comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
idã pun gens: Ñ haberes inqͥt in me potestatẽ.
nisi da ta tͥ ess&e desuꝑ. Sic & hic: posuer̃ signa¬
sua sigra & ñ cognouer̃. Quomͦ ñ cognouer : sic̃ in
egressum desuꝑ. Quomꝰ egressus factus fuerat de suꝑ
ut hoc impleret᷑. nũ qͥd sic illi cognoscere potuer̃ : iam
Quasi siluã lignoꝵ securib concider̃ ianuas eiꝰ in ipsũ :
in dolabro& fractorio deiecer᷑ eã Incender igniscũ.¬
Sariũ tuũ int̾ra polluer᷑ tab̃na culũ nominis tui. Dixe¬

Expanded text:
landam pungens: Non haberes, inquit, in me potestatem, landam pungens: Non haberes, inquit, in me potestatem, nisi data tibi esset desusua, signa: et non cognoverunt. Quomodo non cognoverunt? Sicut in egressum desuper. Quomodo egressus factus fuerat desuper, ut hoc impleretur, numquid sic illi cognoscere potuerunt? 9. Quasi in silva lignorum securibus conciderunt januas ejus in idipsum; in dolabro et fractorio dejeceruarium tuum  in terra polluerunt tabernaculum nominis tui. Dixe
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s qͥa sic uere data ẽ disciplina illigenti ut om̃i¬
no ꝑ ir& : quanti inde postea credider̃ qͣnti adhuc
credituri s̃ : alia ẽ palea aliud frum̃tũ : suꝑ utrũ¬
q tam̃ intra triturã. sed sub una tritura aliud com¬
pente ꝑcussus Sic gͦ & isti forte adiuinis suis
audierant qr debuer̃ ire ad hierłm & capere eã :¬
& cũ cȩpissent atq euertissent eã. dixer̃ sibi qđ a
dȩ monib: suis factũ sit Posuer̃ signa sua signa : &
ñ cognouer᷑ qͥd ñ cognouer̃: Sic̃ in egressũ desuꝑ
quia nisi desuꝑ egrederet᷑ iussio : nũ qͣm sẽuientib
gentib in udeoꝵ popło talia licer&. Sed egres¬
sũ ẽ desuꝑ: quomͦ dicit daniel a principio oratio¬
nis suȩ egressus ẽ sermo hoc & dñs ipsipilato in¬
flanti se & ponenti signa sua signa & ñ cognoscen¬
ti & dicenti ad xp̃m. michi ñ respondes: nescis qͥ a
potestatẽ habeo occidendi te. & potestatẽ habeo
dimit tendite : & dñs ad inflatũ tanqͣm uesicã re.¬

Expanded text:
re sic data est disciplina illi genti, ut omnino periret? Quanti inde postea crediderunt! quanti adhuc credituri sunt! Alia est palea, aliud frumentum; super utrumque tamen intrat tribula: sed sub una tribula aliud compente percussus . Sic ergo et isti forte a divinis suis audierant, quia debuerunt ire ad Jerusalem, et capere eam; et cum cepissent atque evertissent eam, dixerunt sibi quod a daemonibus suis factum sit: Posuerunt signa sua, signa; et non cognoverunt. Quid non cognoverunt? Sicut in egressum desuper. Quia nisi desuper egrederetur jussio, nunquam saevientibus Gentibus in Judaeorum populum talia licerent. Sed egressum est desuper, quomodo dicit Daniel: A principio orationis tuae egressus est sermo . Hoc et Dominus ipsi Pilato inflanti se, et ponenti signa sua, signa, et non cognoscenti, et dicenti ad Christum, Mihi non respondes? nescis quia potestatem habeo occidendi te, et potestatem habeo dimittendi te? Et Dominus ad inflatum, tanquam vesicam ref
Abbreviated transcription (Latin):
in sc̃ĩstuis: Et gloriatis om̃s qui
oder̃ant me. Ser uos attende dȩmo¬
nũ. seruos simula chroꝵ.
quales tunc gentes erant quando euerterant tẽplũ
& ciuitatẽ dĩ Et głiati s̃ in medio solemnitatis tuȩ
Memtote qđ dixi. tunc euersã eẽ hierłm: cũ ipsa
solemnitas ageret᷑ inqua solemnitate dnm̃ crucifi¬
xer̃ Congregati seuier̃: congregatiꝑier̃. Posuer
signa sua sigña & ñ cognouer̃ habebant signasua
quȩ ibi ponerent. uexilla sua. aquilassuas. draco¬
nes suos: signa romana. aut etiã statuas suas quas
primo in tẽplo posuer̃: Aut forte signa suci quȩ au¬
dier A uatib: demonũ & ñ cognouer qͥd ñ cognouer̃:¬

Expanded text:
 vers. 4. Et gloriati sunt omnes qui oderunt te. Servos attende daemonum, servos simulacrorum; quales tunc Gentes erant, quando everterunt templum et civitatem Dei, et gloriati sunt. In medio solemnitatis tuae. Mementote quod dixi, tunc eversam esse Jerusalem, cum ipsa solemnitas ageretur; in qua solemnitate Dominum crucifixerunt: congregati saevierunt; congregati periersigna sua, signa; et non cognoverunt. Habebant signa quae ibi ponerent, vexilla sua, aquilas suas, dracones suos, signa Romana; aut etiam statuas suas, quas primo in templo posuerunt; aut forte signa sua, quae audierant a vatibus daemonum suorum. Et non cognover
Abbreviated transcription (Latin):
q cognouer̃ qͥa ñ ipsis honor delatꝰ ẽ ut affligerea
ut caꝑent. uł euerterent ciuitatẽ. sed impietas eoꝵ
tanquã securis dĩ facta ẽ Factis̃ instrum̃tũ irati:
ñ regnũ placati facit hoc ds̃: qđ plerũq facit &
homo Aliquando iratꝰ homo app̃hendit uirgã iacen¬
tẽ in medio fortasse quale cũq sarm̃tũ: inde cedit
filiũ suũ. Ac deinde ꝓicit sarm̃tũ in ignẽ : & filio
seruat hereditatẽ: Sic aliquando ds̃ ꝑ malos eru-

Expanded text:
 cognoverunt quia non ipsis honor delatus est, ut affligerent, ut caperent, vel everterent civitatem; sed impietas eorum tanquam securis Dei facta est: facti sunt instrumentum irati, non in regnum placati. Facit enim hoc Deus quod plerumque facit et homo. Aliquando iratus homo apprehendit virgam jacentem in medio, fortasse qualecumque sarmentum, caedit inde filium suum; ac deinde projicit sarmentum in ignem, et filio servat haereditat
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s gentes seruient illi. lã in frontib regũ p̃ciosius
ẽ signũ crucis : qͣm gemia di adematis eleuama¬
nũ tuã in suꝑbia eoꝵ infinẽ. Quanta malig.¬
na opatꝰ ẽ inimicꝰ in scĩstuis : in his quȩ sc̃a
tua erant id ÷ in tẽplo insacerdotio in illis
om̃ib sacram̃tis quȩ illo tpr̃ȩ fuer̃ quanta
maligne oꝑatꝰ ẽ inimicus : reuera tunc¬

Expanded text:
omnes gentes servient illi . Jam in frontibus regum pretiosius est signum crucis, quam gemma diadematis. Eleva manum tuam in superbiam eorum in finem. Quanta maligne operatus est inimicus in sanctis tuis! In his quae sancta tua erant; id est, in templo, in sacerdotio, in illis omnibus Sacramentis, quae illo tempore fuerunt, quanta maligne operatus est inimicus! Revera
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mel. Mel sapientia ẽ : primatũ dulcoris tenens
in ȩscis cordis quã gͦ multi inimicidñi m̃tientes ad ño
cibant᷑ ñ solũ ex ad ipe frum̃ti. sed etiã de petra mel.¬
le de sapientia xpĩ : qͣm multi delectant᷑ uerbo eiꝰ.
& cogitatione sacram̃toꝵ eiꝰ. solutione parabolarũ
eiꝰ qͣm multi delectant᷑ qͣm multiclamant: & ñ ẽ
hoc mel de quolib& homine: sed de petra. Petra aũ
erat xp̃s. Quã multigͦ satiant᷑ de melle isto: cla¬
mant dicunt. suaue ẽ dicunt nichil meliꝰ. nichil
dulciꝰ uł intelligi uł dici potuit: & tam̃ inimicidñi
m̃titi s̃ ei Nolo ãpliꝰ immorari reb: dolendis : quã
t̃ribilit̾ psalmꝰ ad hoc finitꝰ sit : tam̃ a fine eiꝰ obse¬
cro uos recurramꝰ ad caput. Exultate dõ ad utori

Expanded text:
n mel. Mel sapientia est, primatum dulcoris tenens n mel. Mel sapientia est, primatum dulcoris tenens in escis cordis. Quam ergo multi inimici Domini mentientes Domino cibantur, non solum ex adipe frumenti, sed etiam de petra melle, de sapientia Christi! quam multi delectantur verbo ejus, et cognitione sacramentorum eius, solutione parabularum eius! quam multi delectantur! quam multi clamant! et non est hoc mel de quolibet homine, sed de petra: petra autem erat Christus. quam multi ergo satiantur de melle isto! clamant, dicunt: "suaue est." dicunt: "nihil melius, nihil dulcius intellegi uel dici potuit." et tamen inimici domini mentiti sunt ei. nolo amplius immorari in rebus dolendis: quamquam terribiliter psalmus ad hoc finitus sit, tamen a fine eius, obsecro uos, recurramus ad caput: exultate deo adiutori
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ardere cȩperit qđ edificasti: sic tam̃ tanquã
ꝑ ignẽ Nemo enĩ fundam̃tũ hoc ȩdificans ad ul¬
teria blasphemias sacrilegia idolatria. ꝑiuria
& pucet se saluũ facturuĩ ꝑ ignẽ. quasi ista sint
ligna fȩnũ. stipula : sed qͥ edificat amorẽ t̾renoꝵ
amor rerũ tẽporaliũ : & ipse saluus erit ꝑ idoneũ
fundam̃tũ In imici dñĩ m̃titis̃ ei dicendo eo ad
uineã & ñ eundo: & erit tẽpus eoꝵ ñ ad tẽpus sed
in et̃nũ & qͥ s̃ ifa : & cibauit eos ex adipe frum̃ti
Nostis adipem frum̃ti : unde cibant᷑ multi in imici
qͥ m̃titis ei & cibauit eos ex ad ipe frum̃ti miscuit
eos sacram̃tis suis & iudȩ qͥndo dedit bucellã ex ad¬
ipe frum̃ti cibauit : & in imicꝰ dnĩ m̃titus ẽ ei. & erit
tẽpus eiꝰ in ȩc̃nũ: & cibauit illos ex adipe fru m̃ti
cibauit ex adipe frum̃ti: & de petra mel le
sa turauit eos. In heremo de petra aqm ꝓduxit :¬

Expanded text:
si ardere coeperit quod aedificasti, sic tamen tamquam si ardere coeperit quod aedificasti, sic tamen tamquam per ignem. nemo ergo super fundamentum hoc aedificet adulteria, blasphemias, sacrilegia, idolatrias, periuria et putet se saluum futurum per ignem, quasi ista sint ligna, faenum, stipula; sed si aedificat amorem terrenoramor rerum temporalium et ipse saluus erit per idoneum fundamentum. Inimici domini mentiti sunt ei dicendo: eo ad uineam et non eundo; et erit tempus non ad tempus, sed in aeternum. et qui sunt isti? et cibauit illos ei adipe frumenti. nostis adipem frumenti, unde cibantur multi inimici, qui mentiti sunt ei. et cibauit illos ex adipe frumenti: miscuit eos sacramentis suis. et Iudam, quando dedit buccellam, ex adipe frumenti cibauit; et inimicus domini mentitus est ei et erit tempus eius in aeternum. ccibavit ex adipe frumenti, et de petra melle saturavit eos: in eremo aquam de petra produxit, no
Abbreviated transcription (Latin):
nisi aurũ. argentũ & la pides p̃ciosos. Cũ aut̃ dixe¬
ris amo possessionẽ istã timeo ne pereat & immi¬
n& damnũ & tu contristaris: ñ quidem ꝓponis eã
xp̃o nã si sic amas possessionẽ istã. ut si dicat᷑ tͥ idã
ris xp̃m quẽ posuisti in fundam̃to : saluus eris tan-¬
quã ꝑ ignẽ. Audis aliud Ñ potes tenere possessio¬
nẽ istã nisi dixerif falsũ testimoniũ & hoc ñ face¬
re: xp̃m infundam̃to ponere ẽ Ueritas enĩ dixit
os qđ m̃ tit occidit animã Ergo si possessionẽ tuã
diligis ñ tam̃ ꝓpt̃ illã facis rapinã ñ ꝓpt̃ illã dicis
falsu testimoniũ ñ ꝓpt̃ illã facis homicidiũ non
n ꝓpt̃ illã facis hȩc : xp̃m habes in fundam̃to Sed
tam̃ qͥa diligis illã. & contristaris si ꝑdas illã: suꝑ
fundam̃tũ posuisti ñ aurũ aut argentũ. aut lapides
p̃ciosos: sed lignũ fenũ stipulã: Saluus gͦeris

Expanded text:
nisi aurum, argentum, lapides pretiosos; cum autem dixenisi aurum, argentum, lapides pretiosos; cum autem dixeris, Amo possessionem istam, timeo ne pereat et imminet damnum, et tu contristaris, non quidem praeponis eam Christo. Nam sic amas possessionem istam, ut si dicatur tibi: Iris Christum, quem posuisti in fundamento: salvus eris tanquam per ignem. Audi aliud: Non potes tenere possessionem istam, nisi dixeris falsum testimonium; et hoc non facere, Christum in fundamento ponere est: Veritas enim dixit, «Os quod mentitur, occidit animam» . Ergo si possessionem tuam diligis, non tamen propter illam facis rapinam, non propter illam dicis falsum testimonium, non propter illam facis homicidium, non pter illam facis haec, Christum habes in fundamento; tamen quia diligis illam et contristaris, si perdis illam, super fundamentum posuisti non aurum, argentum, lapides pretiosos, sed ligna, faenum, stipulam: saluus ergo eris,
Abbreviated transcription (Latin):
anentes iusti fortassis & om̃ia uendentes & pau¬
perib distribuentes : aut possidentes tanqͣm ñ pos¬
sulti sidentes. & utentes hoc mundotan quã
ñ utentes: Sunt aut̃ alii qͥ reb infirmi¬
tati concessis in herent aliqͣntũ dilectione ñ ra.
cet᷑ suȩ ut modũ ibi ñ teneat p̃scriptũ tabulis libe¬
raꝵ ꝓcreandoꝵ causa Ñtollit aliena. sed repetit
Deniq siueniat temptatio dicendi martẏru.¬
illi qͥ habent in fundam̃to xp̃m & edificant aurũ.
argentũ lapides p̃ciosos qͥd dicunt ex hac oportuni¬
tate: bonũ ẽmͥ dissolui : & eẽ cũ xp̃o. Alacres curr̃ :
aut nichil. aut modice de t̾rena fragilitate contri¬
stant᷑. Illi aut̃ amantes res ꝓprias domos ꝓprias.
grauit᷑ cont᷑bant᷑: fenũ & stipula & ligna ardet
Habent gͦ ligna. fenũ stipulã suꝑ fundam̃tũ sed
rerũ concessarũ ñ illicitarũ. Dico enĩ fr̃s. possides
fundam̃ tũ: here celo calca t̾rã Sitalis es. ñ ȩdifices

Expanded text:
tinentes, iusti, fortassis et omnia sua uendentes et pauperibus distribuentes aut possidentes tamquam non possidentes et utentes hoc mundo tamquam non utentes. sunt autem alii qui rebus infirmitati concessis inhaerent aliquantum dilectione: non rapicetur suae, ut modum non ibi teneat praescriptum tabulis liberorum procreandorum causa; non tollit aliena, sed repetit denique si ueniat temtatio ducendi martyrilli qui habent in fundamento Christum et aedificant aurum, argentum, lapides pretiosos, qui dicunt ex hac opportunitate: bonum est mihi dissolui et esse cum Christo, alacres currunt, aut nihil aut modice de terrena fragilitate contristantur; illi autem amantes res proprias, domos proprias, grauiter conturbantur: faenum, stipula et lignum ardet. habent ergo ligna et faenum et stipulam super fundamentum, sed rerfundamentum, haere coelo, calca terram; si talis es, non aedificas
Abbreviated transcription (Latin):
ñ meminer̃ discant. Istoꝵ duoꝵ organoꝵ musicorũ
psalteru & cytharȩ. hȩc differentia ẽ : qđ psalteriũ
lignũ illud concauũ unde canorȩ cordȩ reddunt᷑ in si¬
periore parte hab&. Deorsũ ferilnt᷑ cordȩ : ut desuꝑs
n& Incythara uͦ hȩc eadẽ concauitas ligni parte in¬
feriorẽ ten& : tanqͣm illud sit de cȩlo. hoc de t̾ra: Cȩle¬
stis enĩ ẽ p̃dicatio uerbi dĩ Sed si ex pectamꝰ cȩlestia ñ
simꝰ pigri ad oꝑanda t̾rena : qͥa psalteriũ iocundũ. sed

Expanded text:
non meminerunt, discant. Istorum non meminerunt, discant. Istorum  haec differentia est, quod psalterium lignum illud concavum, unde canorae chordae redduntur, in superiore parte habet; deorsum feriuntur chordae, ut desuper sonent: in cithara vero haec eadem concavitas ligni partem inferiorem tenet; tanquam illud sit de coelo, hoc de terra. Coelestis enim est praedicatio verbi Dei; sed si exspectamus coelestia, non simus pigri ad operanda terrena; quia «psalter
Abbreviated transcription (Latin):
dens & dolens: qđ nemo illi cõmuni cauerit in ratio
tamꝰ : & uerũ ẽ: qđ tymphanũ qͥ de corio fit. ad carnẽ p¬
tin&. Psalmꝰ gͦ spiritalis ẽ : tỹmphanũ carnale brpo
plebs dĩ. congregatio di. accipite psalmũ & date tyn¬
phanũ: accipite spiritalia & date carnalia. hoc ẽ qđ les
& ad illã m̃sã beati martyris exortati sumꝰ: ut accipio¬
tes spiritalia daretis carnalia. hȩc enĩ quȩ extrahunt᷑
ad tẽpus ad reficienda corpora. uł uiuoꝵ uł mortuq
necessaria s̃ : sed tẽpore p̃tereunti. Nũ qͥd post iuditiũ
dĩ istas fabricas incȩlũ leuabimꝰ : sine his tam̃ : hoc
tẽpore agere quȩ ad possidendũ cȩlũ ꝑtinent ñ pote¬
rimꝰ. Si gͦ auidi estis in spiritalib: accipiendis : deuoti
estote in carnalib erogandis. Accipite psalmũ : & dite
differentiã psalterii & cytharȩ : intimasse caritatiur̃
Studiosi qͥ meminer̃ recognoscant : qͥ uł ñ audier̃ uł

Expanded text:
dens et dolens, quod nemo illi communicaverit in rationtamus» ? Et verum est quod tympanum quod de corio fit, ad carnem pertinet. Psalmus ergo spiritualis est, tympanum carnale. Ergo plebs Dei, congregatio Dei, «accipite psalmum, et date tympanum:» accipite spiritualia, et date carnalia. Hoc est quod vos et ad illam mensam beati Martyris exhortati sumus, ut accipientes spiritualia, daretis carnaliad tempus, ad recipienda corpora vel vivorum vel mortuorum necessaria sunt, sed tempore praetereunti. Numquid post judicium Dei istas fabricas in coelum levabimus? Sine his tamen hoc tempore agere quae ad possidendum coelum pertinent non poterimus. Si ergo avidi estis in spiritualibus accipiendis, devoti estote in carnalibus erogandis. «Accipite psalmum, et date differentiam psalterii et citharae intimasse Charitati vestrae: studiosi qui meminerunt, recognoscant; qui vel non audierunt, vel
Abbreviated transcription (Latin):
amant & ꝑuenire ñ poss̃ uideant si ñ cruciant᷑ de si¬
Anderio & cũ ꝑuenerint ad id qđ illicite desiđ ant
attendant sinͣ cruciant᷑ timore. Uideant hinc gꝰ
penas suas. ante qͣm ueniat illa resurrectio: cum
in carne resurgentes ñ immutabunt᷑: Om̃s enĩ re¬
surgemꝰ : sed ñ om̃s immutabim᷑. habebunt qͥ ppe
corruptionẽ carnis in qͣ doleant: ñ in qua moriant᷑
Alioquin: & illi dolores finirent᷑ tunc spinȩ illius
ramni id ÷ dolores om̃s & cõpunctones torm̃toꝵ
ꝓducent᷑ Quales spias patient᷑ illi qͥ diccuris ho
s̃ quos aliqͣndo habuimꝰ inderisũ : spinas cõpunctio¬
nis penientiȩ: sed scrȩ & in fructuosẽ s. sic̃ spina¬
nũ fterilitas Pȩnitentia huiꝰ tẽporis: dolor medicina¬
lis ẽ Penitentia illiꝰ tẽporis: dolor penalis ẽ Ñuis
illas pati spinas : hic cõpungere spinis pęnitentiȩ
ut facias qđ dictũ ẽ. Conuersus sũ in erũna mea
dũ configeret᷑ spina seccatũ meũ cogno uico sume

Expanded text:
ad id pervenire non possunt; videant si non cruciantur desiderio: et cum pervenerint ad id quod illicite desiderant, attendant si non cruciantur timore. Videant ergo hic poenas suas, antequam veniat illa resurrectio, cum in carne resurgentes non immutabuntur. Omnes enim resurgemus, sed non omnes immutabimur . Habebunt quippe corruptionem carnis in qua doleant, non in qua moriantur; alioqui et illi dolores finirentur. Tunc spinae illius rhamni, id est, dolores omnes et compunctiones tormentorum producentur. Quales spinas patienpunctionis poenitentiae, sed serae et infructuosae, sicut spinarum sterilitas. Poenitentia hujus temporis, dolor medicinalis est: poenitentia illius temporis, dolor poenalis est. Non vis illas pati spinas? Hic compungere spinis poenitentiae, ut facias quod dictum est: Conversus sum in aerumna, cum configeretur spina. Peccatum meu
Abbreviated transcription (Latin):
ede qͥbusdã dece stabilib. discissi s nec cõpunetis
Aitendite qͥ discissis̃ : nec cõpunctis Uidetis discis¬
postea spinas eoꝵ ramnꝰ Nolunt mͦ habere cõpun¬
etionẽ medicinalẽ: habebunt postea pęnalem:
Sed etiã mͦ priꝰquã ꝓducat spinas ramnꝰ suꝑ ce¬
cidit ignis : qͥ eos ñ ꝑmutit uidere solem qui eos
adhuc uiuentes in ira dĩ combibit ignis concupis¬
centiarũ malarũ. honoꝵ uanoꝵ. suꝑbiȩ. Auaritiȩ
suȩ & in qͥd eos p̃mit : ne eꝑgnoscant ueritatẽ. nec

Expanded text:
de quibusdam detestabilibus, Discissi sunt, nec compuncti sunt . Attendite qui discissi sunt, nec compuncti sunt. Videtis discispostea spinas eorum rhamnus. Nolunt modo habere compunctionem medicinalem; habebunt postea poenalem. Sed etiam modo, priusquam producat spinas rhamnus, supercecidit ignis qui eos non permittit videre solem, qui eos adhuc viventes in ira Dei combibit: ignis concupiscentiarum malarum, honorum vanorum, superbiae, avaritiae suae; et quidquid eos premit ne cognoscant ve
Abbreviated transcription (Latin):
lori ficauer. aut gr̃as eger: sed euanuer̃ in cogi¬
tationib suis & obscuratũ ẽ insipiens coreoꝵ lam
ifta pęna ẽ: obscuratio cordis Sed unde contingit:
bant qđ adõ acceꝑant : Aut si cognouera qͦ acce¬
punt ñ eũ glorificauer̃ a qͦ se accepisse cognouer̃
Hoc ẽ dicentes se eẽ sapientes & ibi statim : pena sub

Expanded text:
 sed evanuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum. Jam ista poena est obscuratio cordis. Sed unde contigit? Dbant quod a Deo acceperant; aut si cognoverunt a quo acceperunt, non eum glorificaverunt a quo se accepisse cognoverunt; hoc est, Dicentes se esse sapiente
Abbreviated transcription (Latin):
chil ꝓdẽ siñ homo suꝑ petrã ȩdific& qui ȩdificat
suꝑ petrã: ipse ẽ qͥ audit & facit. Qui aũ audit &
ñ facit: edificat suꝑ arenã Qui nec audit nec facit:
nichil ȩdificat. Sed qͦmͦ qͥ edificat suꝑ arenã ruinã
sibi ȩdificat. sic ille qͥ ñ ȩdificat suꝑ petrã. ueniente
fluuio sine domo rapit᷑ Ñ ẽ qđ facere : nisi ȩdifica¬
re & suꝑ petrã edificare id ÷ & audire & facere Nec
aliꝰ dicat. Ut qͥd ꝓcedo ad ȩccłam : ecce qͥ qͦttidie ꝓce¬
dunt ad eccłam : ñ faciunt qđ audiunt faciunt tam̃
ut audiant: sic poss̃ facere ut audiant & faciant
Tu aũ qͥntũ longe es a faciendo tantũ fugis ab au¬
diendo Sed ego inqͥs ñ ȩdifico suꝑ arenã Nudũ tȩ
inuenturꝰ ẽ fluuiꝰ Nunqͥd ideote ñ ablaturꝰ ẽ
nũ qͥd ideo pluiia ñ necabit: nũ qͥd uenti ꝓpt̃ ea ñ
arripient : ergo: ueniã & audiã: Sed cũ audieris:
fac Nã si audieris & ñ feceris edificasti qͥdem sed

Expanded text:
Qui aedificat super petram, ipse est qui audit et facit: qui autem audit et non facit, aedificat super arenam : qui nec audit nec facit, nihil aedificat. Sed quomodo qui aedificat super arenam, ruinam sibi aedificat; sic ille qui non aedificat super petram, veniente fluvio, sine domo rapitur. Non est quod facere, nisi et aedificare et super petram aedificare; id est, et audire et facere. Nec alius dicat: Utquid procedo ad ecclesiam? ecce qui quotidie dunt, non faciunt quod audiunt. Faciunt tamen ut audiant; sic possunt facere ut audiant et faciant: tu autem quantum longe es a faciendo, qui tantum fugis ab audiendo? Sed ego, inquit, non aedifico super arenam. Nudum te inventurus est fluvius: numquid ideo te non ablaturus est? numquid ideo pluvia non necabit? numquid venti propterea non abripient! Ergo veniam et audiam. Sed cum audieris, fac. Nam si audieris, et non feceris, aedificasti quidem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dant qͥ uident : uideant & intelliganit lȩtabitur¬
enĩ iustus cũ uiderit uindictã: Si aũ ñ hab& oculos
unde uideat uindictã contristabit᷑ nec corriget᷑ ex illa
Sͥi aũ uid& illã : uid& qͥd int̃ sit int̃ contenebratum
oculũ cordis & oculũ illuminatũ cordis: int̃ refrigeri.¬
ũ castitatas & flammã libidinis. Int̾ securitatem
spei & timorẽ facinoris. Cũ uiderit hoc discernat
se lau& manꝰsias in sanguine ipsius ꝓficiat ex cõ¬
paratione & dicat Ergo ẽ fructus iusto: ergo ẽ dẽ
uudicans eos int̾ra Nondũ in illa uita nondũ in ignẽ
etnu nondũ apud inferos: sed hic in t̾ra Eece diues
ale adhuc induit᷑ purpura &bis so. & ad huc
epulat᷑ qͣttidie splendide: nondũ ꝓduxit spinas
famnꝰ. nondũ dix̃ crucior in hac flam ma. Sed
iã ẽ m̃tis cȩcitas iã oculus m̃tis extinctus ẽ
Sicȩcus oculus carnis ad m̃sã quã lib& opimã
discũ ber& miserũ eũ diceres. Cȩcus interius pa

Expanded text:
bitur justus, cum viderit vindictam. Si autem non habet oculos unde videat vindictam, contristabitur, nec corrigetur ex illa. Si autem videt illam, videt quid intersit inter contenebratum oculum cordis, et oculum illuminatum cordis; inter refrigerium castitatis, et flammam libidinis; inter securspei, et timorem facinoris. Cum viderit hoc, discernat se, et lavet manus suas in sanguine ipsius. Proficiat ex comparatione, et dicat, Ergo est fructus justo: ergo est Deus judicans eos in terra: nondum in illa vita, nondum in igne aeterno, nondum apud inferos, sed hic in terra. Ecce dives ille adhuc induitur purpura et bysso, et adhuc epulatur quotidie splendide. Nondum produxit spinas rhamnus; nondum dicit, Crucior in hac flamma : sed jam est mentis caecitas, jam oculus mentis exstinctus est. Si caecus oculis carnis ad mensam suam quamlibet opimam discumberet, miserum eum diceres: caecus interius, pa
Abbreviated transcription (Latin):
d& ebriosus: & ñ gaud& iustus: in caritate ẽ fru¬
ctus iusto Miser ille etiã cũ se in ȩbriat: beatꝰ iste
etiũ cũ esunt & siat. Illũ ingurgitat uinolentia :
istũ spes pascit. Uideat gͦ ilius penã suũ gaudium:
& cogit&& dm̃ qͥ tale gaudiũ mͦ dedit de fide. de spe
de caritate de uerita te scripturarũ suarũ quale
p̃parat in finẽ  in uia sic pascit in patria quo modo

Expanded text:
det ebriosus, et non gaudet justus? In charitate est fructus justo. Miser ille, etiam cum se inebriat: beatus iste, etiam cum esurit et sitit. Illum ingurgitat vinolentia; istum spes pascit. Videat ergo illius poenam, suum gaudium, et cogitet Deum. Qui tale gaudium modo dedit de fide, de spe, de charitate, de veritate Scripturarum suarum, quale praeparat in finem! In via sic pascit, in
Abbreviated transcription (Latin):
Ante qͣm det᷑ uita ȩt̃na. Ante qͣm impii piciant᷑ in
ignẽ ȩc̃nũ: hic in hac uita ẽ fructꝰ iusto qui fructus:¬
qui fructꝰ : spe gaudentes: in tribulatione patientes
Qui fructꝰ iusto głamͣ in tribulationib scientes qđ
tribulatio patientiã oꝑat᷑ patientia ꝓbationẽ ꝓ¬

Expanded text:
antequam detur vita aeterna, antequam impii projiciantur in antequam detur vita aeterna, antequam impii projiciantur in ignem aeternum, hic in hac vita est fructus justo. Qui fructus? Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Qui fructus justo? Gloriamur in tribulationibus: scientes quia tribulatio patientiam operatur, patientia autem
Abbreviated transcription (Latin):
suas ÷ sed qͥđ ÷ in sanguine peccatons lauabit manꝰ
suas iustus : qͣndo uid& penã peccatoris ꝓficit
ipse : & mors alteriꝰ ual& ad uitã alteriꝰ Sienĩ spiri¬
talit̃ sanguis currit de his qͥ in trinsecꝰ moriunt᷑: tu
uidens talẽ uindictã laua illic manꝰ tuas. de cȩtero
mundus uiue & qͥmͦ lauabit manꝰ suas siuistus ẽ:
qͥd enĩ hab& inmanib qđ lauet᷑ si ustus ẽ : sed u¬
stus ex fide uiuit Iustos gͦ dix̃ fideles Ex qͦ credidi¬
sti : iã incipis uocari iustus. facta ẽ enĩ dimissio pec¬
catoꝵ: & si de ista residua uita quȩdã peccata tua
s̃. quȩ ñ poss̃ nisi tanqͣm a qͣ de mari in sentinã influ¬
ere : tam̃ qͥa credidisti.cũ uideris eũ qͥ om̃ino a uer¬
morientẽ & purgate a peccatis lta lauabis qͦdã mͦ
manꝰtuas: in sanguine peccatoris. Manꝰ suas
lauabit in sanguine peccatoris: & dic& homo ero¬
ẽ fructꝰ iusto ecce Ante qͣm ueniat qđ ꝓmatitur.

Expanded text:
est, in sanguine peccatoris lavabit manus suas? Justus quando videt poenam peccatoris, proficit ipse: et mors alterius valet ad vitam alterius. Si enim spiritualiter sanguis currit de his qui intrinsecus moriuntur, tu videns talem vindictam, lava illic manus tuas; de caetero mundius vive. ustus est? Sed justus ex fide vivit . Justos ergo dixit fideles: et ex quo jam credidisti, jam incipis vocari justus. Facta est enim dimissio peccatorum. Etsi de ista residua vita quaedam peccata tua sunt, quae non possunt nisi tanquam aqua de mari in sentinam influere: tamen quia credidisti; cum videris eum qui omnino avermorientem, et purga te a peccatis. Ita lavabis quodammodo manus tuas in sanguine peccatoris. Manus ergo suas lavabit in sanguine peccatoris. 22. verur,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s qͥ ꝓficitis om̃s qͥ intelligitis & amatis uerita¬
tẽ om̃s qͥ plus in uob uultis uictoriã ueritatis qͣm
uram. qͥ ñ clauditis aduersus ueritatẽ aures uras
de p̃sentiũ delectatione & de p̃teritoꝵ recorda¬
tione : ne sitis canis reuersus ad suũ uomitum
huc ignis ȩt̾nus ñ uenit. cõpan&e qͥ ꝓficit
indõ. se mͦ cũ impio: cęcũ corcũ illuminato
corde. Comparate duos: ñ uidentẽ & uidentẽ
inicar ne & qͥd magnũ ẽ uisio carnis:
tiũ qͥđ tobi as habebat carnis oculos : filius ipsus
babebat il le ñ habebat. & uiã uitȩ cȩcus uidentio¬
faendebat Ergo istã pęnã qͥndo uidecis gaudete qͥa¬

Expanded text:
s qui intelligitis et amatis veritatem, omnes qui plus in vobis vultis victoriam veritatis quam vestram, qui non clauditis adversus veritatem aures vestras, de praesentium delectatione et de praeteritorum recordatione, ne sitis canis reversus ad suum vomitum . huc ignis aeternus non venit: comparet qui proficit in Deo se modo cum impio, caecum cor cum illuminato corde; comparate duos, videntem et non videntem in carne. Et quid magnum est visio carnis? Numquid Tobias habebat carneos oculos? Filius ipsius habebat, et ilie non habebat; et viam vitae caecus videnti ostendebat
Abbreviated transcription (Latin):
fuimꝰ enĩ & nos aliqͣndo natura filii irȩ: sic̃ cȩteri¬
qͥd ÷ natura filii irȩ . nisi qͥa portamꝰ nob̵cũ pȩnam
es: tanqͣm in ira conbiberis in p̃senti tẽpore. Agnos¬

Expanded text:
Fuimus et nos aliquando natura filii irae, sicut etFuimus et nos aliquando natura filii irae, sicut et natura filii irae, nisi quia portamus nobiscum poenam es: tanquam in ira combiberis in praesenti tempore.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ conbibit: prius quã ꝓducat spinas ur̃as id ÷ uos
ipsos quos ramnꝰ inuenit: conbibit ante mortẽ:
prius quã eadẽ ramnꝰ spinas urãs post mortẽ in illa
pęnali resurrectione ꝓducat. quare aũ ñ dix̃ ui¬
uentes. sed tanqͣm uiuentes. nisi qͥa falsa ẽ hȩc uita
impioꝵ: Neq enĩ uiuunt : sed uiuere sibi uidentur
& quare ñ inira sed tanqͣm in ira nisi qͥa tranquillus
hoc facit ds̃ : qã & hoc scriptũ ẽ Tuaũ dñe uirtutũ
cũ tranqͥllitate iudicas . Ille gͦ & cũ minat᷑ ñ irascit᷑
Neq enĩ ꝑturbat᷑ sed tanqͥm irascit᷑ qͥa punit & uin¬
dicat & qͥ corrigi nolunt tanqͣm uiuunt: sed ñ uiuuã
Uindicta enĩ primi peccati. & eoꝵ qͥ ad dider̃ man&
suꝑ eos: & ipsa uocatur ira dĩ. qͥa de iudicio eiꝰ uenit.
Unde dñs de ñ credente ait. Sedira dĩ man& supeũ
Cũ ira enĩ dĩ: mortales nascim᷑. Vnde dicit apłs

Expanded text:
num combibit, priusquam producat spinas vestras: id est, vos num combibit, priusquam producat spinas vestras: id est, vos ipsos quos rhamnum invenit, combibit ante mortem, priusquam idem rhamnus spinas vestras post mortem in illa poenali resurrectione producat. Quare autem non dixit, viventes, sed, tanquam viventes, nisi quia falsa est haec vita impiorum? Neque enim vivunt, sed vivere sibi videntur. Et quare non, in ira, sed, tanquam in ira, nisi quia tranquillus hoc facit Deus? Nam et hoc scriptum est: Tu autem Domine virtutum cum tranquillitate judicas . Ille ergo et cum minatur, non irascitur. Neque enim perturbatur, sed tanquam irascitur, quia punit et vindicat. Et qui corrigi nolunt, tanquam vivunt, sed non vivunt. Vindicta enim primi peccati, et eorum quae addiderunt, manet super eos: et ipsa vocatur ira Dei, quia de judicio Dei venit. Unde Dominus de non credente ait: Sed ira Dei manet super eum . Cum ira enim Dei mortales nascimur. Unde dicit Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
qd enigdo nosius fr̃s qͥmn subicĩ & unci a ca itate:
sup& te ueritas uolentẽ : nã & inuitũ ipsa su¬
pabit Ergo & ille ignis concupisceri tarũ¬
tiarũ
mnclarũ qͥ suꝑcecidit ut ñ uideant
solem
conbibit ramnnũ priusquã ꝓducat spina
eoꝵ id ÷ occultat eoꝵ malã uitã. priusquã pariat
eadẽ uita manifestos in fine cruciatus. Sed in ira
dĩ occultat ramnũ : ignis iste: Ñ exũ parua pęna ẽ
qđ mͦ ñ uident solem nec spinas pęnarũ credunt
ex hac uita mala sibi postea ꝓcessuras. Uos enim
in qͥt ramnꝰ estis quã ramnũ id ÷ uos ipsos uiuentes.
id ÷ adhuc in hac uita constitutos: prius quã in futuro
iuditio spinas pęnarũ ur̃arũ manifestas ꝓducat
nunc in ira conbibit : id ÷ qͣsi ab sorbendo ap parere
ñ sinit hic itaq ordo uerboꝵ: qͣntũ puto planius
ita contexit᷑. Suꝑcecidit ignis: & ñ uider̃ solem
Qui ignis tanquã in ira. tanqͣm uiuentes uos ram¬

Expanded text:
gloriosius, fratres quam subjici et vinci a veritate? Superet te veritas volentem; nam et invitum ipsa superabit. Ergo ille ignis concupiscentiarum malarum, qui supercecidit ut non videant solem, combibit rhamnum, priusquam producat spinas id est, occultat eorum malam vitam, priusquam pariat eadem vita manifestos in fine cruciatus; sed in ira Dei occultat rhamnum ignis iste. Non enim parva poena est quod modo non vident solem, nec spinas poenarum credunt ex hac vita mala sibi postea processuras. Vos enim, inquit, rhamnus estis; quem rhamnum, id est vos ipsos, viventes, id est adhuc in hac vita constitutos, priusquam in futuro judicio spinas poenarum vestrarum manifestas producat, nunc in ira combibit, id est, quasi absorbendo apparere non sinit. Hic itaque ordo verborum, quantum puto, planius ita contexitur: Supercecidit ignis, et non viderunt solem: qui ignis tanquam in ira, tanquam viventes vos rham
Abbreviated transcription (Latin):
as Sic̃ cera liquefacta auferent᷑ suꝑcecidit ignis &
ñ uider᷑ solẽ. Uidetis qͦmͦ dicit : qͥnda penã obscurati¬
onis Ignis suꝑcetidit ignis suꝑbiȩ ignis fumosus ignis
concupiscentiȩ : ignis iracundiȩ Quantꝰ ignis ẽ : suꝑ
quẽ ceciderit : ñ uidebit solem Ideo dictũ ẽ : ñ occidat
sol suꝑ iracundiã urãm. łrgo frs ignẽ malȩ concupis¬
centiȩ timete : siñ uultis liquefieriꝰ sic̃ cȩra & ꝑire a
facie dĩ Suꝑcadit enĩ ignis iste : & solem ñ uidebitis
Que solem : ñ istũ quẽ tecũ uident & petora & muscȩ

Expanded text:
liquefacta auferentur. 19. Supercecidit ignis, et non viderunt solem. Videtis quomodo dicit quamdam poenam obscurationis. Ignis supercecidit: ignis superbiae, ignis fumosus, ignis concupiscentiae, ignis iracundiae. Quantus ignis est? Super quem ceciderit, non videbit solem. Ideo dictum est: Non occidat sol super iracundiam vestram . Ergo, fratres, ignem malae concupiscentiae timete, si non vultis liquefieri sicut cera, et perire a facie Dei. Supercadit enim ignis iste, et solem non videbitis. Quem solem? Non istum quem tecum vident et pecor
Abbreviated transcription (Latin):
cogebant᷑ responsionẽ sua uin¬
ci Isti aũ
qui aꝑti seuiebant nũ qͥd int̃¬
rogationib
conuincendi erant: tam̃ &
eoꝵ molȩ contritȩ s̃. Crucifixus resurrexit: a¬
scendit incȩlũ. Glorificatus ẽ xp̃c ad orat᷑ ab
om̃ib gentib:: ad orat᷑ab om̃ib regib: Seuiant
m̃tũ : qͥa & ipsos inuenimꝰ eẽ serpentes indignãti¬
one obsurdatos. nolentes audire medicam̃tũ me¬
dicatũ a sapiente & in ore ipsoꝵ : contriuit dñs
dentes eoꝵ. Quomꝰ sȩuiebant in nos rep̃henden¬
do qđ quasi ꝑsecuto res eẽmꝰ. excludendo illos de
ba silicis : modo illos int̾roga. debent excludi
heretici de ba silicis. An ñ debent: Respon¬
deant mͦ: dicant ñ debere Repetunt maxi¬
mianiste basi licas Ne aũ repetant maximi¬
mianistȩ basilicas: dicunt debere Q uid÷ ergo
qđ diceba tis aduer sũ nos : contriti s̃ dentes uñ in
ore ur̃o Q uid nob & regib inqui unt : qͥd nob̵ a

Expanded text:
cogebantur responsione sua vincogebantur responsione sua vinci: isti autem qui aperte saeviebant, numquid interrogationibus convincendi erant? Tamen et eorum molae contritae sunt: crucifixus resurrexit, ascendit in coelum, glorificatus est Christus, adoratur ab omnibus gentibus, adoratur ab omnibus regibus. Saeviant mentum, quia et ipsos invenimus esse serpentes indignatione obsurdatos, nolentes audire medicamentum medicatum a sapiente: et in ore ipsorum contrivit Dominus dentes eorum. Quomodo saeviebant in nos, reprehendendo quod quasi persecutores essemus, excludendo illos de basilicis? Modo illos interroga: Debent excludi haeretici de basilicis, an non debent? Respondeant modo. Dicant non debere: repetunt Maximianistae basilicas. Ne autem repetant Maximianistae basilicas, dicunt debere. Quid est ergo quod dicebatis adversum nos? An contriti sunt dentes vestri in ore vestro? Quid nobis et regibus, in
Abbreviated transcription (Latin):
habebant am̃bo unde redderent : dimisit ambobus
quis eũ plus dilex̃ : ad hoc introgat: ut ille respon¬
deat. Adhoc ille respondit: ut dentes eiꝰ in ore eius
conterant᷑ Respondit confusus: exclusus ẽ. Admis
culũ alienũ : sed ñ accessit ad dñm alienũ Contriuit
dñs dentes eoꝵ in ore ipsoꝵ: molas leonũ confregit
dñs ñ tantũ aspidũ qͥd de aspidib : aspides insidi¬
ose uolunt uenena in mittere & aspargere : & insibi¬
lare. Aꝑtissime seuier̃ gentes: & fremuer̃ sic̃ leones
Quare fremuer̃ gentes & popłi meditatis in ania
qͣndo insidiabantur dño lic& dare tributũ cȩsari. an
ñ licͦ&: aspides erant serpentes erant. Contritis
dentes eoꝵ in ore ipsoꝵ. Postea clamauer̃. crucifige
crucifige lã ñ ẽ lingua aspidis: sed fremitꝰ leonis
Sed & molas leonũ confregit dñs forte hic ñ uacat:
qđ addidit in ore eoꝵ. In sidiantes enĩ captiosis in¬
t̃rogationib:

Expanded text:
aginta. Non habebant ambo unde redderent; dimisit ambobus. aginta. Non habebant ambo unde redderent; dimisit ambobus. Quis eum plus dilexit? Ad hoc interrogat ille, ut ille respondeat: ad hoc ille respondet, ut dentes ejus in ore ejus conterantur. Respondit confusus, exclusus est: admissa m alienum : Contrivit Dominus dentes eorum in ore ipsorum. 14. Molas leonum confregit Dominus. Non tantum aspidum. Quid de aspidibus? Aspides insidiosae volunt venena immittere, et spargere, et insibilare. Apertissime saevierunt gentes, et fremuerunt sicut leones. Quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania ? Quando insidiabantur Domino, Licet dare tributum Caesari, an non licet? aspides erant, serpentes erant: contriti sunt dentes eorum in ore ipsorum. Postea clamaverunt, Crucifige, crucifige : jam non est lingua aspidis, sed fremitus leonis. Sed et molas leonum confregit Dominus. Forte hic non vacat quod non addidit, in ore eorum. Insidiantes enim captiosis interrogationibus,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tes ne a popło lapidarentur Ñs ausi di¬
cere. uerũ dix̃ ioħs. ne diceret᷑ eis. credite
illi Om mutuer̃: nescirese dixer̃. iam
mordere ñuale bant. UNide ñ ualebant:
iã eccurrit uob. contriti erant dentes eoꝵ
in ore ipsoꝵ. Phari seo displicuit dñs illi qͥ ad
prandiũ uocauerat. qđ peccatrix mu lier ac¬
cesserit ei ad pedes: & murmur auit ad uer¬
sus cũ dicens. Si eẽt hic propheta : scir&¬
quȩ mulier illi accessit ad pedes. O tu ñ ꝓphe¬
ta. unde scis qđ nescierit. quȩ mulier illi Ac¬
ces sit ad pedes: qͥa seruabat uide lic&
munditiã uideoꝵ. quȩ a foris quasi custodiebatur
in carne & ex olebat ex corde hoc de dño suspicatꝰ ẽ
dñs aũ qͥ peccata mulieris nouerat. etiã cogitationes
hospitis audiebat: & respondit quȩ nostis Et ne
diu hinc loquar: tam̃ in ore eiꝰ uoluit conterere den¬
tes eiꝰ tposuit enĩ duo debitores erant cuidã fenera¬

Expanded text:
mentes ne a populo occiderentur: non sunt ausi dimentes ne a populo occiderentur: non sunt ausi dicere, Verum dixit Joannes, ne diceretur eis, Credite illi. Obmutuerunt, nescire se dixerunt: jam mordere non valebant. Unde non valebant? Jam occurrit vobis; contriti erant dentes eorum in ore ipsorum. 13. Pharisaeo displicuit Dominus illi qui ad prandium vocaverat, quod peccatrix mulier accesserit ei ad pedes; et murmuravit adversus eum dicens: Si esset hic propheta, sciquae mulier illi accessit ad pedes. O tu non propheta, unde scis quod nescierit quae mulier illi accessit ad pedes? Quia non servabat videlicet munditiam Judaeorum, quae a foris quasi custodiebatur in carne, et exsulabat ex corde, hoc de Domino suspicatus est. Dominus autem qui peccata mulieris noverat, etiam cogitationes hospitis audiebat, et respondit quae nostis. Et ne diu hinc loquar, tamen in ore ejus voluit conterere dentes ejus Proposuit enim: Duo debitores erant cuidam fenera
Abbreviated transcription (Latin):
reddite Ñ ꝑdat ex uob̾ cȩsar nummũ suũ: ñ ꝑdat
ds̃ in uob nummũ suũ & illi ñ inuener̃ : qͥd responde¬
rent. Missi enĩ erant ut calũniarent᷑ ei & redier̃
dicentes qđ nemo ei poss& respondere. Vnde : quia
contriti erant dentes eoꝵ. inore ipsoꝵ. Inde ẽ & illud.
in qͣ potestate ista facis: & ego int̾rogabo uos unũ
sermonẽ : respondetemͥ: & in t̾rogauit de ioħe. un¬
de eẽt baptis mꝰ ioħis. de celo an ex hominib : ut
si quid responderent contra illos eẽt. Noluer dice¬
re ex hominib: tim̃tes homines ne lapidarentur
plus formi dabant: ne faterent᷑ ipsĩt xp̃m.
crim̃. responder̃ ignorantiã Dixer̃ nescimꝰ
Calum niari enĩ p̃pa rabanit quandodi¬
xer̃. i qua potestate ista facis: ut si
dicer & xp̃c sũ. quasi arrogantẽ. suꝑbũ.
sacrilegũ in uaderent No luitꝰ dicere xpẽ
sũ: sed quȩ siuit de ioħe qͥdixerat qđ ipe ess&¬
xp̃c Illi ñ s̃ ausi rep̃heꝵ dere ioħem : ti¬

Expanded text:
sar nummum suum: non perdat Deus in vobis nummum suum. Et illi non invenerunt quid responderent. Missi enim erant ut calumniarentur ei: et redierunt dicentes quod nemo possit ei respondere. Unde? Quia contriti erant dentes eorum in ore ipsorum. 12. Inde est et illud: In qua potestate ista facis? Et ego interrogabo vos unrmonem; respondete mihi. Et interrogavit de Joanne, unde esset baptismus Joannis, de coelo, an ex hominibus; ut si quid responderent, contra illos esset. Noluerunt dicere, Ex hominibus, timentes homines ne lapidarentur plus formidabant, ne faterentur ipsum Christcrimen responderunt ignorantiam; dixerunt: Nescimus . Calumniam enim praeparabant, quando dixerunt, In qua potestate ista facis? ut si diceret, Christus sum, quasi arrogantem, superbum, sacrilegum invaderent. Noluit dicere, Christus sum; sed quaesivit de Joanne, qui dixerat quod ipse ess Illi non sunt ausi reprehendere Joannem, ti
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ uider̃ solẽ Priusqͥm ꝓducat spinas uras
ramnus: tanqͣm uiuentes tanqͥm in ira cobib& cos
Quid t̃ ramnus : spinarũ genus ẽ. Densis simȩ quȩdã
spine eẽ dicunt᷑ Primo herba ẽ Cũ herba ẽ mollis
& pulchra ẽ ibi s̃ ⁊ñ spinȩ postea ꝓcessurȩ mo¬
do gͦ delectant peccata & qͥsi ñ conpungunt her¬
ba ẽ ramnꝰ & qͣmꝰ tam̃ ẽ pena : Priusqͣm ꝓducat spinas
ramnꝰ prius qm miseriarũ delectationũ & uolupta

Expanded text:
ers. 10 Priusquam producat spinas vestras ers. 10 Priusquam producat spinas vestras rhamnus, tanquam viventes tanquam in ira combibet eos. Quid est rhamnus? Spinarum genus est, densissimae quaedam spinae esse dicuntur. Primo herba est; et cum herba est, mollis et pulchra est: ibi sunt tamen spinae postea processurae. Modo ergo delectant peccata, et quasi non compungunt. Herba est rhamnus, et modo tamen est spina. Priusquam producat spinas rhamnus: priusquam miserarum delectationum et vo
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ auia ueritatis: & iustitiȩ lum̃ ñ luxit nob̵ & solñ
ort᷑ ẽ nob̵ Quare nisi qͥa suꝑcecidit ignis & ñ uider̃
solem: uicit illos concupiscentia carnis & ista concu¬
piscentia unde uenit.: Attendite. De tra duce natꝰ es
cũ eo qđ uincas: nolitͥ hostes addere. uince cũ quo
natus es Ad stadiũ uitȩ huiꝰ cũ illo uenisti: congre¬
dere cũ eo qͥ tecũ ꝓcessit. Ipso ñ uicto quare ꝓuocas
cac̃uas concupiscentiarũ : delectatio enĩ carnalis
frsi cũ homine nascit᷑. Sed qͥ bene erudit᷑ cito uid&
hostẽ suũ: & aggredit᷑ & luctat᷑ & cito uincit Idone
us ẽ enĩ: nondã crescentib hostib Qui aũ illã concu¬
piscentiã cũ qͣ de peccati ꝓpagine natꝰ ẽ contemnit
uincere & multas adhuc exent excitatq libidines:
difficulter eas suꝑare & aduersus se ipse diuisus
igne ꝓprio concre mat᷑ Ine itaq sꝑes. quasi illas
solas penas fucuras: p̃sentes uide suꝑ cecidit ignis

Expanded text:
titiae lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis . Quare, nisi quia supercecidit ignis, et non viderunt solem? Vicit illos concupiscentia carnis. Et ista concupiscentia unde venit? Attendite. De traduce natus es cum eo quod vincas: noli tibi hostes addere, vince cum quo natus es. Ad stadium vitae hujus cum illo venisti, congredere cum eo qui tecum processit. Ipso non victo, quare provocas catervas concupiscentiarum? Delectatio enim carnalis, fratres, cum homine nascitur. Sed qui bene eruditur, cito videt hostem suum, et aggreditur et luctatentibus hostibus. Qui autem illam concupiscentiam, cum qua de peccati propagine natus est, contemnit vincere, et multas adhuc excitat exseritque libidines, difficulter eas superat, et adversus se ipse divisus, igne proprio concrematur. Ne itaque speres quasi illas solas poenas futuras; praesentes vide. Supercecidit ignis
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ illud primũ peccatũ & hanc ultimã penã media
quȩs & peccata s̃ & penȩ Tã multa enĩ dix̃ apłs
fieri ab eis quȩ peccata s detestabilia : & tam̃ penas
eas dicit : ꝓpt̃ hoc in qͥt ds̃ tradidit eos in concupis¬
centias cordis eoꝵ in immunditiã : ut faciant quȩ ñ
conueniunt & ne putar& qͥs quã ipsis pȩnis tantum¬

Expanded text:
illud primum peccatum et hanc ultimam poenam, media quae sunt, et peccata sunt et poenae. Tam multa enim dicit Apostolus fieri ab eis, quae peccata sunt detestabilia; et tamen poenas eas dicit. Propter hoc, inquit, Deus tradidit eos in concupiscentias cordis eorum, in immunditiam, ut faciant quae non conveniunt. Et ne putaret quisquam ipsis p
Abbreviated transcription (Latin):
ptura : ait. Alligauit qͥs ignẽ in sinu & uestim̃ta sua
ñ cõbun& : gestas in sinũ prunas ꝑforat᷑ tunica Gestas
in cogitatione adulteriũ & in tegra ẽ anima : sed istas
penas pauciuident : ꝓpt̃ ea cas maxime cõm̃dat sps
dĩ Audi apłm dicentẽ Tra didit illos ds̃: in concupiscen¬
tias cordis eoꝵ Ecce ignis: Acuiꝰ facie tanqͥm cȩra li¬
quescunt Soluunt᷑ enĩ aqͣdã constantia castitatis ꝓ¬
pt̾ ea & ipsi euntes in libidines suas. soluti & fluxi dicun¬
tur. Vnde fluxi. unde soluti: ab igne concupiscentiarũ
Tradidit illos ds̃ in concupiscentias cordis eoꝵ. ut faci¬
ant quȩ ñ conueniunt: repletos om̃i iniqͥtate & enu

Expanded text:
ptura ait: Alligabit quis ignem in sinu suo, et vestimenta sua ptura ait: Alligabit quis ignem in sinu suo, et vestimenta sua non comburet? Gestas in sinu prunas, perforatur tunica: gestas in cogitatione adulterium, et integra est anima ? 18. Sed istas poenas pauci vident: propterea eas maxime commendat di Apostolum dicentem: Tradidit illos Deus in concupiscentias cordis eorum. Ecce ignis, a cujus facie tanquam cera liquescunt: solvuntur enim a quadam constantia castitatis; propterea et ipsi euntes in libidines suas, soluti et fluxi dicuntur. Unde fluxi? unde soluti? Ab igne concupiscentiarum. Tradidit illos Deus in concupiscentias cordis eorum, ut faciant quae non conveniunt, rep
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ uł tim̃dũ uł sꝑandũ sit. Ait enĩ in eodẽ psalmo
hoc labor ẽ antẽ me donec intro eã in scũ ariũ dĩ. &
intelligã in nouissima Ñ gͦ penas inferoꝵ ñ pęnas
illiꝰ post resurrectionẽ ignis gt̃ni Ñ penas istas quȩ
adhuc in hoc scło ꝓmiscuȩ s̃ iustis & iniustis. &
plerũq grauiores iustoꝵ quã inuistoꝵ : sed nescio
qͥm penã p̃sentis uitȩ uult cõm̃dare sps̃ dĩ Aduer¬
tite : Audite me dicturũ qđ noueratis. Sed dulcius ẽ
cũ in psalmo ostendit᷑ qͥ obscurꝰ ante qͥm ostenderet᷑
putabat᷑. Ea enĩ ꝓfero : quȩ iã noueratis. Sed qͥa inde
ꝓferunt᷑ ubi ea nondũ uidebatis: fit ut etiã nota tan¬
qͣm noua delectent. Audite : pęnã impioꝵ. Sic̃ cȩra
inqͥt liquefacta : auferent᷑ dixi ꝑ concupiscentias suas
hoc eis fieri Concupiscentia mala: quasi ardor ẽ
& ignis Ignis consumit uestẽ: libido adulteru ñ con¬
sumit animã : de cogitato adulterio cũ loqueret᷑ scri¬

Expanded text:
el timendum sit. Ait enim in eodem psalmo: Hoc labor est ante me, donec introeam in sanctuarium Dei, et intelligam in novissima . Non ergo poenas inferorum, non poenas illius post resurrectionem ignis aeterni, non poenas istas quae adhuc in hoc saeculo promiscuae sunt justis et injustis, et plerumque graviores justorum quam injustorum: sed nescio quam poenam praesentis vitae vult commendare Spiritus Dei. Advertite, audite hoc me dicturum quod noveratis: sed dulcius est cum in Psalmo ostenditur, qui obscurus antequam ostenderetur, putabatur. Ecce enim profero quae jam noveratis: sed quia inde proferuntur, ubi nondum ea videbatis, fit ut etiam nota tanquam nova delectent. Audite poenam impiorum: Sicut cera, inquit, liquefacta auferentur. Dixi per concupiscentias suas hoc eis fieri. Concupiscentia mala, quasi ardor est et ignis. Ignis consumit vestem, libido adulterii non consumit animam? De cogitato adulterio cum loqueretur Scri
Abbreviated transcription (Latin):
pȩna occulta : de ipsa mͦ tractat᷑ hanc uult cõm̃ dare
sp̃s dĩ : hanc intelligamꝰ. hanc caueamꝰ. hanc euitemꝰ.
lorũ. & tribulationũ. Sunt qͥdem & ista & dĩ iudicio
disponunt᷑ : sed multis ad ꝓbationẽ multis addam¬
nationẽ. Uidemꝰ tam̃ aliqͥndo in his penis & uistos af¬
fligi: & abhis pęnis in iustos ẽẽ alienos. Unde nuta¬
uer pedes illi : qͥ postea gratulatꝰ ait : quã bonꝰ iss ł ds̃
rectis corde : mei aũ pene moti s̃ pedes: qͥa zelaui in
peccatorib pacẽ peccatoꝵ uidens. Uiderat enĩ feli

Expanded text:
poena occulta; de ipsa modo tractatur. Hanc vult commendare poena occulta; de ipsa modo tractatur. Hanc vult commendare Spiritus Dei: hanc intelligamus, hanc caveamus, hanc evitemus, lorum et tribulationum. Sunt quidem et ista, et Dei judicio dispensantur; sed multis ad probationem, multis ad damnationem. Videmus tamen aliquando in his poenis justos affligi, et ab his poenis injustos esse alienos: unde nutaverunt pedes illi, qui postea gratulatus ait, Quam bonus Israel Deus rectis corde! Mei autem pene commoti sunt pedes, quia zelavi in peccatoribus, pa