comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiores uoces aedi necesse est : Atq & hac comparatione quantum una¬
quaeq fuerit uel longior uel plurium numerorum: aliaq: uel con¬
tractior uel paucioribus signata numeris : tanto uelgraduorr ueb¬
sepespatia pro portionum numero maiore signauimus :  remit tentes

Expanded text:
tiores voces edi necesse est. Atque ex hac comparatione, quantum unaquaeque fuerit vel longior vel plurium numerorum, aliaque vel contractior vel paucioribus signata numeris, tanto vel gravior vesaepe spatia proportionum numero majore signavimus, remittentes
Abbreviated transcription (Latin):
tano inte gro distans abea quae .ẽ. hxpate
he paton Etipsa qͥdẽ id est proslãba¬
nome nos amese octauaest mesonans cũ ea
dia pason simphoniã : ł adẽq: adlichanos

Expanded text:
tono integro distans ab ea quae est hypate hypaton. Et ipsa quidem, id est proslambanomenos a mese octava est, resonans cum ea diapason symphoniam, eademque ad lichano
Abbreviated transcription (Latin):
unitas uigesima quarta ẽ. Primaeigitur a graui inter se ꝓportiones droma¬
tis mollis es chromatis emiolii uigesima quarta parte tonidistant quod ꝓpt̃
breuitatem differentiaȩ nullo modo sentit auditus Idẽ etiam aristoxenũ
reprebendit curdia tonicigeneris duastantũ fecerit diuisiones ut in mollẽ
incitatũq diuideret cum possint aliaȩ quoq dia tonici generis species inueniri
tetra chorda diuessaratione part̾it᷑
Illud in principio statuens ut in terduos altrin secus sonos tale suo culaȩ aptentur
quae se superparti cularibus pro portionibus excedant : In &e qualibus tamen qm̃
superaracularis ꝓportio non potest in aqua diuidi Dehincutomnis compa¬
ationis quaȩ fit adeum neruum qui est grauis simus an tribus minorsit cete

Expanded text:
unitas 24 est. Primae igitur a gravi inter se proportiones chromatis mollis, et chromatis hemiolii 24 parte toni distant, quod propter brevitatem differentiae nullo modo sentit auditus. Idem etiam Aristoxenum reprehendit cur diatonici generis duas tantum fecerit divisiones, ut in molle incitatumque divideret, cum possint aliae quoque diatonici generis species inveniritetrachorda diversa ratione partitur. Illud in principio statuens, ut inter duos altrinsecus sonos tales voculae aptentur, quae se superparticularibus proportionibus excedant, inaequalibus tamen, quoniam superparticularis proportio non potest in aequa dividi. Dehinc ut omnis comparatio, quae fit ad eum nervum qui est gravissimus, in tribus minor sit caete
Abbreviated transcription (Latin):
dimidĩ propriũ adiecimus ut in vii. cliii. excresceret. It aetia cunctis. ATC̃O
Terminis medietates ꝓprias adiunga mus: & eadẽ erit in omnib: quȩ supra ꝓportio
fiet qu eeadẽ int̃quinqi tonos achisdiatessaron differentia. qua est int̃ sextonos
acdia pa son consonantiã differentiã scilicet Ui cliii unitates. Vnde colligit᷑

Expanded text:
dimidium proprium adjecimus, ut in 7153 excresceret, ita etiam cunctis A B C D terminis medietates proprias adjungamus, et eadem erit in omnibus quae supra proportio, fietque eadem inter quinque tonos ac bis diatessaron differentia quae est inter sex tonos ac diapason consonantiam differentia, scilicet 7153 unitates. Unde colligit
Abbreviated transcription (Latin):
tres Iuncta uero octaua cum quarta sox sulic& ut cumtribus ait faciat die sis
chramatis hemiolii : erunt nouem : Hisigitur it a consitutis triagenera enar¬
monium diromaticum diatonicum has arifto xeno uidentur habere pro¬
priaetates ut alia eorum dicantur spissa alia minime : Spis sasunt quarum

Expanded text:
tres; juncta vero octava cum quarta, sex scilicet cum tribus, ut faciat diesin chromatis hemiolii, erunt novem. His igitur ita constitutis, tria genera enharmonicum, chromaticum, diatonicum, has Aristoxeno videntur habere proprietates, ut alia eorum dicantur spissa, alia minime. Spissa sunt, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
uid uero dehis aris toxenus sentiat breuiter a periendum ẽ : Illeenim
qm̃minime tractatum rationi confacuit sed aurium iudicio permit ut
Id cir couo cesipsas nullis numeri sute arum colligat proportiones sede a rum

Expanded text:
uid vero de his Aristoxenus sentiat breviter aperiendum est. Ille enim quoniam minime tractatum rationi constituit, sed aurium judicio permittit, idcirco voces ipsas nullis numeris notat, ut earum colligat proportiones, sed earum
Abbreviated transcription (Latin):
confusae maiorem minoremue repperire. poterit tamen sensus inuen¬
tion e confcitui : Siuero impleretur ut propositaeline & tripla ponatur
uel abea pars tertia recidatur. uel quad rupla constituatur uel pars quarta
resecetur. pon ne in possibile sit sensu s integritas rationis accedat : hoc
ideo quiaper processus quidem rationi locus accresciti deficit sensui: Si
enimoctauam partem propositȩ lineae auferre aliquis imperetur. uel
eius democtuplam darecogatur totius quidem dimidiam sumere compel¬
litur mediaq dimidia tatem ut sit quarta : quartae dimidium ut sit
octa ua : Rursusq totius duplam duplaeq duplam ut sit qua drupla q̃ua¬
druplaeq duplã ut sit octupla : Itaq intanta rerum numero sitatem nihil
efficit sensus : Cuius omneuidicium subitum atq in superficie positum
integritatẽ perfectionẽq non explicat : Id er conone aurium sensuidan¬
du omneiu dicium sed ex hibendae eti amratioquaterrantem sen sum regat

Expanded text:
confuse majorem minoremve reperire, poterit tamen sensus inventione constitui. Si vero imperetur, ut propositae lineae tripla ponatur, vel ab ea pars tertia recidatur, vel quadrupla constituatur, vel pars quarta resecetur nonne impossibile sit sensui, nideo, quia per processus quidem rationi locus accrescit, deficit sensui. Si enim octavam partem propositae lineae auferre aliquis imperetur, vel ejusdem octuplam dare cogatur, totius quidem dimidiam sumere compellitur, dimidiaeque dimidiam, ut sit quarta, quartae quae dimidium, ut sit octava. Rursusque totius duplam, duplaeque duplam, ut sit quadrupla, quadruplaeque duplam, ut sit octupla. Itaque in tanta rerum numerositate nihil efficit sensus. Cujus omne judicium subitum, atque in superficie positum integritatem persecutionemque non explicat. Idcirco non est aurium sensui dandum omne judicium, sed exhibenda est etiam ratio quae errantem sensum regat
Abbreviated transcription (Latin):
eam in tegritas comitatur acueritas potiusq quod in sensu aut petcatur aut
minus ẽ autemendat. aut complet : Portas se autem id quod sensuson in gre
sed confuse atq auerta teminus qͣ si quidam incallidus aestimator agnoscit quid

Expanded text:
eam integritas comitatur ac veritas, potiusque in sensum quod peccatur, aut minus est, aut emendat, aut complet. Fortasse autem id quod sensus non integre, sed confuse, atque veritate minus quasi quidam incallidus aestimator agnoscit, i
Abbreviated transcription (Latin):
adia uero mobilia ut sphera mundi: & quicquid in corata cderitate con¬
neoriturer Pis ereteuero quantitatis: alia sunt ꝑse÷ ut er es uel quat
eron pararimne nes c̃i aliuero ad aliquid ut duplũ tripli : ailiaquque
pe conparitione nascuntur Sedimmobilis magnitudunis baq nquisa
speculationẽ tenet. Mobilisuero scientia: Atranonnus  suiio¬
Perseuero discrȩtȩ quantitatis : Arithmetica auctorẽ : ad aliquid
relate: musi caꝓbatur obtinere peritiam
III DERELATIUAE QUANTITATS DIEEERTEINDIS

Expanded text:
Alia sunt mobilia, ut sphaera mundi, et quidquid in eo rata celeritate convertitur. Discretae vero quantitatis alia sunt per se, ut tres vel quateri numeri; alia vero ad aliud, ut duplum, triplum, aliaque quae ex comparatione nascuntur. Sed immobilis magnitudinis geometria speculationem tenet. Mobilis vero scientiam astronomia persequiPer se vero discretae quantitatis arithmetica auctor est. Ad aliquid vero relatae musica probatur obtinere peritiam. CAPUT IV. De relatae quantitatis differenti
Abbreviated transcription (Latin):
si omnes hii numeriternario multiplicentur : Moxeis parstertia contingit.
& om̃s in eadẽ proportione durabunt quafuerunt ante quã histernarius
multiplicator accederet. Fiantigiturter LXIIII. Id ÷ cxCII:
Horum tertia LX IIII eis addita : CC LUI. reddet: Erit igitur haec
uises tertia proportio : diatessaron consonantiã tenens. Nuncigitur
duas ses quioctauas ꝓportiones ad excii. Duob senumeris continentes
rato ordine collocemus: fiantigiturter. LXXII Idest CCXUI:
Rur suster LXXXI. quisunt CEXLIII qui interduos supra scriptos
hacigitur dispositione proportionũ: primus numerus ad postremum
diatessaron constituit consonantiã. Idemuero primus ad scđm& scđs

Expanded text:
si omnes hi numeri ternario multiplicentur, mox eis pars tertia contingit, si omnes hi numeri ternario multiplicentur, mox eis pars tertia contingit, et omnes in eadem proportione durabunt, in qua fuerunt antequam his ternarius multiplicator accederet; fiant igitur ter 64, id est 192, horum tertia 64 eisdem addita 256 reddet. Erit igitur haec sesquitertia proportio diatessaron consonantiam tenens. Nunc igitur duas sesquioctavas proportiones ad 192 duobus se numeris continentes rato ordine collocemus; fiant igitur ter 72, id est 216. Rursus ter 81, qui sunt 243, qui inter duos supra scriptos hac dispositione proportionum, primus numerus ad postremum diatessaron constituit consonantiam. Idem vero primus ad sec
Abbreviated transcription (Latin):
duae ses quioctaue habitudines quaetonisunt auferuntur : relinquitur
spatiũ quod semitoniũ nuncupatur. Quaeramus igitur duo stonos continua
dispositione descriptos. Sed qm̃ hiut dictumest insesquioctaua ꝓportione
consistunt: Duasq sesquioctauas. proportiones continuas ad hibereñ possumꝰ
nisi multi plexille a quo hae diriuari possint repperiatur. Sit unitas prima
eiusq ostonarius ostuplus primus.Ad hocigitur unũ ses quioctauũ potero
deriuare: Sed quia duos quaerimus : fient octiesolto atque exeo lXIIII
explicentur. Erit igitur hinc secundus octoplus a quo possumus duas
ses quioctauas proportiones educere. Namq: octo quae est octaua pars
LXIIII Unitatũ : eisdem additi totã summã. Lxxii perficiunt.
Hisuero sisua octaua similiter opponatur qui ÷ nouenarius. lxxxi
reddunt. Eruntq duo hitoni continui principali dispositione conscripti
conquiramus. Sedqm̃ LXIIII Probantur partẽ tertiã non habere:

Expanded text:
duae sesquioctavae habitudines, quae toni sunt, auferuntur, relinquitur spatium quod semitonium nuncupatur. Quaeramus igitur duos tonos continua dispositione descriptos. Sed, quoniam hi ut dictum est in sesquioctava proportione consistunt, duasque sesquioctavas proportiones continuas adhibere non possumus, nisi multiplex ille, a quo hae derivari possint, reperiatur, sit unitas prima eique octonarius octuplus primus. Ab hoc igitur unum sesquioctavum potero derivare. Sed quia duos quaerimus, fient octies octo, atque ex eo 64 explicentur. Erit igitur secundus octuplus a quo possumus duas sesquioctavas proportiones educere. Namque octo quae est octava pars 64 unitatum eisdem additi totam summam 72 perficiunt; his vero si sua octava similiter opponatur, quae est novenarius, 81 reddunt. Eruntque hi duo toni continui principali dispositione conscripti conquiramus. Sed quoniam 64 probantur partem tertiam non habere,
Abbreviated transcription (Latin):
IN. QUIBUS MINI MISNUMERIS CONSTET
identur enim semitonia nuncupata non quod ueretonorũ sint mediȩ¬
tates sed quod sint ñ integritoni. Huiusq spatii qđ nunc quidẽ semitoniũ
nuncupamus: Apud antiquiores aut limuleoł dicsisuo cabatur.¬
Hic modus est ⁊ Cumenim ex ses qui tertia ꝓportione quaediatessaron ẽ¬

Expanded text:
in quibus minimis numeris constet. Videntur enim semitonia nuncupata, non quod vere tonorum sint medietates, sed quod sint non integri toni. Hujusque spatii quod nunc quidem semitonium nuncupamus, apud antiquiores autem limma vel diesis vocabatur,hic modus est. Cum enim ex sesquitertia proportione quae diatessaron e
Abbreviated transcription (Latin):
inferioribus luce presta Rationem auẽ diuma si conscitutus ÷ quia pelara omnia i medioce de bet¬
Porroourulo ues p sidus dr̃ collo catũ quã illac martis ad signant Secto phoc ents stella quã iouis appellant Iam
sũ mocalo id inmnundiuertie siella sacurni ÷ posita quã quidẽ dũsumo caelateneat. sublinuorq: sicomnib: Na¬
curotam dius frigida fertur adꝓbante uirgilio frigida saturni seseq stella receptat. Haet aũt sidera erran
d: noticia ÷ orcus & occasus ad eoquia sol& luna defectucursueunt. Iste ueror&rogradiant᷑ ł anamala efficiunt᷑
id÷ quanto particulas addunt &detrahunt cũ c& erũ quantotantũ decraliunt retro gradadicunt̃. Statonẽ aut̃ faciunt
tularũ stellarũ his qui ins pera subiecta continent᷑. Quib: ꝑ actis ad reuersionẽ ciculi sui isdẽ
signis & partib: ueniunt Naluna xviiii. annis fert᷑ explere circulũ suũ Mercurius annis xxii luciferannis uiui

Expanded text:
inferioribus lucem praestet. Ratione autem divina sic constitutus est, quia praeclara omnia in medio esse de Jovis appellant. Jam summo coelo, id est in mundi vertice, stella Saturni est posita, quae quidem dum summum coelum teneat, sublimiorque sit omnibus, natura tamen ejus frigida fertur, approbante Virgilio: Frigida Saturni sese quo stella receptet. 3. Haec autem sidera ernibus notitia est ortus et occasus, ideoque sol et luna directo cursu vehuntur. Ista vero retrogradantur, vel anomala efficiuntur, id est, quando particulas addunt et detrahunt; caeterum quando tantum detrahant, retrograda dicuntur; stationem autem faciunt. Quibus peractis ad reversionem circuli sui iisdem signis et partibus veniunt. Nam luna octo annis fertur explere circulum suum, Mercurius annis XXIII, Lucifer annis IX,
Abbreviated transcription (Latin):
eundem sonum quẽ c̃. Numeriis exibeat: Ad ae qualitatẽ nãq: eius taliratio
progres susest : &enimea queest Ac̃ dia pa son consonantia quȩ constat
V tonis acduobus semitonis minoribus : ab .VI. tonis. commate superatur
ab eodemigitur a. terminonumerus p̃.v. tonis ac semitonis duobus reces sit
hocmodo: Ab eo qđ ẽ ã usque adid quodest. B. quinque nimirũ colligunt᷑
toni: Ab eo quod est autem. Bus que adid quodest. F. minuseẽ. semitoniũ
pernotatur : F. ueroatq: p̃ idemrursus semitonium minus indudunt:¬
Ab .ã igiturusquead .p̃ .v. tonos acduo semitonia minora produxit. lure
igitur .s. atque c̃ eisdem numeris conscribuntur. Sed qm̃ inter ł atq c̃

Expanded text:
eumdem sonum quem C numerus exhibeat. Ad aequalitatem namque ejus tali ratione progressus est. Etenim ea quae est A C diapason consonantia, quae constat quinque tonis ac duobus semitoniis minoribus, ab 6 tonis commate superatur. Ab eodem igitur A termino numerus P, quinque tonis ac semitoniis duobus recessit hoc modo. Ab eo quod est A usque ad id quod est B quinque nimirum colliguntur toni; ab eo autem quod est B usque ad id quod est F minus esse semitonium pernotatur, F vero atque P, idem rursus semitonium minus includunt. A igitur usque ad P quinque tonos ac duo semitonia minora produxit. Jure igitur P atque C eisdem numeris conscribuntur. Sed quoniam inter F atque C
Abbreviated transcription (Latin):
incitantur : Quod scilicet democritus. he pocrati medico tradidisse fertur Cũ eũ
ncasint in sanum cuntis demioeriti ciuib idopinantib in custodia medendi

Expanded text:
incitantur. Quod scilicet Democritus Hippocrati medico tradidisse fertur, cum eum quasi insanum cunctis Democriti civibus id opinantibus, in custodia medendi
Abbreviated transcription (Latin):
producere : Sumoradicem sesqualterã : eamq dispono II & .IIr. Multiplico
igitur binariũ perbinarium : fiunt .IIII. Etemternarius ꝑbinarium¬
crescat. Erunt .VI Rursus ternarium insemet ipsum ductmus fiunt

Expanded text:
producere. Sumo radicem sesquialteram, eamque dispono, 2 et 3. Multiplico igitur binarium per binarium, fiunt 4. Item ternarius crescat, erunt 6. Rursus ternarium in semetipsum ducemus, fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
sesquio tauadecima habitudine. Qđ sidimid ustonus maior quidẽ est insesquis exta¬
decima : Minor uero insesqui septima decima ꝓportione : ses quiocta uadecima uero
minor ẽ. ses qui septimad ecma habitudine : Ducentorũ uero lUI adccxliii
comparatio quae scilic& relinquitur exdiates saron duob: retractis tonis minoe. ẽ¬
ses quioctaua decima : Non ẽ dubiũ quinhec duorũ numerorũ ꝓportio semitonio
longissimȩ diminutior sit.
ONES DIATES SARON CONSONANTIÃ EXDUOBOS TONIS

Expanded text:
sesquioctavadecima habitudine. Quod si dimidius tonus major quidem est in sesquisextadecima, minor vero in sesquiseptima decima proportione. Sesquioctavadecima vero minor est sesquiseptimadecima habitudine, ducentorum vero 56 ad ducentos 43 comparatio, quae scilicet relinquitur ex diatessaron duobus retractis tonis, minosesquioctavadecima. Non est dubium quin haec duorum numerorum proportio semitonio longissime diminutior sit. ones diatessaron consonantiam ex duobus tonis
Abbreviated transcription (Latin):
cularis. Diatessaron etiam consonantiã duobustonis semitonioq consis¬
tere. Semitonia uero eẽduo. Maius acminus. Di apente autem

Expanded text:
cularis: diatessaron etiam consonantiam duobus tonis semitonioque consistere: semitonia vero esse duo, maius ac minus. Diapente autem
Abbreviated transcription (Latin):
Aliquiduero asperum acq inmite. ab audiendi uoluptate sus pendit:
Nimirũ ideciam omnis etas patitur omnisq sexus quaelicetsius actib: distributa si p̃¬
una tamen musicae delestatione coniniltasunit : Quid erum fit cũ infletilius

Expanded text:
Aliquid vero asperum atque immite, ab audiendi voluptate suspendit. Nimirum id etiam omnis aetas patitur, omnisque sexus. Quae licet suis actibus distributa siuna tamen musicae delectatione conjuncta sunt. Quid enim fit, cum in fletibus
Abbreviated transcription (Latin):
consonantiae aptandã. Erit igitur diapente quidem in sesqualte ra.
Diatessa ronuero inproportione sesquitertia collocanda. Quod sidiates seron
adiapente consonantia subtrahamus : relinquitur spatiũ qđ dicit᷑ tonus:¬
ses quitertium uero si proportioni ses qualteraeminuamus. relinquitur

Expanded text:
consonantiae aptandum. Erit igitur diapente quidem in sesquialtera, diatessaron vero in proportione sesquitertia collocanda. Quod si diatessaron a diapente consonantiam subtrahamus, relinquitur spatium, quod dicitur tonusSesquitertium vero si proportioni sesquialterae minuamus, relinquitur
Abbreviated transcription (Latin):
quoq confusio sequitur: Mentem uero atq rationem eim materia non moratur:
species quasperuidet preter subiecti communionem intuetur : Atque ideo

Expanded text:
quoque confusio sequitur, mentem vero atque rationem, quoniam materia non moratur, species quas praevidet, praeter subjecti communionem intuetur, atque ideo
Abbreviated transcription (Latin):
Eauero quae est V dimi dium̃ meses ut sit pros lã ba¬
nomenos ab eaquae est nete hr perbo leon quadra¬
pla & bis dia pason ad eam conson& simphoniam̃
ugitur &x ũi cccuii octauam abstulero partem id ẽ cClxxxvuiꝰ eisdẽ¬
quaȩ adiecero ÷ fient mihi uI OXCΩI : Critq Ñn II dXCII que sit para nete
hyperboleon adneten hy perboleon optinens distantiam tonum :¬
Rursus eius quaȩ ẽ N N. idẽ ũ dxcit aufero octauam quaȩ ẽ .cccxxuii
eamq eis quorum ẽ octaua subiungo : eruntq ũ dcccc xvi. fi&q:
mihi FE. Trite hrperboleon diato nos india tonicoscilic& genere
rimus : Qmuerosia sesqui tertia proportione duas ses quioctauas
nios : Quod facilius agnoscetur cureueniat  cumtrium generum
ab stulero relinque turmibi semi tonium minus : sumo tertiam eius que ẽ. EL¬
id est nece hy perboleon sunt occlx: vuii. fos eisdem aditiofient mi hi ũ.¬
Exxii. quorum est do netedie ⁊ eugmenon continens ad triten hy perboleon

Expanded text:
Ea vero quae est bis II. dimidium meses, ut sit proslambanomenos ab ea quae est nete hyperboleon quadrupla, et bis diapason ad eam consonet symphoniam. IIII. octavam abstulero partem, id est, CC. LXXX. VIII. eisdemque adjecero, fient mihi II. D. XC. II. eritque HH. II. D. XC. II. quae sit paranete hyperboleon ad nete hyperboleon obtinens distantiam toni. Rursus ejus quae est HH. id est II. D. XCII. aufero octavam, quae est CCC. XX. IIII. eamdemque eis, quorum est octava, subjungo, eruntque II. DCCCC. XVI. fietque mihi FF. trite hyperboleon diatonos, in diatonico scilicet genere rimus. Quoniam vero si a sesquitertia proportione duas sesquioctavas nios, quod facilius agnoscetur cur eveniat, cum trium generum abstulero, relinquetur mihi semitonium minus, sumo tertiam ejus quae eid est neten hyperboleon, et sunt 768. Hos eisdem adjicio, fient mihi 3072. Quorum est DD nete diezeugmenon continens ad triten hyperboleon
Abbreviated transcription (Latin):
neten synem me non enarmonion & mesen id est inter IITI ccc lxxiiii
et IIH DCVIII. diui sumper triten synem menon en armonion
eam̃ scilicet quae est VIII CCC ΧCΙ Quo circa eius quoq: tetra chordi expedita
ratio nunc autem facienda est descriptio iuncta tamen cumceteris.
tionisrata progressio :¬

Expanded text:
neten synemmenon enarmonios et mesen, id est, IIII. CCC. LXX. IIII. neten synemmenon enarmonios et mesen, id est, IIII. CCC. LXX. IIII. et 4608, divisum per triten synemmenon enharmonion eam, scilicet quae est 4491. Quocirca hujus quoque tetrachordi expedita t. Nunc autem facienda est descriptio, juncta tamen cum caeteristionis rata progressio
Abbreviated transcription (Latin):
chromatica i cui littera S. super a pposita est : Abhac igitur id est
paranete srnem menon chromatica adtriten synem menon: prius
quidem diatoni cam nunc uero chromaticam: semitonium est : Aqua
sinem menon chromatica usque ad mesen aliud semitonium repperit
Sed qm̃ anete srnem me non usq adtriten synem me non ditonon uel
chromaticam: duo toni sunt. quae ẽ indiatomnico uel chromatico
generibus : trite synem me non diatonos uel chromatica eadem
ingenere enarmonio paranete sinem menon en armoniose ha¬
bens summam VIII .CCC LXXIII: Et sit R A qua usq ad mesen semitonũ¬
est : Hoc partior induas diesis hoc modo : Sumo difcferentiam parane¬
tes synemmenon en armonii& meses id est. VI ccclxxxiui & ii¬
ranete synem me non enarmonio id est TII ccc lx̧xiiii : fient ĩui
CCC ΞCI quaȩ .E. littera pernotetur et sit eatrite sinem menon
enar monios : Erit que semi tonium quod continetur inter para¬

Expanded text:
chromatica, cui littera S superapposita est. Ab hac igitur, id est, chromatica, cui littera S superapposita est. Ab hac igitur, id est, paranete synemmenon chromatica, ad triten synemmenon prius quidem diatonicam, nunc vero chronicam semitonium est. A qua trite synemmenon chromatica usque mesen aliud semitonium reperitur. Sed quoniam a nete synemmenon usque ad triten synemmenon diatonicam vel chromaticam duo toni sunt, quae est in diatonico vel chromatico generibus trite synemmenon diatonos vel chrin genere enarmonio paranete synemmenon enarmonios est, habens summam. IIII. CCC. LXX. IIII. et sit R. a qua usque ad mesen semitonium. Hoc partior in duas dieses hoc modo: sumo differentiam paranete synemmenon enarmonii et meses, id est, IIII. CCC. LXX. Iranete synemmenon enarmonio, id est, IIII. CCC. LXX. IIII. fient IIII. CCCC. XC. I. quae P. littera pernotetur: et sit ea trite synemmenon enarmonios, eritque semitonium, quod continetur inter para
Abbreviated transcription (Latin):
rum : sit netesrnem menon in tribus generibus constituta .V. lit tera ꝑ notata
Et abea octaua pars auferatur quaȩ ẽ .ccccxxxii. eisq apponatur. fient uĩ
Hlac summa si eis dem quorum octaua est adgregetur fient uĩi ccclxx¬
iIII
quae ẽ trite synem me non diatonos ÷ idest q sed qm̃ ne tesrnem menon
ad mesenidẽ iũ .cccclvi adiII .oc vui sesqui tertiamoptin& propor¬
tionem quae ẽ diates saron trite autem synem menon adneten synem¬
menon id ÷ iũ .cccclxxiiIi ad ũĩ. cacclui duorum tonorum optin& pro¬
portionem : reliquatur trites srnem me non diatoniad me sen propor¬
tio semitonii et coniunc tum ẽ hoc tetrachordum cum me sȩatq ideo sy¬
nem me non qua si continuum & coniunctum uocatur : Etdia tonici quidẽ
& ii dccc lxxxviii: differentiã : ea est cccxxI : Hanc si diuido ut se¬
mitoniumfiat : fi untccxxi. hanc adicio ad ũs dccclxxxvIIi. ut tria
semitoni a fiant erunt .IIII.c.VI. quae est paranete synem me non

Expanded text:
rum, sit nete synemmenon in tribus generibus constituta, V. littera pernotata: et ab ea octava pars auferatur, quae est. CCCC. XXX. II iisque apponatur, fient III. haec summa si eisdem, quorum octava est, aggregetur, fient IIII. quae est trite synemmenon diatonos, id est, Q. Sed quoniam nete synemmenon ad mesen, id est, III. CCCC. L. VI. ad IIII. DC. VIII. sesquitertiam obtinet proportionem, quae est diatessaron; trite autem synemmenon ad neten synemmenon. IIII. CC. LXX. IIII. ad III. CCCCC. L. VI. duorum tonorum obtinet proportionem: relinquitur trites synemmenon diatoni ad mesen proportio semitonii, et conjunctum est hoc tetrachordum cum mese: atque ideo synemmenon quasi continuum et conjunctum vocatur. Et diatonici quidem  L. VI. et III. DCCC. LXXX. VIII. differentiam, ea est, CCCC, XXXII. hanc divido, ut semitonium fiat, fiunt CC. XVI. hanc adjicio ad III. DCCC. LXXX. VIII. ut tria semitonia fiant, erunt IIII. C. IIII. quae est paranete synemmenon
Abbreviated transcription (Latin):
MONO CNOR DINETARU SYNEMMENON ETRIA GENERA PARTI
Duo quidem tetra chorda quae sibim& quidem coniuncta sunt a meseuero
disiuncta trium generum superior descriptio quemammodumlo carentur
ostendit : Nunc ad illud tetra chordum ueniendum est quod ss nem me non
uocatur quod iunctum est ei quae ẽ mese : Qm enim inter neten die¬
zeugmenon & mesendi apente consonanti am esseprediximus ÷ est aut
diapente consonantia trium tonorum ac semitonii: Tres uero toni sunT̃

Expanded text:
Monochordi netarum synemmenon per tria genera partitio. Duo quidem tetrachorda quae sibimet quidem conjuncta sunt, a mese vero disjuncta, trium generum superior descriptio, quemadmodum locarentur ostvocatur, quod junctum est ei, quae est mese. Quoniam enim inter neten diezeugmenon et mesen, diapente consonantiam esse praediximus est autem diapente consonantia trium tonorum ac semitonii, tres vero toni sunt
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc pente hordo quorum unus quidem netes die zeugmenon ad paranetem
diezeugmenon diectonon. alter uero para netes diȩ teugme non diatoniadtri¬
tendi e z eugme non diatonon: Tertius autem para meses ad mesen: reliquumq
semitonium trites die reugmenon diatoni ad paramesen : qm̃q netes dieze
ugme non et para meses tetrachordum ab ea quae ẽ mnese eotono disunctum :
quodẽ interparamesen ac mesen: si ex eo pentachor do quod ÷ a netedie ⁊ eug¬
menon ad triten srnem me non unum ab stulerimus tonum: eum scilico qui
continetur internetendie zeugmenon & pasanetendie zeugmenon dia¬
tonon : poterimus aliud tetrachor̃ dum ad mesem iungere ut fiat᷑ synemme¬
non qđ ẽ coniunctum hoc modo : Am̃ paranetes die zeugme nondiatoni quaȩ
ẽ .cc. numerus ÷ .III .cccclvi. Horum tertia eis demaddita facient mesen
Hlicergonumerus indie ⁊eugme nonte trachordo .cc. lit teris ad notatus tono
distabat anetede ezeugmenon ingenere diatonico & paranete die zeugme¬

Expanded text:
in hoc pentachordo, quorum unus quidem netes diezeugmenon ad paraneten diezeugmenon diatonon. Alter vero paranetes diezeugmenon diatonon ad triten diezeugmenon diatonon. Tertius autem parameses ad mesen, reliquumque sugmenon et parameses tetrachordum ab ea quae est mese, eo tono disjunctum est, qui est inter paramesen ac mesen, si ex eo pentachordo quod est a nete diezeugmenon ad triten synemmenon, unum abstulerimus tonum, eum scilicet qui continetur inter neten diezeugmenon et paraneten diezeugmenon diatonon, poterimus aliud tetrachordon ad mesen adjungere, ut fiat synemmenon, quod est conjunctum, hoc modo. Quoniam paranetes diezeugmenon diatoni, quae est CC. numerus est III. CCCC. L. VI. horum tertia pars addita facient mesen. Hic ergo numerus in diezeugmenon tetrachordo CC. litteris adnotatus tono distabat a nete, diezeugmenon in genere diatonico, et paranete diezeugme
Abbreviated transcription (Latin):
numeris Hiprimi ad seinuicẽ sunt & solã differentiã retinent unitatẽ.
Unitasigitur est . B: Igitur . ł. numerꝰ .c̃. numerũ unitate trans cendit

Expanded text:
numeris, hi primi ad se invicem sunt, et solam differentiam retinent unitatem; gitur est D: igitur E numerus C numerum unitate tr
Abbreviated transcription (Latin):
QUIOSIT MUSICUS.
uncillud est intuendũ qđ omnis ars ominisq: etiã disciplina hono ra¬
biliorem natura liter habeat rationẽ : quã artificium qđ manu atq:
opere artificis exercetur. Multoenim est maius atq auctius sci
quod quisq faciat : quã ipsu illud efficere qđ sciat. Etenim artificium
corporale quasi seriuiens famulatur. Ratiouero quasi domina
imperat : & nisimanus scđm id qđ ratio sancit efficiat : frustrasit
Quanto igitur praeclar iorest scientia musicae in cognitionerationis.
quam in opere efficiendi atq actu. tantũ scilicet: quantũ corpusmente
superatur: Quod ealicet rationis expers seruitio degit. illa uer o imperat

Expanded text:
Quid sit musicus. Nunc illud est intuendum quod omnis ars, omnisque etiam disciplina honorabiliorem naturaliter habeat rationem, quam artificium, quod manu atque opere artificis exercetur. Multo enim est majus atque altius scire quod quisque faciat, quam ipsum illud efficere quod sciat; etenim artificium corporale, quasi serviens famulatur. Ratio vero quasi domina imperat, et nisi manus secundum id quod ratio sancit efficiat, frustra fit. Quanto igitur praeclarior est scientia musicae in cognitione rationis, quam in opere efficiendi atque actu tantum, scilicet quantum corpus mente superatur! Quod scilicet rationis expers servitio degit, illa vero imperat
Abbreviated transcription (Latin):
Hecpermiscent adaurem suauem atq unum ex duob compositũ sonũ
Tuncest quaedicitur difsonantia
XXUIIII. UBI CONSONANTIAERE DERIATUR
Nhis autem comparationib: grauitatis atq acuminis hasconsonantias neces¬
seest inueniri. quaesibi commensurate sunt. Idest quae notã possunt cõmunẽ
habere mensurã ut in multiplicib: duplũ quod est. illa pars metit᷑ quae inter
duos est terminos differentia . ut interduo & quattuor: binarius ut rosq metitꝰ

Expanded text:
nec permiscent ad aurem suavem atque unum ex duobus compositum sonum, nec permiscent ad aurem suavem atque unum ex duobus compositum sonum, tunc est quae dicitur dissonantia. CAPUT XXIX. Ubi consonantiae reperiuntur. In his autem comparationibus gravitatis atque acuminis has consonantias necesse est inveniri, quae sibi commensuratae sint, id est quae notam possunt communem habere mensuram, ut in multiplicibus duplum, quod est, illa pars metitur, quae inter duos est terminos differentia, ut inter duos et quatuor binarius utrosque metit
Abbreviated transcription (Latin):
semper haeret. Hicigitur tullius terrã quasi silentium ponit. sulicet immobilẽ
Post hanc qui proximus asilentio est. datlunae grauissimũ sonum. ut sitluna
pros lamba nomenos. Mercurius hypate hr paton Venus per hypate hypatore
Sol lichanos hypaton Mars hy pate meson Iuppiter par hypate meson
Caturnus lichanos meson. Caelum ultimũ mese. Quaeuero sint harũ immobiles.
queue in totũ mobiles. quȩ autẽ immobiles mobilesq cõnͦstant. cũ demonochordi
regularis diuisione tractauero eritlocus aptior explicandi
XXUIII.
QUAESIT NATURA CONSONANTI ARŨ
onsonantiam uero licet auriũ quoq: sensus diudicet tamenratio perpendit:
uotiens duonerur uno grauiore intenduntur. simulq pulsi reddunt ꝑ mixtũ
quo dã modo & suauẽ sond̃. Duaeq uoces inunũ quasi coniuns tae coales cint.
tunofitea quaedicitus consonantia. Cum uerosimulpulsissibi quisq irecupit

Expanded text:
semper haeret; hic igitur Tullius terram quasi silentium ponit, scilicet immobilem. semper haeret; hic igitur Tullius terram quasi silentium ponit, scilicet immobilem. Post hanc sui proximus a silentio est, dat Lunae gravissimum sonum, ut sit Luna proslambanomenos, Mercurius hypate hypaton, Venus parhypate hypaton, Sol lichanos hypaton, Mars hypate meson, Jupiter parhypate meson, Saturnus lichanos meson, Coelum ultimum mese. Quae vero sint harum immobiles, vero in totum mobiles, quae autem immobiles mobilesque consistant, cum de monochordi regularis divisione tracta vero, erit locus aptior explicandi. CAPUT XXVIII. Quae sit natura consonantiarum. Consonantiam vero licet aurium quoque sensus dijudicet, tamen ratio perpendit. Quotiens enim duo nervi, uno graviore, intenduntur, simulque pulsi reddunt permixtum quodammodo et suavem sonum, duaeque voces quasi conjunctae in unum coalescunt, tunc fit ea quae dicitur consonantia. Cum vero simul pulsi, sibi quisque ire cupit,
Abbreviated transcription (Latin):
ibinus autem earum nomina latina oratione ita inter pretatus est ut hi¬
patas principales uocaret. mesas medias. fenemmenas coniunctas
lie ⁊ eugmenas disiunctas hrꝑboleas. excellentes. Sed nobis in alieno opere
nonerit immorandum
me son usq adneten quasi quoddam ordinis distinctionisq caelestis exemplar. ẽ
Namq hrpatemeson: saturno est a t tributa. Parhy pate uero : Iouiali circulo
consimilis est. Lichanos meson martitradidere. Sol mesonobtinuit
Triten synemmenon uenus habet. Para Neten synẽ menon mercurius regit
Neteautẽ. lunaris circuli tenetexemplũ.
Sed marcus tullius contrariũ ordinẽ
facit. Namins exto librotberepublica sicait. ł tuatura fert ut extrema ex altera
Etnatura fert. ut extrema ex altera
parte grauiter ex altera autẽ acutesonent.
Quã ob causã sũmusille caelistellifer
cursus . cuius conuersio est concitatior: acuto & excitato mouetur sono. Grauis simo
autem hiclunaris atq infimus. N amterra nona immobilis manens una sede¬

Expanded text:
binus autem earum nomina Latina oratione ita interpretatus est, ut hypatas principales vocaret, mesas medias, synemmenas conjunctas, diezeugmenas disjunctas, hyperboleas excellentes. Sed nobis in alieno opere non erit immorandum.meson usque ad meten quasi quoddam ordinis disjunctionisque coelestis exemplar est. Namque hypate meson Saturno est attributa, parhypate vero Joviaconsimilis est. Lichanos meson Marti tradidere. Sol meson obtinuit. Triten synemmenon Venus habet. Paranete synemmenon Mercurius regit. Nete autem lunaris circuli tenet exemplum. Sed Marcus Tullius contrarium ordinem facit. Nam in VI lib. de Republica sic ait: Et natura fert ut extrema ex altera et natura fert, ut extrema ex altera parte graviter, ex altera autem acute sonent. Quam ob causam summus ille caeli stellifer cursus, cuius conversio est concitatior, acuto et excitato movetur sono, gravissimo autem hic lunaris atq
Abbreviated transcription (Latin):
perpendit. anin his ꝓportionib: ratio simphoniarũ tota consiste¬
ret : Nunc quidem ae qua pondera ner uis aptans eorũq con¬
sonantias audire diudicans. Nunc uero in longitudine calamorum

Expanded text:
perpendit an in his proportionibus ratio symphoniarum tota consisteret. Hunc quidem aequa pondera nervis aptans, eorumque consonantias aure dijudicans; nunc vero in longitudine calamorum
Abbreviated transcription (Latin):
ESEMITONO NONCONSTARE NECDIAPASONTONISSEX¬
uodsiut ait arist axenus diatessaron consonantia ex duob: tonis semitonioq:

Expanded text:
semitonio non constare, nec diapason sex tonis. Quod si ut ait Aristoxenus diatessaron consonantia ex duobus tonis semitonioq
Abbreviated transcription (Latin):
ut .c̃. quoq: metiatur: utrũq: lgitur .C̃. &.. E numeros metietur .D. eumepꝰ
quod ÷ in possibile. Quienim sunt minimi ineadẽ ꝓportione quib: libetalus

Expanded text:
ut C quoque metiatur, utrumque igitur C et E numeros metietur D numerus, quod est impossibile. Qui enim sunt minimi in eadem proportione quibuslibet al
Abbreviated transcription (Latin):
unumdabimus exemplũ inueniendi spatii quod uidecur eẽ paulo difficilius.
scilicet semitonii minos ⁊s ut inutramq partẽ acutã scilicet atq grauẽ rato
pos sit ordine repperiri. Sit diatessaron. AB : Oportet igitur circa. AG̃
consonantiã minus semitoniũ ad grauiorẽ partẽ acutiorẽq deducere
ntendoigitur. BC̃. Dia tessaron. Remitto rursus diapente c̃o. Fritigit᷑

Expanded text:
Unum dabimus exemplum inveniendi spatii, quod videtur esse paulo difficilius, scilicet semitonii minoris, ut in utramque partem, acutam scilicet atque gravem, rato possit ordine reperiri. Sit diatessaron A B: oportet igitur circa A B consonam minus semitonium ad graviorem partem acutioremque deducere. Intendo igitur B C diatessaron. Remitto rursus diapente C D. Erit igit
Abbreviated transcription (Latin):
tribus adicias quinq continuoreddis:&numeri species immutata est
Si uero eosdem denario addas duodecim feceris : & binarius iunctus denanio
conseruatus est : Item ternarius ceteriq: eodem modo : Itaigitur simpho¬
nia diapa sonquã cumq aliam susce perit consonantiam seruat nec in mutat
nec ex consonadis sonam reddit : Nam sicut diapente simphonia iuncta
dia peson consonantiae intripla scili c& proportione dia pason acdiapente conso¬
natitiã seruat : ita etiam diates saroncum sit consonanti &iun cta cumdia pa soni
aliam consonantiam reddit:& fit scđm pthomeum alterius consonantiae additio
eius quae ẽ diapanson acdiates saron in multiplici superpartiente constituta:
Estq ea proportio dupla su perbi partiens ut octo adtres : Hlabentenim ter¬
narium oc tobisiduasq eius partes ideseduas unitates :
QUTBUS MO DIS ETHOLOMEUS CONSONANTIAS STATUAT

Expanded text:
tribus adjicias, quinque continuo reddis, et numeri species immutata est. tribus adjicias, quinque continuo reddis, et numeri species immutata est. Si vero eosdem denario addas, duodecim feceris, et binarius junctus denario conservatus est. Item ternarius caeterique eodem modo: ita igitur symphonia diapason quamcunque aliam susceperit consonantiam servat, nec immutat, nec ex consona dissonam reddit. Nam sicut diapente symphonia juncta diapason consonantiae in tripla scilicet proportione diapason ac diapente consonantiam servat, ita etiam diatessaron cum sit consonantia juncta cum diapason, aliam consonantiam reddit, et fit secundum Ptolemaeum alterius consonantiae additio ejusque est diapason ac diatessaron in multiplici superpartiente constituta. Estque ea proportio dupla superbipartiens, ut octo ad tres; habent enim ternarium octo bis, duasque ejus partes, id est duas unitates. CAPUT X. Quibus modis Ptolemaeus consonantias statuat.
Abbreviated transcription (Latin):
utriq diates saron consonantiae relaxentur : erit ad mesen quidem hypaton
diates saron retinens consonantiam hypate hypaton : ad necen autem
die reugmenon paramese : consonabitq &s brpate brpatim adorpaten
mesor
a dnetendie zeugme non ad paramesen adnetendie zeugmenon & hy paten me son:
Dedeomodo ut grauior qͣ ÷ ad sibi quidem proximam diates saron retineat con
sonantiam : adulterioran uero diates saron ac dia pason ut hypate brpaton
adhrpaten mesondiates saron adnetendie zeugmenon diates saron acdia pason
ltem ne te hyperboleon quaȩ e acutior ad sibi proximam netedie zeugmenon
QUAE SIT PRO PRIETAS DIA PASON CONSONANTIAE
oc uero idcrco euenire contendit qm̃ dia pason peneuna uoca leẽ talsq
consonan᷑ eꝰ ut unum quodam modo effingat sonum & sicut denarionu mero
qui fuerit ad ditusen traeum positus integer in uio latusq seruatur ꝓ cum
in ceteris idigaminime eueniat : it a etiam in hac consonantia : Nam siduos

Expanded text:
utrisque diatessaron consonantiae relaxentur, erit ad mesen, quod est hypaton, diatessaron retinens consonantiam hypate hypaton, ad neten autem diezeugmenon paramese: consonabitque et hypate hypaton et hypate meson ad nete diezeugmenon. Ad paramesen autem nete diezeugmenon, et hypate meson, sed eo modo, ut gravior, quae est ad sibi quidem proximam. diatessasonantiam, ad ulteriorem vero diatessaron ac diapason, ut hypate hypaton, ad hypaten meson diatessaron, ad neten diezeugmenon diatessaron ac diapason. Item nete hyperboleon, quae est acutior, ad sibi proximam neten diezeugmenon  CAPUT IX. Quae sit proprietas diapason consonantiae. Hoc vero idcirco evenire contendit, quoniam diapason pene una vocula est, talisque consonantia est, ut unum quodammodo effingat sonum, et sicut denario numero, qui fuerit additus intra eum positus integer inviolatus servatur; cum in caeteris ad ita minime eveniat, ita etiam in hac consonantia. Nam si duo
Abbreviated transcription (Latin):
partitio ẽ XIIXIIXEXUI Scilicesut in duobus interuallis singula semitonia
conscituat & qđ reliquũ inultimo : atq in his omnibus duae ꝓportiones qu&

Expanded text:
partitio est, 12, 12, 36. Scilicet ut in duobus intervallis singula semitonia constituat, et quod reliquum est in ultimo. At ue in his omnibus duae proportiones, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Nete. Sed qm̃ inter superius tecrachordũ qđ ẽ hypate ihypaton. Parhy pate hypaton.
Lychanos hypaton hypate. Ꝙint̃ infimũ qđ ẽ. Paramese Trite para nete Fiete

Expanded text:
nete. Sed quoniam inter superius tetrachordum, quod est hypate hypaton, parhypate hypaton, nete. Sed quoniam inter superius tetrachordum, quod est hypate hypaton, parhypate hypaton, lichanos hypaton, hypat
Abbreviated transcription (Latin):
sti a eus uero colophonius decimã ingrauiorẽ¬
partẽ coaptauit chordã. Tymotheus uero
me lesius undecimã . Quae qm̃ suꝑ hpatenatq parli¬
paten sunt ad ditȩ hypate qͥdẽ hy patonuocatȩs quasi
maxime magnarũ. aut grauissimȩ grauiũ autex
cellentes excellentiũ : Seduocataẽ pͥma int̃ unde ci¬
hr̃ pate hx paton. Secunda uero : parhypate hypatan
q̃m̃iuxta hỹpaten hx patoncollocata ẽ. i paton. Terta¬
quȩ dudum inenne a chor doh ꝑhypate uocabat᷑ Iydia nos
hypatonest nuncupata. Nuarta uero hypate Antiquũ tenuit nom̃. Qunta parhypate
Sexta : lyhanos antiquũ scilicet habens uocabulũ . Septima mesẽ. Octaua para mese.
Nonatrite. Decima paranete . Vndecima nete. Estigitur unũ tetrachordũ. H ypate
hypatan. Parhypate hypaton. Lichanos. hypaton hypate. Aliuduero łypate parhypate
Eychanos: Mese Ethaec quidẽ conuincta s̃ : Tertiũ uero ẽ: paramese. Trite Paranete

Expanded text:
stiaeus Colophonius decimam in graviorepartem coaptavit chordam, Timotheus vero Milesius undecimam. Quae quoniam super hypaten atque parpaten sunt additae, hypate quidem hypaton vocatae sunt quasi maximae magnarum et gravissimae gravium, aut cellentes excellentium. Sed vocata est prima inter undecihypate hypaton. Secunda vero parhypate hypaton, iam juxta hypaten hypaton collocata est. Tertquae dudum in enneachordo parhypate vocabatur, lichanos hypaton est nuncupata. Quarta vero hypate antiquum tenuit nomen. Quinta parhypate. Sexta lichanos antiquum scilicet habens vocabulum. Septima mese. Octava paramese. Nona trite. Decima paranete. Undecima nete. Est igitur unum tetrachordum hypate hypaton, parhypate hypaton, lichanos hypaton, hypate. Aliud vero hypate, parhypate, lichanos, mese, et haec quidem conjuncta sunt. Tertium vero est paramese, trite, paranete,
Abbreviated transcription (Latin):
TYPATE HYPATON
PARHYDATE UUPATONI
IYCHANOSHUPATON
HYPATE ME SON
PARHUPATE ME SON
LYCHANOS MESON
MESE
PARA MESE
TRITE DIE ZEUGMENON
PARANITEDIETEUGMEÑ
NETE DIESEUGME NON

Expanded text:
ypate hypaton. Parypate hypaton. Lichanos hypaton. Hypate meson. Parypate meson. Lichanos meson. Mese. Paramese. Trite diezeugmenon. Paranete diezeugmenon. Nete diezeugmenon
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ tohor Eypatemeson parbypate meson licha nos meson, Mese Om̃uero int̃hoc
mne sontetrachordũ & inferius quad est netarũ: disiunctio est mesessclicet & pa¬
ramesqs inferiusomne tetrachordũ disiunctarũ id est die ⁊ eugmenon uocatũ ẽ
cũ adtam̃to selicethoc. Parame sedieꝵ ⁊eug menon Trtedie reugmenon
Para nete die zeugnenon. Necedie zeugmenon. Vt set discriptio hocnodo

Expanded text:
ypate meson, parhypate meson, lichanos meson, mese. Quoniam vero inter hoc meson tetrachordum, et inferius, quod est netarum, disjunctio est, meses scilicet et parameses, inferius omne tetrachordum disjunctarum, id est diezeugmenon, vocatum est, cum additamento scilicet hoc: paramese diezeugmenon, trite diezeugmenon, paranete diezeugmenon, nete diezeugmenon, ut sit descriptio ho
Abbreviated transcription (Latin):
dimidium cõmatis. Om̃ enim totustonus exddob: semitonus minorib: & cõmate
coniunstus. est : si quis id integre diuidere uelit. faci& unũ semitoniũ minus cõma¬
tisq dimidium. Sed unum semitonium minus : diuiditur induo dia schis mata.
Dimidiumuero cõmatis: unũ schismã. Recteigitur dictũ est integre dimidiũ
tonum induo diaschis mata atq: unumschisma possepartiri. Quo fit ut integrũ
semitonium minore semitonio: unoschis mat&e differre uideatur. A pocomeaut̃
aminore semitonio : duobus schis matib: differt. Differtenim cõmate. Sed duo

Expanded text:
dimidium commatis. Quoniam cum totus tonus ex duobus semitoniis minoribus et commate conjunctus est, si quis id integre dividere velit, faciet unum semitonium minus commatisque dimidium. Sed unum semitonium minus dividitur in duo diaschismata. Dimidium vero commatis unum schisma est. Recte igitur dictum est integre dimidium tonum in duo diaschismata atque unum schisma posse partiri. Quo fit ut integrum semitonium a minore semitonio uno schismate differre videatur, apotome autem a minore semitonio duobus schismatibus differt, differt enim commate; sed duo
Abbreviated transcription (Latin):
Siuero quater eundemnumerum . K̃ multiplicare uolueris : fient .xXUIii
dexii & sithoc Ñ : Igitur M̃. Maior que dem estab. T: Idem autem .M
minorestab .N. Sed .N. quateraucto commate succreuit .I. autẽ tertio
M. uero semitonii minoris optinet differentiã iureigitur dictũ est.
minus semitoniũ minus quidem esse quã quattuor cõmata maius uero quãtria:

Expanded text:
Si vero quater eumdem numerum K multiplicare voluerimus, fient 28612, et sit hoc N. Igitur M major quidem est ab L; idem autem M minor est ab N. Sed N quater aucto commate succrevit; L autem tertio, M vero semitonii minoris obtinet differentiam. Jure igitur dictum est minus semitonium minus quidem esse quam quatuor commat
Abbreviated transcription (Latin):
tebat fieri si trestonos ac semitonium sensus integreiudi cass& : Quo digitur
in singulis tonis minus perui debarur. id collectũm in consonantiam &e¬
uidenter apparuit : Atq ut perui deatur sensum quidem confusex
colligere : nullo modo autem ad integrita tem rationis ascendere  sic
consideremus : Datae enim linae aemaiorem minoremue aliam rep¬
perire nihilest difficile sen sui : proposita uero sensu mensura
ut tanto maiorem tantoueminorem rey periat ud non faciat sensus prima con¬
ceptio sed solers rationis infentio: Velfur sus datam lineam propositum sit
uel duplicare ueldimidiam secare id fortas selic&s paulodifficilius quam

Expanded text:
tebat fieri si tres tonos ac semitonium sensus integre judicasset. Quod igitur in singulis tonis minus pervidebatur, id collectum in consonantiam evidenter apparuit. Atque ut pervideatur sensum quidem confusa colligere, nullo modo autem ad integritatem rationis ascendere, sic consideremus: Datae enim lineae majorem minorem ne aliam reperire, nihil est difficile sensui. Proposita vero mensura in tanto majorem, tantove minorem reperiat, id non faciet sensus prima conceptio, sed solers rationis inventio. Vel si rursus datam lineam propositum sit vel duplicare, vel dimidiam secare, id fortasse licet paulo difficilius quam
Abbreviated transcription (Latin):
cicli solaris ꝑquẽ concurrentes ire potissimũ est
constat eẽ ferias. Cũ ergo feriã cuius lib&
ipsadies habeat ad notatã recroiuxta se:
& rediens ad hanc figurã inuento ciclisolar
anno exnumero recroscripto in ipsa linea
repta ditͦ littera sursũ respiciens. Inuemes
feriã quã quȩris adscriptã¬

Expanded text:
cycli solaris per quem concurrentes ire notissimum est.constat esse ferias. Cum ergo feriam cujuslibet ipsa dies annotatam retro juxta se, et redit ad hanc figuram, invento cycli solaris anno, ex numero retro scripto. In ipsa linea, reperta diei littera, sursum respiciens, invenies feriam quam quaeris ascripta
Abbreviated transcription (Latin):
Illa ergo fer̃ qua primũ uikł mar legit᷑ in hacm
& inillaline quã ingressurus es quã hincciclussolis il
notatꝰ designat bissext quȩre eandẽ .E. & sursũ resp
inuemes iterũ fer̃ illius diei Et sic de inceps toto illo
ꝑ eundẽ lineã incedes & sequentib: trib: annis pi
hanc rur sumrepetcs
subiecta ferat cognosces pagina lector:

Expanded text:
Illam ergo feriam, qua primum VI Kal. Mart. legitur, in hac minori ram, et illa linea quam ingressurus es, quam hinc cyclus Solis, illinc notatur, designat bissextus, quaere eamdem f, et sursum respiciens invenies iterum feriam illius dici. Et sic deinceps toto illo anno per eamdem lineam incedes, et sequentibus tribus annis, per tum est, hanc rursum repetassubjecta ferat cognosces pagina, lector,