comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bamꝰ in frontib nr̃is. cũ illo ꝓcedamꝰ.
Non qͥescat lingua nr̃a. ista dicat. Cece
xp̃c passus ẽ. ecce mercator ostendit
mercedẽ. ecce pcium qd̃ dedit. Sangui
eiꝰ effusus ẽ. In sacco ferebat p̃ciũ nr̃m.
ꝑcussus ẽ lancea. fusus ẽ saccus: ꝙ ma¬
nauit p̾ciũ orbis t̾rarũ. Qͥd mͥ dicis
o heretice: Non ẽ p̃ciũ orbis t̾rarũ: Affri¬
ca sola redep̾ta ẽ. ñ audes dicere. Totus
ret fines t̾rȩ. & ñ diceret uniu̾si fines t¬
rȩ. dicere habebant. Coce habemꝰ fines
t̾rȩ inmauritania. Uniu̾si fines t̾rȩ di¬
xit o heretice. uniu̾si dixit. Qͥ exiturꝰ
es. ut euadas questionẽ: Non habes qua
nolo in de disputare. ne dicat᷑ qͥa sermo
m̃s aliqͥd ualet. solũ attendite. solũ le¬
gite. Ecce xp̃e passus ẽ. sanguis eiꝰ fusẽ.
Ecce redẽptor nr̃. ecce p̃ciũ nr̃m. Qͥd
emit: Dieat᷑ mͥ. Qͥd int̾rogamꝰ: Si mͥ¬
aliquis dicat. Ostulte. qͥd int̾rogas:
unde emit. ibi quęre qͥd emit. Ecceibi

Expanded text:
lum in frontibus nostris, cum illo procedamus, non quiescat lingua nostra, ista dicat: Ecce Christus passus est, ecce mercator ostendit mercedem, ecce pretium quod dedit, sanguis ejus fusus est. In sacco ferebat pretium nostrum: percussus est lancea, fusus est saccus, et manavit pretium orbis terrarum. Quid mihi dicis, o haeretice? Non est pretium orbis terrarum? Africa sola redempta est? Non audes dicere: Totus ret fines terrae, et non diceret universi fines terrae; dicere habebant, Ecce habemus fines terrae in Mauritania. Universi fines terrae dixit: o haeretice, universi dixit; qua exiturus es, ut evadas quaestionem? Non habes qua nolo inde disputare, ne dicatur, quia sermo meus aliquid valet: Psalmum attendite, Psalmum legite. Ecce Christus passus est, sanguis ejus fusus est: ecce redemptor noster, ecce pretium nostrum. Quid emit, dicatur mihi. Qaliquis dicat: O stulte, quid interrogas? unde emit, ibi quaere quid emit. Ecce ibi
Abbreviated transcription (Latin):
suũ gerebat .i. eccłiam. Nisi forte pu¬
tatis fr̃es. qͥa qͣndo dixit as̃. pat̾ si fi¬
eri potest. transeat a me calix iste. mo¬
ri timebat. Non ẽ fortior miles. ꝙͣ im¬
ꝑator Sufficit seruo. ut sit sic̃ dñs eiꝰ.
Paulꝰ dic̃. miles regis xp̃i. cõpellor edu¬
ob. cõcupiscentiã habens dissolui. & eẽ
cũ xp̃o. Ille optat mortẽ ut sit cũ xp̃o.¬
& ipse xp̃c tuet mortẽ: S qͥd nͥ infir¬
mitate̾ nr̃am portabat. & ꝓ his qͥ adhuc
timent morte̾ in corpore suo cõstitutis
ista dicebat: Inde erat illa uox. m̃broꝵ
suoꝵ uox erat: ñ capitis. Sic & hic. ꝑdiẽ
& noctẽ clamabo. & ñ exaudies. Multi
enĩ clamant intribulatione & ñ exau¬
diunt᷑. s ad salutẽ. & ñ ad insipientiam.
Clamauit paulꝰ ut auferret᷑ ab eo stimu

Expanded text:
t Ecclesiam. Nisi forte putatis, fratres, quia quando dixit Dominus, Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste , mori timebat. Non est fortior miles, quam imperator. Sufficit servo ut sit sicut dominus ejus . Paulus dicit, miles regis Christi: Compellor e duobus, concupiscentiam habens dissolvi, et esse cum Christo . Ille optat mortem, ut sit cum istus timet mortem? Sed quid nisi infirmitatem nostram portabat, et pro his qui adhuc timent mortem in corpore suo constitutis, ista dicebat? Inde erat illa vox, membrorum ipsius vox erat, non capitis; sic et hic, Per diem et noctem clamavi, et non exaudies. Multi enim clamant in tribulatione, et non exaudiuntur: sed ad salutem, non ad insipientiam. Clamavit Paulu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsa st̃ om̃ia ossa eiꝰ. Et inc audiuimꝰ. &
in euanglio legimꝰ. Uideamꝰ qͣre. Om̃i
potens xp̃e fili dĩ. si nolles ñ patereri.
Oftende nob̾ fructũ passionis tuȩ. Au¬
di inquit fructũ. Ego ñ taceo. s sur¬
di st̃ nomines. Auddi fructũ. qͣre pas¬
sus ẽ om̃ia ista. Marrabo nom̃ tuum
fr̃ib meis. Uideamꝰ si in parte nar¬
rat nom̃ dĩ fr̃ib suis. N arrabo nom̃
tuũ fr̃ib meis. In medio eccłie canta¬
bo te. Fit hoc mͦ. S uideamꝰ. ista ec¬
cłia q̃ ẽ. Nam dixit. In medio eccłie
orbẽ t̾rarũ sine causa dr̃ am̃ & alleluia.
ꝑut. Sine causa dicis. totꝰ mũd̾ ꝑiit.
Ergo modica pars remansit in affrica.
Ergo ñ dic̃ aliqͥd xp̃c. unde opturet ista
ora: Non dic̃ aliqͥd. unde eradicet lin¬
guas ista dicentiũ: Uideamꝰ. ne forte
inueniamꝰ. Adhuc nob̾ dicunt. In medi¬
o eccłiȩ. de eccłia nr̃a dic̃. Qͥ timetis¬

Expanded text:
sa sunt omnia ossa ejus, et hic audimus et in Evangelio legimus. Videamus quare. O Christe Fili Dei, si nolles, non patereris, ostende nobis fructum passionis tuae. Audi, inquit, fructum: ego non taceo, sed surdi sunt homines. Audi, inquit, fructum quare passus sum ista omnia. Narrabo nomen tuum fratribus meis. Videamus si in parte narrat nomen Dei fratribus suis. Narrabo nomen tuum fratribus meis: in medio Ecclesiae cantabo te. Fit hoc modo. Sed videamus ipsa Ecclesia quae est. Nam dixit: In medio Ecclesiae orbem terrarum sine causa dicitur, Amen et Alleluia. periit. Sine causa dicis: Totus mundus periit. Ergo modica pars remansit in Africa? Ergo non dicit aliquid Christus, unde obturet ista ora? non dicit aliquid, unde eradicet linguas ista dicentium? Videamus, ne forte inveniamus. Adhuc nobis dicitur, In medio Ecclesiae: de Ecclesia nostra dicit. Q
Abbreviated transcription (Latin):
it susannã de falso crimine. Om̃s¬
inuocauert̃. & eruisti eos. Nunquid de¬
fecit ad filiũ suũ. ut in cruce penden¬
tẽ ñ exaudiret: Qͣre aut̃ ipse ñ eru¬
it᷑ mͦ qui dixit. in te sꝑauert᷑ patres
& nͣ homo. Uermis & nͨ homo. Nam ẽ
homo u̾mis. s ille u̾mis. & ñ homo.
Unde ñ homo: Qa ds̃. Qare gͦ sic se ab¬
iecit. ut diceret u̾mis: An qi u̾mis de
carne sine cõcubitu nascit᷑. sic̃ xp̃c
de maria uirgine: Et u̾mis. & tam̃
ñ homo. Qre ũmis: Qͥa mortalis. qr¬

Expanded text:
it Susannam de falso crimine it Susannam de falso crimine vocaverunt, et eruti sunt. Numquid defecit ad Filium suum, ut in cruce pendentem non exaudiret? Quare autem ipse non eruitur modo, qui dixit: In te speret non homo. Vermis, et non homo: nam est et homo vermis; sed ille, Vermis, et non homo. Unde non homo? Quia Deus. Quare ergo sic se abjecit ut diceret, Vermis? An quia vermis de carne sine concubitu nascitur, sicut Christus de Maria virgine? Et vermis, et tamen non homo. Quare vermis? Quia mortalis, q
Abbreviated transcription (Latin):
In tribulatione positus xp̃ianus ꝓbat᷑.
si ñ derelinquit dm̃ suũ. Nam qͣndo
bene ẽ homini. desertus ẽ sibi xp̃ianꝰ.
Ignis intrat in fornacẽ. & fornax auri¬
ficis magni sacram̃ti res ẽ. Ibi ẽ aurũ.
ibi palea. ibi ignis in angusto oꝑat᷑.¬
git. Paleã in cinerẽ u̾tit. auro sordes
Itollit. In quib autͣ habitat ds̃. utiq
in tribulatione meliores fiunt: tãꝙͣ
aurũ ꝓbati. Et si forte petierit inimi¬
cus diabolus. & concessũ illi fuerit:
siue aliqͦ dolore corporis. siue aliqͥͦ
dãpno. siue amissione suoꝵ: fixũ cor
habeat in illo qui se ñ subtrahit. Et
si qͣsi subtrait aurẽ ploranti. s appo¬
nit miscdiam dep̾canti: nouit quid
agat. Qͥ nos fecit. nouit & reficere
nos. Bonus ẽ structor qͥ edificauit
domu. & si aliquid ibi ceciderit: no
tos patres nr̃os sꝑantes in se eruit
ds̃. Eruit ipsũ ppłm ifrł de tͣra e¬
gypti. eruit tres pueros de camino.
eruit danihelẽ de lacu leonũ. eru¬

Expanded text:
in tribulatione positus christianus probatur, si non dereliquit Deum suum. Nam quando bene est homini, desertus est sibi christianus. Ignis intrat in fornacem, et fornax aurificis magni sacramenti res est. Ibi est aurum, ibi est palea, ibi ignis in angusto operagit; paleam in cinerem vertit, auro sordes tollit. In quibus autem habitat Deus, utique in tribulatione meliores fiunt, tanquam aurum probati. Et si forte petierit inimicus diabolus, et concessum illi fuerit: sive aliquo dolore corporis, sive aliquo damno, sive amissione suorum, fixum cor habeat in illo qui se non subtrahit; et si quasi subtrahit aurem ploranti, sed apponit misericordiam deprecanti. Novit quid agat qui nos fecit, novit et reficere nos. Bonus est structor qui aedificavit domum; et si aliquid ibi ceciderit, novtos patres nostros sperantes in se eruit Deus. Eruit ipsum populum Israel de terra Aegypti ; eruit tres pueros de camino ignis ; eruit Danielem de lacu leonum ; eru
Abbreviated transcription (Latin):
Apuo te laus mea. Uos ipsos uultis lau¬
dare: S respondent. Prorsus. & nos
ipsũ laudamꝰ. Uota mea reddã coram
tim̃tib eũ. Sacrificiũ pacis. sacrifici¬
ũ caritatis. sacrificiũ corporis sui.
N ort̃ fideles. disputari inde mͦ ñ potest.
Uota mea reodã coram tim̃tib eũ. Edant
publicani. edant piscatores. manducent.
imitent᷑ dñm. patiant᷑. saturent᷑. Mor¬
cuus ẽ ipse dñs. moriunt᷑ & pauꝑes.
Aodit᷑ & mors dispłoꝵ. morti magistri.

Expanded text:
Apud te laus mea. Vos ipsos vultis laudare. Sed respondent, Prorsus et nos ipsum laudamus. Vota mea Domino reddam coram timentibus eum. Sacrificium pacis, sacrificium charitatis, sacrificium corporis sui norunt fideles: disputari inde modo non potest. Vota mea reddam coram timentibus eum. Edant publicani, edant piscatores, manducent, imitentur Dominum, patiantur, saturentur. Mortuus est ipse Dominus, moriuntur et pauperes: additur et mors discipulorum mort
Abbreviated transcription (Latin):
li multi. tauri pingues obsedert᷑ me.
Popło & pͥncipes. Eopłs uituli multi. pͥn¬
mos suos dicit. Ossa enĩ firma st̃ in
corpore. Qͦ mͦ disꝑsit om̃ia ossa sua:
Qndo dixit illis. ecce ego mitto uos sic
agnos in medio lupoꝵ. firmos suosdis¬
ꝑsit. Et sicut aqͥ effusus ẽ. Aqua em̃
qͣndo fundit᷑. aut abluit aut irrigat.
Estusus ẽ xp̃c sic̃ aqua. abluti st̃ sorden¬
tes. rigate st̃ m̃tes. F actũ ẽ cor meu̾
tãꝙͣ cera liquescens. in medio uentr is
mei. Uentrẽ suũ dicit infirmos in
eccłia sua. Qͦmͦ cor ipsius factue si
eut cera: Cor ipsius. seriptura ipsius.
i. sapientia ipsius q̃ erat in scripturis.
Clausa enĩ erat scriptura. nemo illam
intelligebat. Crucifixus ẽ añs. & liq̃¬
facta ẽ sic̃ cera. ut om̃s infirmi uitel¬
ligerent scripturã. Nam inde & uelũ

Expanded text:
li multi, tauri pingues obsederunt me: populus et principes; populus, vituli multi; prinmos suos dicit; ossa enim firma sunt in corpore. Quando dispersit ossa sua? Quando dixit illis: Ecce ego mitto vos velut agnos in medio luporum . Firmos suos dispersit, et sicut aqua effusus est: aqua enim quando effunditur, aut abluit, aut irrigat; effusus est Christus sicut aqua, abluti sunt sordentes, rigatae sunt mentes. Factum est cor meum tanquam cera liquescens, in medio ventris mei: ventrem suum dicit infirmos in Ecclesia sua. Quomodo cor ipsius factum est sicut cera? Cor ipsius Scriptura ipsius, id est, sapientia ipsius quae erat in Scripturis. Clausa enim erat Scriptura; nemo illam intelligebat: crucifixus est Dominus, et liquefacta est sicut cera, ut omnes infirmi intelligerent Scripturam; nam inde e
Abbreviated transcription (Latin):
tici diuidere potuert̃. caritatẽ ñ diu¬
sert̃. Et qͥ diuidere ñ potuert̃. recessert᷑.
Illa aut manet integra. sorte obuenit
quibdã. Qͥ habet hanc securꝰ ẽ. nemo
illũ mouet de eccłia catholica. Et si fo¬
ris illã incipiat habere intromutit᷑.
longe feceris auxiliũ tuũ. Et factũ ẽ.
Post triduũ resurrexit. In defensionẽ
ẽ: & ꝑ gladiũ morte̾ intelligi uoluit.
Et de manu canis unicã meã. Animã
meã. unicã meã. caput & corpus. Uni
te canis. Qͥ st̃ canes: Qͥ ceco more
latrant. nec intelligunt contra quos.
Nichil illis fit: & latrant. Qͥ d fecit ca¬
nib transiens uia sua: Tam̃ illi la¬
trant. Qͥ latrant cęcis oculis. ñ dis¬
rugiens nostis qui sit: circuiens &
q̃rens que deuoret. Acornib uni¬
corniũ. humilitatẽ meã. Unicornes
ñ diceret. nͥ suꝑbos. Idõ subiecit. hu¬

Expanded text:
i dividere potuerunt, caritatem non diviserunt: et quia dividere non potuerunt, recesserunt: illa autem manet integra. Sorte obvenit quibusdam. Qui habet hanc, securus est. Nemo illum movet de Ecclesia catholica. Et si foris illa incipiat habere, intromittitur: longe feceris auxilium tuum. Et factum est: post triduum resurrexit. In defensionem est, et per gladium mortem intelligi voluit. Et de manu canis unicam meam. Animam meam, unicam meam, caput et corpus: Unicte canis. Qui sunt canes? Qui canino more latrant, nec intelligunt contra quos. Nihil illis fit, et latrant. Quid fecit cani transiens viam suam? Tamen ille latrat. Qui latrant caecis oculis, non disrugiens nostis quis sit, circumiens et quaerens quem devoret . Et a cornibus unicornium humilitatem meam: unicornes non diceret, nisi superbos; ideo subjecit, hu
Abbreviated transcription (Latin):
in infirmitate ꝑficit᷑. Ergo ñ ẽ exauditꝰ.
s ñ ad insipientiã. s ad sapientiã: ut in¬
telligat homo medicũ eẽ dm̃. & tribula¬
tionẽ medicam̃tũ eẽ ad salutẽ. ñ penã
ad dãpnationẽ. S ub medicam̃to positꝰ
ureris. secaris. clamas. ñ audit medi¬
cus ad uoluntatẽ. s audit ad sanitatẽ.
habitas quos scĩficasti. & quos facis in¬
telligere. qr ad utilitatẽ quosdã ñ ex¬
audis. & ad dãpnationẽ qͦscdã exaudis.
Adutilitatẽ ñ exauditꝰ ẽ paus. ad dãpña¬
tionẽ exauditꝰ ẽ diabolus. Petit iob tẽp¬
tandũ. & concessũ ẽ. Demones petiert̃
se ire in porcos. Exauditi sunt de mo¬

Expanded text:
in infirmitate perficitur . Ergo non est exauditus; sed non ad insipientiam, sed ad sapientiam: ut intelligat homo medicum esse Deum, et tribulationem medicamentum esse ad salutem, non poenam ad damnationem. Sub medicamento positus ureris, secaris, clamas: non audit medicus ad voluntatem, sed audit ad sanitatem. habitas, quos sanctificasti, et quos facis intelligere quia ad utilitatem quosdam non exaudis, et ad damnationem quosdam exaudis. Ad utilitatem non est exauditus Paulus, ad damnationem exauditus est diabolus. Petiit Job ad tentandum, et concessum est . Daemones petierunt se ire in porcos, et exauditi sunt .
Abbreviated transcription (Latin):
cit testam̃tũ. uiuit inęt̾nũ. Audit
uoces nr̃as. cognoscit suã. Legamus.
Qͥd litigamꝰ: Ubi inuenta fuerit he
reditas. ipsã teneamꝰ. Aꝑi cestam̃tũ.
lege in pͥmo capite ipsius psalterii.
Postula ame. S quis dic̃: Forte ñ
xp̃c: Ibi habes. dñs dixit adme. filiꝰ
mi es tu: ego hodie genui te. Ergo
filiꝰ dĩ dic̃. uł ad filiũ suũ pat̾ dicit.
Ergo qͥd dicit ad filiũ: Postula a me &
dabo tibi gentes hereditatẽ tuã. &
possessionẽ tuã fines tͣrȩ. Solet fieri
fr̃s. ut qͦndo q̃rit᷑ de possessione. q̃¬
rant᷑ affines. Int̾ affines. illũ & illũ.
Ne erret heres aut cui donat᷑ aut qui
fines. nullos dimisit affines. Qͦ cũq
tatẽ. huc ueni. totã mecũ posside
Qare litigando uacas ad partẽ: Huc
ueni. bono tuo uinceris: totã habebis.
An adhuc calũpniaris: Iam ego testa¬
m̃tũ legi. & tu calũpniaris: An ad¬
huc calũpniaris qͥa fines t̾rȩ dixit.
ñ dixit om̃s fines tͣre: Legamꝰ gͦ qd̾¬

Expanded text:
 vivit in aeternum: audit voces nostras, agnoscit suam. Legamus, quid litigamus? Ubi inventa fuerit ipsa haereditas, ipsam teneamus. Aperi testamentum, lege in primo capite ipsius Psalterii, Postula a me . Sed quis dicit? Forte non Christus. Ibi habes, Dominus dixit ad me, Filius meus es tu, ego hodie genui te . Ergo Filius Dei dicit, vel ad Filium suum Pater dicit. Ergo quid dicit ad Filium? Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam fines terrae. Solet fieri, fratres, ut quando quaeritur de possessione, quaerantur affines. Inter affines illum et illum, quaeritur haeres, aut cui donatur, aut qui fines, nullos dimisit affines. Quocumquetatem, huc veni, totam mecum posside. Quare litigando vocas ad partem? Huc veni: bono tuo vinceris, totum habebis. An adhuc calumniaris? Ego jam testamentum legi, et tu calumniaris. An adhuc calumniaris, quia fines terrae dixit, non dixit omnes fines terrae? Legamus ergo. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
Apua am̃ posuit laudẽ suã. docuit ñ psu¬
mi in homine. Adhuc dicant qd uolunt.
Iam qͥdẽ cepunt uri. cepit ꝓpinquare ignis.
Non ẽ qͥ se abscondat. a calore eiꝰ. S adhue
dicant. Et nos apud illũ laudẽ nrãm po¬
suimꝰ. & nos ñ in nobis p̾sumimꝰ. Dicant
adhuc. In ȩccłia magna confitebor tibi.
Iam hic puto qͥa cepit interiora tangere.
fcełia magna qͥd ẽ fr̃s: Nũqͥd exigua pars
orbis t̾rarũ. eccłia magna ẽ: E eclia mag¬
na. totus orbis ẽ. Modo siqͥs uelit xp̃o
contradicere. Dic nobis. Cu dixisti. in eccłia
magna conficebor tibi. Qꝰ eccłia magna:
Aa fructũ affrica remansit sola. totum
mundũ ꝑdidisti: Fudisti sanguinẽ ꝓ
toto. s inuasorẽ passus es: Ista nos lixi¬
miꝰ dño. cãꝙͣ q̃rentes: scientes tam̃ quio
dicturꝰ sit. Ponamꝰ nos nescire qͥd dicat.
Nonne nobis respondet qͥescite. aahue di¬
co unde nemo ubitet: Expectemꝰ gͦ qͥd

Expanded text:
apud Deum posuit laudem suam; docuit non praesumi in homine. Adhuc dicant quod volunt. Jam quidem coeperunt uri, coepit propinquare ignis; non est qui se abscondat a calore ejus . Sed adhuc dicant, Et nos apud illum laudem nostram posuimus, et nos in nobis non praesumimus; dicant adhuc. In Ecclesia magna confitebor tibi: jam hic puto, quia coepit interiora tangere. Ecclesia magna quid est, fratres? Numquid exigua pars orbis terrarum Ecclesia magna est? Ecclesia magna totus orbis est. Modo si quis velit Christo contradicere: Dic nobis, tu dixisti, In Ecclesia magna confitebor tibi: quae Ecclesia magna? Ad frustum Africae remansisti, totum mundum perdidisti: effudisti sanguinem pro toto, sed invasorem passus es. Ista nos diximus Domino tanquam quaerentes, scientes tamen quid dicturi. Ponamus nos nescire quid dicat: nonne nobis respondet? Quiescite, adhuc dico unde nemo dubitet. Exspectemus ergo quid
Abbreviated transcription (Latin):
scłm scłi. Ergo attendite. Passus ẽ dñs.
om̃ia quȩ audistis passus ẽ dñs. rimꝰ
nom̃ tuũ fr̃ib meis. in medio eccłiȩ ean¬
tabo te. S adhuc drͣ. ista ẽ eccłia. Time¬
at eũ om̃e sem̃ ifrł. Dicit᷑. nos sumꝰ se¬

Expanded text:
. 28. Ergo attendite. Passus est Dominus; omnia quae audistis passus est Dominus. Qnomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae cantabo te. Sed adhuc dicunt, Ista est Ecclesia. Timeat eum omne semen Israel. Dicunt, Nos sumus se
Abbreviated transcription (Latin):
me. & locuti st̃ labiis & mouert̃ ca¬
put. Sꝑauit in dño. eruat eĩ. sal¬
uũ faciat eũ qm̃ uult eũ. S qͣre di¬
cebant ista: Qͥa homo factus erat. di
talia in illud qd̾ in pͥncipio erat u̾bũ.
u̾bũ erat apud dm̃: Uerbũ enĩ illud
ꝑ qd facta st̃ om̃ia. ñ extractũ ẽ de

Expanded text:
t labiis, et moverunt caput. Speravit in Dominum, eruat eum; salvum faciat eum, quoniam vult eum: sed quare dicebant ista? Quia homo factus erat, dictalia in illud quod in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum? Verbum enim illud per quod facta sunt omnia, non extrac
Abbreviated transcription (Latin):
cũdedit me. Et iã uidete euangłiũ. Fo¬
dertͣ manus meas & pedes meos. Lc̃ fa¬
cta st̃ uulnera. quoꝵ uulnerũ cicatri¬
ces dubitans discipłs contrectauit il¬
le qͥ dixit. nͥ misero digitos meos in
cicatrices uulnerũ eiꝰ ñ credã: qͦndo
ei dixit. ueni. mitte manũ incredule.
extent̾ erã in ligno. Non potuit melius
describi extensio corporis in ligno ꝙͣ
ipsius. sacram̃ta ipsius potuert᷑ diui¬
di ꝑ hereses. s erat ibi uestimͣtũ qd̾
nemo diuidit. Et suꝑ uestim̃tũ meu̾
misert̃ sortẽ. Erat ibi tunica dic̃ euan

Expanded text:
etiam videte Evangelium. Foderunt manus meas et pedes meos. Tunc facta sunt vulnera, quorum vulnerum cicatrices dubitans discipulus contrectavit, ille qui dixit: Nisi misero digitos meos in cicatrices vulnerum ejus, non credam. Quando ei dixit, Veni, mitte manum tuam, increextentus erat in ligno. Non potuit melius describi extensio corporis in ligno, quam ipsius, sacramenta ipsius potuerunt dividi per haereses: sed erat ibi vestimentum quod nemo divisit. Et super vestimentum meum miserunt sorte
Abbreviated transcription (Latin):
sericordia. qͥa sic miror quasi lapi¬
dei ibi sint. & ñ audiant. Qͥd aꝑtius
surdis dr̃ Passio xp̃i tã euident᷑ qͣsi
euangłium recitat᷑. ut dictũ ẽ ante
nescio quot annos. quã dñs de ma¬
ria uirgine nasceret᷑. Preco erat nun¬
tians iudicẽ uenturũ. Legamꝰ illum
qu̾atũ angustia tẽporis patit᷑. ñ ꝓ af¬
fectu doloris nr̃i. s ut dixi quantũ angu¬
illud euangłista. & dixit eũ hebraice
dixisse. ds̃ m̃s. ds̃ m̃s. quare me dereli¬
quisti. Qͥa uoluit dicere dñs: Non enĩ
illũ euangłistam. qui ructabat qd̾ bibe¬
rat de pectore dñi. Uideamꝰ si ds̃ xp̃c.¬
In pͥncipio erat u̾bũ. & u̾bũ erat apud
erat. caro factũ ẽ: & habitauit in nobis.
Et cũ u̾bũ ds̃ factũ eẽt caro. pendebat
tentos nos faciens & dicens. psalmꝰ iste
de me scriptus ẽ: Longe a salute me¬
a. u̾ba delictoꝵ meoꝵ. Quoꝵ delictoꝵ.
de quo dictũ ẽ. qͥ peccatũ ñ fecit. nec

Expanded text:
misericordia, quia sic miror quasi lapimisericordia, quia sic miror quasi lapidei ibi sint, et non audiant. Quid apertius surdis dicitur? Passio Christi tam evidenter quasi Evangelium recitatur, et dictum est ante nescio quot annos quam Dominus de Maria virgine nasceretur: praeco erat nuntians judicem futurum. Legamus illum quantum angustia temporis patitur, non pro affectu doloris nosillud Evangelista, et dixit eum hebraice dixi se: Deus meus, Deus meus, quare me dereliquisti? Quid voluit dicere Dominus? Non enim illum evangelistam, qui ructabat quod biberat de pectore Domini , videamus si In principio erat Verbum, et Verbum erat apud erat, caro factum est, et habitavit in nobis . Et cum Verbum Deus factum esset caro, pendebat tentos nos faciens et dicens, Psalmus iste de me scriptus est? Longe a salute mea, verba dede quo dictum est: Qui peccatum non fecit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
guentũ. quo ꝑfusus ẽ dñs. Wideamꝰ.
sua quęrentes. auari. fures. illi dice
rent de illo unguento. ut quid ista
ꝑditio: Poterat res p̃ciosa uenundari
uendere uolebant. qͥd respondit dñs:
Uc quid molesti estis mulieri: Bonũ
opus oꝑata ẽ in me. Et qͥd amplius
dicã. quando ipse dixit. ubicũq aut̃
pͣdicabit᷑ hoc ęuangłium in toto mũ¬
do. dicet᷑ & qd fecit mulier: Ita est.¬
re aurẽ calũpniatorib accõmoda¬
re: Aut m̃titus ẽ dñs. aut fefellit
illũ. Cligant qͥd dicant. Aut m̃titam
dicant ueritatẽ. aut deceptã dicant
ueritat᷑e. Ubicũq p̾dicabit᷑ hoc ȩuan¬
głium. Et quasi querentes ab eo. ubi
eñĩ pͣdicabit᷑: in toto mundo inquit.
Psalmũ audiamꝰ. uideamꝰ si hoc dicit.
Audiamꝰ. qͥd plangendo cantat᷑. Et ue¬
re digna res luctu. qͣndo cantat᷑ sur¬
dis. Miror fr̃s. si hodie psalmꝰ iste le¬
git᷑ & in parte donati. Rogo uos fr̃s
mei. confiteor uobis. nouit xp̃i mi

Expanded text:
guenti, quo perfusus est Dominus. Videamus sua quaerentes, avari, fures, id est Judas ille diceret de illo unguento: Utquid ista perditio? poterat res pretiosa venumdari, vendere volebat, quid respondit Dominus? Utquid molesti estis mulieri? Bonum opus operata est in me. Et quid amplius dicam, quando ipse dixit: Ubicumque autem praedicabitur hoc Evangelium in toto mundo, dicetur et quod fecit mulier istre aurem calumniatoribus accommodare? Aut mentitus est Dominus, aut fefellit illum? Eligant quid dicant: aut mentitam dicant veritatem, aut deceptam dicant veritatem. Ubicumque praedicabitur hoc Evangelium. Et quasi quaereres ab eo: Ubi enim praedicabitur? In toto mundo, inquit. Psalmum audiamus, videamus si hoc dicit. Audiamus quod plangendo cantatur, et vere digna res planctu quando cantatur surdis. Miror, fratres, si hodie psalmus iste legitur et in parte Donati. Rogo vos, fratres mei, confiteor vobis, novit Christi
Abbreviated transcription (Latin):
Exaruit uelut testa uirtꝰ mea. Magni¬
fice. qͥd dixit: Firmiꝰ factũ ẽ nom̃ me¬
ũ de tribulatione. Qͦ mͦ enĩ testa an¬
te ignẽ mollis ẽ. post ignẽ fortis: sic
añi nom̃ ante passionẽ contẽpnebat᷑.
post passionẽ honorificat᷑. Et lingua

Expanded text:
Exaruit velut testa virtus mea: magnifice quod dixit, Firmius factum est nomen meum de tribulatione. Quomodo enim testa ante ignem mollis est, post ignem fortis; sic Domini nomen ante passionem contemnebatur, post passionem hon
Abbreviated transcription (Latin):
cere ñ intellexi. Possidenti enĩ uniu̾sũ
orbẽ t̾rarũ pars offert᷑. & dr̃ sedenti ad
dexterã patris. ecce qd̃ hic habes. & ꝓ
tota t̾ra ostendit᷑ illi sola affrica. Uer
possent de lacrimis describi: Quȩ
fuit mulier. quȩ intrauit cũ unguen¬
to: Cuiꝰ typũ portabat: Nonne ȩccłiȩ:
Cuiꝰ figura erat illud unguentũ: Nonne
odoris bom de qͦ dicit apł Os. xp̃i bo-¬
dixit sumꝰ. de fidelib dixit. Et qͥd dixit:
X pͣi bonꝰ odor sumꝰ dõ. in om̃i loco. In om̃i
soco dixit paulus. xp̃i bonu̾ odorem
ẽẽ om̃s fideles. & contradicit᷑ & dr̃. affrica
sola bene olet. totus mundꝰ putet: Xp̃i bo¬
nꝰ odor sumꝰ in om̃i loco. Qs dicit: Eccłia.
Hunc bonũ odorẽ significabat illud un¬

Expanded text:
cere, Non intellexi! Possidenti enim universum cere, Non intellexi! Possidenti enim universum orbem terrarum, pars offertur; et dicitur sedenti ad dexteram Patris, Ecce quid hic habes: et pro tota terra ostenditur illi sola Africa! 2. Venimus? Si possent de lacrymis describi! Quae fuit mulier quae intravit cum unguento Cujus typum portabat? nonne Ecclesiae? Cujus figura erat illud unguentum? nonne odoris boni, de quo dicit Apostoldixit, sumus, fidelibus dixit. Et quid dixit? Christi bonus odor sumus in omni loco. In omni loco dixit Paulus Christi bonum odorem esse omnes fideles, et contradicitur, et dicitur: Africa sola bene olet, totus mundus putet. Christi bonus odor sumus in omni loco, quis dicit? Ecclesia. Hunc bonum odorem significabat illud
Abbreviated transcription (Latin):
uod taceri dñs noluit
ꝑ scripturas suas. nec
a nobis tacendũ est:
& a uobis audiendũ¬
est. Passio dñi sicut.
nr̃am om̃i anno fit. Quotiens pacha
celebrat᷑. nũquid totiens. xp̃c moritur:
S tam᷑ anniu̾saria recordatio quasi re¬
p̃sentat qđ olim factũ ẽ. & sic nos facit
Pendens enĩ in ligno irrisus ẽ: sedens
in cęlo adorat᷑. An forte adhuc irridet᷑.
huc irrideat: Utinã unus eẽt. utmnã duo.
utinã numerari possent. Cota palea areȩ
irridet eũ. Gemit triticũ. irrideri dñm.
Hoc uolo gemere uobiscũ. Tẽpus enĩ est
lugendi. Passio dñi celebrat᷑. tẽpus gemͣ¬
di ẽ: tẽpus flendi. tẽpus confitendi &
dep̃candi. Et quis nr̃m idoneus. ad fun¬
dendas lacrimas ꝓ dignitate doloris tã¬
ti: S quid mͦ ait ꝓpħa: Quis dabit capi¬
ti meo aqua. & oculis meis fontẽ lacri-¬
marũ: Si uͦ fons lacrimarũ eẽt in ocu¬
lis nr̃is. nec ipse sufficeret. irrideri ap̃m
in re aꝑta. in ea re ubi nemo potest di¬

Expanded text:
uod taceri Deus noluit per Scripturas suas, nec a nobis tacendum est, et a vobis audiendum. Passio Domini, sicut nostra omni anno fit. Quoties Pascha celebratur, numquid toties Christus moritur? Sed tamen anniversaria recordatio quasi repraesentat quod olim factum est, et sic nos facit Pendens enim in ligno irrisus est, sedens in coelo adoratur. An forte adhuc irridetur,huc irrideat? Utinam unus esset, utinam duo, utinam numerari possent! Tota palea areae ipsius irridet eum, et gemit triticum irrideri Dominum: hoc volo gemere vobiscum; tempus est enim lugendi. Passio Domini celebratur: tempus gemendi est, tempus flendi, tempus confitendi et deprecandi. Et quis nostrum est idoneus ad effundendas lacrymas pro dignitate doloris tanti? Sed quid modo ait propheta? Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum si vere fons lacrymarum esset in oculis nostris, nec ipse sufficeret. Irrideri Christum in re aperta, in ea re ubi nemo potest di
Abbreviated transcription (Latin):
uos faciat. Et. Exurge dñe .i. fac nos exurgere.
Cũ gͦ ita dicat᷑ nescire filiꝰ hunc diẽ. ñ qd nesciat.
s qd̾ nescire faciat eos qͥb hoc ñ expedit scire.
.i. hoc eis ñ ostendat. qͥd sibi uult nescio qͣ pͣsũp¬
tio. q̃ annis cõputatis certissimũ sꝑat post sep¬
iste titulꝰ uelit. qͥ inscribit᷑ de octauo. Potest
qͥdẽ etiã nulla annoꝵ temeraria supputatiõe
dies iudicii octauus incelligi. qd̃ iã post fi¬
nẽ huiꝰ scłi accepta ȩtͣna uita. tc̃ ñ ert̃ iꝰtoꝵ
septe istoꝵ dierũ repetitione uoluunt᷑. octa¬
ius forte ille dictꝰ e. qͥ uarietatẽ istã ñ habe¬
bit. Est aliud qd̃ hic ñ absurde accipi potest.
cur octauũ dicat᷑ iudiciũ qđ post duas gene-¬
ratioes futurũ ẽ. unã q̃ adcorpꝰ. alterã q̃ ad a¬
nimũ ꝑtinet. Ab adam eñĩ usq ad moy sen ge¬
nꝰ humanũ uixit ex corpore .i. scđ̾m carnẽ. Qͥ
etiã exterior ⁊ uetꝰ homo dr̃. & cui uetꝰ testam̃

Expanded text:
e, id est, fac nos exsurgere. Cum ergo ita dicatur nescire filius hunc diem, non quod nesciat, sed quod nescire faciat eos quibus hoc non expedit scire, id est, non eis hoc ostendat, quod sibi vult nescio qua praesumptione, quae annis computatis certissimum siste titulus, qui scribitur De octavo. Potest quidem, etiam nulla annorum temeraria supputatione, dies judicii octavus intelligi, quod jam post finem hujus saeculi accepta aeterna vita, tunc non erunt septem dierum istorum repetitione volvuntur, octavus forte ille dictus est, qui varietatem istam non habebit. Est aliud quod hic non absurde accipi potest, cur octavum dicatur judicium, quod post duas generationes futurum est, unam quae ad corpus, alteram quae ad animam pertinet. Ab Adam enim usque ad Moysen genus humanum vixit ex corpore, id est secundum carnem: qui etiam exterior et vetus homo dicitur , et cui Vetus Testa
Abbreviated transcription (Latin):
mors sic̾ ait apłs etia in eos qͥ ñ peccauerunt.
Regnauit aut̃ ex similitudine p̃uaricatioĩs
adȩ. sic̃ idẽ dic̃. Qm̃ usq ad moy sen accipi¬
endũ ẽ. quousq legis oꝑa.i. carnalit᷑ obserua¬
ta illa sacram̃ta et iã eos obstrictos tenuert᷑.
certi mysterii gr̃a qͥ uni dõ subditi erant.
Ab aduentu aut̃ dñi ex qͦ ad circũcisionẽ
cordis a carnis circũcisione transitũ e̾.
facta uocatio ẽ. ut sodm animã uiueret̃.¬

Expanded text:
n peccaverunt. Regnavit autem ex similitudine praevaricationis Adae, sicut idem dicit; quoniam usque ad Moysen accipiendum est, quo usque Legis opera, id est carnaliter observata illa sacramenta, etiam eos obstrictos tenuerunt certi mysterii gratia, qui uni Deo subditi erant. Ab adventu autem Domini, ex quo ad circumcisionem cordis a carnis circumcisione transitum est, facta vocatio est, ut secundum animam viveret
Abbreviated transcription (Latin):
głs neq untꝰ. neq filiꝰ. nist sobꝰ pati te illud
qd̾ scriptũ :. tã qu̾a furẽ uenire diẽ dñ.
satis aꝑte ostendit neminẽ sibi oportere
arrogare scientiã illiꝰ tẽporis. cõputatiõe
aliqua annoꝵ. Sienĩ post septẽ annoꝵ mi
lia ille dies uenturꝰ ẽ. om̃is homo potest
annis cõputatis aduentũ eiꝰ addiscere.
Ubi gͦ erit. qd̾ nec filiꝰ hoc nouit: Qd utiq
idõ dictũ ẽ. qr ꝑ filiũ hominis hoc ñ diset.

Expanded text:
 Pater , et illud quod scriptum est, tanquam furem venire diem Domini , satis aperte ostendit neminem sibi oportere arrogare scientiam illius temporis, computatione aliqua annorum. Si enim post septem millia annorum ille dies venturus est, omnis homo potest annis computatis adventum ejus addiscere: ubi erit ergo, quod nec Filius hoc novit? Quod utique ideo dictum est, quia per Filium homines hoc non discunt,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc titulo manifesta st̃. Uisũ ẽ aut̃ ñnul¬
lis diẽ iudici significare.i. cẽpꝰ aduentꝰ¬
dni nr̃i. qͦ uenturꝰ ÷ iudicare uiuos ⁊ mor¬
tuos. Qͥ aduentꝰ cõputatis annis ab adam
post septẽ milia annoꝵ futurꝰ credit᷑. ut
septẽ milia annoꝵ tanqu̾ã septẽ dies tran¬
seant. deinde illud tẽpꝰ tãquã dies octauus

Expanded text:
hoc titulo manifestiora sunt. Visum est autem nonnullis diem judicii significare, id estnostri, quo venturus est judicare vivos et mortuos. Qui adventus, computatis annis ab Adam, post septem annorum millia futurus creditur; ut septem annorum millia tanquam septem dies transeant, deinde illud tempus tanquam dies octavus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑare. noli dicere. multũ ẽ ad me. Ma¬
gis multũ ẽ ad te: habere aurũ qd̵¬
queris. Aurũ & si uolueris forte ñ
habebis. dm̃ cũ uolueris habebis.
Qͥa & antequ̾a uelles uenit ad te. & cũ
au̾sa uoluntate eẽs. uocauit te. Cũ
conũsus eẽs tͣruit te. & cũ tͣritus con

Expanded text:
perare, noli dicere, Multum est ad me. Maperare, noli dicere, Multum est ad me. Magis multum eDominum. Aurum si volueris, forsitan non habebis: Deum cum volueris, habebis. Quia et antequam velles, venit ad te: et cum adversa voluntate esses, vocavit te : et ut conversus esses, terrui
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit iustus animꝰ tuus. sit postea¬
etiã immortale corpus tuũ. Panimi
enĩ illuminationẽ. meret᷑ corpus in cor¬
ruptionẽ: ut fiat inferioris reparatio
ꝑ meliorẽ. Si gͦ corporis tui bonum
animꝰ tuus ẽ. qͥa corpore tuo melior
ẽ cũ quęris bonũ tuũ. illud qͣre¬
qd melius ẽ animo tuo. Qͥd ẽ aut̃ am¬
mꝰ tuus attende. ne forte contẽpnens
animũ tuũ. & putans nescio qͥd eẽ
uile & abiectũ. uiliora queras. qͥb
Abeatificet᷑ animꝰ tuus. In animo tuo ẽ
imago dĩ. mens hominis capit eam.
Cȩpit eã. & inclinando se ad peccatũ. de¬
derauit eam. Ipse ad eã uenit reforma¬
tor. qͥ erat eiꝰ ante formator: qͥa ꝑu̾bũ
imago. Uenit ipsũ u̾bũ ut audiremꝰ
ab apło. reformamini in nouitate mͣ¬
secro. nͥ ds̃ tuus: Non inuenis aliqͥd
meliꝰ animo tuo. qͥa cũ fuerit ꝑfecta
natura tua: angłis ȩquabit᷑. Iã supͣ
ñ ẽ. nͥ creator. Erige te ad illũ. noli des¬

Expanded text:
fuerit justus animus tuus, sit postfuerit justus animus tuus, sit postea immortale etiam corpus tuum. Per animi enim illuminationem meretur corpus incorruptionem, ut fiat inferioris reparatio per meliorem. Si ergo corporis tui bonum animus tuus est, quia corpore tuo melior est; cum quaeris bonum tuum, illud qod melius est animo tuo. Quid est autem animus tuus? Attende, ne forte contemnens animum tuum, et putans nescio quid esse vile et abjectum, viliora quaeras quibus beatificetur animus tuus. In animo tuo est imago Dei, mens hominis capit eam. Accepit eam, et inclinando se ad peccatum decoloravit eam. Ipse ad eam venit reformator, qui erat ejus ante formator; quia per verbum imago. Venit ipsum Verbum, ut audiremus ab Apsecro, nisi Deus tuus? Non invenis aliud melius animo tuo; quia cum fuerit perfecta natura tua, Angelis aequabitur. Jam supra non est nisi Creator. Erige te ad illum, noli des
Abbreviated transcription (Latin):
Homo es. deteriꝰ te ẽ qͥcquid cupis: quo
beatus eẽ defideras. Aurũ. argentũ.
quelibet corpora quib inhias ad qui¬
rendis. possidendis. fruendis. inferi¬
ora st̃ te. Cu melior es. tu potior es. Et
utiq uis melior eẽ qua es. cũ beatus
Quicqͥd quesieris in t̾ra. deteriꝰ ẽ ꝙͣ tu.
Hoc om̃is homo optat amico suo. sic
eũ adiurat. Sic melior sis. sic meliorẽ
te udeamꝰ: sic de te meliore gaudeamꝰ.
Qd̾̃ optat. hoc & ipse uult. Accipe gͦ fide¬
le consiliũ. Melior te uis eẽ noui. om̃s
lius te. & in de efficieris melior te. In
tuere nc̃ cȩlũ & t̾rã. nͣ tibi sic pulchra
corpora placeant: ut eis fieri beatꝰ
uelis. In animo ẽ qd̃ quęris. beatus
enĩ eẽ uis. Ipso animo tuo quere qͥd
sit melius. Cũ enĩ duo sint quȩdam
melius sit qd̃ animꝰ dr̃. potest corpus
tuũ melius fieri ꝑ meliorẽ: qͥa sub¬
iectũ ẽ corpus animo. Potest gͦ melius
fieri corpus tuũ ꝑ animũ tuũ. ut cũ

Expanded text:
Homo es, deterius te est quidquid cupis, quo beatus esse desideras. Aurum, argentum, quaelibet corpora, quibus inhias acquirendis, possidendis, fruendis, inferiora sunt te. Tu melior es tu potior es: et utique vis melior esse quam es, cum beatus Quidquid quaesieris in terra, deterius est quam tu. Hoc omnis homo optat amico suo, sic eum adjurat: Sic melior sis, sic meliorem te videamus, sic de te meliore gaudeamus. Quod amico optat, hoc et ipse vult. Accipe ergo fidele consilium. Melior te vis esse, novi, omnes lius te, ut inde efficiaris melior te. 16. Intuere nunc coelum et terram: non tibi sic pulchra corpora placeant, ut eis fieri beatus velis. In animo est quod quaeris. Beatus enim esse vis: ipso animo tuo quaere quid sit melius. Cum enim duo sint quaedam,melius sit quod animus dicitur, potest corpus tuum melius fieri per meliorem, quia subjectum est corpus animo. Potest ergo melius fieri corpus tuum per animum tuum: ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s ꝑ ipsa uiscera caritatis. cuiꝰ lacte
magnã caritatẽ. abundantẽ mise¬
ricordiã in depͣcando dm̃ ꝓ illis. ut
aliquando det illis sensũ sobriũ.
respiciant se. & uideant se: qͥa ñ ha-¬
bent om̃ino qd̃ dicant contra ueri¬
tate̾. Non in eis remansit nͥ sola infir¬
mitas animositatis. quȩ tanto ẽ lan¬
guidior. quanto se maiores uires
habere existimant. Pro infirmis. ꝓ
carnalit᷑ sapientib ꝓ animalib &

Expanded text:
r ipsa viscera charitatis, cujus lacte magnam charitatem, abundantem misericordiam in deprecando Deum pro illis, ut aliquando det illis sensum sobrium, ut resipiscant, et videant se, quia non habent omnino quod dicant contra veritatem: non eis remansit nisi sola infirmitas animositatis, quae tanto est languidior, quanto se majores vires habere existimat pro infirmis, pro carnaliter sapientibus, pro animalibus et
Abbreviated transcription (Latin):
& uidete qͥa fr̃s quando dicit apłs
cũ diceret de coniugio. frẽm & soro
Tu aut̃ qͥd iudicas frẽm tuũ. aut tu
qͥd sꝑnis frẽm cuũ: Et alio loco. Uos
inquit iniquitatẽ facitis & frauda¬
tis. & hoc fr̃ib. Istigͦ qͥ dicunt ñ estis
fr̃s nr̃i. paganos nos dicunt. Idõ enĩ
& rebaptizare nos uolunt. dicentes
nos ñ habere qd̃ dant. Unde consequens
ẽ error ipsoꝵ. ut negent nos fr̃s su¬
os eẽ.S quare nob̾ dixit ꝓpħa. uos
dicite illis. fr̃s nr̃i estis: nͥ qͥa nos in
eis agnoscimꝰ qd̃ ñ repetimꝰ: Illi gͦ
ñ agnoscendo baptismũ nr̃m negant
agnoscendo ipsoꝵ dicimꝰ eis. fr̃s nr̃i
estis. Dicunt illi. Qͥd nos quęritis:
Qͥo nos uultis: Respondemꝰ. fr̾s nr̃i
tem᷑. in uno corpore sub uno capite
eẽ debemꝰ. Qͥd gͦ me quęris ait si
ꝑii: Magna absurditas. magna ue¬
sania. qͥd me quęris si ꝑii: Quare

Expanded text:
 videte quia fratres quando dicit Apostolus cum diceret de conjugio, fratrem et soTu autem quid judicas fratrem tuum, aut tu quid spernis fratrem tuum ? Et alio loco, Vos, inquit, iniquitatem facitis et fraudatis, et hoc fratribus . Isti ergo qui dicunt, Non estis fratres nostri, paganos nos dicunt. Ideo enim et rebaptizare nos volunt, dicentes nos non habere quod dant. Unde consequens est error ipsorum, ut negent nos fratres suos esse. Sed quare nobis dixit propheta: Vos dicite illis, Fratres nostri estis: nisi quia nos in eis agnoscimus quod non repetimus? Illi ergo non agnoscendo baptismum nostrum, negagnoscendo nostrum, dicimus eis: Fratres nostri estis. Dicant illi: Quid nos quaeritis, quid nos vultis? temur, in uno corpore, sub uno capite esse debemus. Quid ergo me quaeris, ait, si perii? Magna absurditas, magna vesania. Quid me quaeris, si perii? Quare
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ ꝓ eis. Auqͥd enĩ ꝓ salute ip̃soꝵ
agimꝰ in consilio. qd̃ explicari uo¬
bis hodie iam tempꝰ ñ sufficit. Un¬
de exhortam᷑ uos. ut alacriores
& numerosiores. audient enĩ a uob̾
crastino die ad basilicã tricillarũ.

Expanded text:
 eis. Aliquid enim pro salute ipsorum egimus in concilio, quod explicari vobis hodie jam tempus non sufficit. Unde exhortamur vos ut alacriores et numerosiores audient enim a vobiscrastino die ad basilicam Tricliarum.
Abbreviated transcription (Latin):
quo petis qd̃ ñ habet. aut qd̾ parum
habet & timet dare ne minꝰ habeat.
erogas. Quanta eͣ gͦ opulentia in ip¬
sa sũmitate. si potest tanta eẽ in ima¬
gine: Ergo fr̃s. ad hanc maxime
exhortam᷑ uos caritatẽ. ñ solũ in
uos ipsos. s in eos etiã qͥ foris sunt.
siue adhuc pagani nͣdũ credentes in
xp̃m. siue diuisi a nobis nobiscum
caput confitentes. & a corpore separa
nent fr̃s n̾r̾i. si desierint dicere patͣ
nr. Bixit de quib dã ꝓpħa. His qui
dicunt uobis. ñ estis fr̃s nr̃i. dicite
fr̃s nr̃i estis. Circũinspice de quib
hoc dicere potuerit. Nunqͥd de pa¬
ganis: Non. Neq em̃ dicimꝰ eos fr̃s¬

Expanded text:
quo petis quod non habet, aut quod parum quo petis quod non habet, aut quod parum habet, et timet dare ne minus habeat. i finis, dum erogas. Quanta est ergo opulentia in ipsa summitate, si potest tanta esse in imagine? 29. Ergo, fratres, ad hanc maxime exhortamur vos charitatem, non solum in vos ipsos, sed in eos etiam qui foris sunt, sive adhuc pagani, nondum credentes in Christum, sive divisi a nobis, nobiscum caput confitentes et a corpore separatnent fratres nostri, si desierint dicere, Pater noster . Dixit de quibusdam propheta: His qui dicunt vobis, Non estis fratres nostri; dicite, Fratres nostri estis . Circumspicite de quibus hoc dicere potuerit: numquid de Paganis? Non, neque enim dicimus eos fr
Abbreviated transcription (Latin):
dui fames ẽ. & expectamꝰ in uia re¬
fici ne deficiamꝰ. qͥd nob̾ imponit᷑.
uł qͥd ꝓfiteri debemꝰ: Anima nr̃a pa¬
tiens erit dño. Secura expectabit
agimꝰ: Anima nr̃a patiens erit dño.
S quid: In ipsa patientia ñ durabimꝰ:
Immo plane durabimꝰ. Qm̃ ad iutor
& ꝓtector ñr eͣ. Adiuuat in pugna.
ꝓtegit ab estu.: ñ te deserit. tolera.
ris. Qͥa tibi erit: Qua mercede to¬
leras: Utquid tanta dura. tãdiu pa
bit gaudio spem. Proposuit nobis
qͥd amemꝰ. in quo solo & de quo solo
& salubris. Fiat miscdia tua suꝑnos.¬
Et quo merito: Sicut sꝑamꝰ inte. Fui
quib dã onerosus. sentio. Qib dã autͣ
etiã cito t̾minaui sermonẽ. & hoc sen¬
tio. Ignoscant infirmi fortiorib. & ꝓ
infirmis dep̃cent᷑ fortiores. In uno cor¬
pore om̃ia m̾bra simꝰ. a capite nr̃o ue¬
getem᷑. & in illo spes nr̃a ẽ: in illo for¬
titudo nr̃a ẽ. Non dubitemꝰ ex igere

Expanded text:
diu fames est, et exspectamus in via rediu fames est, et exspectamus in via refici, ne deficiamus; quid nobis imponitur, vel quid profiteri debemus? Anima nostra patiens erit Domino. Secura exspectabit agamus? Anima nostra patiens erit Domino. Sed quid, si in ipsa patientia non durabimus? Imo plane durabimus: Quoniam adjutor et protector noster est. Adjuvat in pugna, protegit ab aestu, non te deserit, tolera, ris, quid tibi erit? Qua mercede toleras? utquid tanta dura tamdiu patut epuleris ibi. Proposuit nobis, quid amemus, in quo, et de quo solo et salubris. Fiat misericordia tuEt quo merito? Sicut speravimus in te. Fui quibusdam onerosus; sentio: quibusdam autem etiam cito terminavi sermonem; et hoc sentio: ignoscant infirmi fortioribus, et pro infirmis deprecentur fortiores. In uno corpore omnia membra simus, a capite nostro vegetemur: et in illo spes nostra est, et in illo fortitudo nostra est. Non dubitemus exigere d
Abbreviated transcription (Latin):
animas eoꝵ Uitã ȩt̾nam ꝓmittit. Qͥ o
in ipsa ꝑegrinatione: Nũqͥd deserit:
Uide qͥd sequat᷑. Et alat eos in fame.
Tẽpꝰ famis ẽmͦ. tẽpꝰ saturitatis post e¬
rit. Qͥ nos in fame huiꝰ corruptionis
ñ deserit. ĩmortales factos quomͦ sa¬
tiabit: S quãdiu cẽpꝰ e̾ famis. tole¬
randũ ẽ. durandũ ẽ. ꝑseuerandũ ẽ.
usq in finẽ. Iam currenda st̃ om̃ia.
in amphitheatro forte insaniunt. et
in sole sedent. Et si stamꝰ. tam̃ in umbra¬
culo sumꝰ. & utiliora & pulchriora
sunt quȩ spectamꝰ. Spectamꝰ pulchra.
& a pulchro spectemꝰ. Spectemꝰ nos
m̃te. ea quȩ dicunt᷑ in sensib diui¬
narũ scripturarũ: & gaudeamꝰ ta¬
li spectaculo. Spectator aut̃ nr̃ qͥs
ẽ: Ecce oculi dñi suꝑ tim̃tes eũ. sꝑan¬
tes in miscdia eiꝰ. ut eruat a morte
animas eoꝵ. & alat eos in fame. S¬
ꝓpt̾ ꝑegrinationis tolerantiã. quͣa¬

Expanded text:
mas eorum. Vitam aeternam promittit. Quid mas eorum. Vitam aeternam promittit. Quid in ista peregrinatione? numquid deserit? Vide quid sequitur: Et alat eos in fame. Tempus famis est modo, tempus saturitatis post erit. Qui nos in fame hujus corruptionis non deserit, immortales factos quomodo satiabit? Sed quamdiu tempus est famis, tolerandum est, durandum est, perseverandum est usque in finem. Jam currenda sunt omnia,in amphitheatro forte insaniunt, et in sole sedent: et nos si stamus, tamen in umbraculo sumus, et utiliora et pulchriora sunt quae spectamus. Spectemus pulchra, et a pulchro spectemur. Spectemus nos mente ea quae dicuntur in sensibus divinarum Scripturarum, et gaudeamus tali spectaculo. Spectator autem noster quis est? Ecce oculi Domini super timentes eum, sperantes in misericordia ejus: ut eruat a morte animas eoperegrinationis tolerantiam quam
Abbreviated transcription (Latin):
S cũ cu uides equũ bene formatũ. bo¬
nis uirib. magno cursu pͣditũ. ista
om̃ia uelut ꝓmittunt tͥ de illo salutẽ.
S fallunt siñ ds̃ tuet᷑. qͥa m̃dax equus
ad salutẽ. Equũ accipe etiã figurate
quãlibet amplicudinẽ scłi huiꝰ. que¬
libet honorẽ. in que suꝑb ascendis.
quo altius ingrediaris: & eo te ñ tan¬
tũ celsiorẽ. s etiã tutiorẽ falso putas.
Quomͦ enĩ te deiciat nescis. tanto elisũ
grauius. qͣnto sublimius ferebaris.
Mendax equus ad salutẽ. In abundan-¬
tia autͣ uirtutis suȩ. nͣ erit saluus.
Et unde erit saluus: Non de uirtute.
ñ de uirib. ñ de honore. ñ de gła. ñ
de equo. Unde: Quo ibo: U̾bi inue¬
niã. unde saluus sim: Noli diu quȩ¬
rere. noli longe. Ecce oculi dñi suꝑ
tim̃tes eũ. Uidetis qͥa ipsi sunt quos
ꝓspexit de habitaculo suo. Ecce oculi
dm̃ suꝑ timͣtes eũ. sꝑantes suꝑ mise¬
ricordia eiꝰ. Non de meritis suis. ñ de
uirtute. ñ de fortitudine. ñ de equo.

Expanded text:
 cum tu vides equum bene formatum, bonis viribus, magno cursu praeditum, ista omnia velut promittunt tibi de illo salutem: sed fallunt, si Deus non tuetur, quia Mendax equus ad salutem. Equum accipe etiam figurate quamlibet amplitudinem saeculi hujus, quemlibet honorem in quem superbus ascendis: quo altius ingrederis, eo te non tantum celsiorem, sed etiam tutiorem falso putas. Quomodo enim te dejiciat nescis, tanto elisum gravius, quanto sublimius ferebaris. Mendax equus ad salutem: in abundantia autem virtutis suae non erit salvus. Et unde erit salvus? Non de virtute, non de viribus, non de honore, non de gloria, non de equo. Et unde? Quo ibo? Ubi inveniam unde salvus sim? Noli diu quaerere, noli longe. Ecce oculi Domini super timentes eum. Videtis quia ipsi sunt quos prospexit de habitaculo suo. Ecce oculi Domini super timentes eum, sperantes super misericordiam ejus: non de meritis suis, non de virtute, non de fortitudine, non de equo,
Abbreviated transcription (Latin):
tis suȩ. s equũ habet magnũ. fortẽ.
ualidũ. uelocẽ. potest si aliqͥd irru¬
erit. cito illũ de ꝑiculo liberare.
Non fallat᷑. audiat qd̃ sequit᷑. Mendax
equuis ad salutẽ. An intellexistis qd̾
dictus sit m̃dax equus ad salutem:
Non tibi ꝓmittat equus cius salutẽ.
liberaberis. Si ds̃ noluerit. cadente
equo altius cades. Non gͦ putetis di¬
ctũ. m̃dax equus ad salutẽ. quasi
m̃dax iustus ad salutẽ: qd̃ uelut iusti
ad salutẽ m̃tiant᷑. Non ẽ eni scriptũ
equus. qd̾ ab ȩquitate dr̃. s equus a¬
nimal quadrupes. Hoc grecus codex
indicat. Et redarguunt᷑ mala ium̃ta.
homines qͥ sibi quęrt occasiones mͣ¬
dacioꝵ. cũ scriptura dicat. Os qd̾ m̃¬
tit᷑ occidit animã. Et. ꝑdes om̃s qui
loquunt᷑ m̃daciũ. Qͥo ẽ gͦ m̃dax e¬
quus ad salutẽ: Mentit᷑ tibi equus.
quãdo ꝓmittit salutẽ. Nũqͥd equus
alicui loquit᷑. & ꝓmittit salutem:¬

Expanded text:
 Sed equum habet magnum, fortem, validum, velocem; potest si aliquid ingruerit, cito illum de periculo liberare? Non fallatur, audiat quod sequitur: Mendax equus ad salutem. Intellexistis quid dictum sit: Mendax equus ad salutem? Non tibi promittat equus tuus salutem: liberaberis: si Deus noluerit, cadente equo altius cades. Non ergo putetis dictum, Mendax equus ad salutem, quasi mendax justus ad salutem, quod velut justi ad salutem mentiantur. Non est enim scriptum aequus, quod ab aequitate dicitur; sed equus, animal quadrupes. Hoc graecus codex indicat. Et redarguuntur mala jumenta, homines qui sibi quaerunt occasiones mendaciorum: cum Scriptura dicat, Os quod mentitur, occidit animam ; et; Perdes omnes qui loquuntur mendacium . Quid est ergo, Mendax equus ad salutem? Mentitur tibi equus quando promittit salutem. Numquid equus alicui loquitur, et promittit salutem
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m. alteri dona curationũ. Quare:
Qͥa finxit sigillatĩ corda eoꝵ. Quomͦ
aut᷑ in m̃bris nr̃is diu̾sa sunt oꝑa.
s sanitas una: sic in om̃ib mͣbris
xp̃i diu̾sa munera. s caritas una.

Expanded text:
curationum . Quare? Quia finxit singillatim corda eorum. Quomodo autem in membris nostris diversa sunt opera, sed sanitas una: sic in omnibus membris Christi diversa munera, sed charitas una.