comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trib eorũ. Manifeste futura popłi isrł restitutio p̃dicat᷑. & post
captiuitatẽ miscła. quȩ uixta littãm sub zorobabel & hiesu
pontifice. & esdra ex parte completa est. uixta intelligentiam
spiritalẽ uerius atq ꝑfectus in xp̃o complenda deseribitur. Ue¬
niet inquit tempus: quando nequaquã dicet᷑. qđ popts reductꝰ
sit de aegẏpto ꝑ moysen & aaron. sed reductꝰ de t̾ra aquilosris
cẏro rege ꝑsarũ laxante captiuos. Et de uniũsis inquit terris.
quod nequaqũa cẏri tempore. sed ultimo fine cõplebit᷑ dicente apło.
Postquã intrauerit plenitudo gentiũ. tunc om̃is isrł saluus fi&.
Possumꝰ hoc & de ꝑsecutionib quȩ nr̃o accidere tempore. a dieb
neronis de quo scribit apł̃s. & liberatꝰ sum de ore leonis. usq ad
maximini tempora dicere : quomꝰ dñs misertꝰ sit popło suo. &
reduxerit eos in trã suã: haut dubiũ quin eccłam. quã dedi
patrib eorũ. apłis & apostolicis uiris. Ecce ego mittã pisca¬

Expanded text:
tura populi Israhel restitutio praedicatur et post captiuitatem misericordia, quae iuxta litteram sub Zorobabel et Hiesu pontifice et Ezra ex parte conpleta est, iuxta intellegentiam spiritalem uerius atque perfectius in Christo conplenda describitur. ‛ueniet’, inquit, \'tempus, quando nequaquam dicetur, quod populus reductus sit de Aegypto per Mosen et Aaron, sed reductus de terra aquilonis Cyro rege Persarum laxante captiuos\'. et de uniuersis, inquit, terris; quod nequaquam Cyri tempore, sed ultimo fine conplebitur dicente apostolo: \'postquam subintrauerit plenitudo gentium, tunc omnis Israhel saluus fiPossumus hoc et de persecutionibus, quae nostro accidere populo a diebus Neronis, de quo scribit Apostolus: Et liberatus sum de ore leonis , usque ad Maximini tempora, dicere: quomodo Dominus misertus sit populo suo, et reduxerit eos in terram suam. Haud dubium quin in Ecclesiam, quam dedit patribus eorum, Apostolis et apostolicis viris. Ecce ego mittam pisca
Abbreviated transcription (Latin):
dacem & diuinationẽ fraudulentã. et seductionẽ cordis sui ꝓphetant uobis.
udiant hȩc magistri qui peccantib & in suis uiciis ꝑmanentib ꝓsꝑa pollicentur.
qui dicunt diuitib Non uidebitis gladiũ tormentorũ dĩ: & fames ñ erit in uob̃.
pondit. ubi dũs fuerat comminatus dicens. gladio & fame & peste ego consumã
eos. Iuia igitur prophȩ immo pseudo ꝓpħȩ falsa polliciti st: idõ dñs locutus ẽ
iheremiã. Nolite audire uerba pseudo ꝓpharũ. qui ame ñ missi st̃. sed sua

Expanded text:
dacem et diuinationem fraudulentam et seductionem cordis sui prophetant uobis. dacem et diuinationem fraudulentam et seductionem cordis sui prophetant uobis. Audiant haec magistri, qui peccantibus et in suis uitiis permanentibus prospera pollicentur, qui dicunt diuitibus: \'non uidebitis gladium tormentorum dei et fames non erit in uobis. pondit, ubi dominus fuerat comminatus dicens: gladio et fame et peste ego consumam eos. quia igitur prophetae immo pseudoprophetae falsa polliciti sunt, ideo dominus locutus est per Hieremiam: \'nolite audire uerba pseudoprophetarum, qui non a me missi sunt, sed sua
Abbreviated transcription (Latin):
consumam eos.Stultũ ẽ orare ꝓ eo qͥ peccauerit ad mortẽ. diẽ¬
te iohanne. Est pec catũ ad mortẽ: non ꝓ illo dico ut rog& qͥs. Omĩs iniqͥ¬
tas peccatũ ẽ : & ẽ peccatũ non admortẽ. Leiunia & preces & uictimȩ & holo
causta tẽ ꝓfitiunt. cũ recedimꝰ a uiciis. & flemus antiqua peccata. Sin autẽ in¬
scel erib ꝑ manentes putauerius uotis atq sacrificiis redimere nos aures dĩ: uehe¬
menter erramꝰ. iniquũ arbritrantes dnĩ. Qui enĩ semel gladio & fami. & pesti.
fuerit destinatus. nullis p̃cib erui potest. Unde et ꝓpħȩ dicitur: ne frustra ro¬
g& qͦd impetrare ñ possit.
t dici. Ah. ah. ah. dñẽ d̾s: siue qui es
dnĩs ds̃: ꝓpħȩ dicunt eis. Non uidebitis gladiũ. & fames ñ erit in uobis: s
pacem uerã dabit uobis in loco isto. Et dixit dñs adme. Falso ꝓphȩ uaticinant᷑
in nomine meo: ñ misi eos. et ñ precepi eis: neq locutũ sũ ad eos. Uisionẽ men¬

Expanded text:
consumam eos. » Stultum est orare pro eo qui peccarit ad mortem, dicente Joanne: « Est peccatum ad mortem, non pro illo dico ut roget quis . » Omnis iniquitas peccatum est, et est peccatum non ad mocausta tunc proficiunt, cum recedimus a uitiis et flemus antiqua peccata; sin autem sceleribus permanentes putauerimus uotis atque sacrificiis redimere nos aures dei, uehementer erramus iniquum arbitrantes deum. qui enim semel gladio et fami et pesti fuerit destinatus, nullis precibus erui potest. unde et prophetae dicitur, ne frustra roget, quod impetrare non possit. Et dixi: ah. ah ah, domine deus — siue qui esdeus —, prophetae dicunt eis: non uidebitis gladium et fames non erit in uobis, sed pacem ueram dabit uobis in loco isto. et dixit dominus ad me: falso prophetae uaticinantur tur in nomine meo. non misi eos et non praecepi eis n eque locutus sum ad eos; uisionem men
Abbreviated transcription (Latin):
ta se ipsos consecrantes dño. & uictimã suic timiama. ut di¬
cant. sacrifitiũ dõ sp̃s contribulatꝰ. & xp̃i bonꝰ odor sumus in¬
omĩ loco. & alibi. dirigat᷑ oratioinca sicut incensũ in con.¬
spectu tuo. & sacrificiũ. pro quo lax ipsũ uerbẽ posuere
hebraicũ. m̃ãnãa quod pessima consuetudine. imnio scrip¬
toꝵ neglegentia manna in nr̃ĩs libris legit᷑. &. chus de

Expanded text:
ta — se ipsos consecrantes deo — et uictimam siue thymiama, ut dita — se ipsos consecrantes deo — et uictimam siue thymiama, ut dicant: sacrificium domino spiritus contribulatus et: Christi bonus odorsumus inomni loco et alibi: dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo; et sacrificium, pro quo LXX ipsum uerbum posuere Hebraicum \'manaa\', quod pessima consuetudine, immo scriptorum neglegentia, \'manna\' in nostris libris legitur, et tus, de
Abbreviated transcription (Latin):
mẽtaphõram indomitoꝵ arimaliũ habentes similitudinẽ. Uide¬
amus quod sit p̃miũ eoꝵ qui ñ portant onera in die sab.ati.&
scĩficant illũ. Ingrediuntur ait ꝑ portas ciuitatis huius reges.
quoꝵ cor in manu ddĩ est: & qui regnant corporibus suis. & prin¬
cipes sedentes suꝑ soliũ dauid: ut xp̃i imitentur exemplĩ & as¬
cendentes in currib & equis. de quib scriptũ ẽ. currus łi dec̃
milib multiplex. milia lętantiũ. dñs in eis in fyna in sco. & a
equitatio tua salus. Om̃is uir qui confitetur dm̃ & qui hab tat
& habitatio euis in syon. & habitabit᷑ eccła dĩ inȩternũ. uauentq
de ciuitatib uida & de circuitu hierłm: de quib iã diximus. &¬
de terra beniamin qui filius ẽ uirtutis: & dexterȩ: & de campes-¬
trib qđ hebraice dicit᷑ sẽfela. & planã historię signi ficat incel¬
ligentiã. & de montuosis. excelsis uidelic&. dogiatib: & ab aus¬
ro de quo scriptũ est. ds ab austro ueniet. unde calor &

Expanded text:
metaphoram indomitorum animalium habentes similitudinem. Videamus quod sit praemium eorum, qui non portant onera in die sabbati, et sanctificant illum. Ingredientur, inquit, per portas civitatis hujus reges, quorum cor in manu Dei est, et qui regnant corporibus suis , et principes sedentes super solium David, ut Christi imitentur exemplum, et ascendentes in curribus, et equis, de quibus scriptum est; Currus Dei decem millibus, multiplex millia laetantium, Dominus in eis in Sinai in sancto Equitatio tua salus . Omnis vir qui confitetur Deum, et qui habitet habitatio ejus in Sion , et habitabitur Ecclesia Dei in aeternum. Venient de civitatibude campestribus, quod Hebraice dicitur \'sefela\' et planam historiae significat intellegentiam, et de montuosis, excelsis uidelicet dogmatibus, et ab austro, I de quo scriptum est: deus ab austro ueniet, unde calor et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ destructa est babilon. & ipsi meracũ calicẽ alexandro rege
macedonũ ꝓpinante potarunt. Et cunctis regib aquilonis.
de prope & de longe. Quia ꝑsidis & babilonis elã quoq me¬
doꝵ enumerarat regiones. nunc generaliter ponit omnes

Expanded text:
et destructa est Babylon; et ipsi enim meracum calicem Alexandro, rege et destructa est Babylon; et ipsi enim meracum calicem Alexandro, rege Macedonum. propinante potarunt. Et cunctis regibus aquilonis de prope et de longe. Quia Persidis et Babylonis, Aelam atque Medorum enumerauerat regiones, nunc generaliter ponit omnes
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. quarũ cartago colonia. Unde & phoeni sermone cor¬
hȩ enĩ a babiloniis captȩ sunt. Et de dan & theman & buz. ꝙ
uniuersis qui attonsi sunt in comã. Hȩ gentes in solitudine
sunt uicinȩ & mixtȩ regionib ismahelitarũ. quos nunc sarra¬
cenos uocant. & de quib dicit᷑ qui attonsi sunt in comam.
Et cunctis regib arabiȩ. Hoc in lxoc ñ habet᷑. Post dedan
igit᷑ & theman & buz. & ismahelitas. regionũ ordinẽ sequit᷑
Et cuntis regib occidentis qui habitant in deserto. & cunc¬
tis regib Zamri. Hoc quoq in septuaginta ñ habet᷑. Et
cunctis regib elam & cunctis regib medoꝵ. Ex eo qđ iam
sequunt᷑ elam regesq medoꝵ arbitramur & zamri regio.¬
nẽ eẽ ꝑsidis. nisi forte ex eo qđ p̃cessit arabia. & hi reges soli¬
tudines accipiendi sunt. Elam autẽ regio persidis transbabi¬
lonẽ. Unde & elamitȩ. Medi quoq atq persȩ a quib capta

Expanded text:
sunt, quarum Carthago colonia. Unde et Poeni sermone corsunt, quarum Carthago colonia. Unde et Poeni sermone corhae enim a Babyloniis occupatae sunt. Et Dedan, et Theman, et Buz, et uniuersis. qui attonsi sunt in comam. Hae gentes in solitudine sunt, uicinae et mixtae regionibus Ismahelitarum, quos nunc Saracenos uocant et de quibus dicitur: qui attonsi sunt in comam. Et cunctis regibus Arabiae. Hoc in LXX non habetur. post Daedan igitur et Theman et Buz et Ismahelitas regionum ordinem sequitur. Et cunctis regibus occidentis, qui habitant in deserto, et cunctis regibus Zamri. Hoc quoque in LXX non habetur. Et cunctis regibus Aelam cunctisque regibus Medorum. Ex eo, quod Zamri sequuntur Aelam regesque Medorum, arbitramur et Zamri regionem esse Persidis, nisi forte ex eo, quod praecessit Arabia, et hi reges solitudinis accipiendi sunt. Aelam autem regio Persidis trans Babylonem: unde et Aelamitae, Medi quoque atque Persae, a quibus capta
Abbreviated transcription (Latin):
auxitiditi nomine iob. Et tamen sciendũ hunc uersiculũ in
lxx ñ haberi. theodotionẽq tempus interp̃tatũ ẽẽ insulã.
t cunctis regibus terrȩ. philistum. & ascalonis & azoti.
Seneraliter posuit philistiim. hoc ẽ terrã palestinoꝵ: & spe¬
cialiter urbes eoꝵ. ascalonẽ. gazam. acharon. arotũ. solã
tacuit geth. quȩ continetur in reliquis. Hoc est enĩ qđ scrip.¬
tũ est. & reliquias azoti. Uicina enĩ atq confiunis est aroto.
quȩ hebraice dicit᷑. ẽsdod. regio urbis geth. Palestinos autẽ¬
a babilomiis captos atq uastatos scribit & isaias. Idumeȩ ꝙ
moab & filiis ammon cunctis regib & uniuersis regionibus
sydonis. Idumeȩ in qua sunt montes sexr. & quȩ hebraice
appellatur edom. Moab & amimon. ip̾si sunt filii loth. proxi
mi maris mortui. Tyrus & sẏdon in phoenicis littore prin¬
cipes ciuitatis. quȩ & ipsȩ babilonio suꝑueniente superatae

Expanded text:
Ausitidi, nomine Iob. et tamen sciendum hunc uersiculum in Ausitidi, nomine Iob. et tamen sciendum hunc uersiculum in LXX non haberi Theodotionemque pro \'Us\' interpretatum esse \'insulam\'. Et cunctis regibus terrae Philistiim et Ascalonis et GazGeneraliter posuit Philistiim, hoc est terram Palestinorum, et specialiter urbes eorum Ascalonem, Gazam, Accaron, Azotum; solam tacuit Geth, quae continetur in \'reliquiis\'. hoc est enim, quod scriptum est: et reliquiis Azoti; uicina enim atque confinis est Azoto, quae Hebraice dicitur Esdod, regio urbis Geth. Palestinos autea Babyloniis captos atque uastatos scribit et Isaias. Idumeae et Moab et filiis Ammon et cunctis regibus Tyri et uniuersis regibus Sidonis. Idumea, in qua sunt montes Seir et quae Hebraice apmi maris Mortui. Tyrus et Sidon in Phoenicis littore principes civitates, quae et ipsae Babylonio veniente superatae
Abbreviated transcription (Latin):
maledictionẽ sicut est dies ista. Putabã inquit qđ solis gen¬
tib ꝓpinarẽ: & idõ me huic ministerio lȩtus obtuli. sed in cȩte¬
ras gentes. immo ante ceteras. ꝓpinaui hierusalẽ ꝙ ciuitatibus
uidę. & regib eus & principibus ut darẽ eos in stuporẽ ꝙ in
solitudinẽ. in sibilũ & maledictionẽ. sicut ex p̃senti ꝓbatur ex.¬
emplo. unde dicit & supra. Seduxisti me dñe & seductus sum:
inualuisti & potusti. Pharaoni regi aegẏpti. & seruis eius &
pharao rex aegẏpti. & socii eius biberunt. principes & uni¬
uersus popłs cunctusq uulgus. qui ñ quidẽ ẽ aegỹptius. sed
in eus regionib cõmorat᷑. qđ laxx uertere cẽnon idest misti.¬
cos. uulgũ ñ egẏptiȩ regionis. sed peregrinũ & aduentitium.
unctis regib terrȩ auditis. quȩ hebraice appellat᷑ hũs. de qͦ
& iob fuisse narrat historia. Homo quidam erat in regione

Expanded text:
maledictionem, sicut est dies ista. \'Putabam\', inquit,\'quod solis genmaledictionem, sicut est dies ista. \'Putabam\', inquit,\'quod solis gentibus propinarem, et ideo me huic ministerio laetus optuleram; sed inter ceteras. gentes, immo ante ceteras, propinaui Hierusalem et ciuitatibus Indae et regibus eius et principibus, ut darem eos in stuporem et in solitudinem et in sibilum et in maledictionem. sicut et praesenti probatur exemplo\'. unde dicit et supra: seduxisti me, domine. et seductus sum, inualuisti et potuisti! Pharaoni, regi Aegypti, et seruis eius etPharao. rex Aegypti, et socii eius, biberunt principes et uniuersus populus cunctusque, qui non quidem est Aegyptius, sed in eius regionibus commoratur, quos LXX uertere συμμίxτους, id est \'misticios\', uulgus non Aegyptiae regionis, sed peregrinum et aduenticium. Cunctis regibus terrae Ausitidis. Quae Hebraice appellatur \'Us\', de qua et Iob fuisse narrat historia: homo quidam erat in regione
Abbreviated transcription (Latin):
gentes quȩ contra cĩ popł i militarunt bibant de calice furo¬
ris dñi. de quo scribit ꝙ isaias contra hierłm. Sciphũ furoris &s
calicem ruie bibisti ꝙ euacuasti. ꝓpterea consurge. Iste autem
calie iacirco bibetur a cunctis gentib. ut uomant ꝙ insanias.
Quod quidẽ prauis interpres in bonã partẽ accepit. ut unistar ca¬
tarticȩ potionis quicquid colerũ & prauitate & noxiũ oris m
pectore est foras exire compellat. &s restituat pristina sanita¬
tem .Rer hierainiã quoq saluatorẽ accepit. qd ipse cunctis gen¬
tibus propinar& ad quas missus sit. ut abiecta idolatria dĩ se
cuncta dedicarent. qđ contrariũ ẽẽ scripturȩ sc̃ȩ monstrabunt
sequentia. Non enĩ ut ille uult. sed pro pęna meraco calice pro¬
pinant᷑. Hierusalem & ciuitatib uidȩ. & regib cius. & princi¬
pibus eiꝰ: ut darẽ eos in solitudinẽ & in stuporẽ. in sibilũ ꝙ in

Expanded text:
gentes, quae contra dei populum militarunt, bibant de calice furogentes, quae contra dei populum militarunt, bibant de calice furoris domini, de quo scribit et Isaias contra Hierusalem: scyphum furoris, calicem ruinae ebibisti et euacuasti; propterea consurge! iste autem calix idcirco bibitur a cunctis gentibus, ut uomant et insaniant. quod quidem prauus interpres in bonam partem accipit, ut instar catharticae potionis?, quidquid cholerum et pituitae et noxii umoris in pectore est. foras exire conpellat et restituat pristinam sanitatem. pro Hieremia quoque saluatorem accipit, quod ipse cunctis gentibus propinarit, ad quas et missus est, ut abiecta idololatria dei se cultui dedicarent. quod contrarium esse scripturae sanctae monstrabunt sequentia; non enim pro remedio, ut ille uult. sed pro poena meraco calice propinantur. Hierusalem et ciuitatibus Iuda et regibus eius et principibus eius, ut darem eos in solitudinem et in stuporem et in sibilum et in
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. Nam in consequentib quȩ mala passura sit babilon. hiere¬
miȩ sermo describit. Quia seruierunt eis cũ eeñt gentes mul¬
manuũ suarũ. Hoc in bex non habet᷑. Significat autẽ qđ
ñ solũ contra d̃abim̃. propħauerit hieremias. sed ꝙ contra cete¬
ras gentes quȩ in babilonio fuere exercitu. & contra dñi po¬
płm dimicauerunt. Deniq in consequentib dicit᷑. coutrae¬
gyptũ. & philistiim. ꝙ moab. & ammon. & idumeã. & ilamas.
cũ. ꝙ cedar. ꝙ regna assur. & aelam. ꝙ ad extremũ contra ba¬
bilonẽ terrãq chaldeorũ. Quia sic ait dñs ds̃ isrł ad me. Su¬
me calicẽ uini furoris. siue meri huiuis de manu mea. s ꝓpina¬
bis de illo cunctis gentib ad quas ego mittã te. & bibent. ete
uos. Et accepi calicẽ de manu dñi. ꝙ propinaui cunctis genti¬
bus ad quas misit me dñs. Propinatio calicis & calicis meri suie
ñ mrxti quȩ grece dicit᷑. a ꝑ̃ Rr̃o dñici furoris indiciũ ẽ. ut oñs

Expanded text:
tur. nam in consequentibus, quae mala passura sit Babylon, Hieremiae sermo describit. Quia seruierunt eis, cum essent gentes mulmanuum suarum. Hoc in LXX non habetur. significat autem, quod non solum contra Babylonem prophetauerit Hieremias, sed et contra ceteras gentes, quae in Babylonio fuere exercitu et contra domini populum dimicarunt. denique in sequentibus dicitur contra Aegyptum et Philistiicum et Cedar et regna Asor et Aelam et ad extremum contra Babylonem terramque Cbaldeam. Quia sic ait dominus deus Israhel ad me: sume calicem uini furoris — siue meri — huius de manu mea et propinabis de illo cunctis gentibus, ad quas ego mittam te; et bibent et eos. et accepi calicem de manu domini et propinauicunctis gentibus, ad quas misit me dominus. Propinatio calicis, et calicis \'meri\' siue \'non mixti\', quae Graece dicitur άκράτοο. dominici furoris indicium est, ut omnes
Abbreviated transcription (Latin):
sit dĩ suscipere & sentire prȩcepta Tal e quid & ꝑ hiexechiel
dñs loquitur. qđ pseudo ꝓpħȩ Slandicii suis liniant parietẽ
to manus ut faciant peccatores requiescere. & ñ relinquant iram
di. lacrimis mitigare. Pro malleo lex securem int̃pretati sunt:
sum & principatus. & petrȩ conderent᷑
tra hereticos: cȩterum de ȩccłiasticis

Expanded text:
sit Dei suscipere et sentire praecepta. Tale quid et per Ezechielem sit Dei suscipere et sentire praecepta. Tale quid et per Ezechielem Dominus loquitur , quia pseudoprophetae blanditiis suis liniant 1006 parietem to manus, ut faciant peccatores requiescere et nequaquam iram dei lacrimis mitigare. pro \'malleo\' LXX \'securim\' interpretati sunt, sumet principatus et petrae conterentur tra hereticos. ceterum de ecclesiasticis
Abbreviated transcription (Latin):
ere quid paleis ad triticũ dicit dñs: Num uid hȩc uerba sunt sic̃¬
y dicere. hȩc dicit dñs. quib loci tus ẽ¬
chre doctrina¬
peruersa paleis cõparatur. quȩ medullã
ossunt nutrire credentiũ populos. sed
de manibus sti¬
ulis conteruntur. Et quia solent emꝑ
heretici ꝓspera
olliceri. & cęloꝵ regna peccatorib pande-¬
re. ut dicant.
arata sunt tibi regna cęloꝵ spotes imitari
maiestatẽ dĩ.
It absq peccato sis. accepisti enĩ liberi arbi.¬
trii potestatem.
legis scientiã: ꝑ quã consequii is quod uoli eris. decipiuntq han¬
itiis miseros. & maxime mulierculas honeratas peccatis. quae
rcũferunt᷑ om̃i uento doctrinȩ. semꝑ discentes & nũquã ad si¬
itiã ueritatis ꝑuenientes. & om̃s auditores suos adulatione¬
peccaa minat᷑ incendiũ. ut hercticoꝵ corda dura & instar
silicis indomabilia. sermonis sui iolleo conterant᷑. auferens cor
lapideũ. ut ponat pro eo cor carneũ. molle udelicet. & qđ pos¬

Expanded text:
d paleis ad triticum? dicit Dominus. Numquid non verba mea set dicere: Haec dicit Dominus; quibus locutus echre doctriperuersa paleis conparatur, quae medullam non habent nec possunt nutrire credentium populos, sed de inanibus stipulis conteruntur. et quia solent semper heretici prospera polliceri et caelorum regna peccatoribus pandere, ut dicant: parata sunt tibi regna caelorum, potes imitari maiestatem dei, ut absque peccato sis; accepisti enim liberi arbitrii potestatem et legis scientiam, per quam consequaris, quod uolueris\', decipiuntque blanditiis miseros, et maxime mulierculas oneratas peccatis, quae circumferuntur omni uento doctrinae. semper discentes et numquam ad scientiapeccatorum minatur incendium, ut haereticorum corda dura, et instar silicis indomabilia, sermonis sui malleo conterantur, auferens cor lapideum, ut ponat pro eo cor carneum, molle videlicet, et quod pos
Abbreviated transcription (Latin):
tiendos. & a dĩ auxilio e tus relirendos.ti er is ꝯut
& interpretatione nomi: ũ epe es ostendunt᷑. ut al a ĩa. sar¬
rae: & petri. & filioꝵ Zebid:i uocabula cõmutata gnificant
ue translatio. & colonus siue peregrinꝰ. Notan ĩ qđ ierba
ĩ uiuentis dñi exercituũ dĩ nr̃i. latin & grec codices ñ¬

Expanded text:
is autem et interpretatione nominum saepe res ostenduntur. ut Abraham, Sarrae et Petri et filiorum Zebedaei uocabula commutata significant ue \'translatio\' et  \'colonus\' siue \'peregrinus\'. notandum, quod uerba: dei uiuentis, domini exercituum, dei nostri Latini et Graeci codices n
Abbreviated transcription (Latin):
ris repleta est terra. quia a facie maledictionis siue uera
menti luxit terra. arefacta sunt arua. siuie pascua deserti.
Factus est cursus eorũ malus. & fortitudo eorum dissimilis.

Expanded text:
ris repleta ris repleta menti luxit terra. Arefacta sunt arva  sive pascua deserti, et factus est cursus eorum malus, et fortitudo eorum dissimilis.
Abbreviated transcription (Latin):
citur. ut iumentũ factus sum apud te. siue uictimã conscien¬
ne & humilitatis suȩ offerat dõ. iuxta illud quod in psab¬
mis scribitur. sacrificiũ dõ spiritus contribulatus. corcontri¬
tũ ꝙ̾ humiliatum ds̃ non spernit. Ossa autẽ quȩ contremue¬
runt suie cõmota sunt. illa intellegamus. quibus idẽ dauiaca¬
nit. om̃ia ossa mea dicent. dñe quis similis ciui. I actos est
quasi ebrius & quasi homo madidus. siue superatus uino nul¬
lam habens intelligentiam. nullamq sapientiã. Dñs enim
nouit cogitationes hominũ. qm̃ uane sunt. Si autẽ hoc ita
est. ubi sunt qui perfectã in homine iustitiam predicant:
O uod si responderint. de sanctis se hoc dicere ñ de semetipsis. a¬
certe nullum puto sanctiorem esse hieremia: qui uirgo ꝓph̃a
scĩficatusq inutero. ipso nomine p̃figurauit dnm̃ saluatorem
Dieremias enim interpretatur dm̃ excelsus. Quiauedulte¬

Expanded text:
dicitur: ut iumentum factus sum apud te, siue uictimam consciendicitur: ut iumentum factus sum apud te, siue uictimam conscientiae et humilitatis suae offert deo iuxta illud. quod in psalmis scribitur: sacrificium deo spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum deus non spernit. ossa autem. quae contremuerunt siue commota sunt, illa intellegamus, de quibus idem Dauid canit: omnia ossa mea dicent: domine, quis similis tui? factus est quasi ebrius et quasi homo madidus — siue superatus—uino nullam habens intellegentiam nullamque sapientiam; dominus enim nouit cogitationes hominum. quoniam uanae sunt. si autem hoc ita est, ubi sunt, qui perfectam in homine iustitiam praedicant? quodsi responderint de sanctis se hoc dicere, non de semet ipsis, certe nullum puto sanctiorem esse Hieremia, qui uirgo, propheta sanctificatusque in utero ipso nomine praefigurat dominum saluatorem. Hieremias enim interpretatur \'domini excelsus. Quia adulte
Abbreviated transcription (Latin):
tis: quod pleriq ignorantes. uarię explanationis deliram̃.¬
ta confingunt. Multoq melius fuerat simplicit̃ in scien¬
tiam confiteri. quã imperitiȩ suȩ alios heredes facere.Est
autem sermo contra prophetas. immo pseudo propħas. ꝓphas hie¬
rusalem & samariȩ. quos nunc cõmuni & uulgato nomine pro¬
tatem: statĩq. s in propħis hierlm̃ uidi horribilia. Quan¬
do autem ponit coniunctionẽ. & ostendit superiora de ꝓphis
dicta dñi. qui & ipsi pseudo prophetarũ suniles extiterunt.
Contritũ est cor meũ in medio mei. siue in me contremue¬
runt. siue cõmota sunt om̃ia ossa mea. usq & a facie decoris
głae eius. C onsiderato uultu omnipotentis dĩ hoc est patris:
ꝙ considerato uultu filii. qui uixta apłm splendor głe illius
appellatur. & forma substantiȩ propheta & animo& corpore
perhorrescit. & intelligit se esse nihil. scdm̃ qͦd ialio loco dir

Expanded text:
tis. quod plerique ignorantes uaria explanationis deliramentis. quod plerique ignorantes uaria explanationis deliramenta confingunt: multoque melius fuerat simpliciter inscientiam confiteri quam imperitiae suae alios heredes facere. est autem sermo contra prophetas, immo pseudoprophetas Hierusalem et Samariae, quos nunc communi et uulgato nomine \'protatem statimque: et in prophetis Hierusalem uidi horribilia. quando autem ponit coniunctionem \'et\', ostendit superiora de prophetis dicta domini, qui et ipsi pseudoprophetarum similes exstiterunt. Contritum est cor meum in medio mei— siue in me —, contremuerunt — siue commota sunt — omnia ossa mea; fgloriae eius. Considerato uultu omnipotentis dei, hoc est patris, et considerato uultu filii. qui iuxta apostolum \'splendor gloriae\' illius appellatur et \'forma substantiae dei\', propheta et animo et corpore perhorrescit et intellegit esse se nihili, secundum quod et in alio loco
Abbreviated transcription (Latin):
cabunt. dicetur dñs iustitia nr̃a. Hoc enĩ significat adonay.
sacedecenu: pro quo symmachus uertit. dñe iustifica nos. Et¬
propter hoc ecce dies ueniunt dicit dñs. & non dicetur ultra.
qui eduxit & adduxit semen domus isrł de terra aquilonis. et
de cunctis terris ad quas eieceram eos illuc: et habitabunt in
terra sua. Hoc om̃e capitulũ in laex non habetur. cuiis hic sen¬
sus est: quod nequaquã per moysen populus di de ȩgypto libe
fuerat. Quod ex parte & nunc completur in mundo. & ex toto
complebitur. quando de oriente & occidente & septentrione
ꝙ meridie uenient. & discumbent cũ abraham ꝙ isa ac & ia-¬
cob. Et postquã subintrauerit plenitudo gentiũ: tunc
propħas hic titulus ut supra dicimus in editione fini¬
& interioris capituli positus est: ubi scriptũ esse legimus.
Et hoc est nomen quo appellabit eũ dñs iose dech in prophe¬

Expanded text:
cabunt, dicetur: dominus iustitia nostra; hoc enim significat adonai cabunt, dicetur: dominus iustitia nostra; hoc enim significat adonai sadecenu, pro quo Symmachus uertit: domine. iustifica nos! Propter hoc ecce dies ueniant, dicit dominus, et non dicent ultra: emen domus Israel de terra Aquilonis, et de cunctis terris, ad quas ejeceram eos illuc, et habitabunt in terra sua. Hoc omne capitulum in Septuaginta non habetur. Cujus hic sensus est, quod nequaquam per Moysen populus Dei de Aegypto liberfuerat. Quod ex parte et nunc completur in mundo, et ex toto complebitur, quando de Oriente et Occidente, Septentrione et Meridie venient et discumbent cum Abraham, Isaac, et Jacob . Ut postquam subintraverit plenitudo gentium, tunc prophetas. Hic titulus, ut supra diximus, in editione LXX finis anterioris capituli positus est, ubi scriptum legimus: et hoc est nomen, quod appellabit eum dominus Iosedec in prophe
Abbreviated transcription (Latin):
men ustũ. siue oriens ustus. de quo legimus. orietur in dieb
eius iustitia. & in alio loco. ecce uir. oriens nomen eius. ꝙ subt̃
eum orietur. & ȩdificabit templũ dño. ut quomodo in iscua eni¬
manuel appellabitur. hoc est nobiscum ds̃: ita in hieremia nom̃¬
iustitia nr̃a. Unde & apostolus loquitur. Mi ta tus est nobis¬
sapientia a dõ. & iustitia. & scificatio o redẽptio. Cui contrarius¬
t antichristus. & habitator eiꝰ diaboius in zacharia st
pastor dicitur. Et faciet inquit iudiciũ u iustitiã in t̃ra. Non
enim pater iudicat. qũequã. sed orr̃e iuditiũ dedit filio. In dieb
illis. ꝙ duȩ & decem tribus uidas & istahel pariter saluabuntur:
Et de duabus uirgis uixta hiezechiel una uirga fiet. Nomenq:
eiꝰ siue urcta bex uocauerit eũ hĩs appellabit᷑ iosedech id est
dñs ustus. si secundũ hebraicũ. qui dixerunt nomen euis ue¬

Expanded text:
men iustum\' siue \'oriens iustus\', de quo legimus: orietur in diebus men iustum\' siue \'oriens iustus\', de quo legimus: orietur in diebus eius iustitia et in alio loco: ecce uir, oriens nomen eius et subter eum orietur et aedificabit templum domino, ut, quomodo in Isaia Emmanuhel\' appellatur, hoc est \'nobiscum deus\', sic in Hieremia nom unde et apostolus loquitur: qui factus est sapientia nobis a deo et iustitia et sanctificatio et redemtio. cui contrarius Antichristus et habitator eius diabolus in Zacharia \'stultus pastor\' dicitur. et faciet, inquit. iudicium et iustitiam in terra; non enim pater iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio. in diebus illis et duae et decem tribus, ludas et Israhel, pariter saluabuntur et de duabus uirgis iuxta Hiezechiel una uirga fiet nomenque eius, si iuxta LXX uocauerit eum dominus, appellabitur Iosedec, id est dominus iustus; si secundum Hebraicum, qui dixerunt: nomen eius uo
Abbreviated transcription (Latin):
de ȩccłia separant. Non uisitant qui poenitentibus contrahu-¬
nt manũ. quorũ om̃iũ miserebitur dñs. reddens eis pristina
pascua. & malos pastores auferens. Ecce dies uenuint dicit
dñs. & suscitabo dauid germen iustũ. & regnabit rex& sapiens¬
erit. & faciet iudiciũ & iustitiã in terra. In diebus illis salua¬
bitur uida. & israhel habitabit confidenter. Et hoc est nom̃
penitus amputandum. Aluid enĩ capitulũ sequitur. qđ ab eis
pret̃missum est. Quo finito. titulus est ad proph̃as siue contra
prophetas. de quo in suo dicemus loco. Abiectis pastoribus sẏna¬
goge. scribis uidelic& & phariseis: & saluatis reliquiis ex isrt
aptĩsq euuangelii in locũ priorũ principũ constitutis. indu¬
citur pastor pastorũ. & princeps principũ. & rex regũ. & dñs do¬
minantium. xp̃c uidelicet & saluator nr̃. qui proprie est ger¬

Expanded text:
de ecclesia separant: non uisitaut, qui paenitentibus contrahude ecclesia separant: non uisitaut, qui paenitentibus contrahunt manum. quorum omnium miserebitur dominus reddens eis pristina pascua et malos pastores auferens. Ecce dies ueniunt, dicit dominus, et suscitabo Dauid germen iustum — siue orienet faciet indicium et iustitiam in terra. in diebus illis saluabitur Iudas et Israhel habitabit confidenter et hoc est nomen,penitus amputandum; aliud enim capitulum sequitur, quod ab eis praetermissum est, quo finito titulus est: ad prophetas siue contra prophetas. de quo in suo dicemus loco. abiectis ergo pastoribus synagogae. scribis uidelicet et Pharisaeis. et saluatis reliquiis ex Israhel apostolisque euangelii in locum priorum principum constitutis inducitur pastor pastorum et princeps principum et rex regum et dominus dominantium. Christus uidelicet saluator noster. qui proprie est \'ger
Abbreviated transcription (Latin):
suis pastoribus derelicta. atq dampnata. ad apłos sermo fit. de
quib dicit᷑. Et suscitabo suꝑ eos pastores & pascent. Non formi¬
dabunt ultra & non pauebunt. & nullus queret᷑ ex numero dicit¬
A postoli enĩ confidenter & absq ullo timore. pascent ȩccłiasticũ
gregem: & reliquiȩ populi isrł saluabunt᷑ de om̃ib terris. & conuer¬
tentur ad rura sua siue ad pascua sua. & crescent & multiplica.¬
buntur. Super malos autem pastores scribas & phariseos uisita¬
bit dñs: propter malitiam studioꝵ ipsoꝵ. Possumus hoc uixta
tropologiam. & de eccłiȩ principibus intellegere. qui tamen ñ
digne regunt oues dñi: quod abiectis atq dampnatis saluetur
populus. aliis traditus qui digni extiterunt. & reliquiȩ saluȩ
fiant. Perdunt oues pastores qui docent heresim: lacerant &
dissipant qui scismata faciunt. eiciunt eas qui contra iustitiã

Expanded text:
suis pastoribus derelicta atque damnata, ad Apostolos sermo fit, de suis pastoribus derelicta atque damnata, ad Apostolos sermo fit, de quibus dicitur: Et suscitabo super eos pastores, et pascent eos, non formidabunt ultra, et non pavebunt, Apostoli enim confidenter, et absque ullo timore pascent Ecclesiasticum gregem, et reliquiae populi Israel salvabuntur de omnibus terris, et convertentur ad rura, sibuntur. super malos autem pastores, scribas et Pharisaeos, uisitabit dominus propter malitiam studiorum ipsorum. possumus hoc iuxta tropologiam et de ecclesiae principibus intellegere, qui tamen non digne regunt oues domini. quod illis abiectis atque damnatis saluetur populus aliis traditus, qui digni exstiterint. et reliquiae saluae fiant. perdunt oues pastores, qui docent heresim: lacerant et dissipant, qui schismata faciunt; eiciunt eas, qui contra iustitiam
Abbreviated transcription (Latin):
rant. gregem pascuȩ meȩ: siue o pastores qui disperditis & dissipa¬
tis oues pascuȩ meȩ dicit dñs. Ideo hȩc dicit dñs dĩ isrł ad pastores
qui pascunt populũ meũ. Uos dnꝑsistis gregem meũ. eiecistis eos
& non uisitastis eos. Ecce ego uisitabo suꝑ uos malitiam studioꝵ
ur̃oꝵ ait dñs. Et ego congregabo reliquias gregis mei. de om̃ib
terris ad quas eiecero eos illuc: & conuertam eos ad rura sua. &
crescent & multiplicabuntur. & suscitabo suꝑ eos pastores. & pas¬
cent eos. Non formidabunt ultra & non pauebunt. & nullus que¬
ticus sermo est. Et quia de iechonia pene ultimo rege uidae qui
fuit de stirpe dauid legimus scriptũ. terraterra. terra. audi sermo¬
nes. dñi. scribe uirũ istũ abdicatũ siue sterilem. & non erit de eius
semine qui sedeat suꝑ solium dauid. om̃isq spes regni uidaici fue.¬
rat amputata. transiit ad principes ȩccłiȩ. & synagoga cum

Expanded text:
rant gregem pascuae meae — sine o pastores, qui disperditis et dissiparant gregem pascuae meae — sine o pastores, qui disperditis et dissipatis oues pascuae meae —, dicit dominus. ideo haec dicit dominus deus Israhel ad pastores, qui pascunt populum meum: uos dispersistis gregem meum, eiecistis eos et non uisitastis; ecce ego uisitabo super uos ms. Et ego congregabo reliquias gregis mei de omnibus terris, ad quas eiecero eos illuc, et convertam eos ad rura sua, et crescent et multiplicabuntur, et suscitabo super eos pastores, et pascent eos; non formidabunt ultra et non pavebunt, et nullus queticus sermo est et. quia de Iechonia, paenultimo rege Iudaeae, qui fuit de stirpe Dauid, legimus scriptum: terra. terra. terra. audi sermones domini! scribe uirum istum abdicatum — siue sterilem — et non erit de semine eius uir. qui sedeat super solium Dauid. omnisqrat amputata: transit ad principes Ecclesiae, et Synagoga cum
Abbreviated transcription (Latin):
bit suꝑ domũ iacob inȩternũ. & regnieius non erit finis.
Iatus est ergo de ioachim iechonias. de iechonia salathiel. de sala.¬
thiel zorobabel: & ꝑ ordm̃e uenitur ad xpm̃. Sed in dieb ioachim
non successit ei rex fuluis. quomͦ patri ipse successerat. sed fuit in
captiuitate & salathiel s zorobabel: & usq ad xp̃m nullus regiam
obtinuit potestatẽ. Hoc autem idcirco. quia in hebraico scriptum
est. In diebus illis & in tempore ipso quo ipse fuit. non erit uirqui
sedeat suꝑ solium dauid. Om̃s enim fuere captiui: & de stirpe
dauid nullus deinceps in terra uidȩ. obtinuit principatum.
nde & iosephus refert. de sacerdotali genere ac tribu leui fu¬
isse principes. quib successerit herodes antipatri. ꝓseliti filius.
os postea sub uespasiano regnũ huuis generis. immo unaginem
imperii penitꝰ fuisse deletã. Uȩ pastoribus qui disꝑdunt & lace¬

Expanded text:
bit super domum Iacob in aeternum et regni eius non erit finis. bit super domum Iacob in aeternum et regni eius non erit finis. natus est ergo de Ioiacim Iechonias. de Iechonia Salathiel, de Salathiel Zorobabel et per ordinem uenitur ad Christum. sed in diebus Ioiachin non successit ei rex filius, quomodo patri ipse successerat, sed fuit in captiuitate et Salathiel et Zorobabel et usque ad Christum nullus regiam optinuit potestatem. hoc autem idcirco, quia in Hebraico scriptum est: in diebus eius et in tempore ipso. quo ille fuit, non erit uir, qui sedeat super solium Dauid. omnes enim fuere captiui et de stirpe Dauid nullus deinceps in terra Iudaea tenuit principatum. unde et Iosephus refert de sacerdotali genere ac tribu Leui fuisse principes, quibus successerit Herodes. Antipatri proselyti filius, et postea sub Uespasiano regnum huius generis, immo imaginem imperii. penitus fuisse deletam. Uae pastoribus, qui disperdunt et lace
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce concipies in utero & paries filiũ. & uocabis nomen eius ihm.
Ipse erit magnus: & filius altissimi uocabit᷑. Et dabit illi dñs
ds̃ sedem dauid patris sui: & regnabit suꝑ domũ iacob in ȩternũ.
ꝙ regni eius non erit finis. Possumus ergo hoc dicere. qm̃ illud
quod deest in lxx. uidelicet. in diebus euis non ꝓsperabitur siue
semine eiꝰ uir qui sedeat suꝑ thronũ dauid princeps ultra in
uida. Quod in hebreo bis positũ est. quod putantes qui ab
initio scripserunt. in grecis libris additũ. subtraxerunt.
Respondeamus igitur quod in diebus iecomȩ non successerit ei
uir qui sederet suꝑ thronũ eius: sed multo post tempore de se¬
mine eius natus sit qui soliũ eius obtuiuerit. Potest autem
ꝙ sic solui. Non sedebit quidem suꝑ thronũ dauid uir ꝙ homo.
sed sedebit dc̃: regnumq eius nonerit terrenũ. & breue. ut
fuit dauid. sed ꝑpetuum atq cȩleste. dicente scriptura regna.¬

Expanded text:
Ecce concipies in utero et paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Ecce concipies in utero et paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Ipse erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. Et dabit ei Dominus Deus sedem David patris sui, et regnabit super domum Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis . Possumus ergo hoc dicere, quoniam illud quod deest in LXX, videlicet, in diebus ejus non prosperabitur, sive semine ejus vir qui sedeat super thronum David, princeps ultra in Juda, quod in Hebraico bis positum est; quod putantes qui ab initio scripserunt, in Graecis libris additum, subtraxerunt. Respondeamus igitur quod in diebus Jechoniae non succuir, qui sederit super thronum eius, sed multo post tempore de semine eius natus sit, qui solium eius optinuerit. potest autem et sic solui: non sedebit quidem super thronum Dauid uir et homo, sed sedebit deus regnumque eius non erit terrenum et breue, ut fuit Dauid, sed perpetuum atque caeleste dicente scriptura: regna
Abbreviated transcription (Latin):
echonias interpretatur dñi prȩparatio: cui in prȩsenti loco prima
syllaba idest dñi nomen aufertur. & dicitur iechonias ut subau
diatur perditiomi & interitu preparatus. Terra terra terra. audi
sermonem dñi. Hȩc dicit dñs. Scribe uirum istum sterilem uirũ.
qui in dieb suis prosperabitur. nec enĩ erit uir de semine eius
qui sedeat super solium dauid. & potestatẽ habeat ultra in uide
miserint uel mutauerint. longũ fiet: prȩsertim cum possit
diligens lector ex utraq editione considerare quid mutatũ.
um. Lxx & theodotio abhominabilem & abdicatũ interpreta¬
ti sunt. Et orit᷑ questio quomodo stare possit prophetia: de
stirpe eius nullũ esse generatum qui sederet super thronũ dauid
nec princeps fuerit ultra in uida. cũ dñs atq saluator de huiuꝰ
natus sit semine : super cuius ortu loquit᷑ gabriel. ad Mariam.

Expanded text:
\'Iechonias\' interpretatur \'domini praeparatio\'. cui in praesenti loco prima \'Iechonias\' interpretatur \'domini praeparatio\'. cui in praesenti loco prima syllaba, id est ddiatur, perditioni et interitui praeparatus. Terra, terra, terra, audi sermonem Domini. Haec dicit Dominus: Scribe virum istum sterilem, virum qui in diebus suis non prosperabitur. Nec enim erit de semine ejus vir qui sedeat super solium David et potestatem habeat ultra in Juda miserint vel mutaverint, longum fiet, praesertim cum possit diligens lector ex utraque editione considerare, quid mutatum, um: Septuaginta et Theodotio, abominabilem, et abdicatum interpretati sunt. Et oritur quaestio, quomodo stare possit prophetia, de stirpe ejus nullum esse generatum, qui sederit super thronum David, nec princeps fuerit ultra in Juda, cum Dominus atque Salvator de hujus natus sit semine; super cujus ortu loquitur Gabriel ad Mariam:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc. ne discipuli eius negare audeant. in quinto stromatũ libro.
ꝙ proiecti in terram quã ignorauerunt: Pro eo quod nos diximꝰ
numquid uas fictile atq contritũ. simmachus transtulit nũqͥd
purgamentũ siue quisquiliȩ uiles atq proiectȩ. pro. iͦ lxx. nic¬
hil habetur. sed hoc tantũ interpretati sunt. Inhonoratus est
iechonias: quasi uas in quo nulla est utilitas. Et cũ hoc de ie¬
chonia dicatur filio ioachim: audet quispiam ad typũ referre xp̃i.
& ex eo quod apostolus dicat dñm saluatorem imaginem esse dĩ
inuisibilis. primogenitum om̃is creaturȩ. idest sapientiam. uerbũ.
ueritatem. uitam atq ustitiam. eũ appellari anulum qui proi.¬
ciatur uel auellatur de manu dñi. & regi tradatur nabugodo¬
nosor. Ablecti sunt inquit ipse & semeneius. & proiecti in ter.¬
ram quã ignorabant. quod de iechonia factum nemo dubitet.

Expanded text:
autem hoc, ne discipuli ejus negare audeant, in quinto Stromatum libro. autem hoc, ne discipuli ejus negare audeant, in quinto Stromatum libro. in terram, quam ignorabant? Pro eo. quod nos diximus: numquid uas fictile atque contritum, Symmachus transtulit: numquid purgamentum siue quiliae uiles atque proiectae?, pro quo in LXX nihil habetur, sed hoc tantum interpretati sunt: inhonoratus est Iechonias quasi uas, in quo nulla est utilitas. et cum hoc de Iechonia dicatur. filio Ioiacim. audet quispiam ad typum referre Christi et ex eo, quod apostolus dicat dominum saluatorem imaginem esse dei inuisibilis, primogenitum omnis creaturae. id est sapientiam, uerbum, ueritatem, uitam atque iustitiam, eum appellari anulum. qui proiciatur uel auellatur de manu domini et regi tradatur Nabuchodonosor? abiecti sunt, inquit, ipse et semen eius et proiecti in terram. quam ignorabant, quod de Iechonia factum nemo dubitat.
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã hoc dicunt. alii autumant. ñ nulli sic sentiunt. Qđ
& ipse miserabilis grumnius. & post multos annos discipulus
ioumniani illuis. calumpniati sunt calũpniantur me. sub alie¬
nis nominib proprias sententias ponere. Quod ergo causa
beniuolentiȩ facio: ne aliquẽ certo nomine uidear lacerare.
Quia igitur benignitas uersa est in calumpniã: nunc dico & illi
qui mortuus est. & isti qui uiuit. ꝙ heres in illius instaurare cona¬
tur. magistrũ eorũ origenẽ. hunc locũ referre ad xp̃m. quod
de manu dĩ patris instar anuli auulsus sit. ꝙ missus in terrã capti¬
atis in ual lem lacrimarũ. cruciq traditus. matr̃e quoq
euis haut du bium quin sinagogam captã atq piectam.
& non ꝑtimescit ista cõmemorans. hoc quod sequit᷑. terra terra
terra. audi uerbũ dñi. hȩc dicit dñs. scribe uirũ istũ ab homina¬
tũ siue sterilem. & reliqua intelligere de dõ maiestatis. Scribit

Expanded text:
\'quidam hoc dicunt, alii hoc autumant, nonnulli sic sentiunt! quod \'quidam hoc dicunt, alii hoc autumant, nonnulli sic sentiunt! quod et ipse miserabilis Grunnius et post multos annos discipulus Iouiniani et illius calumniati sunt et calumniantur me sub alienis nominibus proprias sententias ponere, quod ego causa beniuolentiae facio, ne aliquem certo nomine uidear lacerare. quia igitur benignitas uersa est in calumniam, nunc dico et illi, qui mortuus est. et isti, qui uiuit et heresin illius instaurare conatur, magistrum eorum Origenem hunc locum referre ad Christum, quod de manu dei patris instar anuli auulsus sit et missus in terram captiuitatis, in uallem lacrimarum. crucique traditus, matrem quoque eius — hau dubium quin synagogam — captam atque proiectam. et non pertimescit ista commemorans hoc. quod sequitur: terra, terra. terra, audi uerbum domini! haec dicit dominus: scribe uirum istum abominatum siue sterilem. et reliqua inte
Abbreviated transcription (Latin):
dam regi babilonio. ibiq cũ matre & om̃ib sociis suis mori¬
etur. & ultra terrã ic. leam quã defiderat non uidebit. Mise¬
rabilis grunmus q a cidumpniandos scõs uiros aꝑuit os suũ.
linguãq suamlet mendatium. sexti post hogorȩ. homi¬
nis gentilissimi unũ librũ interpretatus est in latinũ. diui.¬
sitq eũ in duo uolumina. & sub nomine scĩ martiris sixti
fit mentio. Et h unc librũ soliditatẽ inritate & insania anulũ
nominauit. qui ꝑ multas ꝓuintias legitur. & maxime ab his
qui ATAECIA NET impeccanti. m prȩdicant. Quomͦ igit᷑ dñs
iechoniã de manu sua. & de digito piecturus esset cõminatur.
ita lectorẽ obsecro. ut nefariũ librũ abitiat. legatq si uolu.¬
erit ut ceteros philosphorũ libros. ñ uolumen eccłia
Soleo in cõmentariis ex planationib quorũ mos est diuersos
interpretũ sententias ponere. huiuscemodi mniscere sermonẽ.

Expanded text:
dam regi Babylonio ibique cum matre et omnibus sociis suis moridam regi Babylonio ibique cum matre et omnibus sociis suis morietur et ultra terram Indaeam. quam desiderat. non uidebit\'. miserabilis Grunnius. qui ad calumniandos sanctos uiros aperuit os suum linguamque suam docuit mendacium, Sexti Pythagorei, hominis gentilissimi. unum librum interpretatus est in Latinum diuisitque eum in duo uolumina et sub nomine sancti martyris Xysti, postolorum fit mentio, et hunc librum solita temeritate et insania \'Anulum\' nominauit. qui per multas prouincias legitur. et maxime ab his, qui ὰπάθειαν et inpeccantiam praedicani de manu sua et digito proiecturum se comminatur. ita lectorem obsecro. ut nefarium librum abiciat legatque. si noluerit, ut ceteros philosophorum libros, non ut uolumen ecclesiasticum. soleo in commentariis et explanationibus. quorum mos est diuersas interpretum sententias ponere. huiuscemodi miscere sermonem:
Abbreviated transcription (Latin):
qua nati non estis. ibiq moriemini. In terrã ad quã ipsi leuant
animã ut reuertantur. illuc non reuertentur. Supra dixerat
domui regis uida hȩc loqueris. & deinde. deseende in domũ regis
uida. & iterum. hȩc dicit dñs suꝑ domũ regis uida. & prepostero
ordine. postquã locutus est de sedechia qui ultimus regum fuit
in hierusasem. reuertitur ad ioachim frẽm eius. qui ante eũ regna¬
uit. Qua unticinatione completa. nunc loquitur ad filiũ ioachum
nepotẽ i siȩ regem ꝯierusalem. iechoniam qui & in alio nomine ap¬
pellatur ioachim: qui captus a nabugodonosor cũ matre sua.
principibusq & artificib & multis nobilibus ductus est in
chaldeam: ibiq mortuus. Hoc igitur dicitur. Si quomodo
anulus non repat de manu portantis & de digito difficult̃
elabitur. sic in mraru mea iechonias. tamen euellã eũ & tra.¬

Expanded text:
qua nati non estis, ibique moriemini; in terram m autem, ad quam ipsi leuant qua nati non estis, ibique moriemini; in terram m autem, ad quam ipsi leuant ant animam suam, ut reuertantur, illuc non reuertentur. Supra dixerat: \'domui regis Iuda haec loqueris\' et deinde: descende in domum regis Iuda et iterum: haec dicit dominus super domum regis Iuda et praepostero ordine, postquam locutus est de Sedecia, qui ultimus regum fuit in Hierusalem, reuertitur ad Ioiacim, fratrem eius, qui ante eum regnauit. qua uaticinatione conpleta nunc loquitur ad filium Ioiacim. nepotem Iosiae, regem Hierusalem, Iechoniam. qui et alio nomine appellatur Ioiachin, qui captus a Nabuchodonosor cum matre sua principibusque et artificibus et multis nobilibus ductus est in Chaldaeam ibique mortuus. hoc igitur dicitur: si. quomodo anulus non recedit de manu portantis et de digito difficulter elabitur. sit in manu mea Iechonias, tamen auellam eum et tra
Abbreviated transcription (Latin):
omnes pastores eius & principes. huc illucq dispersi sunt. & captiui¬
tati babẏlomȩ colla submiserunt. Quodq infert. quȩ sedes in liba¬
no ꝙ nidificas in cedris. arrogantiam suggillat. quã de om̃ium
rerũ crearat abundantia: & quod ir mulieris puerperȩ repen¬
tinus ei dolor. & subita ueniat captiuitas. Quod autẽ nos dixi¬
mus clama. ad transeuntes & hebraico sermone scriptũ est. me¬
abarim. Lax theodotioq uetoterin transmare. simmachus de
contra ut significent quod uox prophetȩ de hierusalem usq ad
montẽ libanũ & bas an debeat ꝑuenire. Uiuo ego dicit dñs. qui¬
a si fuerit iechonias filius ioachim regis uida anulus in manu
dextera mea: inde euellam eum stue te: ꝙ dabo te in manu queren¬
tium animã tuã. & in manu quorũ tu formidas faciem. & in ma¬
nu nabugodonosor regis babilonis. ꝙ in manu chaldeorum:

Expanded text:
omnes pastores eius et principes huc illucque dispersi sint et captiuiomnes pastores eius et principes huc illucque dispersi sint et captiuitati Babyloniae colla summiserint quodque infert: quae sedes in Libano et nidificas in cedris, adrogantiam suggillat. quae de omnium rerum creuerat abundantia, et quod instar mulieris puerperae repentinus ei dolor et subita ueniat captiuitas. quod autem nos diximus: clama ad transeuntes et in Hebraico scriptum est \'meabarim\'. LXX Theodotioque uerterunt \'trans mare\', Symmachus \'de contra\', ut significent. quod uox prophetae de Hierusalem usque ad montem Libanum et Basan debeat peruenire. Uiuo ego, dicit dominus: quia, si fuerit Iechonias, filius Ioiacim, regis Iuda. anulus in manu dextera mea, inde auellam eum — siue te — et dabo te in manu quaerentium animam tuam et in manu, quorum tu formidas faciem, et in manu Nabuchodonosor, regis Babylonis, — quod in LXX non