comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pleri. sed grandi studio pectus accendi. Uil
tio. Quid breuius auditur. aut legitur.
qd facuius memoriȩ cõm̃datur. Quia enim
de peccato graui miseria premebatur genus
humanum. & diuinȩ indigebat miscdłiȩ:
hoc oratio. Sed apłi eum ad ipsam grãm
cõm̃dandam hoc ꝓpbetieum hoc cõmemora¬
sset testimonium: continuo subiecit. Quotꝰ
autem inuocabunt inquem ñ credideriuit:
spt̃ hoc simbolum. In his duob: tria illa uttu¬
ere: fides credit: spes &ł caritas orant. Sed̾ sine
fide cẽ. ñ possunt. ac ꝑ hoc  fides orat. ꝓpte¬
rea quippe dictum ẽ. Quomͦ inuocabunt in.
quem non crediderunt: Uiii¬
uid autẽ sperari potest. quod ñ creditur:
Porro alitͥd &iam quod ñ speratur credi po¬
test. Quis namq fidelium penas ñ credit impi¬
orum. Nec sperat tam̃. Q quisquis eas ĩmitiere
sibi credit. ac fugaci motu animi ex horret: I¬
rectius timere dicitur quã sperare. Quȩ duos

Expanded text:
pleri, sed grandi studio pectus accendi. CAPUpleri, sed grandi studio pectus accendi. CAPUtio; quid brevius auditur aut legitur? quid facilius memoriae commendatur? Quia enim de peccato, gravi miseria premebatur genus humanum, et divina indigebat misericordihoc oratio. Sed Apostolus cum ad ipsam gratiam commendandam hoc propheticum commemorasset testimonium, continuo subjecit, Quomodo autem invocabunt, in quem non crediderunt ? propter hoc Symbolum. In his duobus tria illa intuere: fides credit, spes et charitas orant. Sed sine fide esse non possunt; ac per hoc et fides orat. Propterea quippe dictum est, Quomodo invocabunt, in quem non crediderunt? uid autem sperari potest quod non creditur? Porro aliquid etiam quod non speratur, credi potest. Quis namque fidelium poenas non credit impiorum? nec sperat tamen, et quisquis eas imminere sibi credit ac fugaci motu animi exhorret, rectius timere dicitur quam sperare. Quae duo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝓpͥum fundam̃tũ eẽ. sidĩ catholice: quia pu¬
tari potest aliqͥb bereticis hoc nobiscũ. eẽ. cõ
cogitentur. nominetenꝰ inuenit᷑ ip̃s apud qͦs¬
ubet heriticos qͥ se xp̃ianos uocari uolunt.
re ipsa ueroñ eẽ. apud eos. Quod ostendert
nimis longũ ẽ. qm̃ cõmemorande sunt om̃s
hereses. suie quȩ fuerunt.: siue que sunt. siue
quȩ potuerunt eẽ. sub uocabulo xp̃iano. Et
quam sit hoc uerum ꝑ singłas quasq mons¬
trandum. Quȩ disputatio tam multorũ
U autem enchiridion a nobis Ul¬
postulas: idẽ. quod manu possit astriugi ñ
lquod armaria possit onerare. Ut igitut ad
illa tria redeamꝰ. ꝑ quȩ diximꝰ colendiun dñ
fidẽ. sꝑem. caritatem. facile ẽ. ut dicatur.
quid credendum quid sperandum. qͥd aman¬
dũ sit. Sed quem admodũ aduersus eorum
qͥ diuersa sentiunt calũpnias defencdatur: ope¬
riosioris uberiorisq doctrinȩ c̃. Quȩ ut habe¬
atur. ñ breui enchiridion manus debet im¬

Expanded text:
est proprium fundamentum esse fidei catholicae, quia putari potest aliquibus haereticis hoc nobiscum esse commucogitentur, nomine tenus invenitur Christus apud quoslibet haereticos, qui se christianos vocari volunt; re ipsa vero non est apud eos. Quod ostendere nimis longum est; quoniam commemorandae sunt omnes haereses, sive quae fuerunt, sive quae sunt, sive quae potuerunt esse sub vocabulo christiano, et quam sit hoc verum per singulas quasque monstrandum. Quae disputatio tam multorum u autem Enchiridion a nobis postulas, id est, quod manu possit astringi, non quod armaria possit onerare. Ut igitur ad illa tria redeamus, per quae diximus colendum Deum, fidem, spem, charitatem; facile est ut dicatur quid credendum, quid sperandum, quid amandum sit: sed quemadmodum adversus eorum qui diversa sentiunt calumnias defendatur, operosioris uberiorisque doctrinae est; quae ut habeatur, non brevi enchiridio manus debet im
Abbreviated transcription (Latin):
illud quod malum dicitur bene ordinatum
& loco suo positum: eminentius coniñdat
cum sũme bonꝰ sit ullo mͦ sineret. mali aliqͥd
bonꝰ. ut benefacere & de malo posset. Quid ẽ¬
sicut corꝑib animaliũ nicbil est. aliud moibis
& uulnerib affici. quam sanitate pͥuari:¬

Expanded text:
illud quod malum dicitur, bene ordinatum et loco suo positum, eminentius commendat cum summe bonus sit, ullo modo sineret mali aliquid bonus, ut bene faceret et de malo. Quid esicut corporibus animalium nihil est aliud morbis et vulneribus affici, quam sanitate pri
Abbreviated transcription (Latin):
EPIUS ROSANUS A CONOISCIEY¬
LIS QUASDAM AUESTIUOCGLAS¬
senodare: importunitati illo-¬
rum non fuit facultas negan¬
do obitiare. Presertim metuens elogio illo
multari. si talentum creditum mallẽ
in terra silendo occultari. Diuitias quas deuo
abscondit. uerbi dĩ famen patienti. Et ut
labor m̃s non solum presenti ꝓficiat ȩtati.
dispitata curaui stilo transmittere poste-¬
ritati. rogans. ut quicũq his studuerit le-¬
gendo incumbere: ꝓ me satagat dõ p̾ces ef-¬
fundere. Litulus itaq oꝑi si placuerit elycida¬
RiUm p̃figatur. quia in eo obscuritas diuersarũ
rertim elucidatur. Nom̃ aut̃ meũ uolui si¬
lentio contegi. ne inuidia tabescens stiis uibe¬
ret utile opus contempnendo negligi. Quod
tam̃ lector postulet ut in celo conscribatur: ne
aliquando de libro utuentiũ deleatur. fu̾nda-¬
lumpnis fulciatur. Primã colũpnam eri¬
gat ꝓphetica auctoritas. Scd̾am: stabiat
apłica dignitas. Terciam: roboret exposito-¬

Expanded text:
epius rogato a condiscipulis quasdam quaestiunculas enodare, importunitati illorum non fuit facultas negando obviare praesertim metuenti illo elogio multari, si creditum talentum mallem in terra silendo occultari. Job enim dicit: Divabscondit a verbi Dei famem patiente. Et ut labor meus non solum praesenti proficiat aetati, disputata curavi stylo transmittere posteritati, rogans ut quicunque studuerit his legendo incumbere, pro me satagat Deo preces effundere. Titulus itaque operi, si placet, Elucidarium praefigatur, quia in eo obscuritas diversarum rerum elucidatur. Nomen autem meum ideo volui silentio contegi, ne invidia tabescens suis juberet utile opus contemnendo negligi: quod tamen lector postulet ut in coelo conscribatur nec aliquando de libro viventium deleatur. Fundalumnis fulciatur. Primam columnam erigat prophetica auctoritas; secundam stabiliat apostolica dignitas; tertiam roboret exposito
Abbreviated transcription (Latin):
quam faciunt circa paiꝑes gestiunt: similiter &̃ de ieiunio quod obstentatiõĩs
causa faciunt. habent in quid mercedem suam. Honestatis igtcur. ẽ uel imse¬
ricordiam facere ud ieuuitum deferre iabscondito: ut mercedem uidearis asolo dõ
tuo querere. non eciam ab hominibus. Nam qui abliominibus querit habet mer¬
cedem suam: qui autem adeo habet uitam eternam quã p̃stare non potest isi
auctor eternitatis. sictit. ẽ. illud. Amen dico tibi : hodie mecũ eris inꝑadiso.
Unde exp̃ssius scraptura uttam eternam appellauit eam que sit beatar. tt
noir hominum opinionibus ȩstunandum relinqueretur. sed diuino iuditio

Expanded text:
quam faciunt circa pauperes, gestiunt. Similiter et de jejunio quod ostentationis quam faciunt circa pauperes, gestiunt. Similiter et de jejunio quod ostentationis causa faciunt: Habent, inquit, mercedem suam. 3. Honestatis igitur est vel misericordiam facere, 71 vel jejunium deferre in abscondito; ut mercedem videaris a solo Deo tuo quaerere, non etiam ab hominibus. Nam qui ab hominibus quaerit, habet mercedem suam: qui autem a Deo, habet vitam aeternam: quam praestare non potest nisi auctor aeternitatis, sicut illud est: Amen, dico tibi, hodie mecum eris in paradiso . Unde expressius Scriptura vitam aeternam appellavit eam quae sit beata; ut non hominum opinionibus aestimandum relinqueretur, sed divino judicio
Abbreviated transcription (Latin):
UPERIORE LIBRO DE OFFICIIS TRacta¬
uimus quȩ conuenire honestati arbitrarem̃:
inqua uitam beatam positam cẽ nulli putauerunt. qũã
scriptura appellat uitam eternam. Tantus enim splendor honestatis . ẽ ut
uitam beatam efficiant tranquillitas conscientie. &̾ securitas in nocentie:
Et ideo sicut exortus sol. lune globum & cetera stellarum abscondit lumina:
ita fulgor honestatis ubi uero et incorrupto uibrat decore. cetera que putantur
plane¬
ta que non alienis estimatur iudiciis: sea domesticis ꝑcipitur sensib tã quã
sui uidex. Neq enim populares opiniones ꝓmercede aliqua requirit: neq
pro supplicio pauet. Itaq quomimis sequitur głam: eo magis suꝑ eã eminet.
Nam qui głam requirunt. Iris ea merces p̃sentium. umbra futurorũ. ẽ que impe¬
diat uitam eternam: qđ iueuangelio scriptum. ẽ am̃ dico uobis ꝑceperunt mer-¬
cedem suam. Pc his scilicet qui uelut cuba canentes uulgare liberalitatem suam

Expanded text:
uperiore libro de officiis tractavimus, quae convenire honestati arbitraremur, in qua vitam beatam positam esse nulli dubitaverunt, quam Scriptura appellat vitam aeternam. Tantus enim splendor honestatus est, ut vitam beatam efficiant tranquillitas conscientiae, et securitas innocentiae. Et ideo sicut exortus sol lunae globum et caetera stellarum abscondit lumina, ita fulgor honestatis, ubi vero et incorrupto vibrat decore, caetera quae putantur plane, quae non alienis aestimatur judiciis, sed domesticis percipitur sensibus, tamquam sui judex. Neque enim populares opiniones pro mercede aliqua requirit, neque pro supplicio pavet. Itaque quo minus sequitur gloriam, eo magis super eam eminet. Nam qui gloriam requirunt, his ea merces praesentium, umbra futurorum est, quae impediat vitam aeternam; quod in Evangelio scriptum est: Amen dico vobis, perceperunt mercedem suam ; de his scilicet qui velut tuba canente, vulgare liberalitatem suam
Abbreviated transcription (Latin):
it om̃i malo collocet te d̃s̃ bone magister i
tanto ꝑte illustratus sũ scientiȩ radio.
Queso itaq te decus ȩccłiȩ ut liceat michi
adhuc aliqua inquirere. M Quere queuis:

Expanded text:
ab omni malo, et collocet te Deus, magister bone, in tanto per te illustratus sum scientiae radio. Quaeso itaque, decus Ecclesiae, ut liceat mihi adhuc aliqua inquirere.--M. Quaere quae vis
Abbreviated transcription (Latin):
nodis subiugabit. Unomͦ nobiles sibi diui¬
tiis asciscet que sibi maxime affluent. qui
mmnis aliscondita pecunia erit ei manifesta

Expanded text:
odis subjugabit. Uno modo: nobiles sibi divtiis adsciscet, quae sibi maxime affluent, quia omnis pecunia abscondita erit ei manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
ritus in hoc insinuetut Ibi spũalis unctio¬
nis & tͥumamatis odoramenta conficiunt᷑:
ut scĩficatio sp̃s scĩ. & orationũ sacrarum
mysterũ nobis cõmendent᷑. Haec enm
om̃a non solũ p̃cedentam patrũ dictis
ita explicata inueͥnimus: uerũ ipsorum
a płorum traditione ⁊e scriptis certissi¬
me ꝑcepimus. Fam paulus ad coruithios
seribcus ita ait Nolo aut̃ uos ignorare
fr̃s. quod patres nr̃i om̃s sub nube fuert̾.
& oms ꝑmare transicrunt. & om̃s ui mor¬
sen baptitati sunt in nube & in mari.

Expanded text:
ritus in hoc insinuetur. Ibi spiritualis unctioritus in hoc insinuetur. Ibi spiritualis unctionis et thymiamatis odoramenta conficiuntur, ut sanctificatio Spiritus sancti et orationum sacrarum mysterium nobis commendetur. Haec enim omnia non solum praecedentium Patrum dictis ita explicata invenimus, verum ipsorum apostolorum traditione ac Scripturis certissime percepimus. Nam Paulus ad Corinthios scribens, ita ait: Nolo autem vos ignorare, fratres, quod patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes per mare transierunt; et omnes in Moyse baptizati sunt, in nube et in m
Abbreviated transcription (Latin):
NTIR CITERAS SCRIETURIS OUAS
pentatheucus legis contuiet. merito
liber exodi eminet: in quo pene om-¬
nia sacramenta quib p̾sens ȩccła
instituit᷑. nutrit᷑. & regitur. figura-¬
liter exprimunt᷑. Namꝰ ibi ꝑ cor¬
poralem exitum filiorũ isrł de
egypto terrestri: nr̃ exitus de spi-¬
rituali aegrpto demonstrat᷑. Ibi
ꝑ transitũ maris rubri & pharaonis
atq aegyptiorum subinersionẽ: baptis-¬
mi nirsterium. & spũalium hostium
interitus figuratur. Ibi trpicę agni in¬
molcitio. & pasche celebratio: ueri agui
passionem. ac nr̃am redemptionẽ insinu¬¬
ant Ibi manna decelis. & potus de pe¬
tra. egenti popło dantur: ut doceat
nos cęlestem panem. & potũ uitȩ deside.¬
rare. Ibi p̃cepta atq iudicia popło dĩ
in monte tradinitur: ut discamus suꝑns
subici discipluus. Ibi tabernaculi constru¬
ctio atq uasorũ eius simul cũ cultu &
sacrificus fieri iubentur: ut scȩ̃ eccłe mi-
rabilis orniatus. & spualium sacrificiorini

Expanded text:
nter caeteras Scripturas quas Pentateuchus legis continet, merito liber Exodi eminet, in quo pene omnia sacramenta quibus praesens Ecclesia instituitur, nutritur et regitur, figuraliter exprimuntur. Nam ibi per corporalem exitum filiorum Israel de Aegypto terrestri, noster exitus de spirituali Aegypto demonstratur: ibi per transitum maris Rubri et Pharaonis atque Aegyptiorum submersionem, baptismi mysterium et spiritualium hostium interitus figuratur. Ibi typici agni immolatio, et Paschae celebratio, veri Agni passionem ac nostram redemptionem insinuant. Ibi manna de coelis et potus de petra egenti populo dantur, ut doceat nos coelestem panem et potum vitae desiderare. Ibi praecepta atque judicia populo Dei in monte traduntur, ut discamus supernis subjici disciplinis. Ibi tabernaculi constructio atque vasorum ejus simul cum cultu et sacrificiis fieri jubetur, ut sanctae Ecclesiae mirabilis ornatus, et spiritualium sacrificiorum
Abbreviated transcription (Latin):
gelista cũ in euangłio suo dominicã passio¬
nem describeret: ubi ad illũ locũ ꝑuentũ
est quo cͥruce pendentiũ latronũ cruror fran¬
gerentur: hinic testimoniũ sumens. ait. Ad
Tm aut̃ cũ uenissent. ut uiderunt eum
iam mortuũ non fregerunt eus cruroc:
sed unus militũ lancea latus eius aperuit:
& continuo exiuit sanguis & aqua. Q paulo
post: facta sunt inquit haec ut scripturoc
impleret᷑: os non cõmunuetis ex eo. & cȩteros.
¶ua ꝓpt̾ dilectissime antistitumi frechulfe.
uidetur mͥ huius libri necessaria ẽȩ medi¬
tatio: in quo sacram̃torum atq misteriorũ
celestium tanta uis existit. ut non solum
euangłicis sed etiã legalib ad xp̃i cultum
pleniter instruam traditionib ⁊ eci enĩ
sicut in tua epistola mͥ iussisti: & collegi
undiq de scõrum patrũ dictis. in unum
uolumen singularũ sententiarum exso¬
lutiones: & ubi minus antiquorũ uiueni¬
re potui explanationes r̃s uxta eorum
posse concessit inserui sitiones. Snde

Expanded text:
gelista, cum in Evangelio suo Dominicam passionem describeret, ubi ad illum locum perventum est, quo in cruce pendentium latronum crura frangerentur, hinc testimonium sumens ait: Ad Jesum autem cum venissent, ut viderunt eum jam mortuum, non fregerunt ejus crura, sed unus militum lancea latus ejus aperuit, et continuo exivit sanguis et aqua. Et paulo post: Facta sunt, inquit, haec, ut Scriptura impleretur: Os non comminuetis ex eo, etc. Quapropter, dilectissime antistitum Freculphe, videtur mihi hujus libri necessaria esse meditatio, in quo sacramentorum atque mysteriorum coelestium tanta vis existit, ut non solum evangelicis, sed etiam legalibus ad Christi cultum pleniter instruamur traditionibus. Feci enim sicut in tua epistola mihi jussisti: et collegi undique de sanctorum Patrum dictis in unum volumen, singularum sententiarum solutiones; et ubi minus antiquorum invenire potui explanationes, nostras juxta eorum posse concessit, inserui expositiones. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
uobis ⁊ pax adõ patre nr̃o. & dnõ iÑu¬
xp̃o. Prȩ postero ordine atq ꝑuerso. N
epłas pauli dictari ame uobis placuit.
Nam cum id crebro opaula & eustochiũ
peteretis ut facerem. & ego obnixe ne facerẽ
recusarem: saltem paruam & quae uob
ut numero uersuum ita sensu quoq¬

Expanded text:
vobis et pax a Deo Patre nostro et Domino. Praepostero ordine atque perverso, in Epistolas Pauli dictari a me vobis placuit. Nam cum id crebro, o Paula et Eustochium, peteretis ut facerem; et ego obnixe ne facerem recusarem, saltem parvam, et quae vobis ut numero versuum, ita sensu quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
primum gloriosae rethoricam
docuit. E inde suadente presbitero
cecilio a quo & cognomento sortitus:
xp̃ĩanus factus omnem substantiam suã
pauperib erdgauit. Ac post ñ multum
temporis allectus in presbiterium etiã ep̃s
carthaginis conscitutus ÷. Huius ingenii
suꝑfluum .ẽ. indicem teaere. cum sole
clariora sint eius oꝑa. Fassus ÷ sub uale¬
nano & galieno principib ꝑsecutione
octaua. eo die quo rome cornelius. s ñ
codem Anno.

Expanded text:
primum gloriose rhetoricam docuit; exinde suadente presbytero Caecilio, a quo et cognomentum sortitus est, Christianus factus, omnem substantiam suam pauperibus erogavit, ac post non multum temporis electus in presbyterum, etiam episcopus Carthaginiensis constitutus est. Hujus ingenii superfluum est indicem texere, cum sole clariora sint ejus opera. Passus est sub Valeriano et Galieno principibus, persecutione octava, eodem die quo Romae Cornelius, sed non eodem anno.
Abbreviated transcription (Latin):
ritus in hoc insinuetur. Ibi spũalis unctio¬
nis & tumanieas odoramenta conficiunt᷑:
ut scĩficatio sp̃s scĩ. & oratioriũ sacrarum
mysteriũ nobis cõmendent᷑. Haec eium
om̃a non solũ p̃cedeatum patrũ dictis
ita explicita inuenimus: uerũ ipsorum
a płorum traditione aescriptis certissi¬
me ꝑcepuus. Nam paulus ad coruithios
seribeus ita ait Nolo aut̃ uos ignorare
fr̃s. quod patres nr̃i om̃s sub nũbe fuert̃.
& oins ꝑmare transierunt. & om̃s in mor¬
sen baptitati sunt in nube & in mari.

Expanded text:
ritus in hoc insinuetur. Ibi spiritualis unctioritus in hoc insinuetur. Ibi spiritualis unctionis et thymiamatis odoramenta conficiuntur, ut sanctificatio Spiritus sancti et orationum sacrarum mysterium nobis commendetur. Haec enim omnia non solum praecedentium Patrum dictis ita explicata invenimus, verum ipsorum apostolorum traditione ac Scripturis certissime percepimus. Nam Paulus ad Corinthios scribens, ita ait: Nolo autem vos ignorare, fratres, quod patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes per mare transierunt; et omnes in Moyse baptizati sunt, in nube et in
Abbreviated transcription (Latin):
NTIR CITERAS SERIETURAS QUS
penta theucus legis contuet. merito
liber exodi eminet: in quo pene om¬
nia sacramenta quib p̾sens ȩccła
instituit᷑. nutrit᷑. & regitur. figura-¬
liter exprimunt᷑. Namꝰ ibi ꝑ cor¬
poralemi exitum filiorũ isrł de
egypto terrestri: nr̃ exitus de spi-¬
rituali aegypto demonstrat᷑.Ibi
ꝑ trausitũ maris rubri & pharaonis
atq aegrptiorum subinersionẽ: baptis-¬
mi nirsterium. & spũalium hostium
interitus figuratur. Ibi trpice agni im¬
Smolcitio. & paschȩ celebratio: ueri agui
passionem. ac nr̃am redemptionẽ iniinu¬¬
ant Ibi manna decelis & potus de pe-¬
tra. egenti popło dantur: ut doceat
nos celestem panem. & potũ uitȩ deside-¬
rare. Ibi p̃cepta atq iudicia popło dĩ
in monte tadiitur: ut discamus suꝑius
subici disciplius. Ibi tabernaculi constru¬
ctio atq uasorũ eius siul cũ cultu &
sacrificis fieri iubentur: ut scę eccłe mi¬
rabilis ornatus. & spualium sacrificiorimi

Expanded text:
nter caeteras Scripturas quas Pentateuchus legis continet, merito liber Exodi eminet, in quo pene omnia sacramenta quibus praesens Ecclesia instituitur, nutritur et regitur, figuraliter exprimuntur. Nam ibi per corporalem exitum filiorum Israel de Aegypto terrestri, noster exitus de spirituali Aegypto demonstratur: ibi per transitum maris Rubri et Pharaonis atque Aegyptiorum submersionem, baptismi mysterium et spiritualium hostium interitus figuratur. Ibi typici agni immolatio, et Paschae celebratio, veri Agni passionem ac nostram redemptionem insinuant. Ibi manna de coelis et potus de petra egenti populo dantur, ut doceat nos coelestem panem et potum vitae desiderare. Ibi praecepta atque judicia populo Dei in monte traduntur, ut discamus supernis subjici disciplinis. Ibi tabernaculi constructio atque vasorum ejus simul cum cultu et sacrificiis fieri jubetur, ut sanctae Ecclesiae mirabilis ornatus, et spiritualium sacrificiorum
Abbreviated transcription (Latin):
gelista cũ in euangłio suo dominicã passio¬
nem describeret: ubi ad illũ locũ ꝑuentũ
est quo cuce pendentiũ latronũ cruroe fran¬
gerentur: hinc testimoniũ sumens. ait. Ad
Tm aut̃ cũ uenissent. ut uiderunt eum
iam mortuũ non fregerunt eius cruroc:
sed unus militũ lancea latus eius aperuit:
& continuo exunt singuis & aqua. Q paulo
post: facta sunt inquit haec ut scripturoc
impleret᷑: os non cõminuetis exeo. & cęterer.
Qua ꝓpt̾ dilectissime antistitum frechulfe.
uidetur mͥ hinius libri necissaria ẽę medi¬
tatio: in quo sacram̃torum atq misteriorũ
celestium tanta uis existit. ut non solum
euangłicis sed etiã legalib ad xp̃i cultum
pleniter instruam traditionib. ⁊eci enĩ
sicut in tua epistola mͥ iussisti: & collegi
undiq de scõrum patrũ dictis. in unum
uolumen singularũ sententiarum exso¬
lutiones: & ubi minus antiquorũ uiueni¬
posse concessit inserui sitiones. Inde
dep̃cor ut  confectum opignũ duxe¬

Expanded text:
gelista, cum in Evangelio suo Dominicam passionem describeret, ubi ad illum locum perventum est, quo in cruce pendentium latronum crura frangerentur, hinc testimonium sumens ait: Ad Jesum autem cum venissent, ut viderunt eum jam mortuum, non fregerunt ejus crura, sed unus militum lancea latus ejus aperuit, et continuo exivit sanguis et aqua. Et paulo post: Facta sunt, inquit, haec, ut Scriptura impleretur: Os non comminuetis ex eo, etc. Quapropter, dilectissime antistitum Freculphe, videtur mihi hujus libri necessaria esse meditatio, in quo sacramentorum atque mysteriorum coelestium tanta vis existit, ut non solum evangelicis, sed etiam legalibus ad Christi cultum pleniter instruamur traditionibus. Feci enim sicut in tua epistola mihi jussisti: et collegi undique de sanctorum Patrum dictis in unum volumen, singularum sententiarum solutiones; et ubi minus antiquorum inveniposse concessit, inserui expositiones. Unde deprecor ut si confectum opus dignum duxe
Abbreviated transcription (Latin):
ULIUS AFRICANUS MIUS QUNQ
de temporib extant uolumina.
sub imꝑatore marco aurelio anto¬
nino qui macrino successerat lega¬
tionem ꝓ instauratione urbis os
emmaus suscepit. quae postea nicopolis
appellata ÷. Huius ÷ epła ad origenem
suꝑ quęstionem susarme eo quod dicat
in hebraico hanc fabulam non haberi.
nec conuenire cum hebraica ethimolo
Contra quem doctam epłam scribit ori
tur. esse. ingenealogia saluatoris apud
matheum ⁊ lucam plenissimȩ disputat
eccłae presbiter. pauca ingenii
sui monimenta composuit flo¬
rens sub alexandro principe &e epo urb̃
suȩ tebenno eo uel maximȩ tempore
quo heraclas alexandinȩ ecclesiae ponti¬
atus est. Cxy

Expanded text:
ulius Africanus, cujus quinque de Temporibus exstant volumina, sub Imperatore M. Aurelio Antonino, qui Macrino successerat, legationem pro instauratione urbis Emmaus suscepit, quae postea Nicopolis appellata est. Hujus est epistola ad Origenem super quaestione Susannae: eo quod dicat in Hebraeo hanc fabulam non haberi, nec convenire cum Hebraica etymologiυ πρίσαι, contra quem doctam epistolam scribit Origtur esse in genealogia Salvatoris apud Matthaeum et Lucam, plenissime disputatesiae presbyter, pauca ingenii sui monumenta 905 composuit, florens sub Alexandro principe, et episcopo urbis suae Zebenno, eo vel maxime tempore, quo Heraclas Alexandrinae Ecclesiae pontiatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
appellatus ÷ gneocesariae ponti ep̃s.
ad modum adolescens. obstudia greca¬
rum & latinarum litterarum de cappa¬
docia uerithum. ⁊ inde cęsaream palesti¬
ne transut: iuncto sibi frẽ theodoro. q̃r
cum egregiam indolem uidis& origenes.
cohortatus ÷ eos ad philosophiam. In qua
paulatim xpĩ fidem sub introducens. sui
quoq sectatores reddidit. Quinquennio
itaq eruditi abeo. remittuntur admatiẽ.
grandi frequentia. ipso quoq origene
presente recitauit: quae usq hoche extat.
Scripsit meta frasin ecclesiastis breuem
quidem. s ualde utilem. Et aliae huius
uulgo feruntur epłae. s p̾cipue signa
atq miracula quae iam ep̃s cum multa
ecclesiarum gła ꝑpetrauit.Lxr¬
ORNELIOS ROMANE
urbis ep̃s adquem octo cypͥani
extant epłae. scripsit epłam
synodo romana. italica. africana &
aliam de nouatiano. & debis qͥ lapsi suñ.
tertiam de gestis si nodi. quartam ad eundẽ
fabium ualde ꝓlixam. ⁊ nouatiane he¬

Expanded text:
appellatus est, Neocaesareae Ponti episcopus, admodum adolescens, ob studia Graecarum et Latinarum litterarum, de Cappadocia Berytum, et inde Caesaream Palaestinae transiit, juncto sibi fratre Athenodoro. Quorum cum egregiam indolem vidisset Origenes, hortatus est eos ad philosophiam, in qua paulatim Christi fidem subintroducens, sui quoque sectatores reddidit. Quinquennio itaque eruditi ab eo remittuntur ad matrem,grandi frequentia, ipso quoque Origene praesente, recitavit, qui usque hodie exstat. Scripsit et μετάφρασιν in Ecclesiasten brevem quidem, sed valde utilem. Et aliae hujus vulgo feruntur epistolae, sed praecipue signa atque miracula, quae jam episcopus cum multa Ecclesiarum gloria perpetravit.ornelius, Romanae urbis Episcopus, ad quem octo Cypriani exstant Epistolae. Scripsit epistolam synodo Romana, Italica, Africana: et aliam de Novatiano, et de his qui lapsi sunt, tertiam de gestis synodi, quartam ad eumdem Fabium valde prolixam, et Novatianae hae
Abbreviated transcription (Latin):
& alia de persecutione decii. ⁊ duo libri
aduersum nepotem epm̃. qui mille
annorum corporale regnum suis scriptis
asseuerat. in quib & de apocalypsi ioħis
diligentissime disputat. & aduersum sa¬
bellium. & ad dammonem boronicis ep̃m
&e ad telisporum. & ad eufran. & quatuor¬
libri addionisium romane urbis epm̃.
ad laodicenses de penitentia. ltem cano¬
nesde penitentia:. ad origenem de mar̾
trrio. ad armenios de penitentia. De
ordine delictorum. de n̾atura adtimo
theum. de temptationib adeufranorẽ
ad basilidem quoq multȩ epłae. iN
quarum una asserit se et̾iam in eccle¬
siasten cepisse scribere commentarios¬
S & aduersus paulum samosatenum.
ante paucos dies quam moreret᷑ insignis
eras fertur epła. Moritur duo decimo
alliem anno.Lxx

Expanded text:
mmonem, et alia de persecutione Decii, et duo libri mmonem, et alia de persecutione Decii, et duo libri adversum Nepotem episcopum, qui mille annorum corporale regnum suis scriptis asseverat, in quibus de Apocalypsi Joannis diligentissime disputat: et adversum Sabellium, et ad Ammonem Beronices Episcopum, et ad Telesphorum, et ad Euphranorem, et quatuorlibri ad Dionysium Romanae urbis episcopum, et ad Laodicenses de poenitentia; item ad Canonem de poentyrio; ad Armenios De poenitentia et de ordine delictheum, de tentationibus ad Eufranonem, ad Basilidem quoque multae epistolae, in quarum una asserit se etiam in Ecclesiasten coepisse scribere commentarios, et adversum Paulum Samosatenum, ante paucos dies quam moreretur, insignis ejus fertur epistola. Moritur duodecimo allieni anno.
Abbreviated transcription (Latin):
nontius diaconos crERΙΑNI
Pusq ad diem passionis eius cum ipso
exilium suftinens egregium uolumen
uitae & passionis crprani reliquit.
nę urbis ep̃s sub heraclam scolas
genis uel insignissimus auditor fuit.
flic m erpriani & africanȩ synodi dog¬
ma consentiens de hereticis baptizandis
plurimas ad diuersos mist epłas. quae
usq hodie extant. S & ad fabium an¬
tiochenȩ ecclesiae epm̃ senpsit de pem¬
tentia: & ad romanos ꝑ yppolitum alterã¬
& ad sixtum qui scephano successerat .ĩi.¬
epłas. & ad philomonem. & ad dionisiũ
romanȩ ecclesiae presbiteros duas epłas.
⁊ ad eundem dionisium postea romȩ ep̃m¬
& ad nouatianum causantem quod inuitꝰ
romȩ ep̃s ordinatus ess&s. Cuius epłȩ hoc
exordium ÷. Dionisius nouatiano frĩ
salutem. Si inuitus ut dicis ordinatus
es: ꝓbabis cum uolens recesseris. E st eius
ad dionisium &. ad didimum altera epła.
rio sermone conscriptȩ. & ad alexandrmã
ecclesiam de exilio . & ad heraclam in egyp¬

Expanded text:
ontius Diacon Cypriani usque ad diem passionis ejus cum ipso exsilium sustinens, egregium volumen vitae et passionis Cypriani edidit.episcopus, sub Heracla scholam Adamantii velut insignissimus auditor fuit. Hic in Cypriani Africani synodi dogma consentiens, de haereticis rebaptizandis plurimas ad diversos misit epistolas, quae usque hodie exstant. Sed et ad Fabium Antiochenae ecclesiae episcopum, scripsit de poenitentia, et ad Romanos per Hippolytum, alteram ad Sixtum, qui Sepistolas, et ad Philemonem et ad Dionysium, Romanae Ecclesiae presbyteros, duas epistolas, et ad eumdem Dionet ad Novatianum, causantem quod invitus Romae episcopus ordinatus esset; cujus epistolae hoc exordium est: Dionysius Novatiano fratri salutem. Si invitus, ut dicis, ordinatus es, probabis, cum volens recesseris. Est ejus ad Dionysium et ad Didymum altera epistorio sermone conscriptae, et ad Alexandrinam Ecclesiam de exsilio, et ad Hieracam in Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
suorum sepe testentur. Itaq dnm̃ itim
p̃cor ut quod cicero tuus. qui in arce
romanȩ eloquenciȩ ÷ & id ñẽ facere de¬
dignatus. mibruto &ratorũ latinȩ linguȩ
texens catałgum. id ego iN eccłae eius
scriptorib enumerandis digne cohorta¬
tione tua impleam. Si qui autem dehis
qui usq hodie scriptitant a me in hoc
uolumine pretermissi sunt. sibi magis
enun celantes scripta sua de his que non
legi nosse potui. & quod aliis forsitan
notum. michi in hoc terrarum angulo
furit ignotum. Ccrte cum scriptis suis
celsis. porphirius. ulianus: rabidi ad uer¬
sum xp̃m canes: discant sectatores eorũ¬
qui putant eccłam nullos philosophos
& eloquentes nullos habuisse doctores.
quanti & quales uiri eam fundauerint
struxerint. ad ornarint. & desinant fidẽ
nrãm rustice tantum simplicitatis argue¬
re. suamq potis imperitiam recognoscañ.

Expanded text:
suorum saepetestentur. Itaque Dominum Jsuorum saepetestentur. Itaque Dominum Jesum Christum precor, ut quod Cicero tuus, qui 823 in arce Romanae eloquentiae stetit, non est facere dedignatus in Bruto, Oratorum Latinae linguae texens catalogum, id ego in ejus Ecclesiae Scriptoribus enumerandis, digne cohortatione tua impleam. Si qui autem de his qui usque hodie scriptitant  Al. scripserunt, a me in hoc volumine praetermissi sunt, sibi magis putare. Neque enim celantes scripta sua, de his quae non legi, nosse potui, et quod aliis forsitan sit notum, mihi in hoc terrarum angulo  Bethleemi  fuerit ignotum. Certe cum scriptis suis Celsus, Porphyrius, Julianus, rabidi adversus Christum canes, discant eorum sectatores qui putant Ecclesiam nullos philosophos et eloquentes, nullos habuisse doctores quanti et quales viri eam fundaverintexstruxerint, adornaverint: et desinant fidem nostram rusticae simplicitatis arguere, suamque potius imperitiam recognoscere.
Abbreviated transcription (Latin):
UT TANOUIL¬
lum sequens ecclenasticos scriptores N
ordine digeram. ⁊ quod ille in enumeran¬
dis gentilium litterarum fecit illustribus.
toris annum. om̃s qui de scripturis scĩs
memoriae aliquid tradiderunt. tͥ breuiter
exponam. fecerunt quidem hoc idem apͦd
greces hermippus. peripateticus. antigonꝰ
charistus. satyrus doctus uir. ⁊ longe om̃ĩ¬
um doctissimus aristoxenus musicus. Ap̾d
latinos autem uarro. santranepos. higitꝰ
⁊ ad cuius nos exemplum uis ꝓuoccire
tranquillus. Sed ñ. ẽ. mea & illoꝵ similis
conditio. Illi enim hutorias ueteres anna¬
lesq replicantes. potuerunt quasi de iN¬
genti prato paruam opusculi sui coronã
texere. Ego quid acturus. qui nullũ pre¬
uium sequens. pessimum ut dicitur ma¬
gistrum memet ipsum habeo : quanquã¬
& eusebius pamphili in decem eoclesiasti¬
cȩ historiae libros maximo nobis adiu¬
mãito fuerit. ⁊ singulorum de quil scrip¬
turi sumis uoluminum aetates auctoꝵ

Expanded text:
ut Tranquillum sequens, ecclesiasticos Scriptores in ordinem digeram et quod ille in enumerandis Gentilium litterarum Viris fecit Illustribus, toris annum, omnes qui de Scripturis sanctis memoriae aliquid prodiderunt, tibi breviter exponam. Fecerunt quidem hoc idem apud Graecos, Hermippus peripateticus, Antigonus Carystius, Satyrus doctus vir, et longe omnium doctissimus Aristoxenus musicus. Apud Latinos autem Varro, Santra, Nepos, Hyginus, et ad cujus nos exemplum provocas, Tranquillus. Sed non mea est et illorum similis conditio: illi enim historias veteres annalesque replicantes, potuerunt quasi de ingenti prato non parvam opusculi sui coronam texere. Ego quid aucturus, qui nullum praevium sequens, pessimum, ut dicitur, magistrum memetipsum habeo? Quamquam Eusebius Pamphili in decem ecclesiasticae Historiae libris, maximo nobis adjumento fuerit, et singulorum, de quibus scripturi sumus, volumina aetates auctorum
Abbreviated transcription (Latin):
uel maxime narcisss hierosolimita¬
ne ecclesiae cum eo gubernaculum sus¬
ait. Salutat uos nartius qui antẽ
me hic tenuit episcopalem locum. &
nunc mecum eandem orationib regit.
& uos mecum p̃catur ut idem unumq
sapiatis. Seripsit ⁊ aliam ad antioche¬
nses ꝑclementem prbm alexandriae
de quo supitr drximus. nec non & adori¬
genem. & ꝑ origenem contra demetriũ
& quod uexta testimonium demetrii
eum prb̃m constituerit. S & aliae eus
ad diuersos feruntur epłae. Septia
autem ꝑsecutione sub decio. quo tpie¬
babilas antiochiae passus : ductꝰ & sareã
& clausus cartere. obconfessionẽ xp̃i
martyrio coronatur.

Expanded text:
el maxime Narcisso, Hierosolymitanae Ecclesiae cum eo gubernaculum susait: Salutat vos Narcissus, qui ante me hic tenuit episcopalem locum, et nunc mecum eumdem orationibus regit, et vos mecum precatur ut unum idemque sapiatis. Scripsit et aliam ad Antiochenses, per Clementem presbyterum Alexandriae, de quo supra diximus, nec non ad Origenem, et pro Origene contra Demetrium; eo quod juxta testimonium Demetrii eum presbyterum constituerit. Sed et aliae ejus ad diversos feruntur epistolae. Septima autem persecutione sub Decio, quo tBabilas Antiochiae passus est, ductus Caesaream et clausus carcere, ob confessionem Christi martyrio coronatur.
Abbreviated transcription (Latin):
LOUATIANUS ROMANAE VRBI
presbiter. aduersum corneliũ¬
cathedram sacerdotalem conatꝰ
inuadere. nouatianorum quod grece
dicitur chebron dogna constituit.
nolens apostatas suscipere pęnitentes.
Hluius auctor nouati. crprianus prbt̃
fuit. Seripsit autem. de pascha de sab¬
bato. de cutuncisione. de sacerdote. de
oratione. de cibis udaicis. de instantia
de attalo. multaq alia. & de trinitate
grande uolumen. quasi epitomeñ oꝑis
tertulliani faciens. Quod plurimi
nescientes. & priani estimant.Lxxi¬
alcuioꝵ diodintis¬
simis antiochenę ecclesiae
presbiter. quippe qui meadem
urbe rethoricam florentissime docue¬
rat. aduersum paulum samosatenum
qui antiochenę ecclesiae fuerat ep̃s
dogma artemonis instauiarat. excipi¬
entib notariis disprtauit. qͥ dialog
usq hodie extat. S & alia grandis epła
ex ꝑsona synodi abeo scripta ad dionisl¬
um ⁊maximum romane & alexan¬
drinae ecclesiae epos. dirigit᷑. Floruit
sub clatidio & aureliano.

Expanded text:
ovatianus, Romanae urbis presbyter, adversus Corneliucathedram sacerdotalem conatus invadere, Novatianorum, quod Graece dicitur Καθαρῶν dogma constituit, nolens apostatas suscipere poenitentes. Hujus auctor Novatus, Cypriani presbyter, fuit. Scripsit autem de Pascha, de Sabbato, de Circumcisione, de Sacerdote, de Oratione, de Cibis Judaicis, de Instantia, de Attalo multaque alia, et de Trinitate grande volumen, quasi ἐπιτομὴν operis Tertulliani faciens, quod plerique nescientes, Cypriani existimant.alchion, disertissimus Antiochenae Ecclesiae presbyter, quippe qui in eadem urbe rhetoricam florentissime docuerat, adversum Paulum Samosatenum, qui Antiochenae Ecclesiae episcopus dogma Artemonis instaurarat, excipientibus notariis disputavit; qui dialogus usque hodie exstat. Sed et alia grandis epistola, ex persona synodi, ab eo scripta ad Dionysium et Maximum Romanae et Alexandrinae Ecclesiae episcopos dirigitur. Floruit sub Claudio et Aureliano.
Abbreviated transcription (Latin):
mi frater desideri. ut tibi
quasi de laminarib qui
refulgent. pauca de scriptorib qui Nobis
multa de obscuritatib quae ꝓpt̾ carnalẽ
mentem intelligentiam impediunt. Ad
splendorem considerationis spirittilem ꝓfer¬
re potuerunt. manifestissime dicam. Et
uereor susannȩ helchiȩ filiae ne me senten¬
tia ini quo uidicio presbiterorũ dicentis
impleatur. angustiȩ sunt michi undique. Q
michi similit̾ sunt angustiae. Si enim uolue¬
ro aliquem ex his rephendere. aduersarios
atq inimicitias michi ubiq concitabo.
Si autem noluero: quod postulasti nunqͣm
inuenies. Si unius tantum uoluntatem
condemnare quam multorum consilium
transire uel despicere melus esse uidetur.
quia unus quisq eorum inscripturis scĩs
diligenter laudari meruit. Sed om̃s lenit̃
leuiterq cum omĩ amore tangam. Utrũq
pacifice impleam. EX PLICIT ROLOGUS

Expanded text:
mi frater Desideri, ut tibi quasi de luminaribus firrefulgent, pauca de scriptoribus, qui nobis multa de obscuritatibus, quae propter carnalem mentem intelligentiam impediunt, ad splendorem considerationis spiritalem proferre potuerunt, manifestissime dicam? At vereor Susannae Helciae filiae in me sententia iniquo judicio presbyterorum dicentis, impleatur, Angustiae mihi sunt undique; et mihi similiter sunt angustiae. Si enim voluero aliquem ex his reprehendere, adversarios atque inimicitias mihi ubique concitabo; si autem noluero quod postulasti, nunquam invenies; sed unius tamen voluntatem condemnare, quam multorum concilium transire vel despicere melius esse videtur. Quia unusquisque in Scripturis sanctis diligenter laudari meruit; sed omnes leniter leviterque cum omni amore tangam, ut utrumque pacifice impleam. Augustinus
Abbreviated transcription (Latin):
& imbecillitates amittimꝰ. Non enim ulte¬
rius. labore frangimur : nec cibo reficim᷑:
Non ieunii diurnitate quassamur: s in
animȩ nr̃ȩ natura iugiter ꝑseuerantes. ni¬
chil boni maliq faciemꝰ: s usq ad tempus
iuditii. aut de preceritorum actuũ prauita¬
te meremur : aut de oꝑationis nr̃ẽ ꝓbitate
letamur. Tunc autem recipiemus factoꝵ
omnium plenissimum fructum. quando uo¬
ce domini aut repudiati fuerimus: aut ad
regnum ꝑennitatis admisfi. Hanc igitur
mortem in ista uita pene quietus somnꝰ
immitatur: quando scłi istius desideria
ambitumq deponit. ce quicquid hic agit᷑.
tranquillus animus ꝑ soporem mentis igno¬
am dum corpora sexum suum die
sunt omnia creata reciperint: quę
erit calanr rtas miseris ineternum cruciari:
nũquamq deficicere: ita enim perpetua
pena traditur. ut infauste semꝑ existere cõ¬
ꝓbetur. Dolor sine fine. pena sine requie.

Expanded text:
et imbecillitates amittimus. Non enim ulteet imbecillitates amittimus. Non enim ulterius labore frangimur, non cibo reficimur, non jejunii diuturnitate quassamur; sed in animae nostrae natura jugiter perseverantes, nihil boni malique faciemus, sed usque ad tempus judicii, aut de praeteritorum actuum pravitate moeremus, aut de operationis nostrae probitate laetamur. Tunc autem recipiemus factorum omnium plenissimum fructum, quando voce Domini aut repudiati fuerimus, aut ad regnum perennitatis admissi. Hanc igitur mortem in ista vita pene quietus somnus imitatur, quando saeculi istius desideria cuncta ambitumque deponit; et quidquid hic agitur tranquillus animus sopore mentis ignam dum corpora sexum suum  edsunt omnia creata, receperint, quae erit calamitas miseris in aeternum cruciari, nunquamque deficere? Ita enim perpetuae poenae tradentur, ut infauste semper existere comprobentur. Dolor sine fine, poena sine requie,
Abbreviated transcription (Latin):
aromata sua. scilicet dum nulla crapulatione
distentum odores non exudat acer rimos
facile est. aduertere: quem superna potentia
dignatur inuisere. Nam &e ipse quoq animꝰ
noster mox gaudet ad talem: &e non ammonit
intelligit. quem celesti inspiratione cognoseit:
Uerum hec in sexu ualidore non adeo miranda
sunt. Quis autem digne sufficiat uirginum
ac uiduarum maximas explicare iurtudes:
que sic ad p̃cepta dei scõ rapiuntur amore:
ut ae magnȩ patientiȩ se iugore discrudient.
&e ad martirii corone: uicta carnis infir¬
mitate ꝑueniant: Locuti sumus. multa
de anima diximus: etiam de corpore nr̃o
quȩ uisa sunt. Tendamꝰ nunc acies mentis
infuturas retributiones: conuenit enim ut
postquam se creatura cognouit. ad creado¬
rem sium pura mente: festinet Quid¬
qualesq ꝑmaneant. Respondemus ut di¬
uersa lectione collegimus: mors ẽ. animȩ cor¬
ignorans. Nam cum fuerimꝰ hac luce imꝑio
creatoris exuti: simul corporis appeticionẽs

Expanded text:
aromata sua; scilicet, dum nulla crapulatione distenditur, in odores non exsudat acerrimos. Facile est advertere, quem superna potentia dignatur invisere. Nam et ipse quoque animus noster mox gaudet ad talem, et non admonitus intelligit, quem coelesti inspiratione cognoscit. Verum haec in sexu validiore non adeo miranda sunt. Quis autem digne sufficiat virginum ac viduarum maximas explicare virtutes, quae sic ad praecepta Dei sancto amore rapiuntur, ut et magnae patientiae se vigore discrucient, et ad martyrii coronam, victa carnis infirmitate, perveniant? Locuti sumus multa de anima, diximus etiam de corpore nostro quae visa sunt. Tendamus nunc aciem mentis in futuras retributiones. Convenit enim ut postquam se creatura cognoverit, ad Creatorem suum pura mente festinet. CAqualesque permaneant? Respondemus ut diversa lectione collegimus. Mors est animae corignorans. Nam cum fuerimus hac luce imperio Creatoris exuti, simul corporis appetitiones
Abbreviated transcription (Latin):
et ocłis meis
fontẽ lacͥma-¬
rum: Oportu¬
nius multo
nunc a me:
quam tunc
enim
non
urbes multe. non gens integra lam̃tanda¬
michi sit: anima tamenflenda ẽ. multis
gentib nobilior: multisq urbib: p̃ciosior
Namsi unus qui faecit uoluntatem dĩ me¬
liorẽ. quã multitudo iniquorum: melior
gͦ & tu eras quondam. quam multitudi¬
nes iudeorum. Propter quod nemomi

Expanded text:
et oculis meis fontem lacrymarum? Opportunius multo nunc a me, quam tunc enim non urbes multae, nec gens integra lamentanda sit, anima tamen flenda est multis gentibus nobilior, multisque urbibus pretiosior. Nam si unus qui fecerit voluntatem Dei, melior est quam multitudo iniquorum, melior ergo et tu eras quondam quam multitudines Judaeorum. Propter quod nemo mi
Abbreviated transcription (Latin):
ESIDERIUM carita¬
tis uestre a nobis exi¬
git. debitum sermo¬
nis officium. s tanta
sunt quȩ terreant
loqui iuuenis cogar: p̃sentib senib. Deinde
temerarium ȩẽ. arbitror. loqui uelle imꝑitia
inter eos quos roborauit antiqua doctrina.
obtabam gͦ silentio p̃terire: &e illum locum
tutissimum eligere. audire potius: quam
aliquid dicere. S quid facio: Instat uester
amor: reuocat nr̃ pudor. Cogit scõꝵ patrũ
iussio a quib si uelim obsecrans ueniam pe¬
tere dicens. Ignoscite patres. ignoscite. par¬
cite nr̃ȩ uerecundiȩ. parcite nr̃ȩ etati. ma-¬
xime cum recolam uob̃ fuisse p̃ceptum:
Loquimini seniores decet enim uos. Ipsi
sc̃a caritate qua p̃ualent: respondebunt

Expanded text:
esiderium Charitatis vestrae a nobis exigit debitum sermonis officium. Sed tanta sunt quae terreant uod juvenis loqui cogar praesentibus senibus; deinde, temerarium esse arbitror loqui velle imperitiam, inter eos quos roboravit antiqua doctrina. Optabam ergo silentio praeterire, et illum locum tutissimum eligere, audire potius quam aliquid dicere. Sed quid facio? Instat vester amor, revocat noster pudor; cogit sanctorum patrum jussio, a quibus si velim obsecrans veniam petere dicens, Ignoscite, sancti patres, ignoscite; parcite nostrae verecundiae, parcite nostrae aetati, maxime cum recolam vobis fuisse praeceptum, Loquimini, seniores; decet enim vos : ipsi sancta charitate qua praevalent, respondebunt
Abbreviated transcription (Latin):
celesia catholica frẽs dilectissimi. Epła¬
non solum post aduentum dñi. septina:¬
te saluatoris nr̃i p̃dicata ẽ: sed etiam ab
initio mundi. multis figuris. & sacramentis
secreciorib designata. nam &e in solo abel ȩccła
catholica fuit. & in noe & in abraam &e in¬
tum diũ saluatoris. De ipsa enim ait salomon:
Mulierem fortem quis inueniet: Quod aut̃ dix̃.
quis inueniet difficultatem inueniendi. non
impossibilitatem oportet intelligi mulier ista:
mundi. tantis tribulationib fatigatur: & tam̃
non uincitur: Alulierem fortem quis inueniet.¬
fortem inuenit: s inueniendo fortem fecit. Nam
ut eam inueniret. nonaginta & nouem ouib¬
dimissis inmontib: quesuut unam quȩ erra¬
uerat. & inhumeris suis impofitam: ad ouile

Expanded text:
clesia catholica, fratres charissimi, non solum post adventum Domini et Salvatoris nostri praedicata est; sed etiam ab initio mundi multis figuris et sacramentis secretioribus designata. Nam et in sancto Abel Ecclesia catholica fuit, et in Noe, et in Abraham, etum Domini Salvatoris: de ipsa enim ait Salomon, Mulierem fortem quis inveniet? Quod dixit, quis inveniet, difficultatem inveniendi, non impossibilitatem oportet intelligi. Mulier ista fmundi tantis tribulationibus fatigatur; et tamen non vincitur? Mulierem fortem quis invenietfortem invenit; sed inveniendo fortem fecit. Nam ut eam inveniret, nonaginta novem dimisit in montibus, et quaesivit unam quae erraverat, et humeris suis impositam ad
Abbreviated transcription (Latin):
de anima suꝑiore
libro sermonem
aliquem contexu¬
imus: faciliorem
uiam putamus de
bono mortis con¬
ficere aliquid. q̃
si animȩ noceat:
malum
uideri po¬
nil officiat animȩ : ne malum quidem.
Quod autem malum non ẽ: id etiam bonũ.
qm̃ qđ uitiosum: id malum. Quo d aut̃
uitio caret: id bonum. Ideoq bona malis
contraria sunt: & mala bonis. Deniq in¬
nocentia ẽ: ubi non ẽ nocendi uoluntas.
& noxius dicitur: qui non sit innoxius:¬

Expanded text:
de anima superiore libro sermonem aliquem contexuimus, faciliorem viam putamus de Bono mortis conficere aliquid. Quae si animae noceat, malum videri poautem officiat animae, ne malum quidem. Quod autem malum non est, id etiam bonum; quoniam quod vitiosum, id malum: quod autem vitio caret, id bonum; ideoque bona malis contraria sunt et mala bonis. Denique innocentia est, ubi non est nocendi voluntas; et noxius dicitur, qui non sit innoxius
Abbreviated transcription (Latin):
et ocłis meis
fontẽ lacͥma-¬
rum Oportu¬
nius muldo
nunc a me.
quam tunc
enim
non
urbes multe. non gens integra lam̃tanda¬
michi sit: anima tamenflenda ẽ. multis
gentib nobilior: multisq urbib: p̃ciosior
Namsi unus qui faecit uoluntatem dĩme¬
lior ẽ. quã multitudo iniquorum: melior
qͦ &e tu eras quondam. quam multitudi¬
nes iudeorum. Propter quod nemomi¬
retur. si forte ꝓlixiorib ego nunc utar
lamentationib & amarioresꝓfundam

Expanded text:
et oculis meis fontem lacrymarum , opportunius multo nunc a me, quam tunc enim non urbes multae, nec gens integra lamentanda sit, anima tamen flenda est, multis gentibus nobilior multisque urbibus pretiosior. Nam si unus, qui fecerit voluntatem Dei melior est quam multitudo iniquorum , melior ergo et tu eras quondam quam multitudines Judaeorum. Propter quod nemo miretur, si forte prolixioribus ego nunc utar lamentationibus, et amariores profundam
Abbreviated transcription (Latin):
Um iam suscepti ope¬
ris. optato fine. gau¬
derem: meq duodes¬
cim uoluminibus
portus exciꝑet: ubi
& si non laudatus. cer¬
te liberatus aduenerã
amicorum me suaue collegeum. in salum¬
pelagus. rursus rogitacionis expressit: postu¬
lans ut aliqua quȩ tam in libris sacris. quã

Expanded text:
um jam suscepti operis optato fine gauderem, meque duodecim voluminibus portus exciperet, ubi etsi non laudatus, certe liberatus adveneram, amicorum me suave collegium in salum rursus cogitationis expressit, postulans ut aliqua quae tam in libris sacris, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sic inchoauit. ut
in consumrnatio¬
nem eiꝰ głam per¬
petuam mereret᷑.
s paueo ammirandam luculentamq
de eo historiam texere: cum imagi¬
nem uirtutũ considero. E cce enim
conuersatio quidem iuri ꝑfecta
& optima. ego uero infirmꝰ: ac rustic̾¬
& quib unago uirtutis eiꝰ: ammi-¬
randa &e splendida. colores autem
uerboꝵ quib adpingenda. admodũ
tristes ac tetri sunt. At tamen licet

Expanded text:
sic inchoavit, ut in consummatione ejus gloriam perpetuam mereretur. Sed paveo admirandam et luculentam de eo historiam texere, cum imaginem virtutum ejus considero. Ecce enim conversatio quidem viri perfecta est optima, ego vero infirmus et rusticus. Equidem imago virtutis ejus admiranda ac splendida, colores autem verborum quibus depingenda est, admodum tristes ac tetri sunt. Attamen licet