comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
parentib anima. nisi etiã de filio eoꝵ hoc scriptũ si¬
milit̾ legeret᷑. Fieri enĩ potuit. ut m̃brũ ñ animatũ
de corpore extractũ indigeret animari. filii uͦ anima
expatre ꝑ matrẽ ꝓpaginis transfusione traheret᷑. Cũ
uͦ tacitũ est: occultatũ est ñ negatũ. Sed neq affirmatũ
Ac phoc. sicubi forte ñ tacitũ est: clariorib docum̃tis
ẽ astruendũ Unde nec illi qͥ defendt̃ animarũ ꝓpa¬
ginẽ. ex eo qͦd ñ sufflauit dis̃ in faciẽ mulieris aliqͥd
adiuuant᷑: nec illi qui eã negant. idõ qr ñ dix̃adã
anima de anima mea. debent sibi ꝑsuadere qͦd nesciunt:
Sic̃ enĩ eadẽ ñ soluta s manente quęstione. potuit tace¬
re scriptura ut adã ñ dicer&. anima de anima mea
Ac ꝑhoc si pͥmȩ mulieris anima ex uiro est: a parte totũ¬

Expanded text:
parentibus anima, nisi etiam de filio eorum hoc scriptum siparentibus anima, nisi etiam de filio eorum hoc scriptum similiter legeretur. fieri enim potuit, ut membrum non animatum de corex patre per matrem propaginis transfusione traheretur. Cum vero tacitum est, occultatum est, non negatum; sed neque affirmatum. Ac per hoc sicubi forte non tacitum est, clarioribus documentis est astruendum. Unde nec illi qui defendunt animarum propaginem, ex eo quod non sufflavit Deus in faciem mulieris, aliquid adjuvantur; nec illi qui eam negant, ideo quia non dixit Adam, Anima de anima mea, debent sibi persuadere quod nesciunt. sic eadem non soluta, sed manente quaestione potuit tacere scriptura, ut Adam non diceret: \'anima de anima mea\'. ac per hoc, si primae mulieris anima ex uiro est, a parte totu
Abbreviated transcription (Latin):
possunt dicere. qr ñ ÷ scriptũ carnẽ mulieris sed mulierẽ
de uiro suo sũptã. totã debere accipi cũ anima & spu Nã
& si anima sexu caret: ñ tam̃ quando appellant᷑ mulieres.
excepta anima easnecesse ÷ intelligi Alioquin ñ ita se
admonerent᷑ ornare. N intortis crinib. aut auro uel
margaritis aut ueste p̾ciosa. sed qđ decet inqͥt mulieres.
ꝓmittentes pietatẽ ꝑbonã conuer̃sationẽ. Utiq pietas
untꝰ est. in anima uł in sp̃ũ. Etam̃ mulieres appellate ft̃
etiã ut se intꝰ ornarent. ubi nullus ÷ sexus. Cũ itaq isti
sic int̾ se alt̾nante sermone certauerint: ego int̾ eos sic
iudico. ut ne incognitis fidant. & temere audeant affir¬
mare qđ nesciunt᷑ꝰ. utrosq cõmoneã. Si enĩ scriptũ esset
insufflauit flatũ uite infaciẽ mulieris & facta ÷ in
animã uiuã : nec sic esset iã c̃sequens ut ñ ꝓpagaret᷑ ex

Expanded text:
possunt dicere, quia non scriptum est carnem mulieris, sed mulierem possunt dicere, quia non scriptum est carnem mulieris, sed mulierem de viro suo sumptam, totam debere accipi cum anima et spiritu. Nam etsi anima sexu caret, non tamen quando appellantur mulieres, excepta anima eas necesse est intelligi. Alioquin non ita se admonerentur ornare: Non in tortis crinibus, aut auro, vel margaritis, aut veste pretiosa, sed quod decet, inquit, mulieres, promittentes pietatem per bonam conuersationem. utique pietas intus est in anima ucl in spiritu, et tamen mulieres appellatae sunt, etiam ut se intus ornarent, ubi nullus est sexus. Cum itaque isti sic inter se alternante sermone certauerint, ego inter cos sic iudieo, ut, ne incognitis fidant et temere audeant affirmare quod nesciunt, utrosque commoneam. si enim scriptum esset : \'insufflauit flatum uitae in faciem mulieris et facta est in animam uiuam\', nec sic esset iam consequens, ut non propagaretur ex
Abbreviated transcription (Latin):
animarũ. hinc se putant inuictius suã munire sen¬
tentiã. Quia cũ scriptũ sit detraxisse dm̃ costã de la¬
tere uiri. eãq edificasse inmulierẽ : ñ est additũ
qͦd in eiꝰ faciẽ sufflauerit flatũ uitȩ Idõ inquiunt.
qr iã de uiro fuerat animata. Nã si ñ fuisset: nequaq
nos inquiunt scã scriptura huiꝰ rei cognitione
fraudass&. Ad illud uͦ qͦd ait adam. hoc nunc os
ex ossib meis & caro de carne mea. nec ait sp̃s uł
responderi potest quẽ admodũ suꝑius de monstra¬
tũ est. ut aparte totũ intelligat᷑ hoc dictũ os & ca¬
ro mea. Sed quȩ animata fue̾rint detracta. non
mortua: Neq enĩ hoc om̃ipotentẽ facere potuisse
idõ negandũ est: qr nullus hominũ potest aliqͥd
cũ anima de humana carne p̾cidere. Nam quod
adã secutꝰ adiunx̃. hȩc uocabit᷑ mulier qr de uiro suo sũpta
est: qr ñ ait potiꝰ unde opinio confirmaret᷑ istoꝵ. qm̃de

Expanded text:
animarum, hinc se putant inuictius suam munire senanimarum, hinc se putant inuictius suam munire sententiam, quia, cum scriptum sit detraxisse deum costam de latere uiri eamque aedificasse in mulierem, non est additum, quod in eius faciem sufflauerit flatum uitae; ideo, inquiunt, quia iam de uiro fuerat animata. nam si non fuisset, nequaquam nos, inquiunt, sancta scriptura huius rei cognitione fraudasset. ad illud uero quod ait Adam: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea nec ait: \'spiritresponderi potest. quemadmodum superius demonstratum est, ut a parte totum intellegatur hoc dictum \'os et caro mea\', sed quae animata fuerint detracta, non mortua. neque enim hoc omnipotentem facere potuisse ideo negandum est, quia nullus hominum potest aliquid cum Adam secutus adjunxit, Haec vocabitur mulier, quia de viro suo sumpta est ; cur non ait potius, unde opinio confirmaretur istorum, Quo
Abbreviated transcription (Latin):
constat & carne. Uł potiꝰ ut iste amat loqui. ex a¬
nima & spũ & carne Nã & exparte totũ & ex toto
partẽ. diuina eloquia significarȩ consuerunt. Ex parte
eniꝰ totũ significatũ est ubi legit᷑. Ad te omĩs caro ueni&e.
Quia ercarne intelligit᷑ totꝰ homo Ex toto aut̃ parscũ
hoc apłi testimonio positũ est. qr ipsedat om̃ib uitã &¬
sp̃m sd̃m supiorẽ disputationẽ puto qđ neminẽ mo¬
ueat. Ipse enĩ dat Sed ad huc quȩ rimꝰ unde det Ntrũ
ex noua insufflatione. an ex ꝓpagine: Ipse quippe da¬
re etiã carnis substantiã. rectissime dr̃. Quã tam̃ dare
ex ꝓpagine ñ negat᷑ Nunc uideamꝰ illud de genesi
testimonuĩ ubi facta mulier de latere uiri adducta
estadeũ. & dix̃. Hoc nuncos ex ossib meis. & caro de
carne mea. Hoc quippe iste putat. qͦd dicere debuerit
hoc de illo tractũ esset. Sed illiqui ꝓpaginẽ assert̃

Expanded text:
constat et carne, uel potius, ut iste amat loqui, ex aconstat et carne, uel potius, ut iste amat loqui, ex anima et spiritu et carne. nam et ex parte totum et ex toto partem diuina eloquia significare consuerunt. ex parte enim totum significatum est, ubi legitur: ad te omnis caro ueniet, quia ex carne intellegitur tohoc Apostoli testimonio positum est, quia ipse dat omnibus vitam secundum superiorem disputationem puto quod neminem moueat; ipse enim dat. sed adhuc quaerimus unde det, utrum ex noua insufflationc an ex propagine. ipse quippe dare etiam carnis substantiam rectissime dicitur, quam tamen dare ex propagine non negatur. Nunc uideamus illud de Genesi testimonium, ubi facta mulier de latere uiri adducta est ad eum et dixit: hoc nunc os ex ossibus meis is et caro de carne m ea. hoc quippe iste putat, \'quod dicere debuerit o", si etiam hoc de illo tractum esset\'. sed illi qui propaginem asserunt
Abbreviated transcription (Latin):
oppͥmi. qr forte ita dictũ est om̃s homines ut scđm solã
carnẽ intelligerent᷑ : sic iste ñ hinc deb& p̾mere de¬
fensores ꝓpaginis animarũ. qr dictũ est om̃e genus
hominũ ex uno sanguine. tanquã ꝓptea sola caro
ꝑtineat ad ꝓpagine̾. Si enĩ hoc ÷ uerũ qͦd istiassert̃.
ut ñ sit anima exanima. sed caro ex carne sit tantũ :
ita dictũ ÷ exuno sanguine ut ñ totꝰ homo signifi¬
caret᷑ a parte. sed tantũ uniꝰ hominis caro Illudu
qͦd dictũ est. in qͦ om̃s peccauert̃: sola om̃iũ homi¬
nũ caro intelligenda est. quȩ inde transfusa est: a
toto partẽ signĩficante scriptura. Si aut̃ illud est
uerũ qͦd totꝰ homo ex toto homine ꝓpagat᷑. id ÷
corpꝰ. anima & sp̃s: ibi ꝓpͥe dictũ ÷ in quo om̃s¬
peccauert᷑. hic aut̃ tropice ex uno sanguine totum
significat᷑ a parte Id ÷ totꝰ homo qui ex anima

Expanded text:
opprimi, quia forte ita dictum est \'omnes homines\', ut secundum solam opprimi, quia forte ita dictum est \'omnes homines\', ut secundum solam carnem intellegerentur, sic iste non hinc debet premere defensores propaginis animarum, quia dictum est: omne genus hominum ex uno sanguine, tamquam propterea sola caro pertineat ad propaginem. si enim hoc est uerum, quod isti asserunt, ut non sit anima ex anima, sed caro ex carne sit tantum, ita dictum est e x uno sanguine, ut non totus homo significaretur a parte, sed tantum unius hominis caro; illud nero quod dictum est: in quo omnes peccauerunt, sola omnium hominum caro intellegenda est, quae itoto partem significante Scriptura. Si autem illud est verum, quod totus homo ex toto homine propagatur, id est, corpus, anima et spiritus: ibi proprie dictum est, In quo ompeccauerunt\', hic autem tropice \'ex uno sanguine\' totum significatur a parte, id est totus homo. qui ex anima
Abbreviated transcription (Latin):
liquido clareat utrũ ita an ñ ita sit: habet qͦd in istis
uerbis apłi intelligat. Ex uno eũ sanguine dixisse ex
uno homine. a parte totũ significante locutionis modo.
Si enĩ ipsis licet intelligere a parte totũ qͦd scriptũ est.
& factꝰ ÷ homo in animã uiuã. ut illic intelligat᷑ & sp̃ĩ
de quo scriptura ibi tacuit : cur aliis ñ liceat sic accipe
qͦd dictũ ÷. ex uno sanguine. ut illic & anima & sp̃s
possit intelligi. qm̃ homo significatꝰ nomine sangui¬
nis. ñ solũ constat ex corpore. uerũ etiã exanima
& sp̃u: Sicut enĩ qui ꝓpaginẽ defendit᷑ animarũ.
ñ hinc istũ debet opprimẽre qr de pͥmo homine
scriptũ est. in qͦ om̃s peccauert. ñ enĩ dictũ est in qͦ
om̃iũ caro peccauit. sed om̃s dictũ est. id ÷ om̃s ho¬
mines. cũ homo ñ sola sit caro: sic̃ gͦ hinc iste ñ debo

Expanded text:
liquido clareat utrum ita an non ita sit, habet quod in istis liquido clareat utrum ita an non ita sit, habet quod in istis uerbis apostoli intellegat \'ex uno\' cum \'sanguine\' dixisse \'ex uno homine\' a parte totum significante locutionis modo. si enim ipsi licet intellegere a parte totum quod scriptum est: et f actus est homo in animam uiuam, ut illic intellegatur et spiritus, de quo scriptura ibi tacuit, cur aliis non liceat sic accipere quod dictum est: ex uno sanguine, ut illic et anima et spiritus possit intellegi, quoniam homo significatus nomine sanguinis non solo constat ex corpore, uerum etiam ex anima et spiritu? sicut enim qui propaginem defendit animarum non hinc istum debet opprimere, quia de primo homine scriptum est: in quo omnes peccauerunt — non enim dictum est: \'in quo omnium caro peccauit\', sed \'omnes\' dictum est, id est omnes homines, cum homo non sola sit caro —. sicut ergo hinc iste non debet
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. si mulieris corpꝰ ita est ex uiro ut ñ sit exdõ: Qua¬
ꝓpt̾ ut apłs potiꝰ uerũ loquat᷑. quã iste apło p̃ferat᷑.
mulier ex uiro est. siue scđm solũ corpꝰ. siue scđm totũ
qͦ c̃stat humana natura. Nichil enĩ horũ tanquã certũ
affirmamꝰ. sed quid horũ uerũ sit adhuc quęrimꝰ. E
uir ꝑmulierẽ. siue ex patre tota hominis natura ducat᷑
quȩ ꝑmulierẽ nascit᷑. siue sola caro. Unde adhuc questio
est. Omĩa tam̃ exdõ. unde nulla questio est Id ÷ & corpꝰ
& anima & sp̃s & uiri & mulieris. Et si enĩ ñ ex dõnata
uł tracta sunt uł manarunt. ita ut eiꝰ naturȩ sint .
tam̃ ex dõ sunt. A quo enĩ creata. condita. facta sunt :
abillo habent ut sint. Sed dicendo inqͥt apłs. & ipse det
sanguine om̃e genꝰ hominũ : animã & sp̃m origi¬
nalit᷑ retulit ad auctorẽ. corpꝰ ad traducẽ lmmo uͦ
qͥ ñ uult temere animarũ negare ꝓpaginẽ ante quã

Expanded text:
ita est ex uiro. ut non sit ex deo? quapropter ut apostolus potius uerum loquatur, quam iste apostolo praeferatur, mulier ex uiro est siue secundum solum corpus siue secundum totum. quo constat humana natura — nihil enim horum tamquam certum affirmamus, sed quid horum uerum sit adhuc quaerimus — et uir per mulierem, siue ex patre tota hominis natura ducatur, quae per mulierem nascitur, siue sola caro, unde adhuc quaestio est, omnia tamen ex deo, unde nulla quaestio est, id est et corpus et anima et spiritus et uiri et mulieris. etsi enim non ex deo nata uel tracta sunt uel manarunt, ita ut eius naturae sint, tamen ex deo sunt. a quo enim creata, condita, facta sunt, ab illo habent ut sint. Sed dicendo, inquit, apostolus: et sanguine omne genus hominum, animam et spiritum originaliter retulit ad auctorem, corpus ad traducem. immo uero qui non uult temere animarum negare propaginem, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ sẽꝑ paratũ. & bene uiuendo. & sana dicendo Por¬
ro aut̃ si ipsũ oportet ut diligã. sic̃ facio: quanto magis te
fr̃. cuiꝰ erga me beniuolentiã. & cuiꝰ catholicã fidẽ. cautã
& sobriã optime noui: Unde factũ est. ut eos libros qui
tͥ displicuerunt. & in quib nom̃ meũ alit̃ quã uelles
positũ cõꝑisti : describendos michiq mittendos. uere
frat̾na planeq sincera dilectione curares. Tantũ gͦ
ab est ut hinctuȩ caritati succenseã qr fecisti: ut potius̃
nisi fecisses. integro iure amiciciȩ succensere deberem: Ago
itaq uberes grãs. Quẽ admodũ aut̃ acceꝑim factũ tuũ.
hinc manifestius indicaui : qͦd hunc adte librũ mox
ut illos legi sine aliqua dilatione conscripsi::¬

Expanded text:
bonum semper paratum et bene uiuendo et sana dicendo. porbonum semper paratum et bene uiuendo et sana dicendo. porro autem si ipsum oportet ut diligam, sicut facio, quanto magis te, frater, cuius erga me beniuolentiam et cuius catholicam fidem cautam et sobriam optime noni! unde factum est, ut eos libros, qui tibi displicuerunt et in quibus nomen meum aliter quam uelles positum comperisti, describendos mihique mittendos uere fraterna planeque sincera dilectione curares. tantum ergo abest, ut hinc tuae caritati succenseam, quia fecisti, ut potius, nisi fecisses, integro iure amicitiae succensere deberem. ago itaque uberes gratias. quemadmodum autem acceperim factum tuum, hinc manifestius indicaui, quod hunc ad te librum, mox ut illos legi, sine aliqua dilatione conscripsi
Abbreviated transcription (Latin):
nabilẽ nuꝑrimeq dãnatã. dicere cõpellant᷑ Meliꝰ
÷ enĩ homini. fateri se nescire qͦd nescit: quã in¬
here sim uł damnatã incurrere uł nouã condere. dũ teme¬
re audet defensare qͦd nescit. Alia huꝰ hominis falsa
& ab surda .ii. quib ñ tã ꝑiculo se. ueruntam̃ atramite
ueritatis exor utat. qm̃ multa sunt. & ad ipsũ etiã sicũs
uoluerit aliquid de libris eiꝰ uolo scribere: ibi forsitan
meȩ. ut uerꝰ catholicus & bonꝰamicꝰ fidelit̾ benigue ꝙ
gessisti. quã ad aliũ quenquã scribendũ putauiꝰ tu le
gendũ dabis uł describendũ quib potueris. ułquib dan¬
dũ. ẽẽ. iudicaueris Inqͦ istius uiuenis pͣsup̃tionẽ ita repͥ¬
mendã & redarguendã putaui: ut tam̃ eũ diligã. nec dã¬
nari sed em̃dari uelim. Atq ita ꝓficere in domo magna
in illa uas in honore scĩficatũ utile dño. ad om̃e opus

Expanded text:
nabilem nuperrimeque damnatam dicere conpellantur. melius nabilem nuperrimeque damnatam dicere conpellantur. melius est enim homini fateri se nescire quod nescit quam inheresim uel damnatam incurrere uel nouam condere, dum temere audet defensare quod nescit. alia huius hominis falsa et absurda, in quibus non tam periculose, uerum tamen a tramite ueritatis exorbitat, quoniam multa sunt, et ad ipsum etiam, si dominus uoluerit, alimeae, ut verus catholicus et bonus amicus, fideliter benigneque gesquibus dandum esse iudicaucris. in quo istius iuuenis praesumptionem ita reprimendam et redarguendam putaui, ut tamen eum diligam nec damnari, sed emendari uelim atque ita proficere in domo magna.in illa uas in honore sanctificatum, utile domino, ad omne opus
Abbreviated transcription (Latin):
aduitã ȩt̾nã regnũq cȩloꝵ. originali peccato ꝑ qd̃¬
libet aliud resoluto. Ne dicant animas peccasse
alicubi ante carnẽ & hoc merito incarnẽ pecca¬
tricẽ fuisse detrusas Ne dicant peccata quȩ in eis
inuenta ñ sunt. qr prȩscita sunt merito fuisse punita.
cũ adeã uitã ubi ea cõmitterent ꝑ missȩ ñ fuerint p¬
uenire. Nichil gͦ istoꝵ quattuor dicentes. qm qͥdlibet
eoꝵ falsũ atq impiũ est: inueniant etiã scripturarũ
de hac te certissima testimonia. & hanc sententiã
suã ñ solũ me ñ uetante. uerũ etiã fauente & grãs
agente defendant. Si aut̃ ñ inueniunt certissimã
de hac re auctoritatẽ diuinoꝵ eloquioꝵ. & aliquid illoꝵ
quattuor ꝑ inopiã dicere cõpellunt᷑ : cohibeant sẽ. ne
ꝑ ipsã inopiã. etiã paruuloꝵ animas ñ habere ori¬
ginale peccatũ. scđm pelagianã hȩresim olim dã¬

Expanded text:
ad uitam aeternam regnumque caelorum originali peccato per quoad uitam aeternam regnumque caelorum originali peccato per quodlibet aliud resoluto; ne dicant animas peccasse alicubi ante carnem et hoc merito in carnem peccatricem fuisse detrusas; ne dicant peccata, quae in eis inuenta non sunt, quia praescita sunt, merito fuisse punita, cum ad eam uitam, ubi ea committerent, permissae non fuerint peruenire\'. nihil ergo istorum quattuor dicentes, quoniam quodlibet eorum falsum atque impium est, inueniant etiam scripturarum de hac re certissima testimonia et hanc sententiam suam non solum me non uetante, uerum etiam fauente et gratias agente defendant. si autem non inueniunt certissimam de hac re auctoritatem diuinorum eloquioium et aliquid illorum quattuor per inopiam dicere conpelluntur, cohibeant se, ne per ipsam inopiam etiam pa: uulorum animas non habere originale peccatum secundum Pelagianam heresim olim dam
Abbreviated transcription (Latin):
seu bonũ seu malũ ante carnẽ potuit inueni re:
& paruulis sine baptismo de corpore exeuntib solui
posse originale peccatũ. & offerendũ ꝓ eis sacrificiũ
ta inȩccła. eosq sine lauacro regenerationis de hac
uita emigrantes ñ ad requiẽ tantũ ire. sed ad regnũ
cȩloꝵ posse etiã ꝑuenire. & alia multa absurda
Quȩ omĩa colligere atq in isto libro digerere. longũ
uisũ est. Absit gͦ ut animarũ ꝓpago si falsa est
a talib refellatur. & animarũ nouarũ insuffla¬
tio si uera est. atalib defendat᷑. Qyam obrem
quicunq uolunt defendere. qͦd dicunt᷑ animȩ no¬
uȩ nascentib insufflari ñ de parentib trahi: ali-¬
quid illoꝵ quattuor quȩ supͣ cõmemoraui. caueant
omĩmodo Hoc ÷ ne dicant adõ fieri animas pecca¬
trices. ꝑ alienũ originale peccatũ Ne dicant par¬
uulos qui sine baptismo exierint. ꝑuenire posse

Expanded text:
seu bonum seu malum, ante carnem potuit invenire. Et seu bonum seu malum, ante carnem potuit invenire. Et « parvulis sine baptismo de corpore exeuntibus solvi posse originale peccatum, et offerendum pro eis sacrificium ecclesia, \'eosque sine lauacro regenerationis de hac uita migrantes non ad requiem tantum ire, sed ad regnum caelorum posse etiam peruenire\' et alia multum absurda. quae omnia colligere atque in isto libro digerere longum uisum est. absit ergo, ut animarum propago, si falsa est, a talibus refellatur et animarum nouarum insufflatio, si uera est, a talibus defendatur. Quamobrem quicumque uolunt defendere, quod dicuntur animae nouae nascentibus insufflari, non de parentibus trahi, aliquid illorum quattuor, quae supra commemoraui, caueant omni modo, hoc est: \'ne dicant a deo fieri animas peccatrices per alienum originale peccatum; ne dicant paruulos, qui sine baptismo exierint. peruenire posse
Abbreviated transcription (Latin):
tia & ipsius genꝰ. e̾e̾. ñ munere sed natura. Na de quo
quisq nacure̾ suȩ originẽ ducit: de illo natine sue
genus ducere negari sobrie nullo pacto potest
ste aut̃ ita sibi est ĩpsi contrarius: ut genꝰ di ẽe ani¬
mas dicat ñ natura s munere. & tam̃ ñ factas ex ni¬
chilo. sed ex illo dicat originẽ dłcere. Ac sic eas qͦd priꝰ
negauerat. addĩ naturã reuocare ñ dubitat Animarũ
aut̃ nouarũ sine ꝓpagine insufflationẽ. defendiqui¬
dẽ minime ꝓhibemus: Sed abeis qͥ potuerint aliquid
inuenire. uł incanonicis libris qͦd ñ sit ambiguum dis¬
soluendȩ huic obligatissimȩ quȩstioni: uł in ratioci¬
nationib suis qͦd non sit contrariũ catholicȩ ueritati.
dicer&. & deliberationẽ suã nolendo suspendere.
uires suas om̃ino ñ metiens ne taceret ausus est
dicere inquinari animã meruisse ꝑcarnẽ. & esse
meruisse᷑ animã peccatricẽ. cuiꝰ nullũ meritum

Expanded text:
tiam et ipsius genus esse non munere, sed natura. nam de quo tiam et ipsius genus esse non munere, sed natura. nam de quo quisque naturae suae originem ducit, de illo naturae suae genus ducere negari sobrie nullo pacto potest. iste autem ita sibi est ipse contrarius, ut genus dei esse animas dicat non natura, sed munere et tamen non factas ex nihilo, sed ex illo dicat originem ducere; ac sic eas, quod prius negauerat, ad dei naturam reuocare non dubitat. Animarum autem nouarum sine propagine insufflationem defendi quidem minime prohibemus, sed ab eis qui potuerint aliquid inuenire uel in canonicis libris, quod non sit ambiguum dissoluendae huic obligatissimae quaestioni, uel in ratiocinationibus suis. quod non sit contrarium catholicae ueritati, diceret, et deliberationem suam nolendo suspendere, vires suas omnino non metiens, ne taceret, ausus est dicere, « inquinari animam meruisse per carnem, et esse meruisse animam peccatricem; » cujus nullum meritum,
Abbreviated transcription (Latin):
mea. ut illic intelligeret᷑ & anima. quẽ admodũ uerbũ
carnẽ factũ ñ sine anima accipimꝰ: si quẽadmodũ alia
testimonia docent habere humanã animã xp̃m. ita & isti
aliquib ñ ambiguis testimonus ꝓpaginẽ astruerent
animarũ. Pari uice gͥ ad monemꝰ etiã hos qͥ animarũ
ꝓpaginẽ destruunt: ut nouas a dõ sufflari animas
certis docum̃tis asserant. &tunc illud qͦd dictũ est.
os ex ossib meis& carode carne mea: ñ tropice aparte
totũ ut simul intelligat᷑ & anima. s ꝓpͥe de sola car ne
istĩ rã. st̃. claudendũ Omĩa quippequȩ mͥ magtine re¬
cessaria uebant᷑ continet. Quib iiqui legeriit suant¬
se cauere debere. ne huic homini cuiꝰ du os lebras beactn
misiste u hoc consentiant. ut credant anamas as endes
flatu esse. ut ñ suit ex nichilo. Hoc eni quiat. sic ex elsi
uerbis neget. re ipsa clamat animasdĩ habere substan¬

Expanded text:
mea, ut illic intellegeretur et anima, quemadmodum uerbum mea, ut illic intellegeretur et anima, quemadmodum uerbum carnem factum non sine anima accipimus, si, quemadmodum alia testimonia docent habere humanam animam Christum, ita et isti aliquibus non ambiguis testimoniis propaginem astruerent animarum. pari uice igitur ammonemus etiam hos, qui animarum propaginem destruunt, ut nonas a deo sufflari animas certis documentis asserant et tunc illud, quod dictum est: os ex ossibus meis et caro de carne mea, non tropice a parte totum. ut simul intellegatur et anima, sed proprie de sola carne distum iam esse claudendum. omnia quippe, quae mihi maxime necessaria uidebantur, continet, quibus hi qui legerint sciant cauere se debere, ne huic homini, cuius duos libros mihi misisti, in hoc consentiant, ut credant \'animas sic ex dei flatu esse, ut non sint ex nihilo\'. hoc enim qui credit, etsi uerbis neget, re ipsa clamat animas dei habere substan
Abbreviated transcription (Latin):
significatũ ÷ ubi legit᷑ hoe nunc os ex osib meis ce caroidͥ e
sion sic arguntari homines qui ex hoc putant anumã
mulieris ñ. eẽ de anima uiri. qi ñ ÷ dictũ animna
de anima mea. sed earo de carne mea: quẽ admoduca su¬
quaintan apollinaristȩ uł quicunꝙ sunt alii. aduersus
anumã dĩi. Qua ꝓptẽa negant. qr scriptũ legunt. Uerbũ
camo factũ est. Si enĩ & anima inquiunt ibi eet: debutt
dici. Uerbũ homo factũ est Sedistis ꝓpt̾ẽa dr̃ carnis nõe
solere scripturã totũ hominẽ nuncupare. sicuti est &
uidebit omĩs caro salutare dĩ ñ enĩ caro sine anima
uidere aliqͥd potest: ꝙ plurimis aliis scãrũ scripturarũ
locis. ñ solũ carnẽ uerũ etiã animã humanã id÷ rati¬
onalẽ. in esse homini xp̃o sine ulla ambiguitate monstrat᷑
Unde & isti a quib animarũ ꝓpago defendit᷑. possent acciꝑe
a parte totũ. ẽẽ. dictũ. os de ossib meis & carode carne

Expanded text:
significatum est, ubi legitur: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de scio sic argumentari homines, qui ex hoc putant animam mulieris non esse de anima uiri, quia non est dictum: \'anima de anima mea\', sed: caro carne mea, quemadmodum argumentantur Apollinaristae uel quicumque sunt alii aduersus animam domini, quam propterea negant, quia scriptum legunt: uerbum caro factum est. \'si enim et anima\', inquiunt, \'ibi esset, debuit dici: uerbum homo factum est\'. sed istis propterea dicitur carnis nomine solere scripturam totum hominem nuncupare — sieuti est: et uidebit omnis caro salut a r e d e i; non enim caro sine anima uidere aliquid potest —, quia plurimis aliis sanctarum scripturarum locis non solam carnem, uerum etiam animam humanam, id est rationalem, inesse homini Christo sine ulla ambiguitate monstratur. unde et isti, a quibus animarum propago defenditur, possent accipere a parte totum esse dictum: os de ossibus us mis et caro de carne
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ simul cũ anima formauerit. anuͦ iã formatis
animã dederit. Quo gͦ mͦ. utrũ illo an isto in eiꝰ uentrẽ
uenerint filii nesciebat. & illudtam̃ sciebat. totũ qͦdedit
redditurũ. eẽ. qui dedit. Sedeligat iste. innature hu¬
manȩ cã ꝓfundo abditoq secreto qͥd mulier ista nesci¬
erit. lantũ ñ iudicet mentientẽ. nec pecorib in sensa¬
tis cõparet nescientẽ. Quicqͥd erat qͦd illa nesciebat :¬
ꝓfecto ad naturã hominis ꝑtinebat. Qđ tam̃ sine
culpa homo nesciebat. Qua ꝓpt̾ dico etiã egode ani¬
ma mea: Nescio qͦmͦ uenerit in corpꝰ meũ Neq enĩ
ego illã mͥ donaui. Scit ille qͥ donauit. utrũ illã de
patre meo traxerit. an sic̃ homini pͥmo nouã crea¬
uerit. Sciã ẽtiã ego si ipse docuerit. quandocunq
uoluerit. Nunc aut̃ nescio. nec me pudet ut istum
fateri nescire qͦd nescio. Disce inquit. ecce apłs docet

Expanded text:
utrum simul cum anima formauerit an uero iam formatis utrum simul cum anima formauerit an uero iam formatis animam dederit. quo ergo modo, utrum illo an isto, in eius uentrem uenerint filii, nesciebat; et illud tamen sciebat totum quod dedit redditurum esse qui dedit. sed eligat iste in naturae humanae tam profundo abditoque secreto quid mulier ista nescierit; tantum non iudicet mentientem nec pecoribus insensatis comparet nescientem. quicquid erat quod illa nesciebat, profecto ad naturam hominis pertinebat; quod tamen sine culpa homo nesciebat. quapropter dico etiam ego de anima mea: nescio, quomodo uenerit in corpus meum — neque enim ego illam mihi donaui —; scit ille qui donauit, utrum illam de patre meo traxerit an sicut homini primo nouam creauerit. sciam etiam ego, si ipse docuerit, quandocumque uoluerit; nunc autem nescio nec me pudet ut istum fateri nescire quod nescio. Disce, inquit, ecce apostolus docet.
Abbreviated transcription (Latin):
formauerit. Quid gͦ nesciebat: Anforte qđ nescimꝰ & nos.
animã
utrũ && sp̃m quẽ dis ilis sine dubio dedit de parentib traxe¬
rit. an nouũ sic̃ homini pͥmo insufflauerit: Sed siue
hoc siue aliud aliqͥd de naturȩ humanȩ institutione
nesciebat: uescire se dicebat. ñ qͦd nesciebat temere de¬
fendebat Hec tam̃ iste huic diceret. qđ de nob̾ dicere ñ
erubuit. Homo in honore positꝰ ñ utellex̃. Cõparatꝰ :
pecorib insensatis. & similis factꝰ ÷ illis Ecce ista mu¬
lier dix̾ de filiis suis. nȩscio qͦmͦ parustis inuentrem
meũ. nec tam̃ cõparat᷑ pecorib insensatis Nescio dixꝰ.
Et quasi quȩ rerent abea cur nescur&: adiunx̃. Neq enĩ
ego sp̃m & animã donaui uob. Ille gͦ qͥ donauit. scit un¬
de fecerit qͦddonauit. Utrũ exꝓpagine attraxerit. an
nouũ in sufflauerit. Qd ego inquit nescio: Hec sin¬
gulis uob̾ uultꝰ & m̃bra formaui. Ille scit qͥ formauit.

Expanded text:
formauerit. quid ergo nesciebat ? an forte quod nescimus et nos, formauerit. quid ergo nesciebat ? an forte quod nescimus et nos, animam et spiritum, quem deus. illis sine dubio dedit, de parentibus traxerit an nouum sicut homini primo insufflauerit? sed sine hoc siue aliud aliquid de naturae humanae institutione nesciebat, nescire se dicebat, non quod nesciebat temere defendebat. nec tamen iste huic diceret. quod nobis dicere non erubuit: homo in honore positus non intellexit: comparatus est pecoribus insensatis e t s i mil is f actus est e i s. ecce ista mulier dixit de filiis suis: neseio quomodo paruistis in uentrem meum, nec tamen comparatur pecoribus insensatis. nescio, dixit; et quasi quaererent ab ea cur nesciret adiunxit: neque enim ego spiritum et animam donaui uobis ille ergo qui donauit scit, unde fecerit quod donauit, utrum ex propagine adtraxerit an nouum insufflauerit, \'quod ego\', inquit, \'nescio nec singulis uobis uultus et membra formaui; ille scit qui formauit,
Abbreviated transcription (Latin):
nec ex nichilo. Hoc inquã uerũ ñ. ẽẽ: sine dubitatione fir¬
mamꝰ. Unũ ÷ enĩ e duob Si extraduce ñ est: ex nichilo
est. ne ita sit exdõ ut naturȩ sit dĩ. Qđ om̃inosacrilegũ
ẽ. credere. Sed adhuc utrũ ñ sit extraduce certa testimo¬
nia flagitamꝰ aut quęrimꝰ. ñ qualia iste posuit. quib hoc qͦd
quęrimꝰ ñ ostendit᷑. Qui utinã intanta ꝓfunditate quȩsti¬
onis. quã du quid dicat ignorat. imitaret᷑ machabeorũ
matrẽ. Quȩ cũ sciret de uiro se filios concepisse. & acreatore
om̃iũ siue scđm corpꝰ siue scd̾m animã & sp̃m sibi creatos
ẽẽ: ait tam̃ Hescio qͦmͦ paruistis inuentrẽ meũ Uellẽ iste
dicer&e. qͥd ista nesciebat. Hȩc euĩ quȩ dixi utiq sciebat. qͦmͦ
scđm corpꝰ in eiꝰ uterũ uenerint. qr de uiro eds se c̃cepisse
dubitare ñ poterat. Confitebat᷑ etiã qr & hoc utiq sciebat.
qđ ds̃ illis animã & spm dederit. qđ ipse illis uultꝰ & m̃bra

Expanded text:
oc, inquam, uerum non esse sine dubitatione firmamus. unum est enim e duobus: si ex traduce non est, ex nihilo est, ne ita sit ex deo, ut naturae sit dei, quod omnino sacrilegum est credere. sed adhuc utrum non sit ex traduce, certa testimonia flagitamus aut quaerimus, non qualia iste posuit, quibus hoc quod quaerimus non ostenditur. Qui utinam in tanta profunditate quaestionis. quamdiu quid dicat ignorat, imitaretur Machabeorum matrem ! quae cum sciret de uiro se filios concepisse et a creatore omnium siue secundum corpus sine secundum animam et spiritum sibi creatos esse, ait tamen: nescio quomodo paruistis in uentrem meum. uellem iste diceret, quid ista nesciebat. haec enim, quae dixi, utique sciebat, quomodo secundum corpus in eius uterum uenerint, quia de uiro eos se concepisse dubitare non poterat. confitebatur etiam, quia et hoc utique sciebat, quod deus illis animam et spiritum dederit, quod ipse illis uultus et membra
Abbreviated transcription (Latin):
Qurinillis ꝓpħȩ uerbis int̾p̃tatꝰ est flatꝰ. Quã obrẽ cũ
ligi qua tandẽ ratione audebit aliquis definire. ani¬
mã uł sp̃m quo natura nrã uiuit loco illo uoluisse
significare ꝓpħam. cũ ꝓfecto si aꝑtissime dicer&. qui
dat animã popło suꝑt̾rã. adhuc quȩrendũ esset. u¬
trũ eã ds̃ exorigine p̾cedentis generis ipse det. sicut
ex origine p̃cedentis generis tam̃ dat corpꝰ. ñsolũ
homini aut pecori. sed etiã semini tritici aut ali¬
cuiꝰ cȩterorũ quomͦ uoluerit. an uͦ nouã sic̃ homo
pͥmꝰ accepit insufflet: Sunt etiã qui hȩc uerba
ꝓphecica sic intelligant. ut qͦd ait. dedit flatũ popło
sup eã id ÷ suꝑ t̾rã. ñnisi hominis animã uelint ac¬

Expanded text:
qui in illis prophetae verbis interpretatus est, flatus. Quamobrem cum qui in illis prophetae verbis interpretatus est, flatus. Quamobrem cum ligi: qua tandem ratione audebit aliquis definire, animam vel spiritum, quo natura nostra vivit, loco illo voluisse significare Prophetam? Cum profecto si apertissime diceret, Qui dat animam populo super terram, adhuc quaerendum esset, utrum eam Deus ex origine praecedentis generis ipse det, sicut ex origine praecedentis generis, ipse tamen dat corpus, non solum homini aut pecori, sed etiam semini tritici, aut alicujus caeterorum quomodo voluerit: an vero novam, sicut homo primus accepit, insufflet. 20. Sunt etiam qui haec verba prophetica sic intelligant, ut quod ait, Dedit flatum populo super eam, id est, super terram, non nisi animam velint ac
Abbreviated transcription (Latin):
mo. ubi canit᷑. Omĩs sp̃s laudet dñm Ipsũ est & in
libro iob. ubi scriptũ est. Aspiratio aut̃ om̃ipotentis est
quȩ docet Noluit dicere flatꝰ sed aspiratio. cũ in greco
nunc disputamꝰ Et certe hoc loco nescio utrũ debeat
sapientia unde sit in hominib. qr ñ ex numeroannoꝵ
sed sp̃s inquit est in hominib. aspiratio aut̃ omĩpotentis
quȩ docet. Ut intelligeret᷑ ista repetiuone. ñ se de spũ
hominis dixisse qͦd ait. sp̃s ÷ in hominib Uolebat
enĩ ostendere unde habeant sapientiã. qr ñ a se ip¬
sis Et repetendo id exposuit. dicens. Aspiratio
omĩpotentis est. quȩ docet Itẽ alio loco in eodẽ libao
Intellectus inquit labiorũ meorũ pura intelligit. Sp̃s di¬
uinꝰ qͥ fecit me aspiratio aut̃ omi potentis quȩ docet me
ẜ thic qͦd ait aspiratio uł inspiratio. in greco est. tiroti

Expanded text:
mo, ubi canitur: omnis spiritus laudet dominum; ipsum est et in mo, ubi canitur: omnis spiritus laudet dominum; ipsum est et in libro Iob, ubi scriptum est: aspiratio autem omnipotentis est, quae docet. noluit dicere flatus, sed \'aspiratio\', cum in graeae, de quibus nunc disputamus. et certe hoc loco nescio utrum debeat im de sapientia, unde sit in hominibus: quia non ex numero annorum, sed spiritus, inquit, est in hominibus, aspiratio autem omnipotentis, quae docet, ut intellegeretur ista repetitione non se de spiritu hominis dixisse, quod ait: spiritus est in hominibus. uolebat enim ostendere, unde habeant sapientiam, quia non a se ipsis, et repetendo id exposuit dOmnipotentis est quae docet. Item alio loco in eodem libro, Intellectus, inquit, labiorum meorum pura intelligit: Spiritus divinus qui fecit me, aspiratio autem Omnipotentis, quae docet me . Et hic quod ait, aspiratio, vel inspiratio, in graeco est πνοήν,
Abbreviated transcription (Latin):
uitã. uniuersus eiꝰdẽ popłi numerꝰ cõpleat᷑. Ut hoc
Seȩ scriptuie loco ñ aliud sit flatꝰ aliud sp̃i. sed eiꝰdẽ
sententiȩ iepetitio. Si c̃ ñ ÷ alius qui habitat in glis
& alius dñs. nec aliud est ir ridere& aliud suo¬
sannare. sed eadẽ sententia repetita. ẽ. ubilegit᷑
qui habitat in cȩlis ir ridebit eos & dñs subsanna¬
bit eos Uł cũ dictũ est dabo tͥ gs hȩreditate cuã
t̾ie sed eiꝰdẽ sententiȩ repetitio est: Ꝙ in numerabiles
inueniet huiꝰmodi locutiones diuinorũ eloquiorũ. si ad¬
uertat qđ legit Qd aut̃ grecus dix̃. FIN Eg᷑: hoc
latini uariȩ int̾pretati sunt. Aliquando flatũ. aliqͥndo
ces greci iuisto ꝓphetico testimonio de quo nẽ agimꝰ. ubi
dictũ est. Quidat flatũ popło suꝑ eã. hoc est tirotir
Ipsũ uerbũ est & ubi homo animatꝰ est: & insufflauit
ds̃ in faciẽ eiꝰ flatũ uitȩ. Sed ipsũ uerbũ est & inpsal¬

Expanded text:
vitam, universus ejusdem populi numerus compleatur: ut hoc vitam, universus ejusdem populi numerus compleatur: ut hoc sanctae Scripturae loco non aliud sit flatus, aliud spiritus: sed ejusdem sententiae repetitio. Sicut non est alius qui habitat in coelis, et alius Dominus; nec aliud est irridere, et aliud subsannare: sed eadem sententia repetita est, ubi legitur, Qui habitat in coelis, irridebit eos, et Dominus subsannabit eos. Vel cum dictum est: Dterrae\', sed eiusdem sententiae repetitio est. et innumerabiles inueniet huiusmodi locutiones diuinorum eloquiorum. si aduertat quod legit. Quod autem graecus dicit πνοἡν hoc latini uarie interpretati sunt: aliquando \'flatum\', aliquces graeci in isto prophetico testimonio, de quo nunc agimus. ubi dictum est: qui dat flatum populo super eam, hoc est πνοἡν ipsum uerbum est et ubi homo animatus est: et insufflauit deus in faciem eius flatum uitae. sed ipsum uerbum est et in psal
Abbreviated transcription (Latin):
uisȩ sunt illis linguȩ diuisȩ sic̃ ignis. Qui & insedit suꝑ
unũquenq eorũ. & impleti sunt om̃s sp̃u scõ. Quid si hoc
ꝓpħa pͣ nunciauit dicens. quidat flatũ popło suꝑ eã. &
tanquã exponens quid dixerit flatũ. repetiuit atq ait.
& sp̃m calcantib eã : Tunc enĩ euidentissime factũ est: quan¬
do impleti sunt om̃s sp̃u scõ. Aut si ñdũ dicendus : po¬
płs centũ uiginti homines qͥ tunc in loco uno aderant:
certe quando simul quattuor uł quinq milia credider̃
ad naturã hominis ꝑtinens. siue ex ꝓpagine det᷑ siue
nouus insufflet᷑. quoꝵ nichil affirmandũ. ẽẽ. dico. do¬
nec alterutrũ sine ulla dubitatione clarescat: ñdat᷑
calcantib t̾rã. sed adhuc mat̾no utero inclusis. Dedit gͦ
ti simul credentes. simul repleti sunt spũ scõ. Ꝙ ipse
dat eũ popło suo. & si ñsimul om̃ib suo cuiq tẽ pore.
donec discedendo de hac uita & succedendo inhanc

Expanded text:
nt illis linguae divisae sicut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum, et impleti sunt omnes Spiritu sancto . Quid si hoc Propheta praenuntiavit, dicens, Qui dat flatum populo super eam? et tanquam exponens quid dixerit flatum, repetivit atque ait, et spiritum calcantibus eam? Tunc enim evidentissime factum est, quando impleti sunt omnes Spiritu sancto. Aut si nondum dicendus est populus, centum viginti homines, qui tunc in loco uno aderant, certe quando simul quatuor vel quinque millia crediderunt, ad naturam hominis pertinens, sive ex propagine detur, sive novus insuffletur quorum nihil affirmandum esse dico, donec alterutrum sine ulla dubitatione clarescat non datur calcantibus terram, sed adhuc materno utero inclusis. Dedit ergti simul credentes, simul repleti sunt Spiritu sancto. Et ipse dat eum populo suo, etsi non simul omnibus, sed suo cuique tempore, donec discedendo de hac vita, et succedendo in hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ex aliqua flatꝰ existente natura. ñ de nichilo creata sed de
quaquã doceant id qđ ꝑ sua de reconat᷑. qͦd enĩ ad hanc
quȩstionẽ attinet omino ñ expͥmunt: quid ÷ qđ dicit:
animã ex flatu dĩ constant̃ asserimꝰ ñ extraduce. qr ex dõ
dat᷑. qua si corpꝰ exalio det᷑ quã exillo a quo creat᷑. ex quo
omia. ꝑ quẽ omia. in qͦ om̃ia. quãuis ñexeiꝰ natura sed ex eiꝰ
opificio: Neq ex nichilo inqͥt. qr ex dõ ꝓficiscit᷑. Hoc
plane ñ adhuc quȩrendũ monemꝰ utrũ ita sit. s ꝓr sus¬

Expanded text:
ex aliqua flatus ejus existente natura, non de nihilo creata, sed de ex aliqua flatus ejus existente natura, non de nihilo creata, sed de quaquam doceant id quod persuadere conatur quod enim ad hanc quaestionem attinet, omnino non exprimunt; quid est quod dicit, Animam ex flatu Dei constanter asserimus, non ex traduce, quia ex Deo datur? Quasi corpus ex alio detur, quam ex illo a quo creatur, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia : quamvis non ex ejus natura, sed ex ejus opificio. Neque ex nihilo, inquit, quia ex Deo proficiscitur. Hoc plane non adhuc quaerendum monemus, utrum ita sit: s
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. Neq enĩ ego sp̃m & animã donaui uob̃. nec singulis
uob̾ uultꝰ & m̃bra formaui. Sed dĩ qͥfecit mundũ & omĩa
quȩ in eo sunt. fecitq hominũ genꝰ & om̃iũ inquirit actũ:
ipse uob spm̃ & animã reddet cũ magna miscđia. Nouimꝰ
hȩc quidẽ. sed huicquomͦ suffragentur ad id qđ asserit non
uidemꝰ. Quis enĩ xp̃ianorũ neget. dm̃ donare hominib
animã & sp̃m: Sed eodẽ mͦ existimo istũ negare ñ posse
dindonare hominib aurẽ. linguã. manũ. pedẽ. om̃sq
corporis sensus. & om̃iũ formã naturãq membrorum¬
Quomꝰ enĩ hȩc dĩ dona. eẽ negaturus est. nisc se obliuiscatur
ee xp̃ĩanũ: Sed sic̃ constat ex ꝓpagine ab illo hȩc fieri atq
donari: ita quȩ rendũ est. etiã sp̃s & anima hominis unde
abillo efficiat᷑ a quo efficiente donat᷑ Itrũ ex parentib
an ex nichilo. anqͦd iste affirmat sed om̃imͦ cauendũ est

Expanded text:
meum. neque enim ego spiritum et animam donaui uobis nec singulis meum. neque enim ego spiritum et animam donaui uobis nec singulis uobis uultus et membra formaui; sed deus, qui fecit mundum et omnia quae in es o sunt fecitque hominum genus et omnium inquirit actum, ipse uobis spiritum et animam reddet cum magna misericordia. nouimus haec quidem, sed huic quomodo suffragentur ad id quod asserit non uidemus. quis enim Christianorum neget deum donare hominibus animam et spiritum ? sed eodem modo existimo istum negare non posse deum donare hominibus aurem, linguam, manum, pedem omnesque corporis sensus et omniuo enim haec Dei dona esse negaturus est, nisi se obliviscatur esse christianum? Sed sicut constat ex propagine ab illo haec fieri atque donari: ita quaerendum est etiam, spiritus et anima hominis unde ab illo efficiatur, a quo efficiente donatur; utrum ex parentibus, an ex nihilo; an quod iste affirmat, sed omni modo cavendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
omĩ anima dictũ negari ñ potest. Sed om̃e etiã corpꝰ ipse fac̃
Qđ̾ aut̃ ex ꝓpagine corpus humanũ faciat. nullus ambigit. Ac
ꝑ hoc de anima. cũ eã constet abillo fieri: unde eã faciat. utrũ
exꝓpagine sic̃ corpꝰ. an in sufflando sic̃ pͥmã fecit. ad huc utiq
requirendũ est. Adiecit etiã tt̾iũ testimoniũ. qr scriptũ est. qui
fingit sp̃m hominis in ipso. quasi hoc neget᷑. Sed unde eũ fui¬
gat. hoc quȩrit᷑ Nã & corporalẽ hominis oculũ. qͥs nͥ ds̃ fingit:
Et puto qd ñ extra. sed in ipso. Qtam̃ ut certũ est exꝓpagine.
Cũ gͦ & sp̃m hominis in ipso fingat: quȩ rendũ est utrũ noua
insufflatione. an tractũ ex ꝓpagine: Nouimꝰ etiã macha¬
beorũ iuuenũ matrẽ. foecundiorẽ uirtutib quando filii
passi sunt. quã foetib quando natisunt: eossic fuis se
ad hortatã ut diceret. Filii. nescio qͦmͦ paruistis inuentrẽ

Expanded text:
omni anima dictum negari non potest. sed omne etiam corpus ipse facit; omni anima dictum negari non potest. sed omne etiam corpus ipse facit; quod autem ex propagine corpus humanum faciat, nullus ambigit. ac per huc de anima, cum eam constet ab illo fieri, unde eam faciat, utrum ex propagine sicut corpus an insufflando sicut primam fecit, adhuc utique requirendum est. Adiecit etiam tertium testimonium, quia scriptum est: qui fingit spiritum hominis in ipso. quasi hoc negetur; sed unde eum fingat, hoc quaeritur. nam et corporalem hominis oculum quis nisi deus fingit? et puto quod non extra, sed in ipso et tamen, ut certum est, ex propagine. cum ergo et spiritum hominis in ipso fingat, quaerendum est, utrum noua insufflatione an tractum ex propagine. Nouimus etiam Machabeorum iuuenum matrem fecundiorem uirtutibus, quando filii passi sunt, quam fetibus, quando nati sunt, eos sic fuisse adhortatam, ut diceret: filii, nescio quomodo paruistis in uentrem
Abbreviated transcription (Latin):
quo & apłsdic Non pͥmũ qđ sp̃uale est sed qͦd ani¬
male. postea spũale. Nã ex hac ꝓpħica sententia
etiã elegans ille sensus exculpitur. qͦd ita dixerit
calcantib eã. ut uellet intelligi. contẽnentib eã.
Qui enĩ accipiunt sp̃m scm: amore gelestiũ t̾rena c̃¬
temnunt. Hȩ om̃s sententiȩ ñ sunt contra fidẽ. siue
utrunq id ÷ flatũ & sp̃m qui ꝑtinet ad humanã na¬
turã quisq intelligat. siue utrunq dictũ accipiat
referat. Sed si anima & sp̃s hominis & hic intelligendꝰ¬
est: sic̃ ñ dubitandũ est qͦdeũ ds̃ det. ita quȩrendũ ÷ adhuc unde
det. Utrũ ex ꝓpagine. sic̃ ipse qͥdẽ dat sed taniꝰ er ꝓpagine dat
arboris m̃bra: anuͦ nouũ neq ꝓpagatũ singulis insufflando
distribuat. Qđ ñ ambigua sic̃ iste facit. sed aliqͥ certissima
qͥdẽ scõ accipiendũ est qͦd ait. sp̃s a me exiet: de quo & saluator
ait Apatre ꝓcedit. Sed qͦd dictũ est. om̃em flatũ ego feci: de

Expanded text:
 non primum quod spiritale est, sed quod animae, postea spiritale. nam ex hac prophetica sententia etiam elegans ille sensus exsculpitur, quod ita dixerit \'calcantibus eam\', ut uellet intellegi \'contemnentibus eam\'. qui enim accipiunt spiritum sanctum, amore caelestium terrena contemnunt. hae omt et flatum et spiritum qui pertinet ad humanam naturam. quisque intellegat siue utrumque dictum accipiat referat. sed si anima et spiritus hominis et hic intellegendest, sicut non dubitandum est quod eum deus det, ite, sicut ipse quidem dat, sed tamen ex propagine dat corporis membra, an uero nouum neque propagatum singulis insufflando distribuat; quod non ambigua, sicut iste facit, sed aliqua certissima quidem sancto accipiendum est quod ait: spiritus a me exiet, de quo et saluator ait: a patre procedit, sed quod dictum est: omnem flatum ego feci, de
Abbreviated transcription (Latin):
ea ex uiro ꝑimulierẽ. quẽadmodũ hodieq nascunt᷑. Ae ꝑ
hoc sicũ ista diceret apłs. de corporib loquebat᷑: ꝓculdi¬
bio corpora utriꝰq sexus exdõ Porro si ñ uult. ẽẽ. ex dõ
hominũ nisi animas & sp̃s: ꝓfecto etiã scđm animã &

Expanded text:
ea ex uiro per mulierem. quemadmodum hodieque nascuntur. ac per ea ex uiro per mulierem. quemadmodum hodieque nascuntur. ac per hoc si, cum ista diceret apostolus, de corporibus loquebatur, procul dubio corpora utriusque sexus ex deo. porro si non uult ex deo esse hominum nisi animas et spiritus, profecto etiam secundum ani
Abbreviated transcription (Latin):
masculinũ & femininũ significarit apłs. dicens Sicut
enĩ mulier ex uiro. ita & uir ꝑ muliere. Quia mulier ex
uiro facta est. ut etiã uir ꝑ mulierẽ postea nasceretur.
Si gͦ hȩc apłs dicens. ñetiã animas & sp̃s sed tantũ cor¬
pora utriusq sexus uolebat intelligi: cur continuo
subiunx̃. omĩa aut̃ ex dõ. nisi qr & cõrpora ex dõ: lta
quippe ait. Sic̃ enĩ mulier exuiro: ita & uir ꝑmulie¬
re. Omĩa aut̃ exdõ. Eligat gͦ iste unde sit dictũ. Si de
corpora. sed tantũ animas & sp̃s uult intelligi : Si uͦ
qͦd dictũ est. omĩa aut̃ ex dõ. & de corpore utriꝰq sexꝰ.
ro Mulier enĩ exuiro. uir ꝑmulierẽ omĩa exdõ. Quȩ omĩa
nͥ de quib loquebat᷑. id est & ille uir ex qͦ mulier. & illa
mulier quȩ ex uiro. & ille uir qui ꝑ mulierẽ Neq enĩ
ille uir ꝑmlierẽ ex qͦ uiro mulier. sed uir qui natꝰ: post¬

Expanded text:
masculinum et femininum significarit apostolus dicens: sicut masculinum et femininum significarit apostolus dicens: sicut enim mulier ex uiro ita et uir per mu lierem. quia mulier ex uiro facta est, ut etiam uir per mulierem postea nasceretur. si ergo haec apostolus dicens non etiam animas et spiritus, sed tantum corpora utriusque sexus uolebat intellegi, cur continuo subiunxit: omnia autem ex deo. nisi quia et corpora ex deo? ita quippe ait: sicut enim mulier ex uiro ita et uir per mulierem. omnia autem ex deo. eligat ergo iste unde sit dictum. si do corpora, sed tantum animas et spiritus uult intellegi? si uero quod dictum est: omnia autem ex deo, et de corpore utriusque sexuro; mulier enim ex niro, uir per mulierem, omnia ex deo. quae \'omnia\' nisi de quibus loquebatur, id est et ille uir, ex quo mulier, et illa mulier, quae ex uiro, et ille uir. qui per mulierem ? neque enim ille uir per mulierem, ex quo uiro mulier. sed uir. qui natus est post
Abbreviated transcription (Latin):
liat᷑. Ne cõparet᷑ ñ pecorib sed illis hominib. qͦsdic̃ apłs
Uolentes. eẽ. legis doctores. ñ intelligentes neq quȩ loquunt᷑
neq de quib affirmant. Nã unde est qͦd ita scripturas deqͥb
loquit᷑ ñ curat aduertere. ut cũ legerit homines. ẽe. exdõ.
ñ eos etiã scđ̾m corpꝰ. sed tantũ scđm animã & spm exdõ. ee̾.¬
c̃tendat: Qđ enĩ ait apłs. ex ipso sumꝰ: ñ uult iste ad corpꝰ
sed tantũ ad animã & sp̃m. eẽ. referendũ. Si gͦ ex dõ non
sunt corpora: falsũ est qd scriptũ est: Ex quo omĩa. ꝑ quẽ
omĩa. in qͦ omĩa. Deinde ubi dicit idẽ apłs. sic̃ enĩ mulier
ex iuro. ita & uir ꝑmulierẽ: exponat nob istequã ꝓpa¬
ginẽ significare uoluerit Animȩ ancorporis. an utriꝰq
Sed ñ uult. ẽẽ. animas exꝓpagine. Restat gͦ ut scđm ipsũ
atq om̃s qui animarũ ꝓpaginẽ destruunt. corpꝰ tantũ

Expanded text:
liatur: ne comparetur, non pecoribus, sed illis hominibus quos dicit Aposliatur: ne comparetur, non pecoribus, sed illis hominibus quos dicit Aposuolentes esse legis doctores non intellegentes? neque quae quuntur neque de quibus affirmant. Nam unde est, quod ita scripturas. de quibus loquitur, non curat aduertere, ut cum legerit homines esse ex deo. non eos etiam secundum corpus, sed \'tantum secundum animam et spiritum etendat? quod enim ait apostolus: ex ipso sumus, non uult iste ad corpus, sed tantum ad animam et spLitum esse referendum. si ergo ex deo non sunt corpora, falsum est quod scriptum est: ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia. deinde ubi dicit idem apostolus: sicut enim mulie - ex uiro ita et uir per mulierem, exponat nobis iste quam propaginem significare noluerit, animae an corporis an utriusque; sed non uult \'esse animas ex propagine\': restat ergo, ut secundum ipsum atque omnes, qui animarum propaginem destruunt. corpus tantum