comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pectacula ut opince generalit̾ no¬
mimantur uoluptates. q si ꝑsemet¬
ipsas inguinant. s ꝑ ea q̃ illic geruntar.
bicta aut̃ spectacula eo qͦd hõĩbris ibi¬
publica prebeat᷑ inspectio. hec & ludicͣ
nuincupata. qͦd in ludis gerant᷑. aut in
stenis. ludorũ origosic̃ tradr lidios prasia
tionum suar spectacula qͥ religioni noĩt
isticuert̃. Iñ roman accersitos artifices
mucuatist̃. & iñ ludiales uocati st̃. uarto
int̃ dic̃ iudos aluso uocatus qͥdiuuenis
ꝑdies festes solebãt ludi exulcatione ppłm
dieb festis⁊ tt̃plis. ed religionib riputãti
nicb iam de causa uocabuli. dũ rei ca
liberalia uocabantur obbonoremli¬
beri patris. Ob boc despicienda ẽ ori¬
ginis macula ne bonum estimes qͦd
mitium amalo accepit. Ludus aut̃
aut gunnicus ẽ. aut circensis aut gla¬
diatoruis. aut secincus. de ludo ginco .xuii.

Expanded text:
pectacula, ut opinor, generaliter nominantur voluptates, quae non per semetipsa inquinant, sed per ea quae illic geruntur. Dicta autem spectacula, eo quod hominibus publica ibi praebeatur inspectio. Haec et ludicra nuncupata, quod in ludis gerantur, aut in scenis. 2. Ludorum origo sic traditur: Lydii ex Asia tionum suarum, spectacula quoque religionis nomine instituerunt. Inde Romani accersitos artifices mutuati sunt, et inde ludi a Lydis vocati sunt. Varro autem dicit ludos a lusu vocatos, quod juvenes per dies fesdie,.bus festis et templis et religionibus reputat. nihil iam de caussa uocabuli, cum! rei caLiberalia uocarenturberi patris. Ob hoc dispicienda est originis macula, ne bonum aestimes quod initium a malo accepit. Ludus autem aut gymnicus est, aut circensis, aut gladiatorius, aut scenicus. De ludo gymnico .
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd cdipet .i. celet coipus. pieulisq
suboucat. apotoy cleptu. Oppositus enĩ
stia destiione ab hastis os iactilis corpus
munit. Cliptꝰ aut̃ peditum ẽ. scutũ eqͥtũ.
scntum appellatum eoqͦd a se excutiat

Expanded text:
uod clepet, id est celet corpus, periculisque subducat, apo tu cleptin: oppositus enim sua defensione, ab hastis et iaculis corpus munit. Clypeus autem peditum est, scutum equitum. Scutum appellatum, eo quod a se excutiat
Abbreviated transcription (Latin):
sit ab om̃i parte ueluti incisũ ac rottundũ.
Ouid̃. Ioq ancille uocant qd ab om̃ipant.
Quaꝙ notis oculis anguiꝰ is oło ab est.
Patum scutum brtuissimum inmodẜ
lunc medic de quib memunt liber
regum. fecit iꝑxsalamon cucenta scu¬
ta de auro puro. et trecentes peltes ex au

Expanded text:
i parte veluti ancisum et rotundum. Ovidius: Idque ancile vocant, quod ab omni parte Quaque notes oculis, angulus omnis abest. 4. Pelta scutum brevissimum in modum lunae mediae. Cujus meminit liber Regum: Fecit rex Salomon ducenta scuta de auro puro, et trecentas peltas ex au
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd astris opposita fulgorem rapit atq¬
gerit Eleciria qͥsi electora. Inuentri¬
cutis enimgalluiatiis mucuit᷑. cristalli¬
na specie. magnitudine fabe. Hac in
certaminib iuictos acri magi uolt̃
sicridimus. Enidros ab aqͥ uocata.
gtumd at enim aqm. itaut clausam
in ea putes fontaneam scaturiginem.
Ominum ardentium gemiarum pͥn¬
cipatum carbincus ht̃. Garbunculus
aut̃ dictus. qͥͦd sidignitus ut carbo. cuiꝰ
fulgor uec nocti uincit᷑. Lucit enum ĩ
tenebris adõ ut flãmas ad ocułos iubret
Gña cius duodecim. s p̃stantiores qui

Expanded text:
quod astris opposita fulgorem rapit ac rquod astris opposita fulgorem rapit ac regerit. Electria, quasi alectoria: in ventriculis enim gallinaciis invenitur, crystallina specie, magnitudine fabae. Hac in certaminibus invictos fieri magi volunt, si credimus. Enhydros ab aqua vocata; exundat enim aquam, ita ut clausam in ea putes fontaneam scaturriginem.Omnium ardentium gemmarum principatum carbunculus habet. Carbunculus autem dictus quod sit ignitus ut carbo, cuius fulgor nec nocte vincitur; lucet enim in tenebris adeo ut flammas ad oculos vibret. Genera eius duo
Abbreviated transcription (Latin):
magnete. aut si admotus magnes comp̃¬
henderit rapiat atq auserat. sertur qͥ ꝗ ̃
electri similitudine uenena depreben¬
dert metus uanos expellere maleficiis
resistere artib. Gña eius sex. Galatia
amantine duritie. c̃e inigne posita ma
nert suũ frigus. Cerauniorum duo st̃
gña. unum qͦd germania mitit crista¬
llis simile splendore tr̃. ccrulco. ꝙ si sub
diuo poutum fucrit. fulgorem rapit
siderũ. Ceraumum alterum hispania
inlusitaniis littorib gignit. concolor ꝑi
ropo rubenti qualitas ut ignis. Hec
aduersus ium fulgutum opiculari
sut᷑. si credimus. Dicta aut̃ cerauina
qm̃ alibi si inueniunt᷑ quã in loco ful
inmari rubro nascit᷑. coloris eristal¬
lini. scxangulata. dicta ex argum̃to
yris. slam sub cecto ꝑcussa sole. sꝑcties
& colores artus celestis in ꝑximos pari¬
ides unitatus. dstrion er india ẽ. cri¬
stallo ꝓpinqͥ incuius centro stella fulgo¬
fulgore lune plene. Oũpsit aut̃ not̃

Expanded text:
magneti autem si admotus, magnes 277 compremagneti autem si admotus, magnes 277 comprehenderit, rapiat atque auferat. Fertur quoque in electri similitudine venena deprehendere, metus vanos expellere, maleficis resistere artibus. Genera ejus sex. 4. Chalazias amantinae durinere suum frigus. Cerauniorum duo genera sunt. Unum, quod Germania mittit, crystallini simile, splendet tamen caeruleo, et si sub divo positum fuerit, fulgorem rapit siderum. Ceraunium alterum Hispania in Lusitanis litoribus gignit, cui color e pyropo rubenti, et qualitas ut ignis. Haec adversus vim fulgurum opitulari fertur, si credimus. Dicta autem Ceraunia, quoniam alibi non inveniuntur quam in loco fulmin mari Rubro nascitur coloris crystallini, sexangulata, dicta ex argumento Iris. Nam sub tecto percussa sole species et colores arcus coelestis in proximos parietes emittit. 7. Astrios ex India est, crystallo pfulgore lunae plenae. Sumpsit autem nomen
Abbreviated transcription (Latin):
greti dederũt. Signitur aut̃. in asia
eypro. marint in septentriontm as¬
pibus. il nec estate sol feruentissimꝰu
ritia. reddit hanc spẽm. q̃ cristallus
dt᷑. Hic oppositis radiis solis adeo rap̃
flamnam. ut arriois fungis. uł foli
ignem p̃btat. usitseiꝰ õ aopocula des¬
tinatur. Hichil aut̃ aliud ꝙͣ frigidũ
pacip᷑. Adamas indicꝰ iapis patuus &
indecorus. ferengineum hñs colorem ꝙ
splendorem cristallinu. Nunꝙͣ aut̃
nit̾ ult᷑ magnitudinem nudei auełla¬
n reptus est. hic nulli cedit maccric.
nec strro ꝯuidem nec ign. iec unꝗͣ in¬
calescit. Uñ ⁊ nom̃ inctrpretatione gñ
indomita ins accepit. e ds̃i st minctꝰ.
strriq & ignis concemptor: hircino rum¬
pit̾e sanguine recenti⁊ calido sicq mace
ratus. multis ictibus serri ꝑfrangt. Cuiꝰ
fragmenta scipͥptores ꝓ geminis in õigniẽ¬
dis ꝑforandis q utuntur. Hic aut̃ dissi¬
det cum magnete lapide uitm̃. ut nix
positus ferrum ñ patiatur abstrachi a

Expanded text:
Graeci dederunt. Gignitur autem in Asia et Cypro, maxime in septentrionum Alpibus, ubi nec aestate sol ferventissimus ritia reddit hanc speciem quae crystallus dicitur. Hic oppositus radiis solis adeo rapit flammam, ut aridis fungis, vel foliis ignem praebeat. Usus ejus etiam ad pocula destinatur. Nihil autem aliud quam frigidum pati potest. 2. Adamas Indicus lapis parvus, et indecorus, ferrugineum habens colorem, et splendorem crystalli. Nunquam autem ultra magnitudinem nuclei avellani repertus. Hic nulli cedit materiae, ne ferro quidem, nec igni, nec unquam incalescit, unde et nomen interpretatione Graeca indomita vis accepit. Sed dum sit invictus ferri, ignisque contemptor, hircino rumpitur sanguine recenti et calido maceratus, sicque multis ictibus ferri perfringitur. Cujus fragmentis scalptores pro gemmis insigniendis perforandisque utuntur. 3. Hic autem dissidet cum magnete lapide in tantum, ut juxta positus ferrum non patiatur abstrahi,
Abbreviated transcription (Latin):
Oracontites excerebro draconis eruit᷑ q̃
nͥuiuenti abscisa fuerit. ñ in gẽmescit:
Uñ ⁊ eam magi dormmientib draconib
amputant. Audaces enim uiri explorat̃.
draconum specus spargũt ibi gramina
medicata. ad incitandum draconum
saporem. atq ita sompno sopitis capita
desecant. o gt̃mas detrabũt. sunt
aut̃ candore translucido. usu earum ori¬
entis reges p̃cipue glouant᷑. Crisoptasiꝰ
cchiopicꝰ c̃. quem lopidem lurcelat. ꝑto¬
dit obscunitas. Nocte emmigntus ẽ
croceus intus stellas contincus langui¬
das ⁊ sub nubilo rcintentes. frmicion

Expanded text:
Dracontites ex cerebro draconis eruitur, quae Dracontites ex cerebro draconis eruitur, quae nisi viventi abscisa fuerit, non ingemmescit; unde et eam magi dormientibus draconibus amputant. Audaces enim viri explorant draconum specus, et spargunt ibi gramina medicata ad incitandum draconum soporem, atque ita somno sopitis capita desecant, et gemmas detrahunt. Sunt autem candore translucido. Usu earum Orientis reges praecipue gloriantur. 8. Chrysoprasus Aethiopicus est, quem lapidem lux celat, prodit obscuritas. Nocte enim igneus ecroceus, intus stellas continens elanguidas, sub nubilo renitentes. 11. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
inlibia apud trogoditas. Antincites
uocatus. qͦd sit ⁊ ip̃e coloris ignei ut car¬
bunculus. s candida uena pittinctus
luti mortuns extinguit᷑. at contͣ aqͥs
ꝑfusus cxardescit. Saudasirꝰ nascicur
in undis loco tusd̃ nomĩs. Op̃es eiꝰ qͦd
ueluti uit᷑ lucidum ignem intus sul¬
gent auret̃ gutit. Constat int̾ om̃s
qntus numcrus stellarum accedit.
tanto & p̃cium accederi. Lignis ex
codẽ gñe ardentium ẽ. appellata a
lucernarum flagrantia. Gignitur
in multis locis. s ꝓbatissima ap̃d in¬
dos. Quidam eam remissiorem car¬
punculum cẽ dixerunt. Huius duꝑ¬
plex facies. unaqͥ pͣpura radiat. alctra
que cocci ruboet. Asole ex calefacta aut
digitoram attritu palcas. & caitatũ
fila ad se rape dr̃. Sculturis resistit
ac si qͥndo sculcae dum signa in pͥmit
q̃si quodam aniali morsu parcem q¬
nasomonas imbre ut ferunt diumno
inuenitur qd reꝑtussum lune plene.
dina dicta abalabanda asye regiõt
cuius coloi ad cartidonium uadit

Expanded text:
in Libya apud Trogodytas. Anthracitis vocatus quod sit et ipse coloris ignei ut carbunculus, sed candida vena praecinctus; intermortuus extinguitur, at contra aquis perfusus exardescit. Sandasirus nascitur in Indis, loco eiusdem nominis. Species eius quod veluti in tralucido igne intus fulgent aureae guttae. Constat inter omnes, quantus numerus stellarum accedit, tanto et pretium accedere. Lychnis ex eodem genere ardentium est, appellata a lucernarum flagrantia: gignitur in multis locis, sed probatissima apud Indos. Quidam eam remissiorem carbunculum esse dixerunt. Huius duplex facies; una quae purpura radiat, alia quae cocci rubore. A sole excalefacta aut digitorum adtritu paleas et chartarum fila ad se rapere dicitur; sculpturis resistit, ac si quando sculpta est, dum signa inprimit, quasi quodam animali morsu partem cNasamonas imbre, ut ferunt, divino. Invenitur ad repercussum lunae plenae. dina dicta ab Alabanda Asiae regione, cujus color ad carchedoniam vadit,
Abbreviated transcription (Latin):
a grecis inuenta est: agorgia. aris¬
totile. ermagora. & translata inlatinum
atullio uidelicet. & quintilliano. & taci¬
S ita copiose ita uarie: ut eam lectori
aminirari inꝓitu sit. ꝯprehendere im¬
possibile. Nam mẽbranis retentis qͦsi ad¬
herescit memorie. series dictionis. ac mex
repositis recordatio om̃is elabit᷑. Huiꝰ disci¬
plene ꝑfecta cognitio: oratorem facit. De
noĩe oratoris ⁊ partibꝰ retborice .iii.¬
rator est aucẽ uir bonꝰ. dicendi ꝑi¬
tus. Uir bonꝰ consistit natura.
morib. uica. artib. Dicendi ꝑitꝰ consistit
artificiosa eloquentia. que constat partibꝰ
qͥnq. Inuentiõe. dispositione. elocutiõe.
memoria ꝓnuntiatione. & fine officii.
qd̃ est aliquid ꝑsuadere. Inuentio rerum

Expanded text:
aecis inventa est, a Gorgia, Aristotele, Hermagora, et translata in Latinum a Tullio videlicet et Quintiliano etd ita copiose, ita varie, ut eam lectori admirari in promptu sit, conprehendere inpossibile. Nam membranis retentis quasi adhaerescit memoriae series dictionis, ac mox repositis recordatio omnis elabitur. Huius disciplinae perfecta cognitio oratorem facit. De nomine oratoris et partibus Rhetoricae . Orator est igitur vir bonus, dicendi peritus. Vir bonus consistit natura, moribus, artibus. Dicendi peritus consistit artificiosa eloquentia, quae constat partibus quinque: inventione, dispositione, elocutione, memoria, pronuntiatione, et fine officii, quod est aliquid persuadere. Ipsa autem
Abbreviated transcription (Latin):
crat. Noc etum ab asyriis̃ eepit. cipunt
aut̃ uideti qͥo ab raham interrã chamam
tinos alio nõie sertula drͦ. qͦd his sexcuntu
compleat᷑ hunc⁊ ut diximꝰ uulgus autĩ
solidum uocant. Cuiꝰ c̾ciam ꝑtem so dixt¬
ĩt tremissem. eo qͥo solidum faciat peris
posita stat̾em integrum reddit. otater
qut̃ medictas untie appendtus aurcostͥs
Uñ uocatus ffer qͦd tribꝰ solidis stit. Hec et
semiantia ẽ ꝙ scirs ht̃ ancia. ħ ⁊ semissi qr

Expanded text:
yriis coepit. Dicunt enim Judaei quod Abraham in terram Chanaan tinos alio nomine Sextula dicitur, quod iis sex uncia compleatur. Hunc, ut diximus, vulgus aureum solidum vocat, cujus tertiam partem ideo dixerunt tremissem, eo quod solidum faciat ter miposita staterem integrum reddit: stater autem medietas uncie est, appendens aureos tres, unde et vocatus stater, quod tribus solidis stet. Hic et se
Abbreviated transcription (Latin):
inter se differunt. Nam stella est que
tem stelle grandes. ut orion. lucifer. bootes.
Sed hec nomina scriptores confundunt. et
astra ꝑ stellis. et stellas ꝓ sidcribis ponenteᷤ.
et eum celo fixe ꝑpetuo motu feruiͣ.
gos certa tamen diffinitione conficiunt.¬
quod ꝑ diuersos orbes celestium pla
te citius ad occasum pueniunt. alie parq
oriuntur ꝙ non simul occidunt: omnes
autem suo tempore ad cursum ꝓpriũ

Expanded text:
inter se differunt. Nam stella est quaesunt stellae grandes, ut Orion, Bootes. Sed haec nomina scriptores confundunt, et astra pro stellis, et stellas pro sideribus ponunt. et cum caelo fixae perpetuo motu ferunturgos certa tamen definitione conficiunt. diversos orbes caelestium plantae citius ad occasum perveniunt: aliae pariter oriuntur et non simul occidunt: omnes autem suo tempore ad cursum pr
Abbreviated transcription (Latin):
gentib ideo prior ẽ. littarum ꝓ co qͦd
ipsa prior nascentib uocem aꝑiat. No¬
mina aucẽ licta̾rtun gentes ex sono ꝓpͥe
lingue delerunt. notatis oris sonis atq
discretis. Nam postquã eas ammadũte¬
runt: & nõia illis & figuras imposuer̃t.
figuras autẽ partun explacito. partun
ex souo litt̾arum formauerũt. ut puta .i.
& o: quarũ um sicut exilis sonus. ita ten¬
uis uirgła alt̾itis pinginis sonꝰ sicait n⁊ ple¬
na figura. Potestatẽ autẽ nacura dedit.
uoluitas ordinẽ ꝙ apicem. Inter figuras
uitarum ⁊ apices: ueteres distuixer̃t. api¬
cem dictum ꝓpt̾ qd̾ longe sit a pedibꝰ. & ĩ
cacumine lictere apponatur. Est enm
liuea iacens suꝑ licteram equaliter ducta.¬
N. figum aucẽ est: qua tota lict̾a scribi

Expanded text:
gentibus ideo prior est litterarum, pro eo quod ipsa prior nascentibus vocem aperiat. Nomina autem litterarum gentes ex sono propriae linguae dederunt notatis oris sonis atque discretis. Nam postquam eas animadverterunt, et nomina illis et figuras inposuerunt: figuras autem partim ex placito, partim ex sono litterarum formaverunt: ut puta I et O, quarum uni sicut exilis sonus, ita tenuis virgula, alterius pinguis sonus, sicut et plena figura. Potestatem autem natura dedit, voluntas ordinem et apicem. Inter figuras litterarum et apicem veteres dixerunt, apicem dictum propter quod longe sit a pedibus, et in cacumine litterae adponatur. Est enim linea iacens super litteram aequaliter ducta. Figura autem, qua tota littera scribi
Abbreviated transcription (Latin):
latiuos liquescunt. l. &.r: ut flatꝰ fragor.
Relique .m. & N. apud grocos liquescũt:
ut uinestens. Decem et septem litteris lati¬
tine nominant᷑: illa ratione scił ut quod
abe. uocali incipiant. et inmucũ sonũ
desinant. ut sunt consonantes: ut
qd̾ a suo sotio incipiant & inuocalem: e.
desmant. ut sunt mute.H. autẽ lict̾a ꝓ¬
sola aspiratione a diecta postea ẽ: undẽ &
aplerisq aspiritio. putatar ẽẽ. ñ lict̾a.
Que pinde afpirationis noca dđr: qͥa no¬
oem eleuat. Aspiratio enim est: somis tibe¬
liter flexꝰ. R. licterã salustins ladi magist̃
postea latiis ad ieçit. ut in sono discrimen
udicat᷑. ꝑ .c. enim: uniu̾sa expͥmimꝰ. Q
lita̾m nec greci resonant nͨ hebrei. E xocp
tis enim latiis. hanc nulla alia lingna
est uocata: qr ꝑ .e. cuncta uet̾es seripsert̃.¬
.X. lict̾a usq ad augusti tempꝰ. non dum
apud latinos erat. s ꝓea .c. & s. scribe¬

Expanded text:
Latinos liquescunt l et r ut flatus, fragor. Latinos liquescunt l et r ut flatus, fragor. Relique m et n apud Grecos liquescunt, it. Decem et septem literis latitime nominantur illa ratione, scilicet vel quod ab e vocali incipiant et in mutum sonum desinant, ut sunt semivocales. Vel quod a suo sono incipiant et in vocalem e desinant, ut sunt mute. H, autem litera sola aspiratione posita est, unde a plerisque aspiratio putatur esse, non littera; quae proinde aspirationis nota dicitur, quia uocem eleuat. Aspiratio enim est sonus ubealiter flexus. K litteram Salvius ludimagister primus Latinis adiecit, ut in sono discrimen iudicatur: per C enim universa exprimimus. Q litteram nec Graeci resonant, nec Hebraei. Exctis enim Latinis hanc nullam alia lingua est uocata, quoniam per c cuncta ueteres scripserX, litera usque ad Augusti tempus nondum apud Latinos erat, sed pro ea c et s scribe
Abbreviated transcription (Latin):
sonant. ut ianꝰ. uanus. Sole enimalit
sonant: aliter iuncte.I. uero ꝓpt̾a intep¬
dum duplex dr: quia quotiencũq ĩme¬
tro inter duas uoNcales inueuit᷑. ꝓduatꝰ
consonantib habetar: ut troia. Gemi¬
uatar eñi somis eiꝰ. U. quoq littera ꝓin¬
de interdũ nichil est: qr alicubi nec uo¬
calis nec consonans est: ut quis. Uocalis
enuim non est: qr . i. sequitur. Consona¬
ns nou est: quia. q. p̾cedit. Id̃oq qͣndo
nec nocalis nec consonans ẽ: sine dubio
nichil est. Eacdem & digãmon a grecis
uocatur. qñ sibimet aluisq .o.i.e. uocali¬
tuplex est iustar .f. lutere quȩ duplicẽ
gãniam ħt: ad cuiꝰ similitudinẽ coniũc¬
tas uocales digãmon appellari grãmati¬
ci uoluerunt: ut uocũ uirgo. Inter se¬
mniuocales autẽ quedã liquide dicunt᷑.¬
ꝓpt̃a quia interdũ inuna sillaba post¬
posite aliis ꝯsonantib deficiunt: et a
metro excluduntur. Ex quibꝰ due apud

Expanded text:
sonant, ut 'Ianus', 'vanus'. Solae enim aliter sonant, ut 'Ianus', 'vanus'. Solae enim aliter sonant, aliter iunctae. I vero propterea interdum duplex dicitur, quia quotienscumque inter duas vocales invenitur, pro duabus consonantibus habetur, ut 'Troia'. Geminatur enim ibi sonus eius. V quoque littera proinde interdum nihil est, quia alicubi nec vocalis nec consonans est, ut quis. Vocalis enim non est, quia I sequitur; consonans non est, quia Q praecedit. Ideoque quando nec vocalis, nec consonans est, sine dubio nihil est. Eadem  sibimet aliisque vocaliuplex est instar f litere, que duplex gamma habet, ad cuius similitudinem coniunctas vocales, digammo appellari grammatici voluerunt ut votum, virgo. Inter semivocales autem quedam liquide dicuntur, quia interdum in una syllaba, postposite aliis consonantibus, deficiunt et a metro excluduntur. Ex quibus due, apud
Abbreviated transcription (Latin):
uł impressione labroꝵ. efficiunt᷑. Et uocat
consonantes. qr ꝑse non sonant: s uinctis
uocalib consonant. He iuduab partib
diuidunt᷑ in semiuocalib & in mutis. Se¬
miuocales dicte. eo qd̾ quidd̃a semis de uo¬
calibꝰ habeant. Ab e qitippe uocali incipi¬
unt ⁊ desinunt innaturalem sonum: ut.
f. l.m. ⁊ cet̾e̾. Mute autẽ clicte qr nͥ subiec¬
tis s uocalib nequaqͣm erumpunt. Si
enun eis extremum uocalis decraxeris so¬
num. inclusum. lictere murmͣ sonabit:
ut . B.c. d. &. cx̧t̾e. Uocales autẽ & semi¬
uocales et mutas. auet̾ib sonas & semi.¬
souas. et insonas dictas. Int̾ uocales autẽ
i.&̾.ti. apud grãmaticos uarias habent
significationes. Nam mͦ uocales sunt:
modo semiuocales modo medie sunt. Uo¬
cales ideo sunt: qr sole posite silabas fa¬
habent post se nocales inhisdem sillabis
tur. qm̃ natliralit̾ sole mediũ sont̃i hũt:
ut ilus. unus. Coniuncte aliis pingnius

Expanded text:
vel inpressione labrorum efficiuntur. Et vocatae vel inpressione labrorum efficiuntur. Et vocatae consonantes quia per se non sonant, sed iunctis vocalibus consonant. Haec in duabus partibus dividuntur: in semivocalibus et in mutis. Semivocales dictas eo, quod quiddam semis de vocalibus habeant. Ab E quippe vocali incipiunt, et desinunt in naturalem sonum ut F, L, M et ceterae. Mutae autem dictae, quia nisi subiectis sibi vocalibus nequaquam erumpunt. Si enim eis extremum vocalis detraxeris sonum, inclusum litterae murmur sonabit ut B, G, D et ceterae. Vocales autem et semivocales et mutas a veteribus sonas et semisonas et insonas dictas. Inter vocales autem I et U apud Grammaticos varias habent significationes. Nam modo vocales sunt, modo semivocales, modo mediae sunt. Vocales ideo sunt, qhabent post se vocales in eisdem syllabis tur, quoniam naturaliter solae medium sonum habent, ut 'illius', 'unius'. Coniunctae aliis pinguius
Abbreviated transcription (Latin):
exceptis aliquib quȩ numeros figura demo¬
nstrant: tit .c. ꝓcentũ. d. ꝓqͥngentis .i. pro
et .x. littera quȩ & infigura crucem signisi¬
cat. et innumero decem demonstrat. De lit¬
carmentis nẏmpha. pͥma italis tradidit.
Carm̃tis autẽ dicta qr carminbꝰ futum
canebat. oxterũ ꝓprie uocata nioostrate.
Litt̾e aucem aut cõmunes sunt: aut libera¬
les. Cõmunes dicte. qr multi eas incõmu¬
ni utuniturꝯ et scribere & legere. Liberales
quia eas tantũ illi nouerunt qui libros cõ¬
scribunt: recteq loquendi dictandiq rati¬
onem nouerunt. Licterartĩ modꝰ duplex ẽ.¬
Diuichuit᷑ enim pͥncipalit̾ induias partes
inuocales et ꝯsonantes. Uocales funt: Aͣ
directo hiata fauciam sine ulla collissone
uarie enuittunt᷑. Et dicte uocales. qõ ꝑ
se uocem impleant. et ꝑse sillabam faei¬
ant. nulla alia ad herente consouante. Cõ¬
sonantes sunt: quȩ diuerso motu lingue

Expanded text:
exceptis aliquibus, que numeros figura demoexceptis aliquibus, que numeros figura demonstrant, ut C pro centum, D pro quingentis, I pro et X litera, que et in figura crucem significat et in numero decem demonstrat. ViCarmentis nympha prima Italis tradidit. Carmentis autem dicta, quia carminibus futura canebat. Ceterum proprie vocata est Nicostrate. Litterae autem aut communes sunt aut liberales. Communes dictae, quia multi eas in commune utuntur, ut scribere et legere. Liberales, quia eas tantum illi noverunt, qui libros conscribunt recteque loquendi dictandique rationem noverunt. Litterarum duplex dividuntur enim principaliter 8 in duas partes, in vocales et consonantes: vocales sunt quae directo hiatu faucium sine ulla collisione varie emittuntur. Et dictae vocales, quod per se vocem impleant, et per se syllabam faciant, nulla adhaerente consonantes. Cons
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. apud grecos misticas licteras. Prima
iudices eandem litterã chetam apponeba
a morte. Unde ꝙ habet ꝑmedium telum:
id ẽ. mortis signum. Deqͥua qͥd am ait.
Omultũ ante alias infelix lictera theta.
Tercia. ͫ figuram demonstrans dñice cru¬
frontib uiroꝵ. gem̃tium et dolentiũ. Reli¬
quas uero duas sunmã et ultimã sͥ uendi¬
cat. xp̃c. Ipse enim pͥncipium. ipse & finis:
dicens ego sum. a.&.i. Concurrentib
eiuim inter se inuicẽ alfa ad u. usq deduci¬
tur: et rursus u ad alfa replicatur. ut osteu
cderet in se dñs & initii decursum ad finem:
& finis decursum aditium. Om̃s autẽ lit¬
tere apud grecos & uerba componunt. &¬
numeros faciunt. Nam. alpha. A. litte¬
ra apud eos uocatur muumeris unum.
Ubi autẽ scribunt. Sͫ uocat᷑ duo. Ubi
iiͦiͦi. Et sic om̃s lictere apud eos innumeris
habentur. Latini autem numeros ad litte¬
ras non computant. s solo uerbo cõponunt:

Expanded text:
em esse apud Graecos mysticas litteras. Prima em esse apud Graecos mysticas litteras. Prima ignificat. Nam iudices eandem litteram Θ adponeban est a morte. Unde et habet per medium telum, id est mortis signum. De qua quidam: O multum ante alias infelix littera theta. Tertia Τ figuram demonstrans Dominicae crufrontes virorum gementium et dolentium.' Reliquas vero duas summam et ultimam sibi vindicat Christus. Ipse enim principium, ipse finis, dicens 'Ego sum Α et Ω.' Concurrentibus enim in se invicem Α ad Ω usque devolvitur, et rursus Ω ad deret in se Dominus, et initii decursum ad finem, et finis decursum ad initium. 10. Omnes autem litterae apud Graecos et verba componunt et numeros faciunt. Nam alpha littera apud eos vocatur in numeris unum; ubi autem scribunt beta, vocantur duo; ubi quatuor et sic omnes litere apud eos in numeris habentur. Latini autem numeros ad literas non computant, sed solo verbo componunt,
Abbreviated transcription (Latin):
breis et numero et sono concordant. so¬
lis carecterib discrepant. E gyptioꝵ. lit¬
teras ysis regina in achi filia de greciaue¬
mens inegyptum repꝑit. et egiptiis tra¬
didit. d̾ pud egyptios autẽ alias habuis¬
se litteras sacerdotes. alias uulgus. Sac̃¬
Grecarũm litterarum usum pͥmi fenices
b uocem signare figuris. Hinc est qͦͥl et fe¬
niceo colore libroꝵ. capita scribunt᷑ qr ab
ipsis primum littere mitiuĩ habuerunt.
Cathinꝰ a genoris filiꝰ grecas litteras a feni
pytagoras samius ad exemp̾lum uite hu¬
mane pͥmꝰ formauit cuiꝰ uirgula sisoterior
pͥmam etatem significat. incertam quippe
et que adhuc se nec uitiis nec uircutibus
dedit. Bnuum autẽ qd̃ supra ẽ ab ad oles¬
ceutia incipit. cuiꝰ clextera pars ardua ẽ.
s ad beatam uitam tendens: sinistra fa¬
cilior. s ad labem int̾icumq deducens.
deduxit littera ramos. surgentẽ dextro
monstrauit linnte. calcem. Quinq aũ¬

Expanded text:
braeis et numero et sono concordant, sobraeis et numero et sono concordant, solis characteribus discrepant. Aegyptiorum litteras Isis regina, Inachis filia, de Graecia veniens in Aegyptum, repperit et Aegyptiis tradidit. Apud Aegyptios autem alias habuisse litteras sacerdotes, alias vulgus; saceGraecarum litterarum usum primi Phoenicbus vocem signare figuris. Hinc est quod et Phoeniceo colore librorum capita scribuntur, quia ab ipsis litterae initium habuerunt. Cadmus Agenoris filius Graecas literam Pythagoras samius ad exemplum vite humane primus formavit, cuius virgula subterior primam, etatem signiet quae adhuc se nec vitiis nec virtutibus dedit. Bivium autem, quod superest, ab adolescentia incipit: cuius dextra pars ardua est, sed ad beatam vitam tendens: sinistra facilior, sed ad labem interitumque deducens. a Samios deduxit littera ramos, surgentem dextro monstravit limite callem. Quinque aut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtus est ꝓpt̃ memoriam uariarũ rerũ. N ã
ne obliuione fugiant: licteris alligant᷑.
Intanta enim rerum uarietate nec disei
audiendo poterant omĩa. nec memoria
contineri. Litere autẽ dicte quasi legictel¬
re. qͦt iter legentib p̃stent: uel quod inle¬
gendo iterent᷑. Litere latine et grece. ab
hebreis indentur ex orte. A pud illos enun
pͥus dictum est aleph: cleinde ex simili enũ¬
tiatione apud grecos tractum est alpha:
inde apud latinos a. Translacor enim
ex suili sono alt̾ius lingue licterã ꝯdidit.
ut nosse possimꝰ linguam hebream om̃ium
linguarũ et litterarum eẽ. matrem. S
hebrei uiguiti duo elementa licterarum
scđm ueteris cestam̃ti libros utunt᷑. greci
uero inguiti quatuor. Latini etenim in¬
ter utranq lingnam ꝓgredientes. uigin¬
ti tria elem̃ta habent. Hebreoꝵ. littere¬
a lege ceꝑe ꝑ moysen: sẏrorum autẽ et
caldeoꝵ ꝑabraham. Unde et cum he¬

Expanded text:
pertus est propter memoriam rerum. Nam, pertus est propter memoriam rerum. Nam, ne oblivione fugiant, litteris alligantur. In tanta enim rerum varietate, nec disci audiendo poterant omnia, nec memoria contineri. 3. Litterae autem dictae, quasi legiterae, quod iter legentibus praestent, vel quod in legendo iterentur. Hebreis videntur exorte. Apud illos enim prius dictum est aleph. Deinde ex simili enutiatione apud Graecos tractum est alpha, inde apud Latinos A. Translator enim ex simili sono alterius linguae litteram condidit, ut nosse possimus linguam Hebraicam omnium linguarum et litterarum esse matrem. Sed Hebraei viginti duo elementa litterarum secundum Veteris Testamenti libros utuntur; Graeci vero viginti quattuor. Latini enim inter utramque linguam progredientes viginti tria elementa habent. Hebraeorum litteraa Lege coepisse per Moysen: Syrorum autem et Chaldaeorum per Abraham. Unde et cum He
Abbreviated transcription (Latin):
artium septem sunt. irima gͣm¬
matica. id ẽ. loq̃ndi ꝑitia. Seda rethori¬
ca. que ꝓpt̃ nitorem et copiam eloquen¬
tie sue maxime inciuilib questionib
necessaria existimatur. Tercia dialectica
cognom̃to logica quȩ legitiinis dispucati¬
onib & subtilissimis uera secernit a falsis.
Q uarta a richinetica que ꝯtiuet numeroꝵ.
causas et diuisiones. Quinta musica. que
incarminib cantibꝰq consistit. Sexta geo¬
metria quȩ mensuras terrȩ dimensionesq
complectitur. Septuna astronoinia. quȩ
contiuet legem astrorum. De litteris
matice artis lictere cõmunes exis¬
tunt. quas librarii et calculatores secunt᷑.
Quarũ disciplina. uelut quedã grãma¬
tice artis infantia ẽ. Unde et eam uarro¬
litterationem uocat. Littere autẽ indiceᷤᷤ
rerum sunt. signa uerboꝵ: quib tanta
uis est ut nobis dicta absentium sine uoce
loqͣntur. Uerba eium earum: ꝑ ocłos nõ
ꝑ aures introducant᷑. Usus litterartun re¬

Expanded text:
artium septem sunt. Prima, grammatica, id est, loquendi peritia. Secunda, rhetorica, quae propter nitorem et copiam eloquentiae suae maxime in civilibus quaestionibus necessaria existimatur. Tertia, dialectica cognomonibus subtilissimis vera secernit a falsis. Quarta arithmetica, quae continet numerorum causas et divisiones. Quinta musica, quae in carminibus cantibusque consistit. Sexta geometrica, quae mensuras terrae dimensionesque conplectitur. Septima astronomia, quae continet legem astrorum. De litteris aticae artis litterae communes existunt, quas librarii et calculatores sequuntur. Quarum disciplina velut quaedam grammaticae artis infantia est; unde et eam litterationem vocat. Litterae autem sunt indices rerum, signa verborum, quibus tanta vis est, ut nobis dicta absentium sine voce loquantur. Verba enim per oculos, non per aures, introducunt? 2. Usus litterarum re
Abbreviated transcription (Latin):
auguriorum mauib quam comi
uocant exutroq ꝑ mixtam .. cum an
ox ore et uolatu augunia faciunt. S ha
fides ñ ht̃. Omnnum autẽ uoluchrũ gen̾a¬
bisnascuntur. Orimum enim oua gig.
mantur etanimantur. Oua autẽ dicta
abeo quod sint uuida. unͣ et u ua: eoquod
uitrinsccꝰ humore sit plena. Nanihumi¬
dumẽ quod ext̾ius humorem ht̃. mudũ
quodint̾ius. Quidam autẽ putant ouunti¬
g̃ram habere ceiginem nominis. Iuiantẽ
dicunt o. ha .ii. litĩa oblata. Qua antem¬
quelam maniuento concipunt᷑. s ñst
genabilia. nͥ que fuerint concubitu mas¬
culino concepta. et seminali spũ penetra¬
tata. Ouorum uimi tantam dicunt cẽ ut
lignum ꝑfusum eo ñ ardeat. ac neuestis
quidem contacta adurat᷑. Admrta quo ꝙ
calce glutinare fertur uitri fragñta. de

Expanded text:
auguriorum in avibus, quam communem vocant, ex utroque permixtam, id est cum aves ex ore et volatu auguriant. Sed fidem non habet. Omnium autem genera bis nascuntur. Primum enim ova gignu materni formantur et animantur. Ova autem dicta ab eo quod sint uvida. Unde et uva, ab eo quod intrinsecus sit plena humore. Nam humidum est quod extrinsecus humorem habet, uvidum quod interius. Quidam autem putant ova Graecam habere originem nominis, illi enim dicunt ani vento concipiuntur, sed non sunt generabilia, nisi quae fiunt concubitu masculino concepta, et seminali spiritu penetrata. Ovorum vim tantam esse dicunt ut lignum perfusum eo non ardeat, ac vestis quidem contra aduratur. Admista quoque calce glutinare fertur vitri fragmenta.
Abbreviated transcription (Latin):
ã deo pobseurum emcant: ut quã uis
nox obtenta dñsis cenebris sit: ad p̃sidi¬
um itineris dirigndi iacte intertuctais
cursusq uie pateat inditio plumarum
fulgñtium. Onocrotalon g̃ciuocant ro¬
purgat: hostro manum aquã fundens.
eis esm indissins deporans. Corcduł¬
eosilruꝙ et gaulos qui paremes su sir.¬
mutendum. usꝑcilio ꝓtempore nom̃
a ctpit coquod lacem frgiens crepuscło
uespmocͥtum nolet᷑ ꝑrccipiti motu
Q  cemussimis brachioru mbra¬
e suispñsa animal mur tum sinule
in tam uoce resonans quainstu adee: spe¬
cie quoꝙ uolatilis simul et quarupts
quos in aliisauib reppiri ñ solet. Iusci¬
suo significare solet diei restag
Uequa cioero inꝑnosticis. Etn¬

Expanded text:
adeo per obscurum emicant, ut quamvis adeo per obscurum emicant, ut quamvis nox obtenta densis tenebris sit, ad praesidium itineris dirigendi praejactae interluceant, cursusque viae pateat indicio plumarum fulgentium. 94 32. Onocrotalon Graeci vocant ropurgat, rostro in anum aqua fundens. eis escam nidis suis deportans. Meremque et gaulos, qui parentes suos remittendum.' Vespertilio pro tempore nomen accepit, eo quod lucem fugiens crepusculo vespertino circumvolet praecipiti motu acta, et tenuissimis brachiorum membris suspensa; animal murium simile, non tam voce resonans quam stridore; specie quoque volatilis simul et quadrupes, quod in aliis avibus reperiri non solet. Luscisuo significare solet diei surgentis de qua Cicero in Prognosticis
Abbreviated transcription (Latin):
Nlcm̃ scipsam uulnerare & aspsione
sui sanguinis uiuficare filios. Stro¬
nifalide aues abstronsadib insulis ap¬
pellate ubi plurimũ habundant ad.¬
ũsus quas herculessaginis ẽ usus. Sus
emm pelagi uolucits ininsulis nabi¬
tantes. Dyomedias aues a sociis diome¬
dis appellatas quos sirunt fabule me
asdem uolucres fuisse comĩsos sorma
fulice similes magnitudine oignorũ.
colore candido. duris ce grandib rostͥs
St̃ autem cirma apuliam ininstila dio¬
media inter scopulos lt
iates uł suam murationem uł rogis in¬
tĩtum. Namdiomades abillir ĩt młtn¬
nomdes aues egiptie appellante a locou̾.
mennnon pcriit. Nam cauernatim ad¬
uolare dicuntur eregipto adilium. uꝑx¬
ta memnonis sepulcrum: & ꝓsũ eas ili¬
enses memnonides uocant. Quinto auit
anno ad ylium uenuint. &e cumidno
circumuolaũnt tercia dic incuntes
pugnam uicissum st unguibi rostrisqi
dilacerant. Ercince aues dicte abrocinio
sastu g̃manie uͥ nascunt᷑. quarũ penne

Expanded text:
deinde se ipsam vulnerare et aspersione sui sanguinis vivificare filios. Stymphalidae aves ab Stymphadibus insulis appellatae, ubi plurimum abundant; adversus quas Hercules sagittis est usus. Sunt enim pelagi volucres in insulis habitantes. Diomedias aves a sociis Diomedis appellatas, quos ferunt fabulae in easdem volucres fuisse conversos; forma fulicae similes, magnitudine cygnorum, colore candido, duris et grandibus rostris. Sunt autem circa Apuliam in insula Diomedia inter scopulos litlentes vel suam mutationem vel regis interitum. Nam Diomedes ab Illyriis interempnonides aves Aegyptiae appellatae a loco, ubi Memnon periit. Nam catervatim advolare dicuntur ex Aegypto ad Ilium iuxta Memnonis sepulchrum, et proinde eas Ilienses Memnonias vocant. Quinto autem anno ad Ilium veniunt, et cum biduo circumvolaverint, tertia die ineuntes pugnaiae aves dictae ab Hercynio saltu Germaniae ubi nascuntur, quarum pennae
Abbreviated transcription (Latin):
g̃to nomine appellat᷑ quam auint au¬
gures hominũ curas significationib
agere. insidiarum uias monstrare su¬
etiam pluuias portendẽ uocib. Uñẽ.
illuo. Tunc cornix plena pliuiam
pocat impbauoce. Graulosa gmu¬
litate nuncupatos. ñ ut quioa uoluis
ꝑeo quod gagatim uolent: tumsit
manifestum ex uoce cosnuncupam
Est cnim loquacissimum genus. et
nocib importium. Pice quasipoe¬
tice ꝗd ũba indiscͥmine uocisexpͥmat
ut homa. Pramos cium arbortimpen¬
dule impartuna garrutitate sonantes.
et silinguas insermone nequeunt.
explicare: son

Expanded text:
Graeco nomine appellatur; quam aiunt auGraeco nomine appellatur; quam aiunt augures hominum agere insidias viarum monstrare, fuet pluvias portendere vocibus, unde est  Tunc cornix plena pluviam vocat inproba voce. Graculus a garrulitate nuncupatus; non, ut quidam volunt, pro eo ut gregatim volent; cum sit manifestum ex voce eos nuncupari. Est enim loquacissimum genus et vocibus inportunum. Picae quasi poeticae, quod verba in discrimine vocis exprimat, ut homo. Per ramos enim arborum pendulae inportuna garrulitate sonantes, et si linguas in sermone nequeunt explicare, sonum
Abbreviated transcription (Latin):
fulaq sit uolucris uenturi muntia luctꝰ.
ignanus dubodirum moctalib omen
dr̃proeo quod nocie circumuolet etp
diem ñ possit uidẽ. Name xoetosplcndo¬
re solis uisus illiꝰ hebctat᷑. Hano autem
insula cretensis ñ ht̃ et si ueniat aliil.¬
de statim moritur. Noccua autẽ ñ ẽbu¬
bo. Nambrbo maiorẽ. Nocticorax ip̃ãẽ
noctua quia noctrmanat. Estemma
ns lucifuga et solemuidẽ ñ pact᷑. Scrpx
nocturna aiuis hñs nom̃ a sono uocto.
Quando cium clamat stridet. Dequalu
turna queruntur. Hec auis uulgoam a
dr᷑ ab amando partiulos mĩce lac p̃bẽ
fertur nascentib. Coruus sine creax no¬
m̃asonogutturis ht̃. quod uoce coraci.¬
nec. ferttr hecauis quod editis pullis
escam plene ñ p̃beat pͥusquam merip
ꝑennarum ingredinẽ similitudinem
ꝓpͥ coloris ꝯgnoseat. Postquam nͦ cottcͦs
plumis aspeccrit intoto agnitos habũ¬
Dantiꝰ ꝑascit. Hic pͥorincadanĩb ocłm
petit. Cornpxannosa auis apud latinot

Expanded text:
ue fit volucris venturi nuntia luctus, ignavus bubo dirum mortalibus omen. dicitur pro eo quod nocte circumvolat et per diem non possit videre; nam exorto splendore solis, visus illius hebetatur. Hanc autem insula Cretensis non habet; et si veniat aliunde, statim moritur. Noctua autem non est bubo; nam bubo maior est. Nycticorax ipsa est noctua, quia noctem amat. Est enim avis lucifuga, et solem videre non patitur. Strix nocturna avis, habens nomen de sono vocis; quando enim clamat stridet. De qua Ld strix nocturna queruntur. Haec avis vulgo amma dicitur, ab amando parvulos; unde et lac praebere fertur nascentibus. Corvus, sive corax, nomen a sono gutturis habet, quod voce coracinet. Fertur haec avis quod editis pullis escam plene non praebeat, priusquam in eis per pinnarum nigredinem similitudinem proprii coloris agnoscat; postquam vero eos tetros plumis aspexerit, in toto agnitos abundantius pascit. Hic prior in cadaveribus oculum petit. Cornix, annosa avis, apud Latinos
Abbreviated transcription (Latin):
osos cirruit᷑ puolans. &. in nidis constru.¬
endis educandisꝙ fecib solertissima: ha¬
bens ctiam quoddã p̃scium quod lapsu¬
ra deserat nec appetat culmina. Aliisꝙͦ
Maria transuolat. ibiꝙ hicine. comino¬
sui. nouit etiam quando ueniat. qñ re
a tanditate uocatos. Hiemiscnm confini¬
ose reserunt. Turdela quasi maicetur.¬
dus cuiꝰ sterrre iuscum genare putat᷑.
Uñ cȩ ꝓuerbium apud antiquos erat
malum sͥ auem cacare. Fũr surio nocat
quod pͥus farre infarmam redaccopas.¬
ficus alat. cum pascar dulcib uius. Cur
potius nom̃ ñ dedit uua mͥ: Cardudus.
quod spinis & carlius pascit᷑. Uñetiam
cunt & ingestu et inmotu et inuolatu
& inuoce auium signa cẽ. constituta.
ꝑscines aues uocant quiaore cantuꝙꝑ
auspictum faciunt. ut corinis. cenix.

Expanded text:
osos circuitus pervolans, et in nidis construosos circuitus pervolans, et in nidis construendis educandisque fetibus sollertissima; habens etiam quiddam praescium, quod lapsura deserat nec appetat culmina. A diris Maria transvolat, ibique hieme commoi. nouit hirundo quando ueniat, quando a tarditate dictos; hiemis enim confinio se referunt. Turdela quasi maior turdus; cuius stercore viscum generare putatur. Unde et proverbium apud antiquos erat, 'Malum sibi avem cacare.' Furfurio vocatus, quod prius farre in farinam redacto pasficus alat, cum pascar dulcibus uvis, cur potius nomen non dedit uva mihi? Carduelus, quod spinis et cardibus pascitur; unde etiam cunt et in gestu et in motu et in volatu et in voce avium signa esse constituta. Oscines aves vocant, quae ore cantuque auspicium faci
Abbreviated transcription (Latin):
na. sibosg̃tissimos hñt semina uena noꝵ
quamobcausam cas ucteres uesq mtͣilpe¬
runt. Solum cium ħ auunal sic̃ et hõca¬
ducum patit᷑ morbum. Upupam gͣci aꝑ¬
ꝑellant coquod sttirora humana consi¬
ac̃t et stienti pascatur simo: auis spur¬
cissima cristis extantib galeata: smꝑ
insepulcris oe humano sterrore comoras
cuius sangnine qui se inunxerit dormi¬
tum ꝑgens demones suffocantes se uide.
tempus. nuluorum scapulis suscepti:
ꝓpter breues et paruos uolatꝰ:. ne ꝑlonga
acris spatia fatigati de ficiant. Honm
saliue cicadas gignunt. Oua passeris m
st̃ minuta uolatilia ãparuitate uoca¬
ta: unde oe pusilli & parui. Merula an¬
tiquitꝰ medula uocabat᷑. eo quod module¬
tur. Alii merulam auint uocitatam. q
solauolat: quasi mera uolãf. Heccum
mominib locis nigrasit: machaia tm̃
candula ẽ. Irundo dicta quod cibos ñ su¬
mit. residñs s maere capiat escas  edat.
garrula auis. os ꝑtortuosos orbes & flexu¬

Expanded text:
simos habent semina venenorum, quam ob causam iis veteres vesci interdixerunt. Solum enim hoc animal, sicut et homo, caducum patitur morbum. 66. Upupam Graeci appellant, eo quod stercora humana consideret, et fetenti pascatur fimo, avis spurcissima, cristis exstantibus galeata, semper in sepulcris et humano stercore commorans. Cujus sanguine quisquis se inunxerit, dormitum pergens daemones suffocantes se videbitempus habent, milvorum scapulis suscepti, 101 propter breves et parvos volatus, ne per longa aeris spatia fatigati deficiant. Horum salivae cicadas gignunt, ova passeris nido sunt minuta volatilia, a parvitate vocata; unde et pusilli parvi. Merula antiquitus medula vocabatur, eo quod modulet. Alii merulam aiunt vocatam quia sola volat, quasi mera volans. Haec cum in omnibus locis nigra sit, in Achaia autem candida est. Erundo dicta, quod cibos non sumat residens, sed in aere capiat escas et edat; garrula avis, per tortuosos orbes et flexu
Abbreviated transcription (Latin):
tionem sugit. et cõmorat᷑ insiltus que ctiã
hicme depluimata intruicis arboꝵ con¬
cauis habitare ꝑhibetur. Cuiꝰ ccontrario
columba hospicia humana diligit do¬
morum blanda semꝑhabuatͥx. Columbe
dicte q̃o earum colla ad singulas conũsa¬
tiones colores mutant aues mansucte et
in hominum multitudine conũsantes.
ac sine felle: quas antiqui uencrias ñ cu¬
pabant: toquod nidos fraquentent: te os¬
casta exmorib appellat᷑. quod comes sit
pastitatis. Nam dr᷑. quod anusso corpali
consortiosolitaria incedat nec carnalẽ
copulam ultra requitat. Palumbes autẽ
aius dolosa atꝙ immuda. Nammascub
minasculum consurgit &e obliuscit᷑ serũ
libidopuceps. Ad̾o autem fraudulñta
uit altius oua diripiens fouea:. s fraus
cem genitricis audierint. naturali qͦdã
instinctu hanc que fouit relinguunt.
oe ad eandem quegenuit itũtunt᷑. Cõcur¬
nices asono uocis dictas. quas g̃ci ortigias

Expanded text:
tionem fugit, et commoratur in silvis. Quae etiam tionem fugit, et commoratur in silvis. Quae etiam hieme deplumata in truncis arborum concavis habitare perhibetur. Cuius e contrario columba hospitia humana diligit; domorum blanda semper habitatrix. Columbae dictae, quod earum colla ad singulas conversiones colores mutent; aves mansuetae, et in hominum multitudine conversantes, ac sine felle; quas antiqui Venerias nuncupabant, eo quod nidos frequentant, et oscasta ex moribus appellatur, quod comes sit castitatis; nam dicitur quod amisso corporali consortio solitaria incedat, nec carnalem copulam ultra requirat. Perdix de avis dolosa atque immunda. Nam masculus in masculum insurgit, et obliviscitur sexum libido praeceps. Adeo autem fraudulenta, ut alteri ova diripiens foveat, sed fraus cem genitricis audierint, naturali quodam instinctu hanc quae fovit relinquunt, et ad eamdem quae genuit revertuntur. 64. Coturnices, a sono vocis dictae, quas Graeci ὄρτυγας
Abbreviated transcription (Latin):
Oinꝑsundum capite au
mengi confugĩnt. Accipiter auis. animo
plus armata quam ungulis. uirtutẽ
maiorem mininior e coepore gestans. Hic
Est trim auis rapiendis aliis auib aii¬
da. iłoꝙ uocat᷑ accipiter .i. raptor. Uñet
apli paulus dicit. Sustinctis enu siqͥs
accapit. Ut enim dicẽt siquis raꝑit. siqͥs
cos posse temptare uolatꝰ. nullas cip̃bs̃
escas s ub̾ant penins & anido precipi¬
tant: atꝙ ad huc teneros compellunt ad
p̃dam. nefbete adulci pigrescant. Caput
italica lingna dr᷑. acapiendo. Hunc nr̃i
falconem uocant. quod incurtus digitis
sit. Miliins mollis ce uirib ce uolatu. qͣi
mollis auis. uñ et nuncupatus: inꝑacis¬
simus tñ et semp ce domesticis auib insi¬
diatur. Ossistagꝰ uulgo appellat᷑ auis que
ossa abalto dimittit. et frangit. uñ et a
srangũdo ossa nom̃ accepit. Turtur de
uoce uocat᷑ auis pudica ce stmꝑ inmon¬
tium iugis et indestitis solitudinib com¬
morans. Tecta cium hominũ et conũsa¬

Expanded text:
ofundum capite aurmergi confugerint. 55. Accipiter, avis animo plus armata, quam ungulis, virtutem majorem in minore corpore gestans. Hic Est enim ada: ideoque vocatur accipiter, hoc est raptor. Unde et Paulus dicit: Sustinetis enim, si quis vos accipit, ut enim diceret si quis rapit, dixit eos posse tentare volatus, nullas eis escas; sed verberant pinnis et a nido praecipitant, atque a tenero conpellunt ad praedam, ne forte adulti pigrescant. Capus Itala lingua dicitur a capiendo. Hunc nostri falconem vocant, quod incurvis digitis sit. Milvus mollis et viribus et volatu, quasi mollis avis, unde et nuncupatus; rapacissimus tamen et semper domesticis avibus insidiator. Ossifragus vulgo appellatur avis quae ossa ab alto dimittit et frangit. Unde et a frangendo ossa nomen accepit. Turtur de voce vocatur; avis pudica, et semper in montium iugis et in desertis solitudinibus commorans. Tecta enim hominum et conversa
Abbreviated transcription (Latin):
aliud sꝑxum diuhcitre ñ potest: qun
statmi excidat uͥ ea insedit. Iste ẽ. pic̃ mar¬
tius. nam alia e. ꝑra. Pauo nom̃ de sono
uocis ht̃. cuius caro tam dura ẽ. ut putre¬
dinem uix sñtiat. nec facile coquatur. De
quoquidam sic ait. Miraris quoticus ege¬
minantes explicat alassipodes huncse¬
uo tradere dura coco. Fasiamis a fasidem
sula gͣ̃r uñ pͥmum asportat᷑ t̃. aspellatus.
tum nil nͥ sasis erat. Gallus acastratione
nocatus. Inter ateras enim aues huic so.¬
li testiculi adimuntur. uereres autem
abscidos gallos uocabant. Sic̃ ant̃ alcone
leena. & adracone dracena:ita agallo
gassma. sus m̃bra ut ferunt quidã si
auro liquescenti misceant᷑ consumi. A¬
nans abassdiutate natandi aꝑtum nonĩ
acceꝑit. Faquogenẽ quedam gmane di¬
cuntur quod plus ceq̾s mitͥant. Anseris
litudme. uł quod & ip̃a natandi frequen.¬
tiamhabeat. Ista ingilias noctis assidui
tate clangoris cestatur. Nullum autẽ aĩ¬
mal ita odorem hominis sñtit ut anserr.

Expanded text:
aliud fixum, diu haerere non potest quin statim excidat, ubi ea insederit. Iste est picus Martius; nam alia est pica. Pavo nomen de sono vocis habet; cuius caro tam dura est ut putredinem vix sentiat, nec facile coquatur. De quo quidam sic ait Mart. 13, 70: Miraris, quotiens gemmantes explicat alas, si potes hunc saevo tradere, dure, coco. Phasianus a Phaside insula Graeciae, unde primum asportatus est, appellatus. notum nil nisi Phasis erat. Gallus a castratione vocatus; inter ceteras enim aves huic solo testiculi adimuntur. Veteres enim abscisos gallos vocabant. Sicut autem a leone leaena et a dracone dracaena, ita a gallo gallina. Cuius membra, ut ferunt quidam, si auro liquescenti misceantur, consumi. Ans ab assiduitate natandi aptum nomen accepit. Ex quo genere quaedam germanae dicuntur, quod plus ceteris nutriant. Anseri litudine, vel quod et ipsa natandi frequentiam habeat. Iste vigilias noctis asstate clangoris testatur. Nullum autem animal ita odorem hominis sentit, ut anser,