comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que exercere p̃ualet. abienis meritis reddit. Indignũ
se omnib iuclicat: etiam cum dignus cunctis ui
sine ꝑiculo ẽẽ uixpossunt: Et quãuis sapientem
se eẽ sentiat: uellet tamen ẽẽ sapiens nec uideri:
atq ħ sibi omĩ modo qd̾ loq̃ndo ꝓditur. ꝑtimescit.
Et siliceat tacere appetit.: dũ ẽẽ multis tutiꝰ silen
scãm eccł̃iam locus inferior ꝑsslentium occisstat.
Et tamen ut scã eccłia defendatur. quia ad loqñ¬
dum ui caritatis impellitur: ex necessitate qͥdẽ
officiũ locutionis suscipit᷑. s ex magno desiderio oci¬
um taciturnitatis querit. Hoc seruat uoto: illud
exercet ministerio. Hanc autem dicendi formu
lam arrogantes ignorant. Noq enim locunt᷑.
quia cause eueniunt: s causas euenire appetũt.¬
ut loquantur. Quoꝵ nunc helui spetiem signat:
qui in locutione sira unmenso se uitio elatioĩs
exaltat. Igitur finitis beati Iod sermonibꝰ: subdit᷑.¬

Expanded text:
quae exercere praquae exercere prase omnibus judicat, etiam cum dignus cunctis vivsine periculo esse vix possunt. Et quamvis sapientem esse se sentiat, vellet tamen esse sapiens, nec videri, atque hoc sibi omnimodo, quod loquendo proditur, pertimescit. Et si liceat, tacere appetit, dum esse multis tutiussanctam Ecclesiam locus inferior per silentium occultat. Et tamen ut sancta Ecclesia defendatur, quia ad loquendum vi charitatis impellitur, ex necessitate quidem officium locutionis suscipit, sed ex magno desiderio otium taciturnitatis quaerit, hoc servat voto, illud observat  Text., exercet ministerio. Hanc autelam arrogantes ignorant; neque enim loquuntur quia causae eveniunt, sed causas evenire appetuut loquantur. Quorum nunc Eliu speciem signat, qui in locutione sua immenso se vitio elationis exaltat. Igitur finitis beati Job sermonibus, subdit
Abbreviated transcription (Latin):
non agnosco. Ut uero aꝑtius ostendamꝰ. inelatioĩs
iactanctiã helui quã turpit̃ diͤffluat: formam
prius ostendere boni precdicatoris debemus: quatinꝰ
ex statu huiꝰ rectitudinis monstretur liquido. torti¬
tudo qm pͣua sit incuruationis Sc̃ẽ uniuersalis
eccłie spiritał quisq precditator. incunctis que dicit
sollerti cura se inspicit: ne in eo qd̃ recta preclicat.
uicio se elationis extollat: ne uita alingua discordet:
ne pacem quam in eccłia annuntrat. inse ipsodũ
bene dicit. ⁊ male uiuit amittat. S studet sũ moꝑe
ꝯt  maledicos rumores aduersantiũ. ⁊ defendere loqñ¬
Do qd̾ uiuit: iornare uuendo qd̾ dicit. Nec in his
omĩb suam s auctoris głam querit: atq omnẽ
sapientie grãm quam ut loqueretur accepit᷑. ñ
suis se estimat meritis.s eoꝵ intercessionib ꝓ qͥbꝰ
loquitur. accepisse: Sicq dum se infra dicit. suꝑ est.
quia sue nimirura magis mertecli ꝓficit. qd̃ bona

Expanded text:
non videri.---Ut vero apertius ostendamus in elationis jactantia. Eliu quam turpiter defluat, formam prius ostendere boni praedicatoris debemus, quatenus ex statu hujus rectitudinis monstretur liquido tortitudo quam prava sit incurvationis. Sanctae universalis Ecclesiae spiritalis quisque praedicator in cunctis quae dicit solerti cura se inspicit, ne in eo quod recta praedicat vitio se elationis extollat; ne vita a lingua discordet; ne pacem, quam in Ecclesia nuntiat, in seipso, dum bene dicit, et male vivit, amittat. Sed studet summopere contra maledicos rumores adversantium et defendere loquendo quod vivit, et ornare vivendo quod dicit. Nec in his omnibus suam, sed auctoris gloriam quaerit; atque omnem sapientiae gratiam, quam ut loqueretur accepit, non suis se aestimat meritis, sed eorum intercessionibus pro quibus loquitur accepisse. Sicque dum se infra dejicit, superest, quia suae nimirum magis mercedi proficit, quod bona
Abbreviated transcription (Latin):
pa reprobarent. Contempnendo igitur deum
inuetustate se retinent. s in uetustate retinẽ¬
do. prauis sui sermonib speculationi rectoꝵ
lob exprobationẽ subiun gitur: excinus ꝑsona
uidelicet speties quoꝵdam doctoꝵ fideliũ s tñ ar¬
rogantium designatur. Cuus uerba non facile
intelligunus: nisi ea exsubseqñti dm̃ica cor¬
rep ⁊ tione pensemus. Ait namq de illo dñs. Qs
est iste inuoluens sententias. sermonibꝰ im¬
ꝑitis: sum uͦ dicit sententias. s non addit
protinus quales: milt ꝓtul dubio bonas intel¬
ligi. Nam cum sententie nominantur. nisi
etiã male dicantur:: male sentiri non possunt.
In bono enim semꝑsententias accipimꝰ: que sñ
reprobationis adiectione pomuntur. Sicut scriptũ.

Expanded text:
pa reprobarent. Contemnendo igitur Deum, pa reprobarent. Contemnendo igitur Deum, in vetustate se retinent; sed in vetustate se retinendo, pravis suis sermonibus speculationi rectorum itur, ex cujus persona videlicet species quorumdam doctorum fidelium sed tamen arrogantium designatur. Cujus verba non facile intelligimus, nisi ea ex subsequenti dominica correptione pensemus. Ait namque de illo Dominus: Quis est iste involvens sententias sermonibus imperitis ? Cum vero dicit sententias, sed non addit protinus quales, vult procul dubio bonas intelligi Nam cum sententiae nominantur, nisi etiam malae dicantur, malae sentiri non possunt. In bono enim semper sententias accipimus quae sine re
Abbreviated transcription (Latin):
eum suꝑbiendo contempnunt: Baldach interp̃¬
tatur uetustas sola. Bene autem om̃s heretici in
his que de dc̃o locuntur: dum non intentione
recta s appetitione temꝑalis głie uideri preclica¬
tores appetunt: uetustas sola nominantur. Ad lo¬
qñdũ quppe. non Zelo noui hominis. s uite uete¬
ris pͣuitate concitantur. Sophar quoq latinoser¬
mone dicitur dissipatio specule: uel speculã
dissipans. Mentes namq fidelium: ad contemplã¬
da suꝑna se erigunt. S dum hereticors uerba.
ꝑuertere recta contemplantes appetunt. spetulam
dissipare conantur. Intͥb itaq amicoꝵ Iob nõibꝰ:
tres uh̃eticis casus ꝑditionum expͥmuntur. Nisi .it.
deum contempnerent: nequaqiͣa de illo ꝑuersa
sensirent. ẜt nisi uetustates contͣherent: in noue
uite intelligentia ñ errarent. Et nisi speculatio¬
nem bonoꝵ destruerent: nequaqrͣn eos suꝑna
udicia tam districto examine. ꝓ uerboꝵ suoꝵ cul¬

Expanded text:
eum superbiendo contemnunt? Baldad interpreum superbiendo contemnunt? Baldad interpretatur vetustas sola. Bene autem omnes haeretici in his quae de Domino loquuntur, dum non intentione recta, sed appetitione temporalis gloriae videri praedicatores appetunt, vetustas sola nominantur. Ad loquendum quippe, non zelo novi hominis, 732 sed vitae veteris pravitate concitantur. Sophar quoque Latino sermone dicitur dissipatio speculae, vel speculationem dissipans. Mentes namque fidelium ad contemplanda superna se erigunt; sed dum haereticorum verba pervertere recta contemplantes appetunt, speculam dissipare conantur. In tribus itaque amicorum Job nominibus tres in haereticis perditionum casus exprimuntur. Nisi enim Deum contemnerent, nequaquam de illo perversa sentirent; et nisi vetustatem contraherent, in novae vitae intelligentia non errarent; et nisi speculationem bonorum destruerent, nequaquam eos superna judicia tam districto examine pro verborum suorum cul
Abbreviated transcription (Latin):
uero eius que eum ad maledicendum ꝓuoeat
quid aliud qm pͣuitatem cd naliumꝰ signat:
Qui ut᷑ scãm eccłiam incorreptis morib postti.
co duruis uitam ficleliũ quo uicimꝰ p̃munt. Quia¬
Qui dũ uttari afidelib quasifideles nequeũt.
uehuitur: hereticoꝵ figurã expͥmunt: qui
cet om̃s heretici dum deum defendere intũt᷑:
offendunt. Unde eis apte ⁊ ab eodem scõ uiro di¬
Icitur. Disputare cum deo cupio: prius uos os¬
⁊ tendens fabricatores mendatii. ⁊cultores ꝑuer¬
soꝵ dogniatum. sonstat gͦ eos hereticoꝵ tipum
gerere: quos uir scs̾ redarguit cultui ꝑuersoꝵ
dogiatum deseruire. Quia igitur iob int̃p̃tat᷑
dolens: quo nimirum dolore. uel mecliatoris
passio. uel scẽ ecdie labor exprimitur. que
multiplici p̃sentis uite fatigatione cruciatur:
amici quoq eius exuccabulo nominis. meri¬
tũ sue inclicant actionis. Nam elipho⁊ latina
lingua dicitur: dñi contemptus. Et quid alid̃
hetici faciunt: nisi qd̾̃ dum falsa de deo sentiunt.

Expanded text:
ero ejus, quae eum ad maledicendum provocat, quid aliud quam pravitatem carnalium signat? Qui intra sanctam Ecclesiam incorrectis moribus positi, eo durius vitam fidelium quo vicinius premunt, quia dum vitari a fidelibus quasi fideles nequeunt, vehuntur, haereticorum figuram exprimunt, qui es haeretici dum Deum defendere nituntur offendunt. Unde eis apte et ab eodem viro sancto dicitur: Disputare cum Deo cupio, prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum . Constat ergo eos haereticorum typum gerere, quos sanctus vir redarguit cultui perversorum dogmatum deservire. Quia igitur Job interpretatur dolens, quo nimirum dolore vel Mediatoris passio, vel sanctae Ecclesiae labor exprimitur, quae multiplici praesentis vitae fatigatione cruciatur, amici quoque ejus ex vocabulo nominis meritum suae indicant actionis. Nam Eliphaz Latina lingua dicitur Dei contemptus. Et quid aliud haeretici faciunt, nisi quod dum falsa de Deo sentiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rederaptor meus inuit: n ncarne mea uide¬
bo deum. Hoc nirirũ in nocte historie paułꝰ
lumen inuenerat: cum dicebat. Or̃s in moyse
baptizati sunt. in nube ⁊ inmari. Om̃s eamd̾
potum spiritalem biberunt. Bi bebant autem de
spirit aliconseqũti eos petra. Petra autẽ: erat
xp̃c. Si igitur redemptoris spetiẽ petra tenuit:
cur non siguram illius beatus iob insimiet. qͥ
eum quem uoce ꝓtulit. etiã passione signauit:
Unde ⁊ non inmerito iob uidelicet dolens dicitur.
quia illuis ise imaginem pͣrimnit: de quo ꝑysaram
longe ante minciatur. qd̾ dolores nr̃os ipse porta¬
uit. Siendum quoq est: qd̾ redemptor nr̃ unamse
ꝑsonanr cum scã eccłia qͣm assumpsit exhibuit.
De ipso enim dicitur. Qi est capd̾ xp̃c. Rursum ꝙ
de euis ecclla scriptum est. Et corpus xp̃i qd̵ est eccłia
Reatus igit᷑. Iob qui mecliatoris tipũ eo ueruis
etiam patiendo ꝓpħauit: cum indictis factis q

Expanded text:
Redemptor meus vivit, et in carne mea videRedemptor meus vivit, et in carne mea videbo Deum . Hoc nimirum in nocte historiae, Paulus lumen invenerat, cum dicebat: Omnes in Moyse baptizati sunt in nube et in mari, et omnes eamdem um spiritalem biberunt. Bibebant autem de spiritali consequente eos petra, petra autem erat Christus . Si igitur Redemptoris speciem petra tenuit, cur non figuram illius beatus Job insinuet, qui eum quem voce protulit etiam passione signavit? Unde et non immerito Job videlicet dolens dicitur, quia illius in se imaginem exprimit de quo per Isaiam longe ante annuntiatur quod dolores nostros ipse portavit . Sciendum quoque est quod Redemptor noster unam se personam cum sancta Ecclesia, quam assumpsit, exhibuit. De ipso enim dicitur: Qui est caput, Christus . Rursumque de ejus Ecclesia scriptum est: Et corpus Christi, quod est Ecclesia . Beatus igitur Job, qui Mediatoris typum eo verius o, sed etiam patiendo prophetavit, cum in dictis factisque
Abbreviated transcription (Latin):
ris arboribꝰ similes. non solum pulchri sunt
ꝑspetiem. s etram utiles ꝑubertatem. sic coꝵ
uita pensanda est. ut cum miramur quesit
uiriditas Hystorie: inueniamus ⁊ qnͣta fit iso¬
tas allegorie Quatinus cum blanlum est qd̃
infoliis redolet: cognoscamus: qmͣ dulce sit
qd̾ infructib sapit. Nullus qͥppe suꝑne adop¬
tionis grãm habuit: nis̃ qui hãc scognitio¬
nem unigeniti accepit. Dignũ itaq est ut
ipse eoꝵ uita slingua resplendeat: qui eos
ut resplendere merearitur. sllustrat. Ilam cũ
in tenebris luren lucerne accenditur: prius
lucerna eadem que uideri cetera efficit: undet
Unde nocesse est ut siuere intendimus illumi¬
nata cernere: studeamꝰ mentis ocislos: ad ip̃m
slluminans lumen aꝑire. Qd̃ ⁊i ineisdem beati
Iob sermonib etiam remotis allegoriarum um¬
bris. quasi dep̃ssis alte noctis tenebris chorusci
more ꝑtͣnseuntis int̾micat: cum dicitur. Scio qͦ

Expanded text:
ris arboribus similes, non solum pulchri sunt ris arboribus similes, non solum pulchri sunt per speciem, sed etiam utiles per ubertatem, sic eorum vita pensanda est, ut cum miramur quae sit viriditas in historia, inveniamus et quanta sit ubertas in allegoria; quatenus cum blandum est quod in foliis redolet, cognoscamus et quam dulce sit quod in fructibus sapit. Nullus quippe supernae adoptionis gratiam habuit, nisi qui hanc per cognitionem Unigeniti accepit. Dignum itaque est ut ipse in eorum vita et lingua resplendeat, qui eos ut resplendere mereantur illustrat. Nam cum in tenebris 731 lucernae lumen accenditur, prius lucerna eadem, quae videri caetera efficit, videtur. Unde necesse est ut si vere intendimus illuminata cernere, studeamus mentis oculos ad ipsum illuminans lumen aperire. Quod et in eisdem beati Job sermonibus, etiam remotis allegoriarum umbris, quasi depressis altae noctis tenebris, corusci more pertranseuntis intermicat, cum dicitur: Scio quod
Abbreviated transcription (Latin):
Que eo durius cor secure audiẽtis infigerent: quo
int̃ ostinse ⁊ non seruate caritatis tenebras. inpro¬
uisa uulnerarẽt. Post hos quoq ad contumelias eti¬
am helui iunior excitatur: ut tͣnquillitatẽ tante
m ansuetudiriis. saltẽ dedignata leuitas ꝑtur¬
baret etatis. S contͣtot antiqui hostis machi¬
nas. stecit inuicta constantia. stetit equanimi¬
tas infracta. Nam uno eodemq temꝑe. uerbis
aduersaritib opposuit prudentiã: rebꝰ uitam.
Nemo igitur scm̃ uirũ. quãus deillo aꝑte. pꝰ
fagella scriptũ sit. in omnib his non peccauit
Iob labiis sins. saltem post modũ incontenti¬
one amicoꝵ estimet int̾ uerba deliquisse. Sathã
quippe. temptationem illuis expecũt. s d̾s qui
hunc laudauerat inse ipso euis intentionẽ
certaminis suscepit. Quisquis ergo beatum
Iob deliquisse in suis sermonibꝰ queritur: qͥd
aud̃ qmͣa deum qui ꝓillo ꝓposuit. ꝑdidisse con¬

Expanded text:
quae eo durius cor secure audientis infigerent, quo quae eo durius cor secure audientis infigerent, quo inter ostensae et non servatae charitatis tenebras improvise vulnerarent. Post hos quoque ad contumelias etiam Eliu junior excitatur, ut tranquillitatem tantae mansuetudinis saltem dedignata levitas perturbaret aetatis. Sed contra tot antiqui hostis machinas stetit invicta constantia, stetit aequanimitas infracta. Nam uno eodemque tempore verbis adversantibus opposuit prudentiam, rebus vitam. Nemo igitur sanctum virum, quamvis de illo aperte post flagella scriptum sit: In omnibus his non peccavit Job labiis suis , saltem postmodum in contentione amicorum aestimet inter verba deliquisse. Satan quippe tentationem illius expetiit; sed Deus, qui hunc laudaverat, in seipso ejus intentionem certaminis accepit. Quisquis ergo beatum Job deliquisse in suis sermonibus queritur, quid aliud quam Deum, qui pro illo proposuit, perdidisse con
Abbreviated transcription (Latin):
etiam bonum patientie qd̾ latebat ostendit.
Et quem se angustare ꝑseqñdo credidit: fla¬
gellis auctum un exemplũdilatauit. sec sñ
gͣui arte. exercuit licentiã quam accepit.
Fam conbussit greges: extixit familias. ob¬
ruit heredes. ꝑcussit salutem corꝑis: ⁊ adintor¬
quendum gͣuioris temptationis iaculum. lin¬
guam seruauit uxoris: quatinus scĩ uiri forte
ssolidũ pectus. ⁊ ꝑ dampna rerum dolore sier¬
neret: ⁊ꝑuerba coniugis maledictione ꝑforaret.
S quot uulnera seuiens intulit: tot scõ iuiro
nesciens uictorias muustrauit. Nam ficlelis del
famulus.  uno eodemq tempore. int̃ uulnera
⁊ uerba dep̃hensus: ⁊dolentem carnem equanim¬
ter ꝑtulit: ⁊ desipientem coniugem prudenter
iacrepauit. Antiquus itaq hostis quia uinci se
in domesticis doluit: ꝓtinus exteriora requisiuit.
Amicos namq eus de locis singulis quasi ꝓexer¬
cenda caritate cõmouit: eoꝵ q ora sub specie con

Expanded text:
etiam bonum patientiae quod latebat ostendit; etiam bonum patientiae quod latebat ostendit; et quem se angustare persequendo credidit, flagellis auctum et in exemplo dilatavit. Nec sine gravi arte exercuit licentiam quam accepit. Nam combussit greges, extinxit familias, obruit haeredes, percussit salutem corporis, et ad intorquendum gravioris tentationis jaculum, linguam servavit uxoris , quatenus sancti viri forte ac solidum pectus et per damna rerum dolore sterneret, et per verba conjugis maledictione perforaret. Sed quot vulnera saeviens intulit, tot sancto viro nesciens victorias ministravit. Nam fidelis Dei famulus, uno eodemque tempore inter vulnera et verba deprehensus, et dolentem carnem aequanimiter pertulit, et desipientem conjugem 730 prudenter increpavit. Antiquus itaque hostis, quia vinci se in domesticis doluit, protinus exteriora requisivit. Amicos namque ejus de locis singulis, quasi pro exercenda charitate commovit, eorumque ora sub specie cons
Abbreviated transcription (Latin):
REFATIONCAL
huius oꝑis tociens
necessario repeto. qͦ¬
tiens hoc indistincti¬
one uoluminum lo¬
cutionis mee pausa¬
tione succido. Ut cũ
legendi exordium
sumitur: prius ip̃a
memorie lectionis causa renouetur. Et tanto
robustius surgat doctrine edificium: qnͣto excõ¬
siderata cause origine studiosus ponitur in mͣte
fundamentum. B fatus Iob deo soli sibi q
cognitus intͣnquillitate ad nr̃am noticiam ꝑdu¬
cendꝰ tactus est uerbere: ut odorem suarum uiri¬
um tanto lagiͥis spargeret: qnͣto more aroma¬
tum melus ex incensione flagraret. Nouerat
inbonis pie subditos regere:⁊ amalis districte
custodire. Houerat bñ uti rebus habitis. s nes¬
ciebarus si patiens ꝑmaneret ablatis. Nouerat
cotidiana deo ꝓsanis pignorib sacrificia solue¬
re: s incertum erat si ei grãrum sacrificium ⁊
orbatus immolaret. Ne quid ergo uitii salus
uirum hosti callido temptandi licentia. Qui dũ
bona eius multis cognita interimere appenit:

Expanded text:
efationem hujus operis toties necessario repeto, quoties hoc in distinctione voluminum locutionis meae pausatione succido, ut cum legendi exordium sumitur, prius ipsa memoriae lectionis causa renovetur, et tanto robustius surgat doctrinae aedificium, quanto ex considerata causae origine studiosius ponitur in mente fundamentum. Beatus Job, Deo soli sibique cognitus, in tranquillitate ad nostram notitiam perducendus tactus est verbere, ut odorem suarum virium tanto latius spargeret, quanto more aromatum melius ex incensione fragraret. Noverat in bonis pie subditos regere, et a malis se districte custodire. Noverat bene uti rebus habitis, sed nesciebamus si patiens permaneret ablatis. Noverat quotidiana Deo pro sanis pignoribus sacrificia solvere, sed incertum erat si ei gratiarum sacrificium et orbatus immolaret. Ne quid ergo vitii salus ntra sanctum virum hosti callido tentandi licentia. Qui dum bona ejus multis cognita interimere appetit,
Abbreviated transcription (Latin):
& qd̾ seniores eeñt. quiloquebantur: aꝑte beato
ob non ꝓsua s ꝓ amicoꝵ reuerentia honorem¬
seruasse̾ monstratur. Quia uidelicet arrogan¬
tes intra positi. eandem scãm eccłiam quã defen-¬
dunt despicunt. Et plerumq contingit. ut plꝰ
ingenia male sapientiũ. quã simplicẽ uitam
innocentium uenerentur. Nus reseruent li¬
guis extra ioquentium: qm meritis eͣxtra posi¬
tors: Quamuis utrisq e diuerso obuenient.
cũ ⁊abillis rectitudine sensuum. iasc̃a eccłia
moꝵ pͣuitate discordent. Saquitur. Respondẽs¬
q heliu filius barachel buzites dicens. Iunior¬
ꝯ sum tempore. uos autem antiquiores: iccirco¬
⁊ demisso capite ueritus sum indicare uobis¬
⁊ meam sententiam. Sꝑabam enum qd̾ etas ꝓ¬

Expanded text:
te beatus Job non pro sua, sed pro amicorum reverentia se reservasse monstratur: quia videlicet arrogantes intra positi eamdem sanctam Ecclesiam quam defendunt despiciunt, et plerumque contingit ut plus ingenia male sapientium quam simplicem vitam innocentium venerentur, plus reservent linguis extra loquentium quam meritis intra positorum, quamvis utrisque ex diverso obvient, cum et ab illis rectitudine sensuum, et a sancta Ecclesia morum pravitate discordent. Sequitur: CAPque Eliu filius Barachel Buzites, dixit: Junior sum tempore, vos autem antiquiores: idcirco, demisso capite veritus sum indicare vobis meam sententiam. » Prius enim haeret
Abbreviated transcription (Latin):
helui expectauit iobloqũtem. eo qd̾ seniores eeñt¬
⁊ qui loquebantur. sum autem uidisset qd̃ res
⁊ pondere non possent: iratus est uehementer
Quamius sc̃a eccłia sit ꝓculdubio aduersariis
suis antiquior: quia de illa ipsi. non autem exiit
ipsa de illis. situt de eis ꝑ ioh̃em dicitur. ex nobis
exierunt: s non erant ex nobis: recte tamen
eisdem aduersariis helui iumor fuisse ꝑhibet᷑.
quia nimirum post exorta hereticoꝵ bella ẽẽ intͣ
seãm eccłiam fastu scientie inflati arrogantes
ceperunt. Cum enim grauion hostium prodi¬
ere certamina: tunc sunt ꝓfecto subtiliora sen¬
suũ spicula requisita: tunc argumentoꝵ ob¬
stacula. tunc ꝑplexior indago uerboꝵ: Que se¬
pe uirifruentes ingenio dum congrue in¬
ueniunt. arroganter intumescunt. Et qd
ꝑelationis uitium plerumq contingit : isdẽ
acutis sensib quib hostem feriunt ꝓsterñt᷑:
dum inhis que recte agere de deo sentiunt. ñ
dei s suã głram querunt. Unde helui quoq

Expanded text:
ctavit Job loquentem eo quod seniores essent qui loquebantur. Cum autem vidisset quod tres respondere non possent, iratus est vehementer. - Quamvis sancta Ecclesia sit procul dubio adversariis suis anipsa de illis, sicut de eis per Joannem 736 dicitur: Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis ; recte tamen eisdem adversariis Eliu junior fuisse describitur, quia nimirum post exorta haereticorum bella, esse intra sanctam Ecclesiam fastu scientiae inflati arrogantes coeperunt. Cum enim graviora hostium prodiere certamina, tunc sunt profecto subtiliora sensuum spicula requisita, tunc argumentorum obstacula, tunc perplexior indago verborum. Quae saepe viri ferventes ingenio, dum congrue inveniunt, arroganter intumescunt; et, quod per elationis vitium plerumque contingit, iisdem acutis sensibus quibus hostem feriunt, prosternuntur, dum in his quae recte de Deo sentiunt, non Dei, sed suam gloriam quaerunt. Unde Eliu quoque
Abbreviated transcription (Latin):
pocritã fac̃. cũ hac de re specialit ꝑpropħam
pͥncipes extiterunt. et non cognoui. Quis enĩ rec¬
te sentiens dicat. quia facit dñs qd̾ minime cog
nouit:  quia scire dei approbare ẽ. nescire reꝑ¬
bare. unde quibꝰdã quos reꝓbat dicit. nescio
tatis: et aliqñ dĩ ẽ. id qd̾ ficri ꝓhibet irascendo
ꝑmittere: unde et regis aegi pti cor se obduras¬
re asseruit. quia uidelicet obdurare ꝑmisit:
miro mͦ y pocritas dñs et regnare fac̃et nesc̃.
facit siuendo. nescit reprobando. Unde neces¬
seẽ. ut ad om̃e qd̾ inhac uita concupiscitur:.
pruis uoluntas in terna requirat᷑. Quã dũ
humani cordis auribus ꝑciꝑe appetit: sciat
cũ regendꝰ offertur: in se prius necesse est.
ut quisq discuciat. si loco uita congrint.
si abhonore actio ñ dissentit᷑. Ne iustus omĩ¬
um rectorũ eo post int̾bulatione p̾ces non
audiat: quo ipsa quoq eius de quo tͥbula¬
tio oritur exordia honoris ignor at:¬

Expanded text:
ominus facit, cum hac de re specialiter querituprincipes exstiterunt, et non cognovi . » Quis enim recte sentiens dicat, quia facit Dominus qnoscit? RESPONSIO . Scire Dei, approbare est; nescire, reprobare. Unde quibusdam quos reprobat, dicit: Nescio ando facere Dei est, id quod fieri prohibet, irascendo permittere. Unde et regis Aegre asseruit , quia videlicet obdurari permisit; miro modo hypocritas Dominus et regnare facit et nescit: facit sinendo, nescit reprobando. Unde necesse est ut ad omne quod in hac vita concupiscitur prius voluntas interna requiratur. Quam cum humani cordis auris percipere appetit, sciat cum regendus offertur, in se prius necesse est ut quisque discutiat, si loco vita congruit, si ab honore actio non dissentit, ne justus omnium rector eo post in tribulatione preces non audiat, quod ipsa quoque ejus, de quo tribulatio oritur, exordia honoris ignorat
Abbreviated transcription (Latin):
ens. sed iactant̃ ostendens: et ꝑuuln̾atũ latar̃
qui int̾pretat᷑ adiutꝰ. forma popłi gentił expͥmi᷑.
quẽ diuinũ adiutoriũ tanto magis erigit. quã¬
cominus de suar̃ uiriũ facultate confidit. Qui
pauꝑ et pleniis ulcerib ẽe. descͥbit᷑. quia genti¬
litas corde humił. peccatoꝵ suoꝵ aꝑit confessi¬
ones. Nã sic̃ inuulnere ab int̃nis trahit᷑ uiruᷤ
incute: ita inconfessione peccati dũ impublic̃
secreta pandunt᷑. quasi mali humores auis¬
cerib intimis foras ꝓrũpunt. Illis gͦ peccantibꝰ
pauꝑũ clamor auditur: quia dũ uidei contra
dnm̃ suꝑbiunt: ad dm̃ uota gentiliũ ꝑuener̃.
Unde et mox hec ipsa imm̃sa ac ꝓfunda iudicia
ꝑhorrescens: ñ ea curat ratione discutere. sed
ad miratione uenerari: atq ait. Ipso enĩ conce

Expanded text:
 vulneratum Lazarum, qui interpretatur adjutus, forma populi gentilis exprimitur, quem divinum adjutorium tanto magis erigit, quanto minus de suarum virium facultate confidit. Qui pauper et plenus vulneribus esse describitur, quia gentilitas corde humilis peccatorum suorum aperuit confessiones. Nam sicut in vulnere ab internis trahitur virus in cute, ita in confessione peccati, dum in publicum secreta panduntur, quasi mali humores a visceribus intimis foras prorumpunt. Illis ergo peccantibus, pauperum clamor auditur, quia dum Judaei contra Deum superbiunt, ad Deum vota gentilium pervenerunt. Unde et mox haec ipsa immensa ac profunda judicia perhorrescens, non ea curat ratione discutere, sed admiratione venerari, atque ait: CAPUT XIV Re
Abbreviated transcription (Latin):
pleriq i nȩccłia eorũ exemplo deterescunt. Qd̾
uer̃ ualde ẽe. quis abneget̾ cũ curari apasto¬
rib t̾rena quã celestia sollicitius uidet. S
Dcculte nãq et sponte ꝑpetrate culpe exig̃t:
ut praua et apastoribꝰ exempla p̃beant᷑. qͣtinꝰ
usto iudicio qui deuia dei suꝑbus ex orbitat.
inuia qua gradit᷑. etiã ꝑducatũ pastoris of¬
fendat. Unde ꝑprophetã quoq p̃nuntiantis
studio dr̃ non maledicentis uoto. Obscurẽ¬
tur ocłi eoꝵ neuideant: et dor sum eorum
semꝑ incurua. Acͦdicat. Qui humane uite¬
actionib quasi p̃uidendis itineribꝰ p̃sunt:
ueritatis lucẽ ñ habeant: uit et qui secunt᷑
sub diti. iniqͥtatibꝰ suarũ onerib incuruati:
om̃em statũ rectitudinis amittant. Qd̾ factũ
ꝓculdubio in iudea nouimꝰ: cũ in ipso nr̃i re¬
demptoris aduentu. phariseorũ turba ato
sacerd otũ. auero lumine m̃tis ocłos clausit.
et ꝑp̃positorũ exempla gradiens infidelitatis

Expanded text:
plerique in Ecclesia eorum exemplo deterescunt. Quod verum valde esse quis abneget, cum curari a pastoribus terrena quam coelestia sollicitius videt? SedOcculte namque et sponte perpetratae culpae exigunt ut prava et a pastoribus exempla praebeantur, quatenus justo judicio is qui de via Dei superbus exorbitat, in via qua graditur etiam per ducatum pastoris offendat. Unde per prophetam quoque praenuntiantis studio dicitur, non maledicentis voto: Obscurentur oculi eorum, ne videant, et dorsum eorum semper incurva . Acactionibus, quasi praevidendis itineribus praesunt, veritatis lucem non habeant, ut et qui sequuntur, subditi iniquitatum suarum oneribus incurvati, omnem statum rectitudinis amittant . Quod factum procul dubio in Judaea novimus, cum in ipso nostri Redemptoris adventu Pharisaeorum turba atque sacerdotum a vero lumine mentis oculos clausit, et per praepositorum exempla gradiens, in infidelitatis
Abbreviated transcription (Latin):
cos possunt̾. qui relicto p̾dicationis studio. sub
occasione regiminis t̾renis negotiis in uolũa¬
tur: apte subungit᷑. t ꝑuenire facerent
ad am̃ clamorẽ egeni: et audiret uocem pauꝑũ:
quia nmir̃ dũ ipsi curis secłaribꝰ ocupati p̃di-¬
cationis officiũ deser̃ ⁊ gregẽ subditũ inque-¬
relar̃ ꝓrũꝑe clamore compellunt: iit quasi ui¬
re unus quisq subiectus deuita ficti pastoris
murmuret. cur tenet magistri locũ. qͥ ñ ex̾cet
officiũ. Quãius fortasse meliꝰ ꝑtumorẽ poten¬
tiũ suꝑbia uideoꝵ. et ꝑclamorẽ pauꝑũ desid̾ia

Expanded text:
cos possunt, qui relicto praedicationis studio, sub cos possunt, qui relicto praedicationis studio, sub occasione regiminis terrenis negotiis involvuntur, apte subjungitur: Ut pervenire facerent ad eum clamorem egeni, et audiret vocem pauperum. Quia nimirum, dum ipsi curis saecularibus occupati praedicationis officium deserunt, gregem subditum in querelarum prorumpere clamore compellunt, ut quasi jure unusquisque subjectus de vita ficti pastoris immurmuret, cur tenet magistri locum, qui non exercet officium, quamvis fortasse melius per tumorem potentium superbia Judaeorum, et per clamorem pa
Abbreviated transcription (Latin):
tur gła ꝓp̾is temꝑalib comꝑata. et ñ qd̾ hie quis¬
q: tolerat. s in id qd̾ expectat intendat. Ad hec
gͦ suꝑbi clausos oculos tenuer̃: quia dũ ingła
p̃sentis uite suꝑbiunt. humilitatis dnĩce celsi¬
tudinẽ ñ uiderunt. lum̃ enĩ intelligentie hu¬
militas aꝑit: suꝑbia abscondit. Nam secretum
qs dã pietatis ẽ: et tantoniuiꝰ ad illud ammꝰ ꝑuenit:
quãto magis intumescit. Qui a eo ipso foras repelli¬
rent adeum clamore egeni: et audiret uoc̃ẽ pau¬
ꝑum. Cũ enĩ isti suꝑbiunt: clamant ad eĩum hii
qui ipsis suꝑbientib oppͥmunt᷑. Uel certe iccireo
dicitur. qd̾ ad dũ fecer̃ clamorẽ pauꝑum ꝑ¬
uenire: quia istis cadentib in eoꝵ locopauꝑes.
id ẽ. spũ humiles subrogant᷑. Et quia hoc eoꝵ
casu factũ ẽ: ipsi fecisse referunt᷑: eo uidelicet
locucionis genere. quopugnare castra dicimus.
quia pugnat᷑ ex illis. Uel certe qͥa cuncta que su¬
ꝑius dicta sunt: referri etiã ad doctores eccłiasti¬

Expanded text:
riis temporalibus comparata, et non quod hic quisque tolerat, sed in id quod exspectat intendat. Ad haec ergo superbi clausos oculos tenuerunt, quia dum in gloria praesentis vitae superbiunt, humilitatis Dominicae celsitudinem non viderunt. Lumen enim intelligentiae humilitas aperit, superbia abscondit. Nam secretum quoddam pietatis est, et tanto minus ad illud animus pervenit, quanto magis intumescit, quia eo ipso foras repellirent ad eum clamorem egeni, et audiret vocem pauperum. - Cum enim isti superbiunt, clamant ad Dominum hi qui ipsis superbientibus opprimuntur. Vel certe, idcirco dicitur quod ad Deum fecerunt clamorem pauperum pervenire, quia istis cadentibus in eorum loco pauperes, id est humiles, spiritu subrogantur. Et quia hoc eorum casu factum est, ipsi fecisse referuntur, eo videlicet locutionis genere quo pugnare castra dicimus, quia pugnatur ex illis. Vel certe, quia cuncta quae superius dicta sunt, referri etiam ad rectores ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
da magistri reuerentia ñ recedat. Quod bene
noe debriato expͥmitur: cuius nudata uerecon¬
diora. boni filii au̾si ueniendo texerunt. Auer¬
sari quippe dicimꝰ: qd̾ ixpbamꝰ. Quid ẽ. gͦ qd̾ filiu ueren¬
dapatris suꝑiecto dorsis pallio. au̾si uenientes o¬
piunt⁊nisi qd̾ boniꝰ subditis sic p̃positorũ suorũ
mala displicent. ut tñhec ab aliis occultent:
bꝑim̃tum auersi deferunt: quia iudicantes
factũ. et uenerantes magisteriũ nolunt uidẽ
ꝑitali conu̾satione in choant: cũ rectores fuos tẽꝑa¬
lia agere. et trena considerant: mox orcdinẽ supne
aispositionis accusant: qd nequa qũa bene ad
ritendum plati sunt. ꝑquios conuetsationis in¬
fune erempla monstrant᷑. s hiiminur̃ dũ temꝑa¬
le se a rectorũ suorũ reprehensione negligunt:
culpe sue exigentib meritis. usq ad rephensi¬
onem conditoris excedunt. Cuiꝰ ꝓfecto aispensa¬

Expanded text:
da magisterii reverentia non recedat. LIBER da magisterii reverentia non recedat. LIBER Noe debriato exprimitur, cujus nudata verecundiora boni filii aversi veniendo texerunt . Aversari quippe dicimur quod reprobamus. Quid est ergo quod filii verecunda patris superjecto dorsis pallio aversi venientes operiunt, nisi quod bonis subditis sic praepositorum suorum mala displicent, ut tamen haec ab aliis occultent? Operimentum aversi deferunt, quia judicantes factum, et venerantes magisterium, nolunt videre spiritali conversatione inchoant, cum rectores suos temporalia agere et terrena considerant, mox ordinem supernae dispositionis accusant, quod nequaquam bene ad regendum praelati sint, per quos conversationis inimae exempla monstrantur. Sed hi nimirum dum temperare se a rectorum suorum 809 reprehensione negligunt, culpae suae exigentibus meritis, usque ad reprehensionem conditoris excedunt: cujus profecto dispensa
Abbreviated transcription (Latin):
pler̃q fit. ut et rectores minꝰ prudent̃ ea que agẽ¬
da sunt uideant: quia eorũ ocłos ipsa nebula e¬
lationis obseurat. Et ñ nunquã is qui subiectus
ẽ. hoc cũ prelatꝰ fuĩt faciat. quod dudũ fieri sub¬
iectus arguebat. et ꝓeo qd̾ illa que iudicauerat
per petrat. saltẽ quia iudicauit erubescat. Igͥ
siẽ prelatis. curandũ ẽ. ne eoꝵ corda aestimatiõe
singłaris sapientie locus suꝑior extollat. ita
subiectis ꝓuidendũ ẽ. ne sibi rectorũ facta displi¬
ceãt. Si aut̃ magistrorũ uita iure rep̃hendit᷑:
oportet ut eos subditi etiã cũ displicent uene¬
rent᷑ s hoc ẽ. sollert̃ intuendũ. ne aut quẽ ue.¬
nerari necesse ẽ. imitari appetas. autt que imi¬
tari despicis uenerari contempnas. Subtilis et¬
enim uia tenenda ẽ. rectitudinis et humilita.¬
tis: ut sic rep̃hensibilia magistrorũ facta clis¬
pliceant. quatinus subditorũ mens. a seruan¬

Expanded text:
plerumque fit ut et rectores minus prudenter ea quae agenplerumque fit ut et rectores minus prudenter ea quae agenda sunt videant, quia eorum oculos ipsa nebula elationis obscurat; et nonnumquam is qui subjectus est, hoc, cum praelatus fuerit, faciat, quod dudum fieri subjectus arguebat; et pro eo quod illa quae judicaverat perpetrat, saltem quia judicavit erubescat. Igitur sicut praelatis curandum est ne eorum corda aestimationis singularis sapientiae locus superior extollat, ita subjectis providendum est ne sibi rectorum facta displiceant. Si autem magistrorum vita jure reprehenditur, oportet ut eos subditi etiam cum disciplina venerentur. Sed hoc est solerter intuendum, ne aut quem venerari necesse est imitari appetas, aut quem imitari despicis venerari contemnas; subtilis etenim via tenenda est, via rectitudinis et humilitatis, ut sic reprehensibilia magistrorum facta displiceant, quatenus subditorum mens a servan
Abbreviated transcription (Latin):
displicet em̃dari. Sed curandũ ẽ sũmoꝑe. ne in
suꝑbi ã tͦnseat iusticie mordinata defensio. ne
dũ rectitudo incaute ailigit᷑. ipsa magistra rec
actione rep̃hendat. Contra hunc tumorẽ suꝑ¬
bie subditoꝵ mens ad custodiã humilitatis
edomatur: si infirmitas ꝓpria incessant̃ attendit᷑.
Nãuires nr̃as ueratiter ex aminare negligimus:
et quia de nobis forcia existimamꝰ iccirco eos qui
nobis p̃lati sunt districte iudicamꝰ. Quo enim
nos met ipsos minus agnoscimꝰ: eo illos quos rep̃¬
hendere nitim᷑ plus uidemꝰ. Singła hec mala st̃:
quia sepe a subditis in p̃latis. sepe ap̃latis insub¬
ditis committuntur. Quia et om̃s subditos hii
qui p̃sunt minus qua ipsi sunt sapientes arbi¬
trant᷑. et rursum qui subiecti sunt. rectorũ suoꝵ
actiones uidicant. et si ipsos regimen tenere con¬
tingeret. se potuisse agere melius putant. Uñ

Expanded text:
displicet emendari; sed curandum summopere est, ne in displicet emendari; sed curandum summopere est, ne in superbiam transeat justitiae inordinata defensio; et dum rectitudo incaute diligitur, ipsa magistra rectactione reprehendat, contra hunc tumorem superbiae, subditorum mens ad custodium humilitatis edomatur, si infirmitas propria incessanter attenditur; nam vires nostras veraciter examinare negligimus, et quia de nobis fortia credimus, idcirco eos qui nobis praelati sunt, districte judicamus: quo enim nosmetipsos minus agnoscimus, eo illos quos reprehendere nitimur plus videmus. Singula haec mala sunt quae saepe a subditis in praelatos, saepe a praelatis in subditos committuntur, quia et subditos omnes ii qui praesunt minus quam ipsi sunt sapientes arbitrantur; et rursum qui subjecti sunt rectorum suorum actiones judicant; et si ipsos regimen tenere contingeret. se potuisse agere melius putant. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa sua scilicet uoluntate suꝑbiens. aculpa a
rem qͦ ꝑpłi intimo cordis dolore ꝓstrauit. Certũ
uͦ ẽ. qd ita sͥ inuicem et rectorũ merita conectan¬
tur et plebiũ: ut sepe exculpa pastorũ. detĩor fiat
uita plebiũ: et sepe exmerito plebiũ metetur
uita pastorũ. S quia rectores habent iudicem
suum: magna cautela sub ditorũ est. non teniere
uitã iuidicare regentiũ. Neq enĩfrustra ꝑsemet¬
ipsum dñs. ies nũmularioꝵ fudit. et cathedras
uendñtium colũbas euertit. Nimir significansqͥa
ꝑ magistros quidẽ uitã iudicat plebiũ: s ꝑsemet¬
ipsum facta examinat magistroꝵ. Qũauis etiã
subditorũ uitia que amagistris mͦ uł dissimu¬
lant᷑ uidicari uł nequeunt: ⁊ eius ꝓ culdubio
iudicio reseruant᷑. Igit᷑ dũ salua fide resagitur:
uirtutis ẽ. meritũ. si quieqͥd pͥoris ẽ colerat᷑. De¬
bet tñ humilit̃ suggeri: si fortasse ualeat quod

Expanded text:
ipse, sua scilicet voluntate superbiens, a culpa alipse, sua scilicet voluntate superbiens, a culpa alrem quoque populi intimo cordis dolore prostravit. Certum vero est, quod ita sibi invicem, et rectorum merita connectantur, et plebium, ut saepe ex culpa pastorum, deterior fiat vita plebium et saepe ex merito plebium mutetur vita pastorum. Sed quia rectores habent judicem suum, magna cautela subditorum est, non temere vitam judicare regentium. Neque enim frustra per semetipsum Dominus aes nummulariorum fudit, et cathedras vendentium columbas evertit: nimirum significans, quia per magistros quidem vitam judicat plebium, sed per semetipsum facta examinat magistrorum: quamvis etiam subditorum vitia, quae a magistris modo vel dissimulantur judicari, vel nequeunt, ejus salva fide res agitur, virtutis est meritum, si quidquid prioris est toleratur: debet tamen humiliter suggeri, si fortasse valeat quod
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. qui tanta p̃positi asꝑitate p̃meret᷑. Sic gͦ se
cundũ merita sub ditoꝵ tribuunt᷑. ꝑsone regenti¬
um: ut sepe qui uidentur boni accepto mox regi¬
mine ꝑmutent᷑. Sic̃ scͥptura saera de eodẽ saule
intulit: quia eor cũ dignitate mutauit. Unde
scͥptum ẽ. Cũ esses paruulus in ocłis tuis: capud
te constitui in tͥbub ifrael. Sic ꝓ qualitatibus
subditoꝵ disponunt᷑ acta regentium: ut sepe
ꝓmalo gregis. etiã boni uere delinquat uita
pastoris. Ille enĩ dõ attestante laudatus: ille su¬
puorũ mystiorum conscuis daiuid ꝓpħa. tumo¬
re repentine elationis inslatus. ppłm numerã¬
do peccauit. et tñ uindictam popłs cdauid pec¬
cante suscepit. Cur hoc: Quia uidelicet scdm
mĩtum plebiũ: disponunt᷑ corda rectorũ. Iustꝰ
uͦ udex peccantis uitiũ. exipsorũ animau̾si¬
one corripuit: ex quorũ causa peceauit. S qͥa

Expanded text:
fuit qui tanta praepositi asperitate premeretur. 35. Ob defuit qui tanta praepositi asperitate premeretur. 35. Ob decundum merita subditorum tribuuntur personae regentium, ut saepe qui videntur boni, accepto mox regimine permutentur; sicut Scriptura sacra de eodem Saule intulit, quia cor cum dignitate mutavit. Unde scriptum est: Cum esses parvulus in oculis tuis, caput te consubditorum disponuntur acta regentium, ut saepe pro malo gregis etiam vere boni delinquat vita pastoris? Ille enim, Deo attestante, laudatus, iste supernorum mysteriorum conscius David propheta, tumore repentinae elationis inflatus populum numerando peccavit, et tamen vindictam populus, David peccante, suscepit. Cur hoc? quia videlicet secundum meritum plebium disponuntur corda rectorum. Justus vero judex peccantis vitium ex ipsorum animadversione corripuit, ex quorum causa peccavit, sed quod
Abbreviated transcription (Latin):
teginine sacͥ honoris abscundunt: ut ꝓfessione
uideri appetant. qd̾ eẽ. oꝑib recusant. Quia enim
scͥptum ẽ. om̃is qui facit peccatũ seruus ẽ. peccati:
quãto nunc lib̾uis ꝑ agunt ꝑuersa que uolunt:
tanto eiꝰ seruitio obnixius obligant᷑. S nullus qͥ
talem rectorẽ patit᷑. eũ qu̾e patit᷑ accuset. quia
nimirũ sui fuit meriti. ꝑu̾si rectoris subiac̾e ditiõi
Culpã gͦ ꝓpͥii magis accuset oꝑis. quã miusticiã
gubernantis. Scriptũ nãq ẽ. Dabo tͥ reges in
furore meo. Qͥd gͦ illos nobis p̃esse despicimꝰ: quoꝵ
suꝑnos regimina ex dñi furore suscipimꝰ: Sugit᷑
irascente dõ. scdm merita nr̃a rectores accipi¬
mus: in illoꝵ actione legimꝰ. quid ex nr̃a estima¬
tione pensemus: Qũaiuis pler̃q et electi subiace¬
ant repbis. Unde et diui dauid saulem ꝑtulit: Ned
sub sequente culpa adultĩs ꝓdit᷑. quia digñ tune

Expanded text:
tegmine sacri honoris abscondunt, ut professione tegmine sacri honoris abscondunt, ut professione videri appetant, quod esse operibus recusant, quia enim scriptum est: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati, quanto nunc liberius peragunt perversa quae volunt, tanto ejus servitio obnixius obligantur . Sed nullus, qui talem rectorem patitur, cum quem patitur accuset, quia nimirum sui fuit meriti perversi rectoris subjacere ditioni. Culpam ergo proprii magis, accuset operis quam injustitiam gubernantis. Scriptum namque est: Dabo tibi reges in furore meo . Quid ergo illos nobis praeesse despicimus, quorum super nos regimina ex Domini furore suscipimus? Si igitur irascente Deo secundum nostra merita rectores accipimus, in illorum actione colligimus, quid ex nostra aestimatione pensemus. Quamvis plerumque et electi subjaceant reprobis. Unde et diu David Saulem pertulit ; sed subsequente culpa adulterii proditur, quia dignus tunc
Abbreviated transcription (Latin):
potest ipsũ om̃iũ ypocritarum capd. antixp̃e
designari. Seductor qiuippe ille tẽ scĩtatem si¬
mulat: ut ad iniquitatem trahat. Sed propt̃
peccã popli regnare ꝑmittit᷑: quia nimir̃ tunc
ipsi sub illiꝰ regimine p̃ordinant᷑: qui digni eiꝰ
dominio ante scła p̾scunt᷑. Qui peccatis sub¬
sequentib exigunt. ut sub illo iudiciis p̾cur
pios regnat. ñ ẽ. ex in iusticia uidicis. s excul¬
ꝑa pacientis. Qũaius pleriq et pͥncipatũ illius
nonuider̃: et tñ eiꝰ pͥnͥcipatui peccatoꝵ suoꝵ
condieione deserunint᷑. Qui a et quẽ dominã¬
tem sͥ minime conspitiunt. ⁊ eũ ꝓcul dubio
ꝑuerse uiuendo uenerant᷑. An non eiꝰm̃bra
sunt. qui ꝑ affectate scĩtatis spetiem appetuis
uideri qd̾ non sunt: Ille namq pͥncipaliter
ypocrisim sumȩt: quia cũ sit dampnatꝰ homo.
et nequã sp̃e. dm̃ se e̾ẽ. m̃titur. Sͣprocul dubio ex
eus nunc corꝑe ꝓdeunt: qͥ iniquitates suas fub

Expanded text:
potest ipsum omnium hypocritarum caput Antichristus designari. Seductor qmulat, ut ad iniquitatem trahat, sed propter peccata populi regnare permittitur, quia nimirum tunc ipsi sub illius regimine praeordinantur, quia digni ejus Domino ante saecula praesciuntur qui peccatis subsequentibus exigunt, ut sub illo judiciis praecupios regnat, non est ex injustitia judicis, sed ex culpa patientis; quamvis plerique et principatum illius non viderunt, et tamen ejus principatui peccatorum suorum conditione deserviunt, quia et quem dominantem sibi minime conspiciunt, eum procul dubio perverse vivendo venerantur. An non ejus membra sunt qui per affectatae sanctitatis speciem appetunt videri quod non sunt? Ille namque principaliter hypocrisim sumet, quia cum sit damnatus homo et nequam spiritus, Deum se esse mentitur, sed procul dubio ex ejus nunc corpore prodeunt qui iniquitates suas sub
Abbreviated transcription (Latin):
amittere de quib suꝑbiunt: usti ea ꝑcipere
igitur inhis que accepinns: nec eos qui illa nec¬
Adum assecun sunt desꝑennis. Quid enim sumꝰ
hodie nouinꝰ: quid autem post paululum pos¬
simꝰ ẽẽ uescimus. Hii uero quos fortasse despi¬
cumis itarde possunt inciꝑe: itamen uitã
nrãm feruentiorib studiis aute ire. Timendũ
itaq est. ne etiã nob̃ cadentib surgat. qui nob̾
stantib irridetur. Quamius stare ram non
nouit: quiꝰ stantem nouit irridere. Hanc aũ
suꝑnoꝵ uidicioꝵ metum paulus apłs disci¬
pulors cordib incutiens:. ait. Qui se existimat
stare ne cadat. iudeat. Qd̾ autem dicens conte¬
ret multos:. ilito adiunxit in numerabsles. uel
multitudinem expͥmere stucluit repboꝵ que
humane rationis numerum tͣnsit: uel certe
indicare uoluit. quͦd om̃s qui ꝑeunt utͣ
electoꝵ munerum non habentur: ut eo siit
innuimerabiles quo extra numerũ currunt.

Expanded text:
amittere de quibus superbiunt, et isti ea percipere amittere de quibus superbiunt, et isti ea percipere igitur in his bonis quae accepimus, nec eos qui illa necdum assecuti sunt desperemus. Quid enim sumus hodie novimus, quid autem post paululum possimus esse nescimus. Hi vero quos fortasse despicimus, et tarde possunt incipere, et tamen vitam nostram ferventioribus studiis anteire. Timendum itaque est ne etiam nobis cadentibus surgat qui a nobis stantibus irridetur, quamvis stare jam non novit qui non stantem novit irridere. Hunc autem supernorum judiciorum metum Paulus apostolus discipulorum cordibus incutiens ait: Qui se existimat stare, videat ne cadat . Quod autem dicens: Conterit multos, illico adjunxit, Innumerabiles, vel multitudinem exprimere studuit reproborum, quae humanae rationis numerum transit; vel certe indicare voluit quod omnes qui pereunt intra electorum numerum non habentur, ut eo sint innumerabiles, quo extra numerum currunt.
Abbreviated transcription (Latin):
in oꝑe. Prius fundamenta cogitationis con¬
cutit: ut post modum fabricam oꝑationis
allidat. unde sũma ÷ cura satagendum:
ut illicuitetur ubi oritur. Scriptũ nãq:
Omn custodia serua cor tuũ: qm̃ exipso
uita ꝓcedit. Et ruisum scriptũ÷. Excorde
exeunt᷑ cogitationes male. Intus gͦ uigilã¬
dum est. ne mens dum extollitur cadat. Imꝰ
seruemꝰ: omne qd foras agimnis. Si enim se¬
mel mecdullam cordis elationis putrecdocõ¬
sumpserit: ciciꝰ corruit cortex uacua ext̃¬
ne uisionis. Notandum uero est qđ dum
aliis cadentib ad standum alii solidariꝑ
hibentur: electoꝵ numerꝰ certꝰ ac definitꝰ¬
ostenditur. Unde etiam philadelphie eccłie
ꝑangelum dicitur. Tene qđ habes ne alius
accipiat coronam tuam. H gͦ sententia qͣ
narratur alioꝵ erigi: alioꝵ aut̃ uita con¬
fringi: ⁊ spes nutritur humiliũ. nelatio
pͥmitur suꝑboꝵ: dum ulli bona possunt¬

Expanded text:
opere; prius fundamenta cogitationis conopere; prius fundamenta cogitationis concutit, ut postmodum fabricam operationis allidat. Unde summa est cura 798 satagendum ut illic vitetur ubi oritur. Scriptum namque est: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit . Et rursum scriptum est: Ex corde exeunt cogitationes malae . Intus ergo vigilandum est ne mens dum extollitur cadat. Intus servemus omne quod foris agimus. Si enim semel medullam cordis elationis putredo consumpserit, citius corruit cortex vacua externae visionis. Notandum vero est quia dum aliis cadentibus ad standum alii solidari hibentur, electorum numerus certus ostenditur. Unde etiam Philadelphiae Ecclesiae per angelum dicitur: Tene quod habes, ne alius accipiat coronam tuam. Hac ergo sententia, qua narratur, aliorum erigi, aliorum autem vita bona confringi, spes nutritur humilium, elatio premitur superborum, dum et illi bona possunt
Abbreviated transcription (Latin):
non ñqͣm adhuc quoꝵdam exteriora quasi
sana sunt: uam interiora putruerunt. Scͥp¬
tum namq est. Ante riunam exaltatur cor.
Ibi gͦ feruntur. ubi suꝑbiunt. Unde scͥptũ÷.
sontriui cor eoꝵ fornicans ⁊ reteclens ame.
Interus enim forncari est: exteruis uetitis de¬
lectari. Mlagna autem contritio cordis est: ħ ead̾
elatio suꝑbientis. Eo opͥpe ipso ab integͥtate
salutis corruit: quo iaccantia cinslibet
untutis intumescit. Suꝑbientes enim de¬
um despiciunt: nrelicta creatoris sui głia
ẽe contritio. qmͣ deserto creatore creaturã
querere: desertis suꝑnis gaudiis in infi
Humiliat aut̃ peccatores usq ad terram.
Amissis enim celestib terrenũ est om neqd
sitiunt: ⁊dum plus uideri conantur: minꝰ
dictum ÷. Recedentes ate in terra scribent᷑.
At contra de electis dicit᷑. Eaudete qđ noĩa
ur̃a scripta sunt incelis. Ista gͦ contͥtio priꝰ
serpit in mente : ut post modum ꝓceclat in

Expanded text:
nonnunquam adhuc quorumdam exteriora quasi nonnunquam adhuc quorumdam exteriora quasi sana sunt, sed jam interiora putruerunt. Scriptum namque est: Ante ruinam exaltatur cor . Ibi ergo feriuntur, ubi superbiunt. Unde scriptum est: Contrivi cor eorum fornicans et recedens a me . Interius enim fornicari est exterius vetitis delectari. Magna autem contritio cordis est haec eadem elatio superbientis. Eo quippe ipso ab integritate salutis corruit, quo jactantia cujuslibet virtutis intumescit. Superbientes enim Deum despiciunt, et relicta creatoris sui gloria, esse contritio, quam deserto Creatore creaturam quaerere? desertis supernis gaudiis, in infimis Humiliat autem peccatores usque ad terram . Amissis enim coelestibus, terrenum est omne quod sitiunt; et dum plus videri conantur, minus dictum est: Recedentes a te, in terra scribentur . At contra de electis dicitur: Gaudete, quia nomina vestra scripta sunt in coelis . Ista ergo contritio prius serpit in mente, ut postmodum procedat in