comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
irtutem nobis per.¬
fecte dilectionis :¬
presens scĩ etiange¬
liĩ lectio commendat.
Perfecta etenim dilectio est: quia
deum ex toto corde: tota anima.to¬
ta. uirtute. proximtm autem¬
tanquam nosipsos diligere iubemur.
Et neutra harum dilectio sine alte¬
ra ualet esse ꝑfecta : quia nec ds̾
uere sine proxuo. nec fine deo uere
potest proxuus amari. Nnde do¬
minus totiens interrogato petro
an se diligeret. et illo respondente
quod eum ipso teste diligeret: ad¬
uingebat per singlĩ ita condudens.
Pasce oues meas: siue pasce agnos
meos. Acfi aperte diccret. Hȩo sola
et uera est probatio integri in domi¬
ntm amoris: si erga fratres studue¬
ris curam solliciti exercere laboris.
Nam quicumq fratri opus pieta-¬
tis quod ualet impendere negligit.
minus iusto se conditorem diligere
ostendit: cuius mandatum in susten
modo dñs insintiat: qui petrum
de illa interrogans. symonem eũ
nominat. Symon inqtut iohannis:
diligis me plus his : Ubi quiamus

Expanded text:
irtutem nobis perfectae dilectionis praesens sancti Evangelii lectio commendat. Perfecta etenim dilectio est, qua Deum ex toto corde, tota anima, tota virtute, proximtanquam nosipsos diligere jubemur: et neutra harum dilectio sine altera valet esse perfecta; quia nec Deus vere sine proximo, nec sine Deo vere potest proximus amari. Unde Dominus toties interrogato Petro an se diligeret, et illo respondente quod eum ipso teste diligeret, adjungebat per singula ita concludens: Pasce 644 oves meas, sive pasce agnos meos. Ac si aperte diceret: Haec sola et vera est probatio integri in Dominum amoris, si erga fratres studueris curam solliciti exercere laboris; nam quicunque fratri opus pietatis quod valet impendere negligit, minus justo se conditorem diligere ostendit, cujus mandata in sustentmodo Dominus insinuat, qui Petrum de illa interrogans, Simonem eum nominat: Simon, inquit, Joannis, diligis me plus his? Ubi quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
Erat eis xp̃c uiuere: quia totum
xp̃i profitiebat eccłiis quod uiuebant
Erat eis et mori lucrum. quia tali
ic morte uitam sibi mercabantur
ternam. Erat eis mori lucrum qͦ¬
am corruptione incorruptio succe¬
ebat: et dampna presentium tem¬
orum lucra ꝑpetua sequebantur.
uitas patitur. inimo ut misericors
cus annuit proloquamur. Hic itaq
La inuictaq nobis credendi funda-¬
uenta constituit. Nam pertunctan¬
domino quis esse ab hominibus di¬
retur: respondit. Tu es. rp̃c filius

Expanded text:
erat eis Christus vivere, quia totum erat eis Christus vivere, quia totum Christi proficiebat Ecclesiis quod vivebant, Erat eis et mori lucrum, quia tali hac morte vitam sibi merebantur aeternam; erat eis mori lucrum, quorum corruptioni incorruptio succedebat, et damna praesentium temporum lucra perpetua sequebantur. nuitas patitur, imo ut misericors Deus annuit, proloquamur. 2. Hic itaque ma invictaque nobis credendi fundamenta constituit. Nam percunctanti Domino quis esse ab hominibus diceretur, respondit: Tu es Christus
Abbreviated transcription (Latin):
LorIoSISSIMOS xp̃a¬
ne fidei principes
annius sollempnta¬
tibus honorantes
ta religione ueneraniur. Apłi nane
latino sermone dicuntur missi. Qu
ergo honorat missos. manifestuma
eos honorare mittentem. qm̃ digi¬
tas quȩ defertur mynistris. illi sui
dubio cuius mynistri sunt exhibet᷑
ut ait ipse saluator ad discipłos suos
Qui uos audit me audit: et qui us
recipit me recipit. Uere beata apbe
merita: in quib se xp̃c et recipi pn¬
dicat et audiri. Beati nicił homiꝰ
et illi: quorum deuotio delata a płs
recurrit in xp̃m Tenentes itaq
fratres tante huius ꝓmissionis fidca
mocte letatur. martyres non dubita
cum xp̃o regnare post moctem. Nꝰ
tero ecclãrum omnium reuerenti¬
simos patres. petrum cdico et parli
piissimis studiis honoremus. quibus
xp̃i prestante gratia factus est hodie
de morte natalis: quibus finis uite
tuendi initium dedit. quibus ut
mori lucrum. Erat utiq eis xp̃c ui-
uere: quibus uita non erat sine xp̃o

Expanded text:
loriosissimos christianae fidei principes annuis solemnitatibus honorantes,ita religione veneramur. Apostoli namque Latino sermone dicuntur missi; qui ergo honorant missos, manifestum est eos honorare mittentem; cum dignitas quae defertur ministris, illi sine dubio cujus ministri sunt exhibetur, ut ait ipse Salvator ad discipulos suos: Qui vos audit me audit, et qui vos recipit me recipit . Vere beata apostolorum merita, in quibus se Christus et recipi praedicat et audiri; beati nihilominus et illi quorum devotio delata apostolis recurrit in Christum. Tenentes itaque, fratres, tantae hujus promissionis fidem, morte laetatur, martyres non dubitat cum Christo regnare post mortem. Nos vero Ecclesiarum omnium reverendissimos patres, Petrum dico et Paulum, piissimis studiis honoremus, quibus, Christi praestante gratia, factus est hodie de morte natalis; quibus finis vitae vivendi initium dedit; quibus, utmori lucrum. Erat utique eis Christus vivere, quibus vita non erat sine Christo;
Abbreviated transcription (Latin):
nusq multo ꝑicłosum ẽ. in his qͣ
recte agimꝰ. aduersantiũ nos in ꝑ¬
bitate fatigari. qͣm honorantium
fauore demulceri.
ic & enim sepe securiorẽ cor¬
ripit animum. illa circũ¬
spectum semꝑ reddit ⁊ captũ. Un¬
de dñs uiam nobis uitȩ quam seqͣ¬
mur initians. cum hi qui uirtutes
eiꝰ admirabant᷑ regem eum facere
uellent: fugit in montẽ orare. Cũ
uero illi qui uirtutib eiꝰ inuidebans
eum morti tradere difponerent.
occurrit ꝓmptꝰ. ⁊ uinciendũ se cru¬
cifigendũq furentib obtulit. eiu¬
denti nos informans exemplo. ut
parati simꝰ ad aduersa scłi tolerare.
cauti ad blandim̃ta cum forte ar¬
riserint declinanda: & ne nos ꝓs¬
ꝑa mundi si affluant. emolliendo
deripiant. crehxis adũo precib
imploremu:¬

Expanded text:
nusque multo periculosum est innusque multo periculosum est inrecte agimus adversantium nos improbitate fatigari, quam honorantium favore demulceri. Hic etenim securiorem saepe corrumpit animum, illa circumspectum semper reddit et cautum. Unde Dominus viam nobis vitae quam sequamur initians, cum hi qui virtutes ejus admirabantur, regem eum facere vellent, fugit in montem orare; cum vero illi qui virtutibus ejus invidebant, eum morti tradere disponerent, occurrit promptus, et vinciendum se crucifigendumque furentibus obtulit, evidenti nos informans exemplo, ut parati simus ad adversa saeculi toleranda, cauti ad blandimenta, cum forte arriserint, declinanda, et ne nos prospera mundi, si affluant, emolliendo decipiant, crebris a Domino precibus imploremu
Abbreviated transcription (Latin):
uare coegerit discipłos¬
dñs ascendere nauem.
& ipse mox dimisso ppło inmõ¬
tem oraturꝰ abierit. ioħes mani¬
feste declarat. qͥ cõpleta refectio¬
ne illa celesti continuo subiecit.
ħs gͦ cum cognouiss qͥa uentu
ri erant ut raperent eum & face¬
rent eum regem: fugit in mon¬
tem iterũ ipse solus. Ubi necessa¬
rium nobis iuuendi monstrat
exemplum. ut inbonis que agi¬
mus humani fauoris retributio¬
nem uicemꝰ. neq nos oꝑatio uir¬
tutũ sp̃ualiũ: ad concupiscentiã
reflectat tẽporaliũ uoluptatũ .uiii.
Ion nullis ꝙ enĩ contigit.
ut dum merito uite subli¬
miores mirandi minoribꝰ ac lau¬
dabiles existerent. & iure honorã¬
di putarent᷑. acceptis pecuniis.
siue prediis. inchoata iustitiȩ
rudim̃ta ꝑderent. ⁊ cum carna¬
lib sese illecebͥs. atq auaritia in¬
cauti corrũperent. ipsis etiã aqͥb
honorabant᷑ ꝓbonis. denuo ꝓma
lisactib non solum infastigiis ue¬
rum etiã deuenirent modum. mi¬

Expanded text:
uare coegerit discipulos ascendere navem, et ipse mox dimisso populo in montem oraturus abierit, Joannes manifeste declarat, qui, completa refectione illa coelesti, continuo subjecit: Jesus ergo cum cognovisset, quia venturi erant, ut raperent eum, et facerent sibi regem, fugit in montem ipse solus . Ubi necessarium nobis vivendi monstrat exemplum, ut in bonis quae agimus, humani favoris retributionem vitemus, neque nos operatio virtutum spiritualium ad concupiscentiam reflectat temporalium voluptatum. Nonnullis etenim contigit, ut dum ob meritum vitae sublimioris mirandi in moribus ac laudabiles existerent, et jure honorandi putarentur, acceptis pecuniis sive praediis, inchoata justitiae rudimenta perderent, et cum carnalibus sese illecebris atque avaritia incauti corrumperent, ipsis etiam a quibus honorabantur pro bonis, denuo pro malis actibus non solum in fastidium, verum etiam devenirent in odium. Mi
Abbreviated transcription (Latin):
acis possimus intrare. quam pnusit.
mni tempore: quia uisitanit et fecit
edemptionem plebis suȩ. Semper
iuis eias in ore nr̃o uersetur. semper
ius et memoriam retineamus: et in
itemus auxilium ut lucem scientiȩ
tiam contulit in nobis ipse conseruet.
tq ad perfectum usq diem ꝑclucat.
t ut digni simus exaudiri precan¬
es: abitiamus ipsi oꝑa tenebrarum.
t induamts nos arma lucis. Sic et¬
um supplicantes concite quȩ desi¬
erauis accipimus: quia ninirũ
erba deaote orationis aduiuat
antis pie oꝑationis. Et qͥuia beati
prettrsoris hodie natalitia celebramꝰ:
oportet ut queni salutis eternȩ pre¬
conem suscepuntis. hiuic etiam nr̃e
orationis adiutorem queramis. Ip¬
sum itaq intercedendo rogemus
impetrare. ut ad eam cui testimo¬
nium perhibuit lucem. uitam et
ueritatem ꝑuenire meream. ihm¬

Expanded text:
pacis possimus intrare, quam promisit. pacis possimus intrare, quam promisit. omni tempore, quia visitavit et fecit redemptionem plebis suae. Semper laus ejus in ore nostro versetur, semper ejus et memoriam retineamus, et in itemus auxilium, ut lucem scientiae quam contulit in nobis ipse conservet, atque ad perfectum usque diem perducat. Et ut digni simus exaudiri precantes, abjiciamus ipsi opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis. Sic etenim supplicantes concite quae desideramus accipimus, quia nimirum verba divinae orationis adjuvat manus piae operationis. Et quia beati praecursoris hodie natalitia celebramus, oportet ut quem salutis aeternae praeconem suscepimus, hunc etiam nostrae orationis adjutorem quaeramus; ipsum itaque intercedendo rogemus impetrare, ut ad eum cui testimonium perhibuit, lucem, vitam et veritatem pervenire meream
Abbreviated transcription (Latin):
bem siram repperit. s quam uisitan¬
do et redimendo suam fecit. Nultis
etenim audire fratres mei. qualem
inuenerit eam: qualemq reddide¬
rit : finis cantici huitis quod obnr¬
ticiam suntil et plxitatem sui totĩ
caritati ur̃ȩ recensere et explanar
longum duxinus: aꝑte denuntiat
dicens. Uisitatut nos oriens exalte.
Illuminare his qtui in tenebris &
in umbra mortis sedent: ad diriga¬
dos pedes nr̃os in tuam pacis. Inue¬
nit ergo nos sedentes intenebris
et in umbra mortis: hoc est longa
peccatoꝵ et ignorantiȩ cecitate depres¬
sos. atq hostis iniqui fracide deceptos.
obsessosq erroribus. Ipse etenim recte
mors et mendatium. sicut ẽcontra do¬
minus ueritas uocatur et uita. Attu¬
lit autem nobis uerum cognitionis suȩ
lumen: exclusisq erroꝵ tenebris. certũ
obis iter patriȩ celestis aperuit. Direx̃
gressus operum nr̃oꝵ: quatinus per
qiam tieritatis quam monstrauit
incedere. atq ad mansionem ꝑpetuie

Expanded text:
ebem suam reperit, sed quam visitanebem suam reperit, sed quam visitando et redimendo suam fecit. Vultis etenim audire, fratres mei, qualem invenerit eam, qualem reddiderit. Finis cantici hujus, quod ob notitiam simul et prolixitatem sui totum charitati vestrae recensere et explanare longum duximus, aperte denuntiat, dicens: Visitavit nos oriens ex alto, illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent, ad dirigendos pedes nostros in viam pacis. Invenit ergo nos sedentes in tenebris et in umbra mortis, hoc est, longa peccatorum et ignorantiae caecitate depressos, atque hostis antiqui fraude deceptos obsessosque erroribus. Ipse etenim recte mors et mendacium, sicut e contra Dominus veritas vocatur et vita. Attulit autem nobis veram cognitionis suae lucem, exclusisque errorum tenebris certum nobis iter patriae coelestis aperuit: direxit gressus operum nostrorum, quatenus per viam veritatis, quam monstravit incedere, atque ad mansionem perpetuae
Abbreviated transcription (Latin):
deretis forsitan et michi. De me
enim ille scripsit. Quid autem
ꝓphetans et benedicens deum ⁊a-¬
charias dixerit: audianus. Bene¬
dictus dñs deus isrł: quia tusita¬
uit et fecit redemptionem plebis
suȩ. In quibus profecto uerbis no¬
tandum: quia beattis zacharias
quod inchoatum et ꝑximȩ futurum
in sp̃u preuiderat. ꝓphetico more quas
iam factum esset narrabat. Uifitatit
enim nos apparens in carne dominus
quasi longnis a se recedentes: quos in
peccatis positos querere et itstificar
curauit. Uisitauit quasi medicus
egrotos: qui ut intieteratum suꝑbiȩ
nr̃e languorem sanaret. nouum nob̾
suȩ humilitatis exemplum adhibut
fecit redemptionem plebis suȩ: qui
nos uenundatos sub peccato. et antiqͥ
hostis seruitio addictos. dato sui sango¬
nis pretio liberauit. Unde benigne
nos hortatur apls̃ dicens. Empti eniu¬
estis pretio magno: glificate et portati
deum in corpore tirͣo. Plebi autem
fuȩ dicit: non utiq quam ueniens pl¬

Expanded text:
deretis forsitan et mihi. De me deretis forsitan et mihi. De me enim ille scripsit . Quid autem prophetans, et benedicens Deum Zacharias dixerit, audiamus. Benedictus Dominus Deus Israel, quia visitavit et fecit redemptionem plebis suae. In quibus profecto verbis notandum quia beatus Zacharias quod inchoatum et proxime futurum in spiritu praeviderat, prophetico more quasi jam factum esse narrabat. Visitavit enim nos apparens in carne Dominus, quasi longius a se recedentes, quos in peccatis positos quaerere et justificare curavit. Visitavit quasi medicus aegrotos, qui ut inveteratum superbiae nostrae languorem sanaret, novum nobis suae humilitatis exemplum adhibuit. Fecit redemptionem plebis suae, qui nos venundatos sub peccato, et antiqui hostis servitio addictos, dato sui sanguinis pretio liberavit. Unde benigne nos hortatur Apostolus, dicens: Empti estis pretio magno, glorificate et portate Deum in corpore vestro . Plebis autem suae dicit, non utique quam veniens pl
Abbreviated transcription (Latin):
solebat: ita ista perfectam uite
immortalis nouitatem et in atio¬
tore nr̃o exhibut. et in nobis spe-¬
randam monstrauit. Quod uero
inter hȩc zacharias impletur fpͣu
scõ. ac de redemptore nr̃o fimul et
nr̃a redemptione ꝓpħãt. significat
mysticȩ ꝗtna multi de stirpe sacerdo¬
tali qui a confesfione xp̃i diutius
ora contimierant. post modum per
susceptionem fidei illius. sp̃c sc̃ĩ tur-¬
tute replendi. dono ꝓphetiȩ subli-¬
mandi. et magisterii pastoralis offi¬
tio popłis essent preferendi: quam-¬
uis eadem acceptio sp̃c. et ꝓphetia
Zachariȩ. hoc quoq contienienter
figurare credendum est. quia tunc
instaret tempus quo fidelibus pan-¬
deretur omnis legalis sacerdotii
ritus. et cerimonias spiritali intus
scientia et ꝓpheticis exuberare mys
sationi temporariȩ uel eterne diui-¬
nitati testimonium ferrent: iuxta
quod ipse iudeoꝵ duritiam incre-¬
pans dicit. si crederetis moysi. cre¬

Expanded text:
solebat, ita ista perfectam vitae solebat, ita ista perfectam vitae immortalis novitatem et in auctore nostro exhibuit, et in nobis sperandam monstravit. Quod vero inter haec Zacharias impletur Spiritu sancto, ac de Redemptore nostro simul et nostra redemptione prophetat, significat mystice quia multi de stirpe sacerdotali, qui a confessione Christi diutius ora continuerant, postmodum per susceptionem fidei illius Spiritus sancti virtute replendi, dono prophetiae sublimandi, et magisterii pastoralis officio populis essent praeferendi. Quamvis eadem acceptione spiritus et prophetia Zachariae hoc quoque convenienter figurari credendum est, quia tunc instaret tempus quo fidelibus panderetur omnes legalis sacerdotii ritus et caeremonias spirituali intus scientia et propheticis exuberare mystsationi temporariae vel aeternae divinitati testimonium ferrent, juxta quod ipse Judaeorum duritiam increpans, dicit: Si crederetis Moysi, cre
Abbreviated transcription (Latin):
cuia. ad confitenda laudanda et pre¬
dicanda. fui dona redemptoris se deuo¬
ta sumimittebat. Et quidem in die
circtmcisionis iohannis quando no-
men accepit. factus est timnor stiꝑ om¬
nes uicinos eoꝵ: et suꝑ omnia mon¬
tana uideȩ diutilgabantur omiua
uerba hȩc. Porro in tempore dm̃icȩ
resurrectiomis. ubi misso desuꝑ sp̃u
glã nominis eius I płos mundo mnno¬
tuit: timor conti saltiberrumis
non solum iudeoꝵx qui erant uicim.
uel situ uidelicet loci. uel scientia
legis. sed exterarum usq ad fines
terrȩ gentium corda concussit.
Nec tantum montana cuncta
udee uerum etiam ommia mun¬
dani regni. mundaneq sapientiȩ
culmina. uirtutis enis fama trans¬
cendit: ita ut relicta ubiq cultu¬
ra ac tuta priori. ad ꝑcipienda fi-¬
dei illus sacramenta confltierent.
Recte etenim circuicifio. dñicȩ
quia et hȩc octatia die. hoc est post
sabbatum facta est. Et ficut illa
ã reatu ꝑpetue mortis absoluere

Expanded text:
civa, ad confitenda, laudanda et praeciva, ad confitenda, laudanda et praedicanda sui dona Redemptoris se devota submittebat. Et quidem in die circumcisionis Joannis, quando et nomen accepit: Factus est timor super omnes vicinos eorum, et super omnia montana Judaeae divulgabantur omnia verba haec. Porro in tempore Dominicae resurrectionis, ubi misso desuper Spiritu gloria nominis ejus per apostolos mundo innotuit, timor continuo saluberrimus non solum Judaeorum qui erant vicini vel situ videlicet loci, vel scientia legis, sed et exterarum usque ad fines terrae gentium corda concussit. Nec tantum montana cuncta Judaeae, verum etiam omnia mundani regni mundanaeque sapientiae culmina virtutis ejus fama transcendit, ita ut relicta ubique cultura ac vita priori ad percipienda fidei illius sacramenta confluerent. Recte etenim circumcisionis dies quia et haec octava die, hoc est post sabbatum, facta est; et sicut illa a reatu perpetuae mortis absolvere
Abbreviated transcription (Latin):
terdotii statuta simul obseruandi
esse decernerent. Quos pro certo
ipsa legis doctrina de suscipienda
gratia xp̃i. quasi elitabeth de nomi-¬
se iohannis uina uoce confirmat :¬
dicendo per legis latorem. Prophe¬
tam uobis fuscitabit deus tiester de
fratribus ur̃is tanquam me. ipsum
audietis uxta omnia quecumq
locutus fuerit uobis. Ipsum quoq
legale sacerdotium tacitis cerimo¬
niarum suarum typis quasi mutis
litterarum figuris. zacharias eidẽ
gratiȩ nascenti testimonium peri-¬
bet: quia nichil proesus in omnib
sacerdotiĩ ueteris obseruatiomb
actum uel dictum esse creden¬
dum est. quod non euangłis gra¬
tiam si recte intelligatur expres¬
serit. Quod autem declarato post¬
mnodum et confirmato nomine
ohannis. apertum est os tacharie
t loquebatur benedicens deum :
patet utiq quia manifestata per
iplos grati uoiti ⁊estamenti. mul¬
ta etiam turba sacerdotum obedie.¬
bat fidei relictaq taciturnitate no¬

Expanded text:
cerdotii statuta simul observanda cerdotii statuta simul observanda esse decernerent, quos profecto ipsa legis doctrina de suscipienda gratia Christi, quasi Elizabeth de nomine Joannis viva voce confirmat dicendo per legislatorem: Prophetam vobis suscitabit Deus vester de fratribus vestris; tanquam meipsum audietis, juxta omnia quaecunque locutus fuerit vobis . Ipsum quoque legale sacerdotium tacitis caeremoniarum suarum typis, quasi mutis litterarum figuris, Zacharias eidem gratiae nascenti testimonium perhibet, quia nihil prorsus in omnibus sacerdotii veteris observationibus actum vel dictum esse credendum est, quod non Evangelii gratiam, si recte intelligatur, expresserit. Quod autem declarato postmodum et confirmato nomine Joannis apertum est os Zachariae, et loquebatur benedicens Deum, patet utique quia manifestata per apostolos gratia Novi Testamenti, multa etiam turba sacerdotum obediebat fidei, relictaque taciturnitate no
Abbreviated transcription (Latin):
quaquam. sed uocabitur iohannes
Iohanues inter pretatur dei gratu
siue in quo est gratia. Quo nomine
et totam euangelicȩ dispensationis
gratiam quam predicat: et ipsum
spetialiter dominum fignat. per
quem eadem gratia mundo donati
est. Qui uero. natum puerum pa¬
tris tachariȩ nomine magis quam
iohannem uocandum esse decerne¬
bant: eos profecto figurant. qui dñ
noua gratiȩ munera declarante. ci¬
perent eum pͦtitis consueta sacer¬
dotii ueteris edicta predicare. l¬
de bene ⁊acharias memor dñi int̾¬
pretatur: quia uidelicet memoriã
antiquȩ obseruationis quȩ utiq a
dño data est figurate dentntiat.
Contendebant ergo de nomine na¬
ti ꝓphȩ hi qui conuenerant: et ri¬
chariam hunc uocari satagebant.
At contra mater uerbis. & pater
scriptis quia iohannes magis appellan-¬
dus est astruebant: quia fuere non-¬
nulli celestium sacramentoꝵ minus
periti qui in primordiĩs euangłii cho¬
ruscantis. carnalia adhuc legalis sa¬

Expanded text:
quaquam, sed vocabitur Joannes. quaquam, sed vocabitur Joannes. Joannes interpretatur Domini gratia, sive In quo est gratia. Quo nomine et totam evangelicae dispensationis gratiam quam praedicat, et ipsum specialiter Dominum signat, per quem eadem gratia mundo donata est. Qui vero natum puerum patris Zachariae nomine magis quam Joannem vocandum esse decernebant, eos profecto figurant qui, Domino nova gratiae munera declarante, cuperent eum potius consueta sacerdotii veteris edicta praedicare. Unde bene Zacharias Memor Domini interpretatur, quia videlicet memoriam antiquae observationis, quae utique a Domino data est, figurate denuntiat. Contendebant ergo de nomine nati prophetae hi qui convenerant, et Zachariam hunc vocari satagebant: at contra mater verbis, et pater scriptis, quia Joannes magis appellandus est, astruebant. Quia fuere nonnulli coelestium sacramentorum minus periti, qui in primordiis Evangelii coruscantis carnalia adhuc legalis sa
Abbreviated transcription (Latin):
sensus spiritalis obmutuerat. so-¬
lam littere custodiam curantib
ac docentib scribis & legisperitis.
immo et ipsam litteram plerisq
in locis per suas traditiones corrũ¬
pentibus. uixta quod eis dominus
in euanglĩo sepius impperare pro-¬
batur.: Et quid est quod diu
sterili genitrice nascitur: nisi quod
lex quȩ auxilio sacerdotalis officii
spiritalem deo sobolem gignere
itissa est. neminem ad ꝑfectum ad-¬
duxit: quia nmirum suis cultori¬
bus regni celestis ianuas aperire
non potuit: S factus sub lege au¬
tor ipse legis. sterilitatis obprobrũ
legi abstulit. qui hanc spiritaliter
intelligendam monstratut. et stꝑ¬
nȩ beatitudinis gratiam quȩ in eui¬
gelio nunc aꝑtissima lucet. in ea uͥ
olim prefiguratam et quasi concei¬
tam fuisse docuit. Et factum ẽ in¬
quit in die octano uenerunt circuĩ¬
cidere puerum: et uocabant eum
nomine patris sui zachariam. Et
respondens mater ens dixit. Ne.

Expanded text:
sensus spiritualis obmutuerat, sosensus spiritualis obmutuerat, solam litterae custodiam curantibus ac docentibus scribis et legisperitis, imo et ipsam litteram plerisque in locis per suas traditiones corrumpentibus, juxta quod eis Dominus in Evangelio saepius improperare probatur? Et quid quod diu sterili genitrice nascitur, nisi quia lex, quae auxilio sacerdotalis officii spiritualem Deo sobolem gignere jussa est, neminem ad perfectum adduxit, quia nimirum suis cultoribus regni coelestis januas aperire non potuit? Sed factus sub lege auctor ipse legis sterilitatis opprobrium legi abstulit, qui hanc spiritualiter intelligendam monstravit, et supernae beatitudinis gratiam, quae in Evangelio nunc apertissime lucet, in ea jam olim praefiguratam et quasi conceptam fuisse docuit. Et factum est, inquit, in die octavo, venerunt circumcidere puerum, et vocabant eum nomine patris ejus Zachariam. Et respondens ma
Abbreviated transcription (Latin):
beati iohannis natiuitas nonnul¬
lam habet similitudinem aduen-¬
tus dominici et gratiȩ quam pre-¬
dicare ueniebat. Nam et congru¬
um ualde est. ut cui omnes pro-¬
phetȩ priotis et patriarchȩ uel
nascendo. uel moriendo. uel uiuen-¬
do. uel predicando testimonium
perbibuerunt: hunc multo ampliꝰ
precursor fuus qui plusꝗͣ ꝓph̃a exti-¬
tit. non tantum in uit aet passione.
sed in ipsa qtioq sua natiuitate
designet. Quid est enim quod
ueteranis parentib natus est io-¬
hannes: nisi quia illius mox secu¬
tura natiuitas signabatur. qui
spiritalia noui testamenti profe-¬
rens archana. carnalem legis oo sa-¬
cerdotiĩ ueteris obseruantiam
iam terminandam esse doceret :
Quod enim antiquatur et senes¬
cit: ꝓpe interitum est. Quid qd̃
muto patre. principe uidelicet
tunc sacerdotum cetus est precur-¬
sor dñi: nisi quia ipso apparente
domino lingua iam sacerdotiĩ ue¬
teris magna ex parte a doctrina

Expanded text:
beati Joannis nativitas nonnulbeati Joannis nativitas nonnullam habet similitudinem adventus Dominici, et gratiae quam praedicare veniebat. Nam et congruum valde est ut cui omnes prophetae priores et patriarchae, vel nascendo, vel moriendo, vel vivendo, vel praedicando testimonium perhibuerunt, hunc multo amplius praecursor suus, qui plus quam propheta exstitit, non tantum in vita et passione, sed in ipsa quoque sua nativitate designet. Quid est enim quod veteranis parentibus natus est Joannes, nisi quia illius mox secutura nativitas signabatur, qui spiritualia Novi Testamenti proferens arcana, carnalem legis et sacerdotii veteris observantiam jam terminandam esse doceret? Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est. Quid quod muto patre, principe videlicet tunc sacerdotum, ortus est praecursor Domini, nisi quia, ipso apparente Domino, lingua jam sacerdotii veteris magna ex parte a doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
nsinuans qui humana natuntate
osterior iohanne. sed celestis regni
fiet apice prestantior. Nec tacat
mysterio: quod iohannis natiui¬
as cum dies decrescere. dñi autẽ
um dies crescere inchoat facta
nemoratur. Huits etenim secre¬
tum distantiȩ reuelat ipse iohannes
tucum pre magnitudine uirtu¬
tum xp̃c crederetur ã turbis. do¬
minus autem pre infirmitate car¬
nis a quibusdam non xp̃c sed esse
ꝓpħ̃a testaretur. illum inquit opor¬
tet crescere. me autem minui.
Creuit quippe dñs: quia per to-¬
Decreuit autem ac minoratus est
iohannes: quia qui xp̃c estimabat᷑.
quod non xp̃c ipse sed preco xp̃i
esset apparuit. Ideoq iure nato
iohanne lux dutrna minorari in¬
cipit: cuius fama diuinitatis desi¬
nascente domino adbreuiata di-¬
es adcrementum luminis redit:
lucem suȩ cognitionis quam priꝰ
bat. cunctis gentibuis aꝑiret. et suȩ
calorem dilectionis in totam mun-¬
di latitudinem diffunderet. No¬
tandum autem: quod hȩc eadẽ

Expanded text:
insinuans, qui humana nativitate insinuans, qui humana nativitate posterior Joanne, sed coelestis regni esset apice praestantior. Nec vacat a mysterio quod Joannis nativitas cum dies decrescere, Domini autem cum dies crescere inchoant  Al., inchoat, facta memoratur. Hujus etenim secretum distantiae revelat ipse Joannes, qui cum prae magnitudine virtutum Christus crederetur a turbis, Dominus autem prae infirmitate carnis a quibusdam non Christus, sed esse propheta putaretur, Illum, inquit, oportet crescere, me autem minui. Crevit quippe Dominus, quia per toDecrevit ac minoratus est Joannes, quia qui Christus aestimabatur, quod non Christus ipse, sed praeco Christi esset apparuit. Ideoque jure nato Joanne lux diurna minorari incipit, cujus fama divinitatis desinascente Domino abbreviata dies ad incrementum luminis redit lucem suae cognitionis, quam priubat, cunctis gentibus aperiret, suae calorem dilectionis in totam mundi latitudinem diffunderet. Notandum autem quod haec eadem
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u scõ et igne baptitans. ad uiden-¬
dam faciem patris sui donaret esse
ꝑfectam. Iohanne nato congratula¬
bantur uicini et cognati genitrici
illius. quia magnificatiit. domintis
misccłiam suam cum illa: dño autẽ
nato congratulabantur ȩcclȩ quia
uenit tempus miserendi eius. sp̃c an¬
gelici qui sunt uicim eius et cogna-¬
ti. ciues uidelicet eisdem patriȩ
celestis. quam et ipsa expectat. qui
illa ꝑ cebem esset actura priores ip-¬
si de celis ammonebant. Recte igitur
natiuitas celebratur illius. qui talis
potentia magnitudinis. dominicis
ꝓpinquabat oꝑib. Recte ortus illiꝰ
follempnitas colitur: cuius tanta
est uitȩ fublimitas. ut quicquitd illo
stiblimius est. hoc iam hominis na-¬
turam transcendere dubium non
sit. Siquidem dominus cum ma-¬
orem eo neminem in natis mulie-¬
rum e̾e dixisset. mox fubdidit di¬
ens. qui autem minor est in regno ce¬
oꝵ maior est illo: seipsum uidelicet

Expanded text:
Spiritu sancto et igni baptizans ad videnSpiritu sancto et igni baptizans ad videndam faciem Patris sui donaret esse perfectam. Joanne nato congratulabantur vicini et cognati genitrici illius, quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa; Domino autem nato congratulabantur Ecclesiae, quia venit tempus miserandi ejus, spiritus angelici qui sunt vicini ejus et cognati, cives videlicet ejusdem patriae coelestis, quam et ipsa exspectat  Alilla per orbem esset actura, priores ipsi de coelis admonebant. Recte igitur nativitas celebratur illius qui talis potentia magnitudinis Dominicis propinquabat operibus. Recte ortus illius solemnitas colitur, cujus tanta est vitae sublimitas, ut quidquid illo sublimius est, hoc jam hominis naturam transcendere dubium non sit. Siquidem Dominus cum majorem eo neminem in natis mulierum esse dixisset, mox subdidit dicens, Qui autem minor est in regno coelorum, major est illo, seipsum videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
euangłizatur: in huius autem tã-¬
quam in precur soris dñ. in serui
dei eximii. in lucerne ardentis et lii¬
memorantur. Iste magniis coram di¬
mino esse narratur: de illo ꝓpheca
testatur. Quoniam magnus dominꝰ
et laudabilis nunis. et magnitudinis
eius non est finis. Iste peccatoꝵ conso.¬
tores conuersatus. peccati omnis im¬
munis ꝑmansit. Hic ad huc ex ute¬
ro matris sp̃u scõ repletus est: in illo
habitat omnis plenitudo diuinitatis
sibi uteri uirginalis. in quo carnem
susciperet ipse consecrauit. Iste mul¬
tos filiorum isrł ad dominum suot̃¬
pore predicando conuertit: ille mul¬
tos cotidie de uniuersis per orbem
nationibus ad suam fidem et carita¬
tem. interius illustrando conuerte.¬
re non desistit. Hic in spͣu et uirtute
helye precessit ante illtum. ut plebẽ
eius aqua baptitans ad suscipiendũ
eum ubi appareret doceret ẽe̾ per¬
fectam: huic successit ille in spũ et
iurtute dei patris ut plebem suam

Expanded text:
evangelizatur. In hujus autem tanevangelizatur. In hujus autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis et lu add. esse memorantur. Iste magnus coram Domino esse narratur: de illo Propheta testatur: Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non erit finis . Iste, peccatorum consortores conversatus peccati omnis immunis permansit. Hic adhuc ex utero matris Spiritu sancto repletus est, in illo habitat omnis plenitudo divinitatis sibi uteri virginalis in quo carnem susciperet, ipse consecravit. Iste multos filiorum Israel ad Dominum suo tempore praedicando convertit; ille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non desistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit ante illum, ut plebem ejus aqua baptizans ad suscipiendum eum, ubi appareret, doceret esse perfectam; huic successit ille in spiritu et virtute Dei Patris, ut plebem suam
Abbreviated transcription (Latin):
tatione ac metu ꝑcelluntur: omniũ
qui atidiere circumquaq ad aducu-¬
tum noui ꝓphetȩ corda p̃perautur.
Unde merito scã per orbem eccłã qͣ
tot beatorum martyrum uictorias.
quib ingressum regni celestis me-¬
ruere frequentat: huius tantum¬
mͦ post dñm etiam natiuitatis diẽ
celebrare consueuit. Quod nullate-¬
nus sine euanglica auctoritate in
consuetudinem uenisse credendũ
est. sed attentius animo reconden¬
dum: quia ficut nato domino pasto¬
ribus apparens angls̃ ait. ecce euan-¬
geliro uobis gaudium magnum qd̃
etiam anglus nasciturum ⁊achariȩ
predicens iohannem. et erit inquit
gaudium tibi et exultatio. et mul-¬
ti in natiuitate eius gaudebunt.
erit enim magnus coram dño. Iure
igitur utriusq natuuitas festa de-¬
uotione celebratur. sed in illius tã-¬
quam in xp̃i dñi. tamquam in sal-¬
uatoris mundi. tanquam in filii dĩ
omnipotentis. tanquam in solis iusti-¬
ciȩ natiuitate omni poplo gauditã

Expanded text:
atione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur. Unde merito sancta per orbem Ecclesia, quae tot beatorum martyrum victorias, quibus ingressum regni coelestis meruere frequentat, hujus tantummodo post Dominum etiam nativitatis diem celebrare consuevit. Quod nullatenus sine evangelica auctoritate in consuetudinem venisse credendum est: sed attentius animo recondendum quia sicut nato Domino pastoribus apparens angelus ait: Ecce evangelizo vobis gaudium magnuetiam angelus nasciturum Zachariae praedicans Joannem, Et erit, inquit, gaudium tibi et exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Erit enim magnus coram Domino. Jure igitur utriusque nativitas festa devotione celebratur, sed in illius tanquam in Christi Domini, tanquam in Salvatoris mundi, tanquam in Filii Dei omnipotentis, tanquam in solis justitiae nativitate, omni populo gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
nanitates. hic confutandus demsꝰ
caltus. hic omnium sacrifitioꝵ impie¬
tas destruenda: ubi diligentissima ha-
usquam fuerat uanis errorib institu-
Etim. Ad hanc ergo tu urbem bea-¬
tissime petre apłȩ uentre non metiuis.
et consorte głȩ tuȩ paulo apłõ aliarũ
dhuc ecclãrum ordinationib occti¬
pato. siluam istam frementium bestia-¬
tum. et turbulentissimȩ profundi-¬
fatis occeanum constantior. quãcũ
suꝑ mare gradereris ingredereris
ngrederis: nec mundi dominam ti-
nes romam. qui in cayphe domo
rpaueras sacerdotis ancillam. Nũ-¬
uid aut iuditio pylati. aut seui¬
tia iudeorͤ minor est uel in clau-¬
lio potestas: uel in nerone crudeli-¬
as: Uincebat ergo materiam for¬
udinis. utis amoris: nec estimabas

Expanded text:
vanitates, hic confutandus daemonum vanitates, hic confutandus daemonum cultus, hic omnium sacrificiorum impietas destruenda, ubi diligentissima supeusquam fuerat variis erroribus institutum. CAP. IV. Ad hanc ergo urbem tu, beatissime Petre apostole, venire non metuis, et consorte gloriae tuae Paulo apostolo aliarum adhuc Ecclesiarum ordinationibus occupato, silvam istam frementium bestiarum et turbulentissimae profunditatis oceanum, constantior quam cum supra mare gradereris, ingrederis . Nec mundi dominam 324 times Romam, qui in Caiphae domo expaveras sacerdotis ancillam . Numquid aut judicio Pilati, aut saevitia Judaeorum minor erat vel in Claudio potestas, vel in Nerone crudelitas? Vincebat ergo materiam formidinis vis amoris; nec aestimabas
Abbreviated transcription (Latin):
federarent᷑ imꝑio: et tuto ꝑuios ha.¬
beret popłõs predicatione generali.
quos tinius teneret regimen cun¬
tatis. Hȩc autem cititas ignor ans
suȩ prouectionis actorem. cum pen
omnib dñaretur gentib omnium
gentium seruiebat errorib: et mag¬
nam sibi uidebatur suscepisse rel¬
gionem. quia nullam respuerat fala¬
tatem. Unde quantum erat ꝑ du¬
bolum tenatius illigata. tantum ꝑ
xp̃m est mirabilius absoluta. Nam
endum euanglĩo mundum distribi¬
tis sibi terrarum partib suscepis.¬
sent. beatisfimus petrus princeps
aplĩci ordinis. ad arcem romani des¬
tinatur imperiĩ: ut lux ueritatis
quȩ in omnium gentium reuela:¬
batur salutem. efficatius se ab ipso
capite per totum mundi corpus
effunderet. Cuius autem nations
homines: in hac tunc urbe non tͥat
Aut quȩ usquam gentes ignoraret᷑
quod roma didicisset : Hic colluc¬
tantes phylosophyȩ opiniones: hic
dissoluende erant terrene sapients

Expanded text:
foederarentur imperio, et cito pervios hafoederarentur imperio, et cito pervios haberet populos praedicatio generalis, quos unius teneret regimen civitatis. Haec autem civitas ignorans suae provectionis auctorem, cum pene omnibus dominaretur gentibus, omnium gentium serviebat erroribus, et magnam sibi videbatur suscepisse religionem, quia nullam respuerat falsitatem. Unde quantum erat per diabolum tenacius illigata, tantum per Christum est mirabilius absoluta. CAP. III. Nam endum Evangelio mundum, distributis sibi terrarum partibus, suscepissent, beatissimus Petrus princeps apostolici 323 ordinis, ad arcem Romani destinatur imperii: ut lux veritatis quae in omnium gentium revelabatur salutem, efficacius se ab ipso capite per totum mundi corpus effunderet. Cujus autem nationis homines in hac tunc urbe non essent? aut quae usquam gentes ignorarent quod Roma didicisset? Hic conculcandae philosophiae opiniones, hic dissolvendae erant terrenae sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
quam dominatione terrena. Quam.¬
uis enim multis aticta uuctoriis. ius
imꝑii tui terra mariq protuleris:
minus tamen est quod tibi bellicꝰ
labor subdidit. quam quod pax xp̃ia
humano generi numꝗͣ negauit. om¬
nesq in commune mortales ad cog¬
nitionem sui abundantissimis semꝑ
beneficiis erudiuit. uoluntariam
errantium cecitatem. et pro cliuem
indeteriora nequitiam secretiore
consilio. et altiore pietate miseratꝰ
est. mittendo uerbum suum equa¬
le sibi atq coeternum: quod caro
factum ita diuinam naturam. na-¬
turȩ uniuit humanȩ. ut illius ad
infima inclinatio. nr̃a fieret ad
summa prouectio. Ut autem huiꝰ
menarrabilis gratiȩ ꝑ totum mũ-¬
dum diffunderetur effectus: roma¬
num regnum diuina prouidentia
p̃parauit. Cuius ad eos limites in-¬
crementa perducta sunt: quibus
cunctarum undiq gentium uicr¬
na et contigua esset uniuersitas. Dis¬
posito enim diuinitus oꝑi maxime
congruebat. ut multa regna uno con¬

Expanded text:
quam dominatione terrena. Quamquam dominatione terrena. Quamvis enim multis aucta victoriis jus imperii tui terra marique protuleris, minus tamen est quod tibi bellicus labor subdidit quam quod pax Christhumano generi numquam negavit, omnesque in commune mortales ad cognitionem sui abundantissimis semper beneficiis erudivit, voluntariam errantium caecitatem et proclivem in deteriora nequitiam secretiori consilio et altiori pietate miseratus est, mittendo Verbum suum aequale sibi atque coaeternum. Quod caro factum ita divinam naturam naturae univit humanae, ut illius ad infima inclinatio, nostra fieret ad summa provectio. Ut autem hujus inenarrabilis gratiae per totum mundum diffunderetur effectus, Romanum regnum divina providentia praeparavit; cujus ad eos limites incrementa perducta sunt, quibus cunctarum undique gentium vicina et contigua esset universitas. Disposito namque divinitus operi maxime congruebat, ut multa regna uno con
Abbreviated transcription (Latin):
mnium quidem
sanctarum sollemp¬
nitatum dilectis¬
simi totus mun¬
dus est particeps : et unius fidei
pietas exigit. ut quicquid pro sa-¬
lute uninersoꝵ gestum recolitur.
cominumbus ubiq gaudiis cele-¬
bretur. Herumptamen hodierna
festiuitas preter illam reuerentiã
quam toto terrarum orbe prome-¬
ruit. spetiali et ꝓpria nr̃e urbis
exultatione ueneranda est: ut uͥ
precipuoꝵ aploꝵ glorificatus est exi¬
tus. ibi in die martyrii eoꝵ sit le¬
ticiȩ principatus. Isti enim sunt
uiri: per quos tibi euangelium
xp̃i roma resplenduit. Et quȩ
eras magistra erroris: facta es dis¬
cipula ueritatis. Isti sunt sancti
patres tui ueriq pastores. qui te
regnis celestibus inserendam mul-
locata sunt. E quibus is qui tibi
nomen dedit: fraterna te cede feda¬
uit. Isti sunt qui te ad hanc gloriam
prouexerunt: ut gens sca. popłs electꝰ.
ciuitas sacerdotalis et regia per sacrã
beati petri sedem caput orbis effecta.
latius presideres religione dituna.

Expanded text:
mnium quidem sanctarum solemnitatum, dilectissimi, totus mundus est particeps, et unius fidei pietas exigit ut quidquid pro salute universorum gestum recolitur, communibus ubique gaudiis celebretur. Verumtamen hodierna festivitas, praeter illam reverentiam quam toto terrarum orbe promeruit, speciali et propria nostrae urbis exsultatione veneranda est: ut ubi praecipuorum apostolorum glorificatus est exitus, ibi in die martyrii eorum sit laetitiae principatus. Isti enim sunt viri per quos tibi Evangelium Christi, Roma, resplenduit; et quae eras magistra erroris, facta es discipula veritatis. Isti sunt sancti patres tui verique pastores, qui te regnis coelestibus inserendam multolocata sunt: ex quibus is qui tibi nomen dedit fraterna te caede foedavit. Isti sunt qui te ad hanc gloriam provexerunt, 322 ut gens sancta, populus electus, civitas sacerdotalis et regia, per sacram beati Petri sedem caput orbis effecta, latius praesideres religione divina
Abbreviated transcription (Latin):
euangłistarum atq omnium per¬
fatoꝵ opera ad sequendam iniqͥ¬
tatem non sunt retorta. Hi autem
pedes rectos non habent: qui ad ma-¬
la mundi quȩ reliquerunt reflec-¬
tuntur. De quibus scriptum est.
Canis reuersus ad nomitum: &
sussota in uolutabro luti. Dolebat
de quibusdam doctor egregius. qd̃
pedum rectitudinem retro retor¬
serant: quib per increpationem
dicebat. Quomͦ conuertimim iterũ
ad infirma & egena elementa: quib¬

Expanded text:
evangelistarum atque omnium perevangelistarum atque omnium perfectorum opera ad sequendam iniquitatem non sunt retorta. Hi autem pedes rectos non habent, qui ad mala mundi quae reliquerunt reflectuntur. De quibus scriptum est: Canis reversus ad suum vomitum, et sus lota in volutabro luti . Dolebat de quibusdam doctor egregius, quod pedum rectitudinem retro retorserant, quibus per increpationem dicebat: Quomodo convertimini iterum ad infirma et egena elementa, quib
Abbreviated transcription (Latin):
Quatuor ergo facies tim funt: qtia
noticia fidei qua cognoscuntur a deo
ipsa est intino quȩ est simtil inqua:¬
ttior. Quicquid enim in tino inue¬
neris: hoc in omnibus fimul quatir¬
or recte cognosces. Et quator pente
concorditer preclicant. & ad diu¬
nitatem eius mentis ocailos leuatdli
penna contemplationis uolant. Euan¬
gelistarum ergo facies ad humanita¬
tem dñi ꝑtinent. pennȩ ad ditunita¬
tem: quia in eo quod corporeum aspi¬
ciunt. quasi facies intendunt. Sed cũ
hunc esse incircumscriptum atq in
coporeum ex diuinitate annuntiant:
per contemplationis pennam quasi
it sides incarnationis eius in omnib
a par contemplatio diuinitatis eius
n singlis: recte nunc dicitur. Qua-¬
tuor facies uni: & quatuior pennȩ
nni. Sed quȩ uirtus esset: si fidem
atq coutemplationem dm̃ habentes
predicatores illitis. sancti opera non
nisi gressus actuum designantuir::
Quatuor ergo animalitm pedes rec-¬
tiesse describuntur: quia sanctoꝵ

Expanded text:
Quatuor ergo facies uni sunt, quia Quatuor ergo facies uni sunt, quia notitia fidei, qua cognoscuntur a Deo, ipsa est in uno, quae est simul in quatuor. Quidquid enim in uno inveneris, hoc in omnibus simul quatuor recognosces. Et quatuor pennaconcorditer praedicant, et ad divinitatem ejus mentis oculos levantes, penna contemplationis. volant. Evangelistarum ergo facies ad humanitatem Domini pertinet, penna ad divinitatem: quia in eum, quem corporeum aspiciunt, quasi facies intendunt. Sed dum hunc esse incircumscorporeum ex divinitate annuntiant, per contemplationis pennam quasi  fides incarnationis ejus in omnibus, et par contemplatio divinitatis ejus in singulis, recte nunc dicitur: Quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. Sed quae virtus esset, si fidem atque contemplationem Domini habentes praedicatores illius sancta opera non nisi gressus actuum designantur? Quatuor ergo animalium pedes recti esse describuntur, quia sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor animalia
quȩ per ꝓphetiȩ
sp̃m futura preui-¬
dentur. subtili narratione descri-¬
buntur: cum dicitur. Quatuor
facies uni: & quatuor pennȩ uni.
Quid per faciem nisi notitia: et
quid per pennam nisi uolatus ex-¬
primitur.: Per faciem quippe ntis¬
quisq agnoscittr: per pennam uet
in altum atuum coepora subletantas
faciesitaq ad fidem ꝑtinet: penua
ad contemplationem. Per fidem nĩ
ficut ipse de siis ouibus ait. E gs
pastoe bonus: & cognosco meas & cos¬
noscunt me mẽȩ. Qui rursusait.
Ego scio quos elegerim. Per conten¬
plationem uero quia suꝑnosiet ipis
tollimur: quasi in aera leuantr. sini.¬
tuor ergo facies uni funt: quia fir.¬
quiras quid matheus de incarnati¬
ne dñi sentiat. hoc nimirum sentit.
quod marctis. lucas. & rohannes.
Si queras quid iohanues sentiat:
hoc ꝓculdubio. quo lucas. martus.
& matheus. Si queras quid mantas
hoc quod matheus. iohannes. etlu¬
cas. Si queras quid lucas: hoc qd̃
iohannes. matheus. & marcus sentt

Expanded text:
quatuor animalia, quae prophetiae spiritu futura praevidentur subtili narratione describuntur, cum dicitur: « Quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. » Quid per faciem, nisi notitia, et quid per pennam nisi volatus exprimitur? Per faciem quippe unusquisque cognoscitur, per pennam vero in altum avium corpora sublevantur. Facies itaque ad fidem pertinet. Penna ad contemplationem. Pesicut ipse de suis ovibus dicit: Ego sum Pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae . Qui rursus ait: Ego scio quos elegerim . Per contemplationem vero, qua super nosmetipsos tollimur, quasi in aerem levamur. Quatuor ergo facies uni sunt: quia si requiras quid Matthaeus de incarnatione Domini sentiat; hoc nimirum sentit quod Marcus, Lucas et Joannes. Si quaeras quid Joannes sentiat; hoc procul dubio quod Lucas, Marcus et Matthaeus. Si quaeras quid Marcus; hoc quod Matthaeus, Joannes et Lucas. Si quaeras quid Lucas; hoc quod Joannes, Matthaeus et Marcus sentit.
Abbreviated transcription (Latin):
cultan. in quo filius turginis deuse
homo complectitur. in quo uirgo si
mater ostenditur. in quo ꝓpheteni
mo ꝓpħãrum omnium expectati
impletur: inigno multa ȩcclẽ sata¬
menta declarantur. Quod ipse cdi¬
bus ur̃is imprimere dignetar. qil
hodierna die sanctum iustimq
symeonem sp̃c sancti illustatioul
interius pulsans. ad templam qͦ
ipse a parentibus offerebatur docinit.
muno certe cõpulit ire: qui cum deo
patre & eodem sp̃u sancto equali uir¬

Expanded text:
culum, in quo Filius Virginis Deus et culum, in quo Filius Virginis Deus et homo complectitur, in quo virgo et mater ostenditur, in quo prophetae, imo prophetarum omnium exspectatio adimpletur, in quo multa Ecclesiae sacramenta declarantur, quod ipse cordibus vestris imprimere dignetur, qui hodierna die sanctum justumque Simeonem Spiritus sancti illustratione interius pulsans ad templum quo ipse a parentibus offerebatur docuit, imo certe compulit ire, qui cum Deo Patre et eodem Spiritu sancto aequali pot
Abbreviated transcription (Latin):
in sua gratiȩ indiget. in qua om̃ib
gratiam tribuit: sed in nr̃a in qͥ
ea quȩ cum patre habet accepit.
Quȩ scilicet omĩa melius ad eius
corpus quod est ȩcclã: quam ad
ipsum caput referri possunt. Uq¬
quo enim illud consumietur. quod
apls̃ dicit. donec occur ramtis omnes
in unitatem fidei. & agnitionis fili
dei. in uirum perfectam. in mensu¬
rani etatis plenitudinis xp̃i. ut u
non sitis paruuli: cotidie cresitn
fide puer ih̃c. & cotidie confoetatar¬
in uirtutibus puer iħc. cotidie ut¬
bo sapientiȩ adimpletur puer ihc. a
die gratia saluationis iustificatur puct
iħc. Hȩc de tanta diei hiuns solea
mysticis sacramentis succincte trais¬
currimus: quia & prolyxitatem eni¬
gelicȩ lectionis attendimits. & ad he
agenda moras breues habuimus. De
hȩc locutio fecit intentos: ut attn:¬
cdatis qua deuotione huitis dici El¬
lempritatem dereliquo celebrart
debeatis. Non sit uile istud spelai¬

Expanded text:
in sua gratia Dei indiget, in qua omnibus in sua gratia Dei indiget, in qua omnibus gratiam tribuit; sed in nostra, in qua ea quae cum Patre habet accepit; quae scilicet omnia ad melius, ad ejus corpus quod est Ecclesia, quam ad ipsum caput referri possunt. Usquequo enim illud consumetur quod Apostolus dicit: Donec occurramus omnes in unitatem fidei, et agnitionis Filii Dei in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi, ut jam non simus parvuli . Quotidie crescit in fide puer Jesus, quotidie confortatur virtutibus puer Jesus, quotidie verbo sapientiae adimpletur puer Jesus, quotidie gratia salvationis justificatur puer Jesus. Haec de tanta diei hujus brevit mysticis sacramentis succincte transcurrimus, quia et prolixitatem evangelicae lectionis attendimus, et ad haec legenda horas breves habuimus. 18. De haec locutio fecit intentos, ut attendatis qua devotione hujus diei solemnitatem de reliquo celebrare debeatis. Non sit vile illud specta