comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ui nullus fuit pͥuatus iatro. nullus ppłaris p̾co
. Qui etiam om̃is enis feras sanguinis auidas ex
aruo extuuincire cogitauit. Bidualo noei walen suim
Qd cum ille tribus annis fecisset. quarto destitit nullũ
ultius posse inuenire professus. Gratillimi corporis erat
rurtutis ĩ mense. ita ut ultro ad congrelienclum laces¬
seret auemcumꝙ audacem hoc maxime timens ne in
al collulio teneretur. Omni estate pꝰt pascha naues
p dmnia littora coadunari p̃cipiebat ad occidentalẽ ĩ¬
uile ꝑtem cum orientali classe et illa rem̃sa cũ occidenta¬
l ad bonealem. inde cum boreali ad orientatem remiga
R ꝯsuetus ut exploraret ne quid pirate turbarent. By¬
eme et uere ꝑ om̃s prouincias equitabat iudicia poten
ec̃t adolescens ĩ monast̾ĩum qd̾ situm ẽ wintonie ubi
queda  puella de nobilibus anglorum orta int̾ scĩmo¬
males ĩ cõi hitu uutriebatur. Quam uidens ⁊ concu¬
piscens misit pro illa. Que timens ꝑudori suo raptum

Expanded text:
us nullus fuerit privatus latro, nullus popularis prasari. Quin etiam omnis generis feras sanguinis avidas ex regno exterminare cogitavit. Widialo regi Vallensium olveret. Quod cum ille tribus annis fecisset, quarto destitit, nullum se ulterius posse invenire professus. Gracillimi corporis fuit, et virtutis immensae, ita ut ultro ad congrediendum lacesseret quemcunque audacem; hoc maxime timens, ne in tali colludio timeretur. Omni aestate pro Pascha naves per omnia littora coadunari praecipiebat ad occidentalem insulae partem, cum orientali classe: et rursus cum occidentali ad borealem; inde cum boreali ad orientalem remigrare consuetus, ut exploraret, ne quid piratae turbarent. Hieme et vere per omnes provincias equitabat, judicia potenet adolescens, in monasterium, quod situm est Vultumniae; ubi quaedam puella de nobilibus Anglorum orta, inter sanctimoniales in communi habitu nutriebatur; quam videns et concupiscens, misit pro illa; quae timens pudori suo, raptum velum
Abbreviated transcription (Latin):
beris fluuꝰ ita ripas suas excessit ut Se gestis eius¬
suꝑ muros urbis influens maximã ꝑtem regionis i¬
cuparet ⁊ plures domos eu̾teret. Tunc etiam multt¬
do serpentiũ cum ingenti drachone ꝑ mecdiũ aluuium
in mare descend̾unt: et salsis fluctib p̾focati ad lituis ei¬
ti sunt. De quoꝵ fetore secuta est plaga pessima: qͣm in¬
domus in urbe uacue reman̾ent. S q ecołia sine rator
ẽẽ nõ pot̾at. gregoriũ licet totis uirib renitentẽ plebs oĩs
elegit. ⁊ electõem eius imꝑator mauriciꝰ confirmauit.
Cum gͦ bñdici deberet. ⁊ lues ppłm deuastaret: sermonẽ
fecit ad ppłm ut penitẽtiam agentes letaniam cũ ꝓceslõ¬
ne fac̾ent. ⁊ pro reiouenda peste dm̃ attentiꝰ exorarent
Dum om̃s simul orarẽt cum lacͥmis morb crle in tm̃ de¬
seuit: ut in una hora.lxxx. hoĩes expiparẽt. fm̃ito traꝙ
portas urbis ꝓpt̾ eum nigiles obseru abãt: obtinuit tũ a

Expanded text:
beris fluuius ita ripas suas excessit ut super muros urbis influens maximam partem regionis occuparet et plures domos euerteret. Tunc etiam multitudo serpentium cum ingenti dracone in mare per medium fluuium descenderunt et salsis fluctibus prefocati ad litus eiecti sunt. De quorum fetore secuta est plaga pessima quam indomus in urbe uacue remanerent. Sed quia ecclesia sine rectore esse non poterat, Gregorium licet totis uiribus renitentem plebs omnis elegit et electionem eius imperator Mauritius confirmauit. Cum ergo consecrari deberet et lues populum deuastaret, sermonem fecit ad populum ut penitentiam agentes letaniam cum processione facerent et pro remouenda peste deum attentius exorarent. Dumque omnes simul orarent cum lacrimis morbus ille in tantum deseuit ut in una hora LXXX homines expirarent. Finito itaque portas urbis propter eum uigiles obseruabant, obtinuit tamen a
Abbreviated transcription (Latin):
apatribus decem ꝓuinciarum alus autẽ epis
⁊ abbatib plurinus dictante uiro dĩ nouis dogina¬
tibus opponitur sunbolum nouum. Cui ⁊̃ sũbcͣ¬
buntur nomina singlorum ut eorum uidelicet om̃i¬
um sicut irrep̾hensibilis ⁊ elus cet̾is ignotescat ita de¬
uium apłico iudicio ⁊ auctoritate unulsalis eccłie er¬
ror ille dampnatur. E p̃c gillebertus an eidem damp¬
natõni consentiat inf̾rogatur. Consentiens ⁊ publice
refutans aue pruis scripserat ⁊ affirmau̾at inlulgẽ¬
tiam ip̃e conseqiuit᷑ maxime qd̾ ab iitio captꝰ fuiss¬
ea lege sx eandem disputatõnem ingreda ut ꝓmitte¬
iet sese siue ulla obstinatione ꝓ eccłie sc̃e arbitrio corre¬
cturum libere opinionem suam. Horum duoꝵ magi¬
strorum petri iudelicet abaelarcli ⁊ gisleb̾ti porrate
quidam dicipuli nimiũ zelantes ꝑio ip̃is beato b̾nar

Expanded text:
Patribus decem provinciarum, aliis autem episcopis et abbatibus plurimis, dictante viro Dei, novis dogmatibus opponitur symbolum novum. Cui etiam subscribuntur nomina singulorum, ut eorum videlicet omnium irreprehensibilis zelus caeteris innotescat. Ita demum apostolico judicio et auctoritate universalis Ecclesiae error ille damnatur. Episcopus Gislebertus, an eidem damnationi consentiat, interrogatur. Consentiens, et publice refutans quae prius scripserat et affirmaverat, indulgentiam ipse consequitur, maxime quod ab initio cautus fuissea lege se eamdem disputationem ingredi, ut promitteret sine ulla sese obstinatione pro Ecclesiae sanctae arbitrio correcturum libere opinionem suam. Horum duorum magistrorum, Petri videlicet Abaelardi, et Gisleberti Porratae quidam discipuli nimium zelantes pro ipsis beato Bernar
Abbreviated transcription (Latin):
oncilum a pͣ eugenio celebratur. In quo concilio
ublit confuicauit beatus b̾nardus magistrum gilleb¬
in coenomento porretam clisputando cum eo singłarit
uqum sui temporis singłaris athleta. Hic gillebtus
aabhicfauorum ep̃c ĩ sacris littis plurimum exeratat᷑
billimora se scrutat᷑ ad insipientiam sibi Si quidẽ
prelat absconclitos ⁊ furtiuas ꝓpiasbat aquas
aile auid saperet ĩmo qiuantum desiprret ꝑsonis
iais fatebatur Timebat enim ꝙ apud senonas
maluel arclum ei clixisse fuerunt. Nunc tua res
upries cumi preximus aidet. Nouissime tamen
am fdelium suꝑ hoc inualesceret scand alu
uast iunirmur uocatus ad medium ẽ ⁊libium t̃¬

Expanded text:
concilium a papa Eugenio celebratur. In quo concilio publice confutavit beatus Bernardus magistrum Gislebertum, cognomento Porratam; disputando cum eo singulariter, tanquam sui temporis singularis athleta. Hic Gislebertus erat Pictavorum episcopus, in sacris litteris plurimum exercitatus: sed sublimiora se scrutatus ad insipieproponebat absconditos, furtivas propinabat aquas, nec facile quid saperet, imo quantum desiperet, personis authenticis fatebatur. Timebat enim quod apud Senonas Petrum ei dixisse ferunt: Tunc tua res agitur, paries cum proximus ardet. 1123 Novissime tamen cum jam fidelium super hoc invalesceret scandalum, cresceret murmur, vocatus ad medium est, et librum t
Abbreviated transcription (Latin):
tͥsticia dep̾ssos repperit. Inquirẽs aũt inuenit p̾terita nocte
quecũeꝑ in scapha habuerant furto ꝑdidisse simule aure¬
os quos in pauꝑes ñ erogau̾at furtim ablatos fuisse. Qͦ
excubias excubasse. ut ilłe sua ac suoꝵ fr̃m dãpna patrari
siñet. ⁊ sec mora is qui sacellum cum aureis furatus su̾at
cepit int̾ flagella corporis ⁊ penas clamare ilło ⁊ illo in lo¬
co aureos occultatos se hr̃e. Qd̾ uidentes socii om̃s cuxrũt.
furto sublata om̃ia reddũt uirũq dei p̾cant᷑ ut tanti
sceleris culpas ignoscat. POst hec ad meldense opiclum¬

Expanded text:
tristitia depressos; inquirensque, invenit praeterita nocte quae in scafam habuissent furto perdidisse simulque aureos quos in pauperes non erogaverat furto ablatos. Quo us excubasse exubias, ut ille sua ac suorum siniret damna patrari fratrum. Nec mora, his qui sacellum cum aureis furaverat coepit inter flagella corporis, poenas clamare et dicere illo et illo in loco aureos occultatos habere. Quod videntes socii omnes currunt furtuque sublata omnia reddunt, virum Dei precantur, ut tanti sceleris culpas ignoscat. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
ris. ita ut etiam cruste glacieꝵ cirra eum de ueste sua de¬
fluerẽt. Nam uestim̃ta humida ⁊ algida de flumine nũ¬
qͣm deponebat: douec de suo corpore calefierent ⁊ siccarent᷑
Cui cum dic̾etur⁊ quare tantam asꝑitatem frigoris pate¬
retur. Rndit frigidiora uicli ego. Et cum dic̾et᷑ ei: quare tã¬
tam aust̾itatem continentie ten̾et: sndebat. Austeriora ego

Expanded text:
ris, ita ut etiam crustae glacierum circa ipsum de veste sua deris, ita ut etiam crustae glacierum circa ipsum de veste sua defluerent. Nam vestimenta humida et algida de flumine nunquam deponebat, donec de suo corpore calefierent et siccarentur. Cui cum diceretur, quare tantam asperitatem frigoris pateretur, respondebat: Frigidioria ego vidi. Et cum diceretur ei, quare tantam austeritatem continentiae teneret,
Abbreviated transcription (Latin):
uelisti est os gelenne in quem qui semel incid̾it nũqͣm li¬
berabit᷑. loeus aũt florindꝰ ip̃e est in quo recipiunt᷑ auime
exeuntiũ a corꝑore cum bonis oꝑib nõ tñ ante ꝑfectõnis ut
datim mereant᷑ in regnũ celoꝵ intrare. Qui om̃s in clie iudi
sunt: mox ut exeunt de corpore: ad regnũ illd̾ ꝑuenũt. Ad
unĩe in cocpore: subito me uiu̾e int̾ uos nescio quo ordine ui
et̾ua torm̃ita metuũt. uł gaudia et̾na concupiscunt. In ui¬
glis: qui nũo usꝙ in hybernie insula est solitariꝰ ultimã etatẽ
pane cibario ⁊ aqua sustentans ꝑ quẽ cognita fc̃a sunt q̃ ille
uio̾at. Qex etiam adiulfridꝰ uir undecũq dectissimꝰ ilłũ ftudio¬
se aueliebat. Q ui ⁊ ip̃e tandem in monast̾io supͣdc̃o mona¬
chus scũs est cuiꝰ monast̾ĩ tempore illo abbas erat uir sc̃s
añt fr̾ ille qui hoc uid̾at dictelinus. Qui sepissime in flu¬
miue peoximo se ĩ mergebat: ad restringendũ calorẽ corpo¬

Expanded text:
l ceciderit, nunquam liberabitur. Locus florifer est ipse in quo recipiuntur animae exeuntium a corpore cum bonis operibus; non tamen tantae perfectionis, ut statim mereantur in regnum coelorum intrare: qui omnes in die judicsunt, mox ut exeunt de corpore, ad regnum illud perveniunt. Ad vivere in corpore, subito me vivere inter vos, nescio quo ordine, vierna timent, vel gaudia aeterna concupiscunt. In viglis, qui nunc usque in Hiberniae insula solitarius est: ultimam aetatem pane cibario et aqua sustentans; per quem coviderat. Rex etiam Adnilfridus vir undecunque doctissimus, illum studiose audiebat: qui et ipse tandem in monasterio supradicto monachus factus est; cujus monasterii tempore illo abbas erat vir sanctautem frater, qui haec viderat, Drictelinus: qui saepissime in flumine proximo se immergebat, ad restinguendum calorem corpo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̃ Esuruunt ⁊ sitiunt infirmitati qͣrra abhominã¬
tur ⁊ fasticliunt sanitati quementia. Esuruint curi¬
ositatem situint uoluptatem abhominantur et
sid̾ii tormentum ⁊ fastidio nouimus esse defectum
ĩ se ipsis ꝯmuino remanentes deficiunt ĩ deuni pro¬
mus amͦ di beniuolentiam. Ip̃e est enim de quo clici¬
iuolentia lib̾antis. Ip̃e enĩ eduxit nos. recluxit. delux̃
⁊ induxit. Se cart̾e ad ꝑatriam ꝑ uiam rectam ĩ ciui

Expanded text:
infirmitati contraria; abominantur, et fastidiunt sanitati convenientia. Esuriunt enim curiositatem, sitiunt voluptatem; abominantur, etsiderii tormentum, in fastidio novimus esse defectum.omnino in seipsis remanentes deficiant, in Deum promus amodo benevolentiam. Ipse est enim, de quo dicinevolentia liberantis. Ipse enim eduxit nos, reduxit, deduxit et induxit de carcere ad patriam, per viam rectam, in civi
Abbreviated transcription (Latin):
Asiuata itaꝙ ẽ misi̾a nr̃a ꝑ enum̾atõnem tribula.¬
tionum captata beniuolentia ꝑ recordatõnem bñfi¬
ciorum postulanda ẽ uenia de ꝓpͥetratõne pcc̃orum.
uestigus gͥ peclum pii uiclicis obuolutus clamabo ⁊
dicam. Oꝑi manuum tuarum poirige det̾am. Oscla¬
bor igitur ꝑedes cdñi ne morier ꝑ culpam. erigam me
ad osculum manuum ut bonis oꝑib uiuam in nix̃
podum sũmitatibus ⁊ manib reptans extendam me
ut osculum oris sumam. Osculũ oris ẽ reconciliatio
eñis humani fcã ꝑ incarnationem mecliatoris. Ad
pedes igitur cognoscitur misia ad manum datur ue¬
marthe ille iohamus amor. Hic plorat maria ibi mͣr¬
ta conqueritur illic iohannes quiescit. In hus tͥb
pssunt denotari tros animi aftectus scaiz ꝯfitentũ

Expanded text:
sinuata itaque miseria nostra per enumerationem tribulationum, captata benevolentia per recordationem beneficiorum, postulanda est venia de perpetratione peccatorum. Vestigiis igitur pedum pii judicis obvolutus, clamabo et dicambor igitur pedes Domini, ne moriar per culpam, erigam me ad osculum manuum, ut bonis operibus vivam, innixus pedum summitatibus et manibus reptans, extendam me, ut osculum ori sumam. Osculum oris est reconciliatio gene is humani facta per incarnationem mediatoris. Ad pedes igitur cognoscitur miseria, ad manum datur veMarthae, ille Joannis amor; hic plorat Maria, ibi Martha conqueriritur, illic Joannes quiescit. In his tribus possunt denotari tres animi affectus, videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
breuit̾ ꝑstrungam ip̃i in se ꝑ se deficiuunt. hu ñ offerunit
agnum ĩmaculatum s ut ita clicam portum curra¬
tum. Sicut enim  pottus ĩ ĩmuncliciis. sic ⁊ senex ia¬
cuit ĩuiciis ⁊ sicut porc̃ siliquis pascitur sic ⁊ senex fi¬
bulis ⁊ rumoribus delectatur. Simul aũ qñq ⁊ qubi
ĩ hoc uite sꝑacio. nili forte clicas ꝙ hu̾it caudam ĩ capł
idest principium conũsionis ĩ fine. Amant huꝰmocli

Expanded text:
breviter perstringam, ipsi in se per se deficiunt. Hi non offerunt breviter perstringam, ipsi in se per se deficiunt. Hi non offerunt Agnum immaculatum, tum. Sicut enim porcus in immunditiis, sic et senex jacuit in vitiis: et sicut porcus siliquis pascitur, sic et senex fabulis et rumoribus delectatur. Simul autem quandoque ein hoc vitae spatio, nisi forte dicas, quod habuerit caudam in capite, id est, principium conversionis in fi
Abbreviated transcription (Latin):
tha. Sollicita ẽ. ne qd̾ agit fiat pigre. turbatur ne
siat tepide conqueritur ut ad iuuetur ne fat tare
Tales enun debent esse affectus penitentium. Iotai¬
fum ĩ iohanue tͥa. Carnelles ut aiunt nuptias des¬
uit. supͣ pectus dñi ĩ cena recubuit pendenti ĩ ceuce
assiduitatem freciuentie. Minclicia si quidem u̾s
deum p̾sentra tangit frequentia cognoscit. Considas
ecclie recuuescunt cu clũice passioni coticlie deuoti
assistunt. Confidat ⁊̃ ĩ hus s aute alios uuenum
munda societas qui ꝑ omnia placent mundo ⁊ tũ¬
mundum fugientes seruiunt do. In hac siquidem
etate flauescunt carnes caro nitescit eburnea ocloꝵ
gemins facies rosea decoratur ualitudo corpori urs
submministrat iuuenilis etas. longious in te sꝑatum
dior. Qui igitur ĩ hac etate se deo sociant pͥmiũ iohã
urimaculatam ñ aure ñ oculo ñ pede ñ cauda carentẽ
Autliat hoc senũ sera conu̾sio cuuib ex defesti sene¬
ctutis aures obturantur. turbantur ocłi ⁊ ut amseta

Expanded text:
tum. Sollicita est, ne quod agit fiat pigre; turbatur, ne fiat tepide; conqueritur ut adjuvetur, ne fiat tarde . Tales enim debent esse affectus poenitentiam acognoscas affectum. Carnales, ut aiunt nuptias deseruit: supra pectus Domini in coena recubuit , pendenti in cruce assiduitatem frequentiae. Munditia siquidem videt Deum; praesentia tangit, frequentia cognoscit. Consequitur Ecclesiae requiescunt, qui Dominicae passioni quotidie devoti assistunt. Confidat etiam in his, sed ante alios munda juvenum societas, qui cummundum fugientes serviunt Deo. In hac siquidem aetate flavescunt crines, caro nitescit eburnea, oculorum gemmis facies rosea decoratur, valetudo corpori vires subministrat, juvenilis aetas longioris vitae spatium dior. Qui igitur in hac aetate se domant, et Deo o placentem, immaculatam, non aure, non oculo, non pede, non cauda carentem. Audiat hoc senum sera conversio, quibus ex defectu senectutis aures obturantur, turbantur oculi, et ut cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ abulon nascitur aui habitaculus fotn¬
dinis int̾p̾tatur. Quid eium per ⁊abulon intellie¬
mus uisi odium uiciorum: Odium borũ oiu
re cupiebat. cum dixit. Irascimini ⁊ nolite p
ñ ad oculum amando eoium uiciis iudignari. Sũs
la oo mini p̾liari ñ cessat ⁊ quem usitato uocabio
scriptura sacra zelum dñi ł zelũ rectitudis appellat
bulon idest hitaculum fortituduus nascitur qua
post degustatam et̾ne retributionis dulcedincm
amiurus contra temptatõnum argum̃ta muabt¬
lit̾ roboratur. suaq subito ꝑitula ꝑarupendͥeusd
nuni inuirias fortiter ulciscitur. Hinc est ꝙ moysts
ca ĩ tantum subito zelum contra fabricatores uł
cultores ydoli exarsit ut statim ad iunctĩ sibi au
domini erant ꝑmedium castrorum de porta ad por¬

Expanded text:
Zabulon nascitur, qui habitaculum fortitudinis interpretatur. Quid enim per Zabulon intelligimus, nisi odium vitiorum. Odium bonum, odire cupiebat cum dixit: Irascimini, et nolite non ad oculum amando, eorum vitiis indignari? Hunc la Domini praeliari non cessat, et quem usitato vocabulo Scriptura sacra zelum Domini vel zelum rectitudinis appellatbulon, id est habitaculum fortitudinis nascitur, quia post degustatam aeternae retributionis dulcedinem, animus contra tentationum argumenta mirabiliter roboratur, sua subito pericula parvipendens, Domini injurias fortiter ulciscitur. Hinc est quod Moyses, ica, in tantum subito zelum contra fabricatores vel cultores idoli exarsit, ut statim adjunctis sibi qui Domini erant, per medium castrorum, de porta ad por
Abbreviated transcription (Latin):
querimus. Hinus m̃cedis totiens quasi quasdam
inu nr̃i gaudium int̾num intramus ⁊ alicuia¬
sc̃a nunc gustum nunc ebuetatem uocat ut auam
sit parua uł magna ostendat. Parua quidemad
comparatione m future ꝑlenituelinis. magna autẽ
ĩ comparatõne cuiuslibet mundane iocunditatis
Odulcedo mranda modicum auoddam de tanto fe¬
licitatis pelago mentibus instillas mentẽ tñ qiiã

Expanded text:
mus? Hujus mercedis toties quasi quasdam mini nostri gaudium internum intramus, et ex pasacra nunc gustum, nunc ebrietatem vocat, ut quam sit parva, vel magna ostendat, parva quidem ad comparationem futurae plenitudinis, magna autem in comparatione cujuslibet mundanae jucunditatisdecerpis. Modicum quidem de tanto felicitatis pelago mentibus instillas, mentem tamen quam
Abbreviated transcription (Latin):
ibatiunt ĩ spiritu furoris agere se arbitrantur ⁊e
etitutlii ⁊ que ueracit᷑ exegiuitur oclio homĩ¬
numn excere se puitant uł simulant odio uiciorum
quos auasi instigante ⁊ abulon tam acerbe castigant
ante adhuc que si: nt ille spiritales delicie ꝑ exꝑientiã
sue minime potuerunt ad ciuias eos quos arguunt
ł Ragellantsius inuitare flagellis ił ⁊̃ increpatio¬
tans ⁊ int̾ne suauitatis adhuc exꝑs est. rectitucłis
uoram ĩ suo zelo seruare non potest. Caritas enim
aet auomodo tractare oporteat ad quam inuitant᷑¬
uitatis ⁊ ysathar suggerente fiat causa utilitatis¬

Expanded text:
agunt in spiritu furoris, agere se arbitrantur zelo rectitudinis, et quae veraciter exsequuntur odio hominum, exercere se putant vel simulant odio vitiorum. quos quasi instigante Zabulon tam acerbe castigant? Forte adhuc quae sint illae spirituales deliciae per experientiam scire minime potuerunt, ad quas eos quos arguunt vel flagellant, suis invitare flagellis, vel etiam increpatioitatis et internae suavitatis adhuc expers est, rectitudinis normam in suo zelo minime servare potest. Charitas enim docet quomodo tractare oporteat quos Zanitatis, et Issachar suggerente, fiat nihilomi
Abbreviated transcription (Latin):
te conceperunt. ⁊ de se genuerit quih unc alis
habere ñ potueuunt. Quam multos hoclie ude¬
nius sp̃u pauꝑes spe gaudentes. caritate semel¬
tes multum abstinentes admodum patient
ad zelum tũ animaꝵ nunis tepidos mutum
torpentes. Ali auoq ob custodiam humilits
deliuquentes intrepare ñ psumunt alii ne ces¬
tatem fratuam ꝑ tur bare uideautu: peralle

Expanded text:
unc filium habere non potuerunt! Quam multos hodie videmus spiritu pauperes, spe gaudentes, charitate ferventes, multum abstinentes, admodum patientes, ad zelum tamen animarum nimis tepidos, multumque torpentes! Alii, quasi ob custodiam humilitatis, delinquentes increpare non praesumunt; alii, ne charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
uit t̾ram quã uidit ĩ cuia ad omnẽ laborẽ foitis ꝑdu¬
rauit. pene autem ñ ꝑlene hanc morentium t̾ram
deseruerat penc ñ ꝑlene illam uuientium t̾ram ap¬
p̃henderat qui int̾ fminos h̃itabat. Quia uilissi¬
nus ⁊ paucissimis huuisuite bonis contentus eiet
huius t̾re misere extrema tenebat. Quia ꝑ frecuiẽ¬
tes mentis excessus ꝑhennis uite bona p̃gustabat il¬
lius beate t̾re mitia tangebat. Satagebat istam pe
nitus deserere nec ppt̾at amibiebat ĩ illam totus in¬
trare nec ualebat. fecit gͦ qd̾ potuit iat̾ t̾minos hi¬

Expanded text:
vit terram, quam vidit, pro qua ad omnem laborem fortis perdua. Pene ergo, non plene, hanc morientium terram deseruerat; pene, non plene, illam viventium terram apprehenderat, qui inter terminos habitabat. Quia vilissimis, quia paucissimis hujus vitae bonis contentus erat, hujus terrae miserae extrema tenebat. Quia per frequentes mentis excessus perennis vitae bona praegustabat, illius beatae terrae initia tangeistam deserere, nec poterat, ambiebat in illam totus intrare, nec valebat. Fecit ergo quod potuit, inter terminos habi
Abbreviated transcription (Latin):
est ille filius lc qui ei qiuinteo loco nascitur. Est e¬
ium gaudium ut suꝑius ddiximus. unus de punci¬
palibus affectibus protali prole libent̾ lya mandrago¬
ras contemꝑst ut talemfilium hr̃e possit. Ment ete¬
nu qui ĩ laude hominum delectatur ad sit int̾nũ
gaudium exꝑiri ñ m̾etur. Recte autem post nati¬
iuratem gad ⁊ aser lya talem filium genuit. qr nͥ
ꝑ abstinentiam ⁊ patientiam mens humana ad ue¬
rum gaudium ñ ꝑtingit. Oportet gͦ ñ solum falsam
delectatõnem ⁊ etiam uanam ꝑturbationem exclu
d̾e qui uult de ueritate gaucere. Horumautem u¬

Expanded text:
est ille filius Liae, qui ei quinto loco nascitur. Est enim gaudium, ut superius jam diximus, unus de principalibus affectibuster contempsit, ut talem filium habere possit. Mens etenim, quae in laude hominum delectatur, quod sit internum gaudium experiri non meretur. Recte autem post nativitatem Gad et Aser, Lia talem filium genuit; quia, nisi per abstinentiam et patientiam, mens humana ad verum gaudium non pertingit. Oportet ergo non solum falsam delectationem, sed etiam vanam perturbationem excludere eum qui vult de veritate gaudere. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
cernẽs imꝑat ut cum frib opus ꝑficiat. Qui cum rei geste
ut celer ad ceptum opꝰ ures augeat. Alia uice cum ad capi¬
habere solebat supͣ lapidem ante foces refectorii depossut.
ferẽs abstulit ꝑacta refectõnis hora: uir dei egrediẽs cro
lomͦ pullos suos aliturũ. si rapax furtum celeri uolatu nõ

Expanded text:
ficiat. At ille rei gestae ut celer ad coeptum opus vires augeat. Coepit cum gahabere, supra lapidem qui ante fores refectorii erat, depoferens abstulit. Peracta refectionis hora, foras vir Dei egrediens, lo modo suos pullos aliturum, si rapacem furtum celeri volatu non
Abbreviated transcription (Latin):
nabo. si tam̃ hoo tollere limando p̾ualuero. Q ma ilins¬
quent̾ ex cathenis eisdem młti uenientes benedictãani
tunt. ut parũ quid ex limatura ꝑcipiant assistit sude
ip̃is excutitur ut mora nulla sit: quibdam uͦ petenti i
ꝑ cathenas ip̃as lima ducit᷑ ⁊ dñ ut aliquid exside pe
nõ obtinetur

Expanded text:
nabo, si tamen hanc tollere limando valuero: quia, dum frequenter ex catenis eisdem multi veniunt, et benedictionem petunt, ut parum quid ex limatura percipiant, assistit saceejus excutitur, ut mora nulla sit; quibusdam vero petentibus, diu per catenas ipsas lima ducitur, et tamen ut aliquid exinde exeat non obtinetur
Abbreviated transcription (Latin):
balduius rex ihosolimorum a sarracenis p̾uen¬
tus capitum. Qua de re mente excedentes undiq ulum
uibui suis extͥnimẽt ⁊ apd̾ ascalon impelimenta sua
um hũtes exemplo nimuitarum utriq sexiu ieuini¬
quoꝙ peccori pabula negantur dies pugne inilicitur
Procedunt xani cum militibus ⁊ peditibux ux ad ta
milia estimati. Principes graduntur ĩ sronte scilie
patarcha pro uexillo ferens crucẽ xͥ abbas olim cluna¬
cemi uͦ quaquau̾sum effusi ex omni latere ĩ oibem cir¬

Expanded text:
Balduinus Jerosolymorum rex a Sarracenis capitur, qua de re mente excedentes, undique vernibus suis exterminent, et apud Ascalon impedimenta sua um habentes, exemplo Ninivitarum utrique sexui jejuniquoque pecori pabula negantur. Dies pugnae indicitur, procedunt Christi cum militibus et peditibus vix tria millia aestimati, principes gradiuntur in fronte, scilicet patriarcha pro vexillo offerens crucem Christi, abbas olim Cluniaceni vero quaqua versum effusi ex omni latere in orbem cir
Abbreviated transcription (Latin):
romanos ⁊ sarracenos. in tͥginta annos pax est confirmata.
te int̾ficit ⁊ theodericus regno restituit᷑. Gens bulgaroꝵ que¬
⁊ ip̃a a scichia eg̾diens passim debacabatur ꝑ tͣchiam bachaia du¬
ce grassat᷑. uib constantini imꝑatoris cccurrẽs exereitus
ab eis turpit̾ fugatus grauit̾ est atcritus ⁊ adeo ꝑ romanã
rem publicam eoꝵ inualuit excursus ut imꝑator cũ eis fac¬
ta peice. annua ꝑacta eis p̾bere sit coaccus. Ab hinc gͥ reg¬

Expanded text:
Romanos et Sarracenos pax in triginta annos confirmata est; ita te interficit, et Theodericus regno restituitet ipsa a Scithia egrediens passim debachabatur, per Thraciam Bathaia duce grassatur. Quibus Constantini imperatoris occurrens exercitus, ab eis turpiter fugatus, graviter est attritus; et adeo per Romanam rem publicam eorum invaluit excursus, ut imperator pace cum eis facta, annua pacta eis prebere sit coactus. Ebroinus
Abbreviated transcription (Latin):
in celo m̃so martio. ⁊̃ tremuit om̃is caro. ita ut om̃s dic̾ent. qd̾
anglia sẏnodo habita constituit młta eccłie utilia. Hic theo
Uiiͦ.: childericus rex leuitate moꝵ suoꝵ: accendit in se odia
francoꝵ Scũs leodegarius augnstulunensis ep̃c ab eo in lu¬
xonio retrudit᷑. ⁊s ytalia tante pluuie ⁊ tonitrua fue¬
runt qͣles nulla etas hoĩm memorat. Ut etiam hoĩes ⁊ pe¬
cora fulgure interirent. ⁊ nͥ ꝑ letanias qͣs cotidie faciebãt
dñs eẽt ꝓpitiatus: nõ potuissent hoĩes tͥturare. uł in horre¬
is frum̃ta recond̾e. in tm̃ ut ex ip̃is pluiis denuo leguini¬
na renascerent᷑. ⁊ ad maturitatẽ deuenirẽt. Ano seqñ¬
ses stesla radiis celos penetrans a ꝑte orientis a galli cantu
usq in mane apparebat ⁊ maxima mortalitas a ꝑte orien
helyopoli sẏrie ad romanos confugit ignẽq marinum ad iñ¬
uenit. Quo usi romani naues sarracenoꝵ exuxerunt ⁊ u¬
na cum animab prorsus incend̾unt ⁊ ita uictoria sunt po

Expanded text:
in coelo mense Marcio, et tremuit omnis caro, ita ut omnes dicerent, quAnglia synodo habita constituit multa aecclesiae utilia. Hic Theod. Hildricus rex levitate morum accendit in se odia Francorum. Sanctus Leodegarius Augustidunensis episcopus ab eo in Luxovio retruditur. In Italia tantae pluviae et tonitrua fuerunt, quales nulla aetas hominum memorat, ut etiam homines et peculia fulgure interirent. Et nisi per laetanias, quas quotidie faciebant, Dominus esset propitiatus, non potuissent homines triturare vel in horreis frumenta recondere; in tantam ut ex ipsis pluviis denuo legumina renascerentur et ad maturitatem devenirent. ses stella radiis coelos penetrans, a parte orientis a galli cantu usque in mane apparebat, et maxima mortalitas a parte orieHeliopoli Syriae ad Romanos confugit, ignemque marinum adinvenit; quo usi Romani naves Saracenorum exusserunt, et una cum animabus prorsus incenderunt, et ita victoria po
Abbreviated transcription (Latin):
no xuiͦ. theodericus rex ebroinũ in gr̃am recipit eiusq con¬
sylio siuodum ep̃oꝵ cogit. s in hac młtos eoꝵ ex sententia e¬
broini ep̃atu priuat. Alios ⁊̃ eoꝵ irreuocabili exilio damp¬
nat. Sub tam ꝓcelloso domestice ꝑsecutõnis tumłtuis sauctꝰ
etiam lamb̾tus a traiactensi amotus ep̃atu in cenobio stabu¬
lans mouastice quietis. expecit portũ: ibiq ꝑ .uii. annos habi¬
tauit secum sc̃us leodegarius diu ab ebroino torm̃tatus post
famen ⁊ carceris squalorem post cculoꝵ euulsionẽ post planta¬
rũ concisõem post lingue ⁊ labioꝵ excisionẽ cõsũmauit tan¬
dem martyrium ꝑ capitis abscisionẽ¬

Expanded text:
no 1. Theodericus rex Ebroinum in gratiam recipit ejusque consilio synodum episcoporum cogit, et in hac multos eorum, ex sententia Ebroini, episcopatu privat, aliquos etiam inrevocabili exilio damnat. Sub tam procelloso domesticae persecutionis tumultu sanctus etiam Lambertus a Trajectensi amotus episcopatu, in coenobio Stabulaus monachicae quietis expetit portum, ibique per septem annos habitavit secum. Sanctus Leodegarius diu ab Ebroino tormentatus, post famem et carceris squalorem, post oculorum evulsionem, post plantarum concisionem, post linguae et labiorum excisionem, tandem consummavit martyrium per capitis abscisione
Abbreviated transcription (Latin):
tie quibus altitudo arche distinguatar umsa
re ouentis idest a superbia. punia manhioe a er
scd̾a est dolor t̾cia est amor. Ascendentibus aelex
eccidentis idest a contupiscentia carnis prmaba¬
dentibusa frigore occidentis idest ĩgnoranna ii

Expanded text:
 quibus altitudo arcae distinguatur. Primrigore orientis, id est a superbia, prima mansio est timor, secunda est dolor, tertia est amor. Ascendentibus a colore occidentis, id est a concupiscentia carnis, prima macendentibus a frigor
Abbreviated transcription (Latin):
Iugressi autẽ domos eorum ⁊ eccłias deẜdabantur et
auferebant eis omnia concupiscibilia ⁊ filios ⁊ filias
hui auditis xͥani eos insequentes uenerunt ithoniũ
Inde ad auitatẽ erachiam que turtis abiectiĩ illis se
reddidit.

Expanded text:
Ingressi autem domos eorum et ecclesias depraedabantur, et Ingressi autem domos eorum et ecclesias depraedabantur, et auferebant eis omnia concupiscibilia, et filios et filias. His auditis, Christiani eos insequentes venerunt Iconium, inde ad civitatem Erachiam, quae, Turcis abjectis, illis se reddidit.
Abbreviated transcription (Latin):
reddita cuu turcos qui ab ea ad se refugerant ĩ pace
suisceperat. Inde ad quendam ꝑuenit pontem. excitus
d̾i t̾cia cdie turcos innum̃os offenderunt sarracenos
cesa ibi sunt barbaioium multa milia cetidit ibi
De ilłmus marchisus frat tantrecli ⁊ gaufridꝰ de mo¬
te scabioso ⁊ multi alii. turci autem iaftitant se de fnͣ¬
corum stirꝑe genitos et eorum ꝓauos a x̾anirate descẽ¬
disse nuillosq naturalit militare. deb̾e nisi se et francos
factum ẽ hoc pͥlium fiał. uilii. Inuentur ẽ ĩeorum
tentoris auri ⁊ argenti plurimum equi boues et came¬
li. mule u̾uetes et asnũ et copiosa suꝑlex. Solimanꝰ aũ
solimanĩ semoris filius de nicea fugiens inuc nit arabũ
.x. milia quibus fugam ꝑsuasit euenientes ciuitates ⁊ ca¬
telsa ĩ qͥbꝰ morabantur suriani xani dicebant eis subdole
deuicunus francos ⁊ sic intra portas corum recipiebantur

Expanded text:
reddita: qui Turcos, qui ab ea ad se refugerant, in pace reddita: qui Turcos, qui ab ea ad se refugerant, in pace susceperat. Inde ad quemdam pervenit pontem exercitus Dei. Tertia die Turcos innumeros ostenderunt, Sarracenos,Caesa sunt ibi barbarorum multa millia. Cecidit ibi Guillelmus marchisus frater Tancredi, et Gaufridus de Monte scabioso, et multi alii. Turci jactitant se de Francorum stirpe genitos, et eorum proavos a Christianitate descendisse; nullosque naturaliter militare debere, nisi se, et Francos. Factum est hoc praelium Kalendis Julii. Inventum est in eorum tentoriis auri et argenti plurimum, equi, boves, et cameli, mulae, verveces, et asini, et copiosa supellex. Solimanus autem Solimani senioris filius de Nicaea fugiens invenit Arabum decem millia; quibus fugam persuasit; et venientes ad civitates et castella, in quibus morabantur Suriani Christiani, dicebat eis subdole, devicimus Francos, et sic intra portas eorum recipiebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
iundꝰ ꝑ danariam gradiebantur. hugo magnus et co¬
mes flandrensis robtus ⁊ aluis rob̾tus comes northmnã¬
noium cum suis romam p̾feuntes ĩ apuliam oeuene¬
runt audiens boamundꝰ famam aduentus eorum sin¬
gulorum ꝓbita ⁊tibus signis ꝙ ꝑscrutatis pallium op
ꝑator ꝯstantino politanus alexius malum ex̃citui tłi
machinabatur. uentum ẽ castoriam ubi natale dñi
celebrauerunt. Inde ĩ pelagoniam castrum munitis¬
simum h̾eticorum omnibus bonis refertum. Quo ra¬
dicitus dirute uenerunt ad flumen bardorum ubitã¬
gredus cum suis imperatorus satellites fugauit et
quosdam ꝑemit quosdam uictos boamundo p̾senta¬
uit. Hoc bellum factum ẽ frã. iiii. ĩ capite ieiunii
Inde uentum ẽ adsam ciuitatẽ ubi sufficiens habu¬
ere mercatum ibi lyamundus cum duob corpalati¬
is amicicias inut. Inde uentum est ad ciuitatemru¬
sam fr̃a .iiii. aute cenam dñi. uenerunt nicheam pͥdi¬
tres dies ⁊ tantlem capta ẽ a xͨanis imꝑatori alexio

Expanded text:
mes Raimundus per Sclavariam gradiebantur. Hugo Magnus, et comes Flandrensis Robertus, et alius Robertus comes Normannorum cum suis Romam praeeuntes, in Apuliam devenerunt. Audiens Boamundus famam adventus eorum, singulorum probitatibus signisque perscrutatis, pallium optperator Constantinopolitanus Alexis malum exercitui Dei machinabatur. Ventum est Castoriam, ubi Natale Domini celebrarunt. Inde in Palagoniam castrum munitissimum haereticorum, omnibus bonis refertum. Quo radicitus diruto, venerunt ad flumen Bardarum; ubi Tancredus cum suis imperatoris satellites fugavit; et quosdam peremit, quosdam vinctos Boamundo praesentavit. Hoc bellum factum est feria IV, in Capite jejunii. Inde ventum est ad Surram civitatem, ubi sufficiens habuere mercatum. Ibi Boamundus cum duobus Corpalatiis amicitias iniit. Inde ventum est ad civitatem Cusa feria IV, ante coenam Domini. Venerunt Nicaeam priditres dies, et tandem capta, et a Christianis imperatori Alexio
Abbreviated transcription (Latin):
Nospita seruili conditõne premor.
Ohdolor ad mortem ñ moritura trahor
Heumichi quam docilis falli quam ꝓmta iubire.
Turpia quam uelox ad mea dampna fui:
Hospitium sponsiis mira fabricauerat arte.
Quo suscepta breui tempore casta fiu
Nam mithi ilsutus s origine clarus ad ult
Itlusit famula subreserante fores.
Musitat alloquitur p̾sentibus imꝑar iti
Selicus opibus nomine lastat heram.
Hiis ꝑu̾sa modis ceptum ꝑuenit honestum.
Et miseram quo uult imperiosa trahit
Hospicũ lex ista mei ẽ hus exul ad horam
Obligor hoc fedꝰ soluet amara dies.
Egrecliar s nescio quo: s nescio quando.
Et fortasse clies iste sup̾mus erit.
Est igtur ponenda domus cuia lib̾a tristi.
Carc̾e: ppetuo uire carere que am

Expanded text:
Hospita servili conditione premor. oh dolor ad mortem non moritura trahor. Heu mihi quam docilis falli, quam prompta subire Turpia, quam velox ad mea damna fui. Hospitium sponsus mira fabricaverat arte; Quo suscepta brevi tempore casta fui. Nam mihi versutus, sed origine clarus adulter Illusit, famula subreserante fores. Mussitat, obloquitur, presentibus imperat uti Deliciis, opibus, nomine lactat heram. His perversa modis ceptum pervertit honestum, Et miseram quo vult imperioso trahit. Hospitii lex ista mei, his exul ad horam Obligor, hoc fedus solvet amara dies. Egrediar, sed nescio quo, sed nescio quando: Et fortasse dies iste supremus erit. Est igitur ponenda domus, qua libera, tristi Carcere perpetuo iure carere queam
Abbreviated transcription (Latin):
gi quem portensim uocant: septus ĩmin̾e dissolu¬
tõnem sui corporis sp̃u scõ reuelante p̃cdixit. Qii recedẽs
a corpore: honorifice apd̾ aurelianẽsem urbem humatꝰ
est. Suꝑ quem fideles xp̃iani eccłiam construx̾unt. Post
cuiꝰ obitum anniũsarius assũptõnis eius dies cũ sũmo
coleret᷑ honore: unus e ciuib aliis ad missaꝵ sollempnis
spectanda euntib acrepto rastro. uineã pastinare surrexit
Increꝑatꝰ ꝙ a multis cur hinc festo deẽẽt: reclire noluit
t̾gum cõuersa est. Tunc tremẽs spectantib ppłis um fletu
magno basilicam sc̃i ingredit᷑ Post paucos uͭ dies orans
in eodem loco assidue: diuctei ceruice conualuit

Expanded text:
rtensem vocant, saepius imminere dissolutionem sui corporis Spiritu sancto revelante praedixit . Qui recedens a corpore, honorifice apud Aurelianensem urbem humatus est: super quem fideles Christiani ecclesiam construxerunt. Post cujus obitum, cum anniversarius assumptionis ejus dies cum summo coleretur honore, unus e civibus, aliis ad missarum spectanda solemnia euntibus, accepto rastro, vineam pastinare direxit; increpatusque a multis, cur huic festivitati deesset, redire noluit, tergum conversa est. Tunc tremens, spectantibus populis, cum fletu magno basilicam Sancti ingreditur. Post paucos vero dies, orans in eodem loco assidue, directa cervice, convaluit
Abbreviated transcription (Latin):
lestias tnͣquille lingua diceret: mens a dolore conscientie ali
ena man̾et. Uuln̾a enim clausa: plus cruciant. ⁊sam cũ
putredo q̃ int̾ius feruet eicit᷑: ad salutem dolor aꝑttur: eld¬
monẽcli sunt itaq ut si ꝓximos sicut se diligunt: inini¬
me illis taceant. Uñ eos iuste rep̾hendũt. Uocis enim medi¬
camine utroꝵq saluti concurrit᷑ : dum ⁊ ab illo qui infert
accio praua compescit᷑. ⁊ ab hoc qui sustinet doloris feruor
wlnere aꝑto temꝑatur. Qui enim ꝓximoꝵ mala respĩ¬
ciunt ⁊ tam̃ in silentio liuguã pͥmũt qͣsi conspectis nul¬

Expanded text:
lestias tranquillae linguae sermone dicerent, a conscientia dolor lestias tranquillae linguae sermone dicerent, a conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant. Nam cum putredo quae interius fervet ejicitur, ad salutem dolor aperitur. monendi sunt enim ut si proximos sicut se diligunt, minime illis taceant unde eos juste reprehendunt. Vocis enim medicamine utrorumque saluti concurritur, dum et ab illo qui infert actio prava compescitur, et ab hoc qui sustinet doloris fervor vulnere aperto temperatur. Qui enim proximorum mala respiciunt, et tamen in silentio linguam premunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
mala ꝑtulit. qd̾ tot abiecta conuicioꝵ ꝓbra sustinust. in
sel in siti sua accepit sub irrisione adoratus tacuit. uitã
mortuis p̾parans usq ad mortẽ ip̃e uita ꝑuenit. Cur
itaꝙ asꝑum credit᷑ ut a deo homo tolleret flagelia ꝓ ma¬
uis si tauta ds ab hominib ꝑtulit mala ꝓ bonis: Qut qͥs
sana intelligentia de ꝑsecutõne sua ingratus existat. sup̃e
hinc sñ flagello ñ exiit qui hic sine pecoato uixit. uex ix¬
sunt nimis tactti: alit̾ młtiloquio uacantes In sinu¬
ari namq nimis tacitis debet: qr clum q̃dam nicia incau¬
te fugiũt oculte det̾iorib implicant᷑. Nam sepe lingnam
qr ĩmod̾atius freuant: in aorde grauius młtiloquiũ tole¬
rant. ut eo plus cogitatõnes in mente ferueant quo eas
uiolenta custodia indiscreti silentii angustat. Plerũꝙ ni¬
muis taciti cum ñnulla iniusta patiunt᷑ eo in acriorẽ dolorẽ
proceunt quo eai q̃ sustinẽt nõ loqunt᷑ Sam si illatas mo¬

Expanded text:
 quod tot abjecta conviciorum probra sustinuit, quoset aequalis, adoravit, sub irrisione adoratus tacuit; quod vitam mortuis praeparans, usque ad mortem ipse vita pervenit. Cur itaque asperum creditur, ut a Deo homo toleret flagella pro malis, si tanta Deus ab hominibus pertulit mala pro bonis? Aut quis sana intelligentia de percussione sua ingratus existat, si ipse hinc sine flagello non exiit, qui hic sine peccato vixit? CAsunt nimis taciti, aliter multiloquio vacantes. Insinuari namque nimis tacitis debet, quia dum quaedam vitia incaute fugiunt, occulte deterioribus implicentur. Nam saepe linguam quia immoderatius frenant, in corde gravius multiloquium tolerant. Ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii angustat. Plerumque nimis taciti, cum nonulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas mo
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ mens eoꝵ qd̃ suꝑ uacuis u̾bis a silentii sui censura
dissi patur. qͣsi tot riuis extra se discit ᷑. Uñ ⁊ reoire int̾
ius ad sui cognttõem nõ sufficit: qr ꝑ mstiloquiũ spar¬
sa a secreto se intime consid̾atõnis exoludit. totamq se
utilitatis caret. Si gͦ ratio de ocioso u̾bo exigitur: pense¬
musq pena multiloquium maneat: iñ quo etiam pro
noxia u̾ba peccatur

Expanded text:
 spargit. Qui supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur, unde et redire interius mens ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium sparsa a secreto se intimae considerationis excludit. Totam vero utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensemus quae poena multiloquium maneat, in quo etiam per noxia verba peccatur
Abbreviated transcription (Latin):
incombens ⁊ mors eudoxie auguste subsequta intemptat¬
Anno imꝑii sui xii. archadius orientalis imꝑator timẽs
filio suo octẽni puero theodosio eiq tutorem sdigerdẽ ꝑsa¬
rum regem testamento designans obut. S digerdis tute
rutas ⁊ apud ꝑsas ⁊ apud romanos oniumodis clarissimꝰ
habebatuꝵ. Utice t̾ra diebus. Uii. mugitum dedit Stilico
regnum honorii affectans filio suo chuchio rei publice ꝑnici¬
osus efficitur: barbaras gentes ip̃e alias regno ĩ mittens
alias consensu suo fouens. Unde modo solito grauiꝰ earum
Uandaloꝵ rabies ꝑ gallias exarsit. liii.Se

Expanded text:
incumbens et mors Eudoxie Auguste subsecuta, intentaincumbens et mors Eudoxie Auguste subsecuta, intenta 12. 20. 30. Archadius orientalis imperator timens filio suo octenni puero Theodosio, eique tutorem Sdigerdem Persarum regem testamento designans, mortem obiit. Sdigerdis tutelruthas et apud Persas, et apud Romanos omnimodis clarissimus habebatur. Uticae terra septem diebus mugitum dedit. Stilico regnum Honorii affectans filio suo Eucherio, rei publicae perniciosus efficitur, barbaras gentes ipse alias regno immittens, alias consensu suo fovens; unde modo solito gravius earum Wandalorum rabies per Gallias exarsit.
Abbreviated transcription (Latin):
eochorum a scichia ueniens: ꝓtaliam inuacdlit.
gentium artossunt. Int̾ quos p̾cipue symach orator fure.
uttorie. Qͦꝵ latrantium ora miecto eis osse u̾itatis obstruxe¬
runt: angustinus libro de cuutate d̾i ⁊ orosuis hystoria
sua. Prudentius quoq poeta: liculento metrici oꝑis libel¬
lo blasphenias spmachi refellit. Archadiꝰ imꝑator ossa sa¬
muelis ꝓphe a uidea ꝯstantinopolim transtulit: tam hplaxi¬
t̾ occurrentibus ppłis ac si eum iuuẽtem c̾uerent. Augustiñ¬
apd̾ ꝓponem affrice ⁊ ionimus apd̾ bethleem iude ꝑ epłas
int̾ se usq ad simłtatem disceptant: de quibusdã scripture
capitulis: Maxime de eo qd̾ diçit paulus se potro ĩ faciem resti¬
tisse quia rep̾hensibilis erat. Se quo sonimis. sc̃ͥps̾at: qͥa
ꝑaulus petrum ñ ieu̾a s simstate rep̃hend̾it Augustinus
contradlicebat qd̾ eum reu̾a ñ simłtate tep̾hend̾it. Iram cl̃i¬
ꝓ morte iohannis: nimia granclinis tempostas ꝯstantino poli

Expanded text:
othorum a Scytia veniens, Italiam invadit. gentilium attollunt. Inter quos precipue Simmachus orator furebaVictoriae. Quorum latrantium ora injecto eis veritatis osse obstruxerunt Augustinus libro de civitate Dei et Orosius historia sua. Prudentius quoque poeta luculento metrici operis libello blasphemias Simmachi refellit. 408. muelis prophetae a Judea Constantinopolim transtulit, tam hilariter occurrentibus populis, ac si eum viventem cernerent. Pauapud Ypponem Africae, et Hieronimus apud Bethleem Judae, per epistolas inter se usque ad simultatem disceptant de quibusdam scripturae capitulis, maxime de eo, quod dicit Paulus, se Petro in faciem restitisse, quia reprehensibilis erat; de quo Hieronimus scripserat, quia Paulus Petrum non revera, sed simulate reprehenderit; Augustinus contra dicebat, quod eum revera, non simulate reprehenderit.  morte eius, nimia grandinis tempestas Constantinopoli
Abbreviated transcription (Latin):
tenebat usq ad nodum ĩ quo ꝑcussũs ẽ. xxͣx. cubitos ha¬
bebat. Ab illo igitur loco usq ad summũ ñ minoi quai
octingentorum cubitorum erat solum caꝑut fatile decem
scd̾m hoc molem iꝑsam decem cubitis ꝑforauit. In quo
fc̃o qͦt sint miranda. quid ne potuismirer cum consid̃
stupeo. ubi enimuł tantum lapidem potuit inuenie
saxeum ualuit penetrare. Quo ue pacto dentes tam li¬
ĩmense et ĩ aucdite magnitudinis credenelus ẽ fuisse prs¬
sertim cum lex dieat lectum illuis ferreum ñ mli. ẜ
cubitos habuisse: Quo ue pasto tamus homo cam fa¬
cili uulne corruisse. Qd̃ si omnia que ur̃i doctoreꝰ¬

Expanded text:
tenebat usque ad nodum in quo percussus est, triginta cubitos habebat. Ab eo igitur loco usque ad summum, non minus quam octingenti cubiti erant, solumque caput decems illa molem ipsam decem cubitis perforavit. In quo facto quot sunt miranda, quidve potius mirer, cum considero, stupeo. Ubi enim vel tantum lapidem invenire,  tam cito valuit penetrare, quove pacto dentes immensae et inauditae magnitudinis credendus est fuisse, praesertim cum lex dicat lectum ejus ferreum non nisi novem cubitos habuisse , quove pacto tantus homo tam facili vulne
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ost redembasan uidens ingentem falimonte
qiui supputari ñ poterant. molem maulite maguiuli¬
magno uixta auantitatẽ capitis eius ꝑasto moles az
sano et incolumi corpore toto. fortassis ad hus e mabi¬
lo subleuasset. nisi adauctorum subito dentium quam¬
tas impedisset. Mos enim ut lapil ĩ collum euit deilten

Expanded text:
quod Og rex Basan videns ingentem exercitum qui supputari non poterant, molem inauditae magnitudimagno juxta quantitatem capitis ejusdem regis peractsano et toto corpore incolumi, fortassis adhuc a collo sublevasset, nisi adauctorum subito dentium quantitas impedisset. Mox enim ut lapis in collum descendit, dentes
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾santes imperatori absoluit ab infidelitate ⁊ per¬
uirio. Inꝑator alpium aditibus contra se munitis ubic¬
omnes corrm insidias frustratus ꝑ aquileiam uenit ra¬
disponam ⁊ rodulsum adorsus eum fug̾e cõpulit et ita¬
ta expeditione sueuiam depopulatur. Anno .xxiii.¬
henritus imꝑator sueuiam ꝑuagatus castella frangit
omnia depopiilando inimitis sius formiclinem amicis
addit fortitudinem et multos aui ex desꝑatõne rerũ
a se desecerant ad se trahit. Hermannus ep̃c hildebrã¬
no pare ad animam confederaturac ꝑ hoc imꝑatori
rebellis metensi urbe pellitur. Ab hoc tempore cepit
florere ĩ eccłia b̾i qumtini beluacensis canonitus¬
oreo primum ab apłis. postea a lrato augustino ep̃o
igulariter institutur iub magr̃o yuone uenerabili
eiuidem eccłie pposito. postea carndtensi ep̃o Se apo¬

Expanded text:
adversantes imperatori absolvit ab infidelitate et peradversantes imperatori absolvit ab infidelitate et perjurio. Imperator, Alpium aditibus contra se munitis, ubique eorum insidias frustratus, per Aquileiam venit Ratisponam, et Rodulphum adorsus, eum fugere compulit, et iterata expeditione Sueviam depopulatur. Henricus imperator Sueviam depopulatus castella frangit, omnia depopulando, inimicis suis formidinem, amicis addit fortita se defecerant, ad se retrahit. Hermannus episcopus Hildebrando papae ad animam confoederatur, ac per hoc imperatori rebellis urbe Metensi pellitur. Ab hoc tempore coepit reflorere in Ecclesia B. Quintini Belvacensis ordo canonicus, primum ab apostolis, postea a B. Augustino episcopo regulariter institutus, sub magistro Ivone venerabili ejusdem ecc
Abbreviated transcription (Latin):
nno imꝑu sui .xxi. henritus imperator coasto
warmatie concilio .xxiiii. ep̃orum ⁊ multoꝵ
primatum regni decerni iubet omnia decreta et
facta hyldebranni pape irrita esse deb̾e. ibi q om̃s p̃¬
t̾ paucos hyldebrannum abiuranti euumq pͣpͣtu
regni quasi iusta ex causa excõicato regi contraclicãt
Bominica palmarum cͥca horã sextam sereno celo
stella apparuit principibiis saxonum qui ĩ deditionẽ
imꝑatoris erant relatisꝑ eos quibus cõmissi fuerant
saxones rebellant instinctu hildebranni pape. Ip̃e pp̃ occͦ¬
rens imꝑatori in longobarclia sub falsa eum pace ab¬
soluit. Omnes enim qui prius hildebrannum abu
rant ⁊ rodulfum ducem burgo ndionum super se re¬
geinstatuunt corona ei apaꝑa missa cui erat inscrip¬
tum. Setra declit petro petrus dyadema rodulfo. Hunc
sigefridus archiep̃c maguncie in regem bñclixit et
frã a maguntinis seditione contra eos roclulfuis cun
archiep̃o nocte aufugit. Hildebrannus paꝑa omnes

Expanded text:
 21. 17. 11. Heinricus imperator coacto Wormaciae concilio 24 episcoporum et multorum primatum regni decerni jubet, omnia decreta et facta Hildibrandi papae irrita esse debere; ibique omnes preter paucos Hildibrandum abjurant, eumque papaturegni, quasi justa ex causa excommunicato regi contradicant. Dominica in Palmis circa horam sextam sereno coelo stella apparuit. Principibus Saxonum, qui in deditionem imperatoris erant, relaxatis per eos quibus commissi erant, Saxones rebellant instinctu Hildibrandi papae. Ipse papa occurrens imperatori in Langobardia, sub falsa cum pace absolvit. Omnes enim qui prius Hildibrandum abjutorem abjurant, et Rodulfum ducem Burgundionum super se regem statuunt; corona ei a patum: Petra dedit Petro, Petrus diadema Rodulpho. Hunc Sigefridus archiepiscopus Maguntiae in regem benedixit, et facta a Maguntinis seditione contra eos, Rodulphus cum archiepiscopo noctu aufugit. Hildebrandus papa omnes