comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aduersas habent plantas. s octonos
simul xui. in peolib digitos. & alii qͥ
habent canina capita. et ungues ad¬
uncos. quib est uestis pellis pecudũ.
et uox latratꝰ canum. Ibi etia quedã
matres semel parrunt. et canos par¬
tus edunt. qui in senectute ingres¬
cunt. et longua nr̃ȩ etatis tempora
excedunt.Sunt alie que quinquen¬
nes pariunt. s partꝰ octauũ annũ
non excedunt. Ibi sunt & monocłi. qͥ¬
Q arimaspi. et cyclopes sunt. et sce¬
nopedȩ. qui uno tantũ fulti pede: au¬
ram cursu uincunt. & in terra posi¬
t. umbram sibi planta pedis execta
faciunt. Sunt alii absq capite. qͥb
ocłi sunt in humeris. ꝓ naso & ore:
duoforamina inpectore. setas habẽt
ut bestie.Sunt alii iurta fontem
gangis fliuii. qͥ solo odorȩ cuiłã po¬
mi iiuunt. qui s lougius eunt: po¬
mũ secum ferunt. & ipsum ȩtam
occeanrum tnsnatant. Ibi est etam¬
bestia. ceucocrota. cuius corpus asini.
clunes cerui. pectus & crura leo¬

Expanded text:
aversas habent plantas, et octonos aversas habent plantas, et octonos simul sedecim in pedibus digitos, et alii, qui habent canina capita, et ungues aduncos, quibus est vestis pellis pecudum, et vox latratus canum. Ibi etiam quaedam matres semel pariunt, canosque partus edunt, qui in senectute nigrescunt, et longa nostrae aetatis tempora excedunt. Sunt aliae, quae quinquennes pariunt: sed partus octavum annum non excedunt. Ibi sunt et monoculi, et Arimaspi, et Cyclopes. Sunt et Scinopodae, qui uno tantum fulti pede auram cursu vincunt, et in terram positi umbram sibi planta pedis erecta faciunt. Sunt alii absque capite, quibus sunt oculi in humeris, pro naso et ore duo foramina in pectore, setas habent ut bestiae. Sunt alii juxta fontem Gangis fluvii, qui solo odore cujusdam pomi vivunt, qui si longius eunt, pomum secum ferunt: moriuntur enimOceanum transnatent. Ibi est bestia Ceucocroca, cujus corpus asini, clunes cervi, pectus et crura leo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt et montes aurez. qͥ ꝓpter dra¬
cones & griphes non possunt adi¬
ri. In india est mons caspͦi. a quo
caspium mare uocat᷑. inter quẽ &̾
mare: goth. et magoth gentes fero¬
cissime. amagno alexandro incluse
ferunt᷑. que humanis carnib uel
crudis bestiis uescunt᷑. India habet.
manos. horestas. Soatras. quoꝵ sil¬
ue tangunt ȩtħa. In montanis pig¬
meos duoꝵ cubitoꝵ homines.
quib bellum est contra grues. qui
tercio anno parrunt. uͦiii. senescunt.
apd̃ hos crescit piꝑ. colore quide al¬
bo. s cum ipsi serpentes. qui ibi ha¬
buncdant flamina fugant: nigrum
colorem trahit de incenclio Item mcoo¬
chios. duodecim cubitoꝵ longos. qui
bellant contra griphes. qui corpora
leonũ.alas & unglas p̃ferunt aqui¬
larum Item agroctas. et bracinanos.
qui se ultro in ignem mittunt amo¬
re alterĩ uitȩ. Sunt alii qui pis
ces ita crudos edunt. et salsum ma¬
stra. que. quid̾a hominib. quidã
bestiis. ascribunt ut sunt hii qui

Expanded text:
sunt et montes aurei, qui propter dracones et gryphes non possunt adiri. In India est mons Caspius, a quo Caspium mare vocatur. Inter quem et mare Gog et Magog ferocissimae gentes, a magno Alexandro inclusae feruntur. Quae humanis carnibus vel crudis bestiis vescuntur. India habet qmanos, Orestas, Coatras, quorum sylvae tangunt aethera. In montanis Pygmaeos duorum cubitorum homines, quibus bellum est contra grues, qui tertio anno pariunt, octavo senescunt. Apud hos crescit piper colore quidem albo: sed cum ipsi serpentes, qui ibi abundant, flamma fugantur, nigrum colorem trahit de incendio. Item Macrobios duodecim cubitorum longos, qui bellant contra gryphes, qui corpora leonum, alas et ungulas praeferunt aquilarum. Item Agroctas et Bragmanos, qui se ultro in ignem mittunt amore alterius vitae. Sunces ita crudos edunt, et salsum mastra, quorum quaedam hominibus, quaedam bestiis ascribuntur: ut sunt ii qui
Abbreviated transcription (Latin):
non de patre ꝓcedit in filiũ. & de filio
procedit ad scificandam creaturam:
sed simul de utroꝙ procedit quam¬
uis hoc filio pat̾ dederit ut quemad¬
modũ de se ita de illo quoq procedat
Neq enĩ possumꝰ dicere quod non sit
uita sp̃s sẽs cũ uita pat̾ uita sit filiu ᷤ.
Ac ꝑ hoc sicut pat̾ cum habeat uitã
in semet ipso dedit. & filio uit̾a hr̃e
in semet ipso: sit ei dedit uitã proce¬
dere de illo sic̃ procedit de se ipso.

Expanded text:
non de Patre procedit in Filium, et de Filio procedit ad sanctificandam crficandam creased simul de utroque procedit, quamuis hoc filio pater dederit, ut quemadmodum de se, ita de illo quoque procedat. neque enim possumus dicere, quod non sit uita spiritus sanctus, cum uita pater, uita sit filius; ac per hoc sicut pater, cum habeat uitam in semet ipso, dedit et filio habere uitam in semet ipso, sic ei dedit uitam procedere de illo, sicut procedit et de ipso.
Abbreviated transcription (Latin):
doctrina ñ est mea s eiꝰ qui me misit
Si gͥ hic intelligit᷑ eius doctrina qͣm
tam̃ dic̃ ñ suam s patris qͣntomag̃
illic intelligendus est. & de ipso pro
cedit ut non diceret de me non ꝓ¬
cedit. A quo aũ ht̃ filiꝰ ut sit d̾s est.
enim de dõ d̃s: ab illo ht utiq uͭ etiã
de illo ꝓcedat sp̃c sc̃s. Ae ꝑ hec sp̃c sc̃s.¬
ut etiã de filio ꝓcedat sic̃ ꝓcedit de
patre ab ipso ht̃ patre. Hic ut cũq etiã
illd̃ intelligit᷑ quantũ a talib quales
nos sumꝰ intelligi potest eur non di¬
catur natus ẽẽ s potiꝰ ꝓced̾e sp̃e sc̃s.¬
ꝙ filiꝰ diceret᷑ qd̃ absurdissimũ est.¬

Expanded text:
misit . Si igitur intelligitur hic ejus doctrina, quam tamen dixit non suam, sed Patris; quanto magis illic intelligendus est de ipso proccedit, ut non diceret, De me non procedit? A quo autem habet Filius ut sit Deus est enim de Deo Deus, ab illo habet utique ut etiam de illo procedat Spiritusut etiam de illo procedat, sicut procedit de patre, ab ipso habet patre. hic utcumque etiam illud intellegitur, quantum a talibus, quales nos sumus. intellegi potest, cur non dicatur natus esse, sed potius procedere spirise filius diceretur, a
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ in t̾rmmitate sp̃e sc̃s. De qͦ ite dic̃ ip̃e
filiꝰ: qm̃ ego mitto uob̃ a patre. Et
alio loco: quẽ mittet pat̾ in nõie meo.
De utͦq aũ ꝓced̾e sic docet᷑. qr ip̃e filius
ait de patre ꝓcedit. Ꝙ cũ resurrexiss
a mortuis &e apparuiss discipłis sui.
insufflauit &e ait accipite sp̃m sc̃mͦ

Expanded text:
r in Trinitate Spiritus sanctus. De quo item dicit ipse Filius: Quem ego mitto vobis a Patre . Et alio loco: Quem mittet Pater in nomine meo . De utroque autem procedere sic docetur, quia ipse Filius ait: De Patre procedit: cum resurrexisset a mortuis, et apparuisset discipulis suis, Insufflavit et ait: Accipite S
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o: ñ sine uita existenti ĩa filio uitã
patr̃e dedisse. s ita eũ sine tp̃r genuis¬
se ut uita qm pat̃ filio gignendo ded̃
coet̾nã sit uite patris qui dedit intel¬
ligat sic̃ ht pat̾ in semet ipsout de il¬
lio depatre eẽ filio.Si eñ qcqͥd h̃t de
patre ht̃ filiꝰ. de patre ht̃ utiq ut de
illo ꝓcedat sp̃e sc̃s. S nulla ibi temꝑa¬
cogitent᷑ que hñt priꝰ & posteriꝰ qͥa oĩno
sentiã sine initio temꝑis. sine ulla
mutabilitate nat᷑e de patre generatio.
ita sp̃ui sc̃o p̃stat essentiã sine ullo
imitio tp̃ris. sine ulla mutabilitate
nat᷑e de utroꝙ ꝓcessio. Id̃o enĩ cum

Expanded text:
ine vita existenti jam Filio vitam Patrem dedisse, sed ita eum sine tempore genuisse, ut vita quam Pater Filio gignendo dedit, coaeterna sit vitae Patris qui dedit: intelligat, sicut habet Pater in semetipso, ut de illio, de Patre esse Filio. Si enim quidquid habet de Patre, habet Filius, de Patre habet utique, ut et de illo procedat Spiritus scogitantur, quae habent prius aut posterius, quia omnino sentiam sine initio temporis, sine ulla mutabilitate naturae de Patre generatio, ita Spiritui sancto praestet essentiam sine ullo initio temporis, sine ulla mutabilitate naturae de utroque processio
Abbreviated transcription (Latin):
tatis qd̾ ẽ hoc ẽ. Atq incõmutabilit
int̾ se hac semꝑ equał ẽ. nec aliqñ ñ
fuit aut alit fuit. nec aliqñ ñ. erit
aut alit̾ erit. Ita uero tͥa que in im¬
pari imagine. &sinũ locis qm ñ
sunt corꝑa: tñ int̾ se ͦ nẽ in ista ui¬
ta magnitudib seꝑant᷑. Neq enĩ qr
moles nlłe ibi st̃. sd̃o ñ uidemꝰ ĩ alio
maiorẽ ẽẽ. memoriã qm intelligñti¬
am. In alio ꝯtͣ. In alio duo ħ amoris
magnitudine suꝑari siue sint ip̃a
eqͣlia fuerint ab oĩ langore sanata
nec tc̃ equabit᷑ ei nat᷑e immutabili
ea res que ꝑ gr̃ãm ñ mutabit᷑ Qͥa
non eqͣbit᷑ creat᷑a creatori: & qñ ab oĩ
langore sanabit᷑ mutabit᷑. S hanc
ñ solũ in corꝑale uerũ &̾ sũme ĩse¬
ꝑabiłẽ uere q̃ immutabilẽ tͥnitatẽ
cũ ueni̾t uisio que facie ad faciem

Expanded text:
tatis, quod est, hoc est atque incommutabiliter tatis, quod est, hoc est atque incommutabiliter inter se ac semper aequalis est nec aliquando non fuit aut aliter fuit nec aliquando non erit aut aliter erit. ista uero tria, quae sunt in impari imagine, etsi non locis, quoniam non sunt corpora, tamen inter se nunc in ista uita magnitudinibus separantur. neque enim quia moles nullae ibi sunt, ideo non uidemus in alio maiorem esse memoriam quam intellegentiam, in alio contra, in alio duo haec amoris magnitudine superari, siue sint ipsa aequalia fuerint ab omni languore sanata, nec tunc aequabitur rei natura immutabili ea res, quae per gratiam non mutabitur, quia non aequatur creatura creatori, et quando ab omni languore sanabitur, mutabitur. Sed hanc non solum incorporalem uerum etiam summe inseparabilem uereque immutabilem trinitatem, c
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ memoria hõĩs & maxĩe illa ꝙ
pecora ñ hñt id̾ qua res intelligibi¬
les ita continent᷑ ut ñ in eã ꝑ sensꝰ cor¬
ꝑis uenerint hãt ꝓ modulo suo in haec
imagine tͥnitatis inconꝑabilit̾ ꝗdẽ ĩ¬
parẽ. s tñ qualẽcũꝙ similitudinem
patͥs. Itẽq intelligñtia hõis. q̃ ꝑ inten¬
tionẽ cogitationis inde format᷑. qñ qd̃
hãt in sua magna disparilitate non¬
ulłam simi ulitudinẽ filii. & amor
hõis d̾ sap̾ia sa ꝓcedens. & memoriã
qͣm licet ualde ĩparẽ similitudinẽ
ita in ipsa sũma tͥnitate cuiꝰ hec ima¬
go est uniꝰ dĩ st̃ illa tͥa. s unꝰ ds̃ ẽ. et
tres ille ñ. una ꝑsona. Quod sane mi¬
rabilit̾ ineffabile est. uł ineffabilit̾¬
mirabile cũ sit una ꝑsona ħ inago
trinitatis. ipsa uero sũma tͥnitas tͦs
ꝑsone sint. Inseꝑabilit̾ ẽ illa trinitas
ꝑsonaꝵ triũ: quã ħ uniꝰ. Illa qͥppe ĩ na-
tura diuinitatis siie io meluis d̃r d̾i¬

Expanded text:
enim memoria hominis, et maxime illa quam pecora non habent, id est qua res intellegibiles ita continentur, ut non in eam per sensus corporis uenerint, habeat pro modulo suo in hac imagine trinitatis incomparabiliter quidem imparem, sed tamen qualemcumque similitudinem patris; itemque intellegentia hominis, quae per intentionem cogitationis inde formatur, quando s uerbum est, habeat in sua magna disparilitate nonnullam similitudinem filii; et amor hominis de scientia procedens et memoriam quam, licet ualde imparem similitudinem ita in ipsa summa trinitate, cuius haec imago est, unius dei sunt illa tria, sed unus deus est, et tres sunt illae, non una persona. quod sane mirabiliter ineffabile est uel ineffabilitmirabile, cum sit una persona haec imago trinitatis, ipsa uero summa trinitas tres personae sint, inseparabilior est illa trinitas personarum trium quam haec unius. illa quippe in e id melius dicitur dei
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eũ baptizatũ uelut columba
descendit tc̃ enĩ corpꝰ suũ idẽ eccłiam
suã p̃figurare dignatꝰ est. in qua pre¬
cipue baptitati accipiunt sp̃m sc̃m
sed ista mystica ce inusibili unctio¬
ne t̃c̃ intelligñdꝰ est unctꝰ qñ ũbũ
nat᷑a sine ullis p̃cedentib bonoꝵ oꝑũ
meritis d̾o u̾bo ẽ. in utero uirginis eo¬
pulata ita ut cũ illo fieret una ꝑso¬
na: ob hoc eũ confitem᷑ natũ de spu
scõ & uirgine maria. Absurdissimũ est
enĩ ut credamꝰ eũ cũ ĩa trigͥnta esset
annoꝵ eiꝰ enĩ etatis a ioħe baptitat᷑

Expanded text:
 eum baptizatum velut columba descendit. Tunc enim corpus suum, id est ecclesiam suam, praefigurare dignatus est, in qua praecipue baptizati accipiunt Spiritum sanctum: sed ista mystica et invisibili unctione tunc intelligendus est unctus quando verbum natura, sine ullis praecedentibus bonorum operum meritis, Deo Verbo est in utero Virginis copulata, ita ut cum illo fieret una persona. Ob hoc eum confitemur natum de Spiritu sancto et virgine Maria. Absurdissimum est enim ut credamus eum, cum jam triginta esset annorum aetatis, et a Joanne baptizatus
Abbreviated transcription (Latin):
in eugłio & sanabat om̃s. Qd uͦ fui̾t
cause ut pꝰ resurrectionẽ suã & in
t̾ra priꝰ daret & de celo pt ea mit¬
teret sp̃m sc̃m: hoc ego existimo qr
ꝑ ip̃m donũ diffundit᷑ caritas in cor¬
dib nr̃is qua diligamꝰ dm̃ ce proxi¬
mũ scd̃m duo illa p̃cepta in quib
tota lex pendet & ꝓpħe. Hoc signi¬
ficans dñs iħe bis dedit sp̃m sc̃m:¬
semel in t̾ra ꝓpt̾ dilectionẽ ꝓximi.
&e it̾m de celo ꝓpt᷑ dilectionẽ d̃ĩ. E si
forte alia ratio reddat᷑ debis dato
bigere ñ debemꝰ. Ip̃e ẽ gͥ qui oẽ de ce¬
lo datꝰ die pentecostes: id̾ pꝰ dies de¬
cem qͣm dñs ascendit in celũ. Qmͦ¬
d̾s ẽ. qui dat d̾m᷑ Neq enĩ aliqͥs disci¬
płoꝵ eiꝰ: dedit sp̃m scm. Orabant qͥppe
ut ueniret in eos. quib manũ ĩpo¬
nebant. ñ ipsi eũ dabant: q̃m morẽ
in suis p̃positis cẽ ñc̃ seruat eccłia.

Expanded text:
it causae, ut post resurrectionem suam in terra prius daret et de caelo postea mitteret spiritum sanctum, hoc ergo existimo, quia per ipsum donum diffunditur caritas in cordibus nostris, qua diligamus deum et proximum secundum duo illa praecepta, in quibus tota lex pendet et prophetae, hoc significans domisemel in terra propter dilectionem proximi et iterum de caelo propter dilectionem dei. et si forte alia ratio reddatur de bis datobigere non debemus. ipse est igitur qui etiam de caelo datus est die pentecostes, id est post diem decimum quam dominus ascedeus est qui dat deum? neque enim aliquis discipulorum eius dedit spiritum sanctum. orabant quippe, ut ueniret in eos quibus manum imponebant, non ipsi eum dabant; quem morem in suis praepositis etiam nunc seruat ecclesia.
Abbreviated transcription (Latin):
de magnũ aliqͥd ẽ. Non enĩ due sil¬
labe sunt ds: non enĩ uox ista bre¬
uis est q̃s. Dm̃ uolo dice̾: intendo eui
dicam. Latinus est: deum dico.
tat sonus. Littere alie suit
cogito. nulla est diũsitas litt̾aꝵ. nuł¬
lus sonꝰ uariꝰ sillabaꝵ. Hoc ẽ qd̃ est.
tiare uellem aliã adhiberẽ: si ebreo
aliã. si egyptio aliã. si indo aliã. Qͣm
multas uoces faceret ꝑ sonoꝵ muta

Expanded text:
de, magnum aliquid est. Non enim duae sylde, magnum aliquid est. Non enim duae syllabae sunt Deus; non enim vox ista brevis est Deus. Deum volo dicere, intendo cui dicam. Latinus est? Deum dico. tat sonus: litterae aliae sunt cogito, nulla est diversitas litterarum, nullus sonus varius syllabarum: hoc est quod est. tiare vellem, aliam adhiberem; si Hebraeo, aliam; si Aegyptio, aliam; si Indo, aliam. Quam multas voces faceret personarum muta
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo ut dixi: res est. qued̃a sententia
queda racio corde concepta ꝓcedere.
ut insinuet᷑ audienti. Sic gͦ quomo¬
do nota ẽ ei in cuiꝰ corde est: u̾bũ est.
lam notũ dicturo. ñdũ audituro. Ec̃
ce gͦ ũbũ iã formatũ iã integr̃u ma¬
net in corde. querit ꝓced̾e ut dicatur
audienti. Attendit ille qui concepit
uerbũ qd̃ dicat: & notũ ht ũbũ sibi
in corde suo: attendit cui dict᷑us ẽ. Lo¬
quor in nõie. xꝑi aurib eruditis in ec
insinuare ñ rudib. Intendat gͦ caritaᷤ
ur̃a: uidete ũbũ corde conceptũ q̃rit
proced̾e ut dicat᷑. attendit cui dicat᷑.
Inuenit grecũ. grecã uocẽ querit. qua
procedit ad grecũ. Inuenit latinum:
latinã uocẽ querit que ꝓcedat ad la¬
tinũ. Inuenit punicũ : punicã uocẽ
querit qua procedat ad punicum.
Remoue diu̾sitatẽ auditoꝵ. &e u̾bũ il¬
lud qd corde conceptũ ẽ nec grecũ ẽ.¬
ꝓpositũ sit qd̃ intelligatis: concepi
corde ut dicam ds̃. hoc qd̾ concepi cor¬

Expanded text:
Ergo, ut dixi, res est quaedam, sententia quaedam, ratio corde concepta, parata procedere, ut insinuetur audienti. Sic igitur quomodo nota est ei in cujus corde est, verbum est, jam notum dicturo, nondum audituro. Ecce ergo verbum jam formatum, jam integrum, manet in corde: quaerit procedere, ut dicatur audienti. Attendit ille qui concepit verbum quod dicat, et notum habet verbum sibi in corde suo, attendit cui dicturus est. Loquar in nomine Christi auribus eruditis in Eccinsinuare non rudibus. Intendat ergo Charitas vestra. Videte verbum corde conceptum, quaerit procedere, ut dicatur: attendit cui dicatur. Invenit Graecum? graecam vocem quaerit, qua procedat ad Graecum. Invenit Latinum? latinam vocem quaerit, qua procedat ad Latinum. Invenit Punicum? punicam vocem quaerit, qua procedat ad Punicum. Remove diversitatem auditorum, et verbum illud, quod corde conceptum est, nec grpropositum sit quod intelligatis, concepi corde ut dicam, Deus. Hoc quod concepi cor
Abbreviated transcription (Latin):
consũmatione. t̾ria in gn̾ali õiũ exa¬
minatione. Qs qͥs uͦ elegant̃ &e pure
primã ꝑorauit causã: in scd̃a pͥmã.
in t̾̃cia geminã głe induet stolã. ẜri¬
ma gͥ recte ꝑorata iustificat᷑: ĩ sed̾̃a
sa.Consolator in tͥbłone aduocatꝰ ĩ oꝑa¬
tione. Consolator ne subcũbamꝰ: aduo¬
catus ut uincamus.
ominus emulator

Expanded text:
xaminatione. Quisquis vero eleganter et pure primam peroraverit causam, in secunda primam, in tertia geminam gloriae induet stolam. Prima igitur recte perorata, justificatur; in secunda hosa; consolator in tribulatione, advocatus in peroratione; consolator, ne succumbamus; advocatus, ut vincamus. 46. Dominus aemulator
Abbreviated transcription (Latin):
Alia nãq intemꝑaliũ bonoꝵ pacifica fer¬
tilitate: alia in corpoꝵ sanitate. alia ĩ
moꝵ concordia: alia in contemplatioĩs
leticia.Prima propellit mundi miseri¬
as: scd̃a carnis angustias. t̾cia animi
molestias: qrͣta contemplatioĩs exclu¬
tranqͥllat sensũ. t̾cia sedat animum.
qrͣta illustrat intellectũ. Prima in
exercicia: t̾cia ad form̾a ꝑfecte dilecti¬
onis. quarta ad leticiã contemplati¬
onis.Prima seniũ: scd̃a mercennari¬
aduocatꝰ. In cause ꝑsecutione opꝰ est
aduocatione. Est cẽ in reconciliatio¬
ne facienda aduocatio netessaria.
Tres enĩ gn̾ales cause ꝓsecutiones.
tres nob̾ necessarie st̃ aduocatioẽs.
Ter siquidẽ in causã ducim᷑. Tercio¬
de morib & uita añ iudic̃ẽ discuti¬
mur. Primo enĩ stamꝰ añ homint̃.
scd̃o añ angłm: t̾cio añ d̃m. Ante hõi¬
nẽ pecc̃ã confitendo. añ angłm ꝓ pec¬
eatis supplicando añ dm̃ sententiã ex¬
pectando. Primo ducit in causã timor

Expanded text:
Alia enim est in temporalium bonorum pacifica fertilitate, alia in corporum sanitate, alia in morum concordia, alia in contemplationis laetitia. Prima propellit mundi miserias; secunda, carnis angustias; tertia, animi molestias; quarta contemplationis exclutranquillat sensum, tertia sedat animum, quarta illustrat intellectum. Prima invexercitia, tertia ad formam perfectae dilectionis, quarta ad laetitiam contemplationis. Prima, servum; secunda, mercenariadvocatus. In causae prosecutione opus est advocatione. Est etiam in reconciliatione facienda advocatio necessaria. Tres enim generales causae persecutionis; tres nobis sunt necessariae advocationes. Tres siquidem in causam ducimdiscutimus. Primo enim stamus ante hominem, secundo ante angelum, tertio ante Deum. Ante hominem, peccata confitendo; ante angelum, pro peccatis supplicando; ante Deum sententiam exspectando. Primo ducit in causam timor
Abbreviated transcription (Latin):
libro possumꝰ dice̾ similia. hꝰ nãq qͣsi
quat᷑niones st̃ animi disposiotiones.
folia dispensationes. pagine affectioẽs.
or̃ones. cordis intentiones. litt̾e color
dei &e ꝓrimi amor: edipsis. uł littera
ambreto scłi & carnis concupiscentia.
Septꝰ ꝙͦ est urtꝰ ce foris. Intꝰ desid̾uis. fo¬
ris factis. foris oꝑando. intꝰ diligñdo. Ꝙ in
eo sunt scͥpte lam̃tationes carm̃ ce uẽ. ue
mentis excecatio: lam̃tationes: peccatoꝵ
confessio: carm̃: ueritatis contemplacio
ue salutis desꝑatio: lam̃tationes delictoꝵ
cõpunctio: carm̃: ꝑfecta dilectio. De t̾cio
uero libro multa possent dici subtilia:
sed nos ꝓlixitatis uitande gr̃a festinare
cogimur ad alia. Primꝰ gͦ liber hystoricꝰ.
scd̾s morał: t̾ciꝰ anagogicꝰ. Primꝰ est bibli¬
otheca negocioꝵ & sc̃d̃s canon. uł regła
moꝵ. t̾ciꝰ doctrina. & causa cunctoꝵ. Ut̃ꝙ¬

Expanded text:
libro possumus dicere similia. Hujus namque quasi quaterniones sunt animi dispositiones; folia, dispensationes; paginae, affectiones; orationes, cordis intentiones; litterae color, Dei et proximi amor; eclipsis vel litura, ambitio saeculi, et carnis concupiscentia.e est intus et foris. Intus, desideriis; foris, factis: foris operando, intus diligendo. Et in eo sunt scriptae lamentationes, carmen, et vae. Vae, mentis excaecatio; lamentationes, peccatorum confessio; carmen, veritatis contemplatio. Vae, salutis desperatio; lamentationes, delictorum compunctio; carmen, perfecta dilectio. 43. De tertio vero libro multa possent dici subtilia; sed nos, prolixitatis vitandae gratia, festinare cogimur ad alia. Primus igitur liber historicus; secundus moralis; tertius anagogicus. Primus est bibliotheca negotiorum; secundus, canon vel regula morum; tertius, doctrina et causa cunctorum. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
inditate una cõmunis ẽ requies. ce equa¬
lis et̾nitas & et̃na equalitas. Quia non
pot̃ ẽẽ singłis dissimile. qd̃ om̃ib facit
ditas una cõmune. Hoc ĩa dictũ suffici¬
at ex cogitatione du̾na q̃ ex humana
trahit᷑ conscĩa. S sciendũ est qd̾ hec cog

Expanded text:
est et aequalis aeternitas, et aeterna aequalitas. Quia non potest esse singulis dissimile, quod omnibus facit Deitas una commune. Hoc jam dictum sufficiat ex cognitione divina, quae ex humana trahitur conscientia. Sed sciendum est quod haec cogn
Abbreviated transcription (Latin):
mus acciꝑe dictũ eẽ. dilectione̾ dm̃
nũto q̃rit᷑. Pat̾ enĩ solus ita d̃s ẽ. uͭ ui¬
ui sit ex do: hac ꝑ hoc dilectio q̃ ita
memorasset ñ. qua nos eũ s qua ip̃e di¬
lex̃ nos. & misit filiũ litatorẽ ꝓ pecẽis
nr̃is. & hinc exortatꝰ eẽt ut ce nos in

Expanded text:
e dictum esse dilectionem Deum, merito quaeritur. Pater enim solus ita Deus est, ut non sit ex Deo: ac per hoc dilectio quae ita ionem commemorasset, non qua nos eum, sed qua Ipse dilexit nos, et misit Filium suum litatorem pro peccatis nostris; et hinc exhortatus e
Abbreviated transcription (Latin):
ex aqua qm ego dabo ei ñ sitiet in et¬
nũ: ẜ aqua quã dabo ei fiet in eo fonᷤ
aque salientis in uit̾a et̾nã. Qͥa gͦ hec
aqua uiua sic̃ engłista exposuit
quis ẽ qui diẽ tͥ damͥ bib̾e. tu forsitan
petisses ab eo &e dediss tͥ aqm uiu̾a. Na
qd̃ ibi ait flumina de uentre eiꝰ flu¬
ent aque uiue. hoc isto loco fiet in qͥt
in eo fons aque salientis in uit̾a et̾nã.
centib qͥd gͦ faciemꝰ fr̃s monstrate
nob̃ dix̃ ad eos. Agite penitentiã et
symonẽ magũ apłis dare uoluisse
qd tecũ sit imꝑditionẽ. qͥa donũd̃i
estimasti te ꝑ pecuniã possid̾e̾. E alio
eiꝰde libri loco: cũ petrꝰ cornelio & eiᷤ
qui cũ illo fuerant loqueret᷑ anñti

Expanded text:
ei, non sitiet in aeternum; sed aqua, quam dabo ei, fiet in eo fons aquae salientis in uitam aeternam. quia ergo haec aqua uiua, sicut euangelista exposuit,quis est qui dicit tibi: da mihi bibere, tu forsitan petisses ab eo, et dedisset tibi aquam uiuam. nam quod ibi ait: flumina de uentre eius fluent aquae uiuae, hoc in isto loco: fiet, inquit, in eo fons aquae salutis in uita aeterna. centibus, Quid ergo faciemus, fratres? monstrate nobis; dixit ad eos: Agite poenitentiam, et Simonem Magum Apostolis dare voluisse tua tecum sit in perditionem, quia donum Dei aestimasti te per pecunias possidere . Et alio ejusdem libri loco, cum Petrus Cornelio et eis qui cum eo fuerant loqueretur, annunti
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃: qm̃ ab ipso ẽ patientia mea. Hune
qͥppe sensũ facile refellit scͥpt᷑aꝵ ip̃a lo¬
cutio. Tale ẽ enĩ tu es patientia mea.
ritas mea. aut tues caritas mea aut
d̃s caritas mea. S ita dictũ est ds̃ ca¬
ritas est: sic̃ dictũ est. d̾s sp̃e ẽ. D̾s gͦ ea¬

Expanded text:
iam ab ipso est patientia mea . Hunc quippe sensum facile refellit Scripturarum ipsa locutio. Tale est enim, Tu es patientia mea; ne charitas mea; aut. Tu es charitas mea; aut, Deus charitas mea: sed ita dictum est, Deus charitas est; sicut dictum est, Deus Spiritus e
Abbreviated transcription (Latin):
nos indõ manere &e ip̃m in nob̃. Hoc
aut̃ fac̃ dilectio ip̃e ẽ gͥ ds dilectio. De¬
xiss ds dilectio est continuo subiecit
net &e d̃s in eo manẽt. Uñ supͣ dix̾at:
in hoc cognoscimꝰ qͥa in ip̃o manemꝰ

Expanded text:
nos in Deo manere, et ipsum in nobis: hoc autem facit dilectio. Ipse est igitur Deus dilectio. Dexisset, Deus dilectio est; continuo subjecit, net, et Deus in eo manet. Unde supra dixerat: In hoc cognoscimus quia in ipso manemus,
Abbreviated transcription (Latin):
ipso eugłio hanc aqͣm donũ d̃i apel¬
latã. Nã dñs id̾e qñ cũ samaritana
muliere ad puteũ loquebat᷑ eui dixe¬
rat da mͥ bibe̾. cũ illa respondisẜ qd̃
iudei ñ conũterent᷑ samaritanis.
respondit iħc & dix̃ ei. Si scires do

Expanded text:
ipso euangelio hanc aquam dei donum appellatam. nam dominus idem quando cum Samaritana muliere ad puteum loquebatur, cui dixerat: da mihi bibere, cum illa respondisset, quod Iudaei non conterentur Samaritanis, respondit Iesus et dixit ei: si s
Abbreviated transcription (Latin):
id qd̃ sumꝰ loquam᷑: & ex ipsa scĩa qͣ
memoria tenemꝰ nascat᷑ ũbũ. qd̃ eiꝰ¬
modi sit oĩno euiꝰ modi est illa scĩa
de qͣ nascit᷑. formata qͥppe cogitatio
ab ea re qm scimꝰ: ũbũ ẽ qd̃ in corde
dicimꝰ: qd̾ nec grecũ ẽ. nec latinũ ẽ.
nec lingue alicuiꝰ alt̾iꝰ. S cũ id opꝰ ẽ
in eoꝵ quib loqͥm᷑ ꝑferre noticiã. ali¬

Expanded text:
d scimus loquimur, ex ipsa scientia quam memoria tenemus, nascatur verbum quod ejusmodi sit omnino, cujusmodi est illa scientia de qua nascitur. Formata quippe cogitatio ab ea re quam scimus, verbum est quod in corde dicimus: quod nec graecum est, nec latinum, nec linguae alicujus alterius; sed cum id opus est in eorum quibus loq
Abbreviated transcription (Latin):
ced̾e reꝑit᷑. S hoc qqͣ illi pat̾ dedit ñ
iam existenti & nund ĩ habentr. sed
qͥcqͥd unigenito ũbo dedit gignendo
dedit. Sic gͦ eũ genuit ut & iã de illo
donũ cõmune ꝓcederet & sp̃c sc̃s eẽt
amboꝵ. Si gͦ ꝓprie aliqt hoꝵ trium
caritas ñcupanda est qͥd aptiꝰ qͣm uͭ
hoc sit sp̃c sc̃s:ͦ Ut scił in illa simpli¬
cis sũmaq nat᷑a non sit aliud sub¬
stantia et aliud caritas. s substã¬
tia ipsa sit caritas. & caritas ip̃a sub¬
stantia. siue in patre siue in filio. si¬

Expanded text:
cedere reperitur. Sed hoc quoque illi pater dedit non iam existenti et nondum habenti, sed quisquid unigenito uerbo dedit, gignendo dedit. Sic ergo eum genuit, ut etiam de illo bonum commune procederet ac si apert. si ergo proprie aliquid horum trium caritas nuncupanda est, quid aptius, quam ut hoc sit spiritus sanctus? ut in illa simplici summaque natura non sit aliud substantia et aliud caritas, sed substantia ipsa sit caritas et caritas ipsa substantia, ita siue in patre siue in filio si
Abbreviated transcription (Latin):
uoces necesse ẽ minuantur: qñ ad
tominꝰ tibi uox necessaria ẽ. Noxĩ
ꝓpħis. uox in apłis. uox in psalmis.
uox in eugłio: ueniat illo. in pͥncipio
erat u̾bũ Cũ eũ uiderimꝰ sicuti ẽ:

Expanded text:
voces necesse est minuantur, quando to minus tibi vox est necessaria. Vox in Prophetis, vox in Apostolis, vox in Psalmis, vox in Evangelio. Veniat illud, In principio erat Verbum. Cum e
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ lecturi sumꝰ: Quare: qͥa defi¬
ciunt uoces crescente u̾bo: qͥa illum
oportet crescere me aũ minui. Qe
uerbũ quid̃e ꝑ se ip̃m:. nec cresc̃ nͨ
ciendo in illo crescimꝰ. siẽ cresẽ in o¬
cłis lux cũ atie t̾m ualescente uide¬
tur ampltꝰ q̃ atie languente minuᷤᷤ
utiq uidebat᷑. & minꝰ erat ocłis egͥs
maior ẽ ocłis sanis cũ ipsa ꝑse ipsã
nͨ añ minuta sit. nec pꝰ medieũ c̾uit.

Expanded text:
 lecturi sumus? Quare? Quia deficiunt voces, crescente verbo: quia Illum oportet crescere, me autem minui. Et Verbum quidem per se ipsum nec crescit, ciendo in illum crescimus: sicut crescit in oculis lux, cum acie convalescente videtur amplius, quae acie languente minus utique videbatur. Et minor erat oculis aegris, major est oculis sanis: cum ipsa per se ipsam nec ante imminuta sit
Abbreviated transcription (Latin):
est fuge dilecte mi. Nonit dñs tene¬
bras ꝓfunditatis. & altitudinis. lati¬
bulũ diuinitatis sue In sole manifesta¬
tionis & laboris. Tab̃nacłm carnis¬
sue In luice puritatis & scĩmonie habi¬
tacim mansionis sue. Iortas suas ht̃
corrupta sensualitas. & cesta cupidi¬
tas. uñ est & appropinqͦuer̃t ad portaᷤᷤ
mortis. Porte inferi. Ceca desꝑatio. &
tia que ẽ porta ferrea. ducens ad ciui¬
tatẽ. & amoris concordia. que ẽ porta

Expanded text:
est: Fuge, dilecti mi . Ponit Dominus tenebras profunditatis et altitudinis latibulum suae divinitatis: in sole manifestationis et laboris, tabernaculum suae carnis; in luce puritatis et sanctimoniae, habitaculum mansionis suae. TIT. CXVIII. as, et caeca cupiditas, unde: « Appropinquaverunt usque ad portas mortis. » Portae inferi sunt caeca desperatio et tia, quae est porta ferrea ducens ad civitatem, et amoris concordia, quae est porta
Abbreviated transcription (Latin):
sunt dolores mortis. Temꝑaliũ p̃ssurarũ
molestie. Que sunt torrentes iniqͥtatis.
Occulti hostis latentes insidie. Que suit
dolores inferi.deceptorie facies munda¬
ne głe. Q ͦ st̃ laquei mortis.Fumꝰ ẽ ab¬

Expanded text:
sunt dolores mortis; temporalium pressurarum molestiae, quae sunt torrentes iniquitatis; occulti hostis latentes insidiae, quae sunt dolores inferni; deceptoriae facies mundanae gloriae, quae sunt laquei mortis.
Abbreviated transcription (Latin):
hum anum genus. Undȩ nec aque
diluuii que totam nr̃i orbis suꝑsi¬
ciem altissime cooꝑuerunt: ad eum
om̃i amenitate conspicuus. in adibi¬
lis hominib. quia igneo muro usq
comederit. semꝑ inuno statu immor¬
talis ꝑmanebit. In hoc eqam fons ori¬
t. qui in quatuor flumina diuidit᷑.
Que quidem flumina infra parady¬
si terrã condunt᷑. s in aliis longe regi¬
gis. unindia de monte ocorbares. nas¬
cit᷑. ce contͣ oriente in fluens. occeano exei¬
pit᷑. Gion qui & nilus iurta mont̾ẽ ath¬
lantem surgens: mox a terra absorbet᷑.
per quã occulto meatucurrens: in lit¬
torȩ rubri maris denuo fuudit᷑. Ethio¬
piam cicuiens: per egyptum labitur.
in septem ostia diuisus. magnũ mare
turta alexandriam ingredit᷑. Tygris
autẽ et eufrathes in armenia parcho¬
uel caucaso a terra fundunt᷑. et contra
meridiem uergentes: mediterraneo ma¬
ri un mergunto R

Expanded text:
 secretum. Unde nec aquae diluvii, quae totam nostri orbis superficiem altissime cooperuerunt, ad eum omni amoenitate conspicuus, inadibilis hominibus, qui igneo muro usquecomederit, semper in uno statu immortalis permanebit. In hoc etiam fons oritur, qui in quatuor flumina dividitur. Quae quidem flumina infra paradisum terra conduntur; sed in aliis longe regiges in India de monte Orcobares nascitur, et contra orientem fluens Oceano excipitur. Geon, qui et Nilus juxta montem Athlantem surgens, mox a terra absorbetur, per quam occulto meatu currens, in littore Rubri maris denuo funditur, Aethiopiam circumiens per Aegyptum labitur, in septem ostia divisus, magnum mare juxta Alexandriam ingreditur. Tigris autem et Euphrates in Armenia de monte Barchoatro funduntur, et contra meridiem vergentes Mediterraneo mari junguntur
Abbreviated transcription (Latin):
nitudine iincens. lumen a sole ac¬
lucifer cȩ uesꝑ rotundus igneus ꝯtͣ
mundũ nitens. ut mercurius. signi¬
planeta est sol. inde dictꝰ quol solus
luceat ceti̾s stellis obscuratis. uel qd̾ srte
suꝑ omĩa lucens. forma spericꝰ. natu¬
ra igne᷑. magnitudine octies terram ũi¬
cens om̃ib stellis lumen p̾bens. hic
ab oriente in occtoentẽ impetu firma¬
m̃ti fertur. s contͣ firmam̃tum nitens.
psentia diem. absentia uͦ eiꝰ : efficit
noctem. Sic̃ enĩ tota die suꝑ terram:
sic tota nocte lucet sub terra. Aqui¬
lonalem partẽ ꝑagrans.facit nobis
longos dies et estatẽ. Australem uͦ ꝑ
py rois. globosus. igne feruidus. ꝑ¬
currit signiferum duob annis. Sex
nus. qui et pheton. sꝑicꝰ gelidus. contͣ¬
imundum ut suꝑiores gradiens. signi¬
ferũ.xxx.annis percurrens. Luna.¬
xuiiii. annis fertꝰ explere circulum
quoꝵ orbium atq stellaꝵ positionẽ.
subdita demonstrat figura.

Expanded text:
nitudin vincens, lumen a sole acnitudin vincens, lumen a sole aclucifer et vesper, rotundus, igneus, contra mundum nitens, ut Mercurius signil Phoebus, inde dictus, quod solus luceat caeteris stellis obscuratis, vel quod sit super omnia lucens. Forma sphaericus, natura igneus, magnitudine octies terram vincens, omnibus stellis lumen praebens. Hic ab oriente in occidentem impetu firmamenti fertur, sed contra mundum nitens, jus praesentia diem, absentia vero ejus efficit noctem. Sicut enim tota die supra terram, sic tota nocte lucet sub terra. Aquilonarem partem coeli peragrans facit nobis longos dies et aestatem, australem vero Pyrois, globosus, igne fervidus. Percurrit signiferum duobus annis. CAPnus, qui et Phaeton, fimundum vero superiorem gradiens, signiferum triginta annis percurrens. Omnocto annis fertur explere circulum Quorum orbium atque stellarum positionem subdita demonstrat figura.
Abbreviated transcription (Latin):
a lucȩ nata nominat᷑. Qd̃ autẽ nubi
cula in ȩa uidet᷑. ex aquȩ natura cre¬
dit᷑. Dicit᷑ si aqua ꝑ mixta ñ esset. t̾rã
ut sol illustraret. immo ob uicinita¬
tem maximo ardore uastaret. Globꝰ
namq eiꝰ terra multo est amplior.
licet ob altitudinẽ circli sui uideat᷑¬
iux modii fundo maior.Luna ea par¬
te lucet. qua soli opposita est. Ca aũ
parte est obscura: qua a sole est aũsa.
a sole uͦ longius remota lucet tota.ñ
enĩ crescit nec minuitur. s obiectu
terre lumine qd̃ a sole accipit: indua¬
tur. hec licce cotidie uiolentia firm anĩ¬
N ab oriente in occidentȩ ferat᷑. tam̃
contͣ mundũ intens. om̃ia ⁊odiaci
lare asfirmat᷑. Luna. iiii.si rubeat.
quasi aurũ uentos ostendit. Si in su¬
mo corniclõ maculis igrescit: plu¬
uidum mensis exordum. Si in me¬
dio: pleni luniũ serenum. Scds pla¬
neta mercumiꝰ. qui &e stilbon. forma
globosus. natura igneus. lunam mag¬

Expanded text:
a luce nata, nominatur. Quod autem quasi a luce nata, nominatur. Quod autem quasi nubecula in ea videtur, ex aquae natura creditur. Dicitur enim, si aqua permista non esset, terram ut sol illustraret. Imo ob vicinitatem maximo ardore vastaret. Globus namque ejus multo terra est amplior Licet ob altitudinem circuli sui vix videatur modi fundo major. Luna ea parte lucet qua soli est opposita. Ea autem parte est obscura qua a sole aversa est, a sole vero longius remota licet tota sit, tamen crescit, nec minuitur, sed objectu terrae, lumine quod a sole accipit viduatur. Haec licet quotidie violentia firmamenti ab oriente in occidentem feratur, tamen colare affirmatur. Luna quarta, si rubeat quasi aurum, ventos ostendet; si in summo corniculo maculis nigrescit, pluvium mensis exordium. Si in medio, plenilunium serenum. CAP. Lneta est Mercurius, qui et Stilbon, forma globosus, natura igneus; lunam mag
Abbreviated transcription (Latin):
gnis qui quartũ elementum scribit᷑.
quasi ñ gignens dicit᷑. a luna usq ad
firmamentũ extendit᷑. Is tantum est
tur. & perpetuo splendore letat᷑. De
hoc angłi corpora sinnunt. cum ad ho¬
stelle singłis circulis contra mundũ
ferunt᷑. et obuagum cursum planete.
idest erraticȩ dicunt᷑. Hec immensa
celeritate firmam̃ti ab oriente inoc¬
cidentem raptant᷑. tam̃ nat᷑ali cur¬
su contra mundum ire conꝓbant᷑.
sicut musca. si in rota molendini cͥꝯ¬
fert᷑ ipsa tam̃ propͥo motu ꝯtra re¬
uolutionẽ eꝰ ire uideret᷑. He minc
inferius nunc suꝑꝰ ꝓpter obliqui¬
tatem signiferi uagantia. radiis aũ
solis p̃pedita. a nomala uel retrograda.
planetaꝵ. et paruissima stellaꝵ. sed
ideo maior cetis uidet᷑. quia proxi¬
materrȩ in pͥmo circło fert᷑. Huiꝰ cor¬
pus ȩst globosum. nata igneum. s aqͣ
perinixtũ. undȩ &e ꝓpͥum lum̃ non
habet. s in modum speculi a sole illu¬
minat᷑. et ideo luna. quasi lucina. idẽ

Expanded text:
gnis quartum elementum scribitur, quasi non gignis dicitur. A luna usque ad firmamentum extenditur. Is tantum est ur, et perpetuo splendore laetatur. De hoc angeli corpora sumunt, cum ad hostellae singulis circulis contra mundum feruntur, et ob vagum cursum planetae, id est, erraticae nominantur. Hae immensa celeritate firmamenti, ab oriente in occidentem rapiuntur; tandem naturali cursu contra mundum ire comprobantur, sicut musca si in rota molendini circumferretur, ipsa tamen proprio motu contra revolutionem ejus ire videretur. Hae nec inferius nec superius propter obliquitatem signiferi vagantia. Radiis autem solis praepedita, anomala, vel retrograda, planetarum, et minima stellarum. Sed ideo major caeteris videtur quia proxima terrae in primo circulo fertur. Hujus corpus est globosum, natura igneum, sed aqua permistum, unde et proprium lumen non habet. Sed in modum speculi a sole illuminatur. Et ideo luna, quasi lucina, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
erbũ gͦ di patris: unigenitꝰ d̃i filiꝰ ꝑ
om̃ia patri simił̃. & equalis d̃s de
deo lum̃ de lumine: sapia de sapĩa es¬
sentia de ẽẽntia. Hoc oĩno qd̃ pat̃. ñ tam̃
pat̃ qͥa iste filiꝰ ille pat̾.Ac ꝑ hoc nouit
om̃ia que nouit pat̾: s ei nosse de patͤ
est sic̃ ẽẽ. Nosse enĩ & eẽ. ibi unũ ẽ. & id̾̃o
patͥ sicuti. ñ eẽ est. A filio ita nec nosse.
Proinde tanꝗͣ seip̃m dicens. pat̾ genu¬
it ũbũ sibi equale ꝑ oĩa. Non enĩ se ip¬
sũ integre ꝑfecteq dixiss: si aliqͥd mi

Expanded text:
erbum ergo Dei Patris unigenitus Filius, per omnia Patri similis et aequalis, Deus de Deo, lumen de lumine, sapientia de sapientia, essentia de essentia; est hoc omnino quod Pater, non tamen Pater; quia iste Filius, ille Pater. Ac per hoc novit omnia quae novit Pater: sed ei nosse de Patre est, sicut esse. Nosse enim et esse ibi unum est. Et ideo Patri sicut esse non est a Filio, ita nec nosse. Proinde tanquam se ipsum dicens Pater genuit Verbum sibi aequale per omnia. Non enim se ipsum integre perfecteque dixiss
Abbreviated transcription (Latin):
est: in qntũ dat᷑ eis quibꝰ dat᷑. Apd̃ se aũ
ds̃ est: &e si nemini det᷑: qͥa ds erat pa¬
tri & filio coet̾nꝰ anteꝗͣ cuiꝙ ĩã daret᷑.
Nec qͥa illi dant ipse dat᷑: sd̃o minor ẽ
illis. Ita enĩ dat᷑ sic̃ dĩ donũ: ut etiã se
ipsũ det siẽ ds. Non enĩ dici pot̃. ñ ẽẽ
sue potestatis de quo dictũ est uͥ uult¬

Expanded text:
est, in quantum datur eis quibus datur. Apud se autem Deus est, etsi nemini detur, quia Deus erat Patri et Filio coaeternus antequam cuiquam daretur. Nec quia illi dant, ipse datur, ideo minor est illis. Ita enim datur sicut Donum Dei, ut etiam se ipsum det sicut Deus. Non enim dici potest non esse suae potestatis
Abbreviated transcription (Latin):
ripatri passianos. qui dicunt patr̃e
natũ ex femina. ip̃m patr̃e passum
ipsũ ẽẽ patr̃ẽ qͥ est filiꝰ. duo ẽẽ duo

Expanded text:
ri Patripassianos, qui dicunt ipsum Patrem natum ex femina, ipsum Patrem passum, ipsum esse Patrem qui est Filius, duo esse no
Abbreviated transcription (Latin):
faria uestis nr̃a. Penitñtialis anxie¬
tas. que est uestis uiduitatis. Religiosa
maturitas. que est uestis iocundita¬
discipline. Pellicule hedoꝵ. abiectio
noxie uetutatis. & mortificatio ꝓpͥe
uoluntatis. Cibi hylaris obedientia & hu¬
milis pacientia. Pat̾ tangit filiũ. Appo¬
sita ꝓbationis manu. Oscłat᷑ secrete ĩ¬
ꝑationis instinctu. Benedic̃ religionis
Integritas actionis. Simplicitas inten
ritas tria confert. sp̃m lib̾tatis. gaudi¬
um securitatis. firmitudinẽ caritatis.

Expanded text:
faria est vestis nostra: poenitentialis anxietas, quae est vestis viduitatis; religiosa maturitas, quae est vestis jucunditadisciplinae. Pelliculae haedorum abjectio noxiae vetustatis, et mortificatio propriae voluntatis. Cibi, hilaris obedientia et humilis abstinentia. Pater tangit filium, apposita probationis manu; osculatur, secretae inspirationis instinctu; benedicit, religioniintegritas actionis, simplicitas intentritas tria confert: Spiritum libertatis, gaudium sinceritatis, firmitudinem charitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
U b̾a ꝯsolationis d̃i st̃. Ablutio eulpe
tio regni. Consortiũ diuinitatis.
Adeptio et̾nitatis. NIrma fideliũ st̃

Expanded text:
Verba consolationis Dei sunt ablutio culpae, tio regni, consortium Divinitatis, adeptio aeternitatis. TIT. CXI. De t
Abbreviated transcription (Latin):
mirabiliũ ds̃. tria quid̃a mirabilia
oꝑatus est in maria. Integͥtatẽ mun¬
ditie. mirabilit̾ suscitauit. ut archa te¬
stam̃ti auro purissimo. tegeret᷑. Puri¬
tatem uirgineã potentialit̾ fecun¬
dauit. Ut rubꝰ ardens. ñ c̃liuret᷑. Ima
suꝑiꝰ. ineffabilit̾ copulauit̃. Ut scala
cunditas. aũtit iugũ captiuitatis
antique. Remisit iram indignatiõi
diuine. deleuit notã inquitatis hu¬

Expanded text:
mirabilium Deus tria quaedam mirabilia operatus est in Maria: integritatem munditiae mirabiliter suscitavit, ut arca testamenti auro purissimo tegeretur; puritatem virginalem potentialiter fecundavit, ut rubus ardens non combureretur; ima summis ineffabiliter copulavit, ut, scala cunditas: avertit jugum captivitatis antiquae; remisit iram indignationis divinae; delevit notum iniquitatis hu
Abbreviated transcription (Latin):
quedã ad decor̃e: alia ad amplificationẽ
unt. ce ornant. instruunt. & roborant.
dentiã consilia: ad iusticiã obsequia. ad
fortitudinẽ subsidia: ad temꝑantiã ꝑti¬
nent remedia. Consilia illuminant cecos.
obseqͥa reddt deuotos: subsidia roborant in¬
ualidos: remedia sanant egrotos.Consilia
expellunt ignorantiã: obseqͥa inuidiam:
subsidia infirmitate: remedia cupidita

Expanded text:
udo, ad decorem prudentia, ad amplificationem unt et ornant, instruunt et roborant. dentiam consilia, ad justitiam obsequia, ad fortitudinem subsidia, ad temperantiam pertinent remedia. Consilia illuminant caecos, obsequia reddunt devotos, subsidia roborant invalidos, remedia sanant aegrotos. Consilia expellunt ignorantiam, obsequia invidiam, subsidia infirmitatem, remedia cupidita
Abbreviated transcription (Latin):
gon demenphul. de hĩc teglecphassar: dem¬
ceps salmanassar captiuaũ. ad ultimũ sub
osee totꝰ isrł expugnatꝰ a sennacherib ĩ assi¬
rios tnͣsimgͣuit. Uñ naỹ ad ppłi tnͣsmigͣti cõ

Expanded text:
gon, deinde Phul, dehinc Tegla-Phalassar, deingon, deinde Phul, dehinc Tegla-Phalassar, deinceps Salmanassar captivavit: ad ultimum sub Osea totus Israel expugnatus a Sennacherib in Assyrios transmigravit. Unde Nahum ad p
Abbreviated transcription (Latin):
in regnũ assyrioꝵ inuehit᷑ hysto¬
ria de niniue q̃ met᷑polis eiꝰ fuit destru¬
ctiõẽ loqͥt᷑. allegorice de desolatiõe m̃udi.
moralit̾ de restitutioe in pͥma dignitate.
uł maiori gła pecc̃oris in scelerib lapsi.
Niniue aũ nimis assyrioꝵ rex scds ꝯdidit.
eiꝙ denoĩatũ a nõie suo uocabłm uͭ qͥd̾a¬
didit. Ninꝰ uͦ de pãtre belo. & mat᷑ semira¬
mide natꝰ fraude matͥs cͥcũuentꝰ ex ea fur¬
tiue libidinis ignarꝰ niniam genuit. Q
cõꝑto. pꝰqͣm partu mat exbon̾auit uisc̾a:
muroᷤᷤ eiꝰ cruentaũ sangͥne. mat̾na detestat᷑
scelera Hec ciuitas ce a forma ce asitu qͣnti¬
tate & ornatu iuxta tempꝰ clarissime no¬
bilis: & a rege. & a lege &e aplebe potentia.¬
ꝯstantia. astutia sublime comiñdabił dum
regni sui circũqͣq dilatare stũdet põp̃a. atq
fastũ luxurie. usꝙ ad dĩ ppłm. effrenate laxa¬
uit habenas seuitie. Cuiꝰ part̾ẽ pͥmo sar¬

Expanded text:
in regnum Assyriorum invenitur: historialiter de Ninive, quae metropolis ejus fuit, destructione loquitur; allegorice, de desolatione mundi; moraliter, de restitutione in pristina dignitate, vel majore gloria peccatoris in sceleribus lapsi. Ninive autem Ninus Assyriorum rex secundus condidit, eique denominatum a nomine suo vocabulum, ut qdidit. Ninus vero de patre Belo et matre Semiramide natus, fraude matris circumventus, ex ea furtivae libidinis ignarus Niniam genuit: quo comperto postquam partu mater exoneravit vicera, muros ejus cruentavit sanguine, materna detestatus scelera. Haec civitas et a forma et a situ, quantitate et ornatu juxta tempus clarissime notabilis, et a rege, et a lege, et a plebe, potentia, astutia, constantia, sublime commendabilis, dum regni sui circumquaque dilatare studet pompam atque fastum luxuriae, usque ad Dei populum effrenate laxavit habenas saevitiae. Cujus partem primo Sar
Abbreviated transcription (Latin):
hec qͥde de mundo dicta sufficiant. nẽ al¬
qua de eccłie decore in mediũ ꝓdiant.
c̃iuitas regis magni: tanta uiget poten¬
tia decore sap̾ia qd nͨ hoste uinci. nͨ mũ¬
do infici: nec ꝑximo seduci. nec adu̾sitate
suꝑari: nͨ ꝓsꝑitate inclinari: nͨ aura sini¬
stra ullatenꝰ ualet fuscari. Uñ saluator
de ea in eugłio. Uenert flumina flauert̃
uenti. nͨ potuer̃t eã mou̾e. fundata enĩ
erat sup̃ firmã petr̃a. Hinc in eiꝰ laude¬

Expanded text:
ec quidem de mundo dicta sufficiant. Nunc aliqua de Ecclesiae decore in medium prodeantcivitas Regis magni, tanta viget potentia, decore, sapientia, quod nec hoste vinci, nec mundo nec proximo seduci, nec adversitate superari, nec prosperitate inclinari, nec aura sinistra ullatenus valet fuscari. Unde Salvator de ea in Evangelio: Venerunt flumina, flaverunt venti, nec potuerunt eam movere, fundata enim erat super firmam petr
Abbreviated transcription (Latin):
te sapia in unã qͦdã mͦ amiciciã & fed̾atiõe
conueniunt. Qͥd repugnantiꝰ põt ẽẽ igne
dentia: ut ñ solũ ad inuicẽ cõmune socie¬
tatis uincłm ñ dissipent uerũ cẽ nascentibꝰ
cunctis uͭ subsist̾e possint uitale nutͥmen¬
tũ subministrant. Oĩs enĩ nat᷑a se dilig̃.
& miro quod̃a mͦ płimũ dissimiliũ. &e in
unũ redactoꝵ concordia uña in õibꝰ armoni¬
am fac̃ uide si pulchritudini diuinoꝵ oꝑũ
aliqͥd desit: & si nicħ est ł cẽ in minimo deeĩ
uideris. ĩa aliqͥd habes uñ artificẽ mireris
que ẽ psalmista intueret᷑ uehem̃t ãmirab¬
tur dicens. Qͣm magnificata st̃ .o. t.d.o. ĩ ss¬
manuũ .t. exercebor. Que siqͥs inuestigari
sufficẽt. mirabilẽ in eis dĩ sapĩe lucẽ inue¬
niret. & hec ego utinã ia possem subtilit
ꝑspice̾: tã ꝯpetent̃ enarrare qͣm possũ ar¬
dent̃ dilig̾e. Delectat enĩ me qm ualde du¬

Expanded text:
te sapientia in unam quodammodo amicitiam et foederationem te sapientia in unam quodammodo amicitiam et foederationem conveniunt. Quid repugnantius potest esse igne dentia, ut non solum adinvicem commune societatis vinculum non dissipent, verum etiam nascentibus cunctis, ut subsistere possint, vitale nutrimentum subministrent. Omnis enim natura se diligit, et miro quodammodo plurium dissimilium et in unum redactorum concordia unam in omnibus harmoniam facit. Vide si pulchritudini divinorum operum aliquid desit; et si nihil, vel etiam in minimo, deesse videris, jam aliquid habes unde artificem mireris. 17. Quae cum Psalmista intueretur, vehementer admirabatur dicens: Quam magnificata sunt opera manuum tuarum exercebor . Quae si quis investigare sufficeret, mirabilem in eis Dei sapientiae lucem inveniret. Et haec ego utinam possem tam subtiliter perspicere, tam competenter enarrare, quam possum ardenter diligere! Delectat enim me
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ. Restat gͦ uͭ ad alia exponenda tnͣ
ducis ab exemplo: pulchr̃u pulcherrimu
ip̃e mundũ m̃te gerens similiꝙ imagine
formans. Si enĩ qͥs artificẽ cogitet & mat̾ũ
&e ex ipsa creat᷑a rerũ dissimiliũ copiã. atꝙ
rebꝰ ordinẽ. diuinitꝰ in sitũ & gr̃am. posst᷑
quide pes sitũ. ordinẽ &e ornatũ dĩ cognos
tentia. sapĩa clem̃tia. Potentia ꝑsitũ. sa¬
pientia ꝑ ordinẽ. benignitas ꝑ ornatũ. Uñ
ce idẽ ab ornatu grece cosmos nom̃ accep̃. Mũ¬
dus aũ est uniu̾sitas oĩs que ꝯstat ex .iiii. ele¬
mentis. globata in spẽm absoluti orb̃. Qd̃
si uniũsitatis hꝰ machinã intuearis: inue¬
nies qͣm mirabili rõne & sapĩa ꝯpositiore¬
rũ om̃iũ ꝑfecta sit qͣm apta. qͣm congrua.
qͣm decora. qͣm cunctis partib suis absolu¬
ta: in qͣ ñ solũ ocordiã seruant similla: s
etiã que c̾ante potñtia adẽẽ ꝓdier̃t. dictan¬

Expanded text:
diximus. Restat ergo ut ad alia exponenda trandiximus. Restat ergo ut ad alia exponenda tranDucis ab exemplo: pulchrum pulcherrimus ipse Mundum mente gerens, similique imagine formans. Si enim quis artificem cogitet, et materiam, et ex ipsa creaturarum dissimilium copiam, atque in rebus ordinem divinitus insitum, et gratiam, possunt quidem per ejus tentia, sapientia, clementia: potentia per situm, sapientia per ordinem, benignitas per ornatum. Unde et idem ab ornatu Graece κόσμος nomen accepit. Mundus autem est universitas omnis, quae constat ex quatuor elementis, globata in speciem absoluti orbis. Quod si universitatis hujus machinam intuearis, invenies quod mirabili ratione et sapientia compositio rerum omnium perfecta sit; quod apta, quod congrua, quod decora, quod cunctis partibus suis absoluta: in qua non solum concordiam servant similia, sed etiam quae creante potentia ad esse prodierunt, dictan