comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Adem itaq die s xxi¬
duersus est ibi iur nobilissi¬
⁊ insiente subito in eũ sp̃n dñi ili¬
co inuirũ alterũ mutatꝰ est. totoq
fuore mũdum deseruit. ⁊it ne ad
horam quide uel ꝓ a micis salutan¬
dis. uel ꝓdomo rebusq disponẽdis
ad suos remearet: s in dtinenti
omnia rumpendo magis qͣm salu ẽ¬
do reliqͥt: ut xp̃o cicius adħeret: UUt
autem gemina crucis in presso euiden¬
tius apperet. Alius quidam clitus no
inferior. Ambo gͥ intrantes. am¬
bo igntr ꝑseuerantes. bonam miliciã
bñdictõnis eterne ꝑticipes ex istunt.
Sciend̃ tamen. qr pfatus aulreas.
intilta in ꝓbatõne sustinuit tempta¬
m̃ta. Erat enĩ quasi tenerrimꝰ ligni
uermictlꝰ. mollis ⁊ delicatus nimis:
ttpote qui amatris utero fuerat nu¬
tritus in inuolimm̃tis. ⁊ curis multis.
Cumq teneritudinẽ p̾stine du̾satõis
egre deilisteret. ⁊ nouitꝰ inchoatum
laborem minis artlum reputaret :
cogitanit ut loth quia egressas de sodo

Expanded text:
adem itaque die conversus est ibi vir nobilissiet insiliente subito in eum Spiritu Domini, illico in virum alterum mutatus est: tantoque fervore mundum deseruit, ut ne ad horam quidem vel pro amicis salutandis, vel pro domo rebusque disponendis ad suos remearet; sed incontinenti omnia, rumpendo magis quam solvendo reliquit, ut Christo citius adhaereret. Ut autem gemina crucis impressio evidentius appareret, alius quidam clericus, inferior. Ambo igitur intrantes, ambo in ordine perseverantes bonam militiam benedictionis aeternae participes existunt. Sciendum tamen quia praefatus Andreas multa in probatione sustinuit tentamenta. Erat enim quasi tenerrimus ligni vermiculus, mollis et delicatus nimis, utpote qui a matris utero fuerat enutritus in involumentis et curis multis. Cumque teneritudinem pristinae conversationis aegre dedisceret, et noviter inchoatae laborem nimis arduum reputaret, cogitavit ut Lot quia egressus de Sodom
Abbreviated transcription (Latin):
Ratri ciutlam religioso atq de¬
tem. Qua uisa. repletus est frater
isdem leticia magna. Cumq cogita¬
ret aĩo optanlo ⁊̃ supplicando. ut ei
bt̃issima dei genitͥx simlr monstraret᷑
cens. Nossce te duenit: qd nec tlm
ut eam qñq uidere merearis: Per¬

Expanded text:
ratri religioso atque detem. Qua visa, repletus est frater idem laetiret animo, optando et supplicando, ut ei beatissima Dei Genitrix visibiliter monstraretur, cens: « Nosse te convenit quod necdum ut eam quandoque videre merearis.
Abbreviated transcription (Latin):
Eo temꝑe. quo uolu̾is ad suꝑiora mento
otemplatõne dscendere. netesse est ut on¬
nes quos tliligis. ded ꝯmendes atq ons
tas: ⁊ quasi profectura de mũdo. omĩo
roggat ut oratõnib ens. si ex deo essẽtis¬
ta.noti sui mer̾et᷑ effẽctũ. Nolo tamẽ
inquit ut amia mea sustolat᷑. raꝑi¬
aturꝰ a corꝑe. ut amente mea ominiũ re¬
rum. maxĩe amicoꝵ deleatur memorisi.
Sufficit aũt michi scire utrũ ex deo
sint ista: an nõ. Itaq die ꝑasceue cũ
anxiis cogitatõnib flutuaret: soito
ipsa qmͣ diximus luce ꝑfusa cepit n
cam modo in effabili subuehi. ⁊ ada¬
cora sustolli. Ft illa radiantem inse i¬
iam lucem maccessibilẽ ocło nnfirmis
nõ ferens. ad tl̃ice passionis intumi
reuocari se. ut potuit postulauit. C
ergͥo udiss quasi i tiptim id esse qd l
asuipiorib ad infiora delata. in aliã
qͣmlam sp̃alem uisionẽ tñsfertur: ⁊
uident inspnitu dñm ih̾m in cruce pen¬

Expanded text:
Eo tempore quo volueris ad superiora mentis Eo tempore quo volueris ad superiora mentis contemplatione conscendere, necesse est ut omnes quos diligis, Det 240 quasi profectura de mundo, omniqurogat ut orationibus ejus, si ex Deo essent ista, voti sui mereretur effectum. Nolo tamen, inquit, ut anima mea ita sustollatur, rapiaturque a corpore, ut a mente mea omnium rerum, maxime amicorum deleatur memoria. Sufficit autem mihi scire utrum ex Deo sint ista. Itaque die Parasceves cum anxiis cogitationibus fluctuaret, subito ipsa quam diximus, luce perfusa coepit in eam modo ineffabili subvelhi, et ad altiora sustolli. At illa radiantem in se lucem illam inaccessibilem oculo infirmiori non ferens, ad Dominicae Passionis intuitum revocari se ut potuit postulavit. Cum ergo vidisset quasi raptim, id esse quod est, a superioribus ad inferiora delata, in aliam quamdam spiritualem visionem transfertur, et videt in spiritu Dominum Jesum in cruce pen
Abbreviated transcription (Latin):
rales. quos reliquerat sensꝰ retlire. q̃taz
cum hoc ei sepius dtigisset. ⁊ mltum
rogata. tandem motls̃ ipsius ex cessus
cet̾is exposuit. ceperũt plurime iusio¬
nis illius excellentiã enuilari. Unde se
abomnib curis. ⁊ sollicitud inib mũ
tula sepius hac luce ꝑ funtlerent᷑ etiã
inuite. Erat ibi uirgo quellam mag¬
ne deuotõnis femina. que omni spi¬
ritut sciens non esse cretlentlum. totũ
sit. In quirenti aũt abilla que in bie
suꝑior habebat᷑. cursibi nichil tale ac
ligis uirtutem qͣm tu nõ habes. Eoga
inquit deuni ut si ex ipso est: michi h
ip̃m eueniat. Cumq aliꝙ dieb orass
⁊ nichil profecissent: requi sita iteꝵ q̃
supra. ⁊ untle supra. Rendit. Oꝑtet te
inquit om̃ib mudi huiꝰ ciuictoꝵ mor¬
taliũ renũtiare a ffc̃ĩb: ⁊ cͥca soli dei me¬
moriam ocupari. Quid in quid illa: pro
amicis et ꝓbenefcõrib nõ orabo: Cui illa.

Expanded text:
rales quos relrales quos relcum hoc ei saepius contigisset, et multum rogata tandem ipsius modum excessus caeteris exposuisset, coeperunt plurimae visionis hujus excellentiam aemulari. Unde se ab omnibus curis, sollicitudinibusque cula saepius hac luce perfunderentur, etiam invitae. Erat ibi virgo quaedam magnae discretionis femina, quae omni spiritui sciens non esse credendum, totum sit. Inquirenti autem ab illa quae in iis superior habebatur, cur sibi nihil tale accligis virtutem quam ipsa non habes. Roga, inquit, Deum, ut si ex ipso est, mihi hoc ipsum eveniat. » Cumque aliquot diebus orassent, et nihil profecissent, requisita iterum quae supra, et unde supra, respondit: « Oportet te, inquit, omnibus mundi hujus cunctorumque mortalium renuntiare affectibus, et circa solius Dei memoriam occupari.-- « Quid, inquit illa? pro amicis et benefactoribus non orabo? » Cui illa: «
Abbreviated transcription (Latin):
Ibet huic loco in serere. narra¬
cõnem uen̾abilis abb̃is R ienal¬
lis. qͣm ipse in dm̃tario suo. suꝑ ysaie
onerib etlito ponit ita dicens. Scio in
monasterus uirginũ. que sb̾ ueñabi¬
li ⁊ cum sũma reu̾entia nomĩando sc̃o
patre Gisilberto. Uberes pudicie sruc¬
tus cottidie tñfmittũt ad celos. qnͣ¬
dam fuisse uel adhuc fortassis super¬
esse urginẽ sanctam: que cũ onnẽ
mũdi amorem. ac carnales affectus.
re celestia. Nccidit aũt aliq̃n. ut cũ
more solico in cumberet orat̃oni. nui¬
ra quetlam suauitas suꝑuemes. om¬
nes animi motus. om̃es cogitatõm
incursus. om̃s insuꝑ sp̃ales quos
eca amicos habebat extinxit a ffectꝰ.
moxq amia eius quasi omnib
que mũdo sunt ualeditens. rapitur
supͣ se. ⁊ in effabili quadam atq i¬
ꝯprehensibili luce excepta: Nicħ alid̾
tenebatur et tenebat omnia: ⁊ hoc
mud ⁊ in effabili modo sicut ẽe tenet.
induxerat uitatem. In hoc igitur ex¬
pulsata asoror ib uix potera ad corpo¬

Expanded text:
ibet huic loco inserere narrationem venerabilis abbatis Rievallensis, quam ipse in Commentario suo super Isaiae oneribus edito ponit, ita dicens: Scio in monasteriis virginum, quae sub venerabili et cum summa reverentia nominando sancto Patre Gilleberto uberes pudicitiae fructus quotidie transmittunt ad coelos, quamdam fuisse vel adhuc fortasse superesse virginem sanctam, quae cum omnem mundi amorem, et carnales omnes affectus, estia. Accidit autem aliquando, ut cum more solito orationi incumberet, miro quaedam suavitas superveniens, omnes animi motus, omnes cogitationum excursus, omnes insuper spirituales quos circa amicos habebat, exstinxit affectus, moxque anima ejus, quasi omnibus quae in mundo sunt valedicens, rapitur supra se, et ab ineffabili quadam atque incomprehensibili luce excepta, nihil aliud tenebatur, et tenebat omnia; et hoc miro et ineffabili modo, sicut esse tenet induxerat veritatem. In hoc ergo expulsata a sororibus vix potuit ad corpo
Abbreviated transcription (Latin):
Lius quulam in eotlem loco no¬
uitius frater. cum extoto corde do¬
ubi oportune potuiss. Quadam ita¬
qr nocte in pͥncipio iugiliaꝵ cum esset
in choro: clausis oculis manib q pro¬
cens. Porrige michi manus tuas. qld
hanc itaq uocem. cum aperuiss ocu¬
los frater ille. młtum obstupuit : et uiꝵ
dormiens an uigilans boc audiss. nõ
facile discerne potuit. Exhac aũt uore

Expanded text:
 quidam in eo loco novitius frater, cum ex toto corde Doubi opportune potuissetque nocte in principio vigiliarum, cum esset in choro, clausis oculis, manibusque procens: « Porrige mihi manus tuas. » Ad hanc itaque vocem cum aperuisset oculos frater ille, multum obstupuit; sed utrum dormiens an vigilans hoc audisset, non facile discernere potuit. Ex hac aute
Abbreviated transcription (Latin):
solet: ita uir ille ꝑfectus defectũ ac
scerilitatem anime sue qm reputat.
stissime to̾lerat: nec non duiturnã
axp̃o seꝑatõnem. quem ardentissime
amat. egro animo ferens: misera¬
bili planctu atq rugitu lam̃tatur
⁊ desiet. Hec ergo tempestas dmotõ¬
nis magne. ⁊ tumultus interiores
qm gemitus ⁊ singultus cũ diluuio
aquaꝵ młtaꝵ exterius in dicant: qͣ¬
tum tp̃is sedari potest. t̃ qd̃ ampliꝰ
est mirantlum. Hoc nõ semel/ aut so:
s multis uitib indie simul ⁊ nocte.
siue oranti sũ legenti. seu colloq̃nti.

Expanded text:
solet, ita vir iste perfectus defectum ac solet, ita vir iste perfectus defectum ac sterilitatem animae suae quam reputat, ionem quam molestissime tolerat: nec non et diuturnam a Christo separationem, quem ardentissime amat, aegro animo ferens, miserabili planctu atque rugitu lamentatur et deflet. Haec ergo tempestas commotionis magnae, quam tumultus interioris quasi gemitus, et singultus cum diluvio aquarum multarum, exterius indicant, ium sedari potest. Et quod amplius est mirandum, hoc non semel, aut secundo, sed multis vicibus in die simul et nocte, sive o
Abbreviated transcription (Latin):
noctuq horis regularib criplicit᷑
aut quatliupliciter reddit. Ex quo ui
gilias surgit psaltenũ integrum
ante lucano temꝑe. deuotõne in cre¬
tlibi decantare uł pocins deplorare
ꝯstienit. Quid enĩ aliud dicere pꝰ¬
NNultos siquidem u̾tutum uiros. deo
donante cognoui : s ut uerũ fatear.
in ulło mortalium talem et tantam
ꝯpunctõns grãm uidisse me memĩ:
sicut in isto homine dei. Sepissime
uero accidit. ut orando siue psallendo
te cotus ignestat: ⁊ afundo cordis
arclentissima suspiria trahens .ui d¬
pũttõnis obstante cogatur int̾mitte
in enarrabilib. quib anhelo sp̃ti
uebementer exestuat. Tunc uero.
crescente incamĩo pectoris esꝰ. diũ
amoris incendio. sc̃aꝵ quoq uirtut̃
quasi de catabo bulliente in undan¬
tes. lacrime foris uberius erumpñt.
Quemad̾m eñ matꝰ affcũosa. Unice
plis qm̃ tencrrime diligit. oeca sum
ĩmoderato luctu. ⁊ eiulatu plangere

Expanded text:
noctuque regularibus horis tripliciter noctuque regularibus horis tripliciter aut quadrupliciter reddit; ex quo ad vigilias surgit, psalterium integrum antelucano tempore devotione incredibili decantare, vel potius deplorare consuevit. Quid enim aliud dicere poMultos siquidem virtutum viros Deo donante cognovi, sed, ut verum fatear, in nullo mortalium talem et tantam compunctionis gratiam vidisse me memini, sicut in isto homine Dei. Saepissime vero accidit ut orando sive psallendo,te totus ignescat, et a fundo cordis ardentissima suspiria trahens, vi compunctionis obstante cogatur intermitteinenarrabilibus, quibus anhelo spiritu vehementer exaestuat. Tunc vero crescente, in camino pectoris ejus, divini amoris incendio, sanctarum quoque virtutum quasi de cacabo bulliente inundantes lacrymae foras uberius erumpunt. Quemadmodum enim mater affectuosa, unicae prolis quam tenerrime diligebat, occisum immoderato luctu et ejulatu plangere
Abbreviated transcription (Latin):
ncͣciis semꝑ sollicite cauens. breui¬
lcqꝰ esse dtendit: sepiusq smone
orditum p̃cidere qͣm ꝑtexere satagͣ.
ip̃m doͣmit. ⁊ requiescit. Mira nãq
⁊ in enarrabili iocuntlitate. sicut ab
ore enis audiui. in illo silentõ frui¬
tur: ⁊ mens eius semper in deo. sꝑ
incelo cum angelis ⁊ stĩs. spetulan¬
do delitiatur: ⁊ ꝑhenniũ bonoꝵ qͣ¬
dam pͥmiciali dulcetline. qm̃ pan¬
cissimi cretlunt. ⁊ mł̃to pautõres in
p̃senti temꝑe sentiũt. Uelud ab ub¬
tate domns dei. ⁊̃ torrente uolupta¬
tis etus in ebriat᷑. Iam uero cente¬
naria uel millenaria ueniaꝵ. qͥb
supplicando ⁊ orando deum. se cotti
die afflictat: qͥs enarrare sufficiat:
Pretẽa quoq inp̃t̾missa uigilandi¬
⁊ orandi psallendiq instãcia. in q̃
se ip̃m martyri ⁊ando. hostiam ui¬
uentem. scãm ⁊ deo p̃lacentem cotti¬
tlie exhibet. nec facile dici. nec fa¬
cile credi p̃t. Nam p̃ter cottidianã
diumi officii inpensionem. qm die

Expanded text:
iis semper sollicite cavens, breviloquus esse contendit, saepiusque sermonem orditum praecidere quam praetexere satagit.ipsum obdormit et requiescit. Mira namque et inenarrabili jocunditate, sicut ab ejus ore audivi, in illo silentio fruitur, et mens ejus semper in Deo, semper in coelo cum angelis et sanctis speculando deliciatur, et perennium bonorum quadam primitiali dulcedine, quam paucissimi credunt, et multo pauciores in praesenti tempore sentiunt, velut ab ubertate domus Dei, et torrente voluptatis inebriatur. Jam vero centenaria et millenaria, veniarum, quibus supplicando et orando Deum, quotidie se afflictat quis enarrare sufficiat? Praeterea quoque in praetermissa vigilandi, orandi psallendique instantia, in qua seipsum martyrizando, hostiam viventem, sanctam et Deo placentem quotidie exhibet, nec facile dici, nec facile credi potest. Nam praeter quotidianam divini officii pensionem, quam die
Abbreviated transcription (Latin):
te hora exitus. pulsa est tabula. ⁊
munientdum: assũpta est anima illa
atq lib̾ata de corꝑe mortis htuiꝰ. ⁊ eter¬
na leti sb̃intrante. fugit ab oa dolor
⁊ gemitus. Credo et uere dado. qui a
nõ delignatꝰ est eam in troiluce̾ ire¬
osus atq deuotus. reuelante dño.
apertis oculis sicut ipse protestat᷑ est
nobis: quasi qddam feretrũ uidit de
monum̃to procetlens. ⁊ surẜ ad ethe¬
ra tentlens. Porro p̃dc̃s eger ab il
ei ut ipsam benetlictõnis dulcetlinẽ.
qmͣ tunc in odore ac sapore p̃stantis¬
simo fũat expertus: Postmodũ per
dics et annos płimos nõ quide ꝯti¬
nue. s tamẽ freq̃nter ⁊ copiose sen¬
tire m̾eretur . put ille benig. inꝰ ⁊
suanis spiritus. qui ubi ⁊ qñ ⁊ qnͣtũ
uult spirat. panꝑi suo inisicorditer n¬
fundere dignabat᷑. ⁊ nõ modo ꝑsomp¬
nium. aut ꝑ extessũ mentis. sopitis
uel attonitis sensib corꝑib. Ut in il¬
re iugilanti. sensuq iugente. orando.

Expanded text:
te exitus hora, pulsata est tabula, et muniendum, assumpta est anima illa, atque liberata corpore mortis hujus, et aeterna laetitia subintrante fugit ab ea dolor et gemitus. Credo, et vere confido, quia non dedignatus est eam introducere in reosus atque devotus, revelante Deo apertis oculis, sicut ipse protestatus est nobis, quasi quoddam feretrum vidit de monumento procedens, sursum ad aethera tendens. Porro praedictus aeger ab illei ut ipsam benedictionis dulcedinem, quam tunc in odore aut sapore praestantissimo fuerat expertus, postmodum post dies et annos plurimos non quidem continue, sed tamen frequenter atque copiose sentire mereretur, psuavis Spiritus, qui ubi, et quando et quantum vult spirat, pauperi suo misericorditer infundere dignabatur. Nec modo per somnium, aut per excessum mentis, sopitis vel attonitis sensibus corporis, ut in ilre vigilante sensuque vigente, orando,
Abbreviated transcription (Latin):
dat. Preterea silendũ nõ arbitror.
qd̾ isdem dei famulꝰ. in star illius qui
nere noluit. Diquid̾e innotuit michi
scire se hominem qui iam ꝑtrien nũ
integrum de celo accipiebat dieb sin¬
gũlis rõnen. Cumq regatꝰ multũ
tandem se hommit illũd esse fateret᷑.
Ipse uero respondit hunc smonem
esse ꝓfunlum. ⁊ clausum. nłłiq ab eo
inp̃senti esse absq dei nutu aꝑiendñ.
Hec autem unũ existere. qd̾ in donis
spiritalib sibi collatis. pͥmũ et ma¬
ximũ reputabat. ⁊ unde se deo mag̃¬
me obnoxium iuditabat. Hec de sc̃i
put in eo uidere. nel ⁊̃ audire meruimꝰ.¬
simplici narratõne ꝑ stimximꝰ. nec du¬
bium qͥn alia sint multa. ⁊ multo for¬
sitan mirabiliora. magnaliũ tius in¬
signia: que relatu memorabili dignis¬
sima forent: si aliquo modo sciri potu¬
issent. Quis enĩ estimare sufficiat. qnͣ¬
tis ille cottidie uͥtutũ successib ꝓuehat᷑

Expanded text:
dat. Praeterea silendum non arbitror dat. Praeterea silendum non arbitror quod isdem Dei famulus, instar illius qui nere noluit. Siquidem innotuit mihi scire se hominem, qui jam per triennium integrum de coelo accipiebat diebus singulis rationem. Cumque rogatus multum, tandem se hominem illum esse fateretur,Ipse vero respondit 251 sermonem hunc esse profundum et clausum, nullique ab eo in praesenti absque Dei nutu aperiendum. Hoc autem unum existere, quod in donis spiritualibus sibi collocatis primum et maximum reputabat, et unde se Deo magis obnoxium judicabat. Haec de sancti prout in eo videre simplici narratione perstrinximus. Nec dubium qum alia sint multa, et multo forsitan mirabiliora magnalium ejus insignia, quae relatu memorabili dignissima forent, si aliquo modo sciri potuissent. Quis enim aestimare sufficiat, quantis ille quotidie virtutum successibus provehatur,
Abbreviated transcription (Latin):
appet hũilitas. qui ad repͥmentlum ce
nodoxie morbum. ita diutno silentõ p̃s¬
sit. tante eminentie donũ. Quid er¬
go dicimꝰ fratres: Qͥd putamꝰ ante si
dignitatis. ⁊ gratie. Hominũ ad huc
corruptibili carne cͥcumdatũ: in profpᷤ¬
tu suo bonoꝵ ⁊ maloꝵ spirituũ p̾sentiã
semper habere illos adextris ne dmoue¬
atur. istos asmistris ne forte extollat᷑
Isimstris est uirga correctõnis. Unde
erudiatur. Adextris est baculus sustẽ¬
tatõnis yude roboret᷑. Inmalis agno¬
scit qͥd inpbantlum sit. ⁊ qͥd fugiendũ
in bonis intelligit. quid amantlũ. ⁊ ꝙͥ
appetentlum. Sciendum uero est. qͥã
antea diumitꝰ reuelet᷑. Adeo namq
iam per sp̃m sanctum screnata est osci¬
entia cius. ⁊ natura ipsius corꝑis de¬
fecata: ut et soporatꝰ. aut parum aut
nichil omĩo fantastice ꝑturbatõnis
atq illusionis sentiat. ⁊ tux quitqͣnͣ
aliq̃ndo sompniet. qd̾ ei aliꝙͥ nõ porten¬

Expanded text:
apparet humilitas, qui ad reprimendum 250 apparet humilitas, qui ad reprimendum 250 cenodoxiae morbum, ita diuturno silentio pressit tantae eminentiae donum. Quid ergo dicamus, fratres? Quid putamus quantae sit dignitatis et gratiae hominem adhuc corruptibili carne circumdatum, in prospectu suo bonorum et malorum spirituum praesentiam semper habere; illos a dextris ne commoveatur, istos a sinistris ne forte extollatur. A sinistris est virga correctionis unde erudiatur, a dextris est baculus sustentationis unde roboretur. In malis agnoscit quid improbandum sit, et quid fugiendum; in bonis intelligit quid amandum sit et quid appetendum. Sciendum vero est quia antea divinitus reveletur. Adeo namque jam per Spiritum sanctum serenata est conscientia ejus, et natura ipsius corporis defaecata, ut etiam soporatus, aut partim aut nihil phantasmaticae perturbationis atque illusionis sentiat; et vix quidquam aliquando somniet quod ei aliquid non porten
Abbreviated transcription (Latin):
aboli dsistant. ad uersum me castra:
nõ timebit cor meũ. Dñs eñĩ michi
adintor: ⁊ ego despitiam inmicosͫ . ab
illo itaq temꝑe. non cessant luciflui¬
idem spuiuis. hunc dei famulum dig¬
nantissime usitare: ⁊ magnis dso¬
latõnib in effabilit̾ retreare. Mod̾
uero apparitõnis istius. in quib ui¬
delicet corporib aut formis eos con¬
spncere meret᷑. nũꝙͣ michi uoluit eiu¬
dent̾ expͥmere. ⁊̃ obuixe rogatus.
Ualte nanq suspectum iactantie ui¬
cium semper habebat: ⁊ õbhec ⁊̃ is¬
ta intimore ⁊ tremore cum młtis la¬
tͥmis ppoferebat. ne sb̾ripiente aliqͣ
uanitate. deuin offenderet: ⁊ ipsiꝰ
gracie detͥmentũ. uł ex motlica parte
sentiret. Illud tamen dicebat. quod
iocuntlam coꝵ iusitatõnem atq p̃sen¬
tiam. in magni luminis claritate fre¬
quenter. ac pene iugit᷑ suspiciebat. Uñ
siũ clausis siue aꝑtis oculis aspiiebat.
obtinuerat: numꝙͣ aꝑte alicui aute
reuelan̾at. In quo ⁊̃ magna ipsius

Expanded text:
sistant adversum me, non timebit cor meum . Dominus enim mihi adjutor, et ego despiciam inimicos meos . Ab illo itaque tempore iidem non cessant luciflui spiritus hunc Dei famulum dignantissime visitare, et magnis consolationibus ineffabiliter recreare. Modum vero apparitionis istius, in quibus videlicet corporibus aut formis eos conspicere meretur, nunquam mihi voluit evidenter exprimere, etiam obnixe rogatus. Valde namque suspectum jactantiae vitium semper habebat, et ob hoc etiam ista in timore et tremore cum multis lacrymis proferebat, ne subripiente aliqua vanitate Deum offenderet, et ipsius gratiae detrimentum vel ex modica parte sentiret. Illud tamen aperte dicebat, quia jocundam eorum visitationem atque praesentiam in magni luminis claritate frequenter ac pene jugiter suscipiebat. Unde sive clausis sive apertis oculis aspiciebat obtinuerat, nunquam aperte alicui antea revelarat. In quo etiam magna ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
Later quitlain religiosꝰ ⁊ mag¬
na preditus gratia. noĩe anfuisꝰ
cam ad huc esset in claraualle nouiciꝰ.
ut sibi uidebatur ibidem alui duo noui¬
cu: qui secum ad huc erant inprobatõ¬
ne. Cum ergo dñm suppliciter adoras¬
set: ille mĩa motus respexit ac uene¬
nouitõꝵ. Quod cum ille iudisset cepͭ
modo benesicet. Res fr̃i pontlit autẽ
dñs. neqͣqm̃ illum esse bñlicendũ.
sed magis admassam ꝑtinere ma¬
ledictoꝵ. Dost diem itaq terciũ.
tertius ille neophitus. ut tristend
sui nominis ethymo logiam male
gerendo expͥmeret. malgerus siquidẽ
nocabatur. ordine derelicto reuersꝰ
aduomitum uite scl̃aris: ⁊ fcũs est
apostata uilis. Eeliqui antẽ duo. qͥ
a dño beneidici merueꝵt. ipso miser¬
ante bñdictõnem hereditate posse¬
fine quienit: alter uero quia ad sortẽ
declarat. Hanc iusionem qm supͣ¬

Expanded text:
ater quidam religiosus, et magna praeditus gratia, nomine Anfulsus, cum adhuc esset in Claravalle novitius,ut sibi videbatur, ibidem alii duo novitii, qui secum adhuc erant in probatione. Cum ergo suppliciter adorasset, ille misericordia motus respexit et benenovitiorum. Quod cum ille vidisset, coepit eum modo benediceret. Respondit autem Dominus nequaquam illum esse benedicendum, sed magis ad massam pertinere maledictorum. Post diem itaque tertium tertius ille neophytus, ut tristem sui nominis etymologiam male gerendo exprimeret Malignus siquidem vocabatur, Ordine derelicto reversus est ad vomitum vitae saecularis, et factus est apostata vilis. Reliqui autem duo, qui a Domino benedici meruerunt, ipso miserante benedictionem haereditate possifine quievit; alter vero quia ad sortem declarat. Hanc autem visio
Abbreviated transcription (Latin):
sd̃i affectu ⁊ usu pene disposito. iam ĩ¬
iusibilib mũdi. ⁊̃ alteriꝰ scłi quoilãmͦ
capax. acq in ħ̃itator efficitur: cũ in¬
corporeis naturis qiͣ corporalitꝰ conuer¬
sando. reꝵ inuisibiliũ certitudinem ocu¬
lata fide dp̃hendit: ⁊ sensu corꝑis ex¬
ꝑitur: Uere bt̃i omnes qui timent
dñm: uere felices qui confidñt in eo.¬
in scõs etus. ⁊ respectus in elc̃os illius

Expanded text:
i affectu et usu pene deposito, jam invisibilis mundi et alterius saeculi quodammodo capax, atque inhabitator efficitur; et cum incorporeis naturis quasi corporaliter conversando, rerum invisibilium certitudinem oculata fide comprehendit, et sensu corporis experitur? Vere beati omnes qui timent Deum. Vere felices qui in eo confidunt. Ein sanctos, et respectus in electos illius
Abbreviated transcription (Latin):
alium quẽtlam in eotlem mona¬
sterio frẽm. qui uitlit hũmotli iusi¬
onem: setł dormitans utrum an ui¬
gilans uiderit. nescit: magis tamen
uigilando ⁊ mextasi positus uidisse se
cretlit. Igitur scd̾a feria pasce. cum
esfet adiugilias in choro clareuallen¬
si: fc̃a est super cum manus dñi. ⁊
cite sursum in acre dtra metliũ chori.
aꝑpuit ei dextera refulgens atqs glori¬
osa. que p̃sentem familiam dfitentẽ
dicte signaculum semel ac scdo sciꝑ
eam inpressit. sp̃c autem reuelans
mysteria. lcquebatur incorde uiden¬
tis: atq dicebat. Istud est br achtũ
dñantis. ista est dextera dei omni¬

Expanded text:
m in eodem monasterio fratrem, qui vidit hujusmodi visionem, sed utrum dormitans aut vigilans viderit, nescit; magis tamen vigilando et in exstasi positus vidisse se credit. Igitur secunda feria Paschae cum esset ad vigilias in choro Clarevallensi, facta est super eum manus Domini. Et ecce sursum in aere contra medium chori, apparuit ei dextera refulgens atque gloriosa, quae praesentem familiam confitentem dictae signaculum semel ac secundo super eam impressit. Spiritus autem revelans mysteria loquebatur in corde videntis, atque dicebat: « Istud est brachium Dominantis; ista est dextera Dei omni
Abbreviated transcription (Latin):
dine olim gͣuiter laborantem. Qui p̾us¬
qmͣ ad tliem decretum ꝑuenisset. factus
quasi exͣ se fuit. multa uideris ⁊ audiẽs.
quͤ mͦ lc̃ctum est replitare. Eatlem u̾o
çientie monachus. qui langue  maximo
c̾ciatus. qm plimis annis. tlurã ac ilinti¬
nũ duxit martyrium. Hic itaq mo¬
nens et flatũ nouissimũ diutius protra¬
bens: p̃acerbitate doloris. crebros gemi¬
tus plangendo emittebat. Porro p̃dc̃s
eger cum eũ plangentẽ audiret : dice¬
bat mtra se. Planctus iste citius duer¬
titur intantũ: ⁊ doloris istius extrema.
iam iãq eccupabit gautltũ sempiter¬
num. Cũ hec et similia cogitaret. en
quasi ꝑsona quetlam in uisibilis ante
⁊ fauces. uberius indulcabat. Tunc
iero sentiebat quasi celestem qnͣtlam
uirtutem. sensibilr̾ ac manifeste in se
introcuntẽ: ⁊ penetralia cortlis eius.
suauissime ꝑtingentem.
Cum
bes dutius fierẽt. ecce repente

Expanded text:
im graviter laborantem. Qui priusquam ad diem criticum pervenisset, factus quasi extra se fuit, multa videns et audiens quae modo longum est replicare. Eadem vero ntiae monachus, qui languore maximo cruciatus, quamplurimis annis durum ac diuturnum martyrium duxit. Hic itaque moriens, et flatum novissimum diutius protrahens, prae acerbitate doloris crebros gemitus plangendo emittebat. Porro praedictus aeger cum eum plangentem audiret, dicebat intra se: « Planctus ille citius convertetur in cantum, et doloris istius extrema jamjamque occupabit gaudium sempiternum. » Cum haec et similia cogitaret, en quasi persona quaedam invisibilis ante et fauces uberius inculcabat. Tunc vero sentiebat quasi quamdam coelestem virtutem, sensibiliter ac manifeste in seipsum introeuntem, et penetralia cordis ejus suavissime perungentem. Cum haec ergo diutius fierent, ecce repent
Abbreviated transcription (Latin):
pudenter iungere nõ cessẽt. Adeo ta¬
men nunc ꝓ uitacem in stantiam ui¬
lipendit. ut multo p̃lus apulicib.
atq amuscis uolitantib metuat. qͣ
abillis. Nam quia ueracitꝰ scͥptũ ẽ.
iittait angłs dñi in circuitu timenti
um ⁊ eripiet eos. ille magni dsilu
angłs. ille uͥtutũ celestiũ dñs. cũ de¬
uotum sibi mulitem intanta malig
securꝰ macie. dimicando ꝑsisteret. Igͥ
aꝑti ss̃ĩt oculi eius. ⁊ iudit in numerai
angłoꝵ atq scõꝵ multitudinẽ. iuxͣ se
astantem: atq in menso lumine cho¬
ruscantem. Quos ubi ꝯspexit exulta¬
uit ingatidio magno: ⁊ gratias agẽs
dco. ait intra se. Uera castra dei sunt hec.¬

Expanded text:
pudenter ingerere non cessent, adeo tapudenter ingerere non cessent, adeo tamen nunc eorum pervicacem instantiam vilipendit, ut multo plus a pulicibus atque a muscis volitantibus metuat, quam ab illis. Nam quia veraciter scriptum est: Immittet Angelus Domini in circuitu timentium eum, et eripiet eos , ille magni consilii Angelus, ille virtutum coelestium Dominus, cum devotum sibi militem in tanta malignsecurus in acie dimicando persisteret. Igitur aperti sunt oculi ejus, et vidit innumeram angelorum atque sanctorum multitudinem juxta se astantem, atque immenso lumine coruscantem. Quos ubi conspexit, exsultavit in gaudio magno, et gratias agens Deo ait intra se: Vere castra Dei sunt haec
Abbreviated transcription (Latin):
ut ab eoꝵ in festatõne paululũ res¬
pirarent: appuerunt ei nichoꝰ demo
uagantes: ⁊ quaqͣ uersum aterra
usq ad celum uniu̾sa replentes.
Erant autem ⁊ similit̾ canta me¬
qualitate dissimiles. tanta enorm i¬
tate terribiles. tantaq informitate
deformes: ut tot monstruosoꝵ ma¬
neries. tot furiaꝵ laruas. Suman
onnũo sensꝰ ferre nõ posset: nisi
eum iurtus uranica defensaret.
Dicebat uero p̃dictus uir qd p̃ter¬
mittentlũ nõ est. qr iudelicet sp̃c in
mũdi formas illas speciales in quib
semꝑer in acre uidebant᷑. pro signo
c̃cis non mutabant.⁊ eas aũt in qͥb
se fantastice tnͣsformabant: ad sigñ
tam die qm nocte. tam in tenebris
qmͣ in luce. tam clausis ocłis quam
aꝑtis. Uerũtamen terrores et affric¬
cõnes. qͣs abeis impͥmordio egre
sustinuit: iam ꝑdei gratiam fundi¬
tus euasit. ⁊ qͣmiuis incͥcuitu eius
improbi sese illi uisibilr᷑. atq in¬

Expanded text:
ut ab eorum infestatione paululum resut ab eorum infestatione paululum respiraret, apparuerunt ei nihilominus ervagantes, et quaquaversum a terra usque ad coelum universa replentes. Erant autem et isti tanta inaequalitate dissimiles, tanta enormitate terribiles, tantaque informitate deformes, ut tot monstrorum manerias, tot furiarum larvas humanus omnimodo sensus ferre non posset, nisi eum virtus uranica defensaret. Dicebat vero praedictus vir quod praetermittendum non est quia videlicet spiritus immundi formas illas spiritales, in quibus ab eo semper in aere videbantur, pro signo crucis non deponebant; eas autem in quibus se phantastice transformabant, ad signum tam die quam nocte, tam in tenebris quam in luce, tam clausis oculis quam apertis. Verumtamen terrores et afflictiones quas ab eis in primordio aegre sustinuit, jam per Dei gratiam funditus evasit. Et quamvis in circuitu ejus improbi sese illi visibiliter atque im
Abbreviated transcription (Latin):
animantib similes. cateruatĩ aꝑꝑu¬
crunt. totumq domiciliũ ascĩmo us
deorsum protinus impleneꝵt. Quoꝵ
onnniũ tanta erat inqͣntitate disꝑita ͤ.
inqualitate diu̾sitas. atq in forma
deformitas: ut enarrari ullatenꝰ q̃ at.
Igneus aũt color multis eoꝵ in esse
parebat . tunc irruentes in hominẽ
dei. circundetlerũt eum sicut apes. et
ex arsterũt sicut ignis inspinis . iracũ¬
tdis motib inpetentes. ⁊ uerb̾ib młtũ
afficientos. S qmius ignei ui derẽ¬
tur. Uim tamen urendi habere mi¬
nime sentiebant᷑. Cum eñi circa
illum rotatu girouago. ⁊ mobilis¬
simo discursu. ꝑ acrem oberrantes.
sepissime capiti ⁊ corꝑi eius illide¬
derent: atq in ipsam faciem freꝙ̃t̾
mpinge̾nt: motlis ͥ quidem modis
dei famulũ affligebant: minine ta¬
men ut dictum est ustione aliqua
cruciabant. Postea uero cũ iir sc̃s
usq ad hostium foras procederet.

Expanded text:
animantibus similes, catervatim apparuanimantibus similes, catervatim apparuerunt, totumque domicilium a summo usque deorsum protinus impleverunt. Quorum omnium tanta erat in quantitate disparitas, in qualitate diversitas, atque in forma deformitas, ut enarrari nullatenus queat. Igneus autem color multis eorum inesse parebat. Tunc irruentes in hominem Dei, circumdederunt eum sicut apes, et exarserunt sicut ignis in spinis, iracundis motibus impetentes, et verberibus multis afficientes. Sed quamvis ignei viderentur, vim tamen urendi habere minime ab eo sentiebantur. Cum enim circa illum rotatu gyrovago et mobilissimo discursu per aerem oberrantes, saepissime capiti et corpori ejus illuderent, atque in ipsam faciem frequenter impingerent, multis quidem modis Dei famulum affligebant, minime tamen, ut dictum est, ustione aliqua cruciabant. Postea vero cum vir sanctus usque ad ostium foras procederet,
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑꝑens : ac ꝑeundem solis radiũ descen¬
dens: sbitanco lapsu irruit infaciem
ille cerneret. tremeft̃s ĩ uisu luridi an¬
gius. totus inhorruit: ac pene exa¬
nmatus. nomẽ xp̃i anhelis uocib
inclamitabat. ⁊ crucis dñice uexillũ
ferali bestie opponebat. Que cele¬
sti uͥtute repulsa. cum eũ iedere non
ualeret. inportune tamen ciroa illius
faciem uolitabat. ⁊ ei terguuĩsanti acri
demonis declinare non posset. clande¬
bat oculos. ⁊ ułtum uestib oꝑ¬
iebat: nec tamen aliquid inde profi¬
ciebat. Qd̃ eñi dictu mirabile est.
larualem effigiem. ita palpebris ob¬
ductis sicut aꝑtis oculis intuebatur nͨ
aliqua uestimentoꝵ obite. natura illa
subfilis ac penet᷑is artebat᷑. Cum uo̾
uideret qd̃ aspectũ belue t̾rbilis nõ
uteret effugere.tandez aꝑiens oculos.
libere uidere ꝑmisit. qd̾ aliqͦ modo ñ
poterant non uide̾. Est aũt et alii ats¬
alii demones. spentib ⁊ aliis uariis

Expanded text:
apparens, ac per eumdem solis radium descenapparens, ac per eumdem solis radium descendens, subitaneo lapsu irruit in faciem ille cerneret, tremefactus in visu luridi anguis, totus inhorruit, ac pene exanimatus, nomen Christi anhelis vocibus inclamitabat, et crucis Dominicae vexillum ferali bestiae opponebat: quae coelesti virtute repulsa, 247 cum eum laedere non valeret, importune tamen circa illius faciem volitabat, et ei tergiversanti unditerviam daemonis declinare non posset, claudebat oculos, et vultum vestibus operiebat, nec tamen aliquid inde proficiebat. Quod enim dictu mirabile est, larvalem illam effigiem ita palpebris obductis, sicut apertis oculis intuebatur; nec aliquo vestimentorum obice, natura illa subtilis ac penetrans arcebatur. Cum ergo videret quod aspectum belluae terribilis non liceret effugere, tandem aperiens oculos, libere videre permisit quod aliquo modo non poterat non videre. Ecce autem et alii atalii daemones, serpentibus et variis
Abbreviated transcription (Latin):
bitratus est sicarios. aliqnͣtulũ timuit
nõ tamen ab itinere deflectit: aut res¬
titit. ⁊ cum ꝓpius accessiss. protinus
aboculis eius fantastici p̃tlones ena¬
nuerunt. In numera sunt eiusmodi
ludibria. atq molimina quib eum
fallaces. ⁊ erronei spiritus cottidie ir¬
ritabant. Sepe cum esset inspelunta.
sua laruali effigie appentes. aut etiã
inuisibili motlo. circa illũ crassantes
mot̾io terrores incuciebant. mͦ uerbera
inferebant. Sepe nocturnis horis de¬
monũ globos. ac si turba latronũ sb̾ito
irruentes. ⁊ uelud effractis foris tumł¬
tuose ingretlientes: cum furore. ac stre¬
pitu grantli. in cum efferebant᷑: s sig¬
no crucis armato nocere nõ poterant.
Factum est ut aliq̃n cum setleret indi¬
uersorio suo: ut erectis in celum obtu¬
tib. dtra radium solius ipsius iubar
attente in tu̾etur. Et ecce icmathan ille
tortuosus. in specie tlraconis artlentis

Expanded text:
bitratus esse sicarios, aliquantulum timuit, bitratus esse sicarios, aliquantulum timuit, non tamen ab itinere deflexit, aut restitit. Et cum propius accessisset, protinus ab oculis ejus phantastici praedones evanuerunt. Innumera sunt ejusmodi ludibria atque molimina, quibus eum fallaces et erronei spiritus quotidie irritabant. Saepe, cum esset in spelunca sua, larvali effigie apparentes, aut etiam invisibili modo circa illum grassantes, modo terrores incutiebant, modo verbera inferebant. Saepe nocturnis horis, daemonum globus ac si turba latronum, subito irruentes, et velut effractis foribus tumultuose ingredientes, cum furore ac strepitu grandi in eum efferabantur, sed signo crucis armato nocere non permittebantur. Factum est autem aliquando cum sederet in diversorio suo, ut erectis in coelum obtutibus contra radium solis, ipsius jubar attente intueretur. Et ecce Leviathan ille tortuosus, in specie draconis ardentis
Abbreviated transcription (Latin):
biliter roboret᷑. Nam sicut eidem pie
aduigilias fratrum. solito more ueĩt
inchoꝵ. Et ecce inuenit sp̃m ĩmũtlũ ĩ
stallo suo. simulant̾em fr̃i. qui iuxta se
manebat inchoro. Qũẽ cum esse pu¬
taret. innuit er ut tlato sibi loco: in
aliud stallum sese fnͣsferret. Quod cũ
diutus faceret. ⁊ ille nõ moreret᷑ tan¬
tem sb̾ stomachans tetlio. ꝓtensa ma¬
nui tetigit eum. ut quasi nõ uidentem
ad se dũterent. ⁊ abire faceret in locũ
suũ. ⁊ apphendens eum ꝑ uestimentũ.
cũ aliqnͣtulũ traberet ad se intuendũ.
protinus ille malignus euantut: ⁊
retłit ad nichilum. qd̾ nicħ ante futt.
Ialio quoq temꝑ cum esset mitine s
latrones gladuis accincti: qui archus
etiam et sagittas ĩmanib ferentes. ad
feriendũ ac diripientlum uidebant᷑ eẽ
parati. Uolebant enu ut arbitror dei
hominũ det̾rere : territumq in fugam
o uertere. Quos cum ille iutlisset. ar¬

Expanded text:
biliter roboretur. Nam sicut eidem pie biliter roboretur. Nam sicut eidem pie ad vigilias fratrum, solito more venit in chorum. Et ecce invenit spiritum immundum in stallo suo, similantem fratri qui juxta se manebat in choro: quem cum esse putaret, innuit ei ut dato sibi loco, in aliud stallum sese transferret. Quod cum diutius faceret, et ille non moveretur, tandem substomachans taedio, protensa manu tetigit eum, ut quasi non videntem ad se converteret, et abire faceret in locum suum. Et apprehendens eum per vestimentum, cum aliquantulum traheret ad se intuendum, protinus ille malignus 246 evanuit, et rediit ad nihilum quod nihil ante fuit. Alio quoque tempore cum esset in itinere, latrones gladiis accincti, qui arcus etiam et sagittas manibus gerentes, ad feriendum ac diripiendum videbantur esse parati. Volebant enim, ut arbitror, Dei hominem deterrere, territumque in fugam convertere. Quos cum ille vidisset, ar
Abbreviated transcription (Latin):
Iup̃ molsi. anom̃ senue fractumqs
corpusculũ. tot et tantis ieuniis¬
⁊ tugiliis ceterisq laborib exhau¬
stum. tante cordis dtritõni. tante
latͥmaꝵ effusioni sufficẽt: p̃ sertim
cum ab in eiuite ꝯu̾sione sua dicat᷑
id ip̃m fer e semper egisse. qd̃ uix aͥs
cretlitur. uel ꝑ moditũ tempꝰ facere
posset. Sed uice clarius patet. quia uͥ¬
tutum omniũ dñs. qui tam mirabilẽ
eidem dono sufficiat. nõ minore mira¬
culo ydonei roboris ualentiam indul¬
sit. Transacta añt hora ꝯtricionis. ⁊
anxie lam̃tatõnis: redit iteꝵ serenitas
mentis. Et factus in mentis excessu
iccunla dei p̃sentia ꝑ dtempłonem sua¬
uissime funt᷑. Sic ergo famulus xp̃i
motlo cal amitatẽ ꝓpriam in tuens. mͦ¬
tua tutissima semper incedit: ut neq
temptatõnũ molestiis deiciat᷑: nec uir¬
tutum successib extollatur. His ergo
de sc̃i uuiri ꝯu̾satõne breuit᷑ insinuatis:
Uidentlu est quib adu̾sariis iugit
inpugnetur. quib ue auxilus mira¬

Expanded text:
supra modum quomodo senile fractumque corpusculum tot et tantis jejuniis, vigiliis, caeterisque laboribus exhaustum, tantae cordis contritioni, tantae lacrymarum effusioni sufficeret, praesertim cum ab ineunte conversione sua dicatur id 245 ipsum fere semper egisse quod vix aliquis creditur vel per modicum tempus facere posse. Sed luce clarius patet quia virtutum omnium Deus, qui tam mirabilem eidem dono sufficiat, non minore miraculo, idonei roboris valentiam indulsit. Transacta autem hora contritionis et anxiae lamentationis, redit iterum serenitas cordis. Et factus in mentis excessu, jocunda Dei praesentia per contemplationem suavissime fruitur. Sic ergo famulus Christi, modo calamitatem propriam intuens, moregia tutissime semper incedit, ut neque tentationum molestiis dejiciatur, nec virtutum successibus extollatur. His igitur de sancti viri conversatione breviter insinuatis, videndum est quibus adversariis jugiter impugnetur, quibusque auxiliariis mira
Abbreviated transcription (Latin):
accitlat. apponit᷑ ei propitantia mag¬
na. semicrudi oleris. ant legnmnͥs
duriciam molliens. tit glutire p̃na¬
icat. De cetero. caruem. piscem. ca¬
seum. ouum. oleũ. uinum. ⁊ quecũq
huiꝰmͦi nutrim̃ta. tanta suo corꝑi in
tercidit ꝑtinacia:⁊ ut homo debilis
⁊ gnͣdenus modũ discretõnis. in hoc
ex cedere uideatur. ⁊ ꝓpter tolerantie
huiꝰ riditatem aplurimis nõ carueꝰ
homo. s lapideus quasi aut ligneꝰ
iudicet᷑. Cilicii quoq asꝑitatẽ corꝑis
penitentiam aggranat: ne qua uictꝰ
siũ amictus suanitate. caro lasciui¬
ens insolescat. Porro quiete soli¬
tudinis ob dtempłonis studiũ ad̾o
sectatur ⁊ diligit: ut omniũ uere
homniũ. p̃cipue scł̃ariũ. freq̃ñtatõ¬
nes ⁊ colloquia. magnoꝑe fugiat:¬
⁊ mense aliquociens integro. tił qnͣ¬
tum amplius potest. a ꝯfabułone
mortaliũ. causa diuĩe collactõnis
abstintat. Que si grauis nc̃cs tã¬

Expanded text:
accidat apponitur ei pro pitantia magaccidat apponitur ei pro pitantia magna semicrudi oleris aut leguminis duritiam molliens glutire praevaleat. De caetero carnem, piscem, caseum, ovum, oleum, vinum et quaecunque hujusmodi nutrimenta tanta suo corpori pertinacia interdicit, ut homo debilis et grandaevus modum discretionis in hoc excedere videatur, et propter tolerantiae hujus rigiditatem, a plurimis non carneus homo, sed quasi lapideus aut ligneus judicetur. Cilicii quoque asperitate, corporis poenitentiam aggravat, ne qua victus sive amictus suavitate-caro lasciviens insolescat. Porro quietem solitudinis ob contemplationis studium adeo sectatur et diligit, ut omnium fere hominum, praecipue saecularium frequentationes et colloquia magnopere fugiat, et mense aliquoties integro, vel quantum amplius potest, a confabulatione mortalium, causa divinae collocutionis abstin
Abbreviated transcription (Latin):
A Regione y berie procul aburbe le¬
gionẽsi. dstat esse solitariũ quentlam.
minitũ. nõ minꝰ re qmͣ nomĩe. Qui
nõ fu̾ore nouicõ demũdi du̾satõne re¬
cent̾ egrediens ad pugnam heremi¬
ticam ꝑtlnt: s de domo carrezede. qd̃
est famosum ⁊ magne religionis ce¬
nobiũ. in illa regione inqua scĩssime
fuerat apnero du̾satus. cum iam pro¬
uette etatis. ⁊ ꝑ fecte u̾ͥtutis existeret:
amiuente p̃lato tamꝙͣ streiuiꝰ mi¬
les. ad singulare certamen egressꝰ
est: ut golya prost̾ͤato. tandem de ma
nib allophiloꝵ. ꝑcentum p̃puitiis ã
ꝓmiserat. ducent̾a reportaret. Iste gͦ
uir frugi atq abstentꝰ. sb̾tanta par¬
citate uictum corporis redigit. ut sin¬
gulis dieb p̃ter dñicam omni tẽꝑe
ienmans. ad uesꝑam p ane ⁊ aqua re¬
ficiat. Quia uero dentes etus p̃se
nio omnes elapsi. seu laxati sunt. Ut
solidum aliquid masticare nõ ualeat:
aqua calida utit᷑. qua panẽ aritlum
in funtlat. In tertlũ tamen. licet raro

Expanded text:
 regione Hiberiae, haud procul ab urbe Legionensi constat esse solitarium quemdam, vminicum non minus re quam nomine, qui non fervore novitio de mundi conversatione recenter egrediens, ad pugnam eremiticam prodiit, sed de domo Carrezedae, quae est famosum et magnae religionis coenobium in illa regione, ubi sanctissime fuerat a puero conversatus, cum jam provectae aetatis et perfectae virtutis existeret, annuente praelato tanquam strenuus miles ad singulare certamen egressus est, ut Golia prostrato, tandem de 242 manibus allophylorum pro centum praeputiis quae promiserat, ducenta reportaret. Iste ergo vir frugi atque abstemius sub tanta parcitate victum corporis redigit, ut singulis diebus praeter Dominicam omni tempore jejunans, ad vesperum pane et aqua reficiatur. Quia vero dentes ei prae senio pene omnes elapsi, seu laxati sunt, ut solidum aliquid masticare non valeat; aqua calida utitur, qua panem aridum infundat. Interdum tamen, licet rarius
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ tota uita sua ad boc tendũt ⁊ nũqͣm
ꝑtenlunt. Quib tamẽ si pie ⁊ ꝑseue¬
rant᷑ conati fu̾iit. statim ut de corpore
exeunt redelitur qd̾ inhac iuita dispensa¬
torie est negãt. Illis uero qui ad hanc de
uotõnis grãm ꝑueniũt. Unũ uidetur
restaurare ꝑiculum ⁊ omio timendr̃t
ets ademoĩo meridiano. Ipse enĩ sacha¬
nas tñsfigurat se inangłm lucis. Luc
ergo timentlũ ei qui tanta delc̃atõne:
omĩa facit. ne clum sequit᷑ affc̃õnem cor¬
pus destruat ꝑ ĩmotlatã excitatõnen d
ac demde ncc̃e habeał nõ sinc magno spi¬
ritali ex̾cicii detrimento cͥca debilitati cor
pis curam occupari. Ergo ne hoc in cur¬
rat qui curcit. illũiari ncc̃e est lum̃ĩe
discietõnis q̃ mater u̾tutũ est ⁊ dsũatõ¬

Expanded text:
i tota vita sua ad hoc tendunt, et nunquam pertendunt; quibus tamen, si pie et perseveranter conati sunt, statim ut de corpore exeunt, redditur quod in hac vita dispensatorie est negatum, illuvotionis gratiam perveniunt, unum videtur restare periculum, et omnino timendum eis a daemonio meridiano: Ipse enim Satanas transfigurat se in angelum lucis . Hoc ergo timendum ei qui tanta delectatione omnia facit, ne, dum sequitur affectionem, corpus destruat per immoderatam exercitationem, ac deinde necesse habeat, non sine magno spiritualis exercitii detrimento, circa debilitati curam corporis occupari. Ergo ne incurrat qui currit, illuminari necesse est lumine discretionis, quae mater virtutum est, et
Abbreviated transcription (Latin):
S iam tibi in ipsa obetlientie unia ali¬
qua fortassis dura ⁊ aspera octͣre posst̃.
ut accipias intertlum p̃cepta nõ nll̃a
que licet salubria. sint minꝰ tam̃ sua¬
cat dies pacĩe ꝑ quam om̃a dura et as¬
pera tacita amplectaris dscientia. Porro
asuꝑbia. oDagnũ eñi est omnĩo sic
uincere semetip̃m. Ncc̃e est gͦ ut illu
minet cor tuũ radius hũilitatis ⁊ de¬
claret. qͥd ate sit. qͥd a deo nõ ut altum
diucius fuĩs excitatꝰ. roga tlari tibi¬
lumen deuotõnis diem serenissimã ĩ
sabbt̃m m̃tis. in quo tamꝙͣ em̾itus mi¬
les in laborib yniu̾sis uiuas absq la¬
actõne tui sp̃c faciebas. deceto iam cum
sũma dulcetline ꝑagas ⁊ delc̃atõne.

Expanded text:
 jam tibi in ipsa obedientiae via aliqua fortassis dura et aspera occurrere possunt, ut accipias interdum praecepta nonnulla, quae, licet salubria sint, minus tamen suacat dies patientiae, per quam omnia dura et aspera tacita amplectaris conscientia, te a superbia. Magnum est enim omnino sic vincere semetipsum. Melior est, ait Salminet cor tuum radius humilitatis, et declaret quid a te sit, quid a Deo, ut non altum diutius fueris exercitatus, roga dari tibi devotionis lumen, diem serenissimam, et Sabbatum mentis, in quo, tanquam emeritus miles, in laboribus universis vivas absque laactione tui spiritus faciebas, de caetero jam cum summa dulcedine peragas et delectatione.
Abbreviated transcription (Latin):
homo. Qui itaq te nõ diligis uisi qr
diligis dcum dseq̃ntꝰ om̃s qui similit
diligũt deũ. diligis tamꝙ̃ te ipsum.
Porro mimicũ hominẽ q̃m nichil est ꝑ
co qd̃ non diligit deum. nõ potes quidẽ
dilig̾e tamqͣm te ip̃m qui deum diligis. di¬
liges tamen ut diligat. Non est aũt id
ip̃m diligere ut diligat ⁊ dilige̾ qr dilig᷑.
Proinde ut ipse tͥ sapiat. ꝓut est sapiet
tibi. nõ qui dẽ qd̾ est. qr utiq nichil est. s
qd̾ futurꝰ forsitam est. qd̾ est ꝓpe nichili.
quippe qd ad huc pentlet subdubio. ⁊̃ eĩ
de quo dstat qd̃ ad amorem dei nõ sit dem¬
ceps retliturꝰ Sapiat tibi ncc̃e est non
ꝓpe iam nachili. s nichili ex toto. Ut pote
qd̾ met̾num nichil est. Se diuer¬

Expanded text:
ui itaque te non diligis, nisi quia diligis Deum; consequenter omnes qui similiter diligunt eum, diligis tanquam te ipsum. Porro inimicum hominem, quoniam nihil est, pro eo quod non diligit Deum; non potest quidem diligere tanquam te ipsum, qui Deum diligis; diliges tamen ut diligat. Non est autem id ipsum, diligere ut diligat, et diligere quia diligit. Proinde ut tibi et ipse sapiat prout est, sapiet tibi, non quidem quod est, qui utique nihil est; sed quod futurus forsitan est. quod est prope nihili, quippe quod adhuc pendet sub dubio. Etenim de quo constat quod ad amorem Dei non sit deinceps rediturus, sapiat tibi necesse est, non prope jam nihil, sed nihil ex toto, utpote quod in aeternum nihil est. I
Abbreviated transcription (Latin):
giris. Hee uero sũt gratia ꝓmerendi
qua uidelz munꝰ bone ⁊ uersatõnis
indulges. ⁊ spes obtinendi qua donas
homini indigno ⁊ pcc̃ori. de cua tociẽs
ex ꝑte bonitate usq ad celestia sꝑanda

Expanded text:
giris. Hae autem duae sunt: gratia promerendi, qua videlicet manus bonae conversationis indulges; et spes obtinendi, qua donas homini indigno et peccatori de tua toties experta bonitate usque ad coelestia speranda
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑantie. ut q̃tat quomͦ temꝑari et
refrenari possint in dtinentes motꝰ uo¬
iuptatis. bestiales motus curiositatis.
curiosi motus elatõnis sue. Eligat
ab iectus esfe indomo dei sui. ⁊ sbiectus
esse magr̃o. sub quo frangat᷑ uolũtas

Expanded text:
temperantiae, ut quaerat quomodo temperari et refrenari possint incontinentes motus voluptatis, bestiales motus curiositatis, cervicosi motus elationis suae. Eligat abjectus esse in domo Dei sui, et subjectus esse magistro, sub quo frangatur ejus
Abbreviated transcription (Latin):
secũ. Congregatõ cñi pro fortitutline
sua terribilis est. ut castroꝵ acies or¬
dinata. Ue autem soli quia si ceciderit.
non habet sublaeuantẽ. Ꝙ si ciiꝙͣ ex
antiqͥs pr̃ib gr̃am hanc dcessam au¬

Expanded text:
ci . Congregatio enim pro fortitudine sua terribilis est, ut castrorum acies ordinata. Vae autem soli! quia si ceciderit, non habet sublevantem . Quod si cuiquam ex antiquis Patribus gratiam hanc concessam au