comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ota domꝰ patris ciiꝰdã tẽpore multo:
Sepiꝰ incursu uexat᷑ dȩmonis atri.
pͥsce uariis dĩꝰ ter rorib illã.
Torquebat uano nec iãphantas mate
tantum :
t noouit multũ manifestis cladibilli.
Sultoties manib rapiens uestesq cibosq.
niecit flãmis. infantẽ nocte iacentẽ
Implexis int̃ tulerat uisdira parentũ.
Nisus in ardentẽ plorantẽ mitere
Don ec ipse dĩ famulꝰ apatre rogatꝰ
Hanc p̃cib pestẽ scĩs purgauit oe illis
omine sub xp̃i benedictã miserat undã.
Consum̃da pͥus. netẽ rogo t̾reat ignis:
onstruis optatȩ meliꝰ ttecta salutis:
Quȩ munire citobenedicto fonte mem̃to.
Hic donante dõ serpentispeste carebꝰ:
t tua tota domꝰ decũ lȩtet᷑ amata
Oiã mox patris cõplent᷑ in ordine dicta.
Ex hinc nulla domũ detigit gẽpta¬
dio talis.
Sedbene securꝰ mansit habitator
ste dĩsos p̃dixerat ante futura:¬
Quȩ post euentꝰ rerũmͦ uera ꝓbabit
Nãq ducis harolipipinũ nomine natũ.

Expanded text:
ta domus patris cujusdam tempore multo Saepius incursu vexantur daemonis atri, Spiritus et variis dirus terroribus illam Torquebat, vano nec jam phantasmate tantum; d nocuit multum manifestis publice gestis, Multoties manibus raptas vestesque, cibosque Injiciens flammis; infantem nocte jacentem Amplexus inter tulerat vis dira parentum, Visus in ardentem plorantem mittereDonec ipse Dei famulus a patre rogatus Hanc precibus pestem sanctis purgavit, et illi Nomine sub Christi benedictam miserat undam. Consumenda prius: ne te, rogo, terreat ignis, Construis optatae melius tibi tecta salutis, Quae munire cito benedicto fonte memento. Post donante Deo serpentis peste carebis, Et tua tota domus tecum gaudebit amata. Omnia mox patris complentur in ordine dicta, Ex hinc nulla domum tetigit tentatio talis, Sed bene securus mansit habitatortura,Quae post eventus rerum modo vera probabat. Namque ducis Caroli Pippinum nomine natum
Abbreviated transcription (Latin):
c̃uir ȩuugelicꝰ remeans Wilbrordꝰ .
Terba ferensuitȩ sacro cebaptismate tinx̃:
Nosfidĩ donis pͥmosacer imbuit almis.
Et luxorta fuit residentimortisinũbra
uncdata pontificiest tralecto seđ inurbe.¬
tgens totasimul fresonũ subidit᷑ illi
liscẽr&e ut magnofidĩ docum̃ta magistro:
Norconstructadõ uiguer̾ dẽplaꝑenni
er locast̃ positi doctores multa fideles:
uiregerent popłm uitȩ qͥt̾ba docerent.
uibaptismnadarent cęli qͥpane cibarent.
Ne plebs esuriensase ieiuna rediret:¬
Ut dño ad seruos remeanti oçcurre¬
ret ultro:
Multiplicata ferens manib utrisq
mandros:
Nominib meritis ut xp̃i auger&e ouilȩ
Et qͦcũq pius ꝑrex p̃eo salutis.
Gr̃a celsitroni sẽꝑ pͣuenit euntem
Effectũ tribuens factis u̾bisqd ocenti
Plurimaꝑq suũ fec̃ miraculaseru
Sedstrictĩ qͣdã ꝓperanti tangere
plectro :
Et gestis cituł paucis p̃figere misis
Ad ꝑsãq meũlectorẽ mittere pͥmã

Expanded text:
c vir evangelicus remeans Willibrordus et illis Verba ferens vitae, sacro et baptismate tinxit, Quos fidei donis primo sacer imbuit almis, Et lux orta fuit residenti mortis in umbrunc data pontifici est Trajecto sedes in urbe, Et gens tota simul Fresonum subditur illi, Disceret ut magno fidei documenta ministro. Mox constructa Deo viguerunt templa perenni, Per loca sunt positi et doctores multa fideles, Qui regerent populum, vitae qui verba docerent, Qui baptisma darent, coeli qui pane cibarent; Ne plebs esuriens a se jejuna rediretomino ad servos remeanti occurreret ultro, Multiplicata ferens manibus utrisqumandras, Nominibus meritis ut Christi augeret ovile, Et quocunque pius perrexit praeco salutis, Gratia celsithroni semper praevenit euntem, Effectum tribuens factis verbisque docentiPlurima perque suum fecit miracula servum, Sed strictim quaedam properanti tangere plectro, Et gestis titulos paucis praefigere musis, Ad prosamque meum lectorem mittere primam,
Abbreviated transcription (Latin):
Precurrens titulis inclita
Sit lic& inferior strepitans cũ murmu
ꝓtulit adtẽplũ xp̃i Wilbrorde sac̾doᷤ
Nrã fides urm parua minutã tam̃.
Quȩ rogo sũscipias clem̃t m̃te benigna:
Criminib q meisposce p̾cor ueniã:
Nonsunt digna tuis meritis mea mi¬
nera p̾sul:
Qui regnas sũmidiues in arce poli.
Uipiꝰ intẽplo ds era minuta ferentẽ
Laudasset uiduã qͦsua tota dedit.
Eraminuta duo diu̾si ponderis ista :
Scẽ pat̾ supplex intua tẽpla fero.
figurl.¬
Nomine Wilbrordꝰ meritis uiuacib almꝰ
Quiperegrina petens dni deductꝰ amore
Semina ꝑpetuȩ cupiens cȩlestia uitę
Spargere qͣ rarꝰ fuerat pͥus accola t̾ibi.
Quẽ pipinꝰolians francoꝵ rector honest
Suscipit: atꝙ illũ sitientiarurarigire
Persocam andauit ia singularore suꝑno
Auriliisꝗ di famulũ firmatit honestis¬

Expanded text:
rcurrens titulis inclyta Sit licet inferior, strepitans cum murmurProtulit ad templum Christi, Willibrorde sacerdos, Nostra fides vestrum parva minuta tamen. Quae rogo suscipias clementer, mente benigna, Criminibusque meis posce, precor, veniam. Non sunt digna tuis meritis mea munera, praesul, Qui regnas summi dives in arce poli: Ni pius in templo Deus aera minuta ferentem Laudasset viduam, quae sua vota dedit. Aera minuta duo diversi ponderis ista, Sancte Pater supplex in tua templa fero. figurNomine Willbrordus, meritis vivacibus almus: Qui peregrina petens Domini deductus amore, Semina perpetuae cupiens coelestia vitae Spargere, qua rarus fuerat prius accola verbi. Quem mox Pippinus Francorum rector honestus Suscipit, atque illum sitientia rura rigare Per loca mandavit jam singula, rore superno, Auxiliisque Dei famulum firmavit honestis
Abbreviated transcription (Latin):
rit dñs in memorata periocha. hoc eñi sufficit hic cõmemorare qđ suꝑ xel. a
mansiones habuerunt filii isrł qͥ baptitati st̃ in mari rubro. qͥndo exierunt
de t̾ra ȩgypti de dura seruitute: & ꝑuener̃ ad t̾rã ꝑmissionis. Tot en̾i gene¬
rationes st̃ seriei xp̃i: cũ iechonia bis cõputato & eodẽ xp̃o.R merito qͥ ad
cȩlestẽ patriã tendunt. Codẽ numero mansionũ satagunt: quo filii isrł ad tri
ꝓmissionis uenerunt. Et merito qͥ ad xp̃m transeunt ꝑbaptismũ eodẽ numen¬
et ad eũ ꝑueniunt: qͦ xp̃c ad nos uenire dignatus. Et sic̃ ieronimꝰ in libro

Expanded text:
rit, in memorata periocha. Hoc enim sufficit hic commemorare, quod quadragimansiones habuerunt filii Israel qui baptizati sunt in mari Rubro, quando exierunt de terra Aegypti, de dura servitute, et pervenerunt ad terram promissionis. Tot enim generationes sunt seriei Christi, cum Jechonia bis computato et eodem Christo. Merito qui ad coelestem patriam tendunt, eodem numero mansionem satagunt, quo filii Israel ad terram promissionis venerunt. Et merito, qui ad Christum transeunt per baptismum, eodem numero ad eum perveniunt, quo Christus ad nos venire dignatus
Abbreviated transcription (Latin):
comitatu multũ tp̃is agens in palacio. plura a sapientib
retis utilia ac ꝓficua sibi idicit. Ꝙ demũ iubente rege
ab el fego uumꝰtoniensi ep̃o scđm morẽ ȩccłasticũ prius
ad dericatꝰ officiũ tonsoratꝰ. ac deinde paucis labentibus

Expanded text:
comitatu multum temporis agens in palatio, plura a sapientibus comitatu multum temporis agens in palatio, plura a sapientibus regis utilia ac proficua sibi didicit. Et demum jubente rege ab Aelfego Wintoniensi episcopo secundum morem ecclesiasticum prius ad clericatus officium tonsoratus, ac deinde
Abbreviated transcription (Latin):
iste milia popłoꝵ pasceret in ȩccła sc̃or.
mox puericia sac̾ris litterarũ studus ÷ traditus ut eres
aliis uiã salutis erat ostensurus. ipse cũ maria secus petdes
dñ humilit᷑ sederet: & uerbũ exore illiꝰ salubrit᷑ audiret
Erat enĩ agilis natura. att acutꝰ ingenio ita ut qͥcqͥd
maioꝵ traditione didicerat. ñ segnit̾ obliuioni traderet.
s tenaci potius memoriȩ cõmendaret. Studebat etiam
teneros puericiȩ annos mor honestate & uirtutũ matu¬
ritate uincere : diuinis sẽꝑ obsequiis oĩa mebra sua mano¬
pare & addei implendã uoluntatẽ totã m̃tis suȩ intentioñ
dirigere sicq ꝑceptis xp̃i munerib recte uiuendo gr̃as
etatem prȩconiũ scȩ conuersationis eiꝰ & Sel stans
regi filio p̃dicti regis eaduuardi fama uulgante
hunciatũ ẽ. iuuenẽt: festinant accersiri prȩtepat.
uicum aciductus staret in prȩsentia regis inuenit gram
in conspectu eiꝰ & in ocłis optimatũ eiꝰ: ibiq indiuiduo

Expanded text:
iste millia populorum pasceret in Ecclesia sanctmox pueritia sacris litterarum studiis traditus: ut qui aliis viam salutis erat ostensurus, ipse cum Maria secus pedes Domini humiliter sederet, et verbum ex ore illius salubriter audiret. Erat enim agilis natura atque acutus ingenio, ita ut quidquid majorum traditione didicerat, non segniter oblivioni traderet, sed tenaci potius memoriae commendaret. Studebat etiam teneros pueritiae annos morum honestate et virtutum maturitate vincere, divinis semper obsequiis omnia membra sua mancipare, et ad Dei implendam voluntatem totam mentis suae intentionem dirigere: sicque praeceptis Christi muneribus recte vivendo gratias etatem, praeconium sanctae conversationis ejus Aedelstano regi, filio praedicti regis Eadwardi, fama vulgante nuntiatum est, juvenemque festinanter accessiri praecepit, qui cum adductus staret in praesentia regis, invenit gratiam in conspectu ejus, et in oculis optimatum ejus; ibique individuo
Abbreviated transcription (Latin):
pse enĩ beatȩ recordationis pat̾ al fegus int̾ cȩtera sibi
contigit eũ ordinasse in ipso tẽpore simul dunstanũ &
adeluuoldũ & quendã e selstanũ uocabulo: ꝗͥ post modũ
monachilẽ habitũ deserens apostata finetenꝰ ꝑdurauit:
Cõpleta autẽ missarũ celebratignedi sel antistes el fecgus
sibi adherente ptaalloquitur qocdie coradie corieus
quis pauus copale ꝑtingent apicẽ unus qͥclẽ prinum
qoniat& uuigornensi. deinde in canaia ducreet ipoeit

Expanded text:
pse enim beatae recordationis Pater Elfegus, inter caetera sibi lebat et contigit eum ordinasse in ipso tempore simul Dunstanum et Adelwoldum, et quemdam, Edelstanum vocabulo, qui postmodum monachilem habitum deserens apostata finetenus perduravit. Completa autem missarum celebratione sanctus antistes Elfegus sibi adhaerentes ita alloquitur: « Hodie coram Deo tribus iscopalem pertingent apicem, unus quidem primum in civitate Wigornensi, deinde in Cantia, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
introgdut scm antistite ꝓpinquũ suũ dicens. Nũ michi
continei et unũ ex duobꝰs qui ep̃ali achedra suld̃¬
mandi sunt: Cui respondit ancistes. Son emittibi pars
cetr adhuc. & scs scificetur adhuc: ad pontisicat hono¬
re ꝑuenert tercius uͥiuxta texribilẽ prioris sententioio
cõmiadionẽ quȩ dicit q in sordib ÷ sordescat ad huc¬

Expanded text:
tum antistitem propinquum suum dicens: « Num mihi continget esse unum ex duobus qui episcopali cathedra sublimandi sunt? » Cui respondit antistes: « non erit tibi pars cetur adhuc, et sanctus santificetur adhuc  ad pontificatus honorem pervenerunt, tertius vero juxta terribilem prioris sententiae comminationem quae dicit: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
crũ dñi: hi qͥ ante hor terciã siue post horã nonam necessario offerunt sacrificium
doꝰ amore diuino ñ ficto. ut ñ p̃tereat dies sine illoꝵ sacrificio. ut reor ñ hoc agunt:
uasi ꝓt̾ue contra insituta apłica. sed habent causam firmã qua excusari ꝓbabiliter
se possint.: ut dñs discipulos suos defendit rep̾hensos a nideis: Quando uellebant
spicas. quasi hoc faciart. qͦd ñ licebat in sabbatis. exẽplo dauid quando necessitate
famis cransgressiis est legẽ.: ut manducaroe ꝑanes c̃secratos łanies utiq in causa fuit.
reꝑit. Cessante necessitate. debet utiq cessare parit̾ qͦd urgebat Quia alius est
ordo legitimus. alia usurpatio: quã ad p̾sensfieri tẽpus ĩpellit. Namq ut diximꝰ¬
uidi leonem apłicũ diluculo intrare ad missã. Nescio utrũ causa necessitatis inter

Expanded text:
igno. Hi qui ante horam tertiam, sive post horam nonam necessario offerunt sacrificium igno. Hi qui ante horam tertiam, sive post horam nonam necessario offerunt sacrificium Deo amore divino infecti, ut non praetereat dies sine illorum sacrificio, ut reor, non hoc agunt, quasi proterve contra instituta apostolica: sed habent causam seriam, qua excusare probabiliter se possint, ut Dominus, discipulos defendit reprehensos a Judaeis, quando vellebant spicas, quasi hoc facerent quod non licebat in sabbatis, exemplo David, quando necessitate famis, ingressus est legem, ut manducaret panes consecratos. Fames utique in causa fuireperit, cessante necessitate, debet utique cessare pariter quod urgebat: quia alius est ordo legitimus, alia usurpatio, quam ad praesens fieri tempus impellit. Namque vidi Leonem apostolicum diluculo intrare ad Missam, nescio utrum causa necessitatis inter
Abbreviated transcription (Latin):
agit᷑ missa. Ratio qͥdem eadẽ. ẽ. qua defendat᷑ eadẽ hora. ueluti est in natiuitate
dñ in qua nocte celebrat᷑ missa ꝓrt̃ natiutatẽ panis qͥ nunc cotidie manditur
ex altariꝰ Siue ꝓpt̾ c̃centũ angłoꝵ. qͦdiã ritulimꝰ. In eodẽ mane celebrat᷑ missa ꝓpt̃
exortũ nouȩ lucis seu propt᷑ uisitationẽ pastoꝵ ad p̃sepe dnĩ: In quo inuenerunt pa:¬
bulũ. Unde cotidie animȩ scõꝵ reficiuntur Similiter habemꝰ officia ẽsticita in
festiuitate ioħis euangeliste. && ioħis baptistȩ. primo diluculo qui utriq ex utero
matris id ẽ. ab accepto lumine huiꝰ mundi insemet ipsis sacrificiũ singulare qͦd dã
narareus ꝓmansit omni ẽpore. In nocte scẽ resurrectionis dñi missã celebramꝰ ꝓpt̾
eandem resurreccionẽ quȩ in ea cõpleta est: & ꝓpt̃ uisitationẽ scãrũ mulierũ ad sepul¬

Expanded text:
agitur missa, ratio quaedam adest qua defendatur eadem hora, veluti est in nativitate agitur missa, ratio quaedam adest qua defendatur eadem hora, veluti est in nativitate Domini, in qua nocte celebratur missa propter nativitatem panis, qui nunc quotidie manditur ex altari, sive propter concentum angelorum, quod jam retulimus. In eodem mane celebratur missa propter exortum novae lucis, seu propter visitationem pastorum ad praesepe Domini, in quo invenerunt pabulum, unde quotidie sanctorum animae reficiuntur. Similiter habemus officia constituta in festivitate Joannis evangelistae, et Joannis Baptistae primo diluculo, qui utrique ex utero matris, id est, ab accepto lumine hujus mundi, in semetipsis sacrificium singulare quoddam Nazaraeus permansit omni tempore. In nocte sancta resurrectionis Domini missam celebramus propter eamdem resurrectionem, quae in ea completa est,
Abbreviated transcription (Latin):
excidisse a scõ gregorio qͦd hora tercia celebranda eẽt missa. Presertĩ cũ idem
para refert inomelia sua habita inbasilica sci sebastiam die festiuitatis iꝑsiꝰ. Me¬
morato cassio epõ mandatũ est ut instar& oꝑi qͦd oꝑabatur ꝑ prbũ quendam¬
dnõ nr̃o iłũ xp̃o dicente. Age qͦdagis. oꝑare qͦd oꝑaris. ñ cesset manus tua. ñ
eadem omelia. Scilic& missã cotidie celebrauit: & qua hora admissã iret in sequenti:¬
bus aꝑit dicens. Quib auditis. ep̃s in oratione se cũ magna cordis ẽtritione ꝓstrauit.¬
incelebrationẽ suȩ misse. quã cogitauit acceptabilẽ. ẽẽ. dnõ ꝑ exhortationem
faccã ab eo ad illũ epm̃ quẽ dix̃ adhorã terciã uenisse ad missarũ sollẽpnia Saluo
tam̃ c̃stituto circa horã nonam ꝑ dies abstinentiȩ Si enĩ incȩteris horis excsticute

Expanded text:
non tamen excidisse a S. Gregorio, quod hora tertia celebranda esset missa, praesertim cum idem non tamen excidisse a S. Gregorio, quod hora tertia celebranda esset missa, praesertim cum idem papa referat in homilia sua habita in basilica S. Sebastiani die festivitatis ipsius, memorato Cassio episcopo mandatum esse ut instaret operi quod operabatur, per preo Jesu Christo dicente, Age quod agis, operare quod operaris, non cesset manus tua, non ceadem homilia, scilicet, missam quotidie celebravit. Et qua hora ad missam iret in sequentibus aperit, dicens: Quibus auditis, episcopus in oratione secum magna cordis contritione prostravitcelebratione missae, quam cognovit acceptabilem esse Domino per exhortationem factam ab eo ad illum episcopum, quem dixit ad horam tertiam venisse ad missarum solemnia, salvo tamen constituto circa horam nonam per dies abstinentiae. Si enim in caeteris horis ex constituto
Abbreviated transcription (Latin):
nuꝑũ missã celebrare dilꝰ culo. Adlitũ. ẽ. ingestis pontificalib quade re
missa celebranda sit circa horã terciã scilic&e quia ea hora dñs crucifixiis est
linguis iudeoꝵ. Addimus etiq̃ ꝓpt̾ nrãm consuetudinem mnolitam .Gi. hora
rationabilit̾ posse missã celebrari: quia sexta hora diei dñs crucifixus est manib perse.¬
cutoꝵ. smilit̾ & hora nona. quia tunc emisit sp̃m Manifestũ est missã celebrari p̃̾ci.¬
incanone legunt᷑ manifeste liquet. Hoc inquiunt quotienscũq feceritis in me
memoriã facietis: Unde & memores sumꝰ dne nosseruitui: & ReliouA¬
uȩ agunt᷑ incelebratione missȩ post iniciatũ canonem: dnĩ passionem & resur¬
rectionẽ ac in cȩlos ascensionẽ recolunt. De quib om̃ib quȩ michi occurrunt
tetigi. quando de officio missȩ scripsi. postea recordatꝰ sũ scm gregoriũ insinuasse
nobis cassiũ narniensẽ ep̃m̃ accedere hora tercia ad missȩ sollẽpnia: qͦd diligen¬

Expanded text:
nuper missam celebrare diluculo. Additum est in Gestis pontificalibus qua de re missa celebranda sit circa horam tertiam, scilicet, quia eadem hora Dominus crucifixus est linguis Judaeorum. Addimus etiam propter nostram consuetudinem inolitam, sexta hora rationabiliter posse missam celebrari, quia sexta hora diei Dominus crucifixus est manibus persecutorum; similiter et hora nona, quia tunc emisit spiritum. Manifestum est missam celebrari praeciin canone leguntur manifeste liquet. Haec, inquit, quotiescunque feceritis, in mei memoriam facietis. Unde et memores sumus, Domine, nos tui servilebratione missae post initiatum canonem, Domini passionem et resurrectionem, ac in coelos ascensionem recolunt, de quibus omnibus quae mihi occurrerunt tetigi, quando de officio missae scripsi. Postea recordatus sum sanctum Gregorium insinuasse nobis Cassium Narnensem episcopum accedere hora tertia ad missarum solemnia, quod diligen
Abbreviated transcription (Latin):
indultor sacerdotii. congregatio plebis. scĩficatio con
qͥ contirhereticos ꝓte extitit tunc adsertor. am̃ Utte retri¬
buente populus crescat innumero. ꝓquo sacerdos sud auit

Expanded text:
indultor sacerdotii, congregatio plebis, sanctificatio co contra haereticos pro te exstitit tunc assertor. Amen. Ut te retribuente populo crescat innumero, quod sacerdos sudavit
Abbreviated transcription (Latin):
s qͥes custos animarũ & corporũ. dignare. hanc familiam
tuã bnrchio tuȩ defensionis ꝓtegẽre : ut nullis inimicoꝵ
dicto. facto. cogitationib peccauer̃. pietas acbenignitas
clem̃tiȩ & miscđiȩ tuȩ resoluere acindulgere dign&us:
am̃. Q uodipse.¬

Expanded text:
 es custos animarum et corporum, dignare hanc familiam tuam brachio tuae defensionis protegere, ut nullis inimicorudicto, facto, vel cogitationibus peccaverunt, pietas ac benignitas clementiae ac misericordiae tuae resolvere ac indulgere dignetur. Amen. Quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
apło. & deuotũ respice humilitatẽ inde. gemitꝰ
suscipe. dolentes paterna pietate iube consolari.
am Prostratũ alleua. disꝑsũ congrega. adunatũq
conserua. esurientẽ ciba. sitientẽ pota. om̃sq simul
cȩlestib donis irriga. dele in eis omnẽ peccati ma¬
culam. utte gubernante adgłam ꝑueniant sem¬
pit̾nã. am̃. humiliata tibiꝰ omniũ capita. dex¬
terȩ tuȩ benedictione sc̃ifica. ac bendicendo pec¬
cata relaxa. sc̃iq sp̃s infunde carismata. ut sine
ulla offensione maiestatis tuȩ p̃cepta adimplea
& aduita ȩt̃nã teauxiliante ꝑueniant. am̃ qđ.

Expanded text:
 devotum respice, humilitatem vide, gemitus suscipe, dolentes paterna pietate jube consolari. Amen. Prostratum alleva, dispersum congrega, adunatumque conserva, esurientem ciba, sitientem pota, omnesque simul coelestibus donis irriga. Dele in eis omnem peccati maculam, ut, te gubernante, ad gloriam perveniant sempiternam. Amen. Humiliata tibi omnium capita dexterae tuae Benedictione sanctifica, ac benedicendo peccata relaxa. Sanctique Spiritus effunde charismata. Ut sine ulla offensione Majestatis tuae praecepta adimpleant, et ad vitam aeternam, te auxiliante, perveniant. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
sistens. & abstinentia semet ipsũ edomans. & fr̃s semꝑ
ad ardua exhortans. Qui c̃ũ ꝑ merito sc̃itatis ab õib
amaretur. & monasteru decanus ab abbate suo constitu-¬
eretur : nullũ elationis incurrit ꝑicłm. sed tante sub-¬
iectis prȩbuit humilitatis exemplũ : ut cotibiano
manuui oꝑe ortũ excolendõ laboraret. & fr̃ibus ad
prandiũ poma ac diuersi generis legumina p̃pararet. ut post
sp̃ualẽ animarũ refectionẽ corpoꝵ qͦq necessaria ministra¬
ret. prȩ ocłis sẽꝑ retinens illud dñicũ. Quicunq uoluerit
int̾ uos maior fieri. sit ur minister: & qͥ uoluerit inter
uos pͥmꝰ ẽe. erit ur seruus. Ꝙ illud. Quanto magnus es:
humilia te in õĩb. & corã deo inuenies gr̃am. Hec̾ & alia
memoriae cõmendans scripturȩ testimonia. ꝑ disciplinã sub

Expanded text:
sistens, et abstinentia semetipsum edomans, et fratres semper sistens, et abstinentia semetipsum edomans, et fratres semper ad ardua exhortans. Qui cum pro merito sanctitatis ab omnibus amaretur, et monasterii decanus ab abbate suo constitueretur; nullum elationis incurrit periculum, sed tantae subjectis praebuit humilitatis exemplum, ut quotidiano manuum opere hortum excolendo laboraret, et fratribus ad prandium poma ac diversi generis legumina praepararet: ut post spiritualem animarum refectionem, corporum quoque necessaria ministraret, prae oculis semper retinens illud Dominicum: Quicunque voluerit inter vos major fieri, sit vester minister; et qui voluerit inter vos primus esse, erit vester servus; et illud: Quanto magnus es, humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam. Haec et alia memoriae commendans Scripturae testimonia, per disciplinam sub
Abbreviated transcription (Latin):
oretore uxuriȩ uitam finiuitno utu uope
beniuolus: artã uiam quȩ ducit aduitã recto
itinere gradiens. cotidiana deo cooꝑante studuit
melioratione sucrrescere: dans oꝑam diligenter
doctrinis & exemplis el fegi susceptoris & ordinatoris
sui dam apud eũ p̃cipiente rege quo melius imbu¬
eretur aliquandiũ cõmoratus est : ac postmodum
glestoniã ꝑueniens. magnifici uiri dunstani abbatis
eiusdẽ monasterii discipulatui se tradidit. Cuiꝰ mago¬
sterio multũ ꝓficiens. tandẽ monastici ordinis habi¬
tũ ab ipso suscepit: humiliq deuotione eiꝰ regimin
deditus ẽ. Didicit nanq inibi liberalẽ gramatice arꝰ¬
tis ꝑitiam. atq mellifluam metrice rationis dulce¬
dinem & more apis prudentissimȩ quȩ soleti bond
odoris arbores circum uolando requirere. & iocundi
saporis olerib incũbere. Diuinoꝵ carpebat uoluminũ
flores hatholicos qͦq & nominatos studiose leggebat
auctores: insuꝑ uigiliis & orationib ꝑseueranter iN¬

Expanded text:
etore luxuriae vitam finivit. CAP. IX.-- benevolus, arctam viam quae ducit ad vitam recto itinere gradiens, quotidiana Deo cooperante studuit melioratione succrescere, dans operam diligenter doctrinis et exemplis Elfegi susceptoris et ordinatoris sui. Nam apud eum praecipiente rege, quo melius imbueretur, aliquandiu commoratus est, ac postmodum Glestoniam perveniens, magnifici viri Dunstani abbatis ejusdem monasterii discipulatui se tradidit. Cujus magisterio multum proficiens, tandem monastici ordinis habitum ab ipso suscepit, humilique devotione ejus regimini deditus est. Didicit namque inibi liberalem grammaticae artis peritiam, atque mellifluam metricae rationis dulcedinem; et more apis prudentissimae, quae solet boni odoris arbores circumvolando requirere, et jocundi saporis oleribus incumbere, divinorum carpebat voluminum flores. Catholicos quoque et nominatos studiose legebat auctores, insuper vigiliis et orationibus perseveranter in
Abbreviated transcription (Latin):
bor & irridendus ÷ & dolendus. quẽ mox uidebitis aestuan¬
tẽ. Cũq delapsi animalib sũstitissent: paulo post eminꝰ
intuentur pedite̾m. post se manu captũ animał deducentẽ.
Qui breui adiungit᷑. Dũ ille accelerat: hii morant᷑. Statĩq
uestigiis ꝓuolutus. crim̃ qđ cõmiserat conficet᷑. & ita totiꝰ
noctis spacio irretitũ esse se retulit. ut longiꝰ ꝓdire non
posset. nec euadendi uiã aliã repꝑisset: nisiutꝰ abductũ
animal reformaret. Ad hȩc uir beatissimꝰ. Si hesterna
inqͥt die nudo tͥ tegim̃ dedissem: furandi necessitas
ñ fuisset. Qđ de ÷ accipe. reforma qđ nr̃m est. Itaq con¬
fessor criminis. ꝓ pęna cõmissi non solũ ueniã. uerum
ctiã prȩmiũ cum benedictione suscepit.

Expanded text:
labor et inridendus est et dolendus, quem mox videbitis aestuanlabor et inridendus est et dolendus, quem mox videbitis aestuantem'. Cumque delapsi animalibus substitissent, paulo post eminus intuentur peditem, post se manu captum animal deducentem. Qui brevi adiungitur; dum ille accelerat, hi morantur, statimque vestigiis provolutus, crimen quod commiserat confitetur et ita totius noctis spatium inretitum esse se retulit, ut longius prodire non posset nec evadendi viam aliam repperisset, nisi ut abductum animal reformaret. Ad haec vir beatissimus: 'Si hesterna', inquit, 'die nudo tibi tegimen dedissemus, furandi necessitas non fuisset. Quod deest, accipe; reforma, quod nostrum est'. Itaque confessor criminis pro poena commissi non solum veniam, verum etiam praemium cum benedictione suscepit.
Abbreviated transcription (Latin):
ytut prȩciũ puto mandare memoriȩ : etiã eiꝰ iter clarũ
lusse uirtutib. Nec dũ territoriũ suȩ ciuitatis excesserat uiã
lenit̃ carpens: eratq ĩminente iã uesꝑa dies pluuius. Cũ su¬
bito comitatui suo nudiis pede. cuculla uacuusnimis ex pedi¬
tus uiator accessit: cuiꝰ etiam nuditati condoluit. Qui dolose
in hȩrens contubernio: iungit᷑ mansioni. & int̾ in nocentes
occupatosq custo des qͥdõ non animalib uigilabant. ium̃tũ
quo senior uehebatur. predo nocturnꝰ arripuit. Die reddito:
amissio euectionis agnoscit᷑. & ut sacerdotianimal
ñ de esset: unꝰ ex clericis in peditẽ mutat᷑ ex eqͥte Dũq it̃
agitur. circũniecti comite intuentur beatũ uirũ extra morẽ
cõnceptã lȩticiã uultꝰ obumbratione uelantẽ. Qđ cũ ab om̃ib
uideretur. unus ex reliqͥs actoritate concepta. causã lȩticiȩ ꝑ¬
cunctat᷑. At ille inqͥens. Paululũ remorem᷑: quia infelicis la

Expanded text:
etiam eius iter darum fuisse virtutibus. Necdum territorium suae civitatis excesserat, viam leniter carpens, eratque, inminente iam vespera, dies pluvius: cum subito comitatu suo nudus pede, cucullo vacuus, nimis expeditus viator adcrescit, cuius etiam nuditate condoluit. Qui dolose inhaerens contubernio , iungitur mansione et inter innocentes occupatosque custodes, qui Deo, non animalibus vigilabant, iumentum, quo senior vehebatur, praedo nocturnus arripuit. Die reddito amissio evectionis agnoscitur et, ut sacerdoti animal non deesset, unus ex clericis in peditem mutatur ex equite. Dumque iter agitur, circumiecti comites intuentur beatum virum, extra morem conceptam laetitiam vultus obumbratione velantem. Quod cum ab omnibus videretur, unus ex reliquis, auctoritate concepta, causam laetitiae percunctatur. At ille inquiens: 'Paulolum commoremur, quia infelicis illius
Abbreviated transcription (Latin):
bulũ. genꝰ redemit humanũ. am̃. Concedatq uob̾. ut cũ omnib
scĩs quȩ sit eiꝰdẽ crucis longitudo. latitudo. sublimitas. & ꝓfundũ
m̃te deuota comp̃hendere possitis. am̃. Quatinꝰ uosin& ipsos ab ne¬
gando. crucemq gestando. ita inp̃sentis uitȩ stadio redeptorẽ nr̃m
possias sequi. ut ei ut̃ chorosangłoꝵ pͦ oitũ mercarimi adscisci. Qđipse

Expanded text:
bulum, genus redemit humanum. Amen. Concedatque vobis ut cum omnibus sanctis quae sit ejusdem crucis longitudo, latitudo, sublimitas et profundum, mente devota comprehendere possitis. Amen. Quatenus vosmetipsos abnegando, crucemque gestando, ita in praesentis vitae stadio Redemptorem nostrum possitis sequi, ut ei inter choros angelorum post obitum mereamini adscissi. Ame
Abbreviated transcription (Latin):
S qui fili stui tẽporalem pueritiam fecit. eẽ. miaebilẽ. sp̃u
prudentiȩ corda ur̃a illustiart ac docere dign&ũr am̃.
quiq illũ parentib tẽporaliter subdiuoluit. ipse uos humilitatis
&pi&atis munerib. misericorditer inform&. am̃. Et qͥeum¬
sapientia. etate. & gr̃a ꝓficere tribuit. sp̃itualiũ uob̾ ꝓfectuum
te subtractos. inbeatȩ uitȩ traens ferxt nouitatẽ. am̃.
Et qͥ nuptus inter ẽẽ. uoluit. ut earũ sua p̃sentia cõꝓbar& bonũ.
ipse uob castitatis & sobri&atis ꝑp&uȩ confent donum.
am̃. Ipse etiam uob̃ sc̃arũ scripturarũ intellegentiã tribuat¬
spiritualem. qͥaquas inuina uestendo. hõc ipsum uoluit de¬
mp̃s ds̃ uos ab om̃ium peccatorũ maculis emund&. qͥlepsũ
supplicẽ tactii ꝓprio dignatꝰ ẽ. emundare. am̃. Su̾iq
centur ionis seruũ non aspernatꝰ ẽ. uisitare. ipse cordiũ ur̃oꝵ
hospitiũ dignet᷑ misericorditer introire. am̃. Sicq uos

Expanded text:
 qui Filii sui temporalem pueritiam fecit esse mirabilem, spiritu prudentiae corda vestra illustrare ac docere dignetur. Amen. Quique illum parentibus temporaliter subdi voluit, ipse vos humilitatis et pietatis muneribsapientia, aetate et gratia proficere tribuit, spiritalium vobis profectuum te subtractos in beatae vitae transferat novitatem. Amen. Et qui nuptiis interesse voluit, ut earum sua praesentia comprobaret bonum, ipse vobis castitatis et sobrietatis perpetuae conferat donum. Amen. Ipse spiritalem qui aquas in vina vertendo, hoc ipsum voluit des Deus vos ab omnium peccatorum maculis emundet, qui leprosum supplicem tactu proprio dignatus est emundare. Amen. Quique centurionis servum non aspernatus est visitare, ipse cordium vestrorum hospitium dignetur misericorditer introire. Amen. Sicque vos
Abbreviated transcription (Latin):
St̃ qͥlege sa crapilospͣlesq capraru.
Ad piatecta di ferre iubent᷑. honꝰ
Non tam̃ hocsꝑni uissit lex scã tonantis
Sed grate acciꝑe menspia qͣ tulerit.
Sic ñ magniloꝗs ꝗͣris pat̾optune gͣeis

Expanded text:
 lege sacra pilos pellesque caprarum Ad pia tecta Dei ferre jubentur onus. Non tamen hos sperni jussit lex sancta Tonantis, Sed grate accipere mens pia quae tulerit. Sic non magniloquas quaeris Pater optime, gazas
Abbreviated transcription (Latin):
Quã mͦ dixit beatꝰ augustinꝰ in uno sabbato obseruari. ꝓpt̾ ea dico p̃teritũ. qͥa nescio
qͦmͦ nc̃ agant. si quis uoluerit ep̃oꝵ ãbrosiũ imitari. usq qͣꝙ ñ erit extorris a consorcio
scõꝵ: ponat᷑ popłs in doctrina scĩ augustini ubi   in memorata epła. Libent᷑ ad quiescas
ep̃o tuo in hacre & noli ei resistere. & qd facit ipse sine ullo scrupulo uł disceptatione sect¬
re. ut omĩs disceptatio discolis absit. ꝓͥpt̾ diuersa hȩc ieuinia dũ mͦ teneat᷑ fides. spes ⁊ cari¬
tas id ipsũ qͥb omĩs doctrina ꝓpħarũ. scientia scripturarũ seruit. R epetit uersũ sepe¬

Expanded text:
quam modo dixit Augustinus in uno sabbato observari. Propterea dico praeteritum, quia nescio quomodo nunc agunt. Si quis voluerit episcoporum Ambrosium imitari, usquequaque non erit extorris a consortio sanctorum. Ponatur populus in doctrina sancti Augustini, ubi dicit in memorata epistola: Libenter acquiescas episcopo tuo in hac re, noli resistere, et quod facit ipse, sine ullo scrupulo vel disceptatione sectare. + Ut omnis disceptatio dyscolis absit propter diversa haec jejunia, dummodo teneatur fides, spes, et charitas in idipsum, quibus omnis doctrina p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥe uocat᷑ canones. Rationẽ int̾dictionis sc̃s augustinꝰ aꝑit in memorata epła
ad casulanũ. sdie inqͥt dñico ieunare scandalũ magnũ. ẽ. maxime postea quã in¬
notuit detestabilis multũq fidei catholicȩ scripturisq diuinis aꝑtissime contͣ
hereses manicheoꝵ qͥ suis auditorib ad ieuinandũ istũ tãquã legitimũ c̃stituerꝰ
stiuitatẽ sc̃ĩ ioħis baptistę. & ante natiuitatẽ dnĩ si tã piis m̃tib frequentatũ apd
nos. Apud scm̃ hieronimũ manifestũ. ẽ: qđ montanus hereticꝰ illã obseruationẽ
trũ quadra gesimarũ statuerit apud suos. id iii. quad ragesimas ꝑ annũ. A pd̾

Expanded text:
ones. Rationem interdictionis S. Augustinus aperit in memorata epistola ad Casulanum: Die, inquit, Dominico jejunare scandalum magnum est, maxime posteaquam innotuit detestabilis multumque fidei catholicae Scripturisque divinis apertissime contraria haeresis Manichaeorum, qui suis auditoribus ad jejunandum istum tanquam legitimum constituerunt tum apud nos: apud sanctum Hieronymum manifestum est quod Montanus haereticus illam observationem trium quadragesimarum statuerit apud suos, id est, tres quadragesimas per annum. Apud
Abbreviated transcription (Latin):
minas uoluit triumphare. am̃. Et quiillis uoluit centesimũ
fructum. decoremq uirginitatis &agonem mastẏrii con¬
ferre. uos dign&ur & uitiorum squalorib expurgare. &
istutũ lamp̃adib exornare. am̃ Quatinus uircutum
oleo ita pectorum ur̃orum lampades possint repleri.
ut cum eis cęlestis sponsi thalamum ualeatis ingredi. am̃¬

Expanded text:
minas voluit triumphare. Amen. Et qui illis voluit centesimi fructus donum decore virginatis et agone martyrii conferre, vos dignetur et vitiorum squaloribus expurgare, et virtutum lampadibus exornare. Amen. Quatenus virtutum oleo, ita pectorum vestrorum lampades possint repleri, ut cum eis coelestis sponsi thalamum valeatis ingredi. Am
Abbreviated transcription (Latin):
stabilitate robustũ. ipsum unde inclinabatur rȩpetut cȩlũ
Expergefacta autẽ mulier rursus sopore depͥmit᷑: &e eccȩ re¬
pente uidit ex ore suo ꝓsilire &e auolare quasi aureã mirȩ
magnitudinis aquilã. quȩ uolando cuncta uuentanȩ
ciuitatis ȩdificia auratis pennarũ remigiis obumhrauit. &
in alta cȩlor se eleuando disparuit. Cũq mulier euigilan
secũ miraretur attonita. & sõniors uisionẽ m̃te uolueret
tacita: nec ꝑ semet ipsã conicere posset eor interp̾tationẽ
prexit ad quandã xp̃i famulã noĩe edeldrisam. morib
& ętate maturã. quȩ in p̾fata urbe nutrix erat deo de¬
uotarũ uirginũ. cui narrauit ex ordine. qͦd sibi ostensũ
fuerat in nocturna uisione: At ilia sic̃. erat sagaci animo
preidentsimna & interdũ etiã futuroꝵ dũo reuel ant e
presdent isimascituro infante multa prȩddixit. quȩ uera
esse rerum exitus indicaute
LII.

Expanded text:
stabilitate robustum, ipsum unde inclinabatur repetiit coelum. stabilitate robustum, ipsum unde inclinabatur repetiit coelum. Exspergefacta autem mulier rursus sopore deprimitur, et ecce repente vidit ex ore suo prosilire et avolare quasi auream mirae magnitudinis aquilam, quae volando cunta Wentanae civitatis aedificia, auratis pennarum remigiis obumbravit, et in alta coelorum se elevando disparuit. Cumque mulier evigilans secum miraretur attonita, et somniorum visionem mente volveret tacita, nec per semetipsam conjicere posset eorum intepretationem, perrexit ad quamdam Christi famulam, nomine Edeldridam, moribus et aetate maturam, quae in praefata urbe nutrix erat Deo devotarum virginum, cui narravit ex ordine quod sibi ostensum fuerat in nocturna visione. At illa, sicut erat sagaci animo prudentissima, et interdum etiam futurorum, Domino revelante, praescia, de nascituro infante multa praedixit, quae vera esse rerum exitus indicavit. III.
Abbreviated transcription (Latin):
& de miracłis ad eiꝰ sepulchrũ patratis.
De infirma puella quȩ ibi sanitatem recepit
De ceco puero qui &e ipse ibidem illuminatus .ẽ. Edei absoluoꝰ
propagine oriundi. uuentanȩ ciuitatis urban
tẽporib senioris eaduardi regis anglor
florentes in mandatis &e iustiticationih dñi
sine querela fidelit᷑ incedentes. Qui dũ coti¬
dianis bonor oꝑũ pollerent increm̃tis. eximio
dei munere decorati sunt : quo talẽ mererent᷑ gignere
sobolẽ. cuius eruditione & exemplis ñ solũ popłi prȩsentis
eui. s etiã futuri ꝑuenirent ad noticiã ueri luminis. ut exit̃
erat certũ futuri effectꝰ prȩsagiũ. Uisũ nanq sibi ẽ: se p̃
forib suȩ domꝰ sedere. & obtutib suis adesse qͦddã sullime
uexillũ: cuiꝰ sũmitas cȩlũ tangere uidebatur. qͦd se inclinan¬
do honeste ad terrã : fimbriarũ suarũ uelamine circũ dedio
impregnatã. rursũq ꝓcera altitudine erectũ: & inflexibil

Expanded text:
 de miraculis ad ejus sepulcrum patratis. XLIV. De infirma puella, quae ibi sanitatem recepit. XLV. De caeco puero, qui et ipse ibidem illuminatus est. propagine oriundi, Wentanae civitatis urbani, temporibus senioris Eaduardi regis Anglorum florentes, in mandatis et justificationibus Domini sine querela fideliter incedentes. Qui dum quotidianis bonorum operum pollerent incrementis, eximio Dei munere decorati sunt, quo talem mererentur gignere sobolem, cujus eruditione et exemplis non solum populi praesentis aevi, sed etiam futuri pervenirent ad notitiam veri luminis: ut exuti erat certum futuri effectus praesagium. Visum namque sibi est se pro foribus suae domus sedere, et obtutibus suis adesse quoddam sublime vexillum, cujus summitas coelum tangere videbatur: quod se inclinando honeste ad terram, fimbriarum suarum velamine circumdedit impraegnatam, rursumque procera altitudine erectum, et inflexibili
Abbreviated transcription (Latin):
emptationũ om̃iũ auob̾ dñs pericula remoueat. & ꝑtur¬
bationũ ꝓcellas misenxtꝰ excludat. am̃ Temptatoris frau¬
des atq molimina dissoluat. & uos aduersus eũ cautos atq
inuincibiles faciat. am̃. Continuę pacis uob̃ munera
tribuat. & uos inportu trarnquillitatis acsecuritatis ꝓpitiatꝰ
constituat. am̃. Quodipse.DME.U. POST EPIPHANIA
S qͥmare suis pedib fecit. ẽẽ. calcabile. uob̾ quicquid ẽ.
noxium ipse substernat. am̃. Contrarios inmundorũ spi¬
rituũ motꝰ cõpescat. &uos insua pace confirm&. am̃. Cru¬
cis suȩ nauim int̾mundi fluctꝰ gubern&. & in litus beatȩ
ꝑhennitatis ꝑducat. am̃ Qđĩpse .DMC.UI. PosI.¬

Expanded text:
entationum omnium a vobis Dominus pericula removeat, et perturbationum procellas miseratus excludat. Amen.. Tentatoris fraudes atque molimina dissolvat, et vos adversus eum cautos atque invincibiles faciat. Amen. Continuae pacis vobis munera tribuat, et vos in portum tranquillitatis ac securitatis propitiatus constituat. Amen. Quod ipse. B. DOMINICA  mare suis pedibus fecit esse calcabile, vobis quidquid est noxium ipse substernat. Amen. Contrarios immundorum spirituum motus compescat, et vos in sua pace confirmet. Amen. Crucis suae navi inter mundi fluctus gubernet, et in littus beatae perennitatis perducat. Am
Abbreviated transcription (Latin):
ergo sp̃s inmaiorib offeͥntib: & paruulo oblato renato qͥ communis est ideo per societatẽ

Expanded text:
ergo spiritus in maioribus offerentibus ut paruulo oblato renatoque communis est. ideo per societatem ergo spiritus in maioribus offerentibus ut paruulo oblato renatoque communis est. ideo per societatem
Abbreviated transcription (Latin):
c̃secrandus. facit hoc unus sp̃s ex quo generatur oblatus Non enĩ scriptũ ÷ nisi qͥ renatꝰ
fuerit ex parentũ uoluntate aut ex offerentiũ uł ministrantiũ fide: sed nisi quis renatus
fuerit ex aqua & sꝑũ scõ: A qua igitur exigͥens forinsecus sacramentũ grẽ: & sp̃s oꝑans in¬
trinsecus beneficiũ grȩ̃: Liquido hic monstratur. morẽ confessionisurȩ tenuisse eccłam scĩ
augustini. id. ẽ minister fidem suam offerat ꝓ paruulo quando dicit. ñ enim scriptũ est
nisi quis renatus fuerit ex parentũ uoluntate & rł Qua ꝓpt̾ ea dicit. ut intelligamꝰ ñ. ẽẽ.
opus liberandi paruulũ uoluntate sine fide offerentiũ. sed sꝓm̃ scm̃ qui cõmunis est maio¬
rib offerentib & paruulis renatis. Tam̃ ut hocfiat id. ẽ. ut saluetur paruulus ꝑ oꝑa sp̃s¬

Expanded text:
consecrandus, facit hoc unus Spiritus, ex quo regeneratur oblatus. Non enim scriptum est, Nisi quis renatus consecrandus, facit hoc unus Spiritus, ex quo regeneratur oblatus. Non enim scriptum est, Nisi quis renatus fuerit ex parentum voluntate, aut ex offerentium vel ministrantium fide; sed, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu Sancto . Aqua igitur exhibens forinsecus sacramentum gratiae, trinsecus beneficium gratiae. Liquido hic monstratur morem confessionis nostrae tenuisse Ecclesiam sancti Augustini, id est, ut minister fidem suam offerat pro parvulo, quando dicit: Non enim scriptum est, nisi quis renatus fuerit ex parentum voluntate, aut opus liberandi parvulum voluntate sive fide offerentium, sed Spiritu sancto, qui communis est majoribus offerentibus et parvulis renatis. Tamen ut hoc fiat, id est, ut salvetur parvulus per op
Abbreviated transcription (Latin):
in baptismo: Nulli in credibile debet.eẽ. nisi saluatur fide alterius Non enĩ potest
ut om̃ib liquet sapientiam habere fide infans: Qui ñdũ sapit neꝙ intelligit. & qͥ
ñ iuxta qͦd in ꝓpͣtu uideo multũ separatur morib a pecçori bydnimã habet paruulꝰ
quȩ uiuificat corpus quã etiã habent peccora. Memoriã habet: sed illam quã pecom
habent. id .ẽ. eam quȩ ꝑsensus corporis intrat ad animã: Nichilominus in cȩteris ope¬
ribus quantũ segregetur aut ñ segregetur ab illis facile potest dinosci. Neq hoc mirũ
si absoluatur paruulus alterius fide. qͥ alieno pecato obligatus est. quȩ causa fit ut alte¬
rius uoluntate regeneretur: Memoratꝰ augustinus ad eundem quẽ sup᷑ in sequentib
monstrat Ut autẽ inquit possit regenerari per officiũ uoluntatis alienȩ cũ offertut

Expanded text:
in baptismo, nulli incredibile debet esse, nisi salvetur fide alterius. Non enim potest, in baptismo, nulli incredibile debet esse, nisi salvetur fide alterius. Non enim potest, ut omnibus liquet, sapientiam habere fidei infans, qui nondum sapit neque intelligit: et qui non, juxta quod in promptu video, multum separatur moribus a pecoribus. Animam habet parvulus, quae vivificat corpus, quam etiam habent pecora: memoriam habet, sed illam quam pecora habent, id est, eam quae per sensum corporis intrat ad animam: nihilominus in caeteris operibus, quantum segregetur, aut non segregetur ab illis, facile potest dinosci; neque hoc mirum, si absolvatur parvulus alterius fide, qui alieno peccato obligatus est. Quae causa sit ut alterius voluntate regeneretur, memoratus Augustinus ad eumdem quem supra, in sequentibus monstrat: Ut autem, inquit, p
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ꝑ se saꝑe. uel aliquid cogitare boni posst᷑ aut mali: Ex hoc intelligitur. ut adultus
qͥ potest loqui .ore ꝓpͥo confessionẽ suam proferat: Quã propterea cȩteri offerunt pro
paruulis. quia ipsañ possunt loqui: De quare dic̃ augustinus in epła ad bonifacium
ep̃m de paruuilis requirentem: Queris a me utrũ ꝑarentes baptizatis paruulis suis
noceant. cũ eos dȩmonioꝵ sacrificiis sanare conantur. & si ñ nocent. Quo modo eis ꝑsit
cũ baptizantur parentũ fides. quorũ eis ñ potest obesse ꝑfidia: Ubi respondeo tantũ
illius sacramenti hoc. ẽ baptismi salutaris. eẽ: uirtutẽ in scã cõpage corporis xpĩ. ut sȩ¬
mel generatus ꝑ alioꝵ carnalem uoluntatẽ. cũ semel regeneratiis fuerit ꝑ alloꝵ spita¬
lẽ uoluntatẽ .deinceps s̃ posse uinculo alienȩ iniquicatis obstringi: Cui nulla sua uo

Expanded text:
dum per se sapere vel aliquid cogitare boni possunt aut mali. Ex hoc datur intelligi ut adultus, dum per se sapere vel aliquid cogitare boni possunt aut mali. Ex hoc datur intelligi ut adultus, qui potest loqui, ore proprio confessionem suam proferat, quam propterea caeteri offerunt pro parvulis, quia ipsi loqui non possunt. De qua re dicit Augustinus in epistola ad Bonifacium episcopum de parvulis requirentem: Quaeris a me utrum parentes baptizatis parvulis suis noceant, cum eos daemoniorum sacrificiis sanare conantur? Et si non noceant, quomodo eis prosit, cum baptizantur, parentum fides, quorum eis non potest obesse perfidia? Ubi respondeo tantam illius sacramenti, hoc est baptismi salutaris, esse virtutem, in sancta compage corporis Christi, ut semel generatus per aliorum carnalem voluntatem, cum semel regeneratus fuerit per aliorum spiritalem voluntatem, deinceps non possit vinculo alienae iniquitatis obstringi, cui nulla sua vol
Abbreviated transcription (Latin):
monẽ uade. exut demoniũ de filia tua Hec mulier syrophenissa tipũ gessit scẽ¬
eccłȩ q̃uȩ cotidie rogabat dnm̃ ꝓfilia suaquȩ noͣdũ ẽ xpĩana. & offert fidem
suã ꝓ ipsa: Qm̃ propter infantiam illa ad huc ñ potest loqui: Quam tam̃ credimis
saluari uixta illud ȩuangeliũ ꝑsermonẽ matris Ut ista audiuit ꝓꝑter hunc sermo¬
nem.id.ẽ. quẽ mat̾ ꝓtulit humilitatis & fidei. exiuit dęmoniũ afilia: ita credimus
ꝑ confessionẽ porrigentiũ infantum. ad fontes expelli demones ã catecuminis: Quod
fide matris saluata sit filia: aꝑte matheus narrat dicente dño: Omulier magna est
fides tua fiat tibi sic̃ uis: & sanata est filia illiꝰ ex illa hora: Unde habemus scriptũ inli
nẽ filiã deseruit demoniũ: uidebatur exẽplũ cate  ⁊ͥ ando & baptirando infantes: Quia ui¬
delicet ꝑ fidem & confessionẽ parentũ in baptismo liberantur. adiabolo paruuli. Qui nec¬

Expanded text:
yrophoenissa typum gessit Ecclesiae: quae quotidie rogat Dominum pro filia sua, quae nondum est Christiana, et offert fidem suam pro ipsa, quoniam propter infantiam illa adhuc non potest loqui, quam tamen credimus salvari, juxta illud Evangelii per sermonem matris: Ut ista audivit, propter hunc sermonem, id est, quem mater protulit, humilitatis et fidei, exivit daemonium a filia: ita credimus per confessionem porrigentium infantem ad fontes, expelli daemones a catechumenis. Quod fide matris salvata sit filia, aperte Matthaeus narrat, dicente Domino: O mulier, magna est fides tua; fiat tibi sicut vis. Et sanata est filia illius ex illa hora. Unde habemus in linem, filiam deseruit daemonium. Ubi datur exemplum catechizandi et baptizandi infantes, quia videlicet per fidem et confessionem parentum in baptismo liberantur a diabolo parvuli, qui nec
Abbreviated transcription (Latin):
dinis resecaret.
ECURSIS itaq ciuitatib gallicanis. dũ alpes italiã ingres¬
surus ex uꝑat. casu artificib ex oꝑe mercennario domũ
redeuntib itinere sociatur. Qui dũ grauati iniustis
fascib niga nubib inserta conscendunt torrente obuo
tenebantur. qͥmillis prȩruptis prȩcipitiis neq anima¬
liũ neq hominũ uestigia firmiter hęrere patiunt᷑. Erat
ex his uiatorib unꝰ. & claudus & senior. Huiꝰ fascem uir
beatissimꝰ humeris suis inter uastos gurgites deporta¬
uit: eũq ex honeratũ iterato transitu. subiecta ceruice

Expanded text:
dinis resecaret. 31. Decursis itaque civitatibus Gallicanis, dum Alpes Italiam ingressurus exsuperat, casu artificibus ex opere mercennario domum redeuntibus itineris conlatione sociatur. Qui, dum, gravati iniustis fascibus, iuga nubibus inserta conscendunt, torrente obvio tenebantur, qui in illis praeruptis praecipitiis neque animalium neque hominum vestigia fideliter haerere patiuntur. Erat ex his viatoribus unus et claudus et senior; huius fascem vir beatissimus humeris suis inter vastos gurgites deportavit eumque exoneratum, iterato transitu, subiecta cervice
Abbreviated transcription (Latin):
tũ publicũ reuocauit incolumẽn. Hoc primum uirtutis suȩ
sa popłi multitudo. benedictionẽ ex ꝑtȩ scitatis operiens.
unctisq cũ prȩdicatione miraculis. & animas curabat & con
GRESSUS Urbe opulentissima. dũ iter

Expanded text:
tum publicum revocavit. Hoc priraum virtutis suae tum publicum revocavit. Hoc priraum virtutis suae sa populi multitudo, benedictionem expertae sanctitatis operiens, iunctisque cum praedicatione miraculis, et animas curabat et corpora. 33. Egressus urbe opulentissima, dum iter
Abbreviated transcription (Latin):
collocauerant. Ꝙ cũ studiosissime sui agnitionẽ ab iectione
uelaret: mediolani quis aut qͣntꝰ esset celare non potuit.
Frat aut̃ dies scõꝵ solennitate uenerabilis : qui in unũ pluri¬
mos collegerat sacerdotes & dũ missa sacris mysteriis cȩ¬
lebratur altari. in cognitꝰ & imꝓuisus in greditur. Statĩq
unꝰ epopło captiuus inimici cũ ingenti uoci feratione ꝓclamat
Cur nos initalia germane ꝑsequeris : Sufficiat tͥ qđ nos degal¬
liis exclusisti. sufficiat qđ nos & oceanũ mare oratione suꝑasti.
Quid uniuersa plustras. Quiesce. ut nos quieti esse possimus.
F it admiratio & terror inpopło qͥs esset. germanꝰ: dũ alter alter
intuet᷑ inqͥritur. Ꝙ licet habitu despicabilis uideretꝰ. uultꝰ tam̃
ut furiosũ qui nom̃ eiꝰ confessus fuerat uisitaret. Quẽ non prȩ¬
sũptionis coturno: sed obȩdientiȩ studio prȩcepit exhiberi.
remotũq in secretario. absolutione cȩlebri purgatũ ad conuen¬

Expanded text:
osuit. Et cum studiosissime sui agnitionem abiectione velaret, Mediolani, quis aut quantus esset, celare non potuit. 32. Erat autem dies sanctorum sollemnitate venerabilis, qui in unum plurimos collegerat sacerdotes. Et dum missa sacris misteriis celebratur ad altare, incognitus et inprovisus ingreditur, statimque unus e populo, captivus inimici, cum ingenti vociferatione proclamat: 'Cur nos in Italia, Germane, persequeris? Sufficiat tibi, quod nos de Galliis exclusisti; sufficiat, quod nos et oceanum mare oratione superasti. Quid universa perlustras? Quiesce, ut nos quieti esse possimus'. Fit admiratio et terror in populo; quis esset Germanus, dum alter ad alterum intuetur, inquiritur. Et licet habitu despicabilis videretur, vultus tamut furiosum, qui nomen eius confessus fuerat, visitaret. Quem non praesumptionis coturno, sed oboedientiae studio praecepit exhiberi, remotumque in secretario, celeri absolutione purgatum ad conven