comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uec opus est neq enim aliquid illicta¬
leuersatur aut quaeritur sicut inapo¬
calrpsi lohannis quaerit quemadmo¬
dum intellegendi sint angeli ecclesia¬
rum septem quib: scribere lub&ur&
ratiocinatur multipliciter. & ad hoc
peruenit ut ipsos angelos intellega¬
mus ecclesias inquacopio sissima dis¬
putatione nibil istarum est gularum
utiq: & res illic obscurissima quaeritur
quod &empli gratia satis dictum sit
Nam colligerẽ omnianimis longum
&nimis opero sum est. quae lta obscu¬
ra sunt inscripturis canonicis. ut ni¬
hilistorum septemibi requirendum
sit Iste autem cum has uelut regu¬
las comiendar&. tantum cistribu¬
it. quasi omnna quae inlege ldestindi¬
uinis libris obscurxe posita inueneri¬
mus his bene cognitis atq adhibitis
intellegere ualeamus it quippe&or¬
sus est eundem librum ut dicer& neces¬
sarium duxi ante omnia quae mihi uidep¬
tur. libellum regularem scribere & se¬
cr&orum legis ueluti claues & lumina¬

Expanded text:
nec opus est. Neque enim aliquid illic tanec opus est. Neque enim aliquid illic tale versatur aut quaeritur, sicut in Apocalypsi Joannis quaerit, quemadmodum intelligendi sint angeli Ecclesiarum septem, quibus scribere jubetur, et ratiocinatur multipliciter, et ad hoc pervenit ut ipsos angelos intelligamus Ecclesias . In qua copiosissima disputatione nihil istarum est regularum, et utique res illic obscurissima quaeritur; quod exempli gratia satis dictum sit: nam colligere omnia, nimis longum et nimis operosum est, quae ita obscura sunt in Scripturis canonicis, ut nihil istarum septem ibi requirendum sit. 43. Iste autem cum has velut regulas commendaret, tantum eis tribuit, quasi omnia quae in Lege, id est, in divinis Libris obscure posita invenerimus, his bene cognitis atque adhibitis intelligere valeamus. Ita quippe exorsus est eumdem librum ut diceret: Necessarium duxi ante omnia, quae mihi videntur, libellum Regularum scribere, et secretorum Legis veluti claves et lumina
Abbreviated transcription (Latin):
tistas inuictissime scripsit cum fuerit
donatista illic inuenitur absurdissimi
cordis ubi eos non omni epar terelip¬
quere uoluit. fecit librum quem regu¬
larum inuocauit. quia in eo quasdam
septem regulas & secutus est. quib qua¬
siclauib diuinarumscripturarum ape¬
rirentur occulta quarum primampo¬
nit dedño &eiuscorpore: secundam
de dñicorpore bipertito. Tertiamde
promissis & lege quartam despecie&
genere quintam de temporib sextã
dere capitulatione septimam dedia¬
bolo & eiuscorpore quaequidem
considerata sicut ab illo aperiuntur
ponparum adiuuant ad penetranda
quae tecta sunt diuinorum eloquio¬
rum nec tamen omnia quae ltascrip¬
ta sunt ut non facile intellegantur
possint his regulis inueniri sed aliis mo¬
displurib: quos hoc numero septenario
usq: ad cononest iste cumpleus. ut idem
ipse multa ex ponat obscura in quib ha¬
rum regularum adib& pullam quonĩa

Expanded text:
tistas invictissime scripsit, cum fuerit tistas invictissime scripsit, cum fuerit donatista, et illic invenitur absurdissimi cordis, ubi eos non omni ex parte relinquere voluit, fecit librum quem Regularum vocavit, quia in eo quasdam septem regulas exsecutus est, quibus quasi clavibus divinarum Scripturarum aperirentur occulta. Quarum primam ponit, De Domino et ejus corpore; secundam, De Domini corpore bipartito; tertiam, De promissis et Lege; quartam, De specie et genere; quintam, De temporibus; sextam, De recapitulatione; septimam, De diabolo et ejus corpore. Quae quidem consideratae, sicut ab illo aperiuntur, non parum adjuvant ad penetranda quae tecta sunt divinorum eloquiorum: nec tamen omnia quae ita scripta sunt ut non facile intelligantur, possunt his regulis inveniri, sed aliis modis pluribus, quos hoc numero septenario usque adeo non est iste complexus, ut idem ipse multa exponat obscura, in quibus harum regularum adhibet nullam, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
appellatur hicronia uelantifrasis
sed hieronia pronuntiatione indicat
quid uelͬ intellegi ut cum dicimus ho
mini mala facienti res bonas facis
antifrasis uero ut contraria signific&
non uoce pronuntiantis efficitur.
sed aut uerba hab& sua quorumorigo
econtrario est. sicut appellatur lucus
quod minime luceat. aut consueuit
aliquid ita dici quam uis dicatur &iam
non e contrario. uelut cum quaerimus
accipere quod ibi non est. & responde¬
tur nobis abundat. aut adiunctis uerbis
faciamus ut a contrario intellegatur
quodloquimur uelut sidicamus caue
illum qui a bonus homo est & quista¬
lia non dicit indoctus. nec omninosci¬
ens qui sint uel quiduocentur hitropi
quorum cognitio propterea scriptu¬
rarum ambi guitatib dissoluendis
est necessaria. qui a cum sensus ad
propri&atem uerborum si accipia¬
tur absurdus est. quaerendum est
utiq neforte illo uel illo tropodictũ
sit quod non intellegimus & sicple¬
ra quaȩ inuenta sunt quae latebant

Expanded text:
appellatur ironia uel antiphrasis. appellatur ironia uel antiphrasis. sed ironia pronuntiatione indicat quid uelit intellegi, ut cum dicimini mala facienti, Res bonas facis: antiphrasis vero ut contraria significet, non voce pronuntiantis efficitur, sed aut verba habet sua, quorum origo e contrario est, sicut appellatur lucus, quod minime luceat; aut consuevit aliquid ita dici, quamvis dicatur etiam non e contrario, veluti cum quaerimus accipere quod ibi non est, et respondetur nobis, Abundat; aut adjunctis verbis facimus ut a contrario intelligatur quod loquimur, veluti si dicamus, Cave illum, quia bonus homo est. Et quis talia non dicit indoctus, nec omnino sciens qui sint, vel quid vocentur hi tropi? Quorum cognitio propterea Scripturarum ambiguitatibus dissolvendis est necessaria, quia cum sensus, ad proprietatem verborum si accipiatur, absurdus est, quaerendum est utique ne forte illo vel illo tropo dictum sit quod non intelligimus; et sic pleraque inventa sunt quae latebant.
Abbreviated transcription (Latin):
ubi delinguarum necessaria cogniti¬
one disserui nam litterȩ aquib ipsa
grammatica nomen accepit gram¬
mata enim graccilittera suocant
signautiq sunt sonorum ad arti¬
culatam uocem qualo quimur per¬
tinentium istorum autemtropo¬
rum nonsolum &empla sicut omni¬
um sed quorundam &iam nomina
indiuinis libris leguntur sicut alle¬
goria a enigma parabola quamuis
pene omnes hitropi quiliberalidi¬
cuntur arte cognosci. &iam ineorũ
repperiantur loquellis quinullos
grammaticos audierunt. &eo quo
uulgus utitur sermone contentisunt
quis enimnondicit sic floreas. quitro¬
pus m&a fora uocatur. quis nondicit
piscinam &iam quae non hab& pisces
nec facta est propterpisces & tamen
apiscib nomen accepit quitropuscata¬
cresis dicitur longum est isto modoce¬
teros persequi namusq ad illos perue¬
nit uulgi loquutio. qui propterea
mirabiliores sunt quia contraquam
dicitur significant: sicuti est quae

Expanded text:
ubi de linguarum necessaria cognitiubi de linguarum necessaria cognitione disserui. nam litterae, a quibus ipsa grammatica nomen accepit — VQctfxfiara enim Graeci litteras uocant — signa utique sunt sonorum ad articulatam uocem, qua loquimur, pertinentium. istorum autem troporum non solum exempla, sicut omnium, sed quorundam etiam nomina in diuinis libris leguntur, sicut allegoria, aenigma, parabola. quamuis paene omnes hi tropi, qui liberali dicuntur arte. cognosci, etiam in eorum reperiantur loquellis qui nullos grammaticos audierunt et eo quo uulgus utitur sermone contenti sunt. quis enim non dicit: "sic floreas"? qui tropus metaphora uocatur. quis non dicit piscinam etiam quae non habet pisces nec facta est propter pisces? et tamen a piscibus nomen accepit. qui tropus catacresis dicitur. longum est isto modo ceteros persequi; nam usque ad illos peruenit uulgi locutio. qui propterea mirabiliores sunt, quia contra quam dicitur significant; sicuti est quae
Abbreviated transcription (Latin):
diuina contestantia faciantad probari
ubi autem talisensus eruitur cuius in¬
certum certisscãrum scripturarum
testimoniis non possit a peririrestatutrae¬
tione reddita manifestus appareat . &iam
si ille cuius uerba intellegere quaerimus
eum forte nonsensit: sed haec consu&udo
periculo saest perscripturas enim diuinas
multo tetius ambulatur quas uerbis trans¬
latisopecatas cumscrutari uolumus
aut hoc inde&eat quod non habeat con
trouersiam autsi hab& & eadem scrip
terati modis omnib: loquutione s quos
grammati graeciꝰ nominetropo suo¬
cant auctores nostros usos fuisse. &
multiplicius atq: copiosius quam pos¬
sunt xistimare uel crederequinesciuntcos
et inaliisista didicerunt quos tamen
tropos quinouerunt. agnoscunt in lit¬
teris scĩs eorum que scientia ad eas in¬
tellegendas aliquantum adiuuantur
sed hic eo signaris. tradere non dec&
neartem grammaticam docere
uideamur &trasane ut discantur
ammoneo: quam uis iam superius
idammõuerim id est insecundo libro

Expanded text:
diuina contestantia faciant approbari? Vbi autem talis sensus eruitur, cuius incertum certis sanctarum scripturarum testimoniis non possit aperiri, restat, ut ratione reddita manifestus appareat, etiam si ille cuius uerba intellegere quaerimus eum forte non sensit. sed haec consuetudo periculosa est; per scripturas enim diuinas multo tutius ambulatur. quas uerbis translatis opacatas cum scrutari uolumus, aut hoc inde etroversiam; aut, si habet, ex eadem Scriptterati, modis omnibus locutionis, quos grammatici graeco nomine tropos vocant, auctores nostros usos fuisse, et multiplicius atque copiosius, quam possunt existimare vel credere qui nesciunt eos, et in aliis ista didicerunt. Quos tamen tropos qui noverunt, agnoscunt in Litteris sanctis, eorumque scientia ad eas intellegendas aliquantum adiuuantur. sed hic eos ignaris tradere non decet, ne artem grammaticam docere uideamur. extra sane ut discantur admoneo, quamuis iam superius id admonuerim, id est in secundo libro,
Abbreviated transcription (Latin):
praeponenda necessitas occupauit quoniam
siacutum et feruens. it ingenium. facilius
adhaeret eloquentia legentibus et audientibus
eloquentes. quameloquentiae praecepta sec¬
tantibus nec desunt ecclesiasticae lit tera e&iam
p̃t̃ canonem inaauctoritatis arce salubriter col¬
locatum quas legendo homo capax et si id non
agat sed tantummodoribus quaẽ ibi dicuntur
intentus sit eloquio quodicuntur dum in his uer

Expanded text:
praeponenda necessitas occupavit. Quoniam praeponenda necessitas occupavit. Quoniam si acutum et fervens adsit ingenium, facilius adhaeret eloquentia legentibus et audientibus eloquentes, quam eloquentiae praecepta sectantibus. Nec desunt ecclesiasticae litterae, etiam praeter canonem in auctoritatis arce salubriter collocatum, quas legendo homo capax, etsi id non agat, sed tantummodo rebus quae ibi dicuntur intentus sit, etiam eloquio quo dicuntur, dum in his ver
Abbreviated transcription (Latin):
rum studio comparatur ut milite tueritati
si eam mali adoptinendas peruersas uanas q:
causas inusus iniquitatis et erroris usurpantꝰ
atq: praecepta. quibus cum accidit in uerbis
solertissima consuetudo fit illa q fecundia
uel eloquentia nominatur extraistas litteras
nostras. seposito adhoc congruo temporisspatio.
apta et conuenentis a&tati discenda sunt eis
qui hoc celeriter possunt nam et ipsos roma¬
niͣ principes eloquentiae. nonpiguit dicere :¬
quod hancartem nisiquiscito possit. nufriquam
omnino possit perdiscere quodutrum uerum¬
sit quid est opus quaerere Nonenimetiam
sipossint haec a tar dioribus tandemaliquando
perdiscinos ea tanti pendimus. ut eis distendis
iam maturas uel etiam graues hominumaetates.
uelimus impendi satis est ut aduliscentulorũ
ista sit cura nec ipsorum omnium quos utilitati
ecclesiasticae cupimus erudiri sedeorum quos
nondum magis urguens et huic rei sine dubio

Expanded text:
rum studio comparatur, ut militet veritati, rum studio comparatur, ut militet veritati, si eam mali ad obtinendas perversas vanasque causas in usus iniquitatis et erroris usurpant? atque praecepta, quibus cum accedit in verbis solertissima consuetudo, fit illa quae facundia vel eloquentia nominatur, extra istas litteras nostras, seposito ad hoc congruo temporis spatio, apta et convenienti aetate discenda sunt eis qui hoc celeriter possunt. Nam et ipsos Romanae principes eloquentiae non piguit dicere quod hanc artem nisi quis cito possit, nunquam omnino possit perdiscere  Cicero, desit, quid opus est quaerere? Non enim, etiam si possint haec a tardioribus tandem aliquando perdisci, nos ea tanti pendimus, ut eis discendis jam maturas vel etiam graves hominum aetates velimus impendi. Satis est ut adolescentulorum ista sit cura; nec ipsorum omnium quos utilitati ecclesiasticae cupimus erudiri, sed eorum quos nondum magis urgens, et huic rei sine dubio
Abbreviated transcription (Latin):
a me uel in hoc opere uel inaliquo alio requi
et uera suadeantur et falsaquis audeat dicere
aduersus menda ͤium in defensoribus suis in¬
ermem debere consistere ueritatemꝰ ut uidelicet
illiquires falsas persuadere conantur nouerint
auditorem uel beniuolum uel intentum uel
docilem prohemio facere: isti autem non no¬
uerintꝰ illi falsa breuiter a perte uerissimi liter
et istiuera sic narrent. ut audi ret aȩdeat intel¬
legere non pateat. credere postremonon
libeat. illi falla cibus argumentis ueritatem
oppugnent. asserant falsitatem. istqͥ nec uera
defendere: nec falsa ualeant refutare᷑ illiani¬
mos audientum inerror ẽsimpellentes quaȩ
dicendo terreant. contristent. exhilarent.
exhortentur ardenter isti proueritatelenti
frigide quaȩdor mitent᷑ quis. qa desppiat ut
boc sapiat cumergo sit inmedeposita facul¬
tas eloquii. quae adpersuadenda seupraua
seurectaualet plurimum. quur non bono¬

Expanded text:
a me vel in hoc opere, vel in aliquo alio requira me vel in hoc opere, vel in aliquo alio requiret vera suadeantur et falsa, quis audeat dicere, adversus mendacium in defensoribus suis inermem debere consistere veritatem, ut videlicet illi qui res falsas persuadere conantur, noverint auditorem vel benevolum, vel intentum, vel docilem prooemio facere; isti autem non noverint? illi falsa breviter, aperte, verisimiliter; et isti vera sic narrent, ut audire taedeat, intelligere non pateat, credere postremo non libeat? illi fallacibus argumentis veritatem oppugnent, asserant falsitatem; isti nec vera defendere, nec falsa valeant refutare? illi animos audientium in errorem moventes impellentesque dicendo terreant, contristent, exhilarent, exhortentur ardenter; isti pro veritate, lenti frigidique dormitent? Quis ita desipiat, ut hoc sapiat? Cum ergo sit in medio posita facultas eloquii, quae ad persuadenda seu prava seu recta valet plurimum; cur non bono
Abbreviated transcription (Latin):
oc opus nostrum quod sc̃ribitur
dedoctrina xp̃iana in duo quaedam
fueram dis tributione partitus
Nampost proemium quorespondieis qui hoc
fuerant reprehensuri. duae sunt resinquam qui¬
bus nititur omnis tractatioscripturarum mo¬
dus inueniendiquae intellegenda sunt . et mo¬
dus proferendi quae intellecta sunt de inueni¬
endo prius. deproferendo postea disseremus
quia de inueniendo multa iam diximus. et tria
dehac una parte uolumina absoluimus. adiu
uante dño de proferendo paucadicemus. ut
sifieripotuerit unolibro cuncta claudamus.
totumq: hoc opus quattuor uoluminibus
terminetur primumitaq: exspectationem
legentium qui for te meputant iet orica
daturum esse praecepta. quae inscholis saccula¬
ribus et didici &docurista prae loquutione
prohibeo  q: ut amnon expectentur amo¬
neo non quod nihihabeant utilitatis. sed quid
habest seor sum dicendum est sic uifortassis
bono ui ro etiam haec uacat discere. non autẽ

Expanded text:
oc opus nostrum quod inscribitur de Doctrina Christiana, in duo quaedam fueram prima distributione partitus. Nam post prooemium, quo respondi eis qui hoc fuerant reprehensuri: Duae sunt res, inquam, quibus nititur omnis tractatio Scripturarum; modus inveniendi quae intelligenda sunt, et modus proferendi quae intellecta sunt. De inveniendo prius, de proferendo postea disseremus. Quia ergo de inveniendo multa jam diximus, et tria de hac una parte volumina absolvimus, Domino adjuvante, de proferendo pauca dicemus; ut, si fieri potuerit, uno libro cuncta claudamus, totumque hoc opus quatuor voluminibus terminetur. 2. Primo itaque exspectationem legentium, qui forte me putant rhetorica daturum esse praecepta quae in scholis saecularibus et didici et docui, ista praelocutione cohibeo, atque ut a me non exspectentur, admoneo; non quod nihil habeant utilitatis; sed quod, si quid habent, seorsum discendum est, si cui fortassis bono viro etiam haec vacat discere, non autem
Abbreviated transcription (Latin):
dicet et sicut oportet intellegit: Huic ergo qui
sapienter debetdicere etiam quod non potest
eloquenter. uerba scripturarum tenere
maxime nec essarium est quanto enim sepau¬
periorem cernit insuis. tanto eumoportet.
inistis esse digtiorem. ut quod dixerit suis uerbis.
probet exillis et qui propruis uerbisminor erat.¬
T
magnorum testimonio quod ammodo crescatpro¬
bando enim delectat quiminus potest delectare
dicendo porro qui non solum sapienter uerum
etiam eloquenter uult dicere. quoiniam profecto
plus prodierit siutrumq: potuerit. ad legendos
uel audiendos et exercitatione imitandos elo¬
quentes eum mitto libentius. quam magistris

Expanded text:
dicit, et sicut oportet intelligit. 8. Huic ergo qui dicit, et sicut oportet intelligit. 8. Huic ergo qui sapienter debet dicere, etiam quod non potest eloquenter, verba Scripturarum tenere maxime necessarium est. Quanto enim se pauperiorem cernit in suis, tanto eum oportet in istis esse ditiorem; ut quod dixerit suis verbis, probet ex illis; et qui propriis verbis minor erat, magnorum testimonio quodammodo crescat. Probando enim delectat, qui minus potest delectare dicendo. Porro qui non solum sapienter, verum etiam eloquenter vult dicere, quoniam profecto plus proderit, si utrumque potuerit; ad legendos vel audiendos et exercitatione imitandos eloquentes eum mitto libentius, quam magistris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfessi sunt enim sapientiam sine eloquentia
parum prodes seciuitatibus eloquentiam uero sine¬
sapientia nimium obesseplerumq: prodessenum¬
quam sihoc ergo illi qui praecepta eloquentia e tra¬
diderunt. in eis dem libris inquibus idegerunt ueri¬
tate instigante toacti sunt confiteri. ueram hoc
est supernam quaea patreluminum descendit
sapientiam nescientes. quanto magis nos non aliud
sentire debemus qui huius sapientiae filii et minis¬
trisumus sapienter autem dicit homotanto
magis uel minus. quanto inscripturis scĩs magis
minus ue proficit non dicoine is multum legen¬
dis memoriae quaȩmandates sed bene intelle¬
gendis. et diligenter earum sensibus indagandis
sunt enim qui eas legunt et neglegunt legunt
ut teneant. neglegunt nec intellegant quibus
longe sine dubio praeferendi sunt. qui uerba ea¬
rum minus tenent et corearum suicordisoculis
uident sedutrisq: ille melior. quiet cum uolet eas

Expanded text:
fassi sunt enim sapientiam sine eloquentia fassi sunt enim sapientiam sine eloquentia parum prodesse civitatibus; eloquentiam vero sinesapientia nimium obesse plerumque, prodesse nunquam . Si ergo hoc illi qui praecepta eloquentiae tradiderunt, in eisdem libris in quibus id egerunt, veritate instigante coacti sunt confiteri, veram, hoc est, supernam quae a Patre luminum descendit, sapientiam nescientes; quanto magis nos non aliud sentire debemus, qui hujus sapientiae filii et ministri sumus? Sapienter autem dicit homo tanto magis vel minus, quanto in Scripturis sanctis magis minusve profecit. Non dico in eis multum legendis memoriaeque mandandis, sed bene intelligendis, et diligenter earum sensibus indagandis. Sunt enim qui eas legunt, et negligunt; legunt ut teneant, negligunt ne intelligant. Quibus longe sine dubio praeferendi sunt qui verba earum minus tenent, et cor earum sui cordis oculis vident. Sed utrisque ille melior, qui et cum volet eas
Abbreviated transcription (Latin):
in notestat : Vt aut ein quae dubia sunt certafiaNT
documentis adhibitis ratiocinandum est siuero
qui audiunt mouendi sunt potius quam docendi
ut in eo quodiamsciunt agendo nontorpeant. et
rebus assensum quas ueras essefatenitar ac commo¬
dent: maioribus dicendi uiribus. est ibi obsecra
cumq: alia ualent ad commouendos animos
sunt necessaria et haec quidem cuncta quae
dixi. omnes fere homines in his quaeloquendo
agunt facere non quiescunt sed cum alii faciant
obtunse deformiter. frigide. alii acute. ornate:
uehementer illum adhoc opus unde agimus
iamoportet accedere. qui potest disputa re uel
dicere sapienter. etiam sinon potest. loquenter
affluit insipienti. eloquentiã tanto magis
cauendus est . quanto magis ab eo iNhis quaeau¬
dire inutile est delectatur auditor et eum qñm
deserte dicere audit. etiam uerȩ dicere existi
mat. Haec autem sententia nec illos fugit.
qui artem rethoricam docendam putarunt

Expanded text:
innotescat. Ut autem quae dubia sunt certa fiant, innotescat. Ut autem quae dubia sunt certa fiant, documentis adhibitis ratiocinandum est. Si vero qui audiunt movendi sunt potius quam docendi, ut in eo quod jam sciunt, agendo non torpeant, et rebus assensum, quas veras esse fatentur, accommodent, majoribus dicendi viribus opus est. Ibi obsecratcumque alia valent ad commovendos animos, sunt necdixi, omnes fere homines in his quae loquendo agunt, facere non quiescunt. Sed cum alii faciant obtuse, deformiter, frigide; alii acute, ornate, vehementer; illum ad hoc opus unde agimus oportet accedere jam, qui potest disputare vel dicere sapienter, etiam si non potest eloquenter, affluit insipienti eloquentia, tanto magis cavendus est, quanto magis ab eo in his quae audire inutile est, delectatur auditor, et eum quem diserte dicere audit, etiam vere dicere emat. Haec autem sententia nec illos fugit, qui artem rhetoricam docendam putarunt:
Abbreviated transcription (Latin):
plurimis qui illa didicerunt sinelectis uero et
auditis loquentium disputationibus uel dictio¬
nibus. neminem namneq: ipsa arte graminatica
qua discitur loquutionis integritas indꝑgerent
puerisi eis inter homines qui inte greloque¬
rentur cresceredaretur et uiuere nescientes
quippe ulla nomina uitiorum. quic quiduitiorũ
cuius quam ore loquentis audirent. sana sua con¬
suetudinerepraehenderent et cauerent. sicut
rusticos ꝗrbani repraebendunt. etiam quilitte
tractator et doctor defensor rectae fidei de
bellator erroris. et bonadocere et mala de¬
docereatq: inhoc operesermonis. conciliare
auersos. remissos erꝑgere nescientibus quod agitur
quid ex pectaredebeant intimare ubi autembeni¬
uolos. intentos dociles. aut inuener ͥt aut ipse
feceritcetera peragenda sunt sicut postulat
causa sidocendi sunt qui audiunt narratione fa¬
ciendum est sita men indigeat ut res dequaagitur

Expanded text:
plurimis qui illa didicerunt; sine lectis vero et plurimis qui illa didicerunt; sine lectis vero et auditis eloquentium disputationibus vel dictionibus, neminem. Nam neque ipsa arte grammatica, qua discitur locutionis integritas, indigerent pueri, si eis inter homines, qui integre loquerentur, crescere daretur et vivere. Nescientes quippe ulla nomina vitiorum, quidquid vitiosum cujusquam ore loquentis audirent, sana sua consuetudine reprehenderent et caverent; sicut rusticos urbani reprehendunt, etiam qui littetractator et doctor, defensor rectae fidei ac debellator erroris, et bona docere, et mala dedocere; atque in hoc opere sermonis conciliare adversos, remissos erigere, nescientibus quid agatur, quid exspectare debeant intimare. Ubi autem benevolos, intentos, dociles aut invenerit, aut ipse fecerit, caetera peragenda sunt, sicut postulat causa. Si docendi sunt qui audiunt, narratione faciendum est, si tamen indigeat, ut res de qua agitur
Abbreviated transcription (Latin):
dicerunt et copiose ornateq: dicunt . non omnes
dt secundum ipsa dicant possunt ea cogitare cum
dicunt si non de his disputant immouero uix
ullos eorumesse existimo. quiutrumq possint.
et dicere bene. et adhoc faciendum. praecepta
illa dicendi cogitare cum dicunt cauendumest
enim nefugiant exanimno quae dicenda sunt.
dum adtenditur ut arte dicantur et ta men in
sermonibus atq dictionibus eloquentium impleta
repperiuntur praecepta eloquentiae. dequib illi
ut loquerentur uel cum eloquerentur non cogi¬
tauerunt siue illa didicissent siuene atitigissent
quidem implent quippe illa qui eloquentes sunt
sint eloquentes. qua propter
cum exsantibus loquentes nonfiant᷑ loquutiones
eloquentiumqͣuir eloquentes fieri non possunt¬
nulla eloquendi arte tradita. sed eloquutiones
eloquentium legendo et audiendo. et quantum
dsequi conceditur imitando quid quod ita fieri ipsis
quoq: experimur exemplis namsine praeceptis
rethoricis. nouimus plurimos eloquentiores

Expanded text:
dicerunt, et copiose ornateque dicunt, non omnes ut secundum ipsa dicant, possunt ea cogitare cum dicunt, si non de his disputant: imo vero vix ullos eorum esse existimo, qui utrumque possint, et dicere bene, et ad hoc faciendum praecepta illa dicendi cogitare cum dicunt. Cavendum est enim ne fugiant ex animo quae dicenda sunt, dum attenditur ut arte dicantur. Et tamen in sermonibus atque dictionibus eloquentium, impleta reperiuntur praecepta eloquentiae, de quibus illi ut eloquerentur, vel cum eloquerentur, non cogitaverunt, sive illa didicissent, sive ne attigissent quidem. Implent quippe illa, quia eloquentes suntsint eloquentes. 5. Quapropter, cum ex infantibus loquentes non fiant, nisi locutiones endo loquentium; cur eloquentes fieri non possnulla eloquendi arte tradita, sed elocutiones eloquentium legendo et audiendo, et quantum ssequi conceditur, imitando? Quid, quod ita fieri ipsis quoque experimur exemplis? Nam sine praeceptis rhetoricis novimus plurimos eloquentiores
Abbreviated transcription (Latin):
singula genera uarieta tes suas insermone
aeloquentium . quibus nonsinuntur in eo¬
rumquiaudiunt frigescere uelte pescere
sensibus Verum tamen facilius summis
sum quam solum grande diuȩ̃ius tolerari
potest. Commotio quippeanimi quan¬
to magis excitanda est ut nobis asseng̃atur
auditor tantominus in ea diuteneri potest
cum fuerit quantd̃ satis est excitata Eideo
cauendumest nedum uolumus altus erigere ⁊¬
quodercatimesc etiaminde decidat quod
fuerat excitatione perductum Interpo¬
sitis uero quae sunt dicenda sum missius. bene
reditur adea quace opus est granditer dici
ut dictionis impetus sicut maris aescus alterr̃¬
net ex quo fit ud grande dicendige¬
nus sidutius est dicendum. non debeagisse
solum sed aliorum generum incerposigione
uarictur Si tamengenerieota tribuitur

Expanded text:
singula genera varietates suas in sermone singula genera varietates suas in sermone eloquentium, quibus non sinuntur in eorum qui audiunt, frigescere vel tepescere sensibus. Verumtamen facilius submissum solum, quam solum grande diutius tolerari potest. Commotio quippe animi quanto magis excitanda est, ut nobis assentiatur auditor, tanto minus in ea diu teneri potest, cum fuerit quantum satis est excitata. Et ideo cavendum est, ne dum volumus altius erigere quod erectum est, etiam inde decidat, quo fuerat excitatione perductum. Interpositis vero quae sunt dicenda submissius, bene reditur ad ea quae opus est granditer dici, ut dictionis impetus sicut maris aestus alternet. Ex quo fit ut grande dicendi genus, si diutius est dicendum, non debeat esse solum, sed aliorum generum interpositione varietur: ei tamen genere dictio tota tribuitur
Abbreviated transcription (Latin):
licet uilis mulier. non alterita men sed sibi peccat
tolerabiliora prope modum in adulterio crimina
sunt Ibi x enimpudicitia hac natura adulte ratasr
satisut existimo apparet feminasssuam fucis adul¬
terent formam & adpudorem &ad timorẽ
hac facundia ueh xẽ menter impelli Pro¬
inde. neque sum mis sum neque temperatũ
sed grande omnino genus hoceloqutionis
agnostimus &inis autem quos duos exominib
ꝑponere uolui. & in aliis ecdesiasticis uiris
& bona & bene idest sicut resposculat
acute ornate ardenterq: dicencibus per
multa corum scripta uel dicta possinthaec
tria genera repueriri. & asidua lectione
uel auditione ammixtam etiam exercitatio¬
cere. immo quantum congrue fieri potest¬
Deomnibus generibus dictiouarianda est
nam quando ꝓlixacst inuno genere minis
detinecauditorem Cum uero fit inaliudd
ab aliu transitus. etiam silongius eat de¬
tentius ꝓceditoratio quamuis habea st &¬

Expanded text:
licet vilis mulier, non alteri tamen, sed sibi peccat. licet vilis mulier, non alteri tamen, sed sibi peccat. Tolerabiliora propemodum in adulterio crimina sunt: ibi enim pudicitia, hic natura adulteratur . Satis, ut existimo, apparet feminas ne suam fucis adulterent formam, et ad pudorem et ad timorem hac facundia vehementer impelli. Proinde neque submissum neque temperatum, sed grande omnino genus hoc elocutionis agnoscimus. Et in his autem quos duos ex omnibus proponere volui, et in aliis ecclesiasticis viris et bona, et bene, id est sicut res postulat, acute, ornate, ardenterque dicentibus, per multa eorum scripta vel dicta possunt haec tria genera reperiri, et assidua lectione vel auditione, admixta etiam exercitatiocere: imo quantum congrue fieri potest, omnibus generibus dictio varianda est. Nam quando prolixa est in uno genere, minus detinet auditorem. Cum vero fit in aliud ab alio transitus, etiamsi longius eat, decentius procedit oratio: quamvis habeant et
Abbreviated transcription (Latin):
rũ capillos iam flam meos auspicaris : longũ est inse¬
rere omnia quae secuntur. ille uero posterior
ut intales diceret hirc illa in quin nascuntur incen¬
tiua uitiorum ut quȩ sitis coloribus orade pingant
dumuris dis plcere formidant & deadulcotio
uultus meditentur adulterum castitatis quanta
hicamentia cefigiem muta renaturẽ picturam
quaerercꝰ & dumuerentur maritale sũdigium perdi¬
dere suum prior enim desepro nunciat uȩcũ¬
pitmuta requodnata est : itadumalus seudet pla¬
cere prius ipsa sibi displicet que miudicem mu¬
lier meliorem requirimus de formitatis tuae
quamte ipsam quȩ uideritimes sipulchaes quid
absconderis si de formis. quurte formosames se
mentiris nec tuae conscientiae. nec alia enigratiã
erroris habiturã Ille x enim alteram diligit tu
alterius placere. &irasceris siamet aliam quia dul¬
terare intedocetur male magistrse s iniuriaetuae:
le nocinari refugit. etiamquȩ est passalenonemac

Expanded text:
rum capillos jam tibi flammeos auspicaris . Longum est inserere omnia quae sequuntur. 50. Ille vero posterior ut in tales diceret: Hinc illa, inquit, nascuntur incentiva vitiorum, ut quaesitis coloribus ora depingant, dum viris displicere formidant, et de adulterio vultus meditentur adulterium castitatis. Quanta haec amentia, effigiem mutare naturae, picturam quaerere; et dum verentur maritale judicium, prodere suum? Prior enim de se pronuntiat, quae cupit mutare quod nata est: ita dum alii studet placere, prius ipsa sibi displicet. Quem judicem, mulier, veriorem requiremus deformitatis tuae, quam teipsam, quae videri times? Si pulchra es, cur absconderis? si deformis, cur te formosam esse mentiris, nec tuae conscientiae, nec alieni gratiam erroris habitura? Ille enim alteram diligit, tu alteri vis placere: et irasceris si amet alteram, qui adulterare in te docetur. Mala magistra es injuriae tuae. Lenocinari enim refugit, etiam quae est passa lenonem; ac
Abbreviated transcription (Latin):
tauideantur quasi sapientiam dedomosua idest¬
de pecitore sapientis procedere intellegas et
tasriquam inseparabilem famulam. etiam
nonuocatam sequi eloquentiam qui senim nonui¬
deat
quid uoluerit dicere. et quam sapienter dixerit
apostolus gloriamur intribulationibus scientes
quia tribulatio pa lentia operatur patientia au¬
tem probationem. probatio uero spem. spes

Expanded text:
ta videantur: quasi sapientiam de domo sua, id estta videantur: quasi sapientiam de domo sua, id est, pectore saptanquam inseparabilem famulam etiam non vocatam sequi eloquentiam. Quis enim non videat, quid voluerit dicere, et quam sapienter dixerit Apostolus: Gloriamur in tribulationibus, scientes, quia tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, prob
Abbreviated transcription (Latin):
non solum inuentione uerum etiam exercitatione
deberet possemquidem siuacaret.omnes uirtu¬
tes et ornamenta eloquentiae dequibus inflan¬
tur istiqui linguam suam nostrorum auctorũ
linguae. non magnitudineset umore praepo¬
nunt. ostendere inistorum lit teris sacris. quos
nobis erudiendis et ab hoc saeculo prauo inbea¬
tum saeculum transferendis. prouidentia diui¬
na prouidit sed nonipsa.plus quam dicipotest
in illa eloquentia delectant quae sunt hisuiris
cumoratoribus gentilium poetis ue communia
illud magis ammiror: et stupeo. quod istanostra
eloquentia itausi sunt peralteram quam dam
el oquentiam suam. ut necde esset eis nec eminerit
in eis. quia eam nec improbari abillis nec ostenta¬
rioportebat quorum alterum fieret siuitare¬
tur alterum putariposset si facileagnosceretur
et in quibus forte locis agnoscitur. adoctis tales
resdicuntur uerba quibus dicuntur non a dici¬
ente adhibita sed ipsis rebus uelut sponte subiunc¬

Expanded text:
non solum inventione, verum etiam exercitatione deberet. 10. Possem quidem, si vacaret, omnes virtutes et ornamenta eloquentiae, de quibus inflantur isti qui linguam suam nostrorum auctorum linguae, non magnitudine, sed tumore praeponunt, ostendere in istorum Litteris sacris, quos nobis erudiendis, et ab hoc saeculo pravo in beatum saeculum transferendis, providentia divina providit. Sed non ipsa me plus quam dici potest in illa eloquentia delectant, quae sunt his viris cum oratoribus Gentilium poetisve communia: illud magis admiror et stupeo, quod ista nostra eloquentia ita usi sunt per alteram quamdam eloquentiam suam, ut nec deesset eis, nec emineret in eis: quia eam nec improbari ab illis, nec ostentari oportebat; quorum alterum fieret, si vitaretur; alterum putari posset, si facile agnosceretur. Et in quibus forte locis agnoscitur a doctis, tales res dicuntur, ut verba quibus dicuntur, non a dicente adhibita, sed ipsis rebus velut sponte subjunc
Abbreviated transcription (Latin):
multa obteguntur quae quanto magistrans latis
uerbis uidentur operiritanto magis cum fuerinta per¬
tadulcescunt sed hoc loco talealiquid commemora e
debeo. ubi quaedictast non cogar exponere sed com¬
mendem tantum quomododictas intet ex illius pro¬
phetae libro potissimum hoc faciam quise pastorem
uel armentarium fuis se dicitatq: inde diuinitus
ablatum atq: missumut dĩ populo propheta ret
non autem secundum septuaginta interpretes.
quietiam ipsidiui nospũ interpretati obhocaliter
uidentur non nulla dixisse ut adspiritalem sensum
scrutandum magis a nmoneretur lectoris inten¬
tio unde etiam obscura nonnulla quia magis tropica
sunt
eorum sed sicut ex hebraeo in latinum eloquium praes¬
bitero hieronimo utriusq: linguae perito interpre¬
tante trans lata sunt cum. igiturarguere timpics super¬
bos. luxoriosos. et fraterna eideoneglegentissimoscari¬
tatis. rusticus uel exrustico is tepropheta exclamauit

Expanded text:
multa obteguntur. Quae quanto magis translatis multa obteguntur. Quae quanto magis translatis verbis videntur operiri, tanto magis cum fuerint aperta dulcescunt. Sed hoc loco tale aliquid commemorare debeo, ubi quae dicta sunt non cogar exponere, sed commendem tantum quomodo dicta sint. Et ex illius prophetae libro potissimum hoc faciam, qui se pastorem vel armentarium fuisse dicit, atque inde divinitus ablatum atque missum, ut Dei populo prophetaret . Non autem secundum Septuaginta interpretes, qui etiam ipsi divino Spiritu interpretati, ob hoc aliter videntur nonnulla dixisse, ut ad spiritualem sensum scrutandum magis admoneretur lectoris intentio; unde etiam obscuriora nonnulla, quia magis tropica, sunt eorum: sed sicut ex hebraeo in latinum eloquium, presbytero Hieronymo utriusque linguae perito interpretante, translata sunt. 16. Cum igitur argueret impios, superbos, luxuriosos, et fraternae ideo negligentissimos charitatis, rusticus vel ex rustico iste propheta exclamavit,
Abbreviated transcription (Latin):
uereor dumistasicdissero sed maledoctis hominib:
respondendum fuit. quinostros auctores contem¬
nendosputant. non quia non habent sed qui a non
ostentant quam nimis istidiligunt eloquentiam
sed forte quis putat tam quam eloquentem nostrũ
elegissemea postolum paulum uidetur enim
ubiait et siimperitus sermone sed nonscientia quasi¬
concedendo obtrectatoribus sic loquutus nontapsquã
iduerum agnosceret confitendo si autem dixiss et impe¬
peritus quidem sermone sed nonscientia nullomodo
aliud posset intellegi scientiam plane non cunctatus ẽ.
profiterisinȩquaessedoctor gentium non ualeret
certe siquid eius proferimus ad exemplum eloquen¬
tiae ex illis epistblis utiq: proferimus quas etiamipsi
obtrectatores eius quis er monem praesente con¬
temstibilem putariuolebant graues et fortesesse con¬
fessi sunt dicendumergo mihi aliquid esse uideo et de
eloquentia prophetarum ubiper tropologiam

Expanded text:
vereor, dum ista sic dissero. Sed male doctis hominibus vereor, dum ista sic dissero. Sed male doctis hominibus respondendum fuit, qui nostros auctores contemnendos putant, non quia non habent, sed quia non ostentant, quam nimis isti diligunt, eloquentiam. 15. Sed forte quis putat, tanquam eloquentem nostrum elegisse me apostolum Paulum. Videtur enim ubi ait, Etsi imperitus sermone, sed non scientia ,concedendo obtrectatoribus sic locutus, non tanquam id verum agnosceret, confitendo. Si autem dixisset, Imperitus quidem sermone, sed non scientia, nullo modo aliud posset intelligi. Scientiam plane non cunctatus est profiteri, sine qua esse doctor Gentium non valeret. Certe si quid ejus proferimus ad exemplum eloquentiae, ex illis Epistolis utique proferimus, quas etiam ipsi obtrectatores ejus, qui sermonem praesentis contemptibilem putari volebant, graves et fortes esse confessi sunt . Dicendum ergo mihi aliquid esse video et de eloquentia Prophetarum, ubi per tropologiam
Abbreviated transcription (Latin):
in mecotidianus. sollicitudo omnium ecclesiarum. et
huic duo membrapercontatione subiungit quis infir¬
matur et non infirmor quis scandalitatur. et non ego
uror posi tremototusiste quasi anhelans locusbimem¬
circuitu t erminatur sigloriarioportet. in hisquae
infirmitatis meae sunt gloriabor quoduero post
hunc inpetum interposita narratiuncula quodam¬
modorequiescit et requiescere auditorem facit quid
decoris et delectationis habeat. satis dici non potest:
quo modo perqͥclitatus fuerit: et quomodo eua serit
breuissime narrat: longum estcetera persequi uel
in aliis sc̃arum scripturarum locisistademonstrare
quid si etiam figuras loquutionis quaeilla arte tradun¬
tur in his saltem quae da posto lielo quio commemo¬
rauiostendere uoluissem. nonne facilius grauesho¬
mines menimium quam quis quam studiosorum
sibi sufficientem putaretꝰ haec omnia quando a
magistrisdocentur promagnohabentur. magno

Expanded text:
in me quotidianus, sollicitudo omnium Ecclesiarum. Et in me quotidianus, sollicitudo omnium Ecclesiarum. Et huic duo membra percontatione subjungit, Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Postremo totus iste quasi anhelans locus, bimemcircuitu terminatur, Si gloriari oportet, in iis quae infirmitatis meae sunt gloriabor. Quod vero post hunc impetum interposita narratiuncula quodammodo requiescit, et requiescere facit auditorem, quid decoris, quid delectationis habeat, satis dici non potest. quomodo periclitatus fuerit, et quomodo evaserit, brevissime narrat. 14. Longum est caetera persequi, vel in aliis sanctarum Scripturarum locis ista monstrare. Quid, si etiam figuras locutionis quae illa arte traduntur, in iis saltem quae de Apostoli eloquio commemoravi, ostendere voluissem? nonne facilius graves homines me nimium, quam quisquam studiosorum sibi sufficientem putarent? Haec omnia quando a magistris docentur, pro magno habentur, magno
Abbreviated transcription (Latin):
remota decentissima in terrogatione fundantur
in laboribus plurimum in carceribus abundantius in pla¬
tissupra modum in mortibus saepius deinde interponitur
breuis circuitus qnm̃sus pensa pronuntiatione distin¬
guendum est: adiuda eis quinquie s. ut hoc sit unum
membrum cuiconnectitur alterum quadragintauna
minus accepi indereditur ad caesa et ponuntur tria
teruirgiscaesussum semel lapidatus sum ter naufra¬
gium feci sequitur membrum. nocte et die in profun¬
dum maris fui deinde quattuor decim caes a decentis simo
impetu profluunt : in itinerib: saepe. periculis fluminũ.
periculis latronum periculis ex genere. periculis exgen¬
tib: periculis inciuitate periculis indeserto. periculis
in maripericulis in falsis fratrib: inlaboreetaerumna.
inuigiliis saepius. infame et siti. inieiuniissaepius. Infri¬
gore etnuditate: posthaec interponit trimembrẽ
circuitum praeter illa quae ex trinsecus sunt incursus

Expanded text:
remota decentissime interrogatione funduntur, remota decentissime interrogatione funduntur, In laboribus plurimum, in carceribus abundantius, in plagis supra modum, in mortibus saepius. Deinde interponitur brevis circuitus, quoniam suspensa pronuntiatione distinguendum est, A Judaeis quinquies, ut hoc sit unum membrum, cui connectitur alterum, quadraginta una minus accepi. Inde redditur ad caesa, et ponuntur tria, Ter virgis caesus sum, semel lapidatus sum, ter naufragium feci. Sequitur membrum: Nocte ac die in profundo maris fui. Deinde quatuordecim caesa decentissimo impetu profluunt, In itineribus saepe, periculis fluminum, periculis latronum, periculis ex genere, periculis ex gentibus, peis fratribus: in labore et aerumna, in vigiliis saepius, in fame et siti, in jejuniis saepius, in frigore et nuditate. Post haec interponit trimembrem circuitum, Praeter illa quae extrinsecus sunt, incursus
Abbreviated transcription (Latin):
hac subi tantia gloriae Quartus duo habet qñm quidẽ
multigloriantur secundum carnem. et ego gloriabor
et quintus duo libenter enim sustinetis insipientes cum
sitissapientes etiam sex tusbimembrisest tolerati s enim.
siquis uos inseruitutem redigit: sequuntur triacesasiquis
deuorat. siquis accipit. siquis extollitur. Deindetrimem¬
bra siquis infaciem uoscaedit secundum ignobilitatem
dico quasi nos infirmatisimus Additurtrimembris
circuitus Inqaitem quis audet. in insipientia dico au¬
deo et ego hinciam singulis quib:q: caesi sintesrogando
po sitis. singulaitidem caesa responsioneredduntur
Tria trib: hebraci sunt. et ego isra helitae sunt. et egose¬
men abrahaesunt. et ego quarto autem caeso simili
interrogatione posito non alterius caesi sed membri
oppositione respondet Minis trixp̃i sunt insipi¬
ensdico superego Iam caesa quat tuor sequentia

Expanded text:
hac substantia gloriae. Quartus duo habet, Quandoquidem hac substantia gloriae. Quartus duo habet, Quandoquidem multi gloriantur secundum carnem, et ego gloriabor. Et quintus habet duo, Libenter enim sustinetis insipientes, cum sitis ipsi sapientes. Etiam sextus bimembris est, Toleratis enim, si quis vos in servitutem redigit. Sequuntur tria caesa, Si quis devorat, si quis accipit, si quis extollitur. Deinde tria membra, Si quis in faciem vos caedit, secundum ignobilitatem dico, quasi nos infirmati simus. Additur trimembris circuitus, In quo autem quis audet in insipientia dico, audeo et ego. Hinc jam singulis quibusque caesis interrogando positis, singula itidem caesa responsione redduntur, tria tribus, Hebraei sunt? et ego. Israelitae sunt? et ego. Semen Abrahae sunt? et ego. Quarto autem caeso simili interrogatione posito, non alterius caesi, sed membri oppositione respondet, Ministri Christi sunt? insipiens dico super ego. Jam caesa quatuor sequentia,
Abbreviated transcription (Latin):
rum quis infirmatur et ego non in firmor. quisscanda¬
litatur et ego nonuror. sigloriario portet in hisquae in¬
firmitatis mea esunt gloriabor : Quanta sapientiais ta
sint dicta uigilantes uident quanto uero etia meloquen¬
tiaecucurrerint fluminoet quistertit aduertit porro
autem quinouit agnoscit quod ea caesa quaectim¬
mata gra eciuocant et membra et circuitus de quibus
paulo ante disseruicum decentissima uarietate in terpo¬
nerentur . totamis tamspeciem dictionis et quasi eiusuultũ
quo etiam in docti delectantur mouenturq fecerunt:
Namunde coepimus hunc locum inserere. circuitus sunt¬
primus irimis hocest bimembris minu s enim quam duo
membra circuitus habere non possunt plura uero pos¬
sunt ergo ille primus est iterumdico. nequis meexistimet
insipientem essesequitur alius trimembris alioquinuelut
insipientem suscipite me ut et ego modicum quidglorier
Tertius quis equitur. membra habet quattuor quodlo¬
quor non loquor secundum dm̃. sed quasi instultitia in

Expanded text:
firmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Si gloriari oportet, in iis quae infirmitatis meae sunt, gloriabor . Quanta sapientia ista sint dicta vigilantes vident. Quanto vero etiam eloquentiae concurrerint flumine, et qui stertit advertit. 13. Porro autem qui novit, agnoscit quod ea caesa quae κόμματα Graeci vocant, et membra, et circuitus, de quibus paulo ante disserui, cum decentissima varietate interponerentur, totam istam speciem dictionis, et quasi ejus vultum, quo etiam indocti delectantur moventurque, fecerunt. Nam unde coepimus hunc locum inserere, circuitus suntprimus minimus, hoc est bimembris; minus enim quam duo membra circuitus habere non possunt, plura vero possunt: ergo ille primus est, Iterum dico, ne quis me existimet insipientem esse. Sequitur alius trimembris, Alioquin velut insipientem suscipite me, ut et ego modicum quid glorier. Tertius qui sequitur membra habet quatuor, Quod loquor, non loquor secundum Deum, sed quasi in stultitia, in
Abbreviated transcription (Latin):
inhac substantia gloriae quoniam multi quidem
gloriantur secundum carnem. et ego gloriabor
libenter enim sustinetis insipientes. cum sitis ipsi sa¬
pientes toleratis enimsiquis uos inserui tutem redigit.
siquis deuorat. siquis accipit. siquis extollitur. siquis in
faciem uoscedit secundum ignobilitatem dico.quasi
nos infirmatisumus inquo autem quis audet in insipi¬
entia dico audeo etego hebraei sunt. et ego israhelitae
sunt et ego semenabra hae sunt et ego ministri
xp̃i sunt et ego ininsipiens dico superego in laborib:
plurimum in carceribus abundantius in plagis supra
modum in mortibus saepius aiuda eis quinquieysqua

Expanded text:
in hac substantia gloriae. Quoniam quidem multi in hac substantia gloriae. Quoniam quidem multi gloriantur secundum carnem, et ego gloriabor. Libenter enim sustinetis insipientes, cum sitis ipsi sapientes. Toleratis enim si quis vos in servitutem redigit, si quis devorat, si quis accipit, si quis extollitur, si quis in faciem vos caedit. Secundum ignobilitatem dico, quasi nos infirmati simus. In quo autem quis audet in insipientia dico, audeo et ego. Hebraei sunt? et ego. Israelitae sunt? et ego. Semen Abrahae sunt? et ego. Ministri Christi sunt? insipiens dico super ego. In laboribus plurimum, in carceribus abundantius, in plagis supra modum, in mortibus saepius. A Judaeis quinqu
Abbreviated transcription (Latin):
uero spem Deinde subiungitur ipse cireuitus. quitri¬
bus peragitur membris quorum primumest spes
autem non confundit. secundum quoniam caritas
di diffusa est incordibus nostris. tertium perspm̃
Ineloquutionis arte traduntur sicut ergo aposto¬
lum praecepta eloquentiae secutum fuisse non di¬
cimus. ita quod eius sapientiam sequuta sit eloquen¬
tia non negamus scribens adcorinthios insecunda
epistolaredarguit quosdam quierant exiudaeis
pseudo apostoli eique detrahebant et quoniam sẽ¬
ipsum praedicare conpellitur. hanc sibi uelu q insi¬
pientiam tribuens. quam sapienter dicit quam que
eloquenter sed comessapientiae. dux eloquentiae :
illamsequens istam praecedens et sequentem non
respuens. iterum dico in quid̃ nequis me existimet in¬
sipientem essẽ alioquin uelut insipientem suscipite
me ute gomodicum quid glorier quodloquon
nonloquor secundum dm̃ sed quasi instultitia.

Expanded text:
vero spem. Deinde subjungitur ipse circuitus, qui trivero spem. Deinde subjungitur ipse circuitus, qui tribus peragitur membris, quorum primum est, spes autem non confundit; secundum, quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris; tertium, per Spie hujuscemodi in elocutionis arte traduntur. Sicut ergo Apostolum praecepta eloquentiae secutum fuisse non dicimus, ita quod ejus sapientiam secuta sit eloquentia, non negamus. 12. Scribens ad Corinthios, in secunda Epistola redarguit quosdam, qui erant ex Judaeis pseudoapostoli, eique detrahebant: et quoniam seipsum praedicare compellitur, hanc sibi velut insipientiam tribuens, quam sapienter dicit, quamque eloquenter? sed comes sapientiae, dux eloquentiae; illam sequens, istam praecedens et sequentem non respuens. Iterum dico, inquit, ne quis me existimet insipientem esse; alioquin velut insipientem suscipite me, ut et ego modicum quid glorier. Quod loquor, non loquor secundum Deum, sed quasi in stultitia,