comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meos & uidi: & ecee qͣtuor qͣdrigȩ egredientes de
inedio duoꝵ montiũ. & montes montes erei. In
quadriga pͥma equi rufi & inqͥdriga seda equi
nigri. Et inqͣdriga tercia equi albi. & inqͥari.¬
ga arta eqͥ uariĩ fortes. Et respondi. & dii ad
angłi qui loquebat᷑ in me. Qd sunt hec dñe
mie & respondit angłs.& ait ad me. Isti sunt qt
duor uenti cęli. qͥ egrechunt᷑ ut stent conã añatore
omis tertȩ. In qͦ eint equi nigri. egretdiobant
egressi sunt ad terrã austri. & aut̃ erant robustis¬
simi. exier̾ & querebant ire. & discurrere pom
lauer terrã. & uocauit me. & locutꝰ est ad me cu¬
cens. Sece qͥ egrediunt᷑ in t̾rã aqͥ lonis r oqescere
fecer᷑ sp̃m̃ meũ in terra aqͥlonis. Et factũ est uer¬
bũ dñi ad me dicens. Sume atrans migratione ab
holdai. & atobia. & abidaia. & uenies tu maic illa
& intrab̾ domt̃ iosiȩ filii sophoniȩ. qͥ uener de ba

Expanded text:
edientes de medio duorum montium, et montes, montes aerei. In quadriga prima equi rufi, et in quadriga secunda equi nigri, et in quadriga tertia equi albi, et in quadriga quarta equi varii, fortes. Et respondi, et dixi ad angelum, qui loquebatur in me: Quid sunt haec, domine mi? Et respondit angelus, et ait ad me. » Tatuor venti coeli, qui egrediuntur, ut stent coram Dominatore omnis terrae. In qua erant equi nigri, egrediebanturegressi sunt ad terram austri. Qui autem erant robustissimi, exierunt, et quaerebant ire et discurrere per  est ad me, dicens: Ecce qui egrediuntur in terram aquilonis, requiescere fecerunt spiritum meum in terra aquilonis. Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Sume a transmigratione, ab Holdai, et a Tobia, et ab Idaia; Et venies tu in die illa, et intrabis domum Josiae, filii Sophoniae, qui venerunt de B
Abbreviated transcription (Latin):
ultea suꝑ habitantes terrã dic̃ añs. Ecce ego tra¬
dl homines. unũ quẽ ꝙ inmami ꝓrimi sui. aiia
manut regis sui & concident terrã. & ñ eruam de
mani eo ⁊ a. pascam pecus occisionis. ꝓpter hoc o
pume es gr eges. Et astũpisi mͥ auas urgdis anam
grege. Qt succidi tres pastores un mense uno et
contrac̾ta est anima mea ineis. Siqͥde & atuma
morit moriat᷑. & qͥd succidit᷑ succiaat᷑ & reliqui

Expanded text:
s terram, dicit Dominus: Ecce ego tradam homines, unumquemque in manu proximi sui, et in manu regis sui: Et concident terram, et non eruam de manu eorum. Et pascam pecus occisionis propter hoc, o pauperes gregis! Et assumpsi mihi duas virgas, unam gregem. Et succidi tres pastores in mense uno, et contracta est anima mea in eis; siquidem et anima moritur, moriatur, et quod succiditu
Abbreviated transcription (Latin):
oriens nomen eiꝰ. Et subt̾ eũ oriot᷑ ꝙ olificabit
tẽplũ dño & ipse extruet cẽplũ dño & ipse por¬
cabit głaim. & sedebit & dñabit suꝑ solio suo. Et
erit sacerdos suꝑ solio suo. & consiliũ pacis er it
inter duos illos. Et corouȩ ert̃ hele . a tobie &
idue & hen. filio sophoniȩ. memoriale inteplo
dii. Ec qͥ procul sunt uemient & ȩdificabuit in¬

Expanded text:
Oriens nomen eius et subter eum orietur et aedificabit templum Domino et ipse extruet templum Domino et ipse portabit gloriam et sedebit et dominabitur super solio suo et erit sacerdos super solio suo et consilium pacis erit inter duos illos et coronae erunt Helem et Tobiae et Idaiae et Hen filio Sofoniae memoriale in templo Domini et qui procul sunt
Abbreviated transcription (Latin):
indie inquo funcata est domꝰ dm̃ erereituliuit
trmoui ccuficaret ᷑ Si quidẽ ante dies illos mer¬
ces hominũ non erat. nec merces iumencorũ eret.
neq introcunti & exeunti erat pax. pretribulato¬
ne. Et danisi om̃s homines unuĩ quẽ ꝙ contra
proximũ suñ. ꝯlunc aut̃ ñ uixta dies pͥores ego

Expanded text:
in die qua fundata est domus Domini exercituum ut templum aedificaretur siquidem ante dies illos merces hominum non erat nec merces iumentorum erat neque introeunti et exeunti erat pax prae tribulatione et dimisi omnes homines unumquemque contra proximum suum nunc autem non iuxta die
Abbreviated transcription (Latin):
erorcituũ ẜi inuiis meis ambulaueris e man.¬
data mea custodieris. tu quoq iudicab domĩ
meã. & custodies atria mea. & dabo tͥ ambulin¬
tes ac bis q̃ nc̃ hic assistunt. Aucli ihefu scorlas
mangne.tu & amici tui qͥ habitant coram te
qi uiri portendentes sunt. Ecce enĩ ego ad¬
ducã seruũ meũ orientẽ. qͥa ecce lapis qul̃
dedi corã ibesu. suꝑ lapidẽ unt̃ septẽ oculifur¬
ł ccc ego colabo sculpturã eiꝰ ait añs erercitub.

Expanded text:
exercituum: Si in viis meis ambulaveris, et custodiam meam custodieris: tu quoque judicabis domum meam, et custodies atria mea, et dabo tibi ambulantes de his, qui nunc hic assistunt. Audi, Jesu, sacerdos magne, tu et amici tui, qui habitant coram te, quia viri portendentes sunt. Ecce enim ego: Adducam servum meum orientem. Quia ecce lapis, quem dedi coram Jesu: super lapidem unum septem oculi sunt: Ecce ego caelabo sculpturam ejus, ait
Abbreviated transcription (Latin):
quuꝰ confusiond̃ disꝑdidi gentes. & dissipati st̃
angali earĩ Besertis feci nias eoꝵ. aũ non
est qui transeat. Desolatȩ st̃ c iuitates eoꝵ. uon
remanente uiro. nec ullo habitatore. Dixi. At¬
tamen tuneb̾ me. suscipies disciplinã. & ñ. ꝑibit
habitaculũ eus ꝓpter omia inqͥb uisitaui eam

Expanded text:
 confusionem. « Disperdidi gentes, et dissipati sunt anguli earum. Desertas feci vias eorum, dum non est qui transeat. Desolatae sunt civitates eorum, non remanente viro, neque ullo habitatore. Dixi: Attamen timebis me, suscipies disciplinam, et non peribit habitaculum ejus, propter omnia in quibus visitavi ea
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ita ut ñ sit inbabitator. Et erit funiculus
maris. requies pastor ͤ & caulȩ pecoꝵ. Et erre
fumculus qui remanserint de domo iudã. ibi
pascent᷑ in domib ascalonis. ad uesꝑam reqͥescent:
quia uisitauit eos ñs ds eaꝵo. & auertit captini¬
tatẽ eoꝵ. Audni ob ꝓbriũ maib. & blasphennias
filioꝵ. ammon: quȩ ex ꝓbrauer᷑ popło meo. & ma¬
ngnificati sunt suꝑ terminos eoꝵ. Propterea
uiuo ego dic̃ dñs exercituũ as istł. quia moab
ut sõdoma erit. & filis ãmon quasi gomorra Dic.

Expanded text:
te ita ut non sit inhabitator et erit funiculus maris requies pastorum et caulae pecorum et erit funiculus eius qui remanserit de domo Iuda ibi pascentur in domibus Ascalonis ad vesperam requiescent quia visitabit eos Dominus Deus eorum et ablasphemias filiorum Ammon, quę exprobrauerunt populo meo, et magnificati sunt super terminos eorum. propterea uiuo ego dicit Dominus exercituum Deus Israhel | quia Moab ut Sodoma erit, et filii Ammon quasi Gomorra.
Abbreviated transcription (Latin):
& adorabunt nir de loco sc̃o suo. om̃s insulȩ ge¬
ntiũ. S & uos et hiopos. int᷑fecti gladio meo
eritis. Et extendit manũ suã suꝑ aquilonem.
& ꝑdet assur. & ponet speciosam insolitudinem.
& minuiũ. & quasi desertũ. Et accubabt᷑ in me¬
dio eiꝰ greges. om̃s bestiȩ gentiũ. & onocrotalus¬

Expanded text:
et adorabunt eum vir de loco suo omnes insulae gentium sed et vos Aethiopes interfecti gladio meo eritis et extendet manum suam super aquilonem et perdet Assur et ponet speciosam in solitudinem et in invium et quasi desertum et accubabunt in medio eius greges omnes bestiae gentium
Abbreviated transcription (Latin):
ut doleri solet immorte pͥmogeuiti. In die illa
magntis erit planctus in iherłm. sicut planct
ad adrẽmon in campo mageddon. Et planget
nathan seor sũ. & mulieres coru̾ seorsił. Familis
domus leui seor sũ. & mulieres eorũ seorsũ. fomi¬

Expanded text:
let in morte primogeniti. In die illa magnus erit planctus in Jerusalem, sicut planctus Adedremmon in campo Mageddon. Et planget Nathan seorsum, et mulieres eorum seorsum: Familiae domus Levi seorsum, et mulieres eorum seorsum: Fami
Abbreviated transcription (Latin):
ua oculos tuos. & uide qͥd est hoc qͥd egreditur
Et diria nã est : Qait. Hec est anpbora egr̃e¬
diens. Et hir᷑. Hȩc est oculus eoꝵ inumuor sa
terra. Et ecce talentũ plũbi portabat᷑ & ecce
mulier una sedens. in medio anphorx. Et dirit:
hȩc est impietas. Et ꝓiecit eam in medio ampho¬
re & misit massam pltibeam inos es. Et lenaui
oculos meos & uidi. & ecce duȩ mulieres egre

Expanded text:
s, et vide quid est hoc, quod egreditur. Et dixi: Quidnam est? Et ait; Haec est amphora egrediens: Et dixit: Haec est oculus eorum in universa terra. Et ecce talentum plumbi portabatur, et ecce mulier una sedens in medio amphorae. Et dixit: Haec est impietas. Et projecit eam in medio amphorae, et misit massam plumbeam in os ejus. Et levavi oculos meos, et vid
Abbreviated transcription (Latin):
in nobest derelictꝰ qui uidit domũ istã ingła
sua pͥmae Et qͥd uos uidetis hanc nunc:
Nuiquid ħ̃ ita est quasi ñ sit moculis ur̃is : Et
nunc confortare ⁊ orobabel dicit dñs. & con¬
fortare ihes fili iosedechi sacerdos mangnȩ.
& confortare omis popłȩ trȩ. dic̃ añs ds̃ exerti.

Expanded text:
is est derelictus, qui vidit domum istam in gloria sua prima? Et quid vos videtis hanc nunc? Nunquid non ita est quasi non sit in oculis vestris? et nunc confortare, Zorobabel, dicit Dominus, et confortare, Jesu, fili Josedech, sacerdos magne, et confortare, omnis
Abbreviated transcription (Latin):
sc̾ificabit᷑  Nespondentos aut̾ sacerdoces. ap̃¬
dauit N on. Et dut̃ aggtus bi terigorie
pollutus in anima ex omib his. nũ qͥd conta mina¬
utꝰ: & responder̃ sacerdotes & direr̃ Conta¬
ninabit᷑. Et respondit aggeus .& dix̃. Sic popłs
tr& sic geus ista. ante faciẽ meã dicit dñs:
a sic omne opus manuũ eoꝵ. & omia quȩ
Itulerint ibi. contaminata erunt. Et nc
pnite corda itr̃a a die hac & supra. antequã
goneret᷑ lapis suꝑ lapidẽ in templo ani. Cẽ
urederetis ad aceruũ uiginti modioꝵ & fie¬
nit decẽ. intraretis ad torcular: ut ex pͥ

Expanded text:
ctificabitur respondentes autem sacerdotes dixerunt non et dixit Aggeus si tetigerit pollutus in anima ex omnibus his numquid contaminabitur et responderunt sacerdotes et dixerunt contaminabitur et respondit Aggeus et dixit sic populus iste et sic gens ista ante faciem meam dicit Dominus et sic omne opus manuum eorum et omnia quae obtulerint ibi contaminata erunt et nunc ponite corda vestra a die hac et supra antequam poneretur lapis super lapidem in templo Domini cum accederetis ad acervum viginti modiorum et fierent dec
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. & sperabt̾ in nomine dni reliqͥe isrł. Non fa¬
cient iniqͥtatẽ. nec loquent᷑ mendatiũ: & non
inueniet᷑ inore eoꝵ. lingua dolosa. qm ipsi pas¬
centur & accubabt᷑. & ñ erit qui ex terrat. Lau-¬
da filia syon. iubila isrł. letare & exulta in omĩ
corde filia iherłm. Abstulit dñs iudiciũ tuum.
auertit inmicos tuos rex isrł dñs in medio
tui. non timebis malũ ultra. In die illa dicetur
iherłm. noli timere syon: ñ dissosuant᷑ manꝰ
tuȩ. dñs as tuus in medio tui fortis. ipse salua¬
bit. Gaudebit suꝑ te in leticia. silebit indilec¬
tione tua: ex ultabit suꝑ te inlaude. Nugas qͥ

Expanded text:
e Israhel non facient iniquitatem nec loquentur mendacium et non invenietur in ore eorum lingua dolosa quoniam ipsi pascentur et accubabunt et non erit qui exterreat lauda filia Sion iubilate Israhel laetare et exulta in omni corde filia Hierusalem abstulit Dominus iudicium tuum avertit inimicos tuos rex Srahel. Dominus in medio tui: non timebis malum ultra. In die illa dicetur Iherusalem noli timere: Syon non dissolbantur manus tue. Dominus Deus tuus in medio tui fortis: ipse salvabit te. Gaudebit super te in letitia, silebit in dilectione tua: et exultabit super te in laude. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
emoriã iosiȩ incõpositione odoris. factã ł lit¬
opus pigmentariĩ. In omi re quasi mel in¬
dulcabit᷑ eiꝰ memoria. & ut musica in coninuo

Expanded text:
emoria Iosię in compositione odoris facta, opus pigmentarii. In omni ore quasi mel indulcabitur eius memoria, et ut musica in conu
Abbreviated transcription (Latin):
mertiri omne mendaciił: assiduitas enĩ illiꝰ¬
ñ est bona. Noli uerbosus esse inmultitudine
presbiteroꝵ: & ñ iteres uerbũ intua oratio¬
ne.Non oderis laboriosa oꝑa: & rusticationẽ
ab altissimo creatã. Non te reputes inmulti¬
tudine indisciplinatoꝵ : memento ire qmͣ nͣ.
dicꝰta carius impis. ignis & uermes. Noli pre¬
uaricari in amicũ petunia differenti: neq fra¬
trẽ carissimũ auro sppeueris. Noli discetere a
muliere sensata. & bona: quã sortitus es inti

Expanded text:
mentiri omne mendacium adsiduitas enim illius non bona noli verbosus esse in multitudine presbyterorum et non iteres verbum in tua oratione non oderis laboriosa opera et rusticationem ab Altissimo creatam non te reputes in multitudine indisciplinatodicta carnis impii ignis et vermes noli praevaricari in amicum pecunia differenti neque fratrem carissimum auro spreveris noli discedere a muliere sensata et bona quam sortitus es i
Abbreviated transcription (Latin):
on derelinqͥs
amicũ antiquũ: nouus enĩ non erit sinuilis illi.
Uinũ noulĩ amicus nouus: ueterascet & cũ suauitate
bibes illud. R Ion zeles głam & opes peccatoris. ñ.
enĩ scis quȩ fictura sit illuis subuersio. Non placeat
placebit impius. Longe abesto ab homine potesta¬
tẽ habente occidendi: & ñ suspicaberis timorem
mortis. Et si accesseris ad illũ. noli aliqͥd cõmuttero.
ne forte auferat uitã tuã. Cõmunionẽ mortisc̾i

Expanded text:
 derelinquas amicum antiquum: nouus enim non erit similis illi. uinum nonum amicus nouus: ueterescet et cum suauitate bibes illud. non zeles gloriam et opes peccatoris: non enim scis quae futura sit ipsius subuersio. non placeat placebit impius. Longe esto ab homine potestatem habente occidendi, et non suspicaberis timorem mortis: et si accesseris ad illum, noli aliquid committere, ne forte auferat vitam tuam. Communio
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. quĩ quasi nichil est ante illũ sanguis. & ubi
siest ad iutoriũ elidet te. Cũ fituis ne consiliumn
bubeas: non eni poterunt diligere nisi quȩ ipsis
placent. Corã ex traneo ne facias consiliłi: nescis
enĩ quid pariet. Non omĩ homini cor tułi mani¬
festos: ne forte inferat tͥ grͣam & conuicietur
on zeles muliert sinuis cui: ne oftendat suꝑ
Mte maliciã doctrinȩ nequã. Non des muli
tri porestatẽ ammȩ tue: ne ingrediat᷑ inuirtii.¬
te cua & confundaris. ꝑnNe respicies saltatricẽ¬

Expanded text:
tum quoniam quasi nihil est ante illum sanguis et ubi tum quoniam quasi nihil est ante illum sanguis et ubi non est adiutorium elidet te cum fatuis ne consilium habeas non enim poterunt diligere nisi quae ipsis placent coram extraneo ne facias consilium nescis enim quid pariet non omni homini cor tuum manifestes ne forte inferat tibi gratiam et convicietur on zeles mulierem sinus tui ne ostendas super te malitiam doeri potestatem anime tue: ne ingrediatur in virtute tua: et confundaris. Ne respicias mulie
Abbreviated transcription (Latin):
Non litiges cũ homine linguato: & ñstruas io
ignẽ ilłaꝰ ligna. Non cõmũnces homi medẽ¬
to ne male de ꝓgenie tua lo quat᷑ Ne despiei¬
as hominẽ auertentẽ se apeccato. neq impperes
sene scunt:
oli de mortuo inmico tuo gaudere:
sciens qm̃ om̃s morim᷑. & ingaudiũ nolu¬
mus uenire. Ne despicias narrationẽ presbite¬
roꝵ sapientiũ: & in ꝓuerbiis illoꝵ conuersare:
Ab ipsis em̃ disces doctrinã intellecꝰtus. & serui
re maguatis sine querela. Nonte pretereat
narratio seiuoꝵ: & ipsi enĩ didicert̃ a patrib
suis. qm̃ ab ipsis disces intellectũ. & intẽpore
necessitatis responsił. Non incendas carbones
reccatoꝵ arguens eos: & ne incendaris flam¬
ma ignis peccatoꝵ:
Ie contra faciem stes contumeliosi:
ne sedeat quasi insidiator ori tua. Noli fe¬
netare homini fortiori te: quod si feneraueris
uadit: & simul cũ stulticia illł peries. Cũ ira¬
cundo ĩi facias rixam. cłi audace non eas in deser¬

Expanded text:
Non litiges cum homine linguato, et non strues in ignem illius ligna. Non communices homini indocto, ne male de progenie tua loquatur. as hominem auertentem se a peccato, neque inproperes senescunt noli de mortuo gaudere, sciens quoniam omnes morimur et in gaudium nolumus uenire. ne despicias narrationem presbyterorum sapientium et in prouerbiis illorum conuersare. ab ipsis ere magnatis sine querella non te praetereat narratio seniorum et ipsi enim didicerunt a patribus suis quoniam ab ipsis disces intellectum et in tempore necessitatis responsum non incendas carbones peccatoris arguens eos ne incendaris flamma ignis peccatorum illorum ne contra faciem stes contumeliosi ne sedeat quasi insidiator ori tuo noli fenerare homini fortiori te quod si feneraveris vadit et simul cum stultitia illius peries cum iracundo non facias rixam cum audace non eas in deser
Abbreviated transcription (Latin):
iuplatẽis illiꝰ. Auerte faciẽ tuã amuliere copta:
& ñ circũ inspicias speciẽ alienã Iropt̃ speciẽ nu¬
lieris multi perierunt: & ex hoc concupiscentia qͣsi
ignis ex ardescit. Omĩs mulier que est forncaria.
quasi stercus inuia conculcabit᷑. Speciẽ mulieris
alienȩ multi ad mitati rępbi facti sunt: colloquiũ

Expanded text:
in laqueis ejus. Averte faciem tuam a muliere composita: et non circum inspicias speciem alienam. Propter speciem mulieris multi perierunt: et ex hoc concupiscentia quasi ignis exardescit. Omnis mulier que est fornicaria: quasi stercus in via computatur. Speciem mulieris aliene multi admirati: reprobi facti sun
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ p̾ones tibi. fili. si attenderis michi dices.
& si accomo daueris animã tuã sapiens eris &
si inclinaueris aure̾ tuã excipies doctrinam.
& si dilexeris audire. sapiens eris. In multi¬
tudine presbiteroꝵ prudentiũ sta. & sapien¬
tię illoꝵ ex corde coniungere: ut omnem
narrationẽ aĩ possis audire. & ꝓuerbia laudis ñ.
effugiant ate. Et si uideris sensatũ euigila ad
ulũ: & gradus ostiqꝵ illius exterat pes tuus:
Cogitatũ habe inprȩceptis aĩ. & inmandatis illius
maximȩ assiduus esto: & ipse dabit cor tibi. & con¬
cupiscentia sapientiȩ dabit᷑ tibi
Noli facere mala. & non tẽ apprebeñ¬
clent: discede ab imquo & deficient inala ab¬
ste. Non semines mala insulcis iniusticiȩ: & non
metes ea inseptuplũ. Noli quȩrere ab homine dli¬
catũ: neq ã rege chathedrã honoris.
Ion te iustifices ante dm̃. qm̃

Expanded text:
uersus: Fili, si adtenderis mihi, disces: et si adcommodaueris animam tuam, sapiens eris. et si inclinaueris aurem tuam, excipies doctrinam: et si dilexeris audire, sapiens eris. in multitudine presbyterorum prudentium sta et sapientiae illorum ex corde coniungere, ut omnem narrationem dei possis audire et prouerbia laudis ne effugiant te. et si uideris sensatum, euigila ad illum, et gradus ostiorum illius exterat pes tuus. cogitatum habe in praeceptis dei et in mandatis illius maxime adsiduus esto, et ipse dabit cor tibi . et concupiscentia sapientiae dabitur tibi. Noli facere mala, et non te adprehendent. discede ab iniquo, et deficient mala abs te. non semines mala in sulcis iniustitiae, et non metes ea in septuplum. noli quaerere ab homine ducatum, neque arege cathedram honoris. non te iustifice
Abbreviated transcription (Latin):
forte extimescas faciem potentis. & ponas sca¬
ndalũ in agilitate tua. Non pecces ĩmultitu¬
dine ciuitatis. nec te immittas inpopulũ:
neq alliges duplicia peccata. nec enĩ inuno e.¬
ris immunis. Noli esse pusillanimis in anima
tua: exorare & facere elemosinã ñ. despicias ¶ le
dicas. in multitudine munerũ meoꝵ respiciet

Expanded text:
te extremiscas faciem potentis, et ponas scandalum in agilitate tua. Non pecces in multitudinem civitatis, nec te immittas in populum: neque alliges duplicia peccata; nec enim in uno eris immunis. Noli esse pusillanimis in anima tua. Exorare, et facere eleemosynam non despicias. Ne dicas, In multitudine munerum meorum respiciet
Abbreviated transcription (Latin):
Sũbice humerũ tuũ & porta illã: & ne acced. e¬
ris unculis eiꝰ. In omni animo tuo accede ad
illam: & omni uirtute tua serua uias eiꝰ. Inues¬
tiga illã & manifestabit᷑ tibi: & continensfas ł¬
tus nederelinquas eam. In nouissinis enĩ htuei

Expanded text:
subice umerum tuum et porta illam et ne acedieris uinculis eius. in omni animo tuo accede ad illam et in omni uirtute tua serua uias eius. inuestiga illam et manifestabitur tibi, et continens factus ne dereliqueris eam: in nouissimis
Abbreviated transcription (Latin):
gat inimicos: & lingua eueharis in bono
bomine habundabit. Multi pacifici sint t̾.
& consiliariꝰ tibi sit unus de mille. Si possides.
amicũ intẽptatione posside eũ: & non facile
credas illi. Est enĩ amicus scđm tempꝰ suũ:
& si. ꝑmanebit indie tribulationis. Et est

Expanded text:
inimicos: et lingua eucharis in bono homine abundabit. Multi pacifici sint tibi, et consiliarii tibi sint unus de mille. Si possides amicum, in tentatione posside eum, et non facile credas illi. Est enim amicus secundum tempus suum, et non permanebit in die tribulationis. Est
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ equa habebit amicitiã bonã. qm̃ sedm illũ
erit amicus illius:
ili a iuuentute tua excipe docꝰtr mã:
usq ad canos inuenies sapientiã. Quasi is
qui arat & seminat accede ad illã: & sustine
bonos frucꝰtus illiꝰ. In opere enĩ ipsius ex igliũ
laborabis: & cito edes de generationib illuis
uiã aspera est nmiũ sapientia indoctis homini¬
b i & non ꝑmanebit. in illis excors. Quasi lapi¬
dis uirtus ꝓbatio erit in illis: & ñ demorabim

Expanded text:
llum erit amicus illius. Fili, a juventute tua excipe doctrinam, et usque ad canos invenies sapientiam. Quasi is qui arat et seminat, accede ad illam, et sustine bonos fructus illius. In opere enim illius exiguum laborabis, et cito edes de generationibus illius. Quam aspera est nimium sapientia indoctis hominibus, et non permanebit in illa excors. Quasi lapidis virtus probatio erit in illis, et non dem
Abbreviated transcription (Latin):
coequalis: & indomesticis tius fiducialiter
lgͥt. Si humiliauerit se contra tẽ. & afacie
tua ab sconderit se: unamiem habebis ami.¬
citiã bonã fb mnumicis tuis separare: & ab
amicis tuis attende. Amicus fidelis ꝓtectio fortis.
qui autͣ inenit illũ. inuenit thesaurũ. Amico fi¬
deli. nulla est cõparatio: & nest digna ponderatio

Expanded text:
coaequalis, et in domesticis tuis fiducialiter aget. Si humiliaverit se contra te, et a facie tua absconderit se, unanimem habebis amicitiam bonam. Ab inimicis tuis separare; et ab amicis tuis attende. Amicus fidelis protectio fortis: qui autem invenit illum, invenit thesaurum. Amico fideli nulla est comparat
Abbreviated transcription (Latin):
Peccator homo uitabit correptionẽ. & scłm uoluntatẽ
suã iueniet cõparationẽ. Nir consili non disꝑdet in
intelligentiã: alienus & siꝑbus non ꝑtimescit timorem.
eniã post quã fecit cũ eosine consilio. & suis insectatio¬
mbus arguet᷑
il sine consilio melil facias: & post factũ non pe¬
nitebis. Inuia ruinȩ non eas. & non offendas in
lapideᷤ. Nec credas tẽ iue laboriosȩ. ne ponas aĩe
tuȩ scandalũ. Et a filiis tuis caue: & a domesticis tuis
attende. In omĩ opere crede ex fide animȩ tuȩ: Hec
est enĩ conseruatio mandatoꝵ ui credit dõ gͣtden¬
dit mandatis: & qui confidit in illo. s norabitur:.
oscurrent mala: s intẽptatione ds llũ conseruat.
& liberabit amalis. Sapiens non odit mandata &
nisticias: et ñ illi det᷑ quasi inꝓcella nauis. Homo
sensatus credit legi dĩ: & lex illi fidelis. Qui int̾ro¬
gationẽ manifestat parabit uerbli: & sic deẜ̾catus

Expanded text:
it correptionem et secundum voluntatem suam inveniet conparationem vir consilii non disperiet intellegentia alienus et superbus non pertimescit timorem etiam postquam fecit cum eo sine consilio et suis insectationibus arguetur fili sine consilio nihil facias et post factum non paeniteberis lapides ne credas te viae laboriosae ne ponas animae tuae scandalum et a filiis tuis cave et a domesticis tuis adtende in omni opere crede ex fide animae tuae haec est enim conservatio mandatorum qui credit Deo adtendit mandatis et qui confident in iloccurrent mala sed in temptatione Deus illum conservat et liberabit a malis sapiens non odit mandata et iustitias et non inludetur quasi in procella navis homo sensatus credit legi Dei et lex illi fidelis qui interrogationem manifestat parabit verbum et sic de
Abbreviated transcription (Latin):
es. & aspiras: non smutabit te om̃is car. Gelĩ est
enĩ ut filii tui te rogent: quã te respicere inꝑa¬
nus filioꝵ tuoꝵ. Inomłĩb operib tuis p̃cellens esto:
ue dederis maculã ingła tua. Indie consũmationes
dierlĩ uite tuȩ. & intempore Exitus tui.: distribue
hereditatẽ tuam.

Expanded text:
es et aspiras, non immutabit te omnis caro. Melius est enim ut filii tui te rogent, quam te respicere in manus filiorum tuorum. In omnibus operibus tuis praecellens esto, ne dederis maculam in gloria tua. In die consummationis dierum vitae tuae, et in tempore exitus tui distribue haereditatem tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝓosite sepulchro. Quid ꝓderit libatio idolo:
Nec enĩ manducat. nec odoratar. Sic qͥeffugat᷑
a dño. & portans mercedes inquitatis: uidens
oculis inge misoens. sicut cõplectens urginẽ & sus¬
pirans. Etisticiã non desanimȩ tuȩ: & ñ. affigat
temet ipsũ inconsilio tuo. Iocunditas cordis hec
est uita hominis: & tdiesaurus sme defectione
sc̃itatis. & exultatio uiri est longeuitas. Mise¬
rere animȩ tuȩ placens dõ: & contine & congre¬
ga cor tuũ inscĩtate eiꝰ. & tristiciã longe expa¬

Expanded text:
cumpositae sepulchro quid proderit libatio idolo cumpositae sepulchro quid proderit libatio idolo nec enim manducat nec odorabitur sic qui effugatur a Domino et portans mercedes iniquitatis videns oculis rsus: Tristitiam non des animae tuae et non adfligas temet ipsum in consilio tuo. iocunditas cordis haec est uita hominis et thesaurus sine defectione sanctitatis, et exultatio uiri est longaeuitas. miserere animae tuae placens deo et contine, et congrega cor tuum in sanctitate eius
Abbreviated transcription (Latin):
turbabuit᷑ insoera eiꝰ. Equus indomitꝰ euadit
autus: & filius remissus euadit prȩceps. Lac¬
zi filiũ tuũ & pauentẽ tẽ faciet: lude cũ eo. et
contristabit te. Non corrideas illi nee doleas: &
inouissimo obstupescent dentes tui. Non des illi
potestatẽ inuiuentute: & ne despicias cogitatus
illiꝰ. Curua ceruicẽ eiꝰ inuiuentute. & tonde late¬
ra. illiꝰ dũ infans est: ne forte indiret & ñ credat
tͥ & erit tibi dolar ammȩ tuȩ. Doce filiũ tuũ &
operare in illũ: ne inturpitudiue̾ illiꝰ offenda
Helior est pauꝑ
sanus & fortis uirib: quã diues inbetillis &
flagellatꝰ malitia. Salus ammȩ insc̾itate iusticie:
& melior om̃i auro & argento. & corpus ualidum
quã census immensus. Non est census suꝑ censũ
salutis corporis: & ñ est oblecꝰtatio suꝑ cordis gau¬
dio. Melior est mors quã uita amara: & requies
ȩ tͣna quã languor ꝑseuerans. Bona abscondi
ta more cdauso: quasi appositiones epular si cir¬

Expanded text:
euadet durus, et filius remissus euadet praeceps. lacta filium, et pauentem te faciet: lude cum eo, et contristabit te. non conrideas illi, ne doleas: et in nouissimo obstupescent dentes tui. non des illi potestatem in iuventute et ne despicias cogitatus illius curva cervicem eius in iuventute et tunde latera illius dum infans est ne forte induret et non credat tibi et erit tibi dolor animae doce filium tuum et operare in illum ne in turpitudinem illius offendas melior est pauper sanus et fortis viribus quam dives inbecillis et flagellatus malitia salus animae in sanctitate iustitiae et melior omni auro et argento et corpus validum quam census inmensus non est census super censum salutis corporis et non est oblectatio super cordis gaudium melior est mors quam vita amara et requies aeterna quam languor perseverans bona absconsa in ore cluso quasi adpositiones epularum cir
Abbreviated transcription (Latin):
añm nichil trepidabit: & ñ. pauebit. qm̃ ipse
est spes eiꝰ. Limentis dnm beata est anima: ad
quẽ respicit & qui est fortitudo eiꝰ. Oculi am̃
suꝑ timentes eũ: po̾tector potentiȩ firmam̃tum
uirtitais. Tegmen ardoris & umbraculũ meridiam.
deprecatio offensionis. & adiutoriũ casus: exaltans
animã. & illuminans oculos. dans sanitatẽ & uitã

Expanded text:
num, nihil trepidabit: quoniam ipse est spes ejus. Timenti Dominum beata est anima. Ad quem respiciet, quae est fortitudo ejus? Oculi Domini super timentes eum, protector potentiae, firmamentum virtutis, tegimen ardoris, et umbraculum meridiani, et precatio offensionis, et adjutorium casus, exaltans animam, et illuminans oculos, dans sanitatem, et vita
Abbreviated transcription (Latin):
amicus sub sannator: sub omni supra sedente hi¬
annusannũ : sola dñi scientia separati sunt:
uidunt᷑: & immutauit tempora. & dies festos ipsoꝵ.
& in illis dies festos celebrauert᷑ ad horã. EEx ipsis
eraltauit & magnificauit as̃: & ex ipsis posuit in
numerũ dierũ. & homines om̃s de solo. & et terra
unde creatus est adam. In multitudine aiscipline
uit uias eoꝵ. Ex ipsis benedixit & exaltauit: & ex
his scĩficauit. & ad se applicauit. Et ipsis malecr̃
& humiliauit: & conuertit illos ad separationẽ¬
ipsoꝵꝰ Quasi lutũ figuli inmnani ipsus: plasmare
ilud & dispõnere. Om̃s uiȩ eł scãm chspositionẽ enis
sic homo inmanu illiꝰ qui se fȩcit. redaet illis scd̾m
uita: sic & contra uirũ ustũ peccator. & sic intuere
inomĩa opera altissimi. Duo & duo: unũ contra u¬

Expanded text:
amicus subsannator, sub omni supra sedente hiati sunt inmutavit tempora et dies festos ipsorum et in illis dies festos celebraverunt ad horam ex ipsis exaltavit et magnificavit Deus et ex ipsis posuit in numerum dierum et homines omnes de solo et ex terra unde creatus est Adam in multitudine disciplinae vit vias eorum et ex ipsis benedixit et exaltavit et ex ipsis sanctificavit et ad se adplicavit et ex ipsis maledixit et humiliavit et conipsorum; quasi lutum figuli in manu ipsius plasmare illud et disponere, omnes viae ejus secundum dispositionem ejus. Sic homo in manu illius qui se fecit, reddet illi secundum vita; sic & contra virum justum peccator. Et sic intuere in omnia opera Altissimi. Duo & duo, & unum contra u
Abbreviated transcription (Latin):
eũ: sic enĩ condecet illi Quod si non obaudierit.
graua eũ competibus: & f amplifices fuꝑ onnẽ carnẽ
Uerũ sine iuditio nichil facias graue. Si est cibi ser¬
uus bonus: sit tibi quasi auima tua. Quasi fr̃m
sic eũ traeta: qm̃ in sanguinȩ animȩ cõparasti eiumn:
Si leseris eum iniustȩ. infugam conuertet᷑. a extolle¬

Expanded text:
eum sic enim condecet illi quod si non obaudierit grava illum conpedibus et non amplifices super omnem carnem verum sine iudicio nihil facias grave si est tibi servus sit tibi quasi anima tua quasi fratrem sic eum tracta quoniam in sanguine animae parasti eum si laeseris illum iniuste
Abbreviated transcription (Latin):
durii: sic uinli corda suꝑboꝵ arguet mebrieta¬
tate. si bilus allud moderate: eris sobrius. Quȩ
est uita qͥuie minuit᷑ uino: & quid de fraudat
Q Q inuĩ iniocunditate creatũ est. sanebrietate
ab mnitio. Ehx ultatio amiiȩ & cordis: uinum

Expanded text:
arguet in ebrietanibus si bibas illud moderate eris sobrius quae est vita quae minuitur vino quid defraudat  vinum in iucunditate creatum est non in ebrietate ab initio exultatio a
Abbreviated transcription (Latin):
in zelũ mittit inimicũ: & in medio amicaꝵ
głabit᷑ in illo. Mortuus est pat᷑ illiꝰ. & quasi
ñ est mortiuis: simlẽ em̃ reliquit sibi post se
Inuita sua uidit & lȩtatus est in ipsor a. inobi¬
tu illiꝰ ñ est contristatus. nec confisus est corã
immicis. Reliquid enĩ defensorẽ domus contra un¬

Expanded text:
 in medio amicorum gloriabitur in illo mortuus est pater illius et quasi non est mortuus similem enim reliquit sibi post se in vita ipsius vidit et laetatus est in illo in obitu illius non est contristatus nec confusus est coram inimicis reliquit enim defensorem domus et am
Abbreviated transcription (Latin):
transgredi & ñ est transgresius: & facere ma¬
la & ñ fecit. Ido stabilita sunt bona illiꝰ in dño:
Esedisti: ñ aꝑias suꝑ illã fac iẽ tuã prior. Non
dicas. simulta sunt quȩ suꝑ illã sunt. ¶sem̃¬
to qm̃ malũ oculus nequã. Neqͥus oculo quid
creatũ est: Iaõ ab onĩ facie sua lacrimabi¬
tur cũ uiderit. Ne extendas manũ tuã pͥ¬
or. & inuidia contaminatus erubescas. Ne
cõprimaris inconiuuio: intellige quȩ sunt¬
ꝓrimi tui ex te ipso. Utere quasi homo frugi.¬
lns que tͥ apponunt᷑: & ñ cũ manducas mul.¬
tũ. oclio habearis. Cesta pͥor. causa disciplinȩ:¬
& noli miius esse ne forte offendas. Et si inmne¬
dio multoꝵ se disti: prior illis ñ. extendas manũ tu¬
am: nec prior poseas. Quã sufficiens est homiui
erudito uinũ exiguũ: Et indormiendo ñ labo¬
rabis ab illo: & ñ senties dolorẽ. Uigilia. & colera.
& tortura. uiro infrunito: somnus sanitatis in
bomine parco. Dor miet usq in mane: & anima

Expanded text:
transgressus et facere mala et non fecit ideo stabilita sunt bona illius in Deo sedisti non aperias super illam faucem tuam prior non dicas simulata sunt quae super illa sunt memento quoniam malum oculus nequa nequius oculo quid creatum est ideo ab omni facie sua lacrimabitur cum viderit ne extendas manum tuam prior et invidia contaminatus obrubescas nec conprimaris in convivio intellege proximi tui ex te ipso utere quasi homo frugi quae tibi adponuntur et non cum manducas multum odio habearis cessa prior causa disciplinae et noli nimius esse ne forte offendas et si in medio multorum sedisti prior illis non extendas manum tuam nec prior poscas bibere quam sufficiens est homini erudito vinum exiguum et in dormiendo non laborabis ab illo et non senties dolorem vigilia et cholera et tortura viro infrunito somnus sanitatis in homine parco dormiet usque in mane et anima
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ascribit peccator. & gratus sensu derelinquet
liberantẽ se. Uir reꝓmittit de ꝓximo suo: & cum
ꝑdiclerit reuerentiã. relinquet᷑ ab eo. Repro¬
missio nequissima multos ꝑdidit. delinquen¬
tes: & cõmouit illos quasi fluctus maris. Utros
potentes gyrans migrare fecit: & uagati sunt
ingentib alienis. Peccator transgrediens man¬
data dñi. incidet in promissionẽ nequã. & qui
conat᷑ multa agere incidet iniudiciũ. Recũ¬
pera ꝓrimũ scđm uirtutẽ tuã: & attende tͥ ne
incidas:.¬
tũ: & domus ꝓtegens turpitudinẽ. Melior ẽ.¬
uictus pauꝑis sub tegmine asserũ quã epule sp.¬
lendidȩ inperegre sine clomicilio. Suꝑ minim¬
ũ & iagnũ placeat tͥ. & impperiũ peregrinatio.¬
nis non audies. Uita nequã hospitandi de domp
indomiũ. & ubi hospitabit᷑ non ficlucialit᷑ ageas
nec aꝑiet os. Hospitabit᷑ & pascet & portabit¬
ingratos: & adhȩc amara audiet. Eransi hos¬
pes & orna mensam: & quȩ minanu habes ci¬

Expanded text:
sibi adscribit peccator et ingratus sensu derelinquet liberantem se vir repromittit de proximo suo et cum perdiderit reverentiam relinquetur ab eo repromissio nequissima multos perdidit dirigentes et commovit illos quasi fluctus maris viros potentes gyrans migrare fecit et vagati sunt in gentibus alienis peccator transgrediens mandata Domini incidet in promissionem nequa et qui conatur multa agere incidet in iudicium recupera proximum secundum virtutem tuam et adtende tibi ne incidas ium et domus protegens turpitudinem melior victus pauperis sub tegimen asserum quam epulae splendidae in peregre sine domicilio super minimum et magnum placeat tibi et inproperium peregrinationis non audies vita nequa hospitandi de domo in domum et ubi hospitabitur non fiducialiter aget nec aperiet os hospitabit et pascet ingratos et ad haec amara audiet transi hospes et orna mensam et quae in manu habes ci
Abbreviated transcription (Latin):
in mortẽ.
qui prẽualet inmanu. mandata seruat. fe¬
nerare. ꝓrimo tibi intempore necessitatis illust
& iterũ redde. primo intempore suo. Confirma
uerbũ. & fidelit᷑ age cũ illo: & in omini tempo¬
re inuenies quod tͥ necessariũ est. Multi qͥsi
inuentionẽ estimauert̃ fenus: & prestiterunt no¬
lestiã hs qui se ad iuuer̾t. Donec accipiant os.

Expanded text:
tem. qui praeualet manu, mandata seruat. faenera proximo tibi in tempore necessitatis illius, et iterum redde proximo tuo in tempore suo. confirma uerbum et fideliter age cum illo, et in omni tempore inuenies quod tibi necessarium est. multi quasi inuentionem aestimauerunt faenus et praestiterunt molestiam his qui se a
Abbreviated transcription (Latin):
am ꝓpt᷑ fratrẽ & amicłi: & non abscondas il
sub lapide inꝑdicionẽ. Hone thesaut nͣ tuti n
prȩceptis altissimi: & proderit tͥ magisquã
onclude elemosinã incorde panꝑis: & hȩc
pro te exorabit ab omi malo. Elemosina¬

Expanded text:
fratrem et amicum, et non abscondas illam sub lapide in perditionem. pone thensaurum tuum in praeceptis altissimi, proderit tibi magis quam onclude elemosynam in corde pauperis, et haec pro te exorabit ab omni malo. Item i
Abbreviated transcription (Latin):
Emendatiũ in sensato uiro: & somna extollunt
imprudentes. Quasi qͥ apprehendit umbrã. & ꝑse¬
quit᷑ uentũ: & qͥ attendit ad uisa meudatia. Scd̾m
hoc uisio somnioꝵ ante faciẽ hominis: similitudo
bominis. Ab minundo quid munaait᷑. & amendie
quid uerũ dicet᷑:
iuinatio erroris. & auguria mendacia.
& soninia male facientiũ. uanitas est: & sicut

Expanded text:
mendacium insensato viro et somnia extollunt inprudentes quasi qui adprehendit umbram et persequitur ventum sic et qui adtendit ad visa mendacia hoc secundum hoc visio somniorum ante faciem hominis similitudo hominis ab inmundo quid mundabitur et a mendace quid verum dicetur divinatio erroris et auguria mendacia et somnia malefacientiu
Abbreviated transcription (Latin):
guatoꝵ ñ presumas: & ubi sunt senes ñ multũ li¬
quaris. Ante grandinẽ preibit coruscatio. & ante
bona grã. & hora surgendi non tetrices. Erecurri
autẽ prior indomũ tuã. & illic q̾liocare. & illie lnde.
& age conceptiones tuas: & non indelictis & uerbo

Expanded text:
gnatorum non praesumas et ubi sunt senes non multum lognatorum non praesumas et ubi sunt senes non multum loquaris ante grandinem praeibit coruscatio et pro bona gratia et hora surgendi non te trices praecurre autem prior in domum tuam et illic avocare et illic lude et age conceptiones tuas et no
Abbreviated transcription (Latin):
ta. In comuuio uini ñ arguas ꝑrimũ: & si despi¬
cias eũ iniocunditate illiꝰ. Uerba imꝓperis non
dicas illi: & ñ premas illũ inrepetendo
ectorẽ te posuert᷑¬
noli ex tolli: esto millis quasi unus ex ipsis
Curã illoꝵ habe. & sic considera: & omi cura tua
ex plicata reclibe: ut lȩceris ꝓpt illos. & or nan̾¬
tũ gr̃e accipias corona. & dignitatẽ consequaris
congregationis. Loquere maior natu: decet enꝰ
te primũ uerbũ diligenti scientiã: & ñ ampedua¬
ris musica. Uhi auditus ñ ei non effundas ser¬
monẽ: & importune noli extolli insapientia cua
Gtmmula carbunculi in ornamento auri: & cõpa¬
ratio musicoꝵ inconiuuio ium. Sicut infabricat.¬
one auri signũ est fmaragii: sic numerus mi¬
sicoꝑ in iocundo & moderato uino. Audi tacensꝰ
loquere intua causa uix. Si bis interrogatꝰ fueris
habeat caput responsũ tuũ. In multis esto quasi m̃¬
scus: & audi tacens simul & querens. In mecho nu¬

Expanded text:
io vini non arguas proximum et non despicias eum in iucunditate illius verba inproperii non dicas illi et non premas illum in repetendo rectorem te posuernoli extolli esto in illis quasi unus ex ipsis curam illorum habe et sic conside et omni cura tua explicita recumbe ut laeteris propter illos et ornacoronam et dignationem consequaris conrogationis loquere maior natu decet enim te primum verbum diligenti scientiam et non inpedias musica ubi auditus est non effundas sermonem et inportune noli extolli in sapientia tua gemmula carbunculi in ornamento auri et conparatio musicorum in convivio vini sicut in fabricatione auri signum est zmaragdi sic numerus musicorum in iucundo loquere in tua causa uix. si bis interrogatus fueris, habeat caput responsum tuum. in multis esto quasi inscius et audi tacens simul et quaerens in medio ma
Abbreviated transcription (Latin):
dimidiũ: & cõputabit illuiꝰ quasi inuentionẽ:
Sin aut᷑ fraudabit illũ peruma sua: & possidebi
fenerati sunt: sed fraudari gratis timueruint
Uerũtamen suꝑ humilẽ amimo fortior esto: & mna
mosina ñ ꝓtrahas illũ:

Expanded text:
conputabit illud quasi inventionem sin autem fraudavit illum pecunia sua et possidebit feneraverunt sed fraudari gratis timuerunt verumtamen super humilem animo fortior esto et pro elemosyna non trahas illum
Abbreviated transcription (Latin):
dit dõ & circũcidit carnẽ preputii sui. & apo.¬
situs est ad popłm isr ł: & omĩ successio generis
eĩ. usq in hocdiernũ diẽ. Moꝵ aut̃ ut ortꝰ est
dies. suspende rt̃ suꝑ muros capud holoferuis
Accepitq unusqͥsq uir arma sua. & egressi siu
cuꝰ grandi strepitu & ululatu Q uod nidentes
ex ploratores. ad tabernaculũ holoferius ercit¬
terunt. Porro hi qui intaber naculo erant. ue¬
nientes & ante ingressũ cubiculi ꝑstr epentes.
ex cit anchi grã inqͥetudinẽ arte igoliebant᷑: it
ñ ab excitantib s a sonantib holofernis eiugila¬
ret. Hullus enĩ audebat cubiculũ uirturis Aly¬
rioꝵ intrando aut pulsando ꝯperire.S cl̃ de¬
nissent auct̾es & cribimm. & uniuersi maioral
ex ercit᷑ꝰ assyrioꝵ. dixer᷑ cubiculariis. Intrate &
excitate illui. qm̃ egressi mur ÷̃ dȩ cauernias sul.
ausi sunt ꝓ uocare nos adpreliũ. Tunc ingressol

Expanded text:
dit Deo et circumcidit carnem praeputii sui et adpodit Deo et circumcidit carnem praeputii sui et adpositus est ad populum Israhel et omnis successio generis eius usque in hodiernum diem mox autem ut ortus est dies suspenderunt super muros caput Holofernis accepitque unusquisque vir arma sua et egressi sunt cum grandi stexploratores, ad tabernaculum Holofernis cucurrerunt. Porro hi qui in tabernaculo erant, venientes et ante ingressum cubiculi perstrepentes excitandi gratia inquietudinem arte moliebantur ut non ab excitantibus sed a sonantibus Holofernis evigilaret nullus enim audebat cubiculum virtutis Assyriorum pulsando aut intrando aperire sed cum venissent duces eius et tribuni et universi egis Assyriorum, dixerunt cubiculariis: Intrate, et excitate illum, quoniam egressi mures de cavernis suis, ausi sunt provocare nos ad praelium. Tunc ingressus
Abbreviated transcription (Latin):
in faciẽ suã suꝑ terrã. & estuauit anima eiꝰ. Post¬
ea uͥ quã resupto spu recreatꝰ est. ꝓciclit ad pedes
esꝰ & ad orauit eã & dixit. Benedicta tu dõ tuo
inomni taber naculo iacob qm̃ inomni gente
que audierit nomen tuũ. magnificabit dm̃is¬
rł suꝑ te. Dix̃ aut̃ iudith ad omnẽ popłm fui¬
dite me fr̃s. Suspendite capud hoc suꝑ muros
nr̃os & erit cłi exierit sol. accipiat unisqͥsꝙ ar¬
ma sua a exite cũ impetu. ñ uit descendatis de¬
or sũ. sed quasi impetũ facientes. Tunc ex plora¬
tores necesse erit. ut fugiant ad dñm suũ: ex.¬
citandũ adpugnã. Cũq duces eoꝵ cucurreri.¬
nt ad tabernaculũ holofernis. & inuenerunt
eũ truncũ insuo sanguine uolutatũ. decidet
suꝑ eos tinor. Cũq cognouerttis fulgere illos.
ite post illos securi: qm̃ dñs conteret eos sub
pedib ur̃is. Tunc acbior uidens uirtutẽ quã
fecit asͣ inistł. relicto gentilitatis ritu credi¬

Expanded text:
nima eius postea vero quam resumpto spiritu recreatus est procidit ad pedes eius et adoravit eam et dixit benedicta tu Deo tuo in omni tabernaculo Iacob quoniam in omni gente quae audierit nomen tuum magnificabit Deum Israhel super te dixit autem Iudith ad omnem populum audite me fratres suspendite caput hoc super muros nostros et erit cum exierit sol accipiat unusquisque arma sua et exite cum impetu non ut descendatis deorsum sed quasi impetum facientes tunc exploratores necesse erit ut fugiant ad principem suum excitandum ad pugnam cumque duces eorum cucurrerint ad tabernaculum Holofernis et invenerint eum truncum in suo sanguine volutatum decidet super eos timor cumque cognoveritis fugere illos ite post illos securi quoniam Dominus conteret eos sub pedibus vestris tunc Achior videns virtutem quam fecit Deus Israhel relicto gentilitatis ritu credi
Abbreviated transcription (Latin):
me morti & periculo. Fuit itaq mardocheus.
& ficit omĩa que ei hester preceꝑat. Die aut̃
tertio induta est hester regalib uestimentis.
& stetit matrio domus regic qđ erat interius con¬
tra basilicã regis. At ille sedebat suꝑ soliũ sicũ in
consistorie palatii. contra ostiuĩ doris. Cũq. in dissec
l.ester reguiã stautẽ. placiuit oculis eiꝰ̃ extendit con¬
tra eã uirgã aureã quã cenebat manu. Que acce
dens osculata est sũmitatẽ uirgȩ eiꝰ. Dir᷑q ad eã
rexuid uis hester regina. quȩ est pȩtitio tua
Etiã si anniadia partẽ regni mei petieriᷤ. dabi
ut uenias ad me hodie. & aman tecũ ad conuiui

Expanded text:
me morti et periculo ivit itaque Mardocheus me morti et periculo ivit itaque Mardocheus et fecit omnia quae ei Hester praeceperat die autem tertio induta est Hester regalibus vestimentis et stetit in atrio domus regiae quod erat interius contra basilicam regis at ille sedebat super solium in consistorio palatii contra ostium domus cumque vidisset Hester reginam stantem placuit oculis eius et extendit contra eam videns osculata est summitatem virgae ejus, dixitque ad eam rex: Quid vis, Esther regina, quae est petitio tua? etiamsi dimidiam partem regni petieris, dabitur ut
Abbreviated transcription (Latin):
ditione eiꝰ sunt norunt ꝓuintiȩ. qđ siue uir si¬
ne mulier inuocatꝰ interiꝰ. atriũ regis intraue
rit. absq ulla cunctatione statĩ interficiatur.
nisi rex forte aureã uirgã ad eu̾ tetenderit
ꝓsigno clementiȩ.atq ita possit uiuere. Elgo
gͥ quomodo ad rege̾ uitrare potero. quȩ triginta
iã dieb nsuł uocata ad eũ: Quod cũ audisset
mardocheus. rursũ mandauit hester diceng:
Ne putes quod animã tuã tautũ liberes. qr in
domo regis es precunctis iudeis. Si enĩ nunc
silueris. ꝑ a liã occas ͥonẽ liberabunt᷑ iuder: &
tu & domus pa ris cui peribitis. & quis nouit
utr ũ id circo adregnũ ueneris. ut intali tẽpore
parareris: Rursũq hester hȩe inardocheo uer¬
ba manclauit. Uade & congrega om̃s iudeos qͦs
insusis reppererꝰ s. & orate ꝓ uie. Non comedatis¬
cillis meis. similit᷑ ieunabo & titnc ingrediar
ad rege̾ contra legt̃ fettas iniuocata. tradensq¬

Expanded text:
ditione ejus sunt, norunt provinciae, quod sive vir, siditione ejus sunt, norunt provinciae, quod sive vir, sive mulierrit absque ulla cunctatione statim interficiatur nisi forte rex auream virgam ad eum tetenderit pro signo clementiae atque ita possit vivere ego igitur quomodo ad regem intrare potero quae triginta iam diebus non sum vocata ad eum quod cum audisset Mardocheus rursum mandavit Hester dicens ne putes quod animam tuam tantum liberes quia in domo regis es prae cunctis Iudaeis si enim nunc silueris per aliam occasionem liberabuntur Iudaei et tu et domus patris tui peribitis et quis novit utrum idcirco ad regnum veneris ut in tali tempore parareris rursumque Hester haec Mardocheo verba mandavit vade et congrega omnes Iudaeos quos in Susis reppereris et orate pro me non comedatiscum ancillis meis similiter jejunabo, et tunc ingrediar ad regem, contra legem faciens, invocata.
Abbreviated transcription (Latin):
or idis. atq loc is. ad quȩ crudeleregis dog.¬
ilia ꝑuenerat: planc tus ingens erat apud iu.¬
deos. ieiuniis. & ululatꝰ. & fletus. sacco & cinere. mmuil¬
euinichi nuntiauer᷑q ei. Quod audiens conster¬
nata est. & misit ueste̾: ut ablato sacco indueret
eã. Quã accipere noluit. Accitoq athac eunu¬
cho quẽ rex ministrũ ei dederat. pręcepit ut
iret ad mardocheũ. & disceret ab eocur hoc face¬
ret. Egressusq atach. iuit ad mardocheu stan¬
tem inplatea ciuitatis. ante ostiũ palatii. Q ui
indicauit ei omia quȩ acciderant. quamnodo
amau ꝓmississet. ut uithesauros regis ꝓ iudeo¬
rũ nece inferret argentũ. Eixemplarq edic¬
ti qđ pendebat insusis dedit ei ut regine osten¬
deret. & moneret ea̾ ut iutraret ad rege̾. &
deprecaret᷑ eũ ꝓpopło suo. Regressus atach
nuntiauit hester omĩa quȩ mardocheus dixe¬
rat. Quȩ respondit ei. & iussit ut diceret
mardocheo. Om̃s serui regis. & cuncte que sub

Expanded text:
oppidis ac locis, ad quę crudele regis dogma pervenerat. Planctus ingens erat apud Iudeos, ieiunium, ululatus et fletus, sacco et cinere muleunuchi, nuntiaveruntque ei. Quod audiens consternata est: et misit vestem, ut, ablato sacco, induerent eum, quam accipere noluit. Accitoque Athach eunucho, quem rex ministrum ei dederat praecepit ei ut iret ad Mardochaeum, et disceret ab eo cur hoc faceret. Egressusque Athach, ivit ad Mardochaeum stantem in platea civitatis, ante ostium palatii: qui indicavit ei omnia quae acciderant, quomodo Aman promisisset, ut in thesauros  Al. therum nece inferret argentum. Exemplar quoque edicti, quod pendebat in Susis, dedit ei, ut reginae ostenderet, et moneret eam, ut intraret ad regem, et deprecaretur eum pro populo suo. Regressus Athach, nuntiavit Esther omnia, quae Mardochaeus dixerat. Quae respondit ei, et jussit ut diceret Mardochaeo: Omnes servi regis, et cunctae, quae sub