comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum passibilis extiterit ante mor¬
tem. mnquid necessitatem pati¬
endi habuit: Si enim necessitas
patiendi uel moriendi fuit in
xp̃o: non uidetur sola uolun¬
tate miserationis defectus nr̃os
accepisse. Ad quod dici potest
.xp̃m uoluntate non necessitate
sue nature hos defcctus sicut ali¬
os accepisse. scilicet necessitatem
patiendi in anima. simul autẽ
patiendi et moriendi in carne:
uerum hanc necessitatem ñ habu¬
it ex necessitate sue conditionis.
quia a peccato iminunis. sed ex so¬
la uoluntate accepit de nr̃a in¬
firmitate. tabernaculum suum¬
ponens in sole. id est sub tempora¬
li mutabilitate et labore. Unde

Expanded text:
cum passibilis extiterit ante morcum passibilis extiterit ante mortem, numquid necessitatem patiendi habuit? Si enim necessitas patiendi vel moriendi fuit in Christo, non videtur sola voluntate miserationis defectus nostros accepisse. Ad quod dici potest Christum voluntate, non necessitate suae naturae, hos defectus sicut alios suscepisse, scilicet, necessitatem patiendi in anima, simul autem patiendi et moriendi in carne. Verum hanc necessitatem non habuit ex necessitate suae conditionis, quia a peccato immunis, sed ex sola voluntate accipit, de nostra infirmitate ponens tabernaculum suum in sole, scilicet, sub temporali mutabilitate et labore. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
enim supͣ quod. xp̃c in se nr̃os defe¬
ctus suscepit preter peceatum. Est
autem hominis generalis quidã¬
defectus qui peccatum non ẽ. sci¬
licet necessitas patiendi uel mori¬
endi: unde corpus nr̃m non tan¬
tum mortale sed etiam mortirũ
dicitur. quia non tantum aptitu¬
dinem moriendi. sed etiam necessi¬
tatem habet. Ideo queritur utrũ
necessitas talis in xp̃i carne fuerit.
De aptitudine enim moriendi qd̾
in eo fuerit ambiguum non est:
que etiam ante peccatum in ho¬
non fuit defectus. Nec igit᷑ mor¬
talitas illa tunc in eo fuit defictꝰ.
quia nature ei erat. Unde etiam
quidam talem mortalitatẽ in no¬
bis non ẽt defectum non imꝑbe
tradunt: sed necessitatẽ moriendi
uel patiendi. que etiam mortali¬
tas dicitur uel passibilitas. Dictt᷑
enu homo nunc passibilis uel
mortalis. non modo ꝓpt̃ aptitu¬
dinem. sed etiam ꝓpter necessita¬
tem. S nunquid hic defectus fu¬
it in xp̃i carne: Anima quoq eiꝰ

Expanded text:
enim supra quod Christus in se nostros defeenim supra quod Christus in se nostros defectus suscepit, praeter peccatum. Est autem hominis quidam generalis defectus, qui peccatum non est, scilicet, necessitas patiendi vel moriendi. Unde corpus nostrum non tantum mortale, sed etiam mortuum dicitur, quia non tantum aptitudinem moriendi, sed etiam necessitatem habet. Ideo quaeritur utrum necessitas talis in Christi carne fuerit. De aptitudine enim moriendi, quod in eo fuerit, ambiguum non est, quae etiam ante peccatum in honon fuit defectus; nec ergo mortalitas illa tunc in eo fuit defectus, quia natura ei erat. Unde etiam quidam talem mortalitatem in nobis non esse defectum non improbe tradunt, sed necessitatem moriendi vel patiendi, quae etiam mortalitas dicitur vel passibilitas. Dicitur enim homo nunc passibilis vel mortalis, non modo propter aptitudinem, sed etiam propter necessitatem. Sed numquid hic defectus fuit in Christi carne? Anima quoque ejus
Abbreviated transcription (Latin):
co sicut est in nobis: nec natura
doloris fuit in eo sicut ẽ in nob̾.
Tristiciam tamen in eo fuisse con¬
sequenter asserit: sed causam
eius extitisse non suam mortem.
sed cdefectum pecri et alioꝵ apłoꝵ.
Dicit enim xp̃m non ꝓpter mortẽ
s usq ad mortem tristem fuisse:
his uerbis. Interrogo quid sit tͥs
tem ẽẽ usq ad mortem. Non enĩ
eiusclem significationis est tristt̃¬
quia ubi propt̃ mortem tristicia
est. illic mors causa tristicie est. ubi
uͦ tristicia usq ad mortem ẽ: mors
non tristicie causa est. sed funis. A
deo autem non ꝓpter mortẽ sus¬
cepta est tristicia: ut sit destituta
ꝑ mortem. Non gͦ sibi tristis est.
scd illis qui ui scandalo ꝑ iufirmi¬
tatem carnis erant futuri. quos
monet orare ne inducantur in
temptationem. qui aute pollici¬
ti erant se non scandalizari. An in
moriendi que est defectꝰ gen̾alis.
ic oritur questio. ex p̃dictis
ducens originem. Dictumẽ

Expanded text:
eo, sicut est in nobis. Nec natura eo, sicut est in nobis. Nec natura doloris fuit in eo, sicut est in nobis. Tristitiam tamen in eo fuisse consequenter asserit, sed causam ejus extitisse non suam mortem, sed defectum Petri et aliorum apostolorum. Dicit enim Christum non propter mortem, sed usque ad mortem tristem fuisse: his verbis, intetem esse usque ad mortem. Non enim ejusdem significationis est, tristQuia ubi propter mortem tristitia est, illic mors causa tristitiae est; ubi vero tristitia usque ad mortem est, mors non tristitiae est causa, sed finis. A Deo autem non propter mortem suscepta est tristitia, ut sit destituta per mortem. Non ergo sibi tristis est, sed illis qui in scandalo per infirmitatem carnis erant futuri, quos monet orare, ne inducantur in tentationem, qui ante polliciti erant se non scandalizari. DISTINMORIENDI, QUAE EST DEFECTUS GENERALIS. 1. Hic oritur quaestio ex praedictis ducens originem; dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
se. quia licet forma corporis nr̃ieẽt
in dño. non tamen uiciose in¬
firmitatis nr̃e forma erat in cor¬
pore quod ex conceptu sp̃s sc̃i uir¬
go progenuit. ¶ Audisti lector uer¬
ba hylaru: quib dolorem exclu¬
dere uidetur. Sed si excussa sensꝰ
et impietatis hebitudine p̃missi
diligenter intendas. atꝙ ipsiꝰ scrip¬
ture cirtumstantiam inspicias:
dictorum rationem atq uirtutem
ꝑciꝑe utcunq poteris. et intelli¬
gentiam arguere non attẽptab.
Intelligit¶ enim ea ratione dixiᷤ¬
se dolorenissionis in xp̃m non
incidisse. et uiitutem corporis
doloris in se non nabuit. qd uide¬
tur notasse uͥait. non habens na¬
turam ad dolendum: & ideo ñ
iudicanda est caro illius seđm na¬
turam nr̃i corporis. nec in eo etiã
dñium habuit passio. Ita etiã
non habuit naturam ad timen¬
dum uel tristandum: quia non
habuit talem naturam in qua
eẽt causa timoris uel tristicie. Ita¬
q necessitas timendi non fuit in

Expanded text:
se; quia, licet forma corporis nostri esset se; quia, licet forma corporis nostri esset in Domino, non tamen vitiosae infirmitatis nostrae forma erat in corpore quod ex conceptu Spiritus sancti virgo progenuit. Audisti, lector, verba Hilarii, quibus dolorem excludere videtur. Sed si, excussa sensus et impietatis habitudine, praemissis diligenter intendas, atque ipsius Scripturae circumstantiam inspicias, dictorum rationem atque virtutem percipere utcumque poteris, et intelligentiam arguere non attentabis. Intelligitur enim ea ratione dixisse dolorem passionis in Christum non incidisse, et virtutem corporis Christi m in se non habuit. Quod videtur notasse ubi ait: Non habens naturam ad dolendum. Et ideo non judicanda est caro illius secundum naturam nostri corporis; nec in eo etiam dominium habuit passio; ita etiam non habuit naturam ad timendum vel tristandum, quia non habuit talem naturam in qua esset causa timoris vel tristitiae. Ita necessitas timendi non fuit in
Abbreviated transcription (Latin):
neatur in factis. Timuisse igit᷑
heretice passionem uidetur. Sed
ob ignorantie huiꝰ errorem: petrꝰ
& sathanas .&. scandalum ẽ. An
ne timuit qui armatis obuius
ꝓdiit: d in corpore ex s infirmni¬
tas fuit. ad cuuis arsũ con¬
sternata ꝑsequentium agmina
supinatis corporib conciderunt:
Quamgͥ infirmitatem dñatã
huius corpori credis. cuins tantã
habuit natura uirtutem: Sed
forte dolorem uulnerum timu¬
it. Quem rogo o tu cdominice
infirmitatis assertor penetran¬
tis carnem claui habuit tr̃orẽ.
qui ercisam aurem solo restitu¬
it attactu: P roducens hec aurẽ
manus clauum dolet: & sentit
nulnus qui alteri dolorem uul¬
neris non reliquit: pungende
carnis metu tristis est. cuius atta¬
ctu caro post cedem sanatur:
rum q uirtutib. demonstrar.
non est ambiguum in natura
corporis eius infirmitatem corpo¬
rec nature uon fuisse. ꝙ passionẽ
illam licet corpori illata sit. ñ
tamen naturam dolendi intulis¬

Expanded text:
nuatur in factis. Timuisse ergo nuatur in factis. Timuisse ergo haeretico passionem videtur. Sed ob ignorantiae hujus errorem, Petrus, et Satanas et scandalum est. An ne timuit mori, qui armatis obvius prodiit, et in corpore ejus infirmitas fuit, ad cujus occursum consternata persequentium agmina supinatis corporibus conciderunt? Quam ergo infirmitatem dominatam hujus corporis credis, cujus tantam habuit natura virtutem? Sed forte dolorem vulnerum timuit. Quem, rogo, o tu dominicae infirmitatis assertor, penetrantis carnem clavi habuit terrorem, qui excisam aurem solo restituit attactu? Producens haec autem manus, clavum dolet, et sentit vulnus, qui alteri dolorem vulneris non reliquit? Pungendae carnis metu tristis est, cujus in attactu caro post caedem sanatur? rumque virtutibus demonstrari non est ambiguum in natura corporis ejus infirmitatem corporeae naturae non fuisse, et passionem illam, licet corpori illata sit, non tamen naturam dolendi corpori intulis
Abbreviated transcription (Latin):
irruens passio nec non fuit pas¬
sio. ñec tamen naturam passioĩs
exertuit. dum et penali misterio
pena defuit. et uirtus corporis sine
sensu pene uim pene in se deseui¬
entis excepit. Habuit sane illud
dñi corpus doloris nr̃i naturã.
si corpus nr̃m non nature habet
ut calcet undas. et fluctus desuꝑ
eat. nec clause domus obstaculis
arceatur. At uero si dñi corporis
solum ista natura sit ut feratur
in humidis. et sistat in liquidis.
& structa transcurrat. quid ꝑ na¬
turam humani corporis carnẽ
Caro illa de celis est. et homo ille
de deo est habens ad ꝑatiendũ
corpus: et passus est. sed naturam
non habens ad dolendum. Idem
in codem. Uidẽmus an ille pas¬
sionis ordo infirmitatem ĩ dño
idoloris ꝑmittat intelligi. Dilatis
enim causis ex quib metũ dño
heresis ascribit: res ipsas ut geste
sunt conferamus. Nec enim fieri
potest ut timor eius significet᷑
in uerbis: cuius fiducia conti¬

Expanded text:
irruens passio, nec non fuit pasirruens passio, nec non fuit passio, non tamen naturam passionis exercuit, dum et poenali ministerio poena desaeviit, et virtus corporis sine sensu poenae vim poenae in se desaevientis excepit. Habuit sane illud dominicum corpus doloris nostri naturam, si corpus nostrum id naturae habet, ut calcet undas et fluctus desuper eat, nec clausae domus obstaculis arceatur. Atvero si dominici corporis solum ista natura sit, ut feratur in humidis, et sistat in liquidis, et structa transcurrat, quid per naturam humani corporis carnem Caro illa de coelis est, et homo ille de Deo est, habens ad patiendum corpus; et passus est, sed naturam non habens ad dolendum. Idem in eodem: Videamus an ille passionis ordo infirmitatem in Domino doloris permittat intelligi; dilatis enim causis ex quibus metum Domino haeresis ascribit, res ipsas ut gestae sunt conferamus. Nec enim fieri potest ut timor ejus significetur in verbis, cujus fiducia conti
Abbreviated transcription (Latin):
git non tamen dolorem ingerit.
quia non sunt. ille res caꝑaces do¬
loris: ita et corpus xp̃i sine sensu
pene ium pent excepisse dicit. qͥa
sicut corpus nr̃m non habet talẽ
naturam ut ualeat calcare un¬
das. ita corpus xp̃i dicit non ha¬
buisse naturam nr̃i doloris. qͥa
non habuit naturam ad dolen¬
dum. Ait enim sic in decimo li¬
bro de trinitate. U ingenitus
deus hominem uerum scđm si¬
militudinem nr̃i hominis. non
deficiens a se deo sumpsit. In quo
quamuis aut ictus in eideret. aut
iulnus descenderet. aut nodi
concurrerent. aut suspensio eleua¬
ret. afferrent qͥdẽ ñc ĩpetũ passi¬
ut telũ aliqd̾ aꝗͣ ꝑforans. uel ig¬
nem compungens. uel aerauuilne¬
rans. omnes quidem has passioẽs
nature sue infert. ut foret. ut pun¬
gat. ut uulueret. sed natura in su¬
am in hec passio illata non retinz.
dum in natura sua non est uel
aquam forari nel pungi ignem
uel a era uulnerari: quaminis na¬
cur. dum moritur. sed in corpus

Expanded text:
git; non tamen dolorem ingerit, git; non tamen dolorem ingerit, quia non sunt illae res doloris capaces. Ita et corpus Christi sine sensu poenae, vim poenae excepisse dicit, quia sicut corpus nostrum non habet talem naturam, ut valeat calcare undas, ita corpus Christi dicit non habuisse naturam nostri doloris, quia non habuit naturam ad dolendum. Ait enim sic in lib. 10 de Trin.: Unigenitus Deus hominem verum secundum similitudinem nostri hominis, non deficiens a se Deo, assumpsit. In quo quamvis aut ictus incideret, aut vulnus descenderet, aut nodi concurrerent, aut suspensio elevaret, afferrent quidem haec impetum passiut telum aliquod aquam perforans, vel ignem compungens, vel aera vulnerans, omnes quidem has passiones naturae suae infert ut perforet, ut compungat, ut vulneret; sed naturam suam in haec passio illata non retinet, dum in natura non est, vel aquam forari, vel pungi ignem, vel aera vulnerari, quamvis natur, dum moritur; sed in corpus
Abbreviated transcription (Latin):
inxit. Sed tristiciam sic assũꝑ¬
sit: quomodo carnem. fuit enĩ
mea. et cetera: ergo et quando
dicit dormiuit iħs non dormi¬
uit. uel quando dicit᷑ mandu¬
casse non manducauit: &. ita
nichil sanum relinquitur. ut
dicatur etiam quia corpus nos
erat uerum. Quicquid gͦ de illo
scriptum est uerum est. et factũ
est. Ergo tristis fuit: sed uolun-¬
luntate tristiciam suscepit ueram.
quomodo uoluntate carnẽ uerã.
Aꝑte noscis eundem sibi in his
uerbis contradicere. nisi uarias
dictorum discerneret causas. ex
quib intelligentia uerborum
assumenda est. Si enim discer¬
natur intelligentie causa predie¬
torum uerborum: nichil occur
ac difficiliorem afferunt q̃sti¬
onem uerba hylarii. quib uide¬
tur tradere ictus et uulnera. et
huiusmodi sic in xp̃m incidisse.
ut passionis dolorem non incu¬
terent. Sicut telum tractum ꝑ
aquam uel ꝑ ignem uel aera ea
facit que et contraitur ꝑ corpora
ammata. quia ꝑforat & cõpun¬

Expanded text:
junxit: Sed tristitiam sic assumpjunxit: Sed tristitiam sic assumpsit quomodo carnem. Fuit enim mea, etc.; ergo et quando dicit, dormivit Jesus, non dormivit; vel quando dicit manducasse, non manducavit; et ita nihil sanum relinquitur, ut dicatur etiam, corpus non erat verum. Quidquid ergo de illo scriptum est, verum est, et factum est. Ergo tristis fuit; sed voluntate tristitiam suscepit veram, quomodo voluntate carnem veram. Aperte noscis eumdem sibi in his verbis contradicere, nisi varias dictorum discerneret causas; ex quibus intelligentia verborum assumenda est. Si enim discernatur intelligentiae causa praedictorum verborum, nihil occurrac difficiliorem afferunt quaestionem verba Hilarii, quibus videtur tradere ictus, et vulnera et hujusmodi, sic in Christum incidisse, ut passionis dolorem non incuterent: sicut telum tractum per aquam, vel ignem, vel aera, ea facit quae et cum trahitur per corpora animata, quia perforat et compun
Abbreviated transcription (Latin):
cepit contristari et mestus esse.
Vt ueritatem inquit ꝓbareo
assumpti hominis uere contͥs¬
tatus estr s non passio eius do¬
minatur animo. uerum pro¬
passio est: unde ait cepit con¬
tristari. A liud est enim contri¬
stari. aliud inciꝑe contristari:
quod est. aliter contristatur
quis ꝑ ꝓpassionem. aliter per
passionem. Ideo q scdm hanc di¬
stinctionem aliquando dicitur
xp̃e non uere timuisse. aliquã¬
do uere timuisse: quia uere ti¬
morem habuit et tristiciam.
sed non scłm passionem. neq ex
necessitate conditionis. Inde
sis assumi intelligentiam dic¬
iuisse uel tristatum eẽ. & in¬
contineit ueram tristiciam
habuissez his uerbis. infirmos
in se presignans dñs ait. Pater.
si fieri potest transeat ame calix
iste. Non enim uere tiebat¬
dñs pati tercia die resurrectu¬
rus:cum arcleret paulus dissol¬
rouandus. et tristis est dñs co¬
ronaturiis: Ecce hic uidetur
tristiciam et trmorem a xp̃o re¬
mouere. Continuo autem sub¬

Expanded text:
t contristari et moestus esse: Ut veritatem, inquit, probaret assumpti hominis, vere contristatus est, sed non passio ejus dominatur animo, verum propassio est. Unde ait: Coepit contristari. Aliud est enim contristari, aliud incipere contristari; quod est: Aliter contristatur quis per propassionem, aliter per passionem. Ideoque secundum hanc distinctionem aliquando dicitur Christus non vere timuisse, aliquando vere timuisse, quia verum timorem habuit et tristitiam, sed non secundum passionem, neque ex necessitate conditionis. Unde dictorum intelligentiam, dicmuisse vel tristatum esse, et incontinenti veram tristitiam habuisse. His verbis infirmos in se praesignans Dominus ait: Pater, s ait: Transeat a me calix iste. Non enim vere Dominus pati timebat tertia die resurrecturus cum averet Paulus dissolronandus, et tristis est Dominus coronaturus? Ecce hic videtur tristitiam et timorem a Christo removere. Continuo autem sub
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ẽ cõꝓmissio uiriꝙ mulieris
de ꝯtͣhendo matͥmonio. Non
ẽ aut̃ ibi consensꝰ de p̃senti:
et ẽ desponsatio habens ꝯsensũ
de presenti .i. pactionem ꝯuigalem
que sola facit coniugiũ. In illa gͦ
desponsatione uͥẽ pollicitatio con¬
trahendi matrimonii sponsi tm̃
tt sponse fiunt non conuges: et
talib sponsis licet sine cõmuni
consensu continentiã ꝓfitcri et
monasteritm elig̾e̾. In illa uero
desponsationis pͥma fide ueri cõ¬
inges appellant᷑. Scd̾m hanc dis¬
tinctionẽ desponsationis: de
sponsis uarie locunt᷑ doctores.

Expanded text:
bi est compromissio viri et mulieris de contrahendo matrimonio; non est autem ibi consensus de praesenti. Est et desponsatio habens consensum de praesenti, id est, pactionem conjugalem, quae sola facit conjugium. In illa ergo desponsatione, ubi est pollicitatio contrahendi matrimonium, sponsi tantum et sponsae fiunt, non conjuges, et talibus sponsis licet sine communi consensu continentiam profiteri, et monasterium eligere. In ea vero desponsationis prima fide veri conjuges appellantur. Secundum hanc distinctionem desponsationis, de sponsis varie loquuntur doctores.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ absconditus: recte ꝯstituunt᷑
ab his qui in eccłiis p̾̃sunt tem¬
pora penitentie. ut satisfaciat
etiã eccłie in qͣ pecc̃a ipsa remit.¬
tunt᷑. Extra eam quippe ñ remit¬
tuntur. Ipsa enĩ sp̃m sc̃m pig¬
nus accepit: sine quo ñ remit
penitentia ĩo non satis aꝑte p̃¬
figunt canones ꝓ unoqͦq cͥmi¬
ne. ut de singułis dicant qͣlit̃
gis in arbitͥo sac̾dotis intelligẽ.¬
tis rlinquendũ statuunt. qu̾ia
apud dm̃ non tã ualet m̃sura
tẽporis ꝗͣ doloris. nec abstinen¬
tia tm̃ ciboꝵ. qͣntũ mortificatio

Expanded text:
stituuntur ab his qui Ecclesiis praesunt tempora poenitentiae, ut satisfaciat etiam Ecclesiae, in qua peccata ipsa remittuntur; extra eam quippe non remittuntur. Ipsa enim Spiritum sanctum pignus accepit, sine quo non remitpoenitentia ideo non satis aperte prfigunt canones pro unoquoque crimine, ut de singulis dicant qualiter gis in arbitrio sacerdotis intelligentis relinquendum statuunt, quia apud Deum non tam valet mensura temporis quam doloris, nec abstinentia tantum ciborum quam mortificatio
Abbreviated transcription (Latin):
sane pot̾ dici in noĩe tͥnitatis. scił
in ea forma in qua baptizauert̃
postea gentes. que añ passionẽ pot̃
intelligi fuisse tradita. licet ñsit
scͥptum. Non gͦ tẽ illam formã xp̃c
priꝰ tradidit. cum ad euangłizan¬
dum gentib misit. s quã ante tra
cum ad gentes misit. Commodiꝰ gͦ
carnis sue uim regen̾atiuã ꝯtulit
aqͥs: ut qui pꝰea immergerentur
inuocato nomine tͥnitatis a peccĩs
elebratur aũ hoc sacram̃tũ
tm̃ in aqua. non in alio aliqͦ¬
liquore: ut xp̃c ait. Nisi qͥs renatꝰ¬
id fieri in aqͣ p̃cipit᷑. ut intelligat᷑
qd̃ sicut aqua corꝑis sordes ac ues¬
tes abluit. ita baptismꝰ maculas
aĩe sardesq uicioꝵ anuncdando
mat̾ia baptizandi inueniret᷑
apd̾ õs. Qd̃ aqͣ signauit que de la¬
tere xͥ manauit: sic̃ sanguis altiꝰ¬
sacram̃ti signũ fuit. Nongͥ in alio
liquore potest consecrari baptismꝰ.

Expanded text:
 potest: In nomine Trinitatis, scilicet, in ea forma in qua baptizaverunt postea gentes; quae ante passionem potest intelligi fuisse tradita, licet non sit scriptum. Non ergo tunc illam formam Christus prius tradidit, cum ad evangelizandum gentibus misit; sed quam ante tradteravit cum ad gentes misit. Commodius ergo carnis suae vim regenerativam contulit aquis, ut qui postea immergeretur, invocato nomine Trinitatis, a peccatiCelebratur autem hoc sacramentum tantum in aqua, non in alio liquore, ut ait Christus: Nisi quis renatid fieri in aqua praecipitur, ut intelligatur quod sicut aqua sordes corporis ac vestis abluit, ita Baptismus maculas animae, sordesque vitiorum emundando materia baptizandi inveniretur apud omnes; quod aqua signavit quae de latere Christi manavit, sicut sanguis altersacramenti signum fuit. Non ergo in alio liquore potest consecrari Baptism
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet ꝑsone duas naturas ha¬
bentis. et in duabus ꝑfecte natu
ris. anime scilicet et corporis.
tus est. nec est. nec aliquando fiet
alius xp̃e ex deitate et humanita
te. In deitate nanq et huinanita¬
te ds̃ ꝑfectus est idem. et homo ꝑfe¬
ctus. Totam gͥ hominis naturam
.i. animam et carnem. & horum ꝓ¬
prietates siue accidentia assump¬
sit ds̃. non carnem sine amina.
nec ammam sine carne ut hereti¬
ci uoluerunt: sed et carnem & a¬
sumpsit me: ut toti mͥ salutem
gratificet. Quod enim mnassump¬
tibile est: incurabile est. De uni¬
one uerbi & carnis mediante

Expanded text:
scilicet personae duas naturas hascilicet personae duas naturas habentis, et in duabus perfecte naturis, animae scilicet et corporis etus est, nec est, nec aliquando fiet alius. Sed Christus ex deitate et humanitate est, in deitateque et humanitate Deus factus est, idem et homo perfectus. Totam ergo hominis naturam, id est, animam et carnem, et horum proprietates sive accidentia assumpsit Deus, non carnem sine anima, nec animam sine ratione, ut haeretici voluerunt; sed et carnem, et asumpsit me, ut toti mihi salutem gratificaret. Quod enim inassumptibile est, incurabile est. De unione Verbi et carnis mediante
Abbreviated transcription (Latin):
mminatur significari contendin:
ubiciiq xp̃i humanitas memo¬
ratur. Art enim ioħs damascenꝰ.
Sciendum est quidem quod de¬
itatis et humanitatis nomen sub¬
stantiarum scilicet. naturarum
est representatiuum. Natura eiĩ
non sic accipitur in xp̃o: utt cum
dicitur una natura eẽ omnium
hominum. Quod eudenter idem
ioħs ostendit: differentem ratio¬
nem dicti assignans. cum huma¬
cum una dicitur natura omni¬
um hominum. Ait enim. Cum
unam hominum naturam dici¬
mus. sciendum est quod non con¬
siderantes ad anme et corporis
rationem hoc dicunus. Impossibi¬
le enum est unuis nature clicere do¬
mumi corpiis & auimam ad inui¬
cem comparata. Sed quia pluri¬
me ꝑsone hominum sunt. om̃s
autem eaudem suscipiunt ratio.¬
nem nature. om̃s enim ex anima
et corpore compositi sunt. & om̃s
natura anime participant. et
substantiam corporis possident:
communem speciem plurimarũ
et differentium ꝑsonarum unam
naturam dicimus. inruscuiusq

Expanded text:
minatur, significari contendunt minatur, significari contendunt ubicumque humanitas Christi memoratur. Ait enim Joannes Damasc.: Sciendum quidem est quod deitatis et humanitatis nomen substantiarum et naturarum est repraesentativum. Natura enim non sic accipitur in Christo, ut cum dicitur una natura esse omnium hominum; quod evidenter idem Joannes ostendit, differentem rationem dicti assignans, cum natucum una dicitur natura omnium hominum. Ait enim, cum unam hominum naturam dicimus, sciendum est quod non considerantes ad animae et corporis rationem hoc dicimus. Impossibile enim est unius naturae dicere Domini corpus et animam, ad invicem comparata. Sed quia plurimae personae hominum sunt, omnes autem eamdem suscipiunt rationem naturae omnes enim ex anima et corpore compositi sunt, et omnes naturam animae participant, et substantiam corporis possident, communem speciem plurimarum et differentium personarum, unam naturam dicimus, uniuscujusque
Abbreviated transcription (Latin):
cem fuisse ad filium factam: quã¬
ius pater ꝙ filius et sp̃s sc̃s sicut in se¬
parabiles sunt. ita & inseparabilit̃
oꝑentur. Hec et mea fides est. qm̃ ħ
est catholica fides: licet solum. car
incarnationem cum patre & sp̃u sc̃o
naturam accepit. et quid nomine
in homine tota humana nat᷑a
uicio corrupta erat: totã assump¬
sit. idest anmam et carnem. ut
totam curaret et scĩficaret. Quod
autem humai. ⁊ natuire. suie hu¬
manitatis uocabulo anima et
caro intelligi deheant: aꝑte docet
ieronimus in expositione catholi¬
camus duas ꝑfectas et integras ẽẽ
sub̾stantias. id est deitatis & huma¬
nitatis. que ex anua continetur
et corpore. Ecce aꝑte ostendit hu¬
manitatis nomine aminam & eor¬
pus intelligi. que duo assump¬
fisse dei filus intelligitur. ubi ho¬
minem siue humanitatem uel
humanam naturam accepisse le¬
gitur. Errant gͥ qui nomine huma¬
uitatis non substantiam sed ꝓpri¬
etatem quandam a qua homo no¬

Expanded text:
cem fuisse ad Filium factam; quamcem fuisse ad Filium factam; quamvis Pater et Filius et Spiritus sanctus, sicut inseparabiles sunt, ita inseparabiliter operentur. Haec et mea fides est, quando haec est catholica fides. CAPUT V. 8. incarnationem cum Patre et Spiritu sNATURAM ACCEPIT, ET QUID NOMINE uia in homine tota humana natura vitio corrupta erat, totam assumpsit, id est, animam et carnem, ut totam curaret et sanctificaret. Quod autem humanae naturae sive humanitatis vocabulo anima et caro intelligi debeant, aperte docet Hieronymus in Expositione catholicamus duas perfectas et integras esse substantias, id est, deitatis et humanitatis, quae ex anima continetur et corpore. Ecce aperte ostendit humanitatis nomine animam et corpus intelligi, quae duo assumpsisse Dei Filius intelligitur, ubi hominem sive humanitatem vel humanam naturam accepisse legitur. Errant ergo qui nomine humanitatis non substantiam, sed proprietatem quamdam a qua homo no
Abbreviated transcription (Latin):
Ad quod dieimus. quia nichil o¬
peratur filius sine patre et sp̃u scõ.
sed una est horum trium oꝑatio in¬
diuisa & indissimilis. et tamen filiꝰ
non pater uel sp̃s sc̃s carnem as¬
sumpsit. Ipsam tamen carnis as
nem. sed non soli filio scđm deitatẽ.
Trinitas enim nos sibi reconcilia¬
uit: ꝑ hoc quod solum uerbum
carnem ipsa trinitas fecit. Trim
tas gͥ carnis assumptionem fecit:
sed uerbo non patri uel sp̃uii sc̃ã.
Si enim pater et filius sibi. uel
dater filio. et filius patri carnis as¬
sintionem operatus eẽt. iam nõ
cadem cẽt oꝑatio ut̾riusq sed diui¬
la. Seo siut inseparabilis et incli¬
uisa est unitas substantie trium.
ut aͦit augustinus in libro de tri¬
nitate: ita et oꝑatio. Non tamen
es ndem trinitatem natam de uir¬
gine. crucifixam ei sepultam catho¬
lici tractatores l ocuerunt. sed tan¬
tum modo filium: nec candem
trinitatem in specie columbe des¬
cendisse suꝑ iħm. sed tantũ sp̃m
sc̃m: nec caudem dixisse de celo. tu

Expanded text:
Ad quod dicimus, quia nihil operatur Filius sine Patre et Spiritu sancto, sed una est horum trium operatio indivisa et indissimilis; et tamen Filius, non Pater vel Spiritus sanctus, carnem assumpsit. Ipsam tanem, sed non soli Filio secundum divinitatem. Trinitas enim nos sibi reconciliavit per hoc quod solum Verbum carnem ipsa Trinitas ergo carnis assumptionem fecit, sed Verbo, non Patri vel Spiritui sancto. Si enim Pater sibi, et Filius sibi, vel Pater Filio, et Filius Patri carnis assumptionem operatus esset, jam non eadem esset operatio utriusque, sed divisa. Sed sicut inseparabilis et indivisa est unitas substantiae trium, ut ait Aug., in lib. de Trinit., cap. 4, ita et operatio; non tamen eamdem Trinitatem natam de Virgine, crucifixam et sepultam catholici tractatores docuerunt, sed tantummodo Filium; nec eamdem Trinitatem in specie columbae descendisse super Jesum, sed tantum Spiritum sanctum, nec eamdem dixisse de coelo: Tu
Abbreviated transcription (Latin):
illa. uͥ singła peccata q̃ quisq
fecit ñ exprimunt᷑. Sane di¬
ci pot̾ qd omnia cͥminalia
semel saltẽ oportet in confes¬
tem tã confitere quoꝵ memo¬
riã non habes: ⁊ sic nicħ ce¬
ficit generalit̾ confiteri. nisi
liter fit confessio in eccłia ꝓ
ris quoꝵ noticiã ñ habemus.
uñ augꝰ. Ueritatẽ dicit deo
penitens: quando nicħ illi
de cominissis sccłib celat. nõ
qd ⁊ si uoluntate celauerit.
ds̃ ignoret: s u̾itatẽ sͥ ab eo
fitet᷑ u̾itatem deo cũ gen̾alit̃
dix̾it. Ds̃ qui nosti occulta cor¬
dis. ⁊ oꝑa mea ⁊ delicta ate non
sunt abscondita. quib ueniam
largiaris. Et hec est ueritas con¬
fitentis: quã diligit as̃. Unde.¬
Ecce enĩ ueritatẽ ddilexisti. Hic
insinuatur qd̃ gen̾alis ꝯfessio
etiã mortalia delet: quoꝵ i
telligentia non habet᷑. Nemo
confiteatur peccatũ qd̵ ñ fecit.
icut aũ penitens ñ debet¬

Expanded text:
illa, ubi singula peccata quae quisque fecit, non exprimuntur. Sane dici potest quod omnia criminalia semel saltem oportet in confestem ea confitere, quorum memoriam non habes, et sic nihil ceficit generaliter confiteri, nisi liter fit confessio in Ecclesia,ris quorum notitiam non habemus. Unde August.: Veritatem dicit Deo poenitens, quando nihil illi de commissis sceleribus scelat; non quod et si voluntate celaverit, Deus, ignoret, sed veritatem sibi r quis veritatem Deo, cum generaliter dicit: Deus, qui nosti occulta cordium, opera mea et delicta mea a te non sunt absondita, quibus veniam largiaris. Et haec est veritas confitentis, quam diligit DeEcce enim veritatem dilexisti, hic insinuatur quod generalis confessio etiam mortalia delet, quorum intelligentia non habetur. 6. Nemo confiteatur peccata quae non fecit. Sicut autem poenitens
Abbreviated transcription (Latin):
nu. ob.xͦ in aera: ⁊ sic sẽꝑ c̃ dño eri¬
mus. His u̾b̃ & u̾tas resurrectio¬
nis. et causa atq ordo resurgen¬
tium p̃clarissime insinuatur.¬
ausa enim De uoce tube.
resurrectionis mortuoꝵ
erit uox tube que in aduentu
iudiois ab omnib audietur. ⁊ cu¬
uis uirtute excitabunt᷑ mortui.
ec de monumentis resurgent. Uñ
ioħs euangłista ait. uenit hora.
in qua om̃s quiin monum̃tis st̃
audient uocẽ filii dei.⁊ ꝓcedent

Expanded text:
o in aera, et sic semper cum Domino erimus. His verbis et veritas resurrectionis et causa atque ordo resurgentium praeclarissime insinuatur. 2. De voce tubae.resurrectionis mortuorum erit vox tubae, quae in adventu judicis ab omnibus audietur; et cujus virtute excitabuntur mortui, et de monumentis resurgent. UndeJoan. evangelista ait, c. 5: Venit hora in qua omnes qui in monumentis sunt, audient vocem Filii Dei, e
Abbreviated transcription (Latin):
Tube noĩe aliud euidens ⁊ p̾cla¬
rum signũ intelligit᷑. qd uox
clamor appellatur. qr mortui au

Expanded text:
Tubae nomine aliquod evidens et praeclarum signum intelligitur. Quod vox clamor appellatur; quod signu
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionis & modo re¬
surgentiũ. necnon ⁊ de
iudicii ac miscdie qualitate bre¬
uit̾ disserendũ ẽ. Omnib q̃sti¬
onib que de hac re moueri asso¬
lent satisfac̾e non ualeo: resur¬
recturã tñ carnẽ omniũ qͥcunq
nati sunt atq nascent᷑ nullate

Expanded text:
surrectionis et modo resurgentium, necnon et de die judicii et misericordiae qualitate breviter disserendum est. Omnibus quaestionibus quae de hac re moveri solent satisfacere non valeo: resurrecturam tamen carnem omnium quicumque nati sunt atque nascentur, e
Abbreviated transcription (Latin):
ħuͦ in resurrectionẽ iudicu. Si
nͦ querit᷑ cuiꝰ uł quał erit uox illa:
loꝵ. uł uox erit alicuiꝰ uł pluri¬
erit manifesta .i. nouissima. qr
pꝰ eam nonerit alia. ħ tuba ut

Expanded text:
 in resurrectionem judicii. Si vero quaeritur cujus vel qualis erit vox illa, lorum. Vel vox erit alicujus, vel plurierit manifesta et novissima, quia post eam non erit alia. Haec tuba, ut
Abbreviated transcription (Latin):
iudex. sic̃ ñ cõmisit crrm̃ neqͥtie.
ita ñ careat mun̾e scĩt. Opotet ut
sciat cognoscere: qͥcqͥd debet uidi¬
cart. Iudiciaria cm̃ potestas hoc
postulat: ut qd debet iudicare
discernat. Diligens gͥ inuestigator
sapient̃ int̾roget a peccatore qd̾
forsitan ignoret: uł uerecundia
uelit ocultare. Cognito uͦ cͥmine.
uarpetates ciꝰ non dubitet iues¬
diximꝰ. Quib cognitis: assit beni¬
uolus. paratus crigere. ⁊ sccũ onus
portare: habeat culcedinẽ in af¬
fectione. discretionẽ in uarieta.¬
te. doceat ꝑseuerantiã. Caueat
ne corruat: ne iuste ꝑdat iudi¬
ciariã potcstatẽ. Etsi enĩ peniten¬
tia ci possit acqͥrere gr̃am: non

Expanded text:
judex, sicut non commisit crimen nequitiae, judex, sicut non commisit crimen nequitiae, ita non careat munere scientiae. Oportet ut sciat cognoscere quidquid debeat judicare. Judiciaria enim potestas hoc postulat, ut quod debet judicare discernat. Diligens ergo investigator sapienter interroget a peccatore quod forsitan ignorat, vel verecundia velit occultare. Cognito vero crimine, varietates ejus non dubitet invesdiximus; quibus cognitis, adsit benevolus paratus erigere et secum onus portare; habeat dulcedinem in affectione, discretionem in varietate, doceat perseverantiam, caveat ne corruat, ne juste perdat judiciariam potestatem. Etsi poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
funditur: S illud capitulum.
maledicã ⁊ cet̾a. qͥdã referunt
ad hereticos qͥ ab eccłia p̃cisi ft̃.
& ad excõmunicatos: quoꝵ be¬
nedictiones fuint maledicti¬
ones his qͥ eoꝵ secunt᷑ errores.
qui absq claue scientie ⁊ forma
bonc uite p̃sumunt ligare uł
exoluere: s nullus officio sacer
oporteat tẽ qui alioꝵ iudex con
ãn quẽ statuit᷑ oĩs langor: in
nullo eoꝵ sit iudicandus. que
in alio iudicare ẽ ꝓmptꝰ. Iudi¬
cans enĩ aliũ qui ẽ uilicandus:
ꝯdemnat seip̃m. Cognoscat gͥ
se: ⁊ purget inse qͦd alios uidit
sͥ offerre.Caueat ut a sc ꝓicc̾it:
quicqͥd in alio cãnosũ reꝑit.¬
cato ẽ primus in illã lapidem
pidandũ cognosceret: Nullus
enim erat sine peccõ. In qͥ intelli¬
gitur om̃s fuisse reos. Nã ueni¬
alia sẽꝑ remittebant᷑ ꝑ cerimo¬
nias Si qd̃ gͦ in eis peccm erat: cri¬
minale erat. In hocgͥ patentissi¬
mum ẽ crimen sacerdotũ ⁊ detes¬
& alios alligant. Caueat sp̃ualis

Expanded text:
funditur? Sed illud capitulum, Maledicam, etc., quidam referunt ad haereticos, qui ab Ecclesia praecisi sunt, et ad excommunicatos, quorum benedictiones fiunt maledictiones his qui eorum sequuntur errores. qui absque clave scientiae et forma bonae vitae praesumunt ligare vel solvere. Sed nullus officio sacoporteat esse qui aliorum judex consante quem statuitur omnis languor, in nullo eorum sit judicandus, quae in alio judicare est promptus. Judicans enim alium, qui est judicandus, condemnat seipsum. Cognoscat ergo se, et purget in se quod alios videt sibi offerre; caveat ut a se projecerit quicquid in alio damnosum reperit.cato est, primus in eam lapidem pidandum cognosceret? Nuenim erat sine peccato; in quo intelligitur omnes crimine fuisse reos, nam venialia remittebantur per caeremonias. Si quod ergo in eis peccatum erat, criminale erat. In hoc ergo patentissimum est crimen sacerdotum esse detesnt antequam alios alligant. Caveat spiritualis
Abbreviated transcription (Latin):
omins homo in quantum est
nomine amplius diligendus est.
et ampluis quisq dm̃ debet dili¬
gere quam seipsum. Item. Ampliꝰ
alius hõ diligendus ẽ quã corpͦ
nr̃m. quia ꝓpt̃ dm̃ omnia ista di¬
ligenda sunt: et potest nobiscũ
deo. Audisti aliqua de ordine ca¬
ritatis. uͥ amplius expressum est
nos amplius debere diligere dm̃
quam om̃s homines uel nosip¬
sos. et ampluis animum alius
hominis quam corpus nr̃m. In
enumeratione etiam quatuor
diligendoꝵ suꝑius posita: prinͤ
ponitur quod supra nos ẽ. Scdo
quod nos sumꝰ. Tercio qd̾ iuxta noᷤᷤ
est. Quarto quod infra nos ẽ. Uͥ
ordo diligendi insinuari uide¬
tur: ex ratione numerationis:
Non est autem aꝑtum utrũ ho¬
mines om̃s pariter debeamus¬
diligere: & tantum quantũ noˢ

Expanded text:
omnis homo in quantum est homini amplius diligendus est, et amplius quisque debet Deum diligere quam seipsum. Item amplius alius homo diligendus est, quam corpus nostrum, quia propter Deum omnia ista diligenda sunt, et potest nobiscum Deo. Audisti aliqua de ordine charitatis; ubi expressum est nos amplius debere diligere Deum quam omnes homines vel nos ipsos, et amplius animam alicujus hominis quam corpus nostrum? In enumeratione etiam quatuor diligendorum superius posita, prius ponitur quod supra nos est; secundo, quod nos sumus; tertio, quod juxta nos est; quarto, quod infra nos est; ubi ordo diligendi insinuari videtur ea ratione enumerationis. Non est autem apertum utrum omnes homines pariter dilige
Abbreviated transcription (Latin):
ic notandum est ꝓximũ
dici diuersis modis. scđm
conditionem pͥme natiuitatis.
sꝑe conuersionis. ꝓpinquitate
cognationis. ratione benefieu ex
nariam. et ordinauit in me ca¬
ritatem. Uideamus gͥ ordinem:
quid prius. quid post eẽ debeat.
Peccat enim qui prepostere agit.
Nam scire quid facias & nescire
ordinem faciendi: non ꝑfecte¬
ẽ cognitionis. Ordinis nanq ig¬
norantia: conturbat meritoꝵ
formam. Ordinem autem dili¬
dilectionem: ne auo diligat qd̵
non ẽ diligendum. aut ñ dili
gat quod diligendum ẽ. aut eq̃
diligat quod minus uel ampliꝰ
amplius quod eque diligendũ ẽ.
Omnis peccator in quantum
peccator ẽ non ẽ diligendus. et

Expanded text:
ic notandum est proximum dici diversis modis, scilicet conditione primae nativitatis, spe conversionis, propinquitate cognationis, ratione beneficii exnariam, et ordinavit in me charitatem. Videamus ergo ordinem, quid prius, quid posterius esse debeat; peccat enim qui praepostere agit. Nam scire quid facias, et nescire ordinem faciendi, non est perfectae cognitionis. Ordinis namque ignorantia conturbat meritorum formam. Ordinem autem dilidilectionem, ne aut diligat quod non est diligendum, aut gat quod diligendum est, aut amplius diligat quod minus diligendum amplius quod aeque diligendum est. Omnis peccator in quantum peccator est non est diligendus; et
Abbreviated transcription (Latin):
nde et suꝑ hoc sepe mouet᷑
questio: quã ꝑplexam faci¬
unt scõꝵ uerba uarie plata. Qui¬
dam enim tradere uidentur qd̃
pari affectu om̃s diligendi sunt:
s in affectu. i dest in exhibitio¬
ne obsequĩ distinctio obseruan¬
da sit. Unde augustinus. Om̃nes
cum omnib ꝓdẽe non possis: his
potissimum consulendum ẽ. qui
ꝑ locor et tempoꝵ uel quarũlibet.
rerum oportunitatib constructiꝰ
tͥ quasi quadam sorte uinguntur.
Pro sorte enim habendum ẽ. quo
quisq tͥ temporaliter colligatius
adheret. ex quo legis potius illi dã¬
dum eẽ. Idem suꝑ epłam ad gala¬
thas. Oꝑemur bonum ad omnes.
maxime autem ad domesticos fidei.
id est ad xp̃ianos. Omnib enĩ pari
dilectione uita et̃na optanda est.
et si non omnib eadem possunt ex¬
hiberi dilectionis officia que fr̃ib
maxime sunt exhibenda. quia ft̃
inuicem menbra. qui habent enn¬

Expanded text:
nde etiam super hoc saepe movetur quaestio, quam perplexam faciunt sanctorum verba varie prolata. Quidam enim tradere videntur quod pari affectu omnes diligendi sint; sed in effectu, id est, in exhibitione obsequii, distinctio observanda sit. Unde August., lib. 1 de cum omnibus prodesse non possis, his potissimum consulendum est, qui pro locorum et temporum vel quarumlibet rerum opportunitatibus, constrictius tibi, quasi quadam sorte junguntur. Pro sorte enim habendum est quo quisque tibi temporaliter colligatius adhaeret; ex quo eligis potius illi dandum esse. Item super Epistolam ad Gal.: Operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei, id est, ad christianos. Omnibus enim pari dilectione vita aeterna optanda est, etsi non omnibus eadem possunt exhiberi dilectionis officia; quae fratribus maxime sunt exhibenda, quia sunt sibi invicem membra, qui habent eum
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m. non amisit. Pendebat in
cruce: & omnia commouebat.
Sed unde emisit: Ex carne. Qͦ
ecedente uͦ anma mortua

Expanded text:
s, emisit; pendebat in cruce, et omnia commovebat. Sed unde emisit? Ex carne. Quo Recedente vero anima mortua
Abbreviated transcription (Latin):
dici debeat solet queri.
mentum uocauit ꝑuirium.
loħs etiam apocrisarius ouienta¬
lium sedium dix̃. Sermo patris
uare iuramentum in fractione
sc̃ãrum imaginum. S ꝑurium
quod falsum uirauit. non qr inde
reus sit quod non obseruat. s qr
urauit iniustum. ex quo reusẽ

Expanded text:
dici, solet quaeri. mentum vocavit perjurium. Joannes etiam apocripharius orientalium sedium dixit: Sermo Patris acramentum in fractione sanctaruquod falsum jurat, non quia inde reus sit quod non observat, sed quia juravit injustum, ex quo reus
Abbreviated transcription (Latin):
statu hominis aliquid accepis¬
se: qui om̃s uenit saluare. Sunt
enim quatuor status homim᷑.
primus ante peccatum. sccłs
post peccatum et ante gr̃am:
tererus sub gr̃a. quartus in gła.
De primo statu acceꝑit mimu¬
nitatem peccati. Unde augusti
ponens. qui de sursum uenit
suꝑ om̃s est. dicit xp̃m uenis¬
se de sursum. idest de altitudi¬
ne humane nature aute pec¬
catum: quia de illa altitudine
assumpsit uerbum dei huma¬
nam naturam. dum non as¬
sumpsit culpam euius assũp¬
sit penamͥ. S ed penam assump¬
sit de statu sccło: & alios defectꝰ
De tercio nͦ: gr̃e plenitudinem.
De quarto non posse peccare.q
dei ꝑfectam contemplationẽ.
habuit enim simul bona uie
quedam. & bona patrie. sicut.
& quedam mala uie. Si omnis

Expanded text:
statu hominis aliquid accepisse, qui omnes venit salvare. Sunt enim quatuor status hominis: primus ante peccatum; secundus post peccatum, et ante gratiam; tertius sub gratia; quartus in gloria. De primo statu accepit immunitatem peccati. Unde August. e exponens: Qui desursum venit, super omnes est, dicit Christum venisse desursum, id est, de altitudine humanae naturae ante peccatum, quia de illa altitudine sumpsit Verbum Dei humanam naturam, dum non assumpsit ipsam culpam cujus assumpsit poenam. Sed poenam assumpsit de statu secundo, et alios defectus. De tertio vero gratiae plenitudinem. De quarto non posse peccare, et Dei perfectam contemplationem. Habuit enim simul bona vitae quaedam, et bona patriae, sicut et quaedam mala vitae. DISTINCTIO
Abbreviated transcription (Latin):
suam nobis infunderet noui¬
tatem. Simplam accepit ille¬
uetustatem id est pene: ut nr̃a
duplam consumeret. id est pe¬

Expanded text:
suam nobis infunderet novitatem. Simplam ille accepit vetustatem, id est, poenae, ut nostram duplam consumeret, id est, poe
Abbreviated transcription (Latin):
itende his diligẽt pmissorũ.
quia tropo qͦdã utit᷑ ħͥ augͦ.
quo solent ressignificantes rerũ
sortiri uocabula qͣs significant.
hic enĩ uisibilis sp̃es panis uoca¬
tur noĩt carnis: & uisibił sp̃es
uini noĩe sanguinis. Inuisibił¬

Expanded text:
tende his diligenter quia tropo quodam utitur hic Aug., quo solent res significantes rerum sortiri vocabula quas significant. Hic enim visibilis species panis vocatur nomine carnis, et visibilis species vini nomine sanguinis; invisibi
Abbreviated transcription (Latin):
unde ait. Ego sum panis uiuus
qui de celo descendi. Et itẽ. Pa¬
nis quẽ ego dabo caro mea ẽ ꝓ
mundi uita. Ex his nanq duab
sententiis aꝑte dat᷑ intelligi. qr
panis iste ꝙ illt non duo s unꝰ
panis ⁊ una caro ꝓcultubio u¬
nũ efficit᷑ corpꝰ: ullud uere. illud
sane qd̃ sũptũ ẽ de ui.gine.
qd̃ resurrex̃ & in celũ ascendit.

Expanded text:
n. 6: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi; et iterum: Panis quem ego dabo, caro mea est, pro mundi vita. Ex his namque duabus sententiis aperte datur intelligi quia panis ille et iste, non duo, sed unus panis, una caro procul dubio unum efficitur corpus. Illud vere, illud sane quod sumptum est de Virgine, quod resurrexit, et in coelum ascendit.
Abbreviated transcription (Latin):
queris modũ quo id fieri possit:
breuit̃ respondeo. Misteriũ fidei
credi salubrit̃ pot̾: inuestigari
sanguis ex uini ꝯu̾sione eiꝰ uobtin¬
tati & potentie ascribat᷑ qui idem
qñ sit caro xͥ. ⁊ si fiat caro xͥ sic̃ farina facta
illud qd̾ erat panis uł uinũ post
ꝯsecrationẽ cẽ corpꝰ & sanguinẽ:
nec tñ sequit᷑. panis ẽ caroxͥ. uł ui

Expanded text:
quaeris modum quo id fieri possit, breviter respondeo: Mysterium fidei credi salubriter potest, investigari sanguis ex vini conversione, ejus voluntati et potentiae adscribatur, qui idem quando fit caro Christi, etsi fiat caro Christi: sicut farina facta illud quod erat panis vel vinum, post consecrationem esse corpus et sanguinem; non tamen sequitur: Panis est caro
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis & sanguinis. sic tñ ut ñ eis
gͦ fit de sub̾a panis & uini: Illi
dñt uł in p̃iacentẽ mat̾iã resol¬
ui: uł in nichilũ redigi. Aln uͦ
putauerunt ibi sub̃am panis
& uini remanere. ⁊ ibidẽ corpꝰ
ne dici illam sub̃am fieri istam.

Expanded text:
oris et sanguinis; sic tamen, ut non eis a panis et vini? Illi dicunt vel in praejacentem materiam resolvi, vel in nihilum redigi. Alii vero putaverunt ibi substantiam panis et vini remanere, et ibidem corpus ne dici illam substantiam fieri istam,
Abbreviated transcription (Latin):
unũ qͥdẽ ex inuisibilib atq uisi¬
bilib fieri: Iaẽ. Godẽ mom̃to & in
celũ rapit᷑ minist̾io angłoꝵ con
dotis in altari uidet᷑. Sic̃ diurni¬
tas uerbi totsi implet mundũ:
ita multis locis illud corpꝰ ꝯsecͣt᷑.
siue minꝰ quis inde ꝑcipiat: õs
eqͣlit̃ corpꝰ xͥ integerrime sumunt.
Post consecrationẽ gͥ ñ ẽ ibi sub̾a
panis uł uini: licet sp̃es rema¬
neant. Est enĩ ibi sp̃es panis ⁊ ui¬
ni sic̃ & sapor: un aliud uidet᷑.
aliud intelligit᷑. Quare sub alia

Expanded text:
d ex invisibilibus atque visibilibus fieri? Idem: Eodem momento et in coelum rapitur ministerio angelorum consdotis in altari videtur. Sicut divinitas Verbi totum implet mundum, ita multis locis illud corpus consecrasive minus quis inde percipiat, omnes aequaliter corpus Christi integerrime sumunt. Post consecrationem ergo non est ibi substantia panis vel vini, licet species remaneant. Est enim ibi species panis et vini, sicut et sapor. Unde aliud videtur, aliud intelligitur. 5. Quare sub alia
Abbreviated transcription (Latin):
& carnem honoramꝰ. N ec similit᷑
pendimꝰ has duas spẽs sic̃ añ ꝯsetͣ¬
tionẽ pendebamꝰ: cũ fidelit̃ fatea¬
mur ante ꝯsecrationẽ panẽ cẽ et
uinũ que nat᷑a formauit. pꝰ ꝯsecra¬
Panis ẽ in altari usitatꝰ añ u̾ba

Expanded text:
uinem, honoramus; nec similiter pendimus has duas species, sicut ante consecrationem pendebamus, cum fideliter fateamur ante consecrationem panem esse et vinum, quod natura formavit; post consecraPanis est in altari usitatus ante ver
Abbreviated transcription (Latin):
S huic sententie sic opponit᷑ ab
format᷑ de mat̾ia. de qͣ in ꝯcepti¬
one non fuit factũ. Quib hoc mͦ
respondi pot̾: qr non ea rõne dr̃¬
corpꝰ xͥ ꝯfici u̾bo celesti. qd̾ ip̃m cor¬
pus in ꝯceptu uirginis formatũ
pus & sanguis. ⁊ iõ sacerdotes di
caro. ⁊ suba uini fit sangͥs xͥ. nec

Expanded text:
 huic sententiae sic opponitur ab formatur de materia, de qua conceptione non fuit factum. Quibus hoc modo responderi potest: quia non ea ratione dconfici verbo coelesti, quod ipsum corpus in conceptu Virginis formatum pus et sanguis. Et ideo sacerdotes diccaro, et substantia vini fit sanguis C
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ xͥ ii altari cẽ. & in idpanẽ ꝯuti.
ec & his similia obiciunt illi
indiuino mist̾ĩd legẽ nature
sectantes: qͣ ꝑfidil subdita ꝯuinẽt
testimonia. ait eñĩ uitas. Accipite.

Expanded text:
 in altari et in id panem converti. Haec et his similia objiciunt illi, in divino mysterio legem naturae sectantes; quorum perfidiam subdita convincunt testimonia. Ait enim Veritas, Matth.
Abbreviated transcription (Latin):
uiro mixta femina gen̾are ꝯsue¬
uerat. Liq̃t gͥ qd̾ prẽt̃ nate ordi¬
nem uirgo generauit: & hoc qd̾
ꝯficimꝰ corpꝰ ex uirgine ẽ. Quid bͥ
queris nature ordinẽ in xͥ corꝑe.
cũ pret̃ naturã ipse sit partꝰ ex iur¬

Expanded text:
uiro mixta femina generare consueuit. Liquet igitur quod preter nature ordinem uirgo generauit, et hoc quod conficimus corpus ex uirgine est. Quid hic queris nature ordinem in Christi corpore, cum pret
Abbreviated transcription (Latin):
carnis uisibił. qr carne inuisibi
forma apparet. Ita & de sanguine
accipi debet. Quẽ sensum ꝯfirmat
augꝰ. aꝑiens qualit̃ p̃dicta intel¬
ligenda sint. qr obscure dixerat
ꝯsequent̃ dicens ita panẽ uocari

Expanded text:
carnis visibilis, quia carne invisibili, forma apparet. Ita et de sanguine accipi debet. Quem sensum confirmat Aug., aperiens qualiter praedicta intelligenda sint, quia obscure dixerat: consequenter dicens ita panem vocari
Abbreviated transcription (Latin):
Quiplus collegerat ñ habuit am¬
plius: nec qͥ minꝰ parauerat ha¬
buit minꝰ. Et licet sub utͣq specie
panis nͥin carnẽ. nec uimi nͥ in san¬
guiem. Nec debent diei duosa¬
cram̃ta s unũ: quia sub utraq
specie idẽ sumitur. Neq iterarisa¬
cram̃tũ: quia benedictio ñ repe¬
substantie in sacͥficiũ u̾itatis offer¬
ri debent: quia de aliis non pot̃
consecrari corpus. xp̃i uł sanguis.

Expanded text:
Qui plus collegerat, non habuit amplius; nec qui minus paraverat habuit minus. Et licet sub utraque specipanis nisi in carnem, nec vini nisi in sanguinem. Nec debent dici duo sacramenta, sed unum, quia sub utraque specie idem sumitur. Neque debet iterari sacramentum, quia benedictio non repesubstantiae in sacrificium veritatis offerri debent, quia de aliis non potest consecrari corpus Christi vel sanguis.