comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conueniens et congrua arcȩ species da¬
ri: quã ut esummo uelut etecto qͦdam¬
imbrium rumas: ⁊ ima in aqͥs q̃drata sta¬
bilitate consistens. nec impulsu uentorũ.
nec impetu fluctuum. nec inqͥetudine
maliũ. qͦ intͥnsecꝰ erant. aut in elina

Expanded text:
conveniens et congrua arcae species dari, quam ut summo velut e tecto quodamimbrium ruinas, et ima in aquis quadrata stabilitate consistens nec impulsu ventorum, nec impetu fluctuum, nec inquietudine animalium quae intrinsecus erant, aut inclinari
Abbreviated transcription (Latin):
Possumus adhuc etiã sic intellig̾e:
eoꝵ que in uirga germinauerant.
differentias Om̃is qui in xp̃o cre
dit pͥmo morit᷑: ce post hoc rena¬
scit᷑ Et est etiã hec figura: qd uͥga
arida postmodũ germinet. Est gͦ
pͥmũ germ̃: pͥma hominis in xp̃o
confessio: Scdo frondescit: uͥ renatꝰ
ꝑdonum gr̃e. ex sp̃u dei scificatio¬
nem susceꝑit. Inde affert flores
ubi ꝓficere ceperit. & inꝑ suauitate
decorari: ac fraglantiam niscđie et be¬
nignitatis. effundere Ad iltimũ quoꝙ
affert etiã fructus iusticie: qͥb ñ solum
enĩ adꝑfectum uenerit. & ꝓtulerit ex
se u̾bum fidei. uerbũ scientie dei. ⁊ aliõ
lueri fecerit: hoc ẽ. attulisse fructus qͥb

Expanded text:
Possumus adhuc etiam sic intelligere, eorum quae in virga germinaverant diffdit, primo moritur; et post hoc renascitur. Et est etiam in his figura, quod virga arida postmodum germinat. Est ergo primum germen, prima hominis in Christo confessio. Secundo frondescit, ubi renatus donum gratiae ex Spiritus Dei sanctificatione susceperit. Inde affert flores, ubi proficere coeperit, et morum suavitate decorari, ac fragrantiam misericordiae et benignitatis effundere. Ad ultimum quoque affert etiam fructus justitiae, quibus non solum enim ad perfectum venerit, et protulerit ex se verbum fidei, verbum scientiae Dei, et alios lucrifecerit, hoc est attulisse fructus, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
minantur: Quoꝵ quatuor iste differẽ¬
ciȩ in aluł scripturȩ locis. uelut eta¬
tes qtuor designantur: quas ioħs apo¬
stolus in epła sua distinctione mistica
cõphendit Ait enim Scripsi uobis
pueri: & scripsi uobis adolescentes: et
scripsi uobis iuuenes: & scͥpsi uob̃ pa-¬
tres: Inqͥb utiq ñ corporalis etatis sed
animȩ ꝓfectuũ differentias ponit: ut
etiã in hoc sacerdotalis uͥge germine
obseruauimꝰ designari: Habent᷑ gͦ hec
om̃ia ñ tam inuirga aaron qͣm inea
uͥga quȩ exiit de radice iesse & flos
ascendere: Quamuis enim unum sit xp̃s
ꝑ substantiã: singłis tam̃ diuersus efficit᷑
ꝓut indiget is in quo oꝑat᷑ Qui gͦ seg¬
nior ẽ &e negligentior: ꝓdi̾ciplina fit e
xp̃s uirga: & inuirga non ascendere dr̃.
rosus & segnis est. de eo statu inquo ñ
recte consistit: & transeundũ ad alium
statum. tamqmͣ uͥga compulso .i. seueri¬
tate doctrine rigidioris ammonito
Qui uͦ iustus ẽ. quia iustus sic̃ palma

Expanded text:
differentiae in aliis Scripturae locis, velut aetates quatuor designantur: quas Joannes apostolus in Epistola sua distinctione mystica comprehendit. Ait enim: Scripsi vobis, pueri, et scripsi vobis, adolescentes, et scripsi vobis, juvenes, et scripsi vobis, patres . In quibus utique non corporalis aetatis, sed animae profectuum differentias ponit, ut etiam in hoc sacerdotalis virgae germina observemus designari. Habentur ergo haec omnia non tam in virga Aaron, quam in ea virga quae exiit de radice Jesse; et floascendere. Quamvis enim unum sit Christus per substantiam, singulis tamen diversus efficitur, prout intelligit is in quo operatur. Qui autem segnior est et negligentior pro disciplina, fit ei Christus virga, et in virga non ascendere, sed ui iners et segnis est, de eo statu in quo non recte consistit; et transeundum ad alium statum, tanquam virga compulso, id est, veritate doctrinae rigidioris admonito. Qui vero justus est, quia justus ut palma
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ ẽ: qͦd resurgere dr̃ inuidicio.
Ticet enim sint multa menbra: seo
unũ corpꝰ. Non potest oculus dicere
manui: ñ esmͥ necessaria. Etiã si sanꝰ
sit oculus. ⁊ ñ sit turbatꝰ. qͣntũ ꝑti¬
net aduidendum: desunt ei reliqua
m̃bra: que erit ocło leticia: aut que
uidebit᷑ esse ꝑfectio. si manꝰ ñ habeat.
si pedes sͤint: aut reliqͣ menbra ñ ad¬
sint: Quia ⁊ si est p̃cellens aliqͣ ocłi
gloria: in eo maxime ẽ. ut uel ipse
dux sit corꝑis. uel cet̾orũ menbroꝵ
ñ deserat᷑ offitus. Hoc autẽ nos &
ꝑ illã hierechieł uisionẽ doceri puto:
cum dicit congregandum ẽẽ. os ad
os. ⁊ iuncturã ad iuncturã: & neruoᷤᷤ
& uenas. & pellẽ: ac singula  locis
suis esse reparanda. Deniq inde:
om̃s homines s̃: s dixit. ossa ista
domꝰ isrł s̃. Habeb̾ gͦ leticiã de hac
uita decedens: si fueris scs̃. S tẽ
alios: sic̃ et tu tp̃e expectatꝰ es. Quod

Expanded text:
corpus est, quod resurgere dicitur in judicio; corpus est, quod resurgere dicitur in judicio; licet enim sint multa membra, sed unum corpus » . Non potest oculus dicere manui: Non es mihi necessaria. Etiamsi sanus sit oculus, et non sit turbatus, quantum pertinet ad videndum; si desint oculo reliqua membra, quae erit ei laetitia? aut quae videbitur esse perfectio, si manus non habeat, si pedes desint, aut reliqua membra non adsint? Quia etsi est aliqua oculi gloria, in eo maxime est, ut vel ipse dux sit corporis, vel caeterorum membrorum non deseratur officiis. Hoc autem nos et per illam Ezechielis visionem doceri puto, cum dicit congregandum esse os ad os, et juncturam ad juncturam, et nervos, et venas, ac singula locis suis esse reparanda. Denique vide Omnes homines sunt, sed dixit: Ossa ista domus Israel sunt . Habebis ergo laetitiam de hac vita discedens, si fueris sanctus; sed alios, sicut et tu exspectatus es. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
enim discedentes hinc sc̃i conti¬
licet morantes. licet desides.
Non enim ẽ illis ꝑfecta leticia.
donec ꝓ errorib nr̃is dolent: &
lugent nr̃a peccata. Hoc fortas¬
se mͥ dicenti ñ credas. Quis enĩ
ego sum. qui confirmare senten¬
ciã tanti dogmatis audeã: Sed
ad hibeo testẽ. deqͦ ñ potes dubi¬
Itare.
Magister enim gentium est infide. &
ueritate: ãpłs paulus. Ipse gͥ adhebre¬
os sc̃bens cum enumerasset om̃i scõs¬
patres. qui ꝑfidẽ iustificati s̃. addit
pꝰ omnia etiã hoc. s isti inqͥt om̃s.
testimonium habentes ꝑ fidẽ. ñdum
meliꝰ ꝓuidente. utinͨ sine nob ꝑ fecti¬
onẽ consequerent᷑. Uides gͦ. qͥa ex pec¬
tat adhuc abrahã: ut que ꝑfecta sc̃
conseq̃t᷑. Expectat ysaac ⁊ iacob. &
om̃s ꝓphe expectant nos: ut nobcũ
ꝑfectam beatitudinẽ capiant. ꝓpt̾
hocͭ etiã my sterium illud inultimã
diẽ dilati iudiciĩ custodit᷑. Unũ enĩ
corpꝰ ẽ: qͦd nistificari expectat᷑. Unũ

Expanded text:
nc discedentes sancti contilicet morantes, licet desides. Non enim illis est perfecta laetitia, donec pro erroribus nostris dolent, et lugent peccata. Hoc fortasse mihi dicenti non credas: quis enim ego sum, qui confirmare sententiam tanti dogmatis audeam? Sed adhibeo horum testem, de quo non potest dubitari. Magister enim gentium est in fide et veritate Paulus apostolus. Ipse igitur ad Hebraeos scribens, cum enumerasset omnes sanctos qui per fidem justificati sunt, addit post omnia etiam hoc: Sed isti, inquit, omnes, testimonimelius providente, ne sine nobis perfectionem consequerentur . Vides ergo quia exspectat adhuc Abraham, ut quae perfecta sunt consequatur: exspectat et Isaac, et Jacob, et omnes prophetae exspectant nos, ut nobiscum perfectam beatitudinem capiant. Propter hoc etiam, mysterium illud in ultimum diem dilati judicii custoditur: unum enim corpus est, quod justificari exspectatur, unum
Abbreviated transcription (Latin):
intꝰ ẽ. renouat᷑. In ebrietatis uͦ egri¬
tudine. corpꝰ simul ⁊ amma corrum¬
pitur: spc̃ ᷤ ꝓarit̾ cum carne uiciat᷑.
Omnia menbra debilia: pes manꝰ.
lingua resoluta. oculos tenebre. mẽ¬
tẽ uelat obluuo: ita ut hominẽ se
nesciat esse nec sentiat. Habet gͦ¬

Expanded text:
ilem reddit. In ebrietatis enim aegritudine corpus simul et anima corrumpitur, spiritus pariter cum carne vitiatur. Omnia membra fiunt debilia, pedes, manus, lingua resoluta. Oculos tenebrae, mentem velat oblivio, ita ut hominem se nec sciat esse, nec sentiat. Come
Abbreviated transcription (Latin):
sas demonum gentes: Nisi enĩ uicis¬
sent eas. non potuissent caꝑe exeis
ui: & imponere eis onus eiꝰ leue. Qs
ergo ita beatus ẽ. qui succedat eis in
his preliis. &r interficiat om̃s madi¬
anitas: & iustificet᷑ ex sanguine
eoꝵ: Sanguinẽ enĩ demonum fun¬
dere dicitur: qui eripit eos quib illi
añantur: Lauabitur aut̃ ab hoc sangͥ¬
ne. & purificabit᷑ in regno dĩ: ut purifi¬
catus &e mundus effectus. possit ingre¬
di scãm ciuitatem cdei: aꝑiente sibi ostiũ

Expanded text:
sas daemonum gentes. Nisi enim vicissas daemonum gentes. Nisi enim vicissent eas, non potuissent capere ex eisvi, et imponere eis onus ejus leve. Quis ergo ita beatus est, qui succedat eis in his praeliis, et interficiat omnes Madianitas, et justificetur ex sanguine eorum? Sanguinem enim daemonum fundere dicitur, qui eripit eos quibus illi dominantur. Lavabitur autem ab hoc sanguine et purificabitur in regno Dei, ut purificatus et mundus effectus possit ingredi sanctam civitatem Dei, aperiente sibi ostium
Abbreviated transcription (Latin):
sicogitationes immundas &e malas qͣs
corci meo suggerit. uel repellere ueni¬
entes. uel ingressas necare intra me ne
potuero caput draconis: hoc ipso tam̃
pollui me &r inquinari necesse ẽ. quo
eum qui pollutus & inquinatus est.
calcare contendo: Et ero quid̾e beatus.
tam̃ sum &e pollutus. qui pollutũ
contigi: &e obhoc purificatione egeo:
Iecuco nimirum &e scriptura dicit:
quia nemo mundus a sorde: Om̃s gͦ
purificatiõe in digemus: immo puri¬
ficationibus: Multȩ enĩ &e diuerse.
nos manent purificationes: S mis-¬
tica hȩc sunt & ineffabilia: Quis enĩ
nobis enarrare poterit. que sint pu¬
rificationes quȩ parantur paulo.
uł petro. uel aliis hoꝵz similibus:
phos ceperunt: qui cruentis manib
de cede hostium redeunt: quor pes
tinctus est sanguine⁊ & manus suas
lauerunt in sanguine peccatorum:
Interfecer̃t quippe inmatutinis om̃s
peccatores terrȩ: & imaginem eorum
ex terminauerunt de ciuitate dñis
Uicerunt qͥppe &e ꝑemerunt diuer¬

Expanded text:
cogitationes immundas et malas quas cordi modo suggerit, vel repellere venientes vel ingressas necare intra me, nepotuero caput draconis, hoc ipso tamen pollui me et inquinari necesse est, quo eum et qui pollutus et inquinatus est, calcare contendi. Et ero quidem beatus, tamen sum et pollutus, qui pollutum contigi, et ob hoc purificatione egeo. Idcirco et nimirum Scriptura dicit, quia nemo mundus a sorde. Omnes ergo purificatione indigemus, imo purificationibus. Multae enim et diversae nos manent purificationes. Sed mystica haec sunt et ineffabilia. Quis enim nobis enarrare poterit quae sunt purificationes quae parantur Paulo vel Petro, vel aliis horum similibus, phos coeperunt: qui cruentis manibus de caede hostium redeunt: quorum pes tinctus est in sanguine, et manus suas laverunt in sanguine peccatorum? Interfecerunt quippe in matutinis omnes peccatores terrae, et imaginem eorum exterminaverunt de civitate Domini. Vicerunt quippe et peremerunt diver
Abbreviated transcription (Latin):
& lauabitis uestim̃ta ur̃a die sep¬
tima᷑ & mundi eritis: & post hec
intrabitis in castra Uides quomodo
purificatione indiget: om̃is qui exie¬
rit de prelio huius uiteꝰ Quod si
rta est: ut aliquid audeam dicere.
scđm scripture auctoritatem: om̃is
qui exit de hac uita: non potest esse
mundus: Considera enĩ diligenter:
quid indicat hystorie textus: Exi¬
erunt isti pugnare ꝙ filiis isrł: int¬
fecerunt maclianitas: Interficientes
aut̃ eos. quantũ adhystoriȩ ordinẽ¬
ꝑtinet uł spectat adlitt̾am legis pla-¬
cuerunt deo: uoluntatem nãq deiim-¬
pleuerunt: tam̃ hoc ipso qd̃ int̾fecert
aduersarios. immundi dicunt᷑ effec¬
ti Et ꝓpterea dicit᷑ ad eos: ce lauabitiͦ
uestimenta ur̃a die septima & mundi
eritis: & post hec introibitis in castra
Ergo hi qui pugnant. ꝓ eo ipso qd con¬
tigerunt hostes immundos: & q̃d con-¬
gressi sunt contra eos & habuerunt
c̃um eis certam̃: polluti sunt: Et̃ ego gͦ¬

Expanded text:
timenta vestra die septima, et mundi eritis, et post haec introibitis in castra. Vides quomodo purificatione indiget omnis qui exierit de praelio vitae hujus. Quod si ita est, ut aliquid audeam dicere secundum Scripturae auctoritatem, omnis qui exit de hac vita non potest esse mundus. Considera enim diligenter quid indicet historiae textus. Exierunt isti pugnare pro filiis Israel, interfecerunt Madianitas. Interficientes autem eos, quantum ad historiae ordinem spectat et litteram legis, placuerunt Deo, voluntatem namque Dei impleverunt; tamen hoc ipso quod interfecerint adversarios, immundi dicuntur effecti; et propterea dicitur ad eos: Et lavabitis vestimenta vestra die septima, et mundi eritis, et post haec introibitis in castra. Ergo hi qui pugnant, pro eo ipso quod contigerant hostes immundos, et quod congressi sunt contra eos et habuerint cum eis certamen, polluti sunt. Et ego
Abbreviated transcription (Latin):
aduersariis gentibus: diuersis scilicet
concupiscenciis stimulata Oremus gͦ
ut iħs regnet suꝑ nos. & cesset terra
nr̃a abellis: cesset ab impugnationibus
carnalium desiderioꝵ. Et cum ista
cessauerint: tunc unusquisq requiescst
sub uite sua. sub ficu sua. & sub oliua
sua. Sub uelam̃to enim patris & filui. &
sp̾s scĩ requiescet anima. que pacẽ inse

Expanded text:
adversariis gentibus diversis scilicet adversariis gentibus diversis scilicet concupiscentiis stimulata. Oremus omnes ut Jesus regnet super nos, et cesset terra nostra a bellis, cesset ab impugnationibus carnalium desideriorum. Et cum ista cessaverint, tunc unusquisque requiescet sub vite sua, et sub ficu sua; et sub oliva sua. Sub velamento enim Patris et Filii et Spiritus sancti requiescet anima, quae pacem in se
Abbreviated transcription (Latin):
mandantur in lege: Hȩc gͦ ubi finem
accipiunt: iħc suscipit principatum:
finis enĩ legis xp̃c ad iustitiam: omni
credenti Et sic̃ de priorib scriptũ est.
quia om̃s in moy se baptizati sunt in
nube & in mari: ita &e de iħu dicitur
om̃s in iħu baptizati sunt. in sp̃u scõ
& aqua. Iħs namq est qui transit a¬
quas iordanis: & in ipsis quodammͦ
iam tunc popłm baptizat: Et ipse ẽ.
qui terram hereditatis. terram scãm par-¬
titur uniuersis: non priori popło sed
scđo: Prior enim popłs ꝓpter preuarica¬
cionem cecidit in deserto: de iħu autẽ¬
temporib dicitur quia terra quieuit
a bellis: Quod de moysi tempore dici
non potuit: s de iħu hoc dicit᷑ meo do¬
mino: non de illo naue Atq utinam
etiã mea terra: cesset abellis Et cessare
posset: si ego ihu principi meo fidelit̃
militarem: Si enĩ paream meo dño iħu.
nũqͣm caro mea insurget aduersus sp̃m
meum: nec impugnabit᷑ terra mea ab

Expanded text:
mandantur in lege. Haec ergo ubi finem mandantur in lege. Haec ergo ubi finem accipiunt, Jesus suscipit principatum. Finis enim legis, ad justitiam omni credenti. Et sicut de prioribus dictum est, quia omnes in Moyse baptizati sunt, in nube et in mari , ita et de Jesu dicatur, quia omnes in Jesu baptizati sunt, in Spiritu sancto et aqua. Jesus namque est, qui transit aquas Jordanis; et in ipsis quodammodo jam tunc populum baptizat. Et ipse est qui terram haereditatis, terram sanctam, partitur universis, non priori populo, sed secundo. Prior enim populus propter praevaricationem suam cecidit in deserto. De temporibus Jesu dicitur, quia terra quievit a bellis; quod de Moysi tempore dici non potuit, sed de Jesu hoc dicitur meo Domino, non illo Nave. Atque utinam etiam mea terra cesset a bellis, et cessare posset! Si ergo Jesu principi meo fideliter militarem, si etiam paream Domino meo Jesu, nunquam caro mea insurget adversum spiritum meum, nec impugnabitur terra mea ab
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: Prouideit inquit dñs ds̃ sp̃uũ
om̃is carnis. hominem suꝑ synagogã
hanc: qui egrediatur ante faciem eoꝵ
non ꝑmittit iudicio suo. de eligendo
pͥncipe popłi. de constituendo succes.
pinquis agroꝵ & p̃dioꝵ relinquat᷑ he-¬
reditas: gubernatio popłi illi tradat᷑¬
quem d̾s eligit: homini scilieet tali. qͥ
habet sic̃ scriptũ audistis insemetipso
spm̃ dei: &e p̃cepta dĩ in conspectu eius
sunt: & qui moysi ualde notus & fami¬
liaris sit: id ẽ. inquo sit claritas legis ce
scientia. ut possint eum audire filu is¬
rahel. Uerum qm̃ mysteriis cuncta refer-¬
ta sunt. non possumus que p̃ciosiora st̃
omittere: etiam si hec que sedm litteram
mandantur. necessariora uideantur et
utiliora Consideremus gͦ: que sit mors
moysi: Finis sine dubio legis: s legiᷤ illiꝰ
que scdm litteram dicit᷑ Quis aut̃ eiꝰ
est finis: Sacrificioꝵ scilicet interruꝑ¬
tio. eeteroꝵq que simili obseruantia

Expanded text:
dicit: Provideat, inquit, Dominus dicit: Provideat, inquit, Dominus Deus hominem super synagogam hanc, qui egrediatur ante faciem eorunon permittit judicio suo de eligendo principe populi, de constituendo succepinquis agrorum et praediorum relinquatur haereditas. Gubernatio popquem Deus elegerit, homini scilicet tali, qui habet sicut scriptum audistis in semetipso spiritum Dei, et praecepta Dei in conspectu ejus sunt, et qui Moysi valde notus et familiaris sit, id est in quo sit claritas legis et scientia, ut possint eum audire filii Isest . Verum quoniam mysteriis cuncta referta sunt, non possumus quae pretiosiora sunt omittere, etiam si haec quae secundum litteram mandantur, necessaria videantur et utilia. Consideremus ergo quae sit Moysi mors. Finis sine dubio legis. Sed legis illius quae secundum litteram dicitur. Quis autem finis ejus? Est sacrificiorum scilicet interruptio, caeterorumque quae simili observantia
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd agis omoyses: Numquid tibi filii
non sunt. gerson &e eliezer : Aut si ali¬
quid dubitas de ipsis: nõ sunt filii
fr̾s magni &e egregii uiri: Quomͦ nõ
oras dm̃ ꝓ ipsis: ut eos constituat po¬
pulo duces: S discant eccłiarũ pͥn-¬
cipes: successores sibi. ñ eos qui consan¬
guinitate generis iuncti sunt. nec qͥ
carnis ꝓpinquitate sociantur. testam̃¬
to signart: neq hereditarium trad̾e¬
eccłie principatum: s referre adiudici-¬
um dei: ce non eligere illum quẽ hu¬
manus commendat affectus: s dei iu-¬
dicio totum de successoris electione ꝑ-¬
mutere: Numquid non poterat moy¬
ses eligere pͥncipem popło. ⁊ uͦ iudi¬
cio eligere. & recta iustaq sententia:
ad quem dixerat ds̃. elige p̃sbiteros
popło quos tu ipse scis presbiteros
Quis ergo ita potuit eligere pͥncipẽ
popło: ut moyses poterat: S hoc ñ
facit: non eligit. non audet. Cur nõ
audet: Ne posteris. presumptionis re-¬
linquat exemplum: S ausculta quod

Expanded text:
d agis, o Moyses? Nunquid filii tibi non sunt, Gerson et Eleazar? Aut si aliquid de ipsis dubitas, non sunt filii fratris magni et egregii viri? Quomodo non oras Deum pro ipsis, ut eos constituat populo duces? Sed discant ecclesiarum principes, successores sibi non eos qui consanguinitate generis juncti sunt, nec qui carnis propinquitate sociantur testamento signare, neque haereditarium tradere principatum, sed referre ad judicium Dei; et non eligere illum quem humanus commendat affectus, sed Dei judicio totum de successoris electione permittere. Nunquid non poterat Moyses eligere principem populo, et vero judicio eligere, et recta justaque sententia, ad quem dixerat Deus: Elige presbyteros populo, quos tu ipse scis presbyteros etare omnes. Quis ergo ita potuit eligere principem populi, ut Moyses poterat? Sed hoc non facit. Non elegit. Non audet. Cur non audet? Ne posteris praesumptionis relinquat exemplum. Sed ausculta quod
Abbreviated transcription (Latin):
tribus manasses: & iħs naue extra sortẽ
sors beniamin ꝓcedit. & in de iam tri-¬
buum reliquarum. Unde puto. qd̾ inil¬
la regni cȩloꝵ beata hereditate erunt
aliqui qui nonuentant ad sortem: neq
cum ceteris quãuis scĩ sit. numerabunt᷑:
s erit egregia quequã & eximia eor he-¬
reditas : sicut caleph ex tribu iuida. ⁊ ħu
ipsius filii naue: Sic̃ enĩ uerbi causa
cum post pͣlium uictorib ꝓuinciȩ par¬
ciuntur spolia. egregii quiq ieximii
bellatores non cum ceteris militib indi-¬
uisione spolior ducuntur ad sortem
s obtima queq &e precipua eis uirtu¬
tum merito decernuntur: & ceteri uero
utuntur sorte solo iure uictoriȩ: ita mͥ
dam enĩ quos scit habundantius qͣm
ceteros laborasse. & quoꝵ gesta mag.¬
nifica sublimesq uirtutes ip̃se cognosẽ:
illis p̾cipuos quosq & eximios atq ut
ita audeam dicere similes sibi honores
decernit & głas: Aut non tibi uidetur si¬

Expanded text:
tribus Manasse. Sed et Jesus Nave extra sortem tribus Manasse. Sed et Jesus Nave extra sortem sors Benjamin procedit, et inde jam tribuum reliquarum. Unde puto quod et illa regni coelorum beata haereditate erunt aliqui, qui non venient ad sortem, neque cum caeteris quamvis sint sancti numerantur; sed erit egregia quaedam et eximia eorum haereditas, sicut fuit Caleb et tribus Juda, et Jesu ipsius filii Nave. Sicut fit enim, verbi causa, cum post praelium victoribus provinciae partiuntur et spolia, et egregii quique et eximii bellatores non cum caeteris militibus in divisione spoliorum ducuntur ad sortem, sed optima quaeque et praecipue eis virtutum merito decernuntur, caeteri vero utuntur sorte solo jure victoriae, ita mihdam enim, quos scit abundantius quam caeteros laborasse, et quorum gesta magnifica sublimesque virtutes ipse cognoscit, illis praecipuos quosque eximios atque, ut ita audeam dicere similes sibi honores decernit et glorias. An non tibi videtur si
Abbreviated transcription (Latin):
bitabitur ciuitas: tribus aut̃ iniquoꝵ
desolabitur: Et unus iustus ꝓ toto mun-¬
do reputabitur: iniqui aut̃ etiã si mul-¬
ti sunt. exigui ⁊ ꝓ nichilo ducunt᷑ apd̃
dm̃ Est gͦ & multitudo laudabilis: sic̃
erit sem̃ tuum: In quo intuere &e hoc quo¬
modo iustus intus est & in interiorib sẽꝑ
consistit: qura. intus inabscondito orat
patrem: & om̃is gła filie regis .i. anime re¬
galis intrinsecus est: S tam̃ d̃s educit
eum foras cum res postulat: &e rerum ui¬
sibilium ratio deposcit: Potest gͦ &e hoc
modo multis istis qui sunt sic̃ stelle celi¬
inmultitudine multiplicari hereditas:
& exiguis. illis uidelicet qui etiã si nu¬
tate exigui habent᷑. erigua herecditas
poni: ꝑ sortem inquit erit hereditatis
cdistributio: hoc quidẽ p̃cipit᷑. s cũ ue¬
nio adscripturas. uideo ipsũ moy sen
cui ista mandant᷑. sorte non uti indiui¬
sione heditatis ruben. & gad. & dimidiȩ

Expanded text:
bitabitur civitas: tribus autem iniquorum bitabitur civitas: tribus autem iniquorum desolabuntur. Et unus justus pro toto mundo reputatur; iniqui autem etiam, si multi sunt, exigui et pro nihilo ducuntur apud Dominum. Est ergo et multitudo laudabilis, sicuterit semen tuum. In quo et hoc intuere, quomodo justus intus est, et in interioribus semper consistit, quia intus in abscondito orat Patrem; et omnis gloria filiae Regis, id est, animae regalis, intrinsecus est. Sed tamen Deus educit eum foras, cum res postulat, et rursum visibilium ratio deposcit. Potest ergo et hoc modo multis istis qui sunt sicut stellae coeli, multitudine multiplicari haereditas, et exiguis illis, videlicet, qui etiam si nutate exigui habentur, exigua haereditas poni. Per sortem, inquit, erit haereditatis distributio. Hoc quidem praecipitur. Sed cum venio ad Scripturas, video ipsum Moysen, cui mandatur sorte non uti in divisione haereditatis Ruben, Gad, et dimidiae
Abbreviated transcription (Latin):
rursum ꝑfectores: pauciores ꝓfecto
repꝑies: oe quanto amplius eligendo
ꝓcesseris: tanto exignos &e paucissi¬
mos inuenies: usqueqͦ in ultimo
uenias. adunum qui confident᷑ dicat.
qm amplius qͣm om̃s illi laboraui
Hi gͦ qui hoc modo plures st̃. plus
terre. & plus corporee hereditatis ac¬
cipient: Pauci aut̃ exiguũ aliquid
de terra consequentur. quia plus de
domino habent: alii aut̃ nichil om¬
Si qui digni fuerint sacerdotes esse
dñs hereditas erit Et quis ita beatꝰ.
ut uł inter paucos exignũ terre ac¬
cipiat: uł inter electos sacerdotes &e mini-¬
stros. solum dñm caꝑe hereditatis sorte me-¬
reatur: Licet etiam ipsi ꝑꝑ iumenta sua
accipiant aliquid terre: s illius terre
que urbib contigua est. & adheret ciui¬
tatib Potest tam̃ adhuc &e alio modo in¬
telligi sermo iste qui dicit: ut pluribus
multiplicet᷑ hereditas. Unus enĩ scđm ħ
q &e scriptum est.: ꝑunum sapientem ha¬

Expanded text:
rursum perfectiores. Profecto rursum perfectiores. Profecto reperies, quanto amplius eligendo processeris, tanto exiguos et paucissimos invenies, usquequo ultimo venias ad unum aliquem qui confidenter dicat: quia amplius quam omnes illi laboravi . Hi ergo qui in hoc mundo plures sunt, plus terrae et plus corporeae haereditatis accipient. Pauci autem exiguum aliquid de terra consequentur, quia plus in Domino habent. Alii autem nihil omsi qui digni fuerint sacerdotes esse Dominus haereditas erit. Et quis ita beatus est, ut inter paucos exiguum terrae accipiat, vel inter electos sacerdotes et ministros solum Deum capere haereditatis sorte mereatur? Licet enim ipsi propter jumenta sua accipiunt aliquid terrae, sed illius terrae, quae urbibus contigua est, et adhaeret civitatibus. Potest tamen adhuc et alio modo intelligi sermo iste, qui dicit, ut pluribus multiplicetur haereditas. Unus enim justus,que et scriptum est: Per unum sapientem ha
Abbreviated transcription (Latin):
cubitoꝵ latitudo: ubi uero textus
euis adaltiora consurgit. in angus¬
tum cogit᷑. & paucoꝵ cubitoꝵ con¬
cdusione colligit᷑ ita ut suminitaᷤ eiꝰ
inunius cubiti spacium consũmet᷑:¬
ꝓpt̾ra qd̾ minferiorib qͥd̾ ubi lata &e
spaciosa ce ampla habebant᷑ loca uel
bestiȩ uel pecudes erant collocate: in
suꝑiorib uero aues: insũmis aut̃ que
angustiora & arciora erant: ibi hõ
racionabilis collocatur. Ipse uͦ u̾tex:
inunum colligit᷑ cubitum: Omnra
enĩ ad mõnadem rediguntur: que tñ
trinitatis sacram̃tũ in numero trecen-¬
toꝵ cubitoꝵ designat: Et huic facͤ¬
mento ꝓximus ponitur homo: ut po-¬
te racionabilis. ⁊dei capax: S ce in-¬
de que sit differentia inter paucos
imultos: colligamus indicia: Pone
& ex unuierfis gentib eltge fideles:
fine dubio pauciores erunt. qͣm surs
uniuersi: Tum deinde exfidelium
numero eltge meliores: certum ẽ qd̵
multo inferior numerus remanebit.
Et it̾m ex ipsis quos elegeris. elige

Expanded text:
quaginta latitudo. Ubi vero textus ejus ad altiora consurgit, in angustum cogitur, et paucorum cubitorum conclusione colligitur, ita ut summitas ejus in unius cubiti spatium consummetpterea quod in inferioribus quidem ubi lata et spatiosa habebantur loca, vel bestiae vel pecudes erant locatae; in superioribus vero aves; in summis autem, quae angustiora et arctiora erant, ibi homo rationabilis collocatur. Ipse vero vertex in unum colligitur cubitum. Omnia enim ad monadem rediguntur. Quae tamen Trinitatis sacramentum in numero trecentorum cubitorum designat. Et huic sacramento proximus ponitur homo, ut pote rationabilis et Dei capax. Sed et inde, quae sit differentia inter paucos et multos, colligamus indicia. Pone et ex universis gentibus elige fideles. Sine dubio pauciores sunt, quam sunt universi. Tum deinde ex fidelium numero elige meliores. Certum est quod multo inferior numerus remanebit. Et item ex ipsis quos elegeris, elige
Abbreviated transcription (Latin):
ut ubi habuncdauit pecc̃m. suꝑ ha¬
bundaret gr̃a. Nam moyses quomͦ
aliquem liberare potuisset apeccatiꝰ:
cũ etiã ipsi dicit᷑. qͥa transgressi estis
uerbũ meũ in deserto sin. & nõ me
sci̾ficastis in aqua corã filiis isrł: ut

Expanded text:
ut ubi abundavit peccatum, superaut ubi abundavit peccatum, superabundaret et gratia . Nam Moyses quomodo aliquem liberare potuisset a peccatis, cum etiam ipsi dicatur: Qui transgressi estis verbum meum in deserto Sin, et non me sanctificastis
Abbreviated transcription (Latin):
mulo &e amico dei. cui facie ad faciem
loquutus est ds̃: ꝑ quem signa ce uir¬
tutes mirificȩ ꝑ petrate sunt: tam gͣ.¬
uia tam ꝑicłosa referuntur. Quid enĩ
dicit illi ds̃: Et apponeris inquit
ad populum tuũ & tu: sic̃ appositus
est aaron frat̃ tuus in or monte : Et
quasi causam mortis exponens: dicit:
ꝓpter quod transgressi estis uerbũ me¬
um indeserto siñ. cum restitit sẏna¬
goga. ne me scĩficaret: & nõ me scĩfi¬
castis in aqua corã eis: Ergo ne in.
culpa est etrã moy ses: Etiam ip̃e tͣns.¬
gressionis crimen incurrit: cẽ ipse
factus est sub peccato: Idcirco credo
cum cõfidentia dicebat apł̃s. quia
regnauit mors ab adam usq admo.¬
y sen: accessit enĩ usq ad moysen: mnec
ipsi peꝑcit:⁊ & idõ opinor apl̃s dice¬
bat: quia peccatũ introiuit in hunc
mundũ. & ꝓ peccato mors: in qͦ om̃s
peceauerunt: Et iterum: Conclusit
nos liberauit de corpore mortis huiꝰ:

Expanded text:
mulo et amico Dei, cui facie ad faciem mulo et amico Dei, cui facie ad faciem locutus est Deus, per quem signa et virtutes mirificae perpetratae sunt, tam gravia, tam periculosa referuntur. Quid enim dicit ei Deus? Et apponeris, inquit, ad populum tuum et tu, sicut et positus est Aaron frater tuus in monte Hor. Et quasi causam mortis exponens dicit: Propter quod transgressi estis verbum meum in deserto Sin, cum restitit Synagoga ne me sanctificaret. Non me sanctificastis in aqua coram eis. Ergo et in culpa est etiam Moyses, etiam ipse transgressionis crimen incurrit, etiam ipse factus est sub peccato. Idcirco credo, cum fiducia dicebat Apostolus: Quia regnavit mors ab Adam usque ad Moysen. Accessit enim usque ad Moysen, et nec ipsi pepercit . Et ideo opinor dicebat, quia peccatum introivit in hunc mundum, et per peccatum mors, in quo omnes peccaverunt . Et iterum: Conclusit nos liberavit de corpore mortis hujus,
Abbreviated transcription (Latin):
& beatus est. non inualle nec in aliqua
terre planiciȩ. aut incolle aliquo: s in
monte .i. in alto &e arduo defungit᷑ loco
Uite nãq eius consum matio & ꝑfectio:
habebat᷑ in excelso. S & ocłis suis contu¬
eri iubetur omnẽ terram reꝓmissionis:
&e diligent̃ ex eminenti stacione cuncta
ꝓspicere. Oportebat enĩ sumniã ꝑfecti¬
onis consecuturo nichil incognitum re-¬
manere: s cunctoꝵ que uident᷑ &e au¬
diuntur habere noticiã: obhoc credo:
ut omniũ que incarne positus corpora-¬
li cepit aspectu: insp̃u effectꝰ. & nuda
mente. ad auditoria & disciplinatũ
sapientiȩ ꝓperans: uelocit᷑ eoꝵ ratio¬
nes assequat᷑. & causam: Nam quid
iudebitur utilitatis: ut discessuro de
scło & finem uite huiꝰ ꝓtinus accep.¬
turo. ostenderentur terre & loca: quoꝵ
nec laborem ꝑpessurus ẽẽt: nec gr̾am
suscepturus: ꝑ terret sane me sermo
qui sequit᷑. & timidum reddit ac tre¬
pidum: quod de magno illo moyse fa-¬

Expanded text:
 beatus est, non in valle nec in aliqua terrae planitie, aut in colle aliquo, sed in monte, id est, in alto et arduo defungitur loco. Vitae namque ejus consummatio et perfectio habetur in excelso. Sed in oculis suis contueri jubetur omnem terram repromissionis, et diligenter ex eminrtebat enim summam perfectionis consecuturo nihil incognitum remanere, sed cunctorum quae videntur et audiuntur habere notitiam. Ob hoc credo, ut omnium qui in carne positus corporali coepit aspectu, in spiritu effectus, et nulla mente ad auditoria et discipulatum sapientiae properans, velociter eorum rationes assequatur et causas. Nam quid videbitur utilitatis, ut discessuro de saeculo, et finem vitae hujus protinus accepturo, ostendantur terrae loca, quorum nec laborem perpessurus esset, nec gratiam suscepturus? Perterret sane me sermo qui sequitur, et ad dicendum timidum reddit ac trepidum, quod de magno illo Moyse fa
Abbreviated transcription (Latin):
eius. uiuendi usum exerciciũq posuerunt:
qui corporeum nichil requirunt. nichil
rationis alienum: Concupierunt enĩ sapi-¬
entiam: concupiert̃ secretoꝵ dĩ agnitionẽ.
& ubi est cor eoꝵ. ibi est thesauius eorum:
Isti gͦ hereditatẽ nõ habent interris: ẜ suꝑ¬
gradiunt᷑ celi summa fastigia: &e ibi semꝑ
inuoluntate scientie eius deliciabuntur:
hie eis cibus: hic erte poculũ ⁊ iste diuitiȩ:
hoc erit regnum: Tales gͦ erunt: & in his

Expanded text:
ejus, vivendi usum exercitiumque posuerunt, ejus, vivendi usum exercitiumque posuerunt, qui corporeum nihil requirunt, nihil rationis alienum. Concupierunt enim sapientiam, concupierunt secretorum Dei agnitionem: et ubi est cor eorum, ibi est et thesaurus eorum . Isti ergo haereditatem non habent in terris, sed supergrediuntur coeli summa fastigia, et ibi sempeapientia et in voluntate scientiae ejus deliciantur? Hic eis cibus, hoc erit poculum; istae divitiae, hoc erit signum. Tales
Abbreviated transcription (Latin):
cudes. melius qͣm racionabiles homines
quidẽ hereditatem non in clero neq sorte
distribuit: nec potest plebes &e domos ac
familias: ⁊ nomina. ⁊ merita singulorũ.
diuina sorte pensare. Hoc solus facit iħs:
cui om̃e iudicium pater tradidit: Ip̃e scit:
quomodo popłm suũ non solũ ꝑtribus
& familias ⁊ domos: uerũ & ꝑ nomina:
unũquemq digna &e cõpetenti satis man-¬
sione dispenset: Sunt tam̃ aliqui etiam¬
inistis: qui condicione sortis suꝑ eminent:
Et omnino nec ducuntur ad sortem om̃s
leuite: id ẽ. om̃s qui intente & indesinent̃
ꝑmanent in ministerio dei: & ꝑuigiles in
seruicio eius excubias gerunt: sortem int̾
ceteros non accipiunt: S nec om̃ino int̾ra
est sors eoꝵ: s ipse dñs sors &e hereditaᷤ eis¬
eẽ memoratur: Per hos illi michi uidet
indicari: qui nullis corporeȩ nature. obsta¬
culis hebetati. s omntũ uisibilium głam
suꝑ gressi: in sola sibi sapientia dei ⁊ u̾bo

Expanded text:
cudes, melius quam rationabiles homines cudes, melius quam rationabiles homines quidem haereditatem non dat in clero, nec sorte distribuit, nec potest per plebes et domos ac familias et nomina, merita singulorum divina sorte pensare. Hoc solus facit Jesus, cui omne judicium Pater tradidit. Ipse scit quomodo populum suum non solum per tribus ac familias et domos, verum et per nomina, unumquemque digna et competenti mansione dispenset. Sunt tamen aliqui in istis qui conditionem sortis supereminent, et omnino nec adducuntur ad sortem. Omnes Levitae, id est, qui intente et indesinenter permanent in ministerio Dei, et pervigiles in servitio ejus excubias gerunt, sortem inter caeteros non accipiunt. Sed nec omnino in terra est sors eorum, sed ipse Dominus sors eis, et haereditas esse memoratur. Per hos illi mihi videntur indicari, qui nullis corpore naturae obstaculis hebetati, sed omnium visibilium gloriam supergressi, in sola sibi sapientia Dei et verbo
Abbreviated transcription (Latin):
primo numeratus est popłs: S qm̃ illi
qui primo fuerant adsciti. ceciderunt
neratione successit aduocatur adnumer̃:
& quod de illis priorib dictũ ñ est de his
dicitur: Postea enim quã ꝑtribus ceple-¬
bes. domosq ac familias collectus ẽ nu-¬
merus: dicit dñs ad moyseti: his distri-¬
buetur terra insortem ex numero nomi¬
tem: Si de priorib dictũ fuisset qͥa his
distribuetur terra in sortem: falsum uti¬
q fuisset: quia cecidert̃ illi in deserco.
primis. postremis dicit᷑: quib & cuncta
que ꝓmutuntur impleta sunt: Hec aut̃
nolo putes soluis hystorie textu cõclu¬
di: mnẏsteria sunt que ꝑ legis intaginem
conscribuntur: Reprobatur enĩ prior po¬
pulus qui est incircumcisione: & intro-¬
ducitur scłs qui congregat᷑ exgentib:
yses etiam si dat aliquib hereditatem. ñ
iordanem: s extra iordanem dat terram: ñ
fluentem lac &e mel. s peccorib aptam:
& muta animalia atq irrationabiles pe-¬

Expanded text:
ni primo numeratus est populus. Sed quoniam illi, qui primo fuerant adsciti, ceciderunt neratione successit, vocatur ad numerum, et quod de illis prioribus dictum non fuerat, de his dicitur. Postea enim quam per tribus et plebes domosque ac familias collectus est numerus, dicit Dominus ad Moysen: His distribuetur terra in sortem, et exitem. Si de prioribus dictum fuisset et quia his distribuetur terra in sorte, falsum utique fuisset, quia ceciderunt illi in deserto st dictum, postremis dicitur, quibus et cuncta quae promittuntur, impleta sunt. Haec autem nolo putes solius historiae textu concludi: mysteria sunt, quae per legis imaginem conscribuntur. Reprobatur enim prior populus, qui est in circumcisione, et introducitur secundus, qui congregatur ex gentibus: yses etiamsi dat aliquibus haereditatem, non ed extra Jordanem. Dat terram non fluentem lac et mel, sed pecoribus aptam. Et muta animalia atque irrationabiles pe
Abbreviated transcription (Latin):
filias idẽ oꝑa ministerii: oꝑa obse¬
quioꝵ: oꝑa mandatoꝵ dei: heredi-¬
tatem cũ plebe dñi consequet᷑. Non.
poterit quidẽ inter eos numerari.
pir in plebeio tam̃ ordine. hereditatem t̾re
rȩpmissionis accipiet: Multi enĩ sunt uo-¬
cati: pauci aut̃ electi: Ostendit᷑ tam̃ et
causa ex ipsius nominis interp̃tatione:
quia iste salphaath. non potuerit filios
generare s filias: Interpretat᷑ enĩ ut di¬
ximus: umbra in ore eius. Uides gͦ qm̃
si quis umbram legis habet in ore & ñ
ipsam imaginem rerum: hic quia nichil
sp̃ale. nichil ꝓfundi intellectus sentire
potest: si sola umbra legis in ore eiꝰ ẽ sensꝰ
uiuos &e sp̃ales non potest generare: ge-¬
nerare tam̃ potest & oꝑa & actus: que st̃
simplicioris uitȩ mͣisterta Et idõ ostendit
inhis clementia dei: quod in nocenciores
quiq etiam si sensu deficiant habent tñ
oꝑa bona: non excludunt᷑ abhereditate

Expanded text:
ii, opera obsequiorum, opera mandatorum Dei, haereditatem terrae cum plebe Dei consequitur. Non poterit quidem inter eos numerari, pi; in plebeio tamen ordine haereditatem terrae repromissionis accipiet. Multi enim sunt vocati, pauci vero electi . Ostenditur tamen et causa ex ipsius nominis interpretatione, quia iste Salphaad non potuerit filios generare, sed filias. Interpretatur enim, ut diximus, umbra in ore ejus. Vides quoniam si quis umbram legis habet in ore, et non ipsam imaginem rerum, hic quia nihil spiritale, nihil profundum intellectu sentire potest, sed sola umbra legis in ore ejus est, sensus vivos et spiritales non potest regenerare, regenerare tamen potest opera et actus quae sunt simplicioris vitae ministeria. Et ideo ostendit in his clementia Dei, quia innocentiores quique, etiam si sensu deficiant, habent tamen opera bona, non excluduntur ab haereditate
Abbreviated transcription (Latin):
reditatis accipiunt: At enim uideamꝰ:
quis ẽ pater earum qui mortuus eis
dicitur. Salphaath inquit. Salpha¬
ath aut̃ interpretat᷑: umbra in ore eiꝰ:
Later oꝑum intellectus est: Sepe ergo
accidit: & non pauci inter fr̾es nr̃os
sunt. in quib intellectus alcior & pro-¬
fundior nullus: s est in eis sensus

Expanded text:
reditatis accipiunt. At enim videamus, reditatis accipiunt. At enim videamus, quis est pater earum, qui mortuus eis dicitur. Salphaad, inquit. Salphaad autem interpretatur umbra in ore ejus. Pater operum intellectus est. Saepe ergo accidit, quod non pauci inter fratres nostros sunt, in quibus intellectus altior et profundior nullus est, sed est in eis sensus
Abbreviated transcription (Latin):
filiȩ michi sint scđm carnem: neq ali¬
quid ruris cuiꝰ capi possit hereditaᷤ.
Quid gͦ Nichil apud eum qui huiꝰ¬
modi est. lex ista oꝑabit᷑: &e erit ali-¬
cui ociosym quod diuina uoce
sanctitum est: Requiramus gͦ etiã
apud sp̃alem legem. que sint iste
quinq filie: quarum etiã si pat̃ mor¬
tuus fuerit ꝓ aliquo peccato. ipse tñ¬
hereditatem ex uerbo dĩ capiant: In
suꝑiorib cũ de sp̃alib filiis tracta¬
remus: uirtutes animi ⁊ sensus m̃tis
filios dici docuimus: Consequens aut̃¬
sine dubio ⁊ conueniens uidet᷑: etiã
filias. oꝑa que corporis ministerio ex¬
plentur. acciꝑe: Ideo deniq & qui-¬
narius eis numerus ascribit᷑: Qn-¬
que enĩ corporei sensus sunt: quib
om̃e opus ex pletur in corpore: Iste
gͦ quinq filie. id ẽ. oꝑum ꝑfectio:
etiã si patre orbentur & remaneant
orphane: nontam̃ abiciuntur ab
hereditate. neq excludunt᷑ a regno:
s in medio plebis dei portionem he¬

Expanded text:
filiae mihi sint secundum carnem, neque aliquid ruris, cujus capi possit haereditas; quid ergo? Nihil apud eum qui hujusmodi est lex ista operabitur, et erit alicui otiosum quod divina voce sancitum est? Requiramus ergo etiam apud spiritalem legem, quae sint istae filiae quinque, quarum etiam, si pater mortuus fuerit pro aliquo peccato, ipsae haereditatem ex verbo Dei capiant. In superioribus cum de spiritualibus filiis tractaremus, virtutes animi et sensus mentis filios docuimus. Consequens sine dubio et conveniens videtur, etiam filias opera quae corporis ministerio explentur accipere. Ideo denique et quinque eis numerus ascribitur: quinque enim corporei sensus sunt, quibus omne opus expletur in corpore. Istae ergo quinque filiae, id est, operum perfectio, etiam si patre orbentur et remaneant orphanae, non tamen abjiciuntur ab haereditate, neque excluduntur a regno, sed in medio plebis Dei portionem hae
Abbreviated transcription (Latin):
Quartus uero quem frẽm patris nominat:
potest fortassis intelligi ille ordo hominũ
qui audiunt apatribus: ⁊ ueterum nar-¬
ratione suscepta conantur implere: & nos
tam ꝓpriis sensib moti. nec presentis doc-¬
trinȩ cõmonitionib excitati: qͣm ueterũ
traditione uł consuetudine sola institu¬
ti: boni tam̃ aliquio gerunt. Ultimus
uͦ gradus scribit᷑ ille: qui quolibet pac¬
to huic ꝓximus fuerit: Quasi diceret:
Siue occasione. siue ueritate doctrinȩ.
si quis aliquid boni fecerit: non ꝑibit bo

Expanded text:
quartus, quem fratrem patris nominat, quartus, quem fratrem patris nominat, potest fortassis intelligi ille ordo hominum, qui audita a patribus et veterum narratione suscepta, conantur implere, et non tam propriis sensibus moti, nec ex praesentis doctrinae commotionibus excitati, quam veterum vel traditione, vel consuetudine sola instituti, boni tamen aliquid gerunt. Ultimus vero gradus scribit ille, qui quolibet pacto his proximus fuerit, quasi diceret: Sive occasione, sive veritate doctrinae, si qui aliquid boni fecerint, non peribit bo
Abbreviated transcription (Latin):
succedat: tercio fr̃: quardo patris frat̃:
Quintus uͦ gradus certum aliquẽ non
designat: s quisq illi ꝓpinquior ex om̃i
familia fuerit. ut ipse succedat: In his
tam̃ integer ce ꝑfectus hẏstorie sensus¬
est: ut nichil requirendũ uideat᷑ intͥn¬¬
secus: Tam̃ si quis bene in sp̾alib legib
eruditus est. & pleniore scientie lumi¬
ne radiatus: ille potest intelligere di-¬
uersos istos successionum gradus: & qͦmͦ
primus sit consequende cęlestis heredi-¬
tatis gradus. doctrine & scientie meri-¬
to. qui ẽ mascłs filius: scđs oꝑum p̃ro¬
gatiua que filia est: tercius compassio¬
nis alicuius & immitationis. ꝓpt̃ quod
& frat nominatur: Sunt enĩ nõ nulli
qui sponte quidẽ sua. & ꝓprio intellectu
nichil agunt: positi tam̃ int̃ fr̾es. ex imii¬
tatione ceteroꝵ eadem uideant᷑ agere q̃
& illi agunt qui intellectu ꝓprio mouen¬
tur: Datur gͦ etiã istis: tereius heredita¬
tis sub titulo fraterm nominis gradus:

Expanded text:
succedat, tertio frater, quarto patris frater. Quintus vero gradus certum aliquem non designat; sed quisquis illi propinquior fuerit ex omni familia, ut ipse succedat. In his tam integer et perfectus est historiae sensus, ut nihil requirere videatur extrinsecus. Tamen si qui bene in spiritalibus legibus eruditus est, et pleniore scientiae lumine radiatus, ille potest intelligere diversos istos successionum gradus. Et quomodo primus sit consequentiae coelestis haereditatis, gradus doctrinae et scientiae merito, qui est masculus filius; operum praerogativa, quae est filia; tertius compassionis alicujus et imitationis: propter quod et frater nominatur. Sunt enim nonnulli, qui sponte quidem sua et proprio intellectu nihil agunt; positi tamen inter fratres, ex imitatione caeterorum ea videntur agere quae et illi agunt qui intellectu proprio moventur. Datur ergo etiam istis haereditas, sub titulo fraterni nominis. Gradus vero
Abbreviated transcription (Latin):
ditas ei: Hystoria. hoc ẽ qd docet. ut si
qua tribus numerosior habet᷑ inpo-¬
pulis. maiora terre spacia sortiatur. si
qua aut̃ minore hominum numero cen¬
setur. breuiore possessione contenta sit
S qm̃ terre huiꝰ diuisionem heredita¬
temq terrenam. speciem dicimus tene-¬
re & imaginem futuroꝵ bonoꝵ: ac fer¬
mam celestis illius que fidelib iscĩs
ro in illa hereditate que sꝑanda est
qui sint plures. & qui sint pauci:
ce inuenio ibi beaciores paucos habe¬
ri: quã plures: Nam qui ꝑ uiã latĩ
&e spaciofam que ducit adꝑdicionẽ
egerint iter: multi dicuntur: qui
uero ꝑ arctam & angustã uiam ꝑre-¬
xerint que ducit aduitam. pauci
appellantur: Et iterum in aliis dr
frigescit caritas multoꝵ: nõ paucaꝵ
S & in archa que a noe constructa
est. ubi mensurȩ celitus dant᷑: in
inferiorib trecentoꝵ cubitorum
ponitur longitudo: ee qͥnquaginta

Expanded text:
auciores. Hoc est, quod docet, ut si qua tribus numerosior habetur in populis, majora terrae spatia sortiatur. Si qua autem minor hominum numero censetur, breviore possessione contenta sit. Sed quoniam terrae hujus divisionem haereditatemque terrenam speciem dicimus tenere et imaginem futurorum bonorum, ac formam coelestis illius, quae a fidelibus et ro in illa haereditate quae speranda est, qui sunt plures, et qui sunt pauci, et invenio ibi beatos pauciores haberi quam plures. Nam qui per viam latam et spatiosam, quae ducit ad perditionem, iter egerint, multi dicuntur; qui vero per arctam et angustam viam perrexerint, quae ducit ad vitam, pauci appellantur. Et iterum in aliis dicfrigescit charitas multorum , non paucorum. Sed in arca quae a Noe constructa est, ubi mensurae coelitus dantur in inferioribus trecentorum cubitorum ponitur longitudo, et quinquaginta
Abbreviated transcription (Latin):
moysi hec scd̃m hystoriam quid uigo¬
ris habeant om̃ib palam est: qui sci¬
unt leges istas non solum apud filioꝰ
isrł custodiri. s & apd̃ om̃s homines.
qui tam̃ legibus uiuunt. Unde ap-¬
paret qd̃ libertas filiarum salphaat.
non solum ipsis hereditatem contu-¬
lit: s & ꝑpetua uiuendi iura scło de¬
dit Uides quanta sit etiã hystorie ip¬
sius utilitas. in lege dei: Quis potest
leges istas aliquando dissoluere: qͥb
uniuersus utitur mundus: S tam̃¬
nos queramus: quomͦ etiã sp̾alit ech¬
ficemur: Potest enim fieri. ut neꝙy¬
indti

Expanded text:
secundum historiam quid vigoris habeant, omnibus palam est qui sciunt leges istas non solum apud filios Israel custodiri, sed omnes homines, qui tamen legibus vivunt. Unde apparet quod libertas filiarum Salphaad, non solum ipsis haereditatem contulit, sed et perpetua vivendi jura secundo dedit. Vides quanta sit etiam historiae ipsius utilitas in lege Dei. Quis potest leges istas aliquando dissolvere, quibus universus utitur mundus? Sed tamen quaeramus nos quomodo etiam spiritaliter aedificemur. Potest enim fieri ut neint
Abbreviated transcription (Latin):
um uerticem ꝑuener̃t: hereditatẽ cerrȩ
accipient. licet sublimioris alicuiꝰ & po-¬
tentioris: Terra enim eis uiuentium re-¬
promittitur: que utiq iccirco iuuentiũ¬
terra dicitur. quod nesciat mortem: Et
isti quidẽ magni. isti ce beati: s &r beati
natione radiati. &e uere diuinitatis ca-¬
paces ꝑ puritatem cordis effecti: portio¬
nemq suam non increatura s increato.¬
re habentes: qui est suꝑ om̃ta d̃s bene¬

Expanded text:
nerunt, haereditatem terrae accipient, licet sublimiores alicujus et potentiores: terra enim viventium repromittitur quae utique idcirco terra viventium dicitur quod nesciat mortem. Et isti quidem magni et isti beati: sed beationatione radiati, et mirae divinitatis capaces per puritatem cordis effecti, portionemque suam non in creatura, sed in creatore habentes, qui est super omnia Deus bene
Abbreviated transcription (Latin):
& isti in nobis unum sint: hec omnia
sorte descendunt: s electionis p̾rogatiua
donantur ab eo qui corda &e mentes homi¬
num uidet solus: qui nos quoq etiã si nõ
int᷑ eximios ⁊ electos. atq illos qui supra
sortem sunt. in sortem tam̃ scõꝵ⁊ dignet᷑

Expanded text:
et isti in nobis unum sint . Haec omnia non sorte decernuntur, sed electionis praerogativa donantur ab eo qui corda et mentes hominum videt solus. Qui nos quoque, etiam si non inter eximios et electos, atque illos, qui supra sortem sunt, in sortem sanctorum tamen dignetur
Abbreviated transcription (Latin):
cce assur. cipressus in libano speciosiᷤ.
ramis ⁊ condensus umbraculis: & excel¬
suͣs in altitudine: int̾ medias nubes fac¬
tum ẽ cacum̃ eius. A qͣ mitruit eñ. &¬
abyssus exaltaũ eum: & addux̃ omĩa

Expanded text:
cce Assur cypressus in Libano, et bonus ramis, et condensus umbraculo, et excelsus magnitudine, et in medio nubium factum est cacumen ejus: aqua nutrivit eum: aby
Abbreviated transcription (Latin):
centenarius tocius creature raciona¬
bilis num̾us. qmͣ ñ exsemet ipso subsi¬
stit. s extrinitate descendit: & longitu¬
dinẽ uite. hoc ẽ inmortalitatis gr̃am
ex patre ꝑ filium ac sp̃m sc̃m suscepit:
ꝑ agnitionẽ tͥnitatis restituat᷑ intrecenti:
latitudo qͥnqͣgenariũ num̾ũ tenet: qͥnu¬

Expanded text:
centenarius totius creaturae rationabilis numerus, quando non ex semetipso subsistit, sed ex trinitate, descendit, et longitudinem vitae, hoc est immortalitatis gratiam, ex Patre per Filium et Spiritum sanctum suscepit. r agnitionem trinitatis restituamur in trecentos. Latitudo quinquagenarium num