comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñm. illius p̃cepta calcantes. Ingalgala aut̃
qđ interp̃tatur reuelatio siue uolutabrũ im¬
pietates multiplicastis. scãrũ uobis scriptura¬
rum scientiã uindicantes. Et dumerigimini
in suꝑbiã: in coeni ultima estis deuoluti. Intu¬
listis quoq mane hostias ur̃as. die tercia de-¬
cimas ur̃as. trans figurati in angłm lucis. &
triplicẽ intelligentiã scripturarũ de qua nob̾
prȩceptũ est ut describamꝰ eã triplicit̃ in cor¬
dib nr̃is. in uniꝰ diei sententiã coartantes.
Debemus enĩ scripturã scãm primũ scđm lit¬
terã intelligere. facientes inethica quȩcunq
precepta sunt. Scđo iuxta allegoriã id÷
intelligentiam sp̃ualem. Tercio scđm futuro¬
rũ beatitudinẽ. Uos aut̃ primã inquit &e
scd̾am contemnentes diem: sp̃ualia uobis
quedam figinenta componitis. sine fundam̃.¬
to & parietib tectũ desuꝑ imponentes. Nec
hoc sint heretici de quib & adquos loquit᷑

Expanded text:
Dominum, illius praecepta calcantes. In Galgala autem, Dominum, illius praecepta calcantes. In Galgala autem, quod interpretatur revelatio, sive volutabrum, impietates multiplicastis, sanctarum vobis Scripturarum scientiam vindicantes: et dum erigimini in superbiam, estis in coeni ultima devoluti. Intulistis quoque mane hostias vestras, die tertia decimas vestras, transfigurati in angelum lucis: et triplicem intelligentiam Scripturarum de qua nobis praeceptum est, ut describamus eam tripliciter in cordibus nostris in unius dici sententiam coarctantes. Debemus enim Scripturam sanctam, primum secundum litteram intelligere, facientes in ethica quaecumque praecepta sunt. Secundo juxta allegoriam, id est, intelligentiam spiritualem. Tertio secundum futurorum beatitudinem. Vos autem primam, inquit, et secundam contemnentes diem, spiritualia vobis quaedam figmenta componitis sine fundamento, et parietibus tectum desuper imponentes. Nec hoc sunt haeretici, de quibus, et ad quos dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
loquor: ut ur̃ȩ satis faciam uoluntati. quia sic
egistis &e sic uoluistis filii isrł dic̃ dñs ds̃. Qua.¬
ꝓpt̃ & ego dedi uobis stuporẽ dentium ut. lxxx
transtuler̃t. quos in hoc loco ꝓpt̾ simplicitatẽ
uerbi secuti sumꝰ. siue mundiciã dentium ut
int̾p̃tati sunt aquila ce syminachus. ut ꝑmun¬
dos dentes famis magnitudinẽ demonstrarent.
Et feci indigentiã panum. ñ inuna urbe sed in
cunctis urbib ur̃is. nec inuno loco sed in om̃ib
locis ur̃is. Cumq hoc fecerim ñ puniens. sed
occasionẽ tribuens poenitentiȩ: nec sic qͥdẽ
estis reuersi ad me dicit dñs. Hȩc uixta hebra¬
icum diximꝰ. Transeamus ad .lax. int̃pretes.
& quid nob iu xta anagogen uideat᷑ in singu¬
lis breuit̃ disseramꝰ. Neq enim si in utraq editi¬
one utrunq dicere uoluerumꝰ : librors patit᷑
magnitudo. In gressi estis in bethel idest do
mum dĩ qđ sentit᷑ eccła. & impie egistis in

Expanded text:
loquor, ut vestrae satisfaciam voluntati, quia sic loquor, ut vestrae satisfaciam voluntati, quia sic egistis et sic voluistis, filii Israel, dicit Dominus Deus. Quapropter et ego dedi vobis stuporem dentium, ut LXX transtulerunt, quos in hoc loco propter simplicitatem verbi secuti sumus: sive munditiam dentium, ut interpretati sunt 270 Aquila et Symmachus, ut per mundos dentes, famis magnitudinem demonstrarent. Et feci indigentiam panum, non in una urbe, sed in omnibus urbibus vestris; nec in uno loco, sed in omnibus locis vestris. Cumque hoc fecerim, non puniens, sed occasionem tribuens poenitentiae: nec sic quidem reversi estis ad me, dicit Dominus. Haec juxta Hebraicum diximus: transeamus ad LXX interpretes, et quid nobis juxta anagogen videatur in singulis, breviter disseramus; neque enim si in utraque editione utrumque dicere voluerimus, librorum patitur magnitudo. Ingressi estis in Bethel, id est, in domum Dei, quod sentitur Ecclesia: et impie egistis in
Abbreviated transcription (Latin):
Et rursũ in eodẽ. Frustra erant immolantes
multiplicate p̃uaricationẽ. Quic qͥd enĩ ibi
egeritis : prȩuaricatio contra dm̃ est. cui
idola pͣtulistis. & afferte mane uictimas
urãs. ne inscelere sit ulla dilatio. Trib dieb
detimas ur̃as: siue ut int̾p̃tatꝰ est symina¬
chis. t̾cia die decimas ur̃as. Cuiꝰ loci hȩc nob̾
uideur explanatio. In leuitico lege p̾ceptũ
est. re quȩdam hostiȩ in diẽ alterum
reseruentur. & ne aliȩ indiem tercium maneant
qd si rem anserint: immundȩ sint. Est ħͥ sensus.
minundas iuctimas cotidiȩ çędite. & contamina¬
n offertur. Pro laude. eucharistiam idest gra¬
rũ actionẽ uiterp̃tatꝰ est aquila. quȩ hebraice
tiones. quas hebrei appellant. nadaboth. id ÷
Cũq hoc feceritis: impietatẽ uram omĩb nun-¬
ciate. ut ñ solũ fecisse: sed & alios docuisse ui¬
deamini. Hȩc aut̃ p̃cipio. & imꝑatiuo modo

Expanded text:
Et rursum in eodem: Frustra erant in Galgala Et rursum in eodem: Frustra erant in Galgala multiplicate praevaricationem. Quidquid enim ibi egeritis, praevaricatio contra Deum est, cui idola praetulistis. Et afferte mane victimas vestras, ne in scelere sit ulla dilatio. Tribus diebus decimas vestras: sive, ut interpretatus est Symmachus, tertia die decimas vestras. Cujus loci haec nobis videtur explanatio: in Levitico lege praeceptum est , ne quaedam hostiae in alterum diem reserventur, et ne aliae in diem tertium remaneant: quod si remanserint, immundae sint. Est igitur sensus: Immundas quotidie victimas caedite, et contaminanon offertur. Pro laude εὐχαριστίαν, id est, gratiarum actionem interpretatus est Aquila, quae Hebraice tarias oblationes, quas Hebraei appellant NADABOTH  , id est, Cumque hoc feceritis, impietatem vestram omnibus nuntiate: ut non solum fecisse, sed et alios docuisse videamini. Haec autem praecipio, et imperativo modo
Abbreviated transcription (Latin):
ce ego dedi uobis stuporẽ dentium incunctis
Iurbib ur̃is. & indigentiã panum in om̃ib
Ilocis ur̃is. & ñ estis reuersi ad me dicit dñs.
Laxx. Introistis in bethel & inique egistis.
Iin galgala multiplicastis impie agere.
Et intulistis mane hostias ur̃as. in die tercio¬
I decimas ur̃as. Et leger̃t foris legẽ. & inuo.¬
Icauerunt confessiones. Annunciate. quia
Ihȩc dilexerunt filii isrł dic̃ dñs ds̃. Et ego
dabo uobis stuporẽ dentiũ incunctis ur¬
bib ur̃is. & indigentiã panũ in omĩb locis
Primũ hystoriȩ fundamenta iaciamꝰ. Oisrł
miserabilis. iam tibi uicina captiuitas. iã tͥ¬
assyrius instat exercitus. Fac qđ libet. imn
pie age. cum idolis libere fornicare. ut
quanto tu fueris impudentior: tanto mea
suꝑ torm̃tis tuis iustior uideat᷑ sententia.
U enite inquit inbethel in qua aureũ posui¬
stis uitulum. & impie agite in dm̃. Uenite
ad galgala locum idolatrie. de quo ꝑosee
locutus sũ. Omĩs malicia eors in galgalis.

Expanded text:
s urbibus vestris, et indigentiam panum in omnibus locis vestris: et non estis reversi ad me, dicit Dominus. LXX: Introistis in Bethel, et inique egistis, in Galgala multiplicastis impie agere: et intulistis mane hostias vestras, in die tertio decimas vestras. Et legerunt foris legem, et invocaverunt confessiones. Annuntiate quia haec dilexerunt filii Israel, dicit Dominus Deus. Et ego 269 dabo vobis stuporem dentium in cunctis urbibus vestris, et indigentiam pPrimum historiae fundamenta jaciamus: O Israel miserabilis, jam tibi vicina captivitas, jam Assyrius instat exercitus: fac quod libet, age impie: cum idolis libere fornicare, ut quanto tu fueris impudentior, tanto mea super tormentis tuis justior videatur sententia. Venite, inquit, in Bethel, in qua aureum posuistis vitulum, et impie agite in Deum. Venite ad Galgalam locum idololatriae, de qua per Osee locutus sum: Omnis malitia eorum in Galgalis .
Abbreviated transcription (Latin):
enim uobis. qm̃ potest ds̃ de lapidib istis suscita¬
re filios abraham. Igitur & isrł & cunctiheretici
qui habebant oꝑa sodome & gomorrȩ subuertun¬
tur ut sodoma &e gomorra. ut quasi torris raptus
de incendio liberent᷑. & hoc est qđ inꝓpħa
legimus. Restituetur sodoma in antiquum
eo oꝑa arserint. in antiquũ restituat᷑ statum.
ua ꝓpter hȩc faciam tͥ isrł. Postquam autem

Expanded text:
modo potest Deus de lapidibus istis suscitare filios Abraham? Igitur et Israel et cuncti haeretici, quia habebant opera Sodomae et Gomorrhae, subvertuntur ut Sodoma et Gomorrha: ut quasi torris raptus de incendio liberentur. Et hoc est quod in propheta legimus: Restituetur Sodoma in antiquum  Sodomae opera arserint, in antiquum restituatur statum. Quapropter haec faciam tibi, Israel: postquam autem
Abbreviated transcription (Latin):
tantib : soli. Laxx. transtuler̃. annuncians in
homines xp̃m suũ: uerbi similitu dine &e ambi¬
guitate decepti. Si enĩ legamꝰ xp̃m suũ. quod
S in autem ut in hebreo est. iuxta aquilam.
quod: dem. sin. ioth. heth. qđ legit᷑. sia. id est
eloquiũ. O. aut̃ qͦd scribit᷑ ꝑsolam litterã. uau.:
ãy ⁊ oy. idest eius. significat. Simulq cõmir¬
tum legit᷑. masiao. a suꝑiori uerbo. he. scđam
litterã plus habens. De uarietate interp̃tatio¬
nis diximꝰ. quȩ molesta erit neglegentib stu¬
diosis grata. ut ad sensum eoꝵ quȩ scripta sunt
transeamꝰ. Dedi stuporẽ dentib ur̃is. & ñ redi¬
stis adme dicit dñs. Prohibui a uob̾ ymbrem.
& plui suꝑ ciuitatẽ unã & suꝑ alterã ñ plui. &
uenerunt duȩ & tres ciuitates ad unã ut bibe-

Expanded text:
i Septuaginta transtulerunt, annuntians in homines Christum suum: verbi similitudine et ambiguitate decepti. Si enim legamus Christum suum, Sin autem ut in Hebraeo est, juxta Aquilam quid. Deinde SIN, IOD, HETH, quod legimus SIA  , id est, eloquium. O autem, quod scribitur per solam litteram VAU, αὐτοῦ, id est, ejus, significat, simulque commixtum legitur MASIO  , a superiori verbo HE secundam litteram plus habens. De varietate interpretationis diximus, quae molesta erit negligentibus, studiosis grata: nunc ad sensum eorum, quae scripta sunt, transeamus. Dedi stuporem dentibus vestris, et non redistis ad me, dicit Dominus. Prohibui a vobis imbrem, et plui super civitatem unam, et super alteram non plui, et venerunt duae et tres civitates a
Abbreviated transcription (Latin):
& corruptȩ sunt cicatrices meȩ. a facie insi¬
pientiȩ meȩ. Cumq hec sanantis uoto fecerit:
nec sic quidẽ reuersi sunt adme dic̃ dñs.
ubuerti uos sicut subuertit ds sodomam &¬
I gomorrã. & facti estis sicut torris raptus de

Expanded text:
et corruptae sunt cicatrices meae a facie insiet corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae . Cumque haec sanantis voto fecerit, nec sic quidem reversi sunt ad eum, dicit Dominus. Subverti vos sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorrham, et facti
Abbreviated transcription (Latin):
membra nr̃a suꝑ t̾rã. fornicationẽ. immundi¬
ciã. luxuriã. idolatriã. & rł. Legimꝰ in isaia
duntaxat iuxta. Lxx. int̾p̃tes. alioquin
in hebraico alit̾ continet᷑. Misi mortẽ in iacob.
& uenit suꝑisrł. lacob uocabulũ nascentis est¬
corporis. isrł nom̃ benedictionis. Quia enim
tota nocte luctatus uicit incertamine. & ori¬
ente lucifero dicere potuit cũ apło. nox p̃cessit.
dies aut̃ appropinquauit: ꝓpt̾ea isrł & uiden¬
tis dm̃ sortitus est nom̃. Mittat᷑ gͦ primum
mors in ia cob ut mortificemꝰ membra nr̃a
suꝑ terram. & ꝑmortificationẽ membrorum
corporalium ueniamus ad mortẽ isrłis. ut
antur. Percutit ds̃ quicquid robustũ inmalis
senectutẽ usq ꝑueniat. Et quosq tradit ca¬
ptiuitati. ne ꝑ p̃cipitia labant᷑ infren. Et̃.
ascendere facit putredinẽ castrorũ in nares
eors. ut sua peccata cognoscant & putere
sentiant. dicantq cum dauid. Putruerunt

Expanded text:
membra nostra super terram, fornicationem, immundimembra nostra super terram, fornicationem, immunditiam, luxuriam, idololatriam et reliqua. Legimus in Isaia, dumtaxatin Hebraico aliter continetur: Misi mortem in Jacob, et venit super Israel . Jacob, vocabulum est nascentis corporis; Israel, nomen benedictionis. Quia enim tota nocte luctavit et vicit in certamine , et oriente lucifero 276 dicere potuit cum Apostolo: Nox praecessit, dies appropinquavit , propterea Israel, videntis Deum, sortitus est nomen. Mittitur ergo primum mors in Jacob, ut mortificemus membra nostra super terram, et per mortificationem membrorum corporalium, veniamus ad mortem Israelis, uantur. Percutit Deus quidquid robustum in malis senectutem usque perveniat, equosque tradit captivitati, ne per praecipitia labantur inferni: et ascendere facit putredinem castrorum in nares eorum, ut sua peccata cognoscant, et putere sentiant, dicantque cum David: Putruerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Iinuia egypti. &e occidi ingladio iuuenes urõs
Icũ captiuitate equorũ ur̃oꝵ. & eduxiinignẽ
dit᷑ isrł. Unde &e eo tempore quo abȩgyptus
auxilia postulabant. mittit᷑ in eos mors. &¬
ꝑcutiuntur gladio iuuenes eors. & equos qͦs
sibi contra di p̃ceptũ multiplicauerant capti¬
uitas seua concludit. ut putredo castrors &
fetor morientis exercitus uiuentiũ nares
impleat. Cumq & hȩc fecerit ut corriꝑet¬
delinquentes & emendaret errantes: nec sic
quidẽ redierunt ad eũ dic̃ dñs. Qui ñ solũ illo
tẽpore sed cotidie mittit mortẽ inuia ȩgypti.
ut qui ȩgyptiã triuerit semitã. audiat moriens
docentem apłm. Qđ enĩ mortuus sum: mor¬
tuus sũ peccato. Qđ aut̃ uiuo: uiuo dõ. Et in
cum eo. Et iterũ. Semꝑ mortificationẽ iesu in
corpore meo porto. Et rursum. Uuio aut̃ ñ ego.
seduiuit in me xp̃c. Hac morte nos uiuificare
uult dñs. ut morientes peccato uiuamꝰ dõ.
Morimur aut̃ peccato: quando mortificamus

Expanded text:
in via Aegypti, et occidi in gladio juvenes vestros cum captivitate equorum vestrorum. Et eduxi in igne cditur Israel: unde et eo tempore quo ab Aegyptiis auxilia postulabant, mittitur in eos mors, percutiuntur gladio juvenes eorum, et equos quos sibi contra praeceptum Dei multiplicaverant, captivitas saeva concludit, ut putredo castrorum fetor morientis exercitus viventium nares impleat, cumque delinquentes, et emendaret errantes, nec sic quidem redierunt ad eum, dicit Dominus. Qui non solum illo tempore, sed quotidie mittit mortem in via Aegypti, ut qui Aegyptiam triverit semitam, audiat moriens docentem Apostolum: Quod enim mortuus sum, mortuus sum peccato; quod autem vivo, vivo Deo . Et in cum eo . Et iterum: Semper mortificationem Jesu in corpore meo porto . Et rursum: Vivo autem jam non ego, sed vivit in me Christus . Hac morte vivificare nos vult Dominus, ut morientes peccato, vivamus Deo. Morimur autem peccato, quando mortificamus
Abbreviated transcription (Latin):
adcentenariũ &e t̾ciũ numerũ. Rursũ qui in
centenario est: uix redit ad scđm pͥmȩ decadis
numerũ. Atq ita fit. ut domꝰ isrł quȩ corruerat
ñ possit resurgere. & uirgo isrł quȩ errauerat
in t̾ra ñ habeat suscitantẽ. Quia qui semel abu¬
nione discesserit. & illam purissimã uirginita
pristinũ statũ & unionis beatitudinẽ recipe
ñ ualebit. Et uix ei concedit᷑ ut de mille reuer¬
tatur ad centũ. & de centũ ad decẽ redeat.
Hȩc breuit̾ sum locutꝰ. ne omĩno in hoc capło ꝓ
pt̃ numerorũ difficultatẽ fugisse uiderer
tropologiã. Quia hȩc dic̃ dñs domuiisrł.
Querite me &e uiuetis. & nolite quȩrere bethel.
Et ingalgala nolite intrare. & inbersabee ne

Expanded text:
ad centenarium et tertium numerum. Rursum qui in ad centenarium et tertium numerum. Rursum qui in centenario est, vix redit ad secundum primae decadis numerum, atque ita fit ut domus Israel quae corruerat, non possit resurgere, et virgo Israel quae erraverat, in terra non habeat suscitantem: quia qui semel ab unione discesserit, et illam purissimae virginitatpristinum statum et unionis beatitudinem recipere non valebit: et vix ei concedetur, ut de mille revertatur ad centum, et de centum ad decem redeat. Haec breviter sum locutus, ne omnino in hoc capitulo propter numerorum difficultatem fugisse viderer tropologiam. Quia haec dicit Dominus domui Israel: quaerite me, et vivetis, et nolite quarere Bethel, et in Galgal
Abbreviated transcription (Latin):
ta numerũ dierũ dicunt᷑ errantia. De cuius
numeri sacram̃tis. inscipionis somnio plenius
narrat tulluis. Et obscurissimꝰ platonis tyme¬
us liber est. quinec eiceronis quidẽ aureo ore
fit planior. Sicut gͥ septenarius numerus
habet sacramentũ suũ: sic seĩficatꝰ atq ꝑfectus
&e ut ita dicã uerus est numerus qui unione
dicit filius. Ego in patre. & pater in me. Uolensq
om̃s unum esse cũ patre: loquitur ad eũ. Pater.
da ut sic̃ ego & tii unumsumꝰ: sic & isti in nobis
unũ sint. Prima gͥ beatitudo est: esse innume¬
ro qui uerus & unus est. Scd̾a: in scđo idest in
decade. Tercia: in t̾cio idest inecacontade. Sic̃
enĩ dẽcas decima unione complet᷑: sic eca cõntas
ex decẽ decadib struit᷑. Quartus numerus qͥ
miliario numero continetur: de decẽ constat
ecacontadib. Cũ gͥ quis egerit poenitentiam:
de miliario & quarto numero ui& reuertit᷑

Expanded text:
ta numerum dierum dicuntur errantia. De cujus ta numerum dierum dicuntur errantia. De cujus numeri sacramentis in Scipionis somnio plenius narrat Tullius: et obscurissimus Platonis Timaeus liber est, qui ne Ciceronis quidem aureo ore fit planior. Sicut igitur Septenarius numerus habet sacramentum suum, sic sanctificatus atque perfectus, et ut ita dicam, verus est numerus, qui unione dicit Filius: Ego in Patre, et Pater in me : volensque omnes unum esse cum Patre, loquitur ad eum: Pater, da, ut sicut ego et tu unum sumus, sic et isti in nobis unum sint . Prima ergo beatitudo est esse in primo numero, qui unus et verus est; secunda, in secundo, id est, in decade; tertia in tertio, id est, in hecatontade. Sicut enim decas decima unione completur, sic hecatontas ex decem decadibus struitur. Quartus numerus, 284 qui millenario continetur, de decem constat hecatontadibus. Cum igitur quis egerit poenitentiam, de millenario et quarto numero vix revertitur
Abbreviated transcription (Latin):
Et septẽ ebdomadȩ. complent numerũ sc̃m pen-¬
tecostes. Et iubeleus annus remissionis tubarũq
clangentiũ. hoc numero texit᷑. In septimo quoq
mense figunt᷑ tabernacula. Et hebreus cum
sex annis seruierit: anno septimo liberatur.
Nouit hoc &e scłaris phylosophia. & medicorum
libri. Quoꝵ galienus disertissimꝰ atq doctissimꝰ
narii numeri ostendens potentiã: ardentissi.¬
mas febres septimo dic̃ solui die. At si tanta hu-¬
moris noxii &e pituitȩ fuerit magnitudo.
ut primȩ ebdomadis nequaquã feruore con-¬
sumpta sit: scdȩ ebdomadis ultimꝰ ex pectetur
dies. id est quartus decimus. Qd si & hunc ut
iuxta ypocratẽ loquar.  oͦẏ coc. uicerit:
transeunt aduicesimam pͥmã diẽ. hoc est ad
conditis: ut om̃s labores & molestiȩ septimo
numero conquiescant. Deniq & captiuitas
popłi isrł tẽpliq subuersio. septuagesimo an¬
no desolationis impleta est. Et septem astra. iux¬

Expanded text:
Et septem hebdomades complent numerum sanctae PenEt septem hebdomades complent numerum sanctae Pentecostes: et Jubilaeus annus remissionis tubarumque clangentium hoc numero texitur. In septimo quoque mense figuntur tabernacula, et Hebraeus, cum sex annis servierit, anno septimo liberabitur. Novit et hoc saecularis philosophia, et medicorum libri, quorum Galenus disertissimus atque doctissimus narii numeri ostendens potentiam, ardentissimas febres septimo dicit solvi die: aut si tanta humoris noxii et pituitae fuerit magnitudo, ut primae hebdomadis nequaquam fervore consumpta sit, secundae hebdomadis ultimus exspectatur dies, id est, quartus decimus. Quod si hunc, ut juxta Hippocratem loquar, νόσος vicerit, transeunt ad vicesimam primam diem, hoc est, adconditis, ut omnes labores et molestiae septimo numero conquiescant. Denique et captivitas populi Israel, templique subversio, septuagesimo anno desolationis impleta est, et septem astra jux
Abbreviated transcription (Latin):
egerint poenitentiã. ꝓ diuersitate meritorum
stellis aliis equabuntur. Quia hec diẽ dñs
ds̃. Urbs de quae grediebant᷑ mille relinquent᷑
Sin ea centũ. & de qua egrediebant᷑ centũ relin
quent᷑ in ea decem. in domo isrl. Larx. similit.
suscitantẽ: reddit sermo diuinꝰ. urbs inquiens
de qua egredielunt᷑ mille relinquent᷑ in ea cen-¬
tum. & de qua egrediebant᷑ centũ relinquent᷑
in ea decem in domo isrł. Ut ubi quondã fuerat
multitudo : ꝓpt̾ nimiam uastitatẽ uIx decima¬
pars remaneat. Ꝙ ne omĩno hȩrentes litterȩ
sacramenta numeroꝵ. relinquamꝰ in tacta:
septenariũ numerũ esse scm etiã sabbatũ ꝓbat
in quo requieuit ds̃ abomĩb oꝑib: suis. & iubet
ne quid in eo oꝑis seruilis fiat. nͥ ea tantũ quȩ
adanimã ꝑtinent. & ne in eo onera portemus.
Unde &e insolitudine qui die sabbati ligna colle-¬
gerat quȩ arsura sunt: sententia dñi condẽnat᷑.

Expanded text:
egerint poenitentiam, pro diversitate meritorum egerint poenitentiam, pro diversitate meritorum stellis aliis aequabuntur. Quia haec dicit Dominus Deus: Urbs de qua egrediebantur mille, relinquentur in ea centudomo Israel. LXX similitersuscitantem, reddit sermo divinus: Urbs, inquiens, de qua egrediebantur mille, relinquentur in ea centum: et de qua egrediebantur centum, relinquentur in ea decem multitudo, propter nimiam vastitatem, vix decima remaneat pars. Et ne omnino haerentes litterae, sacramenta numerorum relinquamus intacta: septenarium numerum esse sanctum, etiam sabbatum probat, in quo requievit Deus ab omnibus operibus suis . Et jubet ne quid in eo operis servilis fiat, nisi ea tantum quae ad animam pertinent: et ne in eo onera portemus . Unde 283 et in solitudine qui die sabbati ligna collegerat, quae arsura sunt, sententia Domini condemnatur,
Abbreviated transcription (Latin):
inuenire nonpoterit suscitantẽ. Et considera
uerborum ꝑprietates. Qui domus est & numerat᷑
in turba: cadere dr̃. Qui aut̃ de numero uirginũ.
scitari. Non quo non suscitet᷑: sed nequaquam
suscitet᷑ uirgo isrł. & nequaquã resurgat domus
isrł. Non est enim eadẽ gła eius qui semꝑ secut̃
est dñm: & eiꝰ qui aberrauerat a grege. & post¬
peccatoris. quã mortẽ. Po enitentia ñ sanctitati
neq maculam. sed morti & inferis comparata
fit melior. Hec dicimꝰ. ñ quo iuxta nouatum
tollamus sp̃e penitentie: sed quo timi diores
faciamꝰ eos & iccirco sollicitos. qͥ aꝑta ianua
poenitentiȩ dum sꝑant futura ꝑdunt pͣsentia
& qui absq uuluere poterant ꝑmauere: in¬
cauti uulnꝰ accipunt. ut postea dolore cruci¬
ent᷑. Multe mansiones sunt apud patrẽ. &
stella abstella differt inclaritate. Ita &e re¬
surrectio mortuors. Sc̃is splendentib sic̃ sol
& luna: uesper & lucifer. Qui aut̃ post peccatũ

Expanded text:
invenire non poterit suscitantem. Et considera invenire non poterit suscitantem. Et considera verborum proprietates. Qui 282 domus est, et numeratur in tscitari: non quo non suscitetur, sed nequaquam suscitetur virgo Israel, et nequaquam resurgat Dominus Israel. Non est enim eadem gloria ejus qui semper secutus est Dominum, et ejus qui aberraverit a grege, et postpeccatoris, quam mortem . Poenitentia non sanctitati neque maculam, sed morti et inferis comparata fit melior. Haec dicimus, non quo juxta Novatum tollamus spem poenitentiae, sed quo timidiores faciamus eos, et idcirco sollicitos, qui aperta janua poenitentiae, dum sperant futura, perdunt praesentia, et qui absque vulnere poterant permanere, incauti vulnus accipiunt, ut postea dolore crucientur. Multae mansiones sunt apud Patrem meum , et stella a stella differt in claritate: ita et resurrectio mortuorum : sanctis splendentibus sicut sol et luna, vesper et lucifer. Qui autem post peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
scđm illud qđ ezechiheli prȩcipit᷑. ut deuoret
librũ in quo &e int̾ & foris scriptũ erat. lam̃¬
tatio &e carmen & ue. Intus intellige iuxta¬
salomonis canticũ qui ait. introduxit me
rex incubiculũ suũ. & quadragesimum
quartũ psalmũ in quo scriptũ est. Omĩs gła¬
eus filiȩ regis intrinsecus. Foris autẽ est quic¬
quid in littera legit᷑ & uidet᷑ in cortice. & in me
ptus est planctus suꝑ eos qui post peccata agunt
poenitentiã. carmen suꝑ illos qui nulla peccato¬
rũ sorde maculati cantico & laude sunt digni.
ue suꝑ eos qui ñ agunt poenitentiã. sed iuxta
duriciã cordis sui thesauritant sibi irã indie
irȩ. Sin aut̃ ut diximus planctꝰ est suꝑ eos qui
cecidit. amplius ñ resurget. uirgo isrł errauit
in t̾ra sua. ñ est qui suscitet eam Qđ sic solui
potest. Postquã domꝰ isrł sua uoluntate corrue¬
rit: nequaquã pristinã recipiet dignitatem.
Postquã uirgo isrł errauerit in t̾ra sua: ultra

Expanded text:
m illud quod Ezechieli praecipitur , ut devoret librum, in quo et intus et foris scriptum erat lamentatio, et carmen, et vae. Intus intellige Salomonis canticum sequens, qui ait: Introduxit me rex in cubiculum suum . Et quadragesimum quartum psalmum, in quo scriptum est: Omnis gloria filiae regis intrinsecus. Foris autem est quidquid in littera legitur, et videtur in cortice, et in medlibris scriptus est planctus super eos qui post peccata agunt poenitentiam: Carmen super illos qui nulla peccatorum sorde maculati, cantico et laude sunt digni: Vae super eos qui non agunt poenitentiam; sed juxta duritiam cordis sui thesaurizant sibi iram in die irae. Si autem, ut diximus, planctus est super eos qui Domus Israel cecidit, amplius non resurget. Virgo Israel erravit in terra sua, non est qui suscitet eam? Quod sic solvi potest: Postquam domus Israel sua voluntate corruerit, nequaquam pristinam recipiet dignitatem: postquam virgo Israel erraverit in terra sua, ultra
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a ut non dĩ sed hereticor ea esse monstra¬
ura. &e ficeta urã. Quȩ omĩa eruca popu¬
lata est extremum poenarum omĩũ. quȩ
ñ aduolat ut locusta & huc illucq discur¬
rens semesa dimittit. sed ꝑmanet ꝑituris
frugib. & tardo lapsu pigrisq morsib
uniuersa consumit. Cũq hȩc passi sint:¬

Expanded text:
vestra: ut non Dei, sed haereticorum ea esse monstravestra: ut non Dei, sed haereticorum ea esse monstravestra, et ficeta vestra: quae omnia eruca populata est, extremum poenarum omnium: quae non avolat ut locusta, et huc illuc discurrens semesa dimittit; sed permanet perituris frugibus, et tardo lapsu pigrisque morsibus universa consumit. Cumque haec passi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ ac pluiuiȩ ñ stillent dulcedinẽ. nec fuit
de repmissionis t̾ra quã legimꝰ lacte & melle
man̾antẽ: sed appellent᷑ isrra idest amaritu-¬
do. Isti multiplicauerunt sibi ortos: in quos
uoluit. Qui eñĩ infirmꝰ est: holera manducoe.
Et quia semꝑ hac heretici tumentes suꝑbia &
incidentes inuidiciũ diaboli sibi magna ꝓ
mitunt. & bonorũ fingunt imagines ut mel¬
li uenena cõmisceant: etiã uineas & oliueta
& ficeta habere se iactant. Sed uinea eors ui¬
nea sodomorũ est. Oliueta eor ñsunt de bonis
oliuis sed de oleastris. quos & apłs radicib bona¬
rũ oluarũ precipit inserendos. Ficeta quoq
talia habent: quȩ calathũ pessimarũ imple¬
ant ficorũ. quas ieremias prȩ amaritudine
comedi ñ posse testat᷑. Ad quas cũ dñs uenerit.
ȩt̃na eis ariditate maledicoe ut nunquã affe¬
transeuntes. Et ut intelligamus ortos here¬
ticor &e uineas &e oliueta & ficeta ad malã
partẽ referri : singulis sermonib addidit

Expanded text:
eorum et pluviae non stillent dulcedinem: nec sint de repromissionis terra, quam legimus lacte et melle manantem: sed appellentur Mara, id est, amaritudo. Isti multiplicaverunt sibi hortos, in quos voluit . Qui enim infirmus est, olera manducet . Et quia semper haeretici tumentes superbia, et incidentes in judicium diaboli magna sibi promittunt, et bonorum fingunt imagines, ut melli venena commisceant: etiam vineas et oliveta et ficeta habere se jactant; sed vinea eorum vinea Sodomorum est; oliveta eorum non sunt de bonis olivis, sed oleastris, quos Apostolus radicibus bonarum olivarum praecipit inserendos . Ficeta quoque talia habent, quae calathum pessimarum impleant ficorum, quas Jeremias prae amaritudine comedi non posse testatur . Ad quae cum Dominus venerit, aeterna eis ariditate maledicit , ut nunquam frutranseuntes. Et ut intelligamus hortos haereticorum et vineas et oliveta et ficeta ad malam partem referri, singulis sermonibus addidit,
Abbreviated transcription (Latin):
& exusti: egredient᷑ nudi. nichil eors haben¬
tes quȩ sibi antea p̾sumebant. Et uidebunt
ignominiã suã. & ꝓicientur suꝑmontẽ rem¬
man qui int̾p̃tat᷑ sullimitas. ut insua suꝑ.
bia conterant᷑. Quidã aut̃. remman. uisi¬
p̾tantur. Non enĩ omĩa poterant uidere.
mus uxta litterã quando uenerint dies ca¬
ptiuitatis suꝑ uaccas samariae. intelligere
qđ suꝑent eas in proelio & oppͥmant armis
sus. & in congressione suꝑatas compellant
adurbes munitas. quȩ compirent᷑ ollis¬
feruentib. Ut quomodo ierłm habens clau¬
sos popłos & obsessos assimilat᷑ ollȩ feruenti
oe̾ plenȩ carnium: sic & urbes samariȩ ollis
feruentib comparent᷑. quȩ fame &e pestilen¬
tia clausos popłos exire cõpellant & ire in
captiuitatẽ. mutuo se uidentes trans ferri
in armon irmeniȩ. qui medis ꝑsisq confi¬
nes sunt.Uenite ad bethel & impie
Sagite. ad galgala ce multiplicate pͣuarica

Expanded text:
 exusti, egredientur nudi, nihil eorum haben exusti, egredientur nudi, nihil eorum habentes, quae sibi antea praesumebant. Et videbunt ignominiam suam, et projicientur super montem Remman, qui interpretatur sublimitas, ut in superbia sua conterantur. Quidam Remman, visipretantur. Non enim omnia videre poterant; mus juxta litteram, quando venerint dies captivitatis super vaccas Samariae, intelligere quod superent eas in praelio, et opprimant armis suis, et in congressione superatas compellant ad urbes munitas, quae comparentur ollisut quomodo Jerusalem habens clausos populos et obsessos, assimilatur ollae ferventi et plenae carnium; sic et urbes Samariae ollis ferventibus comparentur, quae fame et pestilentia clausos populos exire compellant, et ire in captivitatem mutuo se videntes, et transferri in Armon montes Armeniae, qui Medis Persisque confines sunt. Venite ad Bethel, et impie agite: ad Galgalam, et multipli
Abbreviated transcription (Latin):
tes. siue uirauit in scis suis. qđ ueniat dies
suꝑ eas. dies iudicii atq poenarũ. & por¬
tent eas in armis suis. & eos qui cum illis
sunt mittant in lebetes siue portent. &
uel ipse uaccȩ sint negotiatores pestilen-¬
tes. uel illi qui ueniunt ut portent eas.
& eiciantur nudȩ inuicẽ se uidentes.
Proicient᷑q suꝑ montẽ remman dic̃ dñs
ds̃. Debemus enĩ & uixta.lxx. dicere
ne frustra eos ꝓposuisse uideam᷑. Quando
uenerit contra hereticos dies uidicii atq
uindictȩ : tunc auferent᷑ in armis hoc
est cum armis suis quib aduersũ ȩccłam
dimicauerant. uel uicti armatura dei
& ab illius pugnatorib suꝑati mittent᷑
in lebetes ut exurant᷑ & ex coquantur.
qui fuerunt prius negotiatores pestilentes.
Adhoc enim negotiabantur: ut morti trade.¬
rent quos deceꝑant. Iti sunt de quib dicit᷑.
fili i heli filii pestilentiȩ. qui in cathedra

Expanded text:
tes, sive jurat in sanctis suis, quod venient dies tes, sive jurat in sanctis suis, quod venient dies super eas, dies judicii atque poenarum, ut portent eas in armis suis, et eos qui cum ipsis sunt, mittant in lebetes, sive portent: et vel ipsae vaccae sint negotiatores pestilentes, vel ipsi qui veniunt ut portent eas, et ejiciantur nudae invicem se videntes: projicianturque super montem Remman, dicit Dominus Deus. Debemus enim et juxta LXX dicere, ne frustra eos proposuisse videamur. Quando venerit contra haereticos dies judicii atque vindictae, tunc auferentur in armis, hoc est, cum 268 armis suis, quibus adversus Ecclesiam dimicaverant: vel victi armatura Dei, et ab illius pugnatoribus superati, mittentur in lebetes, ut exurantur et excoquantur qui fuerunt prius negotiatores pestilentes; ad hoc enim negotiabantur  Al. negotiabuntur, ut morti traderent quos deceperant. Isti sunt de quibus dicitur: Filii Heli, filii pestilentiae , qui in cathedra
Abbreviated transcription (Latin):
&e bibemꝰ. Dominos earũ uł pͥncipes ꝑuersors
dogiatũ possumꝰ appellare. ut ualentinũ
&e martionẽ & arriũ &e eunomiũ: aut eos
qui ꝑmultiplices libros ab aluis male iN¬
uenta corroborant. Istis dicunt uaccȩ ba-¬
sanitidis. afferte nobis & bibemꝰ. Nisi enĩ
illi dederint: istȩ quod deuorent non
habebunt. inmo qđ bibant ut in ebrient᷑.
Ut aut̃ sciamus aquas & pocula significare
doctrinam: dñs loquitur ad samaritanã.
idest hereticoꝵs aquis biberit: semꝑsitiẽt
&e ardort̃ siccarũ faucium refrigerare ñ pote¬
somniat qui sitit quasi bibat. & cũ surrexe¬
rit adhuc sitit. anima aut̃ eiꝰ frustra
sꝑauit: sic erunt om̃s gentes quȩ pugnant
contra ierłm. Uere enu qui de hereticors
aquis biberit & pugnauerit contra ierłm¬
eccłam dĩ: in somnis bibit. & anima eiꝰ uanis
imaginib illudit᷑. Cumq se estimauerit
satiatum : tunc sitiendi habebit principiũ.
uasis tuis. & deputeorũ fontib aquas tuas.

Expanded text:
ersorum dogmatum possumus appellare, Valentinum, et Marcionem, et Arium, et Eunomium: aut eos qui per multiplices libros ab aliis male inventa corroborant. Istis dicunt vaccae Basanitidis: Afferte nobis, et bibemus. Nisi enim illi dederint, isti quod devorent non habent, immo quod bibant ut inebrientur. Ut autem sciamus aquas et pocula significare doctrinam, Dominus loquitur ad Samaritanam: id est, haereticorum aquis biberint, semper sitient et ardorem faucium siccarum refrigerare non potesomniat qui sitit quasi bibat, et cum surrexerit, adhuc sitit, anima autem ejus frustra eravit: sic erunt omnes gentes quae pugnant contra Jerusalem . Vere enim qui de haereticorum aquis biberit, et pugnaverit contra Jeresiam Dei, in somnis bibit, et anima ejus vanis imaginibus illuditur. Cumque aestimaverit se satiatum, tunc sitiendi habebit principium. vasis tuis, et de puteorum fontibus aquas tuas,
Abbreviated transcription (Latin):
ullo ordine captiuitatis miserus oppri-¬
mendas. Qđq sequitur. & ꝑ aꝑturas exi¬
bitis altera contra alterã: sic ex planari
potest. Apta est uobis captiuitatis uia.
Et cum lebetes ur̃i fuerint ex usti: exibitis
altera contra alterã scđm hebreoꝵ idio¬
ma. qui ꝓ eo qͦd nos dicimꝰ mutuo uel uicĩs.¬
sim. mulierẽ & mulierẽ. hoc est alterã con¬
tra alterã uocant. Et ꝓiciemini inqut
in locis armeniȩ. quȩ uocat᷑ armona
Deniq syminachus ita interpretatus est.
Et ꝓiciemini in armenia. Pro quo.lxix. mon
eodotio montẽ mona.
quinta editio montẽ excelsum transtuler̃t
Uerbũ aut̃ dñi qđ uaccȩ basan ubent᷑ hic

Expanded text:
ullo ordine captivitatis miseriis oppriullo ordine captivitatis miseriis opprimendas. Quodque sequitur: Et per aperturas exibitis altera contra alteram, sic explanari potest: Aperta vobis est captivitatis via, et cum lebetes vestri fuerint exusti, exibitis altera contra alteram, secundum Hebraeorum idioma, qui pro eo quod nos mutuo vel vicissim, mulierem et mulierem, hoc est, alteram contra alteram vocant. Et projiciemini, inquit, in locis Armeniae, quae vocantur Armona  . Denique Symmachus ita interpretatus est: Et projiciemini in Armenia, pro quibus Septuageodotio montem Mona: quinta autem editio, excelsum montem, transtulerunt. Verbum autem Domini quod vaccae Basan
Abbreviated transcription (Latin):
dest ubete tantũ. & nos cuncta uastabimus.
Freo aut̃ qđ posuit. date nobis & bibemus.
uel momĩ qđ scm̃ est & appellatur templũ
dĩ: qđ aduentura sit dies ñ longe &e post
multa scła. sed imminens dies captiuitatis
& angustiȩ. in quo uaccȩ leuentur in con¬
tis & reliquiȩ earũ in ollis feruentib. ꝓ quo
in hebraico & apud aquilã scriptũ est. in
lebetib feruentib pisciculorũ. Pro. contis.
quoq qđ hebraice dr̃. sannoth. aquila inter.¬
pretat᷑ est clypeos. symiachus &. Lx.x.
arma. solus theodotio. dopata. Quẽ nos
secuti. contos uł hastas int̾p̃tati sumꝰ. Hoc
aut̃ significat. qđ capiant᷑ in proelio. & por.¬
tent᷑ at̾q auferant᷑ iure uictoriȩ. Seruat
tam̃ coeptã uaccarũ metaphoram. ut quas
esse pingues dixerat uaccas: earum carnes
narret in contis uł inscutis esse portandas.
& sicut lebes feruentissimꝰ minutos pisces
parit̃ inuoluit: ita & uaccas basan absq

Expanded text:
id est, jubete tantum, et nos cuncta vastabimus. id est, jubete tantum, et nos cuncta vastabimus. Ex eo autem quod posuit, date nobis, et bibemus: vel in omni qui sanctus est et appellatur templum Dei, quod adventura sit dies non longe et post multa saecula, sed jam imminens, dies captivitatis et angustiae, in quo vaccae leventur in contis, et reliquiae earum in ollis ferventibus, pro quo et in Hebraico 266 et apud Aquilam scriptum est in lebetibus pisciculorum. Pro contis quoque qui Hebraice dicuntur SANNOTH  , Aquila interpretatus est clypeos: Symmachus et LXX, arma; solus Theodotio δόρατα, quem nos secuti, contos vel hastas interpretati sumus. Hoc autem significat, quod capiantur in praelio, et portentur atque auferantur jure victoriae: servans tamen coeptam vaccarum metaphoram, ut quas esse pingues dixerat vaccas, earum carnes narret in contis vel scutis esse portandas. Et sicut lebes ferventissimus minutos pisces pariter involvit: ita et vaccas Basan absque
Abbreviated transcription (Latin):
Iuaccȩ basanitidis quȩ estis in monte samariȩ.
quȩ oppͥmitis pauꝑes & conculcatis egenos. quȩ¬
I dicitis dominis ur̃is. date nobis ut bibamus.
Isunt in ollis. negotiatores pestilentes. Et eicie¬
Imini nude contra inuicẽ. & ꝓiciemini suꝑer
Lx.x. posuerunt basanitidis. aquila & theodo.¬
tio ipsum hebraicũ. basan. Nos syminachi int̾.¬
idest boues saginatȩ: uaccas pingues int̾̃p̃tati
sumus. Lo quitur aut̃ ad principes isrł &e
optimates quoq decem tribuum qui deli¬
tus ac rapinis uacabant. ut audiant sermo¬
nem dnĩ & non aratores boues sed uaccas
pingues de armento esse se nouerint. siue
quȩ nutriant᷑ in pascuis basan quȩ sunt loca
herbarum fercilissima. Ac ꝑhoc significat
eos non agriculturȩ. sed immolationi &
esui p̃paratos. Uos uaccȩ pingues estis iN
monte samariȩ & humiles quosq confrin¬
gitis. & dicitis dominis urĩs idest pastorib
pꝰquos reges intelligimus. date nobis &e bibemꝰ

Expanded text:
Al. Basanitides, quae estis in monte Samariae, quae opprimitis pauperes, et conculcatis egenos, quae dicitis dominis vestris: Date nobis ut bibamus. sunt in ollis, negotiatores pestilentes, et ejiciemini nudae contra invicem, et projiciemini super , Septuaginta posuerunt Basanitidis: Aquila et Theodotio ipsum verbum Hebraicum BASAN  ; nos Symmachi interid est, boves saginatae, vaccas pingues interpretati sumus. Loquitur autem ad principes Israel et optimates quosque decem tribuum, qui deliciis ac rapinis vacabant, ut audiant sermonem Dei, et non aratores boves, sed vaccas pingues de armento se esse noverint, sive quae nutriantur in pascuis Basan, quae sunt loca herbarum fertilissima: ac per hoc significat eos, non agriculturae, sed immolationi et esui praeparatos. Vos vaccae pingues estis in monte Samariae, et humiles quosque confringitis, et dicitis dominis vestris, id est, pastoribus, per quos reges intelligimus, Date nobis, et bibemus,
Abbreviated transcription (Latin):
sima domina libidine careã. Patit᷑ quidem
& senectꝰ non nunquam incentiua uitiorũ. nul¬
lusq uxta sc̃m martyrẽ cyprianũ dui tutꝰ
est piculo ꝓ.ximus. Sed alud est titillari:
aliud obrui uoluptatib. Ibi cum apło adole.¬
scentia loquit᷑. quȩ nouit uirentis corporis
necessitates. Non enim quod uolo bonũ hoc
ago. sed qđ nolo malũ illud facio. Et. Miser
ego homo. quis me liberabit de corpore mor¬
tis huius : Hic aut̃ raro int̾ emortuos cineres
scintilla subliicens reuiuiscere nititur. & tam̃
incendia ñ potest suscitare. Quã obrem pam¬
machi cano iã mecũ capite. impetra mͥ a dño
ut comitẽ merear habere sapientiã. de qua
scriptũ est. Ama illã. &e seruabit te. Honora
illã & amplexabit᷑ te. Ut ipsa adiuuante &
socia coeptũ in amos opus expleã. scdsq liber
principium sumat a uaccis basan. ut qui iN
osee ꝓpħa de uaccis siue uitulis bethauen

Expanded text:
sima domina libidine caream. Patitur quidem sima domina libidine caream. Patitur quidem et senectus nonnumquam incentiva vitiorum: nullusque juxta sanctum martyrem Cyprianum, diu tutus est periculo proximus. Sed aliud est titillari, aliud obrui voluptatibus. Ibi cum apostolo adolescentia loquitur, quae novit virentis corporis necessitates: Non enim quod volo bonum hoc ago, sed quod nolo malum illud facio ; et: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Hic autem raro inter emortuos cineres scintilla sublucens reviviscere nititur, et tamen incendia non potest suscitare. Quam ob rem, Pammachi, cano jam mecum capite, impetra mihi a Domino, ut comitem mihi merear habere sapientiam, de qua scriptum est: Ama illam, et servabit te: honora illam, et amplexabitur te : ut, ipsa adjuvante et socia, coeptum in Amos opus expleam, secundusque liber principium sumat a vaccis Basan: ut qui in Osee propheta de vaccis sive vitulis Bethaven
Abbreviated transcription (Latin):
EGI IN QUADAM CONTROUERSIA
Imbecillitas corporis. animȩ quoq uires
secum trahit. E contrario paulus apłs. quan¬
& bona affert & mala. Bona: quia nos ab
importunissimis dominis liberat uolupta¬
tib. gulȩ imponit modũ. libidinis frangit
impetus. auget sapientiã. dat maturiora
consilia. & frigescente corpore dormit cũ
ꝑpetua uirgine sunamite. luxuriãq con-¬
mala. ista sunt. Crebre infirmitates. pitu.¬
ita molestissima quam grecorũ alii co-¬
ritan alii flegma nuncupant. caligantes
ocłi. acescentes cibi. tremens int̾dum
manus. nudi gingiuis dentes & inter
cibos cadentes. Ad hȩc torminib & acu¬
leis stomachi. podagreq & cyragrę do¬
lorib sepe torquetur. ita ut ne stilum
quidẽ aut calamum tenere queat. & suis
pedib non possit incedere. magnaq parte
uitȩ uideatur esse truncata. & multis¬
membris prȩ mortua. Cum hȩc ita se habe¬
ant: in malorũ comparationẽ tolerabilius
sustinebo morbos. dum modo una & grauis¬

Expanded text:
egi in quadam controversia: Imbecillitas corporis animi quoque vires secum trahit. E contrario Paulus apostolus: Quanet bona affert et mala. Bona, quia nos ab impudentissimis dominis liberat voluptatibus, gulae imponit modum, libidinis frangit impetus, auget sapientiam, dat maturiora consilia; et frigescente corpore, dormit cum perpetua virgine Sunamite: luxuriamque conmala, ista sunt: crebrae infirmitates, pituita molestissima, quam Graecorum alii κόρυζαν, alii φλέγμα nuncupant, caligantes oculi, acescentes cibi, tremens interdum manus, nudi gingivis dentes, et inter cibos cadentes. Ad haec torminibus et aculeis stomachi, podagraeque et chiragrae doloribus saepe torquetur: ita ut ne stylum quidem aut calamum tenere queat; ut  Al. et suis pedibus non possit incedere magnaque parte vitae videatur esse truncata, et multimembris praemortua. Cum haec ita se habeant, in malorum comparatione tolerabilius sustinebo morbos, dummodo una et gravis
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ dicere. Auruginẽ aut̃ om̃s. isc t eͤ pͣ o̾dͥ. similit̾
transtulert. absque theodotioNe
qui solus. uxuIA CI. quȩ pallorẽ
significat interp̃tatus est. Cumq aduersus
iram dni multiplicarent ortos & uineas & ficẽ¬
ta &e oliueta: omĩa eruca consũpsit. de qua &e
ac malorũ pondere attriti addnm̃ redire uolu¬
erunt. Quodicto confundant᷑ heretici. qui disci¬
plinã creatoris & ut ita dicã medicinã crudeli-¬
tatẽ int̃p̃tant᷑. Percutit aut̃ sp̃ualit̾ hereticos
ans. exustione ea de qua paulus apł̃s. Melius
Emi. nolite peregrinari in ardore qui ad tempta¬
tionẽ uobis acciꝰdit. Et aurugine: quȩ felle dif¬
fuso ruborẽ sanguinis inpallorẽ cõmutat. &
nichil incorpore sani esse ꝑpetit᷑. in tantũ ut
etiã mella dulcissima amara uideant᷑. & qui
dudũ audiebant in eccła. gustate & uidete
qm̃ suauis est dñs. ipsiq dicebant. quã dulcia
guituri meo eloquia tua. suꝑ mel orimeo:

Expanded text:
sumus dicere. Auruginem autem omnes ἴκτερον similiter transtulerunt, absque Theodotione, qui solus ὠχρίασιν, quae pallorem significat, interpretatus est. Cumque adversum iram Domini multiplicarent hortos et vineas et ficeta et oliveta, omnia eruca consumpsit, de qua in ac malorum pondere ad Deum venire voluerunt. Quo dicto, confundantur haeretici, qui disciplinam Creatoris, et, ut ita dicam, medicinam, crudelitatem interpretantur. Percutit autem spiritualiter haereticos Dominus exustione ea de qua Paulus apostolus: Melius orum: Charissimi, nolite peregrinari in ardore, qui ad tentationem vobis accidit : et aurugine quae, felle diffuso, ruborem sanguinis in pallorem  Al. pallore commutat, et nihil in corpore sani esse permittit, intantum ut etiam mella dulcissima amara videantur. Et qui dudum audiebant in Ecclesia: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus: ipsique dicebant: Quam dulcia gutturi meo eloquia tua s
Abbreviated transcription (Latin):
est. aic& r .n. Quã si confusionẽ dicere
uoluerimꝰ: babylonẽ magis quã basan in¬
terp̃tabimur. Hȩ uaccȩ pingues siue igno¬
miniosȩ & aridȩ. nam basan & hoc intelli¬
gitur: in monte samariȩ sunt. cui &e in osee
dr̃. Aufer uitulũ tuũ samaria. Et rursum
in eodẽ. Quia seducens erat uitulus tuus
samaria. & ideo inmonte samariȩ: quia
semꝑ erigunt᷑ in suꝑbiã. & sibi sullimia
repmittunt. Samaria quoq. custodia dr̃.
Non quo custodiant sermones dñi: sed quo
custo des prȩceptoꝵ eiꝰ esse se iactent.
Qui calumniam faciunt egenis. & confrin¬
gunt pauꝑes. Egenum & pauꝑem intelli¬
ge aeccłasticũ uirũ. qui ueritatis simplicita¬
te contentꝰ. hereticors supellectil ẽ & eloquen

Expanded text:
 quam si confusionem dicere voluerimus, Babylonem magis quam Basan interpretabimur. Hae vaccae pingues, sive ignominiosae et aridae, nam Basan et hoc intelligitur, in monte Samariae sunt, cui et in Osee dicitur: Aufer vitulum tuum, Samaria. Et rursum in eodem, Quia seducens erat vitulus tuus, Samaria : et ideo in monte Samariae, quia semper eriguntur in superbiam, et sibi sublimia repromittunt. Samaria quoque custodia dicitur, non quo custodiant sermones Domini: sed quia custodes praeceptorum ejus esse se jactent. Quae calumniam faciunt egenis, et confringunt pauperes. Egenum et pauperem 267 intellige ecclesiasticum virum, qui veritatis simplicitate contentus, haeretico
Abbreviated transcription (Latin):
& in plantationẽ uineȩ. Et detraham inuora¬
gine lapides eius: & fundamenta eiꝰ reuel abo.
& omĩa sculptilia eius concident: & uniuersȩ
mercedes eiꝰ comburent᷑ igni. & cuncta idola
eius ponã inꝑditionẽ: quia ex mercedib for
nicationis congregauit: & ex mercedib forni¬
cationis destruxit. Propt̾ hoc planget atque
lugebit. ibit discalciata & nuda. Faciet plan¬¬
ctum quasi draconũ. & luctũ quasi filiȩ sirena¬
rũ. quia obtinuit plaga eius: quia uenit usq
adiuidam. & tetigit usq ad portam popłi mei.
qui in bachi: nolite reedificare domos derisor.
Terra asꝑgite derisum urm. Quȩ habitat bene
ciuitates eiꝰ: non est egressi habitatrix senna.¬
an. Plangite domum iuxta eã: accipiet ex
uob̾ plagã doloris. Quis coepit inbonis. quȩ
habitat in dolorib: quia descender̃t mala
a dnõ suꝑ portas ierłm. sõnitus curruum &
equitũ. Habitatio lachis: princeps peccati est
filiȩ syon: quia inte inuentȩ sunt iniquitates

Expanded text:
cum plantatur vinea et detraham in vallem lapides eius et fundamenta eius revelabo et omnia sculptilia eius concidentur et omnes mercedes eius conburentur igni et omnia idola eius ponam in perditionem nicationis congregavit, et ex mercedibus fornicationis destruxit. Propter hoc planget atque lugebit, ibit discalciata et nuda, faciet planctum quasi draconum, et luctum quasi filiae Sirenarum, quia obtinuit plaga ejus, quia venit usque ad Judam, et tetigit usque ad portam populi mei qui in Bachim, nolite raeaedificare ex domo derisum: terra aspergite derisum vestrum, quae habitas bene civitates ejus: non est egressa habitatrix Sennan. Plangite domum juxta eam: accipiet ex vobis plagam doloris, quis cepit in bonum, quae habitat in doloribus? quia descenderunt mala a Domino super portas Jerusalem. Sonitus curruum et equitum habitatio Lachis: princeps peccati est filiae Sion: quia in te inventae sunt iniquitates
Abbreviated transcription (Latin):
ma. Peruit reuertens de t̾ra: & qui corrigat
in hominib non est. Oñs insanguine uidi¬
cant᷑: unusquisq ꝓximũ suũ tribulat tri-¬
bulatione. inmalũ manꝰ suas parant
Princeps postulat: & iudex uerba pacifica
locutus est desiderium animȩ suȩ. Et auferã
bona eorũ. quasi tinea cõmedens: & ambulans
suꝑ regulam indie speculationis tuȩ. Ue ue.¬
ultiones tuȩ uenerunt: nunc erit fletus eor.
Nolite credere in amicis: neq sꝑetis inducib
Abea quȩ tecum cubat caue. Ne credas ei: quia fi¬
lius contumeliã facit patri. filia consurgit ad
uersus matremsuã: nurus contra socrũ suã. ini¬
mici hominis uiri domestici eiꝰ Ego aut̃ in¬

Expanded text:
a periit reverens de terra, et qui corrigat in hominibus non est: omnes in sanguine judicantur: unusquisque proximum suum tribulat tribulatione, in malum manus suas praeparant: princeps postulat, et judex verba pacifica locutus est, desiderium animae suae est. Et auferam bona eorum quasi tinea comedens, et ambulans super regulam in die speculationis tuae. Praeultiones tuae venerunt, nunc erunt fletus eorum: nolite credere in amicis, neque speretis in ducibus. Ab ea quae tecum cubat, cave ne credas ei, quia filius contumeliam facit paversus matrem suam, nurus contra socrum suam, inimici hominis domestici ejus