comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
disti suꝑ uimenta. Quid est ascendisse suꝑ
Ad ium̃tũ emanime. & ad ministeriũ da¬
tũ est. Ego aut̾e sũ id est interior homo.
qui ascendit supra uimentũ hoc. cui dr̃
ut benedicam dñm. Si gͦ uere ascendisti
supra corpus. superior effectuscorpora.¬
lib desideriis. & motus corporis cuifro¬
Ino
mentis & interioris hominis modera-¬
mine gub̾nantur: de te dr̃ quia ascendi.¬
sti suꝑ ium̃tũ. ut henedicas dnim. Quid
aut̾e est qͦd sequit᷑: Supra uehicula iN.¬
quit sedentes. & suꝑ asinas refulgentes.
Quid sibi uident᷑. ee. asinȩ refulgentes:
Dicit enĩ seriptura. quia oporteat benedi¬
cere dñm eos qͥ sedent suꝑ uehicula: &
suꝑ asinas refulgentes. Michi uelute in-
locis ita difficilib: tale aliqͥd iudetur.
Cũ ium̃tũ hoc id est ͤ corpus meũ subiugũ
uenerit uerbidĩ. tunc uehiculũ corporis
mei resplendere incipiet. & asina hec id
est caro mea tunc refulgeredicitꝰ: cũ
castitatis ac pudiciciȩ fuerit splendore

Expanded text:
os refulgentes. Quid est ascendisse supead jumentum enim animae et ad ministerium datum est. Ego autem sum idem interior homo, qui ascendi super jumentum hoc, cui dicitur ut benedicam Dominum. Si ergo vere ascendisti supra corpus, et superior effectus es corporalibus desideriis, et motus corporis tui freno mentis et interioris hominis moderamine gubernantur, de te dicitur: Quia ascendisti super jumentum, ut benedicas Dominum. Quid autem est quod sequitur: Super vehicula, inquit, sedentes et super asinas refulgentes? Quid sibi videntur asinae esse refulgentes? dicit enim Scriptura quia oporteat benedicere Dominum eos qui sedent super vehicula et super asinas refulgentes. Mihi velut in locis ita difficilibus, tale aliquid videtur. Cum jumentum, hoc est, corpus meum sub jugo venerit verbi Dei, tunc vehiculum corporis mei resplendere incipit; et asina haec, id est, caro mea tunc refulgere dicitur, cum castitatis ac pudicitiae fuerit splendore
Abbreviated transcription (Latin):
Ait gͦ hȩc uox iusti. Egodño cantabo. & psal.¬
sam do isrł. Quis putas itacanorȩ uocis
est. & ita sp̃s puri mentisq sincere. ut
cantilena eius diuinũ delectare possit au¬
ditũ: Ille ꝓfecto est: qui nullum habet
inse raucũ peccati sonũ. Qui nichil offen¬¬
sionis inlingua. nichil crassitudinis inspũ
gerit: ille potest recte dicere. Ego dn io
cantabo. psallam dõ isrł. Uerũ quia con

Expanded text:
Ait ergo hic vox justi: Ego Domino cantabo, et psallam Deo Israel. Quis putas ita canorae vocis est, et ita spiritus puri mentisque sincerae, ut cantilena ejus divinum delectare possit auditum? Ille profecto est qui nullum habet in se raucum peccati sonum, qui nihil offensionis in lingua, nihil crassitudinis in spiritu gerit. Ille potest recte dicere: Ego Domino cantabo, psallam Deo Israel. Can
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptates & luxurias uergat: om̃ia illabonorᷤ
semina & fructus scĩ oꝑis dominante libidine
corrũpentur. Cũenĩ sub introierit peccatũ. &
captiuauerit hominis sensũ. ut iã ñ respiciat
ad mandatadĩ. nec arduã uirtutis uiã libent
ascendat: depereunt omia quȩ prꝰi fuerant
inhorrea conscientiȩ congregata. ꝓpt̃ ea gͦ
scripturȩ sc̃ę nob̾seruanda c̃omonitio est dicen.¬
tis. Om̃i custodia serua tuũ cor. Custodiendũ
est gͥ corabomi peccato. & prȩcipue intempo¬
re ꝑsecutionis. Sicui em̃ accidat ut in aliquo
quidem tempore congreget fructus iusticiȩ.
conquirat oꝑa uirtutũ. & om̃ib se ꝓhatissi.¬
mis excolat disciplinis. inꝑsecutionis uͦ tem¬
pore de neget fidem: ista om̃ia condita sua
euacuauit. & om̃ib facultatib suis nudus
repente & inanis effectus. ẽ. quia diu quęsi¬
tus & multo uix labore collectus: subito om¬
nis effusus est labor. Et sicut dicit ꝓpħa:

Expanded text:
voluptates et luxurias vergat, omnia illa bonorum voluptates et luxurias vergat, omnia illa bonorum semina et fructus sancti operis, dominante libidine, corrumpentur. Cum enim subintroierit peccatum, et captivaverit hominis sensum, ut jam non respiciat ad mandata Dei, nec arduam virtutis viam libenter ascendat, depereunt omnia quae prius fuerant in horrea conscientiae congregata. Propterea ergo Scripturae sanctae nobis servanda commonitio est, dicentis: Omni custodia serva tuum cor ; custodiendum est igitur cor ab omni peccato, et praecipue in tempore persecutionis. Si cui enim accidat, ut in aliquo quidem tempore congreget fructus justitiae, conquirat opera virtutum, et omnibus se probatissimis excolat disciplinis; in persecutionis vero tempore neget fidem; iste omnia condita sua evacuavit, et ex omnibus facultatibus suis nudus repente et inanis effectus est, quia diu quaesitus, et multo vix labore collecto subito omnis effusus est labor; et sicut dicit propheta:
Abbreviated transcription (Latin):
st qndo seminamꝰ. & corrumpunt᷑ quȩ se¬
minamꝰ. Paulus nos apłs de hac seminandi
doceat differentia. Audigͦ ipse qͥd dicit. Qui
seminat inqͥt᷑ carne. de carne metet corru¬
ptionẽ. Et qui seminat in spũ. de spumetet
uitam ȩt̃nam. Isti sunt gͦ quorũ semina ma.¬
dianite corrũpunt. qͥ incarne seminant.
Istisunt: quorũ fructus ex t̾minant᷑ & pere¬
unt. Illa aut̾e semina quȩ inspũ seminant᷑
ñ possunt madianitȩ corrumpere. ñ enĩ po
ad spuales campos & noualia sp̃s temerare.
eorũ qui ñ seminant suꝑ spinas: sed inno.¬
uant sibi noualia. Sed & illud addendum
est. Uoloem̃ & me ipsũ uob̾cũ parit᷑ cõmo¬
nere decautela seminũ. & spũalium fru.¬
ctuũ diligentia. frequenter accidit. ut
aliquis in oꝑe sp̃uali multũ de sudans fru¬
ctus complurimos fecerit. & repleuerit
horrea sua iusticiȩ frugib. & multabona
oꝑa reconderit in conscientiȩ suȩ conclaiu
Post eau̾ si neglegat. & post laborem ꝓcluuiꝰ ad

Expanded text:
ndo seminamus, et corrumpuntur quae seminamus. Paulus nos apostolus de hac seminandi docet differentia. Audi ergo ipse quid dicit: Qui seminat, inquit, in carne, de carne metet corruptionem; et qui seminat in Spiritu, de Spiritu metet vitam aeternam. Isti sunt ergo quorum semina Madianitae corrumpunt, qui in carne seminant; isti sunt, quorum fructus exterminantur et pereunt. Illa autem semina, quae in spiritu seminantur, non possunt Madianitae corrumpere. Non enim poad spiritales campos, et novalia Spiritus temerare eorum, qui non seminant super spinas, sed innovant sibi novalia. Sed et illud addendum est volo enim et me ipsum vobiscum pariter commonere de cautela seminum et spiritalium fructuum diligentia. Frequenter accidit, ut aliquis in opere spiritali multum desudans, fructus complurimos fecerit et repleverit horrea sua justitiae frugibus, et multa bona opera recondiderit in conscientiae suae conclavi; postea vero si negligat, et post laborem proclivus ad
Abbreviated transcription (Latin):
catũ. Moueri aut̾e dr᷑ t̾ra. hoc
est ii qui habitant t̾ram:
cũ animas hominũ
mouere cȩperint & ꝑturbare peccata. Et
idõ scriptũ est hoc: qͦd nunc p̾sens lectio
Scontinet. Et quieuit in qͥt t̾ra qͣdraginta
Sannis. & fecerunt filii isrł malignũ in
conspectudñi. & tradidit eos dñs inmanꝰ

Expanded text:
catum. Moveri autem dicitur terra, hoc est, hi qui habitant terram, cum animas hominum movere coeperint et perturbare peccata. Et ideo scriptum est hoc, quod nunc praesens lectio continet, et quievit, inquit, terra quadraginta annis. Et fecerunt filii Israel malignum in conspectu Domini, et tradidit eo
Abbreviated transcription (Latin):
est iniis qͥ habitabant t̾ram: quieiusse dr̃
t̾ra. Cũ uͦ increuit iniquitas. & fecerunt
malignũ in conspectu dni: tunc tradi.
annis. Nec dicuntur inualuisse madiam
lus custodiuit. Cũ uͦ neglegere cȩpit man.¬
data diuina. robustior & ualidior aduer¬
sũ eũ effecta: ẽ. hostiũ manꝰ. Et ad uersũ
illũ quidẽ pͥorem popłm corporales ini.
AEst qͣndo semuinam. & ñ possunt inimici corrũperȩ semina
quȩ seminamꝰ. n possunt insidiaria griculturȩ nr̃ȩ.
surgebant hostes cũ deliquisset. aduersũ nos
bio hostis insurgit: cũ mandata dĩ neglegi

Expanded text:
habitant terram, quievisse dicitur terra. Cum vero increvit iniquitas, et fecerunt malignum in conspectu Domini, tunc tradidit septem. Nec dicuntur invaluisse Madianilus custodivit. Cum vero negligere coepit mandata divina, robustior et validior adversum eum effecta est hostium manus. Et adversum illum quidem priorem populum corpoEst quando seminamus, et non possunt inimici corrumpere semina quae seminamus, non possunt insidiari agriculturae nostrae. surgebant hostes, cum deliquisset; adversus nos bio hostis insurgit, cum mandata Dei negligi
Abbreviated transcription (Latin):
nsexenĩdieb ds̃ fecit hunc mundũ. Hac gͦ¬
die tantũ reponere debemꝰ & recondere. qͣntũ
sufficiat & infuturo die. Siqͥd enĩ hic boni
oꝑis adquiras. si qͥd iusticiȩ. miscdiȩ & pie¬
tatis recondas: hoc tͥ infuturo scło erit cyb¬

Expanded text:
enim diebus Deus fecit hunc mundum. Hac ergo tantum reponere debemus et recondere, quantum sufficiat et in futuro die. Si quid enim hic boni operis acquiras, si quid justitiae, misericordiae et pietatis recondas, hoc tibi in futuro saeculo erit cib
Abbreviated transcription (Latin):
ieremia dicta sentire. Si aut̾e intelligentiã
Ut est pͥnceps sacerdotũ ut: ẽ saluator. ut . ẽ. me¬
& accepit grãmadõ effusã in labiis suis. ut ñ
tia fua extoto orbe attrahat homines ad salu-¬
te. Q dix. Quis es dñator dñe: Eoce nescio lo.¬
qui. qͥa iuuenis ego sũ. Et dix dñs adeũ. Noli

Expanded text:
Jeremia dicta sentire. Si autem intelligentiam Jeremia dicta sentire. Si autem intelligentiam Ut est princeps sacerdotum, ut est Salvator, ut est 753 meet accepit gratiam a Deo effusam in labiis suis, ut non s gentes, et prophetia sua ex toto orbe attrahat homines ad salutem. Et dixit: Quis est dominator, Domine? Ecce nescio loqui, quia juvenis ego sum. Et dixit D
Abbreviated transcription (Latin):
ut nosse incipiaris adõ. Ieremiã qͥdẽ priꝰqͣm
mones sunt in effabiles de saluatore. & ñ ma¬
gnoꝑe quȩrendi. De ieremia uͦ eorũqͥ scientĩã
scripturarũ habent auctoritatib indigemꝰ.
qͣmͦ dicat᷑. pͥusqu̾a te plasmar̾e inutero no-¬
uite. & priꝰquã exires de uulua matris tuȩ
scificaui te. Ds sibi ipse scificat aliqͦs. Istũn
expectat ut scĩficet genitũ. s prꝰi scĩficat
quã de uulua egrediat᷑. Si adsaluatorem
ut dixi referas. ñ :ẽ. malũ dicere priꝰ eu̾di
cere sc̃ificatũ. ee. quã natũ. Si de dño intel¬
ligas: ñ solũ ante qu̾a de uulua exierit
scificat᷑. ẽ. s infinito ante t̾epore semꝑsc̾s
fuit. hic uͦ antequã de utero exiret scifi.¬
catus . ẽ. ꝓpħam ingentib posui te. Side
damasci. moab. & habebis qͥa ꝓpħauerit
adom̃s gͦs. uixta id qͦd dictũ. ẽ: ꝓpħam
ingentib posui te. si tam̃ uolueris hȩc de

Expanded text:
ut nosci incipiaris a Deo. Et Jeremiam quidem priusquam ut nosci incipiaris a Deo. Et Jeremiam quidem priusquam ta. Sermones sunt ineffabiles de Salvatore et non magnopere quaerendi; de Jeremia vero, eorum qui scientiam Scripturarum habent, auribcat: « Priusquam te plasmarem in utero, novi te; et priusquam exires de vulva matris tuae, sanctificavi te; » Deus sibi ipse sanctificat aliquos. Istum non exspectat ut sanctificet genitum, sed prius sanctificat quam e vulva egrediatur. Si ad Salvatorem, ut dixi, referas, non est malum dicere prius eum sanctificatum esse quam natum. Si de Domino intelligas, qui antequam de vulva exierit, sanctificatus est, sed infinito ante tempore semper sanctus fuit: hic vero antequam de utero exiret, sanctificatus est. Prophetam in gentibus posui te. Si deDamasci, Moab: et habebis quia prophetaverit ad omnes gentes, juxta id quod dictum est: Prophetam in gentibus posui te, si tamen volueris haec de
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra ñ.ẽ. scriptũ fecit homine s plasmnauit
homine. & posuit in paradiso homine qu̾e
plasmauit. oꝑari & seruare eũ. Si potesin¬
tellige differentiã facturȩ & plasmatio¬
nis. curdicens siue adieremiã siue ad sal-¬
uatorem ñ dixerit prĩ quã te facerem in.
utero. qͦd em̃ fit ñ fit inutero. s qđ creat᷑ de
trȩ puluere. hoc plasrrit᷑. uero. Priꝰquã te
An eos tantũ scit dñs qͥscientia digni sunt. & co-¬
gnoscit eos qͥ eiꝰ sunt. indignos uͦ nescit. neq
pat̾ neq filius. dicens ñ noui uos: Nos cum
simꝰ homines si aliqͣ fuerimꝰ pͣditi dignitate :
alios nr̃a noticia dignosalios udicamꝰ indi¬
gnos. & qͦs scire nolumꝰ neq audire uolumꝰ
eos nescimꝰ. qͥd arbitraris de uniu̾sitatiꝰ dõ:
Uult scire pharaon̾ẽ. uult ȩgyptios nosse.s in¬
digni st̃ noticia eiꝰ. s ipsi faciunt ut ignoren.¬
tin. Scit aut̾e mos sen. scit ꝓpħas. & siqui
similis eor. ẽ. Multũ te oportet laborare.

Expanded text:
terra, non est scriptum: Fecit hominem, sed: Plasmavit hominem , et posuit in paradiso hominem quem plasmavit, operari et servare eum. Si potes intelligere differentiam facturae et plasmationis, cum dicens sive ad Jeremiam, sive ad Salvatorem, non dixerit: Priusquam te facerem in utero. Quod enim fit, non fit in utero, sed quod creatur de terrae pulvere, hoc plasmatur in utero. Priusquam te An eos tantum scit Deus qui scientia ejus digni sunt, et cognoscit eos qui ejus sunt; indignos vero 752 nescit neque Pater, neque Filius, dicens: Non novi vos ? Nos cum simus halios nostra notitia dignos, alios judicavimus indignos; et quos scire nolumus, neque audire volumus, eos nescimus. Quid arbitraris de universitatis Deo? Vult scire Pharaonem, vult Aegyptios nosse, sed indigni sunt notitia ejus; sed ipsi faciunt ut ignorentur. Scit autem Mosen, scit prophetas, et si quis similis eorum est. Multum te oportet laborare,
Abbreviated transcription (Latin):
sor. Utiq illos ds̃ concessit aduersario: ꝓpt̃
frequentes impietates. Sic nos ꝓpt̾ pecca¬
ta quȩ. fecim̾: tradim sp̃uali nabuchodo¬
catorib. Putas qͣntũ malũ. ẽ. peccare. ut
tradant᷑ sathanȩ captiuanti animas eorũ
qͥ relinquunt᷑ adõ: Non sine causa aut̃e
neq sine iudicio: dõ relinquente qͦs dese-¬
rit. Cũ enĩ miserit pluuiã suꝑ uineã.
& uinea ꝓuua attulerit spinas: qͥd faci-¬
et. nͥ ut mandet nubib ne pluant suꝑ
delicta nr̃a quorũ nob̾ conscii sum̃: &
si ñ egerimꝰ penitentiã nabuchodonosor
atq babiloniis: qͥ nos sensibilit᷑ excruci.¬
ent. Istis ĩa adiacentib. sermones ꝓpħa.¬
rũ. sermones legis. sermones apłorũ. ser-¬
mones etiã dñi & saluatoris nr̃i iħu xp̃i.
hortant᷑ ad pęnitentiã. ꝓuocant ad salu-¬

Expanded text:
sor; utique illos Deus concessit adversario propter sor; utique illos Deus concessit adversario propter frequentes impietates, sic nos propter peccata quae fecimus trademur spiritali Nabuchodocatoribus. Puta quantum malum est peccare, ut tradar Satanae captivanti animas eorum qui relinquuntur a Deo? Non sine causa autem neque sine judicio Deo relinquente quos deserit; cum enim miserit pluviam super vineam et vinea pro uva attulerit spinas, quid faciat nisi ut mandet nubibus ne pluant super delicta quorum nobis conscii sumus, et si non egerimus poenitentiam, Nabuchodonosor atque Babyloniis, qui nos sensibiliter excrucient. Istis jam adjacentibus, sermones prophetarum, sermones legis, sermones apostolorum, sermones etiam Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi hortantur nos ad poenitentiam, provocant ad salu
Abbreviated transcription (Latin):
tiã conuerteret᷑. Misit eundẽ etiã subscdo
rege pꝰ pͥmũ: misit qͦq subtcio. Qͥd plura.
Iam captiuitas imminebat. & adhuc adhor¬
tabat᷑ ds tribuens:ut ita dicã : & ante
unã diem locũ penitentię. Unde scriptũ : ẽ.
usq ad captiuitat̾e ierłm: & usq adqͥntũ
mensem ꝓpħasse ieremiã. Iã hostiũ uincu¬¬
la restrinxerant manꝰ. & nichilominꝰ hȩc
quodã mͦ dicebat ds. Ecce captiui facti estis.
agite licet sero pęnicentiã. Rogate me &
parcam uob̾: possũ eruere de captiuitate
quatradidi. Habemꝰ itaq quȩdã necessa.¬
ria ex suꝑscriptione ista quȩ continet t̾epo.
ra ꝓpħiȩ: qͥa uixta suã clem̾tiã exhortat᷑
semꝑ ds homines ad salut̾e. ut cessante deli.
cto etiã captiuitas conquiescat. Hȩc aut̾e
etiã de nob̾ possumꝰ intelligere. Si pecca.¬
uerimꝰ. & nos captiui futuri sumꝰ. Et eñi
tradi peccatorẽ sathanȩ: nichil distat
abeo qđ iudei sunt traditi nabuchodono¬

Expanded text:
converteretur; misit eumdem et sub secundo rege post primum, misit quoque sub tertio. Quid plura? jam captivitas imminebat, et adhuc adhortabatur Deus tribuens ut ita dicam et ante unam diem locum poenitentiae: unde scriptum est, usque ad captivitatem Jerusalem, et usque ad quintum mensem prophetasse Jeremiam. Jam hostium vincula restrinxerant manus, et nihilominus haec quodammodo dicebat Deus: Ecce captivi facti estis: agite, licet sero, poenitentiam: rogate me, et parcam vobis: possum eruere de captivitate, qui tradidi. Habemus itaque quaedam necessaria ex superscriptione ista, quae continet tempora prophetiae, quia juxta suam clementiam exhortatur Deus semper homines ad salutem, ucto etiam captivitas conquiescat. Haec autem etiam de nobis possumus intelligere; si peccaverimus, et nos captivi futuri sumus. Etenim tradi peccatorem Satanae, nihil distat ab eo quod Judaei sunt traditi Nabuchodono
Abbreviated transcription (Latin):
tuite hodie suꝑ g̾s& regna: eradicare. Quo¬
maut̾e regna sunt plurima: plures simi-
qͦd subse continet nationes. Uerbi gr̃a di¬
ctũ sit. Regnat fornicatio in homine
peccatore. necesse: ẽ. eñi ut regnũ fornica¬
tionis habeat gentessuas. & illud ipsũ gene¬¬
ret delictũ auariciȩ & fraudis. qͦuix aliqͥs
immunis. ẽ. Habet regnũ suũ: & subre¬
gnouno multas possidet g̃s ꝑ plurimas
scilicet species auaricia. & obid op. ẽ. ser.¬
monib dĩ: ut istiusmodi regna cũ suis
gentib euellant᷑. Saluator̃ in euangłio
ostendit dicens. Om̃is plantatio quã ñ
plantauit pat̾ m̃s cęlestis. eradicat᷑. St̃

Expanded text:
tui te hodie super gentes et regna eradicare. » Quotui te hodie super gentes et regna eradicare. » Quomodo autem regna sunt plurima, plures sunt s dici, nisi quod sub se continet nationes. Verbi gratia dictum sit: Regnat fornicatio in homine peccatore, necesse est ut regnum fornicationis habeat gentes suas. Ipsum illud generale delictum avaritiae et fraudis, quo vix aliquis immunis est, habet regnum suum, et sub regno uno multas possidet gentes, per plurimas scilicet species avaritiae, et ob id opus est sermonibus Dei, ut istiusmodi regna cum suis gentibus evellantur. Salvator in Evangelio ostendit dicens: Omnis plantatio quam non plantavit
Abbreviated transcription (Latin):
serua differentias ieremie & isaiȩ. Isa iasait.
Immunda labia habens. inmedio populi
mimunda labia habentis ego habito. &
regendnim sabaoth uidi oculis meis. & q̃m¬
confessus. ẽ n hab̾e se facta immunda: sed
uba tantũ. usq adhunc eni fin̾e peccata
comiserat. ñ extendit dñs manũ suã. neq
unũ exseraphim manusua labia eiꝰ tetigit.
s forcipe solũ tangens ait. Ecce abstuli ini.¬
quitates tuas. Ieremiȩ aut̾e qͥa ĩa scificatꝰ
fuerat inuulua ñ forceps mittit᷑. neq de
altari carbo succensus. nichil qͥppe habe.
Sadme: & cetigit os meũ. Q dix dñs ad me.¬
 Ecce dedisermones meos inos tuũ. ecce con
Sstitui te suꝑ gentes & regna: eradicare.
Qui sic beatꝰ. ẽ. ut regna multa quȩ xp̃o
diabolus ostendit regnademonũ: regna
peccati eradicet. opis habet his qͥ ei dati¬
÷ sunt a dõ sermonib Scriptũ. ẽ. eñi. Ecce
dedi sermones meos inos tuũ. ecce consti.

Expanded text:
serva differentias Jeremiae et Isaiae. Isaias ait: serva differentias Jeremiae et Isaiae. Isaias ait: Immunda linmundalabia habentis habitem, regem dominum sabaoth uidi oculis meis. confessus est non habere facta immunda, sed verba tantum usque ad hunc enim finem peccata commiserat, non extendit Dominus manum suam, neque unum ex Seraphim manu sua labia ejus tetigit, sed forcipe solum tangens ait: Ecce abstuli iniquitates tuas. Jeremiae autem, quia sanctificatus fuerat in vulva, non forceps mittitur, neque de altari carbo succensus; nihil quippe habebaad me, et tetigit os meum. Et dixit Dominus ad me: Ecce dedi sermones meos in os tuudie super gentes, et regna eradicare . Qui sic beatus est, ut regna multa quae Christo diabolus ostendit, regna daemonum, regna peccati eradicet, opus habet iis qui ei dati sunt a Deo sermonibus. Scriptum est enim: Ecce dedi sermones meos in os tu
Abbreviated transcription (Latin):
exhortat᷑ eũ dicens. Ne timeas a facie eor ũ
qͥa tecũ sũ ut eruã te dicit dñs. Quȩcunq
ieremias passus. ẽ: scripta sunt. Inlacũ mis-¬
sus. ẽ. luti. mansit ibi comedens pan̾e diei¬
& aquã tantũ bibens. aliaq multa quȩ ꝑtu-¬
Qnecesse.ẽ. eosqͥ uiuere religiose inxp̃o cu¬
piunt: om̃i genere a contrariis uirtutib¬
ꝑeaquȩ reꝑiunt uasa ꝑsecutionẽ pati.
Qua causa: nichil nouu aut ꝑegrinũ uide.¬
atur his qͥ tribulationib affligunt᷑. Onna
quȩ p̾cepta sunt faciant. Tantũ orent. ut
ꝑsecutionis causa xp̃c sit: ne ꝓpt̾ iniusti.¬
ciã. ne ꝓpt᷑ delicta. ne ꝓpt auariciã dam.¬
nent᷑. Si qͣndo aut̾e ꝓpt̾ usticia aliqͥs ex a-¬
gitat᷑: audiat. Beatiestis cii ex ꝓbrant uob̾
& ꝑsequunt᷑ & dicunt ome malu adu̾sũ
uos mei causa. gaudete & exultate. qͥa mer-¬
ces ur̃a magna. ẽ. incęlis. Sic eñi ꝑsecuti st̃
me. & tetigit os meũ. & dix dñs ad me. Ob.¬

Expanded text:
exhortatur eum dicens: Ne timeas a facie eorum, quia ego tecum sum, ut eruam te, dicit Dominus . Quaecumque Jeremias passus est, scripta sunt: in lacum missus est luti, mansit ibi comedens panem dieit aquam tantum bibens, aliaque multa quae pertuEt necesse est eos qui vivere religiose in Christo cupiunt, omni genere a contrariis virtutibea quae reperiuntur vasa, persecutionem pati. Qua de causa nihil novum aut peregrinum videatur his, qui in tribulationibus affliguntur: omnia quae praecepta sunt faciant, tantum orent ut persecutionis causa Christus sit; ne propter injustitiam, ne propter delicta, ne propter avaritiam deprimantur. Si quando autem propter justitiam aliquis exagitatur, audiat: Beati estis cum exprobrant vobis, et persequuntur, et dicunt omne malum adversum vos, mei causa: gaudete et exsultate, quia merces vestra magna est in coelis. Sic enim persecuti sunt et tetigit os meum, et dixit Dominus ad me . Ob
Abbreviated transcription (Latin):
teria. fornicationes. furta. falsa testimo¬
nia. blasphemiȩ. plantationes sunt qͣs ñ
plantauit cęlestis pat̾. Si aut̾e uis scire
cuiꝰ sit plantatio istius modi cogitat᷑. audi
qͥa inimicꝰ homo hȩcfecit: qͥ suꝑ seminauit
zitania inmedio tritici. Instat ecce ds.
instat. & ⁊ abulus. habentes seminasua.
Si dederimꝰ locũ ⁊ abulo: inimicꝰ homo suꝑ¬

Expanded text:
estimonia, blasphemiae, plantationes sunt, quas non plantavit coelestis Pater. Si autem vis scire cujus sit plantatio istiusmodi cogitatus, audi quia inimicus homo hoc fecit, qui superseminavit zizania in medio tritici . Instat ecce Deus, instat et Zabulus habentes semina sua. Si dederimus locum Zabulo, inimicus homo super
Abbreviated transcription (Latin):
a nob̾. Non potest il oco edificationis malȩ
edificare ds. Quȩ enĩ participatio iusticiȩ
& in iqͥtati ꝰ. Aut quȩ cõmunicatio luci ad
tenebras: Oportet maliciã ex imis sedib
sermones edificent atq plantent. Possunt
siqͥde & alit̾ intelligiquȩ scripta st̃. Ecce
dedi sermones meos in os tuũ. Ut qͥd faciant
sermones eradicare & suffodere & disꝑdere:
Sermones eradicant nationes. sermones re-¬
gna suffodiunt. s ñ regna ista carnis & scli
digne destruentib digne eradicantib l̾ib̾
ea quȩ eradicata & subuersa sunt sensi. Pu.¬
buit scdm qͦd scriptũ. ẽ. dñs dabit uerba
euangłizantib inuirtute multa. uirtus
eradicans atq suffodiens. siqua infidelitas.
si qͦd mendaciũ si qua malicia siqua luru.¬
siqua discordia ñ. ẽ. suffossa: Si cubi ido.¬
lũ incorde constructũ.: ẽ: illo deposito edi.¬
ficet᷑ templũ dĩ. & inueniat᷑ gła eiꝰ in eo.
& fiat ñ infertilis siue locus esuriens. sed

Expanded text:
malae aedificare Deus: Quae enim participatio justitiae et iniquitatis? aut quae communicatio luci ad tenebras ? Oportet malitiam ex imis sedibus sermones Dei aedificent atque plantent. Possumus siquidem et aliter intelligere quae scripta sunt: Ecce dedi sermones meos in os tuum. Et quid faciant sermones dicit: Eradicare, et suffodere, et disperdere. Sermones eradicant nationes, sermones regna suffodiunt; sed non regna ista carnis et saeculi, digna destruentibus, digna eradicantibus verbis. Ea quae eradicata et subversa sunt senti, pubuit, secundum quod scriptum est: Dominus dabit verba evangelizanti virtute multa ? virtus eradicans atque suffodiens, si qua infidelitas, si quod mendacium, si qua malitia, si qua lusi qua discordia non est suffossa. Sicuti idolum in corde constructum est, illo deposito, aedificetur templum Dei, et inveniatur gloria ejus in eo, et fiat non infertilis, sive locus exsurgens, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cio loqui. id .ẽ. humana ñ noui. Siue aute
adieremiã siue ad saluatorem dicat᷑. prꝰiꝰ.¬
quã te plasmarẽ inutero noui te: legens
genesim & obseruans ea quȩ ibi de condi-¬
tione mundi scripta sunt: inuenies qͥ a
scriptura diuma multũ insermonib cau-¬
ta : ñ dixer it pr̃i quã te facerem imite

Expanded text:
humana non novi. Sive autem ad Jeremiam, sive ad Salvatorem dicitur: Priusquam te plasmarem in utero, novi te ; legens Genesim et observans ea quae ibi de conditione mundi scripta sunt, invenies quia Scriptura divina, multum in sermonibus cauta, non dixerit: Priusquam te facerem
Abbreviated transcription (Latin):
inueniri paruulũ scđm eũ homin̾e qͥ extrin-¬
secus ẽ: &. ee. interus ꝑfectũ uirũ. Talis erat
ieremias. habens iã concessam sibi adõ grãm
inȩtate corporis ad huc puerili. ꝓpt qđ ait
ei dñs. Noli dicere qͥa iuuenis sũ. Signũq
huiꝰ rei qͥa ñ sit iuiuenis s uir consũmatꝰ: o¬

Expanded text:
inveniri parvulum secundum eum hominem qui extrinsecus est, et esse interius perfectum virum. Talis erat Jeremias habens jam sibi concessam a Deo gratiam in aetate corporis adhuc puerili, propter quod ait ei Dominus: Noli dicere, quia juvenis sum. Signumque hujus rei, quia non sit juvenis,
Abbreviated transcription (Latin):
głor linguis fuisse: qͣndo tantũ ds̃ u̾bũ
erat apud patre. Discit gͦ & qͦdã modo
accipit disciplina. ñ magnorũ s inferi¬
oru̾ac minorũ. & sic̃ ego balbuttre disco:
iuolentiã mͥmet ipsi faciens: qͣndo cũ par:¬
uulis loqͦr. neq eni scio ut itadica infan-¬
tilit̾ loqͥ. & infractis uerbis iã grandę¬
uus cũ pueris sermocinari. eodẽ mͦ salua¬
tor in magnificentia qͥdẽ głȩ dĩ & inpatre

Expanded text:
 linguis fuisse, quando tantum Dei Verbum erat apud Patrem. Dicit ergo, et quodammodo accipit disciplinam non magnorum, sed inferiorum ac minorum. Et sicut ego balbutire disco, violentiam mihimetipsi faciens, quando cum parvulis loquor, neque enim scio, ut ita dicam, infantiliter loqui, et infractis verbis tam grandaevus cum pueris sermocinari: Eodem modo et Salvator in magnificentia quidem gloriae Dei, et in Patre
Abbreviated transcription (Latin):
consistens: ñ loquit᷑ humana. nescit affari.
eos qͥ deorsũ sunt. Quando aut̾e uenit incorp
humanũ dicit in exordionescio loqͥ: qͥa uiue¬¬
nis ego sũ. Iuuenis ꝓpt̾ dispensationẽ. senex
uixta hoc qđ pͥmogenit᷑ om̃is creature. Iu¬
uenis qͥa inconsũmationẽ ĩa scłorꝰ & inex.¬
tremũ huiꝰ uitȩ tempꝰ aduenit. Dicit itaq
nescio loqui. Scio eñiquȩdã maiora loqui.
scioquȩdã isto sermone mortali uix eloqui
t̾restrib. Necdũ assũpsi humanã fragili¬
tangendũ os eiꝰ. ut ei det uerba qͥb era¬
dicet imꝑia. Neq uͦ indigebat saluator
incȩlo dignis quȩ mererent᷑ euerti. s ñc
dixerat nescio uos qͥa oꝑarii estis iniqͥta¬¬

Expanded text:
consistens, non loquitur humana, nescit affari eos qui deorsum sunt. Quando autem venit in corpus humanum, dicit in exordio: Nescio loqui, quia juvenis ego sum : juvenis, propter dispensationem: senex, juxta hoc quod primogenitus omnis creaturvenis, qui in consummatione jam saeculorum, et in extremum hujus vitae tempus advenit. Dicit itaque: « Nescio loqui, » scio enim quaedam majora loqui, scio quaedam meliora isto sermone mortali. Vis me loqui terrestribus? nec dum assumpsi humanam fragilitangendum os ejus, ut ei det verba quibus eradicet imperia. Neque vero indigebat Salvator in coelo dignis, quae mererentur everti. Sed nunc dixerat: « Nescio vos, quia operarii estis iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
ret eos qui oꝑant᷑ iniqͥtat᷑e. neq eñi di¬
gni sunt agnitione eiꝰ. Quomͦ ap ꝓbabis
magnũ & głosũ. ẽẽ. qͦd abeo dictũ. ẽ. nes¬
cio loqui. Humanu . ẽ. & elocutio sepe
utit᷑ uerbi causa hebreorũ uoce siue gre-¬
ris ad saluatore. & scieris eũ inpͥncipio¬

Expanded text:
ret eos qui operantur iniquitatem, neque enim diret eos qui operantur iniquitatem, neque enim digni sunt agnitione ejus: quomodo approbabis magnum et gloriosum esse quod ab eo dictum est: Nescio utitur, verbi causa Hebraeorum voce sive Graederis ad Salvatorem et scieris eum in
Abbreviated transcription (Latin):
saluatore intelligi dictũ. ẽe. qͥa nesciat: &
rũ eũ accipias. ñ ne offendis ista sentiendo
de unigenito & pͥmogenito uniu̾sȩ crea¬
turȩ. de eo qͥ ante qu̾a conciꝑet᷑ annunciatꝰ
.e. loquente gabriele. sp̃s sc̃s ueniet suꝑ te
& uirtꝰ᷑ altissimi obumbrabit te. & audes
dicere. qͥa nesciat loqͥ: Quã obreni uide
bo si potero aliqͥd dignũ de saluatore in hoc
loco afferre. qđ quȩdã nesciens maior sit
si ea ignorauerit quã si scierit. Utam᷑ uo¬
ce eiꝰ. qͦmͦ sint aliqua quȩ nesciat. Respon.¬
dit eis qͥ sibi dicebant. ñ ne in nomine tuo
comedimꝰ & innomine tuobibimꝰ. & inno¬
mine tuo demonia eiecimꝰ. & uirtutes¬
multas fecimꝰ. discedite ame ñ noui uos.¬
tut̾e eiꝰ ap ꝓbat aut maiorem atq mira:¬
bilem. qͥa malos ꝑiturosq nesciat. Scit
eñi ab his differentias. scit meliora. scit
dñs eos qͥ eiꝰ sunt. & siqͥs ignorat ignorat᷑.
nesciat peccatoresds. ostendisti qͥa igno¬

Expanded text:
ligi dictum esse quia nesciat, et rum eum accipias, nonne offendis ista sentiendo de unigenito, et primogenito universae creaturae; de eo qui antequam conciperetur, annuntiatus est, loquente Gabriele: Spiritus sanctus veniet super te, et virtus Altissimi obrumbrabit te : et audes dicere quia nesciat loqui? Quamobrbo si potero aliquid dignum de Salvatore in hoc loco afferre, quomodo quaedam nesciens major sit, si ea ignoraverit quam si scierit. Utamur voce ejus, quomodo sint aliqua, quae nesciat. Respondit eis qui sibi dicebant: « Nonne in nomine tuo comedimus, et in nomine tuo bibimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et virtutes fecimus? Discedite a me, non novi vostutem ejus approbat, an majorem atque mirabilem, quia malos periturosque nesciat? Scit enim ab his differentias, scit meliora, scit Dominus eos qui ejus sunt, et si quis ignorat, ignoratur. nesciat peccatores Deus, ostendisti quia igno
Abbreviated transcription (Latin):
biq addit᷑ priꝰquã cognoscat puer. Siaut̾e &
de euangłio acciꝑe oportet testimoniũ: iħs
necdũ uir s adhuc infans qͥa se ex inaniuerat.
form̃a serui accipiens ꝓficiebat. Nemo aut̾e
ꝓficit qͥ ꝑfectus ẽ. s ille ꝓficit qͥ indiget
ꝓfectu. Prgo ꝓficiebat etate. ꝓficiebat sa.¬
pientia. ꝓficiebat gr̾a. & apud qm & apud

Expanded text:
bique additur, « priusquam cognoscat puer. » Si autem et de Evangelio accipere oportet testimonium, Jesus necdum vir, sed adhuc infans, quia se exinaniverat formam servi accipiens , proficiebat. Nemo autem proficit, qui perfectus est: sed ille proficit qui indiget profectu. Ergo proficiebat aetate, proficiebat sapie
Abbreviated transcription (Latin):
miȩ siue cȩt̾is scĩs. Itafiet. ut & pͥma quȩ n
uidebant᷑ congruere saluatori adieremĩã
referant᷑: & scda abeo qͥ scit figurare quȩ
dicta sunt ieremiȩ de putent᷑. Dicit mͥaliqͥs
auditor. Etiã aliũ pande sermon̾e. & cuncta
quȩ scripta st̃ suꝑ saluatore qͣsi de dõsint
scripta constitue. De scđis noli. ẽe. sollicitꝰ.
Apparet enĩ. qͥa saluator eradicauerit regna
diaboli. & nationes subuerterit: gentilem
destruens uitã. Inistis qđ intellectũ difficisẽ
facit. hoc: ẽ. qͦm possit saluator dicere nescio
loqui qͥa iuuenis ego sũ & cȩt̾a in hoc sermone:
int̾ptantes coangustant᷑. Iħ̃m xp̃m scimꝰ dm̃
re diguitate. Qua ꝓpt̾ necesse. ẽ nob̾ scripturas
scas intestimoniũ uocare. Sensus qͥppe nr̃i &
enarrationes sine his testib n habent fidem.
tellectꝰ mei accipiens duos testes de nouo &
ueteri testamto. accipiens tres testes. de euan.¬

Expanded text:
miae, sive caeteris sanctis. Ita fiet, ut prima quae non miae, sive caeteris sanctis. Ita fiet, ut prima quae non videbantur congruere Salvatori, ab Jeremiam referantur: et secunda ab eo qui scit figurare dicta quae dicta sunt, Jeremiae deputentur. Dicet mihi aliquis auditorum, etiam alium pande sermonem, et cuncta quae scripta sunt super Salvatore, quasi de eo sint scripta, constitue: de secundis noli esse sollicitus. Apparet enim quia Salvator eradicaverit regna diaboli, et nationes subverterit, gentilem destruens vitam. In istis quod intellectum difficilem facit, hoc est, quomodo possit Salvator dicere: Nescio loqui, quia juvenis ego sum, et caetera. In hoc sermone interpretantes coangustantur. Jesum Christum scimus re dignitatem. Quapropter necesse nobis est Scripturas sanctas in testimonium vocare. Sensus quippe nostri et enarrationes sine his testibus non habent fidem. tellectus mei, accipiens duos testes de Novo et Veteri Testamento, accipiens tres testes de Evang
Abbreviated transcription (Latin):
eũ referunt᷑. Dicere uͦ alia suꝑ ieremia alia
suꝑ saluatore intp̃tanda. ẽe: ñ pessimũ: ẽ.
Sed qͥ bene scripturas nosse conat᷑. uehem̃t̃
insto tristabit᷑ loco. uidens subuno textu
sermonis diuidi intellectũ & dici. Hȩc q̃m
minora st̃ ñ conueniunt saluatori. s iere.¬
Obid cuncta ñ adieremiã referre tẽptabimꝰ.
Hoc est etiã ea quȩ cũ maiora sint uident᷑ con¬
ditione eiꝰ excedere. Quicunq adõ accipit
uerba: sumens grãm oelestis eloquii: iccirco
ea accipit ut regna g̃sq eradicet. atq sub¬¬
om̃is qͥ diuina uerba suscipit nolo eu corpo¬¬
animas hominũ regnatas apeccato uxta
id qͦd in apło scriptũ . e. ñ regnet gͦ peccatu
species delictorũ: allegoritet regna & g̃s
ꝑuaria delicta quȩ humanas animas pos¬
sedert̃. & hȩc erunt quȩ euellent᷑ atq suf¬
fodient᷑ asermonib dĩ qͥ dati sunt siue tere¬

Expanded text:
eum referuntur. Dicere vero alia super Jeremia, alia eum referuntur. Dicere vero alia super Jeremia, alia super Salvatore interpretanda 748 esse, non pessimum est. Sed qui bene Scripturas nosse conatur, vehementer in isto instabit loco, videns sub uno textu sermonis dividi intellectum, et dici, haec, quoniam minora sunt, non conveniunt Salvatori, sed Jerenos ad Jeremiam referre tentabimus: hoc est, et ea, quae cum majora sint, videntur conditionem ejus excedere. Quicumque a Deo accepit verba, sumens gratiam coelestis eloquii, idcirco ea accipit, ut regna gentesque eradicet atque subomnis qui divina verba suscipit, nolo eum corpoanimas hominum regnatas a peccato, juxta id quod in Apostolo scriptum est: Non regnet ergo peccatum species delictorum allegorizet regna et gentes per varia delicta, quae humanas animas possederunt: et haec erunt quae evellentur atque suffodientur a sermonibus Dei, qui dati sunt sive Jere
Abbreviated transcription (Latin):
&e disꝑdẽ : de ieremia difficilem faciunt
int̾ptatione. Quas em̃ g̃s eradicauit ie.¬
remias: Quȩ regna subuertit. ut meri¬
Qu̾a habuit potestat̾e ad disꝑdendũ. ut
auderet & disꝑdere: Quos uͦ edificauit.
ut consequent᷑ addat᷑ edificare: Iere.¬
mias dix. Non ꝓfui. neq ꝓfuit maliqͥs.
Et qͦmͦ data. ẽ. ei edificatio atq planta.
tio. Hec ut diximꝰ adsaluatorẽ relata.
ñ coartant int̾p̃tant̾ẽ. Ieremias enĩ in
istis saluatoris figura : ẽ. S eaquȩ se¬
quunt᷑. etiã doctissimo homini diffi.¬
cultat̾e expositionis important. qͦmͦ
potest nescio loqui. s & illud qͥa iuuenis ego
sũꝰ Int̾dicit᷑ eñĩ: quasi ñ bene responderit.
Sic eñi ei dicit dñs. Noli dicere qͥa uiuenis ego
sũ. Oanifestũ: ẽ: quasi ñ benedicent̾e fuisse
rep̾hensũ. Hȩc sunt quȩ saluatori uident᷑ ñ
conuenire. Suꝑiora aut̾e. facili intellectu ad

Expanded text:
et disperdere : de Jeremia difficilem faciunt et disperdere : de Jeremia difficilem faciunt interpretationem: quas enim gentes eradicavit Jeremias? quae regna subvertit, ut meriquam habuit potestatem ad disperdendum, ut audierit: et disperdere? Quos vero aedificavit, ut consequenter addatur, aedificare? Jeremias dixit: Non profui, neque profuit mihi aliquis: et quomodo data est ei aeditio? Haec, ut diximus, ad Salvatorem relata non coarctant interpretantem. Jeremias enim in istis Salvatoris figura est. Sed ea quae sequuntur etiam doctissimo homini difficultatem expositionis important, quomopotest, nescio loqui? Sed et illud, quia juvenis ego sum interdicitur ei, quasi non bene responderit. Si enim ei dicit Dominus: « Noli dicere, quia juvenis ego sum, » manifestum est quasi non bene dicreprehensum. Haec sunt quae Salvatori videntur non convenire. Superiora autem facili intellectu ad
Abbreviated transcription (Latin):
patris sui. Ex reꝓmissione natꝰ est is aac:
& tam̃ neq adeũ repperimꝰ hunc dictũ
.ẽẽ. sermon̾e. Ꝙ qͥd me necesse: ẽ. ꝑ singu¬
los currereꝰ Ieremias p̾cipuũ int̾ cun¬¬
ctos consecutꝰ: ẽ. donũ: dicente dño. Priꝰ¬
quã te plasmarem inutero noui te. & priꝰ¬
quã exires de uulua scĩficaui te. Neq uͦ
ignoramꝰ qͦsdam. ẽe. qͥ ita referant: quasi
.ẽẽ. quȩ possint saluatori conuenire. quȩ
etiã nos int̾ponemꝰ. Pauca aut̾e eorũquȩ
adieremiã dicta sunt coartant intelle.
ctũ. qͣsi ñ possint ut plures estimant ad
dñm referri. Quȩ g sunt que possunt¬
S conuenire dño : Ad om̃s quoscunq mitt᷑a
te ibis. & om̃ia quȩ mando tibi loqueris.
Netimeas a facie eorũ. qͥa tecũ ego sũ ut¬
te eruã dicit dñs. Necdũ ista otiose ui¬
dent᷑ ad saluatorem referri. eauͦ quȩ se-¬
dedi sermones meos inos tuũ. ecce consti.¬
tui te hodie suꝑg̃s & regna: eradicare

Expanded text:
natus est Isaac, et tamen neque ad eum reperimus hunc dictum esse sermonem. Et quid me necesse est per singulos currere? Jeremias praecipuum inter cunctos consecutus est donum, dicente Domino: Priusquam te plasmarem in utero novi te: et priusquam exires de vulva, sanctificavi te. Neque vero ignoramus quosdam esse qui ista referant, quasi esse quae 747 possunt Salvatori convenire, quae etiam nos interponemus. Pauca autem eorum quae ad Jeremictum, quod non possint, ut plures aestimant, ad Deum referri. Quae ergo sunt quae possunt convenire ad Dominum? « Ad omne quoscunque mittam te, ibis, et omnia quae mando tibi, loqueris. Ne timeas a facie eorum, quia tecum ego sum, ut eruam te, dicit Dominus. » Necdum ista otiose videntur ad Salvatorem referri, ea vero quae sededi sermones meos in os tuum; ecce constitui te hodie super gentes et regna, eradicare,
Abbreviated transcription (Latin):
exitio destinati. ut manifestũ: ẽ. ex sermo¬
nib dĩ qͦs locutꝰ . ẽ. ad abraham. At tam̃ qͦd
suũ erat fecerunt angłi. uolentes eos sal.¬
uari qͥ se indignos salute iudicauerunt.
hȩc dicentes ad loth. Est tͥ aliqͥs hic gener.
aut filii. aut filiȩ: Neq uͦ ignorabant
ñ. ẽẽ. eos secuturos loth. s ostendert suam
parit̾ & eiꝰ qͥ eos miserat benignitatem in.
homines & amorem. Horũ qͥddã simile in-¬
uenimꝰ etiã inieremia scriptũ. ẽẽ. Est enĩ an.¬
qͦusq Ergo qͥ scripturas legit. silectioni di-¬
ligent᷑ intendat. & requirat eorii quȩ scri.¬
pta sunt uoluntat̾e: discere potest ex hy sto¬
rie suꝑscriptione. qͦ tepore ieremias exor-¬
sus sit. & qͦ consũmauerit ꝓphetiã. Quid gͥ
adme tempꝰ hy̧ storiȩ: Legens didici. qͥa cę¬
ꝑit ꝓpħare indieb iosiȩ filii ammon regis
uida. usq ad annũ terciũdecimũ regniei.

Expanded text:
exitio destinati, 744 ut manifestum est ex sermoexitio destinati, 744 ut manifestum est ex sermonibus Dei, quos locutus est ad Abraham: attamen quod erat suum, fecerunt angeli, volentes eos salvare qui se indignos salute judicaverunt, haec dicentes ad Loth: Est tibi hic aliquis gener, aut filii, aut filiae ? Neque enim ignorabant non esse eos secuturos Loth, sed ostenderunt suam pariter, et ejus qui eos miserat, benignitatem in homines et amorem. Horum quiddam simile invenimus et in Jeremia scriptum esse: est enim anque. Ergo qui Scripturas legit, si lectioni diligenter intendat, et requirat eorum quae scripta sunt voluntatem, dicere potest ex historiae superscriptione, quo tempore Jeremias exorsus sit, et quod consummaverit prophetiam. Quid igitur ad me tempus historiae? Legens didici, quia coeperit prophetare in diebus Josiae filii Amos regis Juda, usque ad annum tertium decimum regn
Abbreviated transcription (Latin):
d adbenefaciendũ ꝓmptꝰ. ẽ. adpu.¬
niendos autẽ eos qͥ pęnadigni sunt:
dissimulator. Cũ possit qͥppe ta¬
cens sine contestatione uenturi pumre eos
qͦs semel dignos supplicio uidicauit: nun¬
quã hoc fac̃. s etiã si condẽnauerit: dicit
qđ sibi semꝑ dicere ꝓpositũ: ẽ: ut lib̾ent᷑ a¬
condẽnatione ꝑpenitentia: qͥ condẽnatifu¬
erant ꝑdelictũ. Horũ exempla cũ de scrip.¬
turis multa possimꝰ acciꝑe: sufficiunt ad
p̾sens incidentia. ut ueniamꝰ adeorũ quȩ
lecta sunt contemplationẽ. Niniuitȩ pec¬
catores condemnati erantꝰ dõ. Adhuc en̾ĩ
tres dies: & futuru̾ ut ninue subuerte.¬
ret᷑. Noluit ds̃ cũ silentio punrre dãna¬¬
tos. s danseis locũ penitentiȩ & conuersi.¬
onis: misit ad gͦs hebreorũ ꝓpħam. ut
dicente illo adhuc tres dies & niniue sub.¬
uertet᷑: qͥ condemnati fuerant ne ꝑirent.
s agentes pęnitentiã impetrarent miscłia¬
dĩ. qͣsi qͥ in sodomis & gomorris iam erant

Expanded text:
d benefaciendum promptus est, ad puniendos autem eos qui poena digni sunt, dissimulator, cum possit quippe tacens sine contestatione venturi, punire eos quos semel dignos supplicio judicavit, nusquam hoc facit, sed etiamsi condemnaverit, dicit quod sibi semper dicere propositum econdemnatione per poenitentiam, qui condemnati fuerant per delictum. Horum exempla cum de Scripturis multa possimus accipere, sufficiunt ad praesens incidentia, ut veniamus ad eorum quae lecta sunt, contemplationem. Ninivitae peccatores condemnati erant a Deo: Adhuc enim tres dies, et futurum ut Ninive subvertatur . Noluit Deus cum silentio punire damnatos; sed dans eis locum poenitentiae et conversionis, misit ad gentes Hebraeorum prophetam, ut dicente illo: Adhuc tres dies, et Ninive subvertetur, qui condemnati fuerant, non perirent: sed agentes poenitentiam, impetrarent misericordiam Dei, qui in Sodomis et Gomorrhis jam erant
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt qͦd necesse: ẽ: eradicant. destruunt.
ꝑdunt. & post hȩc edificant atq plantant.
Obseruauimꝰ semꝑ inscripturis sc̃is pͥmũ ea
quȩ uident᷑ tristia nominari. de inde ea quȩ
hy lariora sunt scdo dici. Ego occidã. & ego
uiuficabo. Nondix pus ego uiuificabo. &
post ea occidĩ. Impossibile. ẽ. eñĩ qͦd semel ui¬
uificauit ds. aut ab eo ipso aut abalio occidi.
sedego ut̾ficiã & ego uuuficabo. ut fiat pau.¬
rimi heretici. nunqua ad nos deferrent crebro
& ego uiuificabo. ñ aduertentes inscripturiꝰ
annunciation̾e suscitationis mortuorũ. ñ
c̃siderantes resurrectionẽ ia cȩpisse ꝑsingu¬
los: Consepelim᷑ enĩ xp̃o ꝑ baptismu. & con-¬
surgemꝰ cueo. A tristib semꝑ s necessariis
inchoat ds. ueluti ego occidã & ego uiuifica¬¬
ho. ego ꝑcutiã & ego sanabo. Quẽ enĩ diligit
dñs corripit. flagellat aut̾e omn̾e filiu que¬

Expanded text:
faciunt, quod necesse est, eradicant, destruunt, faciunt, quod necesse est, eradicant, destruunt, perdunt, et post haec aedificant atque plantant. Observavimus semper in Scripturis sacris, primum ea quae videntur tristia nominari, deinde ea quae hilariora sunt, secundo dici: « Ego occidam, et ego vivificabo . » Non dixit prius, Ego vivificabo, et postea, occidam. Impossibile enim quod semel vivificabit Deus, aut ab eo ipso, aut ab alio occidi, sed: « Ego interficiam et ego rimi haeretici, numquam ad nos deferrent, crebro et ego vivificabo? non advertentes in Scripturis annuntiationem suscitationis mortuorum, non considerantes resurrectionem jam coepisse per singulos: Consepelimur enim Christo per baptismum, et consurgemus cum eo . A tristibus semper, sed necessariis inchoat Deus, veluti: Ego occidam, et ego vivificabo: ego percutiam, et ego sanabo. 758 Quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat aute
Abbreviated transcription (Latin):
niorũ. & tradite eos igni. Sic ea quȩ st̃ era¬
dicata disꝑdant᷑. Si aute uis seire qͦmͦ sub¬¬
dom ea que ꝓpt̾ lepram destrui iubet᷑. cu
fuerit puluis effecta. extra ciuitate ꝓicit᷑.
ut ne lapis quidẽ exea residuus sit. uixta
Oportet quipye penitꝰ interire maliciã. Sub.
diabolus concinnare potest assumi ualeant.
Eradicatũ : e. qͥppiã. inuenit adu̾sariꝰ etiã int̾
ea quȩ eradicata sunt aliqua sem̃t̾e qua iterũ
seminet. ꝓp̾t qđ iubet dñs colligite ⁊izania
& comburite ea igni. scilicet ut eradicatio
qͦq ⁊abuli & ipsa subu̾sio consumat᷑. Uerũ
ñ tantu in hoc stat sermo diuinꝰ: ut eradi.¬
cet & destruat & disꝑdat. Esto eñi. Pradica¬
ta sint om̃ia inme mala. destructa & disꝑsa
sint pessima. qͥd mͥ ꝓdest. si ñ ꝓeis quȩ eradi.¬
cata & suffossa sunt. meliora inme plani.
tent᷑ atq edificent᷑: ꝓpt̾ea dĩ uerba pm̃u

Expanded text:
niorum, et tradite eos igni . Sic ea quae sunt eraniorum, et tradite eos igni . Sic ea quae sunt eradicata disperduntur. Si autem vis scire quomodo dispdomus ea quae propter lepram destrui jubetur , cum fuerit pulvis effecta, extra civitatem projicitur, ut ne lapis quidem ex ea residuus sit, juxta Oportet quippe penitus interire malitiam. Subveedificationem, quam diabolus concinnare potest, assumi valeant. Eradicatum est quippiam, invenit adversarius etiam inter ea, quae eradicata sunt, aliquam sementem, quam iterum seminet. Propter quod jubet Dominus: Colligite, dicens, et comburite ea igni, scilicet ut eradicatio quoque Zabuli, et ipsa subversio consumatur. 757 Verum non tantum in hoc stat sermo divinus, ut eradicet, et destruat, et disperdat: esto enim, eradicata sint omnia in me mala, destructa et dispersa sint pessima, quid mihi prodest, si non pro eis quae eradicata tentur atque aedificentur. Propterea Dei verba primum
Abbreviated transcription (Latin):
sub pͥncipali cordis nr̃i. sparget sem̃ suu
Nec aliqͥs estimet triste qͥddam ieremiam
recepisse. qͥa constitutus sit ad eradicati.¬
one regnorũ & gentiũ. Bonitatis dĩ istud
.ẽ. indiciũ. eradicare uitia ꝑsermones.
inimica cȩlestis regni regna destruere.
& bellantes cũ sua gente euertere. nati-¬
ones eradicare & subuertere. Est quȩdã
edificatio ⁊ abuli. & est quȩdã edifica.¬
tio dĩ. Qđ suꝑ arenã ex truit᷑. hoc ⁊ abuli
est
Suꝑ nullo enĩ stabilit᷑. obortũq ñ solidatur.
Qđ aut̾e suꝑ petram edificat᷑. hoc dĩ. ẽ. Unde
& his qͥ eius sunt dr̃. Di agricultura: dĩ edi¬
catio ipsa ñ disꝑit: adhuc ꝑmanet qͦd euul¬
sũ. e. Si subruit᷑ domꝰ. & lapides inruina st̃
integri: dissipata ẽ. dom̃. ñ tam̃ ꝑdita. Op̾
.ẽ. gͥ benignitate dĩ. ut eradicatio ipsa &
subu̾sio tota disꝑeat. Diligenti lege qͦmͦ era¬
dicata ꝑdant᷑. Paleas inqͥt coburite igni
in extingiubili. & ligate manipulos ziza¬

Expanded text:
sub principali cordis nostri sparget semen suum. Nec aliquis existimet triste quiddam 756 Jeremiam recepisse, quia constitutus sit ad eradicationem regnorum et gentium. Bonitatis Dei istud est indicium, eradicare vitia per sermones, inimica coelestis regni regna destruere, et bellantes cum sua gente evertere nationes, eradicare et subvertere. Est quaedam aedificatio Zabuli, et est quaedam aedificatio Dei: quod super arenam exstruitur, hoc Zabuli est, super nullo enim stabili, robustoque solidatur. Quod autem super petram aedificatur, hoc Dei est. Unde et his qui ejus sunt, dicitur: Dei agricultura, Dei aedicatio ipsa non disperiit: adhuc permanet quod evulsum est. Si subruitur domus, et lapides in ruina sunt integri: dissipata est domus, non tamen perdita. Opus est igitur benignitate Dei, ut eradicatio ipsa et subversio tota dispereat. Diligentius lege quomodo eradicata perdantur: Paleas autem comburet igni inexstinguibili. Et: Ligate manipulos ziza
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Ne timeas a facie eorũ. Scit em̃ sermo dĩ:¬
eos qͥ uerbi legatione fungunt᷑ incurrere ab-
his ꝑiculũ qͥ audire contemnunt. Increpati
eni oder̾ increpationes. coarguti ꝑsequunt᷑
arguentes. Om̃e qdđ cunq malũ.: e: semꝑ pati.¬

Expanded text:
ris: nec timeas a facie eorum. Scit enim eos sermo Dei, qui verbi legatione funguntur, incurrere ab iis periculum qui audire contemnunt. Increpati enim oderunt increpationes, coarguti insequuntur arguentes. Omne quodcumque malum est, semper pati