comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sadoraret in templo nesrach dm̃ suum: ad.¬
Iramelech &e sarasar filii eius ꝑcusser̃t eũ
gladio. fugeruntq in terrã ararath.
Et̃ regnauit asaradom filius eius ꝓeo.
Centum octoginta quinq milia fortissra
uiroꝵ ab uno angelo una nocte cȩdintis
& absq uulnerib occisors mors seua dlen¬
rit: excludens corporib animas di uola¬

Expanded text:
lo Nesroch deum suum, Adramelech et Sarasar filii ejus percusserunt eum gladio, fugeruntque in terram Ararath: et regnavit Asaraddon filius ejus pro eo. » Centum octoginta quinque millia fortissimorum virorum ab uno angelo una nocte caeduntur, et absque vulneribus occisorum mors saeva discurrit, excludens corporibus animas Do
Abbreviated transcription (Latin):
corruisse narrat hero dot᷑. & plenissime
fides de ꝓpriis libris petenda est.
Et tulit etechias libros de manu nun¬
cIoꝵ & legit eos. & ascendit in domũ dñi.
& expandit eos coram dño. & orauit ad
dñm dicens. Dñe exercituum ds̃ isrł qui
sedes suꝑ cherubim tu es ds̃ solus omnium
Iregnor terrȩ. Tufecisti cȩlũ & t̾rã. Inclina

Expanded text:
corruisse, narrat Herodotus, et plenissime corruisse, narrat Herodotus, et plenissime um fides de propriis libris petenda est. Et tulit Ezechias libros de manu nuntiorum, et legit eos: et ascendit in domum Domini, et expandit eos coram Domino, et oravit ad Dominum dicens: Domine, exercituum Deus Israel, qui sedes super Cherubim, tu es Deus solus omnium regnorum terrae: tu enim fecisti coelum et terram. Inclina,
Abbreviated transcription (Latin):
ȩthiopũ inferre sibi bellũ : occurrit ueni¬
enti. & nichilo minus mittit nuncios ad
et echiam & epłas. ut quos necdũ uirib
ceꝑat. sermone terreret. Et quomodo popło
dixerat nonte decipiat etechias : eadein
blasphemia loquitur ad regẽ. Non te deci¬
piat ds̃ tuus. ponitq exempla maior. quod
quomodo cȩteras terras ñ poterant liberare
dii sui de manib eor : sic nec ierłm liberet᷑.
Inenumeratione aut̃ cȩterarũ gentium po-¬
dicentes. anae agaua. coniunctionẽq. &.
id est .xuii. int̾ duas gentes ana & aua
lingua posuere hebrea. ut ignorantibus
una gens uideatur aut ciuitas. Manife.¬
sta transcurrimꝰ. ut in dubiis immorem᷑.
Pugnasse aut̃ sennacherib regẽ assirioꝵ
contra ȩgiptios & obsedisse pelusiũ. iamq
extructis aggerib urbe capienda uenis¬
se tharacham regẽ ȩthiopum in auxiliũ.
&e una nocte iuxta ierłm centũ octoginta
quinq milia exercitꝰ assirii pestilentia

Expanded text:
Aethiopum inferre sibi bellum, occurrit veniAethiopum inferre sibi bellum, occurrit venienti, et nihilominus mittit nuntios ad Ezechiam, et Epistolas, ut quos necdum viribus ceperat, sermone terreret. Et quomodo populo dixerat: Non te decipiat Ezechias : eadem blasphemia loquitur ad regem: Non te decipiat Deus tuus . Ponitque exempla majorum, quod quomodo caeteras terras non potuerint liberare dii sui de manibus eorum: sic nec Jerusalem liberetur. In enumeratione autem gentium caeterarum podicentes, anavegava, conjunctionemque, et, id est, vau inter duas gentes Ana et Ava, lingua posuere Hebraea, ut ignorantibus una gens videatur aut civitas. Manifesta transcurrimus, ut in dubiis immoremur. Pugnasse autem Sennacherib regem Assyriorum contra Aegyptios, et obsedisse Pelusium: jamque exstructis aggeribus urbi capiendae, venisse Taracham regem Aethiopum in auxilium, et una nocte juxta Jerusalem centum octoginta quinque millia exercitus Assyrii pestilentia
Abbreviated transcription (Latin):
autem rapsaces: inuenit regẽ assiriori prȩ¬
uantẽ aduersum lobnam. Audierat enim
Iquod ꝓfectus esset de lachis. Et audiuit de
Itharacha rege ȩthiopiȩ dicentes. egressus est
ut pugnet contra te. Qd cũ audisset. misit
nuncios ad et echiam dic̃s. hȩc dicetis e⁊ echiȩ
Sregi uidȩ loquentes. Non te decipiat ds̃ tuus
I in quo tu confidis dicens. non dabit᷑ ierłm
in manu regis assirioꝵ. Ecce tu audisti oĩa
quȩ fecerunt reges assirioꝵ. omib terris
quas subuerter̃. & tu poteris liberari :
N unquid eruer̃ eos dii gentium quos subuer¬
terunt patres mei. gotam & aran. & resepli.
& filios eden qui erant in talassar : Ubi est
rex emath. & rex arphath. & rex urbis se.¬
sententia scriptum est in regũ &e dierũ uolu-¬
mine. qđ rapsaces uata diũ uoluntatẽ obsi¬
dionẽ deseruerit ierłm. & ꝑrexerit addnm
suum. quẽ uel deserta uel capta lachis ad
oppugnandã lobnam ire cognouerat. Ipse
quoq sennacherib audiens tharachã regẽ

Expanded text:
autem Rabsaces, et invenit regem Assyriorum praeliantem adversus Lobnam. Audierat enim quia profectus esset de Lachis, et audivit de Tharaca rege Aethiopiae, dicentes: Egressus est, ut pugnet contra te. Quod cum audisset, misit nuntios ad Ezechiam, dicens: Haec dicetis Ezechiae regi Judae, lNon dabitur Jerusalem in manu regis Assyriorum. Ecce in audisti omnia, quae fecerunt reges Assyriorum omnibus terris, quas subverterunt, et tu poteris liberari? Numquid eruerunt eos dii gentium, quos subverterunt patres mei? Gozam, et Aram, et Reseph, et filios Eden, qui erant in Thalassar? Ubi est rex Emath, et rex Arphad, et rex urbis Sest in Regum et Dierum volumine, quod Rabsaces juxta Domini voluntatem, obsidionem deseruerit Jerusalem, et perrexerit ad dominum suum, quem, vel deserta, vel capta Lachis, ad oppugnandam Lobnam ire cognoverat. Ipse quoque Sennacherib audiens Taracham regem
Abbreviated transcription (Latin):
assirioꝵ terras & regiones earũ. & dede¬
runt deos earum igni. Non enĩ erant dii.
sed oꝑa manuũ hominũ. lignũ &e lapis.
ae cõminuer̃t eos. Et nunc dñe ds̃ nr̃ sal¬
ua nos de manu eiꝰ. & cognoscant omĩa
regna terrȩ quia tues ds̃ solus. Contra
sennacherib regis blasphemias. solita
ezechias arma corripuit. rursumq ꝑgit
ad templum. & epłas eiꝰ expandit cõ¬
rã dño. Prius tacuerat. non enĩ aude.¬
bat dñi timore ꝑterritus intẽplo orare.
nec liberas ad dm̃ preces fundere. Nunc
aut̃. quia iam audierat isaiam dicentẽ
ne timeatis a facie uerbor. quȩ audisti
quib blasphemauer̃ pueri regis assirioꝵ
me. & cȩtera: audacter dñm dep̃catur.
&e solum dm̃ asserit esse uiuentẽ. ꝑ quȩ
idola intelligimus imagines mortuoꝵ
deos earum igni. non enĩ erant dii sed oꝑa
manuum hominum. ligna & lapides.
&e cõminuerunt eos: multis ꝓbatur histo¬
ris quȩ scribunt reges ꝑsarum uenisse
ingreciam. & sub uertisse atq spoliasse

Expanded text:
ederunt deos earum igni: non enim erant dii, sed opera manuum hominum. lignum et lapides; et comminuerunt eos. Et nunc Domine Deus noster, salva nos de manu ejus: et cognoscant omnia regna terrae, quia tu es Deus solus. Contra Sennacherib regis blasphemias solita Ezechias arma corripuit. Rursumque pergit ad Templum, et Epistolas ejus expandit coram Domino. Prius tacuerat, non enim audebat Domini timore perterritus in Templo ora reserare, nec liberas ad Deum preces fundere. Nunc autem quia jam audierat Isaiam dicentem: Ne timeas a facie verborum quae audisti, quibus blasphemaverunt pueri regis Assyriorum me, et caetera: audacter Dominum deprecatur, et solum Deum asserit esse viventem: quae idola intelligimus imagines mortuorum. deos earum igni: non enim erant dii, sed opera manuum hominum, lignum et lapides: et comminuerunt eos, multis probatur historiis, quae scribunt reges Persarum venisse in Graeciam, et subvertisse atque spoliasse
Abbreviated transcription (Latin):
nieceato tuo. nec fornicationis cuꝑes ab¬
Aindere turpitudinẽ. sed tota libertate
uecares. Et ornasti te regio unguento. &
dumhis ornaris quȩ ille dederat & idolis
sncueris. aut certe regi idolo ammanita.¬
ñqui appellatur moloch & in linguã nr̃am
bro melchom legimꝰ. Et misisti legatos tuos
eul. ut nonsolũ inuicinarũ gentiũ idolis.
s &e inlonge positarũ haberes studiũ for-¬
nandi. Significat aut̃ babilonios deos &
sptios. Et humiliata es ait usq ad inferos.
unca humilitate quȩ in laude est. sed qͣ
mon sororẽ suã thamar humiliauerat.
It re uera grandis humilitas immo usq
adnferos p̃cipitatio. de luce &e culmine
ustitatis in tenebras lupanaris. immo in
biratrũ libidinũ p̃cipitari. cui dr̃ in alio
lico. Usq ad inferos deducẽris. luxta se¬
ptuaguita iniis quȩ dissonant. hic mͥ sensꝰ
udetur. Putasti meretria. qđ si a me reces¬
sisses & iunxisses amatorib tuis: plus ali¬

Expanded text:
in peccato tuo, nec fornicationis cuperes abin peccato tuo, nec fornicationis cuperes abscondere turpitudinem, sed tota libertate peccares. Et ornasti te regi unguento, et dum his ornaris quae ille dederat, et idolis prostitueris: aut certe regi idolo Ammonitarum, qui appellatur Moloch, et in lingua nostra, cis Melchom legimus . Et misistis legatos tuos procul, ut non solum in vicinarum gentium idolis, sed et in longe positarum haberes studium fornicandi. Significat autem Babylonios deos et Aegyptios. Et humiliata es, ait, usque ad inferos. Non ea humilitate quae in laude est, sed qua Ammon sororem suam Thamar humiliaverat . Et revera grandis humilitas, immo usque ad inferos praecipitatio, de luce et culmine castitatis in tenebras lupanaris, immo in barathrum libidinum praecipitari. Cui dicitur in alio loco: Usque ad inferos deduceris. Juxta LXX, in his quae dissonant, hic mihi sensus videtur: Putasti, meretrix, quod si a me recessisses et junxisses te amatoribus tuis, plus ali
Abbreviated transcription (Latin):
regi. & multi plicasti pigmentatua.
Misisti legatos tuos ꝓcul. &e humiliata es
Iusq ad inferos. Larx Putabas quia si ant¬
recessisses: plus aliquid haberes. dileasti
dormientes. &e multiplicasti fornicati¬
nẽ tuã cum eis. multosq fecisti ꝓculi
te. & misisti legatos ultra ad t̾mnos u
&e humiliata es usq ad inferos. Primuni
hebraicũ disseramꝰ. qđ in hoc loco multun
distat a septuaginta. Ad quã supra dine¬
rat. suꝑ montẽ excelsũ & sullimẽ posusti
cubile tuum. & quasi metricẽ arguerit
in introitu domor & locis tenebrosis ph
hostia ꝓstitutã. ut quicunq edes uellet
intrare haberet ante oculos expositã uo¬
luptatẽ: eandẽ nunc quasi uxorẽ adu
aiscooꝑuerit pallium immo dilatauerit
sncum suum. & fecerit pactũ quasi dotis
istrumenta conficiens cũ adulteris. Hoc
anulachrũ baal quode zechiel quoq ꝑfos¬
s piriete uidisse se dicit. Dile xisti inquit
shratũ eor manu aꝑta. ut ñ erubesceres.

Expanded text:
et multiplicasti pigmenta tua. Misisti legatos tuos procul, et humiliata es usque ad inferos. LXX: Putabas quoniam si recessisses a me, plus aliquid haberes. Dilexisti dormientes tecum, et multiplicasti fornicationem tuam cum eis, multosque fecisti procul a te, et misisti legatos ultra terminos tuos, et humiliata es usque ad inferos. Primum Hebraicum disseramus, quod in hoc loco multum distat a LXX. Ad quam supra dixerat: Super montem excelsum et sublimem posuisti cubile tuum, et quasi meretricem arguerat, in introitu domorum et in locis tenebrosis, post ostia prostitutam, ut quicumque aedes vellet intrare, haberet ante oculos expositam voluptatem: eamdem nunc quasi uxorem aduldiscooperuerit pallium, immo dilataverit stratum suum, et fecerit pactum, quasi dotis instrumenta conficiens cum adulteris. Hoc simulacrum Baal, quod Ezechiel quoque perfosso pariete vidisse se dicit. Dilexisti, inquit, stratum eorum manu aperta , ut non erubesceres
Abbreviated transcription (Latin):
parturientis mulieris. & dolentis qđ ad par-¬
tum usq ꝑuenerit & generare ñ possit. nec
audiat dñs ds̃ tuus uerba rapsacis. Nonenĩ
quo irascente tanta ꝑpetimur: sed tuum di¬
amus dñm. Et hanc habemꝰ ultionis fidu¬
nam. qm̃ uuiens ds̃ blasphematur a cul¬
f orationẽ nr̃am iacentẽ. ñ ꝓcuncto popło
qui iamꝑiit. sed ꝓreliquiis quȩ obsidentur.
Cumq uenissent. serui regis ezechiȩ adisaiã.
lursũ nom̃ ꝓpħȩ tacuit. ut conceptã humi¬
ltatẽ seruaret. Preuenitq eos isaias eodẽ
tiĩ sp̃u quo futura noscebat. etiã absentẽ
regẽ audierat. & dicit qui renunciare debent dño
suo. humilitati mixta fiducia conscientiȩ
uniuerate  sa quȩ regi assirior. facturꝰ¬
sum. ne m meã iudear iactare poten¬
tum. sed quod dandus sit ei sp̃s. ñ dĩ sed ad¬
uersarii. auditoq nuncio reuertet᷑ ad terrã
sua. & corruet in ea gladio. Ut duo parit̃

Expanded text:
parturientis mulieris et dolentis, quod ad parparturientis mulieris et dolentis, quod ad partum usque pervenerit, et generare non possit, nec audiat Dominus Deus tuus verba Rabsacis . Non eniquo irascente tanta cimus Dominum; et hanc habemus ultionis fiduciam, quoniam vivens Deus blasphematur, a culergo orationem, nostram jacentem: non pro cuncto populo qui jam periit, sed pro reliquiis, quae obsidentur, cumque venissent servi regis Ezechiae ad Isaiam: rursum nomen Prophetae tacuit, ut coeptam servaret humilitatem. Praevenitque eos Isaias: eodem enim spiritu quo futura noscebat, etiam absentem regem audierat: et dicit quid respondere deberent Domino suo, humiliati in ista fiducia conscientiae.universa quae regi Assyriorum sim facturus, ne meam videar jactare potentiam; sed quod dandus sit ei spiritus non Dei, sed adversarius. Auditoque nuntio, revertatur ad terram suam, et corruat in ea gladio, ut duo pariter
Abbreviated transcription (Latin):
tua ũ ꝓderunt tibi. Cum clamaueris i
ent te in tribulatione tua. Qui semp
nequaquã ultra reticebo. sed dicã qđ an
iam dicri. Tacui. nunquid semꝑ tacebo:
& annunciabo iusticiã tuã & oꝑa tua. qul
ꝑyroniã legendum est. uelut siquis uist¬
Terib dep̃henso dicat. Uide bona oꝑa tila
Propt̾ qđ siquando tibi tẽpus tribulationis
aduenerit. & coeꝑis non ad idola quȩ.o¬
luisti sed ad cęlum manus tendere. & dĩ
implorare auxiliũ: audiant tẽ illi & lib¬
rent de ꝑiculo quos secura coliusti. Quoda
feceras. Resurgant ee saluam tẽ faciant
ublicant tacuerint & apłicam tantum
osuerint dignitatẽ. &e qđ in contunctionib
iplor apud se secundus. apud alios pͥmꝰ sit.
Direruntq inquit ad eum. Hȩc dicit ezechias
nonrer non tumens nom̃ imꝑii. dies tribu¬
lationis est. & correptionis acblasphemiȩ.
Dieshec tribulationis nr̃ȩ. correptionis dĩ.
hasphemiȩ hostium. Ponitq similitudinem

Expanded text:
 proderunt tibi. Cum clamaveris, eruant te in tribulatione tua. Qui semper nequaquam ultra reticebo, sed dicam quod ante jam dixi: Tacui, numquid semper tacebo? Et annuntiabo justitiam tuam, et opera tua. Quod per ironiam legendum est, velut si quis in sceleribus deprehenso dicat: vide bona opera tua. Propter quod si quando tibi tribulationis tempus advenerit, et coeperis non ad idola quae coluisti, sed ad coelum manus tendere, et Dei implorare auxilium, audiant te illi, et liberent te de periculo quos secura coluisti. Quod esunt dii tui quos feceras? Resurgant, et salvam te faciant publicani tacuerint, et Apostolicam tantum posuerint dignitatem; et quod in conjunctionibus Apostolorum, apud se secundus, apud alios primus sit. Dixeruntque, inquit, ad eum: Haec dicit Ezechias, non rex, non tumens nomine imperii: Dies tribulationis, et corruptionis, et blasphemiae dies haec: tribulationis nostrae, correptionis Dei, blasphemiae hostium. Ponitque similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑhis ñ indignabor: Larr. Hȩc ÷ parstua
hȩc ÷ sors tua. & illis effudisti libamina. &e
bis p̃parasti hostias. Suꝑhis gͦ ñ irascar¬
Isaiȩ temporib conueniunt quȩ dicuntur.
Om̃s enĩ montes ualles atq torrentes. pleni
erant cultu demonũ. de quib loquit᷑ & ie¬
remias qđ patres & filii ligna cõportent
ignemq succendant ut faciant chauonas
militiȩ cęli. conterentib feminis atq mi
diam ꝓuocarent. Nulliq dubium. quin
placentas significent siue crustulas ma
nu artificis pͣparatas. Hoc enĩ in lingua
nr̃a chauonas sonat. De his ex dñi ꝑsona
uteronomu. Irritauer̃t me in alienis. &
in abominationib suis adira cundiam
te. quia in nr̃o consistit arbitrio. bonũ
malumue eligere. Deniq iis qui se dõ uir¬
tutib obtulerunt. dr̃. Flegit nobis he¬
reditatẽ suã. pulchritudine iacob quã di

Expanded text:
super his non indignabor? LXX: Haec est pars tua, super his non indignabor? LXX: Haec est pars tua, haec est sors tua: et illis effudisti libamina et his praeparasti hostias. Super his ergo non irascarIsaiae temporibus conveniunt quae dicuntur: Omnes enim montes, valles, atque terant cultu daemonum, de quibus loquitur Jeremias: Quod patres ac filii ligna comportent, ignemque succendant, ut faciant chavonas militiae coeli, conterentibus feminis atque miiracundiam provocarent . Nullique dubium quin placentas significent, sive crustulas in manu artificis praeparatas. Hoc enim lingua nostra chavonas sonat. De his ex Domini persuteronomii: Irritaverunt me in diis alienis, et in abominationibus suis ad iracundiam te, quia in nostro consistit arbitrio bonum malumve eligere. Denique his qui se Deo virtutibus obtulerunt, dicitur: Elegit nobis haereditatem suam: pulchritudinem Jacob q
Abbreviated transcription (Latin):
dñm. &e ad iracundiam ꝓuocastis scm̃ isrł.¬
Possumus hȩc scđm tropologiam & suꝑhere.¬
ticis acciꝑe. qui filii ꝑditionis sunt. & semen
pessimum siue mendacii. Abinitio enĩmen-¬
daces sunt sicut diabolus. qui est pat̾ omĩs
mendacii. Isti uocant eos quos deceꝑunt
ad idola siue ad simulachra doginatũ suor.
subt̃ frondosas arbores atq nemorosas
uerat. abscondit se in paradiso subt̃ arborẽ.
plurimos filios quoscunq deceꝑint. & occi.¬
dant in ꝑfundis uallib & inbaratro im.¬
pietatis. subt̃ imminentes petras quȩ semꝑ
minant᷑ ruinas. quȩ ꝓdiuersitate mendacu
&e uarietate dogmatũ ꝑuersoꝵ plures ap¬
pellantur petrȩ. Nos aut̃ unã habemus
petrã quȩ semꝑ sequitur popłm dĩ. de qua
bibebat quondam popłs isrł. quando fami¬
liaritate dñi fruebatur. In partib tor¬
rentis pars tua. Hȩc est sors tua. & ipsis effu¬
distis libam̃. obtulistis sacrificiũ. Nunquid

Expanded text:
Dominum, et ad iracundiam provocastis sanctum IsrDominum, et ad iracundiam provocastis sanctum IsrPossumus haec secundum tropologiam, et super haereticis accipere, qui filii perditionis sunt, et semen pessimum, sive mendacii. Ab initio enim mendaces sunt, sicut diabolus, qui est pater ejus, qui est pater omnis mendacii. Isti vocant eos quos deceperunt ad idola, sive ad simulacra dogmatum suorum, subter frondosas arbores atque nemorosasverat, abscondit se in paradiso subter arborem, plurimos filios quoscumque deceperint, et occidant in profundis vallibus, et in barathro impietatis subter imminentes petras, quae semper minantur ruinas, quae pro diversitate mendacii, et varietate dogmatum perversorum, plures appellantur petrae. Nos autem unam habemus petram, quae semper sequitur populum Dei, de qua bibebat quondam populus Israel, quando familiaritate Domini fruebatur. In partibus torrentis pars tua: haec est sors tua, et ipsis effudisti libamen, obtulisti sacrificium: numquid
Abbreviated transcription (Latin):
sta sit historia quod filii sint int̾fectores xp̃i
ista facientium: occurrit quęstio quomodo filii
dicantur filii ꝑditionis. aduersus eos qui uo¬
lunt diuersas esse naturas. aliã quȩ ꝑdita sit
& mala & saluari nequeat. & aliã bonã quȩ
ꝑire non possit. Si enim ut illi ũ putant filii
ꝑditionis naturȩ pessimȩ sunt. quomͦ inuen.¬
tum est qđ prius ꝑditum fuerat: Deniq in
parabolis poenitentiũ & ouis ꝑdita de centũ
ouib. & dragma quȩ de dece̾ ꝑierat repꝑunt᷑.
&e ꝑditus filius inuenitur. de quo ad maiorẽ
natũ dixrerat pat̾. Iste fr̃ tuus ꝑierat & mor.¬
tuus est. mortuus fuerat & reuixit. Nunqͣm
enĩ ꝑit nisi quod priꝰ saluum fuit. & nunꝗ
moritur. nͥ qđ ante uixerat. Ergo isti qͥnunc
appellantur filii iniquitatis siue ꝑditionis
&e sceleris. ꝓpͥo uitio dereliquerunt᷑ dm̃. &
de filiis dñi filii ꝑditionis esse coeꝑunt. di¬
cente ad eos hoc eodem ꝓpħa. Dereliquistis

Expanded text:
sta sit historia, quod filii sunt interfectores Christi ista facientium, occurrit quaestio quomodo filii dicantur filii perditionis adversum eos qui volunt diversas esse naturas: aliam quae perdita sit et mala, et salvari nequeat, et aliam bonam, quae perire non possit. Si enim, ut illi putant, filii perditionis naturae pessimae sunt, quomodo inventum est quod prius perditum fuerat? Denique in parabolis poenitentium, et ovis perdita de centum ovibus, et drachma quae de decem perierat, reperiuntur, et perditus filius invenitur, de quo ad majorem natu dixerat pater: Iste frater tuus perierat, et inventus est: mortuus erat, et revixit . Numqenim perit nisi quod prius salvum fuit, et nunquam moritur nisi quod ante vixerat. Ergo isti qui nunc appellantur filii perditionis, sive iniquitatis ac sceleris , proprio vitio dereliquerunt Deum, et de filiis Domini, filii perditionis esse coeperunt, dicente ad eos hoc eodem propheta: Dereliquistis
Abbreviated transcription (Latin):
xendarũ int̾se scripturarũ apłi nescielant.
quęsisse aptum locum ubi assũpta ponerent
testimonia. qđ absq auctoritate scripturȩ
positum non putabant. Deniq om̃s greciȩ
tractatores qui nobis eruditionis suȩ in psil¬
mios cõmentarios reliquerunt. hos uersiculi
ueru annotant atq prȩterunt. liquidocn¬
fitentes in hebraico non haberi. nec in septiu¬
ginta esse int̾p̃tib sed in editione uulgata
Sed iam tempus est ut coepto incumbamus
oꝑi. & reliqua ꝑ sequamur. Uos aut̃ acit¬
dite huc filii auguratricis. semen adulters
S&e fornicariȩ. Suꝑ quem lusistis. suꝑ quẽ dili¬
Itastis os. & eiecistis linguã Laa. Uos auten
Saccedite huc filii iniqui. semen adulteror &
meretricis. In quo lusistis. suꝑ quẽ aꝑustis is
guã ur̃am: Sublato iusto ciuꝰ sepultura i
pace est. immo sublata de medio: uos qͥdi
filii iniquitatis accedite ad me. & audite

Expanded text:
xendarum inter se Scripturarum Apostoli nesciebant, xendarum inter se Scripturarum Apostoli nesciebant, quaesisse aptum locum, ubi assumptum ab eo ponerent testimonium, quod absque auctoritate in Scriptura positum non putabant. Denique omnes Graeciae tractatores, qui nobis eruditionis suae in Psalmos Commentarios reliquerunt, hos versiculos veru annotant atque praetereunt, liquido confitentes in Hebraico non haberi, nec esse in Septuaginta Interpretibus, sed in editione Vulgata, Sed jam tempus est, ut coepto incumbamus operi, reliqua persequamur. Vos autem accedite huc, filii auguratricis: semen adulteri et fornicariae super quem lusistis? super quem dilatastis os, et ejecistis linguam? LXX: Vos autem accedite huc, filii iniqui, semen adulterorum et meretricis in quo lusistis? super quem aperuistis inguam vestram? Sublato justo, cujus sepultura in pace est, immo sublato de medio, vos qui estis filii iniquitatis, accedite ad me, et audite
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. linguis suis dolose agebant: quinti psal¬
mi sunt. Illud aut̃ qđ sequitur. uenenũ asp¬
dum sub labiis eoꝵ: centesimi tricesimi
nono psalmo sumptum est. Tres aut̃ uer¬
siculi qui secuntur. ueloces pedes eoꝵ ad
effundendum sanguinẽ. contritio & infe¬
licitas in uiis eoꝵ. &e uiam pacis ñ cogno
uert: in isaia ꝓpħa repꝑi. quos in seaxto
decimo explanationĩs eiꝰ libro quem
nunc dictare cupio expositurus sum. Utinꝰ
aut̃ uersus idest octauus. non est timor qĩ
ante oculos eoꝵ. : in tricesimo quinto psalmns
principio est. Nec in hoc cuiquã uideat᷑ esse
diuersũ. si quod insius locis numero dr̃ siug¬
lari ab apło pluralit̃ ponitur. qui scribebist
ad plurimos. & in uno sensu multa cogelit
exempla. Arbitror solutã quȩstionẽ tua a
nrãm regulã suꝑ translationẽ ueteris insim¬
menti concussã magis esse quã motã. & ñtan
braico non habet᷑. quam eos qui artẽ conte.¬

Expanded text:
eorum: linguis suis dolose agebant, quinti psaleorum: linguis suis dolose agebant, quinti psalmi sunt . Illud autem quod sequitur: Venenum aspidum sub labiis eorum, centesimi tricesimi noni nono psalmo sumptum est . Tres autem versiculi qui sequuntur: Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem: Contritio et infelicitas iverunt, in Isaia propheta reperi, quos in decimo sexto explanationis ejus libro, quem nunc dictare cupio, expositurus sum. Ultimus autem versus, id est, octavus: Non est timor Dei ante oculos eorum, in tricesimi quinti psalmi principio est. Nec in hoc cuiquam videatur esse diversum, si quod in suis locis numero dicitur singulari, ab Apostolo pluraliter dicatur, qui scribebat ad plurimos, et in unum sensum multa cogebat exempla. Arbitror solutam quaestionem tuam, et nostram regulam super translatione veteris Instrumenti concussam magis esse quam motam. Et non tbraico non habetur, quam eos qui artem conte
Abbreviated transcription (Latin):
dum sanguinẽ. Contritio & infelicitas in
uiuis eoꝵ. & uiam pacis ñ cognouerunt.
non est timor dĩ ante oculos eoꝵ. Quod
cum audissem: quasi a fortissimo piigili ꝑcus.¬
sus essẽ. coepi tacitus estuare. & stuporẽ m̃tis
uultus pallore signare. Hebreus inquam ea
hebreis scđm legẽ phariseus. eruditusq ad
pedes gamaliel. aut ignorauit hȩc. aut
eoꝵ qui lecturi erant abusus est ignorantia.
quor alterum ineruditi. alterũ callidi est
ad maliciam. nec eiꝰ qui dixerit. Et sumꝑitꝰ
sermone. non tamenscientia. Et iterum.
Insimplicitate & sinceritate annunciaui uob̃
uerbũ. Tandẽ in memet reuersus: unius di.¬
ei spacium postulaui. ut responsio mea ne¬
quaquã argumentũ humani esset ingenu.
sed fructus assidue lectionis. ltaq omnem
scripturã mente ꝑlustrans: animaduerti
sic̃ omĩs pene ad romanos de ueteri stru¬
cta est instrumento: sic &e hoc testimoniũ
de psalmis & isaia esse conteatũ. Nam duo
primi uersus. sepulchrũ patens est guttur

Expanded text:
infelicitas in viis eorum: Et viam pacis non cognoverunt: Non est timor Dei ante oculos eorum . Quod cum audissem, quasi a fortissimo pugile percussus essem, coepi tacitus aestuare, et stuporem mentis vultus pallore signare. Hebraeus, inquam, ex Hebraeis, secundum legem Pharisaeus, eruditusque ad pedes Gamalielis, aut ignoravit haec, aut eorum, qui lecturi erant, abusus est 667-668 ignorantia . Quorum alterum ineruditi, alterum callidi est ad malitiam, nec ejus qui dixerit: Et si imperitus sermone, non tamen scientia ; et iterum: in simplicitate et sinceritate annuntiavi vobis verbum . Tandem in memet reversus, unius diei spatium postulavi, ut responsio mea nequaquam argumentum humani esset ingenii, sed fructus assiduae lectionis. Itaque omnem Scripturam mente perlustrans, animadverti, sicut omnis pene ad Romanos Epistola de veteri structa est Instrumento, sic et hoc testimonium de Psalmis, et Isaia esse contextum . Nam duo primi versus: Sepulcrum patens est guttur
Abbreviated transcription (Latin):
petras: I.ax. Nonne uos estis filii ꝑditionis.
semen iniquum. qui uacatis adidola subter
frondosas arbores. immolantes filios ur̃õs
iuallib. in medio petrȩ̃. Uos inquit ista
histis quȩ p̾teritus sermo narrauit. qui estis
hi scelerati siue filii ꝑditionis. qualis fuit
x iudas ꝓditor qui appellatꝰ ÷ filius ꝑdi¬
tonis & semen iniquum siue mendax atq
mendacu. qui delectamini indiis subt̃ omĩ
fuondosa arbore. & immolatis filios ur̃os
intorrentib. de quo &e regũ ac paralipoine.¬
non narrat historia. qđ immolauerint dus
ilios suos &e igne consecrauerint. Qđ quidẽ
sachub regẽ isrł: & manassen regẽ iuda
fecisse nondubium est.qui parricidio liberor.
ad ꝓpħarum sanguinẽ ꝑuener̃. De quo &
osee. linmolatis ait homines. uituli enĩ de¬
fecer̃. siue ut in hebreo scriptũ est. immolan¬
tes homines uitulos adoratis. Et inpsalmis
plenius scribitur. Cõmirti sunt ingentib
lauerunt filios suos ce filias suas demonib.

Expanded text:
petras? LXX: Nonne vos estis filii perditionis: semen iniquum, qui vocatis idola subter frondosas arbores: immolantes filios vestros in vallibus in medio petrae? Vos, inquit, ista fecistis, quae praeteritus sermo narravit. Qui estis filii scelerati, sive perditionis, qualis fuit et Judas proditor, qui appellatus est filius perditionis : et semen iniquum sive mendax atque mendacii, qui delectamini in diis subter omni frondosa arbore, et immolatis filios vestros in torrentibus . De quo et Regum ac Paralipomenon narrat historia, quod immolaverint diis filios suos, et in igne consecraverint . Quod quidem et Achab regem Israel, et Manassen regem Juda fecisse, non est dubium, qui a parricidio liberorum ad Prophetarum sanguinem pervenerunt, de quo et in Osee: Immolate, ait, homines, vituli enim defecerunt . Sive ut in Hebraeo scriptum est: Immolantes homines, vitulos adoratis. Et in psalmis plenius scribitur: Commixti sunt gentibus, laverunt filios suos et filias suas daemonibus,
Abbreviated transcription (Latin):
domib ł tutelȩ simulachrũ cẽreis uene.¬
rans ac lucernis. quã ad tutationẽ ediũ
isto appellant nomine. ut tã intrantis
quã ex euntes domos suas in oliti semꝑcõ¬
contẽpta sibi excelsa ꝓmittunt. ascenddim
dogiatũ montes sullimissimos. & illu
suũ demonib cubile ꝓstituunt. Et qui

Expanded text:
domibusque, Tutelae simulacrum cereis venedomibusque, Tutelae simulacrum cereis venerans ac lucernis, quam ad tuitionem aedium isto appellant nomine, ut tam intrantes quam exeuntes domos suas, inoliti semper comcontempta, sibi excelsa promittunt, ascendunt dogmatum suorum montes sublimissimos, et illic suum daemonibus cubile prostituunt. Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
rint pars &e sors dñi sicut leuitȩ: habe¬
bunt partẽ dñ. & dicere poterunt cum
offerunt uictimas. & libamina effundunt.
facientes abscondite qđ turpe est dicere.
& captiuas ducentes mulierculas onera¬
tas peccatis quȩ ducunt᷑ uaruis desideriis.
semꝑ discentes. & nunquã ad scientiam
ueritatis ꝑuenientes. Cum gͥ ista in
utraq impietate faciant im̃pii. nonnȩ
iustũ ÷ contra eos iracundiã ꝓuocari:
ce post hostium & retro postẽ posiuisti
memoriale tuũ. Septua ginta similit̃.
Qđ in excelsis montib collib ꝙ diis gentiũ
cissima meretrix cunctis demonib di¬
uaricaret pedes suos sacra narrat hi¬
storia nullusq sit locus quiñ idolatriȩ
sordib inquinatus sit: in tantũ post fons
domor idola ponerent quos appellant¬
lares. & tam plublice quã priuatim ans¬
marũ suarũ sanguinẽ funderent. Hocer¬
rore & pessima consuetudine uetustatis
multarũ ꝓuintiarũ urbes laborant. ipsan
roma orbis domina quȩ in singulis uisius

Expanded text:
rint pars et sors Domini, sicut Levitae, habebunt partem Domini et dicere poterunt cum offerunt victimas ac libamina effundunt, facientes abscondite, quae turpe est etiam dicere, et captivas ducentes mulierculas oneratas peccatis, quae ducuntur variis desideriis, semper discentes, et numquam ad scientiam veritatis pervenientes . Cum igitur ista in utraque impietate faciant impii, nonne justum est Dei contra eos iracundiam provocariEt post ostium, et retro postem posuisti memoriale tuum. LXX similiter. Quod in cissima meretrix cunctis daemonibus divaricarit pedes suos, sacra narrat historia: nullusque fuerit locus qui non idololatriae sordibus inquinatus sit, intantum ut post fores domorum idola ponerent, quos Lares, et tam publice quam privatim animarum suarum sanguinem funderent. Hoc errore et pessima consuetudine vetustatis multarum provinciarum urbes laborant: ipsaque Roma orbis domina in singulis insulis
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta sim machum in auguratricẽ uerat
quod scilicet semꝑ ierłm quȩ est mat̾ aui¬
entium idolatriȩ dedita fuerit. Quã obit̃
appellat eos semen adulteri siue. adults
ligno & lapide. ac meretricis. haudubium
qun candẽ significet de qua supra legimus.
Qiomodo facta est meretrix ciuitas fidelis:
Sup quem inquit lusistis conspuentes faciẽ eiꝰ.
monium habes: & iterũ. Iste non eicit de¬
monia. nisi in beel zebub pͥncipe demonior.
It postea in passione. Crucifige talẽ. Et rursu.
iis qui destruit templum. det intriduo in.¬
staurat illud. Alios saluos fecit. seipsũ non¬

Expanded text:
uxta Symmachum, in auguratricem vertimus, quod scilicet semper Jerusalem, quae est mater audientium, idololatriae dedita fuerit. Quamobrem appellat eos semen adulteri, sive adulterlignum et lapidem ac meretricis: haud dubium quin eamdem significet, de qua supra legimus: Quomodo facta est meretrix civitas fidelis Sion ? Super quem, inquit, lusistis, conspuentes faciem ejus, monium habes ? Et iterum: Iste non ejicit daemonia, nisi in Beelzebub principe daemoniorum . Et postea in passione: Crucifige, crucifige talem Vah, qui destruis Templum, et in triduo instauras illud. Alios salvos fecit, seipsum
Abbreviated transcription (Latin):
RE GIa disertissimi
oratoris sententia
tes. si de illis soli
artifices iudicarent.
Ac ne a ꝓphanis
tantum sumere
uidear eremplũ:
nimirum hoc illud
est quod aliis uerbis ꝓpħa demonstrat.
Beatus qui in aures loquitur audientium.
Qua felicitate. tu filia eustochium mẽ cõ¬
potẽ esse fecisti. Nam cum anterioris libri
pͣfatiunculã legeres. in qua asserui apłos
&e euangelistas ea tantum de septuagin.¬
ta interp̃tib uel suis uel eoꝵ uerbis ponere
testimonia. quȩ cum hebraico consonarent.
si qua aut̃ ab aliis addita sunt omnino
neglegere: ilico michi non paruã quȩstiun¬
culam detulisti. quod scilicet octo uersus
qui leguntur in eccłiis &e in hebraico non
habentur terci & decimi psalmi. apłs usur¬
paret scribens ad romanos. Sepulchrum
patens est guitur eoꝵ. linguis suis dolose
agebant. uenenum aspidũ sublabiis eoꝵ.¬

Expanded text:
regia disertissimi oratoris sententia tes, si de illis soli artifices judicarent. Ac ne a profanis tantum sumere videar exemplum, nimirum hoc illud est quod aliis verbis Propheta demonstrat: Beatus qui in aures loquitur audientium : Qua felicitate tu, filia Eustochium, me compotem esse fecisti; nam cum anterioris libri praefatiunculam legeres, in qua asserui, Apostolos et Evangelistas ea tantum de Septuaginta Interpretibus, vel suis, vel eorum verbis ponere testimonia, quae cum Hebraico consonarent: si qua autem ab aliis addita sunt, omnino negligere: illico mihi non parvam quaestiunculam detulisti, quod scilicet octo versus, qui leguntur in Ecclesiis, et in Hebraico non habentur, tertii decimi psalmi, Apostolus usurparit, scribens ad Romanos: Sepulcrum patens est guttur eorum: linguis suis dolose agebant
Abbreviated transcription (Latin):
disus. anima nr̃a appelliri potest. Cui
stodẽ mentis dm̃. Si aut̃ utia nr̃a quasi
quȩdam bestiȩ fuerint de predata. relin¬
quemur a custode dõ: & omĩa nr̃a redi.¬
gent᷑ in solitudinem. Nisi dñs ererci¬
tuum reliquisset nobis semen: quasi so¬
doma fuissemꝰ. & quasi gomorra similes
essemus. Hunc locum paulus apłs ad ro¬
manos plenius disserit. scribensq dicit.
Ergo nunquid reppulit ds̃ popłm suum:
Absit. Nam &r ego israhelita sum ex semine
abraham. ex tribu beniamin. Non reppu¬
lit ds̃ plebem suam quã pręsciuit. Et post

Expanded text:
disus, anima nostra appellari potest: cui disus, anima nostra appellari potest: cui stodem mentis Deum: sin aurem vitia nos quasi quaedam bestiae fuerint depraedata, relinquimur a custode Deo, et omnia nostra redigentur ad solitudinem. Nisi Dominus exercituum reliquisset nobis semen, quasi Sodoma fuissemus, et quasi Gomorrha similes essemus. Hunc locum Paulus apostolus ad Romanos plenius disserit, scribens: Dico ergo, numquid repulit Deus populum suum? Absit: nam et ego Israelita sum, ex semine Abraham, de tribu Benjamin. Non repulit Deus plebem suam quam
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ sicut leo in silua. dedit suꝑme uocem
uastitatis & templi & ierłm sumpta est
abagricolis. qui quamdiu tunea uuarũ
plena est: ponunt custodes inumbraculis.
mor custodiam uocant: paruulȩ fiunt
casulȩ ꝓpt̃ ardorẽ solis ac radios decli¬
nandos: & inde uel homines uel bestio.¬
las quȩ insidiari solent natis frugib
abigunt. Cum aut̃ ablata fuerint isti.¬
usmodi genimina: remanent arentia
fruticum umbracula. casulȩq recedente
custode. quia ñ habet ultra qđ seruet.
Ergo & omp̃s ds dereliquit templũ. &e
urbem fecit esse desertã. Qđ non necesse :
sermonib apꝓbare. nobis prȩsertim qui
uidimus desertam syon. euersam ierłm
templumq usq ad solum dirutũ. Quod
aut̃ filiam syon uocat: clem̃tissimi pa¬
rentis monstrat affectũ. Nec mirũ si syon
appellet᷑ filia: cum etã babilon sepissi¬
me filia nuncupet᷑. Oñs enĩ natura dĩ¬
filiisumꝰ. sed nr̃o uitio lieni efficimur.
uxta anagogen uinea li & pomor para¬

Expanded text:
mihi sicut leo in silua, dedit ipsa super me uocem vastationis Templi et Jerusalem sumpta est ab agricolis, qui quamdiu vinea uvarum plena est, ponunt custodes in umbraculis. morum custodiam vocant, parvulae fiunt casulae propter ardorem solis ac radios declinandos: et inde vel homines, vel bestiolas quae insidiari solent natis frugibus, abigunt. Cum autem ablata fuerint istiusmodi genimina, remanent arentia fruticum umbracula, casulaeque, recedente custode, quia non habet ultra quod servet. Ergo et omnipotens Deus dereliquit Templum, et urbem fecit esse desertam: quod non necesse est sermonibus approbare, nobis praesertim, qui videmus desertam Sion, et eversam Jerusalem, Templumque usque ad solum dirutum. Quod autem filiam Sion vocat, clementissimi parentis monstrat affectum. Nec mirum si Sion appelletur filia, cum etiam Babylon saepissime filia nuncupetur. Omnes enim natura filii Dei sumus, sed nostro vitio alieni efficimur. Juxta anagogen, vinea Dei et pomorum para
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enim &e dñs constituit. ut qui euangłm
p̃dicant. uiuant de euangelio. Seruire
aut̃ dno & habitare coram eo: ñ est loci
sedmeriti. Huc usq uisiones isaiȩ
siue onera quȩ certis gentib imposuit :
ut iussisti &e ut nos quiuimus historica
int̾ p̃tatione disseruimus. hebraice ue
ritatis imp̾mentes uestigia. Quȩ sequunt᷑
ad om̃s ꝑtinent nationes. & generaliter
ad totius mundi consũmationẽ. De qͥb
nec tu petisti ut scriberẽ. nec mͥ otiosum
fuit ut exsuꝑfluo non quęsita dictarẽ.
qui quȩsita uix scripsi.¬

Expanded text:
Sic enim et Dominus constituit, ut qui Evangelium Sic enim et Dominus constituit, ut qui Evangelium praedicant, vivant de Evangelio . Servire autem Domino, et habitare coram eo, non est loci, sed meriti. Hucusque visiones Isaiae, sive onera quae certis gentibus imposuit, ut jussisti, et ut nos quivimus, historica interpretatione disseruimus, Hebraicae tantum veritatis prementes vestigia. Quae sequuntur, ad omnes pertinent nationes, et generaliter ad totius mundi consummationem. De quibus nec tu petisti, ut scriberem, nec mihi otiosum fuit, ut ex superfluo non quaesita dictarem, qui quaesita vix scripsi.
Abbreviated transcription (Latin):
thronũ saluatoris in t̾ra eiꝰ positum re¬
cognosco. & in damasci cȩterisq uisionib
ita &e inuisione tyri quȩ extrema est.
&xp̃ianȩ felicitatis tempus int̾p̃tor. qđ
postquam edificata est &e recepit pristi¬
numstatũ. & omĩs negotiator in antiqͣm
consuetudinẽ portũ eiꝰ ingressus est. &
mercimonia & labores eiꝰ dño dedicent᷑.
Cernamꝰ in tyrostructas xp̃i ȩccłias. consi¬
deremꝰ opes omĩum qđ ñ reponantur nec
thesauritent᷑. sed dentur iis qui habi¬
tant coram dño. qui seruientes altari:
participantur cum altari. Ministrant
aut̃ tirii non ad diuitias nec ad cumu¬
landas sacerdotum opes. sed aduictus
necessaria supplenda. ut iuxta apłm
habentes uictum atq uestimentũ. his con¬
tenti simus. Et nota qđ non dixerit nego.¬
tiationes & mercedes tyri sanctificatas
dño iis dandas qui habitauerint ierłm
sicut uidei arbitrant᷑: sed qui fuerunt

Expanded text:
thronum Salvatoris in terra ejus positum rethronum Salvatoris in terra ejus positum recognosco, et in Damasci caeterisque visionibuita et in visione Tyri, quae extrema est, christianae felicitatis tempus interpretor: quod postquam aedificata est, et recepit pristinum statum, et omnis negotiator in antiquam consuetudinem, portum ejus ingressus est, et mercimonia, et labor eorum Domino dedicentur. Cernamus in Tyro exstructas Christi Ecclesias, consideremus opes omnium, quod non reponantur, nec thesaurizentur, sed dentur his qui habitant coram Domino, qui servientes altari participant cum altari . Ministrant autem Tyrii non ad divitias, nec ad cumulandas sacerdotum opes, sed ad victus necessaria suppetenda: ut, juxta Apostolum, habentes victum atque vestitum, his contenti simus . Et nota quod non dixerit negotiationes, et merces Tyri sanctificatas Domino his dandas qui habitaverint Jerusalem sicut Judaei arbitra
Abbreviated transcription (Latin):
ritate. & uestiantur usq ad uetustatẽ.
Hȩc scđm historiam necdum facta com¬
ꝑimus. Nisi forte putandum est qđ post
edificationẽ ierłm & restaurationem
tyri. amicȩ int̾ se fuerint ciuitates.
&e ad templum dĩ crebro tẏru dona
transmiserint. sicut inesdra legimus.
qđ tyrios qui pisces uendebant̾ in sab¬
bato abegerit. & introire in urbem
non ꝑmiserit. atq ex uno mercimonio
etiam de cȩteris estimandũ sit. ludei
cassa infuturũ uota differunt. post
antixp̃m inmille annos hȩc explenda
memorantes. Nec mirum si ista confin¬
gant. qui spreta ueritate xp̃i. organum
diaboli antixp̃m recepturi sunt: cum
etiam xp̃iani iudaizantes. de mille
annor beatitudine hȩc dicta conten¬
dant. Ego aut̃ quomodo in uisione ba¬
bilonis sub tipo euersionis eiꝰ consũma¬
tionis tempus intelligo. & inegypto
destructis idolis altare dñi collocatum
ad xp̃i tempus refero. & inuisione moab

Expanded text:
ritate, et vestiantur usque ad vetustatem. ritate, et vestiantur usque ad vetustatem. Haec secundum historiam, necdum facta comperimus, nisi forte putandum est, quod post aedificationem Jerusalem, et instaurationem Tyri, amicae inter se fuerint civitates, et ad templum Dei crebro Tyri dona transmiserint: sicut et in Ezra legimus , quod Tyrios qui pisces vendebant, in sabbato abegerit, et introire urbem non permiserit: atque ex uno mercimonio, etiam de caeteris aestimandum sit. Judaei cassa in futurum vota differunt, post Antichristum in mille annis haec explenda memorantes. Nec mirum si ista confingant, qui spreta veritate Christi, organum diaboli Antichristum recepturi sunt, cum etiam Christiani judaizantes, de mille annorum beatitudine haec dicta contendant. Ego autem quomodo in visione Babylonis sub typo eversionis ejus, consummationis tempus intelligo, et in Aegypto destructis idolis altare Domini collocatum, ad Christi tempus refero, et in visione Moab,
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem. Plange lupanar pristinũ. &
antiqͥ erroris uestigia lacrimis laua. ut
possis dĩ in te miscđiam ꝓuocare.
Et erit. Post septuaginta annos uisita¬
bit dñs tyrum. &e reducet eam ad mer.¬
cedes suas. Et rursum fornicabitur cum
uniuersis regnis terrȩ. suꝑ faciẽ terrȩ.
Hȩc omĩa iuxta historiam impleta esse
consonis grecoꝵ & fenicum litteris in¬
dicatur. qđ post septuaginta annos in¬
staurata & ad potentiam pristinã sit
reuersa. & negotiatio uniuersarũ gentiũ
fuerit. quas ego puto fornicationis nomi¬
ne appellari. Et quomodo qui fornicat᷑
ad lupanar in gredit᷑. & mercedẽ stupri
tribuit: sic & institor de toto orbe con¬
currens pulchritudinẽ urbis quasi mere¬
tricis impleuerit. Et erunt negotia¬
tiones eius & mercedes eius sanctificatȩ
dño. Non condentur. neq reponentur.
quia iis qui habitauerint corã dño: er̃
negotiationes eiꝰ ut manducent insatu¬

Expanded text:
vitatem, plange lupanar pristinum, et vitatem, plange lupanar pristinum, et antiqui erroris vestigia lacrymis lava, ut possis Dei in te misericordiam provocare. Et erit, post septuaginta annos visitabit Dominus Tyrum, et reducet eam ad merces suas, et rursum fornicabitur cum universis regnis terrae super faciem terrae. Haec omnia juxta historiam expleta esse, consonis Graecorum, et Phoenicum litteris indicatur, quod post LXX annos instaurata, ad potentiam pristinam sit reversa, et negotiatio universarum gentium fuerit, quas ego puto fornicationes appellari, ut quomodo qui fornicatur, ad lupanar ingreditur, et mercedem stupri tribuit: sic et instator, de toto orbe concurrens, pulchritudinem tricis impleverit. Et erit negotiatio ejus, et merces ejus sanctificatae Domino: non condentur, neque reponentur. Quia his qui habitaverint coram Domino, erit negotiatio ejus, ut manducent in satu
Abbreviated transcription (Latin):
adfinẽ huius ꝓphetiȩ tyro ꝓsꝑa nuncian¬
tur. qđ debeat agere poenitentiã. quod
iterĩ struenda sit. qđ septua ginta tan¬
tu annis quib &e templũ dĩ desolatum
fuit tyri sub uersio maneat. ut cuius riui-¬
nis insultabat : & ruinarũ eiꝰ tempus
imitetur. Septuaginta aut̃ annos unius
regis multi putant nabucho donosor dici.
quib regnum gentis assirioꝵ in ierłm
pmanserit. alii generalit̃ ꝓnunciatum.
quod qui longum regnandi tempus ha¬
burit: septuaginta annos transire ñ
psit.
ist. Post septuaginta aut̃ annos¬
erit tyro quasi canticum mere.¬
tricis. Sume citharam. circũi ciuitatẽ.
meretria obliuioni tradita. Bene cane.
frequenta canticum. ut memoria tui
sit. Quia cum plurimis gentib fornica¬
ta es. & desolatam te nudamq & capti¬
uitatis squalentẽ sordib amatores pri¬
stini contempserunt: assume nunc cy¬
tharam. congemina carmina. circũi ci¬

Expanded text:
in finem hujus prophetiae, Tyro prospera nuntianin finem hujus prophetiae, Tyro prospera nuntiantur, quod debeat agere poenitentiam, quod iterum exstruenda sit, quod septuaginta tantum annis, quibus et templum Dei desolatum fuit, Tyri subversio maneat: ut cujus ruinis insultabat, et ruinarum ejus tempus imitetur. Septuaginta autem annos unius regis, multi putant Nabuchodonosor dici, quibus regnum gentis Assyriae in Jerusalem permanserit. Alii generaliter pronuntiatum, quod qui longum regnandi tempus habuerit, septuaginta annos transire non possit. 232 Post septuaginta autem annoserit Tyro quasi canticum meretricis. Sume citharam, circumi civitatem, meretrix oblivioni tradita, bene cane, frequenta canticum, ut memoria tui sit. Quia cum plurimis gentibus fornicata es, et desolatam te nudamque et captivitatis squalentem sordibus, amatores pristini contempserunt, assume nunc citharam, congemina carmina, circumi ci
Abbreviated transcription (Latin):
& terum: traisi terram tuã quasi flum̃
duplerꝙ fuit popłs tyrioꝵ qui fugerant
& trans fretauerant in cechim &e eoꝵ qui
uurbe remanserant: adutrunq loquitur
cus qui fugerant: supra ait. In cethim con¬
sirgens trans freta. ibi quoq ñ erit requies.
Ie us qui remanserant & ducti sunt in ca¬¬
ptiuitatẽ: ecce inquit aquilȩ t̾rȩ chalde¬
o cuius potentiam nulli ante habuer̃t.
& quȩ abassirio fundata est t̾ra: duxer̃¬
robustos tyri. suffoderunt non solum
muros sed cuncta habitacula ciuitatis.
posueruntq ea inruinã. Quia gͥ alii fuge.¬
nint. alii capti sunt: ululate naues ma.
ns uel cartaginis. Negotiatio enĩ & colo
ma ur̃ã deleta est. Simulq considera.
quomodo laudauerit chaldeos. Non di¬
ait. talis popłs ultra non erit. potentiꝰ
quippe & durius est regnũ romanorũ:
sed antea non fuit. Qui p̾riora negauit.
concessit sequentia. Et erit. In die illa
inobliuione eris o tẏre septuaginta an¬
nis. sicut dies regis unius. Ab hoc loco usq

Expanded text:
asi flumen, duplexque fuit populus Tyri, eorum qui fugerant, et transfretaverant in Cethim, et eorum qui in urbe remanserant, ad utrumque loquitur. De his qui fugerant, supra ait: In Cethim consurgens transfreta, ibi quoque non erit requies tibi. De his qui remanserant, et ducti sunt in captivitatem: Ecce, inquit, accolae terrae Chaldaeorum, cujus potentiam nulli populi ante habuerunt, et quae ab Assyrio fundata est, transduxerrobustos Tyri. Suffoderunt non solum muros, sed et cuncta habitacula civitatis, posueruntque eam in ruinam. Quia igitur alii fugerunt, alii capti sunt, ululate, naves, vel maris, vel Carthaginis; negotiatio enim, et colonia vestra deleta est. Simulque considera, quomodo laudaverit Chaldaeos. Non dixit, talis populus ultra non erit: potentius quippe, et durius regnum est Romanorum; sed, ante non fuit. Qui priora negavit, concessit sequentia. Et erit in die illa, in oblivione eris, o Tyre, septuaginta annis, sicut dies regis unius. Ab hoc loco usque