comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sia .i. fides spirabũt aliis ꝑ bonũ exẽplũ: a uestimẽtis tuis: iia sc̃is. tuis. ab eccła tua. a
domꝰ dñr. que ip̃e.: Sc̃ eburnee. Uestimẽta aͥ clñr: qi ornãt ip̃m uita ⁊ doctrina. domꝰ: qr
meis habitat xp̃e. Eburneȩ qr ip̃i s̃ casti. ut elephans : qͥ a quibdã: castũ aĩal dr̃. ⁊ ebus
ẽ frigide nature. Iõ inebore: castitas sigͥcatur. et sic̃ ebur pͥus obscurũ. limis ⁊ serris
⁊ scrubulis lucitũ fit: ita ⁊ scĩ ꝑpersecutiones. ⁊ attritiones dru̾soꝵ supplicioꝵ eli¬
mati: uirtutũ uarietate fiunt lucidi. ⁊ hoc ẽ. dico auestim̃tis tuis spirabũt hects.¬

Expanded text:
scilicet fides, spirabunt aliis per bonum exemplum, a vestimentis tuis, id est a sanctis tuis, ab Ecclesia tua. A sti dicuntur, quia ornant ipsum vita et doctrina: domus, quia in eis habitat Christus; eburneae, quia ipsi sunt casti, ut elephas a quibusdam castum animal dicitur. Ebur enim frigidae naturae est. Ideo in ebore castitas significatur: et sicut ebur prius obscurum limis et serris, vel sculpulis lucidum fit, ita et sancti perfectiones et attritiones diversorum suppliciorum elimati virtutum varietate fiunt lucidi. Et hoc est, dico a vestimentis tuis spirabunt haec
Abbreviated transcription (Latin):
dã mulier indolore parturit: s̃fructꝰ uentͥs: s soliboni. Uent᷑ enĩ eccłe. ut eua indo¬
lore parturit filios bonos. ⁊ malos. ut ⁊ rebecea geminos int̾ se dissidentes. utͥo gesta¬
re paries filios: bonos parit ⁊ malos. Unle apostoluᷤᷤ. filioli m̃i qͦs it̾m parturio. Boni
uero: s̃ fructus uentͥs. ut iacobdilectus matͥ. hoꝵ aũ ẽ m̾ces: resurg̾e pꝰ sesuioẽm. letari:
pꝰ panẽ cloloris. Mͦ gͦ dolor. ⁊ genutꝰ est eis. s in resurr̾one: heditas. tc̃ apparebit partꝰ

Expanded text:
dam mulier in dolore parturit, sunt fructus ventris, sed soli boni. Venter enim Ecclesiae, ut Eva, in dolore parturit filios bonos et malos, ut Rebecca geminos inter se dissidentes utero gestare paries filios , bonos parit et malos. Unde Apostolus: Filioli mei, quos iterum parturio . Boni vero sunt fructus ventris, ut Jacob dilectus matri, horum est merces, surgere post sessionem; laetari post panem doloris. Modo ergo dolor et gemitus est ei
Abbreviated transcription (Latin):
milia cũdicis : leuã inmedio pectoris supprnã appo¬
nes. digitis tñ ad collũ erectis. ¶. xx.milia cũ diciꝰ.
eãcd̃ pectori expaniã late srpones ¶ xaxx. milia
cũ dicis: ead̾ ꝓna: s erectũ pollicẽ cartillagini me¬
.lx. milia cũ dicis: ead̾ ꝓna fem leuũ ꝯp̃hendes.¬
indext̾a corꝑis parte ꝯpleb̃. Decies centena milia
implicabis

Expanded text:
millia, laevam in medio pectore supinam appones, digitis tantum ad collum erectis. Viginti millia cum dicis, eamdem pectori expansam late superpones. Triginta millia cum dicis, eadem prona, sed erecta, pollicem cartilagini meSexaginta millia cum dicis, eadem prona femur laevum desin dextera corporis parte complebis. Decies autem centena millia i
Abbreviated transcription (Latin):
ronã. Cũ gͦ dicis unũ minimũ in leua digitũ in¬
flectens: inmediũ palme: arcũ infiges. Cũ dicis
cduo: scd̾ a minimo flexũ ibid̾ impones. cũ dica
tres: terciũ similit᷑ afflectes. Cũ dicis .iiͦiͦi. itidẽ
minimũ leuabis. Cũ dicis.U: scd̾ aminimo simili¬
t̃ eriges. Cũ dicis.ui. t̃ciũ nichilominꝰ eleuabis
mectio dũ taxat solo qͥ mecticꝰ appellatur: ininedio
palme fixo. lũ dicis.uii: mininrũ solũ: cet̾is in¬
t᷑im leuatis: sr palme radicẽ pones. Iuxta quẽ
cũ dicis. uIii: mecticũ. Cũ dicis .ix. impudic̾ũ
eregiõe ꝯpones. Cũ dicis.x: unguẽ indicis in me¬
dio figes arcu pollicis. Cũ dicis.x.x. sũmitatem
pollicis in ter medios indicis.⁊ impudici ariꝰ in
cis: lat̾i ł dorso indicis frͥ duces: ambob dũ tarat e¬

Expanded text:
o. Cum ergo dicis Unum, minimum in laeva digitum inflectens, in medium palmae artum infiges. Cum dicis Duo, secundum a minimo flexum, ibidem impones. Cum dicis Tria, tertium similiter afflectes. Cum dicis Quatuor, itidem minimum levabis. Cum dicis Quinque, secundum a minimo similiter eriges. Cum dicis Sex, tertium nihilominus elevabis, medio duntaxat solo, qui Medicus appellatur, in medium palmae fixo. Cum dicis Septem, minimum solum, caeteris interim levatis, cum dicis Octo, medicum. Cum dicis Novem, impudicum e regione compones. Cum dicis Decem, unguem indicis in medio figes artu pollicis. Cum dicis Viginti, summitatem pollicis inter medios indicis et impudici artus imcis lateri vel dorso indicis superduces, ambobus duntaxat e
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ circũ flexũ. pollice in longo tenso: impleb̾. unguẽ
uidelicet illiꝰ inmediũ indicis arcũ infixo. Cũdi¬
cis .xc: indicis inflexi ungulã: radici pollicis erec¬
ti infiges. Hactenꝰ in leua. Tentũ uͦ indext̾a. qͦmͦ
.: in leua facies .cc. incext̾a. xͦmͦͣ .xͥ. in leua .ccc. ĩ

Expanded text:
pra circumflexum pollice in longum tenso implebis, ungue videlicet illius in medium indicis artum infixo. Cum dicis nonaginta, indicis inflexu unguem radici pollicis erecti infiges. Hactenus in laeva. Centum vero in dextera quomodo X in laeva facies, CC in dextera quomodo XX in laeva, CCC in
Abbreviated transcription (Latin):
q flexꝰ digitorũ: paucis p̃monstrare sollertiã ut
legentiũ ingenio: ad inuestigandã dibucidãdãq ꝙ¬
putando seriẽ tẽꝑũ ueniamꝰ. słq enĩ ꝯtẽpnenda
parui ue pendenda ẽ regła: cuiꝰ õs plene sacre ex¬
positores scͥpte: nõ minꝰꝙͣ. litt̾arũ figͣas monstrãtur
amplecti. Deniq et multi alii. alias. ⁊ ille diuine
in t̃pretes histore ieronimꝰ: in euangłice tͣctatu sẽ¬
tentie: huiꝰ adium̃itũ discipline nõ dubitauit as

Expanded text:
que flexus digitorum, paucis demonstrare solertiam, ut legentium ingenio ad investigandam dilucidandamque computando seriem temporum veniamus. Neque enim contemnenda, parvive pendenda est regula, cujus omnes pene sacrae expositores Scripturae, non minus quam litterarum figuras monstrantur amplecti. Denique et multi alii alias, et ipse divinae interpres historiae Hieronymus, in Evangelicae tractatu sententiae hujus adjumentum di
Abbreviated transcription (Latin):
tũ differt innu̾o. Triginta: referũtur ad nuptias.
molli scło se cõplectens ⁊ fed̾ans: maritũ pingit et
uxorem. Seraginta: ad uiduas. eo qd̾ mangustia et
tur. Quantoq maior est difncultas ex ꝑte qͦndam
uoluptatis illecebris abstin̾e: tanto maiꝰ ⁊ p̃miũ
Porro centesimꝰ nus: que sodiligent̃ lector atten¬

Expanded text:
tricesimum. Triginta referunt ad nuptias; molli se osculo complectens, et foederans maritum pingit et conjugem. Sexaginta ad viduas, eo quod in angustia et tur, quantoque maior est difficultas expertae quondam uoluptatis inlecebris abstinere, tanto maius et praemium. porro centesimus numerus — diligenter quae
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationis: ẽ delectatio. ad quã cura ⁊ cogitatione nitit᷑ qͥsq peruenire. q̃ de-¬
lectat̾o ꝑrenes accipit᷑. qr inrenib ẽ: gn̾andi uoluptas. ꝑ qͣm in hãc erũnosã
⁊ fallacis leticie uitã ꝑ alis successionẽ nat᷑a humana tͣnffũdr̃. Oꝑa aũ nr̃a que
sc̃ indictis ⁊ factis possũt uid̾e hoĩes. s qͦ aĩo fiãt i uenire cupiãt. solus d̾s ui
Iustũ adiutoriũ in.a dño. Idõ ustũ. qr iã iusto tribuitur. ⁊ ẽ qiͣ medicina. q̃
seruat salutẽ. alt̾a ẽ: q̃ facit. duo enĩ s̃ officia medicine. morbũ sanare. ⁊ sani¬

Expanded text:
cogitationis est delectatio, ad quam cura et cogitatione nititur quisque; pervenire. Quae delectatio per renes accipitur, quia in renibus est generandi voluptas, per quam in aerumnosam, et fallacis laetitiae vitam, per prolis succines; sed quo animo fiant, et quo venire cupiant, solus videt um a Domino. Aug. Ideo justum, quia jam justo tribuitur. Et est quasi medicina, quae servat salutem: altera est, quae facit. Duo enim sunt officia medicinae, scilicet morbum san
Abbreviated transcription (Latin):
ille moliebat᷑: auctore achitofel. qui de fecerat ab amicicia dd̾. ⁊ filiũ adu̾sus¬
patrẽ cõsiliis qͥb pot̾at iͥnti uebat. Cũi int̾ alia hoc cõsiliũ dedit. ut absalõ
impetũ ꝑmicteret fieri inꝑatrẽ suũ eũq occidi. qͥđ mutatũ ẽ prudẽtia
cusi. qui cõsuluit dauid. ⁊ secreto mandauit ut de cãpestrib fug̾et᷑. Uñ
nõ agit p̾̃s.S de historia apħa esdras sũpsit uelam̃ mist̾iorũ. q̃ iuxta nõrũ in¬
terp̃tatones declarantur. Chusi enĩ int̾pretat᷑ silẽtiũ. Gemini: dext̃. achito¬

Expanded text:
ille moliebatur auctore Achitofel, qui defecerat ab amicitia David, et filium ejuspatrem consiliis quibus poterat instruebatur cui inter omnia hoc consilium dedit, ut Absalon impetum permitteret fieri in patrem suum, eumque occidi; quod mutatum erat prudentia Chusi, qui consuluit David, et secreto mandavit ut de campestribus fugeret in snon agit psalmus, sed de historia propheta velamen sumpsit mysteriorum, quae juxta nominum interpretationes declarantur. Chusi enim interpretatur silentium, Gemini, dexter, Achito
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm cõmiserĩ cõtra absalon contingit. ł simͦ est iniqͥ in mam .i. moꝑib¬
qr hoc mͥ contingat. ł si reddidi re.mͥ. ma. qd̾ dr equitas ap̃ hoiẽs: nu̾¬
to decidã. ⁊ si nõ ita uideatur hoĩb. decidã dico suꝑatꝰ ab inimicis mĩs.
faciant. In carnẽ qͥ d̾ seuire possũt. s aĩam inpotestate hr̃e nequeũt. qͣmn di¬
dit. ⁊ cõprehendat .i. decipiat ꝑ cõsensũ. ⁊ cõeulcet int̾ra uitã i.i. cõ cul¬

Expanded text:
quam commiserim contra Absalon contingit. Vel, si modo est iniquitas in manibquam commiserim contra Absalon contingit. Vel, si modo est iniquitas in manibquitas apud homines, merito decidam, et si non ita videatur hominibus. Decidam dico, superatus ab inimicis meis, faciant. In carnem quidem saevire possunt, sed animam in potestate habere nequeunt. Quam didit, et comprehendat, id est decipiat, per consensum et conculcet in terra vitam meam,
Abbreviated transcription (Latin):
reddit his qͥ pro bonis reddunt mala qͣm si sustin̾et ab his: qͥb bona ñ fecĩt
qdꝰ̾ ẽ dic̾e. Sit̾e nõ sͣu imitatꝰ: paciẽtia qͣm ꝓme oꝑatꝰ es in illo silentio: ut
pacientissime sustin̾es dolos ꝓditoris tui. m̾ito oecidã. Ñ iuire uirãdo. hoc
inp̃catur sibi. S dieit qͥd cõtingat se uindicantib ꝓpħat gͦ nõ uirat ꝑ execͣ
tionẽ. sic̃ uidr̃. qd̾ ẽ grauissimũ iuris iurãdigenꝰ. cũ hõ dic si illud feci. alud
patiar. decidã dico: ab inimicis meis. suꝑatꝰ. ⁊ inanis factus. Quenĩ se ui¬
dicat: occulte a diabolo suꝑatur in anis factꝰ. uana ⁊ suꝑba leticia de hoc qd̾¬
qͣ uinei nõ potuit. qui u̾o nõ retribuit mala: uincit irã.⁊ melior ẽ qͥ uĩ¬
eit irã: qͣm qui capit eiuitatẽ: ut ait salomon. ẽt patet hic ꝑfectũ uirũ
ad litt̾am. de dd̾ pot̃ accipi. qui cõtra absalõ nõ conmisit. qrͣ sibi mala infer¬

Expanded text:
sustineret ab his quibus bona non fecerit: quod est dicere: Si te non sum imitatus patientia quam pro me operatus es in illo silentio, ut patientissime sustineres dolos proditoris tui merito decidam. Non jurejurando hoc imprecatur sibi, sed dicit quid contingat se vindicantibus. ationem sicut videtur: quod est gravissimum jurisjurandi genus, cum homo dicit, si illud feci, illud patiar. Decidam dico ab inimicis meis superatus et inanis factus. Qui enim se vindicat occulte a diabolo superatur, inanis factus vana et superba laetitia de hoc quod vinci non potuit qui vero non retribuit mala, vincit iram. Et melior est qui vincit iram quam qui capit civitatem, ut ait Salomon . Et patet hic perfectum virum ad litteram de David potest accipi, qui contra Absalon non commisit, quare sibi mala infer
Abbreviated transcription (Latin):
dit uiatio. ⁊ sic fert᷑ ad aures qi ad corcular. uͥ discernit᷑. q sonꝰ ualet au¬
rib. intellectꝰ uͭ a memoria auditorũ: ꝙͣ qͦdã lacu excipit᷑. Iñ inm̃tis hab̾tũ
⁊ morũ disciplinã: tãqͣm de lacu incellas trãsit. inquib si negligẽtia ñ accu¬
erit. ⁊ nocuerit uetustate firmabit᷑.el t̾orcularia st̃ ⁊̃ martiria. uͥ corꝑa¬
eorũ qͥ ꝓnoĩe . xͥ afflictione pantionũ calcãtur: qi acina remanẽt in terra.
Aĩe u̾o ad requiem habitationis celestis emanãt.⁊ ꝙr hec fiũt meccłiis: iõ¬
⁊ ip̃e eccłe torcłaria dñr. ⁊ ẽ sensꝰ titili. łs̾ iste ẽ dd̾ pħe. tẽdẽs in finẽ .i. in¬

Expanded text:
inariis, et sic fertur ad aures, quasi ad torcular, ubi discernitur, quia sonus valet auribus, intellectus vero a memoria auditorum, quasi quodam lacu excipitur: inde in mentis habitum et morum disciplinam, tanquam de lacu in cellas transit, in quibus, si negligentia non acuerit, vetustate firmabitur. Vel torcularia sunt risti nomine afflictione persecutionum calcantur, quasi acina remanent in terra; animae vero ad requiem habitationis coelestis emanant. Et quia haec fiunt in Ecclesiis, ideo ipsae Ecclesiae torcularia dicuntur. 17 Et est
Abbreviated transcription (Latin):
tiphei uener̃. ad sauldicentes. Ecce dd̾ latitat ap̃ nos: descẽde: ut tͣdamꝰ eũ in
manus tuas: ⁊ descẽdit saul. ad̾ cũ mĩtiatũ eẽt dd̾: recessit m̃. ⁊ fugit ad tutis¬
sima loca engadi. uͥ latens inspelũca euasit. ⁊ita nõ ꝓfuit ⁊ipheis sua ꝓditio.
⁊ dd nõ nocuit. Ii enĩ datꝰ ẽ saul inmanũ dd: in spelunca. ad qͣm cũ diu̾tiss
saul. cã pͣgãdi uẽtrẽ: dauid p̃scidit horam clamidis eiꝰ: ostẽdens se nolle
occid̾e eũ: cũ poss. de hac historia sumitur titulus. de qͣtñ nõ agit p̃s. ĩmo de
sigͥcat᷑one eiꝰ: Tiphei enĩ int̾pñr florẽtes: ⁊ sig̾cãt illos: qͥ hͥ florẽt iup̃senti. ⁊ qͣi uirẽt

Expanded text:
descende, ut tradamus eum in manus tuas, et descendit Saul. Quod cum nuntiatum esset David, recessit inde et fugit ad tutissima loca Engaddi, ubi latens in spelunca evasit, et ita non profuit Ziphaeis sua proditio, et David non nocuit. Ibi enim datus est Saul in manu David in spelunca; ad quam cum divertisset Saul causa purgandi ventrem, David praecidit oram chlamidis ejus, ostendens se nolle occidere eum cum posset . De hac historia sumitur titulus, de qua tamen non agit psalmus, imo de significato ejus. Ziphaei enim interpretantur florentes, et significant illos, q
Abbreviated transcription (Latin):
inipetu imili ductꝰ ẽ. inramosam q̃rcũ. ramis cuiꝰ circumnectentib col¬
lum eiꝰ: ibiq capite intercepto pendẽs: a ioab princiꝑe milicie dd inter¬
fectꝰ est. QUo mortuo: dd̾ restitutꝰ est iuregnũ. ⁊mpace regnauit. Huic
historie alludit titulus. de qua tñ ñ agit p̾s.s de sig̾cato historie .a. de pas
is apłis filtũ uocat x ͨ in euangelio dicens Non possũt fibii spõsi ieninare.
cũ mẽtẽ eiꝰ sapĩa dei cteseruit. ut totꝰ eẽt & ꝑlene diaboli. que desertio drͣ.
qui p̃cepit popłõ eunti adbellũ: seruare puer̃ absalon: eoq int̾empto dixͣ
Quis michi det ut moriar ꝓ te fili absalon.: Itaa ͤ pacẽ exibuit uide tra¬

Expanded text:
impetu muli ductus est in ramosam quercum: ramis cujus circumnectentibus collum ejus, ibique capite intercepto pendens, ab Joab principe militiae David, interfectus est. Quo mortuo David restitutus in regnum, in pace regnavit. Huic historiae alludit titulus, de quo tamen non agitis apostolis filium vocat Christus in Evangelio, dicens: Non possunt filii sponsi jejunare cum mentem ejus sapientia Dei deseruit, ut totus esset et plene diaboli. Quae desertio dicitlo eunti ad bellum servare puerum Absalon, eoque interempto dixit: Quis mihi det ut moriar pro te, fili mi Absalon? Ita Christus Judae pro
Abbreviated transcription (Latin):
Cum exarserit. ⁊ c̃ .i. cũ uenerit uindicta miquorũ. ñ modo nõ attinget
tĩe quid multiplicati st̃. titulus. ꝑsalmꝰ lauid eũ fuget a
faciȩ absalon filii sui. De historia sũpsit esdras uelam̃ mist̾ io¬
rũ Legit᷑ enĩ inlibro regum qd̾ absalon fisiꝰ clauid ꝑsegñs patrẽ
siũ. querebat eum occid̾e. eui cͥdđ cessit cũ sius : exiens deciuitate ierłm.

Expanded text:
 est sensus: cum venerit vindicta iniquorum non modo non attinget ine, quid multiplicati? Titulus: Psalmus David cum fugeret a facie Absalonis filii sui. De historia sumpsit Esdras velamen mysteriorum; legitur enim in libro Regum quod Absalon filius David persequens patrem suum, quaerebat eum occidere. Cui David cessit cum suis, exiens de civitate Jerusalem,
Abbreviated transcription (Latin):
te nos. inquo incepi in eo finiam.⁊ ostende faci¬
em tuam ⁊ salui erimꝰ. Magna.ẽ. suauitas hui
u̾siculi. In hoc regulam totiꝰ religionis exponit.
Primo enum ds̃ nos conuertit. tune. ⁊ non ante
faciem ostñdit .i. lumine pietatis noꝰ inspicit.
post: quod tandem nos saluat. Hune gͦ ꝓpha
iterat. quia ꝑ xp̃m quisq breuit quod expedit:
Im P LORAT

Expanded text:
od. In quo incoepi in eo finiam. Et ostende faciem tuam, et salvi erimus. Magna est suavitas hujus versiculi; in hoc Primo enim Deus nos convertit, et tunc nos ante faciem ostendit, id est, lumine pietatis nos inspicit: post quod nos tandem salvat. Hunc ergo propheta iterat, quia per ipsum quisque breviter quod expedit, implorat
Abbreviated transcription (Latin):
dam tibi hoc. scił quod ego sum ds̃ ille gentraliᷤᷤ
qui est omnium ꝑpotentiam ds̃. ⁊ sum ds̃ tuus
ꝓpͥe. ⁊ familiariꝰ quia te habeo seruum. ⁊ quia in ꝓ¬
pħis tibi ꝓmissus sum. Ideo dicit sum quia esse
ꝓpͥum. ẽ. deitatis. Unde. egosum qui sum. ⁊ qui
est misit me aduos. Et nota quia pͥus dixit sim¬
pliciter sum ds̃. & post ea dicit sum ds̃ tuus. qͣsi
diceret. & si non sum ds̃ tuius tamen sum ds̃. na¬
tura .i. meo bono sum ds̃. Eit malo tuo non sum
ds̃ tuus.

Expanded text:
Aug. hoc scilicet quod ego sum Deus ille generalis, qui est omnium Deus per potentiam, et sum Deus tuus proprie, et familiarius, quia te habeo servum; et quia in prophetis tibi promissus sum. Ideo dicit sum, quia esse proprium est Deitatis. Unde: Ego sum qui sum, et qui est misit me ad vos . Et nota quod prius dicit simpliciter, sum Deus. Et posdiceret: Etsi non sum Deus tuus, tamen sum Deus. Bono enim meo sum Deus, malo autem tuo non sum Deus tuus.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicabunt. Ante gͦ uidicandi: p̾centur absol¬
iri. iudicabo: cum acceꝑo tẽpꝰ udicandi. Modo
iudicuĩ. S nũqͥd accepit xp̃c tẽpus: nũqͥd̃ accepit
filiꝰ dei: Ialiꝰ dei non accepit tẽpus. s filiꝰ hominiˢ
accepit tẽpus. idem tñ. ẽ. ⁊ filiꝰ dei. ꝑquem ⁊ fci sumꝰ
& filiꝰ hominiᷤ ꝑ quẽ refecti sumuis. Accepit gͦ tp̃s

Expanded text:
judicabunt, ante ergo judicandi precentur absolvi. Judicabo, cum accepero tempus judicandi. Modo judicandi. Sed nunquid accepit Christus tempus? Nunquid accepit Filius Dei, Filius Dei non accepit tempus; sed filius hominis accepit tempus, idem tamen est et Filius Dei, per quem facti sumus, et filius h
Abbreviated transcription (Latin):
mire.⁊ iniquitates homuiũ non curare. Exur.
ds̃ pater ui uindicet. s ds̃ p̾uenit excecando illoᷤ.
Nemo enim non pͥus peccat inse qm in alio .i. qͥsq¬
.i. fẽm eoꝵ: uiudicta excecationis p̾uciuat. ⁊ ita:
subuerte eos. uł ita supplanta cos asuili luc¬
tantis .i. inefficaces fac. ⁊ deice eos ut locũ ⁊ gentẽ
ꝑdant ꝓquib retinendis cp̃m occiderunt. Uñ
subdit.¬

Expanded text:
mire, et iniquitates hominum non curare exsurgeDeus Pater ut vindicet; sed Deus praevenit excaecando. Nemo enim non prius in se quam in alium factum eorum vindicta excaecationis praeveniat, et ita subverte eos. Vel supplanta eum, a simili luctantis, id est inefficaces fac, et dejice eos, ut locum et gentem perdant, pro quibus retinendis Christum occiderunt. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cio cupiditatũ huiꝰ scłi. hoc dicit contͣ hoc.
qͦd supͣ demał dictum est. Uana locuti sr̃¬
⁊ argentũ ⁊ argñtum dm̃ci eloquii. ẽ. exami
est labia dolosa icorde ⁊ corde locutist. Argen¬
to autẽ comꝑat᷑ diuinũ eloquiũ. quia sic omnia
metalla nich est quod dulciꝰ tinniat argñto. ita
int̾ omnia eloquia sermo diumꝰ dulciꝰ sonat

Expanded text:
iod. Hoc dicit contra hoc quod supra de malis dictum est: Vana locuti sunt et argentum Dominici eloquii est examinest: Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt. Argento autem comparatur divinum eloquium, quia sicut inter omnia metalla nihil est quod dulcius tinniat argento, ita inter omnia eloquia sermo divinus dulcius insonat
Abbreviated transcription (Latin):
addiscipłos accipiatur. quasi. ⁊ illud argñ¬
tum ditum eloquii: est septuplum. qͥa.uii.
st̃ gradus beatitudinis. dequib totꝰ sermo
suetudo. miscłia ⁊ cet̾a. ⁊ illud argentũ est
purgatũ septuplum .i. septẽpłr scił ꝑsin-
quo agitur in octana beatitudine cum dr̃.
Beati qui ꝑsecutionẽ paciunt᷑ ꝓpt̾ iusticiam.
⁊cet̾a. Occaua gͦ beatitudo: est pacientia ꝑ¬
secutionis. qua uelud igne purgatur: argñ
gant᷑. ⁊ pauꝑes. ⁊ mites. ⁊ miscdes. ⁊ alii. Ideo
insermone .uii. p̾mittunt᷑ uirtutes. que eti¬
am beatitudines dicunt᷑. que consumant.¬
⁊ beatos facunt. Octaua autẽ que redit ad

Expanded text:
ad discipulos accipiatur. Quasi dicat: Et illud argentum divini eloquii est Septuplum, quia septem sunt gradus beatitudinis, de quibus totus sermo ritus, mansuetudo, misericordia, etc. Et illud argentum est purgatum septuplum, id est septempliciter, in octava beatitudine, cum dicitur: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, , etc. Octava ergo beatitudo est, patientia persecutionis, qua velut igne purgatur argentugantur et pauperes, et mites, et misericordes, et alii, ideo in sermone septem praemittuntur virtutes, quae et beatitudines dicuntur, quae consummant, et beatos faciunt. Octava autem quae redit ad
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi. inmacłatus ero ⁊ emundabor.⁊ ita elo.¬
quia oris mei erunt talia. ut cõplaceant inicon.¬
spectu tuo. non hominũ. Si autẽ mundue  fue.¬
ro asuꝑbia. eloquia mea placebunt incon¬
spectu hominũ non dei. Si uͦ mundus fuero.
non solum eloquia. s etiam meditatio cordis
mei. erit tał ut non placeat hominib quia
iam nulla. ẽ. suꝑbia. s in conspectu tuo semꝑ.

Expanded text:
at: Immaculatus ero et emundabor et ita eloquia oris mei erunt talia, Aug. ut complaceant in conspectu tuo, non hominum. Si autem non mundus a superbia fuero, eloquia mea placebunt in conspectu hominum, non Dei. Si vero mundus fuero, non solum eloquia, sed et meditatio cordis mei erit talis, non ut placeat hominibus, quia jam nulla est superbia; sed in c
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dolus.i. iniqua ⁊ dolosa. scił uł aꝑte mala. uł sibona¬
tamen cum dolo. Cogitatio quoq eiꝰ. cum posset. ẽẽ.
bona debonis: est deiniquis. ⁊ hoc est noluit intelli¬
gere non nego eum posse s nolle. dico qͥd: ut bene age¬
ret. Nondico eum nolle intellig̾e. qͦd non potuit. s qͦd
potuit. ⁊ ita ꝑniciosus agit contͣ se ipsũ. qui qͦd potest

Expanded text:
 dolus, id est iniqua et dolosa, vel aperte mala. Vel si bona cum dolo, cogitatio quoque ejus cum posset esse bona de bonis, est de iniquis. Et hoc est, noluit intelligere, non nego eum posse, sed dico nolle, quid? ut bene ageret. Non dico eum nolle intelligere quod non potuit, sed quod potuit. Et ita perniciosius agit contra seipsum, qui quod potest
Abbreviated transcription (Latin):
sunt discipłi mei qui erant futuri firmam̃
ta corporis mei .i. eccłȩ. quia relicto eo fugerunt.
Unde alibi. Elongasti ame amicum.⁊ cet̾a.
ideo discipłi fugerunt. quia.
sactum.ẽ. cormeum tanqͣm cera liquesctus: in

Expanded text:
sunt discipuli mei, qui erant futuri firmamenta corporis mei, id est Ecclesiae, quia relicto eo, fugerunt. Unde alibi: Elongasti a me amicum . Et ideo discipuli fugerunt, quia Factum est cor meum tanquam cera
Abbreviated transcription (Latin):
oinina ossa mea. Quasi. obseder̃t ⁊ circũ dedert
me. ⁊ etiam occider̃t me. ⁊ tam uilit̾ qͦd effrisus
sum. sic̃ aqua .i. occisus sum abeis ita itilit̾ ut
sum facit pedib ita effuso xp̃o ablute st̃ uicioꝵ
sordes. ⁊ ad g̾minandũ rigate st̃ uirtutib m̃teᷤ.
⁊ etiam lapsi st̃ ꝑsecutores. quia ꝓpeccato necis

Expanded text:
 Obsederunt et circumdederunt me, et etiam occiderunt me, et tam viliter, quod effusus sum sicut aqua, id est occisus sum ab eis, 45 ita viliter, ut sum facit pedibus: ita effuso Christo, ablutae sunt vitiorum sordes, et ad germinandum rigatae sunt virtutibus mentes, et etiam lap
Abbreviated transcription (Latin):
inte. Mira st̃ que uoua st̃. hec st̃ que inicarne
gessit xp̃c. mirantib udeis. ⁊ est. mirifica mi.¬
sccłias tuas .i. fac noua. que etiã mali mirent᷑.
ne uilescant mniscłie tue. ⁊ neminꝰ amentur.
tu dico mirifica: qui saluos facit sꝑanteᷤ inte.

Expanded text:
 Mira sunt quae nova sunt. Haec sunt quae in carne Christus gessit mirantibus Judaeis. Et est, mirifica misericordias, id est fac nova quae et mali mirentur, ne vilescant misericordiae, et ne minus amentur. Tu dico qui salvos facis sperantes in te.
Abbreviated transcription (Latin):
uentrẽ suũ. ħ. ẽ. enĩ ieiuniũ ñ continentie s
luxurie. gͣtis itaq ds̃ coli debet. ñ ꝓpt̾ aliud ab
eo. ⁊ ñ egredieris ds̃ euident̾. non egredieris dico:
ult̾ius ods̃. sic̃ olim uideis faciebas inuirtutib¬
nr̃is .i. inexercicib nris. ⁊ ꝑ hoc inualidi sumꝰ
contra inimicos.

Expanded text:
ventrem suum. Hoc est enim jejunium non continentiae, sed ventrem suum. Hoc est enim jejunium non continentiae, sed luxuriae. Gratis itaque Deus coli debet, non propter aliud ab eo; et non egredieris Deus evidenter. Non egredieris dico ulterius, o Deus, sicut olim Judaeis faciebas, in virtutibus, id est, in exercitibus nostris. Et per hoc invalidi sumus contra inimicos.
Abbreviated transcription (Latin):
Scđa pars.
ubi numerat mala que hic ferunt boni non
tamen obliti dei. qͣsi dic̾et. ħ uere sc̃ futura nosti
illa a patb audita. Nunc autẽ. scił inmedio tẽ
ꝓmissio. dum hic iniquis habentur obꝓbrio
⁊ confudisti nos non inconscientia s infacie ho¬
minum. Et nota quod hic exagg̾at mala sua.
ut beniuolentiã iudicis impetret. hoc ideo fecit
lectus tituli ad quem mittunt᷑ filii chore. ⁊ etiã
quia ideo fecit ut apareat angratis colatur ds̃.
a quo gratis. ẽ. saluatus. non .ẽ. ꝓt̾renis colendus
dabit mͥ uillã non tñ tẽporalẽ. corcuptã ad huc
gentis mentẽ amore enim casto non coł eam enĩ
mercedẽ uis hab̾e infut᷑o scło. qͣm hic necesse ẽ.
relinqͣs. Mutare ius uoluntatẽ carnalẽ ñ am¬
putare. Noli gͦ talia sꝑare adeo danda. qualia
iubet hic contẽpnere. ħ sꝑabant uidei q̃m in
fut᷑o ħ temporalia multiplicata sibi reddi ex
millo ieuiniũ qͥ adluxuriosã cenam seruat

Expanded text:
a pars ubi enumerat mala quae hic ferunt boni, non tamen obliti Dei, Quasi dicat: Haec vere futura sunt, et illa a patribus audita, nunc autem, scilicet in mediotur promissio, dum hic iniqui habentur opprobrio; et confudisti nos, non in conscientia, sed in facie hominum. Et nota quod exaggerat hic mala sua, ut benevolentia judicis impetret. Hoc ideo fecit  est intellectus tituli, at quem mittuntur filii Core. Et ideo etiam fecit ut appareat an gratis colatur Deus, a quo gratis est homo salvatus. Non est pro terrenis colendus dabit mihi villam. Non tamen temporaliter corruptam adhuc geris mentem. Amore enim casto non colis, eam mercedem non vis habere in futuro saeculo quam hic necesse est relinquas, mutare vis voluptatem carnalem, non amputare. Noli ergo talia sperare a Deo danda, qualia hic jubet contemnere. Haec sperabant Judaei, qui in futuro haec tempora multiplicata sibi exspectanin illo jejunium, qui ad luxuriosam coenam servat
Abbreviated transcription (Latin):
Loquit᷑ hic xp̃c exinfir.¬
mitate menbroꝵ qͣsi dic̾et. in hoc audi. Eripe me
deluto. Cui supͣ aicit. seinfixum corꝑe non m̃¬
te. uͭ non infigar uł inheream. alia lit̾a. mente
quasi. si tenetur corpꝰ. non teneat᷑ anima. Supͣ
uͦ de seloquens. dixit se infixum corpore inlimo
ꝓfundi. hoc autem dicit exinfirmitate m̃broꝵ
& est. Eripe me deluto ut non infigar. uł ihe¬
ream .i. deluteis desiderus. ne mente consentiam.¬
Sequit᷑. lib̾a me ab his qui oderunt me ⁊ deꝓ-¬
fundis aquarum .i. iudeoꝵ ut malis ũconsen

Expanded text:
Loquitur hic Christus ex infirmitate membrorum. Quasi dicat: In hoc audi: Eripe me de luto, cui supradixit se infixum corpore, non mente, ut non infigar. Vel, inhaeream, alia littera, mente. Quasi dicat: Si tenetur corpus, non teneatur anima. Supra vero de se loquens dixit se infixum corpore in limo profundi; hoc autem dicit ex infirmitate membrorum. Et est, eripe me de luto ut non infigar, vel, inhaeream, id est de luteis desideriis, ne mente consentiam. Libera me ab his qui oderunt me, et de profundis aquarum, ut malis non conse
Abbreviated transcription (Latin):
Quare gͦ similit̾ ⁊ nos non liberas: Sciant
om̃s adxp̃m uenientes. hoc ideo fieri. quia in
quit dm̃ suum. Fornax enim sicut paleas
incinerẽ uercit. auro sordes tollit. ita illi in
quib habitat ds̃. intribulatione meliores
fiunt tanqͣm aurum ꝓbati. Nouit gͦ quid
agat qui nos fecit. Nouit ⁊ reficere nos bonꝰ
structor. qui edificat domum. ⁊ siquid cecide¬
dte clamauerunt ⁊ salui facti st̃: inte sꝑauer̃t

Expanded text:
Quare ergo similiter et nos non liberas? Sciant omnes ad Christum venientes, hoc ideo fieri, quia in quit Deum suum, Fornax enim paleas in cinerem vertit, auro sordes tollit; ita illi in quibus habitat Deus, in tribulatione meliores fiunt, tanquam aurum probati. Novit ergo quid agat qui nos fecit, novit et reficere nos bonus structor, qui aedificat domum. Et si quid cecidete clamaverunt, et salvi facti sunt; in te sper
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nocte nec exaudior. quare autẽ hoc fiat tui
intelligunt. quia tu autẽ habitas insc̃o .i. in
gere. qͦd ad salutẽ int̾dum scõs non audis ut
paulũ. ⁊addampnationẽ malos aliqͣndo au-¬
.i. uidentis te. non eiꝰ qui se uoluit absconde¬
re aconspectu tuo. Sequit᷑. Inte sꝑauerunt
hominis qͣsi me non audisti s p̾cedentes patrtꝰ
audisti ⁊ liberasti. Quare gͦ non audis ⁊ nos:¬

Expanded text:
et nocte, nec exaudior. Aug. Quare autem hoc fiat, tui intelligunt, quia tu autem habitas in sancto, id gere quod ad salutem sanctos interdum non audis, ut Paulum : et ad damnationem, malos aliquando auest videntis te, non ejus qui se voluit abscondere a conspectu tuo. VERS. 4.-- « In te speraverunt hominis. Quasi dicat: Me non audisti, sed praecedentes patres audisti et liberasti. Quare ergo non audis,
Abbreviated transcription (Latin):
psalmꝰ iste contͣ tristicias scłi consolatio. ne noᷤ adõ
retrabant. tibi. ẽ. uox fidelis. dm̃ desiderantis. uł¬
qͥ degerat inuicĩs. ⁊ adfontem baptismi tendit. uł
qui exhaustus uicũs. adcontẽplationẽ dĩ ascendic
qͥ exquisito cerui exemplo desideriũ suũ ostñdit.
cui obuiat maloꝵ insultatio. s netͥsticia scłi ani¬

Expanded text:
psalmus iste contra tristitias saeculi, ne nos a Deo retrahant, ubi est vox fidelis Deum desiderantis, qui degerat in vitiis, et ad fontem baptismi tendit; vel qui exhaustis vitiis ad contemplationem Dei ascendit, qui exquisito cervi exemplo desiderium suum ostendit, cui obviat malorum insultatio. Sed ne tristitia saeculi, ani
Abbreviated transcription (Latin):
signati. Dum enĩ heliseus ascenderet de ierico
in bethel. egressi adebethel. xl.uͦ. pueri irridñ¬
tes heliseũ ⁊ dicentes. calue ascende. ascende cal¬
ue. Tunc uissit heliseus duos ursos exire desal
nago gam que pͥus erat domus dei qͥl sonat be¬
thel irrisus. ẽ. a paruuł. ascende calue. clamantib
.i. uideis puerili fatuitate clamantib tolle tolle
crucifige eũ. qͥ deuorant᷑ aduob ursis .i. adiabło &

Expanded text:
signati. Dum Eliseus ascenderet de Jericho in Bethel egressi sunt de Bethel XLII pueri, irridentes Eliseum, et dicentes: Ascende, calve, ascende, calve! Tunc jussit Eliseus duos ursos exire de saltnagogam, quae prius erat domus Dei, quod sonat Bethel, irrisus est a parvulis: Ascende, calve, clamantibus, id est Judaeis puerili fatuitate clamantibus: Tolle, tolle, crucifige eum! qui devorantur a duobus ursis, id est a diabolo et
Abbreviated transcription (Latin):
aquarũ iuuentiũ. Eit h.ẽ. Quẽadiodũ ceruꝰ trac¬
to serpente desiderat uenire ad fontes aquarũ ut
reuiuenescat. ita desiderat anima mea adce ds̃. di¬
cit catecuminꝰ. Uelita. ut ꝑfc̃o conueniat. Qmad¬
modũ. ⁊c̾. ꝑempto serpente desiderat uenire ad fon¬
tem aqͣrũ. ita consũptis uicũs desicdat ardenti de¬
siderio ampliꝰ qͣm ante anima mea uenire adteds.
Nota qͦd quia hic agit᷑ decathecuminiᷤᷤ fontẽ bapris¬
mi petentib ideo hic psalmꝰ insabbato pasche ⁊ pen¬
tecostes cantat᷑. cũ sacramentũ baptisini celebrat᷑. qͥa

Expanded text:
iventium. Et hoc est, quemadmodum cervus, tracto serpente, desiderat, venire ad fontes aquarum, ut rejuvenescat, ita desiderat anima mea ad te Deus, dicit catechumenus. Vel ita, ut perfecto conveniat, quemadmodum cervus, perempto serpente, desiderat venire ad fontes aquarum, ita consumptis vitiis, desiderat ardenti desiderio, amplius quam ante anima mea, venire ad te, Deus. Nota quod quia hic agitur de catechumenis fontem baptismi petentibus, ideo hic psalmus in Sabbato Paschae et Pentecostes cantatur, cum sacramentum baptismi celebratur. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
errantẽ disciplina tua deserat. hoc susceptiis
scriptum est. legem ⁊ miscdiam inlingua portat.
Siemm offenderis inlege. ipse qui ꝓte sangui¬
nem effudit confitenti tibi ignoscit. deinde de
miscdia subdit dicens. ⁊ dirige me ult̾ius in se¬
mita recta .i. inrectitudinẽ angustiar̃. q̃m ñ suf¬
ficit inchoare cũ inumici donec ꝑueniatur ñ quies¬
cant. unde subdit. ⁊ hoc fac ꝓpter inimicos meoᷤ
qui insidiari ñ cessant. Et nota quod duo dicit

Expanded text:
errantem disciplina tua deserat. Hoc susceptus  de qua scriptum est: Legem et misericordiam in lingua portat . Si enim offenderis in lege, ipse qui pro te sanguinem effudit, confitenti tibi ignoscit. Deinde de misericordia subdit, dicens et dirige me ulterius in semita recta, id est in rectitudine angustiarum, quoniam non sufficit inchoare, cum inimici donec perveniatur, non quiescant. Unde subdit, propter inimicos meos, qui insidiari non cessant. Nota quod duo dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tuam. ut lauderis abhomine. Causa enĩ ad
dm̃ refert᷑. ⁊ etiam hoc ideo. quia ñ negligo nec
tui ꝓpitiaberis sacrificio sp̃c contͥbulati tͥ obla¬
to peccato meo. non solum ante fidem. s ⁊ post
est .i. gͣndo. ẽ. illud peccatũ. quia ⁊ inuia fidei.
ñ de est offensio. ⁊ ideo nisi ꝑte non delebit᷑. quia
mentuum. parce. hoc idõ dicit. quia non ꝓpter
se sibi parci pet̾e audet. quia cotidit eiꝰ peccatum
augetur. in quo catharetici refutant᷑. Erat enim

Expanded text:
tuam, ut lauderis ab homine. Causa ad Dominum refertur. Et hoc ideo, quia non negligo, nec tui, propitiaberis, sacrificio spiritus contribulati, peccato meo, non solum ante fidem, sed post est, id est grande est illud peccatum, quia et in via fidei non deest offensio. Et ideo nisi per te non delebitur, qui rgo propter nomen tuum parce. Hoc ideo dicit, quod non propter se sibi parci petere audet, quia quotidie peccatum ejus augetur: in quo Cathari refutantur. Erat enim
Abbreviated transcription (Latin):
erunt penne columbe de argentate .i. duo p̾cepta
uł mandata caritatis. Ecce his modis ordinat᷑
lit̾a. Utrum autẽ hoc uł illo. uł alio potiꝰ mͦ di¬
ci debeat ambiguum est. S ad singła bene seqͥt᷑.
Et posti̾ora dorsi eiꝰ trunt inpallore. uł uirort.
sum. ẽ. eccłȩ. p̾dicta similitudiniᷤ ratione. Uel
postiora dorsi eiꝰ .i. ultima eccłȩ. que erunt incõ
suꝑ aurũ .i. incõparabilit̾.¬

Expanded text:
erunt pennae columbae deargentatae, id est erunt pennae columbae deargentatae, id est duo mandata charitatis. Ecce his modis ordinatur littera. Utrum autem hoc vel illo, vel alio potius modo dici debeat, ambiguum est, sed ad singula bene sequitur. Et posteriora dorsi ejus erunt in pallore vel virore; sum est Ecclesiae praedicta similitudinis ratione. Vel, posteriora dorsi ejus, id est ultima Ecclesiae, quae erunt in comsuper aurum, id est incomparabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
est. Nam quod libet hoꝵ sane potest dici. Con¬
uertens gͦ u̾ba adeos de quib fit species domus:
ait sic. Dñs dabit u̾bum euangłi⁊antib inuir¬
stamentoꝵ. uł int̾ duas hereditates t̾renam.
⁊ celestem illam ñ ardent̾ appetendo. istam pacien¬
ter expectando. uł siusq ad mortẽ ꝑseueretis in
contẽptu t̾cenoꝵ. ⁊ appetitu celestium. Uel ita ut
insequenti u̾su excendatꝰ constructio. Dilectus
spolia diuidet speciei domꝰ. & ouos qͥ diuidimi
ni spolia speciei domꝰ ꝑdiu̾sa dona. Si dormiatiᷤᷤ
int̾ medios deros tunc penne columbe dear¬
gentate dealbabuntur inselmon .i. uos ipsi de¬
albamini. qui estis penne. Uel ita. ut hie incep
de albabunt᷑ inselmon. alii scił homines qͥ ꝑ gr̃ã
remissionẽ peccatoꝵ accipiunt. Uel ita onos qͥ
diuidimini spolia speciei domꝰ. Si dormiatis
int̾ medios leros uos critis penue columbe de¬
argentate. hoc est malta eleuabimini. uel uobis

Expanded text:
est. Nam quolibet horum sane dici potest. Conest. Nam quolibet horum sane dici potest. Convertens ergo verba ad eos de quibus fit species domus, ait sic: Dominus dabit verbum evangelizantibus virstamentorum, vel inter duas haereditates, terrenam et coelestem, illam non ardenter appetendo, istam patienter exspectando. Vel si usque ad mortem perseveretis in contemptu terrenorum et appetitu coelestium. Vel ita ut in sequentem versum extendatur constructio, dilectus spolia dividit speciei domus. Et, o vos qui dividimini in spolia speciei domus per diversa dona, si dormiatis inter medios cleros, tunc pennae columbae deargentatae dealbabuntur in Selmon, id est vos ipsi dealbabimini, qui estis pennae. Vel ita, ut hic incoepta dealbabuntur in Selmon alii, scilicet homines, qui per gratiam remissionem peccatorum accipiunt. Vel ita: O vos qui dividimini spolia speciei dointer medios cleros, vos eritis pennae columbae deargentatae, hoc est in alta elevabimini, vel vobis
Abbreviated transcription (Latin):
ne dei. qͣsi. exsorte ꝓueniunt. Bene gͦ cleroᷤ dicit
duo testam̃ta. quia ꝑea dat᷑ hereditas et̾na. Dorim¬
re uͦ int̾ medioᷤᷤ cleroᷤ ẽ: inauctoritate duoꝵ re¬
stamentoꝵ quiesc̾e.⁊ pacifice ad quiescete. Uel
cleros ipsas hereditates hic dicimꝰ. unam t̾renã
uet̾is testam̃ti. alt̾am ęt̾nam noui testamenti.
int̾ quas dormit. qui t̾cenam iam non aulenter
petit. & celestem pacient̾ expectat. Qui enim t̾rene
ad huc inhiat. nũ qͣm quiescit. s cupiditatib per
multa agitat᷑. Uel dormit int̾ has heceditates. qͥ
usq adfinẽ uite ꝑseuerat incontẽptti t̾renarum.
⁊ inspe celestiũ. Ecce singłoꝵ u̾boꝵ explanatus
est sensꝰ. Orilo autẽ constructionis cuĩ sit muba¬
plex. uł asuꝑiorib pendens. infra pͥmũ u̾sum
continet᷑. uł usq insequentẽ u̾sum extenditirr
Utrum uͦ. hoc anillo mn comodiꝰ dicat᷑ ambiguũ

Expanded text:
ne Dei quasi ex sorte proveniunt. Bene ergo cleros dicit ne Dei quasi ex sorte proveniunt. Bene ergo cleros dicit duo Testamenta, quia per ea datur haereditas aeterna. Dormire vero inter medios cleros est in auctoritate duorum Testamentorum requiescere, et pacifice acquiescere. Vel cleros ipsas haereditates. Dominus unam terrenam Veteris Testamenti, alteram aeternam Novi Testamenti, inter quas dormit qui terrenam jam non ardenter petit, et coelestem patienter exspectat. Qui enim terrenae adhuc inhiat, nunquam quiescit, sed cupiditatibus per multa agitatur; vel dormit inter has haereditates qui usque ad finem vitae perseverat in contemptu terrenorum et in spe coelestium. Ecce singulorum verborum explanatus est sensus; ordo autem constructionis, cum sit multiplex, vel a superioribus pendens infra primum versum continetur, vel usque in sequentem versum extenditur. Utrum vero hoc an illo modo commodius dicatur, ambiguum
Abbreviated transcription (Latin):
que er̃t in resurrectione cõmuni. uł infine ciũq
q inspetie auri splendebunt. quia postqͣm de
mundo exit. suꝑ aurũ .i. incõparabilit̾. lucet
incaritate. que nũ qͣm excidit. hic gͦ argento.
ꝓpt̾ ẽccła eloquintiã comparatur. ibi. au¬
ro ꝓpt̾ plenitudinẽ caritatis. Quod
autẽ ait. int̾ medios cleros. Scien¬
dum.ẽ. quod latine liugue esset
int̃ nos. uł int̾ me ⁊ uos grecus habet int̾ me¬
int̾ medios deroᷤ.i. int̾ mediũ deroꝵ. qͦd dici so¬
let ieis reb quemit̾ se debent habere consensũ.
Unat cum designo circũccsionis dñs loqͥcetuR
ad abraham dicens. Hoc erit testamentum in¬
t̾ me & te. gͦcus habet int̾ medium meũ ⁊ tuũ
adexpͥmendñ consensũ. cleros autẽ hic: duo
restam̃ta dicit. ꝑ que datur hereditaᷤᷤ. qͦ dr̃ grece
cleronotina. cderos grece: latine dr̃ ñ testamentũ.
s sors & sortes inuet̾i testamento. partes herecti¬
tatis. scił t̾re ꝓmisse uocantur. quȩ expmissio¬

Expanded text:
quae erunt in resurrectione communi vel in fine cujusque, quae in specie auri splendebunt, quia postquam de mundo exit, super aurum, id est incomparabiliter lucet in charitate, quae nunquam excidit . Hic ergo argento propter eloquentiam comparatur; ibi auro, propter plenitudinem charitatis. Quod autem ait inter medios cleros, sciendum est quod Latinae linguae esset inter nos, vel inter me et vos, Graecus habet inter med est inter medium clerorum, quod dici solet in eis rebus quae inter se solent habere consensum. Unde cum de signo circumcisionis Dominus loquitur ad Abraham, dicens: Hoc erit testamentum inter me et te , Graecus habet inter medium meum et tuum, ad exprimendum consensum. Cleros autem hic duo Testamenta dicit, per quae datur haereditas, quae dicitur Graece cleronomia; cleros vero Graece, Latine dicitur, non testamentum, sed sors, et sortes. In Veteri Testamento partes haereditatis, scilicet terrae promissae vocantur, quae ex promissio
Abbreviated transcription (Latin):
sñtũtaẽ. animadu̾tenda. deuide ordo constructio¬
nis u̾boꝵ. Columba.ẽ. eccfa. dequa dr̃ incanticis.
Una est columba mea. hȩc. ẽ. de argentata .i. diuimᷤ
eloquiis erudita. ꝑ argentum
enim
figuratur diuinũ eloqͥtim.
Unde
alibi. Eloquia dĩi argentũ.⁊õ. Penne
Penne
columbe sc̃ doctores eccłȩ. ꝑ quos exaltatur ȩccl̃a
& semꝑ uolat adalta. quoꝵ p̾dicatione. incelum
fert᷑ gła eccłe. Uel penne st̃ duo mandata carita¬
tis. inquib tota lex pendet ⁊ ꝓpħe. Post̾iora dor¬
uͥ radices alarum figunt᷑. uł uͥ portat᷑ sarcina.
quia quicqͥd difficile. ẽ. inp̾cepto. leue. ẽ. amanti.
dorsi. ẽ. uror auri .i. ugor sapientie. Uiror autem¬

Expanded text:
ntia est animadvertenda, deinde ordo constructionis verborum. Columba est Ecclesia, de qua dicitur in Canticis: Una est columba mea . Haec est deargentata, id est divinis eloquiis erudita. Per argentum enim figuratur divinum eloquium. Unde alibi: Eloquia Domini argentum, etc. Pennae columbae sunt doctores Ecclesiae, per quos exaltatur Ecclesia, et semper volat ad alta; quorum praedicatione in coelum fertur gloria Ecclesiae. Vel pennae sunt duo mandata charitatis, in quibus tota lex pendet et prophetae . Posteriora dorubi radices alarum figuntur, vel ubi portatur sarcina; quia quidquid difficile est in praecepto, leve est amanti. dorsi est viror auri, id est vigor sapientiae. Vigor autem
Abbreviated transcription (Latin):
mea sitiuit inte multis decausis uerũ ⁊ bea¬
tum. ec̃. quod est inte. Alii alia desiderant.
s amma mea non nisi inte. Anima sitiutt
sitiuit tibi non alii rei caro mea que plus eget.
patitur enim multos defectus. mutat etiam
ctates. que etiam resurrectionẽ sitit. ⁊ ei ꝓmitti¬
tur resurrectio qͣm desiderat. qͣmͦ anime nr̃e
beatitudo. Et dep̾senti sic. qͣm multiplicit᷑ siti¬

Expanded text:
mea sitivit, Aug. Multis de causis, unum et beatum esse quod est in te, Alii alia desiderant, sed anima mea, non nisi ad te. Anima sitivit sitivit tibi, non alii rei, caro mea, quae plus eget. Patitur enim multos defectus, mutat etiam aetates, quae etiam resurrectionem sitit, quia et ei promittitur resurrectio quam desiderat, quomodo animae nostrae beatitudo. Vel de praesenti sic: quam multipliciter siti
Abbreviated transcription (Latin):
Quarta pars. ubi mala illiꝰ temꝑis ꝑtractat.
quoꝵ nimietatt ꝑmotꝰ: dicit deo. Ut quid
dñe. ⁊ cet̾a. quia enim illi licebit. tanta fac̾e
ut ds̃ putet᷑: subdit. qͣsi. uocẽ gemencium.
⁊ querentiũ de dilatiõe iudicii dicens. It

Expanded text:
Quarta pars. Ubi mala illius temporis pertractat, quorum nimietate permotus dicit Deo: Ut quid, Domine, etc. Aug. Quia enim illi licebit tanta facere, ut Deus putetur, subdit quasi vocem gementium et querentium de dilatione judicii, dicens: Ut
Abbreviated transcription (Latin):
dum tardat subuenire. Hoc autẽ querit
ꝓ ph̃a: ubi simplices sc̃os doceat. ⁊ max qͣsi
subito utellexerit. uel quasi sciens ut doce¬
tet quesierit: soluit subdens. despicis ⁊ cet̾a.
tune despicis. ⁊ sinis tͥbulari. despicis dic̃:

Expanded text:
dat subvenire. Hoc autem quaerit Propheta ut simplices sanctos doceat: et mox quasi subito intellexerit, vel quasi sciens ut doceret quae scierit, solvit subdens, despicis, etc. Autune despicis, et sini
Abbreviated transcription (Latin):
magis cõmendatur gr̃a lib̾atoris. qui sumus
filiĩ ionadab.i. spontanei. Tonadab enĩ inter.¬
p̾tat᷑ spontaneus dñi .i. qui exuoluntare ser¬
uit. Ellii gͦ ionadab. st̃ filũ obedientie. scił qͥ
exdilectione seruiunt. ⁊ ipsi st̃ captiui scdm
legem carnis. S cur pͥmi captiui dicimur:
iam elucet. quia ꝑ inobedientiã pͥmi hominiᷤ
inqͦ om̃s peccauert captiui sumꝰ. ⁊ incõꝑatiõe
filioꝵ ionadab. omnis in obedientia culpata

Expanded text:
magis commendatur gratia liberatoris, qui sumus magis commendatur gratia liberatoris, qui sumus filii Jonadab, id est spontanei. Jonadab enim interpretatur spontaneus Domini, id est qui ex voluntate servit. Filii ergo Jonadab sunt filii obedientiae, scilicet qui ex dilectione serviunt, et ipsi sunt captivi secundum legem carnis, sed cur primi captivi dicimur, jam elucet, quia per inobedientiam primi hominis, in quo omnes peccaverunt, captivi sumus; et in comparatione 151 filiorum Jonadab omn
Abbreviated transcription (Latin):
titioꝵ. Psalmꝰ iste decõmendatione grẽ est.
que fere singuł sillab̾ hic cõmendat᷑. Quicqͥd
enim boni sumꝰ: miscd̃ia dei sumꝰ. Quicqͥd ex nob̾
Sciendum est quia ionadab cõm̃dat᷑ abieremia.
qͥ filiis p̾cepit nebiberent uinũ. neq indomib
s intab̾nacuł habitarent. cui illi obedirent.
rent. nisi patres aliqͥd contͣdm̃ iusserint. Unde ⁊
ds̃ benedixit eis ꝓpt̾ obedientiã eosq ꝑieremiam
obicit filiis isrł. qui nolunt obedite dõ patͥ sp̃ua¬
li. sicut illi patͥ carnali. Unde suadet ieremias
filiis isrł ut parent se captiuati. nec resistant
uoluntatidĩ. Inde gͦ uidet᷑ sũptus tẏtulus huiꝰ
psalmi. Cuigͦ dixisset filioꝵ ionadab: subiet᷑.
& eoꝵ qͥ pͥmi captiui ductiͤ non quia filii ionadab
captiui dusti st̃ s pottꝰ oppositi sc̃ filiis isrł cap¬
tiuandis. peccato in obedientie. Eilii namq
his sonat psalmꝰ. potiꝰ de nob̾ qui captuia.¬
mur in lege peccati. que est inmenbris. Uñ.

Expanded text:
 Psalmus iste de commendatione gratiae est quae fere singulis syllabis hic commendatur. Quidquid enim boni sumus, misericordia Dei sumus. Quidquid ex nobis sciendum quia Jonadab commendatur a Jeremia, qui filiis praecepit ne biberent vinum, nec in domibus, sed in tabernaculis habitarent , cui illi obedierunt,ent, nisi patres aliquid contra Deum jusserint. Unde et Deus benedixit eis propter obedientiam, eosque per Jeremiam. Objicit filiis Israel, qui nolunt obedire Deo Patri spirituali, sicut illi patri carnali. Unde suadet Jeremias filiis Israel ut parent se captivitati, nec resistant voluntati Dei. Inde ergo videtur sumptus titulus hujus psalmi. Cum ergo dixisset, filiorum Jonadab subjecit, et eorum qui primi captivi ducti sunt, non quia filii Jonadab captivi ducti sint, sed potius oppositi sunt filiis Israel, captivandis peccato inobedientiae. Filii namque, his sonat psalmus: potius de nobis qui captivamur in legem peccati, quae est in membris . Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tes ad pͥmum hominẽ. ꝓpt̾ pͥmum: pͥmi cap¬
tiui. quia pͥus. ẽ. qͦd animale est. ꝓpt̾ scdmho¬
minẽ: sccłi redempti. His cantat᷑ psalmꝰ. ut
discant ꝑ gr̃am reu̾ti: qui ex se mali st̃. Uel
Monemur en im intytulo deuotionẽ habere¬
tus filioꝵ ionadab. non contumatiam ui¬
deoꝵ. qui captuu. e̾ẽ. meruert̃. quia frequea¬
ter moniti. noluert̃ corrigi. Hystoria enim
sic habet inlibro regum. Igit᷑ iudei ꝓlege
ret. ꝑ ꝓ pħam nuntiata est. Illi uͦ consueta ne¬
quicia inobstinatione ꝑ mansert. Filii gͦ io¬
uadab: loco omniũ obedientiũ. Priores cap¬
tiui: loco omniũ contumatiũ ponunt᷑. Et est

Expanded text:
ad primum hominem propter primum primi captivi, quia prius est quod animale est, propter secundum hominem, secundi redempti. His cantatur psalmus, ut discant per gratiam reverti, qui ex se mali sunt. CaMonemur enim in titulo devotionem habere filiorum Jonadab, non contumaciam Judaeorum, qui captivi esse meruerunt, quia frequenter moniti noluerunt corrigi. Historia enim sic habet in libro regum . Igitur Judaei, pro lege etam praenuntiata est: illi vero consueta nequitia in obstinatione permanserunt, filii ergo Jonadab loco omnium obedientium, priores captivi loco omnium contumacium ponuntur. Et est