comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
In scriptura enĩ sacra. aliquando ꝑ nubes
mobiles quiq homines: aliquando
signantur. Per nubes quippe mobilitas
humanȩ mentis exprimit᷑: sicut salomon
ait. Qui obseruat uentum n seminat:
& qui considerat nubes nunquã metit.
Uentũ ꝓculdubio immundũ sp̃m: nubes
uero subiectos ei homines appellat. Quos
totiens huc illucq impellit & reuocat.
quotiens tẽptationes eius in eorũ cordib
suggestionũ flatib alternant. Qui igit᷑
uentum obseruat nͣ seminat: quia qui
tẽptationes uenturas metuit. cor ad bona
opera nͣ ꝓponit. Et qui considerat nubes
ñ metit: quia is qui ante humanȩ muta¬
bilitatis terrorem trepidat. mercedis ȩt̾nȩ
retributione se priuat. Per nubes ꝓpħȩ
figurant᷑: sicut ꝑ psalmistam dicitur.
Tenebrosa aqua in nubib aeris. id est oc-¬
culta scientia in ꝓpħis. Per nubes quoq
apłi designant᷑: sicut ꝑ isaiam dicitur.
Mandabo nubibus: ne pluant suꝑ eam

Expanded text:
In Scriptura enim sacra aliquando per nubes In Scriptura enim sacra aliquando per nubes mobiles quique homines, aliquando signantur. Per nubes quippe mobilitas humanae mentis exprimitur, sicut Salomon ait: Qui observat ventum non seminat; et qui observat nubes, nunquam metet . Ventum procul dubio immundum spiritum, nubes vero subjectos ei homines apptoties huc illucque impellit et revocat, quoties tentationes ejus in eorum cordibus suggestionum flatibus alternant. Qui igitur ventum observat, non seminat, quia qui tentationes venturas metuit, cor ad bona opera non proponit. Et qui considerat nubes, non metit, quia is qui ante humanae mutabilitatis terrorem trepidat, mercedis aeternae retributione se privat. Per nubes prophetae figurantur, sicut per Psalmistam dicitur: Tenebrosa aqua in nubibus aeris ; id est, occulta scapostoli designantur, sicut per Isaiam dicitur: Mandabo nubibus, ne pluant super eam
Abbreviated transcription (Latin):
diu abscondita largiori effusione patefecit.
Nam qđ illi sub breuitate locuti sunt:
hoc exponendo isti multipliter auxerunt.
Unde & ñ immerito ipsa expositorum prȩ¬
dicatio gurgitib comparat᷑: quia dum
multoꝵ prȩcedentiũ dicta colligunt. ipsi
in eo qđ astruunt ꝓfundius dilatantur.
Nam dũ testimonia testimoniis iunguar.
quasi ex guttis gurgites faciunt. Quorũ
uerbis dum cotidie gentilitas docet᷑: quia
peccatoꝵ mens cęlestem scientiam accipit.
quasi stans in terra aqua gurgites ostendit.
Sed nequaquã se eisdem apłis expositores
in scientia prȩferunt: cũ exponendo latius
loquunt᷑. Meminisse quippe incessanter
debent: ꝑ quos eiusdem scientiȩ inuentio¬
nes acceꝑunt. Ynde & apte subiungitur.
Qui de nubib fluunt. Hii quippe gur
gites de nubibus fluunt: quia si ex sc̃is
apłis uis intelligentiȩ ñ inciperet. nequa¬
quam ꝑ ora doctorum largior manaret.

Expanded text:
diu abscondita largiori effusione patefecit. diu abscondita largiori effusione patefecit. Nam quod illi sub brevitate locuti sunt, hoc exponendo isti, multipliciter asserunt. Unde et non immerito ipsa expositorum praedicatio gurgitibus comparatur; quia dum multorum praecedentium dicta colligunt, ipsi in eo quod astruunt, profundius dilatantur. Nam dum testimonia testimoniis jungunt, quasi ex gurgitibus gurgites faciunt; quorum verbis dum gentilitas quotidie docetur, quia peccatorum mens coelestem scientiam accipit, quasi stans in terra aqua gurgites ostendit. quia nequaquam se eisdem apostolis expositores in scientia praeferunt; cum exponendo latius loquuntur, meminisse incessanter debent, per quos ejusdem scientiae invectiones acceperunt. Unde et apte subjungitur: Qui de nubibus fluunt. Higites de nubibus fluunt, quia si ex sanctis apostolis vis intelligentiae non inciperet, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
in similitudine gurgitũ imbres pluerent:
post quã subductis antiquis patrib exte¬
riora legis prȩdicam̃ta tacuissent. Stellas
ergo pluuiȩ abscondit. & ad instar
gurgitum imbres fundit: qͥa dũ
prȩdicatores legis ad secreta & intima
retulit. ꝑ dicta sequentiũ uberior uis p̃di¬
las pluuiȩ sc̃ĩ apłi designari: de quibus
iudeȩ reꝓbatȩ ꝑ iheremiam dicit᷑. Prohi¬
bitȩ sunt stellȩ pluuiarũ: & serotinus im¬
ber ñ fuit. Stellas ergo pluuiȩ dñs abstra¬
xit. atq ad instar gurgitũ imbres fudit:
quia cũ de udȩa prȩdicantes apłos abstu¬
lit. doctrina nouȩ gr̃ȩ mundũ rigauit.
Qđ utrunq factum in ȩccła potest non¬
inconuenient᷑ intelligi: quia cum solutis
pluiuiȩ abscondit. Sed ablatis stellis plu¬
uiȩ in more gurgitũ imbres dedit: quia
etiam reductis ad suꝑna apłis ꝑ expositoꝵ
sequentium linguas fluenta diuinȩ scientiȩ

Expanded text:
in similitudinem gurgitum pluerent, in similitudinem gurgitum pluerent, postquam subductis antiquis Patribus exteriora legis praedicamenta tacuissent. Stellas ergo pluviae abscondit, et ad instar gurgitum imbres fudit, quia dum praedicatores legis ad secreta et intima retulit, per dicta sequentium uberior vis praedilas pluviae sancti Apostoli designari, de quibus Judaeae reprobatae per Jeremiam dicitur: Prohibitae sunt stellae pluviarum, et serotinus imber non fuit . Stellas ergo pluviae Dominus abstraxit, atque ad instar gurgitum imbres fudit, quia cum de Judaeae praedicantes apostolos abstulit, doctrina novae gratiae mundum rigavit. Quod utrumque factum in Ecclesia potest convenienter intelligi; quia cum, solutis pluviae abscondit. Sed, ablatis pluviae stellis, in more gurgitum imbres dedit, quia etiam, reductis ad superna apostolis, expositorum sequentium linguas fluenta divinae scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
astrum pluuiȩ ostensus est: qui in eo qd̃
lucem ueritatis prȩuidens tenuit. siccita¬
tem infidelium ꝓphetando annuntians
rigauit: Annon iheremias & ꝓphetę
cȩteri uelut in cęlo positi astra pluuiȩ fue¬
runt: Qui in prȩdicationis culmine
erecti. dũ prauitatẽ peccantiũ libere
increpare ausi sunt. quasi uerborum
guttis. ob cȩcationis humanȩ puluerem
rigando p̃sserunt. Quorum uidelicet
animas ab hac corruptibili carne susce¬
ptas: quia ex pręsenti uita suꝑna u¬
dicia auferunt. quasi a cęli facie stellȩ
pluuiȩ subtrahunt᷑. Et ad occultum
astra redeunt: dum ꝑactis suis cursib
scõrum animȩ in thesauris dispositionis
intimȩ recondunt᷑. Sed quia terra aresce¬
ret. si subductis stellis pluiuiȩ suꝑna fun¬
ditus fluenta cessarent. recte dicitur: qͥ
aufert stellas pluuiȩ. & effundit imbres
ad instar gurgitum. Nam cum ꝓpħas
abstulit. eorum uice dñs apłos misit. qui

Expanded text:
astrum pluviae ostensus est, qui in eo quod astrum pluviae ostensus est, qui in eo quod lucem veritatis praevidens tenuit, siccitatem infidelium prophetando annuntians rigavit? An non Jeremias et prophetae caeteri velut in coelo positi, stellae pluviae fuerunt, qui in praedicationis culmine erecti, dum pravitatem peccantium libere increpare ausi sunt, quasi verborum guttis obcaecationis humanae pulverem rigando presserunt? Quorum videlicet animas ab hac corruptibili carne susceptas, quia ex praesenti vita superna judicia auferunt, quasi a coeli facie stellae pluviae subtrahuntur. Et occulte astra redeunt, dum peractis suis cursibus sanctorum animae in thesauris dispositionis intimae reconduntur. Sed quia terra aresceret, si, subductis stellis, pluviae suditus fluenta cessarent, recte dicitur: Qui aufert stellas pluviae, et effundit imbres ad instar gurgitum. Nam cum prophetas abstulit, eorum vice Dominus apostolus misit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita sunt genera iustorum. unuͣ
uidelicet bene uiuentiũ. sed nulla docen¬
tium: aliud uero recte uiuentium. & ea¬
dem recta docentiũ. Sicut & in cęli facie
aliȩ stellȩ ꝓdeunt. quas nullȩ pluuiȩ
subsequunt᷑: aliȩ ꝓdeunt. quȩ arentem
terram magnis imbrib infundunt.
uiuunt. sed tam̃ prȩdicare eandem recti¬
tudinem nesciunt. stellȩ quidem sunt. sed
in siccitate aeris nate: quia ꝑ exemplũ
bene uiuendi lucere cȩteris possunt. sed ꝑ¬
prȩdicationis uerbum pluere nequeunt.
Cum uero in ea quidam & recte uiuunt.
& aliis eandem rectitudinem uerbis pͥ¬
dicationis influunt: quasi ad ꝓferendas
pluuias in cęlum stellȩ ꝓducunt᷑: quȩ
sic uitȩ suȩ meritis luceant. ut etiam
sermone prȩdicationis pluant. Annon
in hoc cȩlo astrum pluuiȩ moy ses extitit.
qui cum de suꝑnis emicuit: ad corda
peccantium quasi arentem inferius ter¬
ram. scȩ exhortationis pluuiã ad uber¬
tatem germinis infudit: An non isaias

Expanded text:
in hac vita sunt genera justorum: unum videlicet bene viventium, sed nulla docentium; aliud vero recte viventium, et eadem recta docentium. Sicut et in coeli facie aliae stellae prodeunt, quas mille pluviae subsequuntur; aliae vero, quae arentem terram magnis imbribus infundunt,vivunt, sed tamen praedicare eamdem rectitudinem nesciunt; stellae quidem sunt, sed in siccitate aeris natae; quia per exemplum bene vivendi, lucere caeteris possunt, sed praedicationis verbum pluere nequeunt. Cum enim in ea quidam et recte vivunt, et aliis eamdem rectitudinem verbis praedicationis influunt, quasi ad proferendas pluvias in coelum, stellae producuntur, quae sic vitae suae meritis luceant, ut etiam sermone praedicationis pluant. An non in hoc coelo astrum pluviae Moyses exstitit, qui cum de supernis emicuit, corda peccantium, quasi arentem inferius terram, sanctae exhortationis pluvia ad ubertatem germinis infudit? An non Isaias
Abbreviated transcription (Latin):
Pensamus qđ nati in tenebris. atq ã radiis
intimȩ lucis alieni: tanto nequius uiximꝰ.
quanto reb corporalib dediti. ab sp̃ua¬
libus longius degebamus. Qua conside¬
ratione ꝑmotum cor ac male sibi consciũ
trepidat: & tantȩ illius quam audit
patriȩ ciuem se fieri posse desperat. Unde
hic quoq apte subiungit᷑: quo mens pa¬
uida ad fiduciam reducatur. Nam de
hac luce mox subdit᷑. Annuntiat de ea¬

Expanded text:
pensamus quod, nati in tenebris atque a radiis pensamus quod, nati in tenebris atque a radiis intimae lucis alieni, tanto nequius viximus quanto, rebus corporalibus dediti, a spiritualibus longius degebamus. Qua consideratione permotum cor ac male sibi conscium trepidat, et tantae illius quam audit patriae civem se fieri posse desperat. Unde hic quoque apte subjungitur, quo mens pavida ad fiduciam reducatur. Nam de hac luce mox subditur: CAPUT XV
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc quippe ad eos lux reuertitur : cum
ipsi ad confitendam redemptoris nr̃i po¬
tentiam conuertunt᷑. Si autẽ in manib
nequaquã ꝑ datiuum casum unũ nomͣ.
sed duas partes orationis accipimꝰ: potest
intelligi quia in manib lux absconditur.
cũ apud rectum iudicẽ iniqui quiq in
suis oꝑib cȩcantur. Cui tamͣ prȩcipitur
ut rursus adueniat: quia dũ peccatores
se suis uirib saluari ñ posse cognouerint.
gr̃ȩ lumen accipiunt. & ꝓtectionis intimȩ
radis illustrantur. ut maiori ardore post̃¬
modum cȩlestem patriam diligant. quã
prius in terrena delectatione flagrabant.
Sed hȩc cũ de cęlesti patria loquim᷑. cui¬
inesse mira claritate prȩdita angelorum
agmina audimus. cui rerum omnium
conditor presidet. quam uisione sua¬
ca
reficiens replet. cui uera hereditas lux
est. &. defectus eiusdem luminis nullus ẽ:
ad nosmȩtipsos mentẽ reducimus. & qđ
terrena gestemus membra cogitamus.

Expanded text:
Tunc quippe ad eos lux reverTunc quippe ad eos lux reveripsi ad confitendam Redemptoris nostri potentiam convertentur. Si autem in manibus, nequaquam per dativum casum unum nomen, sed duas partes orationis accipimus. Potest et aliter intelligi, quia in manibus lux absconditur, cum apud rectum judicem iniqui quique in suis operibus caecantur. Cui tamen praecipitur ut rursum adveniat, quia dum peccatores se e suis viribus salvari non posse cognoverint, gratiae lumen accipiunt, et protectionis intimae radiis illustrantur, ut majori ardore postmodum coelestem patriam diligant, quam prius in terrena delectatione flagrabant. Sed haec cum de coelesti patria loquiminesse mira claritate praedita angelorum agmina audimus, cui rerum omnium conditor praesidet, quam visione sua reficiens replet, cui vera haereditas lux est et defectus ejusdem luminis nullus est, ad nosmetipsos mentem reducimus, et quod terrena gestemus membra cogitamus,
Abbreviated transcription (Latin):
ad cor redeant. atq in perituris reb quã
inaniter occupent᷑ agnoscant. Unde hic
quoq post quam subtracta lux dicitur:
adueniat. Quia ueritatis lumen quod
ęlatis occupatisq mentib absconditur:
afflictis humiliatisq reuelatur. Lux
quippe aduenit. cũ afflicta mens ipsas
quas de perituris reb tribulationum
tenebras tolerat agnoscit: quia nisi aliqͥd¬
ex lumine interno ꝑciperet. nec hoc ipsũ
quia lumͣ ꝑdiderat uideret. Qđ intelli¬
gi specialiter etiam de iudȩis potest: qui
iccirco redemptori nrͣo in carne uenienti
contradicere ausi sunt: quia apud semet¬
ipsos immanes extiterunt. Sed his im¬
manib lux absconsa est: quia superbi
lumen ueritatis dũ ꝑsequunt᷑ amiserun.
Sed quia in fine mundi ad fidem recipien¬
di sunt: recte subiungit᷑: & prȩcepit ei
ut rursus adueniat. Vnde etiam ꝑ isaiam
dicitur. Si fuerit numerus filiorum isrł
quasi harena maris: reliquiȩ saluȩ fien.

Expanded text:
ad cor redeant, atque in perituris rebus quam ad cor redeant, atque in perituris rebus quam inaniter occupentur agnoscant. Unde hic quoque postquam subtracta lux dicitur, adveniat. - Quia veritatis lumen, quod elatis occupatisque mentibus absconditur, afflictis humiliatisque revelatur. Lux quippe advenit, cum afflicta mens ipsas quas de perituris rebus tribulationum tenebras tolerat, agnoscit, quia nisi aliqex lumine interno perciperet, nec hoc ipsum quia lumen perdiderat videret. Quod intelligi specialiter etiam de Judaeis potest, qui idcirco Redemptori nostro in carne venienti contradicere ausi sunt, quia apud semetipsos immanes exstiterunt. Sed his immanibus lux absconsa est, quia superbi lumen veritatis dum persequuntur, amiserunt. Sed quia in fine mundi ad fidem recipiendi sunt, recte subjungitur: Et praecipit ei ut rursus adveniat. Unde etiam per Isaiam dicitur: Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae salvae fient .
Abbreviated transcription (Latin):
sionum armis accingunt᷑: hostes fidei
superando trucidant. & hereditatem
terrȩ reꝓmissionis id est fructum fidei
nͣ amant. Sicq pro illa pugnant: ut
tamͣ sua pignora extra illam deponant.
Quia enim paruulos foris habent:
affectum in eius habitatione ñ habeN.
Unde ad campestria redeunt: quia
ab altis cacuminib montiũ quasi ab
spe cȩlestium delabunt᷑: ut extra repro¬
missionis terram bruta animalia nutri¬
ant. qui ad pascendos uanis desideriis
irrationales animi motus elaborant:
quia ȩternȩ lucis quanta sit claritas
nesciunt. qui transitoriis occupationi¬
bus obcȩcant᷑. Et dum de terrenis reb
suꝑbiunt: cęlestis sibi luminis aditum
immanib abscondit lucem. Sed tamͣ
aliquando hos immanes suꝑna grͣa
respicit. atq ipsis rerum habundan¬
tium occupationib affligit. eorumq
ꝓsperitatib aduersas quidem sed utiles
tribulationes interserit: ut contristati

Expanded text:
sionum armis accinguntur. Hostes fidei sionum armis accinguntur. Hostes fidei superando trucidant, et haereditatem terrae repromissionis, id est fructum fidei non amant; sicque pro illa pugnant, ut tamen sua pignora extra illam deponant. Quia enim parvulos foris habent, affectum in ejus habitatione non habent. Unde ad campestria redeunt, quia ab altis cacuminibus montium quasi a spe coelestium dilabuntur, ut extra repromissionis terram bruta animalia nutriant, quia ad pascendos variis desideriis irrationabiles animi motus elaborant, quia aeternae lucis quanta sit claritas nesciunt qui transitoriis occupationibus obcaecantur; et dum de terrenis rebus superbiunt, coelestis sibi luminis aditum Immanibus abscondit lucem. Sed tamen aliquando hos immanes superna gratia respicit, atque ipsis rerum abundantium occupationibus affligit, eorumque prosperitatibus adversas quidem, sed utiles tribulationes interserit, ut contristati
Abbreviated transcription (Latin):
a laboris tolerantia. & studio longani¬
mitatis frangant. Unde eis ꝑ moy sen
dicitur. Nunquid frͣs urͣ̃i ibunt ad
pugnam: & uos hic sedebitis: Cur
subuertitis mentes filiorum isrł: Sed
quia erubescunt ñ defendere qđ confi¬
tentur. ꝓ eadem fide quam ꝓfessi sunt
ad certamen ꝓperant: eamq ñ sibi sed
ꝓximis uindicant. Unde & ad moysen¬
 dicunt. Caulas ouium fabricabimus.
& stabula iumtorum. paruulisq nris
Surbes munitas: nos autẽ ipsi armati &
Saccincti ꝑgemus ad pręlium ante filios
isrł. Qui mox fortes ꝓ aliis ueniunt.
& reꝓmissionis terram ab hostibus libe¬
rant & relinquunt: atq ad pascenda
armenta extra iordanem redeunt.
Multi quippe quãuis fideles curis prȩ¬
sentib occupati. quasi armenta extra
iordanem pascunt: quia contra fidem
baptismatis tota mente omĩq desiderio
reb perituris inseruiunt. Qui tam̃ ut
diximus. cũ fidei temptatio oritur. defen¬

Expanded text:
a laboris tolerantia, et studio longania laboris tolerantia, et studio longanimitatis frangant. Unde eis per Moysen dicitur: Nunquid fratres vestri ibunt ad pugnam, et vos hic sedebitis? Cur subvertitis mentes filiorum Israel ? Sed quia erubescunt non defendere quod confitentur, pro eadem fide quam professi sunt, ad certamen properant, eamque non sibi, sed proximis vindicant. Unde et ad Moysen dicunt: Caulas ovium fabricabimus, et stabula jumentorum, parvulisque nostris urbes munitas; nos autem ipsi armati et accincti pergemus ad praelium ante filios Israel . Qui mox fortes pro aliis veniunt, et repromissionis terram ab hostibus liberant, et relinquunt; atque ad pascenda armenta extra Jordanem redeunt. Multi quippe quamvis fideles, curis praesentibus occupati, quasi armenta extra Jordanem pascunt, quia contra fidem baptismatis tota mente omnique desiderio rebus perituris inserviunt. Qui tamen ut, diximus, cum fidei tentatio oritur, defen
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis alienos demonstrat. Et tamen si
qua fidei temptatio exurgat. quia in
ea saltem specietenus continent᷑: hanc
uerbis. hanc laborib defendunt. & cȩle¬
stem patriam undicant: nec tamen
amant. Quos bene apud moy sen filii
ruben & gad & dimidia trib manasse
exprimunt: qui multa pecora & ium̃ta
possidentes. dũ extra iordanem ea quȩ
uiderant campestria concupiscunt: in
repmissionis terra hereditatem habere
dñs in conspectu filioꝵ isrł: regionis
uberrimȩ est. ad pastum animalium.
Et nos serui tui habemus iumenta
plurima. pͣcamurq si inuenimꝰ gram
coram te. ut des nobis famulis tuis eã
in possessionem: nec facias nos transire
iordanem. Qui igit᷑ iumenta plurima
possident. iordanemꝰ transire refugiunt:
quia quos multa mundi implicamͣta
occupant. habitationẽ cȩlestis patriȩ nͣ
requirunt. Sed ipsa eos quã specietenus
tenent. fides increpat. ne ocii delectatio¬
ne torpescant: atq exemplo suo alios

Expanded text:
ipsis alienos demonstrat. Et tamen si ipsis alienos demonstrat. Et tamen si qua fidei tentatio exsurgat, quia in ea saltem specie tenus continentur, hanc verbis, hanc clamoribus defendunt, et coelestem patriam vindicant, nec tamen amant. Quos bene apud Moysen filii Ruben et Gad et dimidia tribus Manasse exprimunt, qui multa pecora et jumenta possidentes, dum extra Jordanem ea quae viderunt campestria concupiscunt, in repromissionis terra haereditatem habere Dominus in conspectu filiorum Israhel regionis uberrimae est ad pastum animalium et nos servi tui habemus iumenta plurima precamurque si invenimus gratiam coram te ut des nobis famulis tuis eam in possesJordanem . Qui igitur jumenta plurima possident, Jordanem transire refugiunt, quia quos multa mundi implicamenta occupant, habitationem coelestis patriae non requirunt. Sed ipsa eos quam specie tenus tenent, fides increpat, ne otii delectatione torpescant, atque exemplo suo alios
Abbreviated transcription (Latin):
terrę. qui abscondisti hȩc a sapientib &
prudentib. & reuelasti ea paruulis. Sa¬
pientes & prudentes. uidelicet suꝑbien¬
tes uocans. Qui enim ñ subiunxit re¬
uelasti ea stultis sed paruulis: tumorem
se dampnasse innotuit non acumen.
Unde & alias dicitur. Custodiens par¬
uulos dñs. Atq ut ostendat᷑ hȩc eadẽ
paruitas quid uocat᷑ adiungitur. Hu¬
miliatus sum & liberauit me. Quia
ergo sunt multi in ȩccła qui paruuli¬
eẽ despiciunt: etiam in humilitatis
loco immanes apud se ẽẽ minime desi
stunt. Nos plerunq uideas honoribus
extolli. uoluptatib ꝑfrui. rerum multi¬
plicitate dilatari. Hii sȩpe nil prȩcipue
nisi prȩesse cȩteris appetunt: a multis
timeri gratulant᷑. Recte uiuere negli¬
gunt: & rectȩ uitȩ famam habere con¬
cupiscunt. Adulationes quęrunt. fauo¬
ribus intumescunt. Et quia in rebus
sibi copiose pręsentib prompti sunt: uen¬
tura gaudia ñ requirunt. Cunq eos
multiplex actio occupat: etiam a semet¬

Expanded text:
a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis : sapientes et prudentes videlicet superbientes vocans. Qui enim non subjunxit: Revelasti ea stultis, sed parvulis, tumorem se damnasse innotuit, non acumen. Unde et alias dicitur: Custodiens parvulos Dominus . Atque ut ostendatur haec eadem parvitas quid vocatur, adjungitur: Humiliatus sum, et liberavit me . Quia ergo sunt multi in Ecclesia, qui 864 parvulse despiciunt, etiam in humilitatis loco immanes apud se esse minstunt. Hos plerumque videas honoribus extolli, voluptatibus perfrui, rerum multiplicitate dilatari. Hi saepe nihil praecipue nisi praeesse caeteris appetunt, a multis timeri gratulantur, recte vivere negligunt, et rectae vitae famam habere concupiscunt, adulationes quaerunt, favoribus intumescunt: et quia rebus sibi copiose praesentibus prompti sunt, ventura gaudia non requirunt. Cumque eos multiplex actio occupat, etiam a semet
Abbreviated transcription (Latin):
enim locutionẽ dñi amanda dulcedo eius
ostenditur: ꝑ terribilem uero potestas
eius metuenda monstratur. In illa ꝑsua¬
detur animȩ ut ꝓficiat: in ista repͥmit᷑
quę ꝓficit. In illa discit quod appetat:
in ista quod metuat. Per illam dicit.¬
lauda & lȩtare filia syon: quia eece ego ue¬
nio & habitabo in medio tui: ꝑ istã dicit᷑¬
dñs in tempestate & in turbine uiȩ eius.
Blandus quippe est: qui ut in medio in¬
habitet uenit. Cum uero se ꝑ tempestatẽ
& turbinem insinuat: nimirũ quȩ tangit
corda ꝑturbat. atq ad edomandam elati¬
onem se exerit: quando potens & t̾ribilis
Nut ꝑ semet ipsum nanq dñs loquitur:
aut ꝑ creaturã angelicam eius ad nos u̾ba
formant᷑. Sed cum ꝑ semet ipsum loquit᷑ :
sola nobis ui internȩ inspirationis aperitur.
Cũ ꝑ semet ipsum loquit᷑. de uerbo eius sine
uerbis ac sillabis cor docetur: quia uirtus eiꝰ
in intima quadam subleuatione cognoscit᷑.¬

Expanded text:
enim locutionem Domini amanda dulcedo ejus enim locutionem Domini amanda dulcedo ejus ostenditur; per terribilem vero potestas ejus metuenda monstratur. In illa persuadetur animae ut proficiat, in ista reprimitur quae proficit. In illa discit quod appetat, in ista quod metuat. Per illam dicitGaude et laetare, filia Sion, quia ecce venio, et habitabo in medio tui ; 893 nus in tempestate veniet, et in turbine viae ejus . Blandus quippe est qui ut in medio inhabitet venit. Cum vero se per tempestatem et turbinem insinuat, nimirum quae tangit corda perturbat; atque ad edomandam elationem se exerit, quando potens et terribilis Aut per semetipsum namque Dominus loquitur, aut per creaturam angelicam ejus ad nosformantur; sed cum per semetipsum loquitur, sola nobis vis internae aspirationis aperitur. Cum per semetipsum loquitur, de verbo ejus sine verbis ac syllabis cor docetur, quia virtus ejus in intima quadam sublevatione cognoscitur
Abbreviated transcription (Latin):
ortum tuũ prȩcepisti diluculo: & ostendi¬
sti aurorȩ locum suum: Quis uero ista.
nisi dñs potest: Et tam̃ interrogat᷑ homo.
ut cognoscat quia ista ñ potest: quatinus
uir qui tam immensis uirtutib creuit.
& nullius exemplo uincit᷑. ne extolli debe¬
at dĩ comparatione superetur. Sed õ quã
potent᷑ erigitur: qui tam sublimit᷑ humi¬
liatur. O quanta est hominis uictoria :
ex dĩ comparatione ꝑdidisse. O quanto
hominib maior est: qui testimonus con¬
uincitur dõ minor. Multũ quippe po¬
tens ẽ. qui tali interrogatione ostenditur:
quia potens nͣ est. Sed quia ad obseura
nimis disserenda ducimur: ad eiusdem
textus iam uerba ueniamus. Respondens¬
autẽ dñs iob de turbine. dixit. N otan¬
dum uideo: quia si sano atq incolumi
loqueretur. ex tranquillitate dominica
locutio facta diceretur. Sed quia flagel
lato loquitur: de turbine locutꝰ fuisse
describitur. Aliter enĩ dñs seruis suis

Expanded text:
ortum tuum praecepisti diluculo, et ostendiortum tuum praecepisti diluculo, et ostendisti aurorae locum suum ? Quis vero ista, nisi Dominus potest? Et tamen interrogatur homo, ut cognoscat quia ista non potest, quatenus vir qui tam immensis virtutibus crevit, et nullius hominis exemplo vincitur, ne extolli debeat, Dei comparatione superetur. Sed o quam potenter erigitur qui tam sublimiter humiliatur! O quanta est hominis victoria, ex Dei comparatione perdidisse! O quanto hominibus major est qui testimoniis convincitur Deo minor! Multum quippe potens est qui tali interrogatione ostenditur quia potens non est. Sed quia ad obscura nimis disserenda ducimur, ad ejusdem textus jam verba veniamus: CAPautem Dominus Job de turbine dixit . Notandum video, quia si sano atque incolumi loqueretur ex tranquillitate Dominica locutio facta diceretlato loquitur, de turbine locutus fuisse describitur. Aliter enim Dominus servis suis
Abbreviated transcription (Latin):
Profecto uelut tuba ductilis ex ꝑcussione
ꝓducta in laudem dĩ tanto eleuatus est:
quanto maiori est castigatione ꝑcussus.
Sed humiliandus erat iste: qui ꝓstratus
ulceribus. sic uirtutib stabat. Humilian¬
dus erat. ne tam robustissimum pectus
elationis tela confõderent: qđ constabat
certe quia & illata uulnera non uicissent.
Requirendus nimirũ fuit homo: cuius
debuisset cõparatione superari. Sed quid
qđ de eo uoce dñi dicitur: uidisti seruum¬
meu iob quod ñ sit ei similis uir super
terram: Cuius ergo comparatione pote¬
rat iuinci. de quo dño attestante dicitur:
quia nullius hominis cõparatione possit
ȩquari: Quid itaq agendũ est: nisi ut
ex ꝑsona sua ipse dñs suas illi uirtutes nar¬
ret. & dicat ei: nunquid ꝓducis luciferũ
in tempore suo. & uesꝑum suꝑ filios terrȩ
consurgere facis: Et it̾um. Nunquid
aꝑtȩ sunt tibi portȩ mortis: & ostia tene¬
brosa uidisti: Uel certe. nunquid post

Expanded text:
Profecto velut tuba ductilis ex percussione Profecto velut tuba ductilis ex percussione producta in laudem Dei tanto altius elevatus est, quanto majori castigatione percussus. Sed humiliandus erat iste qui, prostratus ulceribus, sic virtutibus stabat. Humiliandus erat, ne tam robustissimum pectus elationis tela confoderent, quod constabat certe quia et illata vulnera non vicissent. Requirendus nimirum fuit homo cujus debuisset comparatione superari. Sed quid est quod de eo voce Domini dicitur: Vidisti servummeum Job, quod non sit ei similis vir super terram ? Cujus ergo comparatione poterat vinci, de quo Deo attestante dicitur quia nullius hominis comparatione possit aequari? Quid itaque agendum est, nisi ut ex persona sua 892 ipse Dominus suas illi virtutes narret, et dicat ei: Nunquid producis luciferum in tempore suo, et vesperum super filios terrae consurgere facis? Et iterum: Nunquid apertae sunt tibi portae mortis, et ostia tenebrosa vidisti? Vel certe: Nunquid post
Abbreviated transcription (Latin):
OSI
dampna re¬
rum. post
funera pi¬
gnorum.
post uulnera
corporis. post
uerba malesua¬
dentis uxoris. post
contumeliosa dicta consolantiũ. post
suscepta forciter iacula tot dolorum.
de tanta uirtute constantiȩ laudan¬
dus a iudice beatus iob fuerat: sed si
lam de prȩsenti sȩculo e̾e̾t euocandus.
At postquam hic adhuc duplicia re¬
cepturus est. postquã saluti pristinȩ
restituitur. ut reb redditis diutius
utatur: ne ꝑ elationis gladiũ ipsa
illum sua uictoria sternat. debet omĩ¬
potens as̃ increpare ꝑ districtam iusti¬
tiam. quẽ seruat ad uitã. Quid enĩ
peius plerunq animam: quã conscia
uirtus int̾ficit : Quȩ illam dum
consideratione sua inflat: a pleni¬
tudine ueritatis euacuat. Et dumse ad ꝑ¬
cipienda prȩmia sufficere suggerit: eam ã
meliorationis intentione distendit. Iustus
igitur iob ante flagella extitit: sed iustior
post flagella ꝑmansit. Et laudatus antea
dĩ uoce: post modum creuit ex uerbere.

Expanded text:
ost damna rerum, post funera pignorum, post vulnera corporis, post verba male suadentis uxoris, post contumeliosa dicta consolantium, post suscepta fortiter jacula tot dolorum, de tanta virtute constantiae laudandus a judice beatus Job fuerat, si jam de praesenti saeculo esset evocandus. At postquam hic adhuc duplicia recepturus est, postquam saluti pristinae restituitur, ut rebus redditis diutius utatur, ne per elationis gladium ipsa illum sua victoria sternat, debet omnipotens Deus increpare per districtam justitiam quem servat ad vitam. Quid enim pejus plerumque animam quam conscia virtus interficit? Quae illam dum consideratione sua inflat, a plenitudine veritatis evacuat; et dum se ad percipienda praemia sufficere suggerit, eam a meliorationis intentione distendit. Justus igitur Job ante flagella exstitit, sed justior post flagella permansit; et laudatus antea Dei voce, postmodum crevit ex verbere.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ꝑ os dei unigenitus filius designari:¬
quia sicut brachium eius dicit᷑. quia ꝑ eũ
cuncta patͣ oꝑatur. de quo ꝓpħa ait. &
etiam os dicatur. quia ꝑ eum nobis omnia
uerbum. Sicut nos quoq ꝓ uerbis linguã
dicere solemus: ut cũ grecam uel latinam
linguam dicimꝰ. latina uel greca uerba mon¬
stremus. Os ergo dñi ñ immerito ipsum
accipimus: ꝑ quẽ nobis om̃ĩa loquitur.
Hinc est enim qđ ꝓpłia ait. Os enĩ dñi¬
 locutum ẽ hoc. Unde & ei sponsa in can¬
Sticis canticorum dicit. Osculetur me

Expanded text:
autem autem quia sicut brachium ejus dicitur, quia per eum cuncta Pater operatur, de quo propheta ait: Bretiam os dicatur, per quem nobis omnia Verbum. Sicut nos quoque pro verbis linguam dicere solemus, ut cum Graecam vel Latinam linguam dicimus, Latina vel Graeca verba monstremus. Os ergo Domini non immerito ipsum accipimus, per quem nobis omnia loquitur. Hinc est enim quod propheta ait, Os enim Domini locutum est hoc . Unde et ei sponsa in Canticis Canticorum dicit: Osculetur me
Abbreviated transcription (Latin):
rimus. Quȩ egimus mala meminimus:
quã districtus iudex contra hȩc ueniat ui¬
demus. Uersatur in mente quantus ille
sit tanti iudicii aduentus. quȩ tunc illa
sit hominũ angelorũq frequentia. qͣnta
ui contra reꝓbos & ardentia pugnent ele¬
menta. quam terribilit᷑ ȩterna prodeat
de districti iudicis ore sententia. qua re-¬
probis dicit: discedite a me maledicti in
ignem ȩtͥnum. qui paratus est diabolo &
angelis eius. E orundem pęna reꝓborum
ante oculos uoluitur: & quȩ sint gehennȩ
tenebrȩ cũ graui a maritudinis obscuritate
pensatur. Quia ergo suꝑbum cor prius
terrore concutit᷑. ut concussum in amore
solidetur. recte nunc dicit᷑: audiet auditi¬
onem in terrore uocis eius. Ubi & bene
subiungitur: & sonũ de ore illius ꝓceden¬
tem. Sonus de dĩ ore est: uis timoris de
suꝑna irruens aspiratione: quia cũ nos
de uenturis dñs aspirando replet: ꝓcul
dubio de male gestis prȩteritis terret. Potest

Expanded text:
rimus, quae egimus mala meminimus, rimus, quae egimus mala meminimus, quam districtus judex contra haec veniat videmus: versatur mente quantus ille sit tanti judicis adventus, quae tunc illa sit hominum angelorumque frequentia, quanta vi contra reprobos et ardentia pugnent elementa, quam terribiliter aeterna prodeat de districti judicis ore sententia, qua reprobis dicitur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . Eorumdem poena reproborum ante oculos volvitur, et quae sint gehennae tenebrae, cum gravi amaritudinis obscuritate pensatur. Quia ergo superbum cor prius terrore concutitur, ut concussum in amore solidetur, recte nunc dicitur: Audiet auditionem in terrore vocis Sequitur: Et sonum de ore illius procedentem. - Sonus de ore Dei est vis timoris de superna irruens aspiratione, quia, cum nos de venturis Dominus aspirando replet, procul dubio de male gestis praeteritis terret. Potest
Abbreviated transcription (Latin):
quu est: ut cum audiri aliquid ꝑ au¬
ditum insinuat: audiri eundem audi¬
tum dicat. S icut abbacue ait. Dñe¬
S audiui auditũ tuũ & timui. Unde hic
quoq dicitur: audiet auditionem in
terrore uocis eius. Ñ otandũ uero est
qđ uox dĩ non in gaudio: sed in tͣrore
audiri ꝑhibetur. Quia nimirũ pecca¬
tor quisq dum sola quȩ terrena sunt
cogitat. dũ cor oppressum infimis cogi¬
tationib gestat: si repente diuinȩ gr̃ȩ
aspiratione tangit᷑. hoc ante om̃a intel¬
ligit. qđ euncta quȩ agit districta. ȩt̾ni
iudicis animaduersione puniantur.
Auditio igitur uocis dĩ prius in terrore
fit: ut post uertatur in dulcedinem:
quia ante nos districti iudicii timore
castigat. ut iam castigatos suꝑna dulce¬
dinisꝰ consolatione reficiat. Nam cum
nos uiolenta rerum temporaliũ delectatio
possidet. & mentis nr̃ȩ oculos in somno
torporis premit: si manu subita suꝑni
respectus excitamur. diu clausos mox eos.¬
dem ad ueritatis lucem oculos mentis ape¬

Expanded text:
quii est ut cum audire aliquid per auditum insinuat, audiri eumdem auditum dicat, sicut Habacuc ait: Domine, audivi auditum tuum, et timui . Unde hic quoque dicitur: Audiet auditionem in terrore vocis ejus. Notandum vero est quod vox Dei non in gaudio, sed in terrore audiri perhibetur, quia nimirum peccator quisque dum sola quae terrena sunt cogitat, dum cor oppressum infimis cogitationibus gestat, si repente divinae gratiae aspiratione tangitur, hoc ante omnia intelligit, quod cuncta quae agit districta aeterni judicis animadversione puniantur. Auditio igitur vocis Dei prius in terrore fit, ut postea vertatur in dulcedinem, quia ante nos districti judicii timore castigat, ut jam castigatos supernae dulcedinis consolatione reficiat. Nam cum nos violenta rerum temporalium delectatio possidet, et mentis nostrae oculos in somno torporis premit, si manu subita superni respectus excitamur, diu clausos mox eosdem ad veritatis lucem oculos mentis ape
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ est fides. Et de quibdam dicit᷑.
Propterea uos ñ auditis: quia ex dõ nͣ
S estis. Et rursum. Nemo potest uenire¬
S ad me: nisi pater qui misit me traxerit
Seum. Et rursum. Nouit dñs qui st̾
eius. Unde in ipsa quoq sc̃a ȩccła pluri¬
mi fidem tenent: & uitam fidei ñ tened.
Humilitatis dominicȩ sacramͣta ꝑcipiuns:
sed humiliari dñica imitatione contẽp¬
nunt. Blanda diuini eloquii prȩdica¬
menta cõmunicant: sed apud se in¬
manes in tumore ꝑseuerant. Unde hic
quoq post quã ꝑ cardines maris aggre¬
gatȩ ȩccłȩ latitudo signata est: apte
Immanes quippe sunt: qui se ȩlatis co¬
gitationib extollunt. Quos contra ꝑ
isaiam dicit᷑. Ue qui sapientes estis in¬
S oculis ur̃is: & coram uobismet ipsis pru¬
dentes. Quos contra etiam paulus ait.
N olite prudentes ẽẽ apud uosmet ipsos.
Sed his immanib lux abscondit᷑: quia
nimirũ suꝑbientib ueritatis cognitio

Expanded text:
omnium est fides . Et quibusdam dicitur: omnium est fides . Et quibusdam dicitur: Propterea vos non auditis, q 47. Et rursum: Nemo potest venire ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum . Et rursum: Novit Dominus qui sunt ejus . Unde in ipsa quoque sancta Ecclesia plurimi fidem tenent, et vitam fidei non tenent; humilitatis dominicae sacramenta percipiunt, sed humiliari dominica imitatione contemnunt; blanda divini eloquii praedicamenta communicant, sed apud se immanes in tumore perseverant. Unde hic quoque, postquam per cardines maris aggregatae Ecclesiae latitudo signata est, apte Immanes quippe sunt, qui se elatis cogitationibus extollunt. Quos contra per Isaiam dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Quos contra etiam Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Sed his immanibus lux absconditur, quia nimirum superbientibus veritatis cognitio
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ manib factum credimꝰ: ut hoc eorũ
uerbis cotidie fieri sine cessatione uideamꝰ.
Quid enĩ agit petrus cũ ꝑ epłas loquit᷑.
nisi ut uerbi pabulo corda nr̃a male ieiu¬
na satientur: Quid paulus quid io¬
hannes ꝑ epłas loquentes oꝑant᷑: nisi
ut mentes nr̃ȩ cȩlestia alimͣta ꝑcipiant.
& inediȩ suȩ fastidium quo moriebant᷑
uincant: Dicat᷑ ergo. si uoluerit ex¬
tendere nubes quasi tentorium suum.
& fulgurare lumine suo desuꝑ: cardines
quoq maris operiet. Per hȩc enĩ iudicat
populos: & dat ȩscas multis mortalib.
Aesi aꝑte diceret. Si scõs suos in mini¬
sterio suȩ prȩdicationis extendit. eorumq
uerba miraculis adiuuat: totiꝰ mundi
limites ad fidem uocat. Per quȩ & pͥus
suꝑbientes iudicat: & post ꝑ uerbum
consolationis nutriens in spe humiles
diceret. notandum qd ñ ait om̃ib sed
multis: quia uidelicet scriptum est. nͣ

Expanded text:
eorum manibus factum credimus, ut hoc eorum eorum manibus factum credimus, ut hoc eorum verbis quotidie fieri sine cessatione videamus. Quid enim agit Petrus, cum per epistolas loquitur, nisi ut verbi pabulo corda nostra male jejuna satientur? Quid Paulus, quid Joannes per epistolas loquentes operantur, nisi ut mentes nostrae coelestia alimenta percipiant, et inediae suae fastidium quo moriebantur vincant? Dicatur ergo: Si voluerit extendere nubes quasi tentorium suum, et fulgurare lumine suo desuper, cardines quoque maris operiet. Per haec enim judicat populos, et dat escas multis mortalibus. Ac si aperte diceret: Si sanctos suos in ministerium praedicationis extendit, eorumque verba miraculis adjuvat, totius mundi limites ad fidem vocat, per quae et prius superbientes judicat, et post per verbum consolationis nutriens in spe humiles diceret, notandum quod non ait, omnibus, sed multis, quia vid licet scriptum est: Non
Abbreviated transcription (Latin):
Extendit nubes dñs : dum ministris
suis uiam prȩdicationis aperiens. eos
in mundi latitudinẽ circunquaq dif¬
fundit. Bene autẽ dictum est: quasi
tentoriũ suum. Tentorium quippe in
itinere poni solet. Et cũ prȩdicatores
scĩ in mundo mittunt᷑: iter dõ faciuNs.
Unde scriptum ẽ. Ecce mitto angłm
meũ ante faciem tuam. qui p̾parabit

Expanded text:
Extendit nubes Dominus, dum ministris suis viam praedicationis aperiens, eos in mundi latitudinem circumquaque diffundit. Bene autem dictum est: Quasi tentorium suum. Tentorium quippe in itinere poni solet. Et cum praedicatores sancti in mandum mittuntur, iter Deo faciunt. Unde scriptum est: Ecce mitto angelum meu
Abbreviated transcription (Latin):
Siohannem baptistam. alii heliam. alii
iheremiã. aut unum ex ꝓpħis. Sed nimi¬
rum petro quam excelsus in fortitudine
esset apparuit: cũ eum ueracit᷑ intuens.
a legis latorum ȩqualitate discreuit. dicers.
Tues xp̃c filius dĩ uiui. Unde recte de illo
sponsa in canticis canticorum dicit. In le¬
ctulo meo ꝑ noctes quęsiui quem diligit
Sanima mea: quȩsiui illum. & ñ inueni.
Et paulo post. Inuenerunt me uigiles:
qui custodiunt ciuitatẽ. De quib rursum
Idicit. Uulnerauerunt me: tulerunt palliũ

Expanded text:
Joannem Baptistam, alii Eliam, alii Joannem Baptistam, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex prophetis . Sed nimirum Petro quam excelsus in fortitudine esset aperuit, cum eum veraciter intuens, a legislatorum aequalitate discrevit, dicens: Tu es Christus Filius Dei vivi . Unde recte de illo sponsa in Canticis canticorum dicit: In lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea, quaesivi illum, et non inveni . Et paulo post: Invenerunt me vigiles, qui custodiunt civitatem. De quibus rursum dicit: Vulneraverunt me,
Abbreviated transcription (Latin):
Aesi dicat. Qui humilis uidetur in in¬
firmitate: excelsus manet in fortitudine.
P aulo hoc etiam attestante qͥ ait. Quia
S & si crucifixus est ex infirmitate. sed uiuit
Sex uirtute dĩ. De quo recte subiungitur.
Nullus ei similis in legis latorib. Legis¬
lator moy ses. legis lator iosue. legis latores
etiam ꝓpħȩ. Legis latores cunctos dicere
possumus: quos ex lege ad monuisse recta
populũ scimus. Sed huic mediatori in
legis latorib similis nullus est: quia isti¬
gratuito uocati ex peccatis ad innocentiã
redeunt: & ab his quȩ in semecipsis exꝑti
sunt. prȩdicando alios reducunt. Redem¬
ptor autẽ nrͣ homo sine peccato ẽ. filius
sine adoptione. nec ꝑpetrauit unquam
qđ redarguit: & sic mundo ex humani¬
tate loquitur. ut tamͣ eidem mundo
ante scła ex diuinitate dominet᷑. Hunc
mediatorem dĩ & hominũ: quidam legis¬
latorib similem fuisse crediderunt. Nã
requirenti quẽ dicunt homines ẽẽ filiũ
hominis: responderunt dicentes. Alii

Expanded text:
e dicat: Qui humilis videbitur in infirmitate, excelsus manet in fortitudine, Paulo hoc etiam attestante, qui ait: Quia et si crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . De quo recte subjungitur: Nullus ei similis in legislatoribus. Legislator Moyses, legislator Josue, legislatores etiam prophetae; legislatores cunctos dicere possumus, quos ex lege admonuisse recta populum scimus. Sed huic Mediatori in legislatoribus similis nullus est, quia istgratuito vocati ex peccatis ad innocentiam redeunt, et ab his quae in semetipsis experti sunt praedicando alios reducunt. Redemptor autem noster homo sine peccato est, filius sine adoptione, nec perpetravit unquam quod redarguit, et sic mundo ex humanitate loquitur, ut tamen 854 eidem mundo ante saecula ex divinitate dominetur. Hunc Mediatorem Dei et hominum quidam legislatoribus similem fuisse crediderunt. Nam requirenti: Quem dicunt homines esse filium hominis? respond
Abbreviated transcription (Latin):
rum transiens dñs cernitur: quia ꝑ hanc
sapientem stultitiam. & si necdum ut est
solide: iam tamen ꝑ contemplationis lu-¬
men dĩ sapientia quasi in transitu uidet᷑.
Quam iuxta heliu uerba uidere neque¬
und. qui sibi sapientes ẽẽ uidentur: quia
ad conspiciendum dñm in elata cogitatio¬
num suarum turba deprehensi. adhuc
sicomori arborem non inuenerunt.

Expanded text:
rum Dominus transiens cernitur, quia per hanc rum Dominus transiens cernitur, quia per hanc sapientem stultitiam etsi necdum ut est solide, jam tamen per contemplationis lumen Dei sapientia quasi in transitu videtur. Quam juxta Eliu verba videre nequeunt, qui sibi sapientes esse videntur, quia ad conspiciendum Dominum in elata cogitationum suarum turba deprehensi, adhuc sycomori arborem non invenerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
prȩ turba nil posset. sicomori arborem
ascendit: ut transeuntẽ dñm cerneret.
Sicomorus quippe: ficus fatua dicit᷑. Pu¬
sillus itaq zacheus sicomorum subiit . &
dñm uidit: quia qui mundi stultitiam
humilit̃ eligunt. ipsi dĩ sapientiã subtilit᷑
contẽplantur. Pusilla nmitate nãq no¬
stram ad uidendũ dñm turba prȩpedit:
quia infirmitatẽ humanȩ mentis ne lucẽ
ueritatis intendat. curarũ sȩcularium
tumultus premit. Sed prudent᷑ sicomorũ
ascendimus: si ꝓuide eam quȩ diuinitus
prȩcipitur stultitiam tenemus. Quid enĩ
in hoc mundo stultius: quam amissa nͣ
quęrere. possessa rapientib relaxare: nul¬
lam pro acceptis iniuriis iniuriam redde¬
re. immo & adiunctis aliis patientiam
prebere : Quasi enim sicomorum nos
ascendere dñs precipit. cum dicit. Qui
Saufert quȩ tua sunt. ne repetas. Et rur¬
Ssum. Siquis te ꝑcusserit in dexteram ma¬
xillam: prebe illi & alteram. Per sicomo¬

Expanded text:
prae turba nil posset, sycomori arborem prae turba nil posset, sycomori arborem ascendit, ut transeuntem Dominum cerneret. Sycomorus quippe ficus fatua dicitur: pusillus itaque Zachaeus sycomorum subiit, et Dominum vidit, quia qui mundi stultitiam humiliter eligunt, ipsi Dei sapientiam subtiliter contemplantur. Pusillanimitatem namque nostram ad videndum Dominum turba praepedit; quia infirmitatem humanae mentis, ne lucem veritatis intendat, curarum secularium tumultus premit. Sed prudenter sycomorum ascendimus, si provide eam quae divinitus praecipitur, stultitiam tenemus. Quid enim in hoc mundo stultius quam amissa non quaerere, possessa rapientiblam pro acceptis injuriis injuriam reddere, imo et adjunctis aliis patientiam praebere? Quasi enim sycomorum nos ascendere Dominus praecipit, cum dicit: Qui aufert quae tua sunt ne repetas . Et rursum: Si quis te percusserit in dextram maxillam, praebe illi et alteram . Per sycomo
Abbreviated transcription (Latin):
ciusq gaudia ꝓphetando nuntiabat: & tam̃
in semet ipso ceruicem cordis ualida discreti¬
onis calce deprimebat dicens: eroq humi¬
Contemplari enim dĩ sapientiam ñ pos¬
sunt qui sibi sapientes uident᷑: quia tanto
ab eius luce longe sunt. quanto apud semet¬
ipsos humiles ñ sunt. Quia in eoꝵ menti¬
bus dũ tumor elationis crescit: aciem con¬
templationis claudit. Et unde se lucẽre pͣ
cȩteris ȩstimant: inde se lumine ueritatis
priuant. Si igitur ueracit᷑ sapientes ẽẽ.
atq ipsam sapientiã contemplari appetimꝰ:¬
stultos nos humilit̾ cognoscamus. Relin¬
quamꝰ noxiam sapientiam: discamꝰ lauda¬
bilem fatuitatẽ. Hinc quippe scriptum ẽ.
Stulta mundi elegit ds̃: ut confundat sapi¬
Sentes. Hinc rursum dicit᷑. Si quis uidetur¬
S int̃ uos sapiens eẽ in hoc scło: stultus fiat
ut sit sapiens. N inc euangelicȩ historiȩ
uerba testant᷑: quia zacheus cũ uidere.

Expanded text:
ejusque gaudia prophetando nuntiabat, et tamen ejusque gaudia prophetando nuntiabat, et tamen in semetipso cervicem cordis valida discretionis calce deprimebat, dicens: Eroque humiContemplari enim Dei sapientiam nequeunt, qui sibi sapientes videntur, quia tanto ab ejus luce longe sunt, quanto apud semetipsos humiles non sunt, quia in eorum mentibus dum tumor elationis crescit, aciem contemplationis claudit; et unde se lucere prae caeteris aestimant, inde se lumine veritatis privant. Si igitur veraciter sapientes esse atque ipsam sapientiam contemplari appetimstultos nos humiliter cognoscamus. Relinquamus noxiam sapientiam, discamus laudabilem fatuitatem. Hinc quippe scriptum est: Stulta mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Hinc rursum dicitur: Si quis vult inter vos sapiens esse in hoc saeculo, stultus fiat ut sit sapiens . Hinc evangelicae historiae verba testantur , quod Zachaeus, cum videre
Abbreviated transcription (Latin):
coram hominib uiles apparere refuguins:
& contra hoc qđ de se interius cogitant.
quasi rigida exterius uenustate palliant᷑.
Et sunt nonnulli. qui uiles uideri ab ho¬
minib appetunt: atq omẽ quod sunt
deiectos se exhibendo contempnunt. Sed
tam̃ apud se introrsus quasi ex ipso merito
ostensȩ uilitatis intumescunt: & tantõ ma¬
gis in corde elati sunt. quanto amplius in
specie elationẽ premunt. Quȩ utraq uniꝰ
elationis bella magna dauid circuspectio¬
ne deprehendit: mira uirtute superauit.
Quia enĩ de semet ipso intus humilia
sentiens. honorem exterius non quęrit:
insinuat dicens. Ludam & uilior fiam.
Et quia ꝑ hoc quod uilem se exterius prȩ¬
buit. nequaquã interius intumescit: adiun¬
git. Eroq humilis in oculis meis. Resi dicat.
Qualem me exterius despiciens exhibeo: ta¬
lem me & interius attendo. Quid gͦ acturi
sunt quos doctrina eleuat: si dauid ex
carne sua uenturũ redemptorem nouerat.

Expanded text:
coram hominibus viles apparere refugiunt, coram hominibus viles apparere refugiunt, et contra hoc, quod de se interius cogitant, quasi rigida exterius venustate palliantur. Et sunt nonnulli qui viles videri ab hominibus appetunt, atque omne quod sunt, dejectos se exhibendo, contemnunt; sed tamen apud se introrsus, quasi ex ipso merito ostensae vilitatis intumescunt, et tanto magis in corde elati sunt, quanto amplius in specie elationem premunt. Quae utraque unius elationis bella, magna David circumspectione deprehendit, mira virtute superavit. Quia enim de semetipso intus humilia sentiens, honorem exterius non quaerit, insinuat, dicens: Ludam et vilior fiam. Et quia per hoc quod vilem se exterius praebuit, nequaquam interius intumescit, adjungit: Eroque humilis in oculis meis; ac si dicat: qualem me exterius despiciens exhibeo, talem me interius attendo. Quid ergo acturi sunt, quos doctrina elevat, si David ex carne sua venturum Redemptorem noverat,