comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ideo silentio tegenda sint: tamen quoquomodo etram
ipsi iesua dextris stare ⁊abulus dicitur & aduersarr:
Quȩ res utiꝙ mͥ fragili homini multo maiore incatit
metũ. caute lamꝙ denunciat. Quantũ u cȩceros pasto¬
res incusit & culpat. quantũ castigat & corripit
Quis ẽ tam saxei cordis & adamantine duricie qui
non audiens intremiscat. Vox inquit lamentantiũ
pastorum quia misera facta ẽ gła eorum. Uox fre¬
mentium leonum. quia hȩc & hȩc passi sunt Et tan¬
quam inprȩsentia ac sub oculis lamentationem ponit¬
& luget eos qui indigna patiuntur: Tum deinde paulo
inuidiosius repetit & amarius ꝓsequitur dicens. Pa¬
sciteoues iugulationis. quas qui comparant iugulant
nec poenitentiam agunt. & ii qui uendunt eas dicunt
Benedictus dñs qm̃ ditati sumus. & pastores eorũ nichil
patiebantur. nec dolebant ꝓhis Propterea ñ partam

Expanded text:
ideo silentio tegenda sint, tamen quoquo modo etiam ideo silentio tegenda sint, tamen quoquo modo etiam ipsi Iesu a dextris stare diabolus dicitur et aduersari ei. quae res utique mihi fragili homini multo maiorem incutit metum cautelam­ que denuntiat. 63. Quantum uero ceteros pastores incusat et culpat, quan­ tum castigat et corripit! quis est tam saxei cordis et adaman­ tinae duritiae, qui non audiens intremescat? uox, inquit, lamentantium pastorum, quia misera facta est glo­ ria eorum: uox frementium leonum, quia haec et haec passi sunt. et tamquam in praesentia ac sub oculis lamentationem ponit et luget eos qui indigna patiuntur. tum deinde paulo inuidiosius repetit et amarius prosequitur dicens: pas c it e ouesiugulationis, quasquiconparantiugu­ lant nec paenitentiam agunt. et hi qui uendunt eas dicunt: benedictus dominus, quoniam ditati sumus. et pastores earum nihil patiebantur nec dolebant pro his. propterea non parcam
Abbreviated transcription (Latin):
Lex inquit hec erat ueritatis in ore eius. & iniquitas ñ fuit
in labiis eius. In pace directus. ẽ. & ingressus. ẽ. metum. &
multos ab iniquitate conuertit. Qm̃ labia sacerdotis
etiam maledictorũ sermones: sed timeo subtrahere aliqͥd
ueritati. Quantũ sufficit tam̃ & expedit ꝓferam. Nor
ultra in quit respiciam ad hostias ur̃as. nec suscipiã eas¬
de manib ur̃is. Et tantũ est qđ exacerbat dñm iniuria
sacer dotũ. ut etiã ipsa sacrificia repellat ac respuat
Tachariȩ autẽ cum recordatus fuero ꝑhorresco falcem
aeserentis eceło qui a ipse similiter acduersu facerors
multa testatur. Sed & isum ipsum sacuet ste saragnoi
sorduidis uestib ineroducit. Quib ablatis. cet duag ru
o sucendocalib induit. Seł & quȩcunq anglsalleum
loquitur. quãuis hȩc maiora quã ad homines ꝑtienet
uideantur. & bumani sacerdotii suꝑ gredistatum. an

Expanded text:
lex, inquit, erat ueritatis in ore eius et ini- quitas non fuit lex, inquit, erat ueritatis in ore eius et ini- quitas non fuit in labiis eius. in pace directus est et ingressus est mecum et multos ab iniqui­ tate conuertit, quoniam labia sacerdotis etiam maledictorum sermones, sed timeo subtrahere aliquid ueritati. quantum sufficit tamen et expedit, proferam: non ultra, inquit, respiciam ad ho­ stias uestras necsuscipiameasdemanibusuestris. et tantum est quod exacerbat dominum iniuria sacerdotum, ut etiam ipsa sacrificia repellat ac respuat. Zachariae autem cum recordatus fuero, perhorresco falcem deferentis e caelo, qui et ipse similiter aduersum sacerdotes multa testatur. sed et lesum ipsum, sacerdotem magnum, sordidis uestibus introducit, quibus ablatis candidis eum et sacerdotalibus induit. sed et quaecumque angelus ad eum loquitur, quamuis haec maiora quam ad homines pertinet uideantur et humani sacerdotii supergredi statum atque
Abbreviated transcription (Latin):
le nꝗ ĩ erroris malȩ intelligentiȩ nequa quã proximis
ꝓpinare neq spcluncas eorũ ad habitandũ serpertib ae
bestus prȩparare. qđ est in animas auditorum cogitationes
nalas inicere. & consilia uenenata demergere. Isti quidem
talia ad nos & de talib cdisputant. Malachiam uͦ quomodo
feremus. nunc increpantẽ sacerdotes amarissime: nunc
etiam obiurgantẽ qđ nomen dñi spernant: Qui etiam
addit interrogantib se in quo nom̃ dñi spreuimus. &
dicit. in eo qđ amouistis ad altare panes pollutos & escas
ex rapina. & qđ tales uotiuas suas uictimas offerunt
regi ominiũ dõ quales si principib suis obtulissent. su¬
sceptȩ non essent. Clauda scilicet ac morbida. & corru-¬
pta ac polluta animalia. Tum deinde etiam leuitas te¬
stamenti dĩ commonet. qđ est testamentũ uitȩ & pacis ut
timore timeatis dñm. & a facie nominis eius reuereamini

Expanded text:
legis, id est errores malae intellegentiae, nequaquam proximis legis, id est errores malae intellegentiae, nequaquam proximis propinare neque speluncas eorum ad habitandum serpentibus ac bestiis praeparare, quod est in animas auditorum cogitationes malas inicere et consilia uenenata demergere. isti quidem talia ad nos et de talibus disputant. 61. Malachiam uero quomodo feremus nunc increpan­ tem sacerdotes amarissime, nunc etiam obiurgantem quod nomen domini spernant? qui etiam addit interrogantibus se: in quo nomen domini spreuimus? et dicit: in eo quod admouistis ad altare panes pollntos et escas ex rapina. et quod tales uotiuas suas uictimas offerrent regi omnium deo, quales si principibus suis obtulissent susceptae non essent, clauda scilicet ac morbida et corrupta ac polluta animalia. tum deinde etiam Leuitas testamenti dei commonet — quod est testamentum uitae et pacis —: ut timore timeatis dominum et a facie nominis eius reuerea­ mini:
Abbreviated transcription (Latin):
uentiorib usus eloquiis. ad ipsum sermonem suui contulit
dlm̃. & uelut benignitatis dñicȩ fiducia ꝓ iniquitate iudicũ
inipsum ut ita dixerm inuehitur dñm dicens. Usque quo
clamabo & ñ exaudies uociferabor ad te uim patiens & non¬
saluabis: Vt quid mͥ ostendisti labores & dolores ut aspicor¬
iudicium & iudex accepit. Propterea subuertitur lex. &
non ꝑducitur ad finem iudiciũ. Tum deinde ꝓhis omnib
cõminatio subsequitur huiusmodi. Uidete contemptores &
aspictte & admiramini mirabilia. & exterminamini. qm̃
opus ego operor. Et quid opus ẽ. om̃ia ꝓferre quȩ conti¬
net comminatio: Transeamus modice tristiora. Cũ ergo
nes defleinsset impios i aliquatenus atuo casset a imalibe
peusef ei conet areria principes & doctores malo. ꝓhibens
costurbulenta a qua potare gregem id. ẽ utti debere uer¬
bo lupido & ꝑspicua sinceraq docttina. &e ebrieatem

Expanded text:
uentioribus usus eloquiis ad ipsum sermonem suum contulit uentioribus usus eloquiis ad ipsum sermonem suum contulit deum et uelut benignitatis dominicae fiducia pro iniquitate iudicum in ipsum, ut ita dixerim, inuehitur dominum dicens: usclamabo, et non exaudies? vociferabor ad te? Ut quid mihi dedisti labores et dolores inspicerjudicium, et judex accepit. Pronon perducitur ad finem iudicium. tum deinde pro his omnibus comminatio subsequitur huius- modi: uidete, co ntemptores, et aspicite et admira­ mini mirabilia et exterminamini, quoniam opus ego operor. et quid opus est omnia proferre quae continet comminatio? transeamus modice tristiora. cum ergo uel defle­ uisset inpios uel aliquatenus reuocasset a malis, reuocare conatur etiam principes et doctores malos prohibens eos tur­ bulenta aqua potare gregem, id est uti debere uerbo limpido et perspicua sinceraque doctrina et ebrietatem
Abbreviated transcription (Latin):
cuna diuinabant. Proquib uł aliis similib: iniquit atib
obrena quia sron sicut ager arabitur & iertiil si tniqusẽ eab
pomuario relinquetur & mons in quodomus dĩ et ertt sicit
iucus siluȩ. Lugens qͦq qł rarum quenꝙ in ueneat ree si
incedentiũ uelit si spica alicubi post messores uł racemus
post uindemiatores inueniatur : argunt nich lomarem uis¬
terdũ & principes expetentes. & iudices uerba ad gr̃am lo¬
quentes. & pene similit̃ sicut beatus dauid ȩxclamit dal
sementtationẽ inuingit & luctũ prȩcipit nsqui altari de¬
serinunt. cum famis uastitas immineret Intutũ deli cde
re affiluentia phibertur in penuria ceterorũ. Denis. scifiea¬
re uibentur iciniũ. & prȩdicare curationẽ. Sent quoq
& paruulos albibere.etates om̃i miscratione degosiqideet¬
& ipsi ascendere iubentur ad templum & in cinere se sec¬
nuscibrm mercrentur. Quid uͦ dicamde ab bacue qui fer¬

Expanded text:
cunia diuina­ bant. pro quibus uel aliis similibus iniquitatibus cunia diuina­ bant. pro quibus uel aliis similibus iniquitatibus dicit quia Sion sicut ager arabitur et Hierusalem sicut casa in pomario derelinquetur et mons, in quo domus dei est, erit sicut lucus siluae. lugens quoque quod rarum quemque inueniat recte incedentium, uelut si spica ali­ cubi post messores uel racemus post uindemiatores inueniatur, arguit nihilo minus interdum et principes expetentes et iudices uerba ad gratiam loquentes et paene similiter sicut beatus Dauid exclamat: salulamentationem iniungit et luctum praecipit his qui altari deseruiunt, cum famis uastitas inmineret — in tantum deliciae et afluentia prohibentur in penuria ceterorum —, denique sanctificare iubentur ieiunium et praedicare curationem, senes quoque et paruulos adhibere, aetates omni miseratione dignas. sed et ipsi ascendere iuben­ tur ad templum et in cinere se sacmisericordiam mererentur.\' 60. Quid uero dicam de Ambacum? qui fer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ seraphim ignea prua purgauit. Sed quiclopus quidem
tantu ac tale e Et iam laboriosum corli sensibili. ꝑiculũ
Uleue aut nullũ. & lapsus contẽptibilis : Et quidem multũ
mͥ mecum hinc quidembeatus osee. iudiciũ dicens esse de
nobis sacerdotib & de principib: qm̃ inquit laqueum
facti sumus in specula. Et sicut rete qđ extensũ est suꝑ ita¬
byrium. qđ extensũ est ab iis qui humanas animas capiunt.
Sed & desecandos esse malos ꝓpħas cõminatur. & igni consu-¬
mendos iudices eorum. cessandũ quoq esse abunguendis
regib & principib ordinandis. qm̃ ipsi sibi statuerunt
reges & non ꝑ dm̃. Hinc autẽ deterret beatus micheas. non
ferens fabri cari syon in sanguine. & ierłm in iniquitate
principum suorũ. qui cũ munerib iudicabant. & cuius
sa er deces ium mercedib respondebant. & ꝓphȩ cum pe¬

Expanded text:
per Seraphin ignea pruna purgantur. 57. Sed quid? opus quidem per Seraphin ignea pruna purgantur. 57. Sed quid? opus quidem tantum ac tale est et tam laboriosum cordi sensibili, periculum uero leue aut nullum et lapsus contemptibilis? et quidem multum mihi metum intentat. hinc quidem beatus Osee iudicium dicens esse de nobis sacerdotibus et principibus: quoniam, inquit, laqueum facti sumus ip specula et sicut rete quod extensum est super Itabyrium, quod extensum est ab his qui humanas animas capiunt. sed et desecandos esse malos prophetas com­ minatur et igni consumendos iudices eorum. cessandum quoque esse ab ungendis regibus et principibus ordinandis, quoniam ipsi sibi statuerunt reges et non per deum. 58. Hinc autem deterret beatus Michaeas non ferens fabri­ cari Sion in sanguine et Hierusalem in iniquitate principum suorum, qui cum muneribus iudicabant, et cuius sacerdotes cum mercedibus respondebant et prophetae cum pe
Abbreviated transcription (Latin):
gulaꝰ Uiuit non sibi sedrp̃o & predicitioni uerbi bl undũ
sibl crucitpett e se mundo Om̃ia parint educia ae graigin
mi uerba que non licet hominib loqui inhisemeriba nou
qi orrtu insitantũ in infirmitatib suis Seahȩc paulus
S si qui forte sunt in sp̃u similes ei Nos uͦ uereor ne scdđ̃m
alud qđł scriptii ẽ stulti quidam simus principes taneosaut
Mai ors roplos racemartes uł beatificantes popłmn adsedlusti¬
oneni & semitas pedũ eorum conturbantes. Aut etimer illis
Aoquib dicitur quia illusores dominabuntur eorum. & uc¬
ueres prepositi. & pueri sensib. qui fortassis ne panẽ quol e
uł uestimentũ habeamus ahoc ipsũ ut principes aliquorũ
simus auit ꝓ pħȩ docentes iniqua. & beatificamur incassia
Aultũ certe nobis de est ut simus sacerdotes. loquentes incor¬
de ierłm: quȩ omia isans imputat & exprobrat. cuiꝰ labia

Expanded text:
gula? uiuit non sibi sed Christo et praedicationi uerbi; mundum gula? uiuit non sibi sed Christo et praedicationi uerbi; mundum sibi crucifigit et se mundo; omnia parua ducit et exigua at uerba quae non licet hominibus loqui, in his omnibus non gloriatur nisi tantum in infirmitatibus suis. sed haec Paulus et si qui forte sunt in spiritu similes ei. nos uero uereor ne secundum illud quod scriptum est stulti quidam simus principes Taneos aut exactores populos racemantes uel beatificantes populum ad seductionem et semitas pedum eorum conturbantes aut etiam ex illis, de quibus dicitur quia inlusores domi­ nabuntur eorum et iuuenes praepositi et pueri sensi­ bus, qui fortassis ne panem quidem uel uestimentum habea­ mus ad hoc ipsum ut principes aliquorum simus, aut prophe- tae docentes iniqua et qui beatificamur in cassum. multum certe nobis deest, ut simus sacerdotes loquentes in corde Hierusalem. quae omnia Esaias inputat et exprobrat, cuius labia
Abbreviated transcription (Latin):
Confidit sp̃u. & tamen corpus affligit uelut clandestinũ
aduersarium destruens. Quid nos edocens ꝑhȩc & quid
erudiens. nisi nichil exhis quȩ deorsum sunt pręsumere
neq inflari ꝑscientiam. neq carnem aduersum sp̃m erige¬
re.S Pugnat᷑ gͦ ille ꝓomnib. orat ꝓom̃ĩb. telatur om̃s
dĩ ⁊elo. accenditur ꝓ om̃ib & inflammatur. ꝓ iis qui extra
legem sunt. ꝓ iis qui in lege sunt. Magister gentiũ. iudeo¬
rum aduocatus. Pro quib etiam audet aliquid ultra quam
simile dicere. ultra mandatum dĩ nititur. Nã ꝓximos suos
non sicut se sed plusquam se diligit. Deniq se etiam abie¬
cto illos ꝓ se introduci orat ad xp̃m. O singularem m̃tis
magnificentiam. o cȩlestem sp̃s calorem. Imitatur & iN
hoc xp̃m qui factus. ẽ. ꝓ nobis maledictũ: qui infirmita¬
tes nr̃as tulit. & languores nr̃os portauit. & eligit ut ita
dicam extra pietatem fieri ꝓpietate. dum anathema

Expanded text:
confidit spiritui, et tamen corpus adfligit uelut clandestinum confidit spiritui, et tamen corpus adfligit uelut clandestinum aduersarium destruens, quid nos edocens per haec et quid erudiens nisi nihil ex his quae deorsum sunt praesumere neque inflari per scientiam neque carnem aduersum spiritum erigere? pugnat ergo ille pro omnibus, orat pro omnibus, zelatur omnes dei zelo, accenditur pro omnibus et inflammatur, pro his qui extra legem sunt, pro his qui in lege sunt, magister gentium, Iudaeorum aduocatus. pro quibus etiam audet aliquid ultra quam aliquid dicere. ultra mandatum dei nititur; nam proxi- mos suos non sicut se sed plus quam se diligit. denique se etiam abiecto illos pro se introduci orat ad Christum. o singularem mentis magnificentiam! o caelestem spiritus calo­ rem! imitatur et in hoc Christum, qui factus est pro nobis maledictum, qui infirmitates nostras tulit et languores nostros portauit et elegit, ut ita dicam, extra pietatem fieri pro pietate, dum anathema
Abbreviated transcription (Latin):
apłicȩ potestatis uirgam minatur. Nunc erigitur aduer-¬
sum erectos: nunc efficitur discipłis tanquã si nutrix
foueat pariuilos suos. Nunc apłorum. ẽ. omniũ minimꝰ
nunc documentũ sui pollicetur. ꝑcum qui inse loquitu
xp̃c. Nunc reuerti desiderat & esse cum xp̃o: nunc ꝑma¬
nere incarne ꝓpter eos qui indigent necessarium ꝓbat.
Non enim quȩrit quȩ sua sunt: sed quęrit quȩ filiorum eori¬
quos in xp̃o ꝑ euangłium genuit. Qđ utiq singulartter
obseruandũ est iis qui sp̃ualib popłis prȩsunt. ut in om̃ib
quȩ sua sunt negligint. & contemnant ꝓutilitate cȩteron
Gloriatur gͦ paulus sed in infirmitatib ac tribulationib
suis. & uelut precioso quodam monili mortificatione. xp̃i
adornatur. Excelsior. ẽ. supra om̃e qđ carnale: ẽ: exulta
autẽ in sp̃ualib & gloriatur. Et cũ non sit imꝑitus in sci¬
entia: tam̃ ꝑspeculum & in eniginate uidere sẽ dicit.

Expanded text:
apostolicae potestatis uirgam minatur; nunc eri- gitur aduerapostolicae potestatis uirgam minatur; nunc eri- gitur aduersum erectos, nunc efficitur discipulis tamquam si nutrix foueat paruulos suos; nunc apostolorum omnium est minimus, nunc documentum sui pollicetur per eum qui in se loquitur Christus; nunc reuerti desiderat et esse cum Christo, nunc permanere in carne propter eos qui indigent necessarium probat; non enim quaerit quae sua sunt, sed quaerit quae filiorum quos in Christo per euangelium genuit. quod utique singulariter obseruandum est his qui spiritalibus populis praesunt, ut in omnibus quae sua sunt neglegant et contemnant pro utilitate ceterorum. 55. Gloriatur ergo Paulus, sed in infirmitatibus ac tribulatio­ nibus suis, et uelut pretioso quodam monili mortificatione Christi adornatur; excelsior est supra omne quod carnale est, exultat autem in spiritalibus et gloriatur; et cum non sit inperitus in scientia, tamen per speculum et in aenigmate uidere se dicit.
Abbreviated transcription (Latin):
merem studium ac laborem. sed curarũ uarietatẽ. sed
lenitatem dicam. & iterũ austeritatem. aut ex utroq tem¬
peramentũ. ut neq multa asꝑitate ex ulceraret: neq nimia
benignitate resolueret. Leges dat seruis & dominis. prin¬
cipib & subiectis. uiris & mulierib. parentib & liberis
nuptis & innuptis. continentib & luxuriosis. sapientib
& carni. Pro aliis quidem lȩtatur & grãs agit: alios uero
castigat & corripit. Alios gaudium & coronam nominat.
alios uͦ stulticię notat. Cũm aliis quidem bene curren¬¬
tib currit: alios autẽ male currentes refrenat & reuocat.
Nunc separat de ęccła: nunc recipit & caritatem confiriat
N unc luget aliquos. nunc lȩtificatur ex aliis. Nunc lacte
potat. nunc mysteria reuelat. Nunc se deicit & ex ęquat
humilib: nunc secũ erigit humiles & exaltat. N unc
ꝓponit sp̃m mansuetudinis: nunc suꝑbis & arrogantib

Expanded text:
merem studium ac laborem? sed cura­ rum uarietatem? sed merem studium ac laborem? sed cura­ rum uarietatem? sed lenitatem dicam et iterum austeritatem aut ex utroque temperamentum, ut neque multa .asperitate exulceraret neque nimia benignitate resolueret? leges dat seruis et dominis, principibus et subiectis, uiris et mulieribus, parentibus et liberis, nuptis et innuptis, continentibus et luxuriosis, sapientibuseculo, spiritui et carni. pro aliis quidem laetatur et gratias agit, alios uero castigat et corripit; alios gaudium et coronam nominat, alios uero stultitiae notat; cum aliis quidem bene currentibus currit, alios autem male currentes refrenat et reuocat. nunc separat de ecclesia, nunc recipit et caritatem confirmat; nunc luget aliquos, nunc laetificatur ex aliis; nunc lacte potat, nunc mysteria reuelat; nunc se deicit et exaequat humilibus, nunc secum erigit liumiles et exaltat; nunc proponit spiritum mansuetudinis, nunc superbis et adrogantibus
Abbreviated transcription (Latin):
res. iudicia cotidiana & momentaneas mortes. qđ inspo¬
ta ꝑmurũ demissus. ẽ. qđ lapidatus . ẽ. qđ uirgis cęsus ẽ.
omitto circũitus orbis terrȩ. ꝑicula in mari. ꝑicula in
terris. die ac nocte ꝓfundum. mufragia. ꝑicula flu¬
minum. ꝑicula latronum. ꝑicula ex genere. picula
in falsis fr̃ib manuum labore uictũ quȩsitum. sine
sumptu euangłium. qđ theatrum factus. ẽ. & hominib
& angłis. is̃ qui medius dĩ & hominum consistebat. pro
hominib quidem agones & certamina sustinens. dõ autẽ
substantialem popłm comparans & ad quirens Prȩter hȩc
ꝙͦ om̃ia quis digne exponere ualeat cotidianã ꝓ singulis
ꝓuidentiam. & sollicitudinẽ omniũ ȩccłarum: Erga om̃s
misericors. erga om̃s fraterno distentus affectu. Offen¬
diculum quis patiebatur. & paulus infirmabatur. Scan¬
dalizabatur alius. & paulus urebatur. Sed docendi enu-¬

Expanded text:
res, iudicia, cotti­ dianas et momentarias mortes; quod in spores, iudicia, cotti­ dianas et momentarias mortes; quod in sporta per murum demissus est, quod lapidatus est, quod uirgis caesus est; omitto circuitus orbis terrae, pericula in mari, pericula in terris, diei ac noctis profundum, naufragia, pericula fluminum, pericula latronum, pericula ex genere, pericula in falsis fratri- - bus, manuum labore uictum quaesitum, sine sumptu euange­ lium; quod theatrum factus est et hominibus et angelis is qui medius dei et hominum consistebat, pro hominibus quidem agones et certamina sustinens, deo autem substantialem popu- lum conparans et adquirens. praeter haec ergo omnia quis digne exponere ualeat cottidianam pro singulis prouidentiam et sollicitudinem omnium ecclesiarum? erga omnes miseri­ cors, erga omnes fraterno distentus affectu: offendiculum quis patiebatur, et Paulus infirmabatur; scandalizabatur alius, et Paulus urebatur. 54. Sed docendi enu
Abbreviated transcription (Latin):
popłis prȩfuerunt. sicut moyses uł aaron uł iesus aut
helias uł heliseus om̃sq iudices. samuhel quoq & dauid
& multitudo cȩtera ꝓpħarum. ioħem etiam baptistan
sed & duodecim discipłos dnĩ atq eos qui uł cũ ipsis ui
post ipsos cum labore multo & sudore popłis prȩfueri
temporib suis singuli. om̃s hos nunc interim omittentes. pai¬
lum solum adhibebimus ad assertionem uerbi nr̃i. & in ipso
ac ꝑ ipsum considerabimus quid & quantũ sit cura ac diligen¬
tia animarum. uł si parum oꝑis & prudentiȩ requirit.
parum consilii laborisq deposcit. Uideamus gͦ quid pau
dicat de paulo. & ex ipso quid istud sit negocii de quo ag
addiscamus. Omitto enumerare labores & uigilias insitii
fame. miserias toleratas infrigore & nuditate. omitto illos
extrinsecus insidiantes. intrinsecus resistentes. omitto
ꝑsecutiones. iudaica concilia. carceres. uincula. accusato¬

Expanded text:
popu­ lis praefuerunt, sicut Moyses uel Aaron uel Hiesus aut popu­ lis praefuerunt, sicut Moyses uel Aaron uel Hiesus aut Helias uel Heliseus omnesque iudices, Samuhel quoque et Dauid et multitudo cetera prophetarum, Iohannem etiam baptistam, sed et duodecim discipulos domini atque eos qui uel cum ipsis uel post ipsos cum labore multo et sudore populis praefuerunt temporibus suis singuli, omnes hos nunc interim omittentes Paulum solum adhibebimus ad adsertionem uerbi nostri et in ipso ac per ipsum considerabimus, quid et quan­ tum sit cura ac diligentia animarum, uel si parum operis et prudentiae requirit aut parum consilii laborisque deposcit. uideamus ergo quid Paulus dicit de Paulo et ex ipso quid istud sit negotii de quo agitur addiscamus. 53. Omitto enumerare labores et uigilias, in siti et fame miserias toleratas, in frigore et nuditate; omitto illos extrin. secus insidiantes, intrinsecus resistentes; omitto persecutiones, Iudaica concilia, carceres, uincula, accusato
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes. ut saltẽ commoniti agnoscant imꝑitiam suam.
Unde mͥ uidetur digne eis & competent dictũ salomoNis
aptari. quo ait. Est malicia quã uidi sub sole: uirũ qui ui¬
detur apud se sapiens esse. Hoc autẽ sine dubio longe ne
quius. si etiam doctor subrogetur aliorũ qui semet ipsũ
ignorat esse imꝑitũ. Qui languor lacrimis ingentib &
luctu magis qua uerbis indiget. IInde & ego frequenter
apud memet ipsũ miseratus sũ huius modi homines.
qđ uelle uideri sapientẽ hoc ẽ. omnino non esse sapiens
Sed grande impedimentũ est hominib ad uirtutem fals
inanis głȩ prȩsumptio. Cuius tam̃ morbus penitus esfuga
om̃ia facti sunt ut om̃s lucri facerent. Nobis uͦ satis. ẽ sius¬
gubernari si uel gubernari nos recte patiamur. & reqibs
cȩteros om̃s qui uel ꝑlegis lationem uł ꝑ ꝓphetiam uel ꝑ
militiȩ magisteriũ. uł ꝑ aliquam huiuscemodi ꝓcuratis

Expanded text:
sapientes, ut saltim commoniti agnoscant inperitiam suam. sapientes, ut saltim commoniti agnoscant inperitiam suam. unde mihi uidetur digne eis et conpetenter dictum Salomonis aptari, quo ait: est malitia quam uidi sub sole, uirum qui uidetur apud se sapiens esse. hoc autem sine dubio longe ne- quius, si is etiam doctor subrogetur aliorum qui semet ipsum ignorat esse inperitum. 51. Qui languor lacrimis ingentibus et luctu magis quam uerbis indiget. unde et ego frequenter apud memet ipsum miseratus sum huiusmodi homines sciens quod uelle uideri sapientem hoc est omnino non esse sapientem. sed grande inpedimentum est hominibus ad uirtutem falsae et inanis gloriae praesumptio. cuius tamen morbi penitus effugere omnia facti sunt, ut omnes lucrifacerent. nobis uero satis est, si uel gubernari nos recte patiamur et regi ab his ceteros omnes qui nel per legis lationem uel per prophetiam uel per militiae magisterium uel per aliquam huiuscemodi procurationem
Abbreviated transcription (Latin):
dem & tibiȩ disciplina habebit doctrinã atq institutiones
suas & tempiis acdhoc discendi dabitur & labor ac studium
adhibebitur. & mercedes doctorib prȩstabuntur. int̾dũ
etiam sicubi quis peritior magister auditur. obhoc ꝑegri¬
natio quoq longa suscipitur. & quicquid illud. ẽ quod ad
elimatam ꝑtineat eruditionem. etiam si sit sumptuosum
toleratur & geritur. sapiertiam uͦ quȩ omniũ & princeps
est & inuentrix. & insemet ipsa habet omĩa & continet. cuiꝰ
nomine etiã ds̃ uocari magis quã cȩteris quib humanum
sermonem uti fas. ẽ appellationib gaudet. ita leue. & ita
nullius momenti existimabimus. ut putemus uoluisse quẽ¬
piam tantũ. & statim esse sapientem: Nonne hoc ultimȩ ẽ.
& desꝑabilis imꝑitię : Si gͦ eis talia uł his similia aut etiã
ualictiora ꝓponamus. apud illos supra saxa seminamus. &
narramus fabulas aurib surdis. ita ut ne in hoc quidẽ sint

Expanded text:
dem et tibiae disciplina habebit doctri- nam atque institutiones dem et tibiae disciplina habebit doctri- nam atque institutiones suas et tempus ad hoc discendi dabitur et labor ac studium adhibebitur et mercedes doctori­ bus praestabuntur, interdum etiam, sicubi quis peritior magister auditur, ob hoc peregrinatio quoque longa suscipitur, et quid- quid illud est quod ad elimatam pertineat eruditionem, etiamsi sit sumptuosum, toleratur et geritur, sapientiam uero, quae omnium et princeps est et inuentrix et in semet ipsa habet omnia et continet, cuius nomine etiam deus uocari magis quam ceteris quibus humanum sermonem uti fas est appella- tionibus gaudet, ita leue et ita nullius momenti existimabimus, ut putemus uoluisse quempiam tantum et statim esse sapien- tem? nonne hoc ultimae est et desperabilis inperitiae? si ergo eis talia uel his similia aut etiam ualidiora proponamus, apud illos super saxa seminamus et narramus fabulas auribus surdis, ita ut ne in hoc quidem sint
Abbreviated transcription (Latin):
& indignamur: nisi uehement̃ & fauorabilit̾ collaudemur.
Et hȩc benigniores ac simpliciores quiq nr̃orum. Uerũ sp̃u¬
ales isti fastidiosi. uidicantes singulos & condẽnantes. &
ꝓ nichilo omnino ducentes: si ita libuerit abscedunt. etiã
communionem nr̾am uelut impiam recusantes. Qđ si
aliquem eorũ leni. orib monitis adire uelimus. & asser¬
tione rationabili conuenire dicentes. quȩso te o uirorũ
optine respondeas mͥ. artem aliquam uł edisciplinã elicis
ope tibia cunere uł ey tharam ferire.: si ne cubio disciplina
esse ftebitur. Quid deinde de sapienti atq ipsa sapientia
ele de etiurarũ humanarũq rerum disciplina & scien¬
tua Concedent etiã hoc Et quid meliores esse illas artes
quam sapientiã ducimus. an multo his om̃ib prȩstare sa-¬
pientiam: Scio qđ etiam hoc concedent. & huc usq fidem
in responsionũ ueritate seruabunt. Quid ergo. cytharȩ qui¬

Expanded text:
etindignamur, nisi uehementer et fauorabiliter conlaudemur? etindignamur, nisi uehementer et fauorabiliter conlaudemur? et haec beni- gniores ac simpliciores quique nostrorum; uerum spiritales isti fastidiosi iudicantes singulos et condemnantes et pro nihilo omnino ducentes, si ita libuerit, abscedunt etiam commu­ nionem nostram uelut inpiam recusantes. 50. Quodsi aliquem eorum lenioribus monitis adire uelimus et adsertione rationabili conuenire dicentes: \'quaeso te, o uirorum optime, respondeas mihi: artem aliquam uel disci­ plinam ducis esse tibia canere uel citharam ferire?\', sine dubio disciplinam esse fatebitur. \'quid deinde de sapiente sentis atque ipsa sapientia, id est de diuinarum humanarum­ que rerum disciplina et scientia?\' concedent etiam hoc. \'et quid? meliores esse illas artes quam sapientiam ducimus, an multo his omnibus praestare sapientiam?\' scio quod etiam hoc con­ cedent; et hucusque fidem in responsionum ueritate seruabunt. quid ergo? citharae qui
Abbreviated transcription (Latin):
& animȩ uitia deponant. sicubi forte duos uel tres ser¬
mones ex antiquis tractatorib didicerint. & hoc fortasse
ex auditu magis quã ex lectione. aut si paucos ex dauid
sparsim didicerimus psalmos. ac deinde ueste rusticiori
acbene composita utamur. uł si etiã usq ad ⁊onam & cin¬
gulum phylosophiam ostentemus. speciem nob̾ pietatis
& faciem huiuscemodi ad inuentionib colorantes: conti¬
nuo iam admirationi. eẽ. uolumus & laudi. Prȩesse iam
popłis cogitamus. samuhel aliqui nobis uidemur ab ipsis
incunabulis consetrati. sapientes quoq & doctores & diui
norũ mysteriorum capaces & int̾ scribas & legis doctores
nosmet ipsos ordinamus. & uelut cȩlestes quidãm incedimꝰ
quȩrentes ab hominib uocari rabbi: dicentes. Nusquã pro¬
rsus suscipienda ẽ. littera. sed om̃ia sp̃ialit̃ intelligenda
Alioquin: deliramenta quȩdam uideri &e somnia insuꝑ

Expanded text:
et animae uitia deponant —, sicubi forte duos uel tres seret animae uitia deponant —, sicubi forte duos uel tres sermones ex antiquis tractatoribus didicerint et hoc fortasse ex auditu magis quam ex lectione, aut si paucos ex Dauid sparsim didicerimus psalmos ac deinde ueste fusciori ac bene conposita utamur, uel si etiam usque ad zonae cingulum philosophiam ostentemus speciem nobis pietatis et faciem huiuscemodi adinuentionibus colorantes, continuo iam admirationi esse uolumus et laudi, praeesse iam populis cogitamus, Samuhel aliqui nobis uidemur ab ipsis incunabulis consecrati, sapientes quoque et doctores et diui­ norum mystae, et inter scribas et legis doctores nosmet ipsos ordinamus et uelut caelestes quidam incedimus quaerentes ab hominibus uocari rabbi dicentes: nusquam prorsus susci­ pienda est littera, sed omnia spiritaliter intellegenda\' — alioquin deliramenta quaedam uideri et somnia —, insuper
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositum exercitio uirtutis his in quib ad illud ȩtatis & uita
pbabilis & ornatus morũ & intelligentiȩ capacitas appa-¬
rebit. qui utiq iam ualeant bene & confident̾ ascendere
apud nos. inter docere & doceri nulla erit differeritia.
nulla ddiscretio. nec inter tribũ & tribũ fiet ulla diuisio.
nec illi ultra iorcdanem. & isti intraior danem hȩreditatẽ
sorte suscipient: Nullus popłis nr̃is finalis terminus da¬
bitur: Nulla uiuendi regula figetur. sed ita in confuss
habebuntur omĩa. & ita unusquisq qđ uidebitur resdi
in oculis suis faciet. ut plurimi ex nobis utine dicã om̃s
ante pene quã primos infantiȩ deponant pilos dũ adhs
puerile balbutiunt. uix dũ dominicas ingressi aulas ante¬
quam sacrorũ uoluminũ nomina saltẽ ipsa cognoscant. ant¬
quam nouȩ uł ueteris scripturȩ uł auctores discant uł stilui
cognoscant. Nam illud non dico ante quam bosor abliu

Expanded text:
propositum exercitio uirtutis his, in quibus ad illud aetatis et uita propositum exercitio uirtutis his, in quibus ad illud aetatis et uita probabilis et ornatus morum et intellegentiae capacitas apparebit; qui utique iam ualeant bene et confidenter ascendere apud nos inter docere et doceri nulla erit differentia, nulla discretio? nec inter tribum et tribum fiet ulla diuisio? nec illi ultra Iordanem et isti intra Iordanem hereditatem sorte suscipient? nullus populis nostris finalis terminus dabitur? nulla uiuendi regula figetur, sed ita in confuso habebuntur omnia et ita unusquisque quod uidebitur rectum in oculis suis faciet, ut plurimi ex nobis, uti ne dicam omnes, ante paene quam primos infantiae deponant pilos, dum adhuc puerile balbutiunt uixdum dominicas ingressi aulas, antequam sacrorum uoluminum nomina saltim ipsa cognoscant, antequam nouae uel ueteris scripturae uel auctores discant uel stilum cognoscant — nam illud non dico, antequam bosor abluant
Abbreviated transcription (Latin):
qu hoi infioio discere arte figuli hoc ẽ i ꝑiculo anima¬
pum doctrinmꝰ discere pietatis quiq aut satis stulci mͥ
uud dur aut temerarii. stulti ꝓ eo sĩ intantũ brutase
ut impitos se esse non sentiant. temerarii si intelliguior
quidum udent timen adire negociũ. Hebreorũ seniores
tradurt. qđ fuerit talis quȩlam apud eos antiquitus lau-¬
dabilis obseruatio. ut non om̃i ȩtati om̃is scriptura uel
legenda uł discenda committeretur. ꝓeo qđ non expediret
om̃is omũa cito discere. quia nec caꝑe possunt om̃s omĩĩa: &
iccrto lȩdi eos potius quã iuiuari. si nontũ capaces ea quȩ st̃
profundiora cognouerint. Sed cȩtera quidem omĩa quorũ
ctiam hystorica narratio improbabilis non ẽ. a puero
statim discunt. Eas uͦ scripturas quȩ uili indumento lit¬
tere. preciosa intrinseciis contegunt sacramenta nullũ
ante uicesimũ & quintũ annum discere uł etiam scire
cominitcitur. Quo scilicet sit hoc uelut munus quoddã

Expanded text:
 bii in dolio discere artem figuli\', hoc est in periculo animarum doctrinam discere pietatis. quique aut satis stulti mihi uidentur aut temerarii: stulti pro eo, si in tantum bruti sunt ut inperitos se esse non sentiant, temerarii, si intellegunt quidem, audent tamen adire negotium. 48. Hebraeorum seniores tradunt quod fuerit talis quaedam apud eos antiquitus laudabilis obseruatio, ut non omni aetati omnis scriptura uel legenda uel discenda committeretur pro eo quod non expediret omnes omnia cito discere, quia nec capere possunt omnes omnia, et idcirco laedi eos potius quam iuuari, si nondum capaces ea quae sunt profundiora cognouerint. sed cetera quidem omnia, quorum etiam historica narratio inprobabilis non est, a puero statim discunt, eas uero scripturas, quae uili indumento litterae pretiosa intrin- secus contegunt sacramenta, nulli ante uicesimum et quintum annum discere uel etiam scire committitur, quo scilicet sit hoc uelut munus quoddam
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ qui timet non . ẽ ꝑfectus in caritate. Perfecta autem
dilectio foras mittit timorẽ. Econtra uͦ uidebã qđ in oboe¬
dientiȩ & incredulitatis ꝑiculo auxilia nulla succurrunt
immo uereor ne & ꝓsis qui nobis crediti sunt illud au¬
dire necesse sit. Animã ipsorum requirã de manib ur̃is.
& sicut spreuistis me ne essetis duces ac principes popłi
mei: ita ego spernã uos ne efficiatur aliquis ex uobis in
regem. Et sicut non exaudistis uocem meã sed dedistis
dorsũ durum & in oboedientes extitistis.: ita erit quan-¬
do uos inuocabitis me. ego autẽ non respiciã lorationem

Expanded text:
quoniam qui timet non est perfectus in caritate; perfecta autem quoniam qui timet non est perfectus in caritate; perfecta autem dilectio foras mittit timo- rem. e contra uero uidebam quod inoboedientiae et incredulitatis periculo auxilia nulla succurrunt.immo uereor, ne et pro his qui nobis crediti sunt illud audire necesse sit: animam ipsorum exquiram de manibus uestris, et: sicut spreuistis me, ne essetis duces ac principes populi mei, ita et ego spernam uos, ne efficiatur aliquis ex uobis in regem, et: sicut non exaudistis uocem meam, sed dedistis dorsum durum et inoboedientes ex­ titistis, ita erit quando uos inuocaueritis me, ego autem non respiciam super orationem
Abbreviated transcription (Latin):
sum. & unde mͥ occasio consilii huius exorta. ẽ: diu
ego breuiter. & uos patienter audite. Fugiebat aliquus¬
do ionas a facie dĩ. immo potius fugere se putabat. sed
comprehendebatur ab insectatione maris. a tẽpestate
a sorte. a uentre coeti. & triũ dierum ac noctium sepi¬
tura. formã futuri mysterii p̾sagante. Et ille quido¬
inter rumiũ timidos. & nimiũ temerarios. Ut simus qui¬
demi utrttun diores is qui ad indebitos honores feda anibi¬
tion nituntius.  e paulo confidentiores iis qui futuri uidi¬
ciom tuetiam bonorũ actuum cuncta refugiunt. Ita gͦ
intalib eigo deliberans & unũ quodq suis ponderib metiens
addidi etiã hoc ad animi confidentiam. qđ mereatur ali¬
quid retributionis a dõ oboedientiȩ fides. & impleatur id
qđ de est. dĩ integre creditur id qđ est. Et efficiat fides ꝑ¬
fectũ: quem mecus habuit imꝑfectũ Scriptũ enim legimꝰ.

Expanded text:
sum et unde mihi occasio consilii huius exorta est? dicam sum et unde mihi occasio consilii huius exorta est? dicam ego breuiter et uos patienter audite. fugiebat aliquando Ionas a facie dei, immo potius fugere se putabat. sed conprehendebatur ab insecta­ tione maris, a tempestate, a sorte, a uentre ceti et trium dierum ac noctium sepultura formam futuri mysterii praesa­ gante. et ille quidinter nimium timidos et nimium temerarios, ut simus quidem uerecundiores his qui ad indebitos honores foeda ambitione nituntur et paulo confidentiores his qui futuri iudicii metu etiam bonorum actuum cuncta refugiunt. 113. Ita ergo in talibus ego deliberans et unumquodque suis ponderibus metiens addidi etiam hoc ad animi confiden­ tiam, quod mereatur aliquid retributionis a deo oboedientiae fides et inpleatur id quod deest, dum integre creditur id quod est, ut efficiat fides perfectum quem metus habuit inperfectum. scriptum enim legimus
Abbreviated transcription (Latin):
digna. cui cedere debuerit ille cogitationũ tumor.
ero. de reliquis iam tacebo Recordatus sũ dies antu
& in tantis rebus tam difficilib tamq arduis. non fio
ausus satis credere consiliis meis. sed gerendi sententus
ex scõrum urorũ auctoritate quȩsiui. & exempla un¬
rum rebus prȩsentib regulã posui. Neq enĩ suꝑflu
hȩc nobis scripta sunt. neq ut grecorũ more exhis eu¬
remur ac delectaremur in uerbis. qđ in fabulis eon
uł hystoriis fieri solet ut compositi carminis siuita
& dulcedo ipsa narrandi illiceat animos & delectet au¬
ditum. Nr̃ȩ litterȩ inquib iota unũ uł apex ociosus nor
est. omĩa quȩ uel gesta referunt uł gerenda prȩcipiunt
uitȩ nr̃ȩ instituta ac regulas ponunt. Vt si quando fon¬
te dubiis in reb deliberandi nos necessitas inuenit. ad
maorũ exempla redeuntes. inde discamus. quid nob
eligendũ sit quid cauendũ. Cuius gͦ hystorię recordit

Expanded text:
indigna, cui cedere debuerit ille cogitationum tumor, indigna, cui cedere debuerit ille cogitationum tumor, ero, de reliquis iam tacebo. recordatus sum dies antiquos et in tantis rebus tam difficilibus tamque arduis. non fui ausus satis cre- dere consiliis meis, sed gerendi sententiam ex sanctorum uirorum auctoritate quaesiui et exempla ueterum rebus praesen­ tibus regulam posui. neque enim superfluo haec nobis scripta sunt neque ut Graecorum more ex his erudiremur aut delecta- remur in uerbis. quod in fabulis eorum uel historiis fieri solet, ut conpositi carminis suauitas et dulcedo ipsa narrandi inliciat animos et delectet auditum; nostrae litterae, in quibus iota unum uel apex otiosus non est, omnia quae uel gesta referunt uel gerenda praecipiunt uitae nostrae instituta ac regulas ponunt, ut, si quando forte dubiis in rebus delibe- randi nos necessitas inuenit, ad maiorum exempla redeuntes inde discamus quid nobis eligendum sit, quid cauendum. 106. Cuius ergo historiae recordatus
Abbreviated transcription (Latin):
mea cura & sollicitudo prȩcipua. scõrum parentũ uene¬
randa canicies. qui ꝓ me magis quã ꝓ ipsa senectute labo¬
rabant. Abrahȩ mei huius capitis honor & angłici instar
aspectus. & matris sarȩ. quȩ nos etiã spu aliter genuit
in euangłii fide debita reuerentia: quib necessariũ erat.
baculũ senectutis me existere. Quori ĩ contemplatione.
& ut eis debita officia pietatis exoluerem. etiã phyloso¬
phiȩ studia contẽpsi quȩ mͥ preciosa & cara supra om̃s
losophatus sum. ne phylosophari uiderer. Non gͦ culi
effundi mͥ hȩc om̃ia & aboleri. unius occasionis obtentu:¬
neq auferri mͥ paternas benedictiones. quas quidã ute¬
rum scõrum traditur etiam arte furatus. parente cibs
& hirsutis pellib falso. Duȩ quidem istȩ funt causȩ qui
prȩcipue cessi. & quȩ interitionem meã quã maxime i¬
tigare potuerunt. Et puto qđ neutra harũ uideatur

Expanded text:
mea cura et sollicitudo praecipua sanctorum parentum uenemea cura et sollicitudo praecipua sanctorum parentum ueneranda canities, qui pro me magis quam pro ipsa senectute laborabant: Abrahamei huius capitis honor et angelici instar aspectus et matris Sarrae, quae nos etiam spiritaliter genuit in euangelii fide, debita reuerentia, quibus necessarium erat baculum me senectutis existere. quorum contemplatione et ut eis debita officia pietatis exsoluerem, etiam philosophiae studia contempsi, quae mihi pretiosa et cara supra omneslosophatus sum, ne philosophari uiderer. non ergo tuli effundi mihi haec omnia et aboleri unius occasionis obtentuneque auferri mihi paternas benedic­ tiones, quas quidam ueterum sanctorum traditur etiam arte furatus parente cibis et hirsutis pellibus falso. duae quidem istae sunt causae, quibus praecipue cessi et quae intentionem meam quam maxime mitigare potuerunt. et puto quod neutra harum uideatur
Abbreviated transcription (Latin):
querert. Fortiorib quidem & potentib darimii etmore
otreia administrare maiora neꝙ erga plurimos exercere
uirtuate: sed in paruis reb & modicis cohortari Helut siqͥs
ingenti luminis lampade locũ parui conclauis illumi¬
nec ut arma potentia & uirilia exiguo uelut corpori &
puerilib membris inferre. Paruis autẽ tutius. ẽ. paruum
onus & non supra uires leuare. ne uł derisui fiant. si mul
& ꝑiculũ subeant: Sicut ne turrem quidem ȩdificare
conuenit alii. nisi ei cui impensȩ qͦq ꝑficiendi prȩsto sunt
me a uobis o fr̃s & amici carissimi separauerant uł abstra¬
xerant. Iales nanq tunc me cogitationes uelut longius
abscederem purgebant. Reuocauit autẽ me primo quidẽ
desideriũ ur̃ĩ. & magis illud qđ desiderabar. quã qđ ego
desiderabã. Nichil enim tam ualidũ. ẽ. ad dilectionem.
quã si ex utraq parte constet affectio. Scđo uͦ maxima

Expanded text:
quaerere. 101. Fortioribus quidem et potentibus damnum est non quaerere. 101. Fortioribus quidem et potentibus damnum est non officia administrare maiora neque erga plurimos exercere uirtu­ tem, sed in paruis rebus et modicis coartari, uelut si quis ingenti luminis lampade locum parui conclauis inluminet aut arma potentia et uirilia exiguo uelit corpori et puerilibus membris inserere; paruis autem tutius est paruum onus et non supra uires leuare, ne uel derisui fiant, simul et peri­culum subeant, sicut ne turrem quidem aedificare conuenit alii nisi ei cui inpensae quoque perficiendi praesto sunt.me a uobis, o fratres et amici carissimi, separa­ uerant uel abstraxerant; tales namque tunc me cogitationes ut longius abscederem perurguebant. reuocauit autem me primo quidem desiderium uestri et magis illud quod desiderabar quam quod ego desiderabam. nihil enim tam ualidum est ad dilectionem quam si ex utraque parte constet aifectio. secundo uero maxima
Abbreviated transcription (Latin):
dandi ultra aut corrigendi suꝑ est locus. Medius gͦ int̾
duos istos timores ascendendi ac descendendi positus. &
memet ipsũ hinc atq hinc ȩqua lance ꝑpendens. & nunc
in illam nunc in istam partẽ uelut uentis impellentil
urgens. ad ultimũ cessi huic qui amplius prȩponderal
oboedienti timori. quiq depulso illo alio. ut pote uali¬
dior ac uehementior totũ me sibi uindicauit & tenui
Considerate gͦ si recte & iuste nosmet ipsos int̾ hos medis
libramus timores: dum neq assum imus in concessos hi¬
nores. neq eos qui delati sunt refitamꝰ. quia in alio im¬
pudentia. in alio inoboedientia condemnatur. Utrun
autẽ imꝑitiȩ uitiũ est. Medii gͦ quidã incedere cupi
A ichi gatius. ẽ supra solidam t̾ram stanti erigui cespicis
sulcis herbam frumenti requirere. & in egenis reb tenuem
suta clacere. quã peregr inas diuitias influctuũ ꝑiculis

Expanded text:
dandi ultra aut corrigendi superest locus. 112. Medius ergo inter dandi ultra aut corrigendi superest locus. 112. Medius ergo inter duos istos timores ascendendi ac descendendi positus et memet ipsum hinc atque hinc aequa lance perpendens et nunc in illam nunc in istam partem uelut uentis inpellentibus uergens ad ultimum cessi huic qui amplius praeponderabat inoboedientiae timori, quique depulso illo alio utpote ualidior ac uehementior totum me sibi uindicauit et tenuit. considerate ergo si recte et iuste nosmet ipsos inter hos medios libramus timores, dum neque adsumimus incon­ cessos honores neque eos qui delati sunt refutamus, quia in alio inpudentia, in alio inoboedientia condemnatur, utrumque autem inperitiae uitium est. medii ergo quidam incedere cupiihi gratius est supra solidam terram stanti exigui caespitis sulcis herbam frumenti requirere et in egenis rebus tenuem uitam ducere quam peregrinas diuitias in fluctuum periculis
Abbreviated transcription (Latin):
excitatur & in sortẽ mittitur & confioctur fugam. & precip¬
tatur & a gto suscipitur: & non consumitur. Sedibi inu
sids dederit. latius & diligentius explanetur. Nunc aie¬
in id qđ nobis sermo directus fuerat ꝓsequamurꝰ oan
dem illi fortassis & uenia fuit. ꝓpt̾ hanc quã diximudu¬
sam. officiũ differret ꝓpheticũ Michi uͦ quȩ enuscuo
sufficiet. quȩ causa subueniet. qui relinquetur satis
faciendi locus ulterius reluctanti: Et nescio utrum
graue aut leue dicam sacerdotii quoquo modo imposti
iugum. ꝑtinacius recusanti. Si enĩ hoc qđ solũ int̾ om̃s
excusationes fortius habemꝰ concedatur nob̾. qđ longe
inferiores sumus. quã sufficiat ad sacerdotiũ ꝑfungen¬
dum: sed quid faciemꝰ qđ ex alia parte ꝑniciosius in¬
dientiȩ crim̃ incurrimus : Et erit nobis fortasse gn¬
us ex contemptu. quã putamus esse ex terminitate disen¬
men. Qm̃quidem delinquenti in hanc partẽ nullus emer¬

Expanded text:
excitatur et in sortem mittitur et confitetur fugam et praecipitatur et a ceto suscipitur et non consumitur, sed ibi inusi deus dederit, latius et diligentius explanetur. 110. Nunc autem id quo nobis sermo directus fuerat prosequamur, quoniam quidem illi fortassis et uenia fuit propter hanc quam diximus causam officium differre prophe­ ticum; mihi uero quae excusatio sufficiet, quae causa subue­ niet, qui relinquetur satis faciendi locus ulterius reluctanti? et nescio utrum graue aut lene dicam sacerdotii quoquo modo inpositum iugum pertinacius recusanti. 111. Si enim hoc, quod solum inter omnes excusationes fortius habemus, concedatur nobis, quod longe inferiores sumus quam sufficiat ad sacerdotium perfungendum, sed quid facie­ mus quod ex alia parte perniciosius inoboedientiae crimen incurrimus? et erit nobis fortasse grauius ex contemptu quam putamus esse ex temeritate discrimen, quoniam quidem delin­ quenti in hanc partem nullus emen
Abbreviated transcription (Latin):
scat. ut possit scire diligentius a quo debeat recedere &
quid debeat obtinere Qm ueritas obtinet & umbri
transit. Et ut integre possit effugere a uetustate litten
& seruire in nouitate sp̃s. & ex integro transire ad gr̃im
alege quȩ completur sp̃ualiter in destructione corpon
Ante quam ꝑom̃s sp̃s appellationes uirtutesq decurrat
oꝑam & scientiã. siue eorum quȩ summa sunt. seuq
ꝓpter nos inferiora sunt eius & nouissima: Id ẽ. som
qđ ds̃ est. & qđ filius dĩ Scire etiã quomͦ est. qđ imagi¬

Expanded text:
scat, ut possit scire diligentius, a quo debeat recedere et scat, ut possit scire diligentius, a quo debeat recedere et quid debeat obtinere, quoniam ueritas obtinet et umbra pertransit, et ut integre possit effugere a uetustate litterae et seruire in nouitate spiritus et ex integro transire ad gratiam a lege, quae conpletur spiritaliter in destructione corporis? antequam per omnes Christi appellationes uirtutesque decurrat per opera et scientiam siue eorum quae summa sunt seu quae propter nos inferiora sunt eius et nouissima? id est scire quod deus est et quod filius dei, scire etiam quomodo est, quod imag