comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et comedent. & non implebuntur. Fornicati
sunt & non dirigentur. quia dñm reli¬
querunt ut non custodirent. Fornicationẽ
& unum & ebrietatẽ suscepit cor popłi
mei. In auguriis interrogabant. & inuir.¬
gis sius annunciabant ei. Sp̃u fornicationis
Suꝑ uerticem montium sacrificabart. & suꝑ
colles immolabant. subt̃ quercũ & populũ
&e nemorosas arbores. quia bonum erat
umbraculum. Propterea fornicabunt᷑ filiȩ¬
ur̃e. & sponsȩ ur̃ȩ moechabuntur. Et non
uisitabo suꝑ filias ur̃as cum fuerunit forni-¬
catȩ. & suꝑsponsas ur̃as cum adulterauerint.
quia & ipsi cum meretricib miscebantur.
isrł ne ignores. & uida nolite ingredi iN
galgala. & ne ascendatis in domum. oN.
& ne uiretis. uiuit dñs. Qm̃ sicut uacca
a silo ꝑcussa insaniuit isrł. nunc pascet eos dns
sicut agnum in spacioso. Particeps idoloꝵ¬
ephraun. posuit sibi scandala. ꝓuocauit
chananeos. Fornicantes fornicati sunt. dile¬
xerunt ignominiam. Ex fremitu eius turbo

Expanded text:
Et comedent, et non implebuntur: fornicati sunt, et non dirigentur: quia Dominum reliquerunt, ut non custodirent: fornicationem et vinum, et ebrietatem suscepit cor populi mei: in auguriis interrogabant: 39 et in virgis suis annuntiabant ei: quoniam  verticem montium sacrificabant, et super colles immolabant: subter quercum et populum et nemorosas arbores, quia bonum erat umbraculum. vestrae, et sponsae vestrae moechabuntur, et non visitabo 41 super filias catae, et super sponsas vestras cum adulteraverint. Quoniam ipsi cum meretricibus versabantur, Israel, ne ignores, et Juda, nolite ingredi in Galgala, ne ascendatis in domum ὢν, et ne juretis, vivit Dominus: quoniam sicut vacca asylo percussa insanivit Israel. Nunc pascet eos Dominus sicut agnum in spatioso. Pro domoEphraim posuit sibi scandala, provocavit Chananaeos, fornicantes fornicati sunt, dilexerunt ignominiam ex fremitu ejus; turbo
Abbreviated transcription (Latin):
uida Miscđia aut̃ ur̃a quasi nubes matu¬
tina. & quasi ros mane ꝑtransiens. Propt̾ea
succidi ꝓpħas ur̃os. occidi eos in uerbo oris
mei. & udicium tuum quasi lux egredit᷑.
entiam dĩ plusquam holocausta. Ipsi uero
sunt sicut homo prȩteriens testamentum.
Lbi contẽpsit me galaad ciuitas quȩ oꝑat᷑
uana. & conturbat aquam. Et fortitudo

Expanded text:
misericordia autem vestra quasi nubes matutina, et quasi ros mane pertransiens: propterea succidi prophetas vestros, occidi eos in verbis Al. verbo oris mei, et judicium tuum quasi lux egredietur. entiam Dei magis quam holocausta: ipsi vero sunt sicut homo praeteriens testamentum. Contempsit me Galaad civitas, quae operatur vanitates conturbans aquam; et fortitudo
Abbreviated transcription (Latin):
nesciuit quia ego dedi ei frumentũ &
uinum & oleum. & argentum multiplica¬
ui ei. Hȩc aut̃ argentea & aurea fecit
ticum meũ in tempore suo. & uinũ meũ
in tempore suo. & auferam uestimenta
eruet eam de manu mea. Et auertam
om̃s leticias eiꝰ. solennitates eiꝰ & neome.¬
nias e sabbata. & cunctas festiuitates
illius. & disꝑdam uineam eiꝰ & ficus illiꝰ.
quȩ dixit. Mercedes meȩ istę sunt. quas
dederunt mͥ amatores mei: & ponam eã
in testimonium. & cõmedet eam bestia

Expanded text:
it, quia ego dedi ei triticum et vinum et oleum, et argentum multiplicavi ei. Ipsa vero argentea et aurea fecit ticum meum in tempore suo, et vinum meum item ibi: et auferam uestimenta eruet eam de manu mea: et avertam omnes laetitias ejus, solemnitates illius, et neomenias, et sabbatha, et cunctas festivitates illius, et disperdam vineam ejus, et ficas illius, quae dixit: Mercedes meae istae sunt, quas dederunt mihi amatores mei: et ponam eam in testimonium, et comedent eam bestia
Abbreviated transcription (Latin):
udicia enĩ uera fecisti. uixta omĩa quȩ in¬
duxisti suꝑ nos & suꝑ ciuitatem scãm patrũ
nr̃orum ierłm. quia inueritate & iudicio
in duxisti omĩa hȩc ꝓpt̾ peccata nr̃a. Peccaui.¬
mus enĩ & inique egimꝰ recedentes ate. &
deliquimus in om̃ib & pręcepta tua non
audiuimꝰ. nec obseruauimꝰ nec fecimꝰ sicut
pͣceꝑis nob̾. ut bene nobis esset. Omĩa gͦ
quȩ induxisti suꝑ nos. & uniuersa quȩ fe¬¬
cisti nobis. uero iudicio fecisti. & tradidisti
nos inmanib inimicoꝵ inquoꝵ & pessi.¬
morum preuaricator̃q. & regi inuisto &
pessimo ultra omnẽ t̾ram. Et nunc ñ possu.¬
mus aꝑire os. Confusio & opꝓbriũ facti
sumus seruis tuis. & iis qui colebant te.
Ne quesumus tradas nos in ꝑpetuum ꝓpt̃
nomen tuum. & ne dissipes testamentum
tuum. neq auferas miscdiam tuã a nob̾
ꝓpter abraham dilectum tuum. & isa ac
seruum tuum & isrł scm tiuim. quib locutꝰ
es pollicens qđ multiplicares semen eor sic̃

Expanded text:
xta omnia que induxisti super nos: et super civitatem sanctam patrum nostrorum Iherusalem. Quia in veritate et in iudicio induxisti omnia hec: propter peccata nostra. Peccabimus enim et inique egimus recedentes a te: et deliquimus in omnibus et precepta tua non audibimus nec observabimus nec fecimus sicut preceperas nobis ut bene nobis esset. Omnia ergo que induxisti super nos et universa que fecisti nobis: vero iudicio fecisti. Et tradidisti nos in manibus inimicorum inicorum, pessimorum prevaricatorumque: et regi iniusto et pessimo ultra omnem terram. Et nunc non possumus aperire os: confusio et obprobium facti sumus servis tuis et his qui colunt te. Ne qunomen tuum, & ne dissipes testamentum tuum, neque auferas misericordiam tuam a nobis propter Abraham dilectum tuum, & Isaac servum tuum, & Israel sanctum tuum: quibus locutus es, pollicens quod multiplicares semen eorum sicut
Abbreviated transcription (Latin):
neq sacrificium. neq oblatio. neq incen¬¬
sum. neq locus primitiarũ corã tẽ. ut pos¬
simus inuenire miscđiã. sed in anima con-¬
trita & spũ humilitatis suscipiamur.
Sicut in holocausto arietũ & taurorũ. & sic̃
inmilib agnoꝵ pinguium. sic fiat sacri.¬

Expanded text:
neque sacrificium, neque oblatio, neque incensum, Neque locus primitiarum coram te, ut possimus invenire misericordiam: Sed in anima contrita, et spiritu humilitatis suscipiamur. Sicut in holocausto arietum, et taurorum, et sicut in millib
Abbreviated transcription (Latin):
Confundant᷑ in omĩ potentia &e robur eoꝵ.
conteratur. & sciant quia tii es dñs ds̃ solus.
& gloriosus suꝑ orbem t̾rarum. Et non ces¬
sabant qui miserant eos ministri regis.
succendere fornacem naptha ce stuppa &
pice & malleolis. Et effundebatur flamina
suꝑfornacem cubitis quadraginta nouem.
& erupit & incendit quos repꝑit iuxta
fornacem de chaldeis. Angłs aut̃ dru

Expanded text:
i potentia, et robur eorum conteratur: Et sciant, quia tu es Dominus Deus solus, et gloriosus super orbem terrarum. Et non cessabant qui miserant eos, ministri regis succendere fornacem, naphtha, et stuppa, et pice, et malleolis; Et effundebatur flamma super fornacem cubitis quadraginta et novem: Et erupit, et incendit quos reperit juxta forn
Abbreviated transcription (Latin):
se habere uasa cantici. bibentes in phyalis
uinũ. & optimo unguento delibuti sunt. &¬
nichil patiebant᷑ suꝑ contritione ioseph. Qua¬
ꝓpt̃ nunc migrabunt in capite transmigran¬
tiũ. & auferetur factio lasciuentiũ. lurauit
dñs ds̃ in anima sua. dic̃ dñs ds̃ exercituum.
Detestor ego suꝑbiã iacob. & domus eiꝰ odi. &
tradã ciuitatẽ cum habitatorib suis. Qđ si¬

Expanded text:
alis vinum et optimo unguento delibuti, et nichil patiebantur super contritione Ioseph. Quapropter nunc migrabunt in capite transmigrantium, et auferetur factio lascivientium. Iuravit Dominus Deus in anima sua, dicit Dominus Deus exercituum: Detestor ego superbiam Iacob et domos eius odi, et tradam civitatem cum habitatoribus suis.
Abbreviated transcription (Latin):
terra egẏpti. &e palestinos de capadocia. &
peccans. & conterã illud a facie t̾rȩ. Uerun-¬
tam̃ conterens ñ conterã domũ iacob dicit
dñs. Ecce enĩ ego mandabo. & concutiam in
omĩb gentib domũ isrł sicut concutit᷑ in
dio morient᷑ om̃s peccatores popłi mei. qui
dicunt. ñ apppinquabit & ñ ueniet suꝑ nos¬

Expanded text:
terra Aegypti: et Palaestinos de Cappadocia, et d a facie terrae. Verumtamen conterens non conteram domum Jacob, dicit Dominus. Ecce enim ego mandabo, et concutiam in omnibus gentibus domum Israel, sicut concutitur trdio morientur omnes peccatores populi mei: qui dicunt: Non appropinquabit, et
Abbreviated transcription (Latin):
tes diuidat. & insuã ducat possessionẽ. Multo
enĩ stulto melius est seruire sapienti. & fatui
ignorant. & disꝑdet omĩa dogmata idest dõs
eorum. & diuersarum gentium idola. Ut post¬
quam simulachra quȩ de suo sensu sibi com¬
posuerant euersa fuerint: conuertant᷑ gentes
ad dnm̃. & unusquisq in loco suo adoret eum.
pes. interfecti gladio meo eritis. Et extendet
manum suam suꝑ aquilonẽ. & ꝑdet assur:
&e ponet speciosam in solitudinẽ & in inuium
& quasi desertum. Et accubabunt in medio
Ieiꝰ greges. om̃s bestię gentium. & onochrotalꝰ
ce ericius in liminib eiꝰ morabunt᷑. Uox can¬
tantis in fenestra. coruus insuꝑ liminari.
qm̃ attenuabo robur eiꝰ. Hȩc est ciuitaᷤ gło¬

Expanded text:
tes dividat, et in suam ducat possessionem. Multo tes dividat, et in suam ducat possessionem. Multo enim stulto melius est servire sapienti, et fatuiignorant: et disperdet omnia dogmata, id est, deos eorum, et diversarum gentium idola, ut postquam simulacra, quae de suo sibi sensu composuerant, eversa fuerint, convertantur gentes ad Dominum, et unusquisque in loco suo adoret eum pes, interfecti gladio meo eritis. Et extendet manum suam super aquilonem, et perdet Assur: Et ponet speciosam in solitudinem, et in invium, et quasi desertum. Et accubabunt in medio ejus greges, omnes bestiae gentium: Et onocrotalus et ericius in liminibus ejus morabuntur: vox cantantis in fenestra, corvus in superliminari, quoniam attenuabo robur ejus. H
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmurũ insporta demittit᷑: ñ dr̃ addamascũ
uos estis sal mundi. nec illud sal uocatur qđ
semꝑ offertur in uictimis. sed qđ infatuatũ
chil est utile. Neq in terram. neq insterqui¬
linium. sed foras ꝑiciunt illud. ut ab hominib
conculcetur. Et moab gͥ & ammon & damas.¬
cus. quȩ se aduersum dĩ scientiã parauerunt
& blasphemauerunt popłm dĩ & dixerunt
in eum plurimas contumelias. & uoluer̃t
dilatare terminos suos in t̾ra ȩccłȩ. & popłm
dñi possidere: desertȩ erunt & destitutȩ. &
scripturis dominicis eruditi diripient eos.
&e residui gentis dominicȩ possidebunt illos.
&hoc erit eis ꝓ contumelia. qua ex ꝓbrauer̃t¬
&e magnificati sunt contra dnm omĩpotentẽ.
Uide clementiã. uide miscdiam dnĩ. Contume¬
liam patit᷑. blasphematur. diripiunt᷑ termi-¬
ni eiꝰ. & ille quid faciet: Mittet reliquias
popłi scĩ de quib diximus. ut sibi blaspheman.¬

Expanded text:
per murum in sporta dimittitur , non dicitur ad Damascum: per murum in sporta dimittitur , non dicitur ad Damascum: Vos estis, sal mundi; nec illud sal vocatur, quod semper offertur in victimis, sed quod infatuatuad nihilum est utile, neque in terram, neque in sterquilinium, sed foras projiciunt illud, ut ab hominibus conculcetur . Et Moab igitur, et Ammon et Damascus, qui sese adversus Domini scientiam paraverunt, et blasphemaverunt populum Dei: et dixerunt in eum plurimas contumelias, et voluerunt dilatare terminos suos in terra Ecclesiae, et populum Dei possidere, desertae erunt et destructae  Scripturis Dominicis eruditi diripient eos, et residui gentis Dominicae possidebunt eos, et hoc eis erit pro contumelia, quia  Aet magnificati sunt contra Dominum omnipotentem. Vide clementiam, vide misericordiam Domini: contumeliam patitur, blasphematur, diripiuntur termini ejus: et ille quid facit? Mittit ad reliquias populi sui, de quibus diximus, ut sibi blaspheman
Abbreviated transcription (Latin):
nant᷑. ñ de his dici ꝓuintiis quas oculis cer-¬
nimus. sed de aluis sp̃ualib quib sermo
ꝓpheticus cõminat᷑: legite in apocaly psi
ma in qua crucifi xus est dñs uocatur sp̃ualit̃
sodoma ce egyptus: quare ñ ẽ contrario egyptꝰ
& sodoma &e gomorra si oꝑa fecerint ierłm
& terrȩ iudeȩ. in t̾ram sortis diũ transferant᷑:
Deniq &e dauid non erat de sacerdotib. nec
licebat ei comedere panes ꝓpositionis. Sed qͥa
ꝑsingula crescebat oꝑa. & ꝑsecutio saul uirtu¬
tum illiꝰ ꝓfectus erat: ꝓpterea infuga sua
dum nescit subito antistes efficit᷑. & accipit
panes ꝓpositionis. & ñ uiolat mandata dĩ.
Hoc totum diximꝰ: quia moab ut sodoma erit.
&e filii ammon ut gomorra. Damascus quoq
quȩ int̾pretat᷑ sanguinẽ bibens aut sanguis
sacci: erit derelicta a dñi miscdia quasi acer¬
uus salis. Quia enĩ princeps eiꝰ est rex aretha
& damasceni paulum occidere cupiunt. &

Expanded text:
nantur, non de his dici provinciis, quas oculis cernantur, non de his dici provinciis, quas oculis cernimus, sed de aliis spiritualibus, quibus sermo propheticus comminatur: legite in Apocalypsi Jma in qua crucifixus est Dominus, vocatur spiritualiter Sodoma et Aegyptus, quare non econtrario Aegyptus et Sodoma et Gomorrha, si opera fecerunt Jerusalem, et terrae Judae, in terram sortis Domini transferantur? Denique et David non erat de sacerdotibus, nec licebat ei comedere panes propositionis , sed quia per singula crescebat opera, et persecutio Saul virtutum illius profectus erat, propterea in fuga sua dum nescit, subito antistes efficitur, et accipit panes propositionis, et non violat mandatum Dei. Hoc totum diximus, quia Moab ut Sodoma erit, et filii Ammon, ut Gomorrha. Damascus quoque quae interpretatur, sanguinem bibens, aut sanguis sacci, 708 erit derelicta a Dei misericordia, quasi acervus salis. Quia enim princeps ejus est rex Aretha, et Damasceni Paulum occidere cupiunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
ad distinctionẽ mortuoꝵs deoꝵs qui appellant᷑
idola se uiuentẽ uocat ds̃ isrł hoc est popłi
uidentis dm̃: quia blasphemantes hȩ gentes
idest moab & filii ammon de quib supra
diximus. sicut sodoma & gomorra erunt.
Uident᷑ quidem sibi in eo qđ gentiles ñ sunt.
exisse de sodomis & gomorris. Sed quia blas¬
phemant popłm dñi. & contra ierłm facuiñ:
in sodoma reputabunt᷑ & gomorra. Ꝙ ita
delebuntur ut illȩ ante deletȩ sunt. nullũ
mirum si hoc de hereticis intelligamꝰ: qđ re¬
putent᷑ quasi sodoma & gomorra: cũ etiã ad
ȩccłasticos qui dĩ non obseruauere mandata
& egressi sunt a pͣceptis eius dicatur ꝑisaiam.
audite uerbum dñi principes sodomoꝵ. at.
tendite legẽ dĩ popłs gomorrȩ. &e ad prbroᷤ
cupientes sub figura susannȩ eccłȩ corrũꝑe
castitatẽ. dicat daniel hoc est uidicium dĩ.
Semen chanaan & ñ uida. Et ut sciatis quoti¬
enscunq sodoma & gomorra ce egyptꝰ nomi¬

Expanded text:
mortuorum deorum, qui appellantur idola, se viventem dicit Deus Israel, hoc est, populi videntis Deum: quod blasphemantes hae gentes, id est, Moab et filii Ammon, de quibus supra diximus: Sicut Sodoma et Gomorrha erunt, videntur quidem sibi in eo quod gentiles non sunt, exisse de Sodomis et Gomorrhis, sed quia blasphemant populum Dei, et contra Israel faciunt, in Sodomam reputabuntur et Gomorrham, et ita delebuntur ut illae deletae sunt ante, nullum  et vitae. Nec mirum si hoc de haereticis intelligamus, cum reputentur quasi Sodoma et Gomorrha, cum etiam ad Ecclesiasticos, qui Dei non observavere mandata, et egressi sunt a praeceptis ejus, dicatur per Isaiam: Audite verbum Domini, principes Sodomorum, et attendite in legem Domini, populus Gomorrhae . Et ad presbyteros cupientes sub figura Susannae Ecclesiae corrumpere castitatem, dicat Daniel: Hoc est judicium Dei: semen Chanaan, et non Juda . Et ut sciatis quotiescumque Sodoma et Gomorrha et Aegyptus nomi
Abbreviated transcription (Latin):
apłs paulus in ꝓfectu discipulorũ suorũ
lerant contra uos opprobrium. & tunc uide¬
bunt eos quos miseros esse putauerant fe
lices : & quos pauꝑes estimabant atq deie¬
ctos potentes fieri & gloriosos. Tunc cerneñ
captiuitatẽ eorum ꝑ quã in hoc scło duro
fuerant imꝑio subiugati reduci in cȩlestẽ
ierłm. seq resurgere in opprobriũ & in con
cipias & ponas in głam. Confundat᷑ iNi
tempore excetra. cessent sibila. uenena
pto principio de quo infine suꝑioris capi¬
tuli diximus. non multũ abeorũ trans¬
latione discordat: indigere expositione
Non arbitror

Expanded text:
Apostolus in profectu discipulorum suorum Apostolus in profectu discipulorum suorum lerant contra vos opprobrium: et tunc videbunt eos quos miseros putaverant, esse felices, et quos pauperes existimabant atque dejectos, potentes fieri atque gloriosos. Tunc cernent captivitatem eorum per quam in hoc saeculo duro fuerant imperio subjugati, reduci in coelestem Jerusalem: seque resurgere in opprobrium et in concipias et ponas in gloriam: confundatur in tempore excetra, cessent sibila, venena pto principio, de quo in fine superioris capituli diximus, non multum ab eorum translatione discordat, indigere expositione non arbitror
Abbreviated transcription (Latin):
confudisti nos: ex sequentib approbat᷑.
ti tui neq inique egimus intestamento tuo.
nec recessit retrorsũ cor nr̃m. Eam gͥ quȩ in
temptationib uidebatur ab iecta suscipiet
dñs infine. & ponet eos in głam & nomina-¬
tos in uniuersa t̾ra. filios uidelicet expres-¬
sȩ & repulsȩ id est ȩccłȩ. Quos aut̃ alios
possumus intelligere filios eccłȩ nominatoᷤ.
nisi apłos Uide mͥ petrũ & palum. & ma.¬
theum & ioħm. & considera hoc qđ abrahã
reꝓmissum est. magnificabo nom̃ tuum.
in illis oꝑe ꝑpetratũ. Cotidie nominantur¬
& in eccła cotidie magnificatur nom̃ eoꝵs.
non quo ipsis ꝓsit a nob̾ inȩccła nomina.¬
ri: sed quo nos magnificantes nom̃ eorũ
&e quȩ scripserunt lectitantes consequam᷑
salutem. Intempore illo inquit quando
expressa & repulsa suscepta fuerit & filu
suis cumeos uiderit coronari: sicut głatꝰ
est aduersũ diabolum de iob. Unde &e

Expanded text:
confudisti nos, ex sequentibus approbatur: confudisti nos, ex sequentibus approbatur: us te, neque inique egimus in testamento tuo: nec recessit retro cor nostrum. Eam igitur quae in tentationibus videbatur abjecta, suscipiet Dominus in fine: et ponet eos in gloriam et nominatos in universa terra, filios videlicet expressae et repulsae, id est, Ecclesiae. Quos autem alios possumus intelligere filios Ecclesiae nominatos, nisi apostolos? Vide mihi Petrum et Paulum et Matthaeum et Joannem; et considera hoc quod ad Abraham repromissum est: Magnificabo nomen tuum, in illis opere perpetratum. Quotidie nominatur in Ecclesia, quotidie magnificatur nomen eorum: non quod ipsis prosit a nobis in Ecclesia nominari: sed quod nos magnificantes nomen eorum, et quae scripserunt lectitantes, consequamur salutem. In tempore, inquit, illo, quando expressa et repulsa suscepta fuerit, et filsuis, cum eos viderit coronari, sicut gloriatus est adversus diabolum de Job: unde et
Abbreviated transcription (Latin):
uino biberet iesus in regno patris sui. de oleo
aut̃ ungueretur prȩ participib sui Ego pu¬
to ꝓpt̾ expressionem talis uini & ei ĩob
multa ꝑpessum. post quam uinum & oleũ
fecerat audisse a dño. Putas aut̃ me aliter
tibi respondisse. nisi ut appareres iustus
Quasi aduuam & adoliuam loqueret᷑. Esti¬
mas me alit̾ te pręssisse & afflixisse atq
contriuisse. nisi ut uinum detecto & oleũ
exprimerẽ : Sequitur. & eam quȩ repulsa
fuerat suscipiam. Uidetur nos ds̃ repelle-¬
re. quando relinquit temptationi. Unde
Et non solum iusti loquunt᷑ &e̾ dicurit. nunc
autem reppulisti nos & confudisti. sicut
inquadragesimo tercio psalmo scriptum
est sed ipse dñs atq saluator ex ꝑsona homi¬
his quẽ assumpserat. tu aut̃ ait reppulisti
& despexisti. aistulisti xp̃m tuũ. subuerti¬
sti testamentum serui tui. Quomͦ autem
iustorum ꝑsona sit in qua dragesimo t̾cio
psalmo dicentium. nunc aut̃ reppulisti &

Expanded text:
vino biberet Jesus in regno Patris sui; de oleo vino biberet Jesus in regno Patris sui; de oleo autem ungeretur prae participibus suis. Ego puto propter expressionem talis vini et olei, Job multa perpessum: postquam autem vinum, et oleum fecerat, audisse a Domino; Putas me aliter tibi respondisse, nisi ut appareres justus? . Quasi ad uvam et olivam loqueretur; Existimas me aliter te pressisse et afflixisse atque contrivisse, nisi ut vinum de te et oleum exprimerem? Sequitur: Et eam quae repulsa fuerat, suscipiam. Videtur nos Deus repellere quando relinquit tentationi. Unde . Et non solum justi loquuntur, et dicunt, Nunc autem repulisti et confudisti nos, sicut in quadragesimo tertio psalmo scriptum est; sed ipse Dominus atque Salvator, ex persona hominis quem assumpserat, Tu autem, ait, repulisti et despexisti: distulisti Christum tuum; subvertisti testamentum 733 servi tui. Quod autem justorum persona sit in quadragesimo tertio psalmo dicentium: Nunc autem repulisti et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtatem. Qui aut̃ in fideles sunt: crucem
xp̃i etiam exꝓbrant ei. & si quando eũ
in angustia uiderint & temptatione: dicunt.
Uhi sunt miscdiȩ tuȩ. & iusticiȩ. quas oꝑatus
nulli principes huiuscemodi hominib ex¬
ꝓbrant. & uitam ipsors arbitrant᷑ amentiã.
&e non presentẽ laudant conuersationẽ. sed
uetera peccata ex ꝓbrant. Nec audiun: esse
p̃ceptum. Noli imꝑꝑare homini qui conuerti-¬
tur apeccatis suis. Ue gͥ ei qui tollit. ppro¬
brium atq suscipit. & huuscemodi se officio
mancipauit. ut detraheret syon & ei uitati
dĩ. quia ꝓ hac iniuria urbis suȩ ul or dñs
est. & dicit ad syon. Ecce ego faciam in te
ꝓpt̃ te. idest faciam ultionẽ tuam. & salua¬
bo afflictam siue ut ingreco dr̃ exi ressam.
ut sit sensus. Ego saluabo eam quȩ inꝓ̃senti¬
arum quasi uua &e oliua ita temptationib
atq pressuris. prelo & trapeto pressa est &¬
afflicta. ut uinum faceroe & oleum. ut de

Expanded text:
pertatem. Qui autem infideles sunt, etiam crucem pertatem. Qui autem infideles sunt, etiam crucem Christi exprobrant ei, et si quando eum in angustia viderint et in tentatione, dicunt: Ubi sunt misericordiae tuae, et justitiae quas operatus nulli principes hujuscemodi hominibus exprobrent, et vitam ipsorum arbitrentur amentiam, et non praesentem laudent conversationem, sed vetera peccata exprobrent? nec audiunt esse praeceptum: Noli improperare homini qui convertitur a peccatis suis . Vae igitur ei, qui tulit opprobrium atque suscepit, et hujuscemodi se officio mancipavit, ut detraheret Sion, et civitati Dei: quia pro hac injuria urbis suae ultor est Dominus, et dicet ad Sion: Ecce ego faciam in te propter te, id est, faciam ultionem tuam, et salvabo afflictam, sive ut in Graeco dicitur, expressam; ut sit sensus: Ego salvabo eam, quae in praesentiarum quasi uva et oliva, ita tentationibus atque pressuris, ut praelo et trabe pressa est et afflicta, ut vinum faceret et oleum, et de
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. Nec miror synagogã hȩc dicere. quȩ qͥa
non recipit xp̃m oculos dolet. & cum lia
lipescit & non amat᷑ a iacob. & rachel suc.¬
cedente neglegit᷑. Xp̃ianos miror immo
semiuideos qui sibi uident᷑ esse de eccła.
ea dicere &e ea ꝓfiteri: quȩ si uera sunt fru
uenit. Quia autem spes nr̃a certa est. &
iudeorum cassa sunt uota: scđm suꝑiorẽ
intelligentiam texamus prȩsens extremũ.¬
que capitulum. &e de iesu filio sirach testimo¬
nium ꝓferamus. Qui mittit lapidem iN
excelsum: suꝑcaput suũ mittit. Quia enĩ
syon&e ierłm in excelsis positȩ sunt: quicu¬
nq syon detrahit & ierłm & mittit in eã
contumeliarum lapides insuũ caput
iacit. & reuertet᷑ opprobriũ eius incaput
suum. & dolor eiꝰ & iniquitas eiꝰ suꝑ uerti¬
In sanus est &e ebrius & musto plenus.
hominum cetus fugit. delitias asꝑnatur.
aurum ꝑ luto compitat. solam diligit pau¬

Expanded text:
tem. Nec miror synagogam haec dicere, quae quia tem. Nec miror synagogam haec dicere, quae quia non recipit Christum, oculos dolet, et cum Lia lippescit, et non amatur a Jacob, et Rachel succedente, negligitur . Christianos miror, immo semi-Judaeos, qui sibi videntur esse de Ecclesia, ita dicere et ea profiteri, quae si vera sunt, fruvenit. Quia autem spes nostra certa est, et Judaeorum cassa sunt vota, secundum priorem intelligentiam jam texamus praesens extremumque capitulum, et de Jesu filio Sirach testimonium proferamus: Qui mittit lapidem in excelsum, super caput suum mittit . Quia enim Sion et Jerusalem in excelso positae sunt, quicumque Sion detrahit et Jerusalem, et mittit in eam contumeliarum lapides, in suum eos caput jacit, et revertetur opprobrium ejus in caput suum: Et dolor ejus et iniquitas super vertiInsanus est, et ebrius, et musto plenus: hominum coetus fugit: delicias aspernatur: aurum pro luto computat: solam diligit pau
Abbreviated transcription (Latin):
ea opprobrium. Eece ego faciam in te ꝓpt̾ te
in tempore illo. & saluabo afflictũ. & repulsã
suscipiam. & ponam eos ingłam & nominatoᷤ
in omi t̾ra. & confundentur in tempore illo
quando bene uobis fecero & in tempore cum
suscepo uos. quia dabo uos nominatos &e in
głam cunctis poplis trȩ. quando conuertero
captiuitatẽ urãm coram uob̾ dicit dñs.
& hoc synagoga quȩ non claudicat sed utroq
trunca est p̾ede pollicetur sibi in aduentu
xp̃i sui que sꝑat esse uenturum. & putat
om̃s gentes int̾ficiendas a dño quȩ affuxe.¬
runt isrł. & saluandam synagogã & eã quȩ
acceꝑat libellum repudii colligendam. &e
ponendos eos in laudẽ & in nom̃ in omĩ t̾ra
captiuitatis suȩ. in qua fuerant ante confusi.
& hoc fieri eo tempore quando captiuitas re¬
ducta fuerit ierłm & extructũ templum.
& reliquus cerimoniarum ordo seruatus.
Hȩc sibi reꝑmitit. & ꝓpt̾ea ñ agit poeniten¬
tiam. Et dum sꝑat incerta: ꝑdit certã salu-¬

Expanded text:
 Ecce ego faciam in te, propter te, in tempore illo, et salvabo expressam, et repulsam suscipiam, et ponam eos in gloriam, et nominatos in omni terra. Et confundentur in tempore illo, quando bene vobis fecero: et in tempore cum suscepero vos, quia dabo vos nominatos, et in gloriam in cunctis populis terrae; quando convertero captivitatem vestram coram vobis, dicit Dominus. Et hoc synagoga quae non claudicat, sed utroque truncata est pede, pollicetur sibi in adventu Christi sui, quem sperat esse venturum: et putat, omnes gentes interficiendas a Domino, quae afflixerunt Israel, et salvandam synagogam, et eam quae acceperat libellum repudii colligendam, et ponendos eos in laudem, et in nomen in omni terra captivitatis suae, in qua fuerant ante confusi. Et hoc fieri tempore, quando captivitas reducta fuerit Jerusalem, et exstructum templum, et reliquus caeremoniarum ordo servatus. Haec sibi repromittit, et propterea non agit poenitentiam, et dum sperat incerta, perdit certam salu
Abbreviated transcription (Latin):
siuit transire serpentẽ & sibilare inea. &
uenena suȩ maliciȩ euomere. Et non solum
manus uocantur mouere. Ac ne putes quia
colubrum nominaiumꝰ. uiolent̃ nos manus
colubri ꝓoꝑe intelligere: accipe testimoniũ
salomonis. Mors ce uita in manu linguę.
Hȩc diximꝰ ut potumꝰ. interp̃tationi allegori¬
cȩ seruientes. Si quis aut̃ magis ueri similia
&e habentia rationẽ quam a nob̾ sunt disserta
repꝑerit: illius magis lector auctoritate du

Expanded text:
sivit, transire serpentem, et sibilare in ea, et sivit, transire serpentem, et sibilare in ea, et venena suae malitiae evomere: et non solum manus vocantur, movere. Ac ne putes quia colubrum nominavimus, violenter nos manus colubri, pro opere intelligere, accipe testimonium Salomonis: Mors, et vita in manibus linguae . Haec diximus, ut potuimus interpretationi allegoricae servientes. Si quis autem magis verisimilia, et habentia rationem quam a nobis sunt disserta repererit, illius magis lector auctoritate du
Abbreviated transcription (Latin):
cacumen erexerit. malis oꝑib dedita & ini¬
chilo minꝰ futurã sibi beatitudinẽ reꝑmit.¬
tens. & in corde suo cȩteros despiciens. nec pu¬
tans quenquã. eẽ. p̃t̾ se & dicens. Ego sũ: &
non est alius prȩt̃ me ultra. Quom gͦ facta
Ne tradas bestiis animam confitentẽ tibi. Omĩs
qui transierit ꝑeam sibilabit: & mouebit ma-¬
nus suas. Qđ si de angłis intellexerunꝰ: ita int̾¬
pretabiniur. Cum transierint ꝑ eam angłi. &
non manserint in ea ut priꝰ facere consuerant:
stupebunt & mirabunt᷑. & non eam fulcient
& sustentabunt ruentẽ manu sua. sed leuabunt
manus atq transient. Uel certe cum sibilo
attollent manus. & quasi plangentes in morẽ
lugentium concrepabunt. Si aut̃ hoc de diabo.¬
lo & angłis eiꝰ uoluerimꝰ acciꝑe. qui uineam
quoq quȩ de egypto translata fuerat uasta¬
uerunt: dicemus ꝑ animã de qua xp̃c recesse.¬
rat & quȩ prius templũ dĩ fuerat & esse de-¬

Expanded text:
cacumen erexerit, malis operibus dedita, et nicacumen erexerit, malis operibus dedita, et nihilominus futuram sibi beatitudinem repromittens, et in corde suo caeteros despiciens, nec putans quemquam esse praeter se, et dicens: Ego sum, et non est alia praeter me ultra: quomodo ergo fNe tradas bestiis animam confitentem tibi . Omnis qui transibit per eam, sibilabit et movebit manus suas. Quod si de angelis intellexerimus, ita interpretabimur: cum transierint per eam angeli, et non manserint in ea, ut prius facere consueverant, stupebunt et mirabuntur: et non eam fulcient, et sustentabunt ruentem manu sua, sed levabunt manus et pertransient. Vel certe cum sibilo attollent manus, et quasi plangentes in morem lugentium concrepabunt. Si autem hoc de diabolo et angelis ejus voluerimus accipere, qui vineam quoque, quae de Aegypto translata fuerat, vastaverunt: dicemus, per animam de qua Christus recesserit, et quae prius templum Dei fuerat, et esse de
Abbreviated transcription (Latin):
gi. tam̃ cotidie inhis qui simulant se. eẽ. de ȩc¬
cła dĩ & oꝑib negant. auditoresq legis sunt
& non factores accipi potest: qđ frustra de spe¬
ciosa eẽ. se iactant: cum habitent meis greges
uitiorum scilicet multitudo. & bruta anima¬
la corpori seruientia & oñs bestiȩ terrȩ quȩ
corda eorũ comedunt. & cameleontes qui non
habent unũ colorẽ. sed diuersis peccatis. nunc
auaricia. nunc luxuria. nunc crudelitate.
nunc libidine. nunc tristicia. nunc exultatio
ne. ꝑmomenta mutant᷑. & ericii in presepib
eors animal spinosũ ac plenũ sentib & uul¬
nerans quicquid attigerit. sed & bestiȩ cubent
in foraminib idest incordib eors. & corui
immunda auis in portis eoꝵs uel in ore uel
inaurib. quo aut loquant᷑ semꝑ aut audians
mala: Post quȩ infertur & dr̃. ideo ȩccłam
hȩc passuram fore. uel esse ꝑpessam: qđ in
suꝑbiam se eleuauerit & quasi cedrus suum

Expanded text:
gi: tamen quotidie in his qui simulant se esse de Eccgi: tamen quotidie in his qui simulant se esse de Ecclesia Dei, et operibus negant, auditoresque legis sunt, et non factores, accipi potest, qui frustra speciosos se esse jactent, cum habitent in eis greges, vitiorum scilicet multitudo, et bruta animalia corpori servientia, et omnes bestiae terrae, quae corda eorum comedunt, et chamaeleontes qui non habent unum colorem; sed diversis peccatis, nunc avaritia, nunc luxuria, nunc crudelitate, nunc libidine, nunc tristitia, nunc exsultatione per momenta mutantur. Et hericii in praesepibus eorum, animal spinosum et plenum sentibus, et vulnerans quidquid contigerit. Sed et bestiae cubabunt in foraminibus, id est, in cordibus eorum, et corvi immundae 714 aves in portis eorum, vel in ore, vel in auribus, quo aut loquantur semper, aut audiant mala. Post quae infertur et dicitur: ideo Ecclesiam haec passuram fore, vel esse perpessam, quod in superbiam se elevaverit, et quasi cedrus suum
Abbreviated transcription (Latin):
tum ut in illo tempore compleatur. ueruntam̃ ueni¬
ens filius hominis. putas inueniet fidem suꝑ terrã. ñ
mirabitur de extrema ȩccłȩ uastitate. qđ re¬
gnante anti xp̃o redigenda sit in desolationẽ
&e tradenda bestus: & passura quȩcunq nunc
ꝓpħa describit. Si enim ds̃ ꝓpt̃ infidelitatẽ ra¬
mis naturalib ñ peꝑcit sed fregit eos. & posuit
flumina in desertũ &e fontes aquarũ insitim.
tra fructiferã insalsuginẽ ꝓpt̾ maliciã habita¬
torum eiꝰ. cur ñ e contrario eos de quib dixerat.
posuit desertum in paludes aquarũ & t̾rã sine
aqua in fontes aquarum & habitare fecit ibi
esurientes &e cȩtera. & quos inseruit deoleastro
in radicem bonȩ oliuȩ. si immemores beneficu
recesserint a conditore suo & deuorauerint
assyrium. euertat & ad eandem sitim reducat.
inqua prius fuerant: Qd cum generalit̾ in ad¬
uentu anti xp̃i & infine mundi possit intelli¬

Expanded text:
tum ut in illo tempore compleatur: Verumtamen venitum ut in illo tempore compleatur: Verumtamen veniens Filius hominis putas inveniet fidem super terram ? non mirabitur de extrema Ecclesiae vastitate, quod, regnante Antichristo, redigenda sit in solitudinem, et tradenda bestiis, et passura quaecumque nunc propheta describit. Si enim Deus propter infidelitatem ramis naturalibus non pepercit, sed fregit eos, et posuit flumina in desertum, et fontes aquarum in sitim, terram fructiferam in salsuginem, propter malitiam habitatorum ejus: cur non econtrario eos de quibus dixerat: Posuit desertum in paludes aquarum, et terram sine aqua in fontes aquarum, et habitare fecit ibi esurientes, et caetera, et quos inseruit de oleastro in radicem bonae olivae, si immemores beneficii recesserint a conditore suo, et adoraverint Assyrium, evertat et ad eamdem sitim reducat, in qua prius fuerant? Quod cum generaliter in adventu Antichristi, sive in fine mundi possit intelli
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ aquilonẽ. & ꝑdiderit assyrium princi.¬
pem mundi: etiam ipse mundus cũ princi¬
pe suo ꝑeat & admaximã solitudinẽ redi¬
gatur. & nulli miserabilis sit sed om̃s ad
dicatur. Hȩc est ciuitas dedita malis. quȩ
habitabat in spe: quȩ dicebat in corde suo.
Ego sum: &e ñ est prȩt̾ me amplius. Quomodo
facta est in solitudinẽ pascua bestiarũ: Sed
qui considerauerit illud apłicũ in quo dicit᷑.
in nouissimis dieb instabunt tẽpora pessima.
&e erunt homines sui amatores. auari. arro¬
gantes suꝑbi. blasphemi. parentib ñ oboedi¬
entes. ingrati. impuri. sine affectione. sine
pace. accusatores. in temꝑantes. crudeles. odio
habentes honum ꝓ ditores. temerarii. inflati.
uoluptatum amatores magis quã amatores¬
dĩ. habentes formam pietatis. uirtutẽ aut̃
eiꝰ denegantes. nec ñ & hoc qđ in euangelio
scriptũ est qđ multiplicata.
iniquitate refrigescat caritas multoꝵ in tan¬

Expanded text:
super Aquilonem, et perdiderit Assyrium princisuper Aquilonem, et perdiderit Assyrium principem mundi, etiam ipse mundus cum principe suo pereat, et ad maximam solitudinem redigatur, et nulli miserabilis sit, sed omnes adicatur: Haec est civitas malis dedita, quae habitabat in spe, quae dicebat in corde suo: Ego sum, et non est praeter me amplius, quomodo facta est in solitudinem, pascua bestiarum? Sed qui 713 consideraverit illud Apostolicum in quo dicitur: In novissimis temporibus instabunt tempora pessima, et erunt homines sui amatores, avari, arrogantes, superbi, blasphemi, parentibus non obedientes, ingrati, scelesti, sine affectione, sine pace, accusatores, intemperantes, crudeles, odio habentes bonum, proditores, temerarii, inflati, voluptatum amatores magis quam Dei: habentes formam pietatis, virtutem autem ejus denegantes . Necnon et hoc quod in Evangelio scriptum est, quod multiplicata iniquitate, refrigescat charitas multorum, intan
Abbreviated transcription (Latin):
e y rͣ cͦ rͣ. uocatur. Hunc ego. esse reor
principem assyriors̾. qui habitat ad aquilo¬
nem & metropolim habet ninuien. & dicit
inisaia. Fortitudine faciam. & sapientia
intellectus auferam t̾minos gentium. &
uires eoꝵs depascar. Porro qđ sequit᷑ de nini¬
ue & de uastitate eiꝰ. pascent᷑ in ea greges
&̾ om̃s bestiȩ terrȩ. & cameleontes & ericii
in prȩsepib eiꝰ accubabunt. & bestiȩ requi¬
escent in cardinib eiꝰ. & corui i fenestris
eiꝰ & cętera: uidetur mͥ iuxta illud intel¬
ligi debere. qđ uel in iona uel innaum
ꝓpħa scriptũ est. Et iniona quidẽ niniuen
idest speciosam quȩ ad pͣdicationẽ ioniȩ
idest columbȩ egerit poenitentiã. ȩccłam
interp̃tati sumꝰ de gentib congregatã. Ini
naum uͦ. suꝑ mundũ intelligentiã tẽꝑauimꝰ.
& de mundo quidẽ non difficile est int̾preta¬
ri. & dicere qđ quando ethiopes uulnerati
gladio dñi fuerint &e extenderit manũ suã

Expanded text:
ὐθύνων vocatur. Hunc ego esse reor ὐθύνων vocatur. Hunc ego esse reor principem Assyriorum, qui habitat ad Aquilonem, et metropolim habet Niniven, et dicit in Isaia: Fortitudine faciam, et sapientia intellectus auferam terminos gentium, et vires earum depascar . Porro quod sequitur de Ninive vastata: Et pascentur in ea greges, et omnes bestiae terrae, et chamaeleontes, et hericii in praesepibus ejus accubabunt, et bestiae requiesce juxta illud intelligi debere, quod vel in Jona, vel in Naum propheta scriptum est. Et in Jona quidem Niniven, id est, speciosam, quae ad praedicationem Jonae, id est, columbae, egerit poenitentiam, Ecclesiam interpretati sumus de gentibus congregatam. In Naum vero super mundo intelligentiam temperavimus: et de mundo quidem non difficile est interpretari et dicere, quod quando Aethiopes vulnerati gladio Domini fuerint, et extenderit manum suam
Abbreviated transcription (Latin):
supplicia: ut & aquilo sentiat poenas & hu
qui in t̾ra eiꝰ sunt ad quã iuxta zachariã
equi nigri: ibant in t̾ram aquilonis. Et
pulchre qui mouerit pedes suos & recesse.¬
rit aboriente de quo idẽ ꝓpħa ait. ecce uir
oriens nomen eiꝰ. & adoccidentẽ respexerit:
statim ꝑgit ad aquilonem. qui ñ est dexter.
sed nomine dexter uocatur. Quod quidẽ &
corporalit̾ intelligit᷑. ut quicunq in orien¬¬
te steterit. & uerterit se occidentẽ respi-¬
ciens addexterã habeat aquilonẽ. quem
dextrũ uocant qui flatu illius refrixer̃
qui tantũ nomine dext̃ est: cęterũ re &
oꝑe positus insinistra est. Post quã autẽ
nem. ꝑdet etiam assur : qui int̾pretatur.¬
Eie y  dogͣ. quẽ multi putant dirigen.¬
tem dici. sed falsum est. Fi E y 2uͦ 2¬
enim coarguens dr̃ atq conuincens.
& qm̃ diabolus ipse est inimicus &¬
ultor & ipse peccata suggerit. & postea
in peccatis coarguit peccatores: iccirco. e pͥ.¬

Expanded text:
supsupqui in terra ejus sunt, ad quam juxta Zachariam Al. In quo erant equi nigri, ibant in terram Aquilonis . Et pulchre qui moverit pedes suos, et recesserit ab Oriente, de quo idem propheta ait: Ecce vir, Oriens nomen ejus , et ad Occidentem respexerit, statim pergit ad Aquilonem, qui non est dexter, sed nomine dexter vocatur. Quod quidem et corporaliter intelligitur, 712 ut quicumque in Oriente steterit, et verterit se ad Occidentem respiciens, ad dexteram habeat Aquilonem, quem dextrum vocant qui flatu illius refrixerunt, qui tantum nomine dexter est, caeterum re et opere potius in sinistra est. Postquam autem eominus, perdet etiam Assur, qui interpretatur εὐθύνων, quem multi putant dirigentem dici, sed falsum est: εὐθύνων enim coarguens dicitur, atque convincens. Et quoniam diabolus ipse est inimicus ultor, et ipse peccata suggerit, et postea in peccatis coarguit peccatores, idcirco ε
Abbreviated transcription (Latin):
uel int̾fectos futuro gladio. ut timentes poe¬
nas imitent᷑ ninuien & agant poenitentiã
suꝑ gentẽ &e suꝑ regnum: ut auferã & disꝑdã
eos. Et si poenitentiã egerint: & ego agã poe¬
nitentiã de omib malis. quȩ locutus sum
ut facerẽ eis. Ꝙ ut sciatis ꝓpterea nunc dũm
cõminari ethiopib gladiũ. ut eos ad melio¬
ra conuertat: post paululũ in hoc ipso libro
de ethiopib infert. Ultra flumina ethiopiȩ
inde supplices mei: filii disꝑsorũ meors defe-¬
finib fluiioꝵ ethiopiȩ suscipiã disꝑsos me¬
os: & offerent hostias mͥ. Post hȩc ñ loquitur dñs
ut supra. sed ꝓpheticus sp̃s de eo. Et extendet
manum suam suꝑ aquilonẽ: & disꝑdet assur.
A quilonẽ de quo ieremias scribit. ab aqͥlone
exardescent mala suꝑ om̃s habitatores t̾rȩ.
&e de quo salomon commemorat: aquilo
durus uentus. nomine aut̃ dexter uocatur.
Propt̾ea aut̃ extendet manũ suã d̃ inferentẽ

Expanded text:
vel interficiendos gladio, ut timentes poevel interficiendos gladio, ut timentes poenas, imitentur Niniven, et agant poenitentiam super gentem, et super regnum, et auferam et disperdam eos: et si poenitentiam egerint, et ego poenitentiam agam de omnibus malis quae locutus sum, ut facerem eis . Et ut sciatis propterea nunc Dominum comminari Aethiopibus gladium, ut eos ad meliora convertat, post paululum in hoc ipso libro de Aethiopibus infert: Ultra flumina Aethiopiae, inde supplices mei filii dispersorum meorum defefinibus fluviorum Aethiopiae suscipiam dispersos meos, et offerent hostias mihi. Post haec non loquitur Dominus ut supra; sed propheticus spiritus de eo: Et extendet manum suam super Aquilonem, et perdet Assur . Aquilonem de quo Jeremias scripsit: Ab aquilone exardescent mala super omnes habitatores terrae. Et de quo Salomon commemorat: Aquilo durus ventus: nomine autem dexter vocatur . Propterea autem extendit inferentem
Abbreviated transcription (Latin):
& lota ꝑ poenitentiã scribit᷑. Quȩ est ista
quȩ ascendit de albata : Aloyses quoq idest
lex dñi sp̃ualis ethiopissam de gentib duxit
uxorẽ. & maria idest synagoga iudeorum.
& a aron idest carnale sacerdotium & nori
scđm ordinẽ melchi sedech murmurant ad¬
uersum legẽ: sed frustra. Statim enĩ synago¬
ga ꝑfunditur lepra: & extra castra ꝓ iecta.
completo tempore ipso orante morse in ca¬
stra reducitur. Ethiopiȩ aut̃ manus iã prȩ¬
uenerat dm̃. Comminatur itaq nunc ser¬
mo diuinꝰ his qui peccatis inherent. & obliti
sordib delictoꝵs nolunt ad meliora conuer¬
ti & tenebrosũ colorẽ euellere. & cõminat᷑
eis gladiũ de quo puto scribi & ingenesi.
Statuit cherubin & flamineũ gladiũ qͥ uer¬
tit᷑ ad custodiendã uiã ligni uitȩ. Et IN
isaia. Inducet gladiũ magnũ &e scm̃ suꝑ
draconem colubrum tortuosum: & interfici¬
et eum in die illa. Et dicit eos uulneratos

Expanded text:
et lota per poenitentiam scribitur: Quae est ista, et lota per poenitentiam scribitur: Quae est ista, quae ascendit dealbata ; Moyses quoque, id est, Lex Domini spiritualis, Aethiopissam de gentibus duxit uxorem : et Maria, id est, synagoga Judaeorum, et Aaron, id est, carnale sacerdotium, et non secundum ordinem Melchisedech, murmurant adversus Legem, sed frustra. Statim enim synagoga perfunditur 711 lepra, et extra castra projecta, completo tempore, ipso orante Moyse, in castra reducitur. Aethiopiae enim manus jam praevenerat Deum . Comminatur itaque nunc sermo divinus his qui peccatis inhaerentes, et obliti sordibus delictorum, nolunt ad meliora converti, et tenebrosum colorem eluere, et comminatur eis gladium, de quo puto scribi et in Genesi: Statuit Cherubim, et flammeum gladium, qui vertit ad custodiendam viam ligni vitae. Et in Isaia: Inducet gladium magnum et sanctum super draconem colubrum tortuosum, et interficiet illum in die illa . Et dicit eos vel vulnerandos
Abbreviated transcription (Latin):
mouebit manũ suã. luxta hoc aut̃ qđ supra
diximus. aut uere indeserta urbe habitabun
bestiȩ: aut certe sub bestiarũ figura. multarũ
nationum uarietas indicat᷑. Qđ si quispiam
quȩsierit quomͦ uixta hystoriã ad tempora
nabuchodonosor hȩc ꝓphetia referat᷑. ethio¬
pib etiam nuncupatis ce assyriis quib medi
& ꝑse nichil fecerint: legat hystorias. assyri¬
os quoq & ethiopes medis fuisse subiec tos.
& chambysis regnũ &e cyri potentiã. & omĩa
quȩ deinceps sunt secuta. Hȩc iudaice dicta
sint. Cȩterũ si notauerimꝰ in omĩb scripturis
ethiopas eos appellari qui penitꝰ inuitia sunt
demersi. scđm illud qđ in ieremia legimꝰ.
si mutauit ethiops pellẽ suã. ethiopib ad me¬
liora conuersis spes erit: nullũq qui poeni¬
tentiã agere uoluerit a salute alienũ fore.
Unde &e prius anima polluta & delictoꝵ sor¬
dib inquinata dicit. nigra sum: & postea in
fine cantici canticorum de eadẽ iã purgata

Expanded text:
movebit manum suam. Juxta hoc autem quod supra diximus, aut vere  Al. verae in deserta urbe habitabunt bestiae, aut certe sub bestiarum figura multarum nationum varietas indicatur. Quod si quispiam quaesierit, quomodo juxta historiam ad tempora Nabuchodonosor haec prophetia referatur: Aethiopibus etiam nuncupatis et Assyriis, quibus Medi et Persae nihil fecerint, legat historias, et videbit Assyrios quoque et Aethiopes Medis fuisse subjectos, et Cambysis regnum, et Cyri potentiam, et omnia quae deinceps sint secuta. Haec Judaice dicta sint. Caeterum si notaverimus in omnibus Scripturis Aethiopes eos appellari, qui penitus in vitia sunt demersi, secundum illud quod in Jeremia legimus: Simutabit Aethiops pellem suam , Aethiopibus ad meliora conversis spes erit, nullum qui voluerit agere poenitentiam, a salute alienum fore. Unde et prius anima polluta, et delictorum sordibus inquinata, dicit: Nigra sum . Et postea in fine Cantici canticorum, de eadem jam purgata
Abbreviated transcription (Latin):
aduenerit mane. & nax huiꝰ scłi ꝑtransie.¬
rit : dabit in luce udicium suum. & non
abscondetur. uel ipse uel uidicium eiꝰ. & cũ coeꝑit
a singulis exigere pecuniam quã eis cõmiserat.
nonerit inuistus nec faciet in ꝑpetuũ ualere in¬
iusticiam. sed suꝑbos principes quib resistet dñs
detrahet de cathedris suis. &e de culmine quod
tenebant. Et dissipabuntur anguli eoꝵs. id est
prauȩ uoluntates & a recto itinere declinanteᷤᷤ
in quib semꝑ & pharisei orare consueuerant.
anguli lapide contempto. Puto aut̃ qđ & suꝑbis
ꝓsit detrahi eos de arrogantia sua. & dissipari
angi porta & angulos eor. ut postea recto
itinere gradiantur. Deniq sequitur. Et deser¬
tas faciam uias eoꝵs. eo qđ non sitꝰ pͥ transeat.
Scđm illud qđ in pͥmo psalmo scriptũ est. Et it̃
impiors ꝑibit. Nec non & in osee: ubi dr̃ de ie-¬
rusalem fornicante. Ecce ego claudam uias eiꝰ

Expanded text:
advenerit mane, et nox hujus saeculi pertransieadvenerit mane, et nox hujus saeculi pertransierit, dabit in luce judicium suum, et non abscondetur vel ipse, vel judicium ejus. Et cum coeperit a singulis exigere pecuniam quam eis commiserat, non erit injustus, nec faciet in perpetuum valere injustitiam; sed superbos principes, quibus resistit Deus, detrahet de cathedris suis, et de culmine quod tenebant, et dissipabuntur anguli eorum, id est pravae voluntates, et a recto itinere declinantes, in quibus semper et Pharisaei orare consueverant, angulari 719 lapide contempto. Puto autem quod et superbis prosit detrahi eos de arrogantia sua, et dissipari angiportus et angulos eorum, ut postea recto itinere gradiantur. Denique sequitur: Et desertas faciam vias eorum, eo quod non sit qui pertranseat: secundum illud quod in primo psalmo scriptum est: Et iter impiorum peribit . Necnon et in Osee, ubi de Jerusalem dicitur fornicante: Ecce ego claudam vias ejus
Abbreviated transcription (Latin):
se putant docere popłos. & de scripturis sermo
dum: sunt uiri contẽptores. Non enĩ docere᷑
sed facere in eccła conuenit. nec factis uerba de¬
struere. Cȩterum tu cum aliũ doceas &e ipse ñ
facias: ñ tam doctor quã contẽptor uocandus
es. De quo &e in abacuc scribitur. Uidete contẽ¬
ptores. & respicite & miramini mirabilia. &
disꝑdimini. Sacerdotes quoq qui eucharistiȩ
seruiunt & sanguinẽ dni popłis eiꝰ diuidunt
impie agunt inlegẽ xp̃i. putantes euchari-¬
stian inprecantis facere uerba ñ uitã. & ne¬
cessariam esse tantũ solennẽ orationẽ & ñ
sacerdotum merita de quib dr̃. Et sacerdos
in quocunq fuerit macula: non accedet
offerre oblationẽ dño. Cumhȩc faciant pͥn¬
cipes. uidices. ꝓpħȩ. sacerdotes ierłm: nichilo¬
minꝰ cdemens & iustus est dñs. Clemens.
in eo qđ a sua ȩccła ñ recedit. lustus: in eo
qđ reddit unicuiq qđ meret᷑. Post quã enĩ

Expanded text:
se putant docere populos, et de Scripturis sermocse putant docere populos, et de Scripturis sermocdum sunt viri contemptores: non enim docere, sed facere in Ecclesia convenit, non factis verba destruere. Caeterum tu cum alium doceas, et ipse non facias, non tam doctor quam contemptor vocandus es, de quo et in Habacuc scribitur: Videte contemptores et respicite, et admiramini mirabilia, et disperdimini . Sacerdotes quoque qui Eucharistiae serviunt et sanguinem Domini populis ejus dividunt, impie agunt in legem Christi, putantes εὐχαριστίαν imprecantis facere verba, non vitam, et necessariam esse tantum solemnem orationem, et non sacerdotum merita, de quibus dicitur: Et sacerdos in quo fuerit macula, non accedet offerre oblationes Domino . Cum haec faciant principes, judices, prophetae, sacerdotes Jerusalem, nihilominus clemens et justus est Dominus. Clemens, in eo quod a sua Ecclesia non recedit: justus, in eo quod reddit unicuique quod meretur. Postquam enim