comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicens discessit: Permansit autem senex. iterũ uiã circũ spitiens.
usq quo rediret: Et cũ rediret. dicit ei: Salueris: At ille dixit:
Quomodo mihi istud uerbum dicis. quia omnes mihi contrarui
facti sunt. & nullus meis consiliis ad quiescit.a & dicit ei senex:
Ergo nullum habes amicũ.  At ille respondit: Unũ habeo
amicum. uł ipse mihi consentit: E quotiens me uiderit huc
atq illuc cito conuertitur: Cũq nomen abeo requisisset. res¬
pondet. quia theopentus dicitur: Descendente illo: mox sur¬
rexit abbas macharius. & descendit ad inferiorẽ heremun:
Qđ cum frẽs audissent. egressi sunt illi iobuiã. & unusquisq
sperans qđ apud eum maneret. preparauit se: At ille requi¬
rens cellam theopenti: ad eum profectus ÷: Cũq cũ gaudio
illũ suscepisset. & essent utriq simul soli: dieit ei senex: Quẽ¬
admodum ÷ tecum frater.  At ille respondit: Orationib tuis

Expanded text:
dicens discessit. Permansit autem senex iterum viam circumspiciens, dicens discessit. Permansit autem senex iterum viam circumspiciens, usquequo rediret, et cum rediret, dicit ei: Salveris. Dicit et ille: Quomodo istud mihi verbum dicis, quia omnes mihi contrarii facti sunt, et nullus meis consiliis acquiescit? Et dicit ei senex: Ergo nullum habes amicum? At ille respondit: Unum habeo amicum, vel ipse consentit mihi, et quoties me viderit, huc atque illuc cito convertitur. Cumque nomen ejus ab eo requisisset, ait: Quia Theopemptus dicitur. Discedente illo mox surrexit abbas Macarius, et descendit ad inferiorem eremum. Quod cum audissent fratres, egressi sunt illi obviam, et unusquisque sperans quod apud se maneret, praeparavit se. At ille requirens cellam Theopempti, ad eum profectus est. Cumque cum gaudio illum suscepisset, et essent utrique simul soli, dixit ei senex: Quemadmodum est tecum, fili? At ille respondit: Orationibus tuis
Abbreviated transcription (Latin):
Hixit abbas moyses Perhas quattuor res. passio gignitur:
iocum: & ꝑ ornatis uestib incedendo:
irit abba poemen: Quem admodum imꝑatoris spatarius
semꝑ illi astat armatus. ita & animã aduersus demonem huius¬
modi oportet esse semꝑ paratam:
Hirit quidam sener: Sicut uenenata animalia fortiores herbȩ
uel pigmenta expellunt: ita & cogitationes sordidas oratio cum
Ibbas macharius dum maneret in illa solitudine qua solus erat.
bat. & uidit demonem uenientẽ infigura hominis: uestitum
tunca linea ꝑforata. Et ꝑ singula foramina uascula parua pen¬
debant: Et dicit illi seneor: Quo uadis magne. Q respondit
ei: Uado cõmonere fratres hos qui sunt inferius: Cui fenec:
Et propt̃ qđ tot uascula tecũ fers. u At ille dioxit: Gustũ fero
fratrib. & idõ tanta fero: ut si unum non placuerit: ostendã
sieri non potest nisi unũ erxcillis aliquod placeat eis: Et hȩc

Expanded text:
Dixit abbas Moyses: Per has quatuor res passio gignitur: Dixit abbas Moyses: Per has quatuor res passio gignitur: jocum, et ornatis vestibus incedendo . 59. Dixit abbas Poemen: Quemadmodum imperatoris spatharius semper illi assistit armatus, ita et animam adversus daemonem hujusmodi oportet esse semper paratam . 60. Dixit quidam senex: Sicut venenata animalia fortiores herbae vel pigmenta expellunt, ita cogitationes sordidas oratio cum Abbas Macarius, dum in illa solitudine in qua solus erat bat, et vidit daemonem venientem in figura hominis, vestitum tunica linea perforata, et per singula foramina, vascula parva dependebant, et dixit illi senex; Quo vadis, maligne? Et respondit ei: Vado commovere fratres hos qui sunt inferius. Cui senex dixit: Et propter quid tot vascula fers tecum? At ille dixit: Gustum fero fratribus, et ideo tanta fero, ut si unum displicuerit, ostendam fieri non potest, nisi unum ex ipsis aliquod placeat eis. Et haec
Abbreviated transcription (Latin):
autem rogabat dicens Ego sum: Et noluit illi hostium
apperire : usquequo lucesceret: Mane autem facto: dicit
ad eum: Homo es & necesse habes operari: ut pascaris:
Tunc ille proiecit se ad pedes eius: & dixit: Indulge m abba:
Quidam frater impugnabatur ab sp̃ũ blasphemiȩ : & eru¬
bescebat dicere Et quoscumq audisset magnos senes:
ꝑgebat ad eos ut illis declararet: E cum mox ꝑuenisset: iterũ
uerecondabatur Cum ergo frequenter ad abbatẽ poemenẽ
ueniret : uidit eum senex habentẽ cogitationes. & dicit ei
Eece frequenter uenis adme habens cogitationes: & sic iterũ
remeas tristis. tecum illas reportans: Dic ergo mihi fili ꝗd
habes: At ille: dixit: In blasphemia inpugnabat me dia¬
bolus: & erubesebam diaere Et mox ut apperuit causã.
lenior inpugnena eius apparuit: & dicit ei senex: Ne
causam: anima non uult: Quancumq autẽ causã anima non¬
uoluerit: non diuꝑmanebit Et ita sanus frater ille discessit:¬

Expanded text:
te, rogabat, dicens: Ego sum. Et noluit illi ostium aperire, usquequo illucesceret. Mane autem facto dixit ad eum: Homo es, et necesse habes operari, ut pascaris. Tunc ille projecit se ad pedes ejus, et dixit: Indulge mihi, abba. 57. Quidam frater impugnabatur a spiritu blasphemiae, et erubescebat dicere, et quoscunque audisset magnos senes, pergebat 510 ad eos ut illos declararet, sed mox cum pervenisset, iterum verecundabatur illis dicere. Cum ergo frequenter ad abbatem Poemenem veniret, vidit eum senex habentem cogitationes, et dicit ei: Ecce, frequenter venis ad me habens cogitationes, et sic iterum remeas tristis tecum illas reportans; dic ergo mihi, fili, quid habes. At ille dixit : In blasphemia impugnat me diabolus, et erubescebam dicere; et mox ut aplevior ejus impugnatio apparuit. Et dixit ei senex: Ne causam anima non vult: quamcunque causam anima noluerit, non diu
Abbreviated transcription (Latin):
t gredere: Defunctum enim nesciebat: Confestimq puer
gressusq inoellam adorato sene: tam casũ filii quã telictã cũ pro¬
pria fide cnarrauit: S& senex. ualde mestus effectus: Nec enĩ

Expanded text:
et egredere; defunctum enim esse nesciebat. Confestimque pueret egredere; defunctum enim esse nesciebat. Confestimque puergressusque in cellulam, adorato sene, tam causam filii quam luctum cum fide narravit. Sed senex valde moestus effectus est, non enim
Abbreviated transcription (Latin):
cis dicens: Ego quidẽ diuersa audiens de abbate moysi: uolui
esset bereticus: Qđ cum audissent clerici contristati sunt : &
cȩperunt interrogare eum qualis esset ille monachus. quil hoc¬
ei dixisset: Ille autẽ respondit: Senex erat. & ueterriina in¬
dutus uestimenta. longus & niger: & cognoscens ex reuelatio¬
neeorum qđ ipse esset : satis miratus discessit.
bbas sisoius cũ habitaret inmonte in quo erat beatus redusus.
antonius. quidã secularis adeum cũ paruulo filio ꝑcipiendȩ
benedictionis gr̃a properauit: Contigit autẽ. ut infans ille mo¬
Iereturi inuia: Quem pater sine ulla mentis ꝑturbatione sub¬
latum: cum fide portauit ad senẽ:. Ingressusq cellulã. tã se quã¬
III. infantẽ proiecit interrã: ut. est mos postulantiũ bene¬
dictanẽ. Oratione autẽ ꝑ acta. exurgens pater egressus est
foras : filii corpusculo derelicto ante pedes abbatis Quẽ cũ

Expanded text:
cis, dicens: Ego quidem diversa audiens de abbate Moyse, volui cis, dicens: Ego quidem diversa audiens de abbate Moyse, volui esset haereticus. Quod cum audissent clerici, contristati sunt; et coeperunt interrogare eum qualis esset monachus ille qui hoc dixisset. Ille autem respondit: Senex erat, et veterrimis indutus vestimentis, longus et niger. Et tunc cognoscens ex relatione eorum, quia ipse erat Moyses, satis miratus discessit. 120. Abbas Sisoius cum habitaret in monte in quo erat beatus Antonius reclusus , quidam saecularis ad eum cum parvo filio percipiendae benedictionis gratia properabat. Contigit autem ut infans moreretur in via. Quem pater sine ulla perturbatione mentis sublatum, cum fide portavit ad senem; ingressusque cellulam, tam 518 se quam infantem projecit in terram, ut est moris postulantium benedictionem. Oratione autem expleta, exsurgens pater egressus est foras, filii corpusculo derelicto ante pedes abbatis; quem cum
Abbreviated transcription (Latin):
Multis ergo p̃cib postulabat senẽ:  ut ueniret indomũ suam:
& faceret orationem pro infante: Et surgens senex: ambulabat
cũ eo: Ille autẽ precessit eum: Et ingressus indomum suã. dixit:
Uenite in occursum anachorite: Quos cũ senex delonge uidisset¬
gressos cum lãpadib : sensit qđ ad se uenirent: Et statĩ dispo
liaasse uestimenta sua misit influmine. & cepit lauare stans
nudus: Ille autẽ qui ministrabat ei. uidens erubuit: & rogauit
dexerunt. quia demonũ habet senex: Cui ille respondit:
Etego hoc uolebã audire:
ũ quidã iudex prouintiȩ. abbatẽ moyse uellet adorare:
audiens ille fugiebat de loco suo Et cũ forte obuiã illi fuisset.
requisiuit iudex abeo dicens: Dic nobis. ubi ÷ cella abbatis moysi:
At ille respondit: Quid illũ uultis uidere hominẽ stultũ & be¬
reticum.a Qđ cũ audisset uidex. ueniens ad eccłam : retulit deri¬

Expanded text:
Multis ergo precibus postulabat senem, ut veniret in domum suam, Multis ergo precibus postulabat senem, ut veniret in domum suam, et faceret orationem pro infante. Exsurgens autem senex, ambulabat cum eo. Ille autem praecessit, et ingressus in domum suam dixit: Venite in occursum anachoretae. Quos cum vidisset de longe egressos cum lampadibus, sensit quod ad se venirent. Despolians itaque se vestimenta sua, misit in flumen, et coepit ea lavare, stans nudus. Ille autem qui ministrabat ei, videns haec erubuit, et rogavit dixerunt: Quia daemonium habet senex. Cui ille: Et ego haec volebam audire. 119. Cum quidam judex provinciae abbatem Moysen vellet adorare, audiens ille fugiebat de loco suo . Et cum obviam forte illi fuisset, requisivit judex ab eo, dicens: Dic nobis ubi est cella abbatis Moysis? At ille respondit: Quid illum vultis videre hominem stultum et haereticum? Quod cum audisset judex, veniens ad ecclesiam, retulit cleri
Abbreviated transcription (Latin):
gustans neq aquã ad satietatẽ accipiens: dicebat ipse. qr occidi
dicit ei abraham: Ecce dum ꝑuiam ambulas. uides lapides &
fragmenta laterculorum. & int̾ hȩc massam auri. nec potest cogi¬
tatio tua. & illud illis simile aliis iudicare.. Dicit ei senexx: Non.¬
At ille dixitꝰ s&e iterum pugno cũ cogitatione mea: Ecce enim uenit auaritia.
s& ligata ÷. Itẽ dicit abbas abraham: Hic diligit te & laudat te.
alter uero horret & detrabit: Si utriq ueniunt adte: ne utrosq
similiter aspicis.  Dicit ei senex: Non. s& iterũ pugno cũ cogi¬
tatione mea. ut & illum diligã quem horreo: Cui abbas abrahã.
Ecce ergo uiuunt inte passiones adhuc. s& ligate sunt ascis. qui
tibi forte propter uitam tuam ꝑmanent:
uidam senex erat in inferiorib partib heremi: & sedebat
quiescens inspelunca Unus autẽ secularis regͥigiosus. minis¬
trabat ei: Contigit autẽ. ut filius secularis illius infir maretur:

Expanded text:
gustans, neque aquam ad satietatem accipiens, dicebat ipse: Quia occiddixit ei Abraham: Ecce dum per viam ambulas, vides lapides et fragmenta laterculorum, et inter haec massam auri, nec potest cogitatio tua illud simile illis aliis judicare? Dixit ei senex: Non, sed iterum pugno cum cogitationibus meis. Ecce enim vivit avaritia, sed ligata est. Item dixit abbas Abraham: Hic diligit te et laudat, alter vero te horret et detrahit; si utrique veniunt ad te, non utrosque aequaliter aspicis? Dixit ei senex: Non, sed iterum pugno cum cogitatione mea, ut et illum diligam quem horreo. Cui abbas Abraham ait: Ecce ergo vivunt in te passiones adhuc, sed ligatae sunt a sanctis, quae tibi forte propter vitam tuam permanent. 118. Quidam senex habitabat in inferioribus partibus eremi, et sedebat quiescens in spelunca, unus autem saecularis religiosus ministrabat ei . Contigit autem ut filius saecularis istius infirmaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
possit qđ alii non uidebant: Referebat ergo sc̃is pa¬
trib adicens. quia aliquando quamplurimi sedentes
fr̃es. simul loquobantur interse : & conferebant de sc̃is
scripturis quȩ adsalutem ꝑt̾inerent animarum: Stabaꝵ
autẽ circa eos scĩ angłt letatites : i hilari uultu conside¬
rantes: Delectabantur enir de eloquio dñi: Cũ autẽ
aliud. quodcumq inter se loquerentur. statĩ angłi scĩ
recedebant longius. indignantes contra eos Ueniebaꝵ
autem porci sordidissimi & morbi pleni: & uolutabaꝵ
se inter eos Demones enim inspetie porcorum delecta¬
bantur suꝑflua: & uana loquela corum Beatus autẽ
senior hȩc uidens abiit adcelła̾ suam: & ꝑ totã noctẽ
cum grandi fletu & uldilatu. geiendo. deflebat miseri¬
as nr̃as: E & hortabatur. ergo scõs matres ꝑmonasteri e
i. cõmenebat fr̃es dicens Corbete frẽs amultilo quia.

Expanded text:
ret quod alii non videbant . Referebant ergo sancret quod alii non videbant . Referebant ergo sancti seniores quia aliquando quamplurimi sedebant fratres, et simul loquebantur inter se, et conferebant de sanctis Scripturis quae ad salutem pertinent animarum. Stabant autem circa eos sancti angeli laetantes in hilari vultu, considerantes, delectabantur enim de eloquiis Domini. Cum autem aliud quodcunque inter se loquerentur, statim sancti angeli recedebant longius, indignantes contra eos; veniebant autem porci sordidissimi et morbo pleni, et volutabant se inter eos; daemones enim in specie porcorum delectabantur per superflua et vaniloquia eorum. Beatus autem senior haec videns, abiit in cellulam suam, et per totam noctem cum grandi fletu et ululatu gemendo deflebat miserias nostras. Exhortabatur ergo sanctos Patres per monasteria, et commonebat fratres, dicens: Cavete, fratres, a multiloquio,
Abbreviated transcription (Latin):
inorationes: & dormitationẽ in psalmodia. & non
contradicit mihi: Idõq fres mei dilectissimi. semper
dicit apłs. instantes orationi. & uigilantes in ea : idõq
cum conpunctione & timore cordis. uigilantibus. non
preualebunt nocere uos aduersarii & inmundissimi de¬
demones: Ip̃se autem beatus pater nr̃ pachomius doce¬
bat fres. ut semꝑ memores essent uerbi dĩ insalute ani¬
marum suarum: Postmodum uero discedebant imꝰ.¬
quisq fr̃um incellulas suas operantes manib suis: &
meditantes quȩ de sc̃is scripturis didicerant: Impossibile
÷ enim aliquem apud eos uerbum otiosum loqui s&
ea tantum quȩ de scĩs scripturis didicerant. erant int̾se
conferentes: & exponentes de capitulis scãrũ scriptura¬
rum. quȩ ad tutiorem dñi confirmarent & illuminarens
animas corum:
uit quidant uir magnus de sc̃ĩs seniorib. cui talẽ
gratiam. donauerat xp̾c reuelante ei spu scõ: ut uide¬

Expanded text:
orationis, et dormitionem in psalmodia, et non orationis, et dormitionem in psalmodia, et non contradicit mihi. Ideoque, fratres mei dilectissimi, semper dicit Apostolus: Instantes orationi, et vigilantes in ea. Ideoque cum compunctione et timore cordis vigilantibus 506 non praevalebunt nocere nobis adversarii et immundissimi daemones. Ipse autem beatus Pater Pachomius docebat fratres, ut semper memores essent verbi Dei, in salutem animarum suarum. Postmodum vero discedebat unusquisque fratrum in cellulas suas, operantes manibus suis, et meditantes quae de sacris Scripturis didicerant. Impossibile est enim aliquem apud eos verbum otiosum loqui, sed ea tantum quae de sanctis Scripturis didicerant erant inter se conferentes, et exponentes de capitulis Scripturarum, quae ad timorem Domini confirmarent et illuminarent animas eorum. 36. Fuit quidam vir magnus de sanctis senioribus, cui talem gratiam donaverat Christus, revelante ei Spiritu sancto, ut vide
Abbreviated transcription (Latin):
ergo & concessit ei dñs. petitionem eius Cum quis nr̃m¬
extota fide & ex tota intentione cordis. feruente sẽo
De ferebant autẽ nobis frẽs. de codem beatissimo patre
steriorum mregione tabennensiobarum propositus:
Reforebant ergo deeo qm̃ frequenter dicebat fr̃ib
quia sicut testis mibi ÷ dñs ds̃. sepe andiun inmundos
sp̃s denonum loquentes. interfe diuersas ac uarias
artes suas. quas contra feruientes dõ. maxime contra
monachos habent: Quidam etum exeis dicebat.
ei enitto ꝑuersas cogitationes. ille statim surgit. &
prosterit se in orationem cum gemitu : orans ad¬
esse sibi diuinum auxilium Ego autem minime
ilo exurgente : cum graudi confusione egredior:
Item alius demon dicebat: Ego adillum quent
obseruo. cum ei cogitationes incorde emisero : consentit
& suscipit & facit eas Sepe enim exardescere eum
in iracundiã fatio. & incontentiones rixȩ. & pigritiam

Expanded text:
ergo, et concessit ei Dominus petitionem eergo, et concessit ei Dominus petitionem eex tota fide et ex tota intentione cordis fervente sanctoReferebant autem nobis fratres de eodem beatissimo Patre um multorum in regione Tabennensiotarum praepositus. Referebant ergo de eo quoniam frequenter dicebat fratribus: Quia sicut mihi testis est Dominus Deus saepe audivi immundos spiritus daemonum loquentes inter se diversas ac varias artes suas, quas contra servientes Deo, maximeque contra monachos habent. Quidam enim dicebant: Quia ei immitto perversas cogitationes, ille statim surgit, et prosternit se in oratione, cum gemitu orans a desse sibi divinum auxilium. Ego autem minime illo exurgente cum grandi confusione egredior. Item alius daemon dicebat: Ego ad illum quem observo, cum ei cogitationes immisero in corde, consentit, et suscipit, et facit eas. Saepe enim exardescere eum in iracundia facio, et in contentiones rixae, et pigritam
Abbreviated transcription (Latin):
ctu sruens infilio. noluit remeare addomum suam.
sa ꝑ mansit in monasterio uirginum dicens. qm̃ si
hic ꝑ mansero. etiam sepe uidebo filium meum. cum
inter altos fres egredietur ad necessarias monasteru
causas. & monitis & exortatione eius proficere possũ
in scã conuersatione. doctrinaq eius spiritalis confir.¬
autẽ & magnifica ꝑscm̃ pachomiũ fecit dñs mirabilia:
Nã & ademonib obsessos. frequent̃ in uocato dñi : xp̃i
nomine curauit: M ultis etiã diuersas egritudines.
sustinentibus & paraliticis. orationib: eius misertus ÷
U. ulto tẽpore: beatus abbas pachomius contra uimun
ahrleta ueritatis. tanquã & beatus antonius Deniq
intentissimis precib exorauit dñm. ut somnũ non
ꝑuggil ꝑmaneret contra aduersarios demones timi¬
cando : donec prosterneret & fuperaret eos. sicut dicit
in psalmo & non conuertar donec deficiant: Pestitit

Expanded text:
ctu fervens in filium, noluit remeare ad domum suam, ctu fervens in filium, noluit remeare ad domum suam, sed permansit in monasterio virginum, dicens: Quoniam si permansero hic, saepe etiam videbo filium meum, cum inter alios fratres egredietur ad necessarias monasterii causas, et monitis et exhortatione ejus proficere possum in sancta conversatione, doctrinaque ejus spiritualis confirautem et magnifica per sanctum Pachomium fecit Dominus mirabilia. Nam et a daemonibus obsessos frequenter invocato Christi Domini nomine curavit. Multis etiam diversas aegritudines sustinentibus, et paralyticis, orationibus ejus misertus est 35. Multo tempore beatus abbas Pachomius contra immundathleta veritatis, tanquam et beatus Antouius . Dentque intentissimis precibus exoravit Dominum ut somnum non  pervigil permaneret contra adversarios daemones dimicando, donec prosterneret et superaret eos, sicut dicitur in psalmo: Et non convertar, donec deficiant . Praestitit
Abbreviated transcription (Latin):
bat inconspectu dñi & post paululum ingresa: inmona¬
sterium uirginum famularum dĩ. quod ineodẽ uico con¬
structum erat & procedenti tempore. multiplicabatur
in scõ proposito famula xp̃i Hec ia gesta. cum audisset
mater eoꝵ : dep̃cata ÷ ep̃os. & dederunt ei epłas. ad supra¬
dictum sc̃m pachomium patrem monasteriorũ ꝓfilio eiꝰ.
Cumq uenisset applicuit inmonasterio famularũ dĩ.
qe direxit inmonasterio epłas ad patrem monasterii: ob¬
sectans ut uideret filium suum: Beatus autẽ pachomius
locaunt filium eius theodorum & dexit ei Audiui fili.
Dicit ei theodorus Precepisti mihi dñe. ut uideã matrẽ
meani: Siergo abiero uidere eam: post tantã scientiã
spiritalem uereor ne culpabilis in ueniar apud dm̃
& enim oportebat me fortitudinẽ animi mei. ad exẽ¬
plum aliorum fratrum demonstrare Audiens autẽ
mater eius quia non adquieuit uidere eam: nimio affe¬

Expanded text:
bat in conspectu Domini, et post paululum ingressa est in monabat in conspectu Domini, et post paululum ingressa est in monasterium virginum famularum Dei, quod in eodem vico constructum erat, et procedenti tempore multiplicabatur in sancto proposito famula Christi. Haec itaque gesta cum audisset mater eorum, deprecata est episcopos, et dederunt ei epistolas ad supradictum sanctum Pachomium Patrem monasteriorum pro filio ejus . Cumque venisset, applicuit in monasterio famularum Dei, et direxit epistolam ad Patrem monasterii, obsecrans ut videret filium suum. Beatus autem Pachomius vocavit ejus filium Theodorum, et dixit ei: Audivi, fili, Dixit ei Theodorus: Praecepisti mihi, domine, ut videam matrem meam; si ergo abiero videre eam post tantam scientiam spiritualem, vereor ne culpabilis inveniar apud Deum; etenim oportebat me fortitudinem animi mei ad exemplum aliorum fratrum demonstrare. Audiens autem mater quia non acquievit videre eam, nimio affe
Abbreviated transcription (Latin):
meruit: Multa enim futura reuelauit ei dñs Quodã
autẽ tempore supradicti beati theodori
quo
ta tempora uideret germanum suum: Cumq nuntias¬
sent ei de aduentu sororis eius. misit continuo duos mona¬
chos qui obseruabant ad ianuam monasterii : mandauitq
ꝑ eos sorori sue dicens: Ecce soror audisti. & cognouisti
quia uiuo: ne contristeris aute. quia minime me uidisti.
so magis considera uanitatẽ ox intabilitatẽ p̃sentis mundi
& conuerte cor tuum ad prehen᷑ sç uite conuersationem:
ut ꝑuenire possis ad eternam uitd. & ad cȩlestia bona quȩ
p̃parauit diligentib se dñs: & fatientib mandata eius.
Tracta ergo apudte: quia hȩc sola ÷ uera & firma spes.
ut fatiat homo p̃cepta dĩ. ut mereatur ꝑuenire ad glorio¬
sa & ȩterna promissa dñi saluatoris nr̃i xp̃i. Hȩc autem
cum audiset. statim conpuncta ÷ corde: & lacrimas funde¬

Expanded text:
meruit, multa enim futura revelabat ei Dominus. 505 Quodam meruit, multa enim futura revelabat ei Dominus. 505 Quodam autem tempore supradicti Theodori quo st multa tempora videret germanum suum. Cumque nuntiassent ei de adventu sororis ejus, misit continuo duos monachos, qui observabant ad januam monasterii, mandavitque per eos sorori suae, dicens: Ecce, soror, audisti et cognovisti quia vivo, ne contristeris, quia minime me vidisti, sed magis considera vanitatem et instabilitatem praesentis mundi, et converte cor tuum, et apprehende sanctae vitae conversationem, ut possis pervenire ad aeternam vitam, et ad coelestia bona, quae praeparavit diligentibus se Dominus, et facientibus mandata ejus. Tracta ergo apud te, quia haec est sola vera et firma spes, ut faciat homo praecepta Dei, ut mereatur homo pervenire ad gloriosa et aeterna promissa Domini Salvatoris nostri Christi. Haec autem cum audisset illa, statim compuncta est corde, lacrymasque funde
Abbreviated transcription (Latin):
nasterio suo dicens. quia prestante gr̃a
xp̃i. ego ueni adte & nullus me cognouit:
Ipsa uero egressa ssadnos & dedisti nobis aquã. & accepi
de manib tuis. & bibi. & gr̃as agens dño. reuersus sum
inmonasterium: Sufficiat ergo tibi quia uidistime:
Ergo ulterius non mihi sis molesta. s&e ora ꝓme in cessanter
ut uisitaret eam: Audierat enim eam egrotantem
inmonasterio Erat enim ipsa famula dĩ nominata inscã
conuersatione: Itaq non ad quieuit illa suscipere & ui¬
dere frẽm suum ut non ꝑ occasionẽ eius ingrederetur in¬
monasterium feminarũ: s& mandauit ei dicens: Uade do¬
mine frater. & ora pro me: Prestante enĩgr̃a dĩ & salua¬
tum proferre: Hic itaq beatus theodorus discipulus
fuit sc̃ĩ pachomi uiri de scĩs patribus. qui fuit pater infi¬
nite multitudinis monachorum. multorumq monasteri¬
orum pater in partib thebaide: Cum enĩ in omnibus

Expanded text:
nasterio suo, dicens: Quia praestante gratia nasterio suo, dicens: Quia praestante gratia Christi ego veni ad te, et nullus me cognovit; ipsa vero egressa es ad nos, et dedisti nobis aquam, et accepi de manibus tuis, et bibi, et gratias agens Domino reversus sum in monasterium; sufficiat ergo tibi quia vidisti me, et non sis ulterius mihi molesta, sed ora pro me incessanter ut visitaret eam, audierat enim eam aegrotantem in monasterio . Erat autem ipsa famula Dei nominata in sancta conversatione; itaque non acquievit illa suscipere et videre fratrem suum, ut non per occasionem ejus ingrederetur monasterium feminarum, sed mandavit ei, dicens: Vade, domine frater, et ora pro me; praestante enim gratia Dei et Salvatum proferre. Hic itaque beatus Theodorus discipulus fuit sancti Pachomii viri de sanctis Patribus, qui fuit Pater infinitae multitudinis monachorum, multorumque monasteriorum pater in partibus Thebaidae. Cum enim in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
mea. de cetero hcentia dabitur: ut & alii parentes ac
propinqui nr̃i. uemant aduistandũ me Idõq tractauit¬
apud se. ut magis ipse ꝑgeret: & uisitaret sororẽ suan:
Benedicite: & audite peregrinos: Egressa: autẽ soror eius
cum alia famula dĩ: & aperuit ianua. & penitus non cog¬
nouit frẽm suum: Ipse autem cognouit sororẽ suã: so ñ
÷ locutus uerbum ne forte inuoce cognosceret eum: Mo¬
nachi uero qui cum ipso erant: dixerunt ad eam: Roga¬
mus te dña mater ut iubeas nobis aquã dare adbibendum.
quia de itinere fatigati sumus: Cum autem accepissent
& bibissent aquam. fatientes orationẽ & gr̃as agentes dõ
discesserunt: & reuersi sunt ad monasterium suum: P ost
aliquantos autem dies iterum scripsit ad eum soror sua.
ut ueniret & uideret eũ ante exitum suum: & orationẽ
faceret in monasteriolo eius Iunc ille rescripsit ad eam.
& direxit epłam ꝑmonachum: de mo¬

Expanded text:
mea, de caetero licentia datur ut et alii parentes et mea, de caetero licentia datur ut et alii parentes et propinqui nostri veniant ad visitandum me; ideoque tractavitapud se ut magis ipse pergeret et visitaret sororem suam; Benedicite, et audite peregrinos. Egressa est autem soror ejus cum alia famula Dei, et aperuit januam, et penitus non cognovit fratrem suum; ipse autem cognovit sororem suam, sed non est locutus verbum, ne forte cognosceret in voce eum. Monachi vero qui cum ipso erant, dixerunt ad eam: Rogamus te, domina mater, ut jubeas nobis aquam dare ad bibendum, quia de itinere fatigati sumus. Cum autem accepissent, et bibissent, facientes orationem, et gratias agentes Deo, discesserunt et reversi sunt ad monasterium suum. Post aliquantos autem dies iterum scripsit ad eum soror sua ut veniret et videret eum ante exitum suum, et orationem faceret in monasterio ejus. Tunc ille rescripsit ad eam, et direxit epistolam per monachum de mo
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur calaius habebat sororẽ. quȩ ex infantia inscõ
proposito conuessabat Ipsa enĩ erudiuit & docuit fr̃em
suum eundẽ abbatẽ iohantiẽ : ut relinqueret uanitates scłi
huius. & ingrederetur inmonasterium: Cum autẽ ingres¬
sus fuisset inmonasterium: ꝑ inginti & quattuor annos
non : egressus de monasterio: nec insitauit sororẽ suam:
Illa uero nimis desiderabat uidere eum: Nã. frequenter
scribebat & mittebat adeum epłas: petebatq ut ante exxitũ
eius de hoc corpore ueniret ad eam. ut incaritate . xp̃i de p̃¬
sentia sua lȩtarentur Ille autẽ excusabat. nolebatq de mo¬
nasterio egredi: Uenerabilis autẽ famula di soror eius.
iterum scripsit ad eum dicens: Quia si nolueris uenire adme.
necesse me ÷ ut ego tenã adte: ut post tanta tempora ado¬
rare merear scãm caritatẽ tuã: Hȩc autẽ cũ audisset supͣ
dictus abbas iohes. contristatus :÷ nimiis. & cogitabat apud

Expanded text:
vocatur Calamus, habebat sororem, quae ex infantia in sancto vocatur Calamus, habebat sororem, quae ex infantia in sancto proposito conversabatur, ipsa enim erudivit et docuit fratrem suum eumdem abbatem Joannem ut relhujus, et ingrederetur monasterium. Cum autem ingressus fuisset monasterium, per viginti et quatuor annos non est egressus de monasterio, nec visitavit sororem suam: illa vero nimis desiderabat videre eum; nam frequenter scribebat et mittebat ad eum epistolas, petebatque ut ante exitum ejus de hoc corpore veniret ad eam, ut in charitate Christi de praesentia sua laetaretur. Ille autem excusabat, nolebatque de monasterio egredi. Venerabilis autem famula Dei et soror ejus iterum scripsit ad eum dicens: Quia si nolueris venire ad me, necesse habeo ut ego veniam ad te, ut post tantum temporis adorare merear sanctam charitatem tuam. Haec cum audisset supra dictus Joannes, contristatus est nimis, et cogitabat apud
Abbreviated transcription (Latin):
adse : dixitq ei: Quare ftat̃ tanto tẽpore non uenisti adme. a¬
Qui respondens dixit ei: Precepisti mihi pater beatissime. ut
cum ꝑ aliquã occasionẽ reuelauerit mihi dominus : tunc ue¬
nirem adte: Et ecce usq hactenus. non mihi reuelatum est:
Dicit ei beatus antonius Uade. ut uideat te soror tua: Tunc
assũpsit secum alium monachum: & ꝑrexit ad locũ : & domũ
sororissuȩ: Et stans foris prope ianuam atrii clausis oculis:
ut non uidet sororem suam stetit: Illa autem ueniens: ꝓie¬
cit se ad pedes eius De ninuio autem gaudio: angustata est:
Dicit ei beatus pior Ecce ego sum pior frat̃ tuus Uide
ergo me quantum uolueris & post hoc : statĩ reuersus:
adheremum incellulam suam: Hoc autẽ fecit aderudiendum
monachos. ut non daretur eis licentia: cum libitũ fuerit eis
uisitare parentes uł propinquos suos
Etiam & abbas iohannes qui cõmanebat in monte qͥ

Expanded text:
ad se, dixitque ei: Quare, frater, tanto tempore non venisti ad me? ad se, dixitque ei: Quare, frater, tanto tempore non venisti ad me? Qui respondens, dixit ei: Praecepisti mihi, beatissime Pater, ut cum per aliquam occasionem revelasset mihi Dominus, venirem ad te, et ecce usque hactenus non mihi revelatum est. Dixit ei beatus Antonius: Vade ut videat te soror tua. Tunc assumpsit secum alium monachum, et perrexit ad locum et domum sororis suae; et stans foris prope januam atrii, clausis oculis, ut non videret sororem suam stetit. Illa autem veniens projecit se ad pedes ejus, de nimio enim gaudio angustiata est. Dicit ei Pior: Ecce ego sum Pior frater tuus, vide ergo me quantum volueris, et post hoc statim reversus est ad eremum in cellulam suam. Hoc autem fecit ad erudiendum monachos ut non daretur eis licentia, cum libitum eis fuerit, visitare parentes vel propinquos suos. 23. Etiam abbas Joannes, qui commanebat in monte qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetius beati paradysi delitus: Dicebant ergo frẽs
qr unũ tantũ paximatiũ : & quinq oliuas in cibo acci¬
piebat: & hoc deambulando foris Etiã & hoc affir¬
mabant de eo multi sc̃õꝵ patrũ. qr triginta &e ãplius
annis ex quo egressus : de domo parentũ suorũ: nunquam
eis uisus ÷ etiã cũ defunctos audisset parentes suos. ut ꝑgeret
adrequirendum. seu ad uisitandũ propinquos suos Uerũta¬
men soror eius cũ esset uidua. habens duos filios iã ad ulescen¬
tulos : misit eos inheremum ad requirendũ frẽm suũ pior:
Qui cũ diuersa monasteria circuissent requirentes eũ. uix tan¬
dem inuenientes illum: dixerunt ei: Nos filii sororis tue
sumus: quȩ nimio desidio optat te uide ante exitũ tuũ: Ipse
uero: non ad quieuit petitioni eorum: Perrexerunt autẽ adu¬
lescentes ad hominẽ dĩ beatum aptoniũ indicantes ei ꝓqua
causa uenissent: Misit autẽ beatus antonius & uocauit eum

Expanded text:
perpetuis beati paradisi deliciis. Dicebant ergo fratres perpetuis beati paradisi deliciis. Dicebant ergo fratres quia tantum unum paximatium et quinque olivas in cibo accipiebat, et hoc deambulando foris. Etiam et hoc affirmabant de eo multi sanctorum Patrum, quia triginta et amplius 504 annis, ex quo egressus est de domo parentum suorum, nunquam ei suasum fuisse, etiam cum defunctos audisset parentes suos, ut pergeret ad requirendum sen visitandum propinquos . Verumtamen soror ejus cum esset vidua, habens duos filios jam adolescentulos, misit eos in eremum ad requirendum fratrem suum Pior. Qui cum diversa monasteria circuissent, requirentes eum, vix tandem invenientes illum dixerunt ei: Nos filii sororis tuae sumus, quae nimio desiderio optat te videre ante exitum suum. Ipse vero non acquievit petitioni eorum. Perrexerunt autem adolescentes ad hominem Dei beatum Antonium, indicantes ei pro qua causa venerant. Misit autem beatus Antonius, et vocavit eum
Abbreviated transcription (Latin):
paucos Cũq uiginti & quinq esset annorũ : abut ad aliũ
secretum heremi locũ. ut solitarius haibitaret Hoc etiam
uolente & consentiente beato antonio: Dixitq ei sc̃s anto¬
nius: Uade pior. Et habita ubi uolueris: Et cũ tibi ꝑ ali¬
quã rationabilẽ occasionẽ reuelauerit dñs: uenies adme:
Cũ autẽ ꝑuenisset hic ipse pior adlocũ qui situs ÷ int̾ nitriã
Et heremum scithiȩ. effodit puteum. cogitans apud semet¬
ipsum : qm̃ qualencumq aquã inuenero. oportet me ip¬
occasio Tantum enĩ falsa & amara inuenta ÷ aqua. ut siqͥs
ad eum uisitandi gr̃a ueniret: in proprio uasculo aquam
sibi portaret: Remoratus ergo ÷ in eodẽ loco annis triginta:
Dicebant ergo ei frẽs. ut recederet de loco ipso: ꝓpt̾ amari¬
tudinẽ aquę: Ipse autẽ dixit eis: Si amaritudinẽ &
emus illa ȩt̃na ce uere dultia bona : nec fruem᷑ illis

Expanded text:
paucos. Cumque viginti et quinque esset annorum, abiit ad alium paucos. Cumque viginti et quinque esset annorum, abiit ad alium secretum eremi locum, ut solitarius habitaret, hoc etiam volente et consentiente beato Antonio. Dixitque ei sanctus Antonius: Vade, Pior, et habita ubi volueris; et cum tibi per aliquam rationabilem occasionem revelaverit Dominus, venies ad me. Cum autem pervenisset hic ipse Pior ad locum qui situs est inter Nitriam et eremum Scythi, effodit puteum, cogitans apud semetipsum: Quoniam qualemcunque aquam invenero, oportet me ipoccasio; tantum enim salsa et amara inventa est aqua, ut si quis ad eum visitandi gratia veniret, in proprio vasculo sibi aquam deportaret. Remoratus est in eodem loco annis triginta. Dicebant ergo ei fratres ut recederet de loco ipso propter amaritudinem aquae; ipse autem dixit eis: Si amaritudinem etemus illa aeterna et vere dulcia bona, nec fruemur illis
Abbreviated transcription (Latin):
aliud dixit: Hȩc cũ audisset frat̃ ille dixit ei. qr iã reco¬
gitaui frat̃. Et nolo distrahere codicẽ meum: Conprinctꝰ
etũ corde. festinanter ꝑrexit ad abbatẽ anastasiũ: & ꝓstratut
se in terrã adpedes eius. Et p̃cabatur cũ fletu & lacrimis pe¬
nitendo ut reciꝑet codicẽ suũ: sed non ad qui escebat et abbas
dicens Uade cum pace frater. eccẽ iã cũ uroliuitate mea
habeto ipsum codicemi: Ille autẽ ꝑsistebat cum lacrimis pęni¬
tendo adeum dicens Quia si non fusceꝑis codicẽ dñe pater:
nullomodo requiescit anima mea: Posthȩc ille recepit:
codicẽ suũ: Nã fr̃ ille ꝑmansit apud beatũ anastasiũ incel¬
lula eius: usq iexitum uitȩ suȩ:
uit Quidã heremita . prior. nomine. de antiquis patrib¬
Quẽ beitus antonius ad olescentẽ in scõ proposito monachoꝵ
instruxit: Demoratus autẽ ÷ apud beatum antoniũ annos

Expanded text:
aliud dixit. Haec cum audisset frater ille, dixit ei: Quia jam recoaliud dixit. Haec cum audisset frater ille, dixit ei: Quia jam recogitavi, frater, et nolo distrahere Codicem meum; compunctus enim corde. festinanter perrexit ad abbatem Anastasium, et prostravit se in terram ad pedes ejus, et precabatur cum fletu et lacrymis poenitendo, ut resusciperet Codicem suum, sed non acquiescebat ei abbas, dicens: Vade cum pace, frater: ecce jam cum voluntate mea habeto ipsum Codicem. Ille autem persistebat cum lacrymis petendo eum dicens: Quia si non susceperis Codicem, domine Pater, nullo modo requiescet anima mea. Post hoc ille recepit Codicem suum; nam frater ille permansit apud beatum Anastasium in cellula ejus, usque in exitum vitae suae. 31. Fuit quidam eremita, Pior nomine, de antiquis Patribuquem beatus Antonius adolescentem in sancto proposito monachorum instruxit: demoratus est autem apud beatum Antonium annos
Abbreviated transcription (Latin):
etiã & ꝑiuria adderentur: Descendens autẽ frater ille ineã
quȩ inpreximo erat cuutatẽ : uoluit distrahere codicẽ illũ:
Petebat autem inpretio enis solidos decẽ & sex Dicebat
cuille. qui eum emere uolebat Da mihi codicẽ ut possim
probare si tanto p̃tio ualet Dedit ergo codicem: ut proba¬
ret eum: Statim autẽ frat ille cũ ipso codice prexit ad
scm̃ anastasium: Et rogabat eum dicens: Iube considerare
pater. codicem istum. Et estimare eũ si ualet solidos sedecĩ:
qm̃ tantum p̃tiũ petit qͥ distrahit eum Dixit autẽ abbas
anastasius qr bonus : codex: & ualet tantũ p̃tiũ: Reuersus
autẽ qui emere uolebat : dixit distrahenti: Ecce accipe
p̃tium : quia ostendi codicẽ abbati anastasio: & dixit mihi
quia bonus : codex. & ualet tantum: Int̾rogauit aut̃ eum
frater ille: si nichil beatus anastasius dixisset aliud Cui
respondit ille & ait: Crede mihi qr penitus nichil mihi

Expanded text:
etiam et perjuria adderentur. Descendens autem frater ille in eam etiam et perjuria adderentur. Descendens autem frater ille in eam quae in proximo erat civitatem, voluit distrahere Codicem illum, petebat autem in pretio ejus solidos sedecim. Dicit ei ille qui eum emere volebat: Da mihi Codicem, ut possim probare si tanti pretii valet; dedit ergo ei Codicem ut probaret eum. Statim autem frater ille cum ipso Codice perrexit ad sanctum Anastasium, et rogabat eum dicens: Jube considerare, Pater, Codicem istum, et aestimare eum si valeat solidos sedecim, quoaniam tantum pretii petit qui distrahit illum. Dixit autem abbas Anastasius: Quia bonus est Codex, et valet tanti. Reversus autem qui eum emere volebat, dixit distrahenti: Ecce accipe pretium, quia ostendi Codicem abbati Anastasio, et dixit mihi: Quia bonus est Codex, et valet tanti. Interrogavit autem frater ille si nihil beatus Anastasius dixit aliud. Cui respondens ille ait: Crede mihi quia nihil penitus mihi
Abbreviated transcription (Latin):
eum agnosceret. Et ibi inspeleo habitauit: Noluit eñĩ tem¬
porales hominũ laudes. soe cȩlestẽ eternãq głam asaluato:¬
eati absatis anastasii laudabilẽ humilitatẽ & pa¬
tiȩ uirtutẽ oportet ut cognoscatis: quatinus ad mirabi¬
lem magnanimitatẽ & tranquillitatẽ animi eius considan¬
tes. imitemur exemplo Hic itaq abbas anastasius habeat
codicem in ꝑgamens ualde optimis scriptũ: qui decẽ &
octo ualebat solidos: Totum enĩ uetus & nouũ testam̃tũ
scriptum habebat: Cũ autẽ frat̃ quidã uenisset adeum
uisitandi gr̃a. uidit incellula eius codicẽ ipsum. & concu.¬
piuit: furatusq ÷ eũ & abiit: Supra memoratus autem
anastasius cum requisisset eadẽ die adlegendũ codicẽ suum
Et non inuenisset. intellexit quia frat̃ ille furatus. eẽt. eũ.
poluit mutere post ipsum nec requirere eũ. ne post furtũ

Expanded text:
eum agnosceret, et ibi in spelunca habitavit. Noluit enim temeum agnosceret, et ibi in spelunca habitavit. Noluit enim temporales hominum laudes, sed coelestem aeternamque gloriam a Salvatoeati abbatis Anastasii laudabilem humilitatem et patientiae virtutem oportet ut cognoscamus, quatenus admirabilem magnanimitatem et tranquillitatem animae ejus considerantes, imitemur exemplum . Hic itaque Anastasius habebat Codicem in pergamenis valde optimis scriptum, qui decem et octo valebat solidis, totum enim vetus et novum Testamentum scriptum habebat. Cum autem quidam frater venisset ad eum visitandi gratia, vidit in cellula ejus Codicem ipsum, et concupivit, furatusque est eum, et abiit. Supramemoratus autem abbas Anastasius, cum requisisset cadem die ad legendum Codicem suum, et non invenisset, intellexit quia frater ille furatus esset eum, et noluit mittere post ipsum, nec requirere eum, ne post furtum
Abbreviated transcription (Latin):
quã omnia oꝑa eorũ. dũ taxat qui murmurantes in cor¬
dib suis oꝑantur inmonasterio: Ut autẽ ostendat uob̾
uobis. ut deferantur mihi matule omnium fratrum
Quascũ detulissent: iussit ut accende̾nt ignẽ: Et misit in
eum omniũ fratrũ matulas Quȩ statĩ om̃s conbustȩ st̃:
p̃ter matulã fr̃ĩs eulalii. quȩ integra reꝑta ÷ : & non: cõbu¬
sta Cumq hoc uidissent frẽs om̃s: timuer̃ ualde Et ꝓ.¬
labant: & collaudantes admirabantur nutus patientiant
& humilitatem fr̃is eulalii Deniq ex eo honorabant &.
magnificabant eum. tanquã unũ demagnis patribus
Istos autem honores & laudes: non poterat sustinere frat᷑
eulalius dicens Uȩ mihi infelici qr ꝑdidi humilitatẽ
meã : quã ꝑtanta tempora ad quirere. auxiliante &
ad iuuante me. xp̃o dño festinaui Consurgens itaq
noctu egressus de monasterio: fugit inheremũ. ubi nullus

Expanded text:
quam omnia opera eorum duntaxat qui, murmurantes in corquam omnia opera eorum duntaxat qui, murmurantes in cordibus suis, operantur in monasterio. Ut autem ostendat vobis raecipio vobis ut deferantur mihi mattulae omnium fratrum: quas cum detulissent, jussit ut accenderent ignem, et misit in eum omnium fratrum mattulas, quae statim combustae sunt, praeter mattulam fratris Eulalii, quae integra reperta est, et non est combusta. Cumque hoc vidissent fratres omnes, timuerunt valde, et prlantes, et collaudantes admirabantur nimis patientiam et humilitatem fratris Eulalii. Denique ex eo honorabant et magnificabant eum, tanquam unum de magnis Patribus; istos autem honores et laudes non poterat sustinere frater Eulalius, dicens: Vae mihi infelici, quia perdidi humilitatem meam, quam tantis temporibus acquirere, auxiliante et adjuvante me Christo Domino, festinavi. Consurgens itaque nocte, egressus de monasterio fugit in eremum, ubi nullus
Abbreviated transcription (Latin):
tienter sustineret: Conuenientes pariter maxime se¬
niores frẽs ad patr̃e monasterii. dixer̃ ei Considera pat̾.
quid fatiendum ÷: Quandiu enũ possumꝰ sustinere. ne¬
gligentias & dãpna quȩ frat̃ eulalius facit inmonaste¬
rio. u Iã pęne omnia uasa & utensilia monasterii con¬
fracta sunt. & exterminata ꝑ negligentiã eius Quo¬
modo ergo iste talis tolerandus ÷. a Respondensq
pat̾ monasterii ait Interĩ paucos dies sustineamꝰ.
frẽm. Et postea ordinabitur de eo: qđ cõperit
fieri: Hȩc dicens: dimisit frẽs: Ingressus uero cellulam :¬
prostrauit se morationẽ. obsecrans miscđiã dñi. ut ei ma¬
nifestare dignaretur. ꝗd ordinare aut diffinire possit de
sepe dicto fr̃e. Tunc reuelatũ ÷ ei ꝗd ageret: Conuo cauit gͦ
om̃s frẽs abbas. dixitq eis Credite mihi frẽs. qr magis
opto matulã fratris eulalii cũ humilitate ac patientia eius.

Expanded text:
tienter sustineret, convenientes pariter, et maxime setienter sustineret, convenientes pariter, et maxime seniores fratres ad Patrem monasterii, dixerunt: Considera, Pater, quid faciendum sit, quandiu enim possumus sustinere negligentias et damna quae frater ille. Eulalius facit in monasterio? Jam pene omnia vasa et utensilia monasterii confracta sunt, et exterminata per negligentiam ejus. Quomodo ergo iste talis tolerandus est? Respondens Pater monasterii ait: Interim paucos dies sustineamus fratrem, et postea ordinabimus de eo quod competit fieri. Haec dicens dimisit fratres. Ingressus vero cellulam prostravit se in orationibus, obsecrans misericordiam Domini, ut ei manifestare dignaretur quid ordinare aut definire posset de saepe dicto fratre: tunc revelatum est ei quid ageret. Convocavit ergo omnes fratres abbas, dixitque eis: Credite mihi, fratres, quia magis opto mattulam fratris Eulalii cum humilitate et patientia ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
bilia magna solus. miserere mei ꝓpt̾ feruũt tuũ qui
misit me & cũ surrexisset de oratione: exclamaun.
diceis: Oputee. putee. misit me seruus xp̃i abbas
meus. ut hauriam aquam: Statĩ autẽ ascendit aqͥ
sursum: usq ados putei & cum implesset lagenã suam
frater ab scessit: glorificans potentiã dñi saluatoris: Aqͣ
autẽ putei: reuersa ÷ ad locũ suum
Uit Quidã frat̃ in monasterio nomine eulalius.
culpabile admisissent negligentiores fr̃es. excusantes cul¬
passuas : supradictũ frẽm asserebant esse culpabilem
Cũq argueretur aseniorib fr̃ib non negabat : s& prost̃.¬
nebat interrã se. Et adorans eos dicebat se peccasse & negli¬
genter fecisse: Cũ autẽ iterũ ac frequent̃ accusarent eũ.
et scđ̾m regulã mon̾asterii biduana ac triduana ieiunia
ei indicerentur : ille omnia patienter tolerabat Igno¬
rantes frẽs quia hȩc omnia prohumilitatis uirtute: pa¬

Expanded text:
bilia magna solus, miserere mei propter servum tuum qui bilia magna solus, miserere mei propter servum tuum qui misit me, et cum exsurrexisset ab oratione, exclamavit dicens: O putee, putee, servus Christi abbas meus misit me, ut hauriam aquam. Statim autem ascendit aqua sursum usque ad os putei, et cum implesset lagenam suam frater, abscessit glorificans potentiam Domini Salvatoris; aqua autem putei reversa est in locum suum. 29. Fuit quidam frater in monasterio, nomine Eulalius, culpabile admisissent fratres negligentiores, excusantes culpas suas, supradictum fratrem asserebant esse culpabilem. Cumque argueretur a senioribus fratribus, non negabat, sed prosternebat se in terram, et adorans eos, se dicebat peccasse, et negligenter fecisse. Cum autem iterum ac frequenter accusarent eum, et secundum regulam monasticam biduana ac triduana jejunia ei indicerentur, ille omnia patienter tolerabat. Ignorantes autem fratres quia haec omnia pro humilitatis virtute pa
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o dõ: Dixit autẽ discipulus eius: Ecce dñe sicut p̃cepisti:
adduxi ligram leenam: Uolens autẽ senior humiliare
sensum eius. ne ea tolleret se incogitationib suis discipulus eiꝰ
ait ei: Sicut tu insensibilis es. ita etiam & istã insensibilem
bestiam adduxisti: Solue ergo & dimitte eã: ut ꝑgat ad
locum suum:
uidam de scĩs seniorib misit discipłm suũ : ad hauri¬
endam aquã: Prolongius autẽ erat puteus acella se¬
nioris Oblitus ÷ autẽ tollere funẽ discipłs eiꝰ : de qͦ haurir
aquam: Cũq ꝑuenisset adputeũ. contristatus : ualde:
quia longe erat cella eorum: Quid ageret. quo se ũteret
nesciebat : dubitabat enim ad cellã reuerti Tunc anxiꝰ
numis. prostrauit se in orationẽ: cũ lacrimis dicens Dñe
miserere mihi scđm magnã micdiã tuã. qui fecisti cęlũ
& t̾rã. mare & omnia quę ineissunt: Qui fecisti mira¬

Expanded text:
nostro Domino. Dicit autem discipulus ejus: Ecce, domine, sicut praecepisti, nostro Domino. Dicit autem discipulus ejus: Ecce, domine, sicut praecepisti, adduxi leaenam ligatam. Volens autem humiliare sensum ejus senior, ne extolleret se in cogitationibus suis discipulus suus, ait ei; Sicut tu insensibilis es, ita etiam et istam insensibilem bestiam adduxisti; solve ergo, et dimitte eam, ut pergat ad locum suum. 28. Quidam de sanctis senioribus misit discipulum suum ad hauriendam aquam . Prolongius autem erat puteus a cella senioris. Oblitus est autem secum tollere funem discipulus ejus, de quo hauriret aquam. Cumque pervenisset ad puteum, contristatus est valde, quia longe erat cellula eorum; quid ageret, quo se verteret, nesciebat, dubitabat enim ad cellulam sine aqua reverti. Tunc anxius nimis, prostravit se in orationem cum lacrymis, dicens: Domine, miserere mei secundum magnam misericordiam tuam ; qui fecisti coelum et terram, mare, et omnia quae in eis sunt, qui fecisti mira
Abbreviated transcription (Latin):
supradictus discipulus eiꝰ ioħes: ibat scđm p̾ceptũ abbatis:
Cumq ꝑgeret : dixit abbati suo: Dñe pat̾̃. audiui quã plu¬
rimos dicentes: quia in illo loco malabestia leena sit: Tc̃
senior quasi ioculariter dixit ei: Si uenerit suꝑte : tene
& alliga eã. Et adduces eã tecum: Cũ autẽ ꝑuenisset ad bocũ
iã uesꝑe. Statĩ egressa leena : irruit suꝑ eum: Ille autem
cõp̃hendens: tenere eam uoluit: Illa uero ex cutieis fe
de manib eius: aufugit: Sequebatur autẽ ille diceas:
qr abbas m̃s p̾cepit. ut alligatã ꝑducã te ad eum:
Continuo autẽ stetit bestia : & tenens eam re¬
ũtebatur ad monasterium: Dũ autẽ retar.¬
daret initinere: abbas eius nimis sollicitꝰ peo tristabat᷑ grauit᷑:
Et ecce suꝑuenit subito discipłs etus: teneis ligatã leenam:
Qđ cũ uidisset senior: admiratus ualde gr̃as agebat saluatori

Expanded text:
sus discipulus ejus Joannes, ibat secundum praeceptum abbatis; sus discipulus ejus Joannes, ibat secundum praeceptum abbatis; cumque pergeret, dixit abbati suo: Domine pater, audivi quamplurimos dicentes quia in illo loco mala bestia leaena sit. Tunc senior, quasi joculariter dicit ei: Si venerit super te, tene, et alliga eam, et adduces eam tecum. Cum autem venisset ad locum jam vespere, statim egressa leaena irruit super eum, et ille comprehendens tenere eam voluit, illa vero excutiens se, de manibus ejus aufugit. Sequebatur autem ille dicens; Quia abbas meus praecepit ut alligatam te perducam ad eum. Continuo autem stetit bestia, et tenens eam, revertebatur ad monasterium. Dum autem retardaret in itinere, abbas nimis sollicitus pro eo, tristabatur graviter; et ecce subito supervenit discipulus ejus tenens ligatam leaenam. Quod cum vidisset senior, admiratus valde, gratias agebat Salvatori