comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
coȩt̾nũ genuit : pat̾ eiꝰ est. Ubi aut̃ uł in somnis audier̃
filius sine labore & fatigatione sola uirtute sua sp̃m
fecit. O prȩcipuã laudẽ. filii & sp̃s scĩ Quasi nos mo
bilit̾ pat̾ & passibilit̾ inuitꝰ genuerit. qͥ nos uolun¬
tarie genuit uerbo ueritatis: Aut filius cũ labore &
fatigatione. cȩlũ & t̾rã creauerit. Aequent᷑ gͦ ista oꝑa
scđm istos. uł filio uł spui scõ Aut si nullo modo
equant᷑: quid ꝓfuit aut dicere unde nulla fit quȩstio.
qđ scilicet sine ullo labore & fatigatione uł gignat pat̾
uł faciat filius : Nideant sane quomͦ dicant. qđ sola
uirtute sua filius fecerit sp̃m scm̃ Isto enĩ mͦ cogunt᷑
fateri. aliquid fecisse filiũ qͦd ñ uiderit patrẽ facien¬
tẽ. An placeret eis dicere: qđ etiã pat̾ fecerit sp̃m sc̃m̃:
Non gͦ eũ sola uirtute sua fecit filius An alterũ fecit

Expanded text:
coaeternum genuit, Pater ejus est. Ubi autem vel in somnis audieruncoaeternum genuit, Pater ejus est. Ubi autem vel in somnis audierunFilius sine labore et fatigatione sola virtute sua Spiritum fecit. O praecipuam laudem Filii et Spiritus sancti! Quasi nos Pater mobiliter et passibiliter invitus genuerit, qui nos voluntarie genuit verbo veritatis: aut Filius cum labore et fatigatione coelum et terram creaverit? Aequentur ergo ista opera secundum istos, vel Filio vel Spiritui sancto: aut si nullo modo aequantur, quid profuit hoc dicere, unde nulla fit quaestio; quod scilicet sine ullo labore et fatigatione vel gignat Pater, vel faciat Filius? Videant sane quomodo dicant, quod sola virtute sua Filius fecerit Spiritum sanctum. Isto enim modo coguntur fateri, aliquid fecisse Filium quod non viderit Patrem facientem. An placet eis dicere, quod etiam Pater fecerit Spiritum sanctum? Non ergo eum sola virtute sua fecerit Filius. An alterum fecit
Abbreviated transcription (Latin):
cogitent. & em̃dent uanas impiasq blasphemias: Atq fa-¬
teant᷑. in illa trinitate nullã ꝑ sonã prȩt̃ qđ filiꝰ manens
ds̃ homofactꝰ est. omĩno ẽe. creaturã: aut aliquid a dõ fac¬
tũ esse. sed totũ quicqͥd illud est. sũmũ. uerũ. immuta¬
bilẽ dm̃. Ab sit enĩ. ut quẽ admodũ sapiunt pat̾ maior
carne factꝰ est etiã angłis minor: Absit. ut quẽa dinodũ
blasphemant. incõparabilit̾ maior & melior sit filius
spu scõ. Et qđ in sanissimũ est credere. tẽplũ minoris sint
in est in eo forma seruilis. quȩ ꝓphetabat᷑ cũ diceret᷑. Dñs
dix̃ adme. filiꝰ meus estu. Cui etiã in eadẽ ꝓphetia dicit
idẽ filius De uentre matris meȩ dsm̃s estũ: De uentre
qui ppe matris eiꝰ ubi hominẽ assũpsit : ds̃ eiꝰ est. Qui
ꝓpt̃ qđ eũ ñ solũ ante uentrẽ matris sed ante omĩa scła

Expanded text:
cogitent, et emendent vanas impiasque blasphemias, atque facogitent, et emendent vanas impiasque blasphemias, atque fateantur in illa Trinitate nullam personam, praeter quod Filius manens Deus, homo factus est, omnino esse creaturam, aut aliquid a Deo factum: sed totum quidquid illud est, summum, verum, immutabilem Deum. 24. Absit enim ut, quemadmodum sapiunt, Pater major carno factus est etiam Angelis minor? Absit ut, quemadmodum blasphemant, incomparabiliter major et melior sit Filius Spiritu sancto: et quod insanissimum est credere, templum minoris sint inest in eo forma servilis, quae prophetabatur, cum diceretur, Dominus dixit ad me, Filius meus es tu . Cui etiam in eadem prophetia dicit idem Filius, De ventre matris meae Deus meus es tu . De ventre quippe matris ejus, ubi hominem assumpsit, Deus ejus est. Qui propter quod eum non solum ante ventrem matris, sed ante omnia saecula
Abbreviated transcription (Latin):
Qđsierunt: necunigenitꝰ ille erit qr ȩquales multos habe¬
bit. sed tantũmͦ pͥmogenitꝰ. Si aut̃ ñ erunt: quomͦ accipi¬
enda est illiꝰ plenitudo atq ꝑfectio. nisi ut sit ꝓrsus gi¬
gnenti ȩqualis. & innullo omĩno dissimilis. atq ut id
breuius planiꝰq dicamꝰ. sint isti filiigrã ille natura. qr
in istis÷ participatio diuinitatis. in illo plenitudo:
Quãuis & ille qͦd suscepit hominẽ & uerbũ caro factũ est ñ
sit natura sed grã. uerbi tam̃ qđ patri ȩquale ÷ ꝑ manen¬
te natura: Deinde respondeant. qr ñ filiũ. sed pͥmũ & pͣ¬
cipuũ opus fili i p̾ cȩteris uniuersis dicunt. ẽẽ. sp̃m scm:
utrũ illi filii meliores futuri sint spũ scõ. qͦs uoluntarie
genuit pat̾ uerbo ueritatis. Quomͦ enĩ ñ cogunt᷑ hoc dicere.
cũ ꝓculdubio melius sit filios. ẽẽ. patris: quã opꝰ fili i : Hȩc

Expanded text:
Quod si erunt, nec unigenitus ille erit, quia aequales multos habeQuod si erunt, nec unigenitus ille erit, quia aequales multos habebit; sed tantummodo primogenitus. Si autem non erunt, quomodo accipienda est illius plenitudo atque perfectio, nisi ut sit prorsus gignenti aequalis, et in nullo omnino dissimilis; atque ut id brevius planiusque dicamus, sint isti filii gratia, ille natura: quia in istis est participatio divinitatis, in illo plenitudo? Quamvis et ille quod suscepit hominem, et Verbum caro factum est , non sit natura, sed gratia: Verbi tamen, quod Patri aequale est, permanente natura. Deinde respondeant, quia non filium, sed primum et praecipuum opus Filii prae caeteris universis dicunt esse Spiritum sanctum, utrum illi filii meliores futuri sint Spiritu sancto, quos voluntarie genuit Pater verbo veritatis ? Quomodo enim non coguntur hoc dicere, cum procul dubio melius sit filios esse Patris, quam opus Filii? Haec
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis dĩ & sapientiȩ imaginẽ. sed eũ ipsũ. ẽẽ. dicit
dĩ uirtutẽ & dĩ sapientiã Eo ĩpso gͥ qͦd unago patrisest
filius: uirtus eiꝰ & sapientia est: lmago aut̃ plena.
atq ꝑfecta. Id est ñ ab illo ex nichilo facta:: sed de illo
imago summa. id ÷ ita similis ut in ea dissimile ali¬
quid non sit. filius ÷ unigenitꝰ: Non sunt tamen
ausi dicere imaginẽ filii sp̃m scm. sed manifestationẽ
negandũ putauer̃: tanquã int̾ nos & ipsos ulla inde sit
quęstio biusdẽ naturȩ dicimꝰ trinitatẽ. ñ aliquã ibi ꝑso¬
nã partẽ cuiꝰpiã nuncupamꝰ Sed qͦd ita negant partẽ
patris. ẽẽ. filiũ. ut tam̃ dicant ꝓpriũ & dilectissimũ. ꝑ¬
fectũ & plenũ unigenitũ: quȩrendũ est abeis. qͦs filios suos
facit ds̃ uoluntarie gignens eos uerbo ueritatis. cũ ad
eã ꝑfectionẽ uenerint ut ꝑfectiores. eẽ. ñ possint: utrũ
sint etiã ipsi ꝓpͥi & dilectissimi. ꝑfecti & pleni fili i dĩ

Expanded text:
sapientiae imaginem; sed Deum ipsum esse dicit, Dei virtutem et Dei Sapientiam . Eo ipso igitur quod imago Patris est Filius, Virtus ejus et Sapientia est. Imago autem plena atque perfecta, id est, non ab illo ex nihilo facta, sed de illo imago summa, id est, ita similis ut in ea dissimile aliquid non sit, Filius est unigenitus. Non sunt tamen ausi dicere imaginem Filii Spiritum sanctum, sed manifestationem. negandum putaverunt, tanquam inter nos et ipsos ulla inde sit quaestio. Ejusdem naturae dicimus esse Trinitatem, non aliquam ibi personam partem cujuspiam nuncupamustamen dicant proprium et dilectissimum, perfectum et plenum unigenitum Filium: quaerendum est ab eis, quos filios suos facit Deus voluntarie, gignens eos verbo veritatis, cum ad eam perfectionem pervenerint, ut perfectiores esse non possint, utrum sint etiam ipsi proprii et dilectissimi, perfecti et pleni filii Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
qui misit me traxerit eũ Aut ad sp̃m scm̃ sine patre &
filio ꝑuenire possimꝰ qͥ eũ nob sua conferꝰgr̃a. Quiđd ÷
enĩ aludeos uenire. nisi eos habitantes in nob habere :
Hoc enĩ modo & ipsi ad nos ueniunt. cũ ds̃ ubiq sit¬
& nullo corporali contineat᷑ loco Ipse saluator dicit
ueniet ad uos. Quid÷ gͦ qͦd dicunt sicut nemo potest

Expanded text:
tum sanctum sine Patre et Filio pervenire possemus, qui eum nobis sua conferunt gratia. Quid est enim aliud ad eos venire, nisi eos habitantes in nobis habere? Hoc enim modo et ipsi ad nos veniunt, cum Deus ubique sit, et nullo corporali contineatur loco. Ipse Salvator dicit veniet ad vos . Quid est ergo quod dicunt, Si
Abbreviated transcription (Latin):
minister est patris. sp̃s sẽs minister est fili i. Nec at
eos utiq isti etiã dĩ patris ministros negabunt. Eiꝰ quip¬
pe ministri facti sunt in cuiꝰ nomine etiã baptizarunt.
quia meliores er̃ trinitatis ministri. si ꝓpterea minor
est sp̃s sc̃s̃. q solius minister est filii. F ilius inquiunt
ubetͣ a patre. sp̃s sc̃s iubet᷑ a filio. Nusquã hoc in scripturis
scĩs legunt. Quãuis oboedientẽ filiũ legamꝰ. scđ̾m formam
serui qua maior est pat̾. ñ scd̾m formã dĩ inqua unũ sunt

Expanded text:
minister est Patris: Spiritus sanctus minister est Filii. Nec atteeos utique isti etiam Dei Patris ministros negabunt. Ejus quippe ministri facti sunt, in cujus nomine etiam baptizarunt, quia, meliores erunt Trinitatis ministri; si propterea minor est Spiritus sanctus, quia solius minister est Filii. 16. Filius, inquiunt, jubetur a Patre: Spiritus sanctus jubetur a Filio. Nusquam hoc in Scripturis sanctis legunt: quamvis obedientem Filium legamus secundum formam servi, qua major est Pater; non secundum formam Dei, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
si hoc de patre uł de filio dictũ ab apło uolunt accipi
desinant consolationis tanquã munere ꝓprio. separa
tanquã iudicis aduocatꝰ : etiã homines scõs eidẽ mira
cȩcitate prȩponunt. De quib ait idẽ dñs. Sedebitis
suꝑ duodecim sedes. iudicantes .xii. trib isrł. Ibi
uiuentes fiunt spũales. Spualis enĩ omĩa iudicat.
Quomͦ gͦ minor est udice. qui udices facit: cũ facit

Expanded text:
si hoc de Patre, vel de Filio dictum ab Apostolo volunt accipi, si hoc de Patre, vel de Filio dictum ab Apostolo volunt accipi, desinant consolationis tanquam munere proprio separartanquam judicis advocatus, etiam homines sanctos eidem mira caecitate praeponunt, de quibus ait idem Dominus: Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Ibi ndum quem viventes fiunt spirituales. Spiritualis enim omnia judicat . Quomodo ergo minor est judice qui judices facit, cum facit
Abbreviated transcription (Latin):
dabit uob̾. Neq enĩ esset sp̃s sc̃s aduocatꝰ aliꝰ. nisi hoc ẽe̾t.
ce filiꝰ. Quitam̃ ut in separabilia sua & patrisoꝑa de mon¬
stret : ait. Cũ ipse iero. mittã eũ aduos Quãuis alio
loco dicat. Quẽ mittet pat̾ in nomine meo. Ubi ostendit᷑
ꝑ isaiã aduentũ suũ pͣnuncians dicit. audi me iacob
& isrł quẽ ego uocabo. ego sũ pͥmꝰ & ego in ȩt̾nũ & manꝰ
mea fundauit t̾rã. dextera mea solidauit cȩlos. uocabo
illos & astabunt simul. conuenient etiã uniuersi &
audient. qͥs illis annunciabit hȩc. diligens aut̃ te
feci uoluntatẽ tuã suꝑ baby lonẽ ut tollat᷑ sem̃ chaldeorũ.
fundauit t̾rã. & solidauit cȩlũ. Ubi agnoscit᷑ unigenitꝰ.
ꝑquẽ facta sunt omĩa. Consolatorẽ uͦ. qđ officiũ tanquã
ꝑsonȩ infimȩ in illa trinitate isti spui scõ deputant.
cõꝵ gͦ ds̃ ÷ consolator. Ipsi quippe sunt humiles Unde
tres uiri illi in camino dicunt. Benedicite scĩ & humi

Expanded text:
 alius, nisi hoc esset et Filius. Qui tamen ut inseparabilia sua et Patris opera demonstraret, ait, Cum ipse iero, mittam eum ad vos : quamvis alio loco dicat, Quem mittet Pater in nomine meo . Ubi ostenditur per Isaiam adventum suum praenuntians dicit: Audite me, Jacob, et Israel, quem ego vocabo: ego sum primus, et ego in aeternum; et manus mea fundavit terram, dextera mea solidavit coelos; vocabo illos, et astabunt simul, convenient etiam universi, et audient. Quis ei nuntiauit haec? Diligens te feci uoluntatem tuam super Babylonem, ut auferrem semen Chaldaeorum. fundavit terram, et solidavit coelum. Ubi agnoscitur Unigenitus per quem facta sunt omnia. Consolatorem vero, quod officium tanquam personae infimae in illa Trinitate isti Spiritui sancto deputant, D. Sanctorum ergo Deus est consolator. Ipsi quippe sunt humiles: unde tres illi viri in camino dicunt, Benedicite, sancti et h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥpt̾ formã dĩ Nonenĩ ait. quȩcunq pat̾ iubet hȩc filius
facit. sed ait. Quȩcunq pat̾ facit. hȩc & filius facit simi¬
lit᷑. Porro si sp̃m scm̃ ideo hȩc loqui dicunt quȩ mandat
filiꝰ. qr scriptũ est. de meo accipi& & annunciabit uobis:
cur ñ & filius ea loquit᷑ quȩ mandat sp̃s sc̃s. cũ dicatapłs.¬

Expanded text:
propter formam Dei. Non enim ait, Quaecumque Pater jubet, haec Filius facit: sed ait, Quaecumque Pater facit, haec et Filius facit similiter . Porro si Spiritum sanctum ideo haec loqui dicunt quae mandat Filius, quia scriptum est, De meo accipiet et annuntiabit vobis : cur non et Filius ea loquitur quae mandat Spiritus sanctus, cum dicat Apos
Abbreviated transcription (Latin):
consequent̃ ore ꝓlata. Non sunt gͦ alia filii & alia patris
oꝑa. sed hȩc eadẽ. Nec dissimilit᷑ fuint a filio. sed similit᷑
Cũ aut̃ ñ alia similia sed hȩc eadẽ fiant a filio quȩ fiunt
a patre: quid ÷ similit̃. nisi ñ dissimili facilitate. ñ dissi¬
mili potestate: Si enĩ hȩc eadẽ ambo quidẽ faciunt. sed
alt̃ altero faciliꝰ & potentius: ñ utiq similit̃ ea facit filiꝰ
Cũ uͦ & hȩc eadẽ & similit̾: ꝓfecto nec alia sunt filii quã
patris oꝑa: nec oꝑantiũ est diuersa potentia Nec utiq
sine sp̃u scõ Neꝙͣ enĩ a faciendis amborũ oꝑib ullo
mͦ amborũ separabit᷑ sp̃s. Miro itaꝙ eodemꝙ utiq
diuinomͦ abom̃ib fiunt oꝑa om̃iũ. ab om̃ib etiã singuloꝵ.
Nã om̃iũ oꝑa sunt celũ & t̾ra. om̃isꝙ creatura. De filio qͥppe
dictũ est. Omĩa ꝑ ipsũ facta s̃. Quis aut̃ ab spu scõ audeat

Expanded text:
consequenter ore prolata. Non sunt ergo alia Filii, et alia Patris consequenter ore prolata. Non sunt ergo alia Filii, et alia Patris opera, sed haec eadem: nec dissimiliter fiunt a Filio, sed similiter. Cum autem non alia similia, sed haec eadem fiant a Filio quae fiunt a Patre; quid est, similiter, nisi non dissimili facilitate, non dissimili potestate? Si enim haec eadem quidem ambo faciunt, sed alter altero facilius et potentius, non utique similiter ea facit Filius. Cum vero et haec eadem et similiter, profecto nec alia sunt Filii quam Patris opera, nec operantium est diversa potentia. Nec utique sine Spiritu sancto: neque enim a faciendis amborum operibus ullo modo amborum separabitur Spiritus. Miro itaque eodemque utique do ab omnibus fiunt opera omnium, ab omnibus etiam singulorum. Nam omnium opera sunt coelum et terra omnisque creatura. De Filio quippe dictum est: Omnia per ipsum facta sunt . Quis autem ab Spiritu sancto audeat
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est qͥd ñ faciat aliqͥd filiꝰ a se: qi ñ est a se. Et idõ quicqͥd
facit patrẽ uidec facientẽ: q uidet ex ipso faciendi se habere
potentiã. ex quo se uidet existendi habere naturã Et qͦdarc sẽ
nꝰ posse: ñ deficientis est. sed in eo qͦd de patie natꝰ est ꝑma¬
nentis. Tamq laudabile est om̃ipotentẽ ñ posse mutari:
quã laudabile est. qͦd om̃ps ñ potest mori. Posset enĩ filiꝰ
facere qđ ñ uidisset patrẽ facientẽ : si posset facere qͦd ꝑ illũ
ñ facit pat̾. Hoc est si posset perare. neq naturȩ immutabi¬
lit᷑ bonȩ quȩ a patre genita est c̃uenire. Hoc aut̃ qr ñ potest:
opus est filii. qͦd ñ ꝑeũ pat̾ facit. Nec ullũ patris. qđ ñ ꝑ filiũ
simul facientẽ facit. Quȩcunq enĩ pat̾ facit : hȩc eadem
filiꝰ similit̾ facit. E uangłica est & ista sententia. filii ipsius

Expanded text:
dictum est, quod non faciat aliquid Filius a se, quia non est a se: et ideo quidquid dictum est, quod non faciat aliquid Filius a se, quia non est a se: et ideo quidquid facit, Patrem videt facientem; quia videt ex ipso faciendi se habere potentiam, ex quo se videt existendi habere naturam. Et quod ait, se non posse, non deficientis est, sed in eo quod de Patre natus est permanentis: tamque laudabile est omnipotentem non posse mutari, quam laudabile est quod omnipotens non potest mori. Posset enim Filius facere quod non vidisset Patrem facientem, si posset facere quod per illum non facit Pater: hoc est, si posset peccare, neque naturae immutabiliter bonae, quae a Patre genita est, convenire. Hoc autem quia non potest, opus est Filii, quod non per eum Pater facit; nec ullum Patris, quod non per Filium simul facientem facit. Quaecumque enim Pater facit, haec eadem Filius similiter facit . Evangelica est et ista sententia, Filii ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
a se facere quicquã nͥ qͦd uiderit patrẽ facientẽ: qͦmpo
terit iudicare. si patrẽ ñ uiderit iudicantẽ Sed pat̾
ñ iudicat quenquã. Omẽ quippe iudiciũ dedit filio
udicat gͦ filiꝰ accepto a patre ñ aliquo sed omĩ iudicio.
quãuis patrẽ ñ uideat udicantẽ. qr ille neminẽ iudi¬
cat. Quomꝰ gͥ ñ potest filiꝰ a se facere quicquã nisi qͦd ui¬
derit patrẽ facientẽ cũ iudicet nec patrẽ uideat
iudicantẽ: Nonenĩait. ñ potest filiꝰ a se facere quiequã. nisi
qd andierit patrẽ ubentẽ : sedqͥd uiderit patit̃ facientẽ ln
ista intenclant. ista cogitent. ista considerent. & eorũ qͦdãmodo
quanti fieri potest excarnet᷑ intentio: qͥ carnalib cogitati¬
onib molunt᷑. unã trinitatis eandeq̃ naturã & substantia
nuĩ separare distantia. & potestatũ gradib ordinare Idõ enĩ

Expanded text:
a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem; quomodo a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem; quomodo poterit judicare, si Patrem non viderit judicantem? Sed Pater non judicat quemquam; omne quippe judicium dedit Filio. Judicat nem judicat. Quomodo igitur non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem, cum judicet, nec Patrem videat judicantem? Non enim ait, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod audierit Patrem jubentem; sed, quod viderit Patrem facientem. In ista intendant, ista cogitent, ista considerent; et eorum quodam modo, quantum fieri potest, excarnetur intentio, qui carnalibus cogitationibus moliuntur unam Trinitatis eamdemque naturam et substantiae distantia, et potestatum gradibus ordinare. Ideo enim
Abbreviated transcription (Latin):
inuissu inuoce archangłi. possit etiã sic intelligi: ut ipsa uox
archangłi iussu dĩ fieri accipiat᷑. Id est ut angłs qui tuba
dĩ esse intelligendus est. a duo dõ ubeat᷑ emittere uocẽ suã
Qđ inferiori creaturȩ necessariũ erit audire. cũ filiꝰ dĩ
descendet decȩlo. Ipsa est enĩ tuba. de quadicit alio loco
& filiꝰ hominis est: siue scđm illã in cõmutabilẽ sim pli¬
cẽq naturã. quȩ sic est filii ut tam̃ ei de patre sit. In qͦ
natura ñ ÷ aliud audire. aliud uidere. aliud esse. Sed
qͦd est esse. hoc audire. hoc uidere. Unde abillo ei est au¬
dire & uidere: a qͦ illi est ipsũ esse Nam & illud qͦd alibi
ait. ñ potest filiꝰ a se facere qͥcquã nisi qͦd uiderit patrem
facientẽ: multo est ad intelligendũ difficiliꝰ. quã hoc qđ
isti posuer̃ ubi dix̃. sic̃ audio iudico. Si enĩ ñ potest filius

Expanded text:
In jussu, in voce archangeli, possit etiam sic intelligi, ut ipsa vox In jussu, in voce archangeli, possit etiam sic intelligi, ut ipsa vox archangeli jussu Dei fieri accipiatur, id est, ut angelus qui tuba Dei esse intelligendus est, a Domino Deo jubeatur emittere vocem suam, quod inferiori creaturae necessarium erit audire, cum Filius Dei descendet de coelo. Ipsa est enim tuba de qua dicit alio loco:et Filius hominis est; sive secundum illam incommutabilem simplicemque naturam, quae sic est Filii, ut tamen ei de Patre sit: in qua natura non est aliud audire, aliud videre, aliud esse; sed quod est esse, hoc audire, hoc videre. Unde ab illo ei est audire et videre, a quo illi est ipsum esse. Nam et illud quod alibi ait, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem, multo est ad intelligendum difficilius quam hoc quod isti posuerunt, ubi dixit, Sicut audio, judico. Si enim non potest Filius
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd disceret. sed ii potiꝰ quos ita oportebat audire Ac
phoc. etiã ille transeuntiũ uerborũ sonꝰ. ñ sine filio
factꝰ est filio Alioquin. ñ omĩa ꝑ ipsũ facta sunt. Sed
nunqͥd cũ iubet᷑ ut descendat de cęlo. talib sonis & uo¬
cib opus erit. quib filiꝰ pat̾nã nouerit uoluntatemꝰ¬
Absit hoc credere. Quicquid gͦ illud erit qͦd fieri oportebit
ad filiũ : ñ faciet pat̾ nͥ ꝑ eundẽ filiũ. Ad ipsũ scilicet: qr filiꝰ
hominis est. & factꝰ ÷ int̾ om̃ia ꝑ ipsũ aũt: qr filiꝰ dĩ est. &
ꝑ illũ fiunt a patre om̃ia. Si aut̃ qđ dictũ est. in iussu. in
uoce archangłi. ipsius archangłi ussũ uolunt intelligi.
sic̃ uerba ipsa uident᷑ sonare: quid eis restat. nisi ut angłis
etiã minore᷑ dicant unigenitũ filiũ quorũ ussis oboedire
ꝑhibet᷑. siiubente minor est cui iubetur: Quãuis qͦd dictũ ẽ.

Expanded text:
aliquid disceret; sed hi potius quos ita oportebat audire. Ac aliquid disceret; sed hi potius quos ita oportebat audire. Ac per hoc etiam ille transeuntium verborum sonus non sine Filio factus est Filio: alioquin non omnia per ipsum facta sunt. Sed numquid, cum jubebitur ut descendat de coelo, talibus sonis et vocibus opus erit, quibus Filius paternam noverit voluntatemAbsit hoc credere. Quidquid ergo illud erit quod fieri oportebit ad Filium, non faciet Pater nisi per eumdem Filium. Ad ipsum scilicet, quia Filius hominis est et factus est inter omnia. Per ipsum autem, quia Filius Dei est et per illum fiunt a Patre omnia. Si autem quod dictum est, In jussu, in voce archangeli; ipsius archangeli jussum volunt intelligi, sicut verba ipsa videntur sonare: quid eis restat, nisi ut Angelis etiam minorem dicant unigenitum Filium, quorum jussis obedire perhibetur, si jubente minor est cui jubetur? Quamvis quod dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
erat ueracit᷑: idõ in carne cõpletũ est efficacit᷑. Quia iN
uerbo iãerat sine tẽpore: idõ in carne cõpletũ est suo tẽ¬
pore Inqua carne ascendit incȩlũ. qͥ de cęlo ñ recessit
etiã cũ inde descendit. & in qua sedet ad dexterã patris.
uideri filii potestatẽ qr in iussu dictꝰ ÷ descensurꝰ. Sed
quȩrendũ ÷ ab eis. uissu cuiꝰ. Si patris: int̾rogandi sunt
ut descendat de celo. Si quidẽ ipsa dĩ iussio quȩ fiet in
tẽpore suo. iã erat ante omĩa tẽpora in ipso dĩ uerbo
Qđ si filiꝰ dĩ. ꝑhoc qͦd filiꝰ hominis est descendit de cȩlo:
gͦ ꝑ hocqͦd uerbũ est. ꝑ ipsũ uibet᷑ ut descendat᷑ de cȩlo Hã
Aut aliud erit uerbũ ꝑ qđ iubet᷑ unicouerbo. & miror si
iã illud unicũ erit. si & aliuderit. Factȩ sunt quidẽ pa¬
tris ad filiũ quȩdã tẽporalit̾ uoces. sic̃ de nube sonuit
tu es filius m̃s dilectꝰ. Nontam̃ ut filiꝰ unigenitꝰ ꝑ illas

Expanded text:
e completum est efficaciter: quia in Verbo jam erat sine tempore, ideo in carne completum est suo tempore. In qua carne ascendit in coelum, qui de coelo non recessit etiam cum inde descendit; et in qua sedet ad dexteram Patris bvideri Filii potestatem, quia in jussu dictus est descensurus. Sed quaerendum est ab eis, jussu cujus. Si Patris, interrogandi sunt ut descendat de coelo. Siquidem ipsa Dei jussio quae fiet in tempore suo, jam erat ante omnia tempora in ipso Dei Verbo. Quod si Filius Dei per hoc quod filius hominis est, descendit de coelo; ergo per hoc quod Verbum est, per ipsum jubetur ut descendat de coelo. Nam aut aliud erit Verbum per quod jubeatur unico Verbo. Et miror si jam illud unicum erit, si et aliud erit. Factae sunt quidem Patris ad Filium quaedam etiam temporaliter voces, sicut de nube sonuit, Tu es Filius meus dilectus : non tamen ut Filius unigenitus per illas
Abbreviated transcription (Latin):
potestati xp̃i cũ eiꝰ tẽplũ m̃bra sint.xp̃i : quẽadmodũ
ipsũ filiũ imꝑialib legib dĩ cũ ipse sit uerbũ di
nec ullomͦ imꝑatoris uerbũ legi subiaceat. sed leges
idem dicere factũ. ẽẽ. qđ genitũ. & duo ista discernunt.
Ita ut a patre filiũ genitũ dicant. factũ uͦ a filio sp̃m¬

Expanded text:
modum ipsum Filium imperialibus legibus Dei, cum ipse sit Verbum Dei, nec ullo modo imperatoris verbum legibus subjaceat, sed leges idem dicere factum esse quod genitum; et duo ista discernunt, ita ut a Patre Filium genitum dicant, factum vero a Filio Sp
Abbreviated transcription (Latin):
gerent in scĩs scripturis. Salomonẽ regẽ lignis a& lapidib
bitareñ possent. cui tanta religionis seruitꝰ quȩ latria
dr̃ legitime ex hibȩret᷑ in popło dĩ ut illi etiã tẽplũ
fabricaret᷑. cũ dñs dicat. dnm̃ dm̃tuũ adorabis. &
illi soli seruies. Qđ in greco est. Aa iͥ eͥuͤ pͣcic. ft

Expanded text:
gerent in sanctis Scripturis Salomonem regem lignis et lapidibus  sanctum dubitare non possent, cui tanta religionis servitus, quae latria dicitur, legitime exhiberetur in populo Dei, ut illi etiam templum fabricaretur; cum Dominus dicat, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies : quod in graeco est
Abbreviated transcription (Latin):
imparib ordinarent. ut tanquã tres homines in ȩqualis
ac dissimilis dignitatis facerent. Tanquã imꝑatorẽ patrẽ.
quib honorẽ & auctoritatẽ filii constituunt iudicantis.
Officiosã uͦ aduocationẽ & consolationẽ sp̃s scĩ ad dignitatẽ
iudicis hoc est dĩ unigeniti ꝑtinere. Tanquã iudicis sit digni¬
tas qͦd abeat aduocatũ. sic̃ imꝑatoris est dignitas. qͦd scd̾m
suas imꝑiales leges iudicaturũ iudicẽ mittit. Qua sua cogi¬
tatione carnali. tam̃ naturȩ diuersitatẽ de qua int̾ nos &
ipsos maxima quȩstio est. in his trib ꝑsonis de monstrare
ñ possunt. Cũ enĩ ad humanos mores ista refer̃. & ab hu¬
mani generis c̃suetudine quã cogitando possunt caꝑe ñ

Expanded text:
imparibus ordinarent, ut tanquam tres homines inaequalis imparibus ordinarent, ut tanquam tres homines inaequalis ac dissimilis dignitatis facerent, tanquam imperatorem Patremin quibus honorem et auctoritatem Filii constituunt judicantis; officiosam vero advocationem et consolationem Spiritus sancti ad dignitatem judicis, hoc est, Dei unigeniti pertinere: tanquam judicis sit dignitas, quod habeat advocatum; sicut imperatoris est dignitas, quod secundum suas imperiales leges judicaturum judicem mittit. Qua sua cogitatione carnali, tamen naturae diversitatem, de qua inter nos et ipsos maxima quaestio est, in his tribus personis demonstrare non possunt. Cum enim ad humanos mores ista referunt, et ab humani generis consuetudine quam cogitando possunt capere non
Abbreviated transcription (Latin):
e utiq iustũ est: qr ñ quęxit uoluntatẽ suã. seduoluntatẽ
et quiꝰ misit eũ. Hoc eniꝰ dicens: ad illũ hominẽ uoluit
referre intentionẽ nrãm. qͥuoluntatẽ suã quȩrendo non
eiꝰ a quo factꝰ est. ñ habuit iustũ udiciũ de se ipso. sed ui¬
stũ udiciũ habitũ est de ipso. Ipse quippe faciens uo¬
luntatẽ suã ñ dĩ. moriturũ se. eẽ. ñ credidit. Sed hoc ui¬
dicuĩ eiꝰ ñ iustũ fuit. Deniq fecit & mortuus est. quia
udiciũ dĩ iustũ est. Qđ iudiciũ facit dĩ filius ñ quȩ¬
rendo uoluntatẽ suã. cũ sit etiã hominis filiꝰ Nonqi ipsi
in udicando nulla uoluntas est. quis enĩ hoc in sipientis¬
simꝰ dixerit: sed qr ñ ita est uoluntas eiꝰ ꝓpria ut sit a
uoluntate patris aliena. Hȩc isti si cogitarent: ñ carnalib
cogitationib sic trinitatis potestates uł officia gradib

Expanded text:
ejus utique justum est; quia non quaerit voluntatem suam, sed voluntatem ejus utique justum est; quia non quaerit voluntatem suam, sed voluntatem ejus qui eum misit . Hoc enim dicens, ad illum hominem voluit referre intentionem nostram, qui voluntatem suam quaerendo, non ejus a quo factus est, non habuit justum judicium de seipso, sed justum judicium habitum est de ipso. Ipse quippe faciens voluntatem suam, non Dei, moriturum se esse non credidit: sed hoc judicium ejus non justum fuit. Denjudicium facit Dei Filius non quaerendo voluntatem suam, cum sit etiam hominis filius: non quia ipsius in judicando nulla voluntas est; quis enim hoc insipientissimus dixerit? sed quia non ita est voluntas ejus propria, ut sit a voluntate Patris aliena. Haec isti si cogitarent, non carnalibus cogitationibus sic Trinitatis potestates vel officia gradibus
Abbreviated transcription (Latin):
semet ipso. Nonutiq ut altud ipse. aliud uita quȩ in ipso
est : sed ut eadẽ uita sit idẽ ipse. Sicut nec pat̾ aliud
est. quã uita quȩ in ipso est. Sed eã filiꝰ patri ñ dedit:
qr patrẽ ñ genuit. Dedit aut̃ pat̾ filio uitã. gignendo
eũ uitã sicut ÷ etiã ipse uita. Non aut̃ sicgenuit uer¬
bũ : tanquã & ipse sit uerbũ. Nitã quippe cũ dicimꝰ:
potest. ẽẽ. de nullo alio. Sicut est patris uita. uł quod
expressius dr̃ pat᷑ uita. cui de alio ñ est ut sit. Cũ uͦ
dr̃ uerbũ : nullomͦ potest nisi alicuiꝰ intelligi. & illiꝰ
utiq de quo est. Non itaq sicut est filiꝰ ds̃ de dõ. lum̃
de lumine. uita de uita : ita dici potest uerbũ. ẽẽ. de
generare uerbũ: ita filio ꝓpriũ est esse uerbũ. Et
idõ sicut audit iuidicat. Quia sicut genitũ est uerbũ. ut idẽ
uerbũ sit ueritas: ita scđm ueritatẽ uidicat. & iudiciũ¬

Expanded text:
semetipso . Non utique ut aliud sit ipse, aliud vita quae in ipso semetipso . Non utique ut aliud sit ipse, aliud vita quae in ipso est, sed ut eadem vita sit idem ipse. Sicut nec Pater aliud est quam vita quae in ipso est: sed eam Filius Patri non dedit, quia Patrem non genuit: dedit autem Pater Filio vitam, gignendo eum vitam, sicut est etiam ipse vita. Non autem sic genuit Verbum tanquam et ipse sit Verbum. Vitam quippe cum dicimus, potest esse de nullo alio, sicut est Patris vita, vel, quod expressius dicitur, Pater vita, cui de alio non est ut sit: cum vero dicitur Verbum, nullo modo potest nisi alicujus intelligi, et illius utique de quo est. Non itaque sicut est Filius Deus de Deo, lumen de lumine, vita de vita; ita dici potest Verbum esse de generare Verbum, ita Filio proprium est esse Verbum. Et ideo sicut audit judicat; quia sicut genitum est Verbum, ut idem Verbum sit veritas, ita secundum veritatem judicat. C
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc & de duob cȩteris uidere facillimũ est. Nam quicquid de
se ipsa intelligentia loquit᷑: sine memoria & uoluntate ñ
loquit᷑. Ꝙ quicqͥd de se ipsa uoluntas dicit aut scribit: si¬
ne intelligentia memoriaq ñ facit. Quatenꝰ sint aut̃ ista
similia. & rursus quantũ dissimilia illi in cõmutabili
trinitati quȩ ds est : longũ est enucleatissime disputare
Sed idõ tantũ hoc cõmemorandũ putaui : ut etiã de ipsa
creatura aliqͥdadhiberẽ unde isti si possunt intelligant.
quã ñ sit absurdũ qđ de patre & filio & spũ scõ dicimꝰ.
patris est. Qd enĩ nob̾ est cũ audimꝰ uerbũ acciꝑe: hoc
illi est a patre uerbũ esse. Qm̃ sic dici potest pat̾ dedisse
filio uerbũ hoc est ut uerbũ sit: quẽadiodũ dr̃ dedisse
filio uitã. hoc est ut uita sit. Ipse nanq ait: Sicut habet
pat̾ uitã in semet ipso: sic dedit filio habere uitã in

Expanded text:
Hoc et de duobus caeteris videre facillimum est. Nam quidquid de Hoc et de duobus caeteris videre facillimum est. Nam quidquid de se ipsa intelligentia loquitur, sine memoria et voluntate non loquitur: et quidquid de se ipsa voluntas dicit aut scribit, sine intelligentia memoriaque non facit. Quatenus sint autem ista similia, et rursus quantum dissimilia illi incommutabili Trinitati, quae Deus est, longum est enucleatissime disputare. Sed ideo tantum hoc commemorandum putavi, ut etiam de ipsa creatura aliquid adhiberem: unde isti, si possunt, intelligant quam non sit absurdum quod de Patre et Filio et Spiritu sancto dicimus, Patris est. Quod enim nobis est, cum audimus, verbum accipere; hoc illi est a Patre Verbum esse. Quoniam sic dici potest Pater dedisse Filio Verbum, hoc est, ut Verbum sit; quemadmodum dicitur dedisse Filio vitam, hoc est, ut vita sit. Ipse namque ait: Sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit Filio habere vitam in
Abbreviated transcription (Latin):
frustra ñ ÷ dictũ. faciamꝰ hominẽ adimaginẽ tuã. tanꝗ
pat̾ filio loqueret᷑. aut ad imaginẽ meã: sed dictũ est
ad imaginẽ nrãm. Qđ ex ꝑsona ipsius trinitatis rectissi¬
me accipit᷑. Tria itaq ista. in hominis anima cogicemꝰ.
Memoriã. intelligentiã. uoluntatẽ. Abhis trib fit omẽ
qͦdagimꝰ. Et cũ tria ista bene recteq sese habent: bonũ
& rectũ est ome qͦd facimꝰ. Si nec memoriã decipiat
obliuio. nec error intelligentiã. nec iniquitas uoluntatẽ
Addĩ quippe imnaginẽ sic reformam᷑. Om̃ẽ gͥ opus nr̃m
abhis trib fit. Nichil enĩ agunꝰ. qđ ñ hȩc tria simul
agant. Deinde cũ de singulis loquim᷑. etiã qđ ad singu¬
lã ꝑtinet ab om̃ib agit᷑: Neq enĩ sermonẽ quẽ de sola
memoria facimꝰ memoria sola facit. Sed intelligentia
uoluntasq cooꝑat᷑ eũ. quãuis ad solã memoriã ꝑtinentẽ¬

Expanded text:
frustra non est dictum, Faciamus hominem ad imaginem tuam, tanquam frustra non est dictum, Faciamus hominem ad imaginem tuam, tanquam Pater Filio loqueretur; aut, ad imaginem meam: sed dictum est, ad imaginem nostram . Quod ex persona ipsius Trinitatis rectissime accipitur. Tria itaque ista in hominis anima cogitemus, memoriam, intelligentiam, voluntatem: ab his tribus fit omne quod facimus. Et cum tria ista bene recteque sese habent, bonum et rectum est omne quod facimus; si nec memoriam decipiat oblivio, nec error intelligentiam, nec iniquitas voluntatem. Ad Dei quippe imaginem sic reformamur. Omne igitur opus nostrum ab his tribus fit: nihil enim agimus, quod non haec tria simul agant. Deinde cum de singulis loquimur, etiam quod ad singula pertinet ab omnibus agitur. Neque enim sermonem quem de sola memoria facimus, memoria sola facit: sed intelligentia voluntasque cooperantur eum, quamvis ad solam memoriam pertinente
Abbreviated transcription (Latin):
positi. & ꝑaquas ducti sunt. Absit aut̃ ut hoc sine
patre fecisse credat᷑. cũ de suis oꝑib uniuer saltt̃
dicat Pat᷑ aut̃ in me manens. facitoꝑa sua Aut sine sp̃u scõ. cũ
similitꝰ opꝰ sit filiĩ qͦd eiciebat demonia li liꝰ qͥppe carnis ad solũ
tamꝰ ab hoc oꝑe qͦ solus filiꝰ resurrex̃. ñ erat pat̾ alienꝰ
De quo scriptũm est. Qui suscitauit a mortuis iħm. An
forte se ipse ñ suscitauit: Qubi est qͦd ait soluite tẽ¬
plũ hoc & triduo suscitabo illud: & qđ potestatẽ habere¬
se dicit ponendi. & iterũ sum̃di animã suã: Quis aut̃
ita desiprat. ut putet sp̃m scm̃ resurrectionẽ hominis
in homine simile quiddã. quamuis nequaquã illiꝰ trinitatis
quȩ ds̃ est excellentiȩ cõparandũ Ille enĩ dĩ est. ista crea¬
cura. Habet tam̃ aliqͥd & ista. ubt qualicunq mͦ id qͦd de
illa ineffabili dĩ natura dr̃. possit intelligi Neq enĩ

Expanded text:
positi et per aquas ducti sunt. Absit autem ut hoc sine positi et per aquas ducti sunt. Absit autem ut hoc sine Patre fecisse credatur; cum de suis operibus universaliter dicat, Pater autem in me manens facit opera sua : aut sine Spiritu sancto; cum similiter opus sit Filii, quod ejiciebat daemonia. Illius quippe carnis ad solum tamen ab hoc opere, quo solus Filius resurrexit, non erat Pater alienus, de quo scriptum est, Qui suscitavit a mortuis Jesum . An forte se ipse non suscitavit? Et ubi est quod ait, Solvite templum hoc, et triduo suscitabo illud ; et quod potestatem se habere dicit ponendi et iterum sumendi animam suam ? Quis autem ita desipiat, ut putet Spiritum sanctum resurrectionem hominis ile quiddam, quamvis nequaquam illius Trinitatis, quae Deus est, excellentiae comparandum: ille enim Deus est, ista creatura: habet tamen aliquid et ista, ubi qualicumque modo id quod de illa ineffabili Dei natura dicitur, possit intelligi. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
exomĩb negari potest etiã sp̃s scĩ opus. qui est ipsũ x p̃m in
utero uirginis oꝑatꝰ : Cũ enĩ angło futurũ partũ sibi nun¬
cianti uirgodixisset. qͦmͦ fiet istud qm̃ uirũ ñ cognosco: res
dicunt᷑. quȩ ad unã quanq eoꝵ manifestantur ꝑtinere
ꝑsonã. Sicut natꝰ ex uirgine. ñnisi filiꝰ. Ꝙ uox de nube.
tu es filiꝰ ms dilectꝰ: ad solius ꝑsonã ꝑtinet patris. & spe¬
cie corporali sic̃ colũba. solus apparuit sp̃s sc̃s. Tam̃ &
illã carnẽ solius filii. & illã uocẽ solius patris. & illã
speciẽ solius sp̃s scĩ. uniuersa trinitas oꝑata est. Nonqđ
inualidus sit unꝰquisq eoꝵ. sine aliis qͦd oꝑat᷑ implere
Sed ñ potest oꝑatio. ẽẽ. diuisa : ubi ñ solũ ęqualis est. ue¬
rũ etiã in discreta natura. lta. ut cũ tres sint. & eorũ
cuiquã eorũ aut pat̾ aut filius. sed semꝑ utriusꝙ sp̃s
Solius enĩ filii caro est. Cuiꝰ carnis illi pedes aquis im¬

Expanded text:
ex omnibus negari potest etiam Spiritus sancti opus, qui est ipsum Christum in utero virginis operatus? Cum enim angelo futurum partum sibi nuntianti virgo dixisset, Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco; respdicuntur, quae ad unamquamque eorum manifestantur pertinere personam. Sicut natus ex virgine non nisi Filius : et vox de nube, Tu es Filius meus dilectus, ad solius personam pertinet Patris: et specie corporali, sicut columba, solus apparuit Spiritus sanctus . Tamen et illam carnem solius Filii, et illam vocem solius Patris, et illam speciem solius Spiritus sancti, universa Trinitas operata est: non quod invalidus sit unusquisque eorum, sine aliis quod operatur implere; sed non potest operatio esse divisa, ubi non solum aequalis est, verum etiam indiscreta natura: ita ut cum tres sint, et eorum cuiquam eorum aut Pater aut Filius, sed semper utriusque SpSolius enim Filii caro est, cujus carnis illi pedes aquis im
Abbreviated transcription (Latin):
& fili & sp̃i scĩ. etiã si disparẽ cogitant potestatẽ natu¬
rã saltẽ confiteant᷑ ȩqualẽ. Quid qͦd eos etiã deteriore
quã humana est conditione confingunt: Fieri eniꝰ po¬
cest in reb humanis. ut qͥ uidex fuerit etiã impator
fiat Hoc isti in illa trinitate. nec imꝑatoris unico filio
prestare dignant᷑. Qđ si forte ex humani uris uł con¬
suetudinis formula maiestatis criñ etiã in filio nimi¬
ũ reformidant: aduocato certe puto qđ concedere de¬
beant. ut adiudiciariã potestatẽ aliquando ꝑueniat᷑.
Ne hoc quidẽ uolunt. Deterior gͦ est qͦd absit in illa trinita¬
te. quã ingeneris humani mortalitate conditio. Porro
scriptura scã. quȩ istos diuinos actꝰ ñ differentia potesta¬
tũ sed oꝑũ ineffabilitate metit᷑: aduocatũ nr̃m etiã ip

Expanded text:
itus sancti, etiamsi disparem cogitant potestatem, naturam saltem confiteantur aequalem. Quid quod eos deteriore etiam quam humana est, conditione confingunt? Fieri enim potest in rebus humanis, ut qui judex fuerit, etiam imperator fiat: hoc isti in illa Trinitate nec imperatoris unico Filio praestare dignantur. Quod si forte ex humani juris vel consuetudinis formula, majestatis crimen etiam in filio nimium reformidant, advocato certe puto quod concedere debeant ut ad judiciariam potestatem aliquando perveniat. Nec hoc quidem volunt. Deterior ergo est, quod absit, in illa Trinitate, quam in generis humani mortalitate conditio. CAPUT XIX. Porro Scriptura sancta, quae istos divinos actus non differentia potestatum, sed operum ineffabilitate metitur, advocat
Abbreviated transcription (Latin):
sedit addexterã patris. Tanquã pat̾na uissione. ñ
etiã sua id faceret potestate. Hoc quidẽ nisi spualit̃
acceptũ fuerit: filio pat̾ ad sinistrã erit. Quid est
aut̃ patris dextera. nisi ȩt̃na illa in effabilisq feli¬
citas. qͦ ꝑuenit filiꝰ hominis etiã carnis immortalita¬
te ꝑcepta: Namsi ita. ut manũ dĩ patris ñ scđm lini¬
amenta corporis quȩ indõ non sunt. sed scđm effecti¬
uã uirtutẽ sapient̾ & fidelit᷑ cogitemꝰ. quid intelli¬
gimꝰ nisi ipsũ unigenitũ ꝑ quẽ facta sunt om̃ia
Dẽ quo etiã ꝓpħa dix̃. & brachiũ dnĩ cui reuelatũ est:
Quom aut̾ filiꝰ audit patrẽ: Quomꝰ multa dñr a patre uerba
unico filio: Quomꝰ transeunt᷑ loqͥt᷑ ei. que stabilit̾ loquit᷑:
Quomͦ aliqͥd tẽ poralit̃ ei dicit. in qͦ sibi coȩt̾no iã erant om̃ia.
quȩ congruis quibꝙ tẽporib dicit: Quis hȩc audeat quȩ¬

Expanded text:
sedit ad dexteram Patris: tanquam paterna jussione, non sedit ad dexteram Patris: tanquam paterna jussione, non etiam sua id fecerit potestate. Hoc quidem nisi spiritualiter acceptum fuerit, Filio Pater ad sinistram erit. Quid est autem Patris dextera, nisi aeterna illa ineffabilisque felicitas, quo pervenit Filius hominis etiam carnis immortalitate percepta? Nam si ita ut manum Dei Patris, non secundum lineamenta corporis quae in Deo non sunt, sed secundum effectivam virtutem sapienter et fideliter cogitemus, quid intelligemus, nisi ipsum Unigenitum per quem facta sunt omnia? De quo etiam propheta dixit: Et brachium Domini cui revelatum est ? Quomodo autem Filius audit Patrem? quomodo dicuntur a Patre multa verba unico Verbo? quomodo transeunter loquitur ei quem stabiliter loquitur? quomodo aliquid temporaliter ei dicit in quo sibi coaeterno jam erant omnia quae congruis quibusque temporibus dicit? Quis haec audeat quae
Abbreviated transcription (Latin):
claritatẽ dĩ. Quia ad hoc ꝑtinet. Beati mundicor des. qm̃
ipsi dm̃ uidebt̃. Deniq hoc aꝑtissime testat᷑. ubi dicit
Potestatẽ dedit ei & iudiciũ facere. qr filiꝰ hominis est
Nongͦ qr filiꝰ dĩ est. nã scđm hoc coȩt̾na illicũ patre&
una eadẽq potestas est : sed qr filiꝰ hominis est. Quod
ẽẽ. coepit extẽpore. ut potestas ei daret᷑ intẽpore.
Qđ ñ ita dr̃. tanquã eã sibi & ipse ñ dederit. ld ÷ na¬
natura diuina est. Absit hoc credere. Quomꝰ enim
aliqͥd faceret pat̾. nisi ꝑ unigenitũ filiũ: Hec sine
spũ scõ. qr in separabilia sunt oꝑa trinitatis. Ac ꝑhoc. qͦd
potestatẽ filio dedit qm̃ filiꝰ hominis est : ꝑ eunde̾ ipsum
ipsi dedit. qm̃ filiꝰ dĩ est. Omĩa enĩ ꝑ ipsũ facta sunt. &
sine ipso factũ est nichil. Sed honorifice & cõpetent̃
tribuit patri qͦd etiã ipse facit ut ds̃. qr de patre est

Expanded text:
claritatem Domini . Quia et ad hoc pertinet, Beati mundo corde, quoniam claritatem Domini . Quia et ad hoc pertinet, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Denique hoc apertissime testatur, ubi dicit, Potestatem dedit ei judicium facere, quoniam Filius hominis estoniam Filius Dei est; nam secundum hoc coaeterna illi cum Patre et una eademque potestas est: sed quoniam Filius hominis est, quod esse coepit ex tempore, ut potestas ei daretur in tempore. Quod non ita dicitur, tanquam eam sibi et ipse non dederit, id est, nanatura divina est: absit hoc credere. Quomodo enim aliquid faceret Pater, nisi per unigenitum Filium? Nec sinesancto, quia inseparabilia sunt opera Trinitatis. Ac per hoc quod potestatem Filio dedit quoniam Filius hominis est, per eumdem ipsum ipsi dedit quoniam Filius Dei est. Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Sed honorifice et competenter tribuit Patri quod etiam ipse facit ut Deus; quia de Patre est
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ ÷ ds̃. qua natura ȩ̨qualis ÷ patri: sed etiã homo.
qua natura maior ÷ pat̾. Cuiꝰ etiã ñ solũ pat̾. uerũ &
dñs est. Nam inde est & illud ꝓpheticũ Dñs dix̃ ad
me. filiꝰ meus es tu. Ibi est quippe inferior substantia
qua pat᷑ maior sit. &e serui forma cui dñs sit. Hȩc aut̃
forma humanitatis eiꝰ quã manente forma duunitatis
accepit : in similitudine hominũ fieret & habitu in¬
ueniret᷑ ut homo: in iuidicio quoq apparebit. quo
uiuos & mortuos iudicabit. Ideo dictũ ÷ de patre
qͦd ñ uidicabit quenquã. sed om̃e iudiciũ dedit filio.
Formã nanq in xp̃o filii hominis tunc abeo iudicandi¬
uidebt̃ impii. De quib dictũ est. Uidebt̃ inquẽ confinxer.
Dĩ uͦ formã in eodẽ ipso xp̃o qͣ equalis est patri. utiq ñ ui¬
debunt. Unde ꝓpħia p̃cessit. Tollat᷑ impiꝰ ut ñ uideat

Expanded text:
tantum Deus est, qua natura aequalis est Patri; sed etiam homo, tantum Deus est, qua natura aequalis est Patri; sed etiam homo, qua natura major est Pater, cujus etiam non solum Pater, verum et Dominus est. Nam inde est et illud propheticum: Dominus dixit ad me, Filius meus es tu . Ibi est quippe inferior substantia qua Pater major sit, et servi forma cui Dominus sit. Haec autem forma humanitatis ejus, quam manente forma divinitatis accepit, ut in similitudinem hominum fieret et habitu inveniretur ut homo , in judicio quoque apparebit, quo vivos et mortuos judicabit. Ideo dictum est de Patre, quod non judicabit quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Formam namque in Christo Filii hominis tunc ab eo judicandividebunt impii, de quibus dictum est, Videbunt in quem confixerunt . Dei vero formam in eodem ipso Christo, qua aequalis est Patri, utique non videbunt. Unde prophetia praecessit, Tollatur impius, ut non videat
Abbreviated transcription (Latin):
badiꝰ descendet decȩlo Isqͥ uoluntate & p̃cepto patris ueniet.
uoluntate & prȩcepto
patris iudicaturꝰ est totũ mundũ in ȩqͥtate. & redditurus
singulis scđm fidẽ & oꝑa sua. sic̃ ipse ait. Pat̾ udicat nemi
udiciũ meũ uerũ est. Quia ñ quȩro uoluntatẽ meã. sed
uoluntatẽ eiꝰ qͥ me misit. Unde & iniudicando patris prȩ¬
sentiã p̾ponit. & suã diuinã dignitatẽ & potestatẽ scđam
postponit. dicens. Uenite benedicti patris mei. Ergo iustus
uidex est filiꝰ Iudicantis uͦ honor & auctoritas. patris un¬
ꝑiales leges. Sicuti sp̃s scĩ officiosa aduocatio & c̾solatio.
unigeniti dĩ iusti udicis ÷ dignitas. Iam quȩ suꝑius
respondimꝰ. etiã aduersus ista similit̃ ualent. Qđ enĩ uo¬
luntati & prȩcepto patris oboediens ÷ filiꝰ: nec in homi¬
nib demonstrat diuersã imparẽq naturã. patris prę¬
cipientis & filii oboedientis. Huc accedit. qͦd xp̃e ñ

Expanded text:
cepto Patris veniet, voluntate et praecepto Patris judicaturus est totum mundum in aequitate, et redditurus singulis secundum fidem et opera sua; sicut ipse ait, « Pater judicat neminjudicium meum verum est; quia non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit » . Unde et in judicando Patris praesentiam praeponit, et suam divinem dignitatem et potestatem secundam postponit, dicens: « Venite, benedicti Patris mei » . Ergo justus judex est Filius: judicantis vero honor et auctoritas, Patris imperiales leges; sicut et Spiritus sancti officiosa advocatio et consolatio, Unigeniti Dei justi judicis est dignitas. Jam quae superius respondimus, etiam adversus ista similiter valent. Quod enim voluntati et praecepto Patris obediens est Filius, nec in hominibus demonstrat diversam imparemque naturam, patris praecipientis, et filii obedientis. Huc accedit quod Christus non
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est. acsi diceret. Uerbũ homo factũ est. Heruntam̃ isti
cũ eiꝰ solã humanã carnẽ uelint intelligi hominẽ xp̃m
hanc humanã quomͦcunq naturã dici potuisse. pat̾ maior
me est: ñ ꝓpt̾ illã de qua dictũ est. Ego & pat̾ unũ sumꝰ.
Quis enĩ ferat si quantuscunq homodicat. ego & ds unũ
sumꝰ. & quis ñ accipiat si homodicat. ds maior me estͣ
Quale illud est. qͦd ait beatꝰ ioħs. Maior est ds̃ corde nr̃o.¬
tẽ dicunt. Is qui uoluntate & prȩcepto patris totã dispen¬
sationẽ ad impleuit : uoluntate & prȩcepto patris corpꝰ suũ
a mortuis suscitauit. & cũ ipso corporẽ ut pastor cũ oue.
& sacerdos cũ oblatione. & rex cũ purpura. & ds̃ cũ tẽplo.
a patre assup̃tꝰ est ingłam. Quȩrendũ est abeis qͥ ista dicunt.
qualẽ ouẽ pastor reportauerit patri. Si enĩ caro sine ani¬
ma est quã reportauit : quid est ouis ista nisi t̾ra sine sen¬
cendit: uoluntate & pͣcepto patris sedet ad dexterã eiꝰ. au¬

Expanded text:
um est; ac si diceretur, Verbum homo factum est. Verumtamen isti cum ejus solam humanam carnem velint intelligi hominem Christum; hanc humanam quomodocumque naturam dici potuisse, Pater major me est; non propter illam de qua dictum est, Ego et Pater unum sumus. Quis enim ferat, si quantuscumque homo dicat, Ego et Deus unum sumus? Et quis non accipiat, si homo dicat, Deus major me est? Quale illud est quod ait beatus Joannes: Major est Deus corde not. 8. Is qui voluntate et praecepto Patris totam dispensationem adimplevit, voluntate et praecepto Patris corpus suum a mortuis suscitavit; et cum ipso cet sacerdos cum oblatione, et rex cum purpura, et Deus cum templo a Patre assumptus est in gloriam. Quaerendum est ab eis qui ista dicunt, qualem ovem pastor reportaverit Patri. Si enim caro sine anima est quam reportavit, quid est ovis ista nisi terra sine sencendit, voluntate et praecepto Patris sedit ad dexteram e
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatẽ ipsã uolunt eũ intelligi cõmendasse patri. ñ
suꝑiꝰ ubi uoluer̃ intelligi xp̃m patris uoluntatẽ fecisse ñ
suã. hinc eũ minoris atq diuersȩ putantes naturȩ. ẽsse
illud cõmemorar̃ qͦdait. pat᷑. transeat a me calix iste. ñ
tam̃ qͦd ego uolo sed qͦd tu uis: illud aut̃ noluerunt qͦd ait.

Expanded text:
divinitatem ipsam volunt eum intelligi commendasse Patri, nondivinitatem ipsam volunt eum intelligi commendasse Patri, nonsuperius, ubi voluerunt intelligi Christum Patris voluntatem fecisse, non suam, hinc eum minoris atque diversae putantes esse naturae, illud commemorarunt quod ait, Pater, transeat a me calix iste; non tam