comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sibi aut ꝑsona. aut causȩ. siue ex contrario. siue ex simili comparant᷑. hic enĩ eloqͥa di¬
urgatũ septuplũ. Adhuc definiuit ꝑ similitudinẽ metalli candidi. quid sint
casta : argentũ terrȩ igne examinatũ : qđ solet eẽ. purissimũ quando froquenti fue¬
rit decoctione mundatũ. Examinatũ quippe uel purgatũ. contra illud ponit᷑ qđ de
eccatorib ait labia dolosa in corde & corde. Et ut qua plurimũ distaret a¬
res : addidit purgatũ septuplũ. Qui numerus ad septi formen sp̃m uidet᷑ posse
respicere : id .ẽ. timorẽ dĩ. pietatẽ scientiã. fortitudinẽ. consiliũ. intelligentiã. sapi¬
entiã ꝑ quȩ uerbũ duunũ tanqua in succensis fornacib manens. ueritatis ruti¬
deratione seruati sunt. Dũ dño diẽ. tu nos custodies: presumptionẽ caducȩ humanita¬
s abscidit: ne quis de se confidendo ullatenꝰ estimaret. A generatione hac: s

Expanded text:
sibi, aut personae, aut causae, sive ex contrario, sive ex simili comparantur. Hic enim eloquia dium, terrae purgatum septuplum. Adhuc definit per similitudinem metalli candidi quid sint eloquia casta. Argentum terrae igne examinatum, quod solet esse purissimum, quando frequenti fuerit decoctione mundatum. Examinatum quippe vel purgatum, contra illud ponitur, quod de peccatoribus ait: Labia dolosa in corde et corde. Et ut quamplurimum distaret agnosceres, addidit, purgatum septuplum. Qui numerus ad septiformem Spiritum videtur posse respicere, id est, timorem Dei, pietatem, scientiam, fortitudinem, consilium, intelligentiam, sapientiam; per quae Verbum divinum tanquam in succensis fornacibus manens, veritatis rutideratione servatae sunt. Dum dicit, tu nos custodies, praesumptionem caducae humanitatis abscidit; ne quis de se confidendum ullatenus aestimaret. A generatione hac: sive
Abbreviated transcription (Latin):
merebat᷑ aduentũ. Non enĩ obliuiscit᷑ ds̃: s ab eo qui desiderat obliuionẽ eredit᷑
pati qͣndo differt donare qđ peat᷑ In finẽ hic tempus significat : quo in carnation
dñi p̃uidebat ẽẽ. uenturã. Talis enĩ quęrela fideles animas pulsat: ut & sine fine cȩ¬
tia cupiant. & de dñi semꝑ ꝓmissione confidant. Et intuendũ : qđ ꝑ hos quat
uersus ubiq uerba constantissime patientię ponit. Dicit enĩ : usque quo. quo usq.
quã diu. repetens & iã.iisq quo. Quȩ figura dicit᷑ epimone : qͣndo similia dicta cre
re : quã ille iur sc̃s affactu generalitatis merito cupiebat aspicere: quȩ mundũ dig¬
nata ẽ cȩlesti uisitatione saluare. Sic & desideriũ diuini amoris ostensũ ẽ: et

Expanded text:
merebatur adventum. Non enim obliviscitur Deus, sed ab eo qui desiderat, oblivionem creditur merebatur adventum. Non enim obliviscitur Deus, sed ab eo qui desiderat, oblivionem creditur pati, quando differt donare quod petitur. In finem, hic tempus significat quo incarnationem Domini praevidebat esse venturam. Talis enim querela fideles animas pulsat, ut et sine fine coelestia cupiant, et de Domini semper promissione confidant. Et intuendum, quod per hos quatuor versus ubique verba constantissimae patientiae ponit; dicit enim: Usquequo, quousque, quandiu, repetens etiam usquequo. Quae figura dicitur epimone, quando similia dicta crebre: quam ille vir sanctus affectu generalitatis merito cupiebat aspicere, quae mundum dignata est coelesti visitatione salvare. Sic et desiderium divini amoris ostensum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓxime maxima parte genꝰ humanũ mortiferis suꝑ¬
stitionib occupari.
nec ad culturã ueri dñi puris sensib festinare: credulitatẽ suã aduentu scȩ̃ in¬
carnationis magno desiderio dep̃cat᷑ expleri: ut uel tunc confusa gentilitas sa¬
lutarit̃ deuios errores abiceret. Scđo menbro ad nr̃as petitiones efficacit̃ instru¬
endas. illuminari fidẽ suã uehem̃ter expostulat: ne inimici aliqua fraude suc¬
eret: qui semꝑ se in eiꝰ dic̃ miscđia fuisse confisũ. Usque quo dñe obliuil¬
me in finẽ : Plenus ꝓpħa ut dictũ ẽ dñi caritate copiosa.  eiꝰ bumanationẽ auide
sustinebat. confident̃ eructuans. dic̃ differni sediutius ab expectatione sua.: quan¬
do om̃i desideranti ualde molesta dilatio ẽ. Quẽ licet illuminatione fide
bat eẽ. uenturĩi : de eiꝰ tam̃ tarditate c̃querit᷑. cuiꝰ adhuc speratũ cernere non

Expanded text:
proxima parte genus humanum mortiferis supproxima parte genus humanum mortiferis superstitionibus occupari, nec ad culturam veri Domini puris sensibus festinare, credulitatem suam adventu sanctae incarnationis magno desiderio deprecatur expleri; ut vel tunc confusa gentilitas salutariter devios errores abjiceret. Secundo membro, ad nostras petitiones efficaciter instruendas illuminari fidem suam vehementer expostulat: ne inimici aliqua fraude succumberet, qui semper se in ejus dicit misericordia fuisse confisum. Expositio psalmime in finem? Plenus propheta, ut dictum est, Domini charitate copiosa, qua ejus humanationem avide sustinebat, confidenter eructans dicit differri se diutius ab exspectatione sua: quando omni desideranti valde molesta dilatio est. Quem licet illuminatione fidei credebat esse venturum, de ejus tamen tarditate conqueritur, cujus adhuc speratum cernere non
Abbreviated transcription (Latin):
ũ tituli huiꝰ uerba p̃cedenti expositione iam nota sint: conuenit ut de
continentia magis psalmi aliquid dicere debeamꝰ. Totus enĩ de caritate
loquit᷑ dñi xp̃i: in qua ẽ. totius legis sita ꝑfectio: qũa siquis habet. om̃
mundi istius blandim̃ta post ponit. Nã dũ ipsa sola ex toto corde requiritur.
ei contrariũ ñ amat᷑. Caritas enĩ dĩ quȩdã uernalis ẽ. pluuia uirtutũ: sub qua
& beata uoluntas germinatꝰ & oꝑatio scã fructificat: patiens hic in aduersis.
temperata in prosperis: humilitate potens. afflictione lȩtissima inimicis benuo¬
ma reficiens.: desideriũ salutarit̃ crescens: et ut apłi uoce cuncta conplectar: ds ip¬
se caritas ẽ. Qua ꝓpt̾ ipsã nos decet expetere᷑ ipsã sine fine desiderare: ut qͥa hic
nde expleri non possumꝰ. saltim ex ea in futura retributione satiem᷑: sic̃ i
deficere felix : ẽ. ꝑ ennit̃ constare. DIUISIO ESAUMI. Cũ respiceret ꝓpħa.¬

Expanded text:
um tituli hujus verba praecedenti expositione jam nota sint, convenit ut de continentia magis psalmi aliquid dicere debeamus. Totus enim de charitate loquitur Domini Christi, in qua est totius legis sita perfectio, quam si quis habet, omnia mundi istius blandimenta postponit; nam dum ipsa sola ex toto corde requiritur, ejus contrarium non amatur. Charitas enim Dei quaedam vernalis est pluvia virtutum, sub qua et beata voluntas germinat, et operatio sancta fructificat: patiens hic in adversis, temperata in prosperis, humilitate potens, afflictione laetissima, inimicis benevosae sunt: flamma reficiens, desiderium salutariter crescens; et ut apostoli voce cuncta complectar: Deus ipse charitas est . Quapropter ipsam nos decet expetere, ipsam sine fine desiderare; ut quia hic inde expleri non possumus, saltem ex ea in futura retributione satiemur, sicut deficere, felici est perennitate constare. Divisio psalmi. Cum respiceret p
Abbreviated transcription (Latin):
le petebat᷑. Respice. ad illud referendũ ẽ qđ suꝑiꝰ ait. usque quo auertis faciẽ tuã
a me: exaudi uͦ. ad illud qđ dic̃ in capite psalmi. usque quo dñe obliuisceris me
Oculos aut̃ cordis hic debemꝰ aduertere : qui in mortẽ obdormiunt: quan
fidei lumine sepulto. carnali delectione claudunt᷑. Ipse ẽ. enĩ somnus: de quo lȩtatur
s. Ne quando dicat inimicꝰ m̃s. p̃ualui aduersus eũ qui tribulant me
ultabunt si motus fuero. Hoc de diabolo & angłis eiꝰ dic̃. quib talis consuetudo ẽ. in¬
sultare dũ capiunt: uictorias suas putantes sequaei ũ ruinas. Dicit enĩ Si diuisus fu
Ate illis gaudiũ dabo: qui de testabili consuetudine. tunc efficiunt᷑. lȩti
do deceptos a se cognouerint possidere. Nã qđ dic̃ si motus fuero. significat infidelis
animȩ mutabilitatẽ : qͥa necesse ẽ ut in laqueũ diaboli pedẽ mittat. si se quispiã ues¬

Expanded text:
le petebatur. Respice, ad illud referendum est quod superius ait: Usquequo avertis faciem tuam le petebatur. Respice, ad illud referendum est quod superius ait: Usquequo avertis faciem tuam a me? exaudi vero, ad illud quod dicit in capite psalmi: Usquequo, Domine, oblivisceris me in finem? Oculos autem cordis hic debemus advertere, qui in mortem obdormiunt, quando fidei lumine sepulto, carnali delectatione clauduntur. Ipse est enim somnus de quo laetatur. Nequando dicat inimicus meus, praevalui adversus eum. Qui tribulant me, exsultabunt si motus fuero. Hoc de diabolo et angelis ejus dicit, quibus talis consuetudo est, insultare dum capiunt, victorias suas putantes sequacium ruinas. Dicit enim: si divisus a te fuero, illis gaudium dabo qui detestabili consuetudine tunc efficiuntur laeti, quando deceptos a se cognoverint possideri. Nam quod dicit, si motus fuero, significat infidelis animae mutabilitatem: quia necesse est ut in laqueum diaboli pedem mittat, si se quispiam ves
Abbreviated transcription (Latin):
tionib ꝑseuerat. Subaudit̾ enĩ de uersu suꝑiore ponã: ut sit plena sententia. Dolo¬
rẽ in corde meo ponã ꝑ diẽ. id .ẽ. ꝑ singulos dies. ut absolute continuatio tẽporis
possit intelligi. Et respice uersus istiꝰ primũ uerbũ : ut &iã ñ desideriũ. s decoro
crescente ambitu. excitatꝰ dolor maximꝰ sentiat᷑. Qđ utiq fit: qͣndo spes longa ꝓtrait᷑.
Inimicꝰ m̃s de diabolo dic̃ qͥ ante aduentũ dñi eraltatꝰ. humana captiuitate gaude¬
bat. Suꝑ me. hoc ẽ suꝑ credulitatẽ meã: quia ille toto orbe colebat᷑ instant᷑: cũ de¬
uotionẽ fidei diuina religio non haberet. Respice & exaudi me dñe ds̃ m̃s: illumi¬
nis suȩ. sed quas hic pietatẽ eiꝰ lacrimas ꝓfudisse creda mꝰ. ne dilatione duitina.
totus mundus captus errorib interiret. Me enĩ cũ dic̃ non sibi tantũ singulariter
petit: s uniuersis fidelib supplicat subueniri. quorũ dilectione remediũ genera¬

Expanded text:
tionibus perseverat. Subauditur enim de versu superiore ponam, ut sit plena sententia: Dolorem in corde meo ponam per diem, id est per singulos dies, ut absolute continuatio temporis possit intelligi. Et respice versus istius primum verbum, ut jam non desiderium, sed decoro crescente ambitu excitatus dolor maximus sentiatur; quod utique fit quando spes longa protrahitur. Inimicus meus: de diabolo dicit, qui ante adventum Domini exaltatus humana captivitate gaudebat. Super me, hoc est super credulitatem meam, quia ille toto orbe colebatur instanter, cum devotionem fidei divina religio non haberet. Vers. 5. Respice et exaudi me, Dominis suae. Sed quas hic pietatem ejus lacrymas profudisse credamus, ne dilatione diutina totus mundus captus erroribus interiret? Me enim cum dicit, non sibi tantum singulariter petit, sed universis fidelibus supplicat subveniri, quorum dilectione remedium genera
Abbreviated transcription (Latin):
nitat᷑. sequenti dictione firmat᷑. Verũ cũ dic̃ diminutas : deprauata
nera culpis hominũ euident̃ ostendit. qui collata sibi beneficia. ꝓpria ꝑuer¬
sitate commaculant. Et intuendũ qđ plurali numero sunt positȩ ueritates :
una sit ueritas. Sed cũ uirtus eiꝰ ꝑ unũ quẽq hominẽ cęlesti dispensa
tribuit᷑. multas eẽ. testam̃ : ut dicere solemꝰ ꝓpħa dauid. ꝓphetia ieremiȩ. euangeliũ
mathei. euangłiũ ioħis: cȩterosq qui huiꝰ rei honore floruer̃: ita & ueritates
inciamꝰ quando qualitas eiꝰ. ꝑ indiuiduas partes. humanis mentib c
largitate prestat᷑. Potest &iã & ad uidaicũ populũ competent̃ aptari : qui donis
cȩlestib uacuatus credere noluit. quẽ tantorũ uidentiũ turba ꝓpħauit.¬

Expanded text:
mittitur, sequenti dictione firmatur. Verum cum dicit, diminutas, depravata Dei mittitur, sequenti dictione firmatur. Verum cum dicit, diminutas, depravata Dei munera culpis hominum evidenter ostendit, qui collata sibi beneficia propria perversitate commaculant. Et intuendum quod plurali numero sunt positae veritates, cum una sit veritas. Sed cum virtus ejus per unumquemque hominem coelesti dispensatione tribuitur, multas esse testamur. Ut dicere soMatthaei, Evangelium Joannis, caeterosque, qui hujus rei honore floruerunt: ita et veritates enuntiamus, quando qualitas ejus per individuas partes humanis mentibus Domini largitate praestatur. Potest etiam et ad Judaeum populum competenter aptari, qui donis coelestibus vacuatus credere non voluit, quem tantorum videntium turba p
Abbreviated transcription (Latin):
tudiose discutiamꝰ hoc principiũ psalmi: qm̃ magnorũ schematũ decori
formatũ ẽ. Exclamat enĩ ad dñm subito ꝓpħa : ut de ipsa formidine. appareat
periculi magnitudo. Deinde ꝑ figurã synatrismos usq ad diuisionẽ congre¬
gat multa quȩ timuit : qđ schema int̃ uiolentissimas figuras accipit᷑. qͣno
rimȩ res in unũ. & multa crimina colligunt᷑. Nã cũ hoc scłm respiceret animas
multi formit̃ ingrauare. saluũ se petit a dño fieri apđ quẽ uerã medicinã noue
uenire: sc̃m dicens. ab eẽ. de mundo. ubi tanta malorũ in eẽ cognoscit᷑ m¬
titudo. Hoc quantũ ad homines ꝑtinet dr̃. Cȩterũ ille ubiq p̾sens eẽ cognoscit᷑.
haberet᷑ ambiguũ qđ dic̃it defecit sc̃s: consequit᷑ diminutas eẽ ueritate
a filus hominũ. Alit̾ enĩ sc̃s deficere non poterat: nisi fuisset inter homines ue¬
ritas imminuta. Qđ argumentũ dicit᷑ a consequentib: quando illud qđ pre¬

Expanded text:
 hoc principium psalmi, quoniam magnorum schematum decore formatum est. Exclamat enim ad Dominum subito propheta, ut de ipsa formidine appareat periculi magnitudo. Deinde per figuram synathroesmos, usque ad divisionem congregat multa, quae timuit. Quod schema inter violentissimas figuras accipitur, quando plurimae res in unum, et multa crimmultiformiter ingravare, salvum se petit a Domino fieri, apud quem veram medicinam noverat inveniri: sanctum dicens abesse de mundo, ubi tanta malorum inesse cognoscitur multitudo. Hoc, quantum ad homines pertinet, dicitur; caeterum ille ubique praesens esse cognoscitur. Et ne haberetur ambiguum, quod dixit, defecit sanctus, consequitur diminutas esse veritates a filiis hominum. Aliter enim sanctus deficere non poterat, nisi fuisset inter homines veritas imminuta. Quod argumentum dicitur a consequentibus, quando illud quod prae
Abbreviated transcription (Latin):
alorũ copia crapulatꝰ in aliqđ ociũ post scõꝵ poenas afflictionesq ꝑuener
Tunc gͦ de sua p̃sũptione neqͥssimꝰ cadet: ꝗdo illi cũ suis sequacib suꝑ uenerit repentinꝰ
corde suo oblitus ẽ ds̃: auertit faciẽ suã ne uideat᷑ sh finẽ. Nimis stulta cogitatio Cre¬
diturꝰ ẽ. dm̃ dissimulare . cui honorẽ sacrilegus conat᷑ eripere: putans eũ fideles su¬
s nolle respicere : cũ ꝓpt̃ ipsũ doceant᷑ om̃a penalia sustinere Gnarus u¬

Expanded text:
malorum copia crapulatus in aliquod otium post sanctorum poenas afflictionesque pervenerit. malorum copia crapulatus in aliquod otium post sanctorum poenas afflictionesque pervenerit. Tunc ergo de sua praesumptione nequissimus cadet, quando illi cum suis sequacibus superveneritcorde suo: Oblitus est Deus: avertit faciem suam, ne videat usque in finem. Nimis stulta cogitatio. Crediturus est Deum dissimulare, cui honorem sacrilegus conatur eripere, putans eum fideles suos nolle respicere, cum propter ipsum doceantur omnia poenalia sustinere. Ignarus
Abbreviated transcription (Latin):
Insidiat᷑ ut rapiat pauperẽ : rapere pauperẽ dũ attrahit eũ : in laqueo suo humilia uit
.Iteratio insidiarũ : nimietatẽ callidi ꝑsecutoris ostendit. Rapere uͦ pauperẽ: si
expositionẽ priorũ seqͥt᷑ decora repetitio. Nã ut ñ putares pauperẽ raptũ. aut fisci de
aut int̾pellatione causȩ ciuilis. geminauit rapere pauperẽ : & mox causã ꝑsec¬
nis an nectit : dũ attrahit eũ . id .ẽ dũ illũ a ueritate culturȩ. ad nominis sui ueneratio
it᷑ adducere. Et ne adhuc istud attrahit eũ. dubiũ hab̃e potuisses: addidit . in
laqueo suo humiliauit eũ. laqueus significat dolũ: quo simpliciũ corda capiunt᷑. & uelit
nodo ꝑuersitatis lam̃tabilit̃ alligant᷑. Humiliauit aut̃ benedictũ ẽ : qͣm de uera religi
sabit᷑. Inclinauit se : id ẽ. cũ animũ suũ nimia ꝑditoꝵ ad quisitione remiserit: & quasi

Expanded text:
Insidiatur ut rapiat pauperem: rapere pauperem, dum attrahit eum. In laqueo suo humiliabit Insidiatur ut rapiat pauperem: rapere pauperem, dum attrahit eum. In laqueo suo humiliabit eum. Iteratio insidiarum, nimietatem callidi persecutoris ostendit. Rapere vero pauperem siexpositionem priorum sequitur decora repetitio; nam ut non putares pauperem raptum aut fisci debito, aut interpellatione causae civilis, geminavit rapere pauperem; et mox causam persecutionis annectit, dum attrahit eum, id est, dum illum a veritate culturae ad nominis sui venerationem molitur adducere. Et ne adhuc istud, attrahit eum, dubium habere potuisses, addidit: In laqueo suo humiliabit eum. Laqueus significat dolum, quo simplicium corda capiuntur, et velut nodo perversitatis lamentabiliter alligantur. Humiliabit autem, bene dictum est: quoniam de vera religione sabitur. Inclinabit se, id est, cum animum suum nimia perditorum acquisitione remiserit, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
rũ coronã & infideliũ runã constet eẽ. ꝑmissũ Seqͥt᷑. Cũ diuitib hic significat multitudinẽ
aloꝵ. Sepe enĩ in scripturis diuinis. diuites in malo accipiunt᷑: sic̃ pauꝑes in bono
oculos eiꝰ in pauperẽ respicere : ñ respicit ut ꝓ. ficiat: sed ad hoc intendit ut perimat Insidiat᷑
ceraturꝰ ẽ. popłos xp̃i. int̃ inicia enĩ ꝑsecutio eccłȩ uiolenta tantũ fuit: cũ a paganis: ꝓscripti¬
onib. torm̃tis cedib xp̃iani ad idolorũ sacrificia cogebant᷑: Altera fraudulenta : quȩ nunc ꝑ he¬
periculosius : q̃m erit iuolenta nimis ex potestate regni singularis. & deceptiosa miraculis : ut
sic̃ dñs in euangłio dic̃ seducat si fieri potest etiã electos. Proinde ad ium ꝑtinet qđ positũ
ẽ leo : ad dolos. qđ ait in cubili suo sic utreq iniquitates etꝰ singulis sermonib: intimant᷑.¬

Expanded text:
rum coronam, et infidelium ruinam constet esse permissum. Srum coronam, et infidelium ruinam constet esse permissum. S. Saepe enim in Scripturis divinis divites in malo accipiuntur, sicut pauperes in boculos ejus in pauperem respicere, non respicit ut prospiciat, sed ad hoc intanum. Inter initia enim persecutio Ecclesiae violenta tantum fuit, cum a paganis proscriptionibus, tormentis, caedibus Christiani ad idolorum sacrificia cogerentur. Altera fraudulenta, quae nunc per haepericulosius, quoniam erit violenta nimis ex potestate regni singularis, et deceptiosa miraculis; ut sicut Dominus in Evangelio dicit: Seducat etiam, si fieri potest, electos. Proinde ad vim pertinet, quod positum est leo, ad dolos quod ait, in cubili suo: sic utraeque iniquitates ejus singulis sermonibus intima
Abbreviated transcription (Latin):
rus : iullã gentẽ in tactã relinquam .s de ista natione me ulciscens. ad aliã gentẽ iterũ
transferar uindicandus : ut om̃s studio prauo possit afflgere. qͥ eiꝰ uisi s̃ nisib obuiare.
Actus uͦ suos uno uerbo definiuit: ꝗdo se sine malo nichil dic̃ eẽ. facturũ Cuiꝰ os male
uersitate describit᷑ In ore quippe habebit blasphemiã & maledictionẽ. cũ se dĩ filiũ
locut ẽ publice. Sub lingua uͦ qđ ait. designat eũ cogitationes hab̾e seuissimas: & cũ ipse
t ꝑditus ꝑdere cuncta festinat. Quarũ rerũ definitio labor & dolor ẽ. Labor
consũ mari ñ potest corona martrrii: sic uniuersa quȩ loqͥt᷑ uł quȩ cogitat: pari fece
cultas uias insidunt. ut int̾ficiant in nocentẽ. Quȩ figura dr̃ fantasia : quoties in concipiendis
futuris uisionib animꝰ ꝑducit᷑ audientis. Tale enĩ anti xp̃i regnũ dic̃ futurũ qđ ad marty¬

Expanded text:
est, nullam gentem intactam relinquam: sed de ista natione me ulciscens, ad aliam gentem iterum transferar vindicandus; ut omnes studio pravo possit affligere, qui ejus visi sunt nisibus obviare. Actus vero suos uno verbo definivit, quando se sine malo nihil dicit esse facturum. Vers. 27. Cuversitate describitur; in ore quippe habebit blasphemam maledictionem, cum se Dei Filium locuturus est publice. Sub lingua vero, quod ait, designat eum cogitationes habere saevissimas; ut cum ipse sit perditus, perdere cuncta festinet. Quarum rerum definitio labor et dolor est: laboconsummari non potest corona martyrii. Sic universa quae loquitur vel cogitat, pari faececultas vias insident, ut interficiant innocentes. Quae figura dicitur phantasia, quoties in concipiendis futuris visionibus animus perducitur audientis. Tale enim Antichristi regnum dicit futurum, quod ad marty
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad nĩmsũ sentit recipiqͣt p̃multitudine delictoꝵ credebat in memoria ñ teneri. Ui¬

Expanded text:
usque ad immensum sentit recipi, quae prae multitudine delictorum credebat in memoria non teneri. usque ad immensum sentit recipi, quae prae multitudine delictorum credebat in memoria non teneri.
Abbreviated transcription (Latin):
xurge dñe dĩ m̃s & exaltet᷑ manꝰ tua: ne obliuiscaris pauperũ in finẽ.
quatuor partib nunc ex altatiue ꝓpħa se conuertit ad quintã. supplicans fieri
qđ tam̃ sciebat eẽ. uenturũ. Exurge dr̃. citius surge. hoc ẽ. celerit̃ ueni. Exaltet᷑ ma¬
s tua. Manus: oꝑationẽ significat. Sed ista dĩ oꝑatio. iudiciũ ẽ: qđ expect
eẽ. uenturũ. Illuc enĩ desir᷑abat uenire : ubi iste suꝑb possit occubere. Ne obli¬
uscaris pauperũ in finẽ : contra quos impius dicebat: auertit faciẽ suã ne
suo. non requiret. In hoc uersu. mirabili breuitate. & sciscitatio p̃mitat᷑. &¬
apta seqͥt᷑. In t̾rogatiue enĩ ꝓnunciandũ ẽ ꝓpt̃ quid irritauit impius dm̃: deinde res¬
pondendũ ẽ. dix̃ enĩ in corde suo ñ reqͥret. Constat qͥppe idõ dñm irritatũ. qm̃ eũ
impius facta sua ñ putabat posse reqͥrere : s inueniet menorẽ que sꝑabat oblitũ ȩ

Expanded text:
urge, Domine Deus meus, et exaltetur manus tua: ne obliviscaris pauperum in finem. Decursis quatuor partibus, nunc exaltative propheta se convertit ad quintam: supplicans fieri quod tamen sciebat esse venturum. Exsurge dicitur, citius surge, hoc est celeriter veni. Exaltetur manus tua: manus operationem significat: sed ista Dei operatio judicium est, quod exspectamus esse venturum. Illud enim desiderabat venire, ubi iste superbus posset occumbere. Ne obliviscaris pauperum in finem. Contra quos impius dicebat: Avertit faciem suam, nesuo, non requiret. In hoc versu mirabili brevitate et sciscitatio praemittnde respondendum est: Dixit enim in corde suo, non requiret. Constat quippe, ideo Dominum irritatum, quoniam eum impius facta sua non putabat posse requirere. Sed inveniet memorem, quem sperabat oblitum, et
Abbreviated transcription (Latin):
xta ẽ quȩ uidã scarioth designat. Nã dũ se nosset ab ipso tradendũ. nulla.
uoluit puplica increpatione confundere : s tantũ generalit̃ dix̃. Qui mecũ in anũ
mitat in parapside: ipse me traditurꝰ ẽ lta factũ ẽ : ut nec diuinitatis suȩ uirtutẽ in¬
entib celaret : & ꝓximi famã mordaci laceratione non carperet. Non accepit
id ẽ gratũ ñ babuit. Accepta enĩ illa dicimꝰ. quȩ nob̵ grata eẽ monstramꝰ. Ad nichilũ¬
luctus ẽ. in conspectu eiꝰ malignꝰ: tim̃tes aut̃ dñm magnificant Hȩc ẽ responsio
ma : ubi diabolũ malignũ in conspectu suo dedux̃ ad nichilũ. quando ei dix̃. Redi sa¬
tanas: non tẽptabis dñm dm̃ tuũ. Hoc enĩ cui potest alteri congruere: nisi que constat
tute ꝓpria cunctis spiritib: imꝑare : Seqͥt᷑ &iã alteriꝰ partis decora subiunc
ut sic̃ in conspectu eiꝰ malignꝰ ad nichilũ deductus ẽ. ita qͥdñm timent eũ semꝑ puro

Expanded text:
xta est, quae Judam Scarioth designat. Nam dum se nosset ab ipso tradendum, nulla eum voluit publica increpatione confundere, sed tantum generaliter dixit: Qui mecum manum mittit in paropside, ipse me traditurus est . Ita factum est, ut nec divinitatis suae virtutem intelligentibus celaret, et proximi famam mordaci laceratione non carperet. Non accepit, id est gratum non habuit. Accepta enim illa dicimus, quae nobis grata esse monstramudeductus est in conspectu ejus malignus: timentes autem Dominum magnificant. Haec est responsio septima, ubi diabolum malignum in conspectu suo deduxit ad nihilum, quando ei dixit: Redi retro, Satanas, non tentabis Dominum Deum tuum . Hoc enim cui potest alteri congruere, nisi quem constat virtute propria cunctis spiritibus imperare? Sequitur etiam alterius partis decora subjunctio, ut sicut in conspectu ejus malignus ad nihilum deductus est, ita qui Dominum timent, eum semper puro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbant᷑ cẽ. notislima. DIVISIO PSALMI
rima parte ꝓpħa a mundi istuis ꝑ¬
uersitate salĩ se petit fieri q̃m dolosi
atq suꝑbi. potentiã dñi sceleratis oblo¬
cutionib abneggabant. Secunda : ꝓmissionẽ patris ꝑ om̃ipotentẽ filiũ p̃dicat eẽ fa¬
ciendã : eloqͥa dñi sub breuitate collaudans : sic̃ prius sermones impios argue

Expanded text:
bantur esse notissima. Divisio psalmi. Prima parte propheta a mundi istius perversitate salvum se petit fieri, quoniam dolosi atque superbi potentiam Domini sceleratis oblocutionibus abnegabant. Secunda promissionem Patris per omnipotentem Filium praedicat esse faciendam: eloquia Domini sub brevitate collaudans, sicut prius sermones impios argue
Abbreviated transcription (Latin):
debeat ꝑueniri. Sic illud in ꝑturbabile regnũ significat᷑: quando eiꝰ beatitudo
indesinent̃ expetit᷑. Merito gͦ huic psalmo octauus dies aptatus ẽ: ubi scłi ue

Expanded text:
missionis debeat perveniri. Sic illud imperturbabile regnum significatur, quando ejus beatitudo missionis debeat perveniri. Sic illud imperturbabile regnum significatur, quando ejus beatitudo indesinenter expetitur. Merito 45 ergo huic psalmo octavus dies aptatus est, ubi sae
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtũ uerbũ dñi decẽ scripsit ecclesus: significans sacrȩ doctrinȩ plen¬
dinẽ. hac compleri numeri quantitate. Nã & numerus ipsẽ in magnã uirtutẽ
laudẽq collectus ẽ : qui licet in extensũ calculũ infinitũq tendat᷑. ipse tam̃ in
et ipso semꝑ crescenti summa reuoluit᷑: et ꝓpe cũ nichil respicia
traneũ magnũ de se facere uidet᷑ augm̃tũ. Hic &iã merito dicit᷑ decẽ : q̃m
DeciMꝰ. In FIÑE PRO OCTAUA DIE PSALMUS DAUIOS
etaua ut in sexto psal¬
mo iã dictũ ẽ. ad ȩt̃nã ꝑtinet requiẽ. Nã octauũ diẽ
mundus iste ñ reci¬
pit: s finito septimo redit semꝑ ad pͥmũ. In istis enĩ dieb pluralis ẽ. numerus.
ille aut̃ singularis accipit᷑ qui nullo succedente mutat᷑. Qua ꝓpt̾ dicenda uir¬
tus ẽ. psalmi : ut ꝑ eiꝰ intentionẽ inscriptio tituli facilius possit intelligi. Petit
aq ꝓpħa iniqͥtatẽ mundi istius destrui: ut ad illã ueritatẽ futurȩ ꝓm

Expanded text:
tum, Verbum Domini decem scripsit Ecclesiis: significans sacrae doctrinae plenitudinem, hanc complecti numeri quantitatem. Nam et numerus ipse in magnam virtutem laudemque collectus est; qui licet in extensum calculum, infinitumque tendatur, ipse tamen in semetipso semper crescenti summa revolvitur; et probe, ut cum nihil recipiat extraneum, magnum de se facere videatur augmentum. Hic etiam merito dicitur decus, quoniam XI. In finem pro octava die psalmus David. Octava, ut in sexto psalmo jam dictum est, ad aeternam pertinet requiem; nam octavum diem mundus iste non recipit, sed finito septimo semper redit ad primum. In istis enim diebus pluralis est numerus: ille autem singularis accipitur, qui nullo succedente mutatur. Quapropter dicenda virtus est psalmi, ut per ejus intentionem inscriptio tituli facilius possit intelligi. Petit itaque propheta iniquitatem mundi istius destrui, ut ad illam veritatem futurae pro
Abbreviated transcription (Latin):
entes mala. Sed q̃m hic dix̃ ȩquitatẽ uidit: ꝑ equitatẽ. gr̃am ipsius fec̃ intelligi.
CONCLUSIO
uã bene uersutias hereticorũi. & retributiones eoꝵ .psalmus
iste mirabili
breuitate conplexus ẽ : ut quorũ futuras pęnas agnoscimꝰ.
ab eoꝵ prauitatib arceam᷑. Est enĩ in numero ipso. & uirtus scã decalogi: qui hu¬
manȩ uitȩ ꝓuenit gloriorissimꝰ institutor. Nã sic̃ ille hominũ uitia condempnat.
sic & iste sensus iniq p̃dicationis impugnat᷑. tanto a maiore periculo liberans:
quanto plus ẽ in fide delinquere qua carnis fragilitate peccare. Merito gͦ & hic
psalmus hunc numerũ tenet: qui sensus nr̃os in ortͥodora credulitate .ꝑ¬

Expanded text:
entes mala . Sed quoniam hic dixit, aequitatem vidit, per aequitatem gratiam ipsius fecit intelligi. Conclusio psalmi. Quam bene versutias haereticorum et retributiones eorum psalmus iste mirabili brevitate complexus est! ut quorum futuras paenas agnoscimus, ab eorum pravitatibus arceamur. Est enim in numero ipso et virtus sancta Decalogi, qui humanae vitae provenit gloriosissimus institutor. Nam sicut ille hominum vitia condemnat, sic et iste sensum iniquae praedicationis impugnat: tanto a majore periculo liberans, quanto plus est in fide delinquere, quam carnis fragilitate peccare. Merito ergo et hic psalmus hunc numerum tenet, qui sensus nostros in orthodoxa credulitate
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑ ueritatẽ in corde suo. Tertia ẽ : quã singularit̃ saluator nr̃ impleuit
tas ẽ enĩ. res quȩ nullatenꝰ alit̃ qũa confirmauerimꝰ. aut fit. aut facta ẽ aut facienda
eẽ. monstrat᷑. loquebat᷑ enĩ tacitꝰ in corde suo ueritatẽ : quando dolose ꝑquirentib
ammirantib cunctis non ei respondit ullũ uerbũ: s in scã sua conscientia loquebat᷑ qđ
lingua sua. Clenit ad quartã. Nã sine dolo om̃a se fuisse locutũ. in euangłio testat᷑ ipse.
dũ dic̃: om̃a quȩ audiui a patre meo nota feci uob̃. Quid enĩ mundius. quidue simplicius.
nisi ut ueritas illa in cõmutabilis. nulla adiectione uel suppressione iuolata. a

Expanded text:
 quam singulariter Salvator noster implevit. Veritas est enim res quae nullatenus aliter quam confirmaverimus, aut fit, aut facta est, aut facienda esse monstratur. Loquebatur enim tacitus in corde suo veritatem, quando dolose perquirentibus is urgeretur, admirantibus cunctis, non ei respondit ullum verbum; sed in sancta sua conscientia loquebatur, quod lingua sua. Venit ad quartam. Nam sine dolo omnia se fuisse locutum in Evangelio testatur ipse dum dicit: Omnia quae audivi a Patre meo nota feci vobis . Quid enim mundius, quidve simplicius, nisi ut veritas illa incommutabilis nulla adjectione vel suppressione violata, a
Abbreviated transcription (Latin):
adõ se posse disꝑdi: a quo noscunt᷑ corda recte credentiũ possideri. Cęlũ enĩ scõs ui¬
s significat. quos p̃sentia maiestatis suȩ diuinitas insidere dignat᷑. It qũa p
suborit᷑ laus rei lȩtae᷑ qualis enĩ honor. qualis ẽ gła susciꝑe creatorẽ. quẽ non ẽ du¬

Expanded text:
a Deo se posse disperdi, a quo noscuntur corda recte credentium possideri. Coelum enim sanctos via Deo se posse disperdi, a quo noscuntur corda recte credentium possideri. Coelum enim sanctos viros significat, quos praesentia majestatis suae Divinitas insidere dignatur. O quam pulchre suboritur laus re illaesa! Qualis enim honor, qualis est gloria suscipere Creatorem, quem non est du
Abbreviated transcription (Latin):
sua consilia indicare. Sed cũ dic̃ rectos corde: insidias eoꝵ ostendit manes & uacu¬
as. Recti enĩ corde ñ st̃: nisi qͥ nulla miqua decipi ꝑsuasione potuer̃ Qm̃ quȩ ꝑfe¬
cisti destruxer̃: iustus aut̃ qͥd fecit: Idẽ de ipsis hereticis dic̃ destruxissẽ illos legẽ
dñi cũ in t̃p̃tationib falsis scripturas scãs lacerare moliunt᷑: conuertentes in quorũdã
nece quȩ a dño ꝓphata st̃ ad salutẽ. Subiungit᷑ &iã defensio dñi xp̃i. Dic̃ enĩ. Si ho¬
mines uoluer̃ ȩqͥtatẽ iniqua int̾p̃tatione subuertere: cur accusant eũ qui iusta locut
ẽ. errores enĩ ñ de p̃cepto trahunt: s de neqͥssima sua uoluntate concipiunt. Dñs in
uersitas saltẽ ut se considerat ad dñi districtionẽ recurrat. Et ut innocentẽ decipi a¬
qͥs ñ putaret impine. dñm dic̃ in uno qͦq religioso consistere : sic̃ ait apłs

Expanded text:
sua consilia non videre. Sed cum dicit, rectos corde, insidias eorum ostendit inanes et vacusua consilia non videre. Sed cum dicit, rectos corde, insidias eorum ostendit inanes et vacuas. Recti enim corde non sunt, nisi qui nulla iniqua decipi persuasione potuerunt. Vecisti destruxerunt: justus autem quid fecit? Idem de ipsis haereticis dicit, destruxisse illos legem Domini, cum interpretationibus falsis Scripturas sanctas lacerare moliuntur: convertentes in quorumdam necem, quae a Domino prophetata sunt ad salutem. Subjungitur etiam defensio Domini Christi: dicit enim, si homines voluerunt aequitatem iniqua interpretatione subvertere, cur accusant eum qui juste locutus est? Errores enim non de praecepto trahunt, sed de nequissima sua voluntate concipiunt. Vers. 5.versitas saltem se considerata Domini districtione recorrigat. Et ut innocentem decipi aliquis non putaret impune, Dominum dicit in unoquoque religioso consistere; sicut ait Apos
Abbreviated transcription (Latin):
terrarũ. leuissima uoluntate rapiunt᷑: ut his merito similes ȩstim̃t᷑ qui ad neqͥssimas
p̃dicationes leuis & in constantis animi transferunt᷑. Qm̃ ecce peccatores intender̃ arcũ.
ponens: ad uulnꝰ animȩ tendit oꝑandũ : ut ñ ad salutẽ compungat. s ȩt̃na morte trans¬
t. It bene arcus ponit᷑ in sacratissimis scripturis : qͥa in unũ duo testam̃ta co¬
gens aut defensionẽ tribuit . aut riunã sic̃ apłs dic̃. Aliis quidẽ sumꝰ odor mortis in
mortẽ : aliis odor uitȩ in uitã Parauer̃ sagiitas suas in pharetra : ut sagittent in obs
ro rectos corde. Permanet in cõnparatione sagittarii. Nã sicut iste habet sagit
retra : ita ille gestat in corde uerba uenenosa. In obscuro uero: siue cũ ꝑsecutionib ꝑtur¬
batur eccła quando timore periculi carnales homines credunt᷑ faciliꝰ immutari᷑ siue¬
abscondito consilio cũ oportuniꝰ putant xp̃ianos decipere: quando ei su

Expanded text:
terrarum levissima voluntate rapiuntur, ut his merito similes aestimentur, qui ad nequissimas praedicationes levitate inconstantis animi transferuntur. Nam in Psalmo Propheta componens, ad vulnus animae tendit operandum, ut non ad salutem-compungat, sed aeterna morte transfodiat. Et bene arcus ponitur in sacratissimis Scripturis: quia in unum duo Testamenta conjungens, aut defensionem tribuit, aut ruinam; sicut Apostolus dicit: Aliis quidem sumus odor mortis in mortem, aliis odor vitae in vitam . Vecuro rectos corde . Permanet in comparatione sagittarii: nam sicut iste habet sagittas in pharetra, ita ille gestat in corde verba venenosa: in obscuro vero, sive cum persecutionibus perturbatur Ecclesia, quando timore periculi carnales homines creduntur faciliabscondito consilio, cum opportunius putant Christianos decipere, quando eos judicant
Abbreviated transcription (Latin):
Oingentes & ammirabiles causȩ q uauis expositȩ uideant᷑: ad huc tam̃ sine dubitatio¬
e secretȩ st̃. Nã cũ p̃dicunt᷑. ñ habent᷑ in cognitȩ : dũ ignorant᷑ quando uenia
huc obstrusȩ eẽ monstrant᷑ Sic & secretũ ẽ. qđ dicit᷑: & quęrentib ñ tacet᷑ Qua ꝓpter

Expanded text:
O ingentes et admirabiles causae, quae quamvis expositae videantur, adhuc tamen sine dubitatioO ingentes et admirabiles causae, quae quamvis expositae videantur, adhuc tamen sine dubitatione secretae sunt! Nam cum praedicuntur, non habentur incognitae; dum ignorantur, quando veniant, adhuc obstrusae esse monstrantur. Sic et secretum est quod dicitur, et quaerentibus non tacetur. Quapropter
Abbreviated transcription (Latin):
met onomĩã id ẽ. trans nominationẽ quȩ in scripturis sacris sepius inuenit᷑ debeat
intelligi: qđ utilit̃ suos faciat nescire subiectos. Nã in genesi. abrahã ds̃ dic̃. Nunc cog
.i. q̃m times dñm dm̃ tuũ: id .ẽ. nunc te cognoscere feci. Sic & hic positũ ẽ n
id .ẽ. nescire uos facio. Nã ipse dñs alibi similit̃ dic̃ nescio uos: cũ utiq quos dãpna¬
ẽ: ut & homines ignorarent quȩ illos non oportebat agnoscere : et hoc dĩ filius. ne¬
quaquã carnis infirmitate nesciret. Qđ si maiestatẽ illã qđ dici nefas ẽ tex
rantia: in diuina natura ut stulte dicã opprimere ualuit ꝓuidentiã. ꝑ quã
om̃a st̃ creata. Sed cũ hȩc nimis doceant᷑ absurda: credere dignũ ẽ. totã trinitatẽ cui una
om̃ipotens natura ẽ. om̃iũ rerũ indefectã semꝑ habere notitiã. COHCLU SIO
ompleta ẽ psalmographi denunciata ꝓmissio : reserata st̃ filii occulta miracula.

Expanded text:
id est transnominationem, quae in Scripturis sacris saepius invenitur, debeat intelligi, quod utiliter suos faciat nescire subjectos. Nam in Genesi Abraham Deus dicit: Nunc cognovi quoniam times Dominum Deum tuum , id est nunc te cognoscere feci. Sic et hic positum est, nescio, id est nescire vos facio. Nam ipse Dominus alibi similiter dicit: Nescio vos ; cum utique quos damnaest, ut et homines ignorarent quae 43 illos non oportebat agnoscere, et hoc Dei Filius nequaquam carnis infirmitate nesciret. Quod si majestatem illam, quod dici nefas est, texrantia quam divina natura, quae, ut stulte dicam, opprimere valuit providentiam, per quam omnia sunt creata. Sed cum haec nimis doceantur absurda, credere dignum est totam Trinitatem, cui una atque omnipotens natura est, omnium rerum indefectam semper habere notitiam. Conclusio psalmi. Completa est psalmographi denuntiata promissio, reserata sunt Filii occulta miracula.
Abbreviated transcription (Latin):
siue qđ iste numerꝰ ad illud aptari potest. qđ a natali dñi usq ad eiꝰ apparitionem
ecĩ dies eẽ. noscunt᷑. Merito gͦ cȩlestib reb: supputatio ista completa ẽ. Ixxii.¬
ũ titulus iste nos solẽpnit remittat ad dñm. nec sit aliqͥd noui qđ de eiꝰ uerbis
dicere debeamꝰ de textu potius psalmi quȩ sunt aptissuna ꝑquiramꝰ. Non
ut aliqͥ psalmoꝵ quadã ꝓfunditate uelatus ẽ: sed ꝓpħicȩ int̾rogationi respondet¬

Expanded text:
est, quod a natali Domini usque ad ejus apparitionem tredecim dies esse noscuntur. Merito ergo coelestibus rebus supputatio ista completa est. EXCum titulus iste nos solemniter remittat ad Dominum, nec sit aliquid novi quod de ejus verbis dicere debeamus, de textu potius psalmi quae sunt aptissima perquiramus. Non enim, ut aliqui psalmorum, quadam profunditate velatus est; sed propheticae interrogationi respond
Abbreviated transcription (Latin):
ortare iudicio. Pupillũ uͦ dic̃ ñ cuiꝰ genitor carnalis occubuit: s cui pat̾ sepulti
dus. Nã multos pupillos inuenies orbatos patre uisibili : & st̃ blasphemi abligurrito¬
res: & qđ in illa etate creberrimũ ẽ luxuriosi. Et hi a dño ꝓbant᷑ alieni. Sed ab illis pu¬
pillis diuidi ñ potest aduitoriũ dĩ : quorũ pat̃ diabolus in actione facinorũ ꝓbat᷑ extine¬
tus. Et intende qđ dic̃ tueris adiutor : ut cũ carnalit̃ affligi uideas cos. ñ dubites ẽẽ.
randos Contere brachiũ peccatoris & maligni : requiret᷑ delictũ eiꝰ nec inuen
Ante oculos ꝓpħȩ anti xp̃i nequitia redit: & rogat ne illi bachari diutus liceat in
sanguine. beatoꝵ. Contere id ẽ ad nichilũ redige. Brachiũ. eiꝰ dic̃ potentiã qua pecca
male lteba t᷑ quia in signit̃ impia faciebat᷑: et hoc nom̃ singularit̃ ab eo mo¬

Expanded text:
portare judicio. Pupillum vero dicit, non cujus genitor carnalis occubuit, sed cui pater sepultportare judicio. Pupillum vero dicit, non cujus genitor carnalis occubuit, sed cui pater sepultus est mundus. Nam multos pupillos invenies orbatos patre visibili, et sunt blasphemi, abliguritores, et quod in illa aetate creberrimum est, luxuriosi, et hi a Domino probantur alieni. Sed ab illis pupillis dividi non potest adjutorium Dei, quorum pater diabolus in actione facinorum probatur exstinctus. Et intende quod dicit: Tu eris adjutor; ut cum carnaliter affligi videas eos, non dub Contere brachium peccatoris et maligni; requiretur delictum ejus, nec invenietur. Ante oculos prophetae Antichristi nequitia redit; et rogat ne illi bacchari diutius liceat in sanguine beatorum. Contere, id est ad nihilum redige. Brachium ejus dicit potentiam qua peccatores male utebantur: quia insigniter impia faciebat; et hoc nomen ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ labor & dolor: hȩc nunc uerba repetit. uides qui laborẽ & dolorẽ consideras: quȩ
penitꝰ ñ credebat. consideras ꝓfecto quando in tus manib . id .ẽ. uidicio traditꝰ ñ eua¬
dit s digna factis recipit. qui uacandũ ab scelerib ñ putauit. Sic om̃is potestas penes dm̃ eẽ
eclarat᷑ : quia peccatores ipse sibi & tradit & punit. Nã qđ ꝑ ministros eiꝰ gerit᷑. ipis
tute sine dubitatione cõplet᷑. Quo fugiat quẽ tanta uirtꝰ inseqͥtur : committat licet scelera &
diuersoꝵ hominũ subuersione pascat᷑: qͥcquid fecerit ñ erit impunitũ. cũ ȩt̾na dã pnati¬
pus atq conuictis : redit ad iustos ut sic̃ illi digna facas recipiunt. ita isti ꝓmissa p̾mia
osequant᷑. Nã cũ dic̃ tibi derelictꝰ ẽ pauꝑ: ostendit qm qui illi derelinqͥt᷑ mull
paululo lare. Relictũ gͦ dic̃ pauperẽ dõ: ut om̃s uideant quȩ bona possint de eius re¬

Expanded text:
dolor; haec nunc verba repetit: Vides quia laborem et dolorem consideras, quae gnosci penitus non credebat. Consideras profecto, quando in tuis manibus, id est judicio traditus non evadit; sed digna factis recipit, qui vacandum ab sceleribus non putavit. Sic omnis potestas penes Deum esse declaratur, qui peccatores ipse sibi et tradit et punit. Nam quod per ministros ejus geritur, ipsius virtute sine dubitatione completur. Quo fugiat, quem tanta virtus insequitur? Committat licet scelera, et diversorum hominum subversione pascatur; quidquid fecerit non erit impunitum, cum aeterna damnatipiis atque convictis, redit ad justos; ut sicut illi digna factis recipiunt, ita isti promissa praemia consequantur. Nam cum dicit: Tibi derelictus est pauper, ostendit quoniam qui illi derelinquitur, nupaululo lare. Relictum ergo dicit pauperem Deo, ut omnes videant quae bona possint de ejus re
Abbreviated transcription (Latin):
qđ patrẽ scire p̃dicauit: nã cũ petrus in euangłio dic̃. dñe tu om̃ia nosti. tu scis qͥa

Expanded text:
quod Patrem scire praedicavit. Nam cum Petrus in Evangelio dicat: Domine, tu omnia nosti, tu quod Patrem scire praedicavit. Nam cum Petrus in Evangelio dicat: Domine, tu omnia nosti, tu
Abbreviated transcription (Latin):
solum quelibet pupillũ: s pupillũ & humilẽ dõ eẽ. gratissimũ. Nã cũ dic̃ udica¬
re pupillo & humili : significat ꝓ ipso ferri posse sententiã. Sed cũ humilis dr̃:
iustissimꝰ apꝓbat᷑. Seqͥt̃ qͦq diffinitiua ꝓmissio : idõ illa quȩ dicta s̃ fieri. lit ulteri
a nullo bominũ ꝑmittant᷑ excedi. Tunc si quidẽ om̃a mala finienda s̃ : quando
titulus canit. Nã licet ꝑ quȩdã indicia frequent̃ uideant᷑ edicta: qͣndo tam̃ ueniant bo¬
minib: in cognita habent᷑. De ipso enĩ die. dñs in euangłio dic̃. De die aut̃ illa & ho
iemo scit: neq angłi cȩloꝵ. neq filius. nisi solus pat̾. De quo loco beatisii
tres hilarius. & augustinꝰ eccłȩ sc̃a lumina. plurima & luculenta dixer̃ . iudicantes
eẽ nefariũ si illa om̃ipotens uerbi humanatio aliqđ de futuris ignorasse putaret᷑.

Expanded text:
non solum quemlibet pupillum, sed pupillum et humilem Deo esse gratissimum. Nam cum dicit: Judicanon solum quemlibet pupillum, sed pupillum et humilem Deo esse gratissimum. Nam cum dicit: Judicare pupillo et humili, significat pro ipso ferri posse sententiam. Sed cum humilis dicitur, justissimus approbatur. Sequitur quoque definitiva promissio, ideo illa quae dicta sunt fieri, ut ulterius a nullo hominum permittatur excedi. Tunc siquidem omnia mala finienda sunt, quando salmi hujus titulus canit. Nam licet per quaedam indicia frequenter videantur edicta, quando tamen veniant, hominibus incognita habentur. De ipso enim die Dominus in Evangelio dicit: De die autem illa et hora nemo scit, neque angeli coelorum, neque Filius, nisi Pater solus . De quo loco beatissimi Patres Hilarius et Augustinus Ecclesiae sancta lumina, plurima et luculenta dixerunt: judicantes esse nefarium, si illa omnipotens Verbi humanatio aliquod de futuris ignorasse putaretur,
Abbreviated transcription (Latin):
qm int̾fecto anti xp̃o. dñi regnũ ȩt̃nũ. piũ. munificũq uenturũ est. Permitat᷑ enĩ
mis p̃currere scelestiũ malũ: ut gratius regnũ dñi suscipiat᷑ optatũ: ub
torũ ad epta securitas conquiescatꝰ nec ulterius formident᷑ insidiȩ : quas magis sc̃s
uir in hoc mundo cogit᷑ sustinere. Gentes aut̃ : posuit peccatores & impios qui fe
uiuunt. nec dñi legib obsecunt᷑. De terra eiꝰ regnũ significat dñi sa¬
munt᷑: dicit enĩ desideriũ pauꝑũ. qđ fec̃ semꝑ amore p̃misso: ut illic eũ euidenter
uidere cupiant. ubi nunc & iã mentis lumine transferunt᷑. Seqͥt᷑. Concupiscen¬
ĩ cordis eoꝵ. Hoc uerbũ constat eẽ. uolentius: Concupiscentia enĩ ibi d
coniuratis quodã modo animȩ uirib aliqͥd ardore mentis appetit᷑. Seqͥt᷑ exau¬
diuit auris tua : qđ rgularit̃ debemꝰ aduertere nichil in dõ corporaliũ ẽẽ. men¬
orũ : s uirtutis eiꝰ effectus qua audit auris uocat᷑: qua uidet oculus: qua

Expanded text:
m interfecto Antichristo, Domini regnum aeternum, pium, munificumque venturum est. Permittitur enim nimis praecurrere scelestum malum, ut gratius regnum Domini suscipiatur optatum: ubi jam beatorum adepta securitas conquiescat, nec ulterius formidentur insidiae, quas magis sanctus vir in hoc mundo cogitur sustinere. Gentes autem posuit peccatores et impios, qui feraliter vivunt, nec Domini legibus obsequuntur. De terra illius, regnum significat Domini Salvatomuntur. Dicit enim, desiderium pauperum, quod fit semper amore praemisso, ut illic eum evidenter videre cupiant, ubi nunc etiam mentis lumine transferuntur. Sequitur, concupiscentiam cordis eorum. Hoc verbum constat esse violentius. Concupiscentia enim ibi dicitur, ubi conjuratis quodammodo animae viribus aliquid ardore mentis appetitur. Sequitur, exaudivit auris tua. Quod regulariter debemus advertere, nihil in Deo corporalium esse membrorum, sed virtutis ejus effectus, qua audit, auris vocatur; qua videt, oculus; qua
Abbreviated transcription (Latin):
nere cupiebat. Cantabo dño qui bona tribuit m. & psallã nomini dñi altissimi. Cũ
orincipiis crebra conquestione a desiderio suo dicat eẽ. dilatũ: hic sibi bene
dñ ĩa lȩtus asserit contributa: siue qͥa ꝓphetiȩ uirtute accepissẽ dic̃. qđ manifeste
nouerat eẽ uenturũ : siue qͥa hoc ipsũ credidisse iã p̃miũ erat. sic̃ legit᷑. credidit abra
dõ & reputatũ ẽ. illi ad iustitiã. Merito gͦ accepisse se dic̃. cui tanta fideif
firmitas contributa. Et intende qđ prius dix̃ cantabo: deinde psallã. Cantabo corde
cantabo ꝑtineat ad contẽplatiuã. psallã ad actualẽ. Quȩ duo tanqũa gemini oculi. pul¬

Expanded text:
Vers. 8. Cantabo Domino, qui bona tribuit mihi: et psallam nomini Domini altissimi. Cum se in principiis crebra conquestione a desiderio suo dicat esse dilatum, hic sibi beneficia Domini jam laetus asserit contributa; sive quia per prophetiae virtutem accepisse se dicit, quod manifeste noverat esse venturum; sive quia Deo, et reputatum est illi ad justitiam . Merito ergo accepisse se dicit, cui tanta fidei fuerat firmitas contributa. Et intende quod prius dixit, cantabo; deinde psallam; cantabo corde, cantabo pertineat ad contemplativam, psallam ad actualem. Quae duo tanquam gemini oculi pul
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ intuitꝰ eiꝰ. beneficiũ ẽ: qͥa peccatoꝵ tenebris non offendit᷑. qui tanta claritate lustrat᷑
osuit oculos: post uero palpebras. Palpebrȩ dictȩ st̃ a palpitando. Sunt enĩ qr¬
dã luminũ thecȩ. & quasi folles oculoꝵ : quos claudimꝰ dormientes: ut fatigatũ corpuscu¬
lũ repare possimꝰ. Ergo qͥa in dño menbroꝵ ministeria ꝑ allegoriã frequent̃ aptant᷑: dic̃
eũ non solũ quando intendit oculis: s &iã tunc requirere. id.ẽ considerare filios homi¬

Expanded text:
m intuitus ejus beneficium est, quia peccatorum tenebris non offunditur, qui tanta claritate lustratur. ende quod prius posuit oculos; post vero palpebras. Palpebrae dictae sunt a palpitando. Sunt enim quaedam luminum thecae, et quasi folles oculorum, quos claudimus dormientes, ut fatigatum corpusculum reparare possimus. Ergo quia in Domino membrorum ministeria per allegoriam frequenter aptantur, dicit eum, non solum quando intendit oculis, sed etiam tunc requirere, id est considerare filios homi
Abbreviated transcription (Latin):
rissim& quȩ nullũ mendaciũ corrũpat : nulla macula falsitatis inficiat. Nã sic̃ casti¬
tas ignorat. pollutionẽ : ita eloquia dñi. nesciunt cũ aliqua sorde misceri. Sed hoc ñ
ociose accipias : quia contra illud ponit᷑ qđ superiꝰ dictũ ẽ. de iniquis. uana lo¬
cuti sunt unꝰquisq ad ꝓximũ suũ : ut inspecta rerũ uarietas. ab iniqua nos con

Expanded text:
rissima, quae nullum mendacium corrumpat, nulla macula falsitatis inficiat. Nam sicut castirissima, quae nullum mendacium corrumpat, nulla macula falsitatis inficiat. Nam sicut castitas ignorat pollutionem, ita eloquia Domini nesciunt cum aliqua sorde misceri. Sed hoc non otiose accipias, quia contra illud ponitur, quod superius dictum est de iniquis: Vana locuti sunt unusquisque ad proximum suum,