comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uilius forte aliquid̃ dico. dũ dico celũ: s: seip¬
sum qui fecit gluĩ. Pulcrũ ẽ. glum: s pulcri¬
oi ẽ. fabricator cȩli. S uideo cȩlum & illũ non
uideo. Oculos enĩ habes ad uidendũ cclũ. con
ñdum habes at uidendũ fabricatorẽ celi. Ideo
uenit de celo int̾rã: ut mundet cor. qͦ uideat᷑
qui fecit cȩlum & t̾rã. S plane cũ patientia.
salutem expecta. Quib medicam̃tis ce curet.
ille nouit. Qͥb sectionib. qͥb ustionib: ille
nouit. Tu tͥ egritudinẽ comꝑasti peccando:
ille uenit ñ solum fouere. s & secare & urere.
Ñ uides quanta homines patiant᷑ sub medico¬
rũ manib. spem incertam homini ꝓmittent¬
um: Sanaberis. Dic̃ enĩ medicꝰ. Sanaberis:
si secuero. & homo dic̃. & homini dic̃. Nec qͥ
dic̃ certus ẽ. nec qui audit: quia ille dic̃ homi¬
ni qui non fecit hominẽ. & ñ ꝑfec te scit qͥd
agat᷑ in homine. & tam̃ ad uerba hominis
plus nescientis quid agatur in homine. credit

Expanded text:
rte aliquid dico, cum dico coelum; sed seipsum, qui fecit coelum. Pulchrum est coelum, sed pulchrior est fabricator coeli. Sed video coelum, et illum non video. Oculos enim habes ad videndum coelum; cor nondum habes ad videndum fabricatorem coeli: ideo venit de coelo in terram, ut mundet cor, quo videatur qui fecit coelum et terram. Sed plane cum patientia salutem exspecta. Quibus te medicamentis curet, ille novit; quibus sectionibus, quibus ustionibus, ille novit. Tu tibi aegritudinem comparasti peccando: ille venit non solum fovere, sed et secare et urere. Non vides quanta homines patiantur sub medicorum manibus, spem incertam homine promittente? Sanaberis, dicit medicus; sanaberis, si secuero. Et homo dicit, et homini dicit; nec qui dicit certus est, nec qui audit, quia ille dicit homini, qui non fecit hominem, et non perfecte scit quid agatur in homine: et tamen ad verba hominis plus nescientis quid agatur in homine credit
Abbreviated transcription (Latin):
re uera reuoco te adpatrem tuũ Tli gaudio
exultaret. si hoc ñ fallax ꝓmissor diceret: be¬
rore conteritis. Quid ẽ. qđ concupiscentias urãs
sequendo in egestate istarũ uoluptatum conte¬
ri uultis: Habetis patrem. habetis patriam.
habetis patrimoniũ. Qͥs est iste paterꝰ Di¬
lectissimi filii dĩ sumus. Quare gͦ ñdum ui¬
demus patrem nr̃m: Qͥa ñdum apparuit
quod erimus. Iam sumus. s inspe. Nam qͦd
erimus nondũ apparuit. & quid erimus:
Scimus inquit qͥa cũ apparuerit similes ei eri¬
mus: quia uidebimus eum sicuti ẽ. S hec
psum audi xp̃m. Qui me uidet: uidet & pa¬
trem. Cum enĩ unꝰ dĩ uidecur: crinitas indetͤ.

Expanded text:
re vestra; revoco te ad patrem tuum? quali gaudio re vestra; revoco te ad patrem tuum? quali gaudio exsultaret, si hoc non fallax promissor diceret? Verore conteritis? quid est quod concupiscentias vestras sequendo, in egestate istarum voluptatum conteri vultis? Habetis patrem, habetis patriam, habetis patrimonium. Quis est iste pater? «Dilectissimi, filii Dei sumus.» Quare ergo nondum videmus patrem nostrum? Quia «nondum apparuit quid erimus.» Jam sumus, sed in spe: nam «quid erimus, nondum apparuit.» Et quid erimus? «Scimus,» inquit, «quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est» . Sed hoc Ipsum audi Christum: «Qui me vidit, vidit et Patrem.» Cum enim unus Deus videtur, Trinitas videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
Pnib
enim hominẽ dedit: qui calẽ illum dedit homi-¬
nib. qualis posset capi ab hominib Dm̃ enim
xp̃m: nullus hominũ caꝑe pot̾at. factus est
hommiib homo: seruauit se dm̃ diis. Anforce
arrogant᷑ dixi: Reuera arrogant: nisi ipse dixiᷤᷤ¬
set. ego dixi dii estis. & filii excelsi omnes. Ad
ipsam adoptionem renouamur: ut efficiamur
filii dĩ. Iam quidem sumus. s ꝑfidem. Sumus
quidem. s in spe: nondũ sumus in re. Spe enĩ
salui facti sumus: sic̃ dix̃ apłs. Spes aut̃ quȩ ui-¬
detur. non ẽ. spes. Qd enĩ iudet quis quid sꝑat:
Di aut̃ qđ non uidemus sꝑamus: ꝑpatientiã expec
ꝑmanendo in eo qͦd credentes ñ uidemus: mere-¬
quid ait: Dilectissimi filii dĩ sumus. & ñdũ
apparuit quid erimus. Quis ñ exultet si subi¬
to nescio cui ꝑegrinanti & ignoranti genus
stium. patienti aliqͣm egestatem. & in erũna
& labore constituto diceret᷑. filius senatoris
es. pater cuus amplo patrimonio gaudet. in

Expanded text:
nibus enim hominem dedit; quia talem illum dedit hominibus qualis posset capi ab hominibus: Deum enim Christum nullus hominum capere poterat. Factus est hominibus homo, servavit se Deum diis. An forte arroganter dixi? Revera arroganter, nisi ipse dixisset: «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes» . Ad ipsam adoptionem renovamur, ut efficiamur filii Dei. Jam quidem sumus, sed per fidem: sumus quidem in spe, nondum sumus in re. «Spe enim salvi facti sumus,» sicut dicit Apostolus. «Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectpermanendo in eo quod credentes non videmus, merequid ait? «Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus.» Quis non exsultet, si subito nescio cui peregrinanti et ignoranti genus suum, patienti aliquam egestatem, et in aerumna et labore constituto diceretur: Filius senatoris es; pater tuus amplo patrimonio gaudet in
Abbreviated transcription (Latin):
& de dulcedine ioounditatis. ꝑducat nos ad
sedem securitatis. Dando timorẽ: ñ nos faci¬
at male exultare. & recedere de uia. Ideo sic di
cit psalmus. Seruite dño intimore. & exulta¬
te ei cum tremore. Sic & apłs paulus dicit.

Expanded text:
ut de dulcedine jucunditatis perducat nos ad ut de dulcedine jucunditatis perducat nos ad sedem securitatis. Dando timorem, non nos faciat male exultare, et recedere de via. Ideo dicit in psalmo: Servite Domino in timore, et exultate ei cum tremor
Abbreviated transcription (Latin):
inuia tua. Certe iam inuia tua sũ. deduc me
ibi. & ambulabo inueritate tua. Te ducente ñ
errabo. si dimiseris errabo. Ora gͦ ut ñ dimit.¬
tat. s usq infinem deducat. Qͦmͦ dectucat: Sẽꝑ
manendo. semꝑ donando tͥ manũ suã. & bra¬
chium diũ cui reuelatum ẽ: Dando eñ xp̃m
suũ: dat manũ suam: Dando manũ suã.: xp̃m
sium dat. Ad uiam ducit: ꝑducendo ad xp̃m
suũ. Inuia deducit: deducendo in xp̃o suo. Ap̃c
ego sum uia. ueritas. & uita. Nam qͦm in ia
& ueritate deducis. qͦ nͥ ad uitã ꝑducis: De¬
ducis gͦ in illo. & ad illum. Deduc me dñe
inuia tua. & ambulabo inueritate tua. Iocũ
detur cor meũ. ut cimeat nom̃ cuũ. uͦ cunoi¬
Nonne timor amarus solet eẽ Erit aliqͣndo
timore. Nondum ẽ. enĩ plena securitas. nec
ꝑfecta iocunditas. Si nulla iocunditas: defi¬
cimus. Si plena securitas: male exultamus.
Eͦ & iocunditatem asꝑgat. & timorem incutiat.

Expanded text:
in via tua:» certe jam in via tua sum, deduc me in via tua:» certe jam in via tua sum, deduc me ibi. «Et ambulabo in veritate tua:» te deducente, non errabo; si dimiseris, errabo. Ora ergo ut non dimittat, sed usque in finem deducat. Quomodo deducit? Semper monendo, semper dando tibi manum suam. Et brachium Domini cui revelatum est ? Dando enim Christum suum, dat manum suam; dando manum suam, Christum suum dat. Ad viam ducit, perducendo ad Christum suum; in via deducit, deducendo in Christo suo: Ch«Ego sum via, et veritas, et vita.» Nam qui in via et veritate deducis, quo nisi ad vitam perducis? Deducis ergo in illo, ad illum. «Deduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua.» detur cor meum, ut timeat nomen tuum . QuoNonne timor amarus solet esse? RESPONSIO . timore. Non est enim plena securitas, nec perfecta jucunditas. Si nulla jucunditas, deficimus; si plena securitas, male exultamus. Ergo et jucunditatem aspergat, et timorem incutiat,
Abbreviated transcription (Latin):
adistã gentẽ ñ ꝑtin& Qͥ squis aut̾ in de ciuis ẽ.
in una gente dĩ ẽ. & hȩc gens ab oriente in
occidentem. ab aquilone & mari distenditur.
ꝑ .iiͦiͬi. partes totius orbis. Hoc ds̃ dicit. Ab
oriente & occidente. ab aquilone & mari. da¬
te głam dõ. Hoc p̃dixit. hoc impleuit: qͥ solus
ẽ magnus. Desinat gͦ hoc dicere. cont᷑ solum
magnũ qui noluit e̾ẽ. paruus: quia ñ possunt
ad illũ. & corpꝰ de illo. Ego sũ uia. ueritas & ui¬
ca. Deduc me dñe inuia tua. In qua uia: &
ambulabo inueritate tua. Aliud ẽ. ut ducat
ad uiam. aliud ẽ. ut  ducat inuia. Uide homi¬
nem ubiq pauꝑem. ubiq adiutorio egentem.
Qui p̃ter uiam sunt. xpĩani non st̃. aut catho¬
lici nondũ sunt. Deducant᷑ ad uiã. s cũ ꝑduc¬
ti fuerint ad uiam. & catholici in xp̃o facti fu¬
erint: ab ipso deducant᷑ in ipsa uia ne cadant.
Certe iam ambulant inuia. Deduc me dnẽ

Expanded text:
ad istam gentem non pertinet; quisquis autem inde civis est, ad istam gentem non pertinet; quisquis autem inde civis est, in una gente Dei est. Et haec gens ab oriente in occidentem, ab aquilone et mari distenditur per quatuor partes totius orbis. Hoc Deus dicit: Ab oriente et occidente, ab aquilone et mari date gloriam Deo. Hoc praedixit, hoc implevit, qui solus est magnus. Desinat ergo hoc dicere contra solum magnum, qui noluit esse parvus: quia non possunt ad illum, et corpus de illo. «Ego sum via, et veritas, et vita» . «Deduc me, Domine, in via tua.» In qua via? «Et ambulabo in veritate tua.» Aliud est, ut ducat ad viam; aliud, ut deducat in via. Vide hominem ubique pauperem, ubique adjutorio egentem. Qui praeter viam sunt, christiani non sunt, aut catholici nondum sunt, deducantur ad viam: sed cum perducti fuerint ad viam, et catholici in Christo facti fuerint; ab ipso deducantur in ipsa via, ne cadant. Certe jam ambulant in via. «Deduc me, Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
grãm. quia solus ẽ. magnus. implet omnia
quȩ p̃dixit: & contͣdicit male dicentib. ⁊p̃o
enĩ tales maledicunt. qui dicunt quiã ꝑut̃
ȩccła de coto orbe t̾rarũ. & remansit insola
ne popłi: contritio pͥncipis. gͦ hanc iniuriã
facis xp̃o: ut dicas popłm eius ad istã ȩxigu¬
itatem diminutũ. Idõ natus es. idõ xpĩamĩ
ta gente. głam regis: Agnosce regem tuum.
da illi głam. da illi latamgentẽ. Qm latã gen¬
cem dabo inquis: Noli ex cuo corde dare: & rec¬
ce dabis. Vnde do inquies: Ecee hinc da.
Omnes gentes quotqͦt fecisti: uenient & ad¬
orabunt coram te dñe. Dic hoc. confitere
hoc: & dedisti latam genitem: quia om̃s gentẽ
in uno una. ipsa ẽ unitas. Quomͦ enĩ eccła
Antea gentes. & multe gentes. m̾ una gens.
Quare una gens: Quia una fides. qͥa una sp̃es
una caritas. quia una expectatio. Postremo qre
non una gens si una patria: Patria cȩlestis
est: patria ierłm ẽ. Quisquis inde ciuis ñ ẽ:

Expanded text:
am , quia solus est magnus, implet omnia quae praedixit, et contradicit maledicentibus. Christo enim tales maledicunt, qui dicunt quia periit Ecclesia de toto orbe terrarum, et remansit in sola ne populi contritio principis» . Ergo hanc injuriam facis Christo, ut dicas populum ejus ad istam exiguitatem diminutum. Ideo natus es, ideo christianum ta gente gloria regis:» agnosce regem tuum; da illi gloriam, da illi latam gentem. Quam latam gentem dabo, inquis? Noli ex tuo corde dare, et recte dabis. Unde do, inquies? Ecce hinc da: «Omnes gentes quotquot fecisti, venient, et adorabunt coram te, Domine.» Dic hoc, confitere hoc, et dedisti latam gentem: quia omnes gentes in uno una; ipsa est unitas. Quomodo enim Ecclantea gentes, multae gentes; modo una gens. Quare una gens? Quia una fides, quia una spes, quia una charitas, quia una exspectatio. Postremo quare non una gens, si una patria? Patria coelestis est, patria Jerusalem est: qui quis inde civis non est,
Abbreviated transcription (Latin):
inuenire. Hoc agit mͦ fides. Hoc gͦ hic diximus
Non quomꝰ illum uiderunt iudei & crucifixert.
s quomͦ illum uident angłi & gaudent. Audi¬
am quid loquat᷑ in ine dñs ds̃. ꝓpheta dixtt
Loquebat᷑ in illo ds̃ intus. & mundus facieba
illi strepitum foris. Cohibens gͦ aliquanto aͥ
strepitu mundi. & auertens se ad se. & asen
illum: cuiꝰ uocem audiebat interius: quei
obturans aurem contra tumultuantẽ uit
huius inquietudinẽ. & contͣ animã corpot
qđ corrumpitur ad grauatã. & sensũ t̾renul

Expanded text:
invenire: hoc agit modo fides. Hoc ergo hic diximus. invenire: hoc agit modo fides. Hoc ergo hic diximus. non quomodo illum viderunt Judaei, et crucifixerunt, sed quomodo illum vident Angeli, et gaudent. am quid loquetur in me Dominus Deus.» Propheta dixit. Loquebatur in illo Deus intus, et mundus faciebat illi strepitum foris. Cohibens ergo aliquantum ab strepitu mundi, et avertens se ad se, et a se in illum cujus vocem audiebat interius; quasi obturans aurem contra tumultuantem vitae hujus inquietudinem, et contra animam corpore quod corrumpitur aggravatam, et sensum te
Abbreviated transcription (Latin):
interest. int̾ uisionẽ ipsius & uisionẽ patris.
pse ait ineuangłio. Qui diligit me mandata
mea custodit. & ego diligam eum. & ostenda
me ipsum illi. Loquebatur illis. & dicebat.
Ostendam me ipsum illi. Quare: Non erat q¬
se quiloquebat᷑: s carnem caro uidebat. di¬
uinitatẽ cor ñ uidebat. Ad hoc aut̃ carnẽ eai
uidit: ut ꝑsidem coi mundaret᷑. unde deus
uideret᷑. Dictum ẽ enim de dño. fide miti¬
dans coida eoꝵ. Ꝙ dixit dñs. Beati mundo
corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. G si nob̾ ꝓmisit
ostendere se nob̃. qualis ẽ. pulcritudo ipsiꝰ:
Fr̃s cogitate. Omnia ista pulchra quȩ uide¬
tis. quȩ amatis: ipse fecit. Si hȩc pulchra
sunt. quid ẽ. ipse : Si hȩc magna sunt. qͣrꝰ
ẽ. ipse : uͦ existis quȩ amamus. hic illũ mag̃
desideremiis. contempnentes ista. illũ diliga¬
mus. ut ipsa dilectione ꝑ fidẽ coi munden.
& mundatũ cor nr̃m. inueniat aspectus
illius. Lux quȩ nob ostendet᷑. sanos nos debet

Expanded text:
em Patris. Ipse ait in Evangelio: «Qui diligit me, mandata mea custodit, et ego diligam illum, et ostendam meipsum illi» . Loquebatur illis, et dicebat, «ostendam meipsum illi.» Quare? Non erat ipse qui loquebatur? Sed carnem caro videbat; divinitatem cor non videbat. Ad hoc autem caro carnem vidit, ut per fidem cor mundaretur, unde Deus videretur. Dictum est enim de Domino, «Fide mundans corda eorum» : et dixit Dominus, «Beati mundo corde, quia ipsi Deum videbunt» . Ergo nobis promisit ostendere se nobis. Qualis est pulchritudo ejus, fratres, cogitate. Omnia ista pulchra quae videtis, quae amatis, ipse fecit. Si haec pulchra sunt, quid est ipse? si haec magna sunt, quantus est ipse? Ergo ex istis quae hic amamus, illum magis desideremus; et contemnentes ista, illum diligamus: ut ipsa dilectione per fidem cor mundemus, et mundatum cor nostrum inveniat aspectus illius. Lux quae nobis ostendetur, sanos nos debet
Abbreviated transcription (Latin):
tua: locutio ẽ. ad dm̃. Quando legis: ds̃ tͥ
loquitur. Endo oras: dõ loqueris. S qͥd:
despandum ẽ. de genere humano & dicen¬
dum. iam addamnationẽ ꝑtinere omnẽ ho¬
minem. cui sub repserit aliqua cogitatio
oranti. & int̾ruperit orationẽ ipsius: Si hoc
dixerimus fr̃s: quȩ spes remaneat ñ uideo.
Porro quia aliqua est. spes addm̃. qͥa mag¬
na ẽ. eius miscdia. dicamus ei. Iocunda ani¬
mã serui tui. qm̃ ad te dñe leuaui animã
meam. & quomͦ eam leuaui: Qͦ mͦ potui.
qͦm tu uires dedisti. quomͦ eam fugientem
apprehende ualui. & excidit tͥ quia qͦtienᷤ¬
cunq ante me stetisti. puta dm̃ dicere. canta
uana & suꝑflua cogitasti. ut uix mͥ fixã &
stabilem orationẽ fudisti: Qͥa tu suauis es
dñe. acmitis. Mitis es: colerans me. Exgͥ¬
tudine defluo. cura & stabo. firma et fir¬
Non enĩ solũ misericors. s multũ misericors.
Abundat enĩ iniquitas nr̃a. ab undat et

Expanded text:
tua locutio est ad Deum: quando legis, Deus tibi tua locutio est ad Deum: quando legis, Deus tibi loquitur; quando oras, Deo loqueris. Sed quid? desperandum est de genere humano, et dicendum jam ad damnationem pertinere omnem hominem cui subrepserit aliqua cogitatio oranti, et interruperit orationem ipsius? Si hoc dixerimus, fratres, quae spes remaneat non video. Porro quia est aliqua spes ad Deum, quia magna est ejus misericordia, dicamus ei: «Jucunda animam servi tui, quoniam ad te, Domine, levavi animam meam.» Et quomodo eam levavi? Quomodo potui, quomodo tu vires dedisti, quomodo eam fugientem apprehendere valui. Et excidit tibi, quia quotiescumque ante me stetisti puta Deum dicere, tanta vana et superflua cogitasti, et vix mihi fixam et stabilem orationem fudisti: «Quia tu suavis es, Domine, ac mitis:» mitis es, tolerans me. Ex aegritudine defluo; cura, et stabo: confirma, et firNon enim solum misericors, sed «multum misericors:» abundat enim iniquitas nostra, abundat et
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ait inicis. iocunda animã serui tui. qm̃ ad
te dnẽ leuaui animã meã. qm̃ tu suauis & mi¬
tis es. iudeoi mͥ uidẽ ad hoc dixisse mitẽ deũ.
quia patit᷑ ista nr̃a. & expectat tam̃ a nob ora¬
cionem: ut ꝑficiat nos. & quando illi eã dede¬
rimus. accipit grate & exaudit. nec memi¬
nit tantas quas incondite fundimus. & ac¬
cipit unam qͣm uix inuenimus. Quis enĩ ẽ
fr̃s mei homo cum qͦ si ceꝑit amicus eiꝰ col¬
loqui. & uoluerit ille responde collo entioni
eius. & uiderit eum auerti a se. & aliud soqͥ
ad alium quis hoc ferat: Aut si forte inter¬
pelles iudicem. & constituas eũ loco ut te au¬
diat. subito cũ ad eum loqueris dimitas il¬
lum. & incipias fabulari cũ amico tuo. qͣnͣ¬
do te tolerat: Ꝙ colerat ds̃ tot corda pre¬
cantium. & diuersas res cogitantiũ:. Omit¬
to dicere noxias. omitto dicere aliqͣndo ꝑuer¬
sas & inimicas dõ. Ipsas suꝑfluas cogitare
inturia ẽ. eius. cum quo loqui ceꝑas. Oratio

Expanded text:
cunda animam servi tui, quoniam ad te levavi animam meam; quoniam tu suavis et mitis es:» videor mihi videre ad hoc dixisse mitem Deum, quia patitur ista nostra, et exspectat tamen a nobis orationem, ut perficiat nos; et quando illi eam dederimus, accipit grate, et exaudit; nec meminit tantas quas incondite fundimus, et accipit unam quam vix invenimus. Quis enim est, fratres mei, homo, cum quo si coeperit amicus ejus colloqui, et voluerit ille respondere collocutioni ejus, et viderit eum averti a se, et aliud loqui ad alium, qui hoc ferat? Aut si forte interpelles judicem, et constituas eum loco ut te audiat, et subito cum ad eum loqueris, dimittas eum, et incipias fabulari cum amico tuo; quando te tolerat? Et tolerat Deus tot corda precantium, et diversas res cogitantium: omitto dicere et noxias, omitto dicere aliquando perversas et inimicas Deo; ipsas superfluas cogitare injuria est ejus, cum quo loqui coeperas. Oratio
Abbreviated transcription (Latin):
parcere illi noli. Si uere dm̃ inuocasti: cer¬
ne incipiatis tristes facti ueluti fraudati
desi deriss ur̃is. ire in indignationẽ contra
am̃. & non expediat aduersꝰ stimulũ calci¬
trare. Recurrite ad scripturas. Exaudit᷑ diabo¬
& concessum est eis. Qͦ mͦ exauditus ẽ diaboli:
Petit iob tempcandũ. & accepit. Qͦmͦ non ẽ.¬

Expanded text:
parcere illi noli. Si vere Deum invocasti, cerparcere illi noli. Si vere Deum invocasti, cerne incipiatis tristes facti, veluti fraudati desideriis vestris, ire in indignationem contra Deum: etenim non expedit adversus stimulum calcitrare . Recurrite ad Scripturas. Exauditur diaboet concessum est eis . Quomodo exauditus est diabolus? Petiit Job tentandum, et accepit . Quomodo non e
Abbreviated transcription (Latin):
Tu uolebas eum uiuere: ut melior ẽẽt. Quid sicd̃
nouerat si uueret peiorem futurum: Undeu
sti. quid illi ꝓdesset. mori aniuuereꝰ Sigͥ on
nosti: redi ađ cor tuum. dimitte dõ consilũ iũi.
Quid gͦ inquis faciam. Qͥd orem: Qͥ a orꝰ e
te docuit añs. Quod ce docuit glestis nilł.
Illo melius nichił ẽ: ipsũ desidera. ipsĩ ancu¬
pisce. Uicte inuocantẽ dĩ inalio psalmo Un
castisq suspiras: ipsiĩ dilige. ipsũ ama. illi flagti
illi inhia. quo iocundius nichil inuenaes. que
melius. qͦ letius. quo diuturnius. Qud enĩ cã
diiturnuĩ. qͣm id quod ẽ sempitrulꝰ: Nonsi
mes ne aliquando a te pereat: qui facit ne
tu peas: Sigͦ cuinuocas dm̃ canqͣm dm̃. socu¬
rus esto. exaudiris. ꝑtines ad istum uersum.
& multum misericors omnib inuocantib te.
Noligͣ dicere. illud mͥ non dedit. Redi ad con¬
cuum: & conscientiam tuam. libra. int̾roga.

Expanded text:
tur. Tu volebas eum vivere, ut melior esset: quid si Deus tur. Tu volebas eum vivere, ut melior esset: quid si Deus noverat, si viveret, pejorem futurum? Unde ergo nosti quid illi prodesset, mori an vivere? Si ergo non nosti, redi ad cor tuum, dimitte Deo consilium suum. Quid ergo, inquis, faciam? quid orem? Quid ores? Quod te docuit Dominus, quod te docuit coelestis magister. illo melius nihil est; ipsum desidera, ipsum concupisce. Vide invocantem Deum in alio psalmo: «Unam castisque suspiriis ipsum dilige, ipsum ama, illi flagra, illi inhia quo jucundius nihil invenis, quo melius, quo laetius, quo diuturnius Quid enim tam diuturnum, quam id quod est sempiternum? Non mes ne aliquando a te pereat, qui facit ne tu pereas. Si ergo tu invocas Deum tanquam Deum, securus esto, exaudiris; pertines ad istum versum, «Et multum misericors omnibus invocantibus te.» 9. Noli ergo dicere: Illud mihi non dedit. Redi ad conscientiam tuam; libra, interroga,
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ dnm̃ inuocant. Inuocas quicqͥd amas in¬
uocas quicqͥd inte uocas. inuocas qͥcquid uis
ut ueniat in te. Porro si dm̃ ꝓpt̾ea inuocas:
ut ad ce ueniat pecunia. ut ueniat ađd ce here¬
ditas. ut ueniat ad te scłaris dignitas: illam
torem ponis cupiditatũ. ñ exauditorem deside¬
orum. Ds̃ bonus: si det qđ ius. Quid si male uis
Nonne erit magis non dando misericors: Par
si ñ dederit iam nichil tͥ dsẽ: & diciꝰ. Qntum ro¬
gaui. qͣm sepe rogaui. & non sum exaudit̾ꝰ. Lus
enĩ petebas: Forte mortẽ inimicicui. Qa si
& ille petat tuam: Qui te creauit: ipse & ili.
auditus contͣ illũ. gaude : qͥa ñ ẽ exauditus
contra ce. Ego inquit ñ hoc petebam. ñ inma
mei petebam mortẽ. s uitam petebam filii mei
Quid mali petebam: Nichil mali petebas. sc̃
cu sentiebas. Nam quiđ si ille raptiis ẽ. nemil¬
cia mutaret intellectum illiꝰ ͤ S peccatoriaus
erat. & idõ eum uolebam iuxre ut coirigit᷑¬

Expanded text:
 non Deum. Invocas quidquid amas; invocas quidquid in te vocas, invocas quidquid vis ut veniat ad te. Porro, si Deum propterea invocas, ut veniat ad te pecunia, ut veniat ad te haereditas, ut veniat ad te saecularis dignitas; illa torem ponis cupiditatum, non exauditorem desideriorum. Deus bonus, si det quod vis. Quid, si male vis, nonne erit magis non dando misericors? Porro, si non dederit, jam nihil tibi Deus est; et dicis: Quantum rogavi, quam saepe rogavi, et non sum exauditus! Quid enim petebas? Forte mortem inimici tui. Quid, si et ille petebat tuam? Qui te creavit, ipse et illum; auditus contra illum; gaude, quia non est exauditus contra te. Ego, inquis, non hoc petebam; non inimici mei petebam mortem, sed vitam petebam filii mei: quid mali petebam? Nihil mali petebas, sicut tu sentiebas. Nam quid, si ille raptus est, ne malitia mutaret intellectum illius ? Sed peccator, inquis, erat; et ideo volebam eum vivere, ut corrigere
Abbreviated transcription (Latin):
es cii. & faciens mirabilia tues ds̃ solus. mag¬
nus. Nemo se dicat magnum. futuri erant
qui se dicerent magnos. Contͣ hos dã. tu es
cu dicis impletur. ñ qđ illi dicunt: qui se dict̃
gentes quotquot fecisti. uenient & adorabunt
coram te dñe. Quid dicit. nescio quis se dicit
magnum: Absit. non adore̾t᷑ as̃ in omnib
gentib. ꝑierunt omnes gentes. sola affrica
remansit. Hoc tii dicis. qͥ tẽ dicis magnũ: aliud
dic̃ qui ẽ solus dĩ magnus. Q ddicit. qui ẽ.
solus ds̃ magnus : Omnes gentes quot qͦt fecisti.
uenient & adorabunt coram te dñe. Uideo
quid dix̃. solus ds̃ magnus. Taceat homo falso
magnus. idõ fallacit̾ magnus : quia dedignat᷑

Expanded text:
es tu, et faciens mirabilia; tu es Deus solus magnus.» Nemo se dicat magnum. Futuri erant qui se dicerent magnos: contra hos dicitur, «tu dicis, impletur, non quod illi dicunt, qui se dicunt gentes quotquot fecisti, venient, et adorabunt coram te, Domine.» Quid dicit nescio quis, qui se dicit magnum? Absit: non adoratur Deus in omnibus gentibus; perierunt omnes gentes, sola Africa remansit. Hoc tu dicis, qui te dicis magnum; aliud dicit qui est solus Deus magnus. Quid dicit qui est solus Deus magnus? «Omnes gentes quotquot fecisti, venient, et adorabunt coram te, Domine.» Video quod dixit solus Deus magnus; taceat homo falso magnus; ideo fallaciter magnus, quia dedignatur
Abbreviated transcription (Latin):
mansistis: Ad hoc illuminator uent. it ce
nebre remaneretis. an ut in illo lix fertis :¬
G̃ dicat & unisquisq xp̃iamis. imino dicat
totum corpus xp̃i. Clamet ubiq patiens cri-¬
bulationes. diuersas temptationes & scan¬
ala innumerabilia & dicat. Custodi ani¬
mani meã. qñ sc̃is sum. Saluum sac seruũ
cuum ds̃ m̃s sꝑantẽ in te. Eece ille sc̃s. ñ

Expanded text:
nator venit, ut et tenebrae remaneretis, an ut in illo lux fieretis? Ergo dicat et unusquisque christianus, imo dicat totum corpus Christi, clamet ubique patiens tribulationes, diversas tentationes et scandala innumerabilia; dicat, «Custodi animam meam, quoniam sanctus sum: salvum fac servum tuum, Deus meus, sperantem in te.
Abbreviated transcription (Latin):
ab apło. Qm enim głam habuistis in iis inqͥb
nunc erubescitis: Uidetis e̾ẽ. & mͦ confusionem
salubrem in loco pęnitentiȩ. tunc aut̃ serã. initti¬
lem. infructuosam. Quid nob̾ ꝓfuit suꝑbia. aut
quid diuitiarum iac tantia contulit nobis. san¬
sierunt omnia canqͣm umbra. Qͥd enĩ: Qͣndo
hic uiuebas. ñ uidebas quia tͣnsibant ista omĩa
tanqͣm umbra: Tu si relinqueres umbrã. & ẽẽs
in luce: ñ postea diceres. transierunt omnia tan¬
qͣm umbra. quando abumbra incenebras iturꝰ es.
& consolatus es me in tristicia. Nemo enĩ conso¬
lationẽ quęrit: nͥ qui ẽ. in miseria. Non uultis
consolari. dicite quia felices estis. & audicis.¬

Expanded text:
am enim gloriam habuistis in his, in quibus nunc erubescitis» ? Videtis esse et modo confusionem salubrem in loco poenitentiae; tunc autem seram, inutilem, infructuosam. «Quid nobis profuit superbia? aut quid divitiarum jactantia contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra» . Quid enim? quando hic vivebas, non videbas quia transiebant ista omnia tanquam umbra? Tunc relinqueres umbram, et esses in luce; non postea diceres, «Transierunt omnia velut umbra,» quando ab umbra in tenebras iturus es.«et consolatus es me,» in tristitia. Nemo enim consolationem quaerit, nisi qui est in miseria. Non vultis consolari? Dicite quia felices estis. Et auditis
Abbreviated transcription (Latin):
ex forma dicit serui: tu serue informa dñi
tui. Inclina dnẽ aurẽ tuã. Inclinat autem:
si cu ñ erigis ceruicẽ. Humiliato enĩ appro¬
pitiquat. ab exaltato longe discedit. nisi qͦm
ipse humiliatũ exaltauerit. Inclinat gͦ dĩ au¬
rem suam ad nos. Ille enĩ sursũ est. nos deoisũ.
Ille ialticudine. nos in humilitate. s non
relicti. Ostendit enĩ dilectionẽ suã: dĩ inob̃.

Expanded text:
ex forma servi dicit; tu, serve, in forma Domini ex forma servi dicit; tu, serve, in forma Domini tui: «Inclina, Domine, aurem tuam.» Inclinat aurem, si tu non erigas cervicem: humiliato enim appropinquat; ab exaltato longe discedit, nisi quem ipse humiliatum exaltaverit. Inclinat ergo Deus aurem suam ad nos. Ille enim sursum est, nos deorsum; ille in altitudine, nos in humilitate, sed non relicti. «Ostendit» enim «dilectionem suam Deus in nobis:
Abbreviated transcription (Latin):
nutatus assumens. & secũ nos faciens
inũ hominẽ. caput & corpus. Oramꝰ gͦ
ad illum. ꝑ illũ in illo. & dicimꝰ cũ illo.
&e dicit nobiscum. Cum dicimꝰ ĩ illo. dic̃
innobͣ psalmi huiꝰ orationem. qui titulat᷑¬
oratio dauia. Quia dñs nr̃ scđm carnẽ filtꝰ
ator dauid. & non solum ante dauid. s et
ante abraham. ex quo dauid. s & ante adam
ex quo omnes homines. s & ante celũ & t̾rã.
in quo omnis creatura est. Nemo gͦ cũ au.
Noli aliquid dicere sine illo. & ñ dicit ali¬
quid sine te. Nonne habemus in euangłio
ubi certe scriptum est. in principio erat
uerbũ. & uertum erat apud dm̃. & ds̃ erat
uerbũ. & omnia ꝑ ipsũ facta sunt: Ibi cerce
& globi sanguinis decurrebant ꝑ corpus eꝰ. Qdͥ
ostendebat quando ꝑ corpus orantis globi
sanguinis distillabant. nisi quia corpus eiꝰ
qͦd est ȩccła martirum sanguinẽ iamfluebat.¬
Inclina anẽ aurem cuã &x exaudi me. Ille

Expanded text:
mutatus assumens, et secum nos faciens mutatus assumens, et secum nos faciens unum hominem, caput et corpus. Oramus ergo ad illum, per illum, in illo: et dicimus cum illo, et dicit nobiscum; dicimus in illo, dicit inm carnem filius ator David; et non solum ante David, sed et ante Abraham, ex quo David; sed et ante Adam, ex quo omnes homines; sed et ante coelum et terram, in quo omnis creatura est. Nemo ergo cum auNoli aliquid dicere sine illo, et non dicit aliquid sine te. Nonne habemus in Evangelio? Ubi certe scriptum est, «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Omnia per ipsum facet globi sanguinis decurrebant per corpus ejus» . Quid ostendebat, quando per corpus orantis globi sanguinis destillabant, nisi quia corpus ejus, quod est Ecclesia, martyrum sanguine jam fluebatInclina, Domine, aurem tuam, et exaudi me.» Ille
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ .&. dĩ erat u̾bũ. hoc erat in pͥncipio
pud dm̃. omnia ꝑ ipsũ facta sunt. & sin
ipso factũ ẽ nichil. intuentes hanc exclꝰ¬
& suꝑ eminentissimã. et excedentẽ omuꝰ
creaturarũ sullimia diuinitatẽ fili
audimus etiam in aliꝗͣ parce scrie ͥ
uelut gementẽ. orantem. confitend. edl¬
bitamus ei tribuere uerba hȩc. exco qͥd a¬
tatio nr̃a de recenti eiꝰ contemplation al
erat in diuinitate pigreseit destulal d
eius humilitatem. & tanqͣm faciat illi in¬
iuriam ei uerba in homme agnoscat ad
qaurerba dirigbat. eũ dnm̃ dep̃caret᷑.
seret plerũq & conitur mutare sententi¬
aen & non ei occurrit in soriptura. nisi ꝗđ
iudeat quia ille qͦm contemplabat᷑ paulo
ante informa dĩ: formã hominis accepit
insimilitudine hominũ factꝰ. & habitum.¬
uentus it homo. humiliauit se factus obȩ¬
diens usq ad mortẽ. & uerba psalmi uo¬
g informa dĩ. orat in forma serui. Ibi cre¬
atoi.hic creatus. creaturã mnutandam ñ

Expanded text:
 Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil» ; intuentes hanc et supereminentissimam et excedentem omnia creaturarum sublimia divinitatem Filii Dei, audimus etiam in aliqua parte Scripturarum velut gementem, orantem, confitentem; et dubitamus ei tribuere verba haec, ex eo quod cogitatio nostra de recenti ejus contemplatione quae erat in divinitate, pigrescit descendere ad ejus humilitatem; et tanquam faciat illi injuriam, si ejus verba in homine agnoscat, ad quem verba dirigebat cum Deum deprecaretur, haeret plerumque, et conatur mutare sententiam; et non ei occurrit in Scriptura, nisi quod videat quia ille quem contemplabatur paulo ante in forma Dei, formam servi accepit, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo, humiliavit se factus obediens usque ad mortem ; et verba Psalmi voergo in forma Dei, orat in forma servi: ibi Creator, hic creatus, creaturam mutandam non
Abbreviated transcription (Latin):
suam. Norunt enim spem suã ñ ee̾. in auro
& argento. neq in illis reb quib ad tempus
cireũ fluere uidentur. Sufficit ut diuitiȩ ñ
illos ꝑdant. ut ñ obsint sat est. nam ꝑdesse
nichil possunt. Plane qđ ẽ. opus miscđĩȩ. &
indiuite & in pauꝑe. In diuite. ex uoluntate
& oꝑe. in pauꝑe: ex sola uoluntate. Cũ gͦ caliᷤᷤ
ẽ. contep̃nens inse quicquid ẽ. unde suꝑbia
solet inflari: pauꝑ dĩ est. Inclinat illi aurẽ
suam. nouit enim contribulatũ coi eius.
Certe fr̃s ille pauꝑ ante ianam diuitis ule erosus
qui iacebat: ab angłis ablatus ẽ. in sinu abrahẽ.

Expanded text:
suam. Norunt enim spem suam non esse in auro suam. Norunt enim spem suam non esse in auro et argento, neque in illis rebus quibus ad tempus circumfluere videntur. Sufficit ut divitiae non illos perdant; ut non obsint sat est: nam prodesse nihil possunt. Plane prodest opus misericordiae et in divite et in paupere: in divite ex voluntate et opere, in paupere ex sola voluntate. Cum ergo talis est contemnens in se quidquid est unde superbia solet inflari, pauper Dei est: inclinat illi aurem suam, novit enim contribulatum cor ejus. tres, ille pauper ante januam divitis ulcerosus qui jacebat, ab A
Abbreviated transcription (Latin):
Qm certa gͦ. qͣm firma ꝓmissione seruat iꝰtiᷤᷤ
uitam suã. qui donauit iniustis mortẽ fuã.
Inclina dñẽ aurem tuam & exaudime. qm̃
egenus & inops ego sum. G̾ non inclinat au¬
rem ad diuitem. Ad inopem & egenũ incli¬
nat aurem. id est adhumilem. ad confiten¬
cem. ad indigentem miscđia. non ad satura¬
tum & extollentem se: & iactantem quafini¬
chil ei desit. & dicentẽ. Grãs tͥ. quia ñ sum
sicut publicanus iste. Diues enĩ phariscus
iactabat merita sua. in ops publicanus confi¬
tebatur peccata sua. Nec sic accipiatis fr̃s.
qđ dixi ad diuitem ñ inclinat aurẽ suam:
canquam ñ exaudiat ds̃ eos qͥ habent aurũ
& argentum. & familiam & fundos. si sic foite
nati sunt. aut eum locum humanarũ rerũ
cenent. cantũ meminerint qđ ait apłs. p̃ci¬
pe ãnuitib huiꝰ mundi ñ suꝑbe saꝑe. Quienĩ
non suꝑbe sapiunt indõ pauꝑes sunt. & pau¬
perib atq in opib & egenis: inclinat aurem

Expanded text:
Quam certa ergo, quam firma promissione servat justis vitam suam, qui donavit injustis mortem suam? «Inclina, Domine, aurem tuam, et exaudi me; quoniam egenus et inops ego sum.» Ergo non inclinat aurem ad divitem: ad inopem et egenum inclinat aurem, id est, ad humilem et ad confitentem, ad indigentem misericordia: non ad saturatum et extollentem se, et jactantem, quasi nihil ei desit, et dicentem, «Gratias tibi, quia non sum sicut Publicanus iste.» Dives enim Pharisaeus jactabat merita sua: inops Publicanus confitebatur peccata sua . 3. Nec sic accipiatis, fratres, quod dixi, Ad divitem non inclinat aurem suam, tanquam non exaudiat Deus eos qui habent aurum et argentum, et familiam et fundos: si sic forte nati sunt, aut eum locum rerum humanarum tenent; tantum meminerint quod ait Apospe divitibus hujus mundi non superbe sapere» . Qui enim non superbe sapiunt, in Deo pauperes sunt; et pauperibus atque inopibus et egenis inclinat aurem
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt cribulationẽ. Nundũ enĩ crediderunt. ñdũ
salutẽ agnouerunt. Insurgunt suꝑ corpꝰ xp̃i mali
xp̃iani. de quib cotidie tribulationẽ patit᷑ corpus
xp̃i. Omnia scismata. omnes hereses. omnes intꝰ
pessime uuentes. & mores suos bene uiuentib
imponentes & ad sua crahenteis. & malis colloqͥis
bonos mores corrumpentes: ipsi p̃tereuntes legẽ
insurrexerunt suꝑ me. Dicat omnis animapia.
dicat omnis anima xp̃iana. Quȩ hoc ñ patit᷑.
non dicat. Si aut̃ xpiana anima ẽ: nouit qͥa
mala patit᷑. Si agnoscit in se passionẽ suã. ag¬
noscat hic uocem suã. Si aut̃ extͣ passionem
ẽ. & extra uocẽ sit necesse est. Ut aut̃ ñ sit ext̃
passionem: ambulet ꝑuiam angustã. et incipiat
pie uuere in xp̃o. Necesse est ut hano ꝑsecutionẽ
patiatur. Omnes enĩ inquit apłs. qui uolunt

Expanded text:
faciunt tribulationem. Nondum enim crediderunt, nondum faciunt tribulationem. Nondum enim crediderunt, nondum salutem agnoverunt. Insurgunt super corpus Christi mali Christiani, de quibus quotidie tribulationem patitur corpus Christi. Omnia schismata, omnes haereses, omnes intus pessime viventes, et mores suos bene viventibus imponentes, et ad sua trahentes, et malis colloquiis bonos mores corrumpentes ; ipsi «praetereuntes legem insurrexerunt super me.» Dicat omnis anima pia, dicat omnis anima christiana. Quae hoc non patitur, non dicat. Si autem christiana anima est, novit quia mala patitur: si agnoscit in se passionem suam, agnoscat hic vocem suam; si autem extra passionem est, et extra vocem sit; ut autem non sit extra passionem, ambulet per viam angustam , et incipiat pie vivere in Christo, necesse est ut hanc persecutionem patiatur. «Omnes» enim, inquit Apostolus, «qui volunt
Abbreviated transcription (Latin):
ceneatis.  Qerusti animã meã ex inferno infe¬
Qͦs dicam p̃tereuntes legem: Nonpaganos. qͥ ñ
acceperunt legem. Non enĩ p̃terit. qđ non ac¬
cepit. Dic̃ apłs definite. Ubi enĩ lex ñ ẽ: nec
p̃uaricatio. Prec̾euntes legem: p̃uaricatores
legis dicit. Qͦs gͦ intelligimus fr̃s: Si abipso
dnõ accipiamus hanc uocẽ : p̃tereuntes legẽ
uidei erant. Insurrexerunt suꝑ me p̃tereuntes
legẽ. ñ seruauerunt legẽ. & aocusauerunt xp̃m
quasi ipse p̃teriret legem. Pretereuntes legem
insurrexerunt inme. & passus ẽ. dñs quȩ no¬
uimus. Putas nichil tale patit᷑ mͦ corpus eius .
Unde fieri potest: Si patrefamilias beel ⁊ebub
uocauerunt. quanto magis domestiedᷤ euis.:
dnm suũ. Patitur & corpus. Pretereuntes le¬
gem insurgunt suꝑ corpꝰ xpi. Pretereuntes le¬
gẽ qui sunt: Nunquid forte iudei audent
insurgere suꝑ xp̃m: Non. Nam nec ipsi nob̾ raldt

Expanded text:
teneatis. et eruisti animam meam ex inferno infeteneatis. et eruisti animam meam ex inferno infetereuntes legem? Non Paganos, qui non acceperunt legem. Nemo enim praeterit quod non accepit: dicit Apostolus definite, «Ubi enim lex non est, nec praevaricatio» . Praetereuntes legem, praevaricatores legis dicit. Quos ergo intelligimus, fratres? Si ab ipso Domino accipiamus hanc vocem, praetereuntes legem Judaei erant. «Insurrexerunt super me praetereuntes legem:» non servaverunt legem, et accusaverunt Christum, quasi ipse praeteriret legem. «Praetereuntes legem insurrexerunt super me.» Et passus est Dominus quae novimus. Putas nihil tale patitur modo corpus ejus? Unde fieri potest? «Si patrem familias Beelzebub vocaverunt; quanto magis domesticos ejus? corpus praetereuntes legem; et insurgunt super corpus Christi. Praetereuntes legem qui sunt? Numquid forte Judaei audent insurgere super Christum? Non: nam nec ipsi nobis valde
Abbreviated transcription (Latin):
quia lib̾auit se a calib peccatis. ꝑ quȩ posset dedu¬
ci ad tormenta inferni inferioris. Emadmodum
si medicus uideat tͥ imminentẽ egͥtutinẽ forte
ex aliquo labore. & dicat. parce tͥ. sic te cracta.
requiesce. his cibis utere. nam si ñ feceris. egro¬
cabis. tu aut̾ si feceris & saluus fueris: recte
dicis medico. Libasti me ab egritudtine. Ñ in qͣ iã
eras. s in qua futurus eras. Nescio quis habens
causã molestam mittendus erat incarcerẽ. uenit
alius defendit eum. Grãs agens quid dicit:
Eriusti animã meã de carcere. Suspendendus
erat debitor. solutũ ẽ ꝑ eo. lib̾atus dr̃ de suspen¬
dio. In omnib his ñ erant. s qͥa talib merits
agebant᷑. ut nisi subuentũ ee̾t. ibie̾e̾nt. inde seret¬
te dicunt lib̃ari. quo ꝑ lib̾atores suos ñ sunt ꝑmis¬
si ꝑduci. Ergo fr̃s. siue illud. siue illud sit. hic
me scrutatorẽ u̾bi dĩ. ñ temerariũ adfirmatorẽ

Expanded text:
quia liberauit se a talibus peccatis, per quae posset deduquia liberauit se a talibus peccatis, per quae posset deduci ad tormenta inferni inferioris. quemadmodum si medicus uideat tibi imminentem aegritudinem forte ex aliquo labore et dicat: "parce tibi, sic te tracta; requiesce, his cibis utere; nam si non feceris, aegrotabis"; tu autem si feceris et saluus fueris, recte dicis medico: "liberasti me ab aegritudine", non in qua iam eras, sed in qua futurus eras. nescio quis habens causam molestam mittendus erat in carcerem. uenit alius, defendit eum; gratias agens quid dicit? "eruisti animam meam de carcere". suspendendus erat debitor; solutum est pro eo; liberatus dicitur de suspendio. in his omnibus non erant. sed quia talibus meritis agebantur et, nisi subuentum esset, ibi essent, inde se recte dicunt liberari quo per liberatores suos non sunt permissi perduci. ergo, fratres, siue illud siue illud sit, hic me scrutatorem uerbi dei, non temerarium affirmatorem
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dñs uenerat in infernũ. ut erueret inde
quie ibi erat. & quidam diues cũ corqueret᷑
apud inferos. cum uideret abrabã: leuauit
oculos. Non enĩ posset leuatis oculis uidere:
nisi ille e̾e̾t. suꝑnis. ille inferius. & quid ei
respondit abraham. cũ dic̾et. pat̾ abraham
mitte latarũ ut intinguat digitũ suũ. &
stillet in lingnam meã. qm̃ crucior in hac flã¬
ma: fiłi ait. memento quia ꝑcepisti bona in
uita cua. latarus aut̃ mala. Nunc aut̃ hic
requiescit. tu uͦ corqueris. & suꝑhecait. int̃
nos & uos chaos magnũ firmatũ ẽ. ut nec nos
possimus ire aduos. nec inde aliquis uenire ad
nos. Gͤ int̾ ista duo fortasse inferna. quoꝵ in uno
quieuerunt animȩ iustoꝵ. in altero coquent᷑
animȩ impioꝵ. attendens quidam orans hic.
iam hic incorpore ꝓpi positus. & orans inuoee xͥ:
eruisse dm̃ animã suam ab inferno inferiore dix̃.

Expanded text:
enim dominus uenerat ad infernum, ut erueret inde enim dominus uenerat ad infernum, ut erueret inde quie ibi erat. et quidam diues cum torqueretur apud inferos, cum uideret Abraham, leuauit oculos. non eum posset leuatis oculis uidere, nisi ille esset superius, ille inferius. et quid ei respondit Abraham, cum diceret: pater Abraham, mitte Lazarum ut intinguat digitum suum et stillet in linguam meam, quoniam crucior in hac flamma? fili, ait, memento quia percepisti bona in uita tua, Lazarus autem mala; nunc autem hic requiescit, tu uero torqueris. et super haec, ait, inter uos et nos chaos magnum firmatum est, ut nec nos possimus uenire ad uos nec inde aliquis uenire ad nos. ergo inter ista fortasse duo inferna, quorum in uno quieuerunt animae iustorum, in altero torquentur animae impiorum, attendens quidam orans hic, iam hic in corpore Christi positus et orans in uoce Christi, eruisse deum animam suam ab inferno inferiore dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
sus ab hoc inferno. id ẽ. ab hac parte inferni. ẽ.
aliud inferius quo eunt mortui: unde uoluit
ds̃ eruere animas nrãs. etiã illiic mittendo fi¬
lium suũ. & enim fr̃s ꝓpt̾ ista duo inferna.
missus ẽ. filius dĩ. undiq lib̃ans. Ad hoc in¬
fernũ missus ẽ. nascendo. ad illud moriendo.
ꝓpterea uox ẽ. eiꝰ in illo psalmo. ñ qͦqͣm homi¬
ne coniciente. s apło exponente. ubi ait. Um̃
ñ derelinques animã meã in inferno. Gͤaut
ipsius uox ẽ. & hic. eriuisti animã meã exin¬
ferno inferiori. aut nr̃ã uox ꝑ ipsum xp̃m¬
dnm nrm̃. quia idõ ille ꝑuenit usq ad infer¬
num: ne nos remaneremus ininferno. Aliam
etiã opinionẽ dicam. Fõitassis enĩ apud ip¬
sos inferos. ẽ. aliqua pars inferior. quo trudun¬
tur impii qui plurimũ peccauerunt. Et enĩ
apud inferos. utrum in locis qͥb dã ñ fuisset
ab raham: ñ satis possumus diffinire. ñdum

Expanded text:
sus ab hoc inferno, id est ab hac parte inferni, est sus ab hoc inferno, id est ab hac parte inferni, est aliud inferius, quo eunt mortui; unde uoluit deus eruere animas nostras etiam illuc mittendo filium suum. etenim, fratres, propter ista duo inferna missus est filius dei undique liberans; ad hoc infernum missus est nascendo, ad illud moriendo. propterea uox eius est in illo psalmo, non quoquam homine coniciente, sed apostolo exponente, ubi ait: quoniam non derelinques animam meam in inferno. ergo aut ipsius uox est et hic: eruisti animam meam ex inferno inferiore, aut nostra uox per ipsum nostrum, quia ideo ille peruenit usque ad infernum, ne nos remaneremus in inferno. Aliam etiam opinionem dicam. fortassis enim apud ipsos inferos est aliqua pars inferior, quo truduntur impii, qui plurimum peccauerunt. etenim apud inferos utrum in locis quibusdam iam fuisset Abraham non satis possumus definire. nondum
Abbreviated transcription (Latin):
ris partis. Uidet᷑ gͦ fr̃s e̾ẽ. habitatio quȩdam
celestis angłoꝵ. ibi uita ineffab iliũ gauduꝵ.
ibi ĩmortalitas & incorruptio. ⁊bi omnia se¬
cundũ d̃i donũ. & grãm ꝑmanentia. Illa
pars rerũ suꝑna est. Si gͦ illa suꝑna ẽ. ht
t̾rena. ubi caro & sanguis. ubi corruptibil¬
tas. ubi natiuitas & mortalitas. ubi deas¬
sio & successio. ubi mutabilitas & inconun¬
cia. ubi cimores. cupiditates. horrores. lenꝗ
incertȩ. & spes fragilis. caduca substanas
puto quia omnis ista pars ñ potest c̃pan
illi cȩlo. de quo lo quebar paulo ant. Sig̾
illi parti hȩc pars ñ comꝑat᷑. illa suꝑpna
ẽ. hec inferna. & post mortẽ qͦ hine n sit
infermuĩ infernis hoc inferno. in qͦ sumꝰ
mortui. Ut ñ mireris quia infernũ dũ
si mortuis ab undat. Non enĩ ait corpus
moriturũ est. s coĩpꝰ mortuũ ẽ. Adhis
habet uitam. utiq corpꝰ nrm̃. & camea
mortuũ. qͣmuis adhuc habens animã. S rur¬

Expanded text:
habitatio quaedam caelestis angelorum: ibi gloria ineffabilium gaudiorum, ibi immortalitas et incorruptio, ibi omnia secundum dei donum et gratiam permanentia. illa pars rerum superna est. si ergo illa superna est, haec terrena, ubi caro et sanguis, ubi corruptibilitas, ubi natiuitas et mortalitas, ubi decessio atque successio, ubi mutabilitas et inconstantia, ubi timores, cupiditates, horrores, laetitiae incertae, spes fragilis, caduca substantia, puto, quia omnis ista pars non potest comparari illi caelo, de quo loquebar paulo ante. si ergo illi parti haec pars non comparatur, illa superna est, haec inferna. et post mortem quo hinc, nisi sit infernum inferius hmortui, ut non mireris quia infernum dicitur, si mortuis abundat. non enim ait: "corpus moriturum est" sed: corpus mortuum est. adhuc habet uitam utique corpus nostrum; et tamen mortuum, quamuis adhuc habens animam. sed rur
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ pͥmo subienit. Ueritatem diligit: ut cre¬
denti det qđ ꝓmisit. Audi miscdiam & ue¬
ritatem in apło paulo. prius saulo ꝑsecircore.
Indigebat miscđia. & dixit inse factam. Qui
primo fuiblasphenus & ꝑsecutor. & iniuri¬
osus. s miscđiam consecutꝰ sũ: ut in me pri¬
in eos qui credituri sunt illi inuitam ȩt̾nam.
Ut cum indulgentiã tantoꝵ scelerum accipet
paulus: nemo desꝑaret posse sͥ donari qͤcunq
peccata. Ecce habes miscđiam. noluit tunc dĩ
exercere ueritatem. ut pimiret peccantẽ. Q¬
enĩ si puniret peccatorẽ. nonne ueritas c̾e̾t:
Aut dicere auderet. non debeo puniri qui ñ
posset dicere ñ peccaui: Ꝙ si diceret ñ pecra¬
ui. cui diceret: Qͤm falleret: Gͦ pͥmo dñs in

Expanded text:
mihi primo subvenit: veritatem diligit, ut credenti det quod promisit. Audi misericordiam et veritatem in apostolo Paulo, prius Saulo persecutore. Indigebat misericordia, et dixit in se factam: «Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum, ut in me in eos qui credituri sunt illi in vitam aeternam» . Ut cum indulgentiam tantorum scelerum acciperet Paulus, nemo desperaret posse sibi donari quaecumque peccata. Ecce habes misericordiam. Noluit tunc Deus exercere veritatem, ut puniret peccantem. Etenim si puniretur peccator, nonne veritas esset? aut auderet dicere, Non debeo puniri, qui non posset dicere, Non peccavi? Et si diceret, Non peccavi: cui diceret? quem falleret? Ergo primo Domin
Abbreviated transcription (Latin):
Endor ubi ꝑierunt: int̃p̃tatur fons genera¬
tionis. s utiq carnalis: cui dediti ꝑierunt.
ñ curantes generationẽ qͤ ꝑducit aduitam.
ubi ñ nubent neq uxores ducent. ñ enim
incipient mori. Merito gͦ de bis dictũ est.
facti sunt ut stercus t̾rȩ. de quib nicbilp¬
pagatum ẽ: nisi t̾rena fecunditas. Sic̃ gͦ uli
onnes in figura suꝑati sunt a popłõ dĩ: fic ibꝰ
ininicos p̃catur in ueritate suꝑari. Omnes
inquit pͥncipes eoꝵ qui dixerunt. heredta

Expanded text:
Endor, ubi perierunt, interpretatur Fons generaEndor, ubi perierunt, interpretatur Fons generationis, sed utique carnalis, cui dediti perierunt: non curantes regenerationem, quae perducit ad vitam, ubi non nubent, neque uxores ducent; non enim incipient mori . Merito ergo de his dictum est, «Facti sunt ut stercus terrae;» de quibus nihil propagatum est, nisi terrena fecunditas. Sicut ergo illi omnes in figura superati sunt a populo Dei; sic istos inimicos precatur in veritate superari. 10. «Omnes,» inquit, «principes eorum, qui dixerunt, Haer