comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iton tomis. mas gelus fuit quidam hpens at̾
la creatus quem apollo in puaso monte int̾fecit
fituis ⁊ fitici fitioꝵ dc̃i st̃ ludi ł festa facta in honore ap¬
polluns ꝓpter uictoriam quam habuit de fitone ⁊ a
fito fitius . a. nui ł fiteus .a. iari .i appollmeus. ł a
fitone serpente possunt deritiari Item fiton. ⁊ dĩnator¬
tor ł incantator plenus fitonico spũ ⁊ dĩnatrix nntan¬
qr appollo auctor fuit dĩnati

Expanded text:
ITON -nis fuit quidam serpens creatus a terra quem Apollo in Parnaso monte interfecit; Fitea -orum dicti sunt ludi vel festa facta in honorem Apollinis propter victoriam quam habuit de Fitone. Et a Fitio fitius -a -um vel fiteus -a -um, idest apollineus; vel a Fitone serpente possunt derivari. Item a Fitontor vel incantator plenus fitonico spiritu et divinatrix vel incan Apollo auctor fuit divinati
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ ħ capitecensus. sus. su i corona que in capite gi̾tur
ł taratio possessionum. et a diectiue capitetẽnsus. sit. sum
qui de suo capite animiatim reddit census i tributa
ł qui in capite gerit coronam.¬
Lapitellum est dum. de capłm in calibus sui significations
columpnarum sunt capita quasi super collum caput¬

Expanded text:
s -sus -sui corona que in capite geritur vel taxatio possessionum, et capitecensus -a -um qui de suo capite annuatim reddit censum idest tributum, vel qui in capite gerit coronamapitellum, diminutivum, in qualibet sua significatione, , quia columnarum sint capita quasi super collum caput
Abbreviated transcription (Latin):
longenani seuectutis pluuarum regninue alaxq
ieuigio iuidatos cucuustaus soboles citoma ꝓp̾is¬
peniis fonet. Et ꝙͥ dicam collatt alo pascit qũ
enstm iꝑã reparatur nature dispendia huic atq
uide sublentntes senem fultro alaruni suari
ad uoliudum eterceant et in p̾stines usus desu¬
eta iam reuocent patris menbra. Quis uostrũ
leiuire egrimi non fastiduit patrem. Quis fessũ
credibile habetur. quis ut pius. nou ħ seruł mã¬

Expanded text:
longaevum senectutis plumarum tegmine alarumque remigio nudatos circumstans soboles pennis propriis fovet. Et quid dicam, collatitio cibo pascit, quando etiam ipsa reparat naturae dispendia, ut hinc atque inde sublevantes senem fulcro alarum suarum ad volandum exerceant, et in pristinos usus desueta jam revocent pii patris membra? Quis nostrum levare aegrum non fastidiat patrem? Quis fessum a vix credibile habetur? Quis ut pius sit,
Abbreviated transcription (Latin):
necture debito aues non crubescunt reuerendi
senis menbra portare. Ett eni uectura pieta¬
tis quos eo usq pũti testificatione perrrepuit
ut congrice mercedem renumeratõis muemi̾t.
Nam romauoꝵ pia ulus auis uocatur et ꝙ uix
uin imperatori ꝯsulto senatus delatum dõ. ħͥ iste
decreta patriem at pprie infigne̾ clementis pios
ei filios patrum prius oportuit uidere pre¬
dicar

Expanded text:
cia, . aues non erubescunt reuerendi senis membra portare. est enim uectura pietatis, quod eo usque frequenti testificatione percrebuit, ut congruae mercedem remunerationis sit; nam Romanorum usu pia auis uocatur et quod uix uno imperatori consulto senatus delatum dicitur hoc istae decreta patrum ad propriae insigne clementiae; pios enim filios patrum prius oportuit iudicio praedicar
Abbreviated transcription (Latin):
Nicoma me di a sono quo crepitat qͣ cicama
qr sonus pocius ełt oris q uons qr cum qciente x¬
stio facirut uude et ciconiami qd̃ et cicomum dr̃
rocaut hispam lignim longũ quo ii ortis hau¬
euunt aqulam qr unitatur naturas illius auis
leuitis et deponentis rostra dimi clangit estud̾
ortolam celonam uocant tale lignum inuenitur mͦ
supei quosdam ꝑuteos cum cathena ferrea. Et sci¬

Expanded text:
NIA -e dicitur a sono quo crepitat quasi cicania, qui sonus potius est oris quam vocis, quia cum quatiente rostro faciunt, unde et ciconiam, quod et ciconium dicitur, vocant Yspani lignum longum quo in ortis hauriunt aquam, quia imitatur naturam illius avis levantis et deponentis rostrum dum clangit; eundem ortulani telonem vocant. Tale lignum invenitur modo super quosdam puteos cum catena ferrea. C
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtito ꝙ quid̃ ita non debutt appellare
nec enm reuera dourin corpus est ꝙ cum
illo non erit meternum. sed dicendum fuit
le donum corpore bero atq permirto autem
uero q silato. bel aliquid aliud quia non solum
metermm uerum etiam mie ypocrate non
ꝯ illo esse dicendi st̃ qͣnus in eius eẽ uideãt
ecclesiam unde poterat ista regula et sit appel¬
lari et diceretur de permrota etclesiaro
ertia regula est de promsris et lege
que alio mode dici potest. de spibitu
uarta regula est de spetie et genere
sit entui eam uocat uoleus intelligi
ppetiem partem generis aut totum cuius ei
pars est. quam nincupat speciem ficut
unaqueq eiuitas pars est utique uniuersi
gentium hant ille uocat spetiem. genus au¬
tem ommes gentes.

Expanded text:
od quidem non ita debuit appellari; non enim revera Domini corpus est quod cum illo non erit in aeternum, sed dicendum fuit de Domini corpore vero atque permixto, aut vero atque simulato, vel quidquid aliud; quia non solum in aeternum, verum etiam nunc hypocritae non cum illo esse dicendi sunt, quamvis in ejus esse videantur Ecclesia. Unde poterat ista regula et sic appellari, ut diceretur, de permixta Ecclesia. ertia regula est "de promissis et lege". quae alio modo dici potest "de spiritu ta regula est "do specie et genere". sic enim eam uocat, uolens intellegi speciem partem, genus autem totum, cuius ea pars est, quam nuncupat speciem, sicut unaquaeque ciuitas pars est utique uniuersitatis gentium. hanc ille uocat speciem, genus autem omnes gentes.
Abbreviated transcription (Latin):
dens Et ponitur gnaliter diuertitulum ł diuortium
pro seꝑatione ⁊ dĩone et subterfugitione Item et diuor¬
tium dr̃ inter uirum et mmulierem quociensq dissoluto
matrimonio alter eorum alteras iniptias sequitur
dio dictum a flecu uiarum. ⁊ uie in diu̾sa tendenter¬

Expanded text:
dens, et ponitur generaliter diverticulum vel divortium pro separatione et divisione et subterfugitione; unde et divortium dicitur inter virum et mulierem quotienscumque, dissoluto matrimonio, alter eorum alteras nuptias sequitur, sic dictum a flexu viarum, idest vie in diversa tendente
Abbreviated transcription (Latin):
legeton tontis. flurus infernalis totus ardens a fos
qd̾ est ignis ł flegi ꝗd̾ ełi inblanimaus et totus. uñ fle¬
palib humoribus humam corporis sic dciũ qr gͥit fu¬
gidum. Greti enm ugorem flegnionem dñt. uñ
flegmatitus ca. cum. in quo dominatur flegna et qdͥ
ma et quod procedit ⁊ prouenit ex flegmate ⁊ fleg¬
matiio. zas.i flegmate habundare ł flegia eicere.
multum saliuare et spuere uide in elementum¬
et est flemen tumor sanguans situt ubi habundant
cuia sangitine. Item flenna st̃ cum manib et¬
pedib calloi sulci st̃¬
cum lacrims pectus aut facien tunde̾ luge̾re. est
cum aliquib dts miserabilib ⁊ habitꝰ mutatione
flere. merere est cum silentio dolere uñ ⁊ merere qiͣ
mente tarere et lucere qiͣ luce egere. a fleo. fles hic
fletus tus. ⁊ hic ⁊ h ͨ flebilis ⁊ ħ. le. ⁊ flebiliter ad¬
l inuemantur transitiue constructa cum actĩs s cam̃¬

Expanded text:
LEGETON -ntis, quidam fluvius infernalis, totus ardens, a fos quod est ignis vel flegi quod est inflammans, et totus; unde fle corporis, sic dictum quia sit frigidum: Greci enim rigorem flegmonem dicunt; unde flegmaticus -a -um, in quo dominatur flegma, et quoma et quod procedit et provenit ex flegmate; et flegmatizo -as, idest flegmate abundare vel flegma eicere, multum salivare, spuere. F 77 FLEGU, est tumor sanguineus, sicut ubi abundant crura sanguine. Item flegmina sunt cum in pedibus callosis sulci scum lacrimis pectus aut faciem tundere; lugere est cum aliquibus dictis miserabilibus et habitus mutatione flere; merere est cum silentio dolere, unde et merere quasi mente carere, et lugere quasi luce egere. A fleo -es hic fletus -tus -tui, et hic et hec flebilis et hoc -le, et flebiliter adlicet inveniantur transitive constructa cum accusa
Abbreviated transcription (Latin):
hoc flagellum. lli . di. et st̃ flag̃ siue flagella uo¬
gule ł pocius ꝓprie summe partes uirgarum qr ꝯ
flani ⁊ strepitu in corpore sonant ł simime ptes
arboꝵ dicuntuu flagella qr crebros ueritoꝵ festiaent
blatus eadẽ rõne dicitur ⁊ flagra. Irẽ qr flagrum
ꝑcutit ⁊ urit dr̃ flagrum qũq uerberatio. qñq arbor
bñ flagro gras. graui .s. estuare feru̾e̾. ardere
meaus et himologia est

Expanded text:
hoc flagellum, et sunt flagra sive flagella virge vel potius proprie summe partes virgarum, quia cum flatu et strepitu in corpore sonant; vel summe partes arborum dicuntur flagella, quia crebros ventorum sustinent flatus; eadem ratione dicuntur et flpercutit et urit, dicitur flagrum quandoque verberatio, quandoque ardor; unde flagro -as -gravi, idest estuare, fervere, ardere; means ethymologia est
Abbreviated transcription (Latin):
lagellum in flagrim uide
⁊ flagitõsus. sa. simi. ⁊ uiciosus li bidinosus. turpis. nõ
dicendus. tĩiosus sic dcũs qr frequent̾ flagitet et
appetit libidinem ł noceat sibi. Et comꝑtratur uñ
expostulare querere iogaie petere cum clamore po¬
scere uñ ⁊ flagito dicitur qi flatum gero ł ago. Et

Expanded text:
flagitium et  flagitiosus -a -um, vitiosus, libidinosus, turpis, non dicendus, criminosus, sic dictus quia frequenter flagitet et appetat libidinem, vel quod noceat sibi; et comparatur, unde expostulare, querere, rogare, petere, cum clamore poscere; unde et flagito dicitur quasi flatum gero vel ago, et
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam dicime exammationis exhibtut dicm
repta eorum fidelitute susamiam ab interitu li¬
beranit ẜ ꝙr dei uisiones ł sumpiuĩ sagati nẽte

Expanded text:
sententiam divine examinationis exibuit dum, reperta eorum falsitate, Susannam ab interitu liberavit, vel quia Dei visiones et somnia sagaci mente
Abbreviated transcription (Latin):
onfestim aduerbium qͣ cum festo a con et festum ꝙ d̾ li¬
gnum ad qd̾ tigna festinant sicut cuum tigna festiant
ut sicut cum festo situt et nos festinamns ͦ ut qdꝰ fate
uolumus sine intecuallo sit confestim qiͣ statim tũ p̾sentia
ẜestino festinas b a con et statim. S prius daũ ueriꝰ est.
ꝑficere et confice destituere deficere. ubi enim ẽ cõfeddto
multarum rerum ibi multarum rerum est defectio
Et conficere idest componere siue commniscere et secundum
h ꝑtinet ad medicos qui multa cõmiscent ad fatiendas
cedenti. ubi emul est hostuem tenfectio ab iultoꝵ
cõmixtio Item conficere.i tnigere. Sic gͦ confitere
in ser mucuitur significatõnib qͥtem conficere.¬

Expanded text:
onfestim, quasi confesto, a con et festum, ad quod tigna festinant: sicut enim tigna festinant ut sint cum festo, sic et nos festinamus ut quod facere volumus sine intervallo sit confestim, quasi statim cum presentia festino nerficere; et conficere idest destituere, deficere: ubi enim est confectio multarum rerum ibi multarum rerum defectio; et conficere idest componere vel commiscere, et secundum hoc pertinet ad medicos qui multa commiscent ad faciendas ta a precedenti: ubi enim est hostium confectio, ibi multorum commixtio; item conficere idest ungere ; sic ergo conficere in sex invenitur significationibus. Item co
Abbreviated transcription (Latin):
ca et ennitens de se radios flaminarum ad mod̾
cͥmum. et semꝑ qñ apparet significat mortem uel
immutationem alicuitis principis ł alitinus patrie
destructionem et semꝑer dirigit radios suos ad illã
mibes ignea claritate accensa qd magis credimus

Expanded text:
sa emittens radios flammarum ad modum crinium; et semper quando apparet significat mortem vel mutationem alicuius principis vel alicuius patrie destructionem et semper dirigit radios suos ad illam t stella sed est quedam nubes ignea claritate accensa, quod magis credimus;
Abbreviated transcription (Latin):
ocbido dis .si. sum . Item discludo aperire clausuram an¬
ferre. Item discludo dis.idest ualte ł deorsum clancere ł
discludere. Item excludo dis extra clauders. idest extra
stest iterum claudere ł retoo claude idest apente. It
secludo dis idest seorsum claudere ⁊ segregatim sep̃ari.¬

Expanded text:
concludo -dis -sum; discludo -dis, aperire, clausuram auferre; decludo -dis, idest valde vel deorsum claudere vel discludere; excludo -dis, extra claudere, idest extra idest iterum claudere vel retro claudere, idest aperire; secludo -dis, idest seorsum et segregatim cla
Abbreviated transcription (Latin):
ma  interp̾tatur uita sic̃ calamitas. Sñ re uita qr ori¬
go fuit nascendi ralamitas et ue qr ꝓpt̾ p̾uantationem
cã extitit monendi a cadendo enim nomen accepit cala.¬
iitas ł iõ uita et calamitas est dõa qr Gepe muker
et diro cã salutis et sepe calamitatis et mortis origo

Expanded text:
A interpretatur vita sive calamitas sive ve; vita quia origo fuit nascendi; calamitas et ve quia per prevaricationem causa extitit moriendi. A cadendo enim nomen sumpsit calamitas; vel ideo vita et calamitas est dicta quia mulier sepe est viro causa salutis, sepe calamitatis et mortis origo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie dĩ qui diuinarum ⁊ humanariumn rerum
luentiam h ⁊ onnem bene uiuendi trantut¬
trarutem tenet ⁊ fertui ħ nomen p̾rã eẽ exortum
s pitagora. Nam greci reteres c antẽ po
iectantus nominarent Iste interrogatꝰ qͥd ꝓficetur
rerecudo norine philorophuta. i amatorem su¬
pientie se esse. Mespondit qr scipientie pioficeri
sierogatissimm uidelatur. Ita deinceps postea po¬
steris placuit ut ꝙͣtalib de Reb ad s̾apientia᷑
ꝑtinentib doctrina qłq ł sibi ł aliis. uc̃ excesse

Expanded text:
rum scientiam habet et omnem bene vivendi tramitem tenet et fertur hoc nomen primum esse exortum a Pythagora. Nam Greci veteres cum ante phiactantius nominarent, iste interrogatus quid profiteretur, verecundo nomine philosophum, idest amatorem sapientie, se esse respondit, quia sapientem profiteri arrogantissimum videbatur. Ita deinceps postea posteris placuit ut, quantalibet de rebus ad sapientiam pertinentibus doctrina quisque vel sibi vel aliis videre
Abbreviated transcription (Latin):
tmibria brie .i extenuitas uestis supersticiosi ingri
in fimbriis que i quatuor angulis pallioꝵ pende¬
lant acutissimas somas ligabant ut eas aculeis
pungerentu ⁊ ex hac cõmotione trahetur ad offitia
tei. uñ fimbriatis. ta tum ⁊ simbriis ornatus
⁊ fuubrio brias. ⁊ fmbuis aꝑtare

Expanded text:
mbria -e, extremitas vestis: superstitiosi magistri in fimbriis que in quatuor angulis palliorum pendebant acutissimas spinas ligabant ut earum aculeis pungerentur et ex hac commotione retraherentur ad officia dei; unde fimbriatus -a -um, fimbriis ornatus; et fimbrio
Abbreviated transcription (Latin):
ab u. loco ꝯsonantis incipit ue amant ama¬
iusti uel amasti. amaiumꝰ amainstis uel.
amastis / amauerũt uel amarũt. Meo neui
neuisti liluest neuit neuiius nouistis uel nestis
neuerunt uel nerũt. Ideo autẽ addidimꝰ ⁊bi. ad
ne pro laiustis lastis. net prolaueruat larut
Sr̃ faueo faues faiusti neõ dicit fasti nec ꝓ
.u. ꝯsonantẽ aroneo aoui mouisti. Ex qͦ sõmos¬
seo posuit ouaꝰ pro sõmonuisses ẽ p̾ ẜuionum
hũc hoĩem delles sitiudere Se ni sn oños¬

Expanded text:
ab u loco consonantis incipit, ut amaui amauisti uel amasti amauit amauimus amauistis uel amastis amauerunt uel amarunt; neo neui neuisti uel nesti neuit neuimus neuistis uel nestis neuerunt uel nerunt. ideo autem addidimus adiectanec pro lauistis lastis nec pro lauerunt larunt. similiter faueo faui fauisti, nemo dicit fasti, nec pu consonantem: moueo moui mouisti, ex quo summosses posuit Horatius pro summouisses in I sermonum : «hunc hominem uelles si tradere, dis
Abbreviated transcription (Latin):
caducꝰ incertus dicbi ꝰ dumilatur pariti prerii. bñ
fruolum qrͣ fere ualens obolum. ⁊ nntenitur qũꝙ
ꝓprie autem fruola dicuntui ł uotanitur fictilia
parimi airiis qui super tartones cito sol decogiu
lensit.i. coctura illã talis actio ł qd̾ frigitiu . fa¬
xiii destendit a frigꝰ. S frixcitursi ⁊ frixo. xas aeꝙp¬

Expanded text:
caducus, incertus, dubius, simulatus, parvi pretii; unde frivolum quasi fere valens obolum, et invenitur quandoque prie autem frivola vocantur fictilia parum carnis quod super carbones cito solet decoqui; em sensu, idest coctura illa, talis actio, vel quod frigitur; frixura descendit a frigo, sed frixatura a frixo -as frequ
Abbreviated transcription (Latin):
ex suo nomins appellauit tros rex troianorum
pater gammedis ⁊ lt̃ due frigie s maior ⁊ minoi
maior frigia firmam habet. minor y̾lon ⁊ huic
uocantur troiam. cum uolumes cos appellare tui¬
truntos pro qualitate. etam negocii auctores dant
noiams diu̾sa nomina di iplunt eos appellare truri¬
dos appellant eos friges ł fugios. Si generosos
dardaidas. Si persitos lauinedonciades. ũi fortes
tioos. si audaces hectoreos Item frigia . gis dicit᷑¬

Expanded text:
ex suo nomine appellavit Tros rex Troianorum, pater Ganimedis; et due sunt Frigie, maior et minor: maior Frigia Smirnam habet, minor Ilium. Et hinvocantur Troiani, cum volumus eos appellare timidos. Pro qualitate enim negotii, auctores dant Troianis diversa nomina: si volunt eos appellare timidos, appellant eos Friges vel Frigios; si generosos, Dardanidas; si perfidos, Laomedontidas; si fortes, Troes; si audaces, Hectoreos. Item a Frigia hoc fri
Abbreviated transcription (Latin):
aluid ex alio facuait intelligi ꝙ est proprum
tropice locutionis. Que latiu̾s patet. quam st
possit ut nuchi uel ab aliquo unuersa ꝯprehendi¬
¶ Nam ubicimq uelut aliud dititur ut ali¬
ud intelligatur et si nemem ipsius tropi in
loquendi arte non inuenitu e tropica locutio
est que cum fit ubi fieri solet siue labore sequit
ictellectus cum uero ubi non solet laboratur
ẽt intelligatur ad aliis magis. ab aliis inus
sicut magis nmus ue. dona dei st ingeniis
houmium uel aductoria tribiunitur. pionide
sicut in uerbis propriis ubi res ue dicinitur¬

Expanded text:
Lege, aliud ex alio faciunt intelligi, quod est proprium Lege, aliud ex alio faciunt intelligi, quod est proprium tropicae locutionis, quae latius patet quam ut possit, ut mihi videtur, ab aliquo universa comprehendi. Nam ubicumque velut aliud dicitur ut aliud intelligatur, etsi nomen ipsius tropi in loquendi arte non invenitur, tropica lest. quae cum fit, ubi fieri solet, sine labore sequitur intellectus; cum uero, ubi non solet, laboratur, ut intellegatur, ab aliis magis, ab aliis minus, sicut magis minusue dona dei sunt in ingeniis hominum uel adiutoria tribuuntur. proinde sicut in uerbis propriis, de quibu
Abbreviated transcription (Latin):
uocat in obscuritate scriptararũ
satis bigilanter muentain. Sit enun
dicuntur quidam quasi sequantur in
ordine temporis uel super concuma¬
tione narrentur cum ad priora qui
pretermissa fuerunt latenter uarratis
reuocetur ꝙ nisi ex hac regula intelli¬
gatur erratur
illo in supplicium ignis ecerni sicut xpũs
caput erclesie que est eius corpus futũ
cum illo in regno et gloria sempiterna
sicut ergo in priia regula quam uoeat
de domino et eius corpore uigilandum
est ut intelligitur cum de una eadẽq
persona scriptura loquitur quid querãt
capiti quid corpori. Ita et in ista no¬
uissimia aliquando in diabolum dicitur
ꝙ nom̃ ipso. Sed pocuis in euuo cor¬
pore possit agnosti. oꝵ habet nõ solu
in eis qui manifestissime foris sunt
ses in eis etiam qui cum ad ipsum
ꝑtueant tamen ad tempus misdentur
ecclesie donec unusquisq de har uita exe¬
at uel a frmuento palea uentilabis ulti-¬
regule excepta biia que uocatur de promissis et

Expanded text:
ulationem vocat, in obscuritate Scripturarum satis vigilanter inventam. Sic enim dicuntur quaedam quasi sequantur in ordine temporis, vel rerum continuatione narrentur, cum ad priora quae praetermissa fuerant, latenter narratio revocetur: quod nisi ex hac regula intelligatur, erraturillo in supplicium ignis aeterni : sicut Christus caput est Ecclesiae, quod est corpus ejus, futurum cum illo in regno et gloria sempiterna . Sicut ergo in prima regula, quam vocat de Domino et ejus corpore, vigilandum est ut intelligatur, cum de una eademque persona Scriptura loquitur, quid conveniat capiti, quid corpori; sic et in ista novissima, aliquando in diabolum dicitur quod non in ipso, sed potius in ejus corpore possit agnosci, quod habet non solum in eis qui manifesed in eis etiam qui, cum ad ipsum pertineant, tamen ad tempus miscentur ecclesiae, donec unusquisque de hac uita exeat uel a frumento palea uentilabro ultiregulae, excepta una, quae vocatur De promissis et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ formido abicitur oculis ł anima siue habitatore ⁊
marue parul s pauor tum minditate amimi sb̾i
ta contur lans oculos qñ tamen soluitur ratione ł tprẽ
uec constat nietus est interior motus amm sõitꝰ sĩc
cordis factus ⁊ ex aliqua tusti recordatione s timoi¬
est accedens dolor mentis extonisecus ex aliq̃ ceti¬
sagntis alligate quibus uenatores ceruos capuent.
Ion alieua uietis semper est forundolosa hus ⁊ ĩftrs̃
forundineri. forundolosus ꝯparatur. slõr. ssimis. Uñ
fornndolose. siꝰ. me. adũbutui ⁊ ħ forimdolo tas tis

Expanded text:
obicitur oculis vel animo sine habita ratione et maxime parvulis – sed pavor cum timiditate animi subita est, conturbans oculos –, que tamen solvitur ratione vel tempore nec constat; metus est interior motus animi subitus, sive cordis, factus ex aliqua tristi recordatione, sed timor accedens dolor mentis extrinsecus ex aliqsagittis alligate quibus venatores cervos capiunt. ‘nam aliena virtus semper est formidolosa his’, idest ferens formidinem; formidolosus comparatur -sior -simus, unde formidolose -sius -me
Abbreviated transcription (Latin):
lor et est formidare trepidare formidinem hiẽ Q
fit cam formon.i langias ad p̾cordia fugiens acit¬
te se contrahit. Naui tanor sangumem gelat qui
cocictus gignit forntidinẽ qr dt ait boetiꝰ ĩ commento
siper cathegorias ar. Cum homo penit ee aliquo
delicto sangnis aĩtꝰ nature qĩ cooptus delictum tẽ¬
dit ad exteriora ⁊ ita fit homo ribeies ꝯ w̾ꝯdat᷑
undo reformidas qi qͥdam formidine retrahi formi¬
do cum omnib sius compoitis est nentrum. et
ab solutinu ⁊ sigtͣ passionem intrusecꝰ uatam.
constriutur tamen qñq cum accõ transitiue. ut for

Expanded text:
lor formido -as, trepidare, formidinem habere, quod fit cum formum, idest sanguis, ad precordia fugiens a cute se contrahit. Nam timor sanguinem gelat, qui coactus gignit formidinem, quia, ut ait Boetius in commento super cathegorias Aristotelis, cum homo penitet ex aliquo delicto, sanguis, amicus nature, quasi cooperturus delictum, tendit ad exteriora et ita fit homo rubeus; contra, ur reformido -as, quasi formidine retrahi. Formido cum omnibus suis compositis est neutrum et absolutum et significat passionem intrinsecus natam, sed construitur tam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ basilus dicit. ĩ q̃ omeł Tũ homo non laborabis in h
mitido ut possis tibi quietis ficture reponere ꝯ uideas
formitam hyems me morem uictum sibi studiose tẽpo¬
ie estatis attraliere. Q non ides iuus diligens est
qr iuidum ꝑicula experitur. Hib̾m quin pociꝰ omĩ
disa curaq peringili laborat ⁊ operatur cuuctaq dil¬
turrendo pertendãt quo sufficientia possit sibinet
retonde. mirabiliq prudentia prospicit ne speties q̃
collecte st̃ corrumpantur secatu dentib grauii ne
incpiens germinare pactum libi p̾boret nuitlem se
ti de mibib qͦusq formita torrentut. sb̾ sole fermnẽ expo

Expanded text:
 saeculum destinare. Tu ne ergo homo non laborabis in hoc mundo, ut possis tibi subsidia quietis futurae reponere, cum videas formicam hiemis memorem, victum sibi studiose tempore aetatis attrahere? Quae non ideo minus diligens est, quia nondum pericula experitur hiberni, quin potius omni nisu curaque pervigili laborat et operatur, cunctaque discurrendo pertentat, quo possit sufficientia sibimet alimenta recondere: mirabilique prudentia prospicit, ne species quae collectae sunt corrumpantur. Secat enim dentibus granum, ne incipiens germinare pastum sibi praeberet inutilem:ti de nubibus, quousque formica torrendum sub sole semen expo
Abbreviated transcription (Latin):
diõnes que p qͣqz habent uel funtas uel infiitas
.i. noĩa uerba particcpia yuoĩa unde si deficit ĩ ꝑoĩs
uerbum deficit ocĩ mũe qualia st̃ infmita ĩpei sc̃ã¬
lia gerundia uel suppĩa aduerbui Si uers qnus se¬
pe demonstraret nm ad sigm nouinui mindalur¬

Expanded text:
onas quoque habent uel finitas uel infinitas, id est nomina, uerba, participia, pronomina. unde si deficiat personis uerbum, deficit etiam numero, qualia sunt infinita, impersonalia, gerundia uel supina. aduerbium uero, quamuis saepe demonstret numerum ad significa
Abbreviated transcription (Latin):
di manceps manceps componitur cum .e. ⁊ dr̃ hic
oianceps pis. qui cum primo fuiss mariceps ab illa
seiuitute et potestate iam deliberatus est. uñ emanti¬
pare ⁊ a seruitute liberare s iam moleuet confuetudo
et filius de pta̾te prĩs hiberatus dicatiu emancipatus

Expanded text:
m. Manceps componitur cum e et dicitur hic emanceps -is, qui cum primo fuisset manceps iam ab illa servitute et potestate est liberatus; unde emancipare, a servitute liberare; sed iam inolevit consuetudo ut fi
Abbreviated transcription (Latin):
neum de ficulnea exũs ł ad ficulneam ꝑtinens
lero potest derurari a ficu fructu
feracior omnib aliis arborib qr bs ⁊ e̾ gn̾at
fructim in anno ⁊ uno maturestente alt̾ oritur
huit ⁊ tarica dĩ fructus eius ł massa fructirã
dolurt ꝙͣ ficus pro morbo esset ẜe declinatonis.

Expanded text:
ficulnea existens vel ad ficulneam pertinens, vero potest derivari a ficu fructu; feracior omnibus aliis arboribus quia bis et ter generat fructum in anno et uno maturescente alter oritur; hinc et carica dicitur fructus eius vel massa fructuum evoluit quod ficus pro morbo esset secunde declinationis,
Abbreviated transcription (Latin):
btori a marito qũ nbit donatio ꝙ datur eidem
ab eodem pp̃ deuirgmationem parat mimi qdͥ dat᷑
ei ab amitis post nuptias ꝑ aliquot dies secundũ
consuemdinẽ diuersarum terrarumu. Et dr̃ ꝑafer¬
num a para qd̃ est uirta et femos qd̃ est dos qr pt̾
et uixͣ dotem datur. Et noͣ ꝙ antiquitus ritus erat
ut maritus et uror iucem de emerent et dotarẽt

Expanded text:
uxore quando nubit; donatio quod datur eidem ab eodem per devirginationem, parafernum quod datur eidem ab amicis post nuptias per aliquot dies, secundum consuetudinem diversarum terrarum; et dicitur parafernum a para, quod est iuxta, et fernos, quod est dos, quia iuxta et post dotem datur. Et nota quod antiquus ritus erat ut maritus et uxor invicem se emerent et dotarent,
Abbreviated transcription (Latin):
ualet dei besitituduus particeps existe aliquis insi
ꝑ intelligentim que qͣto mag̾ intelligitur tãto
plemus hr̃ fecit deus rationalem creaturam qͣ
suminum bominu intelligeret ⁊ intelligendo a¬
maret et amando possĩdet ac possidende frueret᷑¬

Expanded text:
titudinis particeps existere aliquis nisi per intelligentiam, quae quanto magis intelligitur, tanto plenius habetur, fecit Deus rationalem creaturam quae summum bonum intelligeret, et intelligendo amaret, et amando possideret, ac possidendo frueret
Abbreviated transcription (Latin):
cantus quam res que cauitur moueat penaliter
me pectare confiteor et tunc mallem ñ audire can¬
in .xuii. sormone uos moneo dilectissum pure semꝑ
ac strenue dumus interesse laudibus stretiue ꝗtud̾
ut sicut reuerenter ita et alacriter dñs assiftatis
puie uͥo ut uil aluid dum psallitis ꝙͣ qd̾ psallitis
cogitetis nͨ solas dico uitandas togitationes uanas
et ociosas uitande sunt et ille illa dictatat hora
et illo loco quas officiales fratres ꝓ cominiii ne
S ne illa quidem perfectio recipere tũt ꝯsulexm
que forte paulo aũ in claustro sedentes in coditib
legeratis qualia et iume ue uiua uoce disserẽte
et ħ auditorio spõ scĩ recentia reperiatis salubria
it s minime illa salubriter interpsallend̃ reuolui¬
tis sp̃c eius sanctus illa hora gratum non recipit
quicquid aliud ꝙͣ deberet nec lecto eo ꝙ debes obtulis¬

Expanded text:
cantus quam res, quae canitur, moneat, poenaliter me peccare confiteor et tunc mallem non audire canintentos. Unde vos moneo, dilectissimi, pure semper ac strenue divinis interesse laudibus. Strenue quidem, ut sicut reverenter, ita et alacriter Domino assistatisPure vero, ut nil aliud dum psallitis, quam quod psallitis cogitetis. Nec solas dico vitandas cogitationes vanas et otiosas: vitandae sunt et illae, illa duntaxat hora, et illo loco, quas officiales fratres pro communi neSed, ne illa quidem profecto recipere tunc consuluerim, quae forte paulo ante, in claustro sedentes, in codicibus legeratis, qualia et nunc me viva voce disserente ex hoc auditorio Spiritus sancti recentia reportatis. Salubria sunt, sed minime illa salubriter inter psallendum revolvitis. Spiritus enim sanctus illa hora gratum non recipit, quidquid aliud quam debes, neglecto eo quod debes, obtul
Abbreviated transcription (Latin):
cadit super nepotem ł alium de cognatõe. s legatum ex
et dulte radutum Et hunc legatarius. riarium. qd̃ ꝑtin
ad legatum. Et hic legatarius ⁊ hec legaturia ciu le¬
gatui duititur Itẽ aͣ lego legas ꝓmuttere dĩ hic̃
Lege in p̾cĩto ꝓd̾ diuas primas sillabas Et in futuro

Expanded text:
cadit super nepotem vel alium de cognatione, sed legatum extet dulce caducum’. Et hinc legatarius -a -um, quod pertinet ad legatum, et hic legatarius et hec legataria, cui legatum dimittitur. Item a lego -as pro mittere hic legati
Abbreviated transcription (Latin):
a lego mictant e. in pñti simplicis in .I. ut colligo di¬
ligo eligo intelligo perligo & ligo p̾t̾ relego qd̾ non nui¬
tauit le. in li. tausa drĩe ad religo gas. S p̾titum et
supinũ sui simplicis seruant ĩmutatum ut collegi tol¬
nutant pret̾itum sui simplicio ut dilexi neglexi in

Expanded text:
a lego mutant e in presenti simplicis in i, ut colligo, diligo, eligo, intelligo, perligo, seligo, preter relego, quod non mutavit -le- in -li- causa differentie ad religo -as; sed preteritum et supinum sui simplicis servant immutatum, ut collegi colmutant preteritum sui simplicis, ut d
Abbreviated transcription (Latin):
mensis qr ea die solelut poniifer ascende̾ turm. de
dnluetudie romãnoꝵ ⁊ uoleris iumciare qͥta esset
luna ea die łpͥncipiũ meusis dicebat pluries ħalo
pͥncipio cuil mensis celebrarent nundinas ⁊ ects
incipicbant a nonis.q gͦ renturi nesciebant pͥnͣ
dico restabant usq ad diem in quo uolebãt inciꝑe
foꝵ. ut si quarto die quater dicebat Ralo. si in

Expanded text:
mensis, quia eo die solebat pontifex ascendere turrim de consuetudine romana et volens nuntiare quota esset luna ea die vel principium mensis, dicebat pluries ‘caloprincipio cuiuslibet mensis celebrabant nundinas et eas incipiebant in nonis: quia ergo venturi nesciebant princdies restabant usque ad diem in quo volebant incipere forum, ut, si in quarto die, quater dicebat ‘calo’, si in
Abbreviated transcription (Latin):
additat. ex eo dinetiuũ tonstrieula quõ a mis
q ͦ duobi modis piohibemur qͣdam proferre. belͣ
ꝙ nuisitata st̃ uel ꝙ ĩ ꝯtiia et turpia uel aspr
piolatu dedentur essẽ. Inusitata se quibus non
Iuuẽnouur usi auctores ꝙ pro portione ptãtẽ
faciente dicendi et prer dictor for doi poitinã
faris. dedet eẽ for passiuũ. do debet esse a.¬

Expanded text:
onstricula, quomodo quoque duobus modis prohibemur quaedam proferre, uel quod inusitata sunt uel quod inconcinna et turpia uel aspera prolatu uidentur esse. inusitata sunt, quibus non inueniuntur usi auctores, quamuis proportione potestatem faciente dicendi, ut faux, prex, dicio. positiuum faris debet esse for, passiuum do debet esse
Abbreviated transcription (Latin):
castellu sacrũ sacelłu. Et scire debeꝰ ꝙ ĩ ullꝰ uel¬
t̃ ulłus desmẽtia duntina si a dissilłis diriuãtar
assumõ una sillaba ut agnus agnellus liber libel¬
lus culter cuttellus paulus pauxillus. Sinil̃
fe ĩ ella uel ĩ illa ternnãtia ut capia capella libiri
libella paula pauxilla Sic enãneutͣ ĩ ellit uel in¬
ilłu eoxũtia tignũ tigilłu. signũ sigilłu lucrũ
lucelłu. Socipil̃tur ueĩentia a desmẽtib ĩ nus.

Expanded text:
scire debemus, quod ellus uel illus desinentia diminutiua, si a disyllabis deriuantur, assumunt unam syllabam, ut agnus agnellus, liber libellus, culter cultellus, paulus pauxillus. similiter feminina ella uel illa terminantia: capra capella, libra libella, umbra umbella, paula pauxilla. sic etiam neutra ellum uel illum exeuntia: tignum tigillum, signum sigillum, lucrum lucellum. excipiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
dnranctia quegemmãt lepares hũt sillabas
p̾mituus ut ocutus ocellus catilus catelluꝵ ge¬
munus gemellus fabula fabella tabula cabella
Excipiũtur que ĩ p̾ͥmntĩs añ .n. aliã habẽs ĩ dad̃
sillaba cõsonãtẽ l ei unã addũt siflaba dãultĩe¬

Expanded text:
diminutiua, quae geminant l, pares habent suis syllabas primitiuis, ut oculus ocellus, catulus catellus, geminus gemellus, fabula fabella, tabula tabella. excipiuntur, quae in primitiuis ante n aliam habent in eadem syllaba consonantem. haec enim unam addunt syllaba
Abbreviated transcription (Latin):
nficere dempare ł̾ tingere repulare informare ⁊
ꝑtinet ad ꝓpͥetates intrnisetas ⁊ cor fi¬
dicitur infitiari qiͣ non facere non else fcm̃ con¬
tendere .i negare ⁊ ꝓprie ꝙ derum est qiͣ non fa¬
teri fartum s contra uoritatem mendatio inti
Et est pprie inficiari rem debitam negare tamẽ

Expanded text:
idest deturpare, intingere, repellere, informare, et pertinet ad proprietates intrinsecas. dicitur inficior -aris, quasi non facere, non esse factum, contendere, idest negare, et proprie quod verum est, quasi non fateri factum, sed contra veritatem mendacio niti; et est proprie inficiari rem debitam negare cum a
Abbreviated transcription (Latin):
i iam extra m̾itum positus qui non potest iam mereri
et exercere offĩnum suum ymo liberatus est et solutus
cogebatur militare s soluebatur a labore polito et dalut᷑
ei ager ł uilla ł abud uude uiueret et tmc erat eme¬
merebatur unde hec enieritio oms talis ꝓpuetas tal

Expanded text:
idest extra meritum positus, qui non potest iam mereri et exercere officium suum, immo liberatus et solutus cogebatur militare sed solvebatur a labore solito et dabatur ei ager vel villa vel aliud unde viveret: et tunc erat ememerebatur; unde hec emeritio -nis, talis proprietas, talis
Abbreviated transcription (Latin):
Sxamen minis. i filitm medium quo trucinã et sta¬
stera regitur et lances equantur. bñ et nn lanceis a
ponderatoꝵ. uñ et eeamen dr̃ iudituem discretio ꝓbatõ
inquisitio. Ecamen etiam dẽ apum congregatõ et ꝑ
translatõnem hominum. uñ exstimõ mĩas inmaũt
.minare.i ꝓbare equaliter iudicare ł discut̾e et dili¬
genter exqiluere muestigare

Expanded text:
EXAMEN -nis, idest medium filum quo trutina et statera regitur et lances equantur, unde et in lanceis amponderatorum, unde et examen dicitur iudicium, discretio, probatio, inquisitio; examen etiam dicitur apium congregatio et per translationem hominum. Unde examino -as, idest probare, equaliter iudicare vel discutere et diligenter inquirere, investigare
Abbreviated transcription (Latin):
sednon est in usu. Et componitur concutio. tis̃
i quatere. distutis tis. i sbtilr̃ indagare ł quat̾e̾
decutio tis. i ausscire ł qͣte. Excutio tis. i quatere
u sid tiliter inquirere. Intutio tis miicere. inferre
utumitere ł. quetere pertutis. tis. ⁊. ferire. recuno

Expanded text:
r concutio -tis, idest quatere; discutio -tis, subtiliter indagare vel quatere; decutio -tis, auferre vel quatere; excutio -tis, idest quatere vel subtiliter inquirere; incutio -tis, inicere, inferre, immittere vel quatere; percutio -tis, idest ferire; recutio
Abbreviated transcription (Latin):
coruim cuin plinilo. infuso quo manus su-¬
as pugilles muliuit et se inucem cedunt. ce¬
stus cciam dititur baculus pugullum qui corio
ma pũgillum dñr cestus unde uidẽtur dici ce
sticlimi . li. circulus in capite cum aliquid porta

Expanded text:
corium cum plumbo infuso, quo manus suas pugiles muniunt et se invicem cedunt; cestus etiam dicitur baculus pugilis qui corio ema pugilum dicuntur cestus; unde videtur dici hic cesticulus, idest circulus in capite cum aliquid porta
Abbreviated transcription (Latin):
estpidem confictionis qñ conformanius in mẽte aliꝙͥ
qd̾ in reiuim iinero natura non patitur iuemri
Dt tniram ex capite leonis. pectore hominis. uẽ¬
tre alii cana ħpentis Porima imagmatio ꝯͥs ẽ
nobis ami belius serunda ⁊ tatia ẽ ꝓpria Item¬

Expanded text:
em’; confectionis quando conformamus in mente aliquid quod in rerum numero natura non patitur inveniri, ut chimeram ex capite leonis, pectore hominis, ventre asini, cauda serpentis. Prima imaginatio communis est nobis cum beluis, secunda et tertia proprie
Abbreviated transcription (Latin):
to plenum uel ad recipiendũ acetum paratum ꝙͣ et ħ ucetariũ
dicitur et dicitur acetabulum qiͣ atatm quia ferat acetum et
appendit .ti. diugnias .s. quartam paitem enime do
dicitur acetum quasi acutum ł quasi aq̃tum Uinum enĩ
aqua mittim cito in hunc saporem redigitur. Unde acid̃ qiͣ¬

Expanded text:
to plenum vel ad recipiendum acetum paratum, quod et hoc acetarium dicitur, et dicitur acetabulum quasi acetaferum quia ferat acetum, et appendit XII dragmas, scilicet quartam partem emine; dicitur acetum quasi acutum vel quasi aquedum; vinum enim aqua mixtum cito in hunc saporem redigitur; unde ac
Abbreviated transcription (Latin):
corripuu correptũ arripiu arreptũ . ¶ eũ uo ante
pio hutia .o. ĩ ui ꝯuertũt et preducut̃ penult̾ ĩ p̃te¬
fringere ut arta nature pͥnus t̾iarũ claustra cu¬
o enpui surripio surripui ⁊ lã suipii ꝑ sincopã¬
.ii. protulerũt quidã poetarũ. uñ ora łĩ .iiii. car¬
minũ. q̃ me surrupueuit. Sapio tã sapun uel¬

Expanded text:
reptum. cu uero ante pio habentia o in ui conuertunt et producunt paenultimam in praetefringere ut arta / naturae primus terrarum claustra cuo eripui, surripio surripui; nam surpui per syncopam protulerunt quidam poetarum, ut Horatius in IIII carminum : «quae me sur
Abbreviated transcription (Latin):
genera loquendi .s. draginaticum. didastalicum h̾meneu¬
titum diue euarratuum. dragmaticum est qd̃ int̾ inter
dr̃ draginatium qrͣ interrogatiuum a dragia: matis
qd̃ est intenogatio. Didastalitum est qd̾ constitit inter
alter ł alteri tãcent ł audiunt ⁊ differt ⁊ didastalo ⁊¬

Expanded text:
genera, scilicet dragmaticum, didascalicum, hermeneuticum sive enarrativum: dragmaticum est quod versatur idicitur dragmaticum, quasi interrogatorium, a dragma -tis, quod est interrogatio. Didascalicum est quod consistit inter alter vero vel alteri tacent et audiunt; et differt a didascal
Abbreviated transcription (Latin):
E g̾ce. Latine dĩ terui. uñ ħ̾ geon fluuius
de paradiso exiens ⁊ urimi̾sam ethiopiam tingens¬
deũs lic qr in cremento sue mundarionis t̾rau
egipti irrigat. Hic apud egiptios ulus uotatur
ꝓpt̃ lunum q trahit qͥ efficit fecunditatẽ uñ et

Expanded text:
E grece, latine dicitur terra, unde hic Geon fluvius de paradiso exiens et universam Ethiopiam cingens, sic dictus quia incremento sue inundationis terram Egipti irriget. Hic apud Egiptios Nilus vocatur, propter limum quem trahit, qui efficit fecunditatem. Unde e
Abbreviated transcription (Latin):
componitur confloreo res. simł florere. affloroo. res
Nedłoreo. ies.i iteruiti flore resplende̾ reutrere. Et ab
refloresco stis floreo. ies cum ontuib suis compoĩs
est nentrum ⁊ facit p̾t̾itum in iiii ⁊ ear lupino
Inchõ autem istoꝵ cãrent p̾titis ⁊ sup̾ ⁊ st̾ nentra sic̾

Expanded text:
componitur confloreo -res, idest simul florere; effloreo -res; refloreo -res, idest iterum florere, resplendere, revirere, et ab refloresco. Floreo cum omnibus suis compositis est neutrum et facit preteritum in -rui et caret supino; inchoativa istorum carent preterito et supino et sunt neutra, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ẜflatu uerierare ⁊ interficere ł tangere. Ite in ꝗflo.
flas i flare ł fundere aurum ł aliquod metallitm
td aliquit faciendum Et est uerbum fusoꝵ qr fusoret
multa insimul findunt de una forma ad ciliam. iõ
huic tracta est methaplora ad illos qui res alienas
mittuo accipiint ⁊ luxuriose consumint. uñ etiam
inuenitus conflare pro nuituari ⁊ ꝓ consume̾ nã
que consiennt. ⁊ qͥ nutatur de una forma giͣ ficudit ĩ
aliam. It componutur efflo. flas extrã ł fłando enite

Expanded text:
flatu venenare vel inficere, vel tangere; conflo -as, idest flare vel fundere aurum vel aliud metallum ad aliquid faciendum, et est verbum fusorum, quia fusores multa insimul fundunt de una forma in aliam. Ideo hinc tracta est metaphora ad illos qui res alienas mutuo accipiunt et luxuriose consumunt, unde et invenitur conflare pro mutuare et pro consumere: nam et qui consumit et qui mutuat de una forma quasi fundit in aliam. Et a con
Abbreviated transcription (Latin):
re distare. Increpo pas.i. redargnere. rephendere
bimpare et ab istis fiequentatirs concrepito. tas
discrepaito. tas increpito tas eedem compõnes inuera¬
untur ꝯ crepꝰ ꝑis. Crepo pas. et crepo pis. et comoniꝰ
ablus omma sunt neutua p̾ter increpo. qd̾ elt

Expanded text:
re, distare; increpo -as, idest redarguere, reprehendere, vituperare; et ab istis frequentativa concrepito -as, discrepito -as, increpito -as. Eedem compositiones inveniuntur cum crepo -pis. Crepo -as et crepo -is et composita ab eis omnia sunt neutra preter inc
Abbreviated transcription (Latin):
Cepido diuis riparimi abruptio saci ł iupis ł mõ¬
tis ectreuntas alcitudo summitas ponitur tanen
qñq ꝓ cau̾na ubi ute ꝯuenunt in qua solent pa¬
dicitur a crepo ꝑas qr ibi est frec̃tius sointus uen¬
torum et ruptio lapidum Item siumintas.ł ext̾itas¬

Expanded text:
epido -nis, riparum vel abrupti saxi vel rupis vel montis extremitas, altitudo, summitas; ponitur tamen quandoque pro caverna ubi vie conveniunt in qua solent parue dicitur a crepo quia ibi est frequens sonitus ventorum et ruptio lapidum. Item a crepo hec cripta
Abbreviated transcription (Latin):
istrumentum illud suꝑ qd fabritatur qr ni ca
dẽ s intudẽ uõlant qr in ea metallum ninda᷑. i

Expanded text:
instrumentum illud super quod fabricatur, quia in ea dem sed intudem vocabant, quia in ea metallum tunditur,
Abbreviated transcription (Latin):
siluestris dr̃ inde colurus cauda illius bnde ⁊ quatam
simlitudine dũr coluri duo circuli imperfecti in celo
qui quadam ĩdeali prudentia finguntur ĩ firnicmẽto
sicut enm canda bonis facit tirculitm impei fectu ita
quidam cutuli firguntur in colo imperfecti ꝙ̃ ad uisũ

Expanded text:
silvestris dicitur. Inde colurus cauda illius, unde et quadam similitudine dicuntur coluri duo circuli imperfecti in celo qui quadam ydeali pendentia finguntur in firmamento: sicut enim cauda bovis facit circulum imperfectum ita quidam circuli finguntur esse in celo imperfecti quantum ad visum
Abbreviated transcription (Latin):
le uulpinam conscientiam abscondelitm ulpina
planeꝰ conscientia. est cepida conuersatio et sminas
cogitatio. et ficta confessis. breuis ⁊ rara cumpinictiõ
otedientia sine deuotione. oratio sine intentione. Lectio
sine edificatione sermo sine tircimspectione. O ꝙͣ sitt dura
qr me non nego pcc̃orem. s pccm̃ meum cognosco erit
forte apud deum iuditem pium ip̃a cognitio culpe mi¬

Expanded text:
le vulpinam conscientiam conservabam. Vulpina plane conscientia est tepida conversatio, animalis cogitatio, ficta confessio, brevis et rara compunctio; obedientia sine devotione, oratio sine intentione, lectio sine aedificatione, sermo sine circumspectione. 30. O quam dura rem non nego, sed peccatum meum cognosco, erit fortasse apud Deum pium judicem ipsa cognitio culpae, i
Abbreviated transcription (Latin):
¶s noligeꝰ emos interp̾tat᷑ habitator a qͦ ⁊ rigeuin
qd̾ est quidam mons uitra tibiam dcĩs est nepͣtmnꝰ
Fimosigeus. ⁊ habitator sigei illuis ꝓmõtorũ ina qͦ bẽbat
templimi iuxta tioiam ł̃ ennosigeus interp̾tatur ꝓfund̾
silentium. Ennos enim profundum diit᷑ sigesilentiue in¬
ł latibulum. et itatur ueptumis sit a profunditate maus
et a silentio qd̾ est in ꝓfundo maris. ł ennosigeꝰ dr̃ ab en¬
nos qd̾ est habitator ⁊ siche qdꝰ el¬

Expanded text:
 ENNOS interpretatur habitator; a quo et Sigeum, quod est mons quidam iuxta Troiam, dictus est Neptunus Ennosigeus, idest habitator Sigei, illius promontorii in quo habebat templum iuxta Troiam. Vel Ennosigeus interpretatur profundum silentium; ennos enim profundum dicitur, sige silentium vel latibulum; et vocatur Neptunus sic a profunditate maris et a silentio quod est in fundo maris. Vel Ennosigeus dicitur ab ennos, quod est habitator, et siche, quod e
Abbreviated transcription (Latin):
ros quorimi utoumiq interpretatur fructus. Et dr̃¬
ħ curpolalsamum. ł ħ tilolulsannim: mi fructus s
semen balsami ł liquor qui fit et eius fructu siue se¬
mine.¬
est ferre. ꝯpoͣ ħ crpotorus ii: quidam deꝰ paganoꝵ
qui latine interp̾tatur frugifer ł uberrius.
magis uidetur diuari a carpo pis

Expanded text:
ros, quorum utrumque interpretatur fructus, et fit carpobalsamum vel xirobalsamum, idest fructus sive semen balsami vel liquor qui fit ex eius fructu sive semineest ferre, dicitur hic Carpoforus, quidam deus paganorum, quod latine interpretatur frugifer, et hoc carpmagis videtur derivari a carpo -pis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmincietur. Et dr̃ carmen ꝙ ꝙ pedib continetur . Tar¬
men etiam dititur scriptum de aliquo delectabłi ꝯ metro
Carmen etiam dr̃ quil cantus cum metro unde liber
odarum intitulatur. llber carminim i cantuum qr q̃¬
libet eius diftinctio cantabilis est unde carmineus a .ñ.¬

Expanded text:
icitur carmen quicquid pedibus continetur; carmen etiam dicitur scriptum de aliquo delectabili cum metro, carmen etiam dicitur quilibet cantus cum metro, unde liber odarum intitulatur liber carminum, idest cantuum, quia quelibet eius distinctio cantabilis est; unde carmineus -a
Abbreviated transcription (Latin):
caro ꝙ cara est. Et est taro et quatuor elementis ꝯpoĩta
⁊ ꝯpacta Nam terra in carne est aer in alitu. humͥ or
i languine. ignis in calore iitali. Et dicitur ꝓpric¬
caro que iuuit Item ex corpus torpus qd̾ non u̾nut
id ẽ non cãro. s iam lagius utimub isto rocabulo care

Expanded text:
a cara est; et est caro ex quattuor elementis composita et compacta. Nam terra in carne est, aer in anelitu, humor in sanguine, ignis in calore vitali. Et caro dicitur proprie que vivit, idem et corpus; corpus quod non vivit, idem non ca
Abbreviated transcription (Latin):
lum marinum sic dictum qr cariuas abdat i absor¬
beat aquas. enim accipit ut uomat uount ut at¬
dis aquas . ł caribdis fuit quedam detula uoratis-¬
sims que bonies herculis furatu est a Ioue fuluiris¬
ta est et mare precipitata antiquas sibi exercet
rapinas unde ille locus dicitur caribdis et est b.¬

Expanded text:
lum marinum sic dictum quia carinas abdat, idest absorbeat: aquas enim accipit ut vomat, vomit ut acdis aquas’; vel Caribdis fuit quedam vetula voracissima que, quia boves Herculis furata est, a Iove fulminata est et in mare precipitata; antiquas ibi exercet rapinas, unde et ille locus dicitur Caribdis. Item
Abbreviated transcription (Latin):
plm̃ gueest iusticia sed mod̾ non habet iucredulitatemꝰ
cadit. Ipã gͥ iusticia uera iusticia est que se tẽperãtie
freuo moderatur ut in zelo quo quisq feruet sit ⁊̃
temperans ꝙ si quis ferueat perdat iusticiam cuius
seruare moder amina ignorat ⁊ ut ditit augustinus ĩ¬
tui. libro de trmitate iusticia est in subuemendo misis
prucentia in precauendis iusidiis. fortitudo ĩ ꝓferen¬
dis molestiis. temperantia in coercendis delectatiomb
prauis. ide hiis dicitur in silio sapientio Robrietatẽ
et prudentiam docet iusticiam et uututem. Sobuetatẽ

Expanded text:
modum non habet in crudelitatem cadet, ipsa ergo justitia vere justitia est, quae se temperantiae freno moderatur, ut in zelo quo quisque fervet sit etiam temperans, ne si plus ferveat perdat justitiam, cum servare moderamina ignorat. Duae autem Trin., cap. 9, ait: Justitia est in subveniendo miseris; prudentia, in praecavendis insidiis; fortitudo, in perferendis molestiis; temperantia, in coercendis delectationibus pravis. De his dicitur in lib. Sapientiae, c. 8: Sobrietatem et prude
Abbreviated transcription (Latin):
uteta ihlrm̃ que fuit filioꝵ hemiou. Et inde dicta est
Iehenna qiͣ terra hennon ł filiorum eius Et fuit ħ
uallis olim conseerata ỹdolis ⁊ scelere ydolatrie pleua
repleta cadauerib mortuorim. ibi enim hebros filios
subs niolabant demonib. unde drã est ie hemia
s̃. locus ignis ⁊ sulphuris infermus ł pena ĩferm
futuri enim supplitis. locus ubi pctõres st trutiandi
p̾dicti loti uocabulo designatur ẜm hug̃. Reionimꝰ¬

Expanded text:
usalem, que fuit filiorum Hennon, et inde dicta est Geennon, quasi terra Hennon vel filiorum eius. Et fuit hec vallis olim consecrata idolis, et scelere idolatrie plena et repleta cadaveribus mortuorum; ibi enim Ebrei filios suos immolabant demoniis; inde dicta est Gehenna, scilicet locus ignis et sulphuris, infernus vel pena inferni: futuri enim supplicii locus, ubi peccatores cruciandi sunt, predicti loci vocabulo designatur. Com