comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum habuit. & ꝓpter ipsam unionẽ
una cum illo persona fuit. Sicut gͦ
corpus rationali spiritui iunctum ũ
dat illi ut sit persona. sed iunctum
illi accipit ab illo. ut ipsum sit una
persona cum illo. sic humanitas iun¬
cta uerbo. non quidem illi dedit
ut esset persona. sed unita illi acce¬
pit ab illo ut esset una persona cum
illo. Considerandum uero est. quod
cum uerbum & homo una sit per¬
sona in xp̃o. recte tamen per se uer¬
bum est persona. Et iterum recte
per se dicunus. homo est ꝑsona. &
recte dicimus quia simul homo &
uerbum non duȩ sunt. sed una per¬
sona. Quia enim uerbum &e ante
assumptum hominem per se persona
suit. & post assumptũ hominem per¬
sona esse non desut. ileo recte per se cli¬
cimus uerbum est persona. Et quia
rursum uiter hominem assumptum
& uerbum maios & excellentior quã
inter aniniam & corpus unio fuit.
nichilominus recte per se dicimus hõ
est persona. F omo quippe. idest corpꝰ

Expanded text:
tum habuit; et propter ipsam unionem tum habuit; et propter ipsam unionem una cum illo persona fuit. Sicut ergo corpus rationali spiritui junctum, non dat illi ut sit persona, sed junctum illi accipit ab illo ut ipsum sit una persona cum illo; sic humanitas juncta verbo non quidem illi dedit ut esset persona, sed unita illi accepit ab illo ut una esset persona cum illo. Considerandum vero est quod cum verbum et homo una sit persona in Christo; recte tamen per se dicimus verbum est persona; et iterum recte per se dicimus, homo est persona. Et recte dicimus, quod simul homo et verbum non duae sunt sed una persona. Quia enim verbum et ante assumptum hominem persona fuit; et post assumptum hominem persona esse non desinit, ideo recte per se dicimus verbum est persona; et quia rursum inter hominem assumptum et verbum major et excellentior quam inter animam et corpus unio fuit, nihilominus recte per se dicimus, homo est persona. Homo quippe, id est corpus
Abbreviated transcription (Latin):
nidiuiduum rationalis substãtiȩ.S
Si ergo indiuiduum rationalis
substantię. ꝑsona est rationalis.
utiq spiritus qui & simplicitate
uuus est. & natura rationis capax.
ꝓprie ꝑsona esse habet ex se quidem
inquantum spiritus rationalis est.
ꝑ se autem quando sine corpore est.
Quando autem corpus illi unitum
est. inquantum cum corpore unũ
est. una cum corpore ꝑsona est.
Q uoniã si a corpore separatur. per¬
sona tamen esse non desinit. &e ip¬
sa cadem ꝑsona quȩ prius fuit
quouiam corpus a sotietate spiritus
decidens. eidem spiritui persona sse
non tollit. sicut prius quando iunge¬
batur ipsi. ut persona esset non dedit.
Remanet itaq scrarata anima a carne
cadem persona spiritus rationalis que li¬
cet fortassiᷤ siłm usum loquendi homo
iam dici non possit. quia id qued de
terra sumptum crat. iam sibi unitũ
non habet. non tamen iddeo minus
persona est. & carlem persona que
prius fuit. quando & illud sibi uni¬

Expanded text:
individuum rationalis substantiae? individuum rationalis substantiae? Si ergo individuum rationalis substantiae persona est; rationalis utique spiritus, qui et simplicitate unus est, et natura rationis capax, proprie personam esse habet; ex se quidem in quantum spiritus rationalis est per se autem quando sine corpore est. Quando autem corpus illi unitum est in quantum cum corpore unitum est; una cum corpore persona est Quando vero a corpore separatur; persona tamen esse non desinit; et ipsa eadem persona quae prius fuit, quoniam corpus a societate spiritus decedens, eidem spiritui personam esse non tollit, sicut prius quando jungebatur ipsi ut persona esset non dedit. Remanet itaque separata anima a carne, eadem persona spiritus rationalis, quae licet fortassis secundum usum loquendi homo jam dici non possit; quia id quod de terra sumptum erat, jam sibi unitum non habet, non tamen ideo minus persona est, et eadem persona quae prius fuit, quando et illud sibi uni
Abbreviated transcription (Latin):
enim corpus in homine uidetur. &
in corpore homo uidetur. & ideuto
a corpore homiui nomen sumitur.
quoniam ꝓpter corpus homo uocat᷑.
tem quia in eo qued uidetur aliud
esse ꝑcipitur quod non uidetur.
Duo in homine esse deprehendunt᷑.
ud est corpus ce anima. quȩ quo¬
niam simul iuncta  unita
inueniuntur. eiusdem unionis
in homine. corpus de auima par¬
tes nominantur. E cce igitur con¬
cedamus quod usus loquendi af¬
tert. F omo est corpus. & homo ũ
c̃ spiritus. N omo est animal. ce
homo non est auima. Numquid
similiter concedimtis. homo mortu¬
us non est homo. I omo eniu iii¬
uens est homo. Si autem homo mor¬
tuus non est homo. ergo homo qͣndo
Sed quid est quod uiuere desinit:
nisi quod moritur. d Quꝯd autem
moritur. nisi solum corpus quod
ab anima deseritur  Anima eni
non moritur. nec uiuere desinit.
etiam quando uiuificare desinit.
Ergo solum corpus moritur. Sed
homo inquis ipse ipsa persona mo¬
ritur. Quid est persona  Nonne

Expanded text:
enim corpus in homine videtur, et enim corpus in homine videtur, et in solo corpore homo videtur; et idcirco a corpore homini nomen sumitur quoniam propter corpus homo vocatur. Iterum quia in eo quod videtur aliud esse percipitur quod non videtur; duo in homine esse deprehenduntur, id est corpus et anima, quae quoniam simul juncta et unita inveniuntur; ejusdem unionis in homine corpus et anima partes nominantur; ecce igitur concedamus quod usus loquendi affert. Homo est corpus, et homo non est spiritus. Homo est animal, et homo non est anima. Nunquid similiter concedemus homo mortuus non est homo: homo enim vivens est homo. Si autem homo mortuus non est homo, ergo homo quando Sed quid est quod vivere desinit, nisi quod moritur? Quid autem moritur, nisi solum corpus quod ab anima deseritur? Anima enim non moritur, nec vivere desinit, etiam quando vivificare desinit. Ergo solum corpus moritur. Sed homo, inquis, id est ipsa persona moritur. Quid est persona? Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
illi sociata est sola bene uel male ope¬
ratur. & quaudo ab illo separata ẽ
lola in pena uel gloria remuneratur.
& sicut in corpore posita quedam
sola cogitatione  uoluntate facit
sine corpore. quȩ dam uero post uolun¬
tatem . sccundum uoluntatem in
operationem ꝑ corpus. ita quoq pro
meritis premium ꝑcipit. prinum
ĩcparata a corpore sine corpore. postea
iuncta corpori in corpore. E cec ergo
dicamus. homo est animal. Uerum
est. ꝓpter id quod in homine ab ant¬
ma sensificatum est. Eomo est corpꝰ.
Uerum est. quia id quod sensificatũ ẽ
in homine.& de humo sumptum
est. ipsum est corpus. Fomo est ꝑsona.
Ucrum est. quia id quod ab humo
sumptum est. animȩ iunctum est
in persona. Eoc totum usus dicen¬
di habet. & sidm eum modum
quo uere dicitur sine inconuenientia
ꝓ ueritate recipi potest. Item dica¬
mus homo est auima. Non hoc
usus loquendi recipit. qui formatus
est scd̃m modum sentiendi. Solũ

Expanded text:
illi sociata est; sola bene vel male opeilli sociata est; sola bene vel male operatur, et quando ab illo separata est, sola in poena vel gloria remuneratur. Et sicut in corpore posita quaedam sola cogitatione et voluntate facit sine corpore quaedam post voluntatem et secundum voluntatem in operatione per corpus, ita quoque pro meritis praemium percipit primum, separata a corpore sine corpore: postea unita corpori in corpore. Ecce ergo dicamus. Homo est animal. Verum est, propter id quod in homine sensificatum est ab anima. Homo est corpus. Verum est, quia id quod sensificatum est in homine et de humo sumptum est, ipsum est corpus. Homo est persona. Verum est, quia id quod ab humo sumptum est animae junctum est in persona. Hoc totum usus dicendi habet, et secundum eum modum quo vere dicitur, sine inconvenientia pro veritate recipi potest. Iterum dicamus homo est animal. Non hoc usus loquendi recipit, qui formatus est secundum modum sentiendi. Solum
Abbreviated transcription (Latin):
autem sumitur ab anima. Ab
illa quipƿe parte hominss huma-¬
na locutio homiui potissimum
uocabula formauit. quam pͥmũ
& principaliter in homine sensus
humanus agnouit: oe debuisset
quidem homo a meliori parte sua
potius nomen sumpsisse. nisi qͥa
sermo aliter ad intelligentiã homi¬
ni famulari non potuisset. nisi
prius cum quem sensus humanꝰ
imꝑciendo habuit. modum indi¬
cendo tenuisset. Itaq quia id
quod ab humauo erat cuidenti¬
us in homine uidebatur. ponus
ab illo homo dicebatur. Sed¬
hic quidem ex infirmitate sentiendi
confussio dicendi orta est. & debemus
ꝓpter usum in loquendo modum
dicendi seruare. nec tantum ꝓpter
consuetudinẽ loquendi a ueritate cre¬
dendi recedere. Propterea quia scriptu¬
ra sacra ne uerba hominum in uerita¬
te dei errare nos faciant. ꝑsonam ip¬
san ꝓprie ipsum sp̃m rationabilem
esse testatur. Quȩ persona licet ꝓpter
id quod de humo sumptum est. homo
dicatur. tamen uerissime & quaudo

Expanded text:
autem sumitur ab anima, ab autem sumitur ab anima, ab illa quippe parte hominis humana locutio homini potissima vocabula formavit, quam primum et principaliter in homine sensus humanus agnovit. Et debuisset homo quidem a meliori parte sua nomen potius sumpsisse, nisi quia sermo aliter ad intelligentiam homini famulari non potuisset, nisi prius eum quem sensus humanus in percipiendo habuit, modum in dicendo tenuisset. Itaque quia id quod ab humo erat evidentius in homine videbatur; ab illo potius homo dicebatur. Sic quidem ex infirmitate sentiendi, confusio dicendi orta est; et debemus propter usum in loquendo, modum dicendi servare, nec tamen propter consuetudinem loquendi, a veritate credendi recedere. Propterea quippe Scriptura sacra, ne verba hominum in veritate Dei errare nos faciant, personam ipsam proprie ipsum spiritum rationalem esse testatur. Quae persona licet propter id quod de humo sumptum est, homo dicatur: tamen verissime et quando
Abbreviated transcription (Latin):
diuersis̃ nominib appellatur. Quoꝵ
quedam a parte sunt sumpta. qdã
uero ab his quȩ constant in parte
Nam qͦd persona rationalis homo
dicitur. uł anima. uel corpus a
parti sola uocabula sumpta sunt.
quia in homine solum corpus homi
nis cerpus esse. & ab uno sumptũ
esse: & ex coniunctione anime sensifi¬
catum esse inuenitur. Fee ergo uo¬
cabula & a parte hominis sumpta
sunt. Quando autem albus dicitur
esse homo. aut niger. aut magnus
uel paruus. uocabula sumuntur
ab his que in parte constant. quia
in solo cotpore hominis. ol non in
anua eiusmodi ꝓprietates inueni¬
untur. Quando autem rationalis
dicitur homo aut sapiens. aut iustũ.
ab his que solum in partes sunt
nomina ad totum sumuntur. qͥa
non corpus hominis. sed sola anima
rationalis. e sapiens &ł iusta in¬
uenitur. Itaq nomien hominis ali¬
quando a corpore sumitur. aliquã¬
do ab his que sunt in corpore.
Aliquando autem sumitur ab
his que sunt in anima. nũquã

Expanded text:
diversis nominibus appellatur. Quorum diversis nominibus appellatur. Quorum quaedam a parte sumpta sunt, quaedam vero ab iis quae constant in parte. Nam quod persona rationalis homo dicitur, vel anima vel corpus a parte sola vocabula sumpta sunt; quia in homine solum corpus hominis esse corpus et ab humo sumptum esse, et ex conjunctione animae sensificatum esse invenitur. Haec ergo vocabula a parte hominis sumpta sunt. Quando autem albus dicitur esse homo, aut niger, aut magnus, aut parvus; vocabula sumuntur ab iis quae in parte constant, quia in solo corpore hominis et non in anima ejusmodi proprietates inveniuntur. Quando autem rationalis dicitur homo, aut sapiens, aut justus ab iis quae solum in parte sunt nomina ad totum sumuntur, quia non corpus hominis, sed sola anima rationalis, et sapiens, et justa invenitur. Itaque nomen hominis aliquando a corpore sumitur; aliquando ab iis quae sunt in corpore; aliquando autem sumitur ab iis quae sunt in anima, nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
unt ut hoc esse incipiant. tria simul
componuntur: non duo tertio appo¬
nuntur. Non autem seiuneta sunt
corpus & anima. Anima quippe
inquantum spiritus est rationalis.
ex se ce per se habet esse persona. o
quando ei corpus sociatur. non tan¬
tum ad ꝑsonam componitur. quan¬
tum in personam apponitur. ut
in eo quod ꝑ unionem quedamodo
unũ sit cum illa calemq ipsa est
persona esse incipiat cum illa. In
quantum ergo eum anima unitum
est. una persona cum anima est.
S eal tam̃ persona esse auima exse
habet. inquantum est rationalis sp̃s.
Corpus uero ex anima habet. inquan¬
tum unitum est rtionali spiritus.
Quia uero sensus hominis in homine
uiuente. corpus & animam simul
pcicipit. non animã ꝑ se. aut corpus
per se. sed animã simul & corpus
personam dicere humanus sermo con¬
sueuit. E ce autẽ ꝑsona que in anima
quidem ꝓpri&e est. una est. ꝑ unitatẽ.
Inter corpus uero & animam una ẽ¬
ꝑ unionem. scd̃m usum loquendi

Expanded text:
unt ut haec esse incipiant, tria simul unt ut haec esse incipiant, tria simul componuntnr, non duo tertio apponuntur. Non autem sic juncta sunt corpus et anima. Anima quippe in quantum est spiritus rationalis, ex se et per se habet esse personam, et quando corpus ei sociatur non tantum ad personam componitur, quantum in personam apponitur. Ut in eo quod per unionem quodammodo unum sit cum illa, eadem quae ipsa est persona esse incipiat, cum illa. In quantum ergo corpus cum anima unitum est, una persona cum anima est, sed tamen personam esse anima ex se habet, in quantum est rationalis spiritus. Corpus vero ex anima habet in quantum unitum est rationali spiritui. Quia vero sensus hominis in homine vivente corpus et animam simul percipit; non animam per se aut corpus per se, sed animam simul et corpus personam dicere humanus sermo consuevit. Haec autem persona quae in animam quidem proprie una est per unitatem; inter corpus vero et animam, una per unionem, secundum usum loquendi
Abbreviated transcription (Latin):
Ueruntam̃ sciendum est quod aliter
uniuntur ea que ad unionem facien¬
dam pariter conueniunt. ut ex eo qͦd
simul esse incipiunt. unum qͥdam¬
modo esse incipiant: aliter uero
illa ubi ante unionem unitas pre¬
cessit. & quol additum est de reliqͦ
ad ipsam unitatem ꝑ unionem acces¬
sit. Aliud quippe est. aliqua simul
ꝑ unionem ad unitatem cõponi. atq
aliud aliqua per unionem unitati
apponi. Qudo enĩ aliqua ꝑ uiio¬
nem ad unitatem componuntur.
nomen totius partes cõmunicare non
possunt. quia non habent singula scꝑa¬
tim in se unionem quam faciunt simul
ex se. Quando uero aliqua alieui unrta¬
tem suam habenti. ꝑ unionem appo¬
nuntur. in participationẽ illius tran¬
scunt. cui apponuntur. ut nomen
quoq cum illo participare incipiant.
sicut per unionem suam unitatem
illius participare incipiunt. Uerbi
gr̃a: paries. tectum. & fundam̃tum.
tria quedam sunt. & nullum eoꝵ.
ꝑ se domus est. Q uando ergo conueni¬

Expanded text:
Verumtamen sciendum est quod aliter Verumtamen sciendum est quod aliter uniuntur ea quae ad unionem faciendam pariter conveniunt, ut ex eo quod simul esse incipiunt unum quodammodo esse incipiant; aliter vero illa ubi ante unionem unitas praecessit; et quod additum est de reliquo ad ipsam unitatem per unionem accessit. Aliud quippe est aliqua simul per unionem ad unitatem componi, atque aliud aliqua per unionem unitati apponi. Quando enim aliqua per unionem ad unitatem componuntur, nomen totius partis communicare non possunt; quia non habent singula separatim in se unionem quam faciunt simul ex se. Quando vero aliqua alicui unitatem suam habenti per unionem apponuntur; in participationem illius transeunt cui apponuntur, ut nomen quoque cum illo participare incipiant, sicut per unionem suam unitatem illius participare incipiunt. Verbi gratia: Paries, tectum et fundamentum, tria quaedam sunt, et nullum horum per se domus est. Quando ergo conveni
Abbreviated transcription (Latin):
unitatem unitentur. Idcireco seđ̃m q̃n¬
dam modum. & ipsa quȩ simul
iuncta sunt. unum esse dicuntur. Ñ
licut ratio ul quod uere est unura. inꝑ
cipiendo non diuidit. ita quoq sensus
quod simul iunctum est & unitum
inꝑcipiendo nou discernit. & quẽ ad¬
modum illic ratio in eo quod unum
est totum. non diuidit essentiam. ita
quoq sensus hy̧c in eo quod unitum
est. totum non chuidit formã. illie
ratio simul percipit quod unũ est. qͥa
non est meo aliud . aliud. Fie uero
sensus simul percipit quod unitum
est. quia non est in eo alibi . alibi.
Tamen que unita sunt plura nõ uere
unum sunt. quamuis simul cõueni.¬
ant. &ͦ qͦdãmodo appropinquent ad
uuitatem. nec tamen ita uere aut ita
ꝓpe. Quia enim propius esse potest.
quam unitas sibi: Quando ergo unũ
dicuntur plura ꝓpterea quia unita
sunt. non ꝓprie dicuntur quia non
uere sunt id quod dicuntur. sed scđ̃m
quendam modum tantum similia.

Expanded text:
unitatem imitentur; idcirco secundum queunitatem imitentur; idcirco secundum quemdam modum, et ipsa quae simul juncta sunt unum esse dicuntur. Nam sicut ratio id quod vere unum est in percipiendo non dividit, ita quoque sensus quod simul junctum est et unitum, in percipiendo non discernit. Et quemadmodum illic ratio in eo quod unum est totum, non dividit essentiam, ita quoque sensus hic in eo quod unitum est totum non dividit formam. Illic ratio percipit simul quod unum est, quia non in eo aliud et aliud; hic vero sensus simul percipit quod unitum est, quia non est in eo alibi et alibi. Tamen quae unita sunt plura, non vere unum sunt, quamvis simul conveniant, et quodammodo appropinquent ad unitatem, nec tamen ita vere aut ita proprie. Quid enim proprius esse potest quam unitas sibi? Quando ergo unum dicuntur plura propterea quia unita sunt, non proprie dicuntur, quia non vere sunt id quod dicuntur, sed secundum quemdam modum tantum similia.
Abbreviated transcription (Latin):
corpus est. totum ipsum corpus dici¬
tur. nonne multomagis dicendum ẽ
aniina. ꝓpter partem illam quȩ¬
est anima. Si enim a parte totum
naturam & nomen trahere dicitur.
ab illa ꝓculdubie parte quȩ dignior ẽ
& melior. rectius & naturam &
nomen trahere dicetur. Sed non
anima dicatur. Ecce concedo scd̃m¬
usum loquendi. & idic quilibet. ut tam̃
sułm regulam crelendi sentias. ul quod
negari non debet. Usus loquendi ab ho
b forna isse debetur: quam sensus hu¬
manus in reb ꝑcipiendis & cognoscen¬
dis habet. Scimus quippe quoniam
uere unum nichil est. nisi id solum.
quod unitate unum est. Id enim ratio
solum uere unum discernit. in quo
totum quod est unum esse inuenit.
Quecũq argo numero plura sunt. & si
aliquando uniantur. uere tam̃ unũ
esse non possunt. Quia tam̃ ca que
in una compositione uniuntur. qͦdam.¬
modo ad se inuicem accedunt. & appro¬
ƿinquant. sibi. ut quantum possunt

Expanded text:
corpus est totum, ipsum corpus dicicorpus est totum, ipsum corpus dicitur; nonne multo magis dicendum est anima propter partem alteram quae anima est? Si enim a parte totum natura et nomen trahere dicitur, ab illa procul dubio parte quae melior est et dignior, rectius et naturam et nomen trahere dicetur. Sed non anima dicatur. Ecce concedo seusum loquendi. Dic quodlibet, ut tamen secundum regulam credendi sentias id quod negari non debet. Usus loquendi ab hombus forma esse debet, quam sensus humanus in rebus percipiendis et cognoscendis habet. Scimus quippe quod vere unum nihil est nisi id solum quod unitate unum est; id enim solum ratio vere unum discernit, in quo totum quod est unum esse invenit. Quaecunque ergo numero plura sunt, etsi aliquando uniantur, vere tamen unum esse non possunt, quia tamen ea quae in una compositione uniuntur, quodammodo ad se invicem accedunt et appropinquant sibi, ut quantum possunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo inquis. homo est anima eᷤ
Quid enim ͦ Nonue tu dicis
quia homo est corpus. & dicere
times homo est anima  Paulo ante
argumentando occurristi. quia om¬
nis homo est corpus. Si ouinis hõ ẽ
aniial. & omne animal est corpꝰ.
ago omnis homo est corpus. Nullã
cõtradictionem hic esse putas:  Auctori¬
tas enim hoc dicit. P rodiicis auctoreᷤ
ethuicos. ut ꝓbes quia omnis homo
est corpus. ce ethnicis auctoribus
credere non uis. quia omnis homo
est anima. Tortassis quia magis tibi¬
placet hoc. esse hominem. quam il¬
lud. quia hoc magis tibi placet quã
illul. Sed ego inquis. de toto loquor.
cum dico hoc. omnis homo est corpus:
nec de parte totius que est corpus.
neq de parte quȩ est anima. F oc
enim totum homo est: Non pars
eius aliqua. De hoc ergo toto dico. qͥd
corpus est. Die ergo. hoc totum quare
magis dicis esse corpus. quã animam.
cum ex anima simul & corpore con¬
stet. i ꝓpter partem unam quȩ

Expanded text:
Ergo, inquis, homo est anima? Ergo, inquis, homo est anima? Quidni? Nonne tu dicis quod homo est corpus, et dicere times, homo est anima? Paulo ante argumentando occurristi, quia omnis homo est corpus. Omnis homo est animal, et omne animal est corpus. Igitur omnis homo est corpus. Nullam contradictionem hic esse putas. Auctoritas enim hoc dicit: Producis auctores ethnicos, ut probes quod omnis homo est corpus, et ethnicis auctoritatibus credere non vis, quod omnis homo est anima. Fortassis quia magis placet tibi hoc esse hominem, quam illud; quia hoc tibi magis placet quam illud. Sed ego, inquis, de toto loquor, cum dico omnis homo est corpus, non de parte totius quae corpus est, neque de parte quae anima est; hoc enim totum homo est, non pars ejus aliqua. De hoc ergo toto dico quod corpus est. Dic ergo hoc totum quare magis dicis esse corpus quam animam, cum ex anima simul et corpore constet? Si propter partem unam quia
Abbreviated transcription (Latin):
mala uel bona sentire possint. Sed
bene inquiunt. sperent. & time¬
ant. quamuis non pro se. tamen
ꝓ animab suis. quia cum ipsi ñ
erunt. animȩ ipsoꝵ erunt. quę
uel gloriabuntur pro iustitia. ud
cruciabuntur pro culpa. Ideo inquiũt
sperent &e timeant ꝓ animab suis.
Utinam tam recte diceretis. quam
rectum dicitis. Bene enim dicitis. cũ
homini sperandum & tunendum pro
anima sua dicitis. sitamen intelligeretiᷤᷤ
quod nunquam melius aut uerius
ꝓ s̃e timet homo. quam cum tunet
honio ꝓ anima sua. Quid enim maiu̾
est. homo quam anima  Nõ puta
bas quicũq es. qui te figuris sermo¬
num innumeras: nouum aliquid
illatum esse aurib tuis. cum dictũ
est. hoc potius esse hominem. quod
potius hominis est. Audi ergo. Cu
xp̃ianus nescis. quod ethnicus ille
temptatus est. Mens inquit cuiusq
is est quisq. E rgo echnncus ille te
xp̃iano religiosior suit. qui uerita¬
tem confessus est quam tu negas:

Expanded text:
mala vel bona sentire possint. Sed mala vel bona sentire possint. Sed bene inquiunt sperent et timeant, quamvis non pro se, tamen pro animabus suis, quia cum ipsi non erunt, animae ipsorum erunt, quae vel gloriabuntur pro justitia, vel cruciabuntur pro culpa. Ideo ergo, inquiunt, sperent et timeant pro animabus suis. Utinam tam recte diceretis quam rectum dicitis! Bene enim dicitis, cum homini sperandum et timendum pro anima sua dicitis; si tamen intelligeretis quod nunquam melius aut verius pro se timet homo, quam cum timet pro anima sua. Quid enim magis est homo quam anima? Non haec putas quicunque es, qui te figuris sermonum munieras. Novum aliquid illatum est auribus tuis, cum dictum est hoc potius esse hominem, quod potius hominis est. Audi ergo. Tu Christianus nescis quod ethnicus ille testatus est. Mens, inquit, cujusque, is est quisque; ergo ethnicus ille te Christiano religiosior fuit, qui veritatem confessus est, quam tu negas.
Abbreviated transcription (Latin):
uerius est in quo esse incipit:ꝰ non
inquiunt. sed figura est quando sc̃i
cum xp̃o esse dicuntur Bene. Quasi¬
do uobiscum sunt ueritas et. qͣnde
quando cum xp̃o sunt sigura est. In hoc
uerbis credite. Nos enim non credamus.
Nõ scimus. quia xp̃s ueritas est. Qui
ad xp̃m uadunt. non ad figuram
uadunt. s adueritã uadunt. & figu¬
ram euadunt. Quid tantõpere homi¬
nes sancti mortem desiderauerunt ⁊
si post mortem nichil futuri fuerũt:
Cupio inquit apostolus dissolui &
esse cum xp̃o. Quid cupis  Mori
o cum xp̃o esse. Iinmo mori. or
nichil esse. Hoc isti dicunt. quia
nichil eris post mortem. Si istis
credis. mortem non optas. nisi forte
si non esse desideras. Si boni homineᷤ
post mortem nichil futuri sunt. quo¬
modo de iniquis & prauis homini¬
bus uere dictum est. esse nichil cu¬
piunt. nec tamen esse quęrunt:s
Desmant ergo nunc e boni s peraie
& mali tumere. quia non erunt
aliquid cum hinc exierint. ut uel

Expanded text:
verius in quo esse incipit? Non, verius in quo esse incipit? Non, inquiunt, sed figura est, quando sancti cum Christo esse dicuntur. Bene. Quando vobiscum sunt veritas est, et quando cum Christo sunt figura est. In hoc vobis credite. Nos enim non credimus. Nos scimus quia Christus veritas est. Qui ad Christum vadunt, non ad figuram vadunt, sed ad veritatem vadunt, et figuram evadunt. Quid tantopere homines sancti mori desideraverunt, si post mortem nihil futuri fuerunt? Cupio, inquit Apostolus, dissolvi, et esse cum Christo . Quid cupis? Mori et cum Christo esse. Imo mori et nihil esse. Hoc isti dicunt, quia nihil eris post mortem. Si istis credis, mortem non optas, nisi forte si non esse desideras. Si boni homines post mortem nihil futuri sunt, quomodo de iniquis et pravis hominibus vere dictum est, esse nihil cupiunt, nec tamen esse queunt? Desinant ergo nunc et boni sperare et mali timere, quia non erunt aliquid cum hinc exierint, ut vel
Abbreviated transcription (Latin):
peccat. uel bene facit. peccatum
ad ꝓprictatem. & iterum peccatũ
siue iusticiam in anima esse que parti
accidunt ad ꝓprictatem contendũt.
Quaypter quando homo moritur. &
anima a carne sepatatur. diuisis
partib totum ipsum quod ex eis cõ¬
positum fuerat iam nichil esse. ac
ꝑ hoc ipsum hominem qui hoc totũ
erat similiter nichil esse. net alicubi
esse. & modo iterim nec peccatum
eius puniri. nec iusticiam remune¬
rari. animam tam̃ in iudicio essẽ
ut modo scdm meritum suum uel
penam uel głam recipiat. donec tan¬
dem in nouissimo anima ad corpus
reuertente rursum homo esse incipi¬
at. & tunc scdm meritum suum
ipsc quoq remunerationem accipiat.
Tales modos loquendi homines¬
sibi confingunt. & per fallas fictio¬
nes sermonun. ad ueras deceptiones
crroꝵ ducuntur. Quid enim stul¬
tius est quam dicere quod tune hõ
esse desinat. quando uere esse incipit.
& tanto utiq uerius. quanto utiq

Expanded text:
peccat, vel bene facit, peccatum peccat, vel bene facit, peccatum ad proprietatem, et iterum peccatum sive justitiam in anima esse, quae parti accidunt ad proprietatem contendunt. Quapropter quando homo moritur, et anima a carne separatur, divisis partibus, totum ipsum quod ex eis compositum fuerat, jam nihil esse, ac per hoc ipsum hominem, qui hoc totum erat, similiter nihil esse, nec alicubi esse. Et modo interim nec peccatum ejus puniri, nec justitiam remunerari, animam tantum in judicio esse, ut homo secundum meritum suum, vel poenam vel gloriam recipiat, donec tandem in novissimo anima ad corpus revertente, rursum homo esse incipiat; et tunc secundum meritum suum, ipse quoque remunerationem accipiat. Tales modos loquendi homines confingunt, et per falsas fictiones sermonum ad veras deceptiones errorum ducuntur. Quid enim stultius est quam dicere quod tunc homo esse desinat quando vere esse incipit, et tanto utique verius est, quanto est
Abbreviated transcription (Latin):
corpus. Non enim totum ista esse.
lid ec istis esse dicunt. Hic igitur
toetum hominem esse pitant. ce ipsũ
hominem qui hoc totum est rationalẽ
esse. ca ratioualitate. que in ipso toto
est diuersa a ratione siue arationalita¬
te partis. id est anime. sicut ipsũ totũ
diuersum est a parte. Postremo om̃ia
quȩ iu toto sunt. diuersa esse omni¬
ne abhis quȩ in partib constant.
sicut ipsum totum a partib diuersũ
est. Itaq sicut rationalitas hominss
alla est quam rationalitas animȩ
quia una totius est.& in toto est.
alia partis est. & in parte est. ita
& bouitatem totius quȩ in toto est
aliam esse dicunt. & bonitatem
partis allam. quia partis est. & in
quotienseũq totum facit. & pars
facit. quamuis simułter operentur.
aliam tamen ese actionem partis que
in parte est. & aliam esse actionem
totius quę in toto ẽ. sicut ipsũ totũ
aliud est . & aliued pars eius. Nd
hunc modum igitur. quotiens hõ

Expanded text:
corpus; non enim totum ista esse, corpus; non enim totum ista esse, sed ex istis esse dicunt. Hoc igitur totum hominem esse putant, et ipsum hominem qui hoc totum est rationalem esse, rationalitate quae in ipso toto est, diversa a ratione, sive a rationalitate partis, id est animae, sicut ipsum totum diversum est a parte. Postremo omnia quae in toto sunt diversa esse omnino ab his quae in partibus constant, sicut ipsum totum partibus diversum est. Itaque sicut rationalitas hominis alia est quam rationalitas animae; quia una totius est, et in toto est; altera partis est et in parte est; ita et bonitatem totius quae in toto est, aliam esse dicunt, et bonitatem partis aliam, quia partis est et in quotiescunque totum facit, et pars facit, quamvis simul operentur; aliam tamen esse actionem partis, quae in parte est, et aliam esse actionem totius quae in toto est, sicut totum ipsum aliud est, et aliud pars ejus. Ad hunc modum igitur quoties homo
Abbreviated transcription (Latin):
seretus. & ratione discernens. Si
enim quidam personam dictam
esse uoluerunt quasi per se sonantem.
& quasi singulariter discernentem.
ut inquantum numero discreta ẽ
per se. inquantũ ratione discernit.
sonantem. uel ꝓnuntiantẽ. uel indi¬
cantem se intelligamus. Ecce ergo
scd̃m hanc diffinitionem ꝓprie dici¬
nus. quia sp̃s rationalis ꝓprie ꝑsona ẽ
per se discernens se. Non est bic magua
questio neq ambiguitas intelligendi
ubi quod est totum unum est. In ho¬
mine autem non eadem ratio occur¬
persone duȩ non sunt. sed una per¬
loua caro & anima. Hic autem qui¬
dam tam multipliciter delirasse in¬
ueniuntur. solis uerbis adherentes.
ut non facile uerboꝵ inuoluera iu¬
dicari potuissent. nssi in fine error se
manifestus ostenderet. Dicunt homi¬
nem totum quoddam esse cõpositũ.
ex anima ce cotpore. ahiud omnino
&e diuersum ab anima oe corpore.
ita ut hoc totum nec anima sit.
nec corpus sit. nec simul anima oe

Expanded text:
scretus, et ratione discernens. Sic scretus, et ratione discernens. Sic enim quidam personam dictam esse voluerunt, quasi per se sonantem, et quasi singulariter discernentem, ut in quantum numero discreta est per se, in quantum ratione discernit sonantem, vel pronuntiantem, vel judicantem se intelligamus. Ecce ergo secundum hanc diffinitionem proprie dicimus, quod spiritus rationalis persona est, per se discernens se. Non est hic magna quaestio neque ambiguitas intelligendi, ubi quod est totum unum est. In homine autem non eadem ratio occurpersonae duae non sunt, sed una persona caro et anima. Hic autem quidam tam multipliciter delirasse inveniuntur, solis verbis adhaerentes, ut non facile verborum involucra judicari potuissent, nisi in fine error se manifestus ostenderet. Dicunt hominem totum quoddam esse compositum ex anima et corpore, aliud omnino et diversum ab anima et corpore, ita ut hoc totum nec anima sit, nec corpus sit, nec similiter anima et
Abbreviated transcription (Latin):
non potest. Indicibile est. quia inconpre¬
hensibile est. Sedm nos ergo aicamus.
Persona est incduiduum rationalis sub¬
stantie. Que est rationalis substantia
nisi spiritus rationalis ᷤ Hec est enun
ꝓprie rationalis substantia. spiritualis
substantia. que sola rationis capax est.
quia in ea sola ratio esse potest. Nam
si homo. rationalis substantia esse dicit᷑
non propter totum dicitur. sed ꝓpter
animam solam. quę ꝓprie rationalis
substantia dicitur. Homo eñ sed̃m
animã tantũ rationalis est: quia ani¬
mam rationalem habet. Anima autẽ
sccundũ se rationalis est. quia ipsam
in se rationem. uel rationalitatem.
il est rationis capacitatem habet. Sic
se non est. nisi spiritus rationalis. qui
indiuiduum uere est. & inquantũ
natura simplex et. compositionẽ par¬
qum non habens. & nature simplicis
est ciusdem ꝓprietatis plura non con¬
tinens. Hic itaq spiritus rationalis
ꝓprie persona dicitur. & numero di¬

Expanded text:
non potest. Indicibile est, quia incomprenon potest. Indicibile est, quia incomprehensibile est. Secundum nos ergo dicamus: Persona est individuum rationalis substantiae. Quae est rationalis substantia nisi spiritus rationalis? Haec est enim proprie rationalis substantia, spiritualis substantia quae sola rationis capax est; quia in ea sola ratio esse potest. Nam si homo rationalis substantia esse dicitur, non propter totum dicitur, sed propter animam solam quae proprie rationalis substantia dicitur. Homo enim secundum animam tantum rationalis est; quia ipse animam rationalem habet. Anima autem secundum se rationalis est; quia ipsa in se rationem vel rationalitatem, id est rationis capacitatem habet. Sic se non est, nisi spiritus rationalis? qui individuum vere est, et in quantum natura simplex est: compositionem partium non habens, et naturae simplicis est ejusdem proprietatis plura non continens. Hic itaque spiritus rationalis proprie persona dicitur, et numero di
Abbreviated transcription (Latin):
da est locutio illa. In moncta uerboꝵ
positi sunt. & concurrit multitudo
magna sermonum. & infiuita per¬
plexio. quia iudicium sp̃s a littera
trahere uolunt. non iudicium littere
aspiritu. Nescunt enim quia sp̃u
litteram iulicare debent. non litte¬
ra sp̃m. sicut scriptum est. Spiritalis
iuilicat omnia. &ł ipse a nemine iu¬
dlicatur. Laborant ergo in iudicio
dicendi. quia sỹm non habent intelli¬
gendi: uolunt habere iudicium. &
sp̃m habere nolunt. sine quo recte
iudicare non possunt. ꝓpterea laborãt
indicendo. & ueniunt alia. & alia
diccnnda de illo quod intelligendum ẽ.
Querunt quid sit persona .& aildu¬
cunt deinde diffininitionem persone.
sicut a quibusdam facta est & ꝓba¬
ta. quia persona est indiuiduũ ra¬
tionalis substantię. Ecce dicamus
scłm nos. quia persona hoc est. bene
diffinitum est scđ̾m nos quid sit
perlona. Sed̃m nos ita iudicam̃
Nam quod supra nos dt. dici omnino

Expanded text:
da est locutio illa. In moneta verborum da est locutio illa. In moneta verborum positi sunt, et concurrit multitudo magna sermonum, et infinita perplexio; quia judicium spiritus a littera trahere volunt, non judicium litterae a spiritu. Nesciunt enim quia spiritus litteram judicare debet, non littera spiritum. Sicut scriptum est: Spiritualis judicat omnia, et ipse a nemine judicatur . Laborant ergo in judicio dicendi, quia spiritum non habent intelligendi. Volunt habere judicium, et spiritum habere nolunt, sine quo recte judicare non possunt. Propterea laborant in dicendo, et veniunt alia et alia dicenda de illo quod unum intelligendum eum. Quaerunt quid sit persona, et adducunt deinde definitionem personae, sicut a quibusdam facta est et probata, quia persona est individuum rationalis substantiae. Ecce dicamus secundum nos quod persona hoc est. Bene diffinitum est secundum nos quid sit persona. Secundum nos ita dicamus. Nam quod supra nos est, dici omnino
Abbreviated transcription (Latin):
bene dico anima oe caro est una
persona. Non autem similiter dice¬
re possum. Iola anima est homo.
aut sola caro est homo. & idcireo dice
non posium sola anima est ꝑsona.
aut sola caro est persona. In xp̃o
ãtem dicere possum. ds̃ & homo
est. xp̃s. & dicere possum similit
deus est xp̃s .&. iterum homo ẽ
xp̃s. & rursum dicere posium
item ds est persona. & homo est ꝑsona:
Qualis ergo est similitudo hec
omnimoda similitudo est. quare
citur in homine łs. sicut caro &
anima simul homo. ita etiam sola
caro ꝑ se homo. aut sola anima per
se homo. uel sicut in homine anima
quidem & caro simul homo dicit᷑.
nec anima per se sola dicitur. nec
caro sola per se homo dicitur. sic in
xp̃o ds quidem & homo simul xp̃s
dicitur. ita tam̃. ut nec homo
solus per se. nec d̃s solus per se xp̃c
dicatur  Nagna in uolutio dicendi
est. ciita hec. & laborat homo in suo.
locutio illa rccipienda est. & si ꝓban¬

Expanded text:
bene dico, anima et caro est una bene dico, anima et caro est una persona. Non autem similiter dicere possum, sola anima est homo aut sola caro est homo. Et idcirco dicere non possum, sola anima est persona, aut sola caro est persona. In Christo autem dicere possum Deus et homo est Christus, et dicere possum similiter, Deus est Christus, et iterum homo est Christus. Et rursum dicere possum, item Deus est persona, et homo est persona. Qualis ergo est similitudo haec  Si enim omnimoda similitudo est, quare in homine dicitur, sicut caro et anima simul homo, ita etiam sola caro per se homo, aut sola anima per se homo; vel sicut in homine anima quidem et caro simul homo dicitur, nec anima per se sola homo dicitur, nec caro per se homo dicitur, sic in Christo Deus quidem et homo simul Christus dicitur, ita tamen ut nec homo solus per se, nec Deus solus per se Christus dicatur? Magna involutio dicendi est circa haec; et laborat homo in suo, locutio illa recipienda est, et an proban
Abbreviated transcription (Latin):
luntatem carnis subiectam oꝑ rati¬
onem moderabatur. & uoluntati
patris superiori ꝑ obedientiam
iubiciebatur dicens. non mca uo¬
luntas. sed tua fiat. Ita ergo xp̃o quod
dicitur aliquando scđm persenam
dicitur. aliquando iccłm id fara qͦo
fuit in persona. & similiter quidẽ
homo scđ̃m hominem dicitur. aliqͣn¬
do scd̃m ipsum hominem dicitur.
aliquando scđm ipsum quod fuit
in homine. In natura autem dui¬
nitatis. ubi multiplicitas aut di¬
uersitas nulla est. persona oe id
quod est in persona diuersum esse
non potest. In sola humanitate ubi
multiplicitas inuenitur. alud to-¬
tum & alud pars esse ostenditur:
totum ꝑsona est. pars in persona.
Totum est anima ce caro. pars
aniina sola. aut sola caro. Dieit
autem scriptura. Sicut anima ra¬
tionalis & caro unus est homo.
ita dẽ & homo unus est xp̃s. Uide¬
te sumilitudinem. Bençdico anima
& caro est homo. o iterum bene
dico. homo est persona. & iterum

Expanded text:
luntatem carnis subjectam, per ratiluntatem carnis subjectam, per rationem moderabatur, et voluntati Patris superiori per obedientiam subjiciebatur dicens: Non mea voluntas sed tua fiat . Ita ergo Christus quod dicitur, aliquando secundum personam dicitur, aliquando secundum id quod fuit in persona; et similiter quod secundum hominem dicitur, aliquando secundum ipsum hominem dicitur, aliquando secundum ipsum quod fuit in homine. In natura autem divinitatis ubi multiplicitas, aut diversitas nulla est, persona, et id quod est in persona diversum esse non potest. In sola humanitate ubi multiplicitas invenitur; aliud totum, et aliud pars esse ostenditur. Totum persona est, pars in persona. Totum est anima et caro; pars anima sola, aut sola caro. Dicit autem Scriptura: « Sicut anima rationalis et caro unus homo, ita Deus et homo unus est Christus. » Videte similitudinem. Bene dico anima et caro est homo; et iterum bene dico homo est persona. Et rursum
Abbreviated transcription (Latin):
ipse per animã ueraciter habuit.
cuius diuitati ipsa ansma ꝑsonali¬
tor unita fuit. I abuit quippe
anima illa scłm affectus nature
cum quib assumpta fuit & desi¬
derium & gaudium. & delorem.
& timorem passionis pro carne sua.
quȩ omnia ad tempus rationabilit
admissa sunt. potestate facientis. &
uoluntate pacientis. Et cum time¬
ret penam carnis sue. & dolorem
refugit scd̾m affectum naturȩ fecit.
quo nemo carnem suam odio ha¬
bet. cuius malum aliquando ex
ratione sustinere potest. Amare aũt
nũquã potest. Sic itaq in xp̃o se¬
cundum affectum nature quem
anima in carne. oeł ꝓ carne habuit.
uoluntas quȩdam erat scđm quã
& mortem & dolorem. & passio¬
nem horruisse & noluisse cum ue¬
riciter dicitur. quam tamen uo¬
luntatem superior uoluntas sp̃s
que ad obedientiam paternȩ iussi¬
onsi ꝓmyta fuit dirigebat. Uolun¬
ta qͥꝑe spiritus in xp̃o. quali me¬
dio quodam loco constituta. uo¬

Expanded text:
ipse per animam veraciter habuit ipse per animam veraciter habuit cujus divinitati ipsa anima personaliter unita fuit, habuit quippe anima illa secundum affectus naturae cum quibus assumpta fuit, et desiderium et gaudium, et dolorem et timorem passionis, pro carne sua; quae omnia ad tempus rationabiliter admissa sunt, potestate facientis et voluntate patientis. Et cum timuit poenam suae carnis et dolores refugit, secundum affectum naturae fecit, quo nemo carnem suam odio habuit, cujus malum aliquando ex ratione sustinere potest; amare autem nunquam potest. Sic itaque in Christo secundum affectum naturae quem anima in carne et pro carne habuit, voluntas quaedam erat, secundum quam et mortem et dolorem, et passionem horruisse et noluisse voraciter dicitur. Quam tamen voluntatem, superior voluntas spiritus quae ad obedientiam paternae jussionis prompta fuit, dirigebat. Voluntas quippe spiritus, in Christo quasi medio quodam loco constituta, vo
Abbreviated transcription (Latin):
id quod in homine hoc esse debet. totũ
hoc sit. Dicitur quippe totus homo
albus. quando totum corpus homi¬
nis est album. non quia totum qͥd
hominis est album est. sed quia totũ
quod in homine album esse potest.
album est. Itaq & xp̃s cum dicit᷑
bomo. ꝓpter totum dicitur quod est
homo. id est. animam & carnem.
Cum auttmn mortalis uel mortuus
uel sepultus dicitur. ꝓpter partẽ
hominis dicitur. id est solam car-¬
nem. quia sola caro oe mortalis
suit. quando corruptionem passi¬
bilitatis portauit. & sola mortua
fuit quando in cruce sine auima
uita sua pependit. & sola sepulta
fuit. quando anima. cum ipsa
in sepulchro mortua iacente non
fuit. Et tam̃ xp̃c hoc totum qued
sola caro fecit. ueraciter & ipse fecit.
qui ꝑ diuinitatem. suam ꝑsonalit᷑
presens erat in carne. ce cum carne
iua quȩ hoc fecit. Similiter cum
rem habussse dicitur. scđ̃m solam
animam hec habuisse intelligitur.
quia sola anima hec habuit. os

Expanded text:
id quod in homine esse debet, totum id quod in homine esse debet, totum hoc sit. Dicitur quippe totus homo albus, quando totum corpus hominis album est; non quia totum quod hominis est album est, sed quia totum quod in homine album esse potest, album est. Itaque et Christus, cum dicitur homo, propter totum dicitur quod est homo, id est animam et carnem. Cum autem mortalis vel mortuus vel sepultus dicitur, propter partem hominis dicitur id est solam carnem; quia sola caro et mortalis fuit, quando corruptionem passibilitatis portavit; et sola mortua fuit, quando in cruce anima sine vita sua pependit. Et sola sepulta fuit, quando anima cum ipsa in sepulcro mortua jacente non fuit. Et tamen Christus hoc totum quod sola caro fecit, veraciter et ipse fecit, qui per divinitatem suam personaliter praesens erat, in carne, et cum carne quae hoc fecit. Similiter cum rem habuisse dicitur, secundum solam animam hoc babuisse intelligitur; quia sola anima hoc habuit, et
Abbreviated transcription (Latin):
homo est. a toto dicitur. quod homi¬
nis est. Aliud uero est cum dicitur¬
abud cum dicitur esse id quod est
in homine. Cum enim dicitur esse
homo ꝓpter totum hominis esse
dicitur. id est animã & carnem.
Cum uero dicitur esse. id quod est
in homine. ꝓpter parte hominis
dicitur. hoc est ꝓpter solam animã
uel ꝓpter solam carnem. Cum hõ
dicitur homo. dicitur ꝑsona: cum
dicitur id quod est in homine. di¬
citur quod est in ꝑsona. Dicitur qͥpe
homo sapiens. & non dicitur tam̃
ꝓpter totum quod est homo. sed yp̃t
partem. que est in homine. quia
sapientia non in anima & carne.
sed in anima sola est. Item cum dici¬
tur homo candidus aut niger. ñ
ꝓpter totum quod est homo dicit᷑.
sed ꝓpter partem quȩ ẽ in homine.
quia candor &ł nigredo non in anz¬
ma o carne est. sed in sola carne:
& si forte totus homo hoc esse dicitur.
non tam̃ ita dicitur. quasi totum
quod hominis est hoc sit. sed quia

Expanded text:
homo est, a toto dicitur quod homihomo est, a toto dicitur quod hominis est. Aliud vero est cum homo dicituraliud cum dicitur esse id quod est in homine. Cum enim dicitur esse homo propter totum hominis esse dicitur, id est animam et carnem. Cum vero dicitur esse id quod est in homine, propter partem hominis dicitur, hoc est propter solam animam vel propter solam carnem. Cum homo dicitur homo, dicitur persona; cum dicitur id quod est in homine dicitur quod est in persona. Dicitur quippe homo sapiens, et non dicitur tamen propter totum quod est homo, sed propter partem quae est in homine; quia sapientia non in anima et in carne est, sed in anima sola. Item cum dicitur homo candidus aut niger, non propter totum quod est homo dicitur, sed propter partem quae est in homine; quia candor et nigredo non in anima et carne est, sed in sola carne. Et si forte totus homo hoc esse dicitur, non tamen ita dicitur, quasi totum quod hominis est hoc sit; sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
in sepulchro iacuit. & non totus homd.
Et madum xp̃c in sepulchro iacuisse
dicitur. ꝓpter solam carnem que ibi
ucuit uerum esse ꝓbatur. Dum enim
xp̃e in scpulchro fuisse dicitur. totus
homo in sepulchro fuisse dicitur. quia
cum xp̃c dicitur. totus homo dicitur.
tam̃ totus homo in sepulchro iacurt.
quamuis totus homo xp̃c fuit. Ideo
quippe totus homo xp̃e fuit. quia
anima c caro uerbo in ꝑsonã unita
fuit: X p̃e autem ꝓpterea in sepulchro¬
uere iacuit. quia caro eius ibi iacu¬
it. & idcirco uerbum ꝑsona deesse
non potuit. ubi caro erat. que ipsi
uerbo ꝑsonaliter unita fuit. Sic itaq
mo ibi non fuit. quia non anima
ce caro simul. sed sola caro ibi fuit.
Quod autem homo dicitur homo.
&e persona homo. ꝓpter totum homi¬
nem dicitur. & ꝓpter totum quod
hominis est dicitur. Nam ia dico
modo quod homo a parte de humo
iumpta denominat᷑. sea dicitur hõ
&e intelligitur persona. totum quod

Expanded text:
in sepulcro jacuit, et non totus homo; in sepulcro jacuit, et non totus homo; et dum Christus in sepulcro jacuisse dicitur, propter solam carnem quae ibi jacuit, verum esse ro fuisse dicitur, totus homo in sepulcro fuisse dicitur; quia cum Christus dicitur, totus homo dicitur; tamen homo totus in sepulcro jacuit, quamvis totus homo Christus fuit. Ideo quippe totus homo Christus fuit; quia anima et caro Verbo in personam unita fuit. Christus autem propterea vere in sepulcro jacuit, quia caro ejus ibi jacuit. Et idcirco Verbum persona deesse non potuit ubi caro crat, quae ipsi Verbo personaliter unita fuit. Sic itaquemo ibi non fuit; quia non anima et caro simul, sed sola caro ibi fuit. Quod autem homo dicitur homo, et persona homo, propter totum hominem dicitur, et propter totum quod hominis est dicitur, non id dico modo quod homo a parte de humo sumpta denominatur, sed cum dicitur homo et intelligitur persona totum quod
Abbreviated transcription (Latin):
maius ipsa. nec in ipsa pars fuit.
ut in ipsa aliquid esset minus ipsa.
In bumanitate sola partes inuenimus.
& totum ex partib constat. E omo qͥd¬
dam totum est ex duab partib cõstans.
anima & carne. Iste sunt duȩ partes ho¬
minis. & in his duab partib eonstat
totus homo. Natura diuina simplex
est. natura humana duplex. Propterea
partes hominisduȩ sunt. quia in na¬
tura hominis duo sunt anima & caro
Ubi gͦ hec duo sunt totus homo est. ebi
alterum hoꝵ est. pars hominis est.
P ropter hoc igitur uerbum totum ho¬
minem assumpsit. quia totum qued
hominis erat assumpsit. animam &
carnem. In scpulchro autera nou totus
homo iaeuit. sed pars hominis tantũ
totus homo iacussse diceretur. ꝓfecto
a carne mortua anima recessisse negare¬
tur. Similiter si totus homo ad infes¬
num descendisse diceretur. caro utiq pa¬
riter cum anima illuc descendisse affir¬
maretur. Itaq pars hominis tantum

Expanded text:
majus ipsa, nec in ipsa pars fuit, majus ipsa, nec in ipsa pars fuit, ut in ipsa aliquid esset minus ipsa. In humanitate sola partes invenimus, et totum ex partibus constat. Homo quoddam totum est duabus partibus constans, anima et carne. Istae sunt duae partes hominis, et in his duabus partibus constat totus homo. Natura divina simplex est, natura humana duplex; propterea partes hominis duae sunt. Quia in natura hominis duo sunt: anima et caro. Ubi haec duo sunt, totus homo est. Ubi alterum horum est, pars hominis est. Propter hoc igitur Verbum totum hominem assumpsit; quia totum quod hominis erat assumpsit, animam et carnem. In sepulcro autem non totus homo jacuit, sed pars hominis tantum, hoc est totus homo jacuisse diceretur, profecto a carne mortua anima recessisse negaretur. Similiter si totus homo ad infernum descendisse diceretur, caro utique pariter cum anima illuc descendisse affirmaretur. Itaque pars hominis tantum