comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad faciem Nunc cognosco ex parte : tunc
aut̃ cognoscam sicut᷑ et cognitussũ. Nunc
aut̃ manent fides spes. caritas : tria baec
Maior autem horum: est caritas
ectamini caritatem : aemulamini spi¬
ritualia: magis aut̃ ut prophecetis Qui
enimloquitur lingua : non hominib: loqu¬
tur sed dõ. Nemo enĩ audit: spũ aut̃ loqui¬
tur mysteria. Nam qui prophetat: ho¬
minib: loquitur aedificationẽ et exhorta¬
tionem. et consolationem. Quiloquitur
lingua semet ipsũ aedificat : qui aut̃ pro¬
phetat ecclesiã aedificat. Volo aut̃ uos
omnes loqui linguis: magis aut̃ ꝓphetare
Nammaior ẽ qui prophetat quam qui
loquitur linguis: nisi forte interp̃tetir
aut̃ fr̃s siuenero aduos linguis loqͥens
quid uobis prodero nisi uobis loquar.
aut in reuelatione. aut inscientia aut
rophetia aut doctrina: tamen quȩ
ne anima sunt uocem dantia siue tibia
iue cithara. nisi distinctionem sonituum
lederint: quomodo scietur id quod ca¬
nitur aut quod citharizatur : Et enim

Expanded text:
ex parte tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum nunc autem manet fides spes caritas tria haec maior autem his est caritas sectamini caritatem aemulamini spiritalia magis autem ut prophetetis qui enim loquitur lingua non hominibus loquitur sed Deo nemo enim audit Spiritu autem loquitur mysteria nam qui prophetat hominibus loquitur aedificationem et exhortationem et consolationes qui loquitur lingua semet ipsum aedificat qui autem prophetat ecclesiam omnes vos loqui linguis, magis autem prophetare. Nam major est qui prophetat, quam qui loquitur linguis: nisi forte  Ms. add. utautem, fratres, si venero ad vos linguis loquens, quid vobis prodero, nisi vobis loquar aut in revelatione, aut in scientia, aut in prophetia, aut in doctrina? Tamen quae sine anima sunt vocem dantia, sive tibia, sive cithara, nisi distinctionem sonituum dederint, quomodo scietur id quod canitur, aut quod citharizatur? Etenim
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s: de inde hi qui sunt xp̃i qui in aduen¬
tu eius credider̃: deinde finis cũ tradi¬
derit regnũ dõ et patri: cũ euacuaue¬
rit omnem principatũ et potestatem et
uirtutem. Oportet aut̃ illum regnare :
donec ponat om̃s inimicos sub pedib eus.
Nouissima aut̃ inimica destruetur mors
Omnia aut̃ subiecit sub pedibus eius
Cũ aut̃ dicat omnia subiecta sunt ei: sine
dubio prȩter eũ qui subiecit ei omnia
Cum aut̃ subiecta illi fuerint omnia:
tunc ipsẽ filius subiectus erit illi qui sibi
subiecit omia : ut sit ds̃ omnia in omnib
Alioquin: quid faciunt qui baptizant᷑
ꝓmortuis: si omnino mortu ñ resur¬
gunt : ut quid baptizantur pro illis:
ut quid et nos periclitamur omnihora :¬

Expanded text:
hristus. Deinde hi qui sunt Christi: qui in adventum ejus crediderunt. Deinde finis cum tradiderit Regnum Deo et patri: cum evacuaverit omnem principatum et potestatem et virtutem. Oportet autem illum regnare, donec ponat omnes inimicos sub pedibus eius novissima autem inimica destruetur mors omnia enim subiecit sub pedibus eius cum autem dicat omnia subiecta sunt sine dubio praeter eum qui subiecit ei omnia cum autem subiecta fuerint illi omnia tunc ipse Filius subiectus erit illi qui sibi subiecit omnia ut sit Deus omnia in omnibus alioquipro mortuis, si omnino mortui non resurgunt? ut quid et baptizantur pro illis? ut quid et nos periclitamur omni
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ per secutus sum ecclesiã dĩ Gratia aut̃
dĩ sum id quod sũ: et gratia eius in me uacua
non fuit sed abundantius illis omnibus
laboraui : non ego aut̃ sed gratia dĩ mecũ
et sic credidistis Si aut̃ xp̃s prȩdicatur
quod resurrexit amortuis: quomodo
quidam dicunt in uobis qm̃ resurrectio¬

Expanded text:
m persecutus sum Ecclesiam Dei. Gratia autem Dei sum id quod sum, et gratia ejus in me vacua non fuit, sed abundantius illis omnibus laboravi: non ego autem, sed gratia Dei mecum: et sic credidistis. Si autem Christus praedicatur quod resurrexit a mortuis, quomodo quidam dicunt in vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
cet uos quod uir quidem si comã nutriat
i nominia ẽ illi. mulier uero si comam
p̃cipio : non laudans quod non in melius
sed in deterius conuenitis. Primũ qui¬
dem conuenientib uobis in Lecclesia :¬
audio scissuras. eẽ. et ex parte credo
ham oportet et hereses esse : ut et qui
probati sunt. manifesti fiant in uobis
Conuenientib: ergo uobis in unũ : iam
nonẽ dominicã cȩnã manducare . Vnus¬
quisq: enĩ suã caenã p̃sumit admanducan¬
dum. Et alius quidem esurit : alius aut̃

Expanded text:
cet uos quod uir quidem si comam habeat, ignominia est illi, mulier uero si capillos praecipio non laudans, quod non in melius, sed in deterius conuenitis. primum quidem conuenientibus uobis in ecclesia audio scissuras esse, et ex parte credo. nam oportet haereses esse, ut et qui probati sunt, manifesti fiant in uobis. conuenientibus ergo uobis in unum iam non est dominicam caenam manducare. unusquisque enim suam caenam praesumit ad manducandum,
Abbreviated transcription (Latin):
e. Non enĩ uir exmuliere ẽ : sed mulier
exiuro Et enim non ẽ. creatus uir propt̃
mulierem : sed mulier propt̃ uirũ Ideo
debec mulier potestatẽ habere supra
aput propter angelos. Verũ tamen
neq uir sine muliere neq mulier sine
uiro: in dño Nam sicut mulier de uiro.

Expanded text:
est. Non enim vir ex muliere est, sed mulier ex viro. Etenim non est creatus vir propter mulierem, sed mulier propter virum. Ideo debet mulier potestatem habere supra caput propter angelos. Verumtamen neque vir sine muliere, neque mulier sine viro, in Domino. Nam sicut mulier de viro,
Abbreviated transcription (Latin):
me et in nouissimo inuenies mea uer¬
bn Inomnib opcrib tuis esto uelox
et omos infirmitas non occurret tibi
Splendidũ in panib benedicent labia
multorũ : et testimoniũ ueritatis illus
fidele Inne quissimũ in pane murmũ¬
rauit ciuitas et testimoniũ nequitiȩ
illius uerũ ẽ. Diligentes in uino noli
prouocare Multos enĩ extermina¬
uit uinũ Ignis probat ferrũ durũ:
sic uinũ corda suꝑborũ arguet in ebri¬
etate potatũ Aequa uita hominib
derate eris sobrius Quae c̃ uita
quae minuitur uino : quid defraudat¬

Expanded text:
me et in novissimo invenies mea verme et in novissimo invenies mea verba in omnibus operibus tuis esto velox et omnis infirmitas non occurret tibi splendidum in panibus benedicent labia multorum et testimonium veritatis illius fidele in nequissimo pane murmurabit civitas et testimonium nequitiae illius verum est diligentes in vino prouocare: multos enim exterminauit uinum. ignis probat ferrum durum, sic uinum corda superborum arguit. aequa uita hominibus derate eris sobrius quae est vita quae minuitur vino quid defraudat
Abbreviated transcription (Latin):
pra mensam magnã sedisti : non
Saperias sup illã faucem tuã prior
Non dicas simulta sunt : quae sup illã
sunt Memento qrm̃ malus oculũs ne¬
quam. Nequius oculo quid creatũ ẽ :
ideo ab omni facie sua lacrimabitur
bescas Ne cõprimaris in conuiuio
intellige quae sunt proximi tui ex
te ipso. Vtere quasi homo frugihis
quae tibi apponuntur : et non cũ
manducas multũ odio habearis
cessa prior causa disciplinae : et noli
nimius ẽe neforte offendas. Et si in
medio multorũ sedisti prior illis non
extendas manũ tuã nec prior poscas
bibere quã sufficiens ẽ homini eru¬
dito uinũ exiguũ : et indormiendo
non laborabis ab ipso. et non senties
doloren Vigilia et colera ettortura
curo in frunito  somnus sanitatis in
homine parco Dormiet usq in mane :¬
ec anima illius cũ ipso delectabitur
Et si conetus fueris in edendo multum
surge emedio et uome et refrigera¬
bitte : et non adduces corporituo in¬
firmitatem. Ndi me fili et ne sꝑnas

Expanded text:
pra mensam magnam sedisti non aperias super illam faucem tuam prior non dicas simulata sunt quae super illa sunt memento quoniam malum oculus nequa nequius oculo quid creatum est ideo ab omni facie sua lacrimabitur bescas nec conprimaris in convivio intellege proximi tui ex te ipso utere quasi homo frugi quae tibi adponuntur et non cum manducas multum odio habearis cessa prior causa disciplinae et noli nimius esse ne forte offendas et si in medio multorum sedisti prior illis non extendas manum tuam nec prior poscas bibere quam sufficiens est homini erudito vinum exiguum et in dormiendo non laborabis ab illo et non senties dolorem vigilia et cholera et tortura viro infrunito somnus sanitatis in homine parco dormiet usque in mane et anima illius cum ipso delectabitur et si coactus fueris in edendo multum surge e medio et vome et refrigerabit te et non adduces corpori tuo infirmitates audi me fili et ne spernas
Abbreviated transcription (Latin):
bi ceciderunt operantes iniquitatem :
expulsi sunt et non poterunt surgere Daui
Ioli contendere cũ malignis
neq aemuleris facientes iniquitatem
ꝗm̃ sicut herba uel ociter conterentur. et
sicut olus uiride marcescent:
terra et pascere fide
t delectare in dnõ et dabit tibi peationes orli
Volue sup dnmuiã tuã et confide in eo&ipsefias
Et educet sicut lumen iuscitiã tuã. et iudiciacu
sicut meridiem : Iace dño et expecta eum

Expanded text:
Ibi ceciderunt operantes iniquitatem: Ibi ceciderunt operantes iniquitatem: expulsi sunt, et non potuerunt surgere. DAVIoli contendere cum malignis, neque aemuleris facientes iniquitatem. quoniam sicut herba uelociter conterentur et sicut holus uiride marcescent. terra et pascere fide. et delectare in domino, et dabit tibi petitiones cordis uolue super dominum uiam tuam et confide in eo, et ipse faciet. et educet sicut lumen iustitiam tuam, et iudicium tuum sicut meridiem. tace domino et expecta eum
Abbreviated transcription (Latin):
nduantur confusione et uerecundia. qui maignis
Laudent et lactentur qui uolunt iustitiam mã
et dicant semꝑ magnificetur dñs qui uult
pacem serui sui¬
ł lingua mea meditabitur iustitiam tuam.¬
ixit scelus impii in medio cordis eius.
non esttimor dĩ ante oculos eius
quia dolose egit aduersum eũ in oculis suis: ut in¬
Verba oris eicis iniquitas et dolus cessauit cogitaro
non bona malum non abiciet :¬
Oñe incaelo miscđia tua : fidestua usq ad
nubes¬
ustitia tua sicut montes dĩ iudicium tuum¬
Iomines et iumenta saluos facies dñe : quam
t filii adam in umbra alarũ tuarũ sperabunt
nebriabuntur depinguedine domus tuae
et torrente delitiarũ tuarũ potabis cos:
Im̃ tecum est fonsuitae : in lumine tuo
uidebimus lumen
ttrahe misericordiam tuam scientibus te
et iustitum tuam rectis corde.
Neueniat michi pes superbiae: et manus
impiorum ne me commoueat:

Expanded text:
nduantur confusione et verecundia, qui magnificnduantur confusione et verecundia, qui magnificantur super me. Laudent, et laetentur qui volunt justitiam meam: et dicant semper, magnificetur Dominus, qui vult pacem servi suibitur Al. meditetur justitiam tuamixit: « Scelus impii in medio cordis ejus, non est timor Dei ante oculos ejus . » « Quoniam dolose egit adversus eum in oculis ejus, ut inVerba oris ejus iniquitas et dolus, cessavit cogitarenon bona, malum non abjiciet. Domine, in coelo misericordia tua, fides tua usque ad nubestitia tua sicut montes Dei, judicia tuhomines et jumenta salvos facies, Domine. Quam Al. Domine, et filii Adam in umbra alarum tuarum sperabunt. Inebriabuntur de pinguedine domus tuae, et torrente deliciarum tuarum potabis eos. Quoniam tecum est fons vitae: in lumine tuo videbimus lumen. Attrahe misericordiam tuam scientibus te. et justitiam tuam rectis corde. Ne veniat mihi pes superbiae: et manus impiorum non me commoveat.
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ apud te. ẽ fonsuitae ÷ et in lumine tuo
uidebimus lumen
praecende miscricordiam tuam scientibus te :
Det iustitiam tuam ÷ his: qui recto sunt corde
Nonueniat michi pes superbiae : et manus
peccatoris non moueat me
bi cetiderunt qui operantur iniquitatem :
expulsi sunt nec potuerunt stare: dauio
oli aemulari in malignantibus:
neque telaueris facientes iniquitatem
qm̃ tanquam fenum uelociter arescent : et
quemad nodũ olera herbarũ cito decident
Spera in dñõ et facbonitatem: et in habita
terram et pasceris indiuitus eius
Delectare in dño et dabit tibi petitiones cordistui¬
Neuela dño uiã tuã : et spera in eo et ipse faciet
Et educet quasi lumen iustitiã tuã et iudiciũ tuũ
tanquã meridiem: subditus esto dño et ora eum¬
Noli aemulari in eo qui prosperatur inuia sua
in homine faciente iniustitias
Desine ab ira et derelinque furorem.
noli aemulari ut maligneris
Confundantur et reuereantur pariter . quiba¬
tantur in afflictione mex cantur suꝑ ma¬

Expanded text:
 Domine, fons vitae  et in lumine tuo videbimus lumen. Praetende misericordiam tuam scientibus te  et iustitiam tuam his, qui recto sunt corde. Non veniat mihi pes superbiae  et manus peccatorum non moveant me. Ibi ceciderunt omnes, qui operantur iniquitatem  expulsi sunt, nec potuerunt st aemulari in malignantibus, neque zelaveris facientes iniquitatem, quoniam tanquam fenum velociter arescent, et quemadmodum olera herbarum cito decident. Spera in Domino, et fac bonitatem, et inhabita terram, et pasceris in divitiis ejus. Delectare in Domiipse faciet. Et educet quasi lumen justitiam tuam, et judicium tuum tanquam meridiem: subditus esto Domino, et ora eumNoli aemulari in eo qui prosperatur in via sua, in homine faciente injustitias. Desine ab ira et derelinque furorem; noli aemulari ut malignerisConfundantur, et revereantur pariter qui laetantur in afflictione mea: I
Abbreviated transcription (Latin):
excelso prȩ omnib mulierib sup
terrã Benedictus dñs qui creauit cȩ¬
lũ et terrã qui te direxit in uulnera
capitis principis inimicorũ nrorũ :
quia hodie nom̃ tuũ itamagnificauit.
ut non recedat laustua dẽ ore homi¬
nũ qui memores fuerint uirtutis dnĩ
iacternũ ꝑ quib non pepcisti an¬
mac tuae propt̃ angustias et tribu¬
lationem generis tui sed subuenisti
rune ante conspectũ dĩ nr̃i Et dixit
omnis populus fiat fiat Porroachi¬
or uocatus uenit: et dixitei ds̃ isrł
cuitu testimoniũ dedifti qđ ulciscat᷑
de inimicissuis: ipse caput omniũ
incredulorũ incidit in hac nocte in
manumea Vt probes quia ita c̃ ecce
suaeabatusr dicens cũ captus fuerit
popłis isł gladio ꝑforari p̃cipiamla

Expanded text:
mnibus mulieribus super terram. Benedictus Dominus, qui creavit coelum et terram, qui te direxit in vulnera capitis principis inimicorum nostrorum: quia hodie nomen tuum ita magnificavit, ut non recedat laus tua de ore hominum, qui memores fuerint virtutis Domini in aeternum, pro quibus non pepercisti animae tuae, propter angustias et tribulationem generis tui, sed subvenisti ruinae ante conspectum Dei nostri. Et dixit omnis populus: Fiat, fiat. Porro Achior vocatus venit. Et dixit: “Deus Israhel, cui tu testimonium dedisti quod ulciscatur se de inimicis suis, ipse caput omnium incredulorum incidit in hac nocte in manu mea. Ut probes quia ita est, eccminabatur dicens: Cum captus fuerit populus Israhel, gladio perforare praecipiam la
Abbreviated transcription (Latin):
ista Stecitq udit ante lectũ orars
todicens Confirma me dne dsisrł
quummearũ : ut sicut ꝓmisisti ierłm
quitatem tuã erigas: et hoc qđ cre¬
dnsꝑte posse fieri cogitaui ꝑficiã
et huec cũ dixisset : accessit ad colum¬
nim quae erat ad caput lectuli eius
e pugionem eius qui in ea ligatus pen¬
debat exoluit Cũq euaginasset illũ :¬
apõhendit comã capitis eius et ait
pcussit bis inceruicem eiꝰ et abscidit
caput eius et abstulit conopeũ eius
a columnis et euoluit corpus eius
truncũ: et post pusillũ exiuit et tra¬
didit caput holofernis ancillae suȩ:
et iussit ut mitteret illud in peram
suã. Et exier duȩ scđm consuetudinẽ
suã quãsi ad orationem et transier
castra : et girantes uallem uener ad
portã ciuitatis Et dixit uditha lon¬
ge : custodib murorũ. Aperite por¬
tas qm̃ nobiscũ ds̃ ẽ: qui fecit uirtutẽ
misrł Et factũ ẽ cũ audissent uiri¬

Expanded text:
varet stetitque Iudith ante lectum orans varet stetitque Iudith ante lectum orans o dicens confirma me Domine Deusnuum mearum ut sicut promisisti Hierusalem civitatem tuam erigas et hoc quod credens per te posse fieri cogitavi perficiam et haec cum dixisset accessit ad columnam quae erat ad caput lectuli eius et pugionem eius qui in ea ligatus pendebat exsolvit cumque evaginasset illud adprehendit comam capitis eius et ait percussit bis in cervicem eius et abscidit caput eius et abstulit conopeum eius a columnis et evolvit corpus eius truncum et post pusillum exivit et tradidit caput Holofernis ancillae suae et iussit ut mitteret illud in peram suam et exierunt duae secundum consuetudinem suam quasi ad orationem et transierunt castra et gyrantes vallem venerunt ad portam civitatis et dixit Iudith a longe custodibus murorum aperite portas quoniam nobiscum est Deus qui fecit virtutem in Israhel et factum est cu
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ : agendo ut immunis transeat¬
abeo Tunc introiuit uagao adiudith
et dixit Non uereatur bona puella
introire ad dominũ icũ ut honori¬
ficetur ante faciem eius: et mandu¬
cet cũ eo et bibat uinũ in iocundiate
Cui udithrespondit Quae egosum
ut contradicam domino meo: Omne
quoderit ante oculos eus bonũe
opptimũ: faciã quicquid aut̃ illipla¬
cuertt ÷ hoc michierit optimũ om̃b
dieb uitae meae : Et surrexit er or¬
nauit se uestim̃to suo et ingressa
steut ante faciem euis: Cor aut ho¬
lofernis concussũ ẽ Erat autẽ x¬
dens incencupi scentia cius Etdi
acieam bolo fernis Bibe nunce
accumbo in iocunditate qñȩtan
meibrmipso ea quac parauerat illi
biedamus e ciocundus factus ẽ bo¬
serualodsticubiculi et abiit Eran
suuonnes fatigati auino Eratq iu
sola incubiculo Porro holofer
dbsbu in lecto : nimia ebrietate
ootus dixitq iudith puellae suae.
spstaret foris ante cubiculũ : et obser¬

Expanded text:
virum, agendo ut immunis ab eo transeatvirum, agendo ut immunis ab eo transeat. Tunc introivit Vagao ad Judith, et dixit: Non vereatur bona puella introire ad dominum meum, ut honorificetur ante faciem ejus, ut manducet cum eo, et bibat vinum in jucunditate. Cui Judith respondit: Quae ego sum, ut contradicam domino meo? Omne quod erit ante oculos ejus bonum et optimum, faciam. Quidquid autem illi placuerit, hoc mihi erit optimum omnibus diebus vitae meae. Et surrexit, et ornavit se vestimento suo, et ingressa stetit ante faciem ejus. Cor autem Holofernis concussum est: erat enim ardens in concupiscentia ejus. Et dixit ad eam Holofernes: Bibe nunc, et accumbe in jucunditate, quoniam bit coram ipso ea quae paraverat illi ancilla eius et iucundus factus est Hosit Bagao ostia cubiculi et abiit erant autem omnes fatigati a vino eratque Iudith sola in cubiculo porro Holofernis iacebat in lecto nimia ebrietate sopitus dixitque Iudith puellae suae ut staret foras ante cubiculum et obser
Abbreviated transcription (Latin):
nis ait Si defecerint tibu ista quae sen
deculisti quid faciemus tibi. Qarent
iudith. Vliuit anima tua domine ni
qm̃ non expendet om̃ia haet aneuis
tua : donec faciat ds̃ inmanu melle
quae cogitaui. Et indixer u caht
et petut dũ introiret ut dareapa
copia nocte et ante lucem egredie¬
diforas ad orationem et dẽ precand
dnm. Et p̃cepit cubicularis su u
sicut placeret illi exiret et introre
adadorandũ dm̃ suũ ꝑtriduum e
exibat noctib in uallem behuliaea
baptitabat se in fonte aquae: et ut
ascendebat orabat dñm dm̃ isrł ut
dirigeret uiã eius ad liberationem
populi sui: et introiens munda mane¬
bat in tab̵naculo usq dum accipene
escam suã inuesperũ. Et factumẽ
quarto die holofernis fecit coenam
seruis suis : et dixit ad uagao cunuchõ
Vade et suade hebream illã : ut spon¬
te consentiat habitare mecũ fedũẽ
enĩ apud assyrios si femina irrideat

Expanded text:
nis ait si defecerint tibi ista quae tecum nis ait si defecerint tibi ista quae tecum detulisti quid faciemus tibi et dixit Iudith vivit anima tua domine meus quoniam non expendet omnia haec ancilla tua donec faciat Deus in manu mea haec quae cogitavi et induxerunt Et petiit dum introiret, ut daretur ei copia nocte et ante lucem egrediendi foras ad orationem, et deprecandi Dominum. Et praecepit cubiculariis suis, ut sicut placeret illi, exiret et introiret ad adorandum Deum suum, per triduum: et exibat noctibus in vallem Bethuliae, et baptizabat se in fonte aquae. Et ut ascendebat, orabat Dominum Deum Israel, ut dirigeret viam ejus ad liberationem populi sui. Et introiens, munda manebat in tabernaculo, usque dum acciperet escam suam in vespere. Et factum est, in quarto die Holofernes fecit coenam servis suis, et dixit ad Vagao eunuchum suum: Vade, et suade Hebraeam illam, ut sponte consentiat habitare mecum. Foedum est enim apud Assyrios, si femina irrideat
Abbreviated transcription (Latin):
bit uel unus contrate qm̃ haec michi
dicta sunt ꝑ prouidentiã dĩ Et qnm̃
iratus ẽ illis dr̃: haec ipsa missa sũ
nunciare tibi Placuer̃ aut̃ omnia
uerba haec corã holo ferne et corã
pueris eius : et mirabantur ad sapi¬
entiã cuis et dicebant alter ad alte¬
rum Non est talis mulier suꝑ terrã:
in aspectu in pulchritudine et in sen¬
su uerborũ Et dixit ad illã holofer¬
nis Bene fecit ds̃ qui misit te ante
populũ ut des illũ tu in manus nrãs
michi hoc ds̃ tuus erit et meus ds̃ &
tu in domonabuchodonosor magna
eris et nomen tuũ nominabitur in
uniuersa terra: Tunc iussit eã intro¬
ire ubi repositi erant thesaurieius:
et iussit illic manere eam : et consti¬
tuit quid daretur illi de conuiuio
sco Cui respondit iudith et dixit
Nunc non potero manducare ex his
quae michi p̃cipis tribui: ne ueni¬
at suꝑ me offensio : ex his aut̃ quae
michi detuli manducabo. Cuiholofer¬

Expanded text:
bit vel unus contra te quoniam haec mihi bit vel unus contra te quoniam haec mihi dicta sunt per providentiam Dei et quoniam iratus est illis Deus hoc ipsa missa sum nuntiare tibi placuerunt autem omnia verba haec coram Holoferne et coram pueris eius et mirabantur ad sapientiam eius et dicebant alter ad alterum non est talis mulier super terram in aspectu in pulchritudine et in sensu verborum et dixit ad illam Holofernis bene fecit Deus qui misit te ante populum ut des illum tu in manibus nostmihi hoc Deus tuus erit et meus Deus et tu in domo Nabuchodonosor magna eris et nomen tuum nominabitur in universa terra tunc iussit eam introire ubi repositi erant tet iussit illic manere eam et constituit quid daretur illi de convivio suo. Cui respondit Iudith et dixit: “Nunc non potero manducquae mihi praecipis tribui ne veniat super me offensio ex his autem quae mihi detuli manducabo cui Holofer
Abbreviated transcription (Latin):
locirus ẽsachior : nec illud ignora¬
iuir quod ei uisseris cuenire Constat
enim dĩ nrm̃ sic peccatis offensũ:
cn manda uerit ꝑ prophetas suos ad
populũ quod tradat eũ ꝓpeccatis
sus Et qm̃ sciunt sẽ offendisse dm̃
suũ filuuis ł tremor tuus suꝑ ipsos ẽ
insup etiam fames inuasit eos: et ab
insupecte ⁊ quac iaminter mortuos
coputantur: Deniq hoc ordinant
uẽ ntentiant pecora sua et sangui¬
nemcorũ biban: &t scã dñissu quȩ
peepit dĩ non contingi in frumento
pico tcbleo haet cogitauer̃ impen¬
umo et ol colunt consumere quae
quõd in pditionem dabuntur qđ
quõ anculatiua cognoscens fugi ab
etis ecmisit me dñs haec ipsa nun¬
lus aetibi soeniancilla tua dm̃
colo ctio nunc apudte et exiet an¬
cula tua et orabo dm̃ et dicet mi¬
cbi quando eis reddat peccatũ suũ
et ueniens nunciabo tibi : ita ut
brabebis omnem populũ isrł sicut
oues quib non est pastor : et ñ latra¬

Expanded text:
locutus est Achior nec illud ignoralocutus est Achior nec illud ignoratur quod ei iusseris evenire constat enim Deum nostrum sic peccatis offensum ut mandaverit per prophetas suos ad populum quod tradat eos pro peccatis suis et quoniam sciunt se offendisse Deum suum filii Israhel tremor tuus super ipsos est insuper etiam fames invasit eos et ab ariditate aquae iam inter mortuos conputantur denique hoc ordinant ut interficiant pecora sua et sanguinem eorum bibant et sancta Domini sui quae praecepit Deus non contingi in frumento vino et oleo haec cogitaverunt inpendere et volunt consumere quae quod in perditione dabuntur quod ego ancilla tua cognoscens fugi ab illis et misit me Dominus haec ipsa nuntiare tibi ego enim ancilla tua Deum colo etiam nunc apud te et exiet ancilla tua et orabo Deum et dicet mihi quando eis reddat peccatum suum et veniens nuntiabo tibi ita ut egem et habebis omnem populum Israhel sicut oves quibus non est pastor et non latra
Abbreviated transcription (Latin):
itaq holo fernem sedentem iudith in
conopeo quod erat ex purpura et au¬
ro et smaragdo et lapidib p̃ciosis in¬
textũ cũ in faciem eius intendissec ad¬
orauit eũ prosternens se suꝑ terrã:
et leuauer illã serui holofernis iuben¬
te domino suo Tunc holofernis dix̃ei
Aequo Animo esto et noli pauere in
corde tuo  qm̃ ego nunquã nocui uirũ qui
uoluit seruire nãbuchodonosor regi
sopulus aut tiuis si non contẽpsis set me:
non alleuas sem lanceã meã suꝑ illũ
hunc aut̃ dic michi qua ex causa reces¬
sisti abillis: et placuit tibi ut uenisses
adnos Et dixit iudith Sume uerba
ancillac tuãe : qm̃si secutus fueris
uerba ancillae tuae ꝑfectam rem
faciet dñs tecũ Viuit enĩ nabuchodo¬
nosor rexterrȩ et uiuit uirtus eius
quae ẽ inte ad correctionem omniũ
animarũ errantiũ : qm̃ non solũ ho¬
mines seruiunt illi ꝑte. sed et bestiae
agri obtemperant illi: Nunciatur
peu neus pdicatur Nec hoc latet qđ

Expanded text:
itaque Holofernem Iudith sedentem in itaque Holofernem Iudith sedentem in conopeo quod erat ex purpura et auro et zmaragdo et lapidibus pretiosis intextum et cum in faciem eius intendisset adoravit eum prosternens se super terram et levaverunt illam servi Holofernis iubente domino suo tunc Holofernis dixit ei aequo animo esto et noli pavere in corde tuo quoniam ego numquam nocui virum qui voluit servire Nabuchodonosor regi populus autem tuus si non contempsisset me non adlevassem lanceam meam super illum nunc autem dic mihi qua ex causa recessisti ab illis et placuit tibi ut venires ad nos et dixit illi Iudith sume verba ancillae tuae quoniam si secutus fueris verba ancillae tuae perfectam rem faciet Dominus tecum vivit enim Nabuchodonosor rex terrae et vivit virtus eius quae est in te ad correptionem omnium animarum errantium quoniam non solum homines serviunt illi per te sed et bestiae agri obtemperant illi nuntiatur provinciis praedicatur nec hoc latet quod
Abbreviated transcription (Latin):
tennentes uos noluerunt ultro tra¬
dere se ipsos ut inuenirent miscdiã
in conspectu ur̃o hac de causa cogi¬
tui mecũ dicens Vadã ad faciem
principis holofernis: ut indicem
illi secreta illorũ et ostendam illi
quo aditu possit obtinere eos ita
ut non cadat unus uir de exercitu
eius Et cũ audissent uiri illi uerba
tus considerabant faciem eius. & erat
inoculis eorũ stupor : qm̃mirabant᷑
pulchritudinem eius nimis: Et dixer
ad eam Conseruasti animã tuã : eo
quod tale reperisti consilium ut
descenderes ad dominũ nrm̃. Hoc
aut̃ scias qm̃ cũ steteris in conspectu eiꝰ
bene tibi faciet: et eris gratissima in
corde eius : Duxer̃q illã ad tab nacu¬
lũ holo fernis: enunciantes eam Cũq
intrasset ante faciem eius : statim captis
ẽ in suis oculis holo fernis dixeruntq
adeum satellites eius quis contemnit
populũ hebreorũ qui tam decoras mu¬
ueres habent ut non phis merito pu¬
gnare contra eos debeamus : Videns

Expanded text:
temnentes vos noluerunt ultro tratemnentes vos noluerunt ultro tradere se ipsos ut invenirent misericordiam in conspectu vestro hac de causa cogitavi mecum dicens vadam ad faciem principis Holofernis ut indicem illi secreta illorum et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos ita ut non cadat unus vir de exercitu eius et cum audissent viri verba eius considerabant faciem eius et erat in oculis eorum stupor quoniam mirabantur pulchritudinem eius nimis et dixerunt ad eam conservasti animam tuam eo quod tale repperisti consilium ut descenderes ad dominum nostrum hoc autem scias quoniam cum steteris in conspectu eius bene tibi faciet et eris gratissima in corde eius duxeruntque illam ad tabernaculum Holofernis et nuntiantes eam cumque intrasset ante faciem eius statim captus est in suis oculis Holofernis dixeruntque ad eum satellites eius quis contemnat populum Hebraeorum qui tam decoras mulieres habent ut non pro his merito pugnare contra eos debeamus videns
Abbreviated transcription (Latin):
dnr oniniũ oculis apparerea
udeosut enq abrȩ suae ascopã uini
inposolei e polenta et lapates et
eans u tascum: et ꝓfecta ẽ Cumq
ponsse ad portã ciuitatis : inuenit
ueoa ntepuoriam et prȩsbrteros
aas qui cũ uidissent eam stupen
aunrat sunt nimis pulchritudinem
ass nicbil tamen interrogantes eam
qin ser transire dicentes ds̃ patrũ
ns̃ det tibi gratiã et omne consi¬
iumtui cordis sua uirtute corro¬
lurt et glorietur suꝑ te ierusalẽ
ossit nomentuũ in numero scõrũ et
ustoru Et dixer̃ hi qui illic erant
omnes una uoce fiat fiat iudith uero
orins dnm̃ transiuit portas ipsa et
obacur  actũ ẽ aut̃ cũ descende¬
rermontẽ  circa ortũ diei: occur¬
rerunt ei exploratores assyriorũ
et tenuer eam dicentes. Vnde uenis
aut quo uadis : quae respondit Filia
sim hebreorũ Ideo ego fugia facie
coru qm̃ futurũ ag̃noui quoddent᷑
uobis indep̃dationẽm : ꝓeo quod con¬

Expanded text:
decore omnium oculis appareret decore omnium oculis appareret inposuit itaque abrae suae ascopam vini et vas olei et pulenta et palatas et panes et caseum et profecta est cumque venisset ad portas civitatis invenerunt expectantem Oziam et presbyteros civitatis qui cum vidissent eam stupentes mirati sunt nimis pulchritudinem eius nihil tamen interrogantes eam dimiserunt transire dicentes Deus patrum nostrorum det tibi gratiam et omne consilium tui cordis sua virtute corroboret ut glorietur super te Hierusalem et sit nomen tuum in numero sanctorum et iustorum et dixerunt hii qui illic erant omnes una voce fiat fiat Iudith vero orans Dominum transiit portas ipsa et abra eius factum est autem cum descenderet montem circa ortum diei occurrerunt ei exploratores Assyriorum et tenuerunt illam dicentes unde venis aut quo vadis quae respondit filia sum Hebraeorum ideo ego fugi a facie eorum quoniam futurum agnovi quod dentur vobis in depraedationem pro eo quod con
Abbreviated transcription (Latin):
a quarũ et dnẽ totius creaturae: exau¬
dime miserã dep̃cantem. et de tua
miscđia p̃sumentem. Memento dñe
testamenti tui. et da uerbũ iore
meo & incorde meo consiliũ corrobo¬
ra: ut domus tua in tua scificatione
pmaneat : et omnes gentes agnoscad
quia tues ds̃ et non ẽst alius prȩaere
Actũ ẽ aut̃ cũ cessasset clamare ad
drm̃ surrexit de loco quo iacuert
prostrata dño uocauitq a bramsĩ
et descendens in domũ suã abstulit
a se ciliciũ et exunt se uestimento ui¬
duitatis suae  et lauit corpussiũ
et unxit se myrro optmo et dieri¬
mninauit crinem capitissui e impo¬
suuit mitt amsuꝑ caput suũ: et indut
seuertinents ocunditats suae int¬
dextraliola et lilia et maures eu
arulos et omnib ornaments lus
uenauit se. Cui etiam dñs contulit
uradorem qnm omnis ista cõposi¬
Plnos ex libidine sed ex uirtute pen¬
onor e iddodr̃se hanc in illa pulebri¬
adinem ampliauit ut in cõparabi

Expanded text:
aquarum et dominus totius creaturae exauaquarum et dominus totius creaturae exaudi me miseram deprecantem et de tua misericordia praesumentem memento Domine testamenti tui et da verbum in ore meo et in corde meo consilium corrobora ut domus tua in tua sanctificatione permaneat et omnes gentes agnoscant quoniam tu es Deus et non est alius praeter te factum est autem cum cessasset clamare ad Dominum surrexit de loco quo iacuerat prostrata Domino vocavitque abram suam et descendens in domum suam abstulit a se cilicium et exuit se vestimentis viduitatis suae et lavit corpus suum et unxit se myrro optimo et discriminavit crinem capitis sui et inposuit mitram super caput suum et induit se vestimentis iucunditatis suae inddextraliola et lilia et inaures et anulos et omnibus ornamentis suis ornavit se cui etiam Dominus contulit splendorem quoniam omnis ista conpositio non ex libidine sed ex virtute pendebat et ideo Dominus hanc in illam pulchritudinem ampliavit ut inconparabili
Abbreviated transcription (Latin):
gauerunt eos Tenuit pedes eorũ
abrssus : et aquae operuerunt eos
Sic fiant et isti dñe qui confidunt¬
inmultitudine sua et in currib sus &
in contis et in sagittis suis et in lasius
gloriantur : et nesciunt quia tures
ab initio : et allidẽ uiratem cor sun
uirtute tua: Cadat uirtus eorum i
iracundia tua qui ꝓmittunt seuiol¬
re sca tua et polluere taberna uil
noministui : et deicere gladio siocor¬
nu altaris tui Fac dñe ut gladisosor¬
prio eius suꝑbia amputẽtur opu¬
tur laqueo oculorũ suorũ inme : e¬
ꝑcutias eũ exlabus caritatis meae
Da michi in animo constantiã ut con¬
temnam illũ : et uirtutem ut euertã¬
illũ. Erit enĩ memoriale nominis tau
cũ manus feminae deiecerit eũ Non
enĩ in multitudine ẽ uirtus tua dẽ
neq in equorũ uirib uoluntas tua
nec supbi ab initio placuer tibi: sed
humilium et mansuetorũ tibi semper
oplacuit dep̃catio ds̃calorũ creator

Expanded text:
gaverunt eos. Tenuit pedes eorum gaverunt eos. Tenuit pedes eorum abyssus, et aquae operuerunt eos. Sic fiant et isti, Domine, qui confiduntmultitudine sua, et in curribus suis, et in contis, et in scutis, et in sagittis suis, et in lanceis gloriantur, et nesciunt, quia tu ipab initio, et allide virtutem illorum in virtute tua: cadat virtus eorum in iracundia tua, qui promittunt se violare sancta tua, et polluere tabernaculum nominis tui, et dejicere gladio suo cornu altaris tui. Fac, Domine, ut gladio proprio ejus superbia amputetur: capiatur laqueo oculorum suorum in me, et percuties eum ex labiis charitatis meae. Da mihi in animo constantiam, ut contemnam illum; et illum erit enim memoriale nominis tui cum manus feminea deiecerit eum non enim in multitudine est virtus tua Domine neque in equorum viribus voluntas tua nec superbi ab initio placuerunt tibi sed humilium et mansuetorum tibi semper placuit deprecatio Deus caelorum creator
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixit ad eam orias princeps iudeȩ
uade in pace : et dñs sit tecũ inultio¬
ne mimicorũ nrorũ. Et reuertentes
in gressa ẽ oratoriũ suũ : et induens
secilicio posuit cinerem suꝑ caput
meon qui dedisti illi gladium in
defensione alienigenarũ qui uiola¬
tores extiter̃ in comquinatione sua
et denũdauerant femur uirginis
in confusionem et dedistimulieres
illorũ in prȩdã et filias eorum in
captiuitatem et omnem prȩdam in
diuisione n seruis tuis qui zelauer̃
⁊elũ tuũ : subueni quȩso te dnẽ ds̃
m̃s michi uiduae Tu enĩ fecistiprio¬
ra et illa post illa cogitasti: et hoc
factũ ẽ quod ipse uoluisti Omnes
enimuiae tuae paratae sunt : et tua
udicia in prouidentia tua posiusti
Respice castra assyriorũ nunc sicut
tunc castra uidere aegrptiorũ di¬
gnatus es quando post seruos tuos
armati currebant : confidentes in
qua drigis et in equitatu suo et in
multitũdine bellatorũ : sed aspexi¬
sti sup castra eorũ et tenebrȩ fati¬

Expanded text:
t ad eam Ozias princeps Juda: Vade in pace, et Dominus sit tecum in ultionem inimicorum nostrorum. Et revertentes ingressa est oratorium suum: et induens se cilicio, posuit cinerem super capumeon, qui dedisti idefensione alienigenarum qui violatores extiterunt in coinquinatione sua et denudaverunt femur virginis in confusionem et dedisti mulieres eorum in praedam et filias eorum in captivitatem et omnem praedam in divisionem servis tuis qui zelaverunt zelum tuum subveni quaeso te Domine Deus meus mihi viduae tu enim fecisti priora et illa post illa cogitasti et hoc factum est quod ipse voluisti omnes enim viae tuae paratae sunt et tua iudicia in providentia tua posuisti respice castra Assyriorum nunc sicut tunc castra videre Aegyptiorum dignatus es quando post servos tous armati currebant confidentes in quadrigis et in eqmultitudine bellatorum. Sed aspexisti super castra eorum, et tenebrae fati
Abbreviated transcription (Latin):
coram dõ suo non poterimus resstere
uuis qnm̃ ds̃ eorũ defendec illos et
erimus in op probriũ uniuersȩ cest
Ertfactũ e cum cessasset loqui abior
Euerba haec irati sunt omnes maga¬
tes holo fernis et cogitabant interfi¬
cere eu dicentes ad alterutrũ quis
ifere qui filios urł posse dicat resite¬
rẽ reginabuchodonosor e exerti¬
bs eiusi homines inerines e sine uir¬
tutue sine paritia artis pugnae
ut ergo amnoscat achior qm̃ fallu
nos ascernemus in montana et ũ
capti fuerint potentes eorũ tine
q eiden gladio transuerlen a botlono¬
d sadc onnus gen qnm nabucho dono¬

Expanded text:
coram Deo suo non poterimus resistere coram Deo suo non poterimus resistere illis quoniam Deus eorum defendet illos et erimus in obprobrium universae terrae et factum est cum cessasset loqui Achior verba irati sunt omnes magnates Holofernis et cogitabant interficere eum dicentes ad alterutrum quis iste est qui filios Israhel posse dicat resistere regi Nabuchodonosor et exercitibus eius homines inermes et sine virtute et sine peritia artis pugnae ut ergo agnoscat Achior quoniam fallit nos ascendemus in montana et cum capti fuerint potentes eorum tunc cum eisdem gladio transverberabitur ut sciat omnis gens quoniam Nabuchodono
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ poenituer se rec essisse ascunque
dĩ sui : dedit eis ds̃ caeli uirtatentrr¬
stendi Deniq chananeũ regemetis
et amorrȩũ et omnes potente sinua¬
bon prostrauer̃ et terras eorũ ee
ciuitates eorũ ipsi posseder et isc¬
dum non peccassent in conspectui disu
erant cũ illis bona ds̃ enim illorũu
odit iniquitatem Nam et anterur
annos cũ recessissent auia quã dede¬
rat illis ds̃ ut ambularent inea ex¬
terminati sunt proelus amults na¬
tionib: et plurimi eorũ captiuiaad¬
ducti sunt in terrã non suã Nuper aut̃
reuersi ad dnm̃ dm̃ suũ :÷ ex dispsione
qua dispsifuerant adunati sunt et
ascender̃ montana haec omnia: et
iterũ possident ierłm ubi sunt scã co¬
rum Nunc ergo m̃s domine ꝑquire¬
et si est aliqua iniquitas eorũ in conspe¬
ctu dĩ corũ ascendamus ad illos qm̃
tradens tradec illos ds̃ eorũ tibi et
subiugati erunt sub iugo potentiȩ tuȩ
Si aut non est offensio populi huus

Expanded text:
autem poenituerunt se recessisse a cultura autem poenituerunt se recessisse a cultura Dei sui, dedit eis Deus coeli virtutem resistendi. Denique Chananaeum regem, et et Amorrhaeum, et omnes potentes in Esebon prostraverunt, et terras eorum, et civitates eorum ipsi possederunt: et usquedum non peccarent in conspectu Dei sui, erant cum illis bona: Deus enim illorum odit iniquitatem. Nam et ante hos annos, cum recessissent a via, quam dederat illis Deus, ut ambularent in ea, exterminati sunt praeliis a multis nationibus, et plurimi eorum captivi abducti sunt in terram non suam. Nuper autem reversi ad Dominum Deum suum, ex dispersione, qua dispersi fuerant, adunati sunt, et ascenderunt montana haec omnia, et iterum possident Jerusalem, ubi sunt sancta eorum. Nunc ergo, mi domine, perquire si est aliqua iniquitas eorum in conspectu Dei eorum ascendamus ad illos quoniam tradens tradet illos Deus eorum tibi et subiugati erunt sub iugo potentiae tuae si autem non est offensio populi huius
Abbreviated transcription (Latin):
aegypti plagisuariis. Cũq eiecisseN
cos a seaeyp̃tii et cessaret plaga ab
cis et iterũ uellent eos capere et ad
suum seruitiũ reuocare : fugientib
his ds̃caelimare aperuit ita ut hinc
inde aquae quasi muri solidarent᷑:
et isti pede sicco fundũ maris ꝑam
bulando transirent. In quo loco dũ
innumerabilis exercitus aegrptiorũ
eos ꝑsequeretur ita aquis cooꝑtus
e: ut non remaneret uel unus qui
factũ posteris nunciaret. Egressis
etiam mare rubrũ deserta sinai
montis occurrer : in quib: nunquam
homo habitare potuit uel filius
hominis requicuit Illic fontes ama¬
ri obdulcati sunt eis adbibendũ : &
pannos qua draginta annonam de
caelo consecuti sunt. Vbicunque in¬
gressi sunt sine arcu et sagita et absq
scuto et gladio ds eorũ pugnauit ꝓ¬
eis et uicit: et non fuit qui insultare
populo isti nisi quando nitesit ara
prȩter ipsum dnm̃ dm̃ siu adteruen
um et in opprobriũ quo dienscun lud

Expanded text:
Aegypti plagis variis cumque eiecissent Aegypti plagis variis cumque eiecissent eos a se Aegyptii et cessasset plaga ab eis et iterum eos vellent capere et ad suum servitium revocare fugientibus his Deus caeli mare aperuit ita ut hinc inde aquae quasi murus solidarentur et isti pede bulando transirent. In quo loco dum innumerabilis exercitus Aegyptiorum eos persequeretur, ita aquis coopertus est, ut non remaneret vel unus, qui factum posteris nuntiaret. Egressi vero mare Rubrum, deserta Sina montis occupaverunt, in quibus numquam homo habitare potuit, vel filius hominis requievit. Illic fontes amari obdulcati sunt eis ad bibendum, et per annos quadraginta annonam de coelo consecuti sunt. Ubicumque ingressi sunt sine arcu et sagitta, et absque scuto et gladio, Deus eorum pugnavit eis et vicit. Et non fuit qui insultaret populo isti, nisi quando recessit a praeter ipsum Deum suum, alterum um, et in opprobrium. Quotiescumque
Abbreviated transcription (Latin):
in oriente isti contẽpser et non exier
obuiam nobis ut susciperent nos cũ pace
obina ncbior dix omniũ filiorum
amonchiospondens ant Si digneris
Aardioe domine meus dicã ueritatẽ
quonspectu tuo de populo isto qui
ncorospaonis hobitat: et non egredi¬
inmorerbu fasum exore meo sopłs
ste exprogenie chaldȩorũ ẽtli
primũ inmesopotimia habitaur:
orimnol uer sequi deos patrũ suorũ
qui eroltun terra chaldeorũ Dese¬
qurerantaq cȩrimonias patrũ suorũ
quae in multitudine deorũ erant:
unũ dm̃inedi coluer: qui et p̃cepit eis
unexirent inde et habitarent in char¬
ramꝰ cumq cooperuis sec omnem
terra fames descender in aegyptũ :¬
illicq ꝓquadringentos annõs sic
multiplicati sunt ut dinumerari eo¬
rum non possec exercitus. Cumque
rnuassedeosrex aegypti atq in aedi¬
ficationib urbium suarũ in luto et
Iatere subiugasset cos clama uerunt
ad dm suũ et percus sit totam terrã

Expanded text:
in oriente isti contempserunt et non exierunt in in oriente isti contempserunt et non exierunt in obviam nobis ut susciperent nos cum pace tunc Achior dux omnium filiorum Ammon respondens ait si digneris audire domine meus dicam veritatem in conspectu tuo de populo isto qui in montanis habitat et non egredietur verbum falsum ex ore meo populus iste ex progenie Chaldeorum est hic primum in Mesopotamiam habitavit quoniam noluerunt sequi deos patrum suorum qui erant in terra Chaldeorum deserentes itaque caerimonias patrum suorum quae in multitudine deorum erant unum Deum caeli coluerunt qui et praecepit eis ut exirent inde et habitarent in Charam cumque cooperuisset omnem terram fames descenderunt in Aegyptum illicque per quadringentos annos sic multiplicati sunt ut dinumerari eorum non possit exercitus cumque gravaret eos rex Aegypti atque in aedificationibus urbium suarum in luto et latere subiugasset eos clamaverunt ad Deum suum et percussit totam terram
Abbreviated transcription (Latin):
tib suis: non in ferro pugnando sed
p̃cib scĩs orando deiecit᷑ Sicer̃ uni¬
uersi hostes isrł si ꝑseuera ueritis in
hoc opere quod coepistis Ad hanc
igitur exhortationem eius dep̃can¬
tes dim̃ ꝑmanebant in conspectu
dñi: ita ut etiam hi qui holo causta
dño offerebant prȩcicti cilicus of¬
ferrent sacrificia dño : et eratcinis
sup capita corũ et ex toto corde suo
omnes orabant dm̃ ut uisitaret po¬
pulã suũ isrł Nunciatũq ẽ holofer¬
ni principimilitiae assyriorũ quod
filuisrł pparassent se adresistendũ
Ac montiũ itinera conclusissent : et
furore nimio exarsit in iracundia
magna : uocauitq omnes principes
mõab et duces ammon et dixit eis
Dicite michi quis sit populus iste qui
montana obsidet aut quae et qua¬
les et quantae sint ciuitates eorũ quȩ
etiam sit uirtus eorũ aut quae sit
multitudo eorũ uel qui rexmilitię
illorũ : quare p̃omnib quihabitan

Expanded text:
tibus suis non ferro pugnando sed tibus suis non ferro pugnando sed precibus sanctis orando deiecit sic erunt universi hostes Israhel si perseveraveritis in hoc opere quo coepistis ad hanc igitur exhortationem eius deprecantes Dominum permanebant in conspectu Domini ita ut etiam hii qui holocausta Domino offerebant praecincti ciliciis offerrent sacrificia Domino et erat cinis super capita eorum et ex toto corde suo omnes orabant Deum ut visitaret populum suum Israhel nuntiatumque est Holoferni princfilii Israel praepararent se ad resistendum, ac montium itinera conclusissent, et furore nimio exarsit in iracundia magna, vocavitque omnes principes Moab et duces Ammon, et dixit eis: Dicite mihi, quis sit populus iste, qui montana obsidet: aut quae, et quales, et quantae sint civitates eorum: quae etiam sit virtus eorum, aut quae sit multitudo eorum: vel quis rex militiae illorum quare prae omnibus qui habitant
Abbreviated transcription (Latin):
ut illic custodirent ubi angustã iter
eẽ poterat inter montes: Et fecer
filiisrł. scđm quod constituerat eis
sicerdos dñi eliachuim: Et clamauit
omnis populus ad dnm̃ in stantia ma¬
gna: et bumilia uer̃ animas suas inieũ¬
nus ipsi et mulieres illorũ Et in duer̃
se sacerdo tes ciliciis et infantes pro¬
scrauerunt condie faciem templidnĩ.
et altare dni operuer cilicio: et cla¬
mauerunt ad dm̃isr ł unanimiter
ne darentur in predã infantes eorũ
et uxores corũ in diuisionem: et ciui¬
tates eorũ in exterminium et scã eo¬
rũ in pollutionem. Tunc elia chimsa¬
cerdos dm̃ magnus circũiuit omnem
urł allocutusq ẽ cosdicens Scitote
qnm̃ ex audiet dñs p̃ces urãs: si ma¬
nentes pseuera ueritis inieiunus et
orationib inconspectu dñi Memo¬
res escote morsi serui dñi : qui ama¬
lech confidentem inuirtute sua et in
potentia sua et in exercitu suo et in
elipeis suus et incurrib suis et in qqui¬

Expanded text:
ut illic custodirent ubi angustum iter ut illic custodirent ubi angustum iter esse poterat inter montes et feceris sacerdos Domini Heliachim et clamavit omnis populus ad Dominum instantia magna et humiliaverunt animas suas in ieiuniis ipsi et mulieres eorum et induerunt se sacerdotes ciliciis et infantes prostraverunt contra faciem templi Domini et altare Domini operuerunt cilicio et clamaverunt ad Deum Israhel unianimiter ne darentur in praedam infantes eorum et uxores eorum in divisionem et civitates eorum in exterminium et sancta eorum in pollutionibus tunc Heliachim sacerdos Domini magnus circuivit omnem Israhel adlocutusque est eos dicens scitote iam exaudivit Dominus preces vestras si manentes permanseritis in ieiuniis et orationibus in conspectu Domini memores estote Mosi servi Domini qui Amalech confidentem in virtute sua et in potentia sua et in exercitu suo et in clypeis suis et in curribus suis et in equi
Abbreviated transcription (Latin):
nb: quic potuissent holofernis po¬
nincu subugari Pertransiens autẽ
sina sobalet omnem a pamiã om¬
hemqs mesopotamiã uenit ad idume¬
os int megubaa accepitq ciuitates
esrũ et sedit ibi ꝑtriginta dies. in
quib diebus : adunari p̃cepit uniuer¬
sum exercitũ uirtutis suae: Iunc
uidientes baec filii isrł qui habita bant
terra uida: tiuer ualde a facie cius
Tremor etiam et horror inuasit sensis
corũ: ne hoc faceret ierł et tẽplo
dni quod fecerat cȩterisciuitatib et
templis earũ. Et miserunt in omnem
sonariã ꝑ circuitũ usq iericho et
poccupauer̃ omnes uertices montiũ
et muris circundeder̃ uicos suos: et
congregauer̃ frumenta in prȩpara¬
tionem pugnae : Sacerdos eciam elia¬
chim scripsit ad uniuersos quierant
contrar hes drelon quae ẽ contrae fa¬
ciem campimagni iuxta dothaim
et uniuersis ꝑquos transitus ẽẽ pote¬
rat: ut obtinerent ascensus montua
ꝑquos uia ẽt̃ poterat ad ierusalem

Expanded text:
nibus quae potuissent Holofernis ponibus quae potuissent Holofernis potentia subiugari pertransiens autem Syriam Subal et omnem Apamiam omnemque Mesopotamiam venit ad Idumeos in terra Gabaa accepitque civitates eorum et sedit ibi per triginta dies in quibus diebus adunari praecepit universum exercitum virtutis suae tunc audientes haec filii Israhel qui habitabant in terra Iudaeae timuerunt valde a facie eius tremor etiam et horror invasit sensus eorum ne hoc faceret Hierusalem et templo Domini quod fecerat ceteris civitatibus et templis earum et miserunt in omnem Samariam per circuitum usque Hiericho et praeoccupaverunt omnes vertices montium et muris circumdederunt vicos suos et congregaverunt frumenta in praeparatione pugnae sacerdos etiam Heliachim scripsit ad universos qui erant contra Hesdraelon quae est contra faciem campi magni iuxta Dothain et universis per quos transitus esse poterat ut obtinerent ascensus montium per quos via esse poterat ad Hierusalem