comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e cȩlis nulla dubitatio.ẽ qđ intelligantur
p̃dicatores uerbi ueritatis. Et ubi c̃fide
enti t̾rȩ pluant caeli & germinet. excipiens
pluuiam germina bona. oꝑa bona ne ꝓbona
pluuia det spinas & ꝓ horreo expectet ignẽ.
eliquum enĩ e̾rit. ut si sem̃ qđ spargit᷑
in cordib ur̃is ñ abstulerint aues nec spinȩ p̃fo¬
caueriñ. nec estus ex usseri : accedente pluuia
hortationũ cotidianarũ & cogitationib bonis
ur̃is. quib hoc agitur in corde qđ agitur in
agro rastris ut gleba frangat᷑ & sem̃ oꝑiatur &
germinare possit. afferatis fructũ adquẽ gau¬
deat & letet᷑ agricola. Si aut̃ ꝓsemine bono
& ꝓpluuia bona ñ fructũ sed spinas attule¬
rimus : nec sem̃ accusabitur. nec pluuia erit
in crimine. sed spinis ignis debitus p̃parat᷑.¬

Expanded text:
 ergo nulla dubitatio est, quoniam intelligantur praedicatores verbi veritatis. Et ubi confiteenti terrae pluant coeli, et germinet excipiens pluviam germina bona, opera bona: ne pro bona pluvia det spinas, et pro horreo exspectet ignem. eliquum enim erit, ut si semen quod spargitur in cordibus vestris, non abstulerint aves, nec spinae praefocaverint, nec aestus exusserit, accedente pluvia cohortationum quotidianarum, et cogitationibus vestris bonis quibus hoc agitur in corde, quod agitur in agro rastris, ut gleba frangatur, et semen operiatur et germinare possit: ut afferatis fructum, ad quem gaudeat et laetetur agricola . Si autem pro semine bono et pro pluvia bona, non fructum, sed spinas attulerimus; nec semen accusabitur, nec pluvia erit in crimine, sed spinis ignis debitus praeparat
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ om̃ib p̃dicanda ẽ nec tam̃ sic disserate
ut uolentes eam ꝑducere ad in telligentiam
ñ capacem facilius fastidiri faciant inne
cessitatem sermonem. quã in sermone ꝑcipi
ueritatẽ Propt̃ ea dic̃ scribens ad colosen¬
ses. & si corpore absens sũ spũ uobcũ sũ gau¬

Expanded text:
quae omnibus praedicanda est. Nec tamen sic deserant, quae omnibus praedicanda est. Nec tamen sic deserant, ut volentes ea perducere ad intelligentiam non capacem, facilius fastidiri faciant in veritate sermonem, quam in sermone percipi veritatem. Propterea dicit scribens ad Colossenses; Et si corpore absens sum, spiritu vobiscum sum, gau
Abbreviated transcription (Latin):
nisi fidei qͦdam lacte teneant᷑. ut et inui¬
sibilia quȩ ñ uident. et intelligibilia
quȩ necdũ intelligunt credant. facile ad
uanas et ad sacrilegas fabulas ꝓmissione
scientiȩ seducunt᷑. ut et bonũ et malũ ñ
nisi corporalib imaginib cogitent. et ip¬
et malx̃ nisi substantiam putare ñ pos¬
sint: cũ sit potiꝰ ab immutabili substantia
mutabiliũ substantiarum qͥdam defectꝰ
qͣs fec̃ ex nichilo: ipsa immutabił et
orib animi sensib intelligit ꝑcipit.
nouin ñ ẽ iam mediendum ne seducatur ab es
qui malum putaudo eẽ substantiam quã ñ fecit
łs mutabilem substantiam faciant: ipsũ cr̃
sicut maruchei uł si que aliȩ pestes ita desipiur.
Sel m̃te ad huo paruulis qͥs dcit apłs cerpiue
lacte nutrieados ommnis de hac re sermo ẽ
telligatur. sciaturq qͥd dr̃ ꝑcipetalia nop¬
ualentb oneisus ẽ faciliusq illos p̃mit
quã pascit. Ex qͦfit ut spirituales ista carnalib
non omnimꝰ taceant propt̃ catholicam fide

Expanded text:
nisi fidei quodam lacte teneantur, ut et invisibilia quae non vident et intelligibilia quae nondum intelligunt, credant, facile ad vanas et sacrilegas fabulas promissione scientiae seducuntur, ut etiam bonum et malum non nisi corporalibus imaginibus cogitent, et ipet malum nisi substantiam putare non possint, cum sit potius ab immutabili substantia mutabilium substantiarum quidam defectus, quas fecit ex nihilo 243 ipsa immutabilis eoribus animi sensibus intelligit, percipit, novit. Non est jam metuendum ne seducatur ab eis qui malum putando esse substantiam quam non fecit Deus, mutabilem substantiam faciunt ipsum Deum, sicut Manichaei, vel si quae aliae pestes ita desipiunt. 5. Sed mente adhuc parvulis, quos dicit Apostolus carnales lacte nutriendos, omnis de hac re sermo, quo telligatur, sciaturque quod dicitur, onerosus est: facilius illos premit quam pascit. Ex quo fit, ut spirituales, ista carnalibus non omnino taceant, propter catholicam fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
iQueratur a nobcur ñ eo ritu co¬
lamus dm̃ qͦ coluer̃ hebrei patres
tempore ueteris testam̃ti: resp̃demꝰ ali¬
ud nob̾ dm̃ p̃cepisse ꝑ patres noui testam̃ti
neq hͦc c̃tra uetꝰ testam̃tum. cũ et iN illo io

Expanded text:
quaeratur, cur non eo ritu colamus deum, quo coluerunt Hebraei patres tempore ueteris testamenti, respondemus aliud nobis deum praecepisse per patres noui testamenti neque hoc contra ue
Abbreviated transcription (Latin):
It uide qr portꝰ excipit. & ñ dabit in ȩt̃nũ fluctua¬
tionem iusto. Uidis fluctuare in mari isto: sed ex¬
cipit te portꝰ. Iu tantũ anteqͣm intres in portũ: ab
anchora noli abrũpi. Fluctuat nauis in anchoris.
sed ñ longe a t̾ra ꝓicit᷑. nec in ȩc̃nũ fluctuabit:
et si ad tẽpus fluctuat. Et enim ad fluctuationẽ
ꝑtinent uerba suꝑiora. C̃tristatꝰ sũ in exercitati¬
one mea. et c̃tͣbatꝰ sũ. et expectabã eũ qͥ saluũ¬
me facer& apusillanimitate & tẽpestate. Fluc¬
tuans loqtur : s ñ in ȩt̃num fluctuabit. Nam
anchora ligat᷑. Anchora spes eiꝰ ẽ Ñ dabit in ȩt̃¬

Expanded text:
t vide quia portus te excipit: Non dabit in aeternum fluctuationem justo. Videris fluctuare in mari isto, sed excipit te portus. Tu tantum antequam intres in portum, ab anchora noli abrumpi. Fluctuat navis in anchoris, sed non longe a terra projicitur; nec in aeternum fluctuabit, etsi ad tempus fluctuat. Etenim ad fluctuationem pertinent verba superiora: Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum. Exspectabam eum qui me salvum faceret a pusillanimitate et tempestate. Fluctuans loquitur, sed non in aeternum fluctuabit; nam anchora ligatur, anchora spes ejus est. Non dabit in aete
Abbreviated transcription (Latin):
in leuitico sacdotio fiebant ñ e& de tribu
leui. ne ad ipsam tribũ et ad ipsam sacer¬
dotium qͦd tẽporalit̃ umbra erat futuri
ꝑtinere uidetur mundatio peccatoꝵ.
quã dñs oblatione olocciusa sui qđ in
uetere sac̃ dotio figurabat᷑ impleuit. et
olocciusti eiꝰ imaginem ad memoriam
passionis suȩ in eccła celebraendam de¬
dit. ut eã sac̃dos in xt̃num ñ scđm ordinẽ
aaron sed scđm ordinem melchised ech.

Expanded text:
in levitico sacerdotio fiebant, non esset de tribu in levitico sacerdotio fiebant, non esset de tribu Levi, ne ad ipsam tribum, et ad ipsum sacerdotium quod temporaliter umbra erat futuri, pertinere videretur mundatio peccatorum, quam Dominus oblatione holocausti sui, quod in veteri sacerdotio figurabatur, implevit: et holocausti ejus imaginem ad memoriam passionis suae in Ecclesia celebrandam dedit, ut esset sacerdos in aeternum, non secundum ordinem Aaron, se
Abbreviated transcription (Latin):
minis traxit. Nam cũ ipsa decimatio ad p̃¬
figurandam medicinam ꝑtinuerit illud in
abrachȩ carne decimabat᷑ qđ curabat᷑. ñ
illud unde curabat᷑. Cadem namq caro
ñ abrochȩ tantũ. sed ipsius pͥmi t̾reniq ho¬
minis simul habebat. et uulnus p̃uarica¬
tionis. et medicam̃tũ uulneris Vulnus
p̃uaricationis in lege m̃brorum repug¬
nante legi m̃tis. quȩ ꝑ omnem inde ꝓ̃.¬
pagatam carnem seminali ratione qͣsi
transcribit᷑ : medicam̃tũ aut̃ uulneris
in eo qđ inde sine oꝑe c̃cupiscentiali it
sola materia corporali. ꝑ diuinam c̃ceptio¬
nis formationisq rationem de uirgine as¬
sum ptus. ẽ ꝓpt̃ mortis sine iniqͥtate c̃sor¬
tiũ. et sine falsitate resurrectionis exẽphũ.
et legis trans latio fiat. In qͦ enĩ hec di¬
Icuntur de alia tribu ẽ de qͣ nullus
altario p̃sto fuit. Manifestũ enim qđ
portebat enim ut euacuaturus sa¬
crificia quȩ scđm ordinem a mron

Expanded text:
minis traxit. nam cum ipsa decimatio ad prminis traxit. nam cum ipsa decimatio ad praefigurandam medicinam pertinuerit, illud in Abrahae carne decimabatur, quod curabatur, non illud, unde curabatur. eadem namque caro non Abrahae tantum, sed ipsius primi terrenique hominis simul habebat et uulnus praeuaricationis et medicamentum uulneris: uulnus praeuaricationis in lege membrorum repugnante legi mentis, quae per omnem inde propagatam carnem seminali ratione quasi transcribitur; medicamentum autem uulneris in eo, quod inde sine opere concupiscentiali in sola materie corporali per diuinam conceptionis formationisque rationem de uirgine adsumtum est propter mortis sine iniquitate consortium et sine falsitate resurrectionis exemplum. ut legis translatio fiat. In quo enim haec dicuntur, de alia tribu est, de qua nullus altari praesto fuit. Manifestum est enim quod Oportebat enim ut evacuaturus sacrificia, quae secundum ordinem Aaron
Abbreviated transcription (Latin):
fuit leui : qua ratione ꝑ concubitum
uenturus erat in matrem. Scdm qͣm
lem: xp̃c aut̃ scđm solam substantiã
corporalem. Cũ enim sit in semiNe &
insibilis corpulentia & inuisib ilis
ratio utrumq concurrit ex abra¬
ham uł etiam ex ipso adam usq ad
corpus mariȩ. qr et ipsũ eo mͦ c̃ceptũ
et ex ortũ.ẽ. xp̃c aut̃ uisibilẽ car¬
nis substantiam de carne uirgi-¬
nis asũpsit. Ratio uͦ c̃ceptionis eius
ñ a semine uirili. sed longe aliter
ac desuꝑ uenit. Proinde scđm hoc qđ
de matre accepit: etiam in lũbis abra
hȩfuit. Ille ÷ gͦ decimatꝰ in abNcham.
qui sic fuit in lũbis eiꝰ quẽ ad modũ¬
in sui prĩs etiam ipse abyacham. id ÷ qͥ
scilicet in m̃bris repugnantem legi
m̃tis. & inuisibilem concupiscentiam
qͣmuis casta et bona iura nuptiarũ
ñ sinant ualere. nisi quantũ ex ea
posst̃ generi subfaituendo ꝓspicere.
Non aut̃ et ille ibi decimatꝰ ẽ cuiꝰ caro inde
ñ feruorem uulneris sed materiam medica¬

Expanded text:
fuit Levi, qua ratione per concubitum venturus erat in matrem; secundum em secundum solam substantiam corporalem. cum enim sit in semine et uisibilis corpulentia et inuisibilis ratio, utrumque cucurrit ex Abraham uel etiam ex ipso Adam usque ad corpus Mariae, quia et ipsum eo modo conceptum et exortum est. Christus autem uisibilem carnis substantiam de carne uirginis sumsit, ratio uero conceptionis eius non a semine uirili, sed longe aliter ac desuper uenit. proinde secundum hoc quod de matre accehae fuit. Ille est ergo decimatus in Abraham qui sic fuit in lumbis ejus, sicut in lumbis sui patris etiam ipse Abraham fuit, scilicet in membris repugnantem legi mentis et inuisibilem concupiscentiam, quamuis eam casta et bona iura nuptiarum non sinant ualere, nisi quantum ex ea possunt generi substituendo prospicere . non autem et ille ibi decimatus est, cuius caro inde non feruorem uulneris, sed materiam medica
Abbreviated transcription (Latin):
rant sacrificia antea udȩoꝵ scđm
ordinem a ayon inuictimis pecorũ.¬
crificium corporis et sanguinis dñi qͦd
fideles norunt. & qͥ euangłm leger̃. qđ
sacrificium nc̃ diffusum ẽ. toto orbe
duo sacrificia. et illud scđm ordinem
aaron. & hoc scđm ordinem melehise¬
dech Scriptũ ÷ enim. lurruit dñs. et
ñ poenitebit eũ . tu es sac̃dos in ȩt̃num¬
scđm ordinem melchi sedech De qͦ dr̃

Expanded text:
rant sacrificia antea Judaeorum secundum ordinem Aaron in victimis pecorumcrificium corporis et sanguinis Domini, quod fideles norunt qui Evangelium legerunt. Quod unc diffusum est toto orbe duo sacrificia, et illud secundum ordinem Aaron, et hoc secundum ordinem Melchisedech. Scriptum est enim: Juravit Dominus, et non poenitebit eum, tu es sacerdos secundum ordinem Melchisedech
Abbreviated transcription (Latin):
um aliqͦtiens in scripturis inueniat᷑
homines dictos eẽ sine querela : ne¬
mo inuenit᷑ qͥ sit dictus sine peccato nisi
unꝰ solus de qͦ aꝑte dictũ ÷ eũ qui ñ nouerat
peccatũ. et eo loco ubi de sacerdotib scĩs
dinem sine peccato in illa scilicet carne
quȩ habebat similitudinem carnis pec¬
cati. qͣm uis ñ e&̃ capo peccaiti. Quã tam̃ si

Expanded text:
um aliquotiens in scripturis inueniatur homines dictos esse sine querella. nono inuenitur, qui sit dictus sine peccato nisi unus solus de quo aperte dictum est: cum qui non nouerat peccatum, et eo loco, ubi de sacerdotibus sanctdum similitu dinem sine peccato: in illa scilicet carne, quae habebat similitudinem carnis peccati, quamuis non esset caro peccati; quam tamen si
Abbreviated transcription (Latin):
Recedite ab aegypto : & ꝑ mare rubrũ tran¬
site Unde et in epła quae ad hebyeos ins¬
cribit᷑ cũ eoꝵ qui baptirant᷑ cõmemorarent᷑
initia. posita.ẽ. ibi poenitentia a mortuis
oꝑib. Sic enim dic̃. Ido̾q remittentes initu
xs̃i ũbũ in c̃sũmationem respiciamꝰ. ñ iterẽ
oꝑib & fidĩ in chñ. lauachri doctrinȩ. impo¬
sitionis manuũ. resurrectionis etiã mortuoꝵ
et iudicii aet̃ni. Hȩc gͥ om̃a ꝑtinere ad initia neo¬
phrtorũ : satis aꝑteq scriptura testat᷑. Quid
ẽ aut̃ a mortuis oꝑib poenitentia. nisi ab
his quȩ oportet mortificari ut uiuamꝰ:¬

Expanded text:
Recedite ab Aegypto, et per mare Rubrum transite. Unde et in Epistola quae ad Hebraeos inscribitur, cum eorum qui baptizantur commemorarentur initia, posita est ibi poenitentia a mortuis operibus. Sic enim dicit: Ideo remittentes initia Christi verbum, in consummationem respiciamus, non iterum operibus et fidei in deum, lauacri doctrinae, inpositionis manuum, resurrectionis etiam mortuorum et iudicii aeterni. haec igitur omnia pertinere ad initia neophytorum satis aperteque scriptura testatur. quid est autem a mortuis operibus paenitentia nisi ab his, quae oportet mortificari, ut uiuam
Abbreviated transcription (Latin):
essemꝰ eiꝰ participatione. ñ desertione Quio
enim sine illo fecimꝰ : nisi qđ in ira eiꝰ defe¬
cimꝰ: Aqͦ refeca. et gr̃a maiore ꝓfecti uaca¬
bimꝰ in aet̃nũ. uidentes qr ipse ÷ ds. quo
pleni erimꝰ: quando ipse erit om̃a iN
omĩb. Nã et ipsa oꝑa bona nr̃a quando
ipsius potiꝰ intelligunt᷑ eẽ. quã nr̃a. tñc
nob̾ ad hoc sabatum adipiscendum im¬
putant᷑ : qr si tob̵ ea tribuer imus ser¬
uilia er̃ cũ de sabbo dicatur. omne opꝰ
signum int̾me et int̾ eos: ut scirent qr ego
dñs qͥ scifico eos. Hoc ꝑfecte tnc sciemus.
Nȩc septima erit sabbatũ Nr̃m. Cuius finis ñ
erit uesꝑa sed dñicus dies uelut octauus
ȩt̃nus. qui xp̃i resurrectione sacratꝰ. ẽ.
ȩt̃nam ñ solũ sp̃s. uerũ etiam corporis ye¬
quiem p̃figurans. Ibi uacabimꝰ & uidebimꝰ ⁊

Expanded text:
essemus eius participatione, non desertione. quid essemus eius participatione, non desertione. quid enim sine illo fecimus, nisi quod in ira eius defecimus? a quo refecti et gratia maiore perfecti uacabimus in aeternum uidentes, quia ipse est deus, quo pleni erimus, quando ipse erit omnia in omnibus. nam et ipsa opera bona nostra, quando ipsius potius intelleguntur esse quam nostra, tunc nobis ad hoc sabbatum adipiscendum imputantur, quia, si nobis ea tribuerimus, seruilia erunt, cum de sabbato dicatur: omne opussignum inter me et inter eos, ut scirent quia ego dominus, qui sanctifico eos. hoc perfecte tunc sciemus, em septima erit sabbatum nostrum, cuius finis non erit uespera, sed dominicus dies uelut octauus aeternus, qui Christi resurrectione sacratus est, aeternam non solum spiritus uerum etiam corporis requie
Abbreviated transcription (Latin):
gt᷑ relinquit᷑ sabbatismus popło dĩ. Qui enĩ
singressus. ẽ in reqͥem eius: etiam ipse reqͥeuit
ab oꝑib suis. sic̃ asuis deus
si scđias chñi in ȩt̾nũ cantabt̃. Quo econ¬
tico ingłiam głatia xẽi cuiꝰ sanguinie
liberati sumꝰ. nichil erit ꝓfecto illi iocundius
ciuitati Illic ꝑficietur uacate et uidete qm̃
ego sũ ds. Qđ erit uere maximum sabbatum
non habens uesꝑum qđ cõm̃ dauit dñs in pͥmis
oꝑib mundi ubi legit᷑ et reqͥeuit ds̃ die sep¬
timo ab om̃ib oꝑib suis quȩ fec̃. et benedix̃
ds̃ diem septimũ. et sc̃ĩficauit eũ. Dies enim
septimꝰ etiam nos ipsi erimꝰ. qͣndo eiꝰ fuerimꝰ
benedictione & scificatione pleni atq refecti
Ibi uaccintes uidebimꝰ qm̃ ipse ẽ. ds̃: qđ no¬
bis nos ipsi eẽ uoluim. qͣndo ab illo ceci¬
dimꝰ. audientes a seductore eritis siẽ di
&recedertes auero dõ. Quo faciente dui

Expanded text:
 relinquitur sabbatismus populo Dei qui enim  relinquitur sabbatismus populo Dei qui enim ingressus est in requiem eius etiam ipse requievit ab operibus suis sicut a suis Deusi in aeternum cantabunt? Quo cantico in gloriam gratiae Christi, cuius sanguine liberati sumus, nihil erit profecto illi iucundius ciuitati. Ibi perficietur: Vacate et uidete quoniam ego sum Deus; quod erit uere maximum sabbatum non habens uesperam, quod commendauit Dominus in primis operibus mundi, ubi legitur: Et requieuit Deus die septimo ab omnibus operibus suis, quae fecit, et benedixit Deus diem septimum et sseptimus etiam nos ipsi erimus, quando eius fuerimus benedictione et sanctificatione pleni atque perfecti. ibi uacantes uidebimus, quoniam ipse est deus; quod nobis nos ipsi esse uoluimus, quando ab illo cecidimus audientes a seductore: eritis sicut di et recedentes a uero deo, quo faciente di
Abbreviated transcription (Latin):
tenim nobis anñtiatũ ẽ quem ad modũ et illis.
Sed ñ ꝓfuit illis sermo auditus . ñ admixtus fidĩ
ex his quȩ audier̃.¬
Seneritio in qͥt quȩ ñ direxit corsuũ. Ñ di¬
ctum. ẽ oꝑa. sed cor. Directo enim corde: recta st̃
oꝑa. Cũ aut̃ cordirectũ ñ ẽ: oꝑa recta ñ st̃. etiam¬
si recta uideant᷑. Et unde cor ñ diex̃ praua gene¬
ratio. Satis aꝑuit cũ ait. Et ñ ÷ creditꝰ cũ dõ sp̃s eiꝰ¬
tabili iegulȩ potest fieri rectũ qđ inse fuit
pͥuu cor hõis. Vt aut̃ corͣ illo sit. & ꝑ hoc rectũ
eẽ. possit: accedit᷑ ad eũ non pede sed fide Idõ
dr̃ etiam in epła ad hebreos de illa ipsa ge¬
nescctione pͣua et a maricaNe N profuit ser
rectũ. Quȩ fides p̾̃ueniente et uocaNte mise¬
ricordia dĩ ꝑ oboedientiam suscitatur. et ap¬
pliccire incipit addm̃ eor ut dirigat᷑: ut qͣnto
magis magisq dirigit᷑. tanto magis uideat
qđ non uidebat. & ualeat qđ ñ ualebat

Expanded text:
tenim et nobis nuntiatum est, quemadmodum et illis: sed non profuit illis sermo auditus, non admixtus fidei ex iis quae audiereneratio, inquit, quae cor non direxit suum. Non dictum est, opera: sed, cor. Directo enim corde, recta sunt opera: cum autem cor directum non est, opera recta non sunt, etiamsi recta videantur. Et unde cor non direxit prava generatio, satis aperuit, cum ait: Et non est creditus cum Deo spitum quod in se fuit pravum cor hominis. Ut autem cor cum illo sit, et per hoc rectum esse possit, acceditur ad eum, non pede, sed fide. Ideo dicitur etiam in Epistola ad Hebraeos de illa ipsa generatione prava et amaricante: Non profuit sermrectum. Quae fides, praeveniente et vocante misericordia Dei, per obedientiam suscitatur; et applicare incipit ad Deum cor, ut dirigatur; et quanto magis magisque dirigitur, tanto magis videt quod non
Abbreviated transcription (Latin):
fides ẽ eneruis et debilis. nec fides omnino
dicenda. qͣndo qͥdem fides ita definita est
Fides ẽ sꝑandarũ substantia coniunetio re¬
rũ quȩ ñ uident᷑ Unde etiam in eadem ubi
et hoc scriptũ ẽ ad bebreos epła cũ c̃seqͥent¬
en uon erasset qsdam qͥ đõ fide placuer: sedđmn
fidem inqͥt mortui st̃ hi om̃s cum ñ acce¬
pissen ꝓmissiones sed longe eas uidentes
et salutantes. et c̃fitentes qr hospites et pe

Expanded text:
fides est eneruis et debilis nec fides omnino fides est eneruis et debilis nec fides omnino dicenda, quando quidem fides ita definita est: fides est sperantium substantia, conuictio rerum quae non uidentur. unde etiam in eadem, ubi et hoc scriptum est, ad Hebreos epistola, cum consequenter enumerasset quosdam, qui deo fide placuerunt: secundum fidem, inquit, mortui sunt hi omnes, cum non accepissent promissiones, sed longe eas uidentes et sal
Abbreviated transcription (Latin):
oterat etiam hoc donare gedentib:
ut nec istius exꝑirentur corporis
mortem. Sed si hoc fecisset: carni quȩ¬
dam felicitas ad deretur. minueret᷑ aut̃
fidei fortitudo. Sic enim homines mortem
istam timent: ut ñ ob aliud felices dice¬
rent eẽ xpĩanos. nisi qđ mori omĩno ñ
possent. Acꝑ hoc nemo ꝓpt̃ illam uitã
quae post istam mortem beata futura. ẽ.
ꝑuirtutẽ etiã contemnende ipsius mor¬
tis ad xp̃i grãm festinaret : sed ꝓpt̃ remo¬
uendam mortis molestiam delicatius
fidelib suis sine dubitatione donauit
Quid enim magnũ eraet uidendo ñ mori
eos qͥeredent: Credes enim moriturũ. Quano
ẽ maus. qͣnto fortius qͣnto lcuidabilius
ita cređe. ut se sꝑet moriturꝰ sine fine
uicturũ. Deniq hoc qͥbusdam in fine
largiet᷑. ut mortem istam repentina cõmuta¬
dione ñ sentiaN: sed simul cũ resurgentibus
er̃ iam posteri qͥpropt̃ hoc eredant ñ sꝑando
qđ non uideq̃. sed amando qͦd uident. Quae

Expanded text:
oterat etiam hoc donare credentibus, ut nec istius experirentur corporis mortem. Sed, si hoc fecisset, carnis quaedam felifidei fortitudo. sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices dicerent esse Christianos, nisi quod mori omnino non possent, ac per hoc nemo propter illam uitam, quae post istam mortem beata futura est, per uirtutem etiam contemnendae ipsius mortis ad Christi gratiam festinaret, sed propter remouendam mortis molestiam delicatius fidelibus suis sine dubitatione donauit. quid enim magnum erat uidendo non mori eos, qui crederent, credere se non moriturum? quanto est maius, quanto fortius, quanto laudabilius ita credere, ut se speret moriturus • sine fine uieturum ! denique hoc quibusdam in fine largietur, ut mortem istam repentina commutatione non sentiant, sed simul cum resurgentibus erunt iam posteri, qui propter hoc credunt non sperando quod non uident, sed amando quod uident. quae
Abbreviated transcription (Latin):
rare corda ur̃a. Quare dixisti nolite obdu¬
rare corda ur̃a: qr meministis qͥd soleant
facere pr̃es ur̃i Nolite obduraire corda ur̃a:
quẽ ad modũ in illa a maricatione scđm
diem tẽptationis indeserto. Recolitis ceste
fr̃s qđ ille popłs tẽptauerit dm̃. acceꝑit
disciplinam & rectus sit in deserto tanquã
optimo sessore frenis legũ. frenis p̃ceptorũ :
nec sit desertus tam̃ adõ etiam indomitꝰ. ñ solũ
beneficus p̃sentib sed etiam uirga em̃dationis
ñ desistente Nolite gͦ obdurare corda ur̃a

Expanded text:
rs.» 9. Quare dixisti, «Nolite obdurare corda vestra?» Quia meministis quid soleant facere patres vestri. «Nolite obdurare corda vestra: quemadmodum in illa amaricatione, secundum diem tentationis in deserto.» Recolitis certe, fratres, quod ille populus tentarit Deum , acceperit disciplinam, et rectus sit in deserto tanquam ab optimo sessore, frenis legum, frenis praeceptorum; nec sit desertus tamen a Deo etiam indomitus, non solum beneficiis praesentibus, sed etiam virga emendationis non desistente. «Nolite» ergo «obdurare corda
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ Quidam hões. qͥ cũ audierint qr hu-¬
miles eẽ debent. dimittunt se nichil
uolunt discere : putantes qr si aliqͥd didi¬
cerint suꝑbi er̃: et remanent in solo lacte
Quos rep̃bendit scriptura dicens & faca
estis opus habentes lacte ñ solido cibo. Sic
enim d̃s uult nos nutriri lacte ut ñ ibi re¬
maneamꝰ : sed crescendo ꝑlac ad solidum
ut ñ sapias. humił esto ꝓpt̃ suꝑbiam. altꝰ
esto ppt̃ sapientiam. Audi euidentem senten¬
tiam de hac re Nolite pueri effici m̃tibus
sed malitia in fantes estote. ut mñtib ꝑfecti
sitis Certe explicatũ ẽ fr̃s mei ubinos ds̃
uoluit eẽ. humiles ubi altos Humiles ꝓpt̃
eaueredam suꝑbiam: altos ꝓpt̃ capiendã
sapientiam. Pare ut nutriaris : sic nutrire
ut crescas: Sic cresce : ut panem manduces
Cũ enim coeꝑis panem manduccire ab lac¬
taberis: id ẽ iam ñ tͥ opus erit lacte sed
solido cibo. Non rursum iacientes funa¬
dam̃tũ poeniteritie ab oꝑibus mortuis &

Expanded text:
t quidam homines, qui cum audierint quia humiles esse debent, dimittunt se, nihil volunt discere, putantes quia si aliquid didicerint superbi erunt; et remanent in solo lacte. Quos reprehendit Scriptura, dicens: «Et facti estis opus habentes lacte, non solido cibo» . Sic enim nos Deus vult nutriri lacte, ut non ibi remaneamus; sed crescendo per lac, ad solidum ut non sapias. Humilis esto, propter superbiam; altus esto, propter sapientiam. Audi evidentem sententiam de hac re: «Nolite pueri effici mentibus; sed malitia infantes estote, ut mentibus perfecti sitis» . Certe explicatum est, fratres mei, ubi nos Deus voluit esse humiles, ubi altos: humiles, propter cavendam superbiam; altos, propter capiendam sapientiam. Lactare, ut nutriaris; sic nutrire, ut crescas; sic cresce, ut panem manduces. Cum enim coeperis panem manducare, ablactaberis, id est, jam tibi non opus erit lac, sed feramur non rursum iacientes fundamentum paenitentiae ab operibus mortuis et
Abbreviated transcription (Latin):
enim filiũ suũ ñ incarne peccati sed insi¬
militu dine carnis peccati: et misit filius
eiꝰ eos qͦs natos incarne peccati scĩficauit
alabe peccati. Sed q̃m ꝑ hoc qđ mediator
eccłȩ illi m̃bra st̃ eiꝰ: idõ ait qđ sequit᷑ & pio
eis ego scĩfico me ipsũ. Quid ÷ enim & pro
eis ego sc̃ĩfico me ipsũ. nisi eos in me ipso
scifico cũ & ipsi sint ego : Qm de quibus
hoc ait ut dixi m̃bra st̃ eiꝰ: et unꝰ ẽ xp̃c
caput & corpus. Cũ enim dixisset & ꝓ eis ego
scĩfico me ipsum. ut intelligeremꝰ hoc eũ
dixisse qđ eos scĩficaret inse: mox addidit.
Vt sint et ipsi scĩficati inueritate. Qđ qͥd
ẽ aliud quam in me : Scđm id qđ ueritas
ẽ uerbum illud in pͥncipio ds̃. in qͦ et
ipse filius hominis scĩficatꝰ ẽ ab in itio.
creationis suȩ qͣndo uerbũ caro factũ. ẽ
qr una ꝑsona facta. ẽ ũbũ et homo Inc̃ gͦ
seĩficciuit se in seꝰ. h oͥminem se in ũbo se

Expanded text:
eus Filium suum, non in carne peccati, sed in similitudine carnis peccati ; et misit Filius ejus eos quos natos in carne peccati sanctificavit a labe peccati. Sed quoniam per hoc quod Mediator ideo ait quod sequitur, Et pro eis ego sanctifico meipsum. Quid est enim, Et pro eis ego sanctifico meipsum, nisi, eos in meipso sanctifico, cum et ipsi sint ego? Quoniam de quibus hoc ait, ut dixi, membra sunt ejus, et unus est Ca. Cum enim dixisset, Et pro eis ego sanctifico meipsum, ut intelligeremus hoc eum dixisse, quod eos sanctificaret in se, mox addidit, Ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Quod quid est aliud quam, in me, secundum id quod veritas est Verbum illud in principio Deus? In quo et ipse filius hominis sanctificatus est ab initio creationis suae, quando Verbum  una persona facta est Verbum et homo. Tunc ergo sanctificavit se in se, hoc est, hominem se in Verbo se;
Abbreviated transcription (Latin):
um iam deb̾etis tempore ipso eẽ. do¬
ctores: iterũ doctrina indigetis quȩ
sint elem̃ta sermonũ dĩ. et facti estis opꝰ
habentes lacte ñ solido cybo. Omnis enĩ
enim ẽ. Perfectoꝵ ẽ aut̃ solidd̃s cibus
eoꝵ qui ꝑ ambitũ exercitatos habent sen

Expanded text:
um jam deberetis tempore ipso esse doctores, iterum doctrina indigetis, quae sint elementa sermonum Dei; et facti estis opus habentes lacte, non solido cibo. Omnis enim enim. Perfectorum est autem solidus cibus, e
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ꝑ abulaint semitas maris. uidet᷑ enĩ relictis
cȩlestib tustutib & potestatib & omnib exer¬
citib: angłoꝵ selictis etiam ipsis hoĩnib taNdũ
ei pecora subiecisse. nisi oues et boues intelligamꝰ
animas scãs. uł in noceniȩ fructũ dantes. uł
etiam oꝑantes ut t̾ra fructificet. id ÷ ut t̾reni
hões ad sp̃itualem ubtatem regenerentur:
Has gͦ animas scc̃is ñ hominũ t̾antũ sed etiam
omnium angłoꝵ oport& acciꝑe si uolumꝰ hic
Nulla enim creatura subiecta ñ erit: cui pri¬
mates ut ita dicam sp̃s subiciunt᷑. N c̃ aut̃¬

Expanded text:
emitas maris. Videtur enim relictis coelestibus Virtutibus et Potestatibus et omnibus exercitibus Angelorum, relictis etiam ipsis hominibus, tantum ei pecora subjecisse; nisi oves et boves intelligamus animas sanctas, vel innocentiae fructum dantes, vel etiam operantes ut terra fructificet, id est, ut terreni homines ad spiritualem ubertatem regenerentur. Has ergo animas sanctas, non hominum tantum, sed etiam omnium Angelorum oportet accipere, si volumus hinc hristo; nulla enim creatura subjecta non erit, cui primates, ut ita dicam, spiritus subjiciuntur. Sed u
Abbreviated transcription (Latin):
rus ad patrem ꝗdo dicebat si diligereas
me gauđetis utiq qr uado ad patrem qr
pat᷑ maior me ÷ : ñ carni suȩ solũ sed etiã
m̃ti quã gerebat humanae dm̃ patrem utiq¬
p̃ferebat. Quae tota sine dubio forma agnoscit᷑
serui. q̃m tota seruit creatura creatorr¬

Expanded text:
s me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem; quia Pater major me est ; non carni suae solum, sed etiam menti, quam gerebat, humanae Deum Patrem utiqueferebat: quae tota sine dubio forma agnoscitur servi, quoniam tota servit creatura Creator
Abbreviated transcription (Latin):
ñ de ẽ ille c̃solator qͥ dix̃. Ecce ego uob̃cũ sũ
usq in c̃sũmationem scłi. Et dixi semꝑ iftier¬
rant corde Ad hoc cũ illis fui .xl. annis: ut
ostendem genꝰ tale hominũ qđ me semper
exacerbat usq infinem scłi : qr ꝑ illos xl an¬
illis ñer̃ alii qͥ intrent in reqͥem dĩ: Imꝓbati
st̃ illi qͥb displicuit miscđa dĩ : qͥ refaiter̃ dõ
corde indurato Illis imꝓbatis. nũqd ꝑdidit
ds̃ popłm suũ : ñ erit uerũ. potens. ẽ ds̃
de lapidib istis suscitare filios abraha:

Expanded text:
deest ille consolator qui dixit: «Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi» . «Et dixi, Semper isti errant corde.» Ad hoc cum illis fui quadraginta annis, ut ostenderem genus tale hominum, quod me semper exacerbat usque in finem saeculi: quia per illos quaillis non erunt alii qui intrent in requiem Dei? Improbati sunt illi quibus displicuit misericordia Dei, qui restiterunt Deo corde indurato; illis improbatis, numquid perdidit Deus populum suum? Non erit verum, «Potens est Deus de lapidibus istis suscitare fi
Abbreviated transcription (Latin):
uit eͦ illis in ira sua: ne intrent in reqͥem ipsiꝰ.
qos intrabimꝰ : qr et si aliqui ex ramis fracti s̃
ꝓpt̃ dissimilitudinem et infidelitatẽ : nos
ppt̃ fidem & humilitatem in serem᷑. Nos gͦ in¬
tremꝰ in reqͥem eiꝰ. Unde aut̃ intrarunt illi qͥ
in trauer̃ : Illi qͥ electi st̃. qͥ ñ corde obdurato

Expanded text:
it ergo illis in ira sua, ne intrent in requiem ipsiusnos intrabimus: quia etsi aliqui ex ramis fracti sunt propter dissimilitudinem et infidelitatem, nos propter fidem et humilitatem inseremur . Nos ergo intremus in requiem ejus. Unde autem intrarunt illi qui intrarunt, illi qui electi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
đ aut̃ ÷ͥ uidet᷑ nichil magnũ de dõ pr̃e
dici. si forma serui maior. ẽ qr maio¬
gres uidentur & angłi : ñ recte cogitas quem
locũ in reb habeat humana natura quȩ
condia. ẽ ad imaginem dĩ Maiores angłi dici
posst̃ homine : qr maiores st̃ hoĩs corpore
maiores st̃ & animo : sed informa qͣm peccati
originalis merito corruptibile aggrauat
eato potuit deprauari: solus maior ẽ ds
Deniq ꝓpt̃ qđ dictũ sit minorasti eũ modico
minus quam angł ͦs: aꝑuit scriptur ubi
legit᷑ łum aut̃ modico minꝰ quã angłos mi¬
nõratũ iudimꝰ iħm ꝓpt̃ passionẽ motts
Natura uͦ hominis quȩ m̃te rationali
et intellectuali creaturas coeteras ante¬
cedit. ds̃ solus ẽ maior cui

Expanded text:
 tibi videtur nihil magnum de Deo Patre dici, si forma servi major est; qua majores videntur et Angeli: non recte cogitas quem locum in rebus habeat humana natura, quae condita est ad imaginem Dei. Majores Angeli dici possunt homine, quia majores sunt hominis corpore: majores sunt et animo, sed in forma quam peccati originalis merito corruptibile aggravat  nullo peccato potuit depravari, solus major est Deus. Denique propter quid dictum sit, Minorasti eum modico minus quam angelos ; aperuit Scriptura, ubi legitur, Eum autem modico minus quam angelos minorNatura vero hominis, quae mente rationali et intellectuali creaturas caeteras antecedit, Deus solus est major: cui
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ in genesi scriptum ÷. Sed quid ultra differimꝰ
ora eõꝵ eiudentissimo atq grauissimo alio docu¬
mñto oppilcre. ubi ñ angłĩ singularit̃ nec uiri
pluralit̃ sed omnino angłi dicunt᷑: ꝑ qͦs ñ sermo
qͥlibet faciꝰ :÷ sed ipsa datã manifestissime often¬
ditur. qͣm cesde nullus fideliũ dubitat dñm de¬
disse morsi. Ad subiugandũ popłm isrł: Sed
tamen ꝑ anglos datam̃ ita sceptianꝰ loqͥtur
Dura ceruice inqr & ñ circũciso corde & auribi
occider eos qui p̃ñtiabant de aduerlu iusa
cuiꝰ nc̃ uos ꝓditores et int̾fectores fuistis qui
accepistis legem in edictis angłoꝵ. nec custo distis.
Quid hoc euidentiꝰ. qͥd tanta auctoritate robustius e
In edictis qͥdem angłoꝵ lex illi popło clata ẽ sed
& ipse tanꝗ ũbũ dĩ miro & in effabili mͦ erat in
angłis subiecit orbem t̃rȩ futurũ de quo loqͥm᷑.
Testatus ẽ aut̃ in qͦdam loco quis dicens. Quid ÷ hs
qͦd memor es eiꝰ. aut filius hõis q̃m uisitas eũ:

Expanded text:
ce vir Gabriel . 26. Sed quid ultra differimus ora eorum evidentissimo atque gravissimo alio documento oppilare, ubi non angelus singulariter, nec viri pluraliter, sed omnino Angeli dicuntur, per quos sermo non quilibet factus, sed lex ipsa data manifestissime ostenditur, quam certe nullus fidelium dubitat Deum dedisse Moysi ad subjugandum populum Israel, sed tamen per Angelos datam? Ita Stephanus loquitur: Dura cervice, inquit, et non circumcisi corde et auribus, occiderunt eos qui praenuntiabant de adventu Justi, cujus nunc vos proditores et interfectores fuistis, qui accepistis legem in edictis Angelorum, nec custodistis . Quid hoc evidentius? quid tanta auctoritate robustius? In edictis quidem Angelorum lex illi populo data est: seet ipse tanquam Verbum Dei miro et ineffabili modo erat in angelis subiecit orbem terrae futurum de quo loquimur testatus est autem in quodam loco quis dicens quid est homo quod memor es eius aut filius hominis quoniam visitas eum
Abbreviated transcription (Latin):
audier̃ in nos confirmata ẽ contestante deo
Ysignis et oftentis et uariis uirtutib. et sp̃s scĩ¬
÷ diusionibus scđm suam uoluntatem. S ed ait
aliqͥs Curgͦ scriptũ ẽ dix̃ dñs ad moysen. et
ñ potiꝰ dix̃ angłs admorsen: qr cũ ũba iudicis
p̃co ꝓñtiat non scribitur ingestis ille p̃co dix̃
sed ille iudex. Sic etiã loquente ꝓpħa scõ. et si
dicamꝰ ꝓpħa dix̃. nichil aliud quã dñm dixisse
intelligi uolumꝰ. Et si dicamꝰ dñs dix̃ ꝓpħam ñ

Expanded text:
tante Deo signis et portentis, et variis virtutibus, et Spiritus sancti divisionibus secundum suam voluntatem . 23. Sed, ait aliquis, cur ergo scriptum est, Dixit Dominus ad Moysen; et non potius, Dixit Angelus ad Moysen? Quia cum verba judicis praeco pronuntiat, non scribitur in gestis, Ille praeco dixit; sed, Ille judex: sic etiam loquente propheta sancto, etsi dicamus, Propheta dixit, nihil aliud quam Dominum dixisse intelligi volumus. Et si dicamus, Dominus dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
Homo ꝑ h̾c loco t̃renꝰ ẽ filius aut̃ hõis celestis.
Et ille longe seiunctus adõ hic aut̃ p̃sens dõ.
Et ꝓpt̃ ea illius memor.ẽ. tanꝗ in longinqͦ positi :
hunc.uͦ uisitat quẽ p̃sens illustrat u̾ulti suo.
Filius igit᷑ hõis primꝰ usitatꝰ. ẽ in ipso hõe dñico
nato ex uirgine maria : de qͦ ꝓpt̃ ipsam infir¬
mitatem carnis quam sapientia di gestare
dignata ẽ et passionis bumilitatẽ rcte dr̃
Minuisti eũ paulo minꝰ ab angłis. Sed ad¬
didit de illa clarificatione qua resurgens
ascendit incaelũ. gł inqͥr et honore corona¬
sti eũ. et c̃fatuisti eũ suꝑ oꝑa manuũ tuarũ.
euando quidem et angłi oꝑa manuũ st dĩ
etiam suꝑ angłos constitutum accipimꝰ uni¬
genitum filiũ : quẽ minoratũ pciulo minꝰ
ab anglis ꝑ humilitatẽ atrnał generetio¬
om̃a Et ne alit̃ liceret intelligi: sio apts
credi itbet cum dicit. Excepto eo qͥ ei sub¬

Expanded text:
hoc loco est terrenus, filius autem hominis coelestis: et ille longe sejunctus a Deo, hic autem praesens Deo: et propterea illius memor est, tanquam in longinquo positi; hunc vero visitat, quem praesens illustrat vultu suo: Filius igitur hominis primo visitatus est in ipso homine Dominico, nato ex Maria virgine. De quo propter ipsam infirmitatem carnis, quam Sapientia Dei gestare dignata est, et passionis humilitatem recte dicitur: Minuisti eum paulo minus ab Angelis. Sed additur illa clarificatio qua resurgens ascendit in coelum: Gloria, inquit, et honore coronasti eum; et constituisti eum super opera manuum tuarum. Quandoquidem et Angeli sunt opera manuum Dei, etiam super Angelos constitutum accipimus unigenitum Filium, quem minutum paulo minus ab Angelis per humilitatem carnalis generatioomnia. Et ne aliter liceret intelligi, sic Apostolus credi jubet, cum dicit, excepto eo qui ei sub
Abbreviated transcription (Latin):
& stephanꝰ in actib apłoꝵ eo more narrat hȩc
qͦ etiam inueterib: litteris c̃scripta st̃ Viri
tibus dic̃ qđ moysi angłs apparuerit. Fugit
inqͥt moyses in ũbo isto & factꝰ ÷ inqͥlinus in tra
madian ubi genuit filios duos: & cõpletis illic
ses autem uidens: mirabatur uisum. Qui cũ
acceđet considare: facta ÷ uox dñi dicens Ego
sum ds̃ patrũ tuoꝵ ds abrrham. & ds̃ isaac &

Expanded text:
Scriptura illic angelum nominat, ipsum per se ipsum Filium Dei volunt intelligi, quia propter annuntiationem tibus dicit, quod Moysi angelus apparuerit. Fugit, inquit, Moyses in verbo isto, et factus est inquilinus in terra Madian, ubi genuit filios duos. Et completis illic ses autem videns, mirabatur visum. Qui cum accederet considerare, facta est vox Domini dicens: Ego sum Deus patrum tuorum, Deus Abraham,
Abbreviated transcription (Latin):
ea que auduumꝰ. ne forte defluamꝰ. Si enim
omnis puaricatio & in oboedientia iustã
accepit mercedis retributionẽ : qͦmͦ ns ef¬
fugiemꝰ tantam negligentes salutẽ : Et qͣsi
quesores quam salutem: ut ostendet se de
nouo testamto iã dicere. id÷ sermone qͥ ñ ꝑ¬

Expanded text:
 si enim omnis praevaricatio et inobedientia justam accepit mercedis retributionem; quomodo nos effugiemus, tantam negligentes salutem? Et quasi quaereres quam salutem, ut ostenderet se de Novo Testamento jam dicere, id est, sermone qui
Abbreviated transcription (Latin):
dib tuis. Inimicꝰ erat: erit sub pedib eiꝰ
aut ad optatus. aut uictꝰ Quȩre gͦ quem locũ
habeas sub pedib dñi tui. Nã necesse ẽ ut
habeas aut grẽ. aut poene Sedẽt g adddex¬
teram dĩ donec ponant᷑ inimici cĩus sub
pedibus eius. Hoc fit. hoc agitur. et si pau¬
latim ꝑagit᷑. in desinent̃ agitur N onne

Expanded text:
it eos:» inimicus eras; eris sub pedibus ejus, aut adoptatus, aut victus. Quaere ergo quem locum habeas sub pedibus Domini Dei tui; nam necesse est ut habeas, aut gratiae, aut poenae. Sedet ergo ad dexteram Dei, donec ponantur inimici ejus sub pedibus ejus. Hoc fit, hoc agitur: etsi paulatim peragitur, indesinenter agitur. Fre
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ angłoꝵ dix̃ ds̃ aliꝗdo sede ad dext̃am
meam : qͦ adusq ponã inimicos tuos scabel¬
lũ pedõ tuoꝵ : ñne om̃s st̃ ministri sp̃s ina
administrationem missꝓpt̃ eos qͥ futuri st̃
hereditatem possidẽ salutis : Hic ostendit illa
om̃a ñ solũ ꝑ angłos facta s etiam ꝓpt̃ nos facta
hȩcinfigurai ẽtingebant illis. Scripta aut̃ st̃ ad
coryeptionem nỹem: in qͦs fines słoꝵ deuener̃¬

Expanded text:
autem Angelorum dixit aliquando: Sede ad dexteram autem Angelorum dixit aliquando: Sede ad dexteram meam, quo usque ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum? Nonne omnes sunt ministri spiritus, ad ministrationem missi, propter eos qui futuri sunt haereditate possidere salutem ? Hinc ostendit illa omnia non solum per Angelos facta, sed etiam propter nos facta,haec in figura contingebant illis; scripta sunt autem ad correptionem nostram, in q
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: nullomͦ potest ipsa ꝑsemet ipsam eẽ
cũ ds̃ illis scd̃m suam dispensationem tẽꝑib
congruam p̃sentaret᷑: ꝑcrtaturam factam eẽ
manifestũ ẽ Et si nos latet qͦmͦ ea ministris an¬
glis fecerit: ꝑ angłos tam̃ eẽ facta ñ ex nr̃o sensu
dicimꝰ ne cuiqͣm uideam᷑ plus saꝑe qͣm opor¬
tet saꝑe: s sapimꝰ ad tẽꝑantiam sic̃ ds̃ nob̵ par¬
titus ÷ m̃suram fidĩ. et credimꝰ ꝓpt̃ qđ et loqͥmͦ.
Extat enim auetoritas diuinarum seript᷑arm
unde mens nr̃a deuiare ñ debet. ne relicto soli¬
dam̃to diuini eloquii ꝑsuspicionũ suarum.
abrupta p̃cipitetur. ubi nec sensus corporis regit
nec ꝑspicua ratio ueritatis elucet. Aꝑtissime qͥppe
scriptũ ẽ in epła ad hebreos cũ dispensatio nouui
testam̃ti a dispensatione uecis testam̃ti scđm
congruentiam scłoꝵ ac tẽporum distingueret᷑
ñ tantũ illa uisibilia. sed ipsum etiam ser¬
monem ꝑ angłos factũ. Sic enĩ dic̃. Ad quem

Expanded text:
est, nullo modo potest ipsa per semetipsam esse cum Deus illis secundum suam dispensationem temporibus congruam praesentaretur, per creaturam facta esse manifestum est. Et si nos latet quomodo ea ministris Angelis fecerit, per Angelos tamen esse facta, non ex nostro sensu dicimus, ne cuiquam videamur plus sapere; sed sapimus ad temperantiam, sicut Deus nobis partitus est mensuram fidei , et credimus, propter quod et loquimur . Exstat enim auctoritas divinarum Scripturarum, unde mens nostra deviare non debet, nec relicto solidamento divini eloquii per suspicionum suarum abrupta praecipitari, ubi nec sensus corporis regit, nec perspicua ratio veritatis elucet. Apertissime quippe scriptum est in Epistola ad Hebraeos, cum dispensatio Novi Testamenti a dispensatione Veteris Testamenti secundum congruentiam saeculorum ac temporum distingueretur, non tantum illa visibilia, sed ipsum etiam sermonem per Angelos factum. Sic enim dicit: Ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
anni nr̃i cotidie deficiud. nec stant omĩno:
Nã et qͥ uener̃ iam non st̃: et qͥ futuri st̃. ñ dũ
st̃. lã illi defecer̃ : et illi defecturi uenturi st᷑
In hcͦ gͦ ipso uno die fr̃s ecce mͦ loqͥm᷑. iN¬
mom̃to. ẽ Pyeterite hore transier̃: future
nondũ uener̃ : et cũ uenerint. & ipse transibt̃
Deficiunt: qͥst̃ anni qͥ ñ deficiunt. nisi qui
stant: Si gͦ ibi anni stant. et ipsi anni qͥstan
unus annus ẽ et ipse unus annꝰ qui stat unꝰ
dies ẽ qr ipse unus dies nec ortum habet
nec occasum. nec inchoat᷑ ab hesterno. nec
excluditur acrastino. Sed stat semꝑ ille
dies et qđ uis uocas illum diem siuis anni
st̃ : siuis dies ẽ¬
Ion aut̃ discernens ꝗd sit uidi dm̃ per
substantiã suã. et quid sit uidi chm̃ ꝑ¬
ĩ subiectam creaturam: intantam blasphe¬
miam decidisti. ut unigenitũ dĩ filium per
hoc ipsum qđ dĩ ẽ mutabilem diceres :
qͣndo quidem soli pr̃i putasti eẽ tribuendũ

Expanded text:
 nec stant omnino? Nam et qui venerunt, jam non sunt; et qui futuri sunt, nondum sunt: jam illi defecerunt, et illi defecturi venturi sunt. In hoc ergo ipso uno die, fratres, ecce modo e transierunt, futurae nondum venerunt; et cum venerint, et ipsae transibunt et deficient. Qui sunt anni qui non deficiunt, nisi qui stant? Si ergo ibi anni stant, et ipsi anni qui stant unus annus est, et ipse unus annus qui stat unus dies est; quia ipse unus dies nec ortum habet nec occasum, nec inchoatur ab hesterno, nec excluditur a crastino, sed stat semper ille dies: et quod vis vocas illum diem; si vis, anni sunt; si vis, dies eNon autem discernens quid sit videri Deum per substantiam suam, et quid sit videri Deum per subjectam creaturam, in tantam blasphemiam decidisti, ut unigenitum Dei Filium per hoc ipsum quod Deus est mutabilem diceres: quandoquidem soli Patri putasti esse tribuendum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ deficient. Hoc aut̃ ad filiũ dĩ dictũ eẽ in
epła quȩ ÷ ad hebreos scã script᷑a testat᷑
Quis uͦ ñ intelligat ubi dr̃. cali mutabunt᷑
tu aut̃ idem ipse es. nichil dici aliud. nisi
tu ñ mutaris : Ac ꝑ hoc etiam dõ filio con¬
uenit dicere ego sũ qui sũ et ñ sũ mutatus.
aut ego enim dñs et ñ mutor. Qđ tu idõ
soli pri assignasti. ut in sua substantia cre¬
đetur eẽ. mutabił filius. tanꝗ ita susce¬
ꝑit hominem. ut in hõẽm ũteretur. hanc
tantam blasphemiam ñ em̃ dab: nisi cre¬
diđis in assũptione hõis accessisse filio
qđ ñ erat. ñ aut̃ decessisse uł defecisse qͦd erat

Expanded text:
. Hoc autem ad Filium Dei dictum esse in Epistola quae est ad Hebraeos sancta Scriptura testatur . Quis vero non intelligat, ubi dicitur, Coeli mutabuntur; tu autem idem ipse es; nihil dici aliud, nisi, Tu non mutaris? Ac per hoc etiam Deo Filio convenit dicere, Ego sum qui sum, et non sum mutatus; vel, Ego enim Dominus, et non mutor. Quod tu ideo soli Patri assignasti, ut in sua substantia crederetur esse mutabilis Filius; tanquam ita susceperit hominem, ut in hominem verteretur. Hanc tantam blasphemiam non emendabis, nisi credideris, in assumptione hominis accessisse Filio quod non erat, non autem recessisse vel defecisse quod erat
Abbreviated transcription (Latin):
Tefra aut ac celi qͥ nc̃ st̃: eodem uerbo
reposiustagni seruandi. Lam gͦ dĩẽ pe¬
risse celos ꝓ diluuim. Perisse aut no.
russimos celos scđm qͣntitatem et spacia
aeris huius Exercuit enim aqua: el
toram istam cãpacitatẽ ubi aues uoli¬
tant occupauit. Acsic utiq eaeli ꝓier̃ ꝙ¬
St aut et celi caeloꝵ suꝑiores infirram̃ao
sedutrum et ipsi perituri sint igni ai
In soliceli qui etiam diluuio ꝑieri dis¬
ceptatio. ẽ aliqͥntũ scrupulosior int̃ do¬
ccbs. nec facile maxime in anguftia tẽpis
expliccri potest
Dimittamꝰ gͦ eam ut
differamus: no¬
uerimꝰ tam̃ ꝑire ista
dm̃ manere. Et
si maneanit quȩdam
cum dõ quae fac¬
ta st̃ adõ: non maneN
in se sed in dõ. ñ recedendo adõ. Ergo er̃ cũ
illo angłi. eti am mundo igne flagr̃ante
et erit incendium mundi ñ incendens scõs
dĩ. Qđ fuit caminꝰ regis trib pueris: hoc
erit ardens mundꝰ iũstis intrinitate signatis
Forte hic etiã caelos ñ importune intelligimꝰ

Expanded text:
ra autem et coeli qui nunc sunt, eodem verbo repositi sunt igni reservandi» . Jam ergo dixit perisse coelos per diluvium: perisse autem novimus coelos secundum quantitatem et spatia aeris hujus. Excrevit enim aqua, et totam istam capacitatem ubi aves volitant, occupavit; ac sic utique coeli perSunt autem et coeli coelorum superiores in firmamento: sed utrum et ipsi perituri sint igne, an hi soli coeli qui etiam diluvio perierunt, disceptatio est aliquanto scrupulosior inter doctos, nec facile, maxime in angustia temporis, explicari potest. Dimittamus ergo eam vel differamus; noverimus tamen perire ista, Deum manere. Et si manent quaedam cum Deo, quae facta sunt a Deo, non manent in se, sed in Deo, non recedendo a Deo.illo Angeli, etiam mundo igne flagrante; et erit incendium mundi, non incendens sanctos Dei: quod fuit caminus regis tribus pueris , hoc erit ardens mundus justis in Trinitate signatis. 14. Forte hic coelos etiam non importune intelligimus
Abbreviated transcription (Latin):
mus qr oꝑa manuũ eiꝰ st̃ caeli. Ne putetis
enim qͣsi aliud facere dm̃ manu. aliud uerbo:
qđ facit ũbo hoc facit manu. Nenim dis¬
tinctus ẽ. corporis m̃bris. qui dix̃ ego sũ
et factũ ÷ firmam̃tũ: ũbo intelligit᷑ fecisse
Q uero dixit faciamꝰ hõem adimaginem
et similitudinem m̃tem : qͣsi manu uidet᷑
fecisse. Audi gͦ oꝑa manuũ tuarum st̃ caeli

Expanded text:
mus; opera manuum ejus sunt coeli. Ne putetis enim quasi aliud Deum facere manu, aliud verbo. Quod facit verbo, hoc facit manu; non enim distinctus est corporeis membris, qui dixit, «Ego set factum est firmamentum; verbo intelligitur fecisse: quia vero dixit, «Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram» ; quasi manu videtur fecisse. Audi ergo: «Opera manuum tuarum
Abbreviated transcription (Latin):
significans qui futuri eraent serui eiꝰ. socueiꝰ.
amici eiꝰ. fr̃s eius. m̃bra eiꝰ. Prȩdictum ẽ gͥ
qđ futurum erat ut ungueret ds̃ xp̃i. homi¬
nem xp̃m. Qui tam̃ sic factꝰ ẽ homo: ut ma¬
neret ds̃. Vngueret aut̃ ñ uisibili & corpo¬
rali oleo sed sp̃u scõ: quẽ scriptura nomine
olei exultationis figurata ut solet locutio¬
ne significat. Dix̃ aut̃ unxit. ñ dix̃ uncturꝰ
ẽ: qr in p̃defanatione iam factũ erat. qđ¬

Expanded text:
cans, qui futuri fuerant servi ejus, socii ejus, amici ejus, fratres ejus, membra ejus. Praedictum est ergo quod futurum erat, ut ungeret Deus Christi hominem Christum: qui tamen sic factus est homo, ut maneret Deus. Ungeret autem, non visibili et corporali oleo, sed Spiritu sancto, quem Scriptura nomine olei exsultationis, figurata, ut solet, locutione significat. Dixit autem, Unxit; non dixit, Uncturus est: quia in praedestinatione jam factum erat, q
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo xp̃c unctus. Ille singulairit̃ unctus
p̃cipue unctꝰ: unde om̃s xp̃iani ungunt᷑
Ille p̃cipue qͦmꝰ in pscilmo dicit. aũdi
ꝓpt̃ea uneit te ds̃ ds̃ tuus oleo exultatio¬
nis p̃participib tuis. Participes enim eiꝰ
om̃s scĩ. Sed ille singularit̃ sc̃s scõꝵ. singu¬
incarne. Itaneꝰ in telligis in ꝓpħia eẽ p̃dictũ
tanꝗ fuerit factum qđ erat futurum.

Expanded text:
ergo Christus, unctus. Ille singulariter unctus, praecipue unctus; unde omnes Christiani unguntur, ille praecipue. Quomodo in Psalmo dicit, audi: Propterea unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis, prae participibus tuis . Participes enim ejus omnes sancti; sed ille singulariter Sanctus sancin carne: itane non intelligis in prophetia esse praedictum, tanquam fuerit factum quod erat futurum?
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ intelligis : sꝑemꝰ gͦ etiam mutationem
corpoꝵ nõꝵ: sed tam̃ ab illo qͥ erat & ante
tatum : facientẽ ñ factũ : mouentem sed ma¬
nos stantes in quib: ñ circuitu soł ꝑagunt᷑
dies : sed manet qđ ẽ sicuti.ẽ qr hoc solũ uere ÷¬

Expanded text:
corpus intelligis? Speremus ergo etiam immutationem corporum nostrorum, sed tamen ab illo qui erat et ante tatum; facientem, non factum; et moventem, sed manos stantes, in quibus non circuitu solis peraguntur dies, sed manet quod est sicuti est, quia hoc solum vere