populus, et denuntiatum excidium civitatis evasit ; tanta est enim poenitentiae medicina, ut mutare videatur suam Deus sententiam. In te est igitur ut evadas: vult rogari Dominus, vult de se sperari, vult sibi supplicari. Homo es, et vis rogari, ut ignoscas, et putas Deum tibi non rovit , ut quia ipsa flere nolebat, Domini lacrymis ad veniam pertineret. Ipse nos flere vult, ut evadere possimus, sicut habes scriptum in Evangelio: Filiae Jerusalem, nolite me flere, sed vos ipsas flete . 50. Flevit David, et meruit ut mortem populi pereuntis divina removeret misericordia ; quando tribus sibi propositis optionibus, eam tamen in qua majorem Domini miserationem experiretur, elegit. Quid erubescis tu peccata tua flere; cum Deus etiam scripta erat: Lamentatio, et melos et vae , duo tristia et unum delectabile; quoniam ille salvus erit in futurum, qui in hoc saeculo plus fleverit: Cor enim sapien
Abbreviated transcription (Latin):
eam. Uiȩ sion lugent. Et ad iecit. In his gͦ fleo.¬
hinc oculi mei caligauert̃ a fletu. qr elongauit
A qui me consolabat᷑. Aduertimus qđ hunc ma¬
lorum suoꝵ a cerbissimũ cumulum arbitrabat᷑.
q deerat qui consolaretur merentem. Quomͦ gͦ.
uos. ipsam consolationem aufertis. qui spem re¬
laxande negatis penitentiȩ: Sed audidint qͥ
agunt penitentiam. qͦmͦ agere debent. quo stu¬
dio. qͦ affectu. qua mentis intentione. qua intimoꝵ
lor. & uenter m̃s conturbatus ẽ a fletu meo : con¬
uersum ẽ cor meum. in me. Cognouisti intentionẽ
animi. fidem mentis. cognosce habitum corꝑis.
Sederunt inquit in terra. tacuert̾ seniores filiȩ
sion. & imposuerunt terrã suꝑ caput suum.¬
& precinxerunt se ciliciis. Deduxerunt in ter¬
ram principes: uirgines uida defecerunt. In
lacrimis oculi mei caligauerunt: turbatus ẽ uen¬
ter meus. effusa ẽ in terra gła mea. Sic fleuit

Expanded text:
eam. Viae Sion lugent . Et adjecit: In his ergo fleo,eam. Viae Sion lugent . Et adjecit: In his ergo fleo, oculi mei caligaverunt a fletu, quia elongavit a me, qui me consolabatur . Advertimus quod hunc malorum suorum acerbissimum cumulum arbitrabatur, quia deerat qui consolaretur moerentem. Quomodo ergo vos ipsam consolationem aufertis, qui spem relaxandae negatis poenitentiae? 46. Sed audiant qui agunt poenitentiam, quomodo agere debeant, quo studio, quo affectu, qua mentis intentione, qua intimorulor, venter meus turbatus est a fletu meo, conversum est cor meum in me . 47. Cognovisti intentionem animi, fidem mentis cognosce, et habitum corporis. Sederunt, inquit, in terra, tacuerunt seniores filiae Sion, et imposuerunt terram super caput suum, praecinxerunt se cilicio, deduxerunt in terram principes, virgines Jerusalem defecerunt in lacrymis, oculi mei caligaverunt, turbatus est venter meus, effusa est in terra gloria mea . 48. Sic flevit
Abbreviated transcription (Latin):
nec humi pigri iacere menbra uł tardis sinat tor¬
ꝑ̾e uestigiis. Saltabat spiritualiter paulus. cũ se ꝓ
nobis extentdet. & posteriora obliuiscens. priora appe¬
tens: contendẽt ad brauium xp̃i. Tu quoq cũ ad
baptismũ uenis: manus eleuare. pedes quib ad
eterna conscendas uelotiores habe ad moneris. Hȩc
saltatio fidei socia. gr̃ȩ comes. Hoc ẽ gͦ misterium.
Cantauimus uobis : noui utiq canticũ testamenti.
Et non saltastis: hoc ẽ non eleuastis animã ad spi¬
ritualem gr̃am. Lamentauimꝰ & non plorastis: hoc ẽ
non egistis penitentiam. Et ideo derelictus ẽ iudioꝵ
dñs donat : illam quasi seruus annuntiat. Utrũq
tis ẽ. Penitentia: delinquentis remedium. Seiuiit
ierenias magnum remedium ẽẽ. quam in thrx¬
nis suis suitepit ꝓierusalem. Et ipsam indu¬
cit ad gentem ierusalem dicens. Plorans plora¬
uit in nocte. & lacrimȩ eius in maxillis eius.
Nec ẽ qui consoletur eam. ab om̃ib qui diligus̃

Expanded text:
nec humi pigra jacere membra, vel tardis sinat torpere vestigiis. Saltabat spiritaliter Paulus, cum se pro nobis extenderet, et posteriora obliviscens, priora appetens, contenderet ad bravium Christi. Tu quoque cum ad baptismum venis, manus elevare, pedes quibus ad aeterna conscendas, velociores habere moneris . Haec saltatio fidei socia, gratiae comes. 44. Hoc est ergo mysterium: Cantavimus vobis, novi utique canticum Testamenti: et non saltastis, hoc est, non elevastis animam ad spiritalem gratiam. Lamentavimus, et non plorastis, hoc est, non egistis poenitentiam. Et ideo derelictus est Judaeorum Dominus donat, illam quasi servus annuntiat. Utrumquetis est, poenitentia delinquentis remedium. 45. Scivit Jeremias magnum remedium esse poenitentiae, quam in Threnis suis suscepit pro Jerusalem, et ipsam inducit agentem Jerusalem 427 dicens: Plorans ploravit in nocte, et lacrymae ejus in maxillis ejus, nec est qui consoletur eam ab omnibus qui diligunt
Abbreviated transcription (Latin):
disputasse sed etiã sensisse uiderent᷑. uerũ
ñ posse cõp̃bendi. Querit᷑ gͦ int̾nos. utrũ
illoꝵ argum̃tis ꝓbabile sit nibil ꝑcipi posse
ac nulli rei. eẽ. assentiendũ. Qđ si optinueris.
cȩdã libent̃. Siau demonstrare potuero
multo. eẽ. ꝓbabiliꝰ ⁊ posse adueritatẽ ꝑ ue¬
nire sapientẽ. ⁊ assensionẽ ñ sẽꝑ eẽ. cohi¬
bendã ÷ nihil habebis ut opinor. cur ñ te
in meã sententiã transire patiaris. eđ cũ
illi placuisset & ceteris qͥ aderant: iã uesꝑe

Expanded text:
disputasse sed etiam sensisse uiderentur uerum disputasse sed etiam sensisse uiderentur uerum non posse comprehendi. quaeritur ergo inter nos, utrum illorum argumentis probabile sit nihil percipi posse ac nulli rei esse assentiendum. quod si optinueris, cedam libenter; si autem demonstrare potuero multo esse probabilius et posse ad ueritatem peruenire sapientem et adsensionem non semper esse cohibendam, nihil habebis, ut opinor, cur non te in meam sententiam transire patiaris. — Quod cum illi placuisset et eis qui aderant. iam uespe
Abbreviated transcription (Latin):
tationes habent. Tũ ille. Quid illis animi fue¬
rit inqt ñ temere cõfirmabo. Nã qͣnͣtũ ex libris
colligi dat᷑. tumeliꝰ nosti que inuerba senten¬
ciã suã ꝓmouęre solebant. Ale aũ de mȩipso
si consulis: inuentũ nondũ. eẽ. uerũ puto. Addo
etiã qđ ab academicis flagitabas. nec posse
inueniri me putare ñsolũ in solita qͣm sẽꝑ
uere aHimaduertisti opinone mea. sed
etiã auctoritate magnoꝵ excellentiũq
philosophoꝵ qͥb nos p̃bere collu siue im¬
becillitas nr̃a sie sagacitas ipsoꝵ ultͣ qͣm¬
nihil iã inueniri posse credendũ ẽ. nescio
rebar. ne cũ tͥ quoq id uidetur qđ mͥ. dispu¬
tatio nr̃a manca. remaneret. Nullo existente
qͥ ex altera parte re̾ uenire in manus coge¬
ret. ut diligent̃ qͣntũ possumꝰ u̾saretur.
Itaq si id euenisset: paratꝰ ęrã te rogare ut
academicoꝵ partes ita susciꝑes. qͣsi tͥ ñ solũ

Expanded text:
tationes habent. Tum ille: Quid illis animi fuetationes habent. Tum ille: Quid illis animi fuerit, inquit, non temere confirmabo. nam quantum ex libris colligi datur, tu melius nosti, quae in uerba sententiam suam promere soleant; me autem de me ipso si consulis, inuentum nondum esse uerum puto. addo etiam, quod de Academicis flagitabas, nec posse inueniri me putare non solum inolita quam semper fere animaduertisti opinione mea sed etiam auctoritate magnorum excellentiorumque philosophorum, quibus nos praebere colla siue inbecillitas nostra sinihil iam inueniri posse credendum est, nesciorebar, ne, cum tibi quoque id uideretur quod mihi, disputatio nostra manca remaneret nullo existente, qui ex altera parte rem uenire in manus cogeret, ut diligenter quantum possumus uersaretur. itaque si id euenisset, paratus eram te rogare, ut Academicorum partes ita susciperes, quasi tibi non solum
Abbreviated transcription (Latin):
loquendi peritũ. eẽ : uelĩ explices utilitatẽ
pͥmo huiꝰ inquisitionis tue. que aut super¬
flua . ẽ. ut opinor. ⁊ ei multo magis respon¬
de suꝑfluar̃. ẽ. aut si cõmoda uisa fuerit⁊
ame explicaueri nequerit. p̃cario impętrẽ
ut magistri officiũ ne grauere. Aleministi
inqͣm heri me fuisse pollicitũ. de istis uocabu¬
lis post acturũ. & nc̃ ille sol ãmonet. ut que
ludricra pueris ꝓposui redigã in cistas. p̃sertĩ
cũ ȩa ornandi iã potiꝰ qͣm uendendi grãmp
ponã. Nc̃ anteqͣm falũ nostrũ tenebre occupent
que patrone academicoꝵ solent. eẽ. uolo int̾̃¬
nos hodie plenissime constet. adquã questio¬
nẽ nob explicandã mane cũ surgendũ sit.
Itaq responde queso. utrũ tͥ uideant᷑ acade¬
mici habuisse certã de ueritate sententiã. &
eã temere ignotis uł ñ purgatis animis ꝓde
noluisse. An uͦ ista senserint. ut ȩor se dispu¬

Expanded text:
loquendi peritum esse; velim explices utilitatem loquendi peritum esse; velim explices utilitatem primo hujus inquisitionis suae, quae aut superflua est, ut opinor, et ei multo magis respondere superfluum est; aut si commoda visa fuerit, et a me explicari nequierit, precario abs te impetrem, ut magistri officium ne gravere. Meministi, inquam, heri me esse pollicitum de istis vocabulis post acturum. Et nunc ille sol admonet, ut quae ludicra pueris proposui, redigam in cistas; praesertim cum ea ornandi jam potius quam vendendi gratia proponam. Nunc antequam stilum nostrum tenebrae occupent, quae patronae Academicorum solent esse, volo intad quam quaestionem nobis explicandam mane surgendum sit. itaque responde quaeso, utrum tibi uideantur Academici habuisse certam de ueritate sententiam et eam temere ignotis uel non purgatis animis prodere noluisse, an uero ita senserint, ut eorum se dispu
Abbreviated transcription (Latin):
co motus es ut ubi tͥ standũ eet penitus
ignorares. Sed bȩc atq scientiã tuã qm
tibi imp̃ssam de hac arbore paulo ante
confessus es. in aliud tẽpus differamus.
Quãuis enĩ iã aliã partẽ delegeris. tamen
sedulo docendus es qd paulo ante dixerimꝰ
nondũ ut opinor in eã questionẽ qua
utrũ inueniri uerũ possit querit᷑. ꝓ gres¬
si fueramꝰ. Sed illud tantũ in ipso uesti¬
bulo defensionis meȩ p̃scribendũ putaui.
in qͦte lassũ ꝓstratũq ꝓspexerã. hoc .ẽ. utrũ
ueri simile an ꝓbabile. an alio si qͦ nomine
appellari potest. siq̃đ sibi academci ad eẽ.
dicant quęrendũ ñ. eẽ. Nã situ optimus
iã inuentor ueritatis tͥ uidis. nibil ame
postea si ingratus non fueris huic patroci¬
nio meo eandẽ fortasse me doceb̾. hic ego
daret: omĩa potiꝰ inqͣm alypi loqui maliusti.
qm quẽ admodũ nobis cũ his qͥ loqui nesci¬

Expanded text:
co motus es, ut ubi tibi standum esset, penitus co motus es, ut ubi tibi standum esset, penitus ignorares. Sed haec, atque scientiam tuam, quam tibi impressam de hac arbore paulo ante confessus es, in aliud tempus differamus. Quamvis enim jam alias partes delegeris, tamen sedulo docendus es quid paulo ante dixerim. Nondum enim, ut opinor, in eam quaestionem, qui utrum inveniri verum possit quaeritur, progressi fueramus: sed illud tantum in ipso vestibulo defensionis meae praescribendum putavi, in quo te lassum prostratumque prospexeram; hoc est; utrum verisimile, an probabile, an alio si quo nomine appellari potest, quod sibi Academici sat esse dicant, quaerendum non esse. Nam si tu optimus jam inventor veritatis tibi videris, nihil ad me. Postea si ingratus non fueris huic patrocinio meo, eadem fortasse me docebis. CAPUT Xdaret; Omnia potius, inquam, Alypi, loqui maluisti, quam quemadmodum nobis cum iis, qui loqui nesci
Abbreviated transcription (Latin):
istã mͦ argenteã fieri ñ posse. Alultaq
talia uera ñ impudent̾ me scire dico
quoꝵ uideo ee similiu. ea que uen
similia nomino. Tu uͦ carnȩades uł
que ista alia gregu pestis. ut nr̃is
parcã : qđ ȩnĩ dubitẽ in hanc partẽ
transire ad eũ cui captiuus debeor
iure uictoriȩ Tu gͦ cũ te nibil ueri
scire dicas. unde hoc ueri seͥmile seque¬
ris: At enĩ ñ ei potui aliud nom̃ im¬
ponere. Quid gͦ nob̾ disputandũ ẽ cũ
eo qͥ nec loqͥ potest : Non ego inqͥt ali¬
pius ꝑ fugas metuã. qͣnͣtominus ille
cirneades inqͣm nescio utrũ iuuenili
an puerili leuitate cõmotus maledie¬
ta potius qm aliqͥd telũ putasti. ee
iaciendũ. Nã illi qͥdẽ ad roborandã
scientiã suã que semꝑtenus ꝓbabili fuit
fundata boc interim aduersũ te facile
suffecerit. ita nos aueri inuentionȩ ꝓcul
.ee. sepositos. ut tu tͥ ipse magno argͥum̃to
eẽ. possis. qui ita una int̾rogatiuncule lo

Expanded text:
istam modo argenteam fieri non posse multaque istam modo argenteam fieri non posse multaque talia uere non inpudenter me scire dico, quorum uideo esse similia ea, quae ueri similia nomino. tu uero, Carneades, uel quae alia Graeca pestis, ut nostris parcam — quid enim dubitem in hanc partem transire ad cum, cui captiuus debeor iure uictoriae? — tu ergo, cum te nihil ueri scire dicas, unde hoc ueri simile sequeris? at enim non ei potui aliud nomen inponere. quid ergo nobis disputandum est cum eo, qui nec loqui potest? Nonego. inquit Alypius. perfugas metuam; quanto minus ille Carneades, in quem nescio utrum iuuenali an puerili leuitate commotus maledicta potius quam aliquod telum putasti esse iaciendum. nam illi quidem ad roborandam sententiam suam, quae semper tenus probabili fundata fuit, hoc interim aduersum te facile suffecerit. ita nos a ueri inuentione procul esse positos. ut tu tibi ipse magno argumento esse possis. qui ita una interrogatiuncula
Abbreviated transcription (Latin):
ne accepisse qđ dicã. id ÷ quib reb hȩc
nomina inponã.Ñ enĩ uocabuloꝵ opifi¬
cẽ: sed ręxũ inquisitorẽ decet eeͥ sapientẽ.
Satisne intellexistis quomͦ mͥ ludiera illa
qͥb: uos agitabã de manib excussa st̃.
hic cũ ambo se intellexisse respondissent
sionẽ
postularent meã: Quid putatis inqͣm
ciceronẽ cuiꝰ hȩc uerba sunt in opẽ fuis¬
se latine lingue. ut minꝰ apta reb quas
sentiebat nomina imponeret: Tũ trige¬
tiꝰ Iã inqͥt placet nobis cũ res nota sit. de
quos tu impulsus temptas iterũ irru¬
ere. E licentius. mane ait queso. Nã
facile tantũ argum̃tũ eripi debuisse.
Et cũ defixus in cogitatione siluisset
aliqntũ : rogo inqͥt nihil mͥ uidet᷑ eẽ. absurdiꝰ
qͣm dicere se ueri similȩ seqͥ eũ qui uerũ qͥd
sit ignoret. nec illa me tua similitudo con¬
turbat. Nã recte ego int̾rogatus utrũ ex
ñ nego nosse aliqͥd ueri. nã scio arbore

Expanded text:
ne accepisse, quid dicam, id est quibus rebus haec ne accepisse, quid dicam, id est quibus rebus haec nomina inponam. non enim uocabulorum opificem. sed rerum inquisitorem decet esse sapientem. satisne intellexistis, quomodo mihi ludicra illa, quibus uos agitabam, de manibus excussa sint? — Hic cum ambo sc intellexisse respondissent sionem postularent meam: Quid putatis, inquam, Ciceronem, cuius haec uerba sunt, inopem fuisse latinae linguae, ut minus apta rebus, quas sentiebat, nomina imponeret? Tum Trygetius: lam, inquit, placet nobis, cum res nota sit, de quos tu impulsus temtas iterum inruere. — Et Licentius: Mane, ait, quaeso; nam facile tantum argumentum cripi debuisse. et cum defixus 111 cogitatione siluisset aliquantum: Rogo, inquit, nihil esse uidetur absurdius quam dicere se ueri simile sequi eum, qui uerum quid sit ignoret; nec illa me tua similitudo conturbat. nam recte ego interrogatus, utrum ex qui me 11011 nego nosse aliquid ueri. nam scio arborem
Abbreviated transcription (Latin):
gredienda in memoriã mͥ ireuocetis. qͦ¬
mͦ hesterno die rogatiuncule que uos
turbauit alypius responđit. Hic licentiꝰ.
tã breue. ẽ. in qͥt ut nihil negotii sit hoc
recordari. qm leue au sit tu uidis. Nã
ut opinor uetuit te res dũ constaret
de uerbis umouere questionẽ. Et lgo
hoc ipsũ inqͣm qͥd sit quãue habeat uĩ
.ẽ. qͣm ut explicandũ ame debeat flagi¬
gendũ sine assensione potest inuitare. Sins
assensione au dico. ut id qđ agimꝰ ñ opine¬
m᷑ uerũ. eẽ. aut nos id scire arbitremur.
agamꝰ tam̃. ut uerbi cansa utrũ bȩst̾na
nocte tã liqͥda acpura. tã letus hodie sol
exorturus. eẽt. sinos qͥlpiã rogaret. credo
qđ nos id scire negaremꝰ. diceremꝰ tam̃ ui¬
deri talia inqtͥ academicus mͥ uident᷑
om̃ia que ꝓbabilia uł ueri similia putaui
nominanda. que tu si alio nomine uis uo¬
cari. nibil repugno. Satis gnĩ mͥ. ẽ. te iã be¬

Expanded text:
gredienda, in memoriam mihi reuocetis, qugredienda, in memoriam mihi reuocetis, quomodo hesterno die rogatiunculae, quae uos turbauit, Alypius responderit. — Hic Licentius: Tam breue est, inquit, ut nihil negotii sit hoc recordari; quam leue sit autem, tu uideris. nam, ut opinor, uetuit te, res cum constaret, de uerbis mouere quaestionem. — Et ego: Hoc ipsum, inquam, quid sit quamue habeat uim, est, quam ut explicandum a me debeat flagigendum sine adsensione potest inuitare. sine adsensione autem dico, ut id quod agimus non opinemur uerum esse aut non id scire arbitremur, agamus tamen: ut uerbi causa, utrum hesterna nocte tam liquida ac pura hodie tam laetus sol exorturus esset, si nos quispiam rogaret. credo, quod nos id scire negaremus, diceremus tamen ita uideri. talia. inquit Academicus, mihi uidentur omnia, quae probabilia uel ueri similia putaui nominanda ; quae tu si alio nomine uis uocare, nihil pugno. satis enim mihi est te iam be
Abbreviated transcription (Latin):
aduersatos fuisse credider̃. & ne me tri¬
tũ putes. ętiã contͣ eos ñ inuitus armabor.
si ñ occultande sententie sue causa. saltĩ¬
ne ab eis tremere pollutis mentib &
quasi ꝓ fanis quedã ueritatis sacra ꝓde¬
rent᷑. sedexanimo illa que in eoꝵ libris
legimꝰ defender̃. Qđ hodie facerẽ: nisi
nos solis occasus. iã domũ redire cõpel¬
leret. hactenꝰ illo die disputatũ est. Post¬
tridiȩ aũ quãuis ñ minus blandus tran¬
qͥllusq dies illuxisset: uix tam̃ ad omesti¬
cis negotiis euoluti sumus. Nã magnã
eiꝰ partẽ in epłarũ maxime conscriptione
consumpseramꝰ. & cũ iã due hore uix re¬
lique forent: ad pratũ ꝓcessimꝰ. nã inui¬
tabat cęli mira serenitas : placuitq ut
ne ipsũ qͥdẽ qđ restiterat tempus p̃tire
paterem᷑. Itaq cũ ad arborẽ solitã uentũ
eẽt. & mansissemꝰ loco: uelĩ inꝗ uos ad¬
olescentuli. qm̃ ñ. ẽ hodie magna res ag¬

Expanded text:
aduersos fuisse crediderunt. et ne me terriaduersos fuisse crediderunt. et ne me territum putes, etiam contra eos ipsos non inuitus armabor, si non occultandae sententiae suae causa, ne ab eis temere pollutis mentibus et quasi profanis quaedam ueritatis sacra proderentur, sed ex animo illa, quae in eorum libris legimus, defenderunt. quod hodie facerem, nisi nos solis occasus iam domum redire compelleret. — Hactenus illo die disputatum est. Postridie autem, quamuis non minus blandus tranquillusque dies inluxisset, uix tamen domesticis negotiis euoluti sumus. nam magnam eius partem in epistolarum maxime scriptione consumseramus et, cum iam duae horae uix reliquae forent, ad pratum processimus. nam inuitabat caeli nimia serenitas placuitque, ut ne ipsum quidem quod restiterat tempus perire pateremur. itaque cum ad arborem solitam uentum esset et mansissemus loco:Uelim uos, inquam, adulescentuli, quoniam non est hodie magna res ag
Abbreviated transcription (Latin):
litate academicoꝵ sententiã sub iecisti
qđ ille haut dubie confiłnauit. sciret¬
ne hanc ab eisclẽ ȩtiã ueri similitudine
nominari. & bene noui. Si quidẽ ⁊ aꝑti
mͥ nota s̃. ñ absque te.ee. acadenucoꝵ pla¬
cita. que cũ ut dixi animo tuo in fixa
sint. quid uerba secteris ignoro. Non . ẽ.
ista inqͣm mͥ crede uerboꝵ. sed rerũ ipsa¬
rũ magna conuersia. Non eos enĩ ego
illos uiros fuisse arbitror qui reb nesci¬
rent nomina imponere. sed mͥ hec uo¬
cabula uidentur elegisse. & adocultandã
tardiorib. & ad significandã uigilantio
uideatur exponã : cũ priꝰ illa discusse¬
ro que ab eis tanꝗ coguitionis humani
inimicis dicta homines putant. Itaq
plibent̃ habeo. huc usq hodie ur̃m ꝓ¬
cessisse sermonẽ: ut satis qͥd int̾nos que¬
reret᷑ aꝑteq constaret. Nã illi mͥ uidenttur
graues om̃ino ac prudentes uiri fuisse.
erit. qͥ academicos inuentioni ueritatis.

Expanded text:
litate Academicorum sententiam, subiecisti, litate Academicorum sententiam, subiecisti, quod ille haud dubie confirmauit, sciretne hanc ab eisdem etiam ueri similitudinem nominari. et bene noui, si quidem ex te mihi nota sunt, non absque te esse Academicorum placita. quae cum, ut dixi, animo tuo infixa sint, quid uerba secteris ignoro. — Non est ista, inquam, mihi crede, uerborum, sed rerum ipsarum magna controuersia; non enim eos illos uiros fuisse arbitror. qui rebus nescirent nomina imponere, sed mihi haec uocabula uidentur elegisse et ad occultandam tardioribus et ad significandam uigilantiormodo mihi uideatur exponam, cum prius illa discussero, quae ab eis tamquam cognitionis humanae inimicis dicta homines putant. itaque perlibenter habeo huc usque hodie nostrum processisse sermonem, ut satis quid inter nos quaereretur aperteque constaret. nam illi mihi uidentur graues omnino ac prudentes uiri fuisse. erit, qui Academicos inuentioni ueritatis
Abbreviated transcription (Latin):
gationẽ remoue si placet. & potus discutia¬
mꝰ int̾nos qm sagacit̾ possumꝰ. utrũ nã possit
uerũ inueniri. & ꝓparte mea bideor mͥ
habere iã multa. Ea s̃ aũ. quib contͣ ratio¬
nes academicoꝵ niti molior. Int̾ quos &me.
mͦ interĩ nihil distat. nͥ qđ illis ꝓbabile ui¬
sũ . ẽ. ñ posse inueniri ueritate̾. mͥ au in¬
ueniri posse ꝓbabile. ẽ. Nã ignorantia ueri.
aut mͥ si illi fingebant peculiaris. ẽ: aut
cęrte utrisq cominunis. Tũ alopius. Iã
inqͥt securus incedã. Uideo enĩ te ñ tã acu¬
satorẽ qͣm aduitorẽ fore. itaq ñ longuis
ab eamꝰ. Cideamus quęso priꝰ. ne ꝑ hanc
questionẽ in qua suecessorsisse uideor.
his qui tͥ cesser̃: in uerbi controuersiã
decidamus. qđ te ipso insinuante. & auc¬
toritate illa tulliana turpissimũ. eẽ.
sepe confessi sumus. Cũ enĩ nifallor li¬
centius placuisse sibi diceret. de ꝓbabi¬

Expanded text:
gationem remoue, si placet; potius discutiagationem remoue, si placet; potius discutiamus inter nos, quam sagaciter possumus, utrumnam possit uerum inueniri. et pro parte mea uideor mihi habere iam multa, quibus contra rationem Academicorum niti molior; inter quos et me modo interim nihil distat, nisi quod illis probabile uisum est non posse inueniri ueritatem, mihi autem inueniri posse probabile est. nam ignoratio ueri aut mihi. si illi fingebant, peculiaris est aut certe utrisque communis. Tum Alypius: Iam, inquit, securus incedam; uideo enim te non tam accusatorem quam adiutorem fore. itaque ne longius abeamus, uideamus quaeso prius, ne per hanc quaestionem, in qua successisse uideor his, qui tibi cesserunt, in uerbi controuersiam decidamus, quod te ipso insinuante et auctoritate illa Tulliana turpissimum esse saepe confessi sumus. cum enim, ni fallor, Licentius placuisse sibi diceret de probabi