comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nõ erit figura hni ta tilis quartae sphene nec semairailus ciseen¬
eus ĩ plano. n aqua cirtuet ã arcuitu mundi ꝑ polos e oñies dor¬
dens coopiens treo quartas fius ut ereditur. o magro erit figum
aquae huiusmõi uł tonsimilis ita q hoc mare uocetur Oceanus trs
plurim̃n de aqua aircapolos auus longitudo eoteneitur a polo ĩ polũ
int̾ pͥgͫ indiae & finem hispaniae.¬
E ño tota q̃ compheneitur int̾ medietãtẽ equinoctialis & me¬
dietatem coluri transermcio ꝑ polos ⁊ gotrentates modretasis atqui¬
noctialis sub har figura.

Expanded text:
c non erit figura habitabilis quartae sphaerae nec semicirculus descriptus in plano, nec aqua {circuiet} in circuitu mundi per polos et oriens et occidens cooperiens tres quartas ejus, ut creditur: sed magis erit figura fig. aquae hujusmodi vel consimilis, ita quod hoc mare vocetur Oceanus, habens plurimum de aqua circa polos, cujus longitudo extenditur a polo in polum inter principium Indiae et finem Hispaniae,etiam non tota quae comprehenditur intra medietatem aequinoctialis et medietatem coluri transeuntis per polos et extremitates medietatis aequinoctialis sub hac figura,
Abbreviated transcription (Latin):
ee magñi solatiũ xpramo. ꝑp̃ quod laudandus ẽ ꝗ ph̃is erdit luaõ sapr̃ae
ꝑ quos le ueritatis confirmatur & roboratur. & ꝑ quod paximꝰ
ꝑ zoo annos. S seriptura in multis lons subtice/ aliquid de miõ rom¬
pleto. nom hic ẽ mos seripture ut dl Geda Et hoe for san uoluit deuo
ꝙ nõ eprimeretur totałr. Ozaliquantulum ocultarebue sinit reta
q̃ aapo calipsi seribuntur. uñ añ ip̃s ultimũ quod isti secta ertmnatur
ꝙ Sarraceni eestruentur. aut ꝑtartaros aut ꝑ xpranos. Et iam̃ ma
uã sarracenoꝵ pars de structa ẽ ꝑ tarteros . & caput requi q̃d fiua
ẜ aldae Ql alipħ/ q fuit sieut pp̃. eor. Iam ħ stã sunt ⁊ ⁊ ãnis

Expanded text:
phis dedit lumen sapientiae, per quod lex veritatis confirmatur et roboratur, et per quod percipimus per xxx annos. Sed scriptura in multis locis subticet aliquid de numero completo, nam hic est mos scripturae, ut dicit Beda. Et {hoc} forsan voluit Deus, quod non exprimeretur totaliter, sed aliquantulum occultaretur, sicut caetera quae in Apocalypsi scribuntur. Unde ante tempus ultimum quod isti sectae determinaquod Saraceni destruentur aut per Tartaros aut Christianos. Et jam major pars Saracenorum destructa est per Tartaros, et caput regni quod fuit Balda
Abbreviated transcription (Latin):
Liͦ et limo logiar q̃m docet ꝙ inter hispaniam q̃ mune uoratur sth
cam nune dram nõ fuit aqua denirrẽs. o terra tontinua ab antiquis tem¬
poribus. S postea cum Oreanis irnuit in ꝓfunda tne conuinxia
se mari Tirrheno quod secunrit ꝑ litus arragonĩe piunaqa ita
tue ustra gades herailis & actingit moñte atblantg̃s haoc ecñõ noo¬

Expanded text:
icorum. Quoniam docet quod inter Hispaniam quae nunc vocatur et Africam nunc dictam non fuit aqua decurrens, sed terra continua ab antiquis temporibus, sed postea oceanus irruit in profunda terrae et conjunxit se mari Tyrrheno, quod decurrit per littus Arragoniae provinciae etur ultra Gades Herculis et attingit montem Atlantem. Haec n
Abbreviated transcription (Latin):
quartas trrao & hͦ pauetoritãtẽ alt̾ius consideratiõis probatur. siam es¬
dras bict quanto libro ꝓse partes terre sunt h̃i tatae & sepama ẽ cooꝑta
aquis: &me aliquis impediat hanc auctoritãte eicens q liber ẽ apocrisus
siuino utantur auetoritatitus illius libri. Et io siue. Esans sue
aliushune fecerit supponendum ẽ pauctoritate ꝙ pp hoe dico ꝙ liret
intatio nota ꝑtolemeo et tius sequanbus sit coaretata infra ꝗ
unam. plus tamen ẽ hñ tabile. e. cx ꝑ les potuit nosse ꝗo aue dlg¬
misit duo nnlia hoĩum ad inuestigandũ res huius mundi sicit pħi¬
nius dicit sͦ liͦ sĩalium. ⁊i ipemet plꝯcinder ꝑambulauit
rabilibus & insolitis que inueniebat in oriente Et iõ potuit d¬

Expanded text:
Nam Esdras dicit quarto libro, quod sex partes terrae sunt habitatae et septima est cooperta aquis. Et ne aliquis impediat hanc auctoritatem, dicens quod liber ille est apocryphus divino utuntur auctoritatibus illius libri. Et ideo, sive Esdras sive alius hunc fecerit, supponendus est pro auctoritate. Et propter hoc dico quod licet habitatio nota Ptolemaeo et ejus sequacibus sit coarctata infra quartam unam, plus tamen est habitabile. Et Aristoteles potuit plus nossestigandum res hujus mundi, sicut Plinius dicit octavo Naturalium. Et ipsemet Alexander perambulavit rabilibus et insolitis quae inveniebat in oriente. Et ideo potuit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ñ sol oritur capite a rietis alibre. Si uõ imaginanus alium orrnilum
magnu ꝗ transeat ꝑ polos mũdi & ꝑfines orientis orneentio int̾seta¬
tes priorem arculum ad angulosrectos ꝗ uocatur colunio  transiẽs ꝑ aꝗ¬
noctia. tune ccelum enuiditur ꝑ quatuoe quartas. quaꝵ due er̃ũt suꝑ
Eram in situ ñr̃o & alie duę setra & erit una quarta septontrioña
ex alia ad puncta onientis & occidentis apuod aquinoetialem ut
pate q̃ figura¬
Esphericam & iste tres linee dc̃ae transibunt ꝑcentra Rnt int̾setan¬
tes se meo as angulos rectos. nam sunt ꝑpendia lareosup eat
⁊quia mneay int̾sectione õ contrum rteli Rtotuts mins ntra q̃
descendat de raelo ꝑpendiculariter ad suꝑficiem contingentem sphenunta¬
supficies contingat. ut a puncto uͦ contactus reeta linta ae continqe¬
tem suꝑ ficem ꝑpendinilariter duratur in eadem centrum sphene ẽõ nort
est: Q̃ iua eadem linei erit ppendicularis ad suꝑfigem tontingengom

Expanded text:
itur capita Arietis et Librae. Si vero {imaginamus} alium circulum magnum, qui transeat per polos mundi et per fines orientis et occidentis, intersecantem priorem circulum ad angulos rectos, qui vocatur colurus transiens per aequinoctia, tunc coelum sic dividetur per quatuor quartas, quarum duae erunt supra terram in situ nostro, et aliae duae sub terra. Et erit una quarta septentrionaliet ex alia ad puncta orientis et occidentis apud aequinoctialem, ut patet in figuraesse, et illae tres lineae praedictae transibunt per centrum terrae intersecantes se in eo ad angulos rectos; nam sunt perpendiculares super eam, et quia in earum intersectione est centrum coeli et totius mundi, descendat a coelo perpendiculariter ad superficiem contingentem sphaeram tesuperficies contingat, a puncto vero contactus recta linea ad contingentem superficiem perpendiculariter ducatur, in eadem centrum sphaerae esse necesse est: sed illa eadem linea erit perpendicularis ad superficiem contingentem
Abbreviated transcription (Latin):
quo xͥ comedent carnes / quod ẽ absurdissimũ. Et sic festum paschale
quo mundus saluatur & foscum pentecostes quo gradri diffusa ẽ in
cedunt pase hae & festis aliis sui generis ut notumẽ euidenter. St ah̃ b st̃
horribilia ex se sunt magis stulta & derisione digna. quia ꝑꝑ ignonintiam
& negligentiam eiabolus ꝓ curauit / ꝙ sie accidere eccͣ nam ñõ oꝑtrre
a ᵈ nͥ ꝙ ctificaretur anũ quantitas &l eꝗnoctiũ. &si peritissimio astro¬
nomĩs non denegatur certifiratio quantitatis anni / tñ facilius ẽ certii¬

Expanded text:
 comedent carnes, quod est absurdissimum. Et sic festum Paschale, quo mundus salvatur, et festum Pentecostes, quo gratia Dei diffusa est in cedunt Paschali et festis aliis sui generis, ut notum est evidenter. Et cum haec sunt horribilia ex se, sunt magis stulta et derisione digna, quia propter ignorantiam et negligentiam diabolus procuravit quod sic accideret Dei e quod certificaretur anni quantitas et aequinoctium. Et si peritissimis astronomis non denegatur certificatio quantitatis anni, tamen facilius est certifi
Abbreviated transcription (Latin):
nagiari extendi ãs polos in quibus se int̾ secant se tune diuidunt ptotũ
circulum in ir partez aequales hñtos anqustram in &tremitatibus cẽpo
los e latitudinẽ ĩ medio admodum fundi nauirula itaq illa latnoo
contins gotremitates partium Todiasi. quas comuni noĩe signa no camus
uñ signum dicitire ꝓprię ut aries taurus g & summitur ałr ꝓ rota¬
arcli concurrũt in polis mũsi & istud signũ dr et̃ signũ amietis qͥu
cius latitudo consisat in g tenssone ameris: Et sie stelle q̃ sunt e rrator
arietis dñr ee in signo arietis quis sint iixta polos m̃uer S alia
domiis dicuintue acentales. quia diuisio earum̃ e accidentalis Qno
manent sectianes in eodem loco caeli. quia ñõ seuntur motum celi Etĩo¬
nõ mugantur eoꝵ lora macculo seu telo in om̃i hora & suimmuntie
utuor Etomuo aut q̃ dictur naturalis adhuc e ⁊ q d am omapalis¬

Expanded text:
totum coelum in xii partes aequales habentes angustiam in extremitatibus circa polos et latitudinem in medio ad modum fundi naviculae, ita quod illa latitudo continet extremitates partium zodiaci, quas communi nomine vocamus signa, unde signum dicitur proprie, ut Aries, vel Taurus, etc. Et sumitArietis, qui circuli concurrunt in polis mundi; et istud signum dicitur esse signum Arietis, quia ejus latitudo consistit in extensione Arietis, et sic stellae quae sunt extra corpus Arietis dicuntur esse in signo Arietis, quamvis sint juxta polos mundi. Sed aliae domus dicuntur accidentales, quia divisio earum est accidentalis, et non manent sectiones in eodem loco coeli, quia non sequuntur motum coeli, et ideo mutantur earum loca in circulo seu coeloatuor. Domus autem quae dicitur naturalis adhuc est duplex
Abbreviated transcription (Latin):
ule & ꝑticulare. siam ꝑ hoe mẽs humana illustratur ue possit prua¬
ter in omnibus disserere: S utiliter sibi e aliis ꝓiubrre. Postea uo
Gescenci ut res postulabat ad iudicia spãglia inhumanis .s. in distinchiõe
de sectis Et si in reb huis & p̃tipue ĩ huiusmoi fiat uerum & utila
iuticiũ/ multo magis innaturalibus rebus põt hoc fieri tam in partias

Expanded text:
 particulare. Nam per haec mens humana illustratur, ut possit prudenter in omnibus {disserere} et {utiliter} sibi et aliis providere. Postea vero descendi ut res postulabat ad judicia specialia in humanis, scilicet in distinctione de sectis. Et si in rebus humanis et praecipue in hujusmodi fiat verum et utile judicium, multo magis in rebus naturalibus potest h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdestinatorum ⁊ repbatiõe p̃tisoꝵ ut prius pro magna parte onsir
est & residuum postea õn decur. ꝗai gnorata mathᵃ tota pħie p̃tas¬
ignorabitur t si ueritas phie ledatur. damnũ infertur theo  uiuo
remp. fidelium: Qiuuat ad infide lum ronuersioñe p̃destinator S
e sua abhorrent ignorantia. totum reprobant: Quamuis.n. in pno

Expanded text:
idelium conversionis, ut prius pro magna parte ostensum est, et residuum postea ostendetur; quia ignorata mathematica, totaignorabitur. Et si veritas philosophiae laedatur, damnum infertur theologiae,rempublicam fidelium, et juvat ad infidelium conversionem praedestinatorum et ex sua abhorrent ignorantia, totum reprobant. Quamvis enim in pa
Abbreviated transcription (Latin):
necedere a loto suo. siam ad plus ꝑunum diem integrum &ꝑad de
pͥus faetas beno potuit ciclus ẜuari in tempore ẜede sicut iñ fempore
leonis ꝑ̃ꝑ. O tamen serupulus subitonis iam ꝙortus fuit aepr̃e
leonis & augmẽtabatur haec dubitatio in tempore bt ppo inlari
siuit nec de teno neuali adheserũt postioreo onsuetudini antiquae
põt Ciclus hnc immutari quitune error nõ fuit et ut uitaretur mauis
postea usq ad nuĩc fuit obmissa correctio hiuus rei ꝑꝑ longam con suetu
Deb aũt nũe temporis remedium apponi ꝑꝑ ip̃os errores manifestos
& pulpabiles: atq ꝓpscandalum multip in eccꝰ. Nam om̃s Er̃ati inc̃pud¬
Qininspania & magypto & in partibus omentis. ggi multis aliis mus
regionibus. dbhorrẽt stultitiam quam conspiciue in ordinatiõe temponum
quibus utuntur xpĩam in suis solemintatibus. Siam xpiam ħna
rentia ĩubere & inuenietio homies qui pelara remedia apponẽt inhac

Expanded text:
recedere a loco suo. Nam ad plus per unum diem integrum et per apotuit cyclus observari in tempore Bedae, sicut in tempore Leonis papae. Sed tamen scrupulus dubitationis exortus fuit a tempore Leonis, et augmentabatur haec dubitatio in tempore beati papae Hisicut nec in decennovenali, adhaeserunt posteriores consuetudini antiquae potest cyclus hic mutari; quia tunc error non fuit: et ut vitaretur majus postea usque nunc fuit omissa correctio hujus rei, propter longam consuetudiDebet autem nunc temporis remedium apponi propter ipsos errores manifestos et palpabiles atque propter scandalum multiplex in ecclesia. Nam omnes literati in compuispania, et in AEgypto, et in partibus Orientis, et multis aliis mundi regionibus, abhorrent stultitiam, quam conspiciunt in ordinatione temporum, quibus utuntur Christiani in suis solemnitatibus. Et jam Christiarentia jubere, et invenietis homines qui praeclara remedia apponent in hac
Abbreviated transcription (Latin):
affuut tra motus & magnus & conuenerũt montes aduerstis onontro
Laprogoimauerũt ꝑscadium um̃ usq ad spatiũ unius quaeri ga
e ip̃o cuncers ꝯit portas m̃inae mazi in aidinis. 4. linĩuit erio bini¬
mĩne antognito. quod nec igne n ferro mi aqua. nec aliqua rotis¬
solui põt nͥ solo Erae motu uio lento
M igitur infinita e utilitas cogtriõis lotoꝵ huius mũdi ꝓ p̃ha¬

Expanded text:
tes adversus montes, et approximaverunt per stadium unum usque ad spatium unius quadrigae, et ipse tunc erexit portas mirae magnitudinis et linivit eas bitumine incognito, quod nec igne nec ferro nec aqua nec aliqua re dissolvi potest, nisi solo terrae motu violento. Quoniam igitur infinita est utilitas cognitionis locorum hujus mundi p
Abbreviated transcription (Latin):
ĩgꝵ nicenã decreuit idum obs uari. dum̃ hret ueritãte. Et ꝗa ellis
temporib nõ fefellit: Caetum Eecreut tae teneri nit euitaresir congentio
iuxta caput nuus lib donec acaree in eccꝰ dii ptcio math ł qua c̾tifica
ni p̃nt omnia de guibus ẽ q̃o. Mimis .n. malum ẽ sine gertiõa
sostinetur Ea sic loquitur Beda. Nam biat cum luña sle pm̃ ach¬

Expanded text:
igitur Nicaena decrevit cyclum observari dum haberet veritatem et quia illis igitur Nicaena decrevit cyclum observari dum haberet veritatem et quia illis temporibus non fefellit. Caeterum decrevit hoc teneri, ut vitaretur contentio juxta caput cujuslibet, donec accideret in ecclesia Deiri possunt omnia de quibus est quaestio. Minus enim malum est sine comparatione sustinetur. Et sic loquitur Beda. Nam dicit, cum lunam sic sec
Abbreviated transcription (Latin):
nat primo hunc Exclum ip̃e fuit parum añ synodum iuitenam ꝗa
quo ce lebrata fũt ila oy nodus sacrasca. Et iõ sei prẽs statueriit hune ci¬
clum obẜuari quia ño huit tune errorem neç diu postea buit falsitate
sdio in Mario a tempore fusebii nͥ ꝑ unũ eiem. Et cum ĩp̃o py eiscussia
huinc errorem saltim dedit occasionem postioribus considerinbi ueritate m
in hac parre. Caetum nouus eeror fuit & nõ mltum notabilis & Sy¬
nodus uitera magnae aue̾toritatio fuuit ꝑe quod ñõ gopediuit suc tpr̃os
diffinitiõi huius synodi ꝯ̃dicere. Et iam ño inuenit astronomos in ecc
sufficentes ad hoc. ꝗa a principio fuit astronomia odiosa xpianis ꝑp
ad huc usq minc ꝗdarent remedia in hac parte. Nam bñ fuerũt multi
ꝗ sciuerunt ꝓbare hos erroreo ꝑuias astronomiae & quantum ennit᷑¬
ad hoc. S nuillus exp̃ssit nodis ad huc ueram quantitãte anni eũ plina
drmostratiõe in qua ño sit cubitatio isᵈ nec̃ de aliis. Et iõ nõ fiue

Expanded text:
scopus ordinaverat primo hunc cyclum, ipse fuit parum ante synodum Nicaenam; quo celebrata fuit illa clum observari, quia non habuit tunc errorem, nec diu postea habuit falsitatem suo in calendario a tempore Eusebii nisi per unum diem. Et cum ipse papa discussit hunc errorem, saltem dedit occasionem posterioribus considerandi veritatem in hac parte. Caeterum novus error fuit et non multum notabilis, et synodus Nicaena magnae auctoritatis fuit, propter quod non expedivit tunc temporis definitioni hujus synodi contraire. Caeterum non invenit astronomos in ecclesia sufficientes ad hoc; quia a principio fuit astronomia odiosa Christianis adhuc inventi sunt usque nunc, qui darent remedia in hac parte. Nam bene fuerunt multi, qui sciverunt ad haec. Sed nullus adhuc expressit nobis veram quantitatem anni, cum plena demonstratione, in qua non sit dubitatio. Similiter nec de aliis. Et ideo non fuit
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃a e ꝑ auctores alios ut Oliniñ & m amanũ & cat̾os ꝗ mũdi
reqiones eescribunt & ꝑ historias. Nolo .n. hic ponere os mrũ inccelũ.
S scio ꝙ si eccꝰ uellet reuoluere teot̃o sacrũ & prophetias samas aeq
propictias sybillę & derlini. & dquile: & Sestonis. cachim & mñtł¬

Expanded text:
nomiam, et per auctores alios ut Plinium et Martianum et caeteros qui mundi nomiam, et per auctores alios ut Plinium et Martianum et caeteros qui mundi regiones describunt, et per historias. Nolo hic ponere os meum in coelum, sed scio quod si ecclesia vellet revolvere textum sacrum et prophetias sacras, atque prophetias Sibyllae, et Merlini et Aquilae, et Sestonis, Joachim et multo
Abbreviated transcription (Latin):
cantior fiot ẜmo. Et q̃m̃ post legẽ mahomesi nõ creddimus ꝙ aliqua sea
stedam ⁊scmagit̃a ꝯ stituet post ma hometũ / q̃ lezo suspendet om̃o dlias.
Multum ẽẽt utile ece ꝯsiderare de tempore istus legis anato ueniet post
destructioñe legis mahometi an multum longe: & Sthicus ph̃o inshua
cosmog raꝑ hia dict expsse ꝙ gens q̃ fuit clausa inse portas raspie irruet
ĩ muntũ & obiuabit antichristo & eũ uocobit deũ deoꝵ. Ee pronil¬
Aubio tartari fuerũt intra portas & epiuerũt. Iam.n. sunt fractae portae¬
illae sicat rerti sumus. siam frẽo nimores. quos c̃ns ro frantiae ludouit᷑
ꝗ nnc regnat misit : transiuerũt cũ tartaris ꝑ medĩu portaꝵ ultra lon¬
ge int̾ montes n fuerũt inclusi. et nõtu ẽ nõ so. omiibus nationitus
orientis ꝙtartari egiuerut a locis allis oz 4 eis ꝗbñ seunt mundi d¬
spositionem & nouerũt partes intabiles & regionũ eiu sitates ꝑ astro¬

Expanded text:
er foedam et magicam constituet post Mahometum, quae lex suspendet omnes alias, multum esset utile ecclesiae Dei considerare de tempore istius legis, an cito veniet post destructionem legis Mahometi, an multum longe. Et Ethicus philosophus in sua Cosmographia dicit expresse, quod gens quae fuit clausa infra portas Caspias irruet in mundum et obviabit Antichristo et eum vocabit Deum Deorum. Et proculdubio Tartari fuerunt infra portas illas et exiverunt. Jam enim fractae sunt portae, sicut certi sumus. Nam fratres minores, quos dominus rex Franciae Ludovicus qui nunc regnat misit, transiverunt cum Tartaris per medium portarum ultra longe inter montes, ubi fuerunt inclusi. Et notum est non solum omnibus nationibus orientis quod Tartari exiverunt a locis {illis}, sed et eis quispositionem, et noverunt partes habitabiles et regionum diversitates per astro
Abbreviated transcription (Latin):
motũ e ꝗrauitatẽ annonae : & una maior uł furi maxã
fuit ⁊ ꝑ anno augusti Caesaris . quam dixerũt sapientes
astrono mi sigunare suꝑ legero mertur saledo futuram. Et in li
qui dr de mutatione utae Quidii ꝗ in seribitur de uetula ꝑꝑ quam mii¬
tatio fuãt stã refrrtur Omaius naso locutus fuisse de hac coniune
ne ⁊ eius ei spositiõe ꝑ rupisse in admratione sec tre mercuruatis
ꝓ eucondae in mundum ꝑ ꝑpħam. nasciturũ de iurꝗine absꝙ mam
ĩtaꝙ Em̃ ip̃m nasceretur e Io. oetauani Augusti. siam ir an¬
q̃ fluxerunt a morte iulii usq ad accium bellum in quo pleno
obtimut imy ius̃ octauianuis ⁊ eigustus ñõ añ: mag̃is laborauit
ut acquireꝵ regnum queꝵ possedit: 4 eẽ christus fuit natus 3
nno Oetauiani. Si uͦ compitentur illi duodecim anni de regno eug
inden redit. Gessit enim augustus. ⁊ tella ciui lia magna infr̃a illos ir¬

Expanded text:
motum et gravitatem annonae. Et una major vel fere maxima fuit xxiv anno Augusti Caesaris, quam dixerunt sapientes astronomi significare super legem Mercurialem futuram. Et in libro, qui dicitur de mutatione vitae Ovidii, qui inscribitur de Vetula, propter quam mutatio fuerat facta, refertur Ovidius Naso locutus fuisse de hac conjunctione, et ex ejus dispositione prorupisse in admirationem sectae Mercurialis producendae in mundum per prophetam nasciturum de virgine absque maris m ipsum nasceretur xxx anno Octaviani Augusti. Nam xii anni fluxerunt a morte Julii usque ad Actium bellum, in quo plene obtinuit imperium Octavianus Augustus. Nam ante magis laboravit ut acquireret regnum, quam possedit. Et tunc Christus fuit natus xxx anno Octaviani. Si vero computentur illi xii anni de regno ejusin idem redit. Gessit enim Augustus quinque bella civilia magna infra illos
Abbreviated transcription (Latin):
3 be. Et iõ anus lunaris ctius ẜit᷑ q̃ solaris ꝑ 3⁊ dies. Et tune
colliguntur isti ⁊⁊. dies suꝑflui usq ad t̾tiũ annũ & fe unalunatio
sũe unus m̃e sis lunaris: Et sic in zͦ anno sicli apponitur unuo m̃e¬
sio lunanis ⁊uocatur embolistus . & annus embolissmalis e
colliguntur isti menses embolismales ut fant amni embolismales. Su¬
tres dies incipiuntur ut planum ẽ sensui : & ic̃e abastronomis assi¬
ꝗnantur sy menses debent aequari: Item nee a quinctiõe solio 4

Expanded text:
es. Et tunc colliguntur isti undecim dies superflui usque ad tertium annum, et fit una lunatio seu mensis lunaris. Et sic in tertio anno cycli apponitur unus mensis lunaris, et vocatur embolismus, et annus embolismalis, idcolliguntur isti menses embolismales, ut fiant anni embolismales, qutres dies intercipiuntur, ut planum est sensui et causae ab astronomis assignantur. Sed menses debent aequari. Item nec a conjunctione solis et
Abbreviated transcription (Latin):
dam: ꝑm̃ alios scorpius Sagittarius Iouis: Capriconnus atannus
Domus aũt minus p̾ncipales sunt ut aquarius Saturno datur pista
Sz sol ⁊ hina non msi singulas. ita diseernit antigtas saprontu.
Exaltationes uͦ sunt he. Sol ꝯoaltatur in ariete. Luna mn auro¬
Saturmis in libra. Iup̃e in Canero : mars in sapricorno uenuo in pistib¬
Et ĩo eoaltatio mer curii ẽ in uirgine situt ẽ domuo: & ẽ hec gul¬
tatio in icͤ ꝙͫ uirguis triplicitas p laneta dr̃ cum sit in signo in quo
leo. Sagittarius. on cume solinaliquo istoꝵ triũ dr̃ ẽe in suatri¬
plicitate & aliã ẽ triplicitas secunta ge tauro. Uirgine 4 Capricorno.
&haec ẽ frigida& sira. e Mercirius quando est inatiquo istorum

Expanded text:
dum alios Scorpius, Sagittarius Jovis, Capricornus Saturni. Domus autem minus principales sunt, ut Aquarius Saturno datur, Pisces sed Sol et Luna non nisi singulas. Ita decrevit antiquitas sapientum. Exaltationes vero sunt hae. Sol exaltatur in Ariete, Luna in TauroSaturnus in Libra, Jupiter in Cancro, Mars in Capricorno, Venus in Piscibet ideo exaltatio Mercurii est in Virgine, sicut ejus domus, et est haec exaltatio in xv gradu Virginis. Triplicitas planetae dicitur, cum sit in signo in quo Leo, Sagittarius. Unde cum est Sol in aliquo istorum trium dicitur esse in sua triplicitate. Et alia est triplicitas secunda, ex Tauro, Virgine, et Capricorno, et haec est frigida et sicca; et Mercurius, quando est in aliquo istorum
Abbreviated transcription (Latin):
quarta istam in qua sumus distinguit: 4 eius
ac alfraganie alior dĩo magis notã ẽ ꝑ septẽ
climata famosa. Clima uo apuc eos ẽ spatiũ ł re
inquo dies plixior excedit ꝑ dimidiã horam
diem prolixiorem alt̾ius partis t̾rae uł exceditur ab eodem. extum tnie

Expanded text:
quartam istam, in qua sumus, distinguit. Et ejus et Alfragani et aliorum divisio magis nota est per septem climata famosa. Clima vero apud eos est spatium terrae in quo dies prolixior excedit per dimidiam horam diem prolixiorem alterius partis terrae, vel exceditur ab eodem. Certum tame
Abbreviated transcription (Latin):
respiciunt passiones in eodem tempore. S hee seim ñõ possunt ni sai¬
ꝑ quanti ͤ es figuram hñtabilis ⁊ climata euis distinguamus. Quaten
uõ ad hoe deueniamus oz nos supponere mudum ee sphenicae frgune sin
suꝑius ẽ detminatũ. &imaginatimus tres lineas a munei tͥ minis duetas
int̾ serantes se in certro munes ad angulos rectos. ut una sit adegtro ĩ sinistnũ

Expanded text:
recipiunt passiones in eodem tempore. Sed haec sciri non possunt, nisi quantitatem et figuram {habitabilis et} climata ejus distinguamus. Quatenus vero ad haec deveniamus, oportet nos supponere mundum esse sphaericae figurae, sicut superius est demonstratum. Et imaginabimur tres lineas a mundi terminis ductas intersecantes se in centro mundi ad angulos rectos, ut una sit a dextro in sinistrum
Abbreviated transcription (Latin):
uigatum ẽ ã sumi anibico us ad yades eñ rerere qrendam supiqe areno
suo p̃timore. Qantrauit sinm maris nubri ꝗ uocatur arabus ꝗ arciter spa¬
tium nauigationis annualis distat a mari indico ẜm̃ hierenymumi in epłis
ut anferius eoponetur. Et iõ lacinia tͦne ꝑ quam beninit mare nutrũ
E magnaualde Squopat priinapium india in oriente multum a

Expanded text:
Gades: unde refert quendam fugisse a rege suo prae timore et intravit sinum maris Rubri qui vocatur Arabicus, qui circiter spatium navigationis annualis distat a mari Indico secundum Hieronymum in epistola, ut inferius exponetur. Et ideo latitudo terrae per quam decurrit mare Rubrum est magna valde; ex quo patet principium Indiae in oriente mult
Abbreviated transcription (Latin):
dies / dz ꝓ multos plures celebratur añ ꝗ̃ debeant. et rat̾a fosta sie
prius expositum ẽ de aequinoctio. Nam ꝑ longitudinem temporis atti¬
dero lunã sici pmim̃a qñ enit plena. & quaneo enit in guãmuq cissa¬
tia ci sole ut prius hi tum̃ ẽ in erroribus ꝑmatiõui: Ssio multip inque¬
niens / ⁊ intolerabilis sequetur. Cum ige om̃o astrononii & somputisto
possunt uiderehos errores. E om̃o ħo ꝗ uult inclinare c̾uicẽ suam
adueritatis inquisitiõne p̃ot hos intueni nccrum ẽet & cebitum / ao ero
bñ placitum g ħõibus sapientibus desideratum ut remedium ponetur
SCremedium facile ẽẽt. Nam inueniretur uerum equinoctum ꝑ tabulas
mnus paschae ut ĩ die oñca sequente fieret dieo paschalis. Et ĩo non

Expanded text:
dies, sed per multo plures celebretur antequam debeat, et caetera festa, sicut prius expositum est de aequinoctio. Nam per longitudinem temporis accidet lunam dici primam quando erit plena, et quando erit in quacunque distantia a sole, ut prius habitum est in erroribus primationum. Et ideo multiplex inconveniens et intolerabile hic sequetur. Cum igitur omnes astronomi et computistae possunt videre hos errores, et omnis homo, qui vult inclinare cervicem suaminquisitionem, potest hos intueri, necessarium esset et debitum, ac Deo beneplacitum, et hominibus sapientibus desideratum, ut remedium poneretur: et remedium facile esset. Nam inveniretur verum aequinoctium per tabuminus Paschae, ut in die Dominica sequente fieret dies Paschalis: et ideo non
Abbreviated transcription (Latin):
hi notantur. Et er remediĩs datur consilium. S millus ꝑẜ consilium
klami quo utitur eccꝰ. Iulius quidem /cescr in astro nemmia edoctus complo
tuor annos ut ĩ anno bisextili comp utetur unus dies plus ĩ amo q̃
in aliis anno omnnbus. manifestum aũt ẽ ꝑ om̃s computistas an¬
tiquos e mouos o & t̾tificatũ ẽ. puias asctonomiae. ꝙ quantitas anni
solaris ño ẽ tanta. ã mo minor. ⁊ iscud minus aestimatur a sapienti cͥus
solstitia in dieh fixis / ut si semo fuissent ili e dibeant ee ĩ et¬
num. S c̾tumẽ astronomis ꝙ ño figuntur imo ascentũt in blari o
sicut ꝑ tabulas & instrumẽta. ꝓbatur sine dubitatiõe: & in yͦnᵒ eccᵒ

Expanded text:
hi notantur, et de remediis datur consilium. Sed nullus propter concilium ione calendarii quo utitur ecclesia. Julius quidem Caesar in astronomtuor annos, ut in anno, quam in aliis annis communibus. Manifestum autem est per omnes computistas antiquos et novos, sed et certificatum est per vias astronomiae, quod quantitas anni solaris non est tanta, immo minor. Et istud minus aestimatur a sapientibus eslstitia in diebus fixis, ac si semper fuissent ibi et debeant esse in aeternum. Sed certum est astronomis quod non figuntur, immo ascendunt in calendario, sicut per tabulas et instrumenta probatur sine dubitatione. Et in principio
Abbreviated transcription (Latin):
stem dispositionem ds plus ꝙ̃ siqnũ consideratis pune natunilih. S
uicꝗe diaut in hac paxte iͦ ad requlam fidei reducendum ẽ: ut d ca¬
tholita ueritato non discordet:. & licet om̃a ad plenum nõ sufirãt
oñre seereta illuis seltae tñ an sit her secta & qualis sit in uniusali pul¬
chre actestantur. ut satis admirantes sapiam eis datam. faale gasenus
eoꝵ ignorantiã qua defecerũt q̃ plena stificatiõe nitus xxp̃ram sum in eo nõ

Expanded text:
stem dispositionem esse plus quam signum, consideratis pure naturalibus. Sed quicquid dicunt in hac parte, hoc ad regulam fidei reducendum est, ut a catholica veritate non discordet. Et licet omnia et ad plenum non sufficiant ostendere secreta istius sectae, tamen an sit haec secta, et qualis sit in universali, pulchre attestantur, ut satis admirantes sapientiam eis datam facile excusemus eorum ignorantiam, quia defecerunt a plena certificatione ritus Christiani, cum in eo non
Abbreviated transcription (Latin):
solari suꝑ amiũ lunare: dne epacta segñas anni solaris q̃i epi aucta
hoc ẽ suꝑ aũꝗmẽtata. Ee ꝑillos ⁊⁊ dies maioratur atas lunae ĩ pͥmo
die sequentis ani: & ꝑ eõsdem dies maioratur aetas lunae in pͥnͦ cuus lib
nẽsio fucuri anm scꝑ cetateri sliam in pri cuus lib m̃e sis prioris ani
secundum amos es menseo arabum ꝗa primus dies. cuuislibet mesis
am ambum. e dies comunctionio solis & liae gm̃ eoꝵ uttꝰ cr¬
tunt cognitis initiis mensium cognoseuntur initra primatiom̃. ꝙ si ue¬
limus in cohare primationes m̃rio prima die uisionis lunae uł secunda uł
tertia incipiemus paumatiões nñas a serundo cie ul tertio cuius lib mẽsio
arabum. e proced emus uniformiter in computatiõe lunationũ & non pro¬
uenier nobis ernor. Et quia scia amnor arabum & initia mensium eorũ
q̃ uulgati ẽ apuq̃ astronomos latinos & arabes. Si temen uelimus alla
uice procedere possums eidem certitudine q maiori aue ᶜ ꝓbare q̃ nolumus¬

Expanded text:
solari super annum lunarem dicuntur epacta sequentis anni solaris, quasi epiaucta, hoc est, superaugmentata; et per illos xi dies majoratur aetas lunae in primo die sequentis anni, et per eosdem dies majoratur aetas lunae in principio cujuslibet mensis futuri anni super aetatem suam in principio cujuslibet mensis prioris anni. secundum annos et menses Arabum. Quia primus dies cujuslibet mensis Arabum est dies conjunctionis solis et lunae secuntunc cognitis initiis mensium cognoscuntur initia primationum. Quod si velimus inchoare primationes nostras prima die visionis lunae vel secunda vel tertia, incipiemus primationes nostras a secundo die vel tertio cujuslibet mensis Arabum, et procedemus uniformiter in computatione lunationum et non proveniet nobis error. Et quia scientia annorum Arabum, et initia mensium eorum,quae vulgata est apud astronomos Latinos et Arabes. Si tamen velimus alia via procedere, possumus eadem certitudine sed majori auctoritate pro
Abbreviated transcription (Latin):
in sapia astronomia: 4 oñs nationes huẽnunt hane sciam sinit itetris
ab eis sicut ꝓbaui in supioribus. Et ĩo siquis sonsidere tabulashe¬
breorum ad occasum solis ie hierusalem. inueniet plenã in huiiuemõi u̾itãte
confunditur ꝑ huusm̃oi primatiões ernoneas ẜm kłarium sinit ꝑ equi¬
noctioꝵ falsam infixioñẽ. Et ne differam in alios annos do euidensiã
istius enroris. pono casum in hoc anno. Nam non so media quincho

Expanded text:
ationes habuerunt hanc scientiam sicut caeteras ab eis, sicut probavi in superioribus. Et ideo si quis consideret tabulas Hebraeorum ad occasum solis Hierusalem, inveniet plenam in his veritatem. confunditur per hujusmodi primationes erroneas secundum kalectiorum falsam fixionem. Et ne differam in alios annos ad evidentiam istius erroris, pono casum in hoc anno. Nam non solum media conjunctio
Abbreviated transcription (Latin):
ne . Et sic p ꝙ̃ meccurius ht om̃o istas p̃tates in mirqinea cn
uocantur iste ptates ꝑ simlitudinẽ. uñ ꝑlaneta in dom̃o sua comra¬
nus reꝗi indomo suã regia. ⁊ in commatiõe suo. Et cum suit in
Q altatiõe suia e sicut nir in regno sao atq qleri uiroi sumnpũt
in triplicitate saia ẽ sat ure in honore slio re mnt̾ auxi liatoros
atq niunistros. Et cum fuerit in t̾mino sus ẽ sicnt uir int̾ parintis suios
& cognatos & gentem suam. Et cimẽ in facie sua ẽ sinit uie ĩ maqudos¬
treo. tͥminus. ⁊. facies unã. un domus ht in se forttudines qnq
facierum. & exaltatio ht fortitudine quatuor facieꝵ & sie ulterius
p̃tatem accidentalem quandam in signo sibi debito q̃ uotatur gaudiũ. ũ
saturnus um intrat aquariũ ꝗaudere dr̃. & iũpr in sagittario.
tot ĩ ea dominia ꝑꝑ quod appropriatur iuurgui mermunino Otiĩo
hac rã eiaĩt leyem merturialem debero ẽo sectam ẜoħe nascens des

Expanded text:
quod Mercurius habet omnes istas potestates in Virgine. Et vocantur istae potestates per similitudinem. Unde planeta in domo sua comparatur regi in domo sua regia et in dominatione sua; et cum fuerit in exaltatione sua, est sicut vir in regno suo et gloria; et cum fuerit in triplicitate sua, est sicut vir in honore suo et inter auxiliatores atque ministros; et cum fuerit in termino suo, est sicut vir inter parentes suos et cognatos et gentem suam; et cum est in facie sua, est sicut vir in magistres, terminus duas, facies unam. Unde domus habet in se fortitudines quinque facierum, et exaltatio habet fortitudinem quatuor facierum, et sic ulterius.potestatem accidentalem quandam in signo sibi debito, quae vocatur gaudium. Unde Saturnus, cum intrat Aquarium, gaudere dicitur, ut Jupiter in tot in ea dominia, propter quod appropriatur Virgini Mercurius. Et ideo ex hac causa dicunt legem Mercurialem debere esse sectam prophetae nascituri de
Abbreviated transcription (Latin):
eius & ex planationis sũaꝵ si ꝗͦ ꝙ tam autentieis serꝑturis & tos
ꝓfimeio scientiis/ & tanta ꝑ̃tãta e loquentia Ee fendetur quod saudit
semꝑ in robors suo donec ultima leo lunae phurha eam ad tempus. Et
dr̃i & habylloniai docuerũt/ ꝙ in prim̃a facie iurꝙ mis ascendit iuirgo
mundissima nutri tura puerum in terra hebreoꝵ au nom̃ iesus ebristus
it dicitibunasar ĩ maiori intro ductorio astronomie : &i moristi¬
bus restabitur auctoritas eius int alias phiae aucto nitates dehio

Expanded text:
ignificat quod tam authenticis scripturis et tot profundis scientiis et tanta potestate eloquentiae defendetur, quod stabit semper in robore suo, donec ultima lex Lunae perturbet eam ad tempus. Etdaei, Babylonii, docuerunt quod in prima facie Virginis ascendit virgo mundissima nutritura puerum in terra Hebraeorum, cui nomen Jesus Christus, ut dicit Albumazar in majori introductorio astronomiae. Et in moralibus r
Abbreviated transcription (Latin):
huiusmor instris oz theologum ꝓfem̃ sciro saltem in uniuersali õ¬
positioẽs intr̾oꝵ: et sc̃ire quo usus ẽorum heat fieri ꝑꝑ senstio mysticos
libus & consiguratiombus com̃perentibus ue uule auctor libri p̃saci. ꝑt io
Et hoe ẽ sine altera sp̃e musita cuiars saltandi configuratur. Epultatio¬
nos ĩqr & cotiflegus corporo quos ⁊ quas epermuenunt maria seror
moysi & dolbora/ & alie cantatriats & Dauis ae ceti cantores de
iubus seriptura multi plicitur tractat debũt seiri a thuologis. xa om̃s
sprietates eoꝵ seiant eoprimere. quatemis sensus sꝑ ũdles angelirae douo¬
tionis eruetent & q̃uis suc apẜeat satis ut nũe o ꝙ iste seĩae sit ncña

Expanded text:
is, oportet theologum perfectum scire saltem in universali compositiones instrumentorum, et scire quomodo usus eorum habeat fieri propter sensus mysticos libus et configurationibus competentibus, ut vult auctor libri praefati. Et iet hoc est sine altera specie musicae cui ars saltandi configuratur. Exultationes igitur et caeteri flexus corporum, quos et quas exercuerunt Maria soror Moysi, et Delborquibus scriptura multipliciter tractat, debent sciri a theologis, ut omnes proprietates eorum sciant exprimere, quatenus sensus spirituales angelicae devotionis eructent. Et quamvis sic appareat satis ut nunc oportet quod ista
Abbreviated transcription (Latin):
& ultra quod facile ẽ C& fierent tabula ꝗ ranones de hoe & seribe¬
rentur ꝑ totam eccłiam dri l& ponerentur aim Rlario: &hinc̃ nõ ami¬
&solstitia de facili & ommĩs error in his euacuaretur ad laudem
ghonorẽ driꝰ &tolleretur infamia & saindalum q̃ nune młtpplira¬
tur apudom̃s computistas ⁊ astronomos & sapientes ꝑp errons¬

Expanded text:
 scriberentur per totam ecclesiam Dei, et ponerentur cum calendario, et tunc non acciinveniri posset, et solstitia de facili, et omnis error in his evacuaretur ad laudem et honorem Dei, et tollerentur infamia et scandalum, quae nunc multiplicantur apud om
Abbreviated transcription (Latin):
qn e luna lue e post ⁊ goꝗ annos erit error unius lunatio¬
tis p̃ot douenire ad centum limatiões. &tune atum redibiterroi
pͥmus ut seq̃ñtus seqñtes ꝑ ordinẽ. et pic in infinitũ ierrores reuol¬
uentur. Et ꝙ haec cĩã sing uera non ẽ dubium pitis astrononus
ribus. Et quilib rusticus p̃ot᷑ in caelo hunc ẽprgrem contemplari. Quã¬
tumcumq u̾o breuius possum aꝑiam grossam declinationem erroꝵ ꝙ dror

Expanded text:
ngentos quatuor annos erit error unius lunatiotest devenire ad centum lunationes, et tunc iterum redibit error primus, ut sequantur sequentes per ordinem; et sic in infinitum hi errores revolvuntur. Et quod haec omnia sint vera non est dubium peritis astronomis; uor his temporibus; et quilibet rusticus potest in coelo hunc errorem contemplari. Quantumcunque vero brevius possum, aperiam grossam declarationem errorum praed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp motus merturii diffiales. Cuuis arcutus in epiciclo ⁊ erentrito e
eqsito in quibus considerantur sui motus longitudinis e inflagus
Sreslõ us ĩ motibus latitudinis ꝓp declinatioñe etentria aborbesiino¬
num ad septontrionem & meridiem & epraeli ab ecentrito in partem
sop tentrionis e meridier sune minitilioreo & affialiores ominbus

Expanded text:
r motus Mercurii difficiles, cujus circuitus est in epicyclo et eccentrico et aequante, in quibus considerantur sui motus longitudinis et inflexus et reflexus in motibus latitudinis, per declinationem eccentrici ab orbe signorum ad septentrionem et meridiem, et epicycli ab eccentrico in partem septentrionis et meridiei, et sunt mirabiliores et difficiliores omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
leat simlitudo lucis fractae y duuna glerice simma rectitudo & ꝑfestio
ẽ ad iungã .s. ꝙ impo ͦ ẽ beatam trinitatẽ & cennae unitatem cipaus
a nolis rep̃ntari ni si in exemplo ereature sen sibilis qł ꝑ reo ꝗeometritas
Nam no solo triangulo int̾ res om̃o factas inuenitur. uintas eeñtiae aun di¬
stinctione trium occripationũ candem eẽntiam q̃m idrm spatium nũo etotũ
caput quilib ei angulis trianguli ut ꝙ ad sen sum: ⁊ tñ nuranter suit angu¬
li distincti quod ẽ mirabile in ereatura. necalibi repitur nisi in simma tri¬
nitate. Et cum suꝑ datam lineam nite ẽ triangulum equi lat̾um coliorare
ut p̾ma ꝑꝑoitio Euelidis drnunciat. nud magis ẜprie põt sim ua

Expanded text:
leat similitudo lucis fractae, et divinae gloriae summa rectitudo et perfectunitatem aptius a nobis repraesentari in exemplo creaturae sensibilis quam per res geometricas. Nam in solo triangulo inter omnes res factas invenitur unitas essentiae cum distinctione trium occupantium eandem essentiam. Quoniam idem spatium numero et totum capit quilibet de angulis trianguli, ut patet ad sensum, et tamen veraciter sunt anguli distincti, quod est mirabile in creatura, nec alibi reperitur nisi in summa trinitate. Et cum super datam lineam necesse est triangulum aequilaterum collocare, ut prima propositio Euclidis denunciat, quid
Abbreviated transcription (Latin):
um istus ñõ ẽ an lons illis/ gziam ascendit in blario longe ab illis lono
io Rl octobris s pot hoc nõ som astͤ nomuo certisicare Isz ꝗlib
laitus ad oni lum ꝑspitere ꝑ casum radii solaris nunc altius / nũc infirius
solstitiũ hiemale uiͦ itus octobris & equinoctium uernale gͦ icus
martii. 4 solstitiũ cestiuale ⁊ sͦ U iulii. & equinotiũ cutumnale
aireitoꝵ tantum tempus dimimuit de quantitate anni. quo utitur Na rium
ꝑ çñũ diem. Et hoc ẽ ꝙ plus concoreat cum amis quos computauimus
abincanratoe. Nam ꝑtoleneuo anno i 4o ab incarnatiõe inuenit e ꝗ noc¬
ꝑ almaniꝰ. S abh loro in Rlario usq cũ idus ditrmbris ubi nunc ẽ sol¬
sfitiũ sunt ꝗ dies quibus ascendit hie solietiũ. Sy abanno ꝓ boño pto s¬

Expanded text:
um istud non est in locis istis, sed jam ascendit in kalendario longe ab his locis, ndas Octobris. Et hoc potest non solum astronomus certificare, sed quilibet laïcus ad oculum perspicere per casum radii solaris, nunc altius, nunc inferius solstitium hyemale pridie Idus Decembris, et aequinoctium vernale quarto Idus Martii, et solstitium aestivale decicirciter tantum tempus deficit de quantitate anni, quo utitur calendarium, per unum diem. Et hoc est quod plus concordat cum annis quos computamus ab Incarnatione. Nam Ptolemaeus anno cxl ab Incarnatione invenit aequinoc Almagesti. Sed ab hoc loco in kalendario usque ad Idus Decembris, ubi nunc est solstitium, fiunt novem dies, quibus ascendit hoc solstitium. Sed ab annis probatio
Abbreviated transcription (Latin):
comunctioe seu cum aliis planctis signare suꝑ sectam religionũ ⁊ fidui
alii dicũt. Si complrc̾tatur iup̃r Saturno signat libros diuinos ⁊ siin
de sectis Iudaita quia ẽ antiquior aliis & prior sint Saturnus patre
p lanctarum ⁊ remotior ⁊ prior inegzitu planctaꝵo ⁊ ordine incẽ
elipm̃ om̃s confitentur e ip̃a nullani ałiam sicut Saturno om̃o pa¬
netae complectuntur & ĩpe nulli ꝑꝑ tarditãte sui motus. quia q̃n pla¬
neta ẽ cĩã eum ad oriẽtem nim̃q̃ ip̃a saturnus ton seqͣ aliquẽ q an em̃ in

Expanded text:
conjunctione cum aliis planetis significare super sectam religionum et fidei. alii dicunt, si complectatur Jupiter Saturno, significat libros divinos, et significat de sectis Judaicam, quia est antiquior aliis et prior, sicut Saturnus pater planetarum et remotior et prior in exitu planetarum et ordine in esse. Et ipsam omnes confitentur, et ipsa nullam aliam, sicut Saturno omnes planetae complectuntur et ipse nulli, propter tarditatem sui motus. Quia quando planeta est ante eum ad orientem, nunquam ipse Saturnus consequitur aliquem, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
seu sarntenor ꝗ fuerunt de ogar s stnaele secta xp̃i. e secta
antichristi. N ec mirum si locuti sunt p̃ta detus quoniam fierunt
onsum ẽ. Quanto igĩtur plamus ⁊ pleniũs possum ad p̃ns recitabo snãs
mathematicoro in quibus auetores concordãt. Dicunt iq̃r Iouenig
uenerem ẽe planetas b eniuolos uł fortunatos. Q aturnũ s mar̃te maliuo

Expanded text:
seu Saracenorum, qui fuerunt de Agar et Ismaele, secta Christi, ac secta Antichristi. Nec mirum si locuti sunt philosophi de his, quoniam ostensum est. Quanto igitur planius et plenius possum ad praesens, recitabo sententias mathematicorum in quibus auctores concordant. Dicunt igitur Jovem et Venerem esse planetas benivo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt solo motu roĩs nobis consentiunt. & sectam seu pro fessione
dei xpian ae confirmat:  nobiscũ concordant instatilitate huiuo
secta. N om̃ quia q̃ramus rõem añ fidem s post fidem. ut euplici
confirmatiõe e̾tificati laudemus deum de nña salute quam induditã¬
ter tenemus. et ꝑ hanc uiam math ͭ ł non som stificamuur de pfesõe
nr̃a/ ez p̃minimur ceͣ sectam ançixpĩ de quasimul cum secta xõr sit con¬

Expanded text:
sunt solo motu rationis nobis consentiunt, et sectam seu professionem fidei Christianae confirmant et nobis cum concordant in stabilitate hujus sectae; non quia quaeramus rationem ante fidem, sed post fidem, ut duplici confirmatione certificati laudemus Deum de nostra salute quam indubitanter tenemus. Et per hanc viam mathematicae non solum certificamur de professione nostra, sed praemunimur contra sectam Antichristi, de qua simul cum secta Christi fit con
Abbreviated transcription (Latin):
mẽ sis t̾tii so ͣ abagni ocrisione computant ponentes pͥim mefis
residuos dies nũo iz. quia .iz. priores fuñt añ pascha transacti
res ñõ bo ssꝯ diebus t̾minari ac ꝑ haȩ in sinma temporis me¬
morati. ño plus ꝗ̃ ⁊ꝯ inueniri hoc Seda. Igieur ẜm̃ Bedam pͥma
Duxit enm̃ dño. uade adpopulum  sanctifica eos hosie. ⁊sras e sirc
parati in cient̾tium. Qita ĩste dies certius fuut 6 eoꝵ aduetis n¬

Expanded text:
esimam ab agni occisione computent, ponentes primi mensis residuos dies numero xvii, quia xiii priores fuerunt ante pascha transacti,res non lx sed lix diebus terminari; at per hoc in summa temporis memorati non plus quam xlix inveniri'. Haec Bedaenim Dominus, 'Vade ad populum, et sanctifica eos hodie et cras, et sint parati in diem tertium'. Et ita iste dies tertius fuit sextus
Abbreviated transcription (Latin):
pis proprii orĩ. Tontis. Et io os oĩim rerum diusitato magña s hac rã¬
uioriri 4 quantumcũ ꝗ propinquae sint fut qemelli in eodem uto. hesie
le omnibus ꝓut iudemus ꝙ a duobus punctis t̾ne. ꝓximis orumt
herbae diccersie ẜm̃ spẽm. Et hie sumit astronamus funᶜᵒ sui Iudici
& merito quia diu̾sitas plena rerũ ꝑ ccelum sᵈ inuenitur. Quaꝑꝑ poi¬

Expanded text:
ontis. Et ideo oportet omnium rerum diversitatem magnam ex hac causa oriri, etiam quantumcunque {propinquae} sunt, ut gemelli in eodem utero; et sic de omnibus, prout videmus quod a duobus punctis terrae proximis oriuntur herbae diversae secundum speciem. Et hic sumit astronomus fundamenta sui judicii, et merito, quia diversitas plena rerum per coelum sic invenitur. Quap
Abbreviated transcription (Latin):
sammiłr. nec ño ⁊i illo liͦ ꝗ mseribitur diundiui de uetula deum in carna¬
ni in xp̃o colligitur. atrib uentes ei quod soli homni frneqatiuen eaino
ꝙ dispositio carestis totuit le signũ contoptionio iungonis e natunitinis
tran Ri cunstiumn ꝑlanetar ꝙ planetae om̃s ⁊ icete strilae ałro dio hor
facto ale pͥuro hor alr creatori aħ creatunis stimusantius. Reghuo
P eltus neo suas sic ontinare ut q̃dam q̃ futura p̃uuderituul q̃ de na

Expanded text:
similiter, necnon et in illo libro qui inscribitur, Ovidius de vetula, Deum incarnari in Christo colligitur, attribuentes ei quod soli homini denegatur, volunt quod dispositio coelestis potuit esse in signum conceptionis Virginis, et nativitatis ro cursuum planetarum, quod planetae omnes et caeterae stellae aliter Deo homini facto, aliter puro homini, aliter creatori, aliter creaturis famulantur. Voluit ergo Deus res suas sic ordinare, ut quaedam quae futura praeviderit
Abbreviated transcription (Latin):
cognosei ꝑ ccelestios. Et Basilius in So ameron consentit ⁊ ⁊idorꝰ¬
sim̃łr dederat hoc multis mor̃s. Uñ cereissimũ inghaũ aliquib ẽe decila¬
nait. Et ambrosius in e ameron consentit. Et y sidorus in suo ope de
astronomia. Et sancti confirmãt ꝙ dnt ꝑ euangelium de ctelo rubiciss
insero &mane. Et iterum erunt signa in sole e luna & cͣ. Et in Iohcla
Sol conuertetur in tenebras ⁊c. son igitur ẽ math infamis go futuro

Expanded text:
cognosci per coelestia. Et Basilius in Hexaemeron similiter declarat hoc multis modis; unde certissimum judicium in aliquibus esse declarat. Et Ambrosius in Hexaemeron consentit; et Isidorus in suo opere de astronomia. Et sancti confirmant quod dicunt per evangelium, 'de coelo rubicundo in sero et mane', et iterum, 'erunt signa in sole et luna', etc. Et in Joele, 'sol convertetur in tenebras', etc. Non igitur est mathematica
Abbreviated transcription (Latin):
ot in beniuolentia tam studentium ꝗ̃ aliors reducene conemini: quatenus
anis uom̃is obẜuata dignitate. ea ducente q̃ futura sant p̃uuetint sau¬

Expanded text:
ut in benevolentiam tam studentium quam aliorum reducere conemur, quatenus ut in benevolentiam tam studentium quam aliorum reducere conemur, quatenus artis ipsius observata dignitate, ea ducente, quae futura sunt praevidea