comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nutantibꝰ ꝯferant᷑: atq his qͥ iara¬
tionabiles fidẽ nr̃am ratione dita¬
tiunt. Hypocrite aut̃ ob
dolosi. piratis similes habeant᷑. Iam uͦ
natifragia ac mortifere fubmersiones :
possit portum defiderate urbis intͣre.
tes ut mereant᷑ audire. Audiri autẽ
a d̾d ita demum merebit᷑: qd̾ si oratio¬
nes ipse bonis moribꝰ & bonis oꝑibus
adiuuent᷑. S ante oĩa cũ qͥete sp̃c e-
tos inutilesq decursus passim uaga¬
ri ceperuit. uel ab offitio suo nautas
impe. diant. uel in alterutrũ latus
ꝑ inqͥetudinẽ eoꝵ nauis p̃ssa deꝑeat.
nautologi de m̾cedibꝰ cõmoneant. &
nichil omnino qd̃ ad diligentiã uel ad
disciplinam ꝑtinet dẏaconi negligat̃.
prb̃i uelut naute aptent singła. ad
instructionẽ nauis diligent̾ instrciãt.

Expanded text:
nutantibus conferantur, atque his qui irrationabili fidem nostram ratione discutiunt. Hypocritae autem et dolosi, piratis similes habeantur. Jam venaufragia, ac mortiferae submersiones, qpossit portum desideratae urbis intrare, tes, ut mereantur audiri. Audiri autem a Deo ita demum merebitur quis, si orationes ipsae bonis moribus et bonis operibus adjuventur. Sed ante omnia cum quiete et tos inutilesque discursus, si passim vagari coeperint, vel ab officio suo nautas impediant, vel in alterum latus, per inquietudinem eorum, navis pressa demergatur. Nautologi de mercedibus commoneant et nihil omnino quod ad diligentiam, vel ad diciplinam pertinet diaconi negligant, presbyteri velut nautae aptent singula ad instructionem navis diligenter et instruant
Abbreviated transcription (Latin):
ad pedes eiꝰ rogabã excuisans me: oo
declinans honorem cathedre uel pote¬
statẽ. At ille respondens ꝓ hoc inqͥt
ne me rogatieris. Hoc enim fieri p̃sti¬
tũ ẽ mͥ: od eo magis qͦ excusas. qr hec
cathedra eñ qͥ capit eã & audacteꝵ
expetit ñ reqͥrit. s ornatã moribꝰ &
uerbo dĩ eruditũ. Qd si e̾e̾t aliqͥs me.
tisset. siqͥs tam plene doctͥne mee ra¬
tionẽ cepisset: s ecclãsticas dispositio
nis tam plene didicisset. habens aliũ
talẽ ñ te eligerẽ: bont̃ĩ opꝰ susciꝑe no
litẽ. Suꝑfluũ ẽ gͦ altũ querere: cũ
pͥmitias eoꝵ qͥ de gentibꝰ ꝑ me saltiant᷑.
o p̃ciptie huiꝰ urbis te pͥmũ obtu¬
lerim deo. S & aliud intuere. qr si
periculũ peccati times fasciꝑe refcigi¬
ens eccłie gubernacłã. certꝰ esto qi am

Expanded text:
ad pedes ejus, rogabam, excusans me et declinans honorem cathedrae vel potestatem. At ille respondens: Pro hoc, inquit, ne me rogaveris. Hoc enim fieri statutum est mihi, et eo magis quod excusas; quia haec cathedra eum qui cupit eam, et audacter expetit, non requirit, sed ornatum moribus et in verbis eruditum. Quod si esset alius melitisset, si quis tam plene doctrinae meae rationem cepisset, sed et ecclesiasticas dispositiones a me tam plene didicisset; habens alium taleergo alium quaerere, cum primitias eorum qui ex gentibus per me salvantur, et praecipue hujus urbis, te primum obtulerim Deo. Sed et aliud intuere, quia si periculum peccati timens, suscipere refugis Ecclesiae gubernacula, certus esto quia am
Abbreviated transcription (Latin):
& reponens me in horreo dñco facias
me mense ditunitatis participẽ. Tũ
petrcis cũ om̃i alacͥtate apphendens
manũ eiꝰ tͣdidit eũ mͥclem̃ti & fratͥbꝰ
meis dicens. Sĩc łͥ patri filios restituit
ds̃. ita & te patrẽ filĩ restituunt deo.
Indixit autẽ ieiumũ om̃i plebi. & ue
niente die dñica baptizanit eũ: atq
in medio popłi ex ꝯu̾sione eiꝰ mat̾iam
sumens om̃s causas eiꝰ exposuit. ita ut¬

Expanded text:
nico, faciens me mensae divinae participem. Tunc Petrus cum omni alacritate apprehendens manum ejus, tradidit eum Clementi et fratribus suis, dicens: Sicut patri filios restituit Deus, ita te Patrem filii restituunt Deo. Indixit autem jejunium omni plebi, eniente die Dominico, baptizavit, et in medio populi, ex ejus conversione materiam sumens, omnes casus ejus exposuit.
Abbreviated transcription (Latin):
increm̃tt̃. Tunc accedens faustimanꝰ
ꝓcidit ad pedes petri dicens. Semina
uerbi tui q̃ ager mẽȩ mentis accepit
iã nata st̃: atq ita ad fecundã matu¬
ritatẽ ꝑuecta it̃. ut nichil defit nisi¬

Expanded text:
itatum. Tunc accedens Faustinus, procidit ad pedes Petri, dicens: Semina verbi tui quae ager mentis meae accepit, jam nata sunt, atque ad fecundam maturitatem provecta
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsis autẽ dieb qͥbꝰ uite finẽ sͥ inmi¬
nentẽ p̃sensit. inconuien̾ta fr̃m positꝰ
app̃hensa manu mea repente consurI¬
gens: in auribꝰ totiꝰ eccłse hec ꝓtulit
uerba. Audite me fr̃s & ꝯserui mei.
Qm̃ sĩt edoctꝰ sum ab eo qͥ mifit me
dño & magistro meo iħu xp̃o dies mor¬
tis meȩ unstat. clementẽ hunc uob̃¬
episcopã ordino. cui soli mex̧ p̃dicatio¬
nis & doctͥne cathedrã credo. qr mͥ
ab inttio usq ad fine̾ comes in om̃ib

Expanded text:
In ipsis autem diebus quibus finem sibi imminere praesensit, in conventu fratrum positus, apprehensa manu mea, repente consurgens in auribus totius Ecclesiae, haec protulit verba. « Audite me, fratres, et conservi mei, quoniam ut edoctus sum ab eo qui misit me Domino et magistro meo Jesu Christo, dies mortis meae instat, Clementem hunc episcopum vobis ordino, cui soli meae praedicationis et doctrinae cathedram trado, qui mihi ab initio usque ad finem comes in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
tu desiderioꝵ ceruices suas iugo subiti¬
tint disciplinȩ. Senes & ipsi laudeibiles¬
qr multi tẽporis confrietudinẽ in qua
Nemo ergo differat. nemo ctinctet᷑. Que
enĩ causa cunctandi ẽ ad bene agen¬

Expanded text:
rvices suas jugo subjiciunt disciplinae. Senes et ipsi laudabiles multi temporis consuetudinem in qua Nemo ergo differat, nemo cunctetur. Quae enim causa cunctandi est ad bene agen
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ agere de his q̃ de eo male sen¬
sissent ꝑ symonẽ. uerti etiã & tã in¬
tegrã fidẽ exib̾e deo. ut etiã hoĩes di¬
uersas egͥttidines pacientes crederẽt
nedico te pat̾ p̃dicande qͥ om̃e uer¬
bũ & ꝓmissionẽ filii tui adimplere
dignaris: ut cognoscat om̃is creatura
qr tri solus detis incelo o in t̾ra. Hec
& his fimilia dicens ascendit in eminen.¬
tiorem locũ. & iussit ante se poni om¬

Expanded text:
ntiam agere de his quae de Deo male sensissent per Simonem, verum etiam tam integram fidem exhibere Deo, ut omnes diversas aegritudines patientes, crederent nedico te, Pater praedicande, qui omne verbum et promissum Filii tui adimplere dignaris, ut agnoscat omnis creatura quia tu solus es Deus in coelo et in terra. Haec et his similia dicens, ascendit in eminentiorem locum, et jussit ante se poni om
Abbreviated transcription (Latin):
mũ una uoce ꝯfiterent᷑ dm̃. Ee ne
plusꝗͣ decẽ milia hominũ credentes
deo baptizati st̃ scĩficatione ꝯsecrati.
ita tt om̃i auiditatis desiderio theo¬
philas qͥ erat cunctis potentibꝰ in ci¬
thedra. Et om̃is multitudo cotidie
ad audiendũ uerbũ ꝯtieniens. crede¬
bat sane doctͥne. ꝗͣ. sanitatuã efficaci

Expanded text:
mum una voce confiterentur Deum. plusquam X millia hominum credentes Deo, baptizati sunt, et sanctificatione consecrati, ita ut omni aviditatis desiderio Theophilus, qui erat cunctis potentibus in cithedra, et omnis multitudo quotidie ad audiendum verbum illuc conveniens, credebat sanae doctrinae, quae omnium est efficaci
Abbreviated transcription (Latin):
storũ aliquantulũ. etiã si possibile
tentiã. ꝑhec enĩ facilior uenia dabit᷑.
& indulgenti citius indulgebit᷑. Qd̾
si ꝓuectioris etatis sit is qui ad pem¬
tentiã uenit. eo magis grãs agere
exerceri: ut afferat fructꝰ dignos peni-¬
tentiȩ. nec putet qr in tẽporis longi¬
tridine docum̃ tun ꝯt̾isionis ostendit᷑.
& ñ in deuotionis ac ꝓpositi firmitate.
Deo enĩ manifeste sunt m̃tes: qͥñ tem¬
porũ rationẽ colligit. s animort̃. Ipse e¬
nim ꝓbat. siqͥs agnita ueritatis pͣdica¬
tione ñ distulit. neq depꝰ negligendo
ꝯscĩꝑsit: s statim & si dici potest eodẽ
mom̃ito p̃terita ꝑhorrescens futitroꝵ
defiderit̃ cepit. & in amore regni cele-¬
tis exarsit. Ppt̾ qd̃ nemo ur̃m ultra
dissimalet. & nec retro respitiat: s
ad euangłm regni diligenter accedat.
Non dicat partꝑ. qi cã diues fuero.

Expanded text:
etiam, si possibile tentiam. Per haec enim facilior venia dabitur, et indulgenti citius indulgebitur. Quod si provectioris aetatis sit is qui ad poenitentiam venit, eo magis gratias ageroperibus exerceri, ut afferat fructus dignos poenitentiae. Nec putet quia in temporis longitudine documentum conversionis ostenditur, et non in devotionis ac propositi firmtemporum rationem colligit, sed animorum, ipse enim probat si quis agnita veritatis praedicatione non distulit, neque tempus negligendo consumpsit, sed statim et, si dici potest, eodem momento praeterita perhorrescens futurorum desiderium cepit, et in amorem regni coelestis exarsit. Propter quod nemo vestrum ultra dissimulet, nec retro respiciat, sed ad Evangelium regni Dei libenter accedat. Non dicat pauper quia, cum dives factus
Abbreviated transcription (Latin):
mundo omnibꝰ eẽ homibꝰ debuit:
aliꝰ illud. & sic int̾ mortales facta di
bere esse cortim oĩa. in om̃ib autẽ st̃
sine dubio & ꝯuiges. & sic̃ ñ potest inqͥt
diuidi aea neq splendor solis: ita nec
data sunt. ad habendum diuidi debere.

Expanded text:
 omnibus esse hominibus debuit. alius illud, et sic inter mortales facta divbere esse amicornm omnia. In omnibus autem sunt sine dubio et conjuges. Et, sicut non potest, inquit, dividi aer, neqdata sunt ad habendum, diuidi debere,
Abbreviated transcription (Latin):
lares sic u E nietuq laicoꝵ peccatũ
uite ustĩ ꝑtinent oꝑam fidelit̾ dede¬
rint. Te uͦ secarã fac̾e & his qͥb de¬
bes uacantẽ: om̃s cõmrinit᷑ laborent.
Qd si forte a semetipsis hoc laici ñ in¬
tellignnt. ꝑ diacones edocendi. st̃: uttͥ
soliꝰ eccłic sollicitudines derelinqͥnt.
Qd si ipsa ut dignũ ẽ dispensare suffi¬
tias: oueritatis u̾bo habtindantius
&ostridiosius deseruire. Si enĩ mundia¬
libꝰ curis fueris occupatꝰ: & te ipsũ
decipies. & eos qͥ te audiunt. Non
enĩ poteris q̃ ad salutẽ ꝑtinent ple¬
exeo fiet ut oo tu tanꝗͣ. qui ñ do¬
cuieris qͣ ad salutẽ hominũ ꝑtinent
pumaris. & discipłi ꝑ ignorantũ ꝑe

Expanded text:
ique laicorum peccatum vitae usum pertinent, operam fideliter dederint. Te vero securum facere et his quibus debes vacantem, omnes communiter elaborent. Quod si forte a semetipsis hoc laici non intelligunt, per diaconos edocendi sunt, ut tibi solius Ecclesiae sollicitudines derelinquant; quo ipsam, ut dignum est, dispensare sufficias, et veritatis verbo abundantius et studiosius deservire. Si enim mundialibus curis fueris occupatus, et teipsum decipies, et eos qui te audiunt. Non enim poteris quae ad salutem pertinent pleex eo fiet ut et tu tanquam qui non docueris quae ad salutem hominum pertinent, puniaris, et discipuli per ignorantiam pe
Abbreviated transcription (Latin):
ferre ñ posse. abicitnt qd assump¬
serant. s qͣsi ꝓ excusatione infirmi¬
tatis sue incipuint uiã religionis
blasphemare. & male loqͥ de his qͦs
nequaꝗͣ seqͥ aut imitari potuert᷑.¬

Expanded text:
ferre non posse, abiciunt quod susceperunt, sed quasi pro excusatione infirmitatis suae incipiunt viam religionis blasphemare, et male loqui de his, quos nequaquam sequi aut imitari potuer
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. decore puidicitiȩ. splendore iꝰti¬
cie. candore pietatis. aliisq omnibꝰ.
qͥbꝰ cõputã decet esse rationabilem
mentẽ: tum p̃terea declinare aꝯ
sortiis in. honestis & infidelibꝰ & sotie¬
tates habere fidelitim: atq illos fre.¬
q̃ntare ꝯuentꝰ in quibꝰ de pudicitia

Expanded text:
eritatis, decore pudicitiae, splendore justitiae, candore pietatis, aliisque omnibus, quibus comptam decet esse rationabilem mentem. Tum praeterea declinare a consortiis inhonestis, et infidelibus, et societatem habere fidelium, atque illos frequentare conventus, in quibus de pudi
Abbreviated transcription (Latin):
nde bella &̧ lites inten Icem.¬
uos: Nonne hinc: Exconcuꝑis¬
centiis ur̃is que militant inmenbris
ur̃is: concupiscitis & non habetis. oc¬
ciditis. & telatis. & non potestis ad ipiꝰ¬
ci. litigatis. ꝙ belligeratis. & ñ habetiᷤ
ꝓpt̃ qđ ñ postulastis. Petitis & ñ accipi¬
tis. eo qd̾ male petatis. ut in concupis¬
centiis ur̃is insumatis. Adult̾i. nes¬
citis: qͥa amicitia huiꝰ mundi inunica

Expanded text:
nde bella et lites in vobis? Nonne hinc? ex concupiscentiis vestris, quae militant in membris vestris? Concupiscitis, et non habetis: occiditis, et zelatis; non potestis adipisci: litigatis, et belligeratis, et non habetis, propter quod non postulastis. Petitis, et non accipitis; eo quod male petatis: ut in concupiscentiis vestris insumatis. Adulteri, nesciti
Abbreviated transcription (Latin):
Nuemat᷑ in laudem &e głam. cehonorẽ.
in reuelatione iħu xpi. quem cum
ñ uideritis diligitis. Inquem nunc
qͦq ñ uidetis creditis: credentes
aut̃ exultatis letitia menarrabi¬
li. & glificata. reportantes finem fidei
urẽ. salutem animarum ur̃arum.
De qua salute exquisier̃. atq scrutati
funt ꝓpħe. qui defutura in nob̾ gr̃a

Expanded text:
niatur in laudem et gloriam et honorem in revelationem Jesu Christi. Quem cum non videritis: diligitis: in quem nunc quoque non videntes creditis: credentes autem exultatis leticia inenarrabili et glorificata: reportantes finem fidei vestre salutem animarum vestrarum. De qua salute exquisierunt atque scrutati sunt prophete: qui de futura in vobis gra
Abbreviated transcription (Latin):
bit. & erugo eorum intestimonium
nob̾ erit: & manducabit carnes ur̃as
sicut ignis. Thesauritastis enim uobis¬
iram an nouissimis diebus. Ecce merces ope¬
rariorum qui mesfuerunt regiones ur̃as.
qtii frandatus est a uobis clamat. & clamor
ipsortim in aures dm̃ sabaoth introiuut. epu¬
lati estis super terram. & in luxuriis enui¬
tristis corda ur̃a. In die occisionis ad dixistis.
occidistis itistum: non restitit uobis. Pacien¬
tes igitur estote fratres: usq ad aduentũ ds̃
cce agricola expectat
pretiosũ fructũ terrȩ. pacient̾
ferens donec accipiat temporitũ & seroti¬
nũ. Pacientes estote & uos: & confirmate
corda ur̃a. qm̃ aduentus dm̃ appropinqua¬
bit. Holite ingemiscere fr̃s in alteru

Expanded text:
ium vobis erit et manducabit carnes vestras sicut ignis thesaurizastis in novissimis diebus ecce merces operariorum qui messuerunt regiones vestras qui fraudatus est a vobis clamat et clamor ipsorum in aures Domini Sabaoth introiit epulati estis super terram et in luxuriis enutristis corda vestra in die occisionis addixistis occidistis iustum non resistit vobis patientes igitur estote fratres usque ad adventum Domini ecce agricola expectat pretiosum fructum terrae patienter ferens donec accipiat temporivum et serotinum patientes estote et vos confirmate corda vestra quoniam adventus Domini adpropinquavit
Abbreviated transcription (Latin):
es: qͥ iuidicas ꝓximũ tuum:
Icce nc̃ qͥdicitis hocdie aut crasti.¬
no ibimꝰ in illam ciuitatem &
faciemꝰ qͥdem ibi annũ. & mercabimꝰ.
ce lucrum faciemꝰ: qui ignoratis qͥd
erit incrastinuim. Que enim ẽ. iita ur̃a
Uapor est. ad modicum apparens. De¬
inceps ext̃minabitur. ꝓeo ut dica

Expanded text:
iudicas proximum? ecce nunc qui dicitis: hodie aut crastino ibimus in illam ciuitatem, et faciemus quidem ibi annum et mercabimur et lucrum faciemus — qui ignoratis, quid erit in crastinum: quae enim est uita uestra? uapor est ad modicum parens, deinde exterminatur — pro eo ut di
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si telum amarum baberis.
entia desursum descendens: sed ter¬
rena. animalis. diabolica. Ubi enim
zelus & contentio: ibi anconstantia.
& om̃e opꝰ prauum. Que autem desur¬
sum ẽ. sapienia. primum qͥdem pu

Expanded text:
m amarum habetis, entia desursum descendens: sed terrena, animalis, diabolica. Ubi enim zelus et contentio, ibi inconstantia, et omne opus pravum. Quae autem desursum est sapientia, primum q
Abbreviated transcription (Latin):
adsimilitudinem dei facti sunt. Ex iꝑ¬
so ore. ꝓcedit. benebictio ꝙ maledictio.
Non oportet fr̃s mei. hec ita fieri.
Numquid fons de eodem foramine
emanat dulcem & amaram aquam:
Numqͥd potest fr̃s mei ficus oliuã
esut uitis: ficus: Sic neq salsa dulcẽ
ꝑotest facere aquam. Quis sapiens
&e disciplinat᷑ int̾ uos: Ostendat ex
bona conuersatione oꝑationem suam.¬

Expanded text:
litudinem Dei facti sunt. Ex ipso ore benedictio procedit et maledictio. Non oportet, fratres mei, haec ita fieri. Numquid fons de eodem foramine emanat dulcem et amaram aquam? Numquid potest, fratres mei, ficus olivas facere, aut vitis ficus? Sic neque salsa dulcem potest facere aquam. Quis sapiens et disciplinatus inter vos? Ostendat ex bona conversatione opera sua
Abbreviated transcription (Latin):
sumitis. In multis enim offendinnis
Com̃s. Si qͥs gͦ inuerbo ñ osfendit lno
ꝑfectus est uir. Potest etiam freno cirtum¬
ducere totum corpꝰ. Sic autem equis
frenos mora mittimꝰ ad consentiendtĩ
nob̾: & omẽ corpꝰ illorũ circumferimus.
Ecce et naues cum magne sint. & auen¬
tis ualidis minentur. circumferunt᷑
amodico gub̾naculo l̃mpetus dirigen¬
tis uoluerit. ita & lingua modicum
qͥdem menbrum est & magna exaltat.
Iece qͣntus ignis. qͣm magnã siluam
incendit. Et lingua ignis est. Uniũ¬
sitas iniqͥtatis lingua constituitur in
menbris nr̃is: que maculat totum
corpus & inflãmat rotam natiuitati

Expanded text:
itis in multis enim offendimus omnes si quis in verbo non offendit hic erfectus est vir potens etiam freno circumducere totum corpus si autem equorum frenos in ora mittimus ad consentiendum nobis et omne corpus illorum circumferimus ecce et naves cum magnae sint et a ventis validis minentur circumferuntur a modico gubernaculo ubi impetus dirigentis voluerit ita et lingua modicum quidem membrum est et magna exultat ecce quantus ignis quam magnam silvam incendit et lingua ignis est universitas iniquitatis lingua constituitur in membris nostris quae maculat totum corpus et i
Abbreviated transcription (Latin):
tatius etiam quam rectius diceretur.
Quomodo autem dilectio qua dilexit.
pater filitim. est & in nobis: nisi quia men¬
bra eius sumus. & in illo diliguir. cum
ipse diligitur. totus. id est caput &x corpꝰ:
Ideo subimxit: & ego in ipsis. Tanquam
diceret: qm̃ ego sum & in ipsis. Aliten
enim ẽ. in nobis. tanqũa intemplo suo.
aliter autẽ quia & nos tpse sumꝰ: cum
scđm id quod ut caput nr̃m esset. homo¬
factus est corptis eius sumus. finita est
saluatoris cratio: incipit passio. Ergo et
iste sermo fimatur: ut de passione qtiod
ipse donatierit. aliis sermonibus disputet᷑.¬
set iħs egressus est cũ clisciplis suis trans

Expanded text:
tatius et tanquam rectius diceretur. tatius et tanquam rectius diceretur. Quomodo autem dilectio qPater Filium est et inter nos, nisi quia membra ejus sumus et in illo diligimur, cum ille diligitur totus, id est, caput et corpus. Ideo subjunxit, et ego in ipsis, tanquam diceret: Quoniam ego sum ienim est in nobis tanquam in templo suo, aliter autem quia et nos ipse sumus, cum, secundum id quod, ut caput nfactus est, corpus ejus sumus. Finita est Salvatoris oratio, incipit passio: ergo et iste sermo finiatur, ut de passione quod ipse donaverit, aliis sermonibus disputets
Abbreviated transcription (Latin):
de sp̃u scõ & uirgine ineffabili gratia. De-¬
inquit. quia tu me misisti. Ipse est mundꝰ
reconciliatus: sed quia tu me misisti. ideo
cognouerunt. Ergo gratia cognouertnt.
Et notum feci eis inquit nomen tuum:
& notum faciam. Notum feci ꝑ fidem:
notum faciam per spetiem. Notum feci
cum fine peregrinantibus: notum faciam
sine fine regnantibus. Ut dilectio inquit᷑
quam dilexisti m ipsis sit: & ego in ipsle.
Non est usitata locutio: dilectio quam
dilȩxisti me in ipsis fit. & ego in ipsis.
llitate quippe diceretur: Mlectio qua
dilexisti me. De greco autem ista trans
lata est. sed simile est & latine: fictit di¬
cimus fidelem seruitutem sertuuit. stre¬
nium militiam militauit. cum dici de¬
buisse tudeatur. fideli seruitute serunuit.
strenua militia militauit. Qualis autem
ista locutio est dilectio qtiam dilexisti me:
tali & aplẽ usus est bonum certamen cer-¬
tam. Non ait bono certamine: quod usi¬

Expanded text:
de Spiritu sancto et Virgine ineffabili gratia: dende Spiritu sancto et Virgine ineffabili gratia: deninquit, quia tu me misisti. Ipse est mundus reconciliatus. Sed quia tu me misisti, ideo cognoverunt: ergo gratia cognoverunt. 6. Et notum feci eis, inquit, nomen tuum, et notum faciam. Notum feci per fidem, notum faciam per speciem: notum feci cum fine peregrinantibus, notum faciam sine fine regnantibus. Ut dilectio, inquit, quam dilexisti me, in ipsis sit, et ego in ipsis. Non est usitata locutio, dilectio quam dilexisti me, in ipsis sit, et ego in ipsis: usitate quippe diceretur, dilectio qua dilata est; sed sunt similes et Latinae, sicut dicimus: Fidelem servitutem servivit, strenuam militiam militavit; quod dici debuisse videatur: Fideli servitute servivit, strenua militia militavit. Qualis autem ista locutio est: Dilectio quam dilexisti me, tali et Apostolus usus est, Bonum certamen certavi ; non ait: Bono certamine, quod usi
Abbreviated transcription (Latin):
didisse ac sperasse. antequim essemus
facti. Et cui filius cum dixisset. ut
uideant claritatem meam. quam de¬
disti michi: continuo subitinxit. quia
dilexisti me ante mtindi constitutionẽ.
In illo enim dilexit nos ante constitationẽ
mundi: & tuinc predestinatit quod in fi-¬
ne faturum est mundi. Pater inquit iuste :
mundus te non cognotit. Quia iustus es:
ideo te non cognouit. Mundus quippe
ille dampnationi predestinatus. merito
non cognouit: mundus uero quem per
xp̃m reconciliauie sibi. non merito sed gr̃a
cognouit. Quid est enim etm cognoscere.
nisi uita eterna: quam mundo dampnato
utiq non dedit. reconciliato dedit: Proꝑ¬
terea utiq mundis non cognotuit quia
iustus es: meritis enis. tit non cognosceret
tribiusti. Et ꝓpterea mundus reconciliatꝰ
cognouit. quia misericors es: & ut cog-¬
nosceret non ei merito. s gratia subuenisti
Deniq sequitur. Ego autem te cognoui.
Ipse fons gratiȩ est deus natura: homo aut̃

Expanded text:
didisse ac sperasse antequam essemus didisse ac sperasse antequam essemus Faciet hoc cui Filius cum dixisset, Ut videant claritatem meam quam dedisti mihi, continuo subjunxit, Quia dilexisti me ante constitutionem mundi. In illo enim dilexit et nos ante constitutionem mundi, et tunc praedestinavit quod in fine facturus est mundi. 5. Pater, inquit, juste, mundus te non cognovit. Quia justus es, ideo te non cognovit. Mundus quippe ille damnationi praedestinatus merito non cognovit: mundus vero quem per Christum reconciliavit sibi, non merito, sed gratia cognovit. Quid est enim eum cognoscere, nisi vita aeterna? quam mundo damnato utique non dedit, reconciliato dedit. Propterea itaque mundus non cognovit, quia justus es, et meritis ejus, ut non cognosceret, tribuisti: et propterea mundus reconciliatus cognovit, quia misericors es, et ut cognosceret non ei merito, sed gratia subvenisti. Denique sequitur, Ego autem te cognovi. Ipse fons gratiae est Deus natura, homo autem
Abbreviated transcription (Latin):
tur. & pacienter ferat quamdiu fide
mundattr. atq ut illic habitare ualeat
sanctis moribus p̃paretur. Quomͦ ergo ñ
erimus cum xp̃o ubi est: quando in patre
cum illo erits in quo est: Neq hinc
aplt̃ nobis quamuis nondum rem tenen¬
tibus s tamen spem gerentibus tacint :
ait enim. Si resurrexistis cum xp̃o quȩ
sursum funt querite. ubi xp̃c est in dex-¬
tera dei sedens: que sursum sunt sapite.
non que suꝑ terram. Mortui enim estis
inquit: & uita ur̃a abscondita est cum
xp̃o in deo. Ecce interim per fidem
ac spem uita nr̃a tibi xp̃c est cum illo
est: quia cum xp̃o in deo est. Ecce ue¬
lt iam factum est quiod oratit ut fie¬
ret dicens. uolo ut ubi ego sum & illi
suit mectim: sed nunc per fidem. Quan¬
do autem fiet per spetiem: Cum xp̃c
inquit apparuerit uita ur̃a : tunc et
uos apparebitis cum illo in gloria. Tunc
apparebimus quod tunc erimus: quia
tunc apparebit non mnaniter nos id cre.¬

Expanded text:
tur; et patienter ferat quamdiu fide tur; et patienter ferat quamdiu fide mundatur, atque ut illic habitare valeat, sanctis moribus praeparatur. 4. Quomodo ergo non erimus cum Christo ubi est, quando in Patre cum illo erimus in quo est? Neque hinc Apostolus nobis, quamvis nondum rem tenentibus, sed tamen spem gerentibus, tacuit. Ait enim: Si resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum sunt sapite, non quae super terram. Mortui enim estis, inquit, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Ecce interim fide ac spe vita nostra ubi Christus est, cum illo est; quia cum Christo in Deo est. Ecce velut jam factum est quod oravit ut fieret, dicens, Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum: sed nunc per fidem. Quando autem fiet per speciem? Cum Christus, inquit, apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria . Tunc apparebimus quod tunc erimus; quia tunc apparebit non inaniter nos id cre
Abbreviated transcription (Latin):
& pater in me est. Et ui hac oratio¬
ne sicut tu pater in me inquit et
ego in te. & locus noster ipsi sunt. qͥa
sequitur ut & ipsi in nobis unum
sint: & nos locus dei sumus qm̃ tẽ¬
plum eius sumus. sicuit orat pro nob̾.
qui mortuus est pro nobis. uiuitq ꝓ
nobis. In ipsis unum simus: quia factꝰ
est in pace locus eius. & habitatio eits
in syon quȩ nos sumus. S quis ido¬
neus: loca ista uel quȩ sunt in locis
istis : sine spatiosis capacitatibus. & sine
corporeis molibus cogitares Non pa¬
rum tamen ꝓficitur. si saltim quicqͥd
tale oculo cordis occurrit negatur.
respuitur. improbatur. & lax quedã
in ꝗua ista neganda. respuenda. imꝑ¬
banda cernuntur. ficut potuerit᷑
cogitatur: & quam esit certa cognos¬
citur & amatur. ut inde surgatur atq
ad interiora tendatur. Quȩ cum pene¬
trare mens inualida & minus quam illa
sunt pura nequiuerit: non sine amoris
gemitu & desiderii lacrimis inde pella¬

Expanded text:
et Pater in me est ; et in hac oratioet Pater in me est ; et in hac oratione, Sicut tu Pater, inquit, in me, et ego in te: et locus noster ipsi sunt, quia sequitur, Ut et ipsi in nobis unum sint : et nos locus Dei sumus, quoniam templum ejus sumus; sicut orat pro nobis qui mortuus est pro nobis, vivitque pro nobis, ut in ipsis unum simus; quia factus est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion , quae nos sumus. Sed quis idoneus loca ista, vel quae sunt in locis istis, sine spatiosis capacitatibus et sine corporeis molibus cogitare? Non parum tamen proficitur, si saltem quidquid tale oculo cordis occurrit, negatur, respuitur, improbatur: et lux quaedam in qua ista neganda, respuenda, improbanda cernuntur, sicut potuerit, cogitatur; et quam sit certa cognoscitur, et amatur, ut inde surgatur, atque ad interiora tendatur: quae cum penetrare mens invalida, et minus quam illa sunt, pura, nequiverit; non sine amoris gemitu et desiderii lacrymis inde pella
Abbreviated transcription (Latin):
piĩ. ꝓpterea non uidebunt: cunc
ibunt ipsi in supplitium eternum. Sic
enim tolletur impius ne uideat clarita¬
tem dm̃: iusti autem ibunt in uitam
eternam. Et quȩ est uita eterna : llo
cognoscant inquit te solum deum ue¬
rum: & quem misisti iħm xp̃m. Non
utiq sicut eum cognouerunt. qui licet
non mundi cordes. tamen in forma ser¬
ui clarificita udicantem uidere potuer̃.
s sicut cognoscendts est a mundis corde
solus uerus deus cum patre. & sp̃u sco
filius. quia ipsa trinitas est solus uerus
deus. Si ergo scdm id quod filius dei ds̃
est patri. equalis atq coeternus accipia¬
mus hoc dictum. uolo ut ubi ego sum
& ipsi sint mectim: in patre cum xp̃o
erimus. S ille sicut ille. nos sicut nos:
ubi cumq corpore fueruus. Si enim
loca dicenda sunt. ex quibuis non
corpora continentur. & locus est cui¬
q rei ubi est. locus xp̃i etermis ubi
semper est ipse paten est: & locus pa¬
tris filius est. quia ego inquit in patre.

Expanded text:
pii; propterea non videbunt. Tunc pii; propterea non videbunt. Tunc ibunt ipsi in supplicium aeternum sic enim tolletur impius, ne videat claritatem Domini, justi autem ibunt in vitam aeternam . Et quae est vita aeterna? ut cognoscant, inquit, te solum verum Deum, et quem misisti, Jesum Christum. Non utique sicut eum cognoverunt qui, licet non mundi cordis, tamen in forma servi clarificata judicantem videre potuerunt, sed sicut cognoscendus est a mundis corde solus verus Deus cum Patre, et Spiritu sancto Filius, quia ipsa TriDeus. Si ergo secundum id quod Filius Dei Deus est Patri aequalis atque coaeternus; accipiamus hoc dictum, Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum, in Patre cum Christo erimus; sed ille sicut ille, nos sicut nos, ubicumque corpore fuerimus. Si enim loca dicenda sunt, et quibus non corpora continentur, et locus est cuique rei ubi est; locus Christi aeternus ubi semper est, ipse Pater est, et locus Patris Filius est; quia, Ego, inquit, in Patre,
Abbreviated transcription (Latin):
tia perhibeant. testimonium preceden¬
tibuis uerbis. Nempe cum dixislet. uolo
ut ubi ego sum & ipsi fint mectm. con-¬
tinuo secutus adiunxit: ut uideant clari¬
tatem meam ꝗuam dedisti michi. qtuia
dilexisti me ante constitutionem mundi.
Vt uideant dicit non ut credant: quia¬
fidei merces est ista. non fides. Si enim fi¬
des ad hebreos in eplã recte definita est.
conuictio rerum que non uidentur:
cur non merces fidei definiatur. uifio
rerum. quȩ credite sꝑabantur: Cum
iuderimus enim cdaritatem. quam de¬
dit pater filio. etiam si eam dici hoc
loco intelligamus. numquani pater equa¬
li filio gignens cum dedit. sed quam fac¬
to hominis filio dedit ei post mortem
crucis: quando ergo uidebimus illam
filiĩ claritatem. profecto tuno fiet iudi¬
cium uniuorum atq mortuorum. tunc
tolletur impus ne uideat claritatem
dm̃i. Quam: nisi illam. qua deus estr
Beati enim mundi cordes: quia ipsi deũ
uidebunt. Hec mundi cordes sunt im¬

Expanded text:
tia perhibeant testimonium praecedentia perhibeant testimonium praecedentibus verbis. Nempe cum dixisset: Volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum, continuo secutus adjunxit: Ut videant claritdilexisti me ante constitutionem mundi. Ut videant, dixit, non Ut credant. Fidei merces est ista, non fides. Si enim fides ad Hebraeos in Epistola recte definita est convictio rerum quae non videntur , cur non merces fidei definiatur visio rerum quae creditae sperabantur? Cum viderimus enim claritatem quam dedit Pater Filio, etiamsi eam dici hoc loco intelligamus, non quam Pater aequali Filio gignens eum dedit, sed quam facto hominis Filio dedit ei post mortem crucis, quando ergo videbimus illam Filii claritatem, profecto tunc fiet judicium vivorum atque mortuorum. Tunc tolletur impius, ne videat claritatem Domini . Quam autem, nisi illam qua Deus est? Beati enim mundi cordis, quia ipsi Deum videbunt . Nec mundi cordis sunt im
Abbreviated transcription (Latin):
fernum ades : Aut uero xp̃c non est dĩ
sapientia: quȩ ad tingit ubiq ꝓpter suam
munditum: S lux lacet in tenebris: nec
eam tenebre comprehendunt. Ac per hoc
ut de re uisibili. quantuis longe dissimi¬
li. qualecumq stimamus exemplum. ficut
cecus etiam si ibi sit ubi lux est. non est camͣ
ipse cum luce. sed absens est a presenti:
ita infidelis atq impius. aut etiam si fide¬
lis. & piis. nondum tamen ad intuendum
sapientiȩ lumen idoneus. etiam. si esse mris¬
quam possit. ubi non sit & xp̃c. non est
tamen ipse cum xp̃o dum taxat ꝑ spetiẽ.
Nam hominem pie fidelem non est du¬
bitandum cum xp̃o esse per fidem: ꝓpter
quod dicit. qui non est mecum aduerstm
me est. S cum patri deo dicebat. quos
dedisti michi. uolo ut ubi ego stim. &o ipsi
sint mecum: de spetie illa omnino dice¬
bat. in qua uidebuntis eum sicuti est.
Nemo serenissimtim sensum nubilosa
contradictione perturbet: cum sequen-¬

Expanded text:
fernum, ades ? aut vero Christus non est Dei fernum, ades ? aut vero Christus non est Dei Sapientia, quae attingit ubique propter suam munditiam ? Sed lux lucet in tenebris, nec eam tenebrae comprehendunt . Ac per hoc, ut de re visibili, quamvis longe dissimili, qualecumque sumamus exemplum, sicut caecus etiamsi ibi sit ubi lux est, non est tamen ipse cum luce, sed absens est a praesente; ita infidelis atque impius, aut etiamsi fidelis et pius, nondusapientiae lumen idoneus, etiam si esse nusquam possit, ubi non sit et Christus, non est tamen ipse cum Christo, duntaxat per speciem. Nam hominem pie fidelem, non est dubitandum cum Christo esse per fidem; propter quod dicit: Qui non est mecum adversum me est . Sed cum Patri Deo dicebat: Quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum, de specie illa omnimodo dicebat, in qua videbimus eum sicuti est . Nemo serenissimum sensum nubilosa contradictione perturbet. Consequen
Abbreviated transcription (Latin):
q ficut ille. sed ubicumq esse potue.¬
rit. Qui enim homini penaliter pendẽ¬
ti. & salubriter confitenti. ait. hodie
mecum eris in papadiso: scdm id quod
homo erat anima eius ipso die futura
fuerat in inferno. caro in sepulchro. se¬
cundum id autem quod deus erat. uti¬
q & imparadiso erat. Et ideo anima
latronis apristinis facinoribus ab solata.
& illius munere iam beata. quamtus
ubiq sicut ille esse non poterat. tamen
etum ipso die cum illo imparadiso esse
poterat: unde ille qui ubiq sempet est ñ
recesserat. Propterea nimirum non ei sa¬
tis fuit dicere. tiolo ut ubi ego sum & ipsi
sint. s addidit mecum: esse cum illo enĩ
magnum bonum. Nam & miseri esse pos¬
sunt ubi est ille. qm̃ quicumq ubicumq
fueruit est ille: sed beati soli funt cum illo.
quia beati esse non poterunt nisi ex illo.
An non deo ueraciter dictum est: si ascen¬
dero in celum tu ibi es. si descendero in in¬

Expanded text:
que sicut ille, sed ubicumque esse potueque sicut ille, sed ubicumque esse potuerit. Qui enim homini poenaliter pendenti, et salubriter confitenti ait, Hodie mecum eris in paradiso ; secundum id quod homo erat, anima ejus ipso die futura fuerat in inferno, caro in sepulcro; secundum autem id quod Deus erat, utique et in paradiso erat. Et ideo latronis anima a pristinis facinoribus absoluta, et illius munere jam beata, quamvis ubique sicut ille esse non poterat; tamen etiam ipso die cum illo in paradiso esse poterat, unde ille qui ubique semper est, non recesserat. Propterea nimirum non ei satis fuit dicere, Volo ut ubi ego sum, et illi sint; sed addidit, mecum. Esse enim cum illo, magnum bonum est. Nam et miseri esse possunt ubi est ille, quoniam quicumque ubicumque fuerint, est et ille: sed beati soli sunt cum illo, quia beati esse non poterunt nisi ex illo. Annon Deo veraciter dictum est, Si ascendero in coelum, tu ibi es; et si descendero in in
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ut essemus ibi cum illo. non qd̃
iam essemus ostendit: apls autem
quod dñs uelle se dixit ut fieret ganquã
factum fuerit est locutus. Non enim
ait excitaturus est & in celestibtis sedere
faturus. sed excitauit & sedere in celesti¬
bus fecit: quia non inaniter s fideliter
iam deputat factum. quod futurum e̾e̾
non dubitat. Quod uero ad tinet ad for-¬
mam dei in qua eqtialis est patri. si se-¬
cundum eam uelimus intelligere quod
dictum est. tiolo ut ubi ego sum & illi fint
mecum: abscedat ab animo omtus imagi¬
num corporalium cogitatio. quicquid men¬
ti occurrerit longum. latum. crassum. qͥli¬
bet luce corporea coloratum. per quelibet
locorum spatia uel finita uel infinita dif¬
fusum. Ab his omnibus quantum potest
aciem suȩ contemplationis uel intentio¬
nis auertat. & non inquiratur equa¬
lis patri filius ubi sit: qmͣ nemo inue¬
nit ubi non sit: sed qui uult querere
querat potius ut cum illo sit. non uti¬

Expanded text:
dixit ut essemus ibi cum illo, non quod dixit ut essemus ibi cum illo, non quod jam essemus ostendit. Apostolus autem quod Dominus velle se dixit ut fieret, tanquam factum fuerit est locutus. Non enim ait, Excitaturus est, et in coelestibus sedere facturus; sed, excitavit, et sedere in coelestibus fecit: quia non inaniter sed fideliter jam deputat factum quod futurum esse non dubitat. Quod vero attinet ad formam Dei in qua aequalis est Patri, si secundum eam velimus intelligere quod dictum est, Volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum; abscedat ab animo omnis imaginum corporalium cogitatio: quidquid menti occurrerit longum, latum, crassum, qualibet luce corporea coloratum, per quaelibet locorum spatia vel finita, vel infinita diffusum, ab his omnibus, quantum potest, aciem suae contemplationis vel intentionis avertat. Et non inquiratur aequalis Patri Filius ubi sit, quoniam nemo invenit ubi non sit. Sed qui vult quaerere, quaerat potius ut cum illo sit; non ubi
Abbreviated transcription (Latin):
cere potuit tibi ego sum. quo intelli
geremus quod cito fuerat ascensurus
in celum. ut iam ibi esse se diceret. ubi
fuerat mox futurus. Potuit & illo
modo quo ante iam dixerat loquens
ad nichodemum: nemo ascendit in
celum. nisi qui de celo descendit. filius
hominis qui est in celo. Nam & ibi ñ
dixit. erit. sed est : ꝓpter unitatem
personȩ in qua & deus homo est & hõ
deus. In celo ergo nos futuros esse pro¬
misit. Illa enim forma serui letta eͣ
quani sumpsit ex uirgine: & ad pa¬
tris dexteram collocata. ꝓpter spem
tanti huius boni: & apłs̃ ait. Deus
autem qui diues est in miscdia: ꝓpter
multam dilectionem qua dilexit nos
& cum essemus mortui peccatis. uiui¬
ficauit nos xp̃o. cuius gratia sumus
salui facti. & simul excitauit. & simul
sedere fecit in celestibus in xp̃o iħu.
Hoc ergo potest intelligi dixisse dñm.
ut ubi ego sum. & illi sint mecum.
& ipse quidem de se dixit quod ibi
iam esset: de nobis autem uelle se

Expanded text:
cere potuit Ubi ego sum, quod intelligere cere potuit Ubi ego sum, quod intelligere debemus, quod cito fuerat ascensurus in coelum, ut jam ibi esse se diceret, ubi erat mox futurus. Potuit et illo modo quo ante jam dixerat loquens ad Nicodemum: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in coelo . Nam et ibi non dixit Erit, sed Est, propter unitatem personae, in qua Deus et homo est, et homo Deus. In coelo ergo nos futuros esse promisit. Illo enim forma servi levata est, qua sumpsit ex Virgine, et ad Patris dexteram collocata. Propter spem tanti hujus boni et Apostolus ait: Deus autem qui dives est in misericordia, propter multam dilectioet cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos Christo, cujus gratia sumus salvi facti; et simul excitavit, et simul sedere fecit in coelestibus in Christo Jesu . Hoc ergo potest intelligi dixisse Dominus, Ut ubi ego sum, et illi sint mecum. Et ipse quidem de se dixit quod ibi jam esset; de nobis autem velle se
Abbreviated transcription (Latin):
sanctus pariter etermis. pariter ds̃:
spc̃ unus duortm. & substantia uolũ¬
tatis amborum. Nam illud quod
dixisse legitur ꝓpinquante passione.
uerum non quod ego uolo sed quod
tu uis pater. quasi alia patris. alia filii.
sit uoluntas. aut fuerie. sonus est nr̃e
infirmitatis. quamuis fidelis: quam
in se caput nr̃m transfiguraute. quan¬
do etiam peccata nr̃a portauit. Ulnam
uero esse patris & filii uolantatem.
quorum etiam sp̃c unus est. quo adiuno¬
to agnoscimus trinitatem: & si intelli¬
gere nondum ꝑmittit infirmitas. cre-¬
dat petas. S qm̃ quibus ꝓmiserit. &¬
quam firma sit ꝓmissio. pro sermonis
breuitate iam diximus: hoc ipsum
quantum ualemtis. quid sit quod dig¬
natus est ꝓmittere. uideamus. Quos de¬
disti michi inquit: tiolo ut tibi ego sum
& ipsi sint mecum. Quantum attinet
ad creaturam. in qua factus est ex semi¬
ne dauid scđdm carnen. nec ipse adhuc
erat ubi futurus erat: sed eo modo di¬

Expanded text:
sanctus pariter aeternus, pariter Deus, sanctus pariter aeternus, pariter Deus, Spiritus unus duorum, et substantia voluntatis amborum. Nam illud quod dixisse legitur propinquante passione: Verum non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater , quasi alia Patris, alia Filii sit voluntas, aut fuerit, sonus est nostrae infirmitatis quamvis fidelis, quam in se caput nostrum transfiguravit, quando etiam peccata nostra portavit. Unam vero esse Patris et Filii voluntatem, quorum etiam Spiritus unus est, quo adjuncto agnoscimus Trinitatem, etsi intelligere nondum permittit infirmitas, credat pietas. Sed quoniam quibus promiserit, et quam firma sit ipsa promissio, pro sermonis brevitate jam diximus, hoc ipsum, quantum valemus, quid sit quod dignatus est promittere videamus. Quos dedisti mihi, inquit, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum. Quantum attinet ad creaturam in qua factus est ex semine David secundum carnem, nec ipse adhuc erat, ubi futurus erat; sed eo modo di
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c a deo patre sit missus: ut mundus
ex mundo liberetur. ne mundus a deo
conciliandus. cum mundo inimucissimo
dampnetur. Sicut enim ait in huius
orationis exordio. dedit ei potestatem
omnis carnis. id est omnis hominis: ut
omne quod dedisti ei. det eis uitam.
eternam. Ulbi ostendit potestatem se
quidem omnis hominis accepisse ut li¬
quibus omnibus det uitam eternan.
Sio enimi ait: ut amne quod dedisti ei.
det eis uitam eternam. Promde ñ
ei dati sunt quibus uitam non dabit
eternam: quantus & ipsorum potestaᷤᷤ
data sit. cui potestas data est omnis
carnis. id est omnis hominis. Ita mundꝰ
reconcilatus ex inimico liberabitur
mundo: cum in illum ȩxerit potestatẽ
suam ut eum in mortem mittat eter¬
nam. hunc autem facit stium etti uitã
donet eternam. Quaꝑꝑter omnibus
hoc premitm. ut ubi est ipse. & nos
cum illo simus: nec poterit nisi fieri.
quod ommpotenti patri se uelle dixit
omuipotens filitis. Ibi est enim & sp̃o

Expanded text:
Christus a Deo Patre sit missus, ut mundus Christus a Deo Patre sit missus, ut mundus ex mundo liberaretur, ne mundus Deo reconciliandus cum mundo inimicissimo damnaretur. Sicut enim ait in hujus orationis exordio: Dedisti ei potestatem omnis carnis, id est omnis hominis, ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam . Ubi ostendit potestatem se quidem omnis hominis accepissequibus omnibus det vitam aeternam. Sic enim ait: Ut omne quod dedit ei, det eis vitam aeternam. Proinde non ei dati sunt, quibus vitam non dabit aeternam, quamvis et ipsorum potestas ei data sit, cum potestas ei data est omnis carnis, id est, omnis hominis. Ita mundus reconciliatus ex inimico liberatur mundo, cum in illo exercet potestatem suam, ut eum in mortem mittat aeternam; hunc autem facit suum, cui vitam donet aeternam. Quapropter omnibus hoc praemium, ut ubi est ipse, et nos cum illo simus, nec poterit nisi fieri quod omnipotenti Patri se velle dixit omnipotens Filius. Ibi est enim et Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
N magnam spem dñs iħc suos erigit:
qua maior omnino esse non possit. Au¬
dite & estote in spe gaudentes. ꝓpten
quod uita ista non amanda s toleranda
sit: ut esse possitis in eiue tribulatione
patientes. Audite inquam: & quo spes
nr̃a leuetur attendite. Ap̃e ihẽ dicit. filiꝰ
dei uinigenitus qui patri coeterntis & eqͥ¬
lis est dicit: qui ꝓpter nos homo factus ẽ
s sicut omnis homo. mendax non factus
est. Dicit ina. uita. ueritas: dicit quimũ¬
dum uicit. de his quibus uicte dicit. Au¬
dite. credite. sꝑate: desiderate quod dicit.
Pater inquit: quos dedisti michi uolo. ut
ubi sum ego. & illi sint mecum. Qui st̃
isti: quos ait a patre datos sibi: Nonne
illi de quibus alio loco dicie: nemo ue
nit ad me. nisi pater qui misit me traxe¬
a patre faciat & ipse cum patre: siquid
in hoc euangelio ꝑficimus. nouimus. Ipsi
sunt ergo quos ãpatre accepit. quos &
non sittt de mtindo it sint. tamen etiã¬
ipsi mundus credens. & cognoscens quod

Expanded text:
n magnam spem Dominus Jesus suos erigit, qua major omnino esse non possit. Audite, et estote in spe gaudentes, propter quod vita ista non amanda, sed toleranda sit, ut esse possitis in ejus tribulatione patientes. Audite, inquam, et quo spes nostra levetur, attendite. Christus Jesus dicit; Filius Dei unigenitus, qui Patri coaeternus et aequalis est, dicit, qui propter nos homo factus est, sed sicut omnis homo mendax non factus est, dicit; via, vita, veritas dicit; qui nondum vicit, de his quibus vicit, dicit; audite, credite, sperate, desiderate quod dicit: Pater, inquit, quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum. Qui sunt isti, quos dicit a Patre datos sibi? Nonne illi de qnit ad me nisi Pater qui misit me traxea Patre, faciat et ipse cum Patre, si quid in hoc Evangelio profecimus, novimus. Ipsi sunt ergo quos a Patre accepit, quos et non sint de mundoipsi mundus credens, et cognoscens quod
Abbreviated transcription (Latin):
deceptores. Hoc itaq nobis magnum bo¬
num conferet quidilexit nos. sicut dilex̃¬
xp̃m: ut ꝓpter ipsum cuius menbra e̾ẽ
nos uolut. equales angłie scĩs simus. quibꝰ
& natura inferiores conditi sumus. & pec¬
cato indignores facti. qui eorum ficri qͥ¬
lescumq sotii deberemtis. Explicit ser¬

Expanded text:
deceptores. Hoc itaque nobis magnum bodeceptores. Hoc itaque nobis magnum bonum conferet, qui dilexit nos sicut dilexm, ut propter ipsum cujus membra nos esse voluit, aequales Angelis sanctis simus , quibus et natura inferiores conditi sumus, et peccato indigniores facti, qui eorum fieri qualescumque socii deberemus. TRACT
Abbreviated transcription (Latin):
posset aliter quam medici morte sa-¬
nari : Non est hȩc nr̃orum. gloria me¬
ritorum: sed medicina morborum. An
ideo non preferimus angdis: ꝗuia cam
&o angeli peccatierint. nichil eis tale
unde sanarentur. impensum est: Qui.¬
si aliquid eis uel parum fuerit im¬
pensum: & nobis amplitis: Quod si et
hoc factum esset: adhuc queri posset. utiũ
ideo fuisset factum. quod steteramtis ex¬
cellentius. an quod desꝑatius iacebantus.
Cum uero noueruntis bonoeum omnium
creatorem. reparandis angelis malis nichil
gratiȩ contulisse: cur non potius intelligi¬
mus quod tanto dampnabilior eorum ui¬
dicata sit culpa. quanto erat natura su¬
blimior : Tanto enim minus quam nos
peccare debuerunt: quanto meliores nob̃
fuerunt. Nunc autem in offendendo
creatorem. tanto execrabilius benefitio
eius ingrati extiterunt: quanto benefi¬
centius sunt creati. Nec eis satis fuit.
desertores esse illits: nifi & nr̃i fierent

Expanded text:
posset aliter quam medici morte saposset aliter quam medici morte sanari? Non est haec nostrorum gloria meritorum, sed medicina morborum. An ideo nos praeferimus Angelis, quia cum et angeli peccaverint, nihil eis tale unde sanarentur impensum est? Quasi aliquid eis vel parvum fuerit impensum, et nobis amplius. Quod si et hoc factum esset, adhuc quaeri posset utrum ideo fuisset factum, quod steteramus excellentius, an quod desperatius jacebamus. Cum vero noverimus bonorum omnium Creatorem reparandis angelis malis nihil gratiae contulisse, cur non potius intelligimus quod tanto damnabilior eorum judicata sit culpa, quanto erat natura sublimior? Tanto enim minus quam nos peccare debuerunt, quanto meliores nobis fuerunt. Nunc autem in offendendo Creatorem tanto exsecrabilius beneficio ejus ingrati exstiterunt, quanto beneficentius sunt creati; nec eis satis fuit desertores esse illius, nisi et nostri fierent
Abbreviated transcription (Latin):
odit ipse non fecit: & de malis eis¬
dem uel sanando per misccliam.
tiel ordinando per iudicium. bona funt
ipse quȩ fecit. Cum igitur eorum quȩ fecit
nichil oderit: quis digne possit eloqui qͥn¬
tum dibigat menbra uingeniti stu. & quan¬
to amplius ipsum unigenitum. in quo con¬
dita funt omnia insibilia & inuisibilia.
quȩ in sins generibus ordinata. ordinatis¬
sime diligit: Menbra quippe uingeniti.
angelis s patri potius equalis: gratia
uero qua homo est. quomodo non ercedit
excellentiam cuinstibet angli cum sit
una persona carnis & uerbi: Quam¬
ꝗtam non desint qui etiam nos angłis
preferant: quia pro nobis inquiunt ñ
pro angelis mortuus est xp̃c. Quod qͥd
est aliud: quam de impietate uelle glo¬
riarie Et enim xp̃c sicut ait apłõ:
uixta tempus pro impiis mortuus est.
Hic ergo non meritum nr̃m: s dei
miscdłia commendatur. Nam quale
est ideo se uelle laudari: quia uitio suo
tam detestabiliter egrotauit. ut non

Expanded text:
odit, ipse non fecit; et de malis eisodit, ipse non fecit; et de malis eisdem vel sanando ea per misericordiam, vel ordinando per judicium, bona sunt ipsa quae facit. Cum igitur eorum quae fecit nihil oderit, quis digne possit eloqui, quantum diligat membra Unigeniti sui; et quanto amplius ipsum Unigenitum, in quo condita sunt omnia visibilia et invisibilia, quae in suis generibus ordinata ordinatissime diligit? Membra quippe Unigeniti aAngelis, sed Patri potius aequalis; gratia vero qua homo est, quomodo non excedit excellentiam cujuslibet angeli, cum sit una persona carnis et Verbi? 7. Quanquam non desint qui etiam nos Angelis praeferant; quia pro nobis, inquiunt, non pro Angelis mortuus est Christus. Id quid est aliud, quam de impietate velle gloriari? Etenim Christus, sicut ait Apostolus, juxta tempus pro impiis mortuus est . Hic ergo non meritum nostrum, sed Dei misericordia commendatur. Nam quale est ideo se velle laudari, quia vitio suo tam detestabiliter aegrotavit, ut non