comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
o s̃ib ⁊ corum singẽis ceptiss et nõ ceptis pñtib ⁊ futuris ppetuata potistas
⁊ int̾dicciõ att̾buta ut eo uigore ⁊ ra firmitate possitis in p̃misẜ omib ceptil ⁊
nõ ceptis pñtib et futuris et pro p̃dictis ꝓcidire arsi p̃dicti om̃a ⁊ sigula
corã uibis cepta fuissent ⁊ inrisdt̃o ur̃a et cuiuiss unũ in p̾dictis omib ⁊¬
suiglis ꝓ citatõem uil modum aliũ ppetata legitimũ extuisset Censttu¬

Expanded text:
omnibus et eorum singulis, ceptis et non ceptis, presentibus et futuris, perpetuata potestas et iurisdictio attributa, ut eo uigore eaque firmitate possitis in premissis omnibus, ceptis et non ceptis, presentibus et futuris et pro predictis procedere, ac si predicta omnia et singula coram vobis cepta fuissent, et iurisdictio vestra et cuiuslibet vestrum in premissis omnibus per citationem vel modum alium perpetuata legitimum extitisset: constitu
Abbreviated transcription (Latin):
Reddendis cis mantrus Redditib et alua bonis iporũ que in tuo Regno sastiri
sitisti Helsitudini me pluries direxermii ꝰ st̃̾pta mã tu id face̾ deuegar nisi ditto
abbas ad pñtiã tuã accedat tibi fidelitatẽ et lromagiũ p̃stiturꝰ Reuia uõ ab eodẽ
abbe et p̃decessorib duis a te uit aliis Regib in quorũ Regnis hñt bona hactenꝰ
p̃idiciũ Redundaret ab rodem abbate nouũ quid non exigens predicta sibi pro
duma et a postolice sedis Renerentia at nostra sine difficultate qualibet facias
liberari Ita ꝙ accrestat tibi mrritorum cumilus apud deum et nos Regalem ma¬
grificentiã dignis in domino liudibus cõmendemus Matum tugdimi decimo
ll Iunnꝰ pdrontificatus ñ anno siyxto¬

Expanded text:
reddendis eis maneriis, redditibus, et aliis bonis temporalibus, quæ in tuo regno saisiri fecisti, celsitudini tuæ pluries direxerimus scripta nostra, tu id facere denegas, nisi dictus Abbas ad præsentiam tuam accedat tibi fidelitatem et homagium præstiturus, quia verò ab eodem Abbate et prædecessoribus suis vel ab aliis Regibus, in quorum regnis habent bona, hactenùs præjudicium redundaret, ab eodem Abbate novum quid non exigens prædicta sibi pro divina et Apostolicæ sedis reverentia ac nostra sine difficultate qualibet facias liberari, ita quod accrescat tibi meritorum cumulus apud Deum, et nos regalem magnificentiam dignis in Domino laudibus commendemus. Datum Lugduni decimo Kalendas Junii Pontificatus n
Abbreviated transcription (Latin):
ipris speclm̃ ⁊ in galliaꝵ partib docinũtũ Reati peta e lumacese mõa¬
srrua al ip̃o sue fundacõme exordio sedi aplite in uis ꝓpium est oblam̃ ꝓid
Seciida. S Benedictus sextis Item Wenedictus septimꝰ leo septiius
n leo nomis spiegorius sextur Item Dregorius septumus Ilexander setn¬
ẜ cephanus untor tertuis uibanus secundus. paschalis fidña / Et gelasine secunduis
ettlie Romane pontifices locum ip̃m sunglaris dileccõnis ac lib̃tatis p̃roratiua donarunt
⁊ uniu̾sa ei ꝑtiuentia p̾mlegior suoꝵ sanctionib muuinerũt Sĩatutũ est emim iu¬
ecclłie om̃es itiuntia imoãthiꝰ cleriti scrlaiti uniusi infra trmõs hirantes qui sunt
a Rinio de Saluai. ⁊ ab occl̃ia Rasiaci iet a trute deloruant atminio qͦ molendinĩ de
tornosa ꝑ uillam que dicit᷑ uarenna cum nemore birisius atmuo ecia qui dicitur
periois ad Ruiui usi de saluay sub ipͭ  tantũ sedis nrre ar tuitõne ꝓmaurant sse¬

Expanded text:
s speculum, et in Galliarum partibus documentum, beati Petri Cluniacense Monasterium, ab ipso suæ fundationis exordio Sedi Apostolicæ in jus proprium est oblatum. Prsecundus, Benedictus sextus. Item Benedictus septimus. Leo septimus. Item Leo nonus. Gregorius sextus. Item Gregorius septimus. Alexander secundus. Stephanus, Victor III. Urbanus secundus. Paschalis II. et Gelasius II. Ecclesiæ Romanæ Pontifices, locum ipsum singularis dilectionis ac libertatis prærogativa donarunt, et universa ei pertinentia privilegiorum sEcclesiæ omnes, Cimiteria, Monachi, Clerici, & laici vniuersi infra terminos habitantes, qui sunt a riuo de Salnay, & ab Ecclesia Rufiaci, & Cruce de Lornant; a termino quoque molendini de Tornesac, per villam, quæ dicitur Warenna, cum nemore Burserio: a termino etiam, qui dicitur Perrois ad riuum vsque de Salnay, sub Apostolicæ tantum Sedis iure ac tuit
Abbreviated transcription (Latin):
Re ddatᵒ risdem et aliis abbatib. porib. decanis et roꝵ mr̃bris prosingnlis
quĩlis ad apᵗᵃⁱᵐ.s. dem habere Ri cui sum prouidere ris suphior pat̾ia diluentia
curarenns NLos igitur adusus. octupatores detentores. p̃sumptores molesta¬
quod ip̃orumi compestat᷑ teñtas et aliis aditus cõmuctendi simila p̃cludatin
pistretõm ur̃e per aplica scripta mandamus quats exͣͭ p̃fatũ Regnũ uos uel

Expanded text:
reddatur eisdem, et aliis Abbatibus, Prioribus, Decanis, et eorum membris, pro singulis querelis ad Apostolicam Sedem habere recursum, providere eis super hoc paterna diligentia curaremus. Nquod ipsorum compescatur temeritas et aliis aditus committendi similia praecludatur, discretioni vestrae per apostolica scripta mandamus, quatenus ...
Abbreviated transcription (Latin):
anxilio esse possunt hĩtatorib sepuis nom̃ati loti aplite bñdc̃onis et abselliconie
nimꝰ mittiniꝰ ip̃isq ominũ suoꝵ pͥcaminũ ueniã implorantes in muictis
benefactis que a nobie et aceña sidelib in hac ftã Romana ecl̃ia cotidie funt ex
parte dei suntiqi petri et nr̃a partẽ et sotretatem damur eo obtentu ut sempor
adintores it d fensores p̃dicti loti onnnũqi ad se ꝓtinentiũ de om̃ib sibi contłus
exstunt Ceuod si inga̾gouit nõ solum tanto bñficio prmabunt᷑ si insuꝑ de pore¬
tate os defensionem fideluim a deosibi duta in die uerun examdo sumn dus iõ

Expanded text:
e benedictionis et absolutionis munus mittimus, ipsisque omnium suorum peccaminum veniam implorantibus, in cunctis benefactis, quae a nobis et a caeteris fidelibus in hac sancta Romana Ecclesia quotidie fiunt, ex parte Dei sanctique Petri, et nostra, partem et societatem damus, eo obtentu ut semper adjutores et defensores praedicti loci, omniumque ad se pertinentium, de omnibus sibi contrariis existant. Quod si neglexerint, non solum tanto beneficio privabuntur, sed insuper de potestate ob defensionem fidelium a Deo sibi data in die ultimi examinis sine dubio
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sidiũ ¶Cyant eciã uobis progatinã concedimꝯ ut quisquis ad uos aliem mõa¬
sterũ moathus pro uite melioratione tusierit libent̾ recpiat᷑ remotio prious
possunt uel pro necessitatĩb ad uia lota huilit̾ et denote ꝯfugiũt sustipiendi ⁊
urin ꝓpositum admictendi Religiomi ur̃i litentiã impartum̃ ¶ Decerum ꝯ p̃tea ⁊¬
nẽ legislatoris Benedicti pater qui sibi p̃esse debrat eligat᷑ atq ad eum ordina¬
salute iam donata sunt uel in futirrũ deo nẜante donari contigerit firma

Expanded text:
squis ad vos alieni Monasterii Monachus, pro vitæ melioratione transierit, licenter recipiatur, remotis prioris possunt, vel pro necessitatibus, ad vestra loca humiliter, et devotè confugiunt, suscipiendi, et vestrum propositum admittendi, Religioni vestræ, licentiam impartimur. Decernimus prætetutionem Legislatoris Benedicti, pater qui sibi præesse debeat eligatur, atque ad eum ordinansalute iam donata sunt, vel in futurum, Domino miserante, donari contigerit, firma
Abbreviated transcription (Latin):
nꝙ lota ad id ꝓtinencia ullin cuiusgimq ep̃i uel sat̾dotis dep̃mant᷑ int̾dictionis
aplice anctoritar ut ullius cuiuscunq ꝓsone obligãtõne prostindat᷑ a se cuilibet
ꝯcessa librrtatis potestas ¶ OIon igil fies̃ tui at moãchi ubitimq positi cuiustimq¬

Expanded text:
s s tolicae auctoritas, ut ullius cujuscunque personae obligatione proscindatur a se cuilibet concessa libertatis potestas. Non igitur fratres tui et monachi, ubicunque, cujuscunqu
Abbreviated transcription (Latin):
loca et mõasteria ad clnmateñ tenobiũ ꝓtinentia qui ab aliquib sidelib xpĩanis
trus atquisita et qui tunq ad euudem locum aliqnomodo ꝓturere uident᷑ ul ipeste rĩ
ullius contradi trõne cum magna quiete ⁊ secuatate tu ⁊ tua possideatis ⁊ ꝓ te unmersi
successores tui iꝑꝑetiu Necnor subsedium indim promulgatõne ofumatione et
anathematis int̾diccione conoborantes dec̾imiuus. ut nillus epus seu quil saterdotum
in eodem uruabli tenobio iq omm̃o in aliquo loco lunt subdito pro aliqua oidinatõñe
seu conseriatõnr altaris uel eccl̃ie p̃sontrioruui uel dyaconoium missammq a lebracione
insi ab abbate riusdem cenobri uel prioribus eidem ce nobio subditis Inuitatus suit
uenire ad agendum p̃sumat Gi licrat moãchis tuis ubicimq positis. tuiustuaiq
uoluerunt uidinacionis gradum suftpe ubirimq tibi ⁊illis uestus ꝙ successoribus
placuerit Intdicimnus antẽ sub simili anathematis ꝓmulgatõe ut in q elmat¬

Expanded text:
loca & Monasteria ad Cluniacense Cœnobium pertinentia, quæ ab aliquibus fidelibus Christianis, tuis acquisita, & quæcumque ad eundem locum aliquo modo pertinere videntur, vel in posterum ullius contradictione, cum magna quiete, et securitate, tu, et tui possideatis et per te universi successores tui in perpetuum: Necnon, sub divini judicii promulgatione, et confirmatione, et anathematis interdictione corroborantes decernimus, ut nullus Episcopus, seu quilibet Sacerdotum in eodem venerabili Cœnobio, neque omninò in aliquo loco huic subdito, pro aliqua ordinatione seu consecratione Altaris vel Ecclesiæ Presbyterorum vel Diaconorum Missarumque celebratinisi ab abbate ejus coenobii, vel prioribus eidem coenobio subditis invitatus fuerit, venire ad agendum praesumat. Sed liceat monachis tuis ubicunque positis, cujuscunque voluerint ordinationis gradum suscipere ubicunque tibi et aliis vestrisque successoribus placuerit. Interdicimus autem sub simili anathematis promulgatione, ut neque
Abbreviated transcription (Latin):
Anathematis prolibemus Iot tibi uel ciulz successorum tuorũ millatenus
litrat thesanrũ memorate ecc̃lis ur̃e quẽ nũt possidet uel Recmpare seu iustis
modir᷑ auctore dño acquirẽ potĩt honores eciã possessiones sune obedientias ipĩꝰ
sue cõmuni ꝯsensu capłi uel samoris partis distrahẽ uel quolz tutulo ꝑsons
exͣnris obligare/ Datũ anagie xuii bił februain¬

Expanded text:
 successorum tuorū nullatenus liceat thesaurum memoratæ Ecclesiæ vestræ, quem nūc possidet, vel recuperare, seu iustis modis auctore Domino acquirere poterit: honores etiam, possessiones, siue Obedientias ipsius, sine communi consensu Capituli, vel sanioris partis, distrahere, vel quolibet titulo personis extraneis obligare. Datum Anagniæ XVII. Ka
Abbreviated transcription (Latin):
Seicus epũs ẜms ẜuorum dei Dilecto filio priori maiori ino iẜern
Clim̃ ordima alios inferiores sub se habentiũ quelam nux Recepnuꝰ cõti¬
uentem. ꝙ licet de antiqua ꝯsartudme bona decedentiũ ꝓsonarũ dicti oidinis¬
abbati eisdem moasterii qui est pro tempore nũediate sbrettaꝵ ad ip̃m albbatẽ
allaꝵ uero mrdiate ei subiectaꝵ ad suos ĩnu diates supiores ꝓtinere nostantur
multi an plati baroues ⁊ potentes ac alie Regularos ⁊ se tulares ꝑsone Illiquores
palam et frequent̾ octulte ip̃a bona Rapunt discrahunt ⁊ sibi aꝓpriant in
abbatis ⁊ suꝑiorum p̃dictoꝵ gͣnde p̃ruditiũ ⁊ grananiẽ ño modnũ at iporu¬

Expanded text:
scopus servus servorum Dei, dilecto filio Priori Majori Monasteriiis Ordinis alios inferiores sub se habentium querelam nuper recepimus continentem quod, licet de antiqua consuetudine bona decedentium personarum Abbati dicti Monasterii, qui est pro tempore, immediatè subjectarum, ad ipsum Abbatem; aliarum verò mediatè ei subjectarum, ad suos immediatos superiores pertinere noscantur: multi tamen Prælati, Barones, et potentes, ac aliæ Regulares, et sæculares personæ aliquando palam, et frequenter occultè ipsa bona rapiunt, distrahunt, et sibi appropriant, in Abbatis et Superiorum prædictorum grande pr
Abbreviated transcription (French):
cadunt in gratus impetrantium uĩd Decanatus de lehio in sangnẽterso
rongentontrodi i de tpracituria de Epaye de uergeyo Ie Uendoꝑa de mostẽto
marmessa de Turrib supramaternã de Careniato de yxoyrato Ie Rocennato Et de
antto cosia decanatuũ qui tunc poratus existebant Elimuateñ ordinis Am bianẽn
C arnotrũ Treteñ Rdueñ Luigoneñ Remeñ Caturteñ igenneñ perragoriteñ
et Constantirñ dyoc a dicto mõĩsterio de pendcnciũ et ꝓ moĩchos ciusdm moisteri

Expanded text:
o in sanguine terso, de Nogento Retrodi, de Gacicuria, de Gaya, de Vergeyo, de Vendopera, de Mostereto, de Marmissa, de Turribus supra Maternam, de Carennaco, de Moyeraco, de Roncenaco, et de Sancto Cosma Decanatuum, qui tunc Prioratus existebant Cluniacensis Ordinis, Ambianen. Carnoten. Trecen. Eduen. Lingonen. Remen. Caturcen. Agennen. Petragoricen. et Constantien. Diœcesum, à dicto Monasterio dependentium, et per Monachos ejusdem Monasterii
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ addita featuta grauia ⁊ p̃cepto diisarm peniaram adiectione uallata neꝯtigat
frangi deuorionis tue p̃tib inclinati pñtiu tibi aucᵗ ᵉ contedimꝰ ut suplimꝯmõi obẜua¬
hus casib dimitixat eoceptis suy quib in eadim Regula est dispensacõ int̾dictari q̃l
casib dispensandi suꝑ penis adrectis it neg̃laritatib quas tui subditi ⁊ ob hoc hacte
nicurrerunt uel incurrẽt de tetõ eosisi absoluendi ab mr̾dicti suspensiome¬
excoĩtatõnis uniclo que ip̃os es tusigressionẽ ⁊dictorum stitutoꝵ  Innoliu cõtigit
uel continget Inũcta sic absolutis pnĩa salutari libera sit tibi it eisd̃ successo

Expanded text:
super addita instituta gravia diversarum penarum adjectione vallata contingat sub frangi devotionis tue precibus inclinati, phiis duntaxat casibus exceptis super quibus in eadem regula est dispensatio interdicta, in quibus casibus dispensandi super penis adjectis et irregularitatibus quas tui subditi ob hoc hactenus incurrerunt vel incurrent decetero eosque absolvendi abinterdicti vel suspensioexcommunicationis vinculo quo ipsos ob trangressionem predictorum statutorum involvi contigerit vel continget, injuncta sic absolutis penitencia salutari, libera sit tibi et eisdem successo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ solutis modchiã eciã ibidẽ ꝯmorãtib it p̃ori futirio at fanilie domꝰ prose suisq
nrcessitatib usqi ad fuictus nonos prins ꝯgria sustenitacõe dnnuissa pnissis eciã
ad excolendum possessiones necissars ⁊ ad reficcionẽ domorũsi ncc̃e furrit de
Residius moblib possit Reaꝑe quartã ꝑtem unde ꝙ ix p̃missis uño solum tuu
abbatum et p̃orũ pdictorũ status sit prort issis lesus enorunt̾ ⁊ conussus nob liuilit̾
supplicasti ut puidere suꝑ lina de beingntate sedie apłite dignaremur e ssios itaq
tuis supplicacõnib niclinati et intendentre tã tibi ꝙͣ eciã abbatib ⁊ p̃orib supͣdictis
salubris in hac parte ꝓuisionis Remediũ impartrri te ac eciã albates et pores rosdm
ad statũ pristiũ in quo iu et ip̃i eratis ante ordinationẽ et fratuta hu

Expanded text:
se suisque necessitatibus usque ad fructus novos prius congrua sustentatione dimissa, relictis etiam ad excolendum possessiones necessariis, et ad Refectionem domorum, si necesse fuerit; de residuis mobilibus possit recipere quartam partem. Unde, cùm ex præmissis, non solùm tuuAbbatum et Priorum prædictorum status sit, prout asseris, læsus enormiter et concussus; Nobis humiliter supplicasti ut providere super iis de benignitate Sedis Apostolicæ dignaremur. Nos itaque tuis supplicationibus inclinati, et intendentes tam tibi, quàm etiam Abbatibus et Prioribus supradictis, salubris in hac parte provisionis Remedium impartiri, te, ac etiam Abbates et Priores eosdem ad statum pristinum, in quo tu et ipsi eratis ante Ordinationem et statuta huj
Abbreviated transcription (Latin):
ritas et Religionis promẽtur honestas ut peticõnib tuis illis p̃ẜtun que status tui
p̃rogatinã et honorem Respitĩt fanorablit̾ ãnuanus Huic st ꝙ nos tuis in hac
parte supplitacõnib inclnati iut tu et successores tui abbates dicti moãstern quierũt
pro tempore tam in eodem meĩsterio ꝙs in p̃oratib et eccłus sure locis tibi et eidem
moĩfrerio ĩ midiate subiectis infra metas taren goempcõnis moãstieri eiusdem ꝯsi¬
faentib. omnib et singulis stolarib uolentib cleritali caratte insigniri qui de
locis lmamodi ormudi fuerunt primã tonsurã chericalem conferre ualeatis cõsti¬
tucõnib aplitis et aluis contrario non obstantib quibuscunq tibi et esdem suaas¬

Expanded text:
status tui prærogativam et honorem respiciunt, favorabiliter annuamus, hinc est quod nos tuis in hac parte supplicationibus inclinati, ut tu, et successores tui Abbates dicti Monasterii, qui erunt pro tempore, tam in eodem Monasterio, quàm in Prioratibus et Ecclesiis, sive locis tibi, et eidem monasterio immediatè subjectis, infra metas tamen exemptionis Monasterii ejusdem consistentibus, omnibus et singulis scholaribus volentibus Clericali charactere insigniri, qui de locis hujusmodi oriundi fuerint, primam tonsuram Clericalem conferre valeatis, constitutionibus Apostolicis et aliis contrariis non obstantibus quibuscumque, tibi, et eisdem su
Abbreviated transcription (Latin):
aucᵗͤ statuerit feterit et oidinanerit ꝑpetius futuris cemporib obẜuandũ ut ad
quib tunctpris p̃mebant᷑ netuo ad exonãcionẽ abbis dicti moãstem protempore
existentis quatuor nuilia libꝵ turoneñ paruoꝵ de frictib Redditib at pnr̾tibus
aliquormi prioratuũ ecdem moisterio subiectorũ ãius ꝓcipienda suigu
abbem̃ dicti moãsterii qui tunt erant ⁊ successoris ipius qui essent ꝓ tempore ordi¬

Expanded text:
ate statuerit, fecerit, et ordinaverit perpetuis futuris temporibus observandum, ut ad inentis, nec non ad exonerationem Abbatis dicti Monasterii, pro tempore existentis, quatuor millia librarum Turonensium parvorum de fructibus, reditibus et proventibus aliquorum Prioratuum eidem Monasterio subjectorum, annis singuAbbatem dicti Monasterii, qui tunc erat, et successores ipsius, qui essent pro tempore, ordi
Abbreviated transcription (Latin):
rus prioratib at decanatib et alus quibustũq mẽbris suis utrusq sexus ip̃i
ur̃o moastrrio anudiatẽ uel mediate subiectis habitis et habendis cum omibus
psonis Regularib uĩõꝵ ordiuis et Religionis degentib in risoem pñtib et futuris
ab omi ordinaria urrisdicione Dominuo. Uisitatone. et potate qual om̃i et sinigłoꝵ
plenr de specialis dono gr̃e de nouo pomũmus et totalit̾ libamus Illaq in Ius et
ppetat̃ biati petu etsedis iiurdem et sub eorũ speciali et unnr̃diata protertõe suseprẽtes
et mã Det̾innus moasteriũ uiĩ et omiã et singula alia mcãstena poratus Aetana¬
tus et alia membra et ꝓsonas p̃dicta soli et ĩmediate sedi apᵗᵉ subiate ꝙq locorum¬

Expanded text:
riis, Prioratibus, Decanatibus, et aliis quibuscumque membris suis utriusque sexus ipsi vestro Monasterio immediatè vel mediatè subjectis habitis et habendis cum omnibus personis regularibus vestrorum Ordinis et Religionis degentibus in eisdem præsentibus et futuris abrum de specialis dono gratiæ de novo eximimus et totaliter liberamus, illaque in jus et proprietatem Beati Petri et Sedis ejusdem, et sub eorum speciali et immediata protectione suscipientes et nostra, decernimus Monasterium vestrum et omnia et singula alia Monasteria, Prioratus, Decanatus, et alia membra et personas prædicta soli et immediatè Sedi Apostolic
Abbreviated transcription (Latin):
Clm̃ nobie extitit humulit̾ supplicatum ut cum uilde diffule Redat᷑ eisdem et alus
obbib p̾orib / decanis. et earnuranc̃bris pro sungłis quilia id aplicam sedem habere Retur¬
sum prouidere suꝑ hus patrua diligentia curaremus. ¶los igit᷑ considãtione carssim
in xp̃o filii nr̃i philippi Regis frantie illustris super hus nobis huilit̾ supplicintis.
EIllo uolcũ adĩosus occupatores. detentores p̃sumptores imolestatores et Imuiriatores
huiꝯmodi eis Rẽme dĩo subururre ꝑ quod ip̃orum compestat᷑ te meritas etalus aditus
aut unus uimĩ ꝓ uos uel alnm seri alios eciam sisuit ex loca in quib depatati estis
fficatis defensionis p̃sidĩo assstentes non ꝓrutatis cosdem suꝑ p̃missis et quibusl

Expanded text:
 nobis extitit humiliter supplicatum, ut cum valde difficile reddatur eisdem, et aliis Abbatibus, Prioribus, Decanis, et eorum membris, pro singulis querelis ad Apostolicam Sedem habere recursum, providere eis super hoc paterna diligentia curaremus. Nos igitur consideratione charissimi in Christo filii nostri Philippi Regis Francorum Illustris, super his rebus humiliter supplicantis, illo volentes adversus occupatores, detentores, præsumptores, molestatores, et injuriatores hujusmodi eis remedio subvenire per quod ipsorum compescatur temeritas, et aliis aditus aefficacis defensionis presidio assistentes, non permittatis eosdem super premissis et quibuslibet
Abbreviated transcription (Latin):
r antes pro eo ꝙ estis aplice sedis p̃mlegiis̃ et indulgentus cominuti ris nõ litrat
excomĩtacionis aut int̾dicti sinam promulgare in molentes tñ in molendinis ⁊
coquentes in furuis in contrahentes uobistum quibustũq contractib in ẜmẽtes
et familias uĩãs in locantes ris oxassuas in illos eciã qui missas ethoras
urãs audiuũt sdecimas Redditus et oblaciones at alia uobis debita Reddunt seu
ałs uobis com̃cant et excom̃cationis et mt̃dicti siñas fuliãre ac. concessiões
tã ab rorum p̃decessorib ꝙͣ alii xp̃ĩ fidelib liberalitate pia et prouĩa ordmi uistro
factas. Renocrore uolmutate ꝓpria ne dicamꝰ pocius temeritate p̾simit Pona que
in eorũ contuũt᷑ dyccesibi arrestanddes detieri tandui ꝓuidentias fatiẽtes dones
suꝑ huis rorum uoluritan fuerit sauffactum alias nobis grananũa młtiplitit̾¬
infen̾do sicq fit ut exemptio contessa nobis causa solatu et quietis pariat nõs

Expanded text:
lice sedis privilegiis et indulgentiis communiti, eis non liceat excommunicationis aut interdicti sententiam promulgare, in molentes tamen in molendinis et coquentes in furnis, in contrahentes vobiscum quibuscunque contractibus, in servientes et familias vestras, in locantes eis operas suas, in illos etiam qui missas et horas vestras audiunt, decimas, redditus et oblationes, ac alia vobis debita reddunt, seu alias vobis communicant, et excommunicationis et interdicti sententias fulminare, ac concessiones tam ab eorum predecessoribus, quam aliis Christi fidelibus liberalitate pia et provida ordini vestro factas revocare voluntate propria ne dicamus potius temeritate presumunt, bona que in eorum continentur diocesibus arrestari vel detineri tamdiu per violentiam facientes, donec super hiis eorum volu multipliciter inferendo; sicque fit ut Exemptio concessa vobis causa solatii et quietis, pariat vobis
Abbreviated transcription (Latin):
Romana eccliã mater tunctorũ fideliũ et magistra in ag̾io untutũ ur̃ĩ ordinis cuĩ
altissimus benedixit et in decore sancte Religionis sub qua uirtutie dominõ deuoti
et gratum impenditis familatũ exultat et inbilat p̃ẜum dũ prospicit ꝙ uos ãd alta
uirtutum gradib per exxiciciũ bonorie oꝑnu et p̃clara sanctitatis mẽta cõstendentes
trahitis ad dimiẽ magestatis obsequiũ et hoc ꝓ exemplum uitã ducendo purissio
hospitalitatẽ ẜuando et dimnue landis srequẽtie telebusq uenãtionis instanciẽ ex qno
gl̃a dumie maiestatis actollit᷑ deuotissime insistendo. ꝓpt̾ quie nos ordane᷑ urim
claustra nũ pertoris pateriis affectib complertentes nica bonũ statũ ip̃m̃s iotis
ftudiis uiggilamus. ut deo propicio protegat᷑ semꝑ a noxiis salubria sen
mr̃ta sustipiat. inrtño patis et transquillitatis affluat ubertate ypm̃q unt ꝑsone ip̃iq

Expanded text:
Romana Ecclesia mater cunctorum fidelium, et Magistra in agro virtutum vestri Ordinis, cui Altissimus benedixit, et in decore sanctæ Religionis, sub qua virtutum Domino devotum et gratum impenditis famulatum, exultat, et jubilat, præsertim dum prospicit quod vos ad alta virtutum gradibus, per exercitium bonorum operum, et præclara Sanctitatis merita conscendentes, trahitis ad Divinæ Majestatis obsequia alios per exemplum, vitam ducendo purissimam, hospitalitatem servando, et divinæ Laudis frequentiæ, celebrisque venerationis instantiæ, ex qua gloria DClaustra nostri pectoris paternis affectibus complectentes, circa bonum statum ipsius totis studiis vigilamus ut Deo propitio protegatur à noxiis, atque salubria semper incrementa suscipiat, necnon pacis et tranquillitatis affluat ubertate, ipseque et personæ ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
Uniũsitates ac siigulares ꝑsone cunitatũ ⁊ dyotꝭ ac parciũ uicinaꝵ in quib dictum
mrasteriũ et tetã moãsteria p̾oratus decanatꝰ domus et alia lota ⁊ mrembra tidem
isãsterio climuateñ subiecta consistẽ dignestunt᷑ occuparunt et occupari fecerunt
domos. eccl̃ias. grangias. molendina detimas. Iobedicñ tasalia tras uiueas ppessissior̃s
census Peddituo ier prouientus Inuslicõnes. Iura at nõmilla aliabona molia it unolłia

Expanded text:
itatum, et Diœcesum, ac partium vicinarum in quibus dictum Monasterium, et cætera Monasteria, Prioratus, decanatus, domus, et alia loca, et membra eidem Monasterio Cluniacensi subjecta consistere dignoscuntur, occuparunt, et occupari fecerunt domos, Ecclesias, grangias, molendina, decimas, obedientias, casalia, terras, vineas, possessiones, census, redditus, et proventus, juri
Abbreviated transcription (Latin):
cadem sede id firi cuilib inhibitũ sit exp̃sses ¶d hec cum nos et fãs nese
ubilibet cõmorantes conueniri uel ultra duas dietas a moãsterus nr̃is ad indiciũ
licrat auctoritate ip̃arũ in frcs ip̃os urrisdicionẽ aliquã exercere insi cedem lie
plenã de ordine no et indulgentia nob̃ sꝑ huis ab eadem sede concessa soteruit int̾¬
nẽ Ip̃i p̾lati et aln a sede apłita delegati indulgenciã hinꝯmõi uoliuitate ꝑꝑ¬

Expanded text:
id fieri cuilibet inhibitum sit expresse. Ad hec cum vos et fratres vestri ubilibet commorantes convenire vel ultra duas dietas a monasteriis vestris ad iudicium urisdictionem aliquam exercere, nisi eædem litteræ plenam de Ordine vestro, et indulgentia vobis super iis ab eadem Sede concessa fecerint mentionem; ipsi Prælati, et alii à Sede Apostolica delegati indulgentiam hujusmodi voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ ir̃a uilla et cum aluis uillis lus nom̃ib ide st tum aponteparlos ꝑamiaco.
Montello Uillena. Ueterisiliumaco. sontanella, Gencuraria. H et onña suꝑi
denbiãta ad emudem locum dono atq transsuaido cum supͣdicta ecclłia et mãro
Sualuto ed eandem ꝓtinente cum soruis et ancillis utruis ꝓ sexus ⁊etatis
suir uiiris. Campis Ioratis at uilua qui uocat᷑ Pomo aquis aquaray dẽt sib̃
molenduns I Domib edificus pastuis ꝓ om̃ supdicto iobli exitib et

Expanded text:
t cum aliis villis his nominibus, id est cum Monteparlo, Bainaco, Moncello,..... Villena, Veteri Salviniaco, Fontanella, Genevraria. Hec omnia superius denominata ad eundem locum dono atque transfundo, cum supradicta æcclesia et manso Gualberto ad eandem pertinente, cum servis et ancillis utriusque sexus et ætatis, cum vineis, campis, pratis et silva quæ vocatur Borno, aquis aquarumque decursibus, molendinis, domibus, ædificiis, pascuis, cum omni supradicto mobili et
Abbreviated transcription (Latin):
Clnmacũ et in uetra Gilingniaco et in gene braria sun lit̾ et in fontonella similui
et in Posto straderis siulit᷑. Istas Reo suꝑnis const̾ptas uel denoniatas adiutegiͫ
dem cedo in Elemosiã pro Remedio annne mee ut faciant Rectores eiusd
ecclie sicut mos ⁊ ꝯsurtudo iure expofeit Et ut donacio ista firma ꝑmaurat cum
oñĩ stipulaciõne submxa ꝑgo ipse aymardus manu tam ꝓpria firmani et manu
onorum homu test̾iũ roborandam deciem S ipm̃s aymardi. S emmonit
archibaldi. ꝑ dagbai ẜ. annonis itẽ. Mannonis. ⁊ ite P annonis S. notardi
S. idenciti S inzern data in die Iouis in mẽse morcis anuio xxm. Regnãte
laiolo Rege urraldus iussione aymardi scuꝑsit Donacio aymonis de¬

Expanded text:
Cluniacum, et in Veteri Silviniaco et in Genebraria similiter, et in Fontonella similiter, Cluniacum, et in Veteri Silviniaco et in Genebraria similiter, et in Fontonella similiter, et in bosco Straderio similiter. Istas res superius conscriptas vel prenominatas ad integrum ibidem cedo in elemosina, pro remedio animæ meæ, ut faciant rectores ejusdem æcclesiæ sicut mos et consuetudo jure exposcit. Et ut donatio ista firma permaneat, cum omni stipulatione subnixa, ego ipse Aymardus manu eam propria firmavi et manu bonorum hominum testium roborandam decrevi. S. ipsius Aymardi. S. Emmonis. S. Archimbaldi. S. Dagberti. S. Aimonis. Item S. Aimonis, et item S. Aimonis. S. Notardi. S. Adeverti. S. Nizezii. Data in die lunis, in mense martio, anno XXIII regnante Karolo rege. Unaldus
Abbreviated transcription (Latin):
I gitur ego aymardus tunens geliemĩa et de siddus suꝑiꝯ nonãtum¬
it quando amma mea de hacluce nuigͣnerit et ante tribimal xp̃i indic̃
annue mer cedo ad locum clumatũ qui est in horore dei et ste potri atq ꝑmicto ꝯres¬
sumq in ꝓpetuũ rẽ uolo aliquid de meo iure In ip̃is inꝙ̃ loti trado domiationẽ
tͣnssero atq tansfindos In pͥmis ip̃am cuitem uiliuginaci ubi eccliã sti̾ petri ist
fuudata. In ip̃a uilla sunt casales tum suppositis uinris. Campis. ⁊ ydratio ẜrã
⁊ quantũcũq in ip̃a uilla uisus fui habere totũ adintegrũ trado ad supdictũ
uin Ici de Iorest de uorno medietatẽ ⁊ d alia forest qui dicit᷑ malargas nndret
et in pnonteoen. quantũtũq uisus fui habere it in montello sinulitꝰ et in payenaro
sumiliter et in uillena quantudcũq uisuefu habere suie in tampis sure pratis sine
nris quantum. ad ip̃as uillas aspicit totum adintegᵐ rado ad iam dictum loc

Expanded text:
Igitur ego Aymardus, timens gehennam et desiderans ut, quando anima mea de hac luce migraverit et ante tribunal Christi in die animæ meæ, cedo ad locum Cluniacum, qui est in honore Dei et Sancti Petri, atque permitto concessumque imperpetuum esse volo aliquid de sfero atque transfundo, in primis ipsam curtem Silviniaci, ubi æcclesia Sancti Petri est fundata; in ipsa villa sunt casales cum superpositis vineis, campis et pratis; ipsa et quantumcumque in ipsa villa visus fui habere totum ad integrum trado ad supradictum locum, et de forest de Borno medietatem, et de alia forest quæ dicitur Masargas medietatem, et in Monteoen quantumcunque visus fui habere, et in Moncello similiter, et in Bagenago similiter et in Vitlena quantumcunque visus fui habere, sive in campis, sive pratis, sive vineis, quantum ad ipsas villas aspicit, totum ad integrum trado ad jam dictum locum
Abbreviated transcription (Latin):
nõs qui turc sic uocabant᷑ omẽsi admutto sibi lugdime̾si pmate hubaldo. Rribili
anathemate condempnauit I dita tanren pomodũ die utraq pactem ad subenudu
in pñcia sui tanti distidii iudiciũ leĩs aplicis euocanit Obtemꝑat ftctim paars¬
cuutta tirdꝵ et int̾ ĩnuiueros moisterioꝵ p̃ores causa cuius hec in̾iecta sunt
soluat imictinit apagxaĩtii ⁊ ex parte mittentis ut de tantis malis sanffaciat iube
respuit ille uet se ab aliquo uinr̃tiũ anatexmatis uiatẽo uintrri posse affrruiet¬
¶ Golum eẽ petrum in telis p̾t̾ qut̃ nulle hoc liceue fatet᷑ ¶ comoto iultomagis talieꝰ¬
suor qui cum eo uenãnt utrũ quod ille nolebat ille saltem satiffate uillent tursum
missis dñs papa nĩtus quente Quistatim pro cius impio paratos se cẽ Respondent
Iutrant gͦ palatiũ nndĩs pedib cuncti ⁊ Reos se ẽẽ in conspatu uniũsoꝵ fatẽtet

Expanded text:
nos, qui tunc sic vocabantur, omnes, adiuncto sibi Lugdunensi primate Hubaldo, terribili nos, qui tunc sic vocabantur, omnes, adiuncto sibi Lugdunensi primate Hubaldo, terribili anathemate condemnauit. Data tamen postmodum die vtramque partem ad subeundum in præsentia sua tanti discidicuncta nostrorum, & inter innumeros monasteriorum Priores, causa cuius hæc interiecta sunt,soluat. Mittuntur a Papa nuncij, & ex parte mittentis, vt de tantis malis satisfaciat, iubent. Respuit ille, nec se ab aliquo viuentium anathematis vinculo vinciri posse affirmat. Solum esse Petrum in cœlis, præter quem nulli hoc licere fatetur. Commoto multo magis talia suis qui cum eo venerant, vtrū quod ille nolebat, ipsi saltem satisfacere vellent, responsum missis Dominus Papa nunciis quærit. Qui statim pro eius imperio paratos se esse respondent. Intrant ergo palatium nudis pedibus cuncti, & reos se in conspectu vniuersorum fatentes,
Abbreviated transcription (Latin):
dit . Et ego iiẜ et peciator tot dirb ꝓpt̾ cupiditatẽ inr̃a malo ordn
Retiuu Unde nũt̃ iur culpablem Recognosto ⁊ hec onuiã ridem bc̃õ petro in¬
psiciarum prompta et bona uolintate re ddo ⁊ allodũ mee p̃petatia qui uotat᷑
longouermis in emendacionẽ dono ita ut ab hat die ⁊ deincepe donuꝰ heymar¬
dus p̃fati loti abbas ⁊ om̃es successores rus easdem Rs om̃ĩb diẽb Regunt
ordinẽt arq ut sibi placuerunt in p̾ricio dei om̃xotentis ⁊ eiusdem brati petri

Expanded text:
tem meam, malo ordine retinui, unde nunc me culpabilem recognosco; et hec omnia eidem beato Petro inpresenciarum prompta et bona voluntate reddo; et alodum meæ proprietatis qui vocatur Longovernus in emendacionem dono, ita ut ab hac die et deinceps domnus Heymardus, prefati loci abbas, et omnes successores ejus, easdem res omnibus diebus regant, ordinent, atque, ut sibi plac
Abbreviated transcription (Latin):
et uolumus nt idem tenor talit annotatus illud idem Robur eandemꝙ uim sr eurdem
uigorẽ p omiã habrat que haberet originale p̃ulegium p̃dictũ at radem proisus
idem trnori fides ad hibratur quandorinqi et ubitunq sim in inditio ul alibi
exlubitus uel oscensus et ridem stetu firuntꝰ in om̃ib sicut tidim orignali p̾mlegio
faretur si feret eohibitum uel eftrusum / Et inclilomũ tibi fili abbas et suctisso¬
rib tuis ipiũs mõastemi abbatib qui erunt pro tempore ut p̃dictos pores ⁊ mõachos
subditos tui ordinis uniu̾sos tam pñtes ꝙ futuios qui limꝯmõi eocolũtãt
suspensiõnis et int̾dicti sentencias uigore aliarũ ⁊ ꝯftitucõnũ et statutorum
ꝑ abbates et diffinitores Gapituli guãlis dicti orduma post contessionẽ dicti p̾uiligni
euisdem p̾decessos editorum for sitam inturrerint uel intirrret absoluendi et dispeni
sandi modo et forma ut suꝑuis est exp̃ssum. sumlem concedimus teuore pũtiu

Expanded text:
et volumus ut idem tenor taliter annotatus illud idem robur, eamdemque vim, et eumdem vigorem habeat per omnia, qu? haberet originale privilegium supradictum, ac eadem prorsus eidem tenori fides adhibeatur, quandocumque, et ubicumque, sive in judicio, vel alibi in omnibus, sicut eidem originali privilegio staretur, si foret exhibitum, vel ostensum. Et nihilominus tibi, fili Abbas, et successoribus tuis ipsius Monasterii Abbatibus, qui erunt pro tempore, ut prædictos Priores, et Monachos, ac subditos tui Ordinis universos, tam præsentes, quàm futuros, qui hujusmodi excommunicatsuspensionis, et interdicti sententias vigore aliarum constitutionum, et statutorum r Abbates, et Diffinitores Capituli generalis dicti Ordinis post concessionem dicti privilegii ejusdem prædecessoris editorum, forsitan incurrerunt, vel incurrent, absolvendi, et dispensandi cum eis modo, et forma, ut superius est expressum, similem concedimus tenore præsentium
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o rodem dre benedicitur cum rẽt annoꝵ cirat᷑ xxxͣ. Pustepto ablaci Regiiine
hm̃litatis p̃cipiuis cultor sromifratis et fr̾ĩmonre magnifitus ⁊ finglaris iustos
extitit  fucessus euo gͣgͣus ẜmo iaturitatio et gͣ̃ie plenus Imoree bñ compositi
totus io cuuda gͣmtate gͣm ꝙ iocunditate Redimitꝰ omũb exeimplar hoẽstatis ⁊ mr̃a¬
faice gͣuitatis p̃ferebat in sufcipiendis ꝯfessionib sing̃łarem oño ipr̃e gratiam
obtinẽs in turanbis occultis ꝯfitenciũ Rratib spãli tallebat soleraa ita ut ip̃m solum
crede̾s quis strret curare sua ⁊ aliena non detege̾ et publicare / in corapiendis aꝑtiũ
uiciis plus patrs xx̃cuit ꝙͣ indicis plus clemc̃tie qͣr R̾igoris plus mie̾ ꝙ̃¬

Expanded text:
epto Abbatiæ regimine humilitatis præcipuæ cultor, & sanctimoniæ magnificus & singularis custos extitit. Incessus eius grauis, sermo maturitatis & gratiæ plenus, mores bene compositi, totus iocunda grauitate, grauique iocunditate redimitus, omnibus exemplar honestatis & monasticæ grauitatis præferebat. In suscipiendis cōfessionibus singularem suo tempore gratiam obtinens, in curandis occultis confitentium reatibus speciali calebat solertia; Ita vt ipsum solum crederes, qui sciret curare sua, & aliena vulnera non detegere & publicare. In corripiendis apertis vitiis plus patris exercuit quam iudicis, plus clemētiæ quam rigoris, plus mi
Abbreviated transcription (Latin):
apeicam benediction õ g poni̾to mẽse decembri pontius̃ uĩa unmu̾se camis ingressus et
erm qͣmis A masis esamiato tolla illatis sepe cõmouitꝰ enct̃ dete pemitentiã age̾ noluerit
nos tamen pro Renẽntia eiusdem moãstiin cuiꝯ moachus furat rũ lioneste sepeliri
fecinꝰ data lateraui/, Icle quidem morbo Romano aliꝙͣdui fatigatꝰ sic moritur¬
enasissem ut credo sociorũ casum insr et fr̃m oracis ⁊ undicine turi a quodã sapiente
ꝑueuit Puggressus uldeor aꝓpoĩto s quia Remut nuclu uidetur nõ Retitendã ⁊ pro
futurrorũ cantela ꝑutilẽ a subsi quẽtiũ memoria ꝑrre tunebã Ioccasione dñi matiu
nuẽta cumua maxie p̃cet̾ia ftudio taritum malum sopitrum ẽ dicenda silendo
p̃tire tunui Redeat ergo ffilus ad ip̃mm et que de ip̃o Restant ut ceꝑat exsequatur

Expanded text:
ingressus est. Qui quamuis de malis Cluniaco illatis, sæpe commonitus pœnitentiam agere noluerit: nos tamen pro reuerentia eiusdem monasterij cuius monachus fuerat, eum honeste sepeliri fecimus. Data Laterani. Ille quidem morbo Romano aliquamdiu fatigatus sic moritururit. Non euasissem vt credo sociorum casum, nisi & fratrum oratio, & medicinæ cura a quodam sapiente peruenit. Digressus videor a proposito. Sed quia rem vt mihi videtur non reticendam, & pro fuinventa, cujus maxime prae caeteris studio tantum malum sopitum est, dicenda silendo praeterire timui. Redeat ergo stylus ad ipsum, et quae de ipso restant, ut coeperat, exsequatur
Abbreviated transcription (Latin):
quostunqi prouissus quasuis penas et siũas contmẽtes quos et quas contrã uos
moãsteria poratus decanatus et alia mẽbra et ꝑsonas p̃dicta contra tenorem et
formã exempcõnis hinꝯmoĩ qome dol ꝓmulgari et haberi contugerit uritos
lib̾tatis et exemptõnis hmaniõr unã untiã aui dicte Romaue eccłie in festobeatorũ
et alia supͣdicta libertatib pmilegiis et ĩnuuntatib alus ur̃is et ordimõ uñ nullũ
p̃uidiciũ generet᷑ q̃nỹmo dolinuꝰ ꝙ illa in sua plena Remanrãt firmitate ¶ Caterum¬

Expanded text:
ias continentes, quas et quos contra vos, Monasteria, Prioratus, Decanatus, et alia membra, et personas prædicta contra tenorem et formam exemptionis hujusmodi quomodolibet promulgari et haberi contigerit, irritosia Romana libertatis et exemptionis hujusmodi, unam unciam auri dictæ Romanæ Ecclesiæ in festo Beatorum et alia supradicta libertatibus, privilegiis, et immunitatibus aliis vestris et Ordinis vestri nullum præjudicium generet
Abbreviated transcription (Latin):
seruorum dei dilecto filio yuoni Abbati Elmnatersi eiusq successoribus
Regulariter nstiturndie in ꝑꝑetuũ Iniũcti nobis a deo apłatus officiũ et
eccliãstice utilitatis considãtio nos hortant᷑ et admonẽt illas eccl̃ias quas in sancte
Religionis obẜuancia feruẽtiores eẽ uidemus et ras honestate at Religiõe pollere
toquostinus ampliori caritate diligeꝰ maiorẽ q illis honorẽ ingit̃ et gratiã exhibe̾
appt̃ dilecte in domino fili yuo eccl̃iam tuã uestigus antecessorũ nostiorn
nhẽndo sincere ac teuere utpote ipecialẽ ac ꝓ omĩã deuotã filiã se dis mpłice

Expanded text:
dilecto filio THEOBALDO abbati Clun. ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum. Injuncti nobis a Deo apostolatus officium et ecclesiasticae utilitatis consideratio nos hortantur et admonent illas Ecclesias, quas in sanctae religionis observantia ferventiores esse videmus, et eas cognoscimus ampliori caritate diligere, majorémque illis honorem jugiter et gratiam exhibere. Eapropter, dilecte in Domino fili Yvo, Ecclesiam tuam vestigiis antecessorum nostrorum inhærendo sincerè ac tenerè, utpote specialem ac per om
Abbreviated transcription (Latin):
aniinos exaꝑando paulatiu contra se contitanit dissentientes illi ab eo ⁊ quod mlta
mobilitate uee lenitate amini millis bonorũ ꝯsilus at quietendo ut dicebat Rre mõa¬
frora pessiuidareto it̾ sẽ cuit panti mĩt plurum tandẽ pent uniu̾si mu̾murabat Ionãsit
tũ Rẽs aliqͥuandue tecta int̾ eos net ad autes stlarĩ ꝑ decemiuũd fere ꝓuenit ꝓprupit
tandem eo usqr sira octultata diũ ut non solum ad crcupositos ẜ insuꝵ ad Remotissimos

Expanded text:
animos exasperando, eos paulatim contra se concitavit. Dissentientes illi ab eo, et quod multa animos exasperando, eos paulatim contra se concitavit. Dissentientes illi ab eo, et quod multa mobilitate vel levitate animi, nullis bonorum consiliis acquiescendo, ut dicebant, res monasterii pessundaret, inter se nunc pauci, nunc plurimi, tandem pene universi murmurabant. Mansit tamen res aliquandiu tecta inter eos, nec ad aures saecularium per decennium fere pervenit. Prorupit tandem eousque lis occultata diu, ut non solum ad circumpositos, sed insuper ad remotissimos
Abbreviated transcription (Latin):
Per predictum poncium qui abbas fuerat concitato
Ehuit non plemis ut michi uidetur duob annis transactis insuraxit
Iuanta illa contra xx̃ĩ nauiclam hoc est Cemmnacensensi ꝰ eccłio horrẽda
tempestas et uelud cuule bellum in re publita nr̃a ubiq t̾rarum exarsit
Enod ne pores carpẽ uidear. quantũ ad pñtem materiã ꝓtinet succunte de seribo
dñs enĩm ponciu̾s cenuatesis pꝰ stm̃ prem̃ hugone̾m nuillo int̃iecto abbate
successor euisdem patris ultnmo ipre de modsterio Itc pontu Cliuatũ uemene
nona ficta prosessione, more talrim de alus uil de aliemis moasterus uouunitiay
Elumacensis moãchis factus est Hit ualde iuuenis a fr̃b eluinacensilz spe bone
iudolis eius inductis in abbatem electus magno illi et famoso uir̃o iam dicte
hugomi successit geni p̾mis assũpc̃oriõ sue anuis satis medie see ue sobrie comõsat ꝓcedẽte
tempore mores mutrait et mmlit ac diuesis casib uel cansio sem pertẽ uniu̾sõꝵ

Expanded text:
iacensi per Pontium, qui abbas fuerat, concitato. Dehinc non plenis, ut mihi videtur, duobus anota illa contra Christi nauiculam, hoc est Cluniacensem Ecclesiam, horrenda tempestas, & velut ciuile bellum in republica nostra vbique terrarum exarsit. Quod ne priores carpere videar, quantum ad præsentem materiam pertinet, succincte describo. Domnus Pontius Cluniacensis post S. Patrem Hugonem nullo interiecto Abbate successor, eiusdem patris vltimo tempore, de monasterio sancti Pōtij Cluniacum veniens, noua facta professione, more talium de aliis, vel de alienis monasteriis venientium, Cluniacensis monachus factus est. Hic valde iuuenis, a fratribus Cluniacensibus spe bonæ indolis eius inductis, in Abbatem electus, magno illi & famoso viro, iam dicto patri Hugoni successit. Qui primis assumptionis suæ annis, satis modeste ac sobrie conuersatus, procedentsis casibus vel causis, fratrum pene universorum
Abbreviated transcription (Latin):
Raidemq eccl̃iam graui eus aliem pondr̃s oppressam pnidencia e yoyẽsis
suis onũi fere debitorum alienauit onere ita ut tam in ꝑsolucõne debiti ꝙͣ
eciam in compandis possessionib necessarus eciã Re fanuiliaris compan
uiam uniu̾se caruis ingressus ẽ ffuit autẽ euis hmustemodi uigiliã
natdtatis dñice cum illo suo more sanus et incolumis capłiũ ingssꝰ natiuitatis

Expanded text:
andemque Ecclesiam grauis æris alieni pondere oppressam, prudentia & expensis suis omni fere debitorum alleuiauit onere, itaut tam in persolutione debiti, quam in reparandis possessionibus, necessariis etiam rei familiaris comparaviam vniuersæ carnis ingressus est. Fuit autem exitus huiuscemodi, vigilia N
Abbreviated transcription (Latin):
omnu uirtutum ex̾titus decent᷑ omatus enbastite Religionis ordinrẽ laxus
est gregemq sibi rreditum ueibis parit̾ ⁊ exemplis erudieus ml̃tiplititꝰ a
Guctessit ei in abbatie Reguiẽ uenabus uite uir noĩe pontiuis tam carius ꝙͣ mẽ
nobilitate clarissimus cõmumiq tocius stẽ sr̾ntatis eleccioe ꝓmotꝰ
srde sua cũ magna totius populi exultatõe locatus est

Expanded text:
omnium virtutum exercitiis decenter ornatus, Monasticæ religionis Ordinem laxius est, gregemque sibi creditum verbis pariter & exemplis erudiens, multipliciter Successit ei in Abbatiæ regimine venerabilis vitæ vir, nomine PONTIVS, tam carnis quam mentis nobilitate clarissimus, communique tsede sua cum magna totius populi exultatione locatus est
Abbreviated transcription (Latin):
sine bouie fuent sine malum. Oportet nos diem missionis extienit m¬
ẜicordie operibus prenemre ac eternorum Intuitu semiãre in terue quos
Reddente domino cum mu cciplicato fuictu Recolluge de bianus. ein celis fis¬
nicẽ spem fiduciamꝑ tenentes ꝙ qui perce se muãt paice ⁊ metit e qui se¬
niãt in bemdictonib de uenedicionib ⁊ metet uitam etriã Cum itapi.¬

Expanded text:
sive bonum fuerit, sive malum, oportet nos diem messionis extreme misericordie operibus prevenire, ac eternorum intuitu seminare in terris, quod, reddente Domino, cum multiplicato fructu recolligere in celis firmam spem fiduciamque tenentes, quoniam qui parce seminat, parce et metet, et qui seminat in benedictionib
Abbreviated transcription (Latin):
dom fuit & militia cominis. & iu in gͦ ÷ om̃is us amicitie: uolunta¬
tũ. studioꝵ. sententiarũ. sũma c̾sensic. Itaq ñ tã utt ine sapientie
Quo ingenere sꝑare uicieor scipioius & lelii armitiã notiꝰ porteri¬
tatifore. fan niꝰ. Istud quidẽ leli ita necesse ẽ. S qm anucicię
mentionẽ fecisti. & simꝰ otioã. ꝑgratũ mͥ feceris. spero itẽ sceuolae:
siquẽ admodũ sorei de cęt̾is rebꝰ cũ ex te quȩrunt᷑ sic de amicitia disputaxis
qͥd sentias. qualẽ existimes. quȩ precepta des. Sce uola. Michi uͦ erit gratũ
atq ad ipsũ cũ tecũ agere conarer fannius ante uogit. Quã obrẽ utriq
nr̃m gratũ ad modũ feceris.

Expanded text:
domus fuit et militia communis et, id in quo omnis vis est amicitiae, voluntadomus fuit et militia communis et, id in quo omnis vis est amicitiae, voluntatum studiorum sententiaruquo in genere sperare videor Scipionis et Laeli amicitiam notam posteritati fore. Istuc quidem, Laeli, ita necesse est. sed quoniam amicitiae mentionem fecisti et sumus otiosi, pergratum mihi feceris—spero item Scaevolae —si, quem ad modum soles de ceteris rebus, cum ex te quaeruntur, sic de amicitia disputaris quid sentias, qualem existimes, quae praecepta des. Mihi vero erit gratum, atque id ipsum cum tecum agere conarer, Fannius antevertit. quam ob rem utrique nostrum gratum admodum feceris.
Abbreviated transcription (Latin):
ita ÷ ut optumi cuiꝰq animꝰ in morte facillime euolet tãꝙͣ eꝰ custo¬
dia uinclisq corporis. eui censemꝰ cursũ ad dõs faciliorẽ fuisse ꝙͣ
scipioni: Quo circa merere hoc eiꝰ euentu uereor. neinuidi magis
ꝙͣ amicisit. Sin aũ illa uereor ut idẽ interitꝰ sit animoꝵ & corpoꝵ.
nec ullꝰ sensus maneat. ut nichil boni ẽ in morte. sic certe nichil
mali. Sensu enĩ amisso: fit idẽ qͣsi natꝰ nꝰ eẽt. omĩno. Quẽ tam̃
esse natũ. & nos gandemꝰ & hȩc ciuitas dũ erit lȩcabit᷑. Quã obrẽ. cũ illo
quidẽ ut supͣ dixi actũ optume.ẽ. mecũ incõmodius. quẽ fuerat ęquius
ut priꝰ introiera uitã. sic pͥus exire de uita. Sed tam̃ recordatic ue
nix̧ amicitiȩ sic fruor. ut beate uixisse uidear: qr cũ scipione urce¬
rim. Quo cũ mͥ conuincta cura de .p.re & de pͥuata fuit. quocũ &

Expanded text:
ita est, ut optimi cuiusque animus in morte facillime evolet tanquam e custoita est, ut optimi cuiusque animus in morte facillime evolet tanquam e custodia vinclisque corporis, cui censemus cursum ad deos faciliorem fuisse quam Scipioni? quocirca maerere hoc eius eventu vereor ne invidi magis quam amici sit. sin autem illa veriora, ut idem interitus sit animorum et corporum nec ullus sensus maneat, ut nihil boni est in morte, sic certe nihil mali. sensu enim amisso fit idem, quasi natus non esset omnino, quem tamen osse natum et nos gaudemus et haec civitas, dum erit, laetabitur. quam ob rem cum illo quidem, ut supra dixi, actum optime est, mecum incommodius, quem fuerat aequius, ut prius introieram, sic prius exire de vita. sed tamen recordatione nostrae amicitiae sic fruor, ut beate vixisse videar, quia cum Scipione vixerim, quocum mihi coniuncta cura de publica re et de privata fuit, quocum et