comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carnis ade designat. Quã carnẽ inse figuralẽ xp̃c portauit: ⁊ eam in
ligno suspendit. Quȩ caro dñica adõpatre. itim̃ uocata ÷ sp̃c sc̃s. qui
ascendit. uel quia salomon quacdragintau  annis templũ dõ fabricaue¬
rit. In cuius templi similitudinẽ itĩc carnem suã eẽ dixit : dicens pha¬
riseis. Destruite fanũ istud: & ego intrib dieb excitabo illud. Et phari
nomen accepit hebraicũ: signans fris int̾fectionẽ. ⁊ parentũ luctũ. Item
enohe qui ante diluuiũ dõ iustus cõplacuit. ⁊ ido deisto mundo in car¬
nis suę natiuitatẽ uiuus transiatus ÷: in loco ubi ds̃ scit. Ex quo loco cõ
summationẽ mundi in nouari hab& in hoc mundo. Inde etiã tranliatꝰ
÷ ad confundendũ ⁊ reuincendũ antixpm̃. Quo int̾fecto martyria sua
complebunt. uiuentes in xt̾nũ: in scła scłorũ. Eidõ enoch int̾̃p̾tat᷑

Expanded text:
carnis Adae designat, quam Adae carnem in se figuralem Christus portauit et eam in carnis Adae designat, quam Adae carnem in se figuralem Christus portauit et eam in ligno suspendit. quae caro dominica a Deo patre Iesu uocita est: spiascendit: vel quia Salomon quadraginta sex annis templum Deo fabricaverit. In cujus templi similitudinem Jesus carnem suam esse dixit, dicens Pharisaeis: Destruite fanum istud, et ego in tribus diebus excitabo illud. Et Pharisnomen accepit hebraicum, designans fratris interfectionem et parentum luctum. Item Enoch, qui ante diluvium Deo justus complacuit, et ideo de isto mundo in carnis suae natisummatione mundi innouari habet in hoc mundo, unde et translatus est ad confundendum et reuincendum antichristum: a quo interfecti martyria sua conplebunt, uiuentes in aeternum in saecula saeculorum. et ideo Enoch interpretat
Abbreviated transcription (Latin):
accepit adõ hebraice adã int̾p̃tat᷑ t̾ra carofacta eo quos exquatuor
caratmib orb t̾rarũ pugno cõphendit. sicut scriptũ ÷ Palmo mensus:
celũ ⁊pug̾no cõp̃hendit t̾rã: ⁊ fuxit homidiẽ ex om̃i limo t̾re Adi¬
maginẽ dĩ fecit illũ. Oportuit illũ ex his quatuor cardinib orbt̾rȩ
nomen in se portar&. adam. Inuenimus inscripturis ꝑ singulos cardineiᷤᷤ
orbis t̾rȩ ẽẽ aconchitore mundi quatuor stellas constitutas insinguł cardi¬
la aquilonis: addus. Quarta stella mericdiana: dicit᷑ mesenbritn. Cenc¬
mimb stellarũ numero quatuor: desinguł stellarũ nominib tolle siaq¬
gulas litteras principales. De stella anatholȩ. A. De stella drsis. O. de ftella¬
a ddus: A. De stella mesenbrion: ꝯc. Inhis quatuor litteris cardinalib
habes nomen aoam. Nam & innumero certo ꝑquatuor literas grecas
tessara conta. fac ⁊ in numerũ xl ui. hic numerus xlui: passionẽ

Expanded text:
aicum Adam in latino interpretatur terra caro facta, eo quod ex quatuor cardinibus orbis terrarum pugno comprehendit, sicut scriptum est: Palmo mensus sum coelum, et pugno comprehendi terram, et finxi hominem ex omni limo terrae: ad imaginem Dei feci illum. Oportuit illum ex his quatuor cardinibus orbis terrae nomen in se portare Adam. Invenimus in Scripturis per singulos cardines orbis terrae esse a Conditore mundi quatuor stellas constitutas in singulis cardila, aquilonis, ἄρκτος, quarta stella, meridiana, dicitur μεσημβρία. Ex nominibus stellarum numero quatuor de singulis stellarum nominibus tolle singulas litteras principales, de stella Anatarctos a, de stella mesembrion fi: in his quattuor litteris cardinalibus habes nomen adap. nam et in numero certo per quattuor litteras Graecas τεϭϭαρκοντα faciet numerum XLV. hic numerus XLVI passionem
Abbreviated transcription (Latin):
exi& lex: ⁊ uerbum dñi ab ierusalẽ. Lex xp̃ianorũ crux ÷ͥ scã xp̃i filii qĩ
uiui: dicente &q ꝓpħa. lex tua inmedio uentris mei. fcussus ui la¬
teris uentre delancea: sanguix ⁊ aqua mixtus ꝓfusus affluebat.
Unde ñbi aeccłam scam̃ fabricauit: in qͣ legem passionis suȩ conse.¬
crabat. dicente ipso. Qui sitit: ueniat ⁊bibat. Qui credit in me: sicut¬

Expanded text:
exiet lex, et uerbum Domini ab Hierusalem. lex christianorum crux est sancta Christi filii Dei exiet lex, et uerbum Domini ab Hierusalem. lex christianorum crux est sancta Christi filii Dei uiui dicente aeque propheta: lex tua in medio uentris mei. percussus in lateris uentre de latere sanguis aqua mixtus profusus afluebat, unde sibi ecclesiam sanctam fabricauit, in quam legem passionis suae consecrabat dicente ipso: qui sitit, ueniat et bibat. qui credit in me, flu
Abbreviated transcription (Latin):
colegecimo suo. tlic accipiet benedic dionẽ adno: ⁊ misecłiã adeo
salutan suo. Om̃is passio hommũ int̾rã cadet: hȩc sola passio erucis
stantem demonstrat. Unde uerũ dicimus: montẽ scm̃ lignũ ẽẽ passionis
Inde innocens manib ⁊ mundo cordȩ. hoc cdicto ꝓpħico uidaeos redar¬
guebat: qui moysen p̃ponentes xp̃o chño illius eo quod morses cum
in montem syna ascendissex ut legem uidȩis acciper&. innocens
manib & mundo corde ñ fuit. Neq enĩ mundo cordȩ: eo quod aegypeiũ
calce ꝑcusserit in egypto & mortiferauit eũ cũ manib sius in harena obru¬
erit. Xp̃c autẽ in montẽ scm̃ ascendit. lignũ regni sui: ut moreret᷑ Aui¬
deis quãꝗͣ ipse aliquẽ hominũ ñ mortificar&: nisi solũ diabo lum
inimicũ generis humani. Exinde ascendens inmontẽ innocens manib¬
& mundo cordȩ & idõ ꝓpħa dicit. Quis ascendoꝵ in montem dni aut
quis stabit iħloco scõ eius: innocens manib & mundo corde. & cȩtera

Expanded text:
omino suo hic accipiet benedictionem et misericordiam a Deo salutari suo. omnis passio hominum in terra cadet, haec sola passio crucis stantem demonstrat: unde uerum dicimus montem sanctum lignum esse passionis. inde innocens manibus et mundus corda: hoc dicto prophetico Iudaeos redarguebat qui Moysen praeponent Christo domino illius, eo quod Moyses cum in montem Sina ascendisset, ut legem Iudaeis acciperet, innocens manibus et mundo corde non fuit. nec ore enim mcalce percusserit in Aegypto, et mortificaverit eum, et manibus suis eum in arena obruerit; Christus autem in montem sanctum ascendit lignum regni sui, ut moreretur a Judaeis, quamquam ipse aliquem hominum non mortificaverit, nisi solum diabolum inimicum generis humani. Exinde in montem ascendit innocens et mundus corde; et ideo propheta dicit: Quis ascendet in montem Domini, et quis stabit in loco sancto ejus? Innocens manibus et mundo corde. Et declara
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa dicit. Ego autẽ dico uob̾. constitutus sum rex abeo in syon mon¬
tem scm̃ eus: anñcians imꝑiũ eius. Qũẽ dic tum ꝓpħicũ ꝑponciũ

Expanded text:
propheta dicit: ego autem dico nobis: constitutus sum rex ab eo super Sion monpropheta dicit: ego autem dico nobis: constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum eius, adnuntians imperium eius. quem
Abbreviated transcription (Latin):
quo in ligno infixus pependit: dies fuer̃ atimorũ qui sunt dies festi
iudeorũ. Co die metuentes factum eẽ t̾remotũ⁊ celi fragorẽ. ꝓstrati facie
in t̾ra. plangentes inluc tũ conũsi sunt. ⁊ in ipsa passione cõpleuit pro¬
pħicum dictum E conũtam dies festos eorũ in luctũ: &s cantica eoꝵ
inlam̃tacionem. Ante enĩ cum captiui detenti eẽnt ababrlone: dice¬
bant ilł babilones. Cantate nob canticos: decanticis fyon. Et uidei la¬
mentantes captiuitatẽ suã: dicebant adbabylones ut diximꝰ lamet¬
tantes se. Quomodo cantabimus canticũ dtũ int̾ra aliena: Ecce qͣtenꝰ
cõpleta ÷ int̾p̃tacio montis syon: temptacio exacerbacionis. & specula¬
tio. Unde manifestũ ÷ fyon montem. ligni sacri regnũ inscitate uis¬
tificatum dicente clauid. Anñciate regnũ dĩ ingentib. quia dñs reg¬
nauit deligno ⁊ transiuit ingentib. Deqͦ regno ligni regał isdem

Expanded text:
quo in ligno confixus pependit dies fuerunt azimorum, qui sunt dies festi quo in ligno confixus pependit dies fuerunt azimorum, qui sunt dies festi Iudaeorum. eo die metuentes factum esse terrae motum et caeli fragorem prostrati facie in terra plangentes in luctum conuersi sunt, et in ipsam suam passionem inpleuit propheticum dictum: et conuertam dies festos eorum in luctum et cantica eorum in lamentationem. ante enim cum captiui detenti essent a Babylones, dicebant illis Babylones: cantate nobis cantica de canticis Sion, et Iudaei lamentantes captiuitatem suam dicebant ad Babylones ut diximus lamentantes se: quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena. \' Ecce quatenus conpleta est interpretatio montis Sion \'temptatio exacerbationis et speculatio. unde manifestum est Sion montem ligni sacri regnum esse in sanctitate iustificatum dicente Dauid: adnuntiate regnum Dei in gentibus, quia Dominus regnauit de ligno et transiuit in gentibus. de quo regno ligni regalis idem
Abbreviated transcription (Latin):
qui met̾nę mortis sentencia sibi ñ crediderint. sisic de scło. exierint. perient.
nem pendens in ligno duas partes popłi ꝓospiciens speculabatur de alto
ligno. partẽ popłi qui uiderant uirtutes eius mirabiles ⁊ dificas: pacien¬
tẽ illum inuiriã dolentes plorabant. Alii uͦ uidȩi irridentes de harun¬
dine caput eu quassabant: blasphemantes ⁊ dicentes. Aue rex iudeoꝵ.
Ubi ÷ pat̾ tuus: ueniat ⁊ lib& te de cruce. Exinde exacerbatus pater
patefacta sunt sepulcra ⁊ corpora foras ase misit. Uelum templi scissum.¬
in duab partib Watanto fragore cęli. ⁊ t̾rȩ motus om̃s qui stabant an¬
te lignũ alii dolentes. alii uͦ blasphemantes & illudentes ꝓstrati in fa¬
ciem iacuerunt. trementes tanꝗͣ mortui. Tunc iudȩi intellexer̃ se offen¬
disse dnm̃: ⁊ inluc tũ conũsi sunt. ⁊ fuit exacerbacio. Co enĩ tempore.

Expanded text:
qui in aeternae mortis sententia sibi non crediderint, si sic de saeculo exierint, perient: qui in aeternae mortis sententia sibi non crediderint, si sic de saeculo exierint, perient: ero in ipsa passione pendens in ligno duas partes populi prospiciens speculabatur de alto ligno, partem populi qui uiderant uirtutes eius mirabiles et deificas, patientem illum iniuriam dolentes plorabant: alii uero Iudaei inridentes de harundine caput ei quassabant, blasphemantes et dicentes: aue rex Iudaeorum, ubi est pater tuus? ueniat et eliberet te de cruce. exinde exacerbatus pater  terra commota est, patefacta sunt sepulcra et corpora foras a se misit, uelum templi scissum est et a tanto fragore caeli et terrae motu omnes qui stabant ante lignum alii dolentes alii uero blasphemantes inludentes prostrati in faciem iacuerunt trementes tamquam mortui. tunc Iudaei. intellexerunt se offendisse Deum et in luctum conuersi sunt, et fuit exacerbatio. eo enim tempore
Abbreviated transcription (Latin):
illum demanib cõntrariorũ. Morte turpissima condempnemꝰ illum. hec
cogitauer ⁊ errauer̃. Excecauit illos malicia ipsorũ: ⁊ñ intellexer̃ saera¬
menta dei. Ecce tempt᷑ores iudȩos. Item seriptũ ÷ & temptauer̃ dm̃ in loco
aquoso. Speculũ uͦ altitudinẽ ligni declarat: dicente salomone Posuer̃ me
uelud custodiã pomarii. eo quod iNorto in ligno confixus. int̾ duos la¬
trones pependit̾. E de altitudine ligni ambos speculabat᷑: infigura duor
popłorũ malefactorũ. Gentes in scł̃i mala faicta iacentes: ⁊ uidȩos int̾fec¬
tores ꝓpħirũ. Hii sunt duo popłi malefactores quorũ figurã inse por¬
tabant duo latrones int̾ quos pependit in noceas. Unus blasphemabat: aliꝰ
uͦ confeñus ÷ quia in Nocens iniuriã patit᷑. Iħ̃c autẽ ambos speculabatur
deligno speculatorii: blasphemũ & confessorem. Confessorẽ saluauit:
&blasphemũ ꝑdidit: sicuti deduob popłis fecit. ⁊secutores delicti:

Expanded text:
nemus illum. haec cogitauerunt et errauerunt: excaecauit illos malitia ipsorum et non intellexerunt sacramentum Dei. ecce temptatores Iudaeos. item scriptum est: et temptauerunt Dominum in loco inaquoso. speculum uero altitudinem ligni declarat dicente Salomone: posuerunt me uelut custodiam pomarii, eo quod in horto in ligno confixus inter duos latrones pependit. et de altitudine ligni ambos speculabatur in figura duorum populorum malefactorum, gentes in saecula mala facta iacentes et Iudaeos interfectores prophetarum. hi sunt duo populi malefactores, quorum figuram in se portabant duo latrones, inter quibus pependit innocens: unus blasphemabat, alius uero confessus est, quia innocens iniuriam patitur. Iesus autem ambos speculabatur de ligno speculatorio blasphemum et confessorem, confessorem saluauit et blasphemum perdidit, sicuti de duos populos fecit. Persecutores derelicti,
Abbreviated transcription (Latin):
rum : quod fruetum suũ dabit in tempore suo. Ecce u̾dũ. ꝓpbicũ
fruetum. resurrectionis diȩ t̾cio sꝑualit̾ intelligendũ dicentis. Desyon
decim portas duodecim apłorũ: ꝑ quorũ anñciacionem xp̃i in hano ci¬
uitatem sc̃am̃ ⁊ noriã intioier̃. quȩ sꝑuał ÷ aeccła. Eece ꝓbaumꝰ ꝑom̃iũ
scripturarũ dificarũ fidem. Duos montes srna int̾ra. & syon in cȩlo: du¬
orũ testam̃ torũ portare figurã ueteris frna. ⁊ noui syon. Dequib sren

Expanded text:
rum, quod fructum suum dabit in tempore suo. ecce uerbum propheticum fructum resurrectionis die tertio spiritaliter intellegendum dicentis: de Sion decim portas duodecim apostolorum: per quorum adnuntiationem christiani in hanc ciuitatem sanctam et nonam introierunt, quaScripturarum deificarum fidem duos montes, Sina in terra et Sion in coelo, duorum Testamentorum portare figuram, veteris Sina, et novi Sion. Ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
refugit deuinea speculũ uidet. uocẽ audit. puerũ uitus in speculo sibi cõ¬
minantẽ ñ uid&. timens post. uiã suã uadit. hic conũsus secularis: similat
gr̃e sꝑuali. Ita ÷ enĩ ⁊ inpopło difico: sicut iniunea t̾rena. Uinea dñica
ligni speculo exaltato. Quod si uiator diabolus ꝑ ambulans uiã secularem
si ausus fuerit deuinea sꝑuali hominẽ deplebe dñica separare ⁊ uexare:
statim apuero cęleste correptus. ⁊ sꝑualib flagris emendatus exululans
adcentesimũ effugit in locis aridis ⁊ desertis. hic ÷ custos puer filius dm̃cꝰ
qui uineam suam sibi apatre cõmendatã saluandã ⁊ reseruandã ꝑquo isaiam
ꝓpħam canuit dicens. Eoce puer m̃s filius m̃s dilec tissimus: suꝑ eũ ponam¬
spm̃ meum. ⁊ uicdtiũ gentib nc̃ abiit. Nonclamabit neq contend&.: harun¬
dinem quassatam ñ confringet ⁊ linũ fumigans ñ collocabit: quo adusq

Expanded text:
refugit de uinea, speculum uidet, uocem audit, puerum intus in speculo sibi comrefugit de uinea, speculum uidet, uocem audit, puerum intus in speculo sibi comminantem non uidet, timens post uiam suam uadit. Hic conuersus saecularis similatns gratiae spiritali. ita est enim et in populo deifico, sicut in uinea terrena. uinea dominicligni speculum. exaltatum. quod si uiator diabolus perambulans uiam saecularem si ausus fuerit de uinea spiritale hominem de plebe dominica separare et uexare, statim a puero caeleste correptus et flagris spiritalibus emendatus exulans ad centesimum effugit in locis aridis et desertis. hic custos est puer filius dominicus, qui uineam suam sibi a patre commendatam saluandam tenet et reseruandam: de quo Esaias propheta cecinit dicens: ecce puer meus filius mm meum, et iudicium gentibus nuntiabit: non clamabit neque contendet. harundinem quassatam non confringet et linum fumigans non conlocabit, quoadusque
Abbreviated transcription (Latin):
ralit̾ ẽẽ uineã: habentẽ chnm̃ ⁊ possessorem suũ. Uerũ tempore maturo ꝓpe
dies uindemiarũ ponunt inuineã custodẽ puerũ in alto ligno mecdia uinea
confixo. ⁊ ineo ligno faciunt speculũ. quadratũ de harundinib quassatis
⁊ ꝑsingula latera quadrature speculi. facit cauerna t̾na. quȩ fiunt caune
duodẽcim. ꝑ quã quacdraturã caũnarũ. custos puer omem̃ runeã ꝑspicienꝰ
custotiat cantans: neuiator ingrediens uineã dominicã sibi adsignatã uexet.
ut fures uuam uinee conculcent. Quod si inportunus fur. egens in uineã uolu¬
erit introire ⁊uuã demere: illic puer sollicitus deuinea sua deintus despe¬
cula dat uocẽ maledicens ⁊ cõminans ne inuineã uiator fur audeat aoce¬
dere dicens. Rectũ ambula. fur autẽ timens uocẽ pueri sibi cõminantis.

Expanded text:
raliter esse uineam habentem dominum et possessorem suum. uero tempore maturo prope raliter esse uineam habentem dominum et possessorem suum. uero tempore maturo prope dies uindemiarum ponunt in mediam uineam custodem puerum in alto ligno media uinea confixo et in eo ligno faciunt speculum quadratum de harundinibus quassatis et per singula latera quadraturae speculi faciunt cauerna terna, quae fiunt cauerna duodecim: per quam quadraturam cauernorum custos puer omnem uineam perspiciens custodiat cantans, ne uiator ingrediens uineam dominicam sibi adsignatam uexet uel fures uiam uineae uestigent. quod si inportunus fur egens in uineam uoluerit introire et uuam demere, illic puer sollicitus de uinea sua deintus de speculo dat uocem maledicens et comminans, ne in uineam uiator fur audeat accedere dicens: rectum ambula. fur autem timens uocem pueri sibi comminantem
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ianorũ spuał ⁊ immortał erit. Aliam ꝓbacioriẽ ueritatis seripturis po¬
sitã exea ueritate celestem ⁊ spualẽ facimꝰ figuratam cõparatiordemi de
hrumodi conũsis. Diximus eñĩ montis sc̃i syon. quod lignũ regaler si sacrũ
haber&e intp̃tacionẽ dehebraico ingreco uł latino: temptacio exacerbacio¬
nis ⁊ speculatio. eo qdđ deligno speculat᷑. ante se stantes bonos ⁊ malos.
in patre. Utriq se inse undent: ideo speculus imnmaculatus. Nam inos
qui ili credimus. xp̃m in nob tanꝗͣ in speculo udemus. ipso mos ꝓnstout¬
ent i ii monente in epła iohis chiscipuli sui ad popłm tasme inuob uo eno
quomods quis urm̃ sc uidet in aquã aut speculo & confirmauit salomo¬
nicũ dese die dũi : dicente. qui ÷ speculus immaculatus patris Uerũ etiam
⁊ uitaẽ ueram se ẽẽ dixit: patrẽ suũ agricolam. Sigͦ ꝯepẽ uitis uera: uaq cons
uineã Inuenimus uero in conuersos huiusmodi insimilitudinẽ sꝑualem figu¬

Expanded text:
alis et inmortalis erit. Aliam probationem ueritatis scripturis positam t ex ea ueritatem caelestem spiritalem. facimus figuratam comparationem de huius mundi conuersu. diximus enim montis sancti Sion quod lignum regalem et sacrum habere interpretationem de Hebreico in Graeco uel in Latino \' temptatio exacerbationis et speculatio, eo quod de ligno speculabatur ante se stantes bonos et malos. in patre utrosque se in se uident: ideo speculus inmaculatus. nam et nos qui illi credimus Christum in nobis tamquam in speculo uidemus ipso nos instruente et monente in epistula Iohannis discipuli sui ad populum: ita me in nobis uidete, quomodo quis uestrum se uidet in aquam aut in speculum, et confirmauit Salomonicum dictum de se dicentem: quis est speculus immaculatus patris. Vero etiam et uitem ueram se esse dixit, patrem suum agricolam. si ergo Christus uitis est uera, uineam. inuenimus uero in conuersu huius mundi in similitudinem spiritalem figu
Abbreviated transcription (Latin):
aucrio uo hubui Esau nͥ maior plosus fuie tertios. incoñ comosi egriũ
pulosis infigura copł mauoris impietate cdeletoris suorũ cposdo audien
oilcicas fuit leris ⁊ nunor : infigura popl̃i nouellioris. qui execdic ds audien¬
ciã pereculitatis fidem ex asp̃din ie scł̃i in lenitatem conũsus ⁊ achepm̃ dum̃
ẽẽ dõ in odiũ conũsũ: scd̾m int̾p̃tacionẽ montis hyna dicentis. temptacio
aet̾na ⁊ odiũ. aque ⁊ sron mons ita int̾ptat᷑: temptacio exacerbacionis
& speculatio. Hec uͦ int̾p̃tacio latina. ligni saeri passionẽ desiguat: di¬
cente salomone. deipsa passione dnica. Contumelia ⁊ tormento intib¬
gemus illũ: ut sciamus reuerenciã illuis. ⁊ ꝓbemus pacienciã ipsius ⁊tẽp̃

Expanded text:
ium pilosum, in figura populi maioris in inpietate delictorum suorum constituti. et Iacob fuit lenis et minor, in figura populi nouellioris, qui ex dictoaudientia per credulitatis fidem ex aspredine saeculi in lenitatem conuersus est ad Christuesse Deo in odio conuersos secundum interpretationem montis Sina dicentis temptatio aeterna et odium. aeque et Sion mons ita interpretat \'temptatio exacerbationis et speculatio. haec uero interpretacente Salomone de ipsa passione Dominica: « Contumelia et tormento interrogemus illum, ut sciamus reverentiam illius et probemus patientiam ipsius, et
Abbreviated transcription (Latin):
te moyses legeni acceperit popło durissimo ⁊ contumaci ł quã legem
temptati adõ at̃no. ⁊ inuenti sunt ñ posse eandẽ legẽ sustinere inꝑpo¬
tuũ: exinde dõ in odiũ conũsi sunt. Idõ in nominie montis sỹna un¬
de legem acceperant int̾p̃tatio nomins designauit popłm tempta
y sen. Eeat popłs iste ⁊ colligant sibi cliurnũ indiẽ. ⁊ temptabo eos qn
possint legen meã sustinere annon. Ꝙ temptati adõ plegẽ. muenta
sunt abipsa lege alieni Fxinde cło idiocdiũ atnũ conũi sunt.: ⁊ cõple

Expanded text:
te Moyses legem acceperit populos durissimo et contumaci. per quam legem temptati a Deo aeterno et inuenti sunt non posse eandem legem sustinere in perpetuum, exinde Deo in odio conuersi sunt. ideo in nomine montis Sina unde legem acceperant interpretatio nominis designauit populum temptysen: exeat populus iste et colligant sibi diurnum in diem, et temptabo eos an possint legem meam sustinere an non. et temptati a Deo per legem inuenti sunt ab ea lege alieni. exinde Deo in odio aeterno conuersi sunt et conple
Abbreviated transcription (Latin):
icians imꝑiũ eius : ecce qͣtinꝰ montem sron scm̃ designat. Unde ma¬
nifestum ÷ montem syon celestem eẽ ⁊ sp̾ualem: ⁊srna ẽẽ t̾renum.
Nichil enim potest quod int̾ra ÷ ẽẽ scm̃: cũ totus mundus facta
mala adiabolo sit maculatus dicente uiũ. Odit me scłm qr& ego¬
illuo quia mala facta sunt facta eius. Qequa re quicqͥd ÷ in hoc scło
uoluntatẽ ⁊ imꝑiũ dĩ patris sui. Esyna montẽ eẽ t̾renũ in arida t̾ra
conslitutũ. qui ÷ insyria palestina ubi ẽ t̾ra uidex. ubi ÷ & ẽiuitad
illa int̾fec trix ꝓpłurũ. ante cuus portam xp̃e auideis crucifixus ÷

Expanded text:
dnuntians imperium eius. ecce quatenus montem Sion sanctum designat. unde madnuntians imperium eius. ecce quatenus montem Sion sanctum designat. unde manifestum est montem Sion esse caelestem et spiritalem et Sina esse terrenum. nihil enim potest quod in terra est esse sanctum, cum totus mundus facta mala a diabolo sit maculatus, dicente Iesu: odit me saeillum, quia mala facta sunt facta illius. ex qua re quicquid est in hoc saeculo uoluntatem et imperium Dei patris sui: et Sina montem esse terrenum in arida terra constitutum, qui est in Syria Palaestina, ubi est terra Iudaea, ubi est et ciuitas illa interfectrix prophetarum, ante cuius portas Christus a Iudaeis crucifixus
Abbreviated transcription (Latin):
cramenta dĩ : aliis autẽ insimilitudinib. Inuenimus in euuangłio
cata iohem scriptum eẽ. Lex ꝑmoysen data ÷: grã ⁊ ueritas pitim¬
xp̃m facta ÷. Quȩlex moysi. in monte srna data÷. Uerũ iterum
inuenimus scriptũ. Desron eñi exi& lex: ⁊ ũbũ dñi ab ierusalem.
quatinꝰ hoc intelligere debemus utrum syna mons ubi adõ
moysi lex cdata ÷. ⁊ sron mons unde lex exut. unũ sinit. aN
uero alt̾ sit sina mons. & alter sit fyon mons. Inuenimus hȩc no
Omina duorũ monciũ eẽ. Hebraice uͦ. latina intp̃tacio nomi¬
nũ differenciũ ab inuicẽ ostendens aliud ẽẽ srna montẽ ⁊
aliud montem syon. hec ÷ int̾ptacio de hebraica lingua
p̃tat᷑ temptacio exacerbacionis & speculatio. Nides gͦ iN hebraica int̾¬
p̃tacione non sibi similare s neq ẽẽ unũ montem s pocius duo inuicẽ
ase differentes grã ⁊ honore. Preterea cũ dicat dđ ꝓpħa in psalmo pͥmo
ego autem comditutus sum rex ab eo suꝑ syon montẽ scm̃ eius a¬

Expanded text:
cramenta, Dei, aliis autem in similitudinibus, inuenimus in euangelio cata Iohannem scriptum: lex per Moysen data est, gratia et ueritas pm facta est. quae lex Moysi in monte Sina data est. uerum iterum inuenimus scriptum: de Sion enim exiet lex, et uerbum Domini ab Hierusalem. quatenus hoc intellegere debemus? utrum Sina mons ubi a Deo Moysi lex data est et Sion mons unde lex exiuit an unum sint an uero alter sit Sina mons et alter sit Sion mons. inuenimus enim haec nomina duorum montium esse Hebreice: uero Latina interpretatio nominum differet ab inuicem ostendens aliud esse Sina montem et aliud montem Sion. Haec est interpretatio de Hebreica lingua pretat \'temptatio exacerbationis et speculatio. uides ergo in Hebreica interpretatione non sibi similare, sed neque esse unum montem, sed potius duo inuicem a se differentes gratia et honore. praeterea cum dicat Dauid propheta in psalmo primo: ego autem constitutus sam rex ab eo super Sion montem sanctum eius a
Abbreviated transcription (Latin):
figura rebecce. ⁊ partẽ popłi infideli iudęorũ auentre tunc rebecoe diuidi
& separari. anatiuitate acccłȩ hȩc fuit p̃siguratio ingenesi. ꝑ angłm spi¬
alit̾ anñciata. hȩc uͦ nominia eorũ monciũ talem habent int̾p̃tacionẽ
in lingua latina. demonstrans ueritatẽ: qui sint hii duo montes sr̃na¬
uł nc̃ sron. Quod quidem post paululũ dicturi sumꝰ. Ita eni hanc ueri¬
tatis intp̃tacionẽ ꝓbauimꝰ: deprincipio generis humani ueniente. Itar¬
enĩ dõ omp̃s abinicio mundi ⁊ deinceps om̃s homines nascentes de tẽpe
& factõ omia aparentib suis accipiebant: ñ quiddẽ exse.s. adeo mente
impellebant᷑. Qui anteꝗͣ fiant p̾scius futurorũ. quales post cremencũ
actatis suȩ futuri eent posteriori tẽpore ueget innominib bebraicis
de signabant᷑ quid singus futurũ eẽt int̾p̃tacio nominũ lesignabat.

Expanded text:
rnam in figura Rebeccae; et partem populi infidelium Judaeorum a ventre tunc Rebeccae dividi, rnam in figura Rebeccae; et partem populi infidelium Judaeorum a ventre tunc Rebeccae dividi, et separari a nativitate Ecclesiae. Haec fuit praefiguratio in Genesi per Angelum spiritaliter annuntiata. Haec vero nomina montium talem habent interpretationem in lingua latina, ut demonstret veritatem, qui sint hi duo montes Sina vel Sion: quod quidem post paululum dicturi sumus. Ita enim hanc veritatis interpretationem probavimus, de principio generis humani venientem. Ita ab initio mundi et deinceps omnes homines nascentes, de tempore et facto nomina a parentibus suis accipiebant non quidem ex se, sed a Deo mente impellebantur, qui, antequam fiant, praescius est futurorum ut quales post crementum aetatis suae futuri essent, posteriori tempore verbis et nominibus hebraicis designaretur; et quid singulis futurum esset, interpretatio nominum designaret
Abbreviated transcription (Latin):
licta slec immerito. & ds̃ exeodẽ monte sẏna t̾reno ꝑmorsem adhuo ii
carne t̾rena pͥmi hominis positũ. popło iudȩorũ t̾reno ⁊ carnali legem
adõ accepit illis tradendã. digitis sacris scriptam induas tabulas lapi¬
deas. licet digitis sacris. tam̃ digitis infigura carnis. quasi popło carnali
& durissimo sicut fuer̃ tabule lapideȩ durissimȩ in quib tabuł legem ac¬
ceperunt. Idõ iNduab significans exunitate popłi diuidi duas partes.
partem quȩ saluat᷑. & pars incredula quȩ perit dicente anglo adrebeccã
uxorem isaac. Pue gentes inutero tuo iunt: & duo popłi dẽuentre. tuo di¬
uident᷑. E popłs popłm suꝑabit: ⁊ maior serui& minori. Rebecca uͦ figura
portat aeccłe: sicut isaac uir eius tẏpũ inse portabat xp̃i. Ergo eũ dicit
due gentes inutero tuo sunt. quia ⁊ de gentib duas partes futuras designabat.
partem ⁊dolatrem ꝑditam ⁊ partẽ credulam. uidentẽ ꝑfidẽ: hanc una par¬

Expanded text:
em monte Sina terreno per Moysen adhuc in carne terrena primi hominis positum populo Iudaeorum terreno et carnali legem dedit. a Deo accepit illis tradendam, digitis sacris scriptam in duabus tabulis lapideis, licet digitis sacris tamen digitis in figura carnis, quasi populo carnali et durissimo sicut fuerunt tabulae lapideae durissimae, in quibus tabulis legem acceperunt. ideo in duabus: significans ex unitate populi diuidi duas partes, partem quae saluatur et partem incredulam quae perit dicente angelo ad Rebeccam uxorem Isaac: duae gentes in utero tuo sunt et duo populi de uentre tuo diuidentur et populus populum sportabat Ecclesiae, sicut Isaac vir ejus typum in se portabat Christi. Ergo, cum dicit, duae gentes in utero tuo sunt, quia et de gentibus duas partes futuras designabat, partem idololatram perditam, et partem credulam viventem per fidem; hanc unam par
Abbreviated transcription (Latin):
in diẽ quacerunt & cognoscere uics mecs concupiscunt.
qucsiples quae iustitiam fecerit &iudiciumdi nondere¬
liquerit: Postulant ame nunc iudicium iustum & ad¬
propinquaredõ concupiscunt dicentes: quid quia ieiu¬
naiuimus & non uidisti humiliauimus animcis nos tras
& noncognouisti in diebus enimie uitii inueniuntus
uoluntates urcĩe. autenim subiectos uobis subpungitis
aut adiudicia &lites ieiunatis aut proximos pugnis
caeditis : ut quid mihi ieiuncitis ut hodie audiatur uox
ura inclamore non hoc ieiunium quodego elegidic̃ dñs¬
& diem humilicre hominem animcm suã : namalsi

Expanded text:
in diem quaerunt et cognoscere uias meas concupiscunt, quasi plebs quae iustitiam fecerit et iudicium Dei non deseruerit. postulant a me nunc iudicium iustum et adpropinquare Deo concupiscunt dicentes: quid quia ieiunauimus, et non uidisti, humiliauimus animas nostras, et non cognouisti? in diebus enim ieiunii inueniuntur uoluntates uestrae. aut enim subiectos uobis conpungitis aut ad iudicia et lites ieiunatis aut proximos caeditis pugnis. ut quid mihi ieiunatis, ut hodie audiatur uox uestra in clamore? non hoc ieiunium quod ego elegi et diem humiliare hominem animam suam. tametsi
Abbreviated transcription (Latin):
denuntiat irã dĩdicens : hatedicitdñs omnipo¬
tens: eo quod domus mea desertuest. Uos autẽ
sectamini unus quisque indomumsuã : prop¬
terea abstinebit caelumrore. & terra subtroc¬
h& procreationes suas : & inducã gladium
super terrã. super frumentum & super uinum.
& super oleum. & super homines. & superpeco¬
ra & super omnes labores manuu meorum:
tẽ proph&a alius rep&it &dicit : & pluam suꝑ
unamciuitatẽ : & superunam non pluam : pars
una conplu&ur : &pars super quam non plu¬

Expanded text:
denuntiat iram Dei dicens: haec dicit dominus omnipotens: eo quod domus mea deserta est, uos autem sectamini unusquisque in domum suam, propterea abstinebit caelum a rore et terra subtrahet procreationes suas, et inducam gladium super terram et super frumentum et super uinum et super oleum et super homines et super pecora et super omnes labores manuum eorum. item propheta alius repetit et dicit: et pluam super unam ciuitatem et super unam non pluam. pars una compluetur et pars super quam non plu
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus plusmisit indonadĩ: Omne seni istideeo
quod habundeuit illis miserunt indonadĩ: Haec
autem de in opiasuo. omnem quem cum que habuit
uietum misit: Multum beatamulier & lorioso
quoceiam ante diem iudicii meruit iudicis uoce
uniuersa quaedantur pupillis. &uiduis confe¬
rantur : dat illa quam o postebat accipere:
ut scicmus quae poena sterilẽ diuitem maneat:
quando hoc documento operari &iã pauperes.
debeant: atque ut intellegamus haecopera dõ dari

Expanded text:
omnibus plus misit in dona Dei. omnes enim isti ex eo omnibus plus misit in dona Dei. omnes enim isti ex eo quod abundauit illis miserunt in dona Dei. haec autem de inopia sua omnem quemcumque habuit uictum misit. multum beata mulier et gloriosa quae etiam ante diem iudicii meruit iudicis uoce uniuersa quae dantur pupillis et uiduis conferantur, dat illa quam oportebat accipere, ut sciamus quae poena sterilem diuitem maneat, quando hoc documento operari etiam pauperes debeant. adque ut intellegamus haec opera Deo dari
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui secundum adã nudus fueras & horrebas
ante deformes Indum̃ toxp̃i candido uestiaris :
Qt quae matrona ineccdesiaxp̃i locuples & diueses
inunge oculos tuos nonstibio diabol sed collyrioxp̃i
Vtper uenire aduidendum dñm possis dumdm̃
&operibus & moribus ꝓmereris : E&erum quae
talis es nec operari ineclesia potes : egente mȩ ñ
& pauperem nonuident oculi suꝑfusi nigroris
tenebris & nocte contecti: locuples & diueses
& dominicum celebraro & redis quae corbanam
omtuno nonrespicis Quoce indominicum sine sacrifico
uenis : qua e pastem desacrificio quod pauper obtulit
sumes : Intuere in euangelio uiduam pracceptorũ
calestium memorem inter ipsas praessuras &an¬
gustias egestatis operantem ingazo philacium duo
quae sola sibi fuerant minuta mittentem : quã cum
sed de animo opus eius examinans. & considerans
non quantum sed ex quanto dediss& respondit
& dixit : amen amendicouobis : qm̃ uidua ista caatub:¬

Expanded text:
ut qui secundum Adam nudus fueras ut qui secundum Adam nudus fueras ante deformis, indumento Christi candido vestiaris. Et quae matrona in Ecclesia Christi locuples et dives es, inunge oculos tuos, non stibio diaboli, sed collyrio Christi; ut pervenire ad videndum Deum possis, dum Deum et operibus et 242 moribus promereris. XV. Caeterum, quae talis es, nec operari in Ecclesia potes. Egentem enim et pauperem non vident oculi tui superfusi nigroris tenebris et nocte contecti. Locuples et dives es, et Dominicum celebrare te credis, quae corban omnino non respicis, quae in Dominicum sine sacrificio venis, quae partem de sacrifsumis? intuere in euangelio uiduam praeceptorum caelestium memorem, inter ipsas pressuras et angustias egestatis operantem, in gazophylacium duo quae sola sibi erant minuta mittentem, quam cum ased de animo opus eius examinans et considerans, non quantum sed ex quanto dedisset, respondit et dixit: amen dico uobis quoniam uidua ista
Abbreviated transcription (Latin):
stulte in quiđ hac nocte expostulatur animatua
quaeer goprae parasti cuius erunt : quid diuitustius
solus incubas oquid in poenamtuam patrimonii
pondus exaggeras . ut quo locupl&ior saeculo fueris
pauperior dõ fias reditustuos dide cumdño fruc¬
tustuos pastire cum xp̃o factibi posses sionum terres¬
trium xp̃m pasticipem: Vt &ille s&ibi facit regno¬
rum calestium coheredem: erras & falleris.
quis quẽ in sacculo diutemeredis : et udiin apocaly psi
Añtiu uocemeius modi hominem iustis obiurgao
os pauper & nudus & caecus: suadeotibi emere
ame aurum ignitum deigni ut sis diues: e uestena
albsta utuesticatis & non a ppareat inte feditas nadi¬
tatistucce & collytio ung̃ coculos tuos ut uide cis
quiergo locuples aidiueres. emeibi axp̃o aurum
ignitum ut sordibustuis tamquam igne decoctis
esseaur um mundum posris sielemosynis &iusta
operatione purgeris : emexibi albamuestem:

Expanded text:
stulte, inquit, hac nocte expostulatur anima tua. stulte, inquit, hac nocte expostulatur anima tua. quae ergo parasti cuius erunt? quid diuitiis tuis solus incubas, quid in poenam tuam patrimonii pondus exaggeras, ut quo locupletior saeculo fueris pauperior Deo fias? reditus tuos diuide cum Deo tuo, fructus tuos partire cum Christo, fac tibi possessionum terrestrium Christum participem, ut et ille te sibi faciat regnorum caelestium coheredem. Erras et falleris quisque te in saecnlo diuitem credis. audi in Apocalypsi Domini tui uocem eiusmodi homines iustis obiurgatiet pauper et caecus et nudus. suadeo tibi emere a me. au rum ignitum de igni ut sis diues, et uestem albam ut uestiaris et non appareat in te foeditas nuditatis tuae, et collyrio inungue oculos tuos ut uideas. qui ergo locuples et diues es eme tibi a Christo aurum ignitum, ut sordibus tuis tamquam igne decoctis esse aurum mundum possis, si eleemosynis et iusta operatione purgeris. eme tibi albam uestem,
Abbreviated transcription (Latin):
acsclutaribus monitis lumen admittunt : dequibus
mrari nonopost& quod contemnant in tractatibus
seruum: quandotalibus ipsumdnm uidecrmus
essecontemptum: quidtibi inestis ineptis cogrtationib
plaudis: quasi meu& sollicitudine futurorum ab ope¬
ribus rearderis quid umbras & praestigias quas¬
dam uanae exsationis obtendis: confitere immo
quȩ:iuere sunt : & qui scientes non potes fallere
secr&a & abdita mentis ex prome : Obsederunt
animũ tuũ sterelitatis tenebrae : & recedente inde
lumine ueritatis. carnale pectus alta & profunda
auaritiae caligocȩ eauit : pecunia euae captiuus
& seruus es: Cathenis cupiditatis & uinculis alliga¬
tus es : & quemiam soluerat xp̃s denuo uinctus es :
Peruas pecuni am : quaete seruata non seruat :
Patrimonium cumulas quod te pondere suo onerat:
Nec meministi : quid ds̃ responderit diuiti. ex uberan¬
tium fructum copiam stulta exultatione lactanti :¬

Expanded text:
ac salutaribus monitis lumen admittunt, de quibus ac salutaribus monitis lumen admittunt, de quibus mirari non oportet quod contemnant in tractatibus seruum, quando a talibus ipsum Dominum uideamus esse contemptum. Quid tibi cum istis ineptis et stultis cogitationibus plaudis, quasi metu et sollicitudine futurorum ab operibus retarderis? quid umbras et praestigias quasdam uanae excusationis obtendis? confitere immo quae uera sunt et quia scientes non potes fallere, secreta et abdita mentis exprome. obsederunt animum tuum sterilitatis tenebrae et recedente inde lumine ueritatis carnale pectus alta et profunda auaritiae caligo caecauit. pecuniae tuae captiuus et seruus es, catenis cupiditatis et uinculis alligatus es et quem iam soluerat Christus denuo uinctus es. seruas pecuniam quae te seruata non seruat, patrimonium cumulas quod te , pondere suo onerat, nec meministi quid Deus responderit diuiti exuberantium fructuum copiam stulta exultatione iactanti
Abbreviated transcription (Latin):
non seminant neque m&unt: neque congregant in hor¬
rea & pater uester caelestis alit illa: non ne uos
plures illis estis : Volucres dr̃ pascit. & passeribus
alimenta diurna praestantur : & quibus nullus
diuinae reisensusest eis nec potus nec cibus delisinꝰ
poipse non pascitur: aut eis terrent deeraune
quibis caodestic & diunee cribuuntur: Vndehaset
in ubodula cogitatio: unde impia & sacrilega ista
meditatio : quid facit in domodi perfidum pectus
xpianus: pharisaei tibimagis conuenit noment
Daincum dñs in euangelio deelemos yins disputaro
&utriobis amicos deerrestribus lucris prͥouido
operatione faceremus quinos postmodum intab¬
nacula a&erna susciperent fideliter acsalubri¬
tot praemongr& : ad didit posthaec scribtura¬
diuina dicens : Audiebant autem hae comnia pharise
quieraent cupidissimi: & inridebant: quales nunc
ieccdesia quosdam uidemus quorum praedus ac
nures &corda caeccta Nullum despita libus

Expanded text:
non seminant neque metunt neque colligunt in hornon seminant neque metunt neque colligunt in horrea, et pater uester caelestis alit illa. nonne uos pluris estis illis. uolucres Deus pascit et passeribus alimenta diurna praestantur et quibus nullus diuinae rei sensus est eis nec potus nec cibus deest: tu pascit a Christo ipse non pascitur aut eis terrena deerunt quibus caelestia et diuina tribuuntur. unde haec incredula cogitatio, unde impia et sacrilega ista meditatio? quid facit in domo fidei perfidum pectus?Christianus? Pharisaei tibi magis congruit nomen. nam cum Dominus in euangelio de eleemosynis disputaret et ut nobis amicos de terrestribus lucris prouida operatione faceremus qui nos postmodum in tabernacula aeterna susciperent fideliter ac salubriter praemoneret, addidit post haec scriptura dicens: audiebant autem haec omnia Pharisaei qui erant cupidissimi et inridebant. quales nunc in ecclesia quosdam uidemus quorum praeclusae aures et corda caecata nullum de spiritalibus
Abbreviated transcription (Latin):
in hunc mundum uerum nec auferre possumus :
Habentes it aque exhibitionem & cegumentum cor¬
poristhis contentisimus: quiccutem uolunt diuites
fieri incidunt intemptationẽ & muscipulã. & desi¬
deria multa & nocentia. quce mergunt hominem.
inperditionẽ & in interitum: Na dixenim omnum
malorum est cupiditas : quamquidom adp&entes
nausraga uerunt a fide & inseruerunt sed oloribus
multis: Peuis ne patrimonium tuum foste deficiat
sio perari exeo largiter coeperis quando enim
factum est ut iusto possit deesse substantia
Cum scribtumsit Nonoccidit dñs fame animam
iustam Helices in solitudine coruis ministrantib
pascitur &danihel in laculeonum praeda iussu
regis incluso prandium diuinitus apparatur
& tum &uis neo perantitibi & dnm promerenti desit
alimentum: quando ipse in euangelio ad ex probra¬
tionẽ eorum quibus mens dubiaest & fides paruoc
contest&ur &dicat ex spicite uolatilia caeli qm̃

Expanded text:
in hunc mundum, uerum nec auferre possumus. in hunc mundum, uerum nec auferre possumus. habentes itaque exhibitionem et tegumentum his contenti simus. qui autem uolunt diuites fieri incidunt in temptationem et muscipula et desideria multa et nocentia quae mergunt hominem in perditionem et in interitum. radix enim omnium malorum est cupiditas quam quidam adpetentes naufragauerunt a fide et inseruerunt se doloribus multis. Metuis ne patrimonium tuum forte deficiat, si operari ex eo largiter coeperis? quando enim factum est ut iusto possent deesse subsidia ? cum scriptum sit: non occidet fame Dominus animam iustam. Helias in solitudine conus ministrantibus pascitur et Danieli in lacum ad leonum praedam iussu regis incluso prandium diuinitus apparatur: et tu metuis ne operanti et Dominum promerenti desit alimentum, quando ipse in euangelio ad exprobrationem eorum quibus mens dubia est et fides parua contestetur et dicat: aspicite uolatilia caeli quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcuperum oratione dirigitur densus operaolus di
puoeributione cumulcitur. &dñs ineuangelio
iantune eues modi hominumcorder consideraus
aꝑfidis atque incredulis praes ciauoce demintiaois
contestatur &dicit : Nolite cogitare: dicentes
qui dedemus. aut quid bibemus ciutquid uostiemut:
horum omnium indig&is: quaerite primum regnũ
adius titicumdi & om̃nice ista adponentur uobis:
Sisomnia ad ponidieit &tredi quiregnum &iustitiã di
quaerunt: Eos enim dñs cumiudicũ dies uenerit
& dꝑcipiendum regnum dicit ad mitti: qui fuerun
ineedesiaeius operati: m&ius ne patrimonium
stuum foste deficiat sio perari ex eo largiter
Coeperis. Qnescis miser quicidum timȩs neres
nequid derebus tuis minuatur cẽltendis non res¬
picis quodipse minucaris : & mator magis mamonae
quamanima &uae : Vt dumtimes ne prote pa¬
trimonium perdas ipse propatrimonio perecis
CRideo bene apłs clamat. & dicit: Nihil intulimus

Expanded text:
pauperum oratione dirigitur, census operantis Dei pauperum oratione dirigitur, census operantis Dei retributione cumulatur. et Dominus in euangelio iam tum eiusmodi hominum corda considerans et perfidis adque incredulis praescia uoce denuntians contestatur et dicit: nolite cogitare dicentes: quid edemus aut quid bibemus aut quid uestiemur? horum omnium indigetis. quaerite primo regnum et\' iustitiam Dei, et omnia ista adponentur uobis. eis omnia adponi dicit et tradi qui regnum et iustitiam Dei quaerunt: eos enim Dominus, cum iudicii dies uenerit, ad percipiendum regnum dicit admitti qui fuerint in ecclesia eius operati. Metuis ne patrimonium tuum forte deficiat, si operari ex eo largiter coeperis, et nescis miser quia dum times ne resne quid de rebus tuis minuatur adtendis, non respicis quod ipse minuaris amator magis mamonae quam animae tuae , et dum times ne pro te patrimonium perdas, ipse pro patrimonio pereas. et ideo bene apostolus clamat et dicit: nihil intulimus
Abbreviated transcription (Latin):
cadpoenuriam foste redigaris: esto in hacpaste
in trepidus: estosecurus: finiri non potest unde
inusus xp̃i inpenditur : unde opus caeleste cele¬
bratur : nechoctibi demeo spondeo seddescarũ
scristur crum fide & diuinae pollicitationis
auctoritate promitto : Loquitur persalomonẽ
egebit: quiautem auestit oculum suum in mag¬
na penuria erit : ostendens miseri cordes atq
operantes egere non posse: magis parcos &ste¬
rles adinopiam postmaodum deuenire:
tembeatus apostolus paulus dominicae inspitati¬
onis gratia plenus dicit : qui administrat semen
seminenti & panem adedendum praestabit: &
multiplicabit seminationem uestram: & augebit
incrementa frugum iustitiae uestrae: ut in om¬
nibus locuple emini : Eiterum ad minis tratio
huius officii nontantum suppl&ea quaescĩs
desunt sedahabundabit ꝑmultã graticcrum
actionem indm̃ : qm̃ dum gratiarum actio addm̃
proolemosynis atque operationibus nr̃is

Expanded text:
ad penuriam forte redigaris, esto in hac parte ad penuriam forte redigaris, esto in hac parte intrepidus, esto securus. finiri non potest unde in usus Christi impenditur, unde opus caeleste celebratur. nec hoc tibi de meo spondeo sed de sanctarum scripturarum fide et diuinae pollicitationis auctoritate promitto. loquitur per Salomonemegebit: qui autem auertit oculum suum in magna penuria erit, ostendens misericordes adque operantes egere non posse, magis parcos et steriles ad inopiam postmodum deuenire. item beatus apostolus Paulus dominicae inspirationis gratia plenus, qui administrat, inquit, semen seminanti et panem ad edendum praestabit et multiplicabit seminationem uestram et augebit incrementa frugum iustitiae uestrae, ut in omnibus locupletemini. et iterum: administratio huius officii non tantum supplebit ea quae sanctis desunt, sed et abundabit per multam gratiarum actionem in Domino: quoniam dum gratiarum actio ad Deum pro eleemosynis adque operationibus nostris
Abbreviated transcription (Latin):
quos ina diuuandis alendisque pauperebus oodim¬
iios centit  i aiticum ⁊ accheus dixissesi etceeditu¬
duscoexsubs tanticm ea doegenis & sicui quned
quia delus odie domui hiuic facta est. qm̃ clbue
filius estabrabre  damsi abrahã crediditdõ
flie putatumostei cediustitiam ũtique quisecund
praecoptiumndẽ elemosyncs faciedõ eredinduqui
babo fidei ueritate seruat dĩmorem: quiautẽ
di timorem seruat inmiserationibus pauperum:
possementiri. exrbores infructuosas idest
steriles homines excidi & inignem mitti
Misericordes cautem ad regnumuocaris quiealio
loco operarios & ftuctuosos fideles appellat:
Infructuosis uero &sterilibus fidem derogat
dicens si inius tamamonae fideles non fiustis
quodestuerum quis credit uobis: & sunclieno
fideles non fuistis: quodur̃ mest quis debit uobis
s ed uereris & m&u s. nesio perari plurimum
coeperis : patrimonio tuo larga operatione finito

Expanded text:
quos in iuuandis alendisque pauperibus operaquos in iuuandis alendisque pauperibus operarios cernit. nam cum Zachaeus dixisset: ecce dimidium ex substantia mea do egenis et si cui quid quia salus hodie domui huic facta est, quoniam et hic filius est Abrahae. nam si Abraham credidit Deo et reputatum est ei ad iustitiam, utique qui secundum praeceptum Dei eleemosynas facit Deo credit: et qui habet fidei ueritatem seruat Dei timorem: qui autem Dei timorem seruat in miserationibus pauperum posse mentiri, arbores infructuosas id est steriles homines excidi et in ignem mitti, misericordes ad regnum uocari. qui et alio in loco operarios et fructuosos fideles appellat, infructuosis uero et sterilibus fidem derogat dicens: si in iniusto mamona fideles non fuistis, quod est uerum quis credet uobis? et si in alieno fideles non fuistis, uestrum quis dabit uobis? Sed uereris et metuis ne si operari plurimum coeperis patrimonio tuo larga operatione finito
Abbreviated transcription (Latin):
quamut᷑ sistamus elemosynis dandis: necterrenis
possessionibus incubemus Nlcaeles tes thesauros
potius recondamus: Uendite in quiđ res ur c̃s &
date olemos ynam: &iterum : uolite uobis condere
thesiuros superterram : ubitinea & comesturti
exterminat : &ubi fures effodiunt & furantur:
thes aurizate autemuobis thesauros incaelo. uln
neque tinea neque comestura exterminat
Qubi fures noneffodiunt & furantur: Vbienim fu¬
erit thes aurustuus : illicerit & costuum: &cum
obseruacta lege perfectum & consum matum uelit
atorem caelestis gratiae & conparatorem
salutis aernae. distractis omnibus rebus suis.
pra&iosam margaritam. hoc est uitã a &ernom
Xp̃icruore pri&iosami de quantitate patrimonusui
dicit debere mercari: Simile est inquĩ regnum
caelorum homini negotianti : quaerentibonas
margaritas : ubi autem inuenit pra&ios cmmar¬
garitam: ab ut &uendidit omnia quaehabuit.
olemit illam eosdemque or cbrahe alus oher

Expanded text:
quam ut insistamus eleemosynis dandis nec terrenis quam ut insistamus eleemosynis dandis nec terrenis possessionibus incubemus sed caelestes thesauros potius recondamus. uendite, inquit, res uestras et date eleemosynam, et iterum: nolite uobis condere thesauros super terram, ubi tinea et comestura exterminat et ubi fures effodiunt et furantur. thesaurizate autem uobis thesauros in caelo, ubi neque tinea neque comestura exterminat et ubi fures non effodiunt. ubi enim fuerit thesaurus tuus, illic erit et cor tuum. et cum obseruata lege perfectum et consummatum uellet atorem caelestis gratiae et comparatorem salutis aeternae distractis omnibus rebus suis pretiosam margaritam hoc est uitam aeternam Christi cruore pretiosam de quantitate patrimonii sui dicit debere mercari. simile est, inquit, regnum caelorum homini negotianti quaerenti bonas margaritas. ubi autem inuenit pretiosam margaritam, abiit et uendidit omnia quae habuit et emit illam. Eos denique et Abrahae filios dicit