comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maxĩẽ cũ idem artifex
deus per talem ptãtẽ suã
in ome fabricat it eidem
hoĩ fuerat traditure ut
quẽ scdm̃ p̃sidem post se
face̾ disponebat emndem
faceret plenũ al ꝑfectũ
h̃ntẽ in sẽ digtatẽ quasi
p̃celleret et ptãtem qua
cũctis aiantibꝰ imꝑaret
soli seriues illi a quo ei
cũcta fuerat subiugata ut
imꝑaret mũdo. sexiuret
deo / crcatorẽ susciperet
cecaturãq sibi parere

Expanded text:
maxime cum idem artifex Deus potestatem suam in omnem fabricam eidem homini fuerat traditurus, ut quem secundum praesidem post se facere disponebat, eumdem faceret plenum atque perfectum, habentem in se et dignitatem qua praecelleret, et potestatem qua cunctis animantibus imperaret, soli serviens illi a quo ei cuncta fuerant subjugata, ut imperaret mundo, serviret Deo, Creatorem suspiceret, creaturam sibi par
Abbreviated transcription (Latin):
uelut in abysso multa Et
eduxit aquã ce petra ¶t a¬
duxit tamꝙy flũa aquas
Et apposuerunt adhu pe¬
care ei in ira excitauesul
excelsum in maquosd Et
temptauerũt deũ ĩ cordi¬
bus suis: ut pet̾ent estas
aĩabꝰ suis Et male lecuti
st̃ de deo dixerũt nũc po¬
terit deꝰ parare mẽsã in de

Expanded text:
t in abysso multa et eduxit aquam de petra et deduxit tamquam flumina aquas et adposuerunt adhuc peccare ei in ira excitaverunt Excelsum in inaquoso et temptaverunt Deum in cordibus suis ut peterent escas animabus suis et male locuti sunt de Deo dixerunt numquid poterit Deus parare mensam in de
Abbreviated transcription (Latin):
tua et depone eos ꝓcector
mueꝰ dñe Delictũ oris eoꝵ
simonẽ labiorũ ipõꝵ ⁊ cõpre¬
hẽdãt᷑ in suꝑbia sua Et de
eietracione et mendacio a¬
nũciabunt in cõsumacione
in ir̃a cosumacois ⁊ nõ ert

Expanded text:
r meus Domine delictum oris eorum sermonem labiorum ipsorum et conprehendantur in superbia sua et de execratione et mendacio adnuntiabuntur in consummatione in ira consummationis et non erunt
Abbreviated transcription (Latin):
accẽsus ẽ in iacob et ira
dei ascendit in iscł Quiã
uõ crediderũt in deo nẽc spe¬
rauerũt in salutare eius
Et mãdauit nubibꝰ de¬
suꝑ et iamuias celi aꝑuit
Et pluit illis mãna ad
manducãdũ et panẽ celi
dedit eis ꝑ anẽ angłorũ

Expanded text:
accensus est in Jacob  et ira Dei ascendit in Israel. Quia non crediderunt in Deum suum  nec speraberunt in salutare eius. Et mandavit nubibus desuper  et ianuas coeli aperuit. Et pluit illis mannam manducare: panem coeli dedi
Abbreviated transcription (Latin):
iguitas hu¬
maue origi¬
nis facile as¬
noscit᷑. ꝯside¬
rata subli¬
muate auctoris. Nec eñi
fucile doterat ẽẽ uel leue
qd̾ manus sacra ꝯfixit ⁊ cele¬
stis flatus in uitalem substã¬

Expanded text:
ignitas humanae originis facile agnoscitur, considerata sublimitate auctoris. Neque enim facile poterat esse vel leve uod manus sacra confinxit et coelestis manus in vitalem substan
Abbreviated transcription (Latin):
artifex d̾s potestatẽ suã
in om̃nẽ fabricã eidẽ hõi fue¬
rat traditurus. Ut ꝙ̃ scd̾m p̾¬
sidẽ post se fac̾e disponebat
eundẽ fac̾et plenũ. atq: fec¬
tũ hũtem in se dignitatẽ qͣ pͥ¬
celleret ⁊ potestatẽ quacũctis
animantib ĩꝑaret. RIn pͥnci

Expanded text:
artifex Deus potestatem suam in omnem fabricam eidem homini fuerat traditurus, ut quem secundum praesidem post se facere disponebat, eumdem faceret plenum atque perfectum, habentem in se et dignitatem qua praecelleret, et potestatem qua cunctis an
Abbreviated transcription (Latin):
ic et pater ⁊ filius licet¬
unũ sint. ⁊ ins deus sit.
Ad xp̃m solũ ꝑtinet caro. sic̃
ad solam ratione ꝑtinet sa¬
piencia. licet nõ recedat ab

Expanded text:
ic et Pater et Filius, licetunum sint et unus Deus sit, ad Christum solum pertinet caro: sicut ad solam rationem pertinet sapientia, licet non recedat ab
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃ eius tantũ filii inge¬
mnu: tradidit eũ ad imbuẽ¬
dũ honorabili uiro aboni
uocato: fabro artifici prudẽ¬
tissimo. Quieo tp̃r in urbe
lenouicinia publicã fisca¬
lis mouete officinã gerebat.
Aquo in breui huiꝰ officiiusu
plenissime doctus:cepit int̾
uicinos ⁊ ꝓpinqͦs in dño lau¬

Expanded text:
um filii ingenium, tradidit eum inbuendum honorabili viro Abbone vocabulo, fabro aurifice probatissimo, qui eo tempore in urbe Lemovecina publicam fiscalis monetae officinam gerebat. A quo in brevi huius officii usu plenissimae edoctus, coepit inter vicinos et propinquos in Domino lau
Abbreviated transcription (Latin):
qui fecit utraq unũ solues
nuimicicias int̾ deũ ⁊ hoiem
incarne sua Uenit post uete¬
res ⁊ profanas suꝑsticiones
audire. ⁊ disc̾e de fidei illumi¬
natione ⁊ iudicio futuro: de
tm̃ gente iudeoꝵ. sicut prius
synagoga solos habuit he¬
breos: s tocius mũdi gentib
diu̾sisq natõib. Uenit gͦ exhi¬
bens munera digna xp̃o: au¬
rũ ⁊ gẽmas p̾ciosas: ⁊ hoc cũ¬
camelis portantib. id est ex
gentili ppło uenientib. qͥ pͥus
fu̾ant ex uicioꝵ feditate distor¬
ti ⁊ maloꝵ onere curur. ac
ptc̃oꝵ pauitate deformes.

Expanded text:
qui fecit utraque unum, solvens qui fecit utraque unum, solvens inimicitias inter Deum et hominem in carne sua . Venit post veteres et profanas superstitiones audire et discere de fidei illuminatione et judicio futuro, de tantum gente Judaeorum, sicut prius Synagoga solos habuit Hebraeos; sed totius mundi gentibus diversisque nationibus. Venit ergo exhibens munera digna Christo, aurum et gemmas pretiosas; et hoc camelis portantibus, id est, ex Gentili populo venientibus, qui prius fuerant ex vitiorum foeditate distorti, et malorum onere curvi, ac peccatorum pravitate deformes.
Abbreviated transcription (Latin):
idest dilectissimũ deo ppłm se¬
culo iã senescente ogenuit
Hec ẽ regina illa. de qua ad do¬
minũ dicit᷑: astitit regina a
dextris tuis in uestitu de au¬
rato. circũdata uarietate
idest diu̾sarũ circundata p̾ci¬
oso decore urtutũ. Hec ẽ illa
thiopie audire sapienciam
salomoins. Sed hec nõ tam
euna rogioue qͣm ex uinu̾¬
sis mũdi ꝑtib reges paritu
memorat. Regina austri ue¬
uit a finb t̾re audire sa pie¬
ciam salomonis. Uenit eccia
adredemptorẽ ⁊eruditorem
suit. ut de stulticia erroris ue¬
trina ꝑciꝑet u̾itatis. De qua
stribit hystoria ita dicens. Et
ingressa regiua in ierłm cũ
multo comitatu ⁊ diuiciis
ꝯ camelis portantib arontͣ¬
s. iu salomouẽ: ⁊loꝯ est ei
umu̾sa que habedat incorde su¬
o. Ergo infigura regine huiꝰ
eccl̃a uenit exgentib afimibꝰ
t̾re: imponens finẽ cupiditati¬
b. uicusq t̾renis. ut audiret
sapĩam salonionis. idẽ ueri
pacifici domimi nr̃i ih̃u xp̃i.¬

Expanded text:
id est, dilectissimum Deo populum saeculo jam senescente progenuit. Haec est regina illa de qua ad Dominum dicitur, Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumamicta varietate ; id est, diversarum circumdata pretioso decore virtutum. 2. Eam thiopiae audire sapientiam Salomonis. Sed haec non tam ex una regione, quam ex universis mundi partibus reges pariturista commemorat: Regina austri venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis. Venit Ecclesia ad redemptorem et eruditorem suum, ut de stultitia erroris doctrinam perciperet veritatis; de qua scripsit historia, ita dicens: Et ingressa regina Jerusalem cum multo comitatu et divitiis, cum camelis portantibus aromaSalomonem, et locuta est ei universa quae habebat in corde suo. Ergo in figura reginae hujus Ecclesia venit ex Gentibus et a finibus terrae, imponens finem cupiditatibus vitiisque terrenis; ut audiret sapientiam Salomonis, id est, veri pacifici Domini nostri Jesu Chri
Abbreviated transcription (Latin):
is. grauit̾ indignati se suo¬
hereditario iure puuati. Ar¬
ma p̾parant. casses aptant
ut eos ad eũtes ai data sibi
diuuinitus prĩa expellant.

Expanded text:
 sunt indignati, et, suoereditario jure privati, arma parant, classem aptant, ut eos adeuntes a data sibi divinitus patria expellant.
Abbreviated transcription (Latin):
nitudo tp̃ris. missus est ab ar¬
ce prĩs natũs orbis ꝯditor atq
uentre uirginali caro fcs̃ pro¬
diit.agit infans inter arca
ꝯditus presepia m̃bra pãnis
inuoluta uͥgo mat̾ alligat. et
pedes manusq crura stricta cin¬

Expanded text:
is, Missus est ab arce Patris Natus orbis conditor, Atque ventre virginali, Carne factus prodiit. Vagit infans inter arcta Conditus praesepia; Membra pannis involuta Virgo mater alligat, Et pedes manusque crura Stricta pan
Abbreviated transcription (Latin):
sic aderat lapidantib. ut ñ
ei suffic̾et si tantũ sius mani¬
b lapidaret. Ut em̃ eẽt ĩ om¬
mũ lapidanciũ manib ipse
õmi uestim̃ta seruabat. ma¬
gis seuiens om̃s adiuuando:¬

Expanded text:
sic aderat lapidantibus, ut non ei sufficeret si tantum suis manibus lapidaret. Ut enim esset in omnium lapidantium manibus, ipse omnium vestimenta servabat, magis saeviens omnes adjuvando
Abbreviated transcription (Latin):
ancta anna a uirgi .iii.
intate sua septẽ amus
iuperat ꝯ uiro suo: quo defũc¬
to uiq ad senilem etatẽ ꝑue¬
uũ cognost̾e̾t annicła: intrã¬
tem inmundũ saluatorẽ i¬
deret itura. Et ĩmasculmo se¬
pu tria ip̃a gen̾a ꝯm̃data sũti

Expanded text:
ancta Anna. A virginitate enim sua septem annis vixerat cum viro suo. Quo defuncto, usque ad senilem aetatem pervevum cognosceret anicula, intrantem in mundum Salvatorem videret itura. Et in masculino sexu tria ipsa genera commendata sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Cempus est ut reuertar ad
eum qui misit me dicit
dominus nolite contris¬
tari nec turbetur cor ue¬
strum. Rogo pro uobis pa¬
trem ut ipse uos custodi at
alleluya alle lu
X ILisi ego abiero

Expanded text:
empus est ut revertar ad eum qui misit me, dicit Dominus; nolite contristari, nec turbetur cor vestrum; rogo pro vobis Patrem, ut ipse vos custodiat, allel., allel. Vers. Nisi ego abiero
Abbreviated transcription (Latin):
ginum quem mater illa
concepis que sola uii ꝑtunt
hec uota deniens accipe.
Qui pacis inter lilia sceptus
co re.. is uirginũ sponsco
de corans gła sponsisq redcens
nes seꝯtur atq laudib postte

Expanded text:
ginum Quem mater illa concipit Quem sola virgo parturit Hec vota clemens accipe Qui pascis inter lilia Septus coreis virginum Sponsas decoras glorie Sponsisque reddens nes Secuntur adque lau
Abbreviated transcription (Latin):
łerit pro suaui odore fetor
⁊ pro zona funiculus. ⁊ ꝓ
crispanti crine calnicium ⁊ ꝓ
fascia pectorari cilicium. Pul¬
cherrum quoq iuri tui gladio
cadent: ⁊ fortes tu in p̾lio. Et
niebunt atq lugebũt porte eiꝰ
⁊ desolata int̾ra sedebit .R Ooce

Expanded text:
erit pro suavi odore fetor et pro zona funiculus et pro crispanti crine calvitium et pro fascia pectorali cilicium pulcherrimi quoque viri tui gladio cadent et fortes tui in proelio et maerebunt atque lugebunt portae eius et des
Abbreviated transcription (Latin):
ed dicit mͥ hereticus. Et¬
go siummũ sunt: om̃s sũt
incarnati. non ad solũ xp̃m
ꝑtinet caro. Nempe aluidest
aĩa aliud est ratio. ⁊ tñ ma
nina ẽ ratio. ⁊ una est aĩa
s aliudaĩa agit: aliud ratõ
A
uiuit. ratio sapit. et ad
amiña ꝑtinet uita. ad racio¬
solei suscipit sapienciã: ⁊ tñ

Expanded text:
ed dicit mihi haereticus: Ego si unum sunt, omnes sunt incarnati. Non. Ad solum Christum pertinet caro. Nempe aliud est anima, aliud est ratio: et tamen in anima est ratio, et una est anima. Sed aliud anima agit, aliud ratio: a vivit, ratio sapit; et ad animam pertinet vita, et ad ratiosola s
Abbreviated transcription (Latin):
ud̃a u̾o baptizatũ il¬
lũ ab hõie ꝯfirmẽt . in¬
om̃ib dei filius credit᷑ ⁊ in
om̃ib est nr̃a festinitas
uod aq̃ tnͣfformant᷑ in¬
uinũ: regionis nr̃e de¬
signat᷑ archanũ. Qd̾ uo̾ flu

Expanded text:
dam vero baptizatum illum a Joanne confirment: inomnibus Dei Filius creditur, in omnibus est nostra festivitas. uod aquae transformantur invinum, religionis nostrae designat
Abbreviated transcription (Latin):
icet dilectissimi pͥma.
de sollempnitate diei
huius ueteꝵ sit diu̾sa tra¬
ditio: una tñ sce deuotõis
est fides. Et qͣmqͣm nõ uib

Expanded text:
es dilectissimi, de solemnitate diei hujus veterum sit diversa traditio: una tamen sanctae devotionis est fides. Et quanquam nonnulli
Abbreviated transcription (Latin):
situm sol obscura tus
est nam et ille captus est
qui captiuum tene bat pri¬
mum hon nem hodie
por tas mortis et seras
pariter saluator no stet¬

Expanded text:
situm sol obscuratus est; nam et ille captus est, qui captivum tenebat primum hominem. Hodie portas mortis et seras pariter Salvator nost
Abbreviated transcription (Latin):
eri dñs exiuit de utero
uirgirs. hodie miles
egressus est de ergasculo car¬
ins. Heri xp̃c pronobis pan¬
nis est inuolutus. Hodieste¬
phanꝰ stola est abeo inior¬
talitatis inductus .R. Ste phs¬

Expanded text:
eri Dominus exivit de utero virginis: hodie servus egressus est de ergastulo carnis. Heri Christus pro nobis pannis est involutus; hodie Stephanus stola est ab eo immortalitatis indutus. He
Abbreviated transcription (Latin):
lle descendit carne uelatꝰ .iiiͦ.
iste ascendit sanguine laure¬
atus. ascendit iste lapidenti¬
b udeis:. qr ille descendit le¬
tantib angłis. Gla in excel¬
geli cantauerunt: hodie ste¬
phanũ letantes in suũ ꝯsor¬

Expanded text:
lle descendit carne velatus, iste ascendit sanguine laureatus. Ascendit iste lapidantibus Judaeis, quia ille descendit laetantibus angelis. Gloria in exceltes cantaverunt; hodie Stephanum laetantes in suum consor
Abbreviated transcription (Latin):
pi us sumus principibus
sacerdo tum et semori¬
bus popu li petrus au¬
tem sequebatur a longe. ut
uideret fi nem  t
in gressus petrus in atrium
principis sacerdotum. ut. loix.¬

Expanded text:
pius summis principibus sacerdotum, et senioribus populi; Petrus autem sequebatur a longe, ut videret finem. Vers. Et ingressus Petrus in atrium principis sacerdotum. Ut vi
Abbreviated transcription (Latin):
nem duxerũt seu in illis qui¬
de aliis nationib carnaliter
editi: spiritali lauachro sũt
in xp̃o renati. In qua uidelic
domo regnabit met̾nũ. ⁊ regi¬
ni eius non erit finis. Em.¬

Expanded text:
nem duxerunt, seu in illis qde aliis nationibus carnaliter editi, spirituali lavacro sunt in Christo renati. In qua videlicet domo regnabit in aeternum, et regni ejus non erit finis.
Abbreviated transcription (Latin):
ciebãt u.¬
illum ẽẽ
ebant dicebant. O si hic me
iuueniet illa natuntas: O
si qd̾̃ credo in scripturis dei m¬
deam oculis meis: Et ut no¬
u̾tis qͣntũ desideriũ habebãt
scĩ qui nouerant de scripturis
scĩs uirginẽ pariturã sit au

Expanded text:
ciebant illum esse vivebant, dicebant, O si hic me inveniat illa nativitas! o si quod credo in Scripturis Dei, videam oculis meis! Et ut noveritis quantum desiderium habebant sancti, qui noverant de Scripturis sanctis virginem parituram, sicut a
Abbreviated transcription (Latin):
ceptio matutina solis or
illuminet matutinũ noctiũ
tenebris t̾umũ pouit. ac reso¬
luta sensũ caligiũ cecitate¬
reb cunctis facies quedam

Expanded text:
ceptio matutina solis ortlendor illuminet, matutinum noctium tenebris terminum ponit; ac resoluta sensim caliginum caecitaterebus cunctis facies quaeda
Abbreviated transcription (Latin):
ad luchrũ deseruire dissimu¬
lat ⁊tumuisse se dicit in lu¬
cro talentũ expend̾e qui hoc
solũ tun̾e debuerat. ne h cc
sine lucro

Expanded text:
ad lucrum deservire dissimulat, et timuisse se dicit in lucro talentum expendere, qui hoc solum timere debuerat, ne hoc sine lucro
Abbreviated transcription (Latin):
iuus fidei abraham duca¬
mus exordiũ qui in occi¬
dia ꝯstitutus etate filium a
deo ꝓmissũ se coed̾et acceptuꝵ
Et fidei p̾ciũ in filio ꝯspexit:¬
⁊ instellarũ nuneꝵ suã sobo
lem redũdantẽ fide eadẽ cõꝑa

Expanded text:
Hujus fidei ab Abraham ducamus exordium, qui cum in excidua constitutus aetate, filium a Deo promissum se crederet accepturum, et fidei pretium in filio conspexit, et in stellarum suam sobolem numerum redundantem fide compa
Abbreviated transcription (Latin):
eq em̃ quisꝙͣ fidei ꝓmis¬
sa ꝑspic̾et insi professio¬
nem actib seruet. Aut p̾mio¬
rũ potest ꝯpos existere. qui
ces homini repensetur: aut
uiolata pena ꝯpetens tribu¬

Expanded text:
enim quisquam fidei promissa percipiet, nisi professionem actibus servet; aut praemiorum potest compos existere, qui ces homini recompensetur, aut violatae poena competens tribu
Abbreviated transcription (Latin):
Nter multos sepe du te lcͣ.¬
bitatũ est aquo potissimũ
monachoꝵ heremus habi¬
tari cepta sit. Quidã em̃ al¬
cius repetentes abeato hely¬

Expanded text:
nter multos saepe dubitatum est, a quo potissimum Monachorum eremus habitari coepta sit. Quidam enim altius repetentes, a beato Eli
Abbreviated transcription (Latin):
tibis ⁊ potib sompuo iocis ⁊ artiꝰ
p̾stemꝰ in custodia. Uitemꝰ autẽ
pessima q̃ surruu̾t m̃tes uagua. nł¬
lumq demꝰ callido hosti locũ ty an¬
indis̃. Dicamus om̃s ce.iiii. cla¬

Expanded text:
 jocis, et arctius Perstemus in custodia. Vitemus autem pessima, Quae subruunt mentes vagas; Nullumque demus callido Hosti locum tyrannidis. Dicamus omnes cernui Cla
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi sicut euident̾
apparet misticoꝵ forma
gestoꝵ:⁊ qd̾ ymagine in¬
choabatur u̾itate ꝯplet᷑.
Radiat e celo stella ꝑ gra¬
ciam ⁊ tres magis chorus¬
catõe euͣngłici sermionis
acciti in om̃ib cotidie na¬
tiomb ad adorandã potẽ¬
ciam sũmi regis accurrũt.¬
uit. ⁊ aufr̃i sibi iniqͥ¬
tatis sue regnũ in hiis qͥ
ad xp̃m transseũt ĩ gemis¬
cit.unde si ꝑuulos int̾fici¬
at ih̾m sibĩ uidetur occide̾.
molitur. dũ pͥmordiis re¬
ami. temptat extinguere.
qui extra regnũ xp̃i ẽẽ uo¬
luerũt. adhuc quodãmodo
sub herodis sũt pͥncipatu:
⁊dñante sibi saluatoris n¬
mico alienigene seruiũt

Expanded text:
tissimi, sicut evidenter apparet, mysticorum forma gestorum; et quod imagine inchoabatur, veritate completur. Radiante e coelo stella per gratiam, tres magi coruscatione evangelici fulgoris acciti, in omnibus quotidie nationibus ad adorandam potentiam summi Regis accurrunt.mit , et auferri sibi iniquitatis suae regnum in iis qui ad Christum transeunt, ingemiscit. Unde si parvulos interficiat, Jesum sibi videtur occidere.molitur, dum pam tentat exstinguere. qui extra regnum Christi esse voluerunt, adhuc quodammodo sub Herodis sunt principatu, et dominante sibi Salvatoris inimico, alienigenae 129 serviunt
Abbreviated transcription (Latin):
nius fcĩ memorians
m̾ito placuit honore
amno celebͣri: ut dũ euͣnge¬
lica hystoria incessabiliter
recensetur. semꝑ se intelli¬
genciũ sensib inferat salu¬
tifeꝵ misteriũ ꝑ insigne mi¬
recessant ꝯuidẽ multa
documenta q̃ corporeã

Expanded text:
us facti memoriam erito placuit honore annuo celebrari; ut dum evangelica historia incessabiliter recensetur, semper se intelligentium sensibus inferat salutiferum mysterium per insigne miecesserant quidem multa documenta, quae corp
Abbreviated transcription (Latin):
pareant hominib ieiunã¬
tes Non em̃ deo ieiunat sed
hoĩb: quicũq ostentatione
ieunii sui gl̾am requirit hu¬
as qͥ menrore simulato
religiosũ uultũ ppli̾s oculis
menciunt᷑. Non uult eñ disci¬
pline celestis magister irreligi¬
ose agi ꝙ fieri pro religione p̾¬
cipitur nec patitur inuocan¬
ciũ se laborem quib et̾uã ꝑat
m̾cedẽ. infructuose iactancie

Expanded text:
areant hominibus jejunare . Non enim Deo jejunat, sed hominibus, quicunque ostentatione jejunii sui gloriam requirit huas, qui moerore simulato religiosum vultum populorum oculis mentiuntur: non vult enim disciplinae coelestis magister irreligiose agi quod fieri pro religione praecipitur; nec patitur invocantium se laborem, quibus aeternam parat mercedem, infructuosae jactantiae
Abbreviated transcription (Latin):
metipo exig̾e ꝯtra mo¬
rem uolo ut inter sacra miᷤ¬
sarũ sollempnia lectiones
sc̃ĩ euͣugłii non dictando: s
colloquendo edisse¬
ram. Sicq excipia¬
tur ut loquimi. R¬

Expanded text:
metipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur
Abbreviated transcription (Latin):
uaus ei p̃ uenite exulte hymnus
t̾ue reꝵ conditor uoctẽ diẽas
Qui regis et t̾p̃rm dac tp̃a ut
alleuet fastidiũ Preco diei iam
sonat noctis ꝓfunde ꝑuigil. nect᷑¬
na lux iuantib. a nocte noctem
se gregans. Hoc excitatus lucifer
soluit polũ caligine hoc omns er¬
roiũ chorus uiam nocendi desit.
Hoc nauta uires colligit pontiq
itescunt freca hoc ip̃a petra ecc̃e
cauente culpã diluit. Deo patri.¬

Expanded text:
nus. eterne rerum Conditor, Noctem diemque qui regis, Et temporum das tempora, Ut alleves fastidium. Praeco diei jam sonat Noctis profundae pervigil: Nocturna lux viantibus, A nocte noctem segregans. Hoc excitatus lucifer Solvit polum caligine; Hoc omnis errorum chorus Viam nocendi deserit. Hoc nauta vires colligit Pontique mitescunt freta: Hoc ipsa petra Ecclesiae Canente, culpam diluit. Sur
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i mͣrbose cõfessori
reuelat et dicit. Q iud
inquit agis: Nõ solũ
est qd̾ tu me despicis
uerũ etiã honorãtes
me sꝑins. Ne facias
queso: sed teginẽ super
me uelocius p̾ꝑa. De
qua ille uisione cõcussꝰ

Expanded text:
tyr beato se Confessori revelat et dicit: Quid, inquid, agis? Non solum est quod me tu despicis, verum honorantes me spernis? Ne facias, queso, sed tegmen super me velocius prepara. De qua ille visione concuss
Abbreviated transcription (French):
magnum
mysterium et admira¬
bile sa cra mentum
ut anma lia uiderent
dominum na tum. Iacentẽ
in prese pi o beata uirgo
ruerunt portare domiuum¬
xpistum  Nomine¬

Expanded text:
magnum mysterium, et admirabile sacramentum, ut animalia viderent Dominum natum jacentem in praesepio! Beata Virgo, ruerunt portare hristum Domin
Abbreviated transcription (Latin):
u mira deuotione fidei
d uidendũ saluatorẽ
uod natura minus habu¬
Erat ascensu supplet arbor
atq ideo iuste qͣmuis iste ro¬
gare non audeat bñdictõne
dm̃ce susceptõis qͣm descera¬

Expanded text:
 mira devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris, atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedictionem dominicae susceptionis, quam desidera
Abbreviated transcription (French):
la re me aun qui exhor¬
tabi mi ini mori pro me
uel uidam non uide tis quo¬
modo non. dor uit sed fes¬
tinat tradere . me ui
de is.u Pormitte iai
et requiesci te ecce appro¬
pinquabit qui me traditurus

Expanded text:
lare mecum, qui exhortabamini mori pro me. Vel Judam non videtis, quomodo non dormit, sed festinat tradere me Judaeis. Vers. Dormite jam, et requiescite, ecce appropinquabit qui me traditurus
Abbreviated transcription (Latin):
sistente augue nõ po¬
tuit Talia et hiis si¬
milia beato pontifici
nuciata nullom cre¬
debat : sed magis neibi¬
dem adorarẽt fortiter de¬

Expanded text:
sistente angue non potuit. Talia et his similia beato pontifici nuntiata nullo modo credebat, sed magis, ne ibidem adorarent, fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
ui mater eius
Deucicia ait. Oĩa
que sunt prĩs tui defũc¬
ti ante nouem ãnos ĩ¬
cõtaminata custodiẽs
lucia dixcit. Audi matͤ
cõsiliũ meũ. Nõ satis
Sed si tibi ius gratum
ideo das quia tecũ p̾fer¬
re nõ preuales. Uiuẽs
ergo et salutẽ tuĩ cor

Expanded text:
ui mater eius euticia| ait omnia quae sunt patris tui defuncti . ante nouem| annos incontamenanter custodiens Lucia dixit. Audi mater consilium meum | Non satis Sed si tibi uis gratum . ideo das . quia tecum ferre non prae| uales . uiuens ergo et salutem tui cor
Abbreviated transcription (Latin):
Iniiͦ nͦ ã. Beata lucia¬
mũdũ et ĩmaculatum
uisitare uiduas et o phi¬
nos ĩ tribulatõe rorum¬
ꝑ istos tres ãnos nichi
aliud egi nisi deo uiuo¬

Expanded text:
inuitare. Cui beata luciaunum| et inmaculatum uisitare uidu| as et orfanos in tribulatione eorum istos tres | annus . nihil aliut igi nisi
Abbreviated transcription (Latin):
caute cõfuixit. Spõsa
tua mueinit possessio¬
nẽ in uenalib q̃ mil¬
lenos et eo ampliꝰ soli¬
dos prestat. hanc ĩ tuo
nomine cupiẽs cõꝑare
uidetur al. ꝙͣta distru¬
here. Credidit stultus
carnali martimonie:
et ammũ ab indaga¬
tione reuocãs et iam
ip̃e cepit auctor esse uẽ¬

Expanded text:
sponsa tua inuenit possessionem| in uenalibus . quę mille et amplius solidus praestet| Hanc in tuo nomine cupiens conparare . uidetur aliquan| ta distrahere credit stultus carnale mercimonium . et| animum ab indignatione reuocans . etiam ipsi coepit| auctor esse uen
Abbreviated transcription (Latin):
oñe meã dignet᷑ maiestas
tanta susciꝑee Ouo mimuita
habeo dñe corpus ⁊ animã
dico: utinã hec tibi ꝑtcẽ pos¬
sim in sacrificiũ laudis offerre.
Sonũ eñi mͥ. longeq głiosius
atq utilius est. ut tibi magis
offerar qͣm deserar ip̃i inichi.
turo dño uideus mortua
offerebat: sed iam mĩc uiuo
ego dicit dñs nolo mortem
peccatoris sed magis ut con¬
n̾tatur ⁊ uuiat. Non nult
dũs mortem meã. ⁊non li¬
benter offero illi utã meãe
iuua. Sed in oblatione illa
cuiꝰ filius putabatur: fuit ⁊
ipsa uirgo mater. ⁊ puer qͥ
offerebatur. Sit gͦ ⁊ in obla¬
tione nr̃a ꝯstancia uirilis.
sit ꝯtinencia carnis: sit ꝯsci¬
encia hurailis. Sit inqui in
ꝓposito ꝑseuerandi anmꝰ
iurilis. sit in ꝯtinencia cac¬
titas uirginalis. sit inꝯsci¬
encia simplicitas: ⁊ humili¬
tas puerilis. Tu aũt dñe

Expanded text:
onem meam dignetur majestas onem meam dignetur majestas tanta suscipere? Duo minuta habeo, Domine, corpus et animam dico: utinam haec tibi perfecte possim in sacrificium laudis offerre! Bonum enim mihi, longeque gloriosius atque utilius est, ut tibi magis offerar, quam ut deserar mihiipsi. turo Domino Judaeus mortuased jam nunc: Vivo ego, dicit Dominus nolo mortem peccatoris, sed magis ut convertatur et vivat . Non vult Dominus mortem meam; et non libenter offero illi vitam meam?Sed in oblatione illa cujus filius putabatur; fuit et ipsa Virgo mater, et puer Jesus qui offerebatur. Sit ergo et in oblatione nostra constantia virilis, sit continentia carnis, sit conscientia humilis. Sit, inquam, in proposito perseverandi animus virilis, sit in continentia castitas virginalis, sit in conscientia simplicitas et humilitas puerilis. Ame
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ sistitur dño redimit᷑
auib: ⁊ illico reportat᷑. Ue¬
niet qͣlido non intemplo of¬
feretur nec int̾ brachia sỹ¬
meonis s extra ciuitatem
int̾ brachia crucis. Ueniet
qͣndo non redimetur alieno.
ꝓprio: qr redemptione eum
inisit ds pr̃ ppło suo. Illud
erit sacrificiũ uesꝑtiũ. is¬
tud est matutinũ. Istud qͥ¬
dem iocundius. sed illud ple¬
nius. Istud et̃ temꝑe nati¬
uitatis: illud iam implem¬
tudine etatis. De utreq tũ
oblatus est qr ip̃e uoluit
Nam ⁊ no mͦ oblatus esti
non qr ipse opus habuit
non qr sublegis edicto fuit.
tus es pro mea salute non
pro tua netessitate. Sed qͥd
pro omnib q̃ retribuit no¬
bis.Ille pro nobis obtulit
hostiam preciosiorem qͣm
habuit: iumirũ qua pͥcio¬
sior esse non potuit. Et nos
ergo faciamus qd̃ possumꝰ
optimũ qd̾ habemꝰ offeren¬
tes illi. qd̃ sumꝰ utiq nosin¬
ip̃i. Ille se ipm obtulit tuqͥ
Quis in tribuat ut oblati¬

Expanded text:
tantum sistitur Domino, redimitur tantum sistitur Domino, redimitur avibus, et illico reportatur. Veniet, quando non in templo offeretur, nec inter brachia Simeonis, sed extra civitatem inter brachia crucis. Veniet, quando non redimetur alieno, proprio, quia redemptionem eum misit Deus Pater populo suo. Illud erit sacrificium vespertinum, istud est matutinum. Istud quidem jucundius, sed illud plenius. Istud enim tempore nativitatis, illud jam in plenitudine aetatis. De utroque tamOblatus est, quia ipse voluit . Nam et modo oblatus est, non quia opus habuit, non quia sub legis edicto fuit, tus es pro mea salute, non pro tua necessitate. 3. Sed qpro omnibus quae retribuit nobis? Ille pro nobis obtulit hostiam pretiosiorem quam habuit, nimirum qua pretiosior esse non potuit: et nos ergo faciamus quod possumus, optimum quod habemus offerentes illi, quod sumus utique nosmetipsi. Ille seipsum obtulit; tu qQuis mihi tribuat, ut oblati
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sci: Cur nõ ingredi tem¬
plũ. que peꝑi dñm templi:
Nichil in hoc ꝯceptu nichil ĩ
partu impurũ fuit. nichil il¬
licitũ nichil purgandũ i¬
mirũ ꝯ proles ista fons puri¬
tatis sit ⁊ purgationẽ facere
uen̾it delictoꝵ. Quid in me
legalis purificet obseruatõ.
q̃ purissima fc̃a sum ip̃o ꝑ¬
tu ĩmaculato. Uere o beata
nirgo uere non habes cau¬
sam nec tibi ꝯpus ẽ purifica¬
tione sed mĩqͥd filio tuo opꝰ
erat circũcisione: Esto int̾
nulieres tanqͣm una earũ:
nam ⁊ filius tuus sic est in
mimero pu̾oꝵ. Circũcidi uo¬
luit: ⁊ non multomagis ue¬
lit off̾ri: Offer filiũ iurgo
sacrata: ⁊ bñdc̃m fructum
uentris tui dño rep̾senta.
Offer ad nr̃am omnũ reꝯ¬
ciliationẽ hostiam scãmdo
placentẽ. Om̃ino accepta¬
bit deus pat᷑ oblationem
nouã ⁊ p̾ciosissirnã hostiã
de qͣ ip̃e ait. Hic ẽ filius m̾s
dilectus in quo mͥ benecom¬
placuit. Sed oblatio ista fr̃s
satis delicata uidetur. insi

Expanded text:
sancti? cur non ingrediar templum, quae peperi Dominum templi? Nihil in hoc conceptu, nihil in partu impurum fuit, nihil illicitum, nihil purgandum: nimirum cum proles ista fons puritatis sit, et purgationem venerit facere delictorum. Quid in me legalis purificet observatio, quae purissima facta sum ipso partu immaculato? Vere, o beata Virgo, vere non habes causam, nec tibi opus est purificatione. Sed nunquid filio tuo opus erat circumcisione? Esto inter mulieres tanquam una earum; nam et filius tuus sic est in numero puerorum. Circumcidi voluit, et non multo magis velit offerri? Offer filium tuum, Virgo sacrata, et benedictum fructum ventris tui Domino repraesenta. Offer ad nostram omnium reconciliationem hostiam sanctam, Deo placentem. Omnino acceptabit Deus Pater oblationem novam, et pretiosissimam hostiam, de qua ipse ait: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Sed oblatio ista, fratres, satis delicata videtur, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
die celebramiꝰ. que scd̃m le¬
eñ moysi frã est transactis a
natiuitate dĩn quadraginta di¬
eb. In lege enĩ scriptũ erate.
ut mulier que suscepto semĩe
pepisset filiũ. ĩmũda esset sep¬
tem dieb. octaua circũcideret
pueꝵ. De hinc ablutiomi ⁊ pu¬
rificatiom intenta abstineret
ab ingressu templi triginta tͥ¬
b dieb. quib expletis offret
filiũ dño ꝯmunerib. Sed qͥs
nõ adu̾tat in ip̃o seritencie huiꝰ

Expanded text:
die celebramus, quae secundum legem Moysi facta est, transactis a Nativitate Domini quadraginta diebus. In lege enim scriptum erat, ut mulier quae suscepto semine peperisset filium, immunda esset septem diebus, et octava die circumcideretur puer: dehinc ablutioni et purificationi intenta, abstineret ab ingressu templi triginta tribus diebus: quibus expletis, offerret filium Domino cum muneribus . Sed quis non advertat in ipso sententiae hujus
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ ĩmundã ẽẽ. nõ tunuerit
suꝑ matrẽ omi blasphemie cri¬
men incurre. ⁊ idciro p̾misĩt
suscepto semme: Alioqͥn nisi
pariturã p̾uidiss sine semine
uirgnĩe. q̃ necessitas erat de sus¬
cepto semine fieri mentionẽ.
Pater itaq ꝙ lex ista matrẽ
diñ non includit: que nõ sus¬
cepto semine filiũ peꝑit. sicut
qd̾ nouũ: mulier inqͥt circũ¬
dabit uirũ. Non ab altero
uiro uirũ suscipiet. non hu¬
mana lege ꝯcipiet hommẽ:
sed intra iuscera intacta et
integra iurũ claudit ita sa¬
ne ut intrante ⁊ epeunte dño
iuxta aliũ ꝓph̾am. porta ori¬
entalis clausa iugiter ꝑseue¬
ret. Putas gͦ non pot̾at mo¬

Expanded text:
e, non timuerit super per matre Domini blasphemiae crimen incurrere, et idcirco praemiserit, suscepto semine? Alioquin nisi parituram praevidisset sine semine Virginem, quae necessitas erat de suscepto semine fieri mentionem? Patet itaque quod lex ista matrem Domini non includit, quae non suscepto semine filium peperit, sicut quod novum? Mulier, inquit, circudabit virum . Non ab altero viro virum suscipiet, non humana lege concipiet hominem; sed intra viscera intacta et integra virum claudet: ita sane ut intrante et exeunte Domino, juxta alium prophetam, porta orientatis clausa jugiter perseveret . 2. Putas ergo, non poterat mo
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃es kĩm. quia duobus
disciplis ambulantib ĩua.
non quidẽ credentib sed tu de
se loquentib dñs apparuit:
sed eis speciem qua eũ recog¬
noscerent non ostendit .R.

Expanded text:
arissimi, quia duobus discipulis ambulantibus, in via, non quidem credentibus, sed tamen de se loquentibus Dominus apparuit, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut uadã ⁊ uocẽ tibi hebream
mulierẽ q̃ mit̾re possit infan¬
tulũ. Respondit. uade. Prexit
puella. uocauit matrem eiꝰ.
ad qͣm locuta filia pharaonis.
Accipe ait pueꝵ istũ ⁊ nutri mͥ
ego tibi dabo mercedem tuã.
adultũq tradidit filie pha¬
raonis. que illa adoptauit¬

Expanded text:
eam mulierem quae nutrire possit infantulum respondit vade perrexit puella et vocavit matrem eius ad quam locuta filia Pharaonis accipe ait puerum istum et nutri mihi ego tibi dabo mercedem tuam adultumque tradidit filiae Pharaonis que
Abbreviated transcription (Latin):
uncium uobis fero de
suꝑius natus est xpistus do¬
minator orbis in bethleem
iude sic eum propheta dixe
rat ante. stella declarat ue¬
mũt eoy pͥncipes digno cele¬
brare cultu mystica dona.
riã tͥne monãdi canamꝰ ꝯ deo
non abutroq fuso corde fide¬
l. u Om̃s de sabba uenient.

Expanded text:
untium vobis fero de supernis, Natus est Christus, dominator orbis, In Bethleem Judae, sic enim propheta Dixerngelorum, Stella declarat, veniunt Eoi Principes, dignum celebrare cultum. Mystica dona, riam trinae monadi canamus, Cum Deo non ab utroque fuso Corde fidel
Abbreviated transcription (Latin):
ipad genuit mauuel
mauurel genuit matusael
matusael genuit lameth qͥ
accepit uxores duas nomẽ
uni ada ⁊ nome alteri sella.
Genuit ada ieel qui fuit pr
habitanciũ intemptoriis at¬
q pastoꝵ. ⁊ nom̃e frĩs eius
tubal. ip̃e fuit p̃r canenciũ ĩ

Expanded text:
Irad genuit Maujael, et Maujael genuit Mathusael, Mathusael genuit Lamech. Qui accepit duas uxores, nomen uni Ada, et nomen alteri Sella. Genuitque Ada Jabal, qui fuit Pater habitantium in tentoriis, atque pastorum. Et nomen fratris ejus Jubal: ipse fu
Abbreviated transcription (Latin):
ordine tante festiuitatis
huiꝰ digne gaudia celebra¬
mus si nos quoq dño opitu¬
lante aptos reddidimus. ad
a autẽ solũmodo ratõne
aduentu ⁊ illustratione

Expanded text:
 tantae festivitatis hujus digne gaudia celebramus, si nos quoque Domino opitulante aptos reddiderimus, ad a autem solummodo ratione adventu
Abbreviated transcription (Latin):
surrexit tremens et ail
matri sue. Mater mea.
ecce salua fc̃a es. Per
ipsã te dep̃cor que te suis
saluauit orationb
ne tu michi aliqñ spõ¬
sũnoĩes nec tu uelis
te fructꝰ mortalitatis
inquirere. S onuĩa
que mͥ eũti ad corrup¬
tioms me auctorem
hoĩem moriturũ eras da¬
tura. da mͥ ernti ad in¬
tegritritis mee auctorẽ¬

Expanded text:
surrexit tremens . +ait matre suae| Mater mea ecce salua facta es . per ipsam te depraecor| que te saluauit suis oracionibus. Ne tu mihi aliquan| do sponsum nomines. Ne tu uellis te fructum mortalitatis inquirere, sed omnia, quae mihi eunti ad corruptionis meae auctorem, hominem moriturum, eras datura, da mihi eunti ad integritatis meae auctore
Abbreviated transcription (Latin):
b gͥmagis in regione ori¬
entis. stella noue clarita¬
tis apparuit:q̃ illustrior
cetis pulcriorq sideribus
facile in se intuenciũ ocłos
Qd̾ tam insolitũ indebatur.
Bedit gͦ aspicientib intel¬
lectũ qui p̾stitit signũ. ⁊ qd̾
fecit intelligi fecit inquiri:

Expanded text:
 magis in regione Orientis stella novae claritatis apparuit, quae illustrior caeteris pulchriorque sideribus, facile in se intuentium oculosotiosum, quod tam insolitum videbatur. Dedit ergo aspicientibus intellectum, qui praestitit signum; et quod fecit intelligi, feci
Abbreviated transcription (Latin):
ammos cultus religionis
cathenatos atq sub om̃i de¬
uotione xp̃iam timoris in¬
M
onis aparentib alitus atq̃

Expanded text:
animos cultus religionis cathenatos atque sub omni devocione christiani timoris inm onis a parentibus alitus est atque
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ implens corꝑis se uo¬
lentẽ natus ad hoc passioni de¬
ditus agnus incruce leuatur ĩmo¬
landꝰ stipite. Hic accetũ fel harũ¬
do sputa claur̃ lancea. mitte corpꝰ
ꝑforat᷑ sanguis unda profluit t̾ra.
pontꝰ astra niũdꝰ quo lauant᷑ flu¬
nime. ¶rux fidelis int̾ om̃s ar¬
bor una nobilis. uulla siluatalẽ

Expanded text:
tempus implens corporis Se volente natus ad hoc passioni deditus, Agnus in crucis levatur immolandus stipite. Hic acetum, fel, arundo, sputa, clavi, lancea, Mite corpus perforatur: sanguis unda profluit. Terra, pontus, astra mundus quo lavantur flumine. Crux fidelis inter omnes arbor una nobilis: Nu
Abbreviated transcription (Latin):
gitur qͣm post tempuᷤ lc .uiiͬi.¬
sꝑitalib epulis refic̾e nos
debemꝰ: uideamꝰ quid euͣn¬
glica lectio proseqͣtur. Ait
em̃ dñs sicut audiuimꝰ de
aduentꝰ sui tp̃r. Sicut fulgur
choiustans de subcelo: ita e

Expanded text:
gitur quoniam post tempus spiritualibus epulis reficere nos debemus, videamus quid evangelica lectio prosequatur. Ait enim Dominus, sicut audivimus, de adventus sui tempore: Sicut fulgur coruscans de sub coelo , in e
Abbreviated transcription (Latin):
nam festiuitatem di¬
lectissim apparitio dñi ⁊
saluatoris nr̃i sicut nostis
illustrat ⁊ hic ille ẽ dies qͦ
ad cognoscendũ. adorandũ¬
q dei filiũ tres magos p̾uia

Expanded text:
nam festivitatem, dilectissimi, apparitio Domini et Salvatoris nostri, 128 sicut nostis, illustrat; et hic ille est dies quo ad cognoscendum adorandumque Dei Filium tres magos praevia
Abbreviated transcription (Latin):
mens ut ꝯcurrentes ad fes
nascendo głosus est dei filiꝰ
ita apparendo mirabłis .ii.
magnificũ ꝙ ostensꝰ e celoẽ
Mirũ ualde est ꝙ nouũ ho¬
miũe t̾ra suscepit: stupend̾
nichilommꝰ qd̃ nouũ hũc ho¬
mme noua de celo stella ꝓ¬

Expanded text:
estnascendo gloriosus est Dei Filius, ita apparendo mirabilis. Mirmagnificum quod ostensus e coelo est. Mirum valde quod novum hominem terra suscepit; stupendum nihilominus quod novum hunc hominem nova de coelo stella
Abbreviated transcription (Latin):
es iste qui nobis in ho¬
norem dñi ꝑ annos singu¬
los celebratur ore cunctorũ
fideliũ epyphana uenabłit
nũcupatur. Et qr greq ꝓ ba¬
tur ẽẽ nocabulũ multis ẽ
latins incognitum. Lc .ii.¬
Nide est qd̾ nomen istud om̃s
quidẽ latim dicũt. s nõ om̃s
inueniunt᷑ nosse qͥd dicunt
Pude bonũ est ut cũcti qui
diem hodiernũ epyphiam
mĩcupant. ⁊ cur hoc dicant
ignorant. sacramentũ diei
Muiꝰ nõĩs int̾pretatõe cognos
sollempnitas huiꝰ a fi¬
delib celebrari. ⁊ ideo sollep¬
nitatis causa nõ debet igue¬
rari. Hunc gͦdiem sicut di¬
ximus epyphanã uocat x¬
ana religio. epyphamau̾o
int̾pretatur manifestatio

Expanded text:
es iste qui a nobis in honorem Domini per annos singulos celebratur, ore cunctorum fidelium Epiphania venerabiliter nuncupatur. Et quia Graecum probatur esse vocabulum, multis est Latinis incognitum. Inde est quod nomen istud omnes quidem Latini dicunt, sed non omnes inveniuntur nosse quod dicunt. Proinde bonum est ut cuncti qui diem hodiernum Epiphaniam nuncupant, et cur hoc dicatur ignorant, sacramentum diei hujus nominis interpretatione cognoscant. solemnitas a fidelibus celebrari, et ideo solemnitatis causa non debet ignorari. Hunc ergo diem, sicut diximus, Epiphaniam vocat Christiana religio. Epiphania vero interpretatur Manifestatio
Abbreviated transcription (Latin):
udistis fr̃es lectionem
euglii salutaria p̾sen¬
tis diei sacramẽta recitan¬
tem audistis qualit̾. xpistꝰ
dñs qͥ i hũc mũdũ latent̾
aduenit panlatim dignat᷑
culi lumen celeste nõ pote¬
rat deniq ꝯuisitatione suã
necdũ tra dignosc̾et celum
sua gaudia. ac tocius mũ¬
di leticiã caldeis stupentib
t ꝯquis qͣntus ue ẽẽ¬
necdũ infidelis possit
uidere iudea iam tũc glam
eius indiciis excitata celes¬
tib gentilitas senciebut.

Expanded text:
udistis, fratres, lectionem Evangelii salutaria praesentis diei sacramenta recitantem. Audistis qualiter Christus Dominus, qui in hunc mundum latenter advenit, paulatim dignatusculi lumen coeleste non poterat. Denique cum visitationem suam necdum terra dignosceret, coelum sua gaudia ac totius mundi laetitiam, Chaldaeis stupentibusm quis quantusque essenecdum infidelis posset videre Judaea; jam tunc gloriam ejus indiciis excita de coelestibus gentilitas sentiebat.
Abbreviated transcription (Latin):
totis uirib nos debemꝰ cũ
ip̃ius adiutorio p̃parare. ⁊
om̃s lacebras aĩe nr̃e dili¬
genter aspic̾e. ne forte sit in
uine maiestatis offendat

Expanded text:
iribus nos debemus cum ipsius adjutorio praeparare, et omnes latebras animae nostrae diligenter aspicere; ne forte sit in vinae majestatis offendat
Abbreviated transcription (Latin):
uita sc̃i gregorii ep̃i lingonẽn.
gregie scĩtatis uiri soiͣ
Qͦs palina ꝑfecte habitu¬
dinis t̾ris editos euexit ad ce¬
los. Hiisũt aut qͦs nõ fute cari¬
tatis nuicł̾m ligat aut elemo¬
sinaꝵ fluctus ditat. aut flos
castitatis adornat aut mad̾¬
tirii agonizatio certa coronas.

Expanded text:
sancto Gregorio episcopo Lingonensi. Egregiae sanctitatis viri, uos palma perfectae beatitudinis e terris editos evexit ad coelos, hi sunt quos aut non fictae charitatis vinculum ligat, aut eleemosynarum fructus ditat, aut flos castitatis adornat, aut martyrii agonizatio certa corona
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatoris mũdi istius natalis
celebrandus ẽ bene nostis.
quẽadmodũ duces eiꝰ ⁊ pͥnci¬
pes om̃s eciã militantes et¬
curati. feritis uestib accincti
operosis tingłis. auro fulgẽ¬
te p̾ciosis. ambrant solito n¬
tidius inꝯspectu regis inced̾e.¬
patoris gaudiũ. si ui¬
derit maiore sue apparitio

Expanded text:
imperatoris mundi istius natalis celebrandus est, bene nostis, quemadmodum duces ejus et principes omnes, etiam militantes accurati sericis vestibus, accincti operosis cingulis, auro fulgente pretiosis, ambiant solito nitidius in conspectu regis incedeeratoris gaudium, si viderit majorem suae ap
Abbreviated transcription (Latin):
emo qui nesciat in prina¬
pio hommñe sic a deo plas¬
matũ ut instrueret᷑ prudenci¬
a. ꝯfilio formaret᷑ rationis ca¬
ꝓax diuina prudencia redd̾et᷑.
inqͣm prudencia qua hostis
caliditatem uitaret. ꝯsilio qͦ
salutaria ac recta ꝑ quireret
ratione qua deo genitori ꝑa
struxit monuit ⁊ armauit.
Qiuippe ꝯdyabolo fu̾at pug¬
naturus. uelut quibdã ar¬
nis. hoc est prudencia ꝯfili¬
o ratione fu̾at instruendus.
ddidit pret̾ea leger nũ.¬
qua dei uoluntatẽ cogͣ¬
nosceret: ⁊ quid ꝯtempneti
euenire possit addisc̾et. Oͥ

Expanded text:
est qui nesciat principio hominem sic a Deo plasmatum ut instrueretur prudentia, consilio formaretur, rationis capax, divina providentia redderetur. quam, prudentia qua hostis calliditatem vitaret; consilio, quo salutaria ac recta perquireret; ratione, qua Deo genitori par instruxit, monuit et armavit, quippe qui cum diabolo fuerat pugnaturus, velut quibusdam armis, hoc est prudentia, consilio, ratione, fuerat instruendus. ddidit praeterea legem qua Dei voluntatem agnosceret, et quid contemnenti evenire posset, addisc
Abbreviated transcription (Latin):
Deuert̾e adu̾satrix isrłdi¬
cit dñs. ⁊ non au̾tam
faciem meã anobis. qr scũs
ego sum dixit dũs ⁊ nõ iras¬
tem tuam quia in deum tuũ¬

Expanded text:
evertere, aversatrix Israelait Dominus, et non avertam faciem meam a vobis: Quia sanctus ego sum, dicit Dominus, et non irastem tuam, quia in Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
audit. Si em̃ ip̃e u̾ba dei au¬
dit qui ex deo est. ⁊ audirt:
ba dei non potest qui ex illo
non est: interroget se qui si
si u̾ba dei in aure cordis ꝑceꝑit
⁊ intelligat unde sit R Ne au̾¬

Expanded text:
stis. Si enim ipse verba Dei audit qui ex Deo est, et audire verba ejus non potest quisquis ex illo non est, interroget se unusquisque si verba Dei in aure cordis percipit, et intelliget unde sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ce lis deus uerus a
patre genitus intrount in
uterum uirguns nõbis ut
appareret uisi bi lis in¬
ductus carne humana pro¬
thoparentis edita. Et exiuit
xer clausam portam de us
et homo lux et ui ta
ditor mundi ꝓ

Expanded text:
coelis Deus verus a Patre genitus, introivit in uterum Virginis, nobis ut appareret visibilis, indutus carne humana protoparentis Adae, et exivit per clausam portam Deus et homo, lux et vita, nditor mundi
Abbreviated transcription (Latin):
phesũ ꝯbalneis lauandi gr̃a
fuisset ingressus. ⁊ iudisset ibi
cherintũ exiluisse ꝯtinuo. ⁊ dis¬
cessisset non lotus dicens. fugi¬
amꝰ hiic ne ⁊ baluee ip̃e corru¬
aut. inquibz cherintus laua
dem eciã policarpus marcion
aliq̃n cũ occurriss dicent si¬
Si. agnosce nos respondit. ag¬
nosco. agnosco primogenitũ
religione cautela utebant
ut ne u̾bi quidẽ ꝯmuuone
ꝯ aliqͦ eoꝵ qui a u̾tate deiua¬
uerant habere paterentur¬
retiꝯ homiñe postuna

Expanded text:
phesum cum balneas lavandi gratia fuisset ingressus, et vidisset ibi Cerinthum; exsiluisset continuo, et discessisset non lotus, dicens: Fugiamus hinc, ne et balneae ipsae corruant, in quibus Cerinthus lavat dem etiam Polycarpus Marcioni aliquando cum occurrisset, dicenti sibi: « Agnosce nos, » respondit: « Agnosco, agnosco primogenitum  in religione cautela utebantur, ut ne verbi quidem communionem cum aliquo eorum qui a veritate deviaverant habere paterenturreticum hominem, post
Abbreviated transcription (Latin):
bat ut ei pollices iamliga¬
eius reportata ẽẽt. ⁊ suꝑ ia¬
centis corpus missa ipius
ꝑbri tunica sustitatus est
uit ibi uir mordine unͣ¬
suo pͥmarius noĩe mͣr¬
iasis euo iãgͣuis ⁊ multũ
abhorrens a religione xp̃i¬
ana. Habebat sane fidelem
ans ꝓrsus anninit. eos q a
se turbida indignatione sub¬
esut iet ad memoriã
scĩ stephi ⁊ illic ꝓ eo qͣntum
posset oraret. ut d̾s illi daret
mentẽ bonã qua cred̾e non

Expanded text:
ut ei iam pollices ligaeius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius presbyteri tunica, suscitatus est. Fuit ibi uir in ordine suo primarius, nomine Martialis, aeuo iam grauis et multum abhorrens a religione Christiana. Habebat sane fidelem stianus, prorsus abnuit eosque a se turbida indignatione subut iret ad memoriam sancti Stephani et illic pro eo quantum posset oraret, ut Deus illi daret mentem bonam, qua credere non
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑtus sum. Nã cum
mĩchi numia lippitu¬
dine oculi grauarẽtur
ex hoc sacrãto ungin¬
no tactos. dolore pro¬

Expanded text:
ertus sum. Nam cum mihi nimia lippitudine oculi gravarentur, ex hoc sacrato unguine tactus, dolore pro
Abbreviated transcription (Latin):
bens ꝑeunti mũdo in nouis¬
simis tp̃rib subuenire: sal¬
uatione oĩm genciũ pre fi¬
t qr cunctas nationes
a ueri dei cultu impiꝰ
error dudũ au̾t̾at ip̃e peculi¬
aris dei ppłs isrł ab institu¬
tis legalibz pene totus exci¬
derat ꝯclusis om̃ib sub pec¬
cato omniũ miseretur . R.

Expanded text:
n novissimis temporibus subvenire, salvationem omnium gentium praefit cunctas nationes a veri Dei cultu impiorum error dudum averterat, et ipse peculiaris Dei populus Israel ab institutis legalibus pene totus exciderat, conclusis omnibus sub peccato, omnium misereretur.
Abbreviated transcription (Latin):
pharao. Dmittã uos
ut sacrificetis dño deo nr̃o in
deserto: uerũptamen longiꝰ
ire habeatis. Eogate prome
Et ait moyses. Egressus a
te orabo dnm. ⁊ recedet mus¬
ca apharaone ⁊ a seruis eiꝰ.
noli ultra fallere: ut non
dimittat ppłm sacrificare do¬
gressusq moyses a
pharaone oiauit do¬
minũ qui fecit iuxta u̾bũ
illius. Muscas abstulit a
pharaone. ⁊ a seruis siris:
⁊ appło eius. Non suꝑfuit:
nec una quidẽ. Et ingraua¬
tumest corpharaonis ita¬
q: ut nec hac quidẽ uice di¬
mitteret ppłm . R audi isrł.

Expanded text:
Pharao: Ego dimittam vos ut sacrificetis Domino Deo vestro in deserto: verumtamen longius ne abeatis, rogate pro me: Et ait Moyses: Egressus a te, rogabo Dominum: et recedet musca a Pharaone, et a servis suis, noli ultra fallere, ut non dimittas populum sacrificare Dogressusque Moses a Pharao oravit Dominum qui fecit iuxta verbum illius et abstulit muscas a Pharao et a servis et a populo eius non superfuit ne una quidem et ingravatum est cor Pharaonis ita ut ne hac quidem vice dimitteret
Abbreviated transcription (Latin):
recitata: qua legitur mulier
recitaret᷑: dixit scã lucia matͥ
sue. Si credis mat̾ hiis que le¬
gͦ sepulchrũ eiꝰ credens: ⁊ lib̾a¬
certamine qui apud diñ ⁊ aprid
hoĩes gl̃ificata est i ꝯfpectu princi¬
pum loq̃batur sapienciã. Et dñs

Expanded text:
er recitatur . dixit sancta| lucia matre suae. Si credis mater his quę leergo sepulchrum eius credens et liberacertamina, quia apud Deum et apud homines glorificata est. In conspectu principum loquebatur sapientiam, et Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ille pͥmus sepe seductus in¬
an ceaidit: ꝯfestini exul ⁊ ꝑ¬
ditus iom̃i gen̾e suo radi¬
cẽ malicie ⁊ pcc̃i transduxit.

Expanded text:
ille primus spe seductus inani cecidit, confestim exsul et perditus in omni genere suo, radicem malitiae et peccati transduxit