comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ placuisset creatictiã ex plebe ꝯfule
ceꝑunt ex utroq latc̃ ꝯstitui. tũc ut
aliquot płes patres habent. placuit d¬
uos ex numero patruꝑ astitui. Ita lai¬
eti sunt ediles curules. ¶ Cutq ꝯsu¬
ies aduocarentur. bellis finitimis neq
cẽt qui in ciuitate iis reod̾e postr. fac¬
tũ est ut p̃cer quoꝙ crearetur. qui urb¬
anus appellatus ẽ eo ꝙ m urbe ius red¬
dẽt. ¶ post aliguot dembe annos non
sufficiente eo p̃tore ꝙ multa turba. ⁊̃

Expanded text:
cum placuisset creari etiam ex plebe consules, coeperunt ex utroque corpore constitui. tunc, ut aliquo pluris patres haberent, placuit duos ex numero patrum constitui: ita facti sunt aediles curules. Cumque consules a‹u›ocarentur bellis finitimis neque esset qui in ciuitate ius reddere posset, factum est, ut praetor quoque crearetur, qui urbanus appellatus est, quod in urbe ius redderet. Post aliquot deinde annos non sufficiente eo praetore, quod multa tu
Abbreviated transcription (Latin):
dotͥnã discipulis adultinã trade̾ quos
su hac iut̾miãciõe ab hoc cognomĩe re¬
pellimus ut si ausi fuerã ĩposter̃ h̃ ipe¬
crare ⁊ grtͣ urbes regias ⁊ britũsiũ met᷑¬
polim hoc fact̾ denat᷑ libͣr aun petia
plectñt᷑ ⁊ reiciãt᷑ area ciuitate ĩqͥ ñ le¬
ges decẽt si inleges ꝯmitũt. ¶ illud¬

Expanded text:
doctrinam discipulis adulterinam tradere: quos sub hac interminatione ab hoc conamine repellimus, ut, si ausi fuerint in posterum hoc perpetrare et extra urbes regias et Berytiensium metropolim hoc facere, denarum librarum auri poena plectantur et reiciantur ab ea civitate, in qua non leges docent, sed in leges
Abbreviated transcription (Latin):
ĩueniat᷑. patri erit ñc emnolum̃tũ q̃sit¬
um. ¶ Corseq̃nt s ceũ. ap̃ marcellum
ꝓbat. si ẜuũ int̃posui̾t mulier ut ei tra¬
dat᷑ mncrtis eã. Isq adhue ẜuus dedi̾t
mulieri. deĩ mortis tp̃ ub inueniat᷑.¬

Expanded text:
inveniatur, patri erit nunc emolumentum quaesitum. Consequenter Scaevola apud Marcellum notat, si servum interposuit mulier, ut ei tradatur mortis causa, isque adhuc servus dederit mulieri, deinde mortis tempore liber inveniat
Abbreviated transcription (Latin):
da ẽ. ut tũc plenissimã hãt firmitatẽ.
qñ ab hac luce fuit subtẽtus. siue reuer¬
sus fuit. siue adhuc in pena ꝯstitutus.
Cuni quis acceꝑit ut in suo edificet. ꝯ¬
accepit. inspecit̃ dõatõnis cad̾e. ergo

Expanded text:
da est, ut tunc plenissimam habeat firmitatem, quando ab hac luce fuerit subtractus, si‹ue› reuersus siue adhuc in poena constitutus. Cum quis acceperit, ut in suo aedificet, conaccepit, in speciem donationis cadere. ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ab ea peti qi dẽatũ ꝙ cõp̃csatũ ẽ.¬
ĩ. eũ q cũ libtate hẽdẽ scͥpsit. an uale¬
at institutõ. qrͣ. ⁊ puto si hoc aĩo eũ scͥps¬
ent hẽdem. ꝙ dõationis eausa se dixit pe¬
nĩtuisse ualere institutõnĩe ⁊ neceilariũ

Expanded text:
ab ea peti quasi donatum, quod compensatum eab ea peti quasi donatum, quod compensatum eit eumque cum libertate heredem scripsit: an ualeat institutio, quaeritur. et puto, si hoc animo eum scripsit heredem, quod donationis se dixit paenituisse, ualere institutionem et necessarium
Abbreviated transcription (Latin):
ab. Siis ẜ uus qui uxoi mortis cã
donatus est. p̾riꝰqmͣ uir oxced̾t. stipulat᷑
ẽ. in p̃edenti puto eẽ cõm obligõnis donͤ
uit aut moriatur. aut suspicione mortis
locupletior eẽt ea facta eractõ siat. An u̾e
nulla sit dõatõ. ⁊ magis puto ñ eẽ int̃dic
ñ posse. Iter aũ fuisse udet᷑. uiri eã ⁊cũ
uror ad uirũ ꝑueniͣt. nee intẽ. aliqͥd d̾
uecturis in ꝯtrahñdo m̾m̾o ꝯuenerit.
ñ eñi dõat᷑. qui necessarus honeribus
sũceurnit. ꝑ ⁊ si ꝯsensu mariti ꝓfecta
ẽ mtlier. ꝓp̃t suas necessałas causas. ⁊
auꝗd maritus ex p̃esaꝵ noĩt ei p̃stiterit.
hoc ttuocandũ non est. ¶ Siuror uiro
dotẽ ꝓmisit. ⁊ dotis usuras sine dubiod¬
icendũ ẽ petiusuras posse. qr ñ t̾ ista do¬
maitus uxori petitõne eaꝵ remisit᷑. ea¬
dem erit q̃o. an dõatõ sit illicita. ⁊ ut.¬
ħ passus c̃ eam doce sua frui. ut se snosq
Aleret. er peditũ erit. puto eñi ño posse

Expanded text:
 Si is servus, qui uxori mortis causa donatus est, prius quam vir decederet stipulatus est, in pendenti puto esse causam obligationis, donec vir aut moriatur aut suspicione mortis, locupletior‹e› ea facta exactio fiat, an uero nulla sit donatio? et magis puto non interdicnon posse: iter autem fuisse uidetur uiri causa et cum uxor ad uirum peruenit. nec interesse, an aliquid de uecturis in contrahendo matrimonio conuenerit: non enim donat, qui necessariis oneribus succurrit. ergo et si consensu mariti profecta est mulier propter suas necessarias causas et aliquid maritus expensarum nomine ei praestiterit, hoc reuocandum non est. Si uxor uiro dotem promiserit et dotis usuras, sine dubio dicendum est peti usuras posse, quia non est ista domaritus uxori petitionem earum remiserit? eadem erit quaestio, an donatio sit illicita: et passus est eam dote sua frui, ut se suosque aleret, expeditum erit: puto enim non posse
Abbreviated transcription (Latin):
finiri selet. ean d̾nr̃i donatõne sripe¬
diri sole que ⁊ dõantem pauꝑiorẽ. ⁊ ac¬
cipientẽ saciet locupletiorem. porro ħ
ñc uidet᷑ fier. locupletior ĩ ea re qm̃ re¬
ligieni dicauit nec moueri qͥ. qnͣr qd̾
emeret nisi a mai̾to accepisset. Nam

Expanded text:
finiri solet eam demum donationem impediri solere, quae et donantem pauperiorem et accipientem faciet locupletiorem: porro hic non uidetur fieri locupletior in ea re quam religioni dicauit. nec mouit quemquam, quod emeret, nisi a marito accepisset: nam
Abbreviated transcription (Latin):
tã põitio .s. ut recipiat tantũ p̃tii no¬
mine a mulicre qͣntũ ded̾it ex ꝯdemp¬
natõne socio. nec audiri debebit. alte¬
rut eam eꝗtatẽ recusans. aut mulier
in suscipienda parte altã. aut uir ĩ rest
silam solam dotalẽ ct̃. ¶Simaito do¬
tis nõie. strpłanti ꝓmisit ꝑerrorẽ is qui
exceptione tutus c̾rat. nec soluat. coge

Expanded text:
 scilicet ut recipiat tantum pretii nomine a muliere, quantum dedit ex condemnatione socio: nec audiri debebit alteruter eam aequitatem recusans, aut mulier in sus‹cip›ienda parte altera quoque aut uir iillam solam dotalem esse. Si marito dotis nomine stipulanti promisit per errorem is qui exceptione tutus erat ne soluat, coge
Abbreviated transcription (Latin):
ssit᷑. uus ad huc dẽatore dõatõne euan¬
escẽ. qr debebat anquo mnom̃to int̃posi
cedit. si eã cui dõabat᷑ eũ im̃posũit. non
is qui dõabat. porro si a marito int̃positꝰ
ẽ. res euis statm facta ẽ. ⁊ si añ mortem
ma̾iti tradidit. ⁊ decessit᷑. ⁊ raditõ eiꝰ ege¬
rit aliquid. ut tñ hec tradtio pend̾at᷑.
donec mors sequatur¶ Si uxor rẽ titõ
ded̾it. ut is marito moitis cã traderet.
caq defũcta inuitis hẽdib eiꝰ titiꝰ mor¬
ts egusa mai̾to ded̾i̾t. int̾est. utrum a
muliere sit int̃positus titiꝰ. an uo a ma¬
rito cui dd̃abetur. Si amuliere int̃positꝰ
ẽ. obligauit se ꝯditõne. si maiͣto tͣradid̾it
si aũ a maĩto sit int̃põitus mortua mul
martis cansa acceꝑat. uiuo eo ali tradide¬
rit. ncħ agit᷑ ea traditõne. ꝙ nẽ añ ulti¬
mũ uite tempꝰ mulieris fuit. plane ĩ ꝗb
cͣaͣsib. plãdet retro agi dẽatõñe. ⁊ seqũes
traditio a mulierr sacta in p̃edẽti habeb¬

Expanded text:
it vivo adhuc donatore, donationem evanescere, quia debeat aliquo momento interpositta procedit, si ea cui donabatur eum interposuit, non is qui donabat. porro si a marito interpositus est, et res ipsius statim facta est et, si ante mortem mariti tradiderit et decesserit, traditio eius egit aliquid, ut tamen haec traditio pendeat, donec mors sequatur. Si uxor rem Titio dederit, ut is marito mortis causa traderet eaque defuncta invitis heredibus eius Titius marito dederit, interest, utrum a muliere sit interpositus Titius an vero a marito cui donabatur: si a muliere interpositus est, obligabit se condictione, si marito tradiderit, si autem a marito mortis causa acceperat, uiuo eo alii tradiderit, nihil agitur ea traditione, quia non ante ultimum uitae tempus mulieris fuit. plane in quibus casibus placeat retro agi donationem, etiam sequens traditio a muliere facta in pendenti habeb
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓduci possit. dicẽdũ ẽ. ꝯmio nichꝰ agi
hac dõatõne. ¶Si peciũa accepta
mulier manu̾nisit᷑. uł oꝑas ei ĩposũit.
ait iuł oꝑas quid̃ eam licuo iure ĩposi¬
turam. ⁊ tenere obligõnem. nec iuderi
mulierẽ ex re uiri locupletiorem fiei
cum eas ub̾tus ꝓmittat. ꝙ sip̃cium ob
manurnissionem acceꝑit mulier. ⁊ sic
manumisiͣt.diquid̾ ex peculio suo de¬
dit. nũmos manti manere. si iło aliꝰ ꝓ
eo dedit. ficnt mĩi mulieis. q̃ fiña re¬

Expanded text:
duci possit, dicendum est omnino nihil agi hac donatione. Si pecunia accepta mulier manumiserit uel operas ei imposuerit, ait Iulianus operas quidem eam licito iure imposituram et tenere obligationem nec uideri mulierem ex re uiri locupletiorem fieri, cum eas libertus promittat: quod si pretium ob manumissionem acceperit mulier et sic manumiserit, si quidem ex peculio suo dedit, nummos mariti manere, si uero alius pro eo dedit, fient nummi mulieris: qua
Abbreviated transcription (Latin):
uert repetendũ ꝙͣi locupletior ex ea mn
solidũ ficta sit. ut puta si ennt quidẽ rem
mulier. ⁊ debeat pecuniã maritꝰ aũ a
uẽditore eam libanit. Qͥd eñi int̾ẽ. an
creditoi soluat. an uẽditoĩ uxois ¶ uro¬
ri siꝗs dõauit ẜ nũ ita. ut eum intra an

Expanded text:
or ex ea in solidum facta sit: ut puta si emit quidem rem mulier et debebat pecuniam, maritus autem a venditore eam liberavit: quid enim interest, creditori solvat an venditori? Vxori quis donavit servum ita, ut eum intra ann
Abbreviated transcription (Latin):
cum diuo patre suorescͥpto cuius u̾ba
ħ sũt. cũ dõatõnis cã p̃tiũ autũ asfirmes
qui suꝑta re cognitus erit. si peciũt mo¬
dũ recusant̃t. ip̃a p̃dia restitui debẽ sũp¬
tuũ deductis rationib arbrͣtbit᷑. In arb¬

Expanded text:
cum divo patre suo rescripto, cuius verba haec sunt: "Cum donationis causa pretium auctum adfirmes, qui super ea re cogniturus erit, si pecuniae modum recusabis, ipsa praedia restitui debere sumptuum deductis rationibus arbitrabitur". in arb
Abbreviated transcription (Latin):
impensas prandas a mulit existimo. nat
puto fũdũ det̾iorem eẽ. si tales sũt lap¬
idicine in quib lapis cresc̃e possit ¶ Si
atõne partis fũdi uiro soluit. ⁊ fũdũ
recipet.⁊ cũ hoc pactũ erat. fructus ĩ¬
tĩm ꝑceptos ad urum ꝑtiñe ait labeo.
puts potiꝰ ꝓportõne. fructus iurũ hab¬
iturum. reliquos mulieri restitutuꝵ
hoc iure utimur.

Expanded text:
impensas praestandas a muliere existimo nec puto fundum deteriorem esse, si tales sunt lapidicinae, in quibus lapis crescere possit. Siationem partis fundi uiro solueret et fundum reciperet, cum hoc pactum erat: fructus interim perceptos ad uirum pertinere ait Labeo. puto potius pro portione fructus uirum habiturum, reliquos mulieri restituturum: quo iure utimur.
Abbreviated transcription (Latin):
ño põt nci oͣdatõnem impẽdiri. si sep¬
n ualere ¶ Si debter uiri pecunlam
iuissu mariti urori ꝓ misit᷑. nicħ agit᷑.
di uxer niri creditou dõatõnis cansa
ꝑmisit ⁊ fid usserẽ ded̾it. neq uirũ li¬
berari. neꝙ. mulierẽ obligaĩ. łfid̾iusso¬

Expanded text:
n potest, nec donationem impediri, si sepnon ualere. Si debitor uiri pecuniam iussu mariti uxori promiserit, nihil agitur. Si uxor uiri creditori donationis causa promiserit et fideiussorem dederit, neque uirum liberari neque mulierem obligari uel fid
Abbreviated transcription (Latin):
stãdũ. m arest. scͥg dceuola aũt ĩ maĩto
uota si olus eiꝰ affuit iustã estimatio¬
p̃e pr̃andã. ⁊ puto ueriꝰ ꝙ sceuola ait.
Sicũ mas̾to debrtõe mulier pacta sit.
ut id ꝙ ꝯebeat indotẽ hãt dotis actõne
l eam ugẽ posse trianno. licet ⁊ eñi ip̃o
uire pͥore debito hb̾etus ño sit. s tñ excẽ¬

Expanded text:
caeuola autem in marito notat, si dolus eius adfuit, iustam aestimationem praestandam: et puto uerius, quod Scaeuola ait. Si cum marito debitore mulier pacta sit, ut id quod debeat in dotem habeat, dotis actione scilicet eam agere posse existimo: licet enim ipso iure priore debito liberatus non sit
Abbreviated transcription (Latin):
eris lib̾ẽ noĩe dedisses. nec tiuptie secu¬
te tẽnt ¶ Si aũ manumissa iipsit⁊
ta d̾niũ dos erit si ea m̃te dedisti n qñ¬
q. secutis nuptiis dos eẽt. g si muliel de¬
natsis dedisti dr̃s ꝯdicet. quẽad modsi si
eñ qui sibi gõatłis eẽt muliet ip̃i domar
elsus Quero qñte
pecunie dotem ꝓmittẽdi ad ulte mulie
lis eurator.si ue dotis dinde causa cõsti¬
doti ꝓmissũ est qñs fausltates mulreis
uale̾nt. ip̃o ture pmisso̾ nõ ualet. qr le¬
ge rata non habetur. auctoĩtas dolo.m
facta. Quendũ tñ ẽ. uttũ tota obligõ.
rator res dotis noĩe trad̾e deb. ñ etiã
uedat. cuilib pͥtiũ eiꝰ indotẽ det. dub¬

Expanded text:
eris liberae nomine dedisses nec nuptiae secutae essent. si manumissa nupserit, ita demum dos erit, si ea mente dedisti, ut quandoque secutis nuptiis dos esset. igitur si mulieri donaturus dedisti, dominus condicet, quemadmodum si eum qui sibi donaturus esset mulier um Quaero, quantae pecuniae dotem promittenti adultae mulierlis curator siue dotis dandae causa constidoti promissum est quam facultates mulieris ualent, ipso iure promissio non ualet, quia lege rata non habetur auctoritas dolo malo facta. quaerendum tamen est, utrum tota obligatio rator res dotis nomine tradere debet, non etiam ut vendat cuilibet et pretium eius in dotem det. dub
Abbreviated transcription (Latin):
sĩt. ut anuabima utma die q̃drima.
a pactum su. mũ fuã.¬
ĩp̃esas factas tẽ satia pactõ ualebit .i.
post ouortiũ ¶ Si ert̾neus di suo
acisci uidebis ꝯsenate muliere deb
¶Si ꝯueniͣt ne a muliere. ne ue apatte
dos petatur. hrͣs nõ habebit ex eeptõnẽ.
uo patre petat᷑. mortuo patre statĩ exi¬
gitur. ⁊ si ño petierit. mañius tenrbi¬
tur. huꝰ culpe noĩe si bos exigi potue¬
rit. nisi ferte añt direptũ sit nmͥ. qmͣ¬

Expanded text:
sit, ut annua bima trima quadrima a pactum conuentum fuimpensas factas tunc facta pactio valebit, id est post divortium. Si extraneus de suo acisci consentiente muliere debet. Si conuenerit, ne a muliere neue a patre dos petatur, heres non habebit exceptionem. uo patre petatur, mortuo patre statim exigitur, et, si non petierit maritus, tenebitur huius culpae nomine, si dos exigi potuerit: nisi f
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdełt. neꝙ necebit ei. Si uero sola
filia paeta fułt. quo pacto meliar con¬
ditõ patris fiet ꝓd̾it ⁊ patri qͣ ħ per
filiã patri acquiri põt. ꝑ patrem silie
ñ põt. si ue se patta sit filia. ut noce
at ip̃i qñq filie agñti noreb it taccũ
petri nõ nullo modo nocebit. nisi adie¬
cta quoq filie ꝑsẽa exꝑiat᷑. ditͣdũ ẽ¬
eñi paciscendo siliã patris ꝯditõnem
det̃iorem facẽ ño p̾se eo casu qͦ mortu¬

Expanded text:
proderit neque nocebit ei. si uero filia sola pacta fuerit, quo pacto melior condicio patris fiet, proderit et patri, quoniam per filiam patri adquiri potest, per patrem filiae non potest. si uero sic pactat, ipsi quandoque filiae agenti nocebit pactum, patri vero nullo modo nocebit, nisi adiecta quoque filiae persona experiatur. dicendum est paciscendo filiam patris condicionem deteriorem facere non pos
Abbreviated transcription (Latin):
Dauiͣ QUeris si pacta sit ¶sit.¬
m ilicr icł añ nuptias ł pꝰnuptias ut ex
mulieis dimuttar᷑. an ualeat paciũ. s añ
nuptias dice id ꝯuenit uałe paccũ es mͦ
minoiẽ dotẽ ꝯffitutã. pꝰ nuptias uͣo. cĩl¬
suo mai̾tus paciscat᷑ ut drranitat c̾dito¬
rem. ⁊ erit m̾era dõatio

Expanded text:
um. Quaeris, si pacta sit mulier uel ante nuptias uel post nuptias, ut ex mulieris dimittatur, an ualeat pactum? dico, si ante nuptias id conuenerit, ualere pactum eoque modo minorem dotem constitutam: post nuptias uero csuo maritus paciscitur ut dimittat credito erit mera donatio
Abbreviated transcription (Latin):
telligi deb. ut liħis suꝑstirib filia defut
udos retineat᷑ n⁊ s ꝑaitur põrtis d¬
gtii ad ditam̃ti cã data si pꝰsa nuch aliuo
ꝯueniat. ¶ Conuenit ut mulier uiri
tur. atq ib̃s mmuilier pacũ ad litt̾as uiri
secuta ꝓuĩum in quo centũo morabat᷑¬

Expanded text:
efuncta dos retineatur, nec separabitur portio dotis additamenti causa data, si postea nihil aliud conueniat. Conuenit, ut mulier uiri tur, atque ideo mulier pactum ad litteras uiri secuta prouinciam, in qua centurio merebat
Abbreviated transcription (Latin):
art᷑. Si mulier ita dotẽ ꝓmisit᷑ .x.
ribi aut̃ titio doti erũt. ⁊ hoc casu põt
dici ut titio daĩ posse. s de dote uirũ te
iti solet alui qm̃ mai̾to dotis noĩe mul¬
ierẽ nõ posse obligał. his eñi casib dos

Expanded text:
rum. Si mulier ita dotem promiserit: 'decem tibi aut Titio doti erunt', hoc casu dici potest uel Titio dari posse, sed de dote uirum tenici solet alii quam marito dotis nomine mulierem non posse obligari. his enim casib
Abbreviated transcription (Latin):
nerua fusꝰ ait. docẽ petuniaꝵ minul. qͥd
gͦ si mulier impesas maiͣto solui̾t uttum.
crescat dos. an ex integro data uidebitur
pot̾uit alienaĩ rursus ql ead mod̾ poti rir.
sicri dotalis data pttuna. ania pccirra
in dotẽ cẽ iubebitur.⁊ magiꝰ e ut ager
ĩ cãm dotis reũtat᷑. s iniur alcenatio tũ¬

Expanded text:
Nerua ait dotem pecuniariam minui. quid ergo si mulier impensas marito soluerit, utrum crescet dos an ex integro data uidebitur? poterit alienari: rursus quemadmodum poterit fieri dotalis data pecunia? an iam pecunia in dote esse uidebitur? et magis est, ut ager in causam dotis reuertatur, sed interim alienatio fu
Abbreviated transcription (Latin):
trignii cã acceptilatõñe in t̃positã ñ setu¬
tis nuptuis nullã eẽ. atq id̾o suoloco ma¬
aũ extneus accepto fert debitor suo dotis
ꝯstituẽde cã siꝗdẽ nuptie ĩ secute ñ sunt.
lib̾atõ nõ sequat᷑. nisi farte sic acceptotul¬
it. ut uelit mulieĩ in tocũ dẽatũ tẽ eñi
tredẽd ẽ. łr eui tianu acceptũ amuliere
ꝯditõ acquin ño pẽt. plans sccutis nupti
is muliet soluto nim̾is dotis eractõñe ha¬
bebit. insi forte sic accepto tulit extͣne᷑.¬

Expanded text:
trimonii causa acceptilationem interpositam non secutis nuptiis nullam esse atque ideo suo loco maautem extraneus accepto fert debitori dotis constituendae causa, si quidem nuptiae insecutae non fuerint, liberatio non sequetur: nisi forte sic accepto tulit, ut uelit mulieri in totum donatum: tunc enim credendum est breui manu acceptum a muliere condictio adquiri non potest. Plane secutis mulier soluto matrimonio dotis exactionem habebit, nisi forte sic accepto tulit extrane
Abbreviated transcription (Latin):
oͥnͣa m̾pa ĩ fihiũ secũtur sicut libi. sicut
uror ¶ Quod dicit᷑ i. ecĩas imp̃esas ipio
iure dõtẽ minũe non eo ꝑtinet ut ⁊ si
forte fũdus in eote sit. desinat aliq̃er pe¬
rte dot̾alis cẽ. s nisi imp̃esa reodatur. aut

Expanded text:
um sequuntur, sicut liberi, sicut uxor. Quod dicitur necessarias impensas ipso iure dotem minuere, non eo pertinet, ut, si forte fundus in dote sit, desinat aliqua ex parte dotalis esse, sed, nisi impensa reddatur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
up̃ Si ex lapiditinis dotalis fũdi la¬
pides. ut rbori s que fructusbse ñ eẽnt᷑
sine suꝑficiem edificu dotalis uolũtate
mulietis mat̾tus uẽdidĩt. nũmi ex ea
ued itõne recepti fiũt dotis

Expanded text:
um. Si ex lapidicinis dotalis fundi lapidem uel arbores, quae fructus non essent, siue superficium aedificii dotalis uoluntate mulieris uendiderit, nummi ex ea uenditione recepti sunt dotis
Abbreviated transcription (Latin):
iant᷑ .i c tñ it suppleri ꝓpͥetatẽ pͥus op¬
ortet.⁊ sũmissis in locũ demortuoꝵ cap¬
itũ ⁊̃ et iam natis.resi duũ is srurtib ma¬
ritus habeat ꝙ fructus dotis ad eñ pin¬
hamq hõt hait aditõtĩe si n̾m̾ it sub

Expanded text:
antur, sic tamen, ut suppleri proprietatem prius oporteat et summissis in locum mortuorum capitum ex adgnatis residuum in fructum maritus habeat, quia fructus dotis ad eum pertinha
Abbreviated transcription (Latin):
ues filio eius ẽ. senatus relegandũ cẽ¬
suit ¶ Senatꝰ ꝯsulti quo ꝓhibent᷑ tu¬
tores. ⁊ filii eor pupilas suas duce̾.pu¬
hñdi. cũ ido phubui̾t. huiꝰmõi nupti
illi. ñ plubet᷑ fuiã fuã collocare pupil
nõ iudẽri c̾ẽ madata eread̾ ꝓnĩcia u¬
xorẽ ducẽ. idq ⁊̃ quib dã mandatis

Expanded text:
vel filio eius est, senatus relegandum censuit. Senatus consulti, quo prohibentur tutores et filii eorum pupillas suas ducere, puehendi, cum ideo prohibuerit huiusmodi nuptiailli non prohibetur filiam suam collocare pupillnon videri contra mandata ex eadem provincia uxorem ducere idque etiam quibusdam mandatis
Abbreviated transcription (Latin):
ant ut fudĩ udoncũ emat. aut ut ĩ eri¬
lui it inisulã relegato parenti prest.
alimonia. aut ut eg̾ent̃e urũ fr̃em sor¬
oremue sustinent.
Permog̃ Si spõsa dotẽ ded̾it. nec
nupit̃. uł mĩmor xii. ãnis. ut uxor ha¬
beatur. exẽplo dotis d̾itõ nni fauoris rati¬
one. pͥuilegiũ ꝙ int̃ ꝑsõales actõnes ue̾¬
rtitur tribui placuit

Expanded text:
at, ut fundum idoneum emat, ut in exilium uel in insulam relegato parenti praestet alimonia, aut ut egentem uirum fratrem sororemue sustineat.m. Si sponsa dotem dederit nec nupserit uel minor duodecim annis ut uxor habeatur, exemplo dotis condictioni fauoris ratione priuilegium, quod inter personales actiones uertitur, tribui placuit
Abbreviated transcription (Latin):
disfĩguit᷑ p̾at in potestare hãt. filiã. nec
ne. tñ iustũ patirm intelligñdũ octaue¬
hil refert naturalis sit pat̾. an adopti¬
uus. anis is noceat. qui añt qmͣ a dopta
ret. ludicrã artem fecĩt. atq si naturał
pat̃. añ qmͣ filia nascẽtur fcei̾t. ⁊ si hu¬
nis note homo adoptauĩt. dem̃ em̃aci¬
pauĩt. an non possit duci. ac si natura
ut c̃is nõ ꝯnent᷑ ¶ Si postea ingenue
iirois pãt mat̃ ue ludicrã aiem facẽ¬
cũmiptie honeste ꝯtͣcte sĩt. ⁊ sttasse
lib̾tã que ei nupta ẽ. alii nub̾e no posse
patronũ accipimꝰ. ut rescͥpto imꝑatois
nr̃i ⁊ diui patris eius ꝯtinet᷑.⁊ eũ ꝙ hac
lege emit ut manumittat. qr manum¬
issa lib̾ta ep̃tonͣ habet᷑. Qui aũ iurauit
ꝯstitõne. nec patri eiꝰ hoc ius ꝯpetit¶I
ꝑtinet. ad sp̃osã ño ꝑtinet ⁊ id̾o ĩ uito
patrono ñitiũ sp̃osata lib̾ta si miseiͣt.
cũ alio conubiũ ht̃ ¶ dem̃ ait lexĩuito

Expanded text:
 filiam nec ne: tamen iustam patrem intellegendum Octavehil refert, naturalis sit pater an adoptivus. An et is noceat, qui antequam adoptaret artem ludicram fecerit? atque si naturalis pater antequam filia nasceretur fecerit? et si huius notae homo adoptaverit, deinde emancipaverit, an non possit duci? ac si talis put eis non connumerentur. Si postea ingenuae uxoris pater materve artem ludicram faceuptiae honeste contractae sint et fortasse libertam, quae ei nupta est, alii nubere non posse, patronum accipimus ut rescripto imperatoris nostri et diui patlege emit, ut manumittat, quia manumissa liberta emptoris habetur. Qui autem iuravit constitutiones nec patri eius hoc ius competit. tinet, ad sponsam non pertinet: et ideo invito patrono nuntium sponsa liberta si miserit, cum alio conubium habet. Deinde ait lex "invito
Abbreviated transcription (Latin):
tutele ad eũ ꝑtineat. at sm̃a or̃onis cõ¬
tineatur. ueluti si pupilla abhasb cãp¬
ta fuĩt. aut si falsis allegatõrib a tutel¬
a se excusauĩt. ut ex sacris ꝯftitutõnib
ad senatꝰ ꝯsultũ ꝑtiñe. Ham ex huiꝰmo

Expanded text:
tutelae ad eum pertineat, an sententia orationis contineatur? ueluti si pupilla ab hostibus capta fuerit aut falsis allegationibus a tutela se excusauerit, ut ex sacris constitutionibus ad senatus consultum pertinere: nam et hui
Abbreviated transcription (Latin):
net. neriꝰẽ. nec aui uxoiẽ. nec pauidu¬
ei urorẽ p̾se. duas gͦ uł płes nouercas ou¬
cẽ ño ꝑotĩt. ñ mirũ. pam ⁊ is ꝗ adopti¬
uus ẽ. nͥ nat᷑alis pattis nec adopti u
rões duce̾ põt. si ⁊ si płes urores pater¬
sũ. Itaq soctus applłatõne. ñ tñturoi

Expanded text:
uerius est nec aui uxorem nec proaui duci posse. duas ergo uel plures nouercas ducere non poterit: non mirum, nam et is qui adoptiuus est nec naturalis patris nec adoptiui uxorem ducere potest: sed et si plures uxores patersum. itaque so
Abbreviated transcription (Latin):
tico tutele sidi ꝯmissi repiediũ paet̃ p̃¬
missũ relicto mõa int̾utuit. an usura¬
rũ essimatõ fatiẽda sit. tc̃tai̾ solet. pla¬
ne si matĩam istã id̾o reliquit. ut ea dist¬
raita pecĩaq refecta fid̾i ꝯmissa solue¬
rent᷑ aut alĩta pr̃arent᷑. nõ oportere

Expanded text:
fideicommissi remedium mater prmissum relicto mora interuenerit, an usurarum aestimatio facienda sit, tractari solet. plane si materiam istam ideo relinquit, ut ea distracta pecuniaque refecta fideicommissa soluerentur aut alimenta praestarentur, non oportere
Abbreviated transcription (Latin):
ip᷑ Sinepos uree uelt duce̾ auo fu¬
rente om̃imne patͥs auctoitas erit necessa¬
ria. si si pat̃ furat ꝯuus sapiat. sufficiat
aui uolũtas ¶ Id cuiꝰ pat̃ ab hostib cap¬
tus c̃. si ñ infra triẽmũ reũtat᷑ uxor̃e di¬

Expanded text:
i nepos uxorem uelit ducere auo furente, omnimodo patris auctoritas erit necessaria: sed si pater furit, auus sapiat, sufficit aui uoluntas. Is cuius pater ab hostibus captus est, si non intra triennium reuertatur, uxorem d
Abbreviated transcription (Latin):
pit. Qucsitũ est. naue̾ ꝓpͥa ꝑempta et
qua totũ solm potiut an id dãpnũ ad
creditorẽ ꝑtineat. int p̾stitutos dies a¬
creditoĩs ꝑtinet. sed cũ traiectitia pecu¬
na ita datur. ut nõ alas petitio credito¬
n cõpetat. qmͣ si salua nauis int̃ statu¬
ta tp̃a ꝑuenit. ip̃iꝰ crediti obligõ nõ ex¬
iftñte ꝯditõne. fccisse uidet᷑. Et id̾o qͦq¬

Expanded text:
situm est naue propria perempta, ex qua totum solui potuit, an id damnum ad creditorem pertineat, intra praestitutos dies acreditoris pertinet: sed cum traiecticia pecunia ita datur, ut non alias petitio eius creditori competat, quam si salua nauis intra sta tuta tempora peruenerit, ipsius crediti obligatio non exsistente condicione defecisse uidetur, et id
Abbreviated transcription (Latin):
at ꝓbatõnẽ ad hoc ut suĩam ferat pro
ingentutate facientẽ hoc ẽ ingenuums
ẽẽ ut ꝓnĩtictur. amn ob tẽꝑare ei debcat
tc̃tar põt. ⁊ ño abre eẽ opinor morem
se dandam cũ nulla taptio mt̃tedat iuris.

Expanded text:
probationes ad hoc, ut sententiam ferat pro ingenuitate facientem, hoc est, ingenuum se esse ut pronuntietur, an obtemperare ei debeat, tractari potest. et non ab re esse opinor morem se dandam, cum nulla captio intercedat iuris.
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ. nõ põt neq nũtiũ remitte̾. neq q̃
dotis causa data sũt adice̾. ip̃a em̃i filia
nubẽdo efficiet dotẽ eẽ. ꝯditioneq exͥtĩ¬
gnet. q̃ cã ñõ secuta nasci potłͣt. nisi for¬
ic qͥs ꝓ põãt. it dotẽ patrẽ ꝓ em̃acipata fi¬
li dedisse. ut si nuptris ñ ꝯsentitet. uł cc̃¬

Expanded text:
ta est, non potest neque nuntium remittere neque quae dotis causa data sunt condicere: ipsa enim filia nubendo efficiet dotem esse condictionemque extinguet, quae causa non secuta nasci poterit. nisi forte quis proponat ita dotem patrem pro emancipata filia dedisse, ut, si nuptiis non consentiret, vel c
Abbreviated transcription (Latin):
na iqlioratia frnda ẽ fcm̃ ignorantis. nec se¬
rupli sosa imnꝗsitõ erigña. Scientia eñi ħ
modo exstimãda ẽ. ut neq. uegligñtia
crassa. autumia seciũtas satis expedita
sit nsꝙ delatoĩa em̃ositas exigatur.

Expanded text:
norantis, ut nec scrupulosa inquisitio exigenda: scientia enim hoc modo aestimanda est, ut neque neglegentia crassa aut nimia securitas satis expedita sit neque delatoria curiositas exigatur.
Abbreviated transcription (Latin):
eam accepisse. ꝓhatõnẽ nõ debiti ab ad¬
u̾saĩo prigẽ. sinuẽ abinitio ⁊fiteatut
quidẽ suscepisse petunias. dicat ap̃t nõ
in debitas ei fuisss solutas. p̃sup̃tionem
faile suã pecuniata iactaret. ⁊ indebiͣ¬
tas effundet. ⁊ marĩe si ip̃e qui in debr¬
tas dedisse dicit homo diligens ẽ.⁊ stud.
in aliquõ facile etrasse. ⁊ id̾o eũ qui dicit
indebitam soluisse cõpelli ad ꝓbatõnem
qd̾ ꝑ dolũ accipientis. uł aliquã iustam
ignorantit cãm in debtũ ab eo solutũ

Expanded text:
eam accepisse, probationem non debiti ab adversario exigere. sin vero ab initio confiteatur quidem suscepisse pecunias, dicat autem non indebitas ei fuisse solutas, praesumptionemfacile suas pecunias iactet et indebitas effundat, et maxime si ipse qui indebitas dedisse dicit homo diligens est et studioe est in aliquo facile errasse. et ideo eum, qui dicit indebitas solvisse, compelli ad probationes, quod per dolum accipientis vel aliquam iustam ignorantiae causam inde
Abbreviated transcription (Latin):
auis. Per adoptõne q̃sita frat̾nts
eo usq impedit nuptias donee manet
ad optõ. Id̾oq eã qm pat̃ m̃s adoptauit
me enĩacipato illã in potestate retruu
lẽti geneꝵ. adopͦtate suadet᷑ ut filiam
em̃aupet similit̃ suadet᷑ ei ꝗ nurũ ut
lit adoptare ut em̃acips filiũ. ¶ ami

Expanded text:
ale. Per adoptionem quaesita fraternitas eousque impedit nuptias, donec manet adoptio: ideoque eam, quam pater meus adoptauit me emalenti generum adoptare suadetur, ut filiam emancipet. Similiter suadetur ei, qui velit nurum adoptare, ut emancipet filium. » I
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃abunt᷑ usũre. ħec tã index iudicii
bone fid̾i recte iubebit int̃poni cautõ¬
nes. ut si tardiͦ stntẽtit ꝯdc̃pnatꝰ parue¬
rit. futuri tp̃is pedant᷑ usure. cũ ĩ põte¬
stat sit actoi̾s idicatũ erigẽ. Pauł. no¬

Expanded text:
abuntur usurae. Nec tamen iudex iudicii bonae fidei recte iubebit interponi cautiones, ut, si tardius sententiae condemnatus paruerit, futuri temporis pendantur usurae, cum in potestate sit actoris iudicatum exigere. Paulus no
Abbreviated transcription (Latin):
annis is ignorare ꝑmissũ ẽ. ꝙ⁊ in fe¬
minis in quib dã causis ꝓp̃t serꝰ infirma¬
itatẽ dicitur. ⁊ id̾o sicubi non est delictũ
s iuris ignorãtia. nõ ledunt᷑. hac ratõns
e ¶ Si siliꝰ. si nules a cõmilitone hr̃s insti¬
tutus. si nesciat sibi ⁊̃ sitie patre. licẽ ad ire
ꝑ ꝯstitutõnes pͥncipales ius ignorare põt.
⁊ ido ei dies aditõnu ced¶ ftĩ ignomtia

Expanded text:
s ignorare permissum est. quod et in feminis in quibusdam causis propter sexus infirmitatem dicitur: et ideo sicubi non est delictum, sed iuris ignorantia, non laeduntur. hac ratione e. Si filius familias miles a commilitone heres institutus nesciat sibi etiam sine patre licere adire per constitutiones principales, ius ignorare potest et ideo ei dies aditionis cedit. Sed fa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dĩse ꝓfessiones prentur. ea ponssim¬
uitistare que nõcent. sed causa cognita uen¬
tatem erecuti opgrtet.⁊ ex eo potissimũ
annos cõputaĩ. ex quo p̃cipuã fidẽ in cari
ꝯstare e redibilius uidetur.¬

Expanded text:
fessiones proferuntur, ea potissimum stare, quae nocet: sed causa cognita ueritatem excuti oportet et ex eo potissimum annos computari, ex quo praecipuam fidem in ea re constare credibilius uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
agratoꝵ ins hrg. pari ratõne ⁊ soroĩẽ
patris mei adoptͣru posiũ ducẽ. si non
fuit eodem płtre nata
honeste sint. uł salt̃e lib̾ti sui nuptie
officis iubicis suꝑ hoc cognoscẽtuĩ. hec
pre hilgri nan debent.¬

Expanded text:
dgnatorum ius haberent. pari ratione et sororem patris mei adoptivi possum ducere, si non fuit eodem patre nata.honestae sint vel saltem liberti sui nuptiae, officio iudicis super hoc cognoscentis hae prohiberi non debent.
Abbreviated transcription (Latin):
enit: C urtat magisitartꝰ cuꝰq. loci testa¬
ii uplentib. ⁊ se ip̃os ⁊ alic s testes uł signa¬
tares ꝓbe. quo faciliꝰ negotia ex plicentur⁊
probatio rerum salua sit.
in eũ reup testimoniura dixit.
dipeerit interrogari non plãtuit.
tendant. ne patroni mcã cui patroci nrũ
p̃siitrñt testimõiũ dicant.Ꝙ. ⁊ in execu¬
terib negõꝵ ohs uandũ ẽ. d uiris et

Expanded text:
stratus cuiusque loci testari uolentibus et se ipsos et alios testes uel signatores praebere, quo facilius negotia explicentur et probatio rerum salua sit. in eum reum testimonium dixit. 2duxerit, interrogari non placuit. 2tendant, ne patroni in causa cui patrocinium praestiterunt testimonium dicant. quod et in exsecutoribus negotiorum obseruandum est. DE IURIS ET
Abbreviated transcription (Latin):
in uno casu ad eũ dos regredi possit.
nũꝗd ergo tẽ d̾mũ agẽ possit. cũ mor¬
tua in nimio filia potuit dotẽ repetẽ
si euict᷑ fu̾dus ñ eẽt. an ⁊ ħ casu interẽ
patris dotatã filiã hr̃s tit stat̃ ꝯuenuire

Expanded text:
 uno casu ad eum dos regredi possit. numquid ergo tunc demum agere possit, cum mortua in matrimonio filia potuit dotem repetere, si evictus fundus non esset? an et hoc casu interest patris dotatam filiam habere, ut stati
Abbreviated transcription (Latin):
siue iussueius contẽtũ est. siue in rem
ũsũ ẽ patris. uł in peculiũ cuiꝰ ꝑsona
eitta maram spectabit᷑: ⁊ si ꝗdem pat̃
dũtarat ꝯuenietur. ex mora suã ñtenͣt¬
tur. in filiũ tñ dabitur actõ in hoc ut

Expanded text:
siue iussu eius contractum est siue in rem uersum est patris uel in peculium, cuius persona circa moram spectabitur? et si quidem pater dumtaxat conuenietur, ex mora sua non tenetur: in filium tamen dabitur actio in hoc, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ĩectũ est. ⁊ usuras si q̃ cõpetierĩt. nullꝰ
eẽ mor̃ti si medus certus ño adiciat᷑.
loco non soluĩt.ꝙ ap̃ iudicem examin¬
q. tullio balbo seͥpsit. an mora scã intel¬
ligat᷑. nrq. ꝯstitutõne ulla. neq iuris
auctoꝵ questione decioi posse cum sit
magis facti qm̃ iuris ⁊ non sisfieit ad
ꝓbatõnẽ more. Si ẜ no debitoĩs absen¬
tis denũtiatũ ẽ a creditore. ꝓcuratore

Expanded text:
iectum est: "et usuras, si quae competierint", nullius esse momenti, si modus certus non adiciatur.loco non solverit: quod apud iudicem examin Tullio Balbo rescripsit, an mora facta intellegatur, neque constitutione ulla neque iuris auctorum quaestione decidi posse, cum sit magis facti quam iuris. Et non sufficit ad probationem morae, si servo debitoris absentis denuntiatum est a creditore procuratore
Abbreviated transcription (Latin):
euictõ. ¶ & in uñ ingeꝵ. ꝓ indiuiso
totũ dñiũ tnͣstulit. sed partẽ dimidiã
dum similit̃ tradidissec¬
enihr̃ditaiam pignoi ob¬
gatã hrdes ut diderũt. ⁊ elctionis
n ĩt ꝑ partib hr̃ditarus spopondert̃
cũ alt̾ pignus ꝓ parte sua libasset
medio locꝰ ẽẽ iudebat᷑. ut ꝑ doli ex ce¬
ptõñe actõnes ei qui pecuniã credito¬
rideait pr̃añtur. qr ui n duo rei facti
ꝓponentur. s familic herẽ. iudiciũ
ed noĩe ut̾ile ẽ. Nam ꝗd iñtẽ. an utͦ

Expanded text:
euictio. Qui unum iugerum pro indiuiso totum dominium transtulit, sed partem dimidiam dum similiter tradidissei obligatam heredes uendiderunt et euictionis nomine pro partibus hereditariis spoponderunt: cum alter pignus pro parte sua liberassemedio locus esse uidebatur, ut per doli exceptionem actiones ei qui pecuniam creditori dedit praestarentur, quia non duo rei facti proponerentur. sed familiae herciscundae iudicium e
Abbreviated transcription (Latin):
ignorãte soclo ñ maiore ex parte suoᷤ fa¬
eit. qm̃ er qua dñs p̾du ẽ. nec refert ipst
da sotiꝰ an ut̃q eos seuerit. ꝙ dĩs fruc¬
tus ñ ute semius. s urre soli ꝑcipit᷑.
⁊ qũead mod̾ si totũ fũdũ alienum ꝗs¬

Expanded text:
ignorante socio, non maiore ex parte suos facit quam ex qua dominus praedii est: nec refert, ipse an socius an uterque eos seuerit, quia omnis fructus non iure seminis, sed iure soli percipitur: et quemadmodum, si totum fundum alienum
Abbreviated transcription (Latin):
aut. ͤ E uictus aũt a creditõe tẽ
uidetur. cũ sere spes habẽdi abscisa
ẽ. itaq si ẜuiana actõne einctꝰ sit.
ꝯmittitur quid̃ stiplatõ. sed qm̃ solu¬
ta adebitore pecunia põt ẜuũ hr̃e.¬

Expanded text:
um. Euictus autem a creditore tunc uidetur, cum fere spes habendi abscisa est: itaque si Seruiana actione euictus sit, committitur quidem stipulatio: sed quoniam soluta a debitore pecunia potest ser
Abbreviated transcription (Latin):
sarui fcm̃ quominꝰ siftẽtur. nł ualitudi¬
uẽ sibi impediñito suisse. ut cẽpestatẽ ꝓ¬
bare eum id oport ¶⁊ si ꝓcuratoria
quis gremptõne utatur. eoꝙ nõ licuissi
aduersaĩo d̾are. ut fiei ꝓcuratorẽ ꝓbãs¬

Expanded text:
rsarii factum quo minus sisteretur, vel valetudinem sibi impedimento fuisse vel tempestatem, probare eum id oportet. Sed et si procuratoria quis exceptione utatur, eo quod non licuisset adversario dare vel fieri procuratore
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m ea que ꝓpone̾nt᷑ obstare exceptõ¬
nẽ ¶ Quesctũ ẽ. an iudicio negõꝵ ge¬
stoꝵ uł m̃ãdati ut ꝓ pẽcña otiosa usu¬
habuisset. idq. ex ꝯsuc̾tudine mãdãtis
feciset. ñ deb̾e ꝗiqm̃ usuraꝵ noĩe pr̃ãre

Expanded text:
quae proponerentur obstare exceptionem. Quaesitum est, an iudicio negotiorum gestorum vel mandati pro pecunia otiosa usuiam positam habuisset idque ex consuetudine mandantis fecisset, non debere quicquam usurarum nomine prae
Abbreviated transcription (Latin):
postta cognito ꝙ filiꝰ ft̃is eoꝵ ño fuisset.
Qũebetit᷑ an cum eo de hͣeditate frĩs pͥꝰ¬
sit̃ ꝓpt̃ emissam manũ ab eis qi cũ filio
missi. statũ eiis qui ꝓbari põt a frĩb de¬
fũcti filemortui non ẽẽ. tamitae ꝯfir¬
o filioꝵ recipitur.s. ⁊ aiuie mat̾nc recip

Expanded text:
postea cognito, quod filius fratris eorum non fuisset, quaerebant, an cum eo de hereditate fratris possint, propter emissam manum ab eis quasi filio, missi statum eius, qui probari potest a fratribus defuncti filius mortui non esse, minime confiro
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tuũ postea fcm̃ petas. te exceptõne
recte repellendũ. scd ⁊ si dñs ficridi hrͣs
uẽditoĩ existat. id̾ ent dic̃co ¶Si ꝗ s rẽ
ineã m̃adato meo uẽdid̾it. uẽdicanti m
rem ũẽditam.nocebit ħ ex̃ceptõ. nisi
ꝓbemi me m̃ãdasse ne trad̾etur. ante¬
om̃ p̃tiũ solũetur ¶Celsus ait. siꝗs rem
meam uendid̾it. iinoĩs qmͣ ei m̃ada

Expanded text:
 tuum postea factum petas, hac exceptione recte repellendum. Sed et si dominus fundi heres uenditori existat, idem erit dicendum. Si quis rem meam mandatu meo uendiderit, uindicanti mihi rem uenditam nocebit haec exceptio, nisi probetur me mandasse, ne traderetur, antequam pretium soluatur. Celsus ait: si quis rem meam uendidit minoris quam ei manda
Abbreviated transcription (Latin):
to cõpetit. ¶ Sed ⁊ siquis mũeditiõe
lib̾tatis celauerit empti iudicio tenebi¬
tur.si id nescierit empto. Hic eñi et pui¬
mitur eũ qui dixit statu lib̾m. ⁊ nullam
nõie non temͣ si aditõne ĩpleta ẜiuis ad
libtatẽ ꝑuenͣt. s ep̃ti iudicio tenebitur.
si modo ꝯditone qm̃ sciebat p̃positã ẽẽ ce¬
lauit. sicuti qui fũdũ tradid̾it. ⁊ cũ sci¬
at certã ẜtitutẽ debi ꝑfusoĩe dixĩt itine¬
ra. actuf qͥuib sũt utiq sĩt recte retipi
decppit ep̃torm ep̃ti iudicio tenebitur.
In fundo uendito cum modus ꝓnũtiarus
de est. sumitur poĩtio exp̃tio. ꝙ totum
competit. gͦ ⁊ si minor eẽ deꝑit. dĩpnũ

Expanded text:
to competat. Sed et si quis in uenditione libertatis celauerit, empti iudicio tenebitur, si id nescierit emptor: hic enim exprimitur eum, qui dixerit statuliberum et nullam pleta seruus ad libertatem peruenerit, sed empti iudic‹i›o teneri, si modo condicionem, quam sciebat praepositam esse, celauit: sicuti qui fundum tradit et, cum sciat certam seruitutem deberi, perfusorie dixerit: 'itinera actus quibus sunt utique sunt, recte recipidecepit emptorem, empti iudicio tenetur. In fundo uendito cum modus pronuntiatus deest, sumitur portio ex pretio, quod totum competit: ergo et, si minor esse coepit, damnum
Abbreviated transcription (Latin):
exuꝑe que ex testõ impleta ꝯdicõne.
ex p̃tĩto possit obtĩge. ⁊ id̾o si p̃sens
iestõ lib̾tas data fuit. ⁊ ũeditor statu¬
libm pnũtiauit. euictõnis noĩe te¬
netui¶ Rursus qui statu lib̾m tradidit.
si certam ꝯditõnẽ ꝓnũtiaũt. sub qua

Expanded text:
ento impleta condicione ex praeterito possit optingere: et ideo si praesens testamento libertas data fuerit et uenditor statuliberum pronuntiauit, euictionis nomine tenetur. Rursus qui statuliberum tradit, si certam condicionem pronuntiauerit, sub qua
Abbreviated transcription (Latin):
Aa᷑. Setu uẽditei peculiũ access.¬
nõ fuit in peculio. ñõ accessit᷑. siue fu¬
erit. ĩ iuriã a iudice ep̃tor passus ẽ. alit
atq si noĩatĩ ẜũi acced̾e di risset. tũc
cñi prãre debebit. in peculio eũ ẽẽ.
tudine eius regionis in qua negotuun
gestũ ẽ ꝓepictione caueri oportit

Expanded text:
. Serui uenditor peculium accessnon fuit in peculio, non accesserit, siue fuerit, iniuriam a iudice emptor passus est: aliter atque si nominatim seruum accedere dixisset: tunc enim praestare deberet in peculio eum esse. tudine eius regionis in qua negotium gestum est pro euictione caueri oportet
Abbreviated transcription (Latin):
dũ petat utilis poslesson ꝓ enictiõs
ꝯpetit accõ. Itẽ si pͥuatus. a milite p̃e¬
tat. cad equitas ẽ et̃. ptoi restituende
deuictõne actõnis. ¶ Si scd̃s ep̃tar
uenditorẽ eũ dẽq empͥtorẽ ad lise huĩs

Expanded text:
dum petat, utilis possessoripro evictione competit actio. item si privatus a milite petat, eadem aequitas est emptori restituendae pro evictione actionis. Si secundus emptor venditorem eundemq
Abbreviated transcription (Latin):
uras nõ dat. s ip̃e accipit. ut sulet a far¬
nicariis qui tardiꝰ pecuniã inserũt. Itẽ
er uectigalib Eim aũ in loco pͥuati su¬
ccessit. etiã dare solet ¶ Si deb̾ntsqui
mitiores semissib pr̃abat usuras. fisci ẽẽ
gi oi sũt prare ¶ Eos qͥ er adminisiratiõe.

Expanded text:
ccipit: ut solet a foricariis, qui tardius pecuniam inferunt, item ex uectigalibus. cum autem in loco priuati successit, etiam dare solet. Si debitores, qui minores semissibus praestabunt usuras, fisci esse gendi sunt praestare. Eos qui ex administratione
Abbreviated transcription (Latin):
cum uendidit. ⁊ abemptere cuietus fu¬
erit. dño quidẽ adu̾sus ꝯuenditoiẽ ĩ so¬
lidũ ꝯpetit actio. emptor uo adu̾sus
dñm dũtarat d̾ peculio. denĩitiare uõ
d̾ euictõne emptor ẜ uõ ñ dño debet.
ita eñi euicto hoĩe mutilit᷑ d̾ peculio
agẽ potit᷑. sin aĩ ẜuiis decesserit. tũc
dño denũtiand̾ est ¶Si a me bessem
fũdi egnis. ⁊ a ticio trientẽ. deĩ par¬
tem fuldi dimidiã a te quis petierit. si
quid̾ er besse que a me acceꝑas. semis ꝑ¬
triẽs qũe triꝰ tibi tradidãt ⁊ sext̾as ex be¬
fie qũe a me acceꝑas. petitus fuãt. tiꝰ
quid̃ ꝓ triente. ego ꝓ sertante. euictõñe
tibi mãbimꝰ ¶ pat̾ sciens filiũ suũ qũe
in potestate habebat ignoianti ep̃tori
uetididĩt. Ouesttũ ẽ. an cuictionis noĩe

Expanded text:
um vendiderit et ab emptore evictus fuerit: domino quidem adversus venditorem in solidum competit actio, emptori vero adversus dominum dumtaxat de peculio. denuntiare vero de evictione emptor servo, non domino debet: ita enim evicto homine utiliter de peculio agere poterit: sin autem servus decesserit, tunc domino denuntiandum est. Si a me bessem fundi emeris, a Titio trientem, deinde partem dimidiam fundi a te quis petierit: si quidem ex besse quem a me acceperas semis ptriens quem Titius tibi tradiderat et sextans ex besse quem a me acceperas petitus fuerit, Titius quidem pro triente, ego pro sextante euictionem tibi praestabimus. Pater sciens filium suum quem in potestate habebat ignoranti emptori uendidit: quaesitum est, an euictionis nomine
Abbreviated transcription (Latin):
to enĩ ampliꝰ est id̾ face qm̃ ꝓm̃tiare
in uĩctis fuisse ¶ Iñ edibieiis accõnib
ex cepcõne oppom equ ẽ. si ep̃tor sci¬
ret de fuga. aut uincłis aut cetͣis reb:
similib ut ueditor ab soluat᷑ ¶ ediłi

Expanded text:
est id facere, quam pronuntiare in uinculis fuisse. In aediliciis actionibus exceptionem opponi aequum est, si emptor sciret de fuga aut uinculis aut ceteris rebus similibus, ut uenditor absoluatur. Aedili
Abbreviated transcription (Latin):
ut satis detur. nisi specialĩt i̾actũ ꝓ¬
ponatur. s ut repimitat᷑ ¶ aũt dixi¬
mus duplã pmitti oporte. sic ent acci¬
piendũ. ut ñ erom̃i re id accipiamꝰ.
set d̾ his red que p̃tiosiores eẽnt. si so¬

Expanded text:
ut satisdetur, nisi si specialiter id actum proponatur, sed ut repromittatur. Quod autem diximus duplam promitti oportere, sic erit accipiendum, ut non ex omni re id accipiamus, sed de his rebus, quae pretiosiores essent, si
Abbreviated transcription (Latin):
ex dit q̃ mutuatꝰ ẽ semisses sx soluiturũ
⁊ redortis ꝑ aliquot ãnosusuis muox stip
ꝗtate questus es ad modũ iuste exactioĩs
rodiget. ħ ꝯstitutõ ad insinitũ modrm
excedit. Quid gͦ. sic tẽꝑãda ẽ res ut ĩfu¬
tum dũcꝗrat ex die cessatõns cressant
usuras petis quas omisisse te int̃uallum¬

Expanded text:
ex die qua mutuatus est semisses soluturum, et redditis per aliquot annos usuris mox stipu cuius iniquitate questus es, ad modum iustae exactionis rediget'. haec constitutio ad finitum modum excedit: quid ergo? sic temperanda res est, ut in futurum dumtaxat ex die cessationis crescat usuras petis, quas omisisse te l
Abbreviated transcription (Latin):
celsus filiꝰ aiebat. qͣ nͣecͣbõne fid̾i ꝯue¬
nret. ⁊ ego er alia cã tem haberem.¬
¶ Si duple stpulator ex possore petitor
uł ip̃o iure ꝓmissor duple timuserit.
uł certe doli . in. exceptõne se tuei᷑ po¬
tiͣt. s ita si culpa utł sponte duple stip¬
ulatoris possessio. amissa fuit¶ uoli¬

Expanded text:
Celsus filius aiebat, quia nec bonae fidei conveniret et ego ex alia causa rem haberem. Si duplae stipulator ex possessore petitoruel ipso iure promissor duplae tutus erit uel certe doli mali exceptione se tueri poterit, sed ita, si culpa uel sponte duplae stipulatoris possessio amissa fuerit. Quoli
Abbreviated transcription (Latin):
uẽdidit. exceptõne doli posse sũ moueri.
nemini dubiũ ẽ. qmͣuis alio iure dñiũ q̃si¬
erit. imꝓbe enĩ rem ase distc̃tã eiũcẽ cõat᷑.
eligẽ aũt ep̃tor potiͣt. utrũ rem uelit reti¬
ñe intẽtione ꝑerceptone elisa. an potius

Expanded text:
uendidit, exceptione doli posse summoueri nemini dubium est, quamuis alio iure dominium quaesierit: improbe enim rem a se distractam euincere conatur. eligere autem emptor potest, utrum rem uelit retinere intentione per exceptionem elisa, an potius
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. s d̾ p̃tio dũtarat eiꝰq usũtis. habi¬
ta ratione fructuũ dabitur. scilicet
¶Mo̾ta q̃one intͣm t̃ ad p̃tisi restituen¬
dũ. sec ad rem defendẽdã uenditor ꝯue¬
nĩ põt ¶Qui nomĩ quale fuit uẽdidit

Expanded text:
rest, sed de pretio dumtaxat eiusque usuris habita ratione fructuum dabitur, scilicet Mota quaestione interim non ad pretium restituendum, sed ad rem defendendam venditor conveniri potest. Qui nomen quale fuit vendidit
Abbreviated transcription (Latin):
lõ. Siue tota res euĩcat᷑. siut p̃õto
fĩt regressum emptor in uenditorẽ. s cũ
pars emĩcatur. diquid̃ ꝓ indiuiso euĩcat᷑.
tio fundi tũe ꝓbonitate loci crit regͥssus
euiccũ ẽ. aut qd fuit in agro uilissiiũ

Expanded text:
. Siue tota res euincatur siue pars, habet regressum emptor in uenditorem. sed cum pars euincatur, si quidem pro indiuiso euincatur,tio fundi, pro bonitate loci erit regressus. quid enim, si quod fuit in agro
Abbreviated transcription (Latin):
euicta est Si cũ potiͣt isucaꝑe ep̃tor
non u̾sncepit. culposua hoc secisst i¬
detur. uñ si euctus est ẜ uus. non tene¬
tur uenditor¶ Si p̃sente ꝓmissore ꝗ
de enictõne ꝓmisit: ꝓmissoi nichominꝰ
tenetur. similimodo tenet᷑. ⁊ qui cura

Expanded text:
euicta est. Si, cum possit usu capere emptor, non cepit, culpa sua hoc fecisse uidetur: unde si euictus est seruus, non tenetur uenditor. Si praesente promissore qui detenetur. Simili modo tenetur et qui curauit,
Abbreviated transcription (Latin):
ca quoq ium̃ta que sine causa turt̃ant᷑
⁊ se met ip̃a eripiũt uitiosa ẽẽ dicũtur
Qui ad amicũ dñi dep̃caturns ꝯfugit ñ
ẽ fugitiuus. ĩmo ⁊̃ si ea m̃te scgit ut
non impetrato aurilio ad domil nõ re¬
uertatur nondũ sugitiuus ẽ. qr ñ solũ¬

Expanded text:
turbantur et semet ipsa eripiunt, uitiosa esse dicuntur. Qui ad amicum domini deprecaturus confugit, non est fugitiuus: immo etiamsi ea mente sit, ut non impetrato auxilio domum non reuertatur, nondum fugitiuus est, quia non solu
Abbreviated transcription (Latin):
sit. solam dabimus ei corꝑis retẽtioñẽ.
Cetm̃ potui̾t euitare pr̃atoñe u̾editor
cu̾itabit¶Si uendicor ꝓnũtiauit. uł
ꝓmisit furẽ nõ ẽẽ tenetut ex sua pro¬
missione. si furtũ ẜuis facit. eẽ eñi ħ
casu furem nõ tm̃ eũ qui ertͣneo. sed ⁊
eũ qui dño suo res subg̃rit intelligñd̃¬
pꝰ uendicõñẽ natũ erit redibebit. si¬
ue unus partus sit. siue ples .s. ⁊ si fo¬
bietate hic quoq restituet᷑ ¶Si pe¬
culrũ istius quesut ap̃ ep̃tore. quid d̾
hoc dicensꝰ. ⁊ si ꝗd̾ ex re emptoĩs acce

Expanded text:
sit, solam dabimus ei corporis retentionem: ceterum poterit euitare praestationem uenditoreuitabit. Si uenditor pronuntiauerit uel promiserit furem non esse, tenetur ex sua promissione, si furtum seruus fecit: esse enim hoc casu furem non tantum eum, qui extraneo, sed et eum, qui domino suo res subtraxit, intellegend uenditionem natum erit reddetur, siue unus partus sit siue plures. Sed et si fobitate hic quoque restituetur. Si peculium quaesiit apud emptorem, quid de hoc dicemus? et si quidem ex re emptoris