comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ualet inuisibilis uirtus qͥb
sibi meatib influat. quib ad se
modis ueniat. quib recedat. Uñ
enĩ sp̃s audire est: ui cõpunctio¬
nis intime in amore inuisibilis
cõditoris assurgere. Sed nemo
scit uñ ueniat. qr ignorat᷑ ꝑ ora
p̾dicantiũ quib se ad nos occasio¬
nib fundat. Et nemo scit qͦ uadat.
qr cũ unã p̾dicationẽ multi audiũt.
intelligi ꝓculdubio nͣ potest quẽ
deserens abiciat. & cuiꝰ ingrediens¬
in corde requiescat. Una quippe res
foris agit᷑. sed ñ ꝑ hanc uno mͦ in¬
tuentiũ corda penetrant᷑: qr qͥ in¬
uisibilit̾ uisibilia modificat. in hu¬
manis cordib causarũ semina in¬
cõp̃hensibilit̾ plantat. Hinc ẽ qđ re¬
suscitato lararo multi credidert̃.
sed tam᷑ uideoꝵ plurimmi ad ꝑsecu¬
tionis zelũ ex hac ipsa resuscitati¬
one cõmoti sunt. Unũ gͦ idẽq mi¬
raculũ qđ aliis lum̃ fidi p̃buit. ali¬
os ꝑ iniudie tenebras a lumine mͣ¬

Expanded text:
non valet invisibilis virtus, quibus non valet invisibilis virtus, quibus sibi meatibus influat, quibus a se modis veniat, quibus recedat. Unde enim Spiritus audire est vim compunctionis intimae in amorem invisibilis Conditoris assurgere; sed nemo scit unde veniat, quia ignoratur per ora praedicantium quibus se ad nos occasionibus fundat. Et nemo scit quo vadat, quia cum unam praedicationem multi audiunt, intelligi proculdubio non potest quem deserens abjiciat, et cujus ingrediens corde requiescat. Una quippe res foris agitur, sed non per hanc uno modo intuentium corda penetrantur, quia qui invisibiliter visibilia modificat, in humanis cordibus causarum semina incomprehensibiliter plantat. Hinc est quod resuscitato Lazaro, multi crediderunt, sed tamen Judaeorum plurimi ad persecutionis zelum ex hac ipsa resuscitatione commoti sunt . Unum igitur idemque miraculum quod aliis lumen fidei praebuit, alios per invidiae tenebras a lumine me
Abbreviated transcription (Latin):
iã ꝑ lam̃ta pͣparatis. qu̾a sit mag¬
nꝰ in suꝑnis insinuat. Qsi enĩ
de cę̧lo tomtriis ꝓcedit. cũ
nos incuria negligentiaq cor¬
pentes. respectꝰ grẽ pauore su¬
bito ꝑcutit. Atq in tra positi so¬
nũ de supiorib audimꝰ. qi crena
cogitantes suꝑni t̾roris sentẽtiã
repente ꝑtimescimꝰ. Et mens bene
iã de sũmis sollicita trepidat. quȩ
pͥus in infimis male secura torpe¬
bat. S iste uisionis occultȩ quib
modis se nob̾ insinuet tr̾or igno¬
rat᷑. neq ipsius m̃tis acie cõphendi¬
t᷑. cuiꝰ ad meliꝰ intẽtio cõmutat᷑. iñ
cũ audita fuerit uox eiꝰ. uor dñi
audit᷑. cũ grẽ eiꝰ aspiratio m̃te cõ¬
cipit᷑. cũ insensibilitas occulte
surcditatis rũpit᷑. & cor ad studi¬
ũ sũmi amoris excitatũ. uir.¬
tutis intimȩ clamore penetrat᷑.
 istã uocẽ suꝑuenientis sp̃s quȩ
se in aurẽ cordis insinuat. nec ip¬
sa mens que ꝑ hanc illustrata
fuerit inuestigat. P ensare enĩ

Expanded text:
 lamenta praeparatis quam sit magnus in supernis insinuat. Quasi enim de coelo tonitrusprocedit cum nos incuria negligentiaque torpentes respectus gratiae pavore subito percutit, atque in terra positi sonum de superioribus audimus, quia terrena cogitantes superni terroris sententiam repente pertimescimus, et mens bene jam de summis sollicita trepidat, quae prius in infimis male secura torpebat. Sed istius visitationis occultae quibus modis se nobis insinuet terror ignoratur; neque ipsius mentis acie comprehenditur, cujus ad melius intentio commutatur. cum audita fuerit vox ejus. - Vox Domini auditur, cum gratiae ejus aspiratio mente conspicitur, cum insensibilitas occultae sorditatis rumpitur, et cor ad studium summi amoris excitatum, virtutis intimae clamore penetratur. Sed istam vocem supervenientis spiritus, qui se in aure cordis insinuat, nec ipsa mens quae per hanc illustrata fuerat, investigat. Pensare enim
Abbreviated transcription (Latin):
dicio dũ cõfessiones humiliũ illu¬
minans suscepit. suꝑboꝵ oculos¬
deserens clausit. Uñ ei ꝑ psalmistã¬
in ipsa ꝑtransibunt om̃s bestiȩ sil¬
uarũ. Catuli leonũ rugientes ut
rapiant. & quęrant a do ȩscam sibi.
Tenebras qͥppe dñs ponit. cũ pecca¬
tis iudicia rependens. lum̃ suę in¬
telligentię subtrahit. Et nox effici¬
t᷑. qr p̃uoꝵ mens ignorantie suȩ
eriorib cȩcat᷑. In qͣ om̃s bestie sil¬
ue ꝑtranseunt. dũ maligni sp̃s sub
opactate fraudis latentes. in reꝓboꝵ
corda pͣuitates suas explendo ꝑcur¬
rt̃. In qͣ & catuli leonũ rugiunt.
qr neqͥssimarũ sed tam̃ eminenti¬
ũ potestatũ ministri sp̃s impor¬
tunis tep̾tationib insurgt̃. Qͥ cam̃
a do ęscam expetunt. qr nimirũ
caꝑe animas nequeunt. nͥ iusto ui¬
dicio p̾ualere diuinitꝰ ꝑmittant᷑.
Ubi & apte subiungit᷑. Ortus ẽ sol oo
cõgregati st̃: & in cubilib suis se col¬

Expanded text:
dicio dum confessiones humilium illudicio dum confessiones humilium illuminans suscepit, superborudeserens clausit. Unde ei per Psalmistain ipsa pertransibunt omnes bestiae silvarum; catuli leonum rugientes ut rapiant, et quaerant a Deo escam sibi . Tenebras quippe Dominus ponit, cum peccatis judicia rependens, lumen suae intelligentiae subtrahit. Et nox efficitur, quia pravorum mens ignorantiae suae erroribus caecatur. In qua omnes bestiae silvae pertranseunt, dum maligni spiritus sub opacitate fraudis latentes in reproborum corda pravitates suas explendo percurrunt. In qua et catuli leonum rugiunt, quia nequissimarum sed tamen eminentium potestatum ministri spiritus importunis tentationibus insurgunt. Qui tamen a Deo escam expetunt, quia nimirum capere animas nequeunt, nisi justo judicio praevalere divinitus permittantur. Ubi et apte subjungitur: Ortus est sol, et congregati sunt, et in cubilibus suis se col
Abbreviated transcription (Latin):
b de scã electoꝵ ȩccłia. in antiquũ
stacũ restauranda ꝓmittit᷑. Et mala
bestia ñ transibit ꝑ eã. S hec bestia
cũ post redẽptoris aduentũ. post
p̃dicatoꝵ uoces. qͣsi post tonitruũ
latibulũ bestiȩ ẽ: ut insidians ho¬
minib uiã huiꝰ uitȩ carpentib.
in illo & ꝑ signa lateat. & ꝑ mali¬
tiã occidat. Qͥ tam̃ om̃iũ repboꝵ
corda. etiã nc̃ pͥusquã aꝑtus ap¬
pareat possidet. eaq ꝑ occultã ma¬
litiã qͦsi ꝓpͥũ antrũ tenet: atq ad
om̃e qđ nocere bonis appetit. in
eoꝵ se obscuris m̃tib abscõdit. An
iudȩoꝵ ꝑsequentiũ corda antrũ
huiꝰ bestiȩ ñ fuert᷑. in quoꝵ diu
cõsiliis latuit: sed repente uocib
erupit clamantiũ. crucifige cru¬
cifige: Et qr ad lacerationẽ m̃tis
ꝑtingere tẽptando ñ potuit. in re¬
dep̾tore nr̃o ad mortẽ carnis anhe¬
lauit. Hec nimirũ bestia multa
electoꝵ corda tenuit. sed hane ab¬
illis moriens agnꝰ excussit. Uñ & in

Expanded text:
a electorum Ecclesia in antiquo statu restauranda promittitur, et mala bestia non transibit per eam. Sed haec bestia, cum post Redemptoris adventum, post praedicatorum voces quasi post tonitruum latibulum bestiae est, ut insidians hominibus viam hujus vitae carpentibus, in illo et per signa lateat, et per malitiam occidat. Qui tamen omnium reproborum corda etiam nunc, priusquam apertus appareat, possidet, eaque per occultam malitiam quasi proprium antrum tenet, atque ad omne quod nocere bonis appetit, in eorum se obscuris mentibus abscondit. An Judaeorum persequentium corda antrum hujus bestiae non fuerunt, in quorum diu consiliis latuit, sed repente vocibus erupit clamantium: Crucifige, crucifige ? Et quia ad lacerationem mentis pertingere tentando non potuit in Redemptore nostro , ad mortem carnis anhelavit. Haec nimirum bestia multa electorum corda tenuit, sed hanc abillis moriens Agnus excussit. Unde et i
Abbreviated transcription (Latin):
ditũ. neo ab eisdem carnalibus
corruptionib redemptũ. quo
abiectiorem nouerant iustius
contempnebant: postmodum uͦ
humanam naturam eo iam sub¬
stratam habere non poterant. qͦ
hanc in auctore suo etiam suꝑ
semet ipsos ductam uidebant:
Neq em̃ debebant iam in m̃bris
subiecta despici. que in ipso mͣ¬
broꝵ capite meruerunt plata
minor angłis extitit. equales
nos angłis uircute suȩ minora¬
tionis fecit. Unde. moriendo do¬
cuit mortẽ non metui. resur¬
gendo de uita confidi. ascen¬
dendo de cęlestis patrie heredi¬
tate gloriari: ut quo caput pͣ¬
isse conspiciunt. illuc se subse¬
qui. & membra gratulent᷑. Unde be¬
ne & ab eodem nr̃o capite dicit᷑.
Ubicũq fuerit corpus. illue congre¬
gabunt᷑ & aquilȩ. Unde petrꝰ ait.¬

Expanded text:
ditum, nec ab eisdem carnalibus ditum, nec ab eisdem carnalibus corruptionibus redemptum, quo abjectiorem noverant, justius contemnebant; postmodum vero humanam naturam eo jam substratam habere non poterant, quo hanc in auctore suo etiam super semetipsos ductam videbant? Neque enim debebat jam in membris subjecta despici quae in ipso membrorum capite meruit praelata minor angelis exstitit, aequales nos angelis virtute suae minorationis fecit. Unde et moriendo docuit mortem non metui, resurgendo de vita confidi, ascendendo de coelestis patriae haereditate gloriari; ut quo caput prisse conspiciunt, illuc se subsequi et membra gratulentur. Unde bene ab eodem nostro capite dicitur: Ubicunque fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquilae ; unde Pa
Abbreviated transcription (Latin):
gelis. & qui inter nos & eosdem
sp̃s discordantis uitȩ scandalũ
repperit. mira potentia mira¬
biliori etiam pietate summa
creans. ima suscipiens. ima cũ
summis iunxit. Hinc est enun¬
qd eodem rege nato angłorũ
chori in eius annuntione ꝓde¬
unt. hymnum dicunt: & de ui¬
cta prauę uitȩ discordia. hos
quos dudum despexerant. ciues
agnoscunt: consono ore p̾dican¬
tes. gła in excelsis do. & in terra
pax hominib bonȩ uoluntatis.
Acsi aꝑte dicant. Quos a nobis
malitia disiunxerat. iam nunc
in terra nata bonitas iungat.
Hinc est qđ ante incarnationẽ
eius. in testam̃to ueteri adoras¬
se homo angłm legitur. nec
tamen adorare ꝓhibetur: sed
post mediatoris aduentũ cũ se
ioħs adorando angło ꝓstraius¬
set. audiuit. Uide ne feceris.
conseruus tuus sum & fratrum
‸tuorum. Quid est enĩ hoc qđ
prius equanimiter concedebant
adorari. post ab homine angłi
recusant: nisi qđ prius homi¬
nẽ carnalib corruptionib de¬

Expanded text:
gelis . Et quia inter nos et eosdem gelis . Et quia inter nos et eosdem spiritus discordantis vitae scandalum reperit, mira potentia, mirabiliori etiam pietate summa creans, ima suscipiens, ima cum summis junxit. Hinc est quod eodem Rege nato, angelorum chori in ejus annuntiatione prodeunt, hymnum dicunt, et devicta pravae vitae discordia, hos quos dudum despexerant, cives agnoscunt, consono ore praedicantes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ac si aperte dicant: Quos a nobis malitia disjunxerat, jam nunc in terra nata bonitas jungat. Hinc est quod ante incarnationem ejus in Testamento veteri adorasse homo angelum legitur, nec tamen adorare prohibetur ; sed post Mediatoris adventum, cum se Joannes adorando angelo prostravisset, audivit: Vide ne feceris, conservus tuus sum et fratrum tuorum . Quid est enim quod prius aequanimiter concedebant adorari, post ab homine adorari angeli recusant, nisi quod prius hominem carnalibus corruptionibus de
Abbreviated transcription (Latin):
amator actionis. Unde & ipsa
amimȩ custos dicit᷑. Unde & non
immerito qui custodire uolun¬
tatẽ dĩ in p̃ceptis illius nititur.
eius amicus uocatur. Hinc ẽ qđ¬
rursum eisdem discipłis ueritas
S om̃ia quecũq audiui a patre
meo. nota feci uobis. De hac gͥ
luce ȩterne patriȩ. amico suo
ds annuntiat qđ possessio eius
sit: ut nequaquã se infirmita¬
tis sue fragilitate desperet: ne¬
quaquã hoc qđ creatus. sed qđ
recreatus est penset. Sed tanto
certius sciat. quia illius lucis
claritatẽ possideat: quanto nc̃
uicioꝵ pulsantiũ tenebras ue¬
rius calcat. Bene autẽ in ꝓmis¬
sione subiungit᷑. & ad eam pos¬
sit ascendere. Quid enĩ diffici¬
lius. quam homini in terra e¬
dito terrena & fragilia m̃bra
gestanti. cȩloꝵ alta conscendere.
suꝑnoꝵ sp̃uum archana pene¬
trare: Sed eorumdem spuum
ad nos conditor uenit. seq ho¬
minẽ etiam sub ipsis exhibuit:
sicut de illo patri ꝑ ꝓpħam dr̃¬
Miniusti eum paulominus ab an¬

Expanded text:
amator actionis. Unde et ipsaanimae custos dicitur. Unde non immerito qui custodire voluntatem Dei in praeceptis illius nititur, ejus amicus vocatur. Hinc erursum eisdem discipulis Veritasa Patre meo, nota feci vobis . » De hac igitur luce aeternae patriae amico suo Deus annuntiat quod possessio illius sit, ut nequaquam in infirmitatis suae fragilitate desperet, nequaquam hoc quod creatur, sed ad quod creatus est penset; sed tanto certius sciat, quia illius lucis claritatem possideat, quanto nunc vitiorum pulsantium tenebras verius calcat. Bene autem in promissione subjungitur: « Et ad eam possit ascendere. » Quid enim difficilius, quam hominem in terra editum, terrena et fragilia membra gestantem, coelorum alta conscendere, supernorum spirituum arcana penetrare? Sed eorumdem spirituum ad nos Conditor venit, seque hominem etiam sub ipsis exhibuit, sicut de illo Patri a PrMinuisti eum paulo minus ab an
Abbreviated transcription (Latin):
da. qͣlit̾ tralat᷑ ad sũma. Ait. Si¬
ue m̃te excedimꝰ do. Uideamꝰ qͣlt̃
iacens eleuari ualeat: & subleuata
reuocari. dit. Caritas enĩ xp̃i ur
moderamine ꝓ fr̃na dilectione
etiã ad humilitatẽ cõdescensionis
format: recte dr̃. qͥ p̾cipit niui
ut descendat in t̾rã. Ubi & apte
subiungit᷑. Et hiemis pluuiis. et
imbri fortitudinis suȩ. Hyems
qͥppe ẽ uita p̾sens. in qͦ nos x si
iã spes ad suꝑna erigit. adhuc
tam̃ mortalitatis nr̃ȩ frigidos
torpor astringit. Qa scriptũ ẽ.
Corpꝰ qđ corrũpit᷑ aggrauat ani¬
ma. .x. depͥmit trena in habitatio
sensũ multa cogitantẽ. Habet au

Expanded text:
ahatur ad summa. Ait: Sive mente excedimus, Deo . Videamus jacens elevari valeat, et sublevata revocari. Ait: Charitas enim Christi urgmoderamine pro fraterna dilectione etiam ad humilitatem condescensionis format, recte dicitur: Qui praecipit nivi ut descendat in terram. Ubi et apte subjungitur: Et hiemis pluviis 874 et imbri forquippe vita praesens, in qua nos etsi jam spes ad superna erigit, adhuc tamen mortalitatis nostrae frigidus torpor astringit, quia scriptum est: « Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum mult
Abbreviated transcription (Latin):
dant sic̃ ros u̾ba mea. Heȩ ninirũ
pluuiȩ hyemi cõgruunt. estate
cessabunt: qr nc̃ cũ carnaliũ ocu¬
us uita celestis abscondit᷑. necesse
ẽ ut scoꝵ nobis p̃dicationib irroret᷑.
Cũ uͦ et̾ni iudicii estus incanduerit.
nullus u̾ba p̾dicantiũ necessaria
teͣ habebit: qr ueniente iudice. ad
cor suũ qͥsq reducit᷑. ut scã iam
cũ agere ñ ualet sentiat: & rectũ
qđ sequi debuit. ex tortitudinis
gregẽ ad uictimã. & scĩfica eos
in die occisionis. In die enĩ occi¬
sionis scĩficant᷑ reꝓbi. qr tẽ scã¬

Expanded text:
ba mea . » Eae nimirum pluviae hiemi congruunt, aestate cessabunt, quia nunc cum carnalium oculis vita coelestis absconditur, necesse est ut sanctorum nobis praedicationibus irroretur. Cum vero aeterni judicii aestus incandaverit, nullus verba praedicantium necessaria tunc habebit, quia veniente judice, ad cor suum quisque reducitur, ut sancta jam cum agere non valet, sentiat, et rectum quod sequi debuit ex tortitudinis gregem ad victimam, et sanctifica eos in die occisionis . In die enim occisionis sanctificantur reprobi, quia tunc sa
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ ñ inuenit. ꝓfecto indicat.
q̃nta illũ dispensationis suꝑnȩ
glacies p̃mat. An ista glacies eoꝵ¬
corda ñ p̾sserat. qͥb dicebat: ut ñ
quecũq uultis illa faciatis: Aesi
aꝑte diceret. Doculta cordis nr̃i se¬
mina iã ꝓdire in frugẽ querunt.
sed suꝑni moderaminis gelu pͣ¬
munt᷑: ut tanto post fecundiꝰ exe¬
ant. quanto diuini iudici p̾mͣ̃ti¬
a pondera patientiꝰ portant. Et qr¬
plerũq humana corda qm̃ erũꝑe
ad uirtutes quas appetunt ñ ua¬
lent. eo ipso quo ab intentionis
sus ꝑfectione resiliunt. tẽptatio¬
nũ stimulis fatigant᷑. sed tam̃
easdem tẽptationes cogitationũ

Expanded text:
bonum non invenit, profecto indicat bonum non invenit, profecto indicat quanta illum dispensationis supernae glacies p dicebat, ut non quaecunque vultis illa faciatis ? Ac si aperte diceret: Occulta cordis vestri semina jam prodire in frugem quaerunt, sed superni moderaminis gelu premuntur, ut tanto post fecundius exeant, quanto divini judicii prementia pondera patientius portant. plerumque humana corda quoniam erumpere ad virtutes quas appetunt non valent, eo ipso quo ab intentionis suae perfectione resiliunt, tentationum stimulis fatigantur, sed tamen easdem tentationes cogitationum
Abbreviated transcription (Latin):
tutib in ardescunt: ut ñ solũ cul¬
pa oꝑationẽ ñ inqͥnet. sed nec
cogitationẽ pulset. Et adhuc qde
in corpore positi sunt: sed nil iã
ꝑpeti de cõmunione uite p̾sentis
uolunt. Imitari ꝑ intentionẽ eter
nã m̃tis stabilitatẽ appetunt. seo
int̾uenientib tẽp tationib reũ¬
berant᷑: ut uideli cet infirmita¬
tis suȩ meminerint. et elati de
uirtutib quas acceꝑint ñ sint:
Qđ dũ mira disciplinȩ rep̃ssione
agit᷑. qͥd aliud quã suꝑ infusam
trã gelu de celo generat᷑. Quid
aliud quã de di utero glacies ꝓdu¬
cit᷑. quando de int̾no secreto dis¬
pensatio egredit᷑. & uoluntates
nr̃e etiã in bonis desideriis fre
uidelicet t̾ra. quanta discipline gla¬
cie p̃mat᷑. Ait. Uelle adiacet mͥ. ꝑ
ficere autẽ bonũ ñ uiuenio. Qui
enĩ uelle habere se asserit. iam
ꝑ infusionẽ gr̃ę que in se lateant
semina ostendit. S dũ ꝑficere

Expanded text:
tutibus inardescunt ut non solum cultutibus inardescunt ut non solum culpa operationem non inquinet, sed nec cogitationem pulset. Et adhuc quidem in corpore positi sunt, sed nil jam perpeti de communione praesentis vitae volunt; imitari per intentatem appetunt, sed intervenientibus tentationibus reverberantur, ut videlicet infirmitatis suae meminerint, et elati de virtutibus quas accipiunt non sint. Quod dum mira disciplinae repressione agitur, quid aliud quam super infusam terram gelu de coelo generatur? Quid aliud quam de Dei utero glacies producitur, quando de interno secreto dispensatio egreditur, et voluntates nostrae etiam in bonis desideriis frenvidelicet terra, quanta disciplinae glacie prematur, dum ait: Velle adjacet mihi, perficere autem bonum non invenio . Qui enim velle habere se asserit, jam per infusionem gratiae, quae in se lateant semina ostendit. Sed dum perficere
Abbreviated transcription (Latin):
Ib ĩ moderatiꝰ ꝓfluat. disciplinam
intimȩ dispensationis p̃mitȩ ut qua
ꝑcepte gre pluuia irrigat. etiã
disciplinȩ rigor astringat: ne si
aut antequã debet. aut plusqũã
necesse ẽ conceptas uirtutes ꝓfe¬
rat. fruges in herbã u̾tat: Plerũq
enĩ ab inchoantib opus bonum
dũ pͥusquã oportet ostendit᷑. a
grano ꝑfectionis inanit᷑. Et plerũq
uirtutes dũ plusquã necesse est
exuberant: exalant. Unde & ele
sideria renuit. uel rursũ in tem¬
pore ultra m̃surã ꝓfectus p̾mit.
ne si aut antequ̾a debent. aut
plus qũa debent ꝓficiant: ꝑ ꝓfe¬
ctus sui magnitudinẽ. in elati¬
onis defectũ cadant. Nam cũ
cor post peccata cõpungit᷑. terra
quę aruerat infusione pluiue
rigat᷑: & cũ relictis iniquitatib
bona exequi oꝑa ꝓponit. quasi
post infusionẽ semina accipit.
Et pleriq cũ desideria scã conci¬
piunt. in sũmis exerceri iã uir¬

Expanded text:
bus immoderatius profluat, disciplina bus immoderatius profluat, disciplina intimae dispensationis premit, ut quam acceptae gratiae pluvia irrigat, etiam disciplinae rigor astringat, ne si aut antequam debet, aut plusquam necesse est conceptas virtutes proferat, fruges in herbam vertat? Plerumque enim ab inchoantibus opus bonum dum priusquam oportet ostenditur, a grano perfectionis inanitur, et plerumque virtutes dum plus quam necesse est exuberant exhalant. Unde et elempus desideria renuit, vel rursum in tempore ultra mensuram profectus premit, ne si aut antequam debent, aut plus quam debent, proficiant, per profectus sui magnitudinem in elationis defectum cadant. Nam cum cor post peccata compungitur, terra quae aruerat infusione pluviae rigatur; et cum relictis iniquitatibus bona exsequi opera proponit, quasi post infusionem semen accipit. Et plerique cum desideria sancta concipiunt, in summis jam exerceri vir
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ pliuuȩ pat̾. uł quis genuit stil¬
las roris: statimq addit᷑. de cuiꝰ ute¬
ro egressa ẽ glacies. & ge su de ce¬
lo quis genuit. Si gͦ dictis p̃ceden¬
tib sequens sententia ñ dispari sen¬
su cõiungit᷑. ꝓfecto et in bonã par¬
tẽ nob̾ eiꝰ intelligentia sine obstacu
cius ligant᷑. sed rursũ si illã plu¬
uia ĩmoderatiꝰ irrigat. in culmi
pinguedinẽ frum̃ti uirtutẽ mutat.
Din uͦ iactatũ sem̃ post pluuã gelu
lit̾. eo intꝰ fecundiꝰ radicat᷑. Et quo
uetat᷑ ꝓgredi. cogit᷑ multiplicari: qr
cũ ab immaturo ortu restringit᷑.
in conceptionis suȩ tarditate laxa¬
e gͦ qđ dñs pͥus quidẽ patr̃e se plu¬
uiȩ insinuat. postmodũ uͦ de suo
egredi utero glaciem narrat. seq
gelu gignere de cȩlo ꝓñtiat: nisi
I qđ miro mͦ nr̃i pectoris t̾ram ad
suscipienda u̾bi semina. & pͥus ꝑ
occulte gr̃ȩ̨ pluuiã infundit. et
postmodũ ne in conceptis uirtuti¬

Expanded text:
est pluviae pater vel quis genuit stilest pluviae pater vel quis genuit stillas roris? Statimque additur: De cujus utero egressa est glacies, et gelu de coelo quis genuit? Si ergo dictis praecedentibus sequens sententia non dispari sensu conjungitur, profecto et in bonam partem nobis ejus intelligentia sine obstaculcius ligantur. Sed rursum si illam pluvia immoderatius irrigat, in culmo pinguedinem frumenti virtutemque mutat. Sin vero jactatum semen post pluviam gelu litur, eo intus fecundius radicatur, et quo vetatur progredi, cogitur multiplicari, quia cum ab immaturo ortu restringitur, in conceptionis suae tarditate laxauod Dominus prius quidem patrem se pluviae insinuat, postmodum vero de suo egredi utero glaciem narrat, seque gelu gignere de coelo pronuntiat, nisi quod miro modo nostri pectoris terram ad suscipienda verbi semina, et prius per occultae gratiae pluviam infundit, et postmodum, ne in conceptis virtuti
Abbreviated transcription (Latin):
In similitudinẽ lapidis aque duran¬
tͦ. & suꝑficies abyssi constringit᷑. A¬
quȩ eñi ꝑ glaciem in suꝑficie du¬
rescunt. sed fluidȩ in iitimis rema¬
nent. Et qͥd ꝑ aquas. nisi fluxa acci¬
pimꝰ corda reꝓboꝵ: Que cũ ex ꝓpo¬
sito uirtutẽ deserunt. fortes se in
bonis oꝑib ꝑ hiypochrisi oftendiuit.
Dũq in intunis suis ad uicia deflu¬
unt. & foris se scoꝵ ac fortiũ imita¬
tores fingunt. aquȩ in similitudinẽ
lapidis durant᷑. & suꝑficies abyssi con¬
stringit᷑: qr ꝑ subductã scĩtatis spe¬
ciem. fluxa ac instabilis eoꝵ consci¬
entia hominib tegit᷑. Nam cũ
sibimet ipsis intrinsecus turpes sint.
ante alienos tam̃ oculos quadã ui¬
uendi uenustate uestiunt᷑. S ne¬
quis hec u̾ba dñi in bonã intelligi
partẽ uelit. debemꝰ sic etiã quȩren¬
tib astruere. dũ mͦ minime iudi¬
cemꝰ quȩ ꝑscrutanda fuerant ne¬
glexisse. Suꝑiori eñ u̾su dr̃ quis

Expanded text:
In similitudinem lapidis aquae duranIn similitudinem lapidis aquae durantur, et superficies abyssi constringitur. Aquae enim per glaciem in superficie durescunt, sed fluidae in intimis remanent. Et quid per aquas nisi fluxa accipimus corda reproborum? Quae cum ex proposito virtutem deserunt, fortes se in bonis operibus per hypocrisim ostendunt; dumque in intimis suis ad vitia defluunt, et foris se sanctorum ac fortium imitatores fingunt, Aquae in similitudinem lapidis durantur, et superficies abyssi constringitur, quia per superductam sanctitatis speciem fluxa ac instabilis eorum conscientia hominibus tegitur. Nam cum sibimetipsis intrinsecus turpes sint, ante alienos tamen oculos quadam vivendi vetustate vestiuntur. quis haec verba Domini in bonam intelligi partem velit, debemus sic etiam quaerentibus astruere, dummodo minime judicemur quae perscrutanda fuerant neglexisse. Superiori enim versu dicitur: Quis
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie illustrat: Qđ dũ nos u¬
te p̃sentis nõs continet. stellis nobis
mandatoꝵ fulget. S qi oportet he
reses eẽ. ut ꝓbati manifesti fiant.
cũ ab intellectu sano mens suꝑba
repellit᷑. ultione districti iudicii
gelu de cȩlo generat᷑. ut cũ ipsa scrip¬
tura sacra in electoꝵ cordib cale¬
at. eos qͥ se suꝑbe scire appetunt. a
se frigidos emittat. Ibi qͥppe errant.
ubi corrigere errata debuerant.
Et dũ a suꝑna sui intelligentia res¬
plendentis eloquii & obdurati ipsi
& seducturi ceteros corruunt: ad
ima uenientes ut gelu &e alios astrin¬
gunt. Semet ipsũ tam̃ dñs hoc
tes ipse ad culpã format. sed qͦ a
culpa ñ liberat. sic̃ scriptũ ẽ. Ego
obdurabo cor pharaonis. Qd quia
misericordit᷑ emollire noluit. ꝓfecto
distriete se obdurare nuntiauit. Ula¬
uͦ cũ inchoata diuim timoris uirtꝰ
amittit᷑. ꝓpt̾ humanas laudes uir¬
tutis imago retinet᷑: recte subiungit᷑.

Expanded text:
justitiae illustrat, quod dum nos vjustitiae illustrat, quod dum nos vitae praesentis nox continet, stellis nobis mandatorum fulget? Sed quia oportet esse haereses, ut probati manifesti fiant , cum ab intellectu sano mens superba repellitur, ultione districti judicis gelu de coelo generatur, ut cum ipsa Scriptura sacra in electorum cordibus caleat, eos qui se superbe scire appetunt a se frigidos emittat. Ibi quippe errant ubi corrigere errata debuerant; et dum a superna intelligentia resplendentis eloquii, et obdurati ipsi, et seducturi caeteros, corrunt, ad ima venientes ut gelu, et alios astringuat. Semetipsum tamen Dominus hoc orum mentes ipse ad culpam formet, sed quod a culpa non liberat, sicut scriptum est: Ego obdurabo cor Pharaonis . Quod quia misericorditer emollire noluit, profecto districte se obdurasse nuntiavit. ro cum inchoata divini timoris virtus amittitur, propter humanas laudes virtutis imago retinetur, recte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tales a secretis cęlestib ꝑ extremũ
& publicũ iudiciũ repellit. His itas
ũbis qͥd aꝑte agit᷑. nͥ ut beatꝰ iob de
sũmis suis uirtutib humiliet᷑. ne
in hoc qđ bene uiuendo caluerat.
suꝑbiendo frigescat: & a diuim¬
tatis utero repulsus exeat. si intͣ
sinũ sin cordis se tumidus extol
tes ad culpã egredi ex accepta
uirtute ꝑmittit. recte adhuc sub¬
s iungit᷑. Et gelu de cȩlo qͥs genu¬
it: Plerũq enĩ sacri eloquii sci¬
entiã p̾stat. sed dũ eadem scien¬
tia is qͥ accipit extollit᷑. ira di¬
stricti iudicis in ipso sacro elo¬
quio cȩcat᷑. ut exteriores fauo¬
res ꝑ illã sequens. eiꝰ iã int̾na
ñ uideat: et qͥ intꝰ manens ca¬
lere poterat. exeundo frigescat.
duratusq in ima corruat. qui
ad cognitionẽ dĩ pͥus tractabi¬
lis in sũmis liquidus stabat. An
saerrũ eloqͥum cȩlũ ñ ẽ. qđ di¬
em nob̾ intelligentie aꝑiens. sole nos

Expanded text:
tales a secretis coelestibus per extremum tales a secretis coelestibus per extremum et publicum judicium repellit. His itaque verbis quid aperte agitur, nisi ut beatus Job de summis suis virtutibus humilietur, ne in hoc quod bene vivendo caluerat, superbiendo frigescat, et a Divinitatis utero repulsus exeat, si intra sinum sui cordis se tumidus extolntes ad culpam egredi ex accepta virtute permittit, recte adhuc subjungitur: Et gelu de coelo quis genuit? Plerumque enim sacri eloquii scientiam praestat, sed dum de eadem scientia is qui accipit extollitur, 945 ira districti judicis in ipso sacro eloquio caecatur, ut exteriores favores per illam sequens, ejus jam interna non videat; et qui intus manens calere poterat, exeundo frigescat, duratusque in ima corruat, qui ad cognitionem Dei prius tractabilis in summis liquidus stabat. An sacrum eloquium coelum non est, quod diem nobis intelligentiae aperiens, sole nos
Abbreviated transcription (Latin):
erant ex uirtutũ dono frigesct̃.¬
& inde exteriorẽ głam torpen¬
tes appetunt. unde ad int̾ua di¬
ligenda ardentiꝰ flagrare debu¬
erunt. Dũq iste signis. ille scien¬
tia. iste ꝓphetia. ille magnis o¬
ꝑib pollet. atq ꝑ hȩc dona pla¬
cere hominib appetit: om̃e qđ
pͥus intimũ caluerat. exterio¬
rẽ laudem diligens in torporem
uertit. Quasi gͦ głacies de ute¬
ro egredit᷑. dũ post bonoꝵ be¬
neficia a uiscerib pietatis suꝑ¬
nȩ separat᷑. An nͣ sunt glacies.
qͥ in uirtutib quas accipiunt.
laudes ab hominib querunt.
& tam̃ uenienti iudici dona
sua ad eiꝰ memoriã reuocantes
dicunt. dñe dñe. ñne in nomi¬
mine demonia eiecimꝰ. et in tu¬
o nomine uirtutes multas feci¬
at. ostendit dicens. Nescio uos
unde sitis. discedite a me om̃s o¬
ꝑarii iniqͥtatis. Hanc glaciem nẽ
in utero dñs portat. qr intra sinũ
ȩccłie tolerat. S tẽ aꝑte eicit. cũ

Expanded text:
erant ex virtutum dono frigescunt; eterant ex virtutum dono frigescunt; et inde exteriorem gloriam torpentes appetunt, unde ad interna diligenda ardentius flagrare debuerunt. Dumque iste signis, ille scientia, iste prophetia, ille magnis operibus pollet, atque per haec dona placere hominibus appetit, omne quod prius intimum caluerat, exteriorem laudem diligens, in torporem vertit. Quasi ergo glacies de utero egreditur, dum post donorum beneficia a visceribus pietatis supernae separatur. An non sunt glacies, qui in virtutibus quas accipiunt laudes ab hominibus quaerunt? Et tamen venienti judici dona sua ad ejus memoriam revocantes, dicunt: Domine, Domine, nonne in nomituo daemonia ejecimus, et in nomine tuo virtutes multas feciat ostendit, dicens: Nescio vos unde sitis, discedite a me, omnes operarii iniquitatis . Hanc glaciem nunc in utero Dominus portat, quia intra sinum Ecclesiae tolerat. Sed tunc aperte ejicit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
secus latet. atq aliud extrinse¬
cus ostendit. Tranffigurat enim
se uelut angłm lucis. & callida
deceptionis arte plerũq ꝓponit
laudabilia. ut ad illicita ꝑtrahat.
Abyssi gͦ suꝑficies constringit᷑. qr
dũ qͣsi bona ꝑsuasionis eiꝰ species
uelut solida desuꝑ glacies osten¬
dit᷑. in ꝓfundũ latens eiꝰ malicia
gere & alit̾ possumꝰ. si moraliter
mat. qͣsi concipit. easq ad aꝑtas
uirtutes dũ ꝓuehit gignit: sed
si de acceptis uirtutib extollun¬
t᷑ relinquit. Et sȩpe quosdam
cognouimꝰ maloꝵ suoꝵ conside¬
ratione cõpungi. diuini t᷑roris
pauore feruescere. & ꝑ pauoris
exordia usq ad uirtutũ sũma
ꝑuenire. Sed dũ de eisdem uirtu¬
tib quas accipiunt extollunt᷑.
manis głe la queo astricti. ad
antiquũ torporẽ redeunt. Recte
iꝰ utero egressa ẽ glacies: Qua¬
si em̃ de di utero glacies egredi¬
t᷑. quando hii qͥ iã intus in calu¬

Expanded text:
secus latet, atque aliud extrinsesecus latet, atque aliud extrinsecus ostendit. Transfigurat enim se velut angelum lucis , et callida deceptionis arte plerumque proponit laudabilia, ut ad illicita pertrahat. Abyssi ergo superficies constringitur, quia dum quasi bona persuasionis ejus species velut solida desuper glacies ostenditur, in profundo latens ejus malitia gere et aliter possumus, si moraliter mat, quasi concipit, easque ad apertas virtutes, dum provehit, gignit; sed si de acceptis virtutibus extolluntur, relinquit. Et saepe quosdam cognovimus malorum suorum consideratione compungi, divini terroris pavore fervescere, et per pavoris exordia usque ad virtutum summa venire; sed dum de eisdem virtutibus quas accipiunt extolluntur, inanis gloriae laqueo astricti, ad antiquum torporem redeunt. Recte jus utero egressa est glacies? Quasi enim de Dei utero glacies egreditur, quando hi qui jam intus incalu
Abbreviated transcription (Latin):
si constringit᷑. Et attestante paulo
ctũ est. de cuiꝰ utero egressa est
glacies & gelu de cȩlo quis genu¬
it: etiã satan in gelu & glacie
nil obstat intelligi. Ipse quippe
qͣsi de dĩ utero glacies ꝓcessit. qr
a calore secretoꝵ eiꝰ maliciȩ tor¬
pore frigidus magister iniqͥtatis
exnut. Ipse gelu decelo ẽ genitꝰ.
qr constricturus corda reꝓboꝵ
a sũmis cadere ẽ ad ima ꝑmissus.
Qͥ bene in cęlestib conditꝰ. in cul¬
pe frigore m̃tes sequatiũ quasi
gelu dũ cecidit astrinxit. Qͥ ad
t̾ram ueniens. qͥd in hominib
egerit explet᷑ cũ subdit᷑. In simi¬
dẽ satan duritia designat᷑. Illo gͥ
ad ima ueniente. in similitudinẽ
lapidis aquȩ durate sunt: q eiꝰde
maliciã imitati homines. mollia
uiscera caritatis amiserunt. Cuiꝰ
fraudulenta consilia qr a seductis
hominib dep̾hendi ñ possunt. re¬
cte subiungit᷑. Et suꝑficies abi. ssi
constringit᷑. Aliud quippe ei intrin¬

Expanded text:
ssctum est: De cujus utero egressa est glacies, et gelu de coelo quis genuit? etiam Satan in gelu et glacie nil obstat intelligi. Ipse quippe quasi de Dei utero glacies processit, quia a calore secretorum ejus, malitiae torpore frigidus, magister iniquitatis exivit. Ipse gelu de coelo est genitus, quia constricturus corda reproborum, a summis cadere est ad ima permissus. Qui bene in coelestibus conditus, in culpae frigore mentes sequacium quasi gelu dum cecidit astrinxit. 944 Qui ad terram veniens, quid in hominibus egerit, expletur cum subditur: In lapisdem Satanae duritia designatur. Illo igitur ad ima veniente, in similitudinem lapidis aquae duratae sunt, quia ejus malitiam imitati homines, mollia viscera charitatis amiserunt. Cujus fraudulenta consilia quia a seductis hominibus deprehendi non possunt, recte subjungitur: Et superficies abyssi constringitur. Aliud quippe ei intrin
Abbreviated transcription (Latin):
a in incredulitate. ut om̃iũ mise¬
reat᷑. Quã sententiam suã pͥmũ
quidem de uocatione iudeoꝵ et
repulsione gentiũ. postiodũ uͦ
de uocatione gentiũ & repulsione
iudeoꝵ subtiliter pensans. seq oc¬
culta di iudicia comp̃hendere ñ
posse considerans: exclamando sub¬
iunxit. U alticudo diuitiarũ saptm¬
tie & scientie dĩ. qua incõplienis¬
bilia sunt iudicia eiꝰ. et inustiga
biles uie enus. Unde hic quqq
cũ de iudeoꝵ ꝑfidia dñs diceret.
in similitudinẽ lapidis aque da¬
rant᷑. ut de repulsione eoꝵ oceul¬
ta esse sua iudicia demonstrarit
apte subdit. Et suꝑficies abyssi
constringit᷑. Quia suꝑiecto quo¬
dam ignorantiȩ nr̃e uelamine in¬
cõp̃hensibilitas diuini iudicii hu¬
manȩ m̃tis oculo nullatenus pe¬
netrat᷑. Seriptũ quippe ẽ. Iudicia
tua abyssus multa. Nemo gͦ ꝑscru¬
tari appetat. cur cũ alius repellit᷑.
alius eligat᷑: uł cur cũ alius eligi¬
t᷑. alius repellat᷑: qr suꝑficies abys¬

Expanded text:
a in incredulitate, ut omnium misereatur . Quam sententiam suam primum quidem de vocatione Judaeorum, et repulsione gentium, postmodum vero de vocatione gentium, et repulsione Judaeorum subtiliter pensans, seque occulta Dei judicia comprehendere non posse considerans, exclamando subjunxit: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, ebiles viae ejus! » Unde hic quoque cum de Judaeorum perfidia Dominus diceret: « In similitudinem lapidis aquae durantur, » ut de repulsione eorum occulta esse sua judicia demonstraret, apte subdidit: « Et superficies abyssi constringitur , » quia superjecto quodam ignorantiae nostrae velamine, incomprehensibilitas divini judicii humanae mentis oculo nullatenus penetratur. Scriptum quippe est: « Judicia tua abyssus multa . » Nemo ergo perscrutari appetat cur cum alius repellitur, alius eligatur; vel cur cum alius eligitur, alius repellatur: quia superficies abys
Abbreviated transcription (Latin):
ueliem̃tissimo imbri cursũ p̃buit:
U usq ad exequenda sũma p̃cepta
irrigauit: Ubi & apte subiungit᷑.
Et uiã sonantis tonitrui. Qa enĩ ꝑ
tonitruũ. nisi p̃dicatio suꝑni timo¬
ris accipit᷑: Quẽ t̾rorẽ dũ ꝑcipi¬
unit. humana corda quatiunt᷑.
Aliquando uͦ in conitruo ipse incar¬
natus dñs figurat᷑. qr ex antiquo¬
rũ patrũ cõueniente ꝓphetia. ad
notitiã nr̃am quasi ex nubiũ cõ¬
cursione ꝓlatus ẽ: qͥ int̾ nos uisi¬
bilit᷑ apparens. ea quȩ suꝑ nos erant
t̾ribilit̾ sonuit. Unde. ⁊ ipsi scĩ apłi
de eiꝰ gr̃a generati. boanerges id ẽ
filii conitrui sunt uocati. Aliquan¬
do aut̃ sic̃ dictũ est. tonitruus ip¬
iudicioꝵ t̾ror audit᷑. S qr qͥlibet
ille p̾dicator u̾ba dare aurib po
tiũ inuisibilit̾ aditũ prestet. in cas¬
sũ p̾dicatio aure audientis ꝑcipi¬
t̃. quȩ ꝑuenire ad intima sureo
nis u̾ba tribuit. ꝑ t̾rorẽ corda cõpun

Expanded text:
vehementissimo imbri cursum praebuit, vehementissimo imbri cursum praebuit, qui usque ad exsequenda summa praeceptirrigavit? Unde et apte subjungitur: Et viam sonantis tonitrui. Quid enim per tonitruum, nisi praedicatio superni terroris accipitur? Quem terrorem dum percipiunt humana corda quatiuntur. Aliquando vero in tonitruo ipse incarnatus Dominus figuratur, qui ex antiquorum patrum conveniente prophetia ad notitiam nostram quasi ex nubium concursione prolatus est. Qui inter nos visibiliter apparens, ea quae super nos erant terribiliter sonuit. Unde et ipsi sancti apostoli de ejus gratia generati, Boanerges, id est filii tonitrui sunt vocati . Aliquando autem, sicut dictum est, tonitruus ipudiciorum terror auditur. Sed quia quilibet praedicator verba dare auribus pottium invisibiliter aditum praestet, incassum ptur, quae pervenire ad intima surdo nis verba tribuit, per terrorem corda compung
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑. psalmista testat᷑ dicens. Ueloci¬
t̃ currit sermo eius. Plerũq u imber
ẽ & cursũ ñ habet. qr pdicatio ad
aures uenit. sed cessante interna
gr̃a. ad corda audientiũ ñ ꝑtransit.
De cuĩ p̾dicationis ũbis. ꝓpt̾ electos
dr̃. Etenĩ sagatȩ tuȩ ꝑtransierunt.
Sagittȩ quippe dĩ ꝑtranseunt. quan¬
do u̾ba p̾dicationis eiꝰ ab aurib ad
corda descendunt. Qđ qr solo diui¬
no munere agit᷑. imbri cursũ dñs
o qd̃ eunde imbrem ñ uehem̃tem.
sed uehemñtissimũ uocat. Imber ue¬
hemens ẽ uis magna. imber uͦ ue¬
nem̃tissimꝰ. uis imm̃sȩ p̾dicationis.
Uehemens nanq imber erat. cũ p̃
uisibilia ꝓpt̾ inuisibilia contẽpni.
& ꝓptͣ audita gaudia. p̃sentes
pęnas cruciatusq tolerari. S cũ
fide cognita sȩuiente ęstu ꝑsecu¬
tionis. tot electi possessa reliquert᷑.
carnales affectus obliti sunt: & prȩ
erunt. qͥd aliud dñs fecit. nisi etiã

Expanded text:
gitatur, Psalmista testatur, dicens: Velocigitatur, Psalmista testatur, dicens: Velociter currit sermo ejus . Plerumque vero imber est, et cursum non habet, quia praedicatio ad aures venit, sed, cessante interna gratia, ad corda audientium non pertransit. De cujus praedicationis verbis propter electos dicitur: Etenim sagittae tuae pertransierunt . Sagittae quippe Dei pertranseunt quando verba praedicationis ejus ab auribus ad corda descendunt. Quod quia solo divino munere agitur, imbri cursum Dominus o quod eumdem imbrem non vehementem, sed vehementissimum vocat. Imber vehemens est vis magna. Imber vehementissimus vis immensa praedicationis. Vehemens namque imber erat, cum pravisibilia propter invisibilia contemni, et propter auditam gratiam praesentes poenas cruciatusque tolerari. Sed cum fide cognita saeviente aestu persecutionis tot electi possessa relinquentes, carnales affectus obliti sunt, et pro erunt; quid aliud Dominus fecit, nisi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nomine. illa in uidee regionib ꝑse¬
cutio designat᷑. qr ipsa ꝑsecutionis
asꝑitas p̾dicatores scõs suꝑno mu¬
nere adiutos. a p̃dicationis sue my¬
sterio nullo timore cõpescuit: apte
subiunxit. Quis dedit uehem̃tissi¬
mo imbri cursũ: Acsi diceret. Ni¬
si ego: Diuiso enĩ estu cursũ ue¬
hem̃tissimo imbri dedisse ẽ: inter
ipsas ꝑsecutionis angustias. p̃dica¬
tionis impetũ roborasse: ut tanto
magis uirtus p̾dicantiũ cresceret.
quantomagis ꝑsequentiũ crude¬
litas obuaret: quatinꝰ corda aren
tia audientiũ pliuuȩ guitis in¬
funderent. & siccitatẽ ꝑfidiȩ ube¬
rius irrigarent: ut quãuis con¬
tra eos sȩuitiȩ estus candesceret.
ꝑ eos tam̃ uox gr̃ȩ ñ taceret. Hunc
ꝑsecutionis estũ paulus & tolera
boro usq ad uincula quasi male o¬
ꝑans. sed uerbũ di ñ ẽ alligatũ. De hoc
imbre alias dr̃. Mandabo nubib
ne pluant suꝑ eam imbrem. De hoc
cursu imbris. ꝗͥ in electoꝵ cordib a¬

Expanded text:
mine illa in Judaeae regionibus persecutio designatur, quia ipsa persecutionis asperitas praedicatores sanctos superno munere adjutos a praedicationis suae ministerio nullo timore compescuit, apte subjungit: Quis dedit vehementissimo imbri cursum? Ac si diceret: nisi ego. Diviso enim aestu, cursum vehementissimo imbri dedisse est inter ipsas persecutionis angustias praedicationis impetum roborasse, ut tanto magis virtus praedicantium cresceret, quanto magis persequentium crudelitas obviaret, quatenus arerda audientium pluviae guttis infunderent, et siccitatem perfidiae uberius irrigarent, ut quamvis contra eos saevitiae aestus candesceret, per eos tamen vox gratiae non taceret. Hunc persecutionis aestum Paulus tolerabatboro usque ad vincula, quasi male operans: sed verbum Dei non est alligatum . De hoc imbre alias dicitur: Mandabo nubibus meis ne pluant super eam imbrem . De hoc cursu imbris, qui in electorum cordibus a
Abbreviated transcription (Latin):
unc gͦ estũ alit̃ diudit callidus
supplantator. alit̾ misericors condi¬
tor: ille diuidit. ut ꝑ illũ citius in¬
terimat. iste ut eũ tolerabilẽ reddat.
Et qr cũ tẽptatione fatigam᷑. ñ solũ
int̾no di spũ instrium᷑. sed etiã exte

Expanded text:
Hunc ergo aestum aliter dividit callidus Hunc ergo aestum aliter dividit callidus supplantator, aliter misericors conditor. Ille dividit ut per illum citius interimat, iste ut eum tolerabilem reddat. Et quia cum tentatione fatigamur, non solum interno Dei spiritu instruimur, sed eti
Abbreviated transcription (Latin):
scorta ꝓponeret: si aut uoraces ab¬
stinentiȩ gła. aut abstinentes de gu¬
lȩ imbecillitate pulsaret: si mites
ꝑ studiũ certaminis. aut iracundos
caꝑe ꝑ pauorẽ formidinis quereret.
Qa gͦ in cẽptationis ardore callide
singulis insidians. uicinos morib
laqueos abscondit. recte dr̃. diui¬
dit᷑ estus suꝑ t̾ram. S cũ p̾mitit᷑
ꝑ quã uiã spargit᷑ lux. statumnq
subiungit᷑. diuidit᷑ estus suꝑ trã:
nmirũ ꝑ eandẽ uiã ꝑ quã lux
spargit᷑. etiã diuidi estus indicat᷑.
radiat. etiã tẽptationes adũsarii
dispensando modificat: ut simul
multe ñ ueniant. ut ipsȩ tantũ¬
mͦ que ferri possunt illustratã iã
do anim̾a tangant: ut cũ tactus
su ardore nos cruciant. ꝑfectio¬
nis incendio ñ exurant: paulo
attestante qͥ ait. Fidelis autẽ ds
qͥ ñ patiet᷑ tios tẽptari supra quã
potestis. sed faciet cũ tẽptatione
etiã exitũ: ut possitis sustinere.

Expanded text:
scorta scorta abstinentiae gloria, aut abstinentes de gulae imbecillitate pulsaret; si mites per studium certaminis, aut iracundos capere per pavorem formidinis quaereret. Quia ergo in tentationis ardore callide singulis insidians, vicinos moribus laqueos abscondit, recte dicitur: Dividitur aestus super terram. Sed cum praemittitur, per quam viam spargitur lux; statimque subjungitur: Dividitur aestus super terram. Nimirum per eamdem viam per quam lux spargitur etiam dividi aestus indicatur. radiat, etiam tentationes adversarii dispensando modificat, ut simul multae non veniant, aut ipsae tantummodo quae ferri possunt illustratam jam a Deo animam tangant, ut cum tactus sui ardore nos cruciant, perfectionis incendio non exurant; Paulo attestante qui ait: Fidelis autem Deus, qui non patietur vos tentari supra id quod potestis, sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere .
Abbreviated transcription (Latin):
luminationẽ diuini muneris.
tẽptationis certam᷑ auget᷑. Recte
uͦ etiã diuini estus dr̃. qr nimi¬
rũ ñ singulis om̃ib sed quibdã
uicinis ac uixta positis uiciis
fatigant᷑. Pri enĩ consparsionẽ
uniꝰcuiꝰq antiquus adu̾sariꝰ ꝑspi¬
cit. & tunc tẽptationis laqueos ap¬
ponit. Alius nanq lȩtis. alius tri¬
stib. alius timidis. alius elatis mo¬
rib existit. Q gͦ occultus adũsariꝰ
facile capiat. uicinas cõsparsioni¬
b deceptiones parat. ¶a enĩ leci¬
ciȩ uoluptas iuxta est: lȩtis mori¬
b luxuriã ꝓponit. Et qr tristicia
in iram facile labit᷑. tristib po¬
culũ discordiȩ porrigit. Qa timi¬
di supplicia formidant. pauen¬
tib terrores intentant. Et quia
elatos extolli laudib conspicit.
eos ad queq uoluerit blandis
fauorib trahit. Singulis qͥ ho¬
minib. uicus conuenientib insidi¬
at᷑. Neq enĩ facile captiuaret. si
aut luxuriosis p̃mia. aut auaris

Expanded text:
luminationem divini muneris luminationem divini muneris tentationis certamen augetur. Recte  etiam dividi aestus dicitur, quia nimirum non singuli omnibus, sed quibusdam vicinis ac juxta positis vitiis fatigantur. Prius enim conspersionem uniuscujusque antiquus adversarius perspicit, et tunc tentationis laqueos apponit. Alius namque laetis, alius tristibus, alius timidis, alius elatis moribus existit. Quo ergo occultus adversarius facile capiat, vicinas conspersionibus deceptiones parat. Quia etenim laetitiae voluptas juxta est, laetis moribus luxuriam proponit. Et quia tristitia in iram facile labitur, tristibus poculum discordiae porrigit. Quia timidi supplicia formidant, paventibus terrores intentat. Et quia elatos extolli laudibus conspicit, eos ad quaeque voluerit blandis favoribus trahit. Singulis igitur hominibus vitiis convenientibus insidiatur. Neque enim facile captivaret, si aut luxuriosis praemia, aut avaris
Abbreviated transcription (Latin):
crescunt. recte subiungit᷑: diuidi¬
t᷑ estus suꝑ terrã. Hostis nanq.
callidus quos luce iusticiȩ enites¬
cere conspicit. eoꝵ m̃tes illicitis
desideriis inflãmare contendit:
ut plerũq plus se urgeri tẽpta¬
tionib sentiant. quã tẽ cũ lucis
int̾nȩ radios ñ uidebant. Unde
& israhelitȩ postquã uocati sunt:
contra moysen de excrescenti
labore conquerunt᷑ dicentes.
Uideat dñs & iudicet. qm̃ fetere
fecisti odorẽ nr̃m corã phara¬
one & seruis eiꝰ: & pͥbuisti ei gla¬
diũ ut int̾ficeret nos. Uolen¬
tib quippe ex egypto descende¬
re. pharao paleas subtraxerat.
& tam̃ ciusde m̃sure oꝑa requirebat.
si enĩ contra lege̾ mens submurmu¬
rat. post cuiꝰ cognitionẽ tẽptationũ
stimulos acriores portat. Et cũ si¬
bi labores crescere conspicit. in eo
qđ adũsario displicet: quasi fe¬
tere se in oculis pharaonis dolet.
Post lucẽ gͦ estus sequit᷑. qi post il¬

Expanded text:
crescunt, recte subjungitur: Dividicrescunt, recte subjungitur: Dividitur aestus super terram. Hostis namque callidus, quos luce justitiae enitescere conspicit, eorum mentes illicitis desideriis inflammare contendit; ut plerumque plus se urgeri tentationibus sentiant, quam tunc lucis internae radios non videbant. Unde et Israelitae postquam vocati sunt, contra Moysem de excrescenti labore conqueruntur, dicentes: Videat Dominus et judicet; quoniam fetere fecisti odorem nostrum coram Pharaone et servis ejus et praebuisti ei gladium, ut interficeret nos . Volentibus quippe ex Aegypto discedere, Pharao paleas subtraxerat, et tamen ejusdem mensurae opera requirebat. Quasi ergo contra legem mens submurmurat, post cujus cognitionem tentationum stimulos acriores portat. Et cum sibi labores crescere conspicit; in eo, quod adversario displicet, quasi fetere se in oculis Pharaonis dolet. Post lucem aestus sequitur; quia, post il
Abbreviated transcription (Latin):
occultis sinib cordis infundo. cũ
& ꝑ accessũ ñ uideor. & tam̃ uisibi¬
lia oꝑa hominũ. inuisibilit᷑ immu¬
to. Cũ unã eandẽq m̃tẽ m hac. mͦ
illa uirtute irradio: & tam̃ ꝑ spar¬
sã lucẽ adhuc ex parte aliqua eã
in tẽptationis cenebras remanere
ꝑmitto. Requirat᷑ homo nesciens. ꝑ
quã uiã spargit᷑ lux. Acsi ei paten¬
t̃ dicat᷑. Dũ dura corda emollio.
dũ rigida inflecto. dũ asꝑa mi¬
tigo. dũ frigida accendo. dũ de¬
bilia roboro. dĩ uaga stabilio. dũ
nutantia confirmo: intuere si ua
b ea meatib illustro. Hec quippe
om̃ia nos facta cernimꝰ. nã qualiter
intrinsecus efficiant᷑ ignoramus.
Hanc uiã lucis esse nobis in uisibi¬
lẽ. in ęuangłio ueritas ostendit
dicens. Sp̃s ubi uult spirat. et
uocẽ eiꝰ audis. sed ñ scis unde ueni¬
at. & quo uadat. S qr cũ lux spar¬
git᷑. mox ab occulto adũsario con¬
tra fulgentẽ m̃tẽ tẽptam̃ta suc¬

Expanded text:
occultis sinibus cordis infundo, cum occultis sinibus cordis infundo, cum et per accessum non videor, et tamen visibilia opera hominum invisibiliter immuto? Cum unam eamdemque mentem, modo hac, modo illa virtute irradio, et tamen per sparsam lucem adhuc ex parte aliqua eam in tentationis tenebris remanere permitto? Requiratur ergo homo nesciens per quam viam spargitur lux. Ac si ei patenter dicatur: Dum dura corda emollio, dum rigida inflecto, dum aspera mitigo, dum frigida accendo, dum debilia roboro, dum vaga stabilio, dum nutantia confirmo; intuere, si vabus ea meatibus illustro. Haec quippe omnia nos facta cernimus: nam qualiter intrinsecus efficiantur ignoramus. Hanc viam lucis esse nobis invisibilem, in Evangelio Veritas ostendit, dicens: Svocem ejus audis, sed non scis unde veniat, aut quo vadat . Sed quia cum lux spargitur, mox ab occulto adversario contra fulgentem mentem tentamenta suc