comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia & ipse diabolus & om̃s angłi eius. cum hisqͥ
oꝑa eiꝰ faciunt. id est qui criminantur fratres
cum ipso parit̾ ętͣni ignis hereditate potient᷑.
Diquis gͦ negat diabolũ ȩt̾nis ignib manci¬
pandum : partẽ cũ ipso ȩt̾ni ignis accipiat.
debeat querimonia aut abici. uos probate.
Si aut̃ & de me qͥd sentiã quęrit᷑. fateor me
de hac quȩstione apud quãplurimos tractatoꝵ
diuersa legisse. Legi quosdam dicentes qd̾ parit᷑
cum corpore ꝑ humani seminis traducẽ etiã
anima difundatur & hoc quib poterant as¬
sertionib confirmabant. Quod puto inter
latinos. tertullianũ sensisse uł lactantiũ: fortas¬
sis & alios ñ nullos. Alii asserunt qd̾ formatis
in utero corporib ds cotidie faciat ani¬
mas. & infundat. Alii factas iam olim. id ẽ
tunc cũ om̃ia ds creauit ex nichilo. nc̃ eas
iudicio suo dispenset in corpora. Hoc sentit
& origenes. & ñnulli alii grecoꝵ. Ego uͦ cũ
hec singula legerim. dõ teste dico. quia usq

Expanded text:
t ipse diabolus, et omnes angeli ejus, cum his qui opera ejus faciunt, id est, qui criminantur fratres, cum ipso pariter aeterni 406 ignis haereditate potientur . Si quis ergo negat diabolum aeternis ignibus mancipandum, partem cum ipso aeterni ignis accipiat, debeat querimonia, aut abjici, vos probate. Si autem et de me quid sentiam quaeritur, fateor me de hac quaestione apud quamplurimos Tractatorum diversa legisse. Legi quosdam dicentes, quod pariter cum corpore per humani seminis traducem etiam anima diffundatur: et hoc quibus poterant assertionibus confirmabant. Quod puto inter Latinos Tertullianum sensisse, vel Lactantium, fortassis et alios nonnullos. Alii asserunt, quod formatis in utero corporibus, Deus quotidie faciat animas et infundat: alii quod factas jam olim, idest, tunc cum omnia Deus creavit ex nihilo, nunc eas judicio suo dispenset in corpore. Hoc sentit et Origenes, et nonnulli alii Graecorum. Ego vero cum haec singula legerim, Deo teste, dico, quia usque
Abbreviated transcription (Latin):
obseruari solet in posterum. Siculpantur
qͥ ante iussionẽ fecert᷑ : culpa a pͥmis incipiat.
posui. id est quam ȩccłia romana & alex¬
andrina & aquileiensis nr̃a tenet. quȩq
lerosolimis predicatur : aliam nec habui
unquam. nec habeo. in xp̃i nomine nec
habebo. Et siquis alit̾ credit: quisquis
ille ẽ. anathema sit. Reddent autẽ in
die iudicii rationem : hi qui offendicula
& dissensiones & scandala fr̃ib ꝓpt̾ in ui-¬
diam solam generant. & liuorem.::¬

Expanded text:
observari solet in posterum. Si culpantur, observari solet in posterum. Si culpantur, qui ante jussionem fecerunt, culpa a primis incipiat. posui, idest, quam Ecclesia Romana, et Alexandrina, et Aquilejensis nostra tenet, quaeque Jerosolymis praedicatur, aliam nec habui unquam, quam, nec habeo in Christi nomine, nec habebo. Et si quis aliter credit, quisquis ille est, anathema sit. Reddent autem in die judicii rationem hi, qui offendicula, et dissensiones et scandala fratribus propter invidiam solam generant et livorem.
Abbreviated transcription (Latin):
in auctore: quare id ad interp̃tem detorquet᷑ :
Sicut in grecis habetur: rogatus sũ ut latiniꝰ
ostenderem. Grecis sensib. uerba dedi latina
tantũmͦ. Siue gͦ in illis sensib laus in est ali¬
qua. ñ ẽ mea: siue culpa. similiter ñ est mea
Quin immo etiam illud adieci. sicut̃ in pre¬
fatiuncula mea designaui. ut in quantum
possem aliquanta deciderem: illa tam̃ quȩ
mͥ ad suspicionẽ ueniebant qd̾ ñ ab ipso ori¬
gene itar dicta. sed ab aliis uiderent᷑ inserta.
ꝓpt̾ hoc qd̾ de eisde reb in aliis locis eiusde
auctoris catholice dictum legerã. Nemo g
mͥ ex hoc quȩso te sc̃e ac uenerabilis & beate
patͣ conflet in uidiam. nemo factionibus
utatur & calumpniis: qd̾ in eccłia di fieri
non lic&. Ubi enim simplicitas tuta erit
& in nocentia: si hic ñerit : Origenis ergo
neq defensor sum. neq assertor: neq pri-¬
mus interpres. Alii ante me hoc idem
opus fecerant : feci & ego postremus ro¬
gatus a fratrib. Si iubetur ne fiat: iussio

Expanded text:
in auctore, quare id ad interpretem detorquetur? Sicut in Graecis habetur, rogatus sum ut Latinis ostenderem. Graecis sensibus verba dedi Latina tantummodo. Sive ergo in illis sensibus laus inest aliqua, non est mea: sive culpa, similiter non est mea. Quinimo etiam illud adjeci, sicut in Praefatiuncula mea designavi, ut in quantum possem, aliquanta deciderem: illa tamen, quae mihi ad suspicionem veniebant, quod non ab ipso Origene ita dicta, sed ab aliis viderentur inserta, propter hoc, quod de eisdem rebus in aliis locis ejusdem auctoris catholice dictum legeram. Nemo ergo mihi ex hoc, quaeso te, sancte ac venerabilis et beate Pater, conflet invidiam: nemo factionibus utatur et calumniis, quod in Ecclesia Dei fieri non licet. Ubi enim 408 simplicitas tuta erit et innocentia, si hic non erit? Origenis ego neque defensor sum, neque assertor, neque primus interpres. Alii ante me hoc idem opus fecerant, feci et ego postremus rogatus a fratribus. Si jubetur ne fiat, jussio
Abbreviated transcription (Latin):
tiris ait. Ciceronianus es. ñ xp̃ianus. Ubi thes¬
aurus tuus. ibi & cor tuũ. Ilico obmutui: &
magis igne torquebar. Clamare aut cxpi. &
eiulans clicere : miserere mei dñe. miserere
mei. Hec uox int̾ flagella resonabat. Tandem
ad p̾sicdentis genua reuoluti qͥ asstiterant. p̃¬

Expanded text:
tiris ait, Ciceronianus es, non Christianus; ubi thestiris ait, Ciceronianus es, non Christianus; ubi thesaurus tuus est, ibi et cor tuum. Illico obmutui, etmagis igne torquebar. Clamare tamen cepi, et ejulans dicere, Miserere mei, Domine, miserere mei. Haec vox inter flagella resonabat. Tandem ad praesidentis genua provoluti, qui adstabant
Abbreviated transcription (Latin):
cat. audite. Pedeo enĩ post excessũ quendam
ad hoc qđ ꝓposueram. ꝓpt᷑ qcł & libelli huiꝰ res
poposcit fieri mͣtionem: & ostendã apud istũ tã
licito haberi ꝑiuria. ut scriptis quoq suis depͣ¬
hendi ea nͣ erubescat. Igitur in hoc ipso libello
cũ moner& scłares codices legi ñ debere. & dice¬
ra. qͥd faciet cũ psalt̾io oratius. cũ euangeliis
si te uiderit in idolio recumbentẽ. & cȩt̾a cũ
dixiss& eiusmodi quib alienã eẽ a xp̃iano asse¬
rer& libroꝵ scłariũ lectionẽ: inserit etiã reue¬
lationẽ quandã ad se diuinitꝰ factã. satis horri¬
ficis repletã pͣceptis. Refert enĩ qđ postea quã
scło renuntiass&. & ad dm̃ fuiss& conuersus:
amore tam̃ scłariũ libroꝵ ualde teneretur. nec
facile poss& tali carere desiderio. Et ꝓ hoc inqͥt
ubi tantũ luminis & tantũ erat ex circũstan¬
tiũ claritate fulgoris. ut ꝓlectus in t̾rã. sursũ
aspicere nͣ auderẽ. Int̾rogatus conditionem.

Expanded text:
 audite. 6. Redeo enim post excessum quemdam ad hoc quod proposueram, propter quod et Libelli hujus res poposcit fieri mentionem, et ostendam apud istum tam licita haberi perjuria, ut scriptis quoque suis deprehendi ea non erubescat. Igitur in hoc ipso Libello, cum moneret, saeculares codices legi non debere et diceret, « Quid faciet cum Psalterio Horatius, cum Evangeliis si te viderit in idolio recumbentem? » et caetera cum dixisset ejusmodi, quibus alienam esse a Christiano assereret librorum saecularium lectionem: inserit etiam revelationem quandam ad se divinitus factam, satis horrificis refertam praeceptis. 359 Refert enim, quod posteaquam saeculo renuntiasset, et ad Deum fuisset conversus, amore tamen saecularium librorum valde teneretur, nec facile posset tali carere desiderio, « Et pro hoc suubi tantum luminis et tantum erat ex circumstantium claritate fulgoris, ut projectus in terram, sursum aspicere non auderem. Interrogatus conditionem
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ libellũ om̃s pagani. & inimici di. apo¬
state. ꝑseꝗuutores. & quicũq st̃ qͥ xp̃ianũ
nom̃ odio habent. certatim sibi describeban.¬
ꝓ eo qd omnẽ ibi xp̃ianoꝵ ordine̾. om ne̾ gra-¬
dũ. omne̾ ꝓfessionẽ. uniuersãq parit᷑ fedis¬
simis exꝓbrationib infamauit ȩccłiam:¬
& ea cri̾mina quȩ gentiles falso in nos con

Expanded text:
quem libellum omnes Pagani et inimici Dei, apoquem libellum omnes Pagani et inimici Dei, apostatae et persecutores, et quicunque ribebant-pro eo, quod omnem ibi: Christianorum ordinem, omnem gradum, omnem professionem, universamque pariter foedissimis exprobrationibus infamavit Ecclesiam; et ea quae Gentiles falso in nos con
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscitur. Et nos gͦ sicut iste dicit. ꝑiuri
dogma suscepimꝰ. Si ad hoc edocti sunus. &
talis in nobis arbor plantata ẽ : non potest fi¬
eri ut ñ tales aliqui ex nobis sepius germina-¬
uerint fructus. uerũ etiã mystici dognaatis
auctoritate coalescerent. Equid̾e qͣntũ ad ꝑ-¬
sonã meã ꝑtin&. quẽ solũ ex his ꝯm̃ib quae
scribit lacerare se putat : ñ mͥ ipse ferã testi¬
moniũ. nec dicã qđ etiã ad iurandũ eũ forte
necessitas exegit. & si nͣ cautus sũ. at certe ti
midus ẽẽ cupio. Postremo & si obsertare non
ma sit huiꝰ ñ dogiatis sed fedissimi & ueriᷤᷤ¬
simi uici obseruantia. it᷑um ex scriptis eiꝰ
ꝓbabo. Nichil enĩ ex liuore & inuidia con
sed ipsũ se testẽ & scripta sua aduersũ eũ pro¬
ducam. ut sciat se nͣ ab inimicis argui. sed a
semetipso redargui. Iibellũ quendã de-
conseruanda uirginitate. rome positꝰ scͥpsit.

Expanded text:
cognoscitur . Et nos ergo, sicut iste dicit, perjurii cognoscitur . Et nos ergo, sicut iste dicit, perjurii dogma suscepimus. Si ad hoc edocti sumus, et talis in nobis arbor plantata est, non potest fieri, ut non tales aliqui ex nobis saepius germinaverint fructus, verum etiam mystici dogmatis auctoritate coaluerint Al. coalescerent. Et quidem quantum ad personam meam pertinet, quem solum ex his omnibus quae scribit, lacerare se putat, non mihi ipsi feram testimonium, nec dicam quod etiam sit jurandum, cum forte necessitas exigit: et si midus esse cupio. Postremo et si observare non ma sit hujus non dogmatis, sed foedissimi et verissimi vitii observantia, iterum ex scriptis ejus probabo. Nihil enim ex livore et invidia confsed ipsum se testem et scripta sua adversum eum producam: ut sciat se non ab inimicis argui, sed a semetipso redargui. 5. Libellum quemdam de conservanda virginitate Romae positus scripsit,
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑiore quide̾ libello dogmaticas
eius obiectiones quas aliis impin-¬
git immerito. in ipsũ se teste re¬
torsimꝰ : nunc uͦ tam explicitis & pꝰ
tergum reiectis his quȩ fidei uicinȩ stͣ causa¬
tionib. confidentius ei de cęt̾is criminatio¬
nib respondebimus. Est enĩ etiã illud ac-¬
cusationis eiꝰ grauissimũ caput. qđ similiter
ut cȩta mdacia. ueritatis falce resecandũ ẽ.
Ait enĩ confederatos eẽ quosclã origeni ad ꝑ¬
iuriũ : & istud mystice eius traditionis archa¬
nũ absconditũ ẽẽ in sexto stromatũ libro.
nec ab ullo alio in tot scłis nisi a se solo clepre¬
hensum. Uerũ ne risum ei moueã. si iuruͤu¬
randi sacram̃to alienũ me eẽ confirmẽ a con-¬
federatione ꝑiurii. planiore uia ad mani¬
festationẽ ueritatis incedam : ex eo qđ fa
tot aꝑire. Certaẽ enĩ & satis uera d̾i illa sen¬
tentia quȩ dicit. quia ex fructib eoꝵ cog¬
nosortis eos. Et itͣum : ex fructu in qͥt arbor

Expanded text:
iore quidem libello dogmaticas illius objectiones quas aliis impingit immerito, in se, ipso teste retorsimus: nunc vero jam explicitis et post tergum rejectis his, quae fidei vicinae sunt caussationibus, confidentius ei de caeteris criminationibus respondebimus. Est enim etiam illud accusationis ejus gravissimum caput, quod similiter, ut caetera mendacia, veritatis falce resecandum est. Ait enim confoederatos esse quosdam Origeni ad perjurium, et istud mysticae ejus traditionis arcanum absconditum esse in sexto Stromatum libro: nec ab ullo alio in tot saeculis 355 nisi a se solo deprehensum. Verum ne risum ei moveam, si jurisjurandi sacramento alienum me esse confirmem, a confoederatione perjurii planiore via ad manifestationem veritatis incedam, ex eo Al. etire. Certa est enim et satis vera Dei illa sententia 357 quae dicit, Quia ex fructibus eorum cognoscetis eos : et iterum: Ex fructibus, inquit, arbor
Abbreviated transcription (Latin):
quã habuero codices scłares. si legero: te nega¬
ui. In hec uerba dimissus: reuertor inquit
ad suꝑos. Nudistis quã nouũ quã horrifi¬
cũ uiram̃ti sui exposuit genus. Residente
tentib & int̾cedentib ꝓ se: int̾ uerbera &
cruciatus positus. uirat se scłares libros nec
habiturũ un quã nec lecturũ. Relegantur
nunc queso quȩ scribit. si una oꝑis eiꝰ pagi¬
na ẽ quȩ ñ eũ ttũ ciceronianũ ꝓͥnuntiet᷑.
ubi ñ dicat : sed tullius nrͣ. sed flaccus nrͣ.¬
& maro. Iam uͦ crispũ & aristiden & empedo¬
clen. & cęt᷑a grecoꝵ auctoꝵ nomina. ut doc¬
tus uideatur & plurimȩ lectionis : tanquam
fumos & nebulas lectorib spargit. Deniq
int̾ oȩt̾a etiã phytagorȩ libros legisse se iac¬
tat. quos ne extare quidẽ ꝓrsus eruditi ho¬
mines asserunt.Sed iste ne aliqua ex parte
uiranttũ suũ de auctorib gentiliũ pͣterir&.

Expanded text:
quam habuero codices saeculares, aut si legero, te negaquam habuero codices saeculares, aut si legero, te negavi. In haec verba dimissus, revertor, inquit, ad Superos. » 7. Audisti quam novum, quam horrificum juramenti sui exposuerit genus? Residente et intercedentibus pro se, inter verbera et cruciatus jurat se saeculares libros nec habiturum unquam, nec lecturum. Relegantur nunc, quaeso, quae scribit, si una ejus Operis pagina est, quae non eum iterum Ciceronianum pronuntiet, ubi non dicat: sed Tullius noster, sed Flaccus n Maro. Jam vero Chrysippum et Aristidem, Empedoclem, et caetera Graecorum auctorum nomina, ut doctus videatur, et plurimae lectionis, tanquam fumos 360 et nebulas lectoribus spargit. Denique inter caetera etiam Pythagorae libros legisse se jactat, quos ne exstare quidem, eruditi homines asserunt. Sed iste ne aliqua ex parte juramentum suum de auctoribus Gentilium praeterir
Abbreviated transcription (Latin):
asfistentib quoq clarissimis ministris ange¬
bros. te negaui. Et ncͣ nͣsolũ legit & habet.
nͣ solũ describit & comparat : uerũ etiã diui¬
nis eos uerbis & sermonib eccłiasticȩ edifica
tionis int̾serit. Res guã dico. om̃ib qͥ leguii
libellos eiꝰ satis nota ẽ. & teste non indiget.
Sed ẽ hominis de tam sacrilego ꝑuirii bara¬
thro ereꝑe cupientis: adhibere sibi aliquod
excusationis cõm̃tũ. & dicere. Hon mͦ lego:
sed ea quȩ in adolescentia didici. quia sũ te¬
nacis memoriȩ ita ut possum plura simul de
diuersis capita continuare. ipsa nc̃ profero.
Siquis a me mͦ exiger& ut ꝓbarẽ si hodie an¬
tequã sol oriretur nox fuiss& in tͣris. aut
si usq ad solis occasũ dies illustrauerit mun¬
dum: quid aluid dicerẽ : nisi magis ab illo qͥ
articulo uellem etiã malora ꝓmittere: deierare
cepi. & nom̃ eius obtestans dicere. Oñe. si un¬

Expanded text:
assistentibus quoque clarissimis ministeriis Angeassistentibus quoque clarissimis ministeriis Angebros, te negavi. » Et nunc non solum legit et habet, non solum describit et comparat; verumetiam divinis eos verbistionis 361 interserit. Res quam dico, omnibus qui legunt libellos ejus, satis nota est, et teste non indiget. Sed est hominis de tam sacrilego perjurii barathro se cupientis eripere, adhibere sibi aliquod excusationis commentum, et dicere: Non modo lego, sed ea quae in adolescentia didici, quia sum tenacis memoriae, ita ut possim plura simul de diversis capita continuare, ipsa nunc profero. Si quis a me modo exigeret, ut probarem, si hodie antequam sol oriretur, nox fuisset in terris: aut si usque ad solis occasum dies illustraverit mundum, quid aliud dicerem, nisi magis ab illo, qui articulo, vellem etiam majora promittere, dejerare cepi, et nomen ejus obtestans dicere, Domine, si un
Abbreviated transcription (Latin):
uestigia. Tales cum uideris. sponsos magis esti¬
mes ẽẽ quã clericos. Et postea quã speciatum
ñ tã uicia quã crimina sacerdotũ uł ministro¬
rũ exꝓbrans. etiã ingressũ eoꝵ & salutationes
ad matronas. ñ solum decolorauit. uerũ etiã
execrabilẽ fecit : quomͦ postea quã om̃e genꝰ¬
sententiã. ille enĩ suũ aut flaccũ dicit aut tul
nullo genere uerbum de uerbo intͣpͣtari ratio
sinat. qđ mͦ ei ttͣum rationabile uisum ẽ. ca-¬
pita integra dictata ex codice ciceronis inse¬
ruit. Hon ipse dixerat : quid faciat cũ psalt̃io
oratius. cũ eiigłiis maro. cũ apło cicero. nͣne¬
scandalicatur frat̃. si te uiderit in idolio re¬
cũbentẽ: In quo utiq ipse se. idolatriȩ reũ
statuit. Si enĩ qui legentẽ uid&. hoc. scan¬
daliratur: multo ampliꝰ qͥ scribentẽ. Sed qmͣ
qui ad idolatriã deuoluitur. nͣ plene nec inte
ipsi xp̃o infaciem corã sedenti in tribunalib.

Expanded text:
mprimunt summa vestigia. Tales cum videris, sponsos magis aestimprimunt summa vestigia. Tales cum videris, sponsos magis aestimes esse quam Clericos. » Et posteaquam speciatim non tam vitia quam crimina Sacerdotum, vel ministrorum exprobrans, etiam ingressum eorum et salutationes ad matronas, non solum decoloravit, verum etiam exsecrabilem fecit: quomodo posteaquam omne gensui, ille enim suum aut Flaccum dicit, aut Tullnullo genere verbum de verbo interpretari ratio sinat quod modo ei iterum rationabile visum est, capita integra dictata ex codice Ciceronis inseruit. Nonne ipse dixerat, « Quid faciet cum Psalterio Horatius, cum Evangeliis Maro, cum Apostolo scandalizabitur frater, si te viderit in idolio recumbentem? » In quo utique ipse se idololatriae reum statuit. Si enim qui viderit legentem hoc, scandalizatur, multo amplius qui scribentem. Sed quoniam qui ad idololatriam devolvitur, non plene nec integistum: ipse Christo in faciem coram sedenti in tribunalibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ferre putabantur. iste uera ẽẽ. immo multo pei¬
ora a nrͣis geri quã illi criminabant᷑ asseruit.
Nam pͥmo ipsas illas uirgines de quarũ uirty¬
te scribere uidebatur infamat: & dicit de eiᷤ
his uerbis. Aliȩ uirili habitu ueste mutata.
erubescunt se feminas eẽ qd rate st̃. Crine̾ am¬
putant. & impudent̾ erigunt fauces eunuchi
fabrefactis: ut ad infantiã redeant. imitant᷑
noctuas & bubones. Dicit & mille alia de his
ꝓbra grauiora. Sed ne uiduis quid̾e parcit.
& quȩ uentri ꝓxima st᷑. Alia quoq ingerit
obscena quãp̃lurima. Sed & monachoꝵ om̃e
genus quã fede quã turpit̾ lacer&: longũ ẽ
si ipsius uerbis uł scriptis uelim ꝓbare. De
pudet retexere. Iniciũ tam̃ lacerationis ipsiꝰ
⁊ alii inquit. de mei ordinis hominib loquoꝵ
mulieres licentius uideant. Om̃is his cura
de uestib sibene oleant. si pes laxa pelle non
folleat. Crines calamistri uestigio rotantur.
digiti de anulis radiant: & ne̾ plantas hu

Expanded text:
 putabantur, iste vera esse, immo multo pejora a nostris geri, quam illi criminabantur, asseruit. Nam primo illas ipsas virgines, de quarum virtute scribere videbatur, infamat, et dicit de eis his verbis: « Aliae virili habitu, veste mutata, erubescunt se feminas esse, quod natae sunt, crinem amputant, et impudenter erigunt facies eunuchinr, 358 et cucullis fabrefactis, ut ad infantiam redeant, imitantur noctuas et bubones. » Dicit et mille alia de his probra graviora. Sed nec viduis quidem parcit. et quae ventri proxima sunt. » Alia quoque ingerit obscoena quamplurima. Sed et Monachorum omne genus, quam foede, quam turpiter laceret, longum est si ipsius verbis vel scriptis velim probare. De pudet retexere. Initium tamen lacerationis ipsius  alii, inquit, de mei ordinis hominibus Al. nmulieres licentius videant Al. adeant. Omnis his cura de vestibus, si bene oleant, si pes laxa pelle non folleat. Crines calamistri vestigio rotantur, digiti de anulis radiant, et ne plantas hum
Abbreviated transcription (Latin):
sit afide xp̃i & ab eccłie unitate catholice.
Sed uelim nunc. posteaquã de me ut ipse
statuit anathemate satisfeci. elaborare
paululũ sipatient᷑ accipitis : & hoc qđ
iste ꝑ orgia quȩdã & inysticas confedera¬

Expanded text:
sti, et ab Ecclesiae unitate catholicae. 4. Sed velim nunc posteaquam de meo, ut ipse statui, anathemate satisfeci, elaborare paululum, si patienter accipitis, et hoc quod iste per orgia quaedam et mysticas foedera
Abbreviated transcription (Latin):
idete quȩso uos & diligentius ꝑspicite. si aliũ
alique̾ in om̃ib his quȩ scribit nisi se & sua
dicta condẽpnat. Si inimici sui lacerare enͣ
& arguere ꝓ scriptis sus uellent : quo alio or¬
dine. quib aliis aduersũ eũ sententiis uterent᷑.
nisi quib ipse aduersũ se tanquã aduersũ alioᷤᷤ
da sit: epła sua sufficit. si solũ nom̃ immutes.
Textus enĩ criminũ. ne in aliũ omino quẽꝗͣ
sicut in ipsũ conuenit solũ. Quȩ condẽpnari
iub&: hec it᷑ũ obseruari iuib&. Quȩ agit. ar¬
guit : quȩ detestatur. oꝑatur. B eati discipłi
eius: qui eũ ił audiunt uł imitantur.
nichil ad me si iste uł agat uł scribat. qͥa
apud ñnullos fr̾m etiã etiã hanc nobis inui-¬
rere conatusẽ maculã. & nunc tt᷑are ꝑ lit¬
teras. Scd̃m ab ipso datã regulã. quid ego
ipse de ꝑiurio sentiã ꝓfero: ut de sese ttͣum
ipsupsi iudiciũ derelinquã. Etenĩ cũ dñs
& saluator nrͣ dicat in eugłiis. dictum ẽ¬

Expanded text:
» Videte, quaeso vos, et diligentius perspicite, si alium aliquem in omnibus his quae scribit, nisi se et sua dicta condemnet. Si inimici sui lacerare eum, et arguere pro scriptis suis vellent, quo alio ordine, quibus aliis adversum eum sententiis uterentur, nisi quibus ipse adversum se, tanquam adversus alios, da sit, Epistola sua sufficit, si solum nomen immutes, textus enim criminum nec in alium omnino quemquam sicut in ipsum convenit solum. Quae damnari jubet, haec iterum observari jubet: quae agit, arguit: quae detestatur, operatur. Beati discipuli ejus, qui eum vel audiunt vel imitantur. 3. nihil ad me si iste vel agat vel scribat, quia apud nonnullos fratrum etiam hanc nobis inurere conatus est maculam, et nunc iterare per literas, secundum ab illo datam regulam: quid ego ipse de perjurio sentiam, profero, ut de sese iterum sibi ipsi judicium derelinquam. Etenim cum Dominus et Salvator noster dicat in Evangeliis, Dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
los refugas. dictũ a me potest ꝓferre: Uis
mͥ inguit ñ fiat. Siquid ex alt᷑ius ꝑsona di¬
xi. alt̾ius sit : siguid sane exinde dictum
ac nullius intͣiecta ꝑsona scriptũ legeris:
hoc michi merito deb& asscribi. Et qͥd
om̃s istos effundimus. quos suꝑius defuda¬
uimꝰ agones : Tantũ ual& frontis duricia.
Sed age fiat. acquiescamꝰ etiam in hoc.

Expanded text:
los refugas, dictum a me potes referre? Vis los refugas, dictum a me potes referre? Vis mihi, inquit, non fiat, si quod ex alterius persona dixi, alterius sit; si quod sane exinde dictum, ac, nullius interjecta persona, scriptum legeris, hoc mihi merito debet adscribi. Et quid omnes istos effundimus, quos superius desudavimus agones? Tantum valet frontis duritia. Sed age fiat, acquiescamus etiam in hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
& catenã istam qua circundamur & necdũ
scimus scdm qđ oportet nosscire. & ꝑ specu¬
lũ uidemus & in enigiate. ista eũ dixisse
contenda: & tunc uere posse inconfiden¬
tia eugłii aꝑire mysteria. cum catenã depo¬
suerit. & de carcere liber exierit. Nisi for¬
te & in uinculis absq uinculis cõpictandꝰe᷑.
qui conuersationẽ hab& in cȩlis. & de quo
dici potest: uos autẽ incarne non estis sed¬
monẽ. sub eo capitulo ubi ait. salutat te
epafras concaptiuus m̃s: post aliquanta.
Nisi forte reconditũ aliquid & sacratũ
uallẽ hanc deducti st̃ lacrimarũ. Uides
quomͦ hȩc tanquã mystica & sacrata dicit
haberi apud quosdam: quoꝵ tam̃ & ipsum
unũ eẽ in multis sepe dociumꝰ. sed uti figu¬
ra.ꝑ quã scientiȩ mysticȩ uideat᷑ iniidiam
declinare : Hȩc inquit quom se habeant
unũ statũ. atq in unũ corpus redintegͣn¬
dos ñ solũ homines. sed & demones & ange¬

Expanded text:
t catenam istam qua circumdamur, et necdum t catenam istam qua circumdamur, et necdum scimus secundum quod oportet nos scire, et per speculum videmus in aenigmate, ista eum dixisse contendet, et tunc vere posse in confidentia Evangelii, aperire mysteria, cum catenam deposuerit, et de carcere liber exierit: nisi forte et in vinculis absque vinculis computandus est, qui conversationem habet in coelis, et de quo dici potest: Vos autem non estis monem sub eo capitulo, ubi ait: Salutat te Epaphras concaptivus meus : post aliquanta: « Nisi forte reconditum aliquid et sacratumvallem hanc deducti sunt lacrymarum. » 41. Vides quomodo haec tanquam mystica et sacrata dicit haberi apud quosdam, quorum tamen et ipsum unum esse, in multis saepe docuimus: 348 sed uti figura, per quam scientiae mysticae videatur invidiam declinare. Haec, inquit, quomodo se habeant, unum statum atque in unum corpus reintegrandos non solum homines, sed daemones et ange
Abbreviated transcription (Latin):
nouo mundo. Sicut ouis oue. & dragma
cũ angłis eẽ dicis: & eande̾ formã quã nc̃
habent angłi & pͥus homo habuerit & ꝑ
diderit. hominẽ habiturũ dicis in futu¬
ro. si natura. si species. si forma ñ differat.
Quomͦ nullus pudor ẽ erudito homini
suas sententias sub altͣius nomine condẽꝑ¬
nare : maxime cũ hȩc ita ñ scđm uulgatã
expositionẽ. sed scłm apłi sensũ dici debe¬
re decernas: Sed uideamꝰ quid ad hec in
eodẽ loco additur post pauca. Sic inquit
& instaurationẽ noui hominis tcͣ plene ꝑ¬
fecteq complendam: cũ cȩlestia t̾renaq¬
fuerint copulata. & in unosp̃u & sensu
eadẽq sententia accessirimꝰ ad patrem.
Nescio quid tale & in alia epła siquis tam̃
eam recipit : prudentib quibq lectorib
paulus subindicat dicens. Hi om̃s testimo¬
ut ñ absq nobis consũmarent᷑. Apt᷑ea &
uniuersa creatura congemiscit nobiscũ
& condol&. qui a timore di in itero
concipimus & dolemus: & pͣstolat᷑ reue

Expanded text:
ove, et drachma cum Angelis esse dicit, et eamdem formam, quam nunc habent Angeli, prius homo habuerit, et perdiderit, et hominem habiturum dicit in futuro. Si natura, si specie, si forma non differat, quomodo nullus pudor est erudito homini suas sententias sub alterius nomine condemnare, maxime cum hoc ita non secundum vulgatam expositionem, sed secundum Apostoli sensum dici debere decernas? Sed videamus quid ad haec in eodem loco additur. Post pauca sic inquit: « Et instaurationem novi hominis tunc plene perfecteque complendam, cum coelestia tefuerint copulata, et in uno spiritu, et sensu eademque sententia, accesserimus ad Patrem. Nescio quid tale et in alia Epistola si quis tamen eam recipit prudentibus quibusque lectoribus Paulus subindicat, dicens: Hi omnes testimout non absque nobis consummarentur . Propterea universa creatura congemiscit Al. ingeet condolet, qui a timore Dei in utero concepimus, et dolemus, et praestolamur reve
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: & consequentiam scripturȩ non ex regula
ueritatis. s ex suo iudicio texere. Apłici
uiri scripturis utuntur hebraicis: Ipsos
apłos & euangelistas hoc fecisse ꝑspicuũ ẽ
Dñs atq saluator ubicunq ueteris script᷑ȩ
meminit. de hebreis uoluminib ponit ex¬
exempla: ut est illud. Qui credit in me:
sicut scriptura dicit. flumina de uentre
eius fluent aquȩ uiuȩ. Et in ipsa cruce
heli. heli. lemazabactani: quod interp̾tat᷑
in septuaginta positum est. ds̃ ds̃ meus
respice me̾ quare me dereliquisti: & multa
his similia. Nec hoc dicimus quod septua¬
ginta interpretes suggillemꝰ. s quo apłoꝵ
postolos de int̃ptatione eoꝵ et exempla
sumpsisse. Ubi uͦ discrepant. id posuisse in
greco. quod apud hebreos didicerant. Sicut
ergo ego ostendo multa in nouo testam̃to
posita de ueterib libris quȩ in septuaginta
non habent᷑. & hȩc scripta in hebraico
doceo: sic accusator ostendat aliquid scriptũ

Expanded text:
est, et consequentiam Scripturae, non ex regula est, et consequentiam Scripturae, non ex regula veritatis, sed ex suo judicio texere: apostolici viri Scripturis utuntur Hebraicis: ipsos apostolos et evangelistas hoc fecisse perspicuum est. Dominus atque Salvator ubicumque veteris Scripturae meminit, de Hebraicis voluminibus ponit exempla, ut est illud: Qui credit in me, sicut Scriptura dicit: Flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Et in ipsa cruce, ELI, ELI, LEMA AZABATHANI, quod interpretatua Septuaginta positum est: Deus, Deus meus, respice in me, quare me dereliquisti ? et multa his similia. Nec hoc dicimus quod Septuaginta interpretes suggillemus, sed quod apopostolos de interpretatione eorum exempla sumpsisse; ubi vero discrepant, id posuisse in Graeco, quod apud Hebraeos didicerant. Sicut ergo ego ostendo multa in novo Testamento posita de veteribus libris, quae in Septuaginta non habentur, et haec scripta in Hebraico doceo, sic accusator ostendat, aliquid scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
iu te rome moratũ: sermo proprius
indicauit. Nec dubito spiritalium
parentum ad patriã reuocatũ deside-¬
rio. quẽ matris luctus ire ꝓhibebat: ne
magis coram doleres. quod absens ferre¬
uir poteras. Qđ̃ quereris stomacho suo
unũ quẽq seruire. & nr̃o ñ ad quiescere
udicio: conscientiȩ nr̃ẽ testis est dñs. post
reconciliatas amicicias nullũ int̃cessisse ran-¬
corem. quo quẽpiã lederemꝰ: Quin potius
cũ om̃i cautione ꝓuidimꝰ. ne saltem casus
in maliuolentiam᷑ uerteret᷑. S qͥd possumꝰ
facere: Si unusquisq uiste se putat facere
q̃d facit. & uidetur sibi remordere potius
quã mordere:uera amicicia quod sentitꝰ
dissimulare non debet. Prefatiuncula libroꝵ
ꝑiarchon ad me missa est: quã ex stilo
tͣnslationes explanat᷑. & disserit. Ensebius
quoq et didimus idem faciunt. Pret̾mitto
apollinarem. qui bono quidem studio. sed
non scd̃m scientiam. de omniũ tͣnslationib
in unũ uestimentũ pannos ad suere conat̾

Expanded text:
iu te Romae moratum sermo proprius indicavit. Nec dubito spiritalium parentum ad patriam revocatum desiderio, quem matris luctus ire prohibebat, ne magis coram doleres, quod absens vix ferre poteras. Quod quereris, stomacho suo unumquemque servire, et nostro non acquiescere judicio, conscientiae nostrae testis est Dominus, post reconciliatas amicitias nullum intercessisse rancorem, quo quempiam laederemus: quin potius cum omni cautione providimus, ne saltem casus in malevolentiam verteretur. Sed quid possumus facere, si unusquisque juste putat se facere quod facit? et videtur sibi remordere potius quam mordere? Vera amicitia quod sentit dissimulare non debet. Praefatiuncula librorum περὶ Ἀρχῶν ad me missa est, quam ex stylo translationes explanat et edisserit. Eusebius quoque et Didymus idem faciunt. Praetermitto Apollinarium, qui bono quidem studio, sed non secundum scientiam, de omnium translationibus in unum vestimentum pannos assuere conatus
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnslationis facit. Dicis enim quod de greco
multa dediceris. licet taceas quod addideris.
Ergo mala amputasti. & reliquisti bona:
nulli dubium est. Probantur autẽ quȩ
tͣnͣslata sunt pene omnia mala. Quicqͥd
igitur malũ in tͣnstatione monstrauero
tibi imputabitur: qui illud pro bono tͣn¬
stuli. Aliud est. si iniquiis censor eiusdem
criminis reos alios de senatu pellis. alios
in curia retines. S dicis. Omnia mutare
non ot̃amꝰ ea tantũ quȩ addita ab hereticis
pretatus es responde utrum bona an mala
sint. Mala tͣnsferre non poteras. Semel enĩ
quȩ ab hereticis addita fuerant. amputasti:
Nisi forte hereticoꝵ multa amputare de¬
bueras: & origenis errores in latinũ integͦs
uertere. Dic ergo quare origenis mala in
latinũ uerteris. Ut auctorem mali ꝓderes.
an ut laudares : Si prodis: in p̾fatione cur
laudas : Si laudas hereticoͬs adꝓbas. Restat:
ut quasi bona ꝓtuleris. S hȩc bona ꝓbant᷑

Expanded text:
translationis facit. Dicis enim quod de Graeco translationis facit. Dicis enim quod de Graeco multa decideris, licet taceas quod addideris. Ergo mala amputasti, et reliquisti bona? nulli dubium est. Probantur autem quae translata sunt, pene omnia mala. Quidquid igitur malum in translatione monstravero, tibi imputabitur, qui illud pro bono transtulisti. Aliud est, si iniquus censor ejusdem criminis reus, alios de senatu pellis, alios in curia retines. Sed dicis, « Omnia mutare non poteram; sed ea tantum, quae addita ab haereticisresponde, utrum bona, an mala sint? Mala transferre non poteras. Semel enim, quae ab haereticis addita fuerant, amputasti. Nisi forte haereticorum mala amputare debueris, et Origenis errores in Latinum integros vertere. Dic ergo, quare Origenis mala in Latinum verteris: ut auctorem mali proderes, an ut laudares? Si prodis, in praefatione cur laudas? Si laudas, haereticus approbaris. Restat, ut quasi bona protuleris. Si haec omnia probantur
Abbreviated transcription (Latin):
ȩqualem se ẽẽ dõ. s se exinaniuit formam
serui accipiens. Resurrectionẽ nr̃oꝵ corpoꝵ
sic futuram. ut eadem menbra ñ habeant.
qr cessantib menbroꝵ officiis. suꝑfluo
menbra reddant᷑: ipsaq corpora tenua
& spiritalia paulatim euanescere. & in
aurã tenuẽ atq in nichilum dissipari: in
restitutione omniũ. quando indulgentia¬
uenerit principalis. cherubin et seraphin.
thronas. principatus. dominationes. uirtu.¬
tes. potestates. archangłos angłos. diabolũ.
demones. animas omniũ hominũ tam
conditionis et mensurȩ fore : Cumq ad
formã & libram equitatis ꝑuenerint. &
rationales creaturas omni corpoꝵ fece
deposita. nouus de mundi exilio populi
reuertentis monstrarit exercitus : tunc
rursus ex alio principio fieri mundum
alium. & alia corpora quib labentes de
possumus. Prefatio tua quã nominas. & in
qua me miris ornas laudibus: te reũ pessimȩ

Expanded text:
aequalem se esse Deo ; sed se exinanivit, formam aequalem se esse Deo ; sed se exinanivit, formam servi accipiens: resurrectionem nostrorum corporum sic futuram, ut eadem membra non habeant; quia cessantibus membrorum officiis, superflua membra reddantur: ipsaque corpora tenuia et spiritalia paulatim evanescere, et in auram tenuem, atque in nihilum dissipari: in restitutione omnium, quando indulgentia principalis venerit, Cherubim et Seraphim, Thronos, Principatus, Dominationes, Virtutes, Potestates, Archangelos, Angelos, Diabolum, daemones, animas omnium hominum, tamconditionis, et mensurae fore. Cumque ad formam, et libram aequitatis pervenerint, et rationabiles creaturas 504 omni corporum faece deposita, novus de mundi exsilio populi revertentis monstraverit exercitus, tunc rursus ex alio principio fieri mundum alium, et alia corpora, quibus labentes depossumus. Praefatio tua, quam nominas, et in qua me miris ornas laudibus, te reum pessimae
Abbreviated transcription (Latin):
uera int̃pretatione subu̾tere. Nouit con-¬
scientia tua quȩ addideris. quȩ subtͣxeris:
quȩ in utrãq partẽ ut tibi uisum fuerit
inmutaris. Et post hȩc audes dicere.
quod et bona et mala ñ tibi s auctori
debeant imputari: & oppressus inuidia.
adhuc uerba moderaris. &. quasi super
aristas pendenti incedens gradu. loqueris.
Siue in illis sensib laus est: siue culpa.
Defendere non audes. & tamen damnare
nõuis. E lige eduob quod uis. optio tͥ
datur. Si bona est int̃p̾tatio tua. lauda:
si mala. condempna. Uerum excusat se:
dubiam facere. Quod sequitur respondeat.
unde illi orta sit suspicio. hȩc ab hereticis
ordine uerterit ad secundum. Probo ergo
mundos innumerabiles. ȩternis sibi seculis
succedentes: angelos uersos in animas homi.¬
nũ. animã saluatoris fuisse antequã nasce-¬
retur ex maria. & hanc ẽẽ quȩ cum in
forma dĩ ẽẽt non est rapinam arbitrata.

Expanded text:
vera interpretatione subvertere. Novit convera interpretatione subvertere. Novit conscientia tua, quae addideris, quae subtraxeris, quae in utramque partem, ut tibi visum fuerit, immutaris: et post haec audes dicere, quod et bona et mala non tibi, sed auctori debeant imputari. Et oppressus invidia adhuc verba moderaris; et quasi super aristas pendenti incedens gradu, loqueris. « Sive in illis sensibus laus est, sive culpa. » Defendere non audes, et tamen damnare non vis. Elige e duobus quod vis, optio tibi datur: si bona est interpretatio tua, lauda: si mala, condemna. Verum excusat sdubiam facere. Quod sequitur, respondeat, unde illi sit orta suspicio, haec ab haereticis ordine venerit ad secundum. Probo ego inistrum; mundos innumerabiles, aeternis sibi saeculis succedentes. Angelos versos in animas hominum: animam Salvatoris fuisse antequam nasceretur ex Maria: et hanc esse, quae cum in forma Dei esset, non est rapinam arbitrata
Abbreviated transcription (Latin):
Et subnectit aliam stropham. Dicit enim.
ego origenis multa tͣustuli: & pret̾ te nemo
nec inuidet nec calumniat᷑. Si enim ĩquit
aliquid est quod displiceat in auctore.
quare id ad int̃pretem detorquet᷑: Siciit
in grecis habetur: rogatus sum ut latinis
ostenderem. Grecis sensib uerba dedi latina
tantũmꝰ. Siue gͦ in illis sensib laus in est
aliqua. non est mea. Siue culpa. si militer
non est mea. Et miraris si de te male ho-
mines sentiant: cum de aꝑtis blasphemiis
dicas. si est aliquid quod displiceat in aue¬
tore : Omnib quȩ in illis libris dicta st̃
displicent: &. tu solus dubitas & queͬris. cur¬
id ad interpretem detorqueat᷑: quod in tͣns¬
lationis tuȩ p̃fatione laudasti: Rogatus
eras. ut quomodo habebat᷑ in greco: in lati-¬
num uerteres. Utinã fecisses. quod rogatũ
eẽ te simulas. Nulli nunc inuidiȩ subia¬
ceres si tu tͣnslationis seruasses fidem. Michi
necessitas non fuisset. int̃pretationẽ falsã

Expanded text:
et subnectit aliam stropham. Dicit enim: ego Origenis 501 multa transtuli: et praeter te nemo nec invidet, nec calumniatur. « Si enim, inquit, aliquid est, quod displiceat in auctore, quare id ad interpretem detorquetur? Sicut in Graecis habetur, rogatus sum ut Latinis ostenderem. Graecis sensibus verba dedi Latina tantummodo. Sive ergo in illis sensibus laus inest aliqua, non est mea: sive culpa, similiter nmale sentiant, quum de apertis blasphemiis dicas: « Si est aliquid, quod displiceat in auctore. » Omnibus quae in illis libris dicta sunt, displicent: et tu solus dubitas, et quereris, cur ad interpretem detorqueatur, quod in translationis tuae Praefatione laudasti. Rogatus eras, ut quomodo habebatur in Graeco, in Latinum verteres. Utinam fecisses quod rogatum te esse simulas! nulli nunc invidiae subjaceres. Si tu translationis servasses fidem, mihi necessitas non fuisset interpretationem falsam
Abbreviated transcription (Latin):
stultũ ẽẽ & malitiosum ꝓnuntiasti. In hoc secutꝰ
sum te. Hunquid de hoc uis ut pęniteat me:
quia tu mͦ mitasti sententiã. & ad uerbũ te¬
intͣptatũ dicis : Siqua in fide minꝰ edificabat̃s.
abstulisti: ita tamͣ abstulisti. ut ñ om̃ia nec
in om̃ib penitus amputares. Deniq in ome
ista transtulisti: adiciens ex te qđ sensũ aucto¬
ris ad clemͣtiorẽ traher& intellectũ. Ais enĩ.
tis dissidere naturã. si nominũ seruant᷑ offi¬
cia. Hȩc & ego in quãplurimis feci. Talia aut
resecaui. aut ad saniorẽ intelligentiã decli¬
naui. Pro his me iubes agere pęnitentiam:
Non puto hoc te sentire. Qđ si ꝓ his neq tͥ
neq michi penitendũ eͣ: ꝓ quib me aliis in¬
uitas ad pęnitentiã:. Scripta mea nulla ex

Expanded text:
stultum esse et malitiosum pronuntiasti. In hoc secutus stultum esse et malitiosum pronuntiasti. In hoc secutus sum te. Nunquid 382 de hoc vis ut poeniteat me, quia tu modo mutasti sententiam, et ad verbum interpretatum te dicis? Si qua in fide minus aedificabant, abstulisti, ita tamen abstulisti, ut non omnia nec in omnibus penitus amputares. Denique in Hom transtulisti, adjiciens ex te, quod sensum auctoris ad clementiorem traheret intellectum. Ais enim: « tis dissidere naturam, si nominum servantur officia. » Haec et ego in quamplurimis feci, et aut desecavi, aut ad saniorem intelligentiam declinavi. Pro his me jubes agere poenitentiam. Non puto hoc te sentire. Quod si pro his neque tibi, neque mihi poenitendum est, pro quibus me aliis invitas ad poenitentiam? 28. Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
Si tu origene̾ quẽ alt̾um post apłos dicis. re¬
cte facis imitari: quid concidis eũ qͥ sequutꝰ
est didimũ. quẽ nichilominus & ꝓpħam no¬
minas. & apłicũ uirũ designas: Si gͦ neq
tanto ac tali uiro ambrosio peꝑcisti. & eũ
quẽ alt̾um post apłos scribis. atq omnib¬
additis quib dam assertionib lucidius scripseris:
ut in illo loco. eoce ut facta ẽ uox salutationis tuȩ
in aurib meis. exultauit infans in utero meo.
Vbi dicis qđ ñerat hoc pͥncipiũ substantiȩ eiꝰ:¬
& de tuo ad didisti. atq naturȩ. Hȩc & mille a¬
lia his similia. in intͣpͣtationib tuis siue in his
ipsis omeliis. siue in ieremia uł isaia. maxime
aut̃ in ierechihelẽ ñ subtraxisti. De fide autẽ
tandi .uterq nr̃m tenuit. Qđ si alius culpar&.
tu utiq respondere deberes qui pͥmus hocfe¬
ceras. Nunc ipse id culpas. sine dubio unde ipse
culperis. Uerbum de uerbo intͣpͣtari. antea &

Expanded text:
Si tu Origenem, quem alterum post Apostolos dicis, reSi tu Origenem, quem alterum post Apostolos dicis, recte facis imitari, quid concidis eum, qui secutus est Didymum, quem nihilominus et Prophetam nominas et Apostolicum virum designas? Si ergo neque tanto ac tali viro Ambrosio pepercisti, et eum quem alterum post Apostolos scribis, atque omnibadditis quibusdam assertionibus, lucidius scripseris, ut in illo loco, Ecce ut facta est vox salutationis tuae in auribus meis, exultavit infans in utero meo; ubi dicis, quod non erat hoc principium substantiae ejus, de tuo addidisti, atque naturae. Haec et mille alia his similia in interpretationibus tuis, sive in his ipsis Homiliis, sive in Jeremia, vel in Isaia, maxime autem in Ezechiele subtraxisti. De fide autem,tandi uterque nostrum tenuit. Quod si alius culparet, tu utique respondere deberes, qui primus hoc feceras. Nunc ipse id culpas, sine dubio, unde ipse culperis. Verbum de verbo interpretari, antea et
Abbreviated transcription (Latin):
głam electus ad̾o e̾.qui in testimoniis dñi lo¬
confusus. Ambrosius sc̃s de sp̃usco̾ non solũ
uerhis. sed & sanguine suo scripsit. Obtulit
sed a do ad alios adhuc reseruabatur labores.
tores. & aliquid de eoꝵ dictis p̾sũpsit: cͣtinuo
hȩc debuit tua eẽ summa cura. hic labor. hoc
studiũ. ut ꝓ hac causa intͣpͣteris librũ didi¬
mi de sp̃u sco. ut furta illius cognoscerent᷑.
qui fortassis etiã necessitatẽ scribendi passus
est ut insanientib tunc hereticis responder&:
apłi dicentis. nichil ꝑ contentionẽ neq ꝑ
repetam. tu gui pͣdicas ñ furandũ. furaris:
Paulo ante in int̃p̃tatione micheȩ obiectum
tibi dicebas. quasi origenis dicta furareris.
Tu furtum quidẽ nͣ negasti: sed ais. Qđ mͥ il¬
li maledictum uehemens existimant: hanc
ego laudẽ duco maximã. cũ illũ imitari uo¬
lo qui cunctis prudentib & uobis placet.
Tua furta laudem tibi pͣstant maximã. alioᷤᷤ
furta sua apud te coruos & corniculas faciuni.

Expanded text:
am electus a Deo est, qui in testimoniis Domini loconfusus. Ambrosius sanctus de Spiritu Sancto, non solum verbis, sed et sanguine suo scripsit. Obtulit sed a Deo ad alios adhuc reservabatur labores. tores, et aliquid de eorum scriptis praesumpsit, non continuo haec debuit tua esse summa cura, hic labor, hoc studium, ut pro hac caussa interpretareris librum Didymi de Sancto Spiritu, ut furta illius cognoscerentur, qui fortassis etiam necessitatem scribendi passus est, ut insanientibus tunc haereticis responderet.Apostoli 379 dicentis, Nihil per contentionem, neque per repetam, tu qui praedicas non furandum, furaris? Paulo ante interpretationem Micheae objectum tibi dicebas, quasi Origenis dicta furareris. Tu furtum quidem non negasti, sed ais: « Quod mihi illi maledictum vehemens existimant, hoc ego laudem duco maximam, cum illum imitari vol» Tua furta laudem tibi praestant maximam: alios furta sua apud te corvos et corniculas faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eius admirabile factũ silendum est ne pudorẽ
incutiamus audientib: qđ marcellini consu-¬
lis neptem. quã romanȩ nobilitatis pͥmã. par¬
uulo filio romȩ derelicto ierosolimã petisse. &
ibi ob insigne meritũ uirtutis. theclam nomi¬
natã in ip̃sis chronicis suis scripserat. post id
de exemplarib suis erasit : cũ actus suos uidiss&
districtioris disciplinȩ feminȩ displicere.
õpellim᷑ quid̃e plura adhuc de scriptis eius
congregare: ut agnoscatur quã ueru sit &
hoc ꝗđ scribit. qui in duab tantũ pͣfatiun¬
culis. origenis meminerit. & hoc non fidem
sed ingeniũ. ñ dogmatisten. sed intͣpͣte̾ lau¬
dans. Adhibui interĩ decẽ : sed ne dilatari
nimis sermonẽ. onerosũ sit. sufficiant interĩ
hȩc in quib eũ & quasi apłm laudat. & qͣsi

Expanded text:
ejus admirabile factum silendum est, ne pudorem 380 ejus admirabile factum silendum est, ne pudorem 380 incutiamus audientibus, quod Marcellini Consulis neptem, quam Romanae nobilitatis primam, parvulo filio Romae derelicto, Jerosolymam petiisse, et ibi ob insigne meritum virtutis Teclam nominatam, in ipsis Chronicis suis scripserat: post id de exemplaribus suis erasit, cum actus suos vidisset districtioris disciplinae feminae displicere. Compellimur quidem plura adhuc de scriptis ejus congregare, ut agnoscatur, quam verum sit et hoc quod scribit, quod in suis duabus tantum Praefatiunculis Origenis meminerit, in his Al. et hoc non fidem ejus, sed ingenium, non dogmatisten eum, sed interpretem laudans. Adhibui interim decem. 27. Sed ne dilatari nimis sermonem onerosum sit, sufficiant interim haec, in quibus eum et quasi Apostolum laudat, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
baculũ cernitur. a facie cępit aquilonis ar¬
dere. & phariseoꝵ conclamauit senatꝰ : & nul¬
lus scriba uł fictus. sed om̃is quasi indictos
pͣlio aduersũ me imꝑitię factio coniurauit.
Ilico ego uelut post liminio ierosolimã sum
placere prudentib. ac mille aliis laudib nͣ
duab ut dicis. sed innumeris scriptis tuis
usq ad celum extulisti. rursum hereticũ quẽ
ante apłm facis: & didimũ ipsũ hunc. quẽ nc̃
ꝓpham. uidentẽ. & oculũ habentẽ sponsȩ de
cantico canticoꝵ. & apłicũ uirũ. sensuũ nomi¬
gula segregas. quã uirgulã a quo acceꝑis nescio.
nam petrũ semel scimus claues axp̃o accepisse.
istas modo censorias uirgulas qui sp̃s erogat
dasti. tuo ore rursum condempnas. qͥd ego
ad istos pulex de me conguerar. si me nc̃ lace¬
res quẽ & in epłis tuis ante laudaueras. & in
chronicis tius florentino & bonoso ꝓuitȩ ut
ais nobilitate coniunxeras : Etiã nec illud

Expanded text:
baculum cernitur, a facie cepit Aquilonis arbaculum cernitur, a facie cepit Aquilonis ardere, et Pharisaeorum conclamavit senatus, et nullus scriba vel fictus, sed omnis, quasi indicto sibi praelio, adversum me imperitiae factio conjuravit. Illico ego velut postliminio Jerplacere prudentibus, ac mille aliis laudibus, non duobus, ut dicis, sed innumeris scriptis tuis usque ad caelum extulisti, rursum haereticum, quem ante Apostolum facis: et Didymum ipsum hunc, quem nunc Prophetam videntem, et oculum habentem sponsae de Cantico Canticorum, et Apostolicum virum sensuum nomigula segregas: quam virgulam a quo acceperis nescio: nam Petrum semel scimus claves a Christo accepisse, istas modo censorias virgulas qui Al. quis sdasti, tuo ore rursum condemnas, quid ego ad istos pulex de me conquerar, si me nunc laceres, quem et in Epistolis tuis ante laudaveras, et in Chronicis tuis Florentio et Bonoso, pro vitae, ut ais, nobilitate conjunxeras? 26. Etiam nec illud
Abbreviated transcription (Latin):
cognosc& qͣntũ boni & ante nescierit & scire
nunc eꝑit : id ẽ in matħm in quit uiginti
quinq libros. & in lucã guinq. & in ioħem
triginta duos. Isti st̃ quos magnificat : in qͥb
eadem prorsus oñia sed latius & copiosius. quę
& inistis ꝑiarchon libris ꝓ quib me arguit
continentur. Qđ si iste ꝓmattit se istos int᷑pͣ¬
taturũ : me quare ꝓ similib incusat: Sed
qm̃ polliciti sumus ꝓbaturos nos. qͦmͦ lacer&
qui ñ solũ mediolanensis eccłiȩ. uerũ etiam
om̃iũ eccłiarũ colũpna quȩdã & turris inex¬
ad cęlum efferat laudib. quẽ rursũ usq ad
te xpͣianoꝵ. eadicat. quȩ dicebantur tunc
cũ gentiles in ea ppłi & ꝑsequittores pͥncipes
morabantur. Prefatio ad paulianũ de sp̃u¬
scoͣ. Dum in babylone uersarer & purpura¬
te meretricis eẽm colonus. & iure quiritũ
uiuerẽ: uolui aliquid garrire de spu scoͣ.
& ceptũ opusculũ. eiusdem urbis pontifici
dedicare: & ecce olla illa quȩ ir ieremia pͥ

Expanded text:
 scire nunc ceperit, id est, in Matthaeum, inquit, viginti sex libros, et in Lucam quinque, et in Joannem triginta duos. » Isti sunt quos magnificat, in quibus eadem prorsus omnia, sed latius et copiosius, quae et in istis περὶ Ἀρχῶν libris, pro quibus me arguit, continentur. Quod si iste promittit se istos interpretaturum, me quare pro similibus incusat? Sed quoniam polliciti sumus probaturos nos quomodo laceret qui non solum Mediolanensis Ecclesiae, verum omnium Ecclesiarum columna quaedam et turris inexad caelum efferat laudibus, quem rursus usque ad tianorum, ea dicat, quae dicebantur tunc, cum Gentiles in ea populi et persecutores Principes morabantur. 24. Praefatio ad Paulinianum de Sp. Cum in Babylone versarer, et purpuratae meretricis essem colonus, et jure Quiritum viverem, volui aliquid garrire de Spiritu Sancto, et ceptum opusculum ejusdem urbis Pontifici dedicare. Et ecce olla illa quae in Jeremia post