comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
phans eas in semet ipso. tam̃ adhuc uictoriȩ locꝰ. ẽ. si eũ om̃s in
nos ĩpugnationũ suarũ machinas torserint: a caritate tam̃
dĩ nos seꝑare ñ ualeant. S iã teptemꝰ singła discutere: ⁊ qͥd de
uno qͦq sermone apł̃i sentiendũ sit ꝓuiribꝰ aꝑire. quauis alti¬
ora in his contegisse uideat᷑ apł̃s quã expositionis nr̃ȩ sufficit
uirtꝰ uł ratio breuitatis ad mittit. Requiramꝰ tam̃ si omia is¬
ta quȩ enumerauit apl̃s anquȩdã ex ipsis hoc studii uł
intentionis ger̾ uł humanas animas a caritate dĩ seꝑare
contendant̃: ⁊ ꝓpt̾ea moliantur in nos cuncta quȩ patim᷑.¬
Uidetur enĩ posse quidẽ hoc agere ut a caritate dĩ separem.
mors fortassis & angłi. ⁊ pͥncipatꝰ ⁊ uircutes ad uersantes
nob̾ sine dubio & p̃sentia quȩ sunt utiq lubrica ⁊ caduca
s & ꝓfundũ potest similit̾ intelligi. Uita autẽ futura &.¬

Expanded text:
phans eas in semetipso : tamen et hoc in victoriae loco est, si cum omnes in nos impugnationum suarum machinas torserint, a charitate tamen Dei nos separare non valeant. Sed jam tentemus singula discutere, et quid de unoquoque sermone Apostoli sentiendum sit, pro viribus aperire. Quamvis altiora in his contigisse videatur Apostolus quam expositionis nostrae sufficit virtus, vel ratio brevitatis admittit, requiramus tamen si omnia ista quae enumeravit Apostolus, an quaedam ex ipsis, hoc studii vel intentionis gerant, ut humanas animas a charitate Dei separare contendant, et propterea moliantur in nos cuncta quae patimidetur enim posse haec agere, ut a charitate Dei separemur. Mors et fortassis angeli, et principatus, et virtutes adversantes nobis, sine dubio et praesentia, quae sunt utique lubrica et caduca, sed et profundum, potest similiter intelligi,
Abbreviated transcription (Latin):
cati sumꝰ. cũ ꝓhis inqͥt õibꝰ beneficiis quȩ consecuti sumꝰ fixi⁊
radicati sumꝰ incaritate di: qͥs nos abea poterit seꝑare: tri.¬
bulatio si uenerit: dicemꝰ addm̃. Intͥbulatione dilatasti me. An¬
gustia si fuerit mundi ⁊ ex necessitate corꝑis ueniens: sapien.¬
tĩe  ⁊ scientiȩ latitudinẽ requiremꝰ. inꝗͣ nos angustare non po¬
test mundꝰ. Redeo enĩ ad scripturarũ diuinarũ amplissimos
campos. Incellectũ uerbi dĩ sp̃alem requiramus: i nulla me
in eo coar cabit angustia ꝑ latissima enĩ spacia intelligen¬
tiȩ mistice ⁊ spiritał ȩquitabo. ꝑ secutionẽ si patiar ucon
fitear xp̃o corã hominibꝰ: certus sũ ⁊ ille me consitebit᷑
corã patre suo qͥ incęł. ẽ. fames si affuerit: turbare me nͣ
potest. Habeo eñi panẽ uitȩ qͥ decęlo descendit ⁊ refecit
animas esurientes: nec aliqnͣdo potest iste panis defice̾.
Est enĩ ꝑ fectus ⁊ȩrernꝰ. Nuditas non me confundit: inqutꝰ¬

Expanded text:
cati sumus: cum pro his, inquit, omnibus beneficiis quae consecuti sumus, fixi et radicati sumus in charitate Dei, quis nos ab ea poterit separare? Tribulatio si venerit, dicemus ad Deum: In tribulatione dilatasti me . Angustia si fuerit mundi, et ex necessitate corporis veniens, sapientiae Dei, et scientiae latitudinem requiremus, in qua non angustare non potest mundus. Redibo enim ad Scripturarum divinarum amplissimos campos: intellectum verbi Dei spiritalem requiram, et nulla me in eo coarctabit angustia. Per largissima enim spatia intelligentiae mysticae et spiritalis equitabo. Persecutionem si patiar, et coneum coram hominibus, certus sum quia et ille me confitebitur coram Patre suo qui in coelis est . Fames si adfuerit, turbare me non potest: habeo enim panem vitae qui de coelo descendit, et reficiet animas esurientes: nec aliquando potest panis iste deficere; est enim perfectus et aeternus. Nuditas me non confundit: indut
Abbreviated transcription (Latin):
ait qͥs accusabit aduersũ electos di : De diabolo dicere. Nul¬
lus enĩ ita electus ⁊ ita magnꝰ quẽ ille non audeat accusare
nͥ illũ solũ qͥ peccatũ non fecit: qͥ ⁊ dicebat. Hc̃ uenit pͥnceps
huus mund: ⁊ inme nichil inuenit. Sed quãuis ille exerat¬
nequiciã ꝓpositi sui dõ iustificante ⁊ delente sicut nubẽ
iniqͥtatẽ electorũ suoꝵ. ⁊ sic̃ caliginẽ peccata eoꝵ. ⁊ apͥorib
delictis eos de albante ut niuẽ & sic̃ lanã candidã faciente.
pot̾ius amortuis resurrex̃ ⁊ stet adex tͥs patͥs ⁊ in t̃pellec
ꝓhis. qͥs eos poterit condẽpnare: insuꝑioribꝰ sc̃s sp̃s uit̾¬

Expanded text:
ait: Quis accusabit electos Dei? de diabolo dicere, nullus est enim ita electus, et ita magnus quem ille non audeat accusare, nisi illum solum qui peccatum non fecit, qui et dicebat: Nunc venit princeps hujus mundi, et in me ninequitiam propositi sui, Deo justificante et delente sicut nubem iniquitatem electorum suorum, et sicut caliginem peccata eorum, et a prioribus delictis eos dealbante ut nivem, et sicut lanam candidam faciente , potius a mortuis resurrexit, et iste a dextris Patris, et interpellet pro eis, quis eos poterit condemnare? In superioribus, Sanct
Abbreviated transcription (Latin):
bolice hec apłs dicẽ. hoc ẽ non solũ ꝑea quȩ accide possunt᷑
s ne ꝑea quidẽ quȩ euenire om̃ino ñ posst̃. ullo pacto a
diͣ caritate de flectim᷑. Uerbi causa ut si alia nob̾ daretur
uita quã hȩc quȩ ad̾o data. ẽ. aut si futuroꝵ spes alia nob̾
ꝓmitteret᷑. uł altitudo ł etiã creatura alia quã. eͣ illa

Expanded text:
s, hoc est, non solum per ea quae accidere possunt, sed nec per ea quidem quae evenire omnino non possunt, ullo pacto a Dei charitate deflectemus: verbi causa, ut si alia nobis daretur vita quam haec quae a Deo data est, aut si futurorum spes alia nobis promitteretur, vel altitudo, vel etiam creatura, quae pro
Abbreviated transcription (Latin):
his sermonibꝰ qͦs habemꝰ inmanibꝰnon humanas rẽptatione
indicat: s maiores humanis: Et idõ puto qͦd inpͥoribꝰ cũ enu¬
merasset singła queq adultimũ dic̃. S: inhis om̃ibꝰ suꝑamꝰ.
Inhis uͦ scdi̾ ordinis tẽptationibꝰ non ita confident̃ dic̃ sũꝑamꝰ:
s ualde tenuit̾ dicit qr nichil hoꝵ poterit nos seꝑare acari¬
tate dĩ que : inxp̃o iħu. De humanis enĩ tẽptationibꝰ tanquã

Expanded text:
his sermonibus, quos habemus in manibus, non humanas tentationes indicat, sed majores humanis. Et ideo puto quod in prioribus cum enumerasset singula quaeque, ad ultimum dicit: Sed in his omnibus superamus. In his vero secundi ordinis tentationibus non ita confidenter dicit, superamus, sed valde tenuiter ait, quia nihil eorum poterit nos separare a charitate Dei, quae est in
Abbreviated transcription (Latin):
suimꝰ eciã hoc. ẽẽ. contrariũ. Hoc gͦ pacto neq inp̃sentia
dĩ uł salutis uł ꝑditionis nr̃e: causa consistit. neq iustificatio
ex sola uocatione pendebit. neq głificari de nr̃a pęnitus pote¬
state sublatũ.ẽ. Nam ⁊ cõmimi intellectu de pͣscientia sentiamꝰ.
non ꝓptͣea erit aliqͥd qͥa id scit ds̃ futurũ. s qͥa futurũ est
scitur ado anteꝗͣ fiat. Ham ⁊ si uerbi gr̃a fingimꝰ. dm̃ non pͣ.¬
noscere aliqͥd futurũ sine dubio erat qͦd . ẽ. ita ut. ẽ. Ult
puta. iudas ꝓditor factus ÷: ⁊ hoc ita futurũ ꝓpħȩ p̃dixerͣ.¬

Expanded text:
suimus, contrarium. Hoc ergo pacto, nec in praescientia suimus, contrarium. Hoc ergo pacto, nec in praescientia Dei vel salutis vel perditionis nostrae causa consistit; neque justificatio ex sola vocatione pendebit, neque glorificari de nostra penitus potestate sublatum est. Nam et si communi intellectu de praescientia sentiamus, non propterea erit aliquid, quia id scit Deus futurum: sed quia futurum est, scitur a Deo antequam fiat. Nam et si, verbi gratia, fingeremus Deum non praenoscere aliquid, futurum sine dubio erat quod est, ita ut est: ut puta, Judas proditor factus est, et hoc ita futurum prophe
Abbreviated transcription (Latin):
cati st̃. Bono enĩ eorũ ꝓposito: de erat sola uocatio. Hi uͦ qͥ non
hnͣt bonũ fixũq ꝓpositũ uł erga diuinũ cultũ ł erga opꝰ bo¬
nũ: uocantur qͥdem ⁊ ipsi. ne eis excusatio relinquat᷑. & hȩc
ipsa possint causari cũ iudicant᷑ qr ⁊ nos si uocati fuissemꝰ .po.¬
tuissemꝰ utiq ustificari. ⁊ non solũ iustificari. s ⁊ głificari.
Idõ gͦ uocant᷑ qͥdem ⁊ ipsi s quasi si impetrosa seminetur se.¬
men. cito quide̾ exoritur in crescente aute tͥbulationũ sole
qͥa non hñͣt altam radicẽ boni ꝓpositi. continuo arescunt
⁊peunt. & ipsi st̃ de quibꝰ dicit apłs: qͥa naufragauer̃ afide.
Quos gͦ uocauit. id. ẽ. qͦs scđm ꝓpositũ uocauit boni illos.¬
iustificaiit. Qͦd si scđm ꝓpositũ ad dm̃ referatur: hoc ẽ. ut
scđm ꝓpositũ dĩ qui sciens ineis religiosam mentẽ ⁊ salutis
in ẽe desidiũ uocati dicantur: non uidebit᷑ his quȩ expo¬

Expanded text:
Hi vero qui non habent bonum fixumque propositum, vel erga divinum cultum, vel erga opus bonum, vocantur quidem et ipsi, ne eis excusatio relinquatur, et haec ipsa possint causari cum judicantur. Quia et nos si vocati fuissemus, potuissemus utique justificari, et non solum justificari, sed et glorificari. Ideo ergo vocantur quidem et ipsi; sed quasi in petrosa seminetur semen, cito quidem exoritur; increscente autem tribulationum sole, quia non habent altam radicem boni propositi, continuo arescunt et pereunt. Et ipsi sunt de quibus dicit Apostolus: Qui naufragaverunt a fide . Quos ergo vocavit, id euntur. Quod si secundum propositum ad Deum referatur, hoc est ut secundum propositum Dei, qui sciens in eis religiosam mentem et salutis inesse desiderium, vocati dicantur; non videbitur his quae expo
Abbreviated transcription (Latin):
ostend̾et.  nob̃ gͦ om̃ĩb tradidit eũ: non illa traditione qͣ scrip¬
tũ. ẽ. Dradet autẽ fr̃ frẽm in mortẽ. ⁊ parentes filios. s tradi¬
disse eũ dr̃: hoc ipso qđ cũ informa d̾i eẽt. passus. ẽ eũ ex in a¬
nire se ipsũ. ⁊ formã serui susciꝑe. ⁊ usq ad mortẽ crucis ꝑ¬
uenire: ut in ipso om̃ibꝰ eremplũ obȩdientie poneret. ⁊ uiã Re¬
surrectionis mortuis aꝑiret. om̃ibꝰ gͦ tradidit eũ. Non solũ¬

Expanded text:
ostenderet. Pro nobis ergo omnibus tradidit illum, non illa traditione qua scripostenderet. Pro nobis ergo omnibus tradidit illum, non illa traditione qua scriptum est: Tradet autem frater fratrem in mortem, et parentes filios: sed tradidisse eum dicitur hoc ipso quod cum in forma Dei esset, passus est eum exinanire seipsum, et formam servi suscipere, et usque ad mortem crucis pervenire: ut in ipso omnibus exemplum obedientiae poneret, et viam resurrectionis mortuis aperiret. Pro omnibus ergo tradidit eu
Abbreviated transcription (Latin):
Similit̾ autẽ ⁊ dd̾ dic̃. Dñs illuminatio mea ⁊ saluator m̃s.
quẽ tiebo: dñs defensor uitȩ meȩ. aqͦ trepidabo: Non gͦ nul.¬
lũ dicit. eẽ. que metuat ⁊ qͥ adu̾setur ei. S quãuis in qͥt apꝓpi¬
ent suꝑ me ut edant carnes meas. qͥ tͥbulant me inimici mei.
tam̃ dnõ defendente uitã meã infirmati st̃ ⁊ ceciderͣ. dat pͣt̾e̾a
in diciũ maximũ ingentis erga nos amoris dĩ . Qui intantũ in
qͥt nos dilexit: ut nec ꝓpͥo filio peꝑcerit. s ꝓ nob̾ om̃ibꝰ ad passio.¬
ne̾ tradid̾it eũ. Et ut maiore nos admiratione constringeret.
addidit sermonẽ ingentis arcani consciũ dicens. qͥa ꝓpͥo filio nͣ
peꝑcit: dixerat eñ suꝑiꝰ qͥa etiã nos qͥ spm̃ adoptionis accipimꝰ
filũ dĩ sumꝰ Ne gͦ comuni ista appellatione filiorũ. unũ aliqu̾e
exhis tradidisse putaret᷑ qͥ infilios uidebant᷑ adsciti: addidit ꝓpͥo
filio. ut eum qͥ solus ex ipso dõ in effabili natiuitate generaret᷑

Expanded text:
 autem et David dicit: Dominus illuminatio mea et salvator meus, quem timebo? Dominus defensor vitae meae, a quo trepidabo? Non ergo nullum dicit esse quem metuat, et qui adversetur ei; sed quamvis, inquit, appropient super me ut edant carnes meas qui ambulant inimici mei, tamen, Domino defendente vitam meam, infirmati sunt et ceciderunt. Dat praeterea indicium maximum ingentis erga nos amoris Dei, qui in tantum nos, inquit, dilexit ut nec proprio Filio pepercerit; sed pro nobis omnibus ad passionem tradiderit eum. Et ut majore nos admiratione constringeret, addidit sermonem ingentis arcani conscium dicens, quia proprio Filio non pepercit. Dixerat enim superius, quia etiam nos qui spiritum adoptionis accipimus, filii Dei sumus. Ne ergo communi ista appellatione filiorum unum aliquem ex his tradidisse putaretur qui in filios videbantur asciti, addidit proprio Filio, ut eum qui solus ex ipso Deo ineffabili nativitate generatur,
Abbreviated transcription (Latin):
iam non unũ ex om̃ibꝰ creaturis ⁊ paruũ terrȩ hc̃ locũ quẽ ne
ui dem̃ habitare: terieamꝰ. Sed om̃ia quecunq creauit ds uisibi¬
lia ⁊ inuisibilia. occulta ⁊ mnani festa tẽporalin & ȩc̃na. cũ x põ¬
ipso parit̾ habeamꝰ. P otest autẽ ⁊ alio modo sic intelligi q dui.
cũ ipso om̃ia nob donabit: hoc ÷ ipsi qͥdẽ ut heredi. nobꝰ iꝰ¬
ut coherehbꝰ eiꝰ parit᷑ cũ ipso uniu̾sa ꝑfrui dabit᷑ creatura

Expanded text:
terrae hunc locum quem nunc videmur habitare, teneamus: sed omnia quaecunque creavit Deus visibilia et invisibilia, occulta et manifesta, temporalia et aeterna cum Christo pariter habeamus. Potest autem et alio modo sic intelligi quod dixit: Cum ipso omnia nobis donabit, hoc est, ipsi quidem ut haeredi, nobis vero cohaeredibus ejus parit
Abbreviated transcription (Latin):
aturȩ: qͦd filio possit adeqiuari Hullo enĩ pacto creatori suo
creatura potest conferri. et si creator ipse donatus. ẽ nobis.
quomͦ non cũ ipso nob̃ omis creatura donabitur: Quanuis ser¬
mo hic duplicit̾ possit intelligi: id ẽ qđ cũ illo om̃ia donabit hã
hoc pocest uidi: qͦd si habemꝰ innob̾ ap̃m scđm hoc qd uerbũ sa¬

Expanded text:
aturae quod Filio possit adaequari. Nullo enim pacto creatori suo creatura potest conferri. Et si creator ipse donatus est nobis, quomodo non cum ipso nobis omnis creatura donabitur? quamvis sermo hic dupliciter possit intelligi, id est, quod cum illo omnia donavit. Nam et hoc potest videri quod si habemus in nob
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. do nec uideamꝰ eos intantũ ꝓficere. ut ad optari mereant᷑
infilios: necessario dolemꝰ & gemimꝰ. donec gͦ nos inquã qͥ in¬
stituim̃ abeis neglegimꝰ ⁊ moram᷑. & emendacionis nr̃e temp̃¬

Expanded text:
sumus, donec videamus eos in tantum proficere, ut adoptari mereantur sumus, donec videamus eos in tantum proficere, ut adoptari mereantur in filios, necessario dolemus et gemimus. Donec ergo nos, inquam, qui instituimur ab eis, negligimus, et moramur, et emendationis nostrae temp
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ qͥa ꝓpħis st̃ sp̃s subiecti. s ad dispensationẽ: sic̃ ⁊ illud dictũ
accipimꝰ de saluatore. qr tunc ⁊ ipse filius subiectus erit ei qͥ sibi
subdidit om̃ia. Et hic enĩ subiectus: non qͣsi inferior dr̃. Quomͦ
qͥt pater tua mea stͣ. S in his qͦs patͥ subdit credentes in se qͣm
in uno qͦq ipsoꝵ se.ẽẽ. dicit ⁊ se ineis dicit esurire: ⁊ sitire ⁊ nudũ
multoꝵ donoꝵ qͥcqͥd. ẽ. sũmũ ⁊ magnũ sine dubio apłi consecu¬
ti stͣ. ut idonei. eent. sic̃⁊ ipse Paylus dicit ministri noui testa¬
sciͣ sp̃s donũ: merito pͥmicias sciͣsp̃s appellauit. Et idõ dic̃ s &
nos ipsi: in quo spetialit̃ de signare uidet᷑ apłicã dignitat̾e. Nos
hoc. ut pͥmicias sp̃s acciꝑemꝰ: etiã ipsi intra nos gemimꝰ Intan¬
tũ inqͥt nulla creatura.ẽ. quȩ doloribꝰ ⁊ gemitibꝰ uacet: ut etiã
adoptionẽ filioꝵ. id.ẽ. ꝑ fectionẽ eoꝵ qs docere ⁊ instituere mis-

Expanded text:
nsationem, sicut et illud dictum accipimus de Salvatore: Quia tunc et ipse filius subjectus erit ei qui sibi subdidit omnia ; et hic enim subjectus, non quasi inferior dicitur: qu Omnia enim, inquit, pater, tua mea sunt; sed in his quos patri subdit credentes in se, quoniam in unoquoque ipsorum se esse dicit, et se in eis dicit esurire, et sitire et nudum multorum donorum quidquid est summum et magnum sine dubio apostoli consecuti sunt, ut idonei essent, sicut et ipse Paulus dicit, ministri Novi Testasancti Spiritus donum, merito primitias sancti Spiritus appellavit. Et ideo dicit: Sed et nos ipsi. In quo specialiter designare videtur apostolicam dignitatem. Nos acciperemus, etiam ipsi intra nos gemimus. In tantum, inquit, nulla creatura est quae doloribus et gemitibus vacet, ut etiam adoptionem filiorum, id est, perfectionem eorum quos docere et instituere missi
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ condigne passiones huiꝰ tẽporis ad futurã głam. Et cũ ibi se
existimare dixerit. in his scire se dicit qd̾ oĩs creatura congemi-¬
beatur. Creatura enĩlicet non uolens subiecta sit: tamͣ qm uo¬
luntaticedit eiꝰ qͥ subiecit. etiam affectũ quendã & caritatem
circa eos ex ibet ꝓ quibꝰ uidetur. eẽ subiecta. & ꝓdoloribꝰ eoꝵ
dolet. ⁊ ꝓgemitibꝰ gemit. Si uͦ ut inaliis exemplaribꝰ inue¬
nicur ita legamꝰ congemiscit ⁊ parturit: scd̾m illũ sensũ
accipiemꝰ parturit qđ dicit apłs. genuisse se ꝑeuangłiũ eos

Expanded text:
sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam: et cum ibi se existimare dixisset, hic scire se dicit quod omnis creatura congemibeatur. Creatura enim licet non volens subjecta sit, tamen quoniam voluntati cedit ejus qui se subjecit, etiam affectum quemdam et charitatem circa eos exhibet, pro quibus videtur esse subjecta, et pro doloribus eorum dolet, et pro gemitibus gemit. Si vero, ut in aliis exemplaribus invenitur, ita legamus, congemiscit et parturit, secundum illum sensum accipiemus, quod dicit Apostolus, genuisse se per Evangelium, eos
Abbreviated transcription (Latin):
caris: fac ꝙ de iusto scriptũ.ẽ. Dispone sermones tuos inuidicio.
p̃para oꝑa tua ad exitũ: mem̃to nouissimor tuorũ ⁊ inęt̾nũ ũ
peccab̾. ne tͥ contingat illud qͦd de qͦdã scriptũ ÷. Cũ iuidicatur.
exeat condẽpnatꝰ Uide autẽ quomͦ audias qͥa iis inc̾pellat ꝓ.

Expanded text:
caris, fac quod de justo scriptum est: Dispone sermones tuos in judicio ; caris, fac quod de justo scriptum est: Dispone sermones tuos in judicio ; Praepara opera tua ad exitum; Memento novissimorum tuorum, et in aeternum non peccabis : ne tibi contingat illud quod de quodam scriptum est: Cum judicatur, exeat condemnatus . Vide quomodo audias, quia Jesus interpell
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ ꝓpͥũ tradidit ꝓ nob̾ ipse iustificat electos. Qͥs erit
ultra qͥ audeat condẽp̃nare : S diligentius intuere quomͦ
a płsnusquã in sermonibꝰ suis ab insita sibi cautela discedat. Nã
dix̃ qͥs accusabit aduersũ uocatos s adu̾sũ electos. Nisi enĩ fue.¬
ris electus. nͥ inõibꝰ te exhibueris ꝓbabilẽ dõ. abeb̾ accusatorẽ.
Sienĩ causa tua mala. ẽ si te tuũ crim̾ astringit. qͥd tͥ ꝓdit aduo.¬
catꝰ. etiã si iħs sit qͥ intͣpellat: lũs eñi ueritas÷. Non potest gͦ ue
ricas ꝓte fallere. In hoc tͥ opitulabitur aduocatꝰ. ne accusatoris
calũniis in uoluaris. ne tͥ pͣterita peccata quȩ ꝑbaptisinũ de¬
leta sunt imputent᷑. Si uͦ post hȩc iteruͣ delinqͣs nec ulł hȩc
penitentiȩ lacͥmis diluas: accusatori tuo criminandi te mate.¬
riã dab̾. Et quãuis iħs int̾pellec ꝓ nob̾: non potest tam̃ dicere
iħs tenebras lucẽ ẽẽ. neq a marũ dulce. Si gͦ uis uincere cũ uidi¬

Expanded text:
Filium tradidit pro nobis, ipse justificat electos: quis erit ultra qui audeat condemnare? Sed diligentius intuere quomodo Apostolus nusquam in sermonibus suis ab insita sibi cautela discedat: Non dixit. Quis accusabit adversum vocatos, sed adversum electos. Nisi enim fueris electus, nisi in omnibus te exhibueris probabilem Deo, habebis accusatorem. Si enim causa tua mala est, si te tuum crimen astringit, quid tibi proderit advocatus, etiamsi Jesus sit qui interpellat. Jesus enim veritas est: non potest ergo pro te veritas fallere. In hoc tibi opitulabitur advocatus, ne accusatoris calumniis involvaris, ne tibi praeterita peccata, quae per baptismum deleta sunt, imputentur. Si vero post haec iterum delinquas, nec ullis haec poenitentiae lacrymis diluas, accusatori tuo criminandi te materiam dabis. Et quamvis Jesus interpellet pro nobis, non potest tamen dicere Jesus tenebras lucem esse, neque amarum dulce. Si ergo vis vincere cum judi
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dix̃ conformes imaginis filũ sui: uolo requirere cuius
formȩ conformes fieri dicant᷑. legimꝰ enĩ filiũ dĩ. aliqndo
informa dĩ. aliqnͣdo informa serui. ẽe. positũ. Cui gͦ formȩ
ubi dicit. filioli mei qͦs iterũ parturio .donec formet᷑ xp̃s
in uob̾ formari inhis qͥ adꝑfectionẽ tendunt a p̃m dicat.
scđm hoc qđ uerbũ. ẽ. ut in eis uerbi di sinceritas adpurũ
informetur. & scđm hoc qͦd ueritas. e. ⁊ ueritas in eis absq
& absq ullo erroris diuerticulo conseruet᷑. Sic i scđm omĩa
si in eis forment᷑ ad liquidũ: isti uidebunt᷑ ad illam form̾a qͣ
in forma di. ẽ. conformes imaginis eẽ. effecti. Si uͦ adhuc qͥs
in iniciis conu̾setur. initiũ aut̾e sapientiȩ timor di.ẽ. ⁊ in
timore adhuc positus pͥma cultꝰ dĩ elementa suscipiat scd̃or
formã serui quã suscepit ad hoc ut rudes ⁊ ignaros timo¬
rem dĩ doceret: conformes fieri intelligendi stͣ hi qͥ pͥma

Expanded text:
 ait, conformes fieri imaginis Filii sui, volo requirere cujus formae conformes fieri dicantur. Legimus enim Filium Dei aliquando in forma Dei, aliquando in forma servi esse positum. Cui ergo formae ubi dicit: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis , formari in his qui ad perfectionem tendunt Christum dicat, secundum hoc quod Verbum est, ut eis Verbi Dei sinceritas ad purum informetur, et secundum hoc quod veritas est, ut veritas in eis absque et absque ullo erroris diverticulo conservetur Sic et secundum omniasi in eis formentur ad liquidum, isti videbuntur ad illam formam, qua in forma Dei est, conformes imaginis esse effecti . Si vero adhuc quis in initiis conversetur, initium autem sapientiae timor Dei est , ut in timore adhuc positus prima cultus Dei elementa suscipiat secundum formam servi, quam suscepit ad hoc ut rudes et ignaros timorem Dei doceret, conformes fieri intelligendi sunt hi qui prima
Abbreviated transcription (Latin):
re dm̃: s scđm scripture scę consuetudinẽ sentiendũ. ẽ. Ob¬
seruet enĩ qͥ studiosus.ẽ. inscripturis. sicubi in uenit scrip.¬
turã dicere. qr malos p̾scierit ds. sic̃ in p̾senti loco de bonis ma-
filii sui. Si enĩ qͦs pͣsciuit hos ⁊ p̾destinauit confor mes. ẽȩ.
imaginis filii sui. nullus aute maluꝰ conforiis pocest. eẽ
imaginis filii dei: manifestuͣ ÷ qr de bonis tantũ dicit: pͣ¬
sciuit qͦs ⁊ pͣdestinauit conformes fieri imaginis filii sui.
ꝗͥ st̃ eius Ad eos autẽ qͥ nͣst̃ digni ut sciant᷑ adõ: saluator di¬
cit. discedite ame: qͥa nunqm cognoui uos oꝑarii iniqͥtatis.
Sic gͦ etiã in p̃senti loco qͦs pͣsciũit ds ꝓpsos ⁊ p̃destinauit con

Expanded text:
ed secundum Scripturae sanctae consuetudinem sentiendum est. Observet enim qui studiosus est in Scripturis, sicubi invenit Scripturam dicere, quia malos praescierit Deus, sicut in praesenti loco de bonis manifieri imaginis Filii sui. Si enim quos praescivit, hos et praedestinavit conformes esse imaginis Filii sui, nullus autem malus conformis potest esse imaginis Filii Dei, manifestum est quia de bonis tantum dicit, Praesciit quos et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui: t ejus. Ad eos autem qui non sunt digni ut sciantur a Deo, Salvator dicit: Discedite a me, quoniam nunquam cognovi vos, operarii iniquitatis . Sic ergo etiam in praesenti loco, quos praesciit D
Abbreviated transcription (Latin):
nimã dispensationẽ etiã ꝑ scm̃ sp̃o in hoĩbꝰ geri. Qnͣuis enĩ uni¬
genitus filiuᷤ dĩ ꝓsalute humani generis incarnatꝰ ⁊ passus sit.
morte sua destrux̃ mortẽ. & Rẽsurrectione reddidit uitã.
insignius tm absq incarnatione magnifica gerunt᷑ etiã ꝑ scm̃
dit cũ dicit ad hc̃ enĩ xp̃s cũ infirmi ẽemꝰ scłm tẽpꝰ ꝓimpus

Expanded text:
in omnibus geri. Quamvis enim unigenitus Filius Dei pro salute humani generis incarnatus et passus sit, et morte sua destruxerit mortem, et resurrectione reddiderit vitam, nihilo segnius tamen absque incarnatione magnifica geruntur etiam per Spdit cum dicit: Adhuc enim Christus, cum infirmi essemus
Abbreviated transcription (Latin):
hnis posita quȩ uident᷑. s quȩ non uident᷑: iam suꝑiꝰ edocui¬
mꝰ. Illud solũ breuit̃ addemꝰ. qđ & ex his sermonibꝰ ⁊̃ ex illis in
quibꝰ dicit non respicientes illa quȩ uident᷑ s quȩ non uiden.¬
tur. edocet nos infuturis bonis nichil eorũ quȩ nͣc uident᷑ uł
uidi possunt sꝑare deb̾e. etrã si glũ uideas istud uisibile etiam¬
si terrã. Audi de his qr cęlũ tt̾ra pͣteribͣt. uisibilia enĩ stͣ. Qd̾
uides. qͥd sꝑa : Nichil gͦ prsus sꝑandũ. ẽ infuturo. exhis qui¬
uident᷑. Oculus enĩ non uidet: quȩ pͣparauit ds̃. his qͥ dili.¬
gunt eũ. Uidet autẽ ocłs: cęlũ ⁊ terrã. Hon gͦ oportet hoc qđ
uidetur credi p̃paratũ. ẽẽ. ado his qͥ diligunt eũ: s cȩlũ quid̾e
immo pocius celos multo eminentiores ⁊ celsiores quã. ẽ. istud
firmamentũ. qđ uidĩ ocuł potest. S ⁊ terra sꝑanda ÷: non tamͣ¬
hec quę arida drͣ ⁊ ocłis subiacet sed illa erit̾ mansuetorum

Expanded text:
ntur, sed quae non videntur, jam superius edocuimus. Illud solum breviter addemus, quod ex his sermonibus, et ex illis in quibus dicit, Non respicientes illa quae videntur, sed quae non videntur, edocet nos in futuris bonis nihil eorum quae nunc videntur, vel videri possunt, sperare debere, etiamsi coelum videas istud visibile, etiamsi terram. Audi de his, quia coelum et terra praeteribunt , visibilia enim sunt; et quod vides, quid speras? Nihil ergo prorsus sperandum eim non vidit quae praeparavit Deus his qui diligunt eum. Videt autem oculus coelum et terram. Non ergo oportet hoc quod videtur credi praeparatum esse a Deo his qui diligunt eum, sed coelum quidem, imo potius coelos multo eminentiores et celsiores quam est istud firmamentum quod videri potest. Et terra speranda est, non tamen haec arida quae oculis subjacet, sed illa erit mansuetorum
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ueritas ⁊ in iniusticia: ut si u̾bi causa dicamꝰ demoniũ
illud phitonis ꝗͦd inactibꝰ apłor refert᷑ in ancilla quada habi¬
tasse ⁊ clamasse post apłos qr hi serui ch̃ sũmi st̃ qͥ annun¬
tiant hominibꝰ uiam dĩ erat ueritas in his u̾bis. Uerũ enim
erat d dicebatur: s non erat ista ueritas itxp̃o.⁊ ꝓpt̾ea con
ysus adeam Payliis dix̃. Ob mutłłce : cr exi ab ea Sed  illuo ueri¬
tis fuit. qͦd dr̃ cayphas: expedit uob ut unꝰ homo moriat᷑ ꝓ.¬

Expanded text:
et in injustitia: ut si verbi causa dicamus daemonium illud Pythonis, quod in Actibus apostolorum refertur in ancilla quadam habitasse et clamasse post apostolos , quia hi servi Dei summi sunt, qui annuntiant hominibus viam Dei: erat veritas in his verbis; verum enim erat quod dicebatur: sed non erat ista veritas in Christo; et propterea conversus ad eam Paulus dixit: Obmutesce et exi ab ea. Sed et illud veritas fuit quod dixit Caiphas: Expedit vobis ut unus homo moriat
Abbreviated transcription (Latin):
ut adoptionẽ filioꝵ reciꝑemꝰ. Recipimꝰ đͦ adoptionẽ: s istã
quȩ est ꝑspetulũ ⁊ inenigmate. Cũ aut̃e uenerint quȩ ꝑfec¬
ta sunt: tcͣ adoptionẽ facie ad faciem consequem᷑. Q autẽ dĩx
corpus sicͣ i alibi ait. Uos autẽ estis corpꝰ xp̃i ⁊ mẽbra ex par¬
te Om̃e gͦ corpꝰ ȩccłie redimendũ sꝑat apłs. nec putat posse
dep̃tionẽ corꝑis nr̃i dixerit illã quȩ in resurrectione fu¬
tura.ẽ cũ non solũ animȩ sed ⁊ corpꝰ uenient ante tribunal

Expanded text:
emus . Recipimus ergo adoptionem, sed istam quae est per speculum in aenigmate, cum autem venerint quae perfecta sunt, tunc adoptionem facie ad faciem consequemur. Redemptionemcorpus, sicut et alibi ait: Vos autem estis corpus Christi et membra ex parte . Omne ergo corpus Ecclesiae redimendum sperat Apostolus, nec putat posse demptionem corporis nostri dixerit illam quae in resurrectione futura est, cum non solum animae, sed et corpora venient ante tribunal
Abbreviated transcription (Latin):
te languentes interdũ ado petimꝰ qd̃ non expedit nob̾. Deniq:
exo ipse Paylus qͥ hȩc loqr aduos cũm ꝓpt̾ sublimitatẽ re
uelationũ ne extollerer datus fuisset a dño angłs sachane
qͥ me colaphizaret:ter dnm rogaui ut discedet ã me: nesci¬¬
ens qͥd orarem. Et id̾o qͥa nesciebã scđm qͦd oportet orare: non
me auduit dñs. s dix̃ mͥ. Sufficit tͥ grã mea. nã uirtus in in

Expanded text:
te languentes interdum a Deo petimus quod non expedit nobis. Denique te languentes interdum a Deo petimus quod non expedit nobis. Denique evelationum ne extollerer datus fuisset a Domino angelus Satanae qui me colaphizaret , ter Dominum rogavi, ut discederet a me, nesciens quid orarem: et ideo quia nesciebam secundum quod orarem, non me audivit Dominus, sed dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea, na
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ insuꝑioribꝰ dixisset qͥa oĩs creatura his qui inagone huiꝰ
uite st̃ positi conge misceret ⁊ condoleret. hoc: conlabora¬
ret uiresq conferret. tũ etiã se ipsũ Paylus ac sui simile
ꝑferre gemitꝰ ꝓlaborantibꝰ memorasset. ut ꝑhec solaretur
incertamine positos. cũ uident om̃s sco̾s uniuersamq crea¬
turã affectu secũ laborare. gemitusq coniungere addit
ncͣ aliqͥd excelsius ⁊ sublimius.Ne inqͥt paruii puteas qd̃
om̃is nob̾cũ congemiscit & condolet creatura. ne paruũ ui¬
deatur qd̃ nos ipsi gemimꝰ ꝓlaboribꝰ ur̃is. etiã diuinȩ ipsi na¬
turȩ erga agones nr̃os uob̾cũ enĩ me qͦq coniungo: in. ẽ. qui¬
dã miserationis affectus. & ip se sp̃s adiuuat infirmitatem
nraͣm. Deniq qͥd orare. qͥd ad̾o pecere oporteat: ignoramꝰ. Int̾¬
Sicͣ enĩ qͥs inegritudine corꝑis positus non ea quȩ sanitati
ũ sũggesserit poscit a medico: ita ⁊ nos in huiꝰ uitȩ infirmita.¬

Expanded text:
Cum in superioribus dixisset, quia omnis creatura his qui in agone hujus vitae sunt positi congemisceret et condoleret, hoc est collaboraret, viresque conferret, tum etiam seipsum Paulus ac sui similes proferre gemitus pro laborantibus memorasset, ut per haec solarentur, in certamine positos cum viderent omnes sanctos universamque creaturam affectu secum laborare, gemitusque conjungere; addit nunc excelsius aliquid et sublimius. Ne, inquit, parvum putetis quod omnis nobiscum congemiscit et condolet creatura: ne parvum videatur quod nos ipsi gemimus pro laboribus vestris. Etiam divinae ipsi naturae erga agones nostros vobiscum enim me quoque conjungo inest quidam miserationis affectus, et ipse Spiritus adjuvat inri. Quid orare, quid a Deo petere oporteat ignoramus: inteSicut enim quis in aegritudine corporis positus non ea quae sanitati ium suggesserit, poscit a medico, ita et nos in hujus vitae infirmita
Abbreviated transcription (Latin):
Noneͦ qͥa ꝓphȩ p̾dixer̃ ictirco ꝓdidit uidas. s qͥa futurꝰ eẽt
ꝓ ditor ea quȩ ille exꝓpositi sui nequitia gesturꝰ erat: p̃di
petao ⁊ ioħi si uoluisset S elegit pecuniȩ cupitatẽ: magis
quã apłici consortii głam. & hanc eius uoluntatẽ futuram
p̃uidentes ꝓpħȩ: libroꝵ tradid̾e monimentis. Ut autẽ scias
qͥa non p̾scientia dĩ unicuiq salutis causa ponit᷑. s in ꝓpo¬
sito ⁊ actibꝰ sins: uide Paulũ uerentẽ ne forte cũ aliis

Expanded text:
e praedixerunt, idcirco prodidit Judas; sed quia futurus esset proditor, ea quae ille ex propositi sui nequitia gesturus erat praedPetro et Joanni, si voluisset: sed elegit pecuniae cupiditatem magis quam apostolici consortii gloriam: et hanc ejus voluntatem futuram praevidentes prophetae, librorum tradidere monumentis. Ut autem scias quia non in praescientia Dei unicuique salutis causa ponitur, sed in proposito et actibus suis, vide
Abbreviated transcription (Latin):
& et̾na. qͥa que uident᷑ tẽporalia st̃: ⁊ cũ tẽpore finiuintur.
quȩ aut̾e non uident̾ ęt̾na st̃ quȩ sꝑanda apl̃s docet. Iecirco
nanq ⁊ ipsa corꝑis nr̃i reꝑatio ex corruptibili incorrupti-¬
bił ⁊ ex mortali immortał. & ex infirmitate in uirturem re¬
stituitur. ⁊ exanimali corꝑe. corpꝰ efficitur spiritale: ut
cũ sp̾itale factũ fuerit. possit etiã inuisibilib ꝑfrui bonis.
Quȩ bona inp̃senti scł̃o non uidentes: ꝑ spemꝰ sꝑam̃. ꝑ.

Expanded text:
tur; quae autem non videntur aeterna sunt , quae speranda Apostolus docet. Idcirco namque et ipsa corporis nostri reparatio ex corruptibili incorruptibilis, et ex mortali immortalis, et ex infirmitate in virtute restituitur, et ex animali corpore corpus efficitur spiritale, ut cum spiritale factum fuerit possit et jam invisibilibus perfrui bonis: quae bona in praesenti saeculo non vi
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ iam uidetur: non utiq sꝑaret᷑. Sꝑat enĩ qͥs ut uide¬
at. Si uͦ uideat quę sꝑabat: suꝑ fluũ. ẽ ultra sꝑare ꝗͥ uidet.
Nos autẽ spem non habemꝰ in his quȩ uident᷑ ne in anis sit
spes nr̃a. s uhis quȩ ñ uident᷑. Et idõ qr quȩ non uident᷑
sꝑamꝰ ⁊ tã magna st̃ tamq głosa. ut multis laboribꝰ mul

Expanded text:
on utique speraretur. Sperat enim quis ut videat. Si vero videat quae sperabat, superfluum est ultra sperare quae videt. Nos autem spem non habemus in his quae videntur, ne inanis sit spes nostra; sed in his quae non videntur. Et ideo quia quae non videntur speramus, et tam magna sunt tamque gloriosa, ut m
Abbreviated transcription (Latin):
subtutoribꝰ ⁊ ꝓcuratoribꝰ instituit᷑ usq ad p̾finitũ temp̾apa
tre. hoc: usq qͦ adlegitimã ȩtat̾e anime ꝑfectionis ad uenerit
ubi qͥs iã suꝑ gressus sp̃m seruitutis qu̾e acceꝑat intimore .a.
sit: quo sermonis huiꝰ intelligentiã potuimꝰ indagare: uidea¬
mꝰ ñc ⁊ aliũ. Legimꝰ apud ipsũ apłm Paylũ dona uł gr̃as scĩ sp̃s.¬
multos sp̃s nominari. Et cũ dicit. nc̃ autẽ qͣm emulatores estis
spiritaliũ ad edificationẽ eccłȩ: querite ut abundetis. Et itẽ ali
uitus loqui cogitur. ut illi qui hñt sp̃s ĩmundos. s cũ uult ira¬
tio postulat dic̃. Cũ uͦ dicere oportunũ non uidebitur: silet. bene

Expanded text:
 instituitur, usque ad praefinitum tempus a patre, hoc est, usquequo ad legitimam aetatem animae perfectionis advenerit, ubi quis jam supergressus spiritum servitutis, quem acceperat in timore, a sit, quo sermonis hujus intelligentiam potuimus indagare. Videamus nunc et alium. Legimus apud ipsum apostolum Paulum, dona multos spiritus nominari, cum dicit: Nunc autem, quoniam aemulatores estis spiritalium, aedificationem Ecclesiae quaerite, ut abundetis . Et item alipiritum, non invitus loqui cogitur, ut illi, qui habent spiritus immundos, sed cum vult et ratio postulat, dicit, cum vero dicere opportunum non videbitur,
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis corruptibił ⁊ uanitati eiꝰ deuincta. ẽ. Consid̾a enĩ ne.¬
cessitates corporis. appetentiã cibi. digestionũ putorem poste¬
ritatis repande uerecundiam. ut seritur soboles. ut editur &
nutritur. & uide qͣnta inhis uanitas habeatur. qͣnta corruptio.
cui creatura anime nobilis ⁊ rationabił licet non uolens subiẽ.¬
cta ẽ. Subiecta tam̃ inspe.: tempꝰ uidelicet sꝑans qđ libetur cũfi.
se ipse dicebat apłs. quia dũ sumꝰ inhabitaculo hoc ingemiscimꝰ.¬

Expanded text:
 vanitati ejus devincta est. Considera enim necessitates corporis, appetentiam cibi, digestionum putorem, posteritatis reparandae verecundiam, ut seritur soboles, ut editur, ut nutritur, et vide quanta in his vanitas habeatur, quanta corruptio, cui creatura animae nobilis et rationabilis, licet non volens subjecta est. Subjecta tamen in spe, tempus videlise ipse dicebat Apostolus, quia dum sumus in habitaculo hoc ingemiscim
Abbreviated transcription (Latin):
Sed cognouisse suos dr̃. hoc. ẽ. indilectione habuisse sibiq soci¬
asse. Ita gͦ qͦs pͣsciit ds̃. illos ⁊ p̃destinauit: & qͦs p̃destinauit. il¬¬
los ⁊ uocauit. & qͦs uocauit: illos ⁊ iustificauit. Suꝑ .ẽ. nob̾ ad

Expanded text:
Sed cognovisse suos dicitur, hoc est, in dilectione habuisse sibique sociSed cognovisse suos dicitur, hoc est, in dilectione habuisse sibique sociasse. Ita ergo quos praesciit Deus, illos et praedestinavit, et quos praedestinavit, illos et vocavit, et quos vocavit,
Abbreviated transcription (Latin):
scđm hoc qͦd supͣ ex posuimꝰ qͦ mͦ noscat ł p̃noscat ds̃ ad consue¬
tudinẽ scripture. redeundũ puto quȩ ũnacula qͣdã appella¬
tione in hoc sermone id.ẽ in cognoscendo uti solet. uelut cũdic̃.
& it̃m de rebecca dr̃. Uirgo erat: uir non cognouerat eã. Seti
⁊de filiis leui dr̾ cũ pͣuaricatores punirent: qͥa ñ cogno¬
uerit unꝰ qͥsq patrẽ suũ. aut matrẽ suã. In qͦ sine dubio hoc
ostenditur qr non iunxit affectũ suũ ⁊ amor̾e cũ patre ł ma¬
tre: s ⁊ multa scd̾m hc̃ sensũ in scripturis de cognoscendo in¬
uenies dicta. Et idõ etiã in p̾senti loco constat apłm scđm scrip.
ostendet p̃cognitos adõ in quibꝰ sciens quales eẽnt. amorẽ suum
ds̃ affectũq posuisset. scd̾m etiã illud qͦd scriptũ. ẽ. Cognouit
cdñs eos qͥ sunt eiꝰ: cũ utiq qͣnͣtũ ad istam cõmune̾ sent̾entiã ꝑ¬
tinet ds̃ non solũ eos qͥ sui stͣ s ⁊ eos qͥ errant a se non ignoret.

Expanded text:
noscat vel praenoscat Deus, ad consuetudinem Scripturae redeundum puto, quae vernacula quadam appellatione in hoc sermone, id est, in cognoscendo uti solet: velut cum dicitEt iterum de Rebecca dicit: Virgo erat, vir non cognoverat eam . Sed et de filiis Levi dicitur, cum praevaricatores punirent, quia non cognoverit unusquisque patrem suum aut matrem suam . In quo sine dubio hoc ostenditur, quia non junxit affectum suum et amorem cum patre vel matre. Sed et multa secundum hunc sensum in Scripturis de cognoscendo invenies dicta: et ideo etiam in praesenti loco constat Apostolum secunduostenderet praecognitos a Deo, in quibus, sciens quales essent, amorem suum Deus, affectumque posuisset, secundum illud quod scriptum est: Cognovit Dominus eos qui sunt ejus: cum utique quantum ad istam communem scientiam pertinet, Deus non solum eos qui sui sunt, sed et eos qui errant a se non ignoret.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ eũ totũ atq ex integro suscepit ⁊ insemet ipsa formauit:
ipsa itiy anima dicenda. ẽ quȩ se ꝑoi̾a uerbo ac sapientiȩ dĩ
ita coaptauit ut innullo ꝓrsus ab eiꝰ similitudine decolor
hab̾etur. ita ut qͥcunq sũmã ꝑfectionis ac beatitudinis con¬
sectat᷑. ad illius Se imagine̾ ac̃ similitudinẽ tendat. quȩ pͥmo
loco ce suꝑ om̃s cȩceros filii diͣ imago. ẽ. ita ut sit ipse p moge¬
nitꝰ inmultis fr̃ibꝰ. inhis uidelicet quoꝵ conformatione
imaginis filii diͣ pͥmatũ tenet. Qͦs autẽ p̃destinauit: illos

Expanded text:
quae eam totam atque ex integro suscipit, et in semetipsa formabitur, ipsa Jesu anima dicenda est, quae semper omnia verbo ac sapientiae Dei ita coaptat, ut nullo prorsus ab hujus similitudine decolor habeatur: ita ut quicunque summam perfectionis ac beatitudinis consectatur, ad illius imaginem ac similitudinem tendat, quae primo loco et super omnes caeteros Filii Dei imago est: ita ut sit ipse primogenitus in multis fratribus, in his videlicet quorum conformatione imaginis Filii Dei primatum tenet. Similes ei erimus, id es
Abbreviated transcription (Latin):
de cuius seruitute lib̾andã se sꝑat : Michi uidet᷑: qͦd de hac
mater iali & corruptibili corporis substantia ista dicantur.
Neq enĩ corruptio alii cuiꝗͣ: nͥ corpori dominat᷑. Nam ille in¬
terior homo qui scđłm dm̃ creatus.ẽ. ⁊ adimaginẽ di factus:
corporeus dici potest. Exterior Sͦ homo & corporeus ⁊ corru

Expanded text:
de cujus servitute liberandam se sperat? mihi videtur, quod de hac materiali et corruptibili corporum substantia ista dicuntur. Neque enim corruptio alii cuiquam, nisi corpori dominatur; nam ille interior homo, qui secundum Deum creatus est, et ad imaginem Dei factus icorporeus dici potest, exterior vero homo et corporeus, et corru
Abbreviated transcription (Latin):
niri uł cõꝑari: ad futurã głam potest. Inqͦ enĩ mortale in¬
mortalib conferas. aut inuisibilib uisibilia. aut ȩt̾nis
tẽporalia. aut caduca ꝑpetuis: Sique tam̃ inp̃senti uita ue¬
lut quȩdã possunt semina głe colligi future ista in qmͣ
semina extribulatiombꝰ ⁊ passionibꝰ colligunt᷑ sicut ⁊ inalñ
dicit idẽ apłs. Qd enĩ in p̾senti momentaneũ  leue
tribulationis nr̃e supͣmodũ in mensũ eterne głȩ pon¬

Expanded text:
niri vel comparari ad futuram gloriam potest. In quo enim mortale immortalibus conferas? aut invisilibus visibilia, aut aeternis temporalia, aut caduca perpetuis? Si quae tamen in praesenti vita velut quaedam possunt semina gloriae colligi futurae, ista, inquam, semina ex tribulationibus et passionibus colliguntur, sicut et in aliis dicit idem Apostolus : Quod enim in praesenti momentaneum est et leve tribulationis nostrae, supra modum in immensum aeternae gloriae pon
Abbreviated transcription (Latin):
deriũ habens reu̾ti ⁊ cũ xp̃o. ẽe multo enĩ melius: ꝑmanert
autẽ incarne. magis necessariũ ꝓpt̾ uos. in quo aꝑtiuis oftendit
qd̾ non uolens qͣntũ ad ea spectat quȩ animȩ suȩ conscius erat
corruptioni huic uanitatiq seruiret: s ꝓpt̾ eũqui hoc ita uo¬
luit ⁊ ꝓpt̾ nos ut salui. eẽ. possimꝰ ꝑmanet gͦ in carne ꝑꝑ nos.¬

Expanded text:
s: permanere autem magis necessarium propter vos . In quo aperte ostendit quod non volens, quantum ad ea spectat quae animae suae conscius erat, corruptioni huic vanitatique serviret; sed propter eum, qui haec ita voluit, et propter nos, ut salvi esse possimus. Permanet
Abbreviated transcription (Latin):
tũ: qͥa ex illorũ numerosunt qͥ seruiunt creaturȩ potius quã
creacori & qͦs tradidit ds̃ inpassiones ignominiȩ. Sed & siqͥ in
mumdicia. contumeliis afficiant corpora sua. ex illis scͣ qͥ cõmu¬
tauerunt głam incorruptibił dĩ: nͥ quia grauiori sacrilegio.
arguere. sed inter antropomor phitas intelligendies: eopin¬
tare erui inȩccła positi. imagiñe corpoream horcdei. eteimna¬
gine dicunt ignorantes ulud qđ in genesi scriptũr adinia

Expanded text:
tum est quia ex illorum numero sunt qui serviunt creaturae potius quam tum est quia ex illorum numero sunt qui serviunt creaturae potius quam Creatori, et quos tradidit Deus in passiones ignominiae. Sed et si qui in immunditia contumeliis afficiant corpora sua, ex illis sunt qui commutaverunt gloriam incorruptibilis Dei, nisi quod graviori sacrilegio iarguere, sed et Anthropomorphitas intelligendus est confutare, qui in Ecclesia positi imaginem corpoream hominis, Dei esse imaginem dicunt, ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
bitat ds̾. Uerũ qͥa in his tribꝰ uniuersas impietatis species enu.
dm̃ hab̾e innoticiam inquorũ pͥmo titulo ꝓmiscue pagani. ina¬
lio sapientes eoꝵ & phylosophi designantur: puto qd̾ in hoc ter¬
cio indicentur heretici uł creatorem dm̃ negantes. uł diuersas
blasphemias in excelsũ loquentes Igitur singuli quiq horũ
qͦs supͣ diximꝰ incultu diuinitatis errare. talib maloꝵ titulis
designant᷑ Nos qͥ uidem᷑ ineccła. eẽ. & fidem rectam tenere: con¬
sidemꝰ nosmet ipsos & om̃i circũ spectione pensemꝰ. nȩ forte solo
abhis uericultus noĩe seꝑati rebꝰ eis atq actibꝰ sociem. Certũ est
enĩ qr qͥ uerbi causa repletus: iniqͥtate. malitia. nequitia. aua¬
ritia non ꝓbauit dm̃ hab̾e innoticiã: & est denumero eorũ qͦs
tradidit ds̃ in repbũ sensũ. Et iterũ quorũ feminȩ uł mascłi
relicto naturali usuaccendunt᷑ in eũ usũ qͥ contra naturã÷: cer¬

Expanded text:
iam? verum quia in his tribus universas impietatis species enumeDeum habere in notitiam: in quorum primo titulo promiscue pagani, in alio sapientes eorum et philosophi designantur: puto quod in hoc tertio indicentur haeretici vel Creatorem suum Deum negantes, vel diversas blasphemias in Excelsum loquentes. Igitur si singuli quique horum, quos supra diximus in cultu divinitatis errare, talibus malorum titulis designantur, nos qui videmur in Ecclesia esse, et fidem rectam tenere, consideremus nosmetipsos, et omni circumspectione pensemus, ne forte solo ab his veri cultus nomine separati, rebus eis atque actibus sociemur. Certum est enim quia qui, verbi causa, repletus est iniquitate, malitia, nequitia, avaritia, non probavit Deum habere in notitiam, et est de numero eorum quos tradidit Deus in reprobum sensum: et iterum, quorum feminae vel masculi, relicto naturali usu, accenduntur in eum usum, qui contra naturam est, cer
Abbreviated transcription (Latin):
nouu hominẽ dicit scłm dm̃ creatũ. hunc autẽ eundẽ nouu
homine alibi interiore hominẽ uocat corruptibilen łihc̃
cuiꝰ hic imaginẽ respuit exteriorẽ homine̾ nominat cũdicit
Nam & siis qui foris: homo nr̃ corrũpit᷑ sed qͥ uitus : reno.¬
uatur. & ut planius adhuc eiꝰ sententiã sciant isti qͥ de ima¬

Expanded text:
novum hominem dicit secundum Deum creatum? hunc autem eumdem novum hominem, alibi interiorem hominem vocat; corruptibilem vero hunc, cujus hic imaginem respuit, exteriorem hominem nominat, cum dicit, Nam et si is, qui foris est, homo noster corrumpatur, sed qui intus est renovatur
Abbreviated transcription (Latin):
chorũ: ille alius spretus repudiatusq discedec. Siuͦ carnis usa
consiliis impietatis adse. & libidinis introduxerit turmã. oĩs
illa scĩtatis & pietatis corona cin maloꝵ anima conciliũ pretu¬
lit iusta cũ indignatione recedet. relinquens eã desideruis cordĩ
sui. ut ignominia & contumelus afficiat corỹsuũ insemet ipsa.
Qui cõmũtauit ueritate dĩ inmendaciũ & introducens ad seim

Expanded text:
chorum, ille alius spretus repudiatusque discedet? Si vero carnis usa chorum, ille alius spretus repudiatusque discedet? Si vero carnis usa consiliis impietatis ad se et libidinis introduxerit turmam, omnis illa sanctitatis et pietatis corona, cui malorum anima consilium praetulit, justa cum indignatione recedet, relinquens eam desideriis cordis sui, ut ignominia et contumeliis afficiat corpus suum in semetipsa, quae commutavit veritatem Dei in mendacio, et intro
Abbreviated transcription (Latin):
uent. del inquet᷑ sine ubio & deseret᷑. abhis qͥ eam fauore suo
ut sp̃ui uingeretur animabant: & concedunt eã uł tradunt
desideriis cordis sui. quibꝰ carni sociatur & adheret. Neq enĩ ob.¬
sistentem eã ac reluctantẽ adea quȩ refugit ac respuit reuoca¬
ht̃. Cuiꝰ rei imaginẽ si adhuc unidet᷑ obscura tali quadã specie ma-¬
ni festiorẽ planiorẽq reddemꝰ. Ponamꝰ. ẽẽ. aliqd̾ domiciliũ. inqͥ
cũ corpore & spũ uelut cũ duobꝰ consiliariis habitet anima.
pforib uͦ huius domicilii. adstare pietatẽ. om̃sq cũ ea uirtutes.
Ex alia uͦ parte impietate om̃sq luxuriarũ ac libidinũ formas.
& expectare animȩ nutũ. quẽ exduobꝰ. ꝓforibꝰ obseruantibꝰ choꝵ
introduci adse desideret. quẽ repelli. Nonne si spũi obtemꝑans.
& meliori usa consiliario pietatis. & pudiciiȩ. adse euoca uerit

Expanded text:
vent, derelinquetur sine dubio et deseretur ab his qui eam favore suo vent, derelinquetur sine dubio et deseretur ab his qui eam favore suo ut spiritui jungeretur animabant, et concedent eam, vel tradent desideriis cordis sui, quibus carni sociatur et adhaeret; neque enim obsistentem eam ac reluctantem ad ea quae refugit ac respuit revocabunt: cujus rei imaginem, si adhuc videtur obscura, tali quadam specie manifestiorem planioremque reddemus. Ponamus esse aliquod domicilium, in quo cum corpore et spiritu, velut cum duobus consiliariis habitet anima; pro foribus vero hujus domicilii astare pietatem, omnesque cum ea virtutes: ex alia vero parte impietatem, omnesque luxuriarum ac libidinum formas, et exspectare animae nutum, quem ex duobus pro foribus observantibus chorum introduci ad se desideret, quem repelli? Nonne si spiritui obtemperans, et meliori usa consiliario, pietatis et pudicitiae ad se evocaverit
Abbreviated transcription (Latin):
quia angłi eor: uident faciem patris urĩ qͥ incelis est. & de qͥb
qppe qui etia animã sua ponit ꝓouibꝰ suis Sed utrace parte.
fauoris disciplina seruatur. Non enĩ uires agit᷑ neq necess̃ta¬
te in alteram partẽ declinatur. Alioqͥn nec culpaei nec uistũ
possit adseribi: nec honi electio p̃miũ. nec declinatio mali sup¬
pliciũ mereret᷑ : sed seruatur ei inom̃ibꝰ lib̾tas arbitrii ut in
Qd uoluerit ipsa declmet. sic̃ scriptũ est. E cce posui ante faciem
uelit eligere uitã a p̃m: aut in mort̾ẽ diabolũ declinare. qd si ag¬
noscens anima dm̃ xpõi. uitã suã amplexata non fuerit. nec sicut
dm̃ magnificauerit. aut grãs egerit sedeuanuerit in cogitatio¬
nibꝰ suis & mutauerit głam incorruptibił dĩ. insimilitudiñe
imaginis corruptibił hõis. & uolucrũ. & qͣdrupedũ. & serpentiũ.
& his om̃ibꝰ declinauerit ad carnẽ atq eos qͥ carnis desideriis fa¬

Expanded text:
quia angeli eorum vident faciem Patris vestri, qui in coelis est, de quibus inus, qui etiam animam suam ponit pro ovibus suis . Sed ex utraque parte favoris disciplina servatur, non enim vi res agitur, neque necessitate in alteram partem anima declinatur, alioquin nec culpa ei, nec virtus posset ascribi, nec boni electio praemium, nec declinatio mali supplicium mereretur, sed servatur ei in omnibus libertas arbitrii, ut in quod voluerit ipsa declinet, sicut scriptum est: Ecce posui ante faciem suo anima, si velit eligere vitam Christum, aut in mortem diabolum declinare; quod si agnoscens anima Deum, Christum vitam suam amplexata non fuerit, nec sicut Deum magnificaverit aut gratias egerit, sed evanuerit in cogitationibus suis, et mutaverit gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et volucrum, et quadrupedum, et serpentium, et in his omnibus declinaverit ad carnem atque eos qui carnis desideriis fa