comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ner iii faciende causa hoc fecĩt. s
p̃cipiendi ¶Si gẽma ĩcludenda. aut ĩ¬
sculp̃edi dat᷑a sit. eaq fracta sit. si quidem
uitio natͣiͣe fcm̃ sit non erit ex locato
act̃. s imꝑitis facientis erit locati actõ.
hiuc sñie addendũ ẽ. n isi ꝑicłm quoq¬
atie id euenĩt. erit ex locato accõ ¶ Si
fullo uestim̃ta polienda acceꝑat. eaq ro
it ea abhac re cauẽ. ⁊ palliũ fullo ꝑnu¬
tauiͣt. ⁊ alii alt̾rus ded̾at. er locato actõ¬
ne tenebitur.⁊ si ignarus fectͣt ep̃¬
erciru ueniente migrau̾it ꝯductor dem̃

Expanded text:
riae faciendae causa hoc fecerit, sed praecipiendi. Si gemma includenda aut insculpenda data sit eaque fracta sit, si quidem uitio materiae factum sit, non erit ex locato actio, si imperitia facientis, erit. huic sententiae addendum est, nisi periculum quoqae id euenit, erit ex locato actio. Si fullo uestimenta polienda acceperit eaque mebuit ab hac re cauere. et si pallium fullo permutauerit et alii alterius dederit, ex locato actione tenebitur, etiamsi ignarus fecerit. Exercitu ueniente migrauit conductor, dein
Abbreviated transcription (Latin):
fũdũ locauĩt. ut.⁊̃ siquid u maioĩ acci¬
diss hoc ei pr̃aret᷑ pacto stãdũ ẽt ¶ Si
colomi p̃dioꝵ lege locatõnis. ut innoc̃e¬
tẽ igñe hãnt d̾ nuntiatũ sit. Si ꝗd̾ fortu¬
itus casus incẽdũ cã. intulit᷑. ñ puãdit᷑¬
ꝑucłm locatori. Si ũo culpa locatois qmͣ
set ab actus quẽ q̃tñs ꝯduxaͣt. ita rescͥp¬
egnse ꝓbarrpotes. iudicio locati casũ
rcedes ut indebitas recuꝑabis. ¶ celsĩs

Expanded text:
t etiam si quid vi maiori accidisset, hoc ei praestaretur, pacto standum esse. Si colonis praediorum lege locationis, ut innocentem ignem habeant, denuntiatum sit, si quidem fortuitus casus incendii causam intulerit, non praestum locatur: si uero culpa locatoris, quset abactus quem quis conduxerat, ita rescegisse probari potest iudicio locati, casum rcedes ut indebitas reciperabis". Celsus
Abbreviated transcription (Latin):
ciat uł fieri patiatut. ¶uiuinũ d̾
cãpania tnsportq̃dũ ꝯduriss. deinde
mota a quoda ꝯtrau̾sia signatũ suo et
alt̾ius sigillo in apothecã deposuisset.
ex locato tenet᷑. ut locatori possõnem
uni sinc ꝯtrou̾sia redeat. nisi culpa
ꝯductor careret ¶nt̃ ꝯductorẽ. ⁊ loca

Expanded text:
ciat vel fieri patiatur. Qui vinum de Campania transportandum conduxisset, deinde mota a quodam controversia signatum suo et alterius sigillo in apothecam deposuisset, ex locato tenetur, ut locatori possessionem vini sine controversia reddat, nisi culpa conductor careret. Inter conductorem et loca
Abbreviated transcription (Latin):
Iop̃ͤ Cum fundus locet̃
⁊ estimatũ inftrum̃tũ colonꝰ accipiat:
ꝓcut art id agi. ut instrm̃ emptũ hãt
colorus sicuti fic̾t cũ quid existimatũ¬
ue rogatõ. ita scã quoad is qui eam lõca

Expanded text:
inum Cum fundus locetur, et aestimatum instrumentum colonus accipiat, Proculus ait id agi, ut instrumentum emptum habeat colonus, sicuti fieret, cum quid aestimaturogatio ita facta, quoad is, qui eam locas
Abbreviated transcription (Latin):
uł fundũ locauĩt mͥ. isq sit eiuctus sitie
dolo .m. ⁊ culpa erus pop̃. ait nichominꝰ
eim tem̃ ex ꝯducto ei qui ꝯduxit. ut p̃
stetut ei frui. ꝙ ꝯduxit licẽ. plane si do¬
tõminꝰ patitur. ⁊ locator ꝑatus sit auã
habitatõnẽ non iuiꝰ ꝯmodã pĩare oꝗ¬

Expanded text:
 fundum locaverit mihi isque sit evictus sine dolo malo culpaque eius, Pomponius ait nihilo minus eum teneri ex conducto ei qui conduxit, ut ei praestetur frui quod conduxit licere. plane si dominus non patitur et locator paratus sit aliam habitationem non minus commodam prae
Abbreviated transcription (Latin):
solũedo moram fecit. usuras dũtayat p̃¬
stabit. non om̃e omĩo ꝙ. ũeditei mõa fł
facta ⁊ꝯsequi potuit. ueluti si negotiator
fuit. ⁊ p̃ti soluto ex mertib plus qm̃ et
usuris quẽre potuit. De ĩeruis erpo¬

Expanded text:
soluendo moram fecerit, usuras dumtaxat praestabit, non omne omnino, quod uenditor mora non facta consequi potuit, ueluti si negotiator fuit et pretio soluto ex mercibus plus quam ex usuris quaerere potuit. DE SERUIS EXPO
Abbreviated transcription (Latin):
abot Simercidẽ insule accessr¬
ram esse emptori dictu est. qnͣti ̃si¬
la locata ẽ. tm̃ emptori praretur Pa¬
ulus. uomo.si insulã torm unio no
publicũ trsit. ¶i babitatarib h. sbi¬
tato sege uendmionis recepta ẽ. om̃ib
in ea babitantih p̃t̃ dñta ircce rec

Expanded text:
anon Si mercedem insulae accessuram esse emptori dictum est, quanti insula locata est, tantum emptori praestetur. Paulus: immo si insulam totam uno nompublicum transit. Si habitatoribus habitatio lege venditionis recepta est, omnibus in ea habi
Abbreviated transcription (Latin):
orte inquit. si qͣilis om̃s istas sup̃scͥptas
ꝯuentõnes retipiet. qt̃eadinod̾ recipit᷑.
ut ueditoi nũmos accipiat. qm̃uis mer¬
x ad emptoiẽ non ꝑtineat. ueluti cum
futũm iactum retis a piscatore emimꝰ.
aut indagr̃e plagis possitis a ui natłe.¬

Expanded text:
is omnes istas supra scriptas conuentiones recipiet, quemadmodum recipitur, ut uenditor nummos accipiat, quamuis merx ad emptorem non pertineat, ueluti cum futurum iactum retis a piscatore emimus aut indaginem plagis positis a uenat
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾abatur. ut sũptus quos in unũ
ex his qũt erudierat fecerat. ei resti
riam. quȩ non lib̾auit. uł hrdem pa¬
am siũam putartis manumissionẽtõ
sũptibi uo qr s in erudiendũ hoĩem
eniptoi ficerit. uidaidũ ẽ. Nam ep¬
tiiudiciũ abcam quoq sprciẽ suffi¬
cere ex istimo ħon eñi p̃tiũ ꝯtinet
tm̃. set om̃e ꝙ int̃e est emptols ser¬
uũ nõ eũiei. plane si in tm̃ p̃tiũ
ponas agitatorẽ postea fcm̃ uł pan¬
thornũ enietũ ẽẽ ei qui minimo
uenit p̃tic ini qũõ uid̾tur iri magña
qũatitatẽ obligari ũeditorẽ.¬

Expanded text:
desiderabatur, ut sumptus, quos in unum ex his quem erudierat fecerat, ei restitriam quae non liberavit vel heredem paani sententiam putantis manumissione non sumptibus uero, quos in erudiendum hominem emptor fecit, uidendum est: nam empti iudicium ad eam quoque speciem sufficere existimo: non enim pretium continet tantum, sed omne quod interest emptoris seruum non euinci. plane si in tantum pretponas agitatorem postea factum uel pantomimum euictum esse eum, qui minimo ueniit pretio, iniquum uidetur in magnam quantitatem obligari uenditore
Abbreviated transcription (Latin):
op̃ QUintus mutiꝰ scb̾. dñs fun¬
dide p̃dio arbõres stantes nendid̾at : ꝓ
his reb pecuuniã accep̃. ⁊ cũ trad̾e nole¬
bat. emptor quebat quid se face̾ opor¬
tet. ⁊ uerebatur. ne arbores eiꝰ nõ uide¬
rent᷑ facte. pop̃. ait. arboꝵ q̃ in fũdo cõ¬
tinent᷑. nõ eẽ seꝑatũ corpꝰ a fundo. et
id̾o ut dñs suas specialit arbores uendi
ob̃eam rem exempto accõnĩe habebit¬
itaq si ꝯueniatur ob p̃tiũ er uediso rs¬

Expanded text:
 Quintus Mucius scribit: dominus fundi de praedio arbores stantes vendiderat et pro his rebus pecuniam accepit et tradere nolebat: emptor quaerebat, quid se facere oporteret, et verebatur, ne hae arbores eius non viderentur factae. Pomponius: arborum, quae in fundo continentur, non est separatum corpus a fundo et ideo ut dominus suas specialiter arbores vindicob eam rem ex empto actionem habebiti conveniatur ob pretium ex vendito, r
Abbreviated transcription (Latin):
causa ꝯditõnis sit factus. nam lic⁊ si iã
traditus furtũ mͥ fecisset. aut omĩo ꝯdito¬
ñe eo noĩe d̾ pecłio ñ ohrem. aut ea tenus
hrẽm. quatenus ex re furtiua autũ pec¬
uliũ furfset. tñ in ꝓposito. ⁊ recentõnem
me condicere. scd̾m que dicendũ ẽ. si nũ¬
mos quos ẜ uus iste michi surripuerai
tu ignorans furtiuos cẽ. qiͣ petuli ares
ademeris ⁊ cõsũpsũ. conditõ oo noĩe mͥ
adu̾sus te comꝑetet. qi res mea ad te sint
cã ꝑuenit ¶ Si sciens alienã rem nuch¬
utilit̃ me ex empto accłͣm putauit. in id

Expanded text:
causa condictionis sit factus. nam licet, si iam traditus furtum mihi fecisset, aut omnino condictionem eo nomine de peculio non haberem aut eatenus haberem, quatenus ex re furtiva auctum peculium fuisset, tamen in proposito et retentionem me condicere. secundum quae dicendum: si nummos, quos servus iste mihi subripuerat, tu ignorans furtivos esse quasi peculiares ademeris et consumpseris, condictio eo nomine mihi adversus te competet, quasi res mea ad te sine causa pervenerit. Si sciens alienam rem utiliter me e
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. si unã ꝓhibeatur lege̾ auẽditore
adũsus eñ p̾etentẽ p̃tiũ exceptiõe uti
potiͣt. si ea pecsũa de qua agitur. nõ ꝓ
ea re petitur que uenit. neq tradit᷑a
ẽ. cet̾m post traditõn̾e. siuc lectã uũa
calcare. siue mustũ eughert ꝓhibeat᷑.¬

Expanded text:
 uenditore, aduersus eum pe‹t›entem pretium exceptione uti poterit 'si ea pecunia, qua de agitur, non pro ea re petitur, quae uenit neque tradita est.' ceterum post traditionem siue lectam uuam calcare siue mustum euehere prohibeat
Abbreviated transcription (Latin):
am exstipulatu petat. ex uendito agere
põrꝰ. Si consecutus suiͣt qnͣtũ pene noĩe
supulatus eẽt. agñiẽ exsup̾ulatu doli. i
craepłio sumbutbit. si ex stpulatu peña
ꝯlecutus nat. ip̃o ite ex uendito agere

Expanded text:
am ex stipulatu petat, ex uendito agere potest: si consecutus fuerit, quantum poenae nomine stipulatus esset, agentem ex stipulatu doli mali exceptio summouebit: si ex stipulatu poenam consecutus fueris, ipso iure ex uendito agere
Abbreviated transcription (Latin):
bimus actõnem erempto ut diximꝰ in
suꝑioie casti ¶Siquis a pupillo siñ tu
noliceat habitare uł colono. ut ꝑfrisi
liceat ad certũ tp̃s magis eẽ seuerius
putabat exuẽdito eẽ accõnem. d̾niq
tubo ait. sl iste colonꝰ dãpnũ ded̾it ex
rem. ut ex locato cũ coiono exꝑiatur.
ut quieqtud fułt consecutꝰ emptoĩ red¬
dat. ¶ edib distractis uł legatis ea esfe
edium solemus dice. que quasi pars edi¬
um ił ꝓp̃t edes hñtur. ut puta putea
lp̃. Imes. ⁊ i abna salientes. fistule quo
Itemeanales. pistes añt qui sũt ĩ pisci¬
na. non sũt ediũ nec fundi.¬

Expanded text:
bimus actionem ex empto, ut diximus in superiore casu. Si quis a pupillo sine tutno liceat habitare, vel colono ut perfrui liceat ad certum tempus, magis esse Servius putabat ex vendito esse actionem: denique Tubero ait, si iste colonus damnum rem, ut ex locato cum colono experiatur, ut quidquid fuerit consecutus, emptori reddat. Aedibus distractis vel legatis ea esse aedium solemus dicere, quae quasi pars aedium vel propter aedes habentur, ut puta putealines et labra, salientes. fistulae quoitem canales: pisces autem qui sunt in piscina non sunt aedium nec fundi
Abbreviated transcription (Latin):
sint libos non esie. claudiꝰ duius mar¬
cꝰ ex legͣe dicta lib̾tatis rauendendo ꝙͣ¬
uis non manu̾inissos fore lib̃os. in sẽm¬
estrib ꝯstituit. licx in mortis tp̃s ep̃¬
toĩs distulit nẽditor lib̾tatẽ. dig̃ seu¬

Expanded text:
sint, liberos non esse. Claudius: divus Marcus ex lege dicta libertatis in vendendo quamvis non manumissos fore liberos in semenstribus constituit, licet in mortis tempus emptoris distulit venditor libertatem. LIBE
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ .f. imꝑatis ei ẜuo ño fuit.q. si hoc
excẽptũ non fu̾it. tñ pĩt ei Ruo nouã
si nõ uenisset. ueluti sicuĩꝑasti ut ad
ẽp̃torem iret qui ꝑegre ẽẽt. nam certe
acc d̾e fueo que ĩ n lossa eẽnt dictũ¬
bit emptoĩ ex om̃ib que uult dñ ĩte¬
gra det.si sola octogĩta sinit.q̃lscũq
emptorẽ seqñtur. nce ꝓñ integris qui¬
cqͣm ei uendicor pẽabit᷑.

Expanded text:
 si hoc exceptum fuerit? tamen potest ei seruo nouam si ‹non› uenisset: ueluti si ei imperasti, ut ad emptorem iret, qui peregre esset: nam certe accedere fundo, quae infossa ebit emptori ex omnibus quae vult, dum integra det: si sola octoginta sunt, qualiacumque emptorem sequentur nec pro non integris quicquam ei venditor praestabit.
Abbreviated transcription (Latin):
actio. U̾enditor eñi qĩ pignus põt retr
si pars sit p̃tii soluta. ⁊ res tradita pꝰra
euicta sit. utrũ eius rei noĩe ꝯsequetur.
p̃tiũ integrũ ex empto agens. an uo qd̾
sructus emꝑtor ceb̾e. nisi aliud ꝯuenit
ex plorandũ ẽ si locatus ager fui̾t pẽsi¬
ones utiq ei c̃edẽt qui locauãt. id̃ẽ ait¬
⁊ in p̃dus urbanis. nsi quid noĩatĩ cõ¬
uenisst ꝓponatur ss ⁊ siquid p̃tẽa rei

Expanded text:
itor enim quasi pignus retinere si pars sit pretii soluta et res tradita postea evicta sit, utrum eius rei consequetur pretium integrum ex empto agens an vero quod fructus emptori cedere, nisi aliud convenit, exploratum est. Si in locatis ager fuit, pensiones utique ei cedent qui locaverat: idem et in praediis urbanis, nisi si quid nominatim convenisse proponatur. S
Abbreviated transcription (Latin):
eandem rtm eit a ñ dño cum emptõ
uenditioq sine dolo .m. fieret traditaq
ẽ. siue ab eod̾ emͥmꝰ. Nue ab alio atq alio.
is er nob̾tuendus ẽ. qui pͥor ius eiꝰ app̃bñ¬
dit hoc ẽ cui pͥmũ post iriditasit. s si
alt̃ ex nob̃ a dño emisset. is om̃im tuen
quod emiss adhibitis iniquis pondib
accepisset ut in modõ fallẽt. uł ep̃tor
cirtũscͥptus sit auẽditore pond̾ib mi¬
noub põp̃. ait. posse dici uenditorẽ sbi
dari oportere qd plus ẽ peteͣ. ꝙ ht̃ ratio

Expanded text:
eandem rem emit a non domino, cum emptio uenditioque sine dolo malo fieret, traditaque est: siue ab eodem emimus siue ab alio atque alio, is ex nobis tuendus est, qui prior ius eius adprehendit, hoc est, cui primum tradita est. si alter ex nobis a domino emisset, is omnimodo tuquod emisset adhibitis iniquis ponderibus accepisset, ut in modo me falleret, uel emptor circumscriptus sit a uenditore ponderibus minoribus, Pomponius ait posse dici uenditorem sibi dare oportere quod plus est petere: quod habet ratio
Abbreviated transcription (Latin):
altõ .x. desint. ⁊ d̾ his ita ap̃ labeonem
rel aͥtũ ẽ .s. an exceptõ doli  t̃ edi¬
tori ꝓfutura sit. põt dubitari utiq sieri¬
guus modus silue desit ⁊ plus urnee
habeatut. qmͣ repmissũ est. au ñ faẽ
dolo qui iure ꝑpetuo utit᷑. Nec eñi id q
amplius in modo agr ĩuenit᷑. qmͣ ali¬
oqn dictũ ẽ. ad cõpendiũ uecid itons. s
ad emptoĩs ꝑtinet. ⁊ tc̃ tenetur uẽditei
ne ulla quẽla sit emptois in eod fũdo.
si plus mueniat᷑. ĩ uinea qmͣ in prato.
cũ uniu̾sus modus ꝯstet. si milis q̃ftio

Expanded text:
altero decem desint. et de his ita apud Labeonem relatum est. sed an exceptio doli mali uenditori profutura sit, potest dubitari, utique si exiguus modus siluae des‹i›t et plus in uineis habeat, quam repromissum est. an non facit dolo, qui iure perpetuo utitur? nec enim hic quod amplius in modo inuenitur, quam alioquin dictum est, ad compendium uenditoris, sed ad emptoris pertinet: et tunc tenetur uenditor, ne nulla querella sit emptoris in eodem fundo, si plus inueniat in uinea quam in prato, cum uniuersus modus constat. similis quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
tes ꝑsonas a se non fieri. quo minꝰ hab̾e
tur id pr̃are. ne alius eiũcat. ꝓrñ si euie¬
ta res ent. siue stipłatõ int̃posita ẽ. ex
supłatu ño tenebitur. siue ñ ẽ int̃poĩ¬
ta. erep̃co non tenebitur. sed iub.ł.x.¬

Expanded text:
personas non fieri, quo minus habere tur id praestare, ne alius euincat: proinde si euicta res erit, siue stipulatio interposita est, ex stipulatu non tenebitur, siue non est interposita, ex empto non tenebitur. sed Iu
Abbreviated transcription (Latin):
gatur. ¶ Si em̃ptor nacuam possessi¬
oñe tradi stipulatꝰ sit ⁊ ex stipulatu ag¬
at. fractus non uenient in eam actio¬
ue. qi ⁊ qui fundũ dari stipularetur. ua
tio ea stipłone ꝯtinet᷑. neq rursus plͦ
deb eẽ instipulatõne. si er eꝑ̃to suꝑ¬
ẽẽ ad fructuũ pr̃atõnẽ. ¶Snt. actũ.
uiam. aq̃ductũ. ꝑ tuũ fundũ emero.
uacue possõnis traditõ nulla ẽ. itaq

Expanded text:
gatur. Si emptor vacuam possessionem tradi stipulatus sit et ex stipulatu agat, frnem, quia et qui fundum dari stipularetur, uactio ea stipulatione continetur, neque rursus plus debet esse in stipulatione. sed ex empto superesse ad fructuum praestationem. Si iter actum uiam aquae ductum per tuum fundum emero, uacuae possessionis traditio nulla e
Abbreviated transcription (Latin):
teneri ⁊ ur gnͣalĩt dirim. si inpdato
more ũsatus sit in celanda ẜitute aeb̾e
quia ño uid̾tur ẽẽ celatus qui scit. neqi
certiorari debuit qui ñõ ignorauit.
⁊ nõ pł̃atur. exep̃to ẽ actõ ¶ Uaiua
possessio emptori tradita ñ intelligit᷑
si aliꝰ in ea legatoꝵ sid̾iue ꝯmissoꝵ ser¬

Expanded text:
teneri. et generaliter dixerim, si improbato more versatus sit in celanda servitute, debere quia non videtur esse celatus qui scit neque certiorari debuit qui non ignoravit. non praestatur, ex empto est actio. Vacua possessio emptori tradita non intellegitur, si alius in ea legatorum fideive commissorum ser
Abbreviated transcription (Latin):
ni locũ fauat ⁊ magis est ne ueneat. qr
alia heditas ẽ. lic ⁊ unũ eñi testm̃ sit. a¬
la tñ atq alia ħ ẽditas ẽ. plane si hoc
ftm̃sit. dicendũ erit etiã im prb̾is ħ̃ddi¬
delata impudis heditate uonieĩt hẽdi¬
tos. ¶ ꝑuenisse ad ũeditorẽ heditatis

Expanded text:
gis est, ne veniat, quia alia hereditas est: licet enim unum testamentum sit, alia tamen atque alia hereditas est. plane si hoc actum sit, dicendum erit etiam impuberis heredidelata impuberis hereditate venierit hereditas. Pervenisse ad venditorem hereditatis
Abbreviated transcription (Latin):
didit. ea lege ut si rome moratus eẽt.
manꝰ muicere licẽt. ep̃tor alii ealege
uẽdidit.⁊ ẜuus fugit a scd̾o ep̃cõe. ⁊
rome morat᷑. Quero. an sit manꝰ ĩ iec
dubitandũ. nichil contra legẽ fem̃ u
deri. ꝙr nec non dño auferre se põt.
nec qui infuga ẽ ibi mo̾ratur. qd̾ si
moratus sit. potior hñdꝰ est is ꝗ a̾ucto᷑
fuit legis. ⁊ postĩor magis ãmonẽdi
ep̃toĩs. ⁊ lib̾andi se eand̾ legẽ repẽtieit.
nec potit aliquomͦ auferte legẽ sui
uẽditoiͣs cuiꝰ ꝯditõ exstat. nam ⁊ si pe

Expanded text:
didit ea lege, ut, si Romae moratus esset, manus inicere liceret: emptor alii eadem lege uendidit: seruus fugit a secundo emptore et Romae moratur: quaero, an sit manus iniecdubitandum nihil contra legem factum videri, quia nec domino auferre se potest nec qui in fuga est ibi moratur. quod si moratus sit, potior habendus est qui auctor fuit legis, et posterior magis admonendi emptoris et liberandi se eandem legem repetierit nec poterit aliquo modo auferre legem sui venditoris cuius condicio exstitit: nam et si p
Abbreviated transcription (Latin):
eruendito ꝯsequatur ⁊ suptus qui facti
sũt in re distracta. Ut puta siquid inedi
pensũ est. añt traditõnem. dist stquid
in disciplinas in quas utsituule erat etiã
emꝑtorem uelle impendi. hoc amplius

Expanded text:
endo consequetur etiam sumptus, qui facti sunt in re distracta, ut puta si quid in aepensum est ante traditionem aut si quid in disciplinas, quas uerisimile erat etiam emptorem uelle impendi. hoc amplius
Abbreviated transcription (Latin):
sit emptio. tũc xm̃ sciemꝰ. cuius ꝑicu¬
lum sit. Ham pfecta ep̃cõne ꝑiculum
ad ep̃tõe respicit. ⁊ slibꝙ uen erit
ferĩt ꝯdicio. nulla ẽ ep̃tõ. sicuti nec
stipulatio ꝙsi erstit̾it. pcut ⁊ octa¬
uenus emꝑtoris eẽ ꝑiculũ amĩt. Id̾¬

Expanded text:
 sciemus, cuius periculum sit: nam perfecta emptione periculum ad emptorem respiciet. et si id quod uenierit fe‹ce›rit condicio, nulla est emptio, sicuti nec stipulatio: quod si exstiterit, Proculus et Octauenus emptoris esse periculum aiunt: id
Abbreviated transcription (Latin):
epytonei fistulis applũbata aut que te¬
ria ꝯtiñetur. qmuis non sit̃ affiꝑa edi¬
solet. uille eẽ sea quoq que ex edificio
editicii ¶ Pali qui uinee causa parati¬
tur fundi sunt.

Expanded text:
pitonia fistulis adplumbata aut quae terra continentur quamuis non sint adfixa aediso‹l›et, uillae esse. Ea, quae ex aedificio editur, fundi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
age̾ possit. accurus utilĩt siñ ẜuata le¬
ge in penã qm̃ asuĩ ꝓmisit inciderit.
hiuc ꝯseqñs erit. ut accenꝰ agẽ possit.
quatenꝰ alu pr̃are cõgitur. quicqd eñi
excedit. pͥena.^ ti ꝑsecutio ẽ .q. si ut ma¬

Expanded text:
e possit, acturus utiliter, si non seruata lege in poenam quam alii promisit inciderit. huic consequens erit, ut hactenus agere possit, quatenus alii praestare cogitur: quidquid enim excedit, poena, non rei persecutio est. qu
Abbreviated transcription (Latin):
dem.ꝯ Si uõditor ab ep̃tore cauerĩt
pena petatur. doli exceptõnẽ quidã pu¬
si ne manumittẽtur exceptũ ẽ. Nam¬
⁊ incredibile ẽ. d̾ manunuittentis actu.¬
ac nõ potiꝰ d̾ effectu bñficen cogitatũ¶ e¬
ter si non ꝓstituat᷑ exceptũ est. nulla
ratõ occurrit cur pena peti ⁊ ex igr ñ¬

Expanded text:
m. Si uenditor ab emptore cauerit, poena petatur, doli exceptionem quidsi ne manumitteretur exceptum est: nam incredibile est de actu manumittentis ac non potius de effectu beneficii cogitatum. ceterum si ne prostituatur exceptum est, nulla ratio occurrit, cur poena peti et exigi n
Abbreviated transcription (Latin):
eiat. ut nõ degustet. qͣr. si dies dgi¬
statõtus adiectus nõ erit. qr̃d ⁊usta¬
re emptoi potiͣt. ⁊  d degustau¬
erit. picłm acous ⁊ mucoris. ad uẽ¬
tp̃s ꝙ ita erit accipiendũ. si ad: egt
un p̃s ẽ. cettã si non sit adiectũ.
uidendũ ẽ. nẽ infinitã custodiã non

Expanded text:
emat, ut ne degustet. quare si dies degustationi adiectus non erit, quandoque degustare emptor poterit et quoad degustauerit periculum acoris et mucoris ad uentempus. quod ita erit accipiendum, si adiectum tempus est: ceterum si non sit ad‹ie›ctum, uidendum, ne infinitam custodiam non
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑ eoꝵ futura suit necc̃ia ꝙ si nons
sut cuaciata faciendũ ẽ ꝙ uetẽs
putauerũt. ꝑ cor bẽ uẽditorem m̃su¬
ram facere ⁊ effund̾e. uetẽs em̃ hoc
ppi m̃surã suaserũt. si qnͣta ũsura
esset non appareit uidelet ut appi¬

Expanded text:
futura sit necessaria: quod si non sint evacuata, faciendum, quod veteres putaverunt, per corbem venditorem mensuram facere et effundere: veteres enim hoc propter mensuram suaserunt, si, quanta mensura esset, non appareat, videlicet ut app
Abbreviated transcription (Latin):
actũ sit. Si non appareat. ño uidi eas la¬
pidieinas ẽẽ exceptas. Hemiñe eñi nec
uẽd̾e. nec erciꝑe quod nescit ⁊ lapidici¬
nas nullas eẽ. nisi que apparẽt ⁊ cedant᷑.
alit̃ int̃p̃tantib. totũ fundũ lapidici¬
surꝗs in lege dictũ erat. quebatur. an
castellũ ex quo fismlis aqua ducctur as¬
ced̾et. Redi. apparere id actũ eẽ ut id qͦ
acced̾et. licet scͥptã nõ ꝯtinet ¶ fũdũ
ad eo emsti cuiꝰ filu pͦea tutelim admi

Expanded text:
actum sit: si non appareat, non videri eas lapidicinas esse exceptas: neminem enim nec vendere nec excipere quod non sit, et lapidicinas nullas esse, nisi quae apparent et caedantur: aliter interpretantibus totum fundum lapidicisuras in lege dictum erat: quaerebatur, an castellum, ex quo fistulis aqua duceretur, accederet. respondi apparere id actum esse, ut id quoque accederet, licet scriptura non continetur. Fundum ab eo emisti, cuius filii postea tutelam adm
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Lbo scͥb. Si mͥbpbliothecar
ita uẽdid̾is si decuriones cãpani lacũ
petrem. non eẽ dubitatid̾. qr p̃scͥptis
uerbagi possit. ego etiã er uendito
agi posse puto quasi implcta ꝯditiõe
cum ꝑ emptorẽ stet. qͦminꝰ ĩpleat᷑¬
sñt. in mobũ non cõput̾at᷑. qi nult
sũr. sed uite gntiũ om̃ib uacãt. netꝰ
uie .p. aut loca religiesa. uł sacra. Ita¬
q ut ꝓsicimt uẽdi ori. cauerisolet
ut uie. iter. litora. ld̾ca.p. iii mrddum

Expanded text:
m Labeo scribit, si mihi bibliothecam ita vendideris, si decuriones Campani locum petrem, non esse dubitandum, quin praescriptis verbis agi possit. ego etiam ex vendito agi posse puto quasi impleta condicione, cum per emptorem stet, quo minus impleatsunt, in modum non computantur, quia nullius sunt, sed iure gentium omnibus uacant: nec uiae publicae aut loca religiosa uel sacra. itaque ut proficiant uenditori, caueri solet, ut uiae, item litora et loca publica in modum
Abbreviated transcription (Latin):
igitur ꝯuent quo ad piculã uimsu¬
stineat.⁊ eatenus sustiniedit. aut ñ
ꝯĩtuit. ⁊ usq ad degustationẽ stisti¬
uẽbit . s si non fũt dequstata. signa¬
ta tñ ab enptore ura uł dolia asꝑ¬

Expanded text:
igitur convenit, quoad periculum vini sustineat, et eatenus sustinebit, aut non convenit et usque ad degustationem sustinebit. sed si nondum sunt degustata, signata tamen ab emptore vasa vel dolia, conse
Abbreviated transcription (Latin):
erea causa ei cõpecit. tam adĩ. sus ip̃m
irũ qmͣ adussis int̾cessores huiꝰ debiti
ced̾e deb nisiam dactũ ẽ ¶ Nomĩs
tione fu̾it ꝯscutus n in tegrũ: p̾tori
restuue compeset᷑.¬

Expanded text:
ea causa ei competit tam adversus ipsum reum quam adversus intercessores huius debiti, cedere debet, nisi aliud actum est. Nominis tione fuerit consecutus, integrum emptori restituere compe
Abbreviated transcription (Latin):
enditor e ꝑtinuit. qnͣtũ ep̃tori p̃ari
bebeat. ita distingui opoitebit. ut si
ẽ quib̾ ali qua heditas. s ad ũẽo torem
ño ꝑtinet. ip̃a estimetur. si nulla ẽ d̾
qua actũ uideat᷑ p̃ciũ dũtirat. ⁊ siqͥd
in en rera nap̃esũ ẽ. ep̃tor auedito¬
it consequatur.

Expanded text:
enditorem pertinuit, quantum emptori praestare debuit, ita distingui oportebit, ut, si est quidem aliqua hereditas, sed ad venditorem non pertinet, ipsa aestimetur, si nulla est, de qua actum videatur, pretium dumtaxat et si quid in eam rem impensum est emptor a venditore conseq
Abbreviated transcription (Latin):
exegit. pleniut uideri ad eũ ꝑuenisse.
Sed ⁊ si rerũ uenditaꝵ aũt hroitatem
ueditã p̃tia fui̾t ꝯsecutus. palam est
ad eum p̃tia reꝵ ꝑuenisse ¶ Iludte¬
nẽdũẽ. cũ esfectu uideri ꝑuenisse nõ
pͥma ratõne. idcirco ꝙ legatoꝵ noĩe
quis p̃aitit. nõ uidctur ad eum ꝑue¬
nisse.si ⁊ si guid eris aliem ẽ. uttus al¬
tius oneris heditarii. ꝑuenisse ñto
donataꝵ p̃tia pĩari equitatis tatio ex¬

Expanded text:
exegit, plenius ad eum videri pervenisse. sed et si rerum venditarum ante hereditatem venditam pretia fuerit consecutus, palam est ad eum pretia rerum pervenisse. illud tenendum est cum effectu videri pervenisse, non prima ratione: idcirco quod legatorum nomine quis praestitit, non videtur ad eum pervenisse: sed et si quid aeris alieni est vel cuius alterius oneris hereditarii, pervenisse merito donatarum pretia praestari aequitatis ratio ex
Abbreviated transcription (Latin):
quesitũ eft. anuenditor lirditatis ob d¬
bitũ a silis sus qui in potestate sua eẽt
s. noue ciuscu hrditatem uendidissi
uãre debeat emptoi̾. ⁊ uisum ẽ. qͥi qͥd
dũtqrit d̾ peculo filu scruie. aut ĩ
suaro tem u̾sum inuenatur pĩare e¬
uin deb̾e. ¶ uolet queri. an ⁊ siquid

Expanded text:
esitum est, an venditor hereditatis ob debitum a filio suo qui in potestate eius esset servove ei, cuius hereditatem vendidisset, praestare debeat emptori. et visum est, quidquid dumtaxat de peculio filii servive aut in suam rem versum inveniatur, praestare eu
Abbreviated transcription (Latin):
ditas quas emptor signasset
lẽntur sua natura corrupta fũint. si ꝗ¬
deni d̾ bonitate eoꝵ affirmaiũt ũedi
sue non degustauit siue degustãos
male ꝓbauit de se queri debebit. plan¬
e sicura intelligẽt uenditor non dura¬
quo tolli debent. nec ãmonuit empto¬
tũ rogauit donec p̃tiũ soluẽt. nichil ꝑ
eum ẜ uũ acquirere potiͣt. qm̃ nõ uide¬
tur traditus is cuiꝰ possessio ꝑlocatõñe
retinetur auenditore. ꝑicłm aũt ẜui

Expanded text:
ditas, quas emptor signasset.ollerentur, sua natura corrupta fuerint, si quidem de bonitate eorum adfirmavit venditor, sive non degustavit sive degustando male probavit, de se queri debet. plane si, cum intellegeret venditor non duraquo tolli deberent, non atum ‹rog›auit, donec pretium solueret, nihil per eum seruum adquirere poterit, quoniam non uidetur traditus is, cuius possessio per locationem retinetur a uenditore. periculum
Abbreviated transcription (Latin):
Pop̃: Sisciens eiam ab eo cuiboris ĩ
i ntest s ũt sit ñs nt ort dissimilit̃ atq
si adebitre sutus ercoitorẽ frudãĩ eto¬
qu sint ratõis anctoitate a pupiilo einit.
uł falso tutõe auctoͣe qr̃e scit tutorẽ ñ¬

Expanded text:
 Si sciens emam ab eo cui bonis inpotestas non sit, dominus non ero: dissimiliter atque si a debitore sciens creditorequi sine tutoris auctoritate a pupillo emit, vel falso tutore auctore, quem scit tutorem n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑarent in conthñttũ pot̃estate ẽ. neq
eñi quis qm̃ cogitur uend̾e. si aut p̃ti¬
um aut m̃sura displiceat. p̃sertĩ si nicħ
ceͣ ꝯsuetudinẽ religionis siat.¬
ap̃. Pacta conuento que postea facta.
uidentur. que uͣo adicrũt. credimꝰ nonĩ¬
esse. ꝙ locũ ht̃ in his que ad miuicla st̃
emptionis. ueluti ne cau̾tõ duple pr̃et᷑.
aut cũ fideiussore cautõ duple pĩetur s
puo quid̾ casu agñte eraptore nõ ualz
pactũ. idẽ uires habebit. iure excẽptõ¬
nis agñte uẽditoie ¶In idem dici possit
au̾cto pꝰea uł diminuto p̃tio. ñ ĩmĩto
quesitũ ẽ. qm̃ emptõnis sub̾a ꝯstitit exͣ¬
nentib d̾ augñdo ia minuẽdo p̃tio.
rursum ꝯuetut. recessũ a priore ꝯtra¬
ctu.⁊ noua emptõ int̃cessisse iudetur.
¶pap. lege uendicõnis illa facto siquid saeͥͥ
aut religiosi aut publiei ẽ. ciꝰ nicħ uenit.
si res nõ inusu publido ses in patͥmo¬
no fisci eͣrit. uẽditõ eius ualebit. nec ꝓ¬

Expanded text:
arent, in contrahentium potestate esse: neque enim quisquam cogitur uendere, si aut pretium aut mensura displiceat, praesertim si nihil contra consuetudinem regionis fiat. Pacta conuenta, quae postea facta duidentur: quae uero adiciunt, credimus non inesse. quod locum habet in his, quae adminicula sunt emptionis, ueluti ne cautio duplae praestetur aut ut cum fideiussore cautio duplae praestetur. sed quo casu agente emptore non ualet pactum, idem uir‹e›s habebit iure exceptionis agente uenditore. an idem dici possit aucto postea uel deminuto pretio, non immerito quaesitum est, quoniam emptionis substantia tio rursum conuenit, recessum a priore contractu et noua emptio intercessisse uidetur. Papinianus: Lege uenditionis illa facta 'si quid sacri aut religiosi aut publici est, eius nihil uenit', si res non in usu publico, sed in patrimonio fisci erit, uenditio eius ualebit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
iceuot.¶ulier fundos gaio stio uẽdi
dit acceptis atre noĩe certis petums sta¬
tuta sũt tñ tp̃ia solutõnis relique pecu¬
nie. quib si non paruisset ẽp̃ior. paiꝰ ẽ.
ut arram ꝑd̾et. ⁊ in empte. uuille eẽnt. di¬
e statuto emptor tostat᷑ c̃le petuniã omẽ
reliqm̃ ꝑatum fuisse et solu̾e. ⁊ sacculũ
cũ pccunia signatoꝵ signis obsignauit.
desuisse aũ uẽditrice. pos̃ori aũ die no¬
mine fisci testato ꝯ ũctã emptorẽ. ue
ante mulieri petuniã ex soliet. qm fi¬
sco satisfacẽt. Quesitũ est an fundi non
sit̃ in ea causa ut auenditrice debeant¬

Expanded text:
dit et acceptis arrae nomine certis pecuniis statuta sunt tempora solutioni reliquae pecuniae: quibus si non paruisset emptor, pactus est, ut arram perderet et inemptae uillae essent. die statuto emptor testatus est se pecuniam omnem reliquam paratum fuisse exsoluere et sacculum cum pecunia signatorum signis obsignauit, defuisse autem uenditricem, poste riore autem die nomine fisci testato conuentum emptor‹e›m, ne ante mulieri pecuniam exsolueret quam fisco satisfaceret. quaesitum est, an fundi non sint in ea causa, ut a uenditrice
Abbreviated transcription (Latin):
except̃is acidis ⁊ mucidis ⁊ micn gr¬
pediat acida ⁊ muuda quoq acciper.
peut ait. qmͣuis id emptõis causa exr
getur. iniqũ eẽ non ꝑmitti ueditori
uel au ea uendere.

Expanded text:
exceptis acidis et mucidis et mihi expediat acida quoque accipere, Proculus ait, quamuis id emptoris causa excegeretur, iniquum esse non permitti uenditori uel alii ea uendere.
Abbreviated transcription (Latin):
uenditoi noiãt̃ excepit. ad ep̃toĩ ⁊ ti
tradita udetur.si claues ap̃ hõirea tͣ¬
dice sint. quo fco confesti empioi dññ
⁊ possessionem ac ipiscit᷑ ⁊ si non aꝑraͣt
horrea . ꝙ. si u̾etitoris mertes tio fuerĩt

Expanded text:
uenditor nominatim excepit, ad emptorem perttradita uidetur, si claues apud horrea traditae sint: quo facto confestim emptor dominium et possessionem adipiscitur, etsi non aperuerit h
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ Iorp̃e seuer̃. resc̾psit. sic̃ fruct᷑ ĩ dĩe
Ad dicte domꝰ cũ melior ꝯditõ fuit allata
ueditou restitm necesse ẽ. ita rursus q̃
pͥor ep̃tar medio tp̃i necessaio ꝓbainͣt
crogatad̾ noditu retineri. uł si ñ suffi¬
cũt. solui eq̃ñ ẽ. ⁊ credo sensisse pͥncip

Expanded text:
or Seuerus rescripsit: 'Sicut fructus in diem addictae domus, cum melior condicio fuerit allata, uenditori restitui necesse est, ita rursus quae prior emptor medio tempore necessario probauerit erogata, de reditu retineri uel, si non sufficiat, solui aequum est'. et credo sensisse princip
Abbreviated transcription (Latin):
ditor combustã ignoriemꝰ nerira.
sab. ⁊ cass̾. nichil uenisse. qmuis are¬
a maneat. pecuniãq solutã ꝯdici po¬
ssȩ auĩt. sed si pars domꝰ mau̾et. nera
tiꝰ an. in hac q̃one multũ int̾ests
qͣnͣta pars doͥmꝰ incendio ꝯsũpte pet.¬
maneat. ut si quid̾ amplib pars do¬
mꝰ exusta ẽ. non cõpellatur emptor

Expanded text:
ditor combustam ignoraremus. Nerua Sabinus Cassius nihil uenisse, quamuis area maneat, pecuniamque solutam condici posse aiunt. tius ait hac quaestione multum interesse, quanta pars domus incendio consumpta permaneat, ut, si quidem amplior domus pars exusta est, non compellatur emptor
Abbreviated transcription (Latin):
ita. dixãt. ut emptor in dieb .uix. ꝑxi¬
mis fundũ metiretur ⁊ d̾ modi ⁊cnu¬
tiaret. ⁊ si añt eand̾ diem nõ renũtias¬
set. ut uẽdi toĩs fides soluta ec̃t. emptor
intͣ diem m̃sure. in quo minorẽ mpodũ
minorẽ modũ agri qmͣ putauãt inue¬
qui a suo uedicore posset. R. interpẽ
dictam esset. ur emꝑtor dieb.ur. ꝓ¬

Expanded text:
emptor in diebus triginta proximis fundum metiretur et de modo renuntiaret, et si ante eam diem non renuntiasset, ut uenditoris fides soluta esset: emptor intra diem mensurae quo minorem modum minorem modum agri quam putauerat inuequi a suo uenditore posset. respondit indictum esset, ut emptor diebus
Abbreviated transcription (Latin):
irł simile aliquio paerscatur. ad cõplẽ¬
sa si nõ sint noĩatĩ in u̾editione ex cepta.
horreoꝵ uẽditõm cessisse uid̾i ¶ A qui
in locũ emꝑtoi̾s successit. isoem desẽsiõi¬
bi uti posse quib nẽditoa eiꝰ uti pdiuiss.
S. lenge posseisionis p̃septõne. si utriͣ¬
q posseissio impleat iꝑ̃a ꝯstitatõ b sta

Expanded text:
 simile aliquid paciscatur: ad complensa si non sint nominatim in venditione excepta, horreorum venditioni cessisse videri. Eum, qui in locum emptoris successit, isdem defensionibus uti posse, quibus venditor eius uti potuisset, sed et longae possessionis praescriptione, si utriusque possessio impleat tempora constitutionibus sta
Abbreviated transcription (Latin):
trones uenditorem non obligant. si
ita ir piptu res sit: ut ea empto ñõ
nara d̾ extã parte corꝑis potꝰ supula¬
tus uiderur qmͣ de eo in quo ip̃e sede¬
cipiebat. ¶ dolum .m. ass ahẽe pr̃are

Expanded text:
tiones venditorem non obligant, si ita in promptu res sit, ut eam emptor non nam de cetera parte corporis potius stipulatus videtur, quam de eo, in quo se ipse decipiebat. Dolum malum a se abesse praestare
Abbreviated transcription (Latin):
liber homo a seruo.
cũqi rei si scias alienatõnem in hbitã¬
eẽ. ut puta sacra aut religiosa loca. a¬
ut quoꝵ cõmertiũ non sit. ut publita
que non in pẽtuma ppłi. s inpubli¬
cusu kãntur. ut ẽ campus marcius.
Si sundus aunua bima tritua dis ue

Expanded text:
liber homo a seruo. cumque rei si scias alienationem esse: ut sacra et religiosa loca aut quorum commercium non sit, ut publica, quae non in pecunia populi, sed in publico usu habeantur, ut est campus Mar‹ti›us. Si fundus annua bima t
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tui addictu ẽ. ⁊ uenditoi alio fundo aͣp¬
plicito. eũ ip̃ra fundũ postĩori em ptoi ad¬
dixĩt ⁊ iosire dolo .m. fecit. por ep̃to¬
n obligatus nonerit. nam q̃inuis i tã¬
tũ que q̃ in diem addictũ erat. ss aliud
quoq cumco uenieĩt. tñ si ueditea
eñi solũ intuend̃ est. an pͥori ued̾ctõi fi¬
de bora facta sit adiectõ.
tor de p̃tio solutã eẽ sco̾m ep̃torẽ eitͣ
delegõ nemiutt stip łonis int̃peãtã agẽ¬

Expanded text:
um adiectum est et venditor alio fundo applicito eum ipsum fundi posteriori emptori addixit et id sine dolo malo fecit, priori emptori obligatus non erit: nam quamvis non id tantum, quod in diem addictum erat, sed aliud quoque cum eo venierit, tamen, si venditor enim solum intuendum est, an priori venditori bona fide facta sit adiectio. tori de pretio solutam contra secundum emptorem citra delegationem iure stipulationis interpositam age
Abbreviated transcription (Latin):
d̾it ꝯsensu socioꝵ p̃tiũ diuidi debet. ita
ut ei coileatir: indẽpñc eum futuͣm. q.
si iam dãpuũ passus est. hoc ei pr̃abitur.
Sed si p̃titm cõleatũ sit. si ne cautiõe ⁊ a¬
liquid p̃stitiͣt is qui u̾eoidit. ansi nõ om̃s

Expanded text:
derit consensu sociorum, pretium dividi debet ita, ut ei caveatur indemnem eum futurum. quod si iam damnum passus est, hoc ei praestabitur. sed si pretium communicatum sit sine cautione et aliquid praestiterit is qui vendidit, an, si n
Abbreviated transcription (Latin):
fusse.s. si nouatõnis causa id fecissẽt.
ꝓ sotio agi non poise. s tota res in stip¬
ulatõne tñsiata uidetur. s qm̃ non
ita cẽrit stipulati. ea ita dari fieri sp̃o¬
cerit. set si nonͥ fecisset. penã sufferret.
pendu pꝰea unꝰ erhis a patrono hes in¬
stitutus ẽ. abti legatũ datũ ẽ. uentrũ ho
mine tenctur .i. desidit atq negligñtie
culpa aũt non ad eractissitã osigentiã
dirigñda ẽ. Sufficit eñi talem diligñti

Expanded text:
fuisse, ut, si novationis causa id fecissent, pro socio agi non possit, sed tota res in stipulationem translata videretur. sed quoniam non ita essent stipulati "ea ita dari fieri sponceret et, si non fecisset, poenam sufferret pendii, postea unus ex his a patrono heres institutus est, alteri legatum datum est. neutrum hormine tenetur, id est desidiae atque neglegentiae. culpa autem non ad exactissimam diligentiam dirigend
Abbreviated transcription (Latin):
us qm solũet hede ea relicta decessit. que
postei cum marito derignda dote egit.¬
⁊ accepto lib̾ͥta ẽ. Quesitũ ẽ. ansi ꝓsocio
agẽt. dotis qͣntitatt̃ ꝑciꝑe deb̾et. set si f¬
orte ꝯuenisset int̃ socios. ut d̾cõ dos ꝯ
faturret᷑. dłxi pactũ nõ ẽẽ iniquũ. ut̃i¬
q: si ño d̾ alt̾ius tm̃ filia ꝯuenit. Namsi
cõe hoc pactũ fuit. nõ rñtẽẽ. ꝙ alt̃ solꝰ
er eꝗtate sic nob̃ int̃p̃tantib ꝙ si sãtica
societate diuortio matͥmoniũ solutũ
foret. cũ sua caina dotẽ retuꝑari .s. ut

Expanded text:
ius quam solveret herede ea relicta decessit: quae postea cum marito de exigenda dote egit, accepto liberata est. quaesitum est, an, si pro socio ageret, dotis quantitatem praecipere deberet, si forttitueretur. dixi pactum non esse iniquum, utique si non de alterius tantum filia convenit: nam si commune hoc pactum fuit, non interesse, quod alter solus ex aequitate sic nobis interpretantibus. quod si salva societate divortio matrimonium solutum for
Abbreviated transcription (Latin):
matĩa cuiꝰ priblica ac ꝑpettia estima¬
tis. difficultatib ꝑmitatõnũ. cqua¬
litate qnͣtitatis subueniret. eaq mate¬
na. forma publica ꝑcussa. usum dñi¬
um quoq non tam ex sub̾a p̃bet. qmͣ
ex qnnitate. nec ultra merr utrũq sed

Expanded text:
st, cuius publica ac perpetua aestimatio difficultatibus permutationum aequalitate quantitatis subueniret. eaque materia forma publica percussa usum dominiumque non tam ex substantia praebet quam ex quantitate nec ultra merx utrumque,
Abbreviated transcription (Latin):
suam partem acꝗst ¶ Sõtietas solu¬
itur ex ꝑsonis. ex reb ex uolũtate ex
actõne. i dõq siue hom̃ies. siue res. si¬
ue uoluntas. siue actõ ĩnterit. diftra¬
hi uidetur societas. Intereũt autem
ñs. cũ aut nulle relinqñt᷑. aut ꝯdi¬
tioñe mutauiͣnt naꝵ eñi eiꝰ rei que
iam nulla sit. qͥsqmͣ sõciꝰ ẽ. ncq eius¬
tate distrahit᷑ societas renũtiatõne.
⁊ unꝰ quisq eoꝵ sibi negotietur. sine
dubio uis societatis dissolut
lat̾ione ant iudicio mutata sit cã soci¬
etatis. ꝓcuł eñĩ ait. ħ ip̃o ꝙ ipdicium
id̾o dictatũ ẽ. ut societas diliat᷑. renũ¬

Expanded text:
suam partem adquisierit. Societas soluitur ex personis, ex rebus, ex uoluntate, ex actione. ideoque siue homines siue res siue uoluntas siue actio interierit, distrahi uidetur societas. intereunt autem euro, cum aut nullae relinquantur aut condicionem mutauerint, neque enim eius rei quae iam nulla sit quisquam socius est neque eiustate distrahitur societas renuet unusquisque eorum sibi negotietur, sine dubio ius societatis dissolvitlatione aut iudicio mutata sit causa societatis. Proculus enim ait hoc ipso quod iudicium ideo dictatum est, ut societas distrahatur, renu
Abbreviated transcription (Latin):
cietatis ꝯstitueret. Menua añt ꝯstituit.
ut tu ex triente socrits dẽs ego erbesse:
queris utrũ id iute societatis sit. an nicħo
minꝰ ex equis partib socũ simꝰ. ex istimo
aũt mel .us te quesiturũ fuisse. uirũ ex

Expanded text:
cietatis constitueret: Nerva constituit, ut tu ex triente socius esses, ego ex besse: quaeris, utrum ratum id iure societatis sit an nihilo minus ex aequis partibus socii simus. existimo autem melius te quaesiturum fuisse, utrum ex
Abbreviated transcription (Latin):
iti sit. nec addit᷑ ꝯ fiurina uł stillici¬
dia. pͥmũ erpectaĩ opgiter ħ actũ sit.
si non id appareat. tẽ it accipit᷑ ꝙ nen¬
accede fuchũ ẜuũ neq intelligitur
quis gx płib accessit. cũ d̾alio ep̃to d
alio uẽditor sen.itͣ. ncħ̾o minꝰ ual e sũ

Expanded text:
ita sint", nec additur, quae flumina vel stillicidia, primum spectari oportet, quid acti sit: si non id appareat, tunc id accipitur quod venaccedere Stichum servum neque intellegatur, quis ex pluribus accesserit, cum de alio emptor, de alio vendito
Abbreviated transcription (Latin):
que non in pecuma ppłi.s inpubli
qusu kãntitr. ut ẽ campus marcius.
Si sundus annua bima trima die ue-
nisset᷑ lege. ut si indiẽ statutũ pecuĩa
soluta non eẽt. fundus in emꝑtus foꝵ¬

Expanded text:
quae non in pecunia populi, sed in publico usu habeatur, ut est campus Martius. Si fundus annua bima trima die ea lege venisset, ut, si in diem statutum pecunia soluta non esset, fundus inemptus fo
Abbreviated transcription (Latin):
atio ftã sit. uelatisi cũ om̃iũ bonar
sociitatẽ minemus. dem̃ cũ obueru¬
fset. ⁊ uni b̃rditas ꝓp̃t ħ renũtiauit.
sotio. qd siqũit post renũtiatõñe. lcͣq¬
sĩt. non erit cõicandũ. qr nec dõlus ad¬
missus ẽ in eo. ¶ Item si socretatẽ inc¬
amus ad aliqͣta rem em̃dam. dem̃ solus
uoluis eam emie. id̾oq renũtiamĩs soci
mea. s si id̾o renuntuuis. qr emptio
tibi displicebat. non tenetis qͣmuis
ego emero. qr hic nulla fraus ẽ.cãq
sociis eo tp̃r quo int̃fuit socus non di
actõñe. Nm si emimꝰ mancipia inita so¬
cietate. deĩ renũties micħ eo tp̃i quo
uend̾e mancipia non expedit. hoc caũ.
quia detͣiorem cãm meam facis. tenĩ te
etati e x p̃edit. ħ ita accrpienda sunt.
bit portõnẽ. nisi renũtiatõ ex necessi¬
tate quodã ficta sit. ꝙ. si tꝑ̃s finitũ ẽ.
libex ẽ reced̾e. qr sine dolo .m. idfiat¬

Expanded text:
 omnium bonorum societatem inissemus, deinde cum obvenisset uni hereditas, propter hoc renuntiavit: socio. quod si quid post renuntiationem adquisierit, non erit communicandum, quia nec dolus admissus est in eo. Item si societatem ineamus ad aliquam rem emendam, deinde solus volueris eam emere ideoque renuntiaveris socimea: sed si ideo renuntiaueris, quia emptio tibi displicebat, non teneberis, quamuis ego emero, quia hic nulla fraus est: eaqusociis eo tempore, quo interfuit socii non diactione: nam si emimus mancipia inita societate, deinde renunties mihi eo tempore, quo vendere mancipia non expedit, hoc casu, quia deteriorem causam meam facis, teneri te etati expedit. haec ita accipienda sunt, bit portionem: nisi renuntiatio ex necessitate quadam facta sit. quod si tempus finitum est, liberum est recede
Abbreviated transcription (Latin):
oportẽ. Idẽq. ⁊ in patroni de fcnsorẽ
unturł itti aũt uł dño socu si iu̾ssu e¬
oꝵ societas contcta sit ñs ẽẽ ħ ane eper¬
ptõnem dandam. qr nec hẽdi socu cͥr¬
tiͣsq successorib ħ pr̃abitur. qi nec te

Expanded text:
oportere. idemque et in patroni defensore acniuntur. Patri autem vel domino socii, si iussu eorum societas contracta sit, non esse hanc exceptionem dandam, quia nec heredi socii ceterisque successoribus hoc praestabitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. si om̃s dissentiũt. Qͥd gͦ si unus re¬
nũtiet. cassius rescͥpsit cũ qui renũ¬
tiauit societati.i se quidẽ libare soci¬
os suos. se aũt abi nlis non libare Ꝙ
utiq obẜ uãdũ est. si dõlo.m. renũti

Expanded text:
 si omnes dissentiunt. quid ergo, si unus renuntiet? Cassius scripsit eum qui renuntiaverit societati a se quidem liberare socios suos, se autem ab illis non liberare. quod utique observandum est, si dolo malo renunti
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ tu hr̃es qd̾ ego desidarem. ĩuic̃e
hab̾em qd̾ tu acciꝑe uelles. electa est¬
matiͣa cuiꝰ publica ac ꝑpetua estima¬
tio. difficultatib ꝑmittatõnũ. cqua¬
litare qnͣtitatis subuenuret. eaq mate¬
na. sorma publica ꝑcussa. usum dñi

Expanded text:
ut, cum tu haberes quod ego desiderarem, inuicem haberem quod tu accipere uelles, electa materia est, cuius publica ac perpetua aestimatio difficultatibus permutationum aequalitate quantitatis subueniret. eaque materia forma publica percussa us
Abbreviated transcription (Latin):
sit. isuras quoq eum pr̃are debere
lab̾e at.s non quasi risutus .s. ꝙͥ soci¬
i int̃sit moram cum non adhibuifs¬
e Sco si aut usus ea pecuma non sit
aui moram non fecit. ceͣ eẽ. Itc post
mortẽ socu nuillã talem estimatio

Expanded text:
sit, usuras quoque eum praestare debere Labeo ait, sed non quasi usuras, sed quod socii intersit moram eum non adhibuisse: sed si aut usus ea pecunia non sit aut moram non fecerit, contra esse: item post mortem socii nullam talem aestimatio
Abbreviated transcription (Latin):
cona ut accepto equo meo quadrigam
igitut añ uerbitĩ ñe equus mortuus
sit. non putare se celsus ait. seciet᷑atĩ
mane nec ex p̃tio equaꝵ tuoꝵ partẽ
deberi. nec eñi m̃de quadrige si uen

Expanded text:
 ut accepto equo meo quadrigam igitur ante uenditionem equus meus mortuus sit, non putare se Celsus ait societatem manere nec ex pretio equorum tuorum partem deberi: non enim habendae qua drigae, sed uen
Abbreviated transcription (Latin):
¶por contrarũ quos. opud uetẽs tẽ¬
ialotur. ansociꝰ erũũ bonou. siquid
ob iniunaꝵ actõnẽ dampnatus p̃sti¬
aufidiꝰ refert .E Si sorui bonoꝵ uer̃t.
dei x inꝰ cũ adnid uĩ. non adesset daĩ¬
pnatus sit. noti debẽ eũ d̾cõi id ꝯs .qui.
si i : õ p̃sens iniuriã utits passus sit id
de commum iuãie noũ ẽ

Expanded text:
Per contrarium quoque apud veteres tractatur, an socius omnium bonorum, si quid ob iniuriarum actionem damnatus praestiAufidius refert, si socii bonorum fuerint, deinde unus, cum ad iudicium non adesset, damnatus sit, non debere eum de communi id consequi, si vero praesens iniuriam iudicis passus sit, de
Abbreviated transcription (Latin):
soꝵ ait. si fratres. partatũ indiuisas hẽ¬
ditates id̾o retinuerũt. ut emolum̃tum
ac dẽpnũ in his cõe fentirenit. qd̾ aliũde
quesierĩt in cõe non tediget᷑ ¶ Itm̃ ex fa¬
uerat. ut locis emptis pecunia uictois
monum̃ta ficrent.oꝑa ⁊ ꝑicia asianca
b diftractis pecunam uctor cũ certa
qui oꝑam in societatẽ ꝯtulit. erit ꝓsocio¬

Expanded text:
 ait: si fratres parentium indivisas hereditates ideo retinuerunt, ut emolumentum ac damnum in his commune sentirent, quod aliunde quaesierint in commune non redigetur. Item ex fauerat, ut locis emptis pecunia victoris monumenta fierent opera et peritia Asiani, quibus distractis pecuniam victor cum certa qui operam in societatem contulit: erit
Abbreviated transcription (Latin):
am pecuniã dedit. non sine causa dicet᷑.
si ꝯsiretut se socium funse
põt alienae. ⁊ si cotoꝵ bonoꝵ socu sũt.
facẽ possit qui erogat bõa sua. Id̾oq in
fraudẽ future accõnis. an ⁊ qui occasio¬
ne acquirẽdi ño utitur. s u̾ius ẽ de eo
sentire proꝯ sulẽ. qui erogat bõa sua. Id¬
q. et interdictis collig̾e possumꝰ. in qb
⁊ ꝯueniret. ut unꝰ reliqs nũdinas .i.
epłas pr̃aret. eosq a nͥegõ dinuttẽt. ⁊¬
si eas eis non soluit ⁊ ꝓ socio ⁊ ex uen

Expanded text:
am pecuniam dedit, non sine causa dicetur,si confitetur se socium fuissepotest alienare, etsi totorum bonorum socii sint. facere possitfraudem futurae actionis, an et qui occasione adquirendi non utitur. sed verius est de eo sentire proconsulem, qui erogat bona sua, idque ex interdictis colligere possumus, in quibus conveniret, ut unus reliquis nundinas id est epulas praestaret eosque a negotio dimitteret, si eas eis non solverit, et pro socio et ex ven