comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciuꝰ est ꝓpriũ qd dicitus ratio/
Deus eigo ⁊ero om̃ machinator
fetit hoicm̃ Quod cycero ꝙme
qui libro de legibue pmo hot
idem tradidit qd ꝓphete cuiꝯ
sagtix Inulciplex atutũ memor
pre nid ⁊acionis ⁊ consilii ꝙ̃
uocamꝰ hoier̃ p̃clara quadã
conditõe gnãtum eẽ a siõmo
deo solũ Est riũ ex tot aiar̃/¬
ciũ gr̃bus atq naturis ꝑti¬
reps racionir ⁊ cogitacois cũ

Expanded text:
us est proprium quod dicitur ratio. Deus igitur rerum omnium machinator fecit hominem. Quod Cicero, quamvis qui libro de Legibus primo hoc idem tradidit, quod prophetae, cujus sagax, multiplex, acutum, memor, plenum rationis et consilii, quem uocamus hominem, praeclara quadam condicione generatum esse a supremo deo. Solum est enim ex tot animantium generibus atque naturis particeps
Abbreviated transcription (Latin):
aut illi desipuerint quia mais
liora tradamꝰ / Suꝑest ingẽs
questio cum disputatio nõ os iq/¬
mosed a sciã urint q̃ plud̃bus
explicanda erit / nequid onno
dubud̃ relinquat᷑ nam fortasse
aliquis ad illa cõfugiat q̃ amultꝭ
et nõ dubiis tradũt᷑ auitoribꝰ
cos ipos̃ quos docimꝰ deos
nõ eẽ marestatẽ suam ꝑfepe
ostẽdisse et ꝓdigus ⁊ sompnuis

Expanded text:
aut illi desipuerint, quia maioaut illi desipuerint, quia maioliora tradamus? Superest ingens quaestio, cuius disputatio non ab ised a scientia uenit: quae pluribus explicanda erit, ne quid omnino dubium relinquatur. nam fortasse aliquis ad illa confugiat, quae a multis et non dubiis traduntur auctoribus, eos ipsos quos docuimus deos non esse, maiestatem suam persaepe ostendisse et prodigiis et somn
Abbreviated transcription (Latin):
rent neq sidmus neq infiuꝰ affi-¬
intate dignoe iudicauit Quare
oportet in ea re maxime dqua
uite rõ uersat᷑ sibi quẽq confi¬
dere suoq iudicio ac ꝓpis sensibꝰ
inti adinuestigund̃ ⁊ ꝑpendendã
ueritatẽ d credentem alicns
erroribus decipi tanꝙͣ ipm̃ rõnis
exꝑtem dedit omĩbus deus y
uirili porcõe sapiam ut ⁊ i¬
audica iuestigare pesseñt et
audita ꝑpende̾ / Iet quia nos
illi temporibus ancecesserunt
sapiõ quoq ancesserũt q̃ si oñbꝰ
equalie̾ datur ocoipari ab antece¬
dentibꝰ nõ pr̾ Illibabilis est taꝙͣ
lux ⁊⁊ claitas solis quia Iot sol
ocidldꝵ sic sapiã limiẽ est cordis
huõmi Quare cum sape idest
ueritatẽ querẽ omubus sit dnatũ
sapiam̃ sibi adimiũt qui sine¬
et ullo indicio nuiẽta maiors
ꝓbant ⁊ ab alus pecudũ indre
ducnnt᷑/ Sed hoc fallit quod
maiorũ noie poĩto. nõ putã
fieri posse ut aut ip̃i plut
sapiant quia miores uotant᷑

Expanded text:
rent neque summus neque infimus adfinrent neque summus neque infimus adfinitate dignos iudicauit. Quare oportet in ea re maxime in qua uitae ratio uersatur, sibi quemque confidere suoque iudicio ac propriis sensibus niti ad muestiga-ndam et perpendendam ueritatem, quam credentem alienis erroribus decipi tamquam ipsum rationis expertem. dedit ommbus deus pro uirili portione sapientiam, ut et inaudita inuestigare possent et audita perpendere. nec quia nos illi temporibus antecesserunt, sapientia quoque antecesserant, quae si omnibus aequaliter datur, occupari ab antecedentibus non potest. iniibabUis est tamquam lux et claritas solis, quia ut sol oculorum sic sapientia lumen est cordis humani. quare cum sapere id est ueritatem quaerere omnibus sit innatum, sapientiam sibi adimunt qui sine ullo iudicio inuenta maiorum probant et ab aliis pecudum more ducuntur. sed hoc fallit, quod maiorum nomine posito non putant fiprt posse ut aut ipsi plus sapiant, quia minores uocantur,
Abbreviated transcription (Latin):
opponit᷑. uidcamꝰ tñ qui fuerit̾
maiores illi ⁊ quoꝵ auc̃te diste/
dere nefas dicit᷑ Romuluos
urbem conditurus pastores
mẽ quos adoleuerat cõuocait
parũ ydoneus uidẽtur cõsti¬
tuit asplũ eo passim conmene/¬
riũ ex puitimis locꝭ pessimi
quiq sine ullo condicionis
diser nuõ Ita conflauit es
hue om̃ibus ipłm logitq ĩ
senatu eos qui etate anteilãr
et parres appellauit quorĩd
consalio gereret Onño de quo
senatu ꝓcitius elegiarũ
st̃̾ptor het loquit᷑ Bucma co¬
gebat p̃stos ad uerba quioites
Centũ illi in patr prato sepe se¬
natus erat Curoia ꝑtepto que¬
mt nũt iret alta senatu pel¬
licos huit rusticu corda patres¬
N hñ sunt patres quordoaetẽ
cuiditi ac prudẽtes uirẽ deuo¬
cissime ẜmant Idq uerũ ac ĩmu¬
tabile omĩs posteritas iudicet ꝙ
centũ pelliti senes statutũ r̃ẽ uolu¬
eriuuẽ quor tñ ut in somo librodactũ
est pompilus illexit ut uera iẽ
caderent sacria q̃ ip̃e bradebat / Est

Expanded text:
opponitur, uideamus tandem qui fuerint. maiores illi, a quorum auctoritate discedi nefas ducitur. Romulus urbem conditurus pastores inter quos adoleuerat conuocauit parum idoneus uideretur, constituit asylum. eo passim confugerunt ex finitimis locis pessimi quique sine ullo condicionis discrimine. ita conflauit ex his omnibus populum legitque in senatum eos qui aetate anteibant et patres appellauit, quorum consilio gereret omnia. de quo senatu Propertius elegiarum scriptor haec loquitur: bucina cogebat priscos ad uerba Quirites, centum illi in prato saepe senatus erat. curia, praetexto nunc quae nitet alta senatu, pellitos habuit, rustica corda, patres. hi sunt patres quorum decretis eruditi ac prudentes uiri deuotissime seruiant, idque uerum atque inmutabile omnis posteritas iudicet quod centum pelliti senes statutum esse uoluerunt: quos tamen, ut in primo libro dictum est, Pompilius inlexit, ut uera esse crederent sacra quae ipse tradebat. est u
Abbreviated transcription (Latin):
Scdã uerosit mors est et̾u
doloris ꝑpessis / uel ita mors
siuppliciae dampnatid hec mu¬
tas pecudes nõ actingit qͣrꝭ
aiẽ nõ ex deo constãtes sed ex
coĩ acre a morte solĩltur¬
u In hac igit᷑ sonetate celi
acq e̾re quore effigies egp̃ssa
est in homũ supiorẽ ꝑte tenẽt

Expanded text:
 mors est aeterni doloris perpessio, uel ita: mors supplicia damnatio. haec mutas pecudes non adtingit, quarum animae non ex deo constantes, sed ex communi aere morte soluuntur. in hac igitur societate caeli atque terrae, quorum effigies expressa est in homine, superiorem partem tenent
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de hat homie fictione poete
quoq q̃ñus corrupte tñ non
aliẽ tradideiuẽ Namq homieñ
de luto a promethes factum eẽ
diperuẽ Res uos nõ fefellit sed
nomẽ artificie Nullas eũ liaõ
ueritatꝭ altingerant Sed que
ꝓphc̃ꝵ uatienuo tradita in sa¬
draro dei cõtinebant᷑ ea de fa¬
bulis ⁊ obstura opinione collet/
solet uariis ẜmomibus dissixa/¬
ta torrũxi nuillo iusi addẽte
aliiuid quod audierat carm̃bꝰ
suis comprelenderiũ ⁊ hoc
quidem meptr ꝙ tai mirabile
tamq diinũ opificiũ hoñ
dederut̃ Quid enĩ opus est
horem̃ de luto fingi cum posset
ex iopeto natus est/ Qui
si fuit homo gnõre hoiem̃ po¬
cuit face̾ nõ poruit de dius
aut̃ illũ nẽ p fuisse pena eiꝰ
in cancaso monte de clarat sz
neq parrẽ eius Iapetũ patru¬
umq ꝓtana quitꝙͣ deos nĩcu¬
pauit quia regnt sublimieaitꝰ
penes saturuũ solũ fuit ꝑquẽ
dinos honores cum onũbus.
suis posteris subsecutꝰ est/

Expanded text:
 de hac hominis fictione poetae quoque quamuis corrupte, tamen non aliter tradiderunt: namque hominem de luto a Prometheo factum esse dixerunt. res eos non fefellit, sed nomen artificis. nullas enim iitteras ueritatis attigerant, sed quae prophetarum uaticinio tradita in sacrario dei continebantur, ea de fabulis et obscura opinione collecta solet uariis sermonibus dissipata corrumpi nullo non addente aliquid ad id quod audierat, carminibus suis conprehenderunt. et hoc quidem inepte, quod tam mirabile tamque diuinum opificium homini dederunt. quid enim opus fuit hominem de luto fingi, cum posset ex Iapeto natus est? qui si fuit homo, generare hominem potuit, facere non potuit: de diis autem illum non fuisse poena eius in Caucaso monte declarat. sed neque patrem eius Iapetum patruumque Titana quisquam deos nuncupauit, quia regni sublimitas penes Saturnum solum fuit, per quam diuinos honores cum omnibus suis posteris consecutus est.
Abbreviated transcription (Latin):
alccrõ q̃ concepat terciam
q̃ uõpat et finat/ In toto
auĩ gne̾ homĩ quia solĩ presẽs
tempus appaiet. ex cotñ ⁊ p̃te/¬
ritid id est origo codligit᷑ et fu¬
turũ id est dissoluͦ Nam qm̃ est
la res sine exordio pr̃ Et qr
cepit apparet quandoq desitu¬
rũ nec euõ potest id totũ esst
diuortale qdꝰ ex mortalibus
constat / nam fĩct uniu̾̃si ꝑsui¬
gulos intermmꝰ fieri pt̾ ut aq ͦ

Expanded text:
alteram quae contexat, tertiam quae rumpat ac finiat. in toto genere hominum quia solum praesens tempus apparet, ex eo tamen et praeteritum id est origo colligitur et futurum id est dissolutio. nam quoniam est, la res sine exordio potest - et quia coepit, apparet quandoque desiturum; nec enim potest id totum esse inmortale quod ex mortalibus constat. nam sicut uniuersi per singulos interimus, fieri potest ut a
Abbreviated transcription (Latin):
pinde lrẽtur ac si eet̃ qui eam
mañ accepert morte multatus
Adeo duo ista elemẽta p̾mo¬
sunt lñta ut nec ortũ hoĩe net
uitam smne hiis crediderint posse
constare/ hoꝵ alterũ nobis coc
cum ceteris aialibus est alceui
seli hõm datum Nos eĩ qm̃ ce/
leste atq ĩmortale aĩał sumꝰ igni

Expanded text:
perinde habebatur, ac si esset qui eam perinde habebatur, ac si esset qui eam sententiam exceperat morte multatus. adeo duo ista elementa psunt habita, ut nec ortum hominis nec uitam sine his crediderint posse constare. horum alterum nobis commune cum ceteris animalibus est, alterum soli homini datum. nos enim quoniam caeleste atque i
Abbreviated transcription (Latin):
icus exaqua Sed est uerius
gnõri Ignis quid̃ emusteri
aqua nõ potest quia sunt uiraq
dimica Et si cominꝰ uenerit alt̾¬
utrũ quod suꝑauerit cõficiat
calor est aque humor Rerte ugit᷑
sũpscre humorꝙͣ talorq concipiũt
⁊ ab aniis oriũtur cuc̾ta duobus
Tiuus sit ignis a que pugnaꝑ
uapor humidꝰ om̃s res careat
et distors distordia fetibus aꝑta
est Aterũ eiũ quasi masculi¬
nũ ulementũ est alterũ quasi
le / Ieoq a ueteribus institutũ
est ut sacramẽto ignis et aque
nuxtiarũ federa fauciãtur ꝙ fetꝰ
aĩantiũ calore ⁊ hmmuore corpo¬
rent᷑ atq aĩent᷑ ad uitam Cũ
xiẽ constet om̃e aĩal ex anina
⁊ corpore materia corpõre in
hunnore est. aĩo in calore/ Qd̾
ex aniũ Retibus dat᷑ scire quos
edassi huõres plenos insi opi/
fex calor souerit nec humor
pt corporari nec corpus aĩari
Exulibus quoq ignis ⁊ aqua
afficcre Inedico igit᷑ usu caꝵ
rerũ quibus uita hõmi constat

Expanded text:
ignis ex aqua. Sed est verius, generari. Ignis quidem permisceri cum aqua non potest, quia sunt utraque inimica; et si cominus venerint, alterutrum quod superaverit, conficiat calor est; aquae, humor. Recte igitur sumpsere umorque calorque, concipiunt et ab his oriuntur cuncta duobus. cumque sit ignis aquae pugnax, uapor umidus omnes res creat et discors concordia fetibus apta. est. alterum enim quasi masculinum elementum est, alterum quasi le. ideoque a ueteribus institutum est ut sacramento ignis et aquae nuptiarum foedera sanciantur, quod fetus animantium calore et umore corporentur atque animentur ad uitam. cum enim constet omne animal ex anima et corpore, materia corporis in umore est, animae in calore: quod ex auium fetibus datur scire, quos crassi umoris plenosfex calor foverit, nec humor potest corporari, nec corpus animari. Exulibus quoque ignis et aqua afficere. Interdicto igitur usu earum rerum quibus uita hominum constat
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ⁊ carent seusu tanꝙͣ deot
adorant En cum dei oꝑcia
nurarent᷑:. id est celũ cũ uorus
luriũbus t̾ram cum campis
⁊ mõtibus maria cũ flimũb
⁊ stagno se fontibus uaꝵ rep
admiracoem̃ obsiufacti et ip̃t¬
us artificis obliti quẽ uidere
aa et cole̾ ceperũ nec uiuꝙͣ
intellige̾ quinorũt Quõto
maior quartoq mirabilior fit
qui illa fecit ex nichilo que
cum uideant dñus legibus
obsequẽtia cĩmodis atq usib
humanis ꝑpetulr necessitate
famulori tamẽ illa deos txisti/¬
mant r̃ẽ / ingrati adu̾sus bene¬
ficia diña qui deo ⁊ parri nñ¬
dulgẽtissimo qua sibi opera
ptulerũt Sed quid mirum
si aut barbari aut imperiti
q̃ mouẽtur in deoꝵ nuaero
labenda uẽ sencecnt / Si¬
quid lucilius scoytus apud
igit᷑ in scellis constanciam
haut tantain in tan uarus
cursibus in onũ ẽt̃intate
comuementiã temporã nõ pessũ
intelluxe̾ sine mẽte racione
consilio Que cum in sideribꝰ
Paulo sũperius restat inquit

Expanded text:
t carent sensu, tamquam deos adorant. Qui cum Dei opera mirarentur, id est coelum cum variis luminibus, terram cum campis et montibus, maria cum fluminibus et stagnis et fontibus, earum rerum admiratione obstupefacti, et ipsius artificis obliti, quem videre ari et colere coeperunt nec umquam intellegere quiuerunt, quanto maior quantoque mirabilior sit qui illa fecit ex nihilo. quae cum uideant diuinis legibus obsequentia commodis atque usibus hominis perpetua necessitate famulari, tamen illa deos existimant esse, ingrati aduersus beneficia diuina, qui deo et patri indulgentissimo sua sibi opera praetulerunt. sed quid mirum si aut barhari aut inperiti quae mouentur in deorum numero habenda esse censeant? siquidem Lucilius Stoicus aput igitur in stellis constantiam, hanc tantam in tam variis cursibus in omni aeternitate convenientiam temporum, non possum intelligere sine mente, ratione, consilio; quae cum in sideribuspaulo superius: « Restat, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
ea serao fare̾. que si facua̾t
quis in lusu minis lascuus et
mextus xõ uideatur i hacs
uanitatũ apud rd̃nos auctor
cet constraitor sabinꝰ ille
rex fuit qui maxime aiõe hos¬
minũ ł rudesq impitos noiis
smuꝑsticionibus implicauit Qd̾
lauit cum dea gena noct᷑nos
se hr̃e conig̃ssus Erat spelĩ¬
ca quedam peropata inne /¬
more eritinc unde rmas
plrẽni fonte manabat. huc
se remotis arbitris inferie cõ¬
sueuerat ut mẽtrr posset¬
monitu dee cõiugꝭ ea sacia
ppło se trade̾ q̃ acceptissima diis
essent᷑ uidelicet astutiã u uiois
uoluit mutari qui se in qͣntrũ
Iomis recondebat ⁊ ibr diu mo¬
iatus. leges tanꝙͣ sibi apouit
traditas affe̾bat ut homẽs ad
parcudi nõ modo impio sed etꝭ
religione constngelet Ret
diffocile sane fuit ꝑsuade̾ posto¬
ribus Itaq pontifices flar¬
nes salios, angures ce auit
dees ꝑ familias dest̾psit Sic
noui ppłi feroces aioũ miti /¬
gauit ⁊ o studia pacis a

Expanded text:
ea serio facere, quae si quis ea serio facere, quae si quis faciat in lusu, nimis lascivus et ineptus esse uideatur? Harum uanitatum aput Romanos auctor et constitutor Sabinus ille rex fuit, qui maxime animos hominum rudes atque inperitos nouis superstitionibus implicauit: quolauit cum dea Egeria nocturnos se habere congressus. erat spelunca quaedam peropaca in nemore Aricino, unde riuus perenni fonte manabat. huc se remotis arbitris inferre consueuerat, ut mentirmonitu deae conjugis ea sacra populo se tradere quae acceptissima diis essent: videlicet astutiam Minois voluit imitari: qui se in antrum Jovis recondebat, et ibi diu moratus, leges tamquam sibi a Jove traditas afferebat, ut homines ad parendum non modo imperio, sed etiam religione constringeret. nec difficile sane fuit persuadere pastoribus. itaque pontifices flamines Salios augures creauit, deos per familias discripsit: sic noui populi feroces animos mitigauit et ad studia pacis a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑinẽtiũ resoluat plã fortasse
intelligat maina mexta cõne¬
posuerit ercorem ꝓferto udebͭ
meptias honĩ pene demẽcud̃
illes dico qui uel in honesto
saltatu tripudiãt uel qui mudi
uncti coronati aut ꝓpouati aut
luto obliti currunt Quid de
stutis. uetustate iain put̾dis
dicam q̃ cum portãt deos ipsos
se gestare humit arbitrantuo
Nan furus bibaculus int p̃ci¬
pua ꝑretatis exempla nat᷑
qui cũ p̃tor rẽt eñ lictoribus
peũtibus ãcile poitauit cĩ
hrẽt magrãtꝰ beneficio muui̾s
uius uacacoem̃ Non ergo ille
furius / sed plane furiosius fuit
q̃ p̾t᷑am hoc mĩsterio sexuta¬
lut ornare / mcrito ig̾ cl̃ihet
a uiris nõ imꝑitis ac rudibꝰ
fiant lucrocuus exclamat.
Ostultas homĩ mẽtes et pet¬
tora ceca Qualib intenebrit
uite quantisq ꝑiculis degit᷑
hoc eui quodeidq est Quis
hec ludibria nõ rideat qui ha/¬
beat aliquid santatꝭ cum uide/¬
at homies̃ uelut mõte captos.

Expanded text:
pertinentium reuoluat: plura fortasse pertinentium reuoluat: plura fortasse intellegat inania inepta commeposuerit errorem, profecto ridebit ineptias hominum paene dementium, illos dico qui uel inhonesto saltatu tripudiant uel qui nudi uncti coronati aut personati aut luto obliti currunt. quid de scutis uetustate iam putribus dicam? quae cum portant, deos ipsos se gestare umeris arbitrantur. nam Furius Bibaculus inter praecipua pietatis exempla numeratur: qui cum praetor esset, tamen lictoribus praeeuntibus ancile portauit, cum haberet magistratus beneficio muneris eius uacationem. non ergo ille Funus, sed plane furiosus fuit, qui praeturam hoc ministerio se putauit ornare. merito igitur, cum haec a uiris non inperitis ac rudibus fiant, Lucretius exclamat: o stultas hominum mentes, o pectora caeca! qualibus in tenebris uitae quantisque periclis degitur hoc aeui quodcumque est! quhaec ludibria non rideat, qui habeat aliquid sanitatis? cum videat homines velut mente captos
Abbreviated transcription (Latin):
Cỹbala ꝓgalers ꝙscuti lym/¬
pana pulsant Tibia dat frigi.¬
be ut dedit ante modos Gant
totã opinionẽ quasi aportur
fictain salustuis respunit noluit/¬
ꝙ ingemose mẽpretari cural¬
cores iouis duer dicũtur esst
curetes Et sit ait Qaua pu¬
cipes dĩni intelligendi fueriũ
uetustatem ut cetã dmnauis
componẽtem altorer Iouis ocle¬
brauisse Quantũ eccauerit
homo cruditus ian res iosa de¬
clarat sa end pͥnapes est
iupũ et deoꝵ et religioniũ
hi quce illũ nulli dii uulgo
celebrant᷑ quia mddum natĩ
fuerant qui colit̾ apparet
curetes ex duqͥiu pncipes
fuisse diuini nõ incelligendi
ꝑ quos erros dinnẽ indutꝰ
est et dei ueri memoria sub/¬
lita / Ex ixĩa itaq musteri¬
is ⁊ cermionũs intelliere
debueriã homĩbus se mortius
supplicare Non igitur exugo
ut aliquis portaꝵ fict iombii
credat Qui hos mẽtrre putat
pontificũ ip̃õꝵ sc̃pto couside̾t̾
et quitquid est licdr ad sacra

Expanded text:
cymbala pro galeis, pro scutis tymcymbala pro galeis, pro scutis tympana pulsant., tibia dat Phrygios ut dedit ante modos. hanc totam opinionem quasi a poetis fictam Sallustius respuit uoluitque ingeniose interpretari, cur altores. Iouis dicantur fuisse Curetes, et sic ait, quia principes diuini intellegendi fuerunt, uetustatem ut cetera in maius componentem altores Iouis celebrauisse. quantum errauerit homo eruditus, iam res ipsa declarat. si enim princeps est Iuppiter et deorum et religionum, si ante illum nulli dii uulgo colebantur, quia nondum nati fuerant qui coluntur, apparet Curetas ex diuerso principes fuisse diuini non intellegendi, per quos error omnis inductus est et dei ueri memoria sublata. ex ipsis itaque mysteriis et caerimoniis intellegere debuerunt hominibus se mortuis supplicare. non igitur exigo, ut aliquis poetarum fictionibus credat: qui hos mentiri putat, pontificum ipsorum scripta consideret et quidquid est litterarum ad sacra
Abbreviated transcription (Latin):
seuerissime uiudicat᷑ Ipsuus
auit̃ cretici iiuis sacra quid aᵈ.
quã quõ fat aut subtractus
patri aut nur̾tus ostendũt
Capella est amalthee prmphe
que uberibus suis aluit infan/¬
tem de qua gmaincus cesar in
aratheo carmiẽ sit ait Illa pu¬
tatͥ nnit̾x iẽ iouis Si uero
Iuxiẽ infans ubere cretee
mulsit fidissima capre sparre
q̃ claro gratũ cestatur alup̃¬
mĩ ii hus capelle coris
usum eẽ ꝑstuto Iouẽ cõtra
tytanas diuntantẽ museus aut/¬
cor est. unde a portis egyo¬
chus noiõtur Ita quitquid est
gestum in abscondendo puero
idipiñ ꝑ ymaginẽ yerit᷑ in sa¬
cris ued et mat̾s eius miste¬
rũ idemi contmnet qd̃ Ouidiꝰ
exponit infastꝭ ardua ian du¬
dum refonat tymitibur idem
tũtus ut infanti uagiat or̃e
pner / Pars clipros sudibus
galeas pare tundit manes
ħot curetes hũi hoc coribãtẽs
opus Res latent pristiq ma/¬
nent mutanã facti Gradea
conntes r aucaq ĩga mouent

Expanded text:
seuerissime uindicatur. ipsius seuerissime uindicatur. ipsius autem Cretici Iouis sacra quid aliut quam quomodo sit aut subtractus patri aut nutritus ostendunt? capella est Amaltheae nymphae; quae uberibus suis aluit infantem: de qua Germanicus Caesar in Arateo carmine sic ait: illa putatur nutrix esse Iouis, si uere Iuppiter infans ubera Cretaeae mulsit fidissima caprae, sidere quae claro gratum testatur alumnum. huius capellae corio usum esse pro scuto Iouem contra Titanas dimicantem Musaeus auctor est, unde a poetis αὶγίοχος nominatur. ita quidquid est gestum in abscondendo puero, id ipsum per imaginem geritur in sacris. sed et matris eius mysterium idem continet; quod Ouidius exponit in Fastis: ardua iam dudum resonat tinnitibus Ide, tutus ut infanti uagiat ore puer. pars clipeos sudibus, galeas pars tundit inanes, hoc Curetes habent, hoc Corybantes opus. res latuit priscique manent imitamina facti, aera deae comites raucaque terga mouent.
Abbreviated transcription (Latin):
in rebus uanissimis eẽ potest
hereules cum es delatus rẽt
famẽq pateret᷑ aratorẽ quẽd
aspexit oꝑantem ab eo pet̾e
cepit ut sibi unũ bonẽ uendẽt
Ent̾ uero ille negaut posse
hercules solita uiolenciã usus
quia unũ accipe̾ nõ potuit utͣqͣ
sustuait At ille infelex cum bo¬
ues suos mactari uideret iniu/¬
riam suam maledictꝭ ultus est
O hoi eleganti ⁊ urbano gͬ.¬
cissi ͫ fuit Nam dũ conutibus
sans exulas aptat, duq̃z alie
nos boues deuorat illũ sbi
amarissime cõuiciãteri cum
risu et cachiis audiebat s
postꝙy herculi diuinos hono,¬
res ob admiracoem̃ uirtutꝭ
deferri placuit a cuubus arã¬
et posita est quam de faito
duo mẽti boues d̃iuolarẽtur
sieut illi quos abstulerat ara¬
tori eũq ipm̃ sibi constituit
sat̾dotem / ac p̃cepit ut Iuisd
malediaꝭ semꝑ in celebrandis
sac̾ficus utẽtur ꝙ negaret
dine eret Iam nõ sacia funt
sed saculegia in quibut id strã.
dicitur qd̾ in aliis si fiat etiõ

Expanded text:
 potest. Hercules eo cum delatus esset famemque pateretur, aratorem quendam conspexit operantem ab eoque petere coepit, ut sibi unum bouem ueuderet. enimuero ille negauit fieriHercules solita uiolentia usus, quia unum accipere non potuit, utrumque sustulit. at ille infelix cum boues suos mactari uideret, iniuriam suam maledictis ultus est, quod homini eleganti et urbano gratissimum fuit. nam dum comitibus suis epulas apparat dumque anos boves devorat, illum sibi amarissime conviciantem, cum risu et cachinnis audiebat. Sed postquam Herculi divinos honores ob admirationem virtutis deferri placuit, a civibus ei ara posita est, quam de facto duo juncti boves immolarentur, sicut illi quos abstulerat aratori; eumque ipsum sibi constituit sacerdotem, ac praecepit, ut iisdem maledictis semper in celebrandis sacrificiis uteretur, quod negaret dius. haec iam non sacra sunt, sed sacrilegia, in quibus id sanctum ducitur, quod in aliis si fiat, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
sta rebus onũbus imrabili dest̾o¬
cione compositꝭ regnũ sibi et̃ul
parare coustituit et in nuia̾biles
aias ꝓcurare quibus dmortalita /¬
tem dedit Tũ fecit ip̃e si simula
tus est ꝙ sit fictus exhumo deĩ/¬
q plato humanã sorñam theoi¬
dem eẽ ait ⁊ sibilla q̃ dicit

Expanded text:
ita rebus omnibus mirabili discriita rebus omnibus mirabili discriptione compositis regnum sibi aeternum parare constituit et innumerabiles animas procreare, quibus inmortalitatem daret. tum fecit sibi ipse simulatus est, quod sit factus ex humo. Denique Plato humanam formam esse ait; et Sibylla, quae dicit
Abbreviated transcription (Latin):
e celo est ciiꝰ natura qr incb̾ilis
est ⁊ suosum intitur uite cõtinet
rõnem Cetera uero aĩãlia qm̃
sunt tota mortalia tantũmodo
aqua utũtur quod est elemẽtum
corporale atq terirnũ Cuiꝰ nã¬
tura quia mobilis est ae deor¬
sum urgons figurã mortis
ascendit Ideo pecudes neq in
celũ suspiciãt neq religionẽ
senciẽ qm̃ ab hiis usus igniũ
alienus est unde aut̃ uel quõ
deus het duo pu li᷑ ignẽ uel
aquam uel accenderit uel eli/¬
quauerit solus pe̾ scire qui fecit
Consũmato ergo mũdo aiãlia
uarii gm̾e dissinulibus formis
et magna ⁊ iinora uti fierẽt̃
imꝑauit ⁊ faita sunt bina. idest
dic̾sr sexus singula. ex quoꝵ feti¬
bus ⁊ aer et cerra ⁊ maiã iomi/¬
pleto sunc / deditq hus om̃ĩbꝰ
generatĩ deus almic̃ta de terra
ut usin cẽ honũ possent alia
iniuirã ad cibos alia uero ad uesti/¬
montum que aut̃ magnarũ sũt
uiriũ et in exoolenda uerra Iuua¬
rent᷑ unde sunt dicta iuluẽta

Expanded text:
e caelo est; cuius natura quia mobilis est et sursum nititur, uitae continet rationem. cetera uero animalia quoniam sunt tota mortalia, tantummodo aqua utuntur, quod est elementum corporale atque terrenum. cuius natura quia mobilis est ac deorsum uergens, figuram mortis ostendit. ideo pecudes neque in caelum suspiciunt neque religionem sentiunt, quoniam ab his usus ignis alienus est. unde autem uel quomodo deus haec duo principalia, ignem et aquam, uel accenderit uel eliquauerit, solus potest scire qui fecit. Consummato igitur mundo animalia uarii generis, dissimilibus formis, et magna et minora uti fierent imperauit. et facta sunt bina. id est diuersi sexus singula, ex quorum fetibus et aer et terra et maria conpleta sunt, deditque his omnibus generatim deus alimenta de terra., ut usui esse homini possent, alia nimirum ad cibos, alia uero ad uestitum, quae autem magnarum sunt uirium, ut in excolenda terra iuuarent; unde sunt dicta iumenta.
Abbreviated transcription (Latin):
lumẽ est ⁊ calore potissimo
⁊ fulgore carissimo illustrat aid¬
oña. ita in deo licet sit unus
⁊ maiestas ⁊ uirtus ⁊ clãdeu¬
do ꝑfecta est Nox aut quam
prauo illi antheo dicimꝰ att̾bitã
eus ipsuis multas ac uarias
religiones ꝑspulitudinem
monstrat Quõius cñ̃ stelle
diuiãbiles nitare ac radiare
uideaut᷑ tñ quia nõ sunt ple¬
na et solida liuã nec talores
pferũ quitꝙ̃ nec tenebras sua¬
mueltitudine unicuẽ/ duo crgõ¬
pucixalia inueniũtur q̃ diu̾sum
⁊ contraria sibi hut potestatem
calor et humor q̃ mirabilũ ds̃
ad sustentanda et gignenda oĩa
exergitauit Nam cũm uirtus
dei sit in calore et igni insi
ardorẽ uinirq eius adimxta hũor
ac fugore mat̾ia temꝑasset nec
nasti quitꝙͣ nec cohere̾ potuiss
au statim conflagciome intcriret
quitquid eẽ cexisset unde et
plũ quidam ⁊ poete discordia ⁊¬
concordia mudum constare dixe¬
rut̾ sed racionem penitꝰ nõ uidebãt

Expanded text:
lumen est et calore potentissimo lumen est et calore potentissimo et fulgore clarissimo inlustrat omnia., ita in deo, licet sit unus, et maiestas et uirtus et claritudo perfecta est. nox autem, quam prauo illi antitheo dicimus adtributam, eius ipsius multas et uarias religiones per similitudinem. monstrat. quamuis enim stellae innumerabiles nncare ac radiare uideantur, tamen quia non sunt plena et solida lumina, nec caloris praeferunt quicquam nec tenebras multitudine sua uincunt. duo igcipalia inveniuntur, quae diversam et contrariam sibi habent postestatem; calor et humor: quae mirabiliter Deus ad sustentanda et gignenda omnia excogitavit. Nam cum virtus Dei sit in calore et igni, nisi ardorem vimque ejus admixta humoris ac frigoris materia temperasset, nec nasci quidquam nec cohaerere potuisset, quin statim conflagratione interiret quidquid esse coepisset. Unde et philosophi quidam et poetae discordi concordia mundum constare dixerunt: sed rationem penitus non videbant.
Abbreviated transcription (Latin):
uer slz ouenti. estatẽ meridiane
plage occidentꝭ aut̾ amt aurũpnꝰ
est et septent̾õnis lybernus Inhlis
quoq duabus ꝑtibus ñdiana et
sextent̾onali figura uite ac mor¬
tus cõtinet᷑ quia uita in calore
est mors in frigore Sient autẽ
calor exigni est ita frugus ex
nõ die quoq fecit et noctẽ que
spacia ⁊ orbes tyriñ ꝑꝑeruos ac
uolubiles quos uocamꝰ õnos
alt̃na ꝑ uices successione cõficiãt
dies quẽ pͥnius oriens subĩstrat
dei sit necesse est ut omiã q̃timq
meliora sunt nos aĩt quo occideũ
exeremus auducit . eius stilicet
quẽ dei ẽẽ enuulũ dicium Eue
duo eciam in hoc p̃stius futurro/¬
⁊ũ deus fecit Iut exhuis et uere¬
religionis ⁊ falsar suꝑsticionũ
ymaix quedam escenderet᷑ Iam
fer sicut sel qui orit᷑ in diem licet
sit unus unde solẽ eẽ appellatũ
crcero uult uideri quod obsturatꝭ
ederibus selus appareat tñ qr
uerũ ac ꝑfecte plenicudinis

Expanded text:
uer scilicet orienti, aestatem meridianae uer scilicet orienti, aestatem meridianae plagae; occidentis autumnus est, septentrionis hibernum. in hiquoque duabus partibus, meridiana et septentrionali, figura vitae et mortis continetur: quia vita in calore est, mors in frigore. Sicut autem calor ex igne est, ita frigus ex nem diem quoque fecit ac noctem, quae spatia et orbes temporum perpetuos ac uolubiles, quos uocamus annos, alterna per uices successione conficiant. dies, quem primus oriens subministrat, dei sit necesse est, ut omnia quaecumque meliora sunt, nox autem, quam occidens extremus inducit, eius scilicet quem dei esse aemulum diximus. quae duo etiam in hoc praescius futurorum deus fecit, ut ereligionis et falsarum superstitionum imago quaedam ostenderetur. nam sicut sol, qui oritur in diem, licet sit unus, unde solem esse appellatum Cicero uult uideri, quod obscuratis sideribus solus appareat, tamen quia uerum ac perfectae plenitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
distant quantũ mala bonis et uicia
qz Exquibus oriens des acceuse¬
cur quia ixe liĩs sons et amiꝰ¬
instrator est rer et quod orin
nos faciat ad uitam semxiternã
Oradens aut̃ conturbateq illi
lumẽ abstondat qd̾ tenebras sꝑ
inducat et quod heieri faciat
oicide̾ et interire pcis̃ Nani
sieut lux orientꝭ est in luce aũt̾
uitaͭ rõ uersat᷑ sit orcidens tone¬
bresunt in tenebris aut̃ mors
⁊ interitus cõtinetur deinde
alteras ꝑtes uadem tõne dimẽ¬
sus est mueridie ac sextentrionẽ¬
q̃ ꝑtes illis duabus sorietate
iũgunt᷑ Ea eiũ q̃ est solis calo/¬
re flagrancior ꝓxiia est et cohe/¬
reus orienti At illa q̃ Rrigoribus
ac ꝑpetuo ꝯelu torpet enq̃d̃ est
exlremus occasus Nam sicut tõ¬
trane sunt luĩ tenebre sta ita
frigus calore ut ergo calor lumini
est ꝓximus sic ñdies orienti
Et frigus tenebris ita plaga
septent̾onis occasi Quibus si¬
gulis ꝑtibus suũ tempus actribuit

Expanded text:
distant, quantum mala a bonis et uitia a distant, quantum mala a bonis et uitia a mque. ex quibus oriens deo adcensetur, quia ipse luminis fons et inlustrator est rerum et quod oriri nos faciat ad uitam sempiter- nam: occidens autem conturbatae illilumen abscondat, quod tenebras semper inducat et quod homines faciat occidere atque interire peccatis. nam sicut lux orientis est, in luce autem nitae ratio uersatur, sic occidentis tenebrae sunt, in tenebris autem mors et interitus continetur. deinde alteras partes eadem ratione dimensus est, meridiem ac septentrionequae partes illis duabus societate junguntur. Ea enim, quae est solis calore flagrantior, proxima est, et cohaeret orienti. At illa, quae frigoribus et perpetuo gelu torpet, ejusdem estextremus occasus. nam sient contrariae sunt lumini tenebrae, ita frigus calori. ut igitur calor lumini est proximus, sic meridies orienti, ut frigus tenebris, ita plaga septentrionalis occasui. quibus singulis partibus suum tempus adtribuit,
Abbreviated transcription (Latin):
fieri nõ pr̾ ut sit potrntuis deo
uirtutꝭ ptõris racionis Idem
erio materie fictor est / qui et
reiũ ex materia constanciũ Rreq
eiũ deo non faciẽte ⁊ muito eẽ
aliqud aut potuit dait debuit¬
ll Sed ꝓbabile est inquit ma/
naturã nullo gnãnte a Si huie
uini ab aliquo uan sumpsit ⁊ꝰ
aut̃ simue̾ insi adeo potuit Si
linũ naturũ que utiq a nastẽdo
dicit nata est A quo aut̃ insi
adeo potuit procieari Natua
riũ qua dicuꝭ orta eẽ ommia
si consiliũ nõ ht̃ ffice̾ nichil
potest da aut̃ gnaudi et fuciẽdi
potens est ht̃ g ͦ consiliũ et ꝓpt̃ca
deus sit necesse est net alid noꝰ¬
miẽ appellari pt̾ ea uis inqͣ
mest ⁊ ꝓuidencia extogitundi
⁊ solercia potestasqͣ faciendi
in terra Nichil enĩ ꝑ se cõtinet
lius̃ insi accipiat e celo in quo
posuit lucem pheminẽ ⁊ superos̃
⁊ uirami ꝑpetuam et contra int̾a
ceuebras et inferos et mortem
Tanto eiũ hecͣillis suꝑioribus

Expanded text:
fieri non potest, ut sit potentius Deo fieri non potest, ut sit potentius Deo uirtutis potestatis rationis, idem igitur materiae fictor est qui et rerum ex materia constantium. neque enim deo non faciente et inuito esse aliquid aut potuit aut debuit. sed probabile est inquit matenaturam nullo generante? si habuit uim, ab aliquo eam sumpsit. a quo autem sumere nisi a deo potuit? si habuit naturam, quae utique a nascendo dicitur, nata est. a quo autem nisi a deo potuit procreari? natura enim, qua dicitis orta esse omnia, si consilium non habet, efficere nihil potest: si autem generandi et faciendi potens est, habet ergo consilium et propterea deus sit necesse est, nec alio nomine appellari potest ea uis, in qua inest et prouidentia excogitandi et sollertia potestin terra; nihil enim per se continet luminis, nisi accipiat e caelo: in quo posuit lucem perennem et superos et uitam perpetuam, et contra in terra tenebras et inferos et mortem. tanto enim haec ab illis superioribus
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui ꝓuidenciẽ non esse
daperũt / idem mũe quasi ꝓdi¬
cor aliqius/ aut trausfuga ꝓur¬
deneiã conatꝰ est tollere In qͦ
si contradice̾ uelis nec cogita/¬
tione opus est net labore
suia ible dicta retitanda sunt
Itet eñ potũ ab ullo cycero
ꝙͣ a tyocione uehomẽtius re/¬
futare sd toncedamꝰ hot mo¬
ri se iustituto achade inicorum
et liceat hoibus ualde liberit
adeo factã Quibus hoc argi
doces./ Nichil eiũ dixisti qͣre
hic nõ sic ꝓbabile Itaqͣ michi
etõtrario uel maxix ꝓbabile¬
uidetuo nec tamẽ terne̾ uidetur
cogitanti plus eẽ aliquid in deo
quẽ ꝓfecto ad iu betillitatẽ homũr
redigis cui nchil aliud ꝙͣ̃ opifitiũ
concedis. quo igu᷑ ab horẽ dr̃na
illa uis disserret si ut homo sic
etian deus ope indiget aliena
indiget aut̃ si incliił moliri pt̾
insi ab altõ illi mat̾ia miniftret᷑
Quodsi sit imꝑfecte utiq uirtu /
tis est et erit ian potẽtior indiꝰ¬
candus materie institutor Quo

Expanded text:
uidentiam non esse dixerunt, idem nunc quasi proditor aliquis aut trans fuga prouidentiam conatus est tollere. in quo si contra dicere uelis, nec cogitatione opus est nec labore: sua illi dicta recitanda sunt; nec enim poterit ab ullo Cicero quam a Cicerone uehementius refutari. sed concedamus hoc mori et instituto Academicorum, ut liceat hominibus ualde liberis a deo factam. quibus hoc argumentis doces? nihil enim dixisti quare hoc non sit proba-bile. itaque mihi e contrario uel maxime probabiluidetur, nec tamen temere uidetur, cogitanti plus esse aliquid in deo, quem profecto ad inbecillitatem hominis redigis, cui nihil aliut quam opificium concedis. quo igitur ab homine diuina illa uis differet, si ut homo sic etiam deus ope indiget aliena? indiget autem, si nihil moliri potest, nisi a.b altero illi materia, ministretur. quod si fit, inperfectae utique uirttis est, et erit jam potentior judicandus materiae institutor. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
E cũd ille neglexisset eodem
die filiũ ꝓdidisse ipm̃ autem
grar morto ẽẽ correptum Et cũ
uosus eandem ymagniẽ cerue¬
ret q̃rentem satisne penar pro
neglecto impio ꝑpendifset lectita
deportatus ad cõsulus et oñi re
in senatu exposita recepisse cor¬
poris frmitatem siueq pedibꝰ
domũ redisse Illud quom sõpniũ
nõ inioris admiracionis fuit quo
cesor augustus dicit᷑ cẽ ẜuatus
Nam cum bello cuuli brutiano
implicitꝰ grauu morbo abstinẽ
plio statuisset medico xius arto¬
rio minerue spẽs obũsata est
monẽs̃ ne ꝓp̃t corporis nubetil¬
litatẽ castrir se cefũr contineret
Itaq in aciẽ lectica ꝑlatus est
⁊ rod̃ die abrutꝭ castra captast
Multa xterea possunt smnulia
exempla ꝓferri sed uereor ne
si fuero in ꝓposicõe rere contra/¬
litus ẽẽ ꝓpositi uidear : aut t̾mẽ
leqͣcitatit᷑ incurrant Exponõ
igit̃ istoꝵ om̃ racoem quo fa/¬
cilius res difficiles ⁊ obstude¬

Expanded text:
quod cum ille neclexisset, eodem quod cum ille neclexisset, eodem die filium perdidisse, ipse autem graui morbo esse correptus; et cum rursus eandem imaginem cerneret quaerentem satisne poenarum pro neclecto imperio pependisset, lectica delatus ad consules et omni re m senatu exposita recepisse corporis firmitatem suisque pedibus domum redisse. illut quoque somnium non minoris admirationis fuit quo Caesar Augustus dicitur esse seruatus. nam cum bello ciuili Brutiano inplicitus graui morbo abstinere proelio statuisset, medico eius Artorio Mineruae species obuersata est monens, ne propter corporis inbecillitatem castris se Caesar contineret. itaque in aciem lectica perlatus est et eodem die a Bruto castra. capta sunt. multa practerea. possunt similia exempla proferri, sed uereor ne si fuero in propositione rerum contralitus esse propositi uidear aut crimen loquacitatis incurram. Exponam igitur istorum omnium rationem, quo facilius . res difficiles et obscu
Abbreviated transcription (Latin):
rlco militantibꝰ sĩmo amini me¬
rore consamꝑtus est / Ep̃fectꝰ
cciõ marci ã tonii turull ius
cum apud choes eido estulapii
luco tlassem fecisset eod̃ postra
loco a nulitibꝰ cesaris int̃feitus
est a hũs exemplis adũgitur
pirrus qui sublata ex thesanco
ꝓserpine locrẽsis pecĩs nauꝰ¬
fragiũ fecit / ac uic̾inis dee lito/¬
ribus alisus est ut nichil pter
cari pecumã incolume repire /
tur// Ceres quoqz nuilesia mł¬
tum sibi apud hoies̃ uenõtionis
adiecit Niam cum ab alepandro
ad xõ spoliandam irrupissent
oculos on repente adiectus
fulgor ignis extiuxͭ. Reperũd¬
uideant᷑ oñde̾ Tyberio namq
atiuo hom̃ plebeio ꝑquietẽ
obidsatꝰ ẽẽ ipĩe dicitur et p̃ꝰ¬
cepisse at osulibus ⁊ senatiu
indelaret/ ludis crocẽsibus ppx¬
mis p̃subtorẽ sibi displicuisse
ꝙ autronius maximꝰ quidem¬
s uerberatũ ẜuĩt sub furca me¬
dio curo ad suppliciũ duxerat
ideoq ludos instaurati oportere

Expanded text:
rico militantibus summo animi maerico militantibus summo animi maerore consumptus est. praefectus diam Marci Antonii Turullius cum aput Coos euerso Aesculapii luco classem fecisset, eodem postea loco a militibus Caesaris interfectus est. his exemplis adiungitur Pyrrhus, qui sublata cx thensauro Proserpinae Locrensis pecunia naufragium fecit ac uicinis deae litoribus inlisus est, ut nihil praeter eam pecuniam incolume reptur. Ceres quoque Milesia multum sibi apud homines venerationis adjecit. Nam cum ab Alexandro ad eam spoliandam irrupissent, omnium oculos repente objectus fulgor ignis extinxit. Reperiunvideantur ostendere. Tiberio Namque Atinio homini plebeio per quietem obuersatus esse Iuppiter dicitur et praecepisse, ut consulibus et senatui nuntiaret ludis Circensibus proximis praesultorem sibi displicuisse, quod Autronius Maximus quidam uerberatum seruum sub furca medio circo ad supplicium duxerat, ideoque ludos instaurari oportere:
Abbreviated transcription (Latin):
culi ⁊cam cuni exlibris silli¬
nus idea mar̾ eẽt accita et d̃
uado exlerim flmuis iiauus
qua uelebat᷑ lesisset net ulla
ui cõmone̾tur clandiã ferut
q̃ semꝑ impudica eẽi habita
os mirios corporꝭ cultus deam
submissis gemubus orasse ut
Ic castam indicaret suũd cingii/¬
lum sequẽtur Ita nauẽ q̃ ab
om̃ inne̾tute nõ ualuit cõmo-¬
ueri ab una muliere uẽ cõmotã¬
N Illud eque iurũ qd lue
semẽten estulapiꝰ exydauro
accitus / urbẽ iomã dint᷑na
pistilẽtia liberasse ꝑhibet᷑
Sacrilegi quoq nułari possunt
quoꝵ pĩtibus penis iniuriã
suam dii uindicasse credunt᷑/ Appiꝰ
ad ẜuos publicos sacra hertulitꝰ
transtulisset lumĩbus orbatus est
et potitiorũ gens que. prodidit
mira uiuꝰ anni tempus extricta
Item censor fulinus cũ ex Inno¬
moreas cegulas abstulisset quibꝰ
edẽ fortime equestis quẽ rome
fecere tegẽt et mẽte captus
est ⁊ amussis duobus filut in illi/¬

Expanded text:
culi. nam cum ex libris Sibylliculi. nam cum ex libris Sibyllinis Idaea mater esset accita. et in uado Tiberini fluminis nauis qua uehebatur haesisset nec ulla ui commoueretur, Claudiam ferunt, quae semper inpudica esset habita ob nimios corporis cultus, deam submissis genibus orasse, ut si se castam iudicaret, suum cingulum sequeretur: ita nauem, quae ab omni iuuentute non ualuit commoueri, ab una muliere esse commotam. illut aeque mirum, quod !up saeuiente Aesculapius Epidauro accitus urbem Romam diuturna pestilentia. liberasse perhibetur. sacrilegi quoque numerari possunt, quorum praesentibus poenis iniuriam suam dii uindicasse creduntur. Appius ruos publicos sacra Herculis transtulisset, luminibus orbatus est et Potitiorum gens, quae prodidit, intra unius anni tempus extincta est. item censor Fuluius cum ei Iunomoreas tegulas abstulisset, quibus aedem Fortunae Equestris quam Romae fecerat tegeret, et mente captus est et amissis duobus filiis in Illy
Abbreviated transcription (Latin):
auguratiꝰ eiq repartis eius
eleuans fide̾ dicẽt ut cõsultꝭ
ambus remĩciaret sibi nerione
fieri posset id qd ip̃e aĩo conce/¬
piset aspinaretq neumꝰ posse
capere igit᷑ inquit hant catã
camqz nouaclã meide Atꝭ¬
ille ineuc̃tant̾ accexit et setuit
deinde illud quod castor et pol¬
luꝑ uello latino apud lacũ uis¬
turne uisi sunt equoꝵ sudo/¬
rem allue̾tes cum edes eors
q̃ mẽta fandi crat sua spõte
atuisset Idem bello macedo¬
anco equis albis insidẽtes pullio
uationo romã nocte ueniẽti
se obtulisse diciõtur nũtiãtes
co die regẽ ꝓse uictum atq
captum quid paucis post
psidis uerĩd fuisse docuerunt
Illud etiõ nurabile qd si¬
malachrũ fortime muliebre
nõ semel locutũ eẽ traditur¬
l Item Innoiit mouete cum
capitis uene uniꝰ axmlitibꝰ
ad eam transferendã missus
iotabundus ac ludens int̾r oga/¬
uit utrũ ne romõ migrareꝰ
uellet uelle rũdit // Clandia
quoq ꝓponit᷑ in exemplũ mira¬

Expanded text:
nauguratus, eique rex artis eius eleuans fidem diceret ut consultis auibus renuntiaret sibi, utrumne fieri posset id quod ipse animo concepisset, adfirmaretque Nauius posse, \'cape igitur inquit \'hanc cotem eamque nouacula ille incunctanter accepit ac secuit. Deinde illud, quod Castor et Pollux, bello latino, apud Lacum Juturnae visi sunt equorum sudorem abluentes, cum aedes eorum, quae juncta fonti erat, sua sponte patuisset: iidem bello macedonico equis albis insidentes, Publio Vatieno Romam nocte venienti se obtulisse dicuntur, nuntiantes eo die regem Persen victum atque captum, quod paucis post  verum fuisse docuerunt. Illud etiam mirabile, quod simulacrum Fortunae muliebre non semel locutum esse traditur; item Junonis Monetae, cum, captis Veiis, unus ex militibus ad eam transferendam missusiocabundus ac ludens interrogaret utrumne Romam migrare uellet, uelle respondit. Claudia quoque proponitur in exemplum mira
Abbreviated transcription (Latin):
numiẽ pstigias ⁊ euelabo q̃b
inducti hoiẽs a ueritat uia
longuis recesse iut̃ di rexetã
longe alcuis ut si quis ad legõa
uer exꝑs ⁊⁊ ignarus accesserit
instruatur atq intelligat ꝙ
tandẽ sit caput hors ⁊ cauia
maloꝵ et line aidepto suos
at totius gn̾is humani ꝑspiciat
eirores ¶ Cum eẽt deies adexro/¬

Expanded text:
strigias reuelabo, quibus inducti homines a ueritatis uia longius recesserunt. sed repetam longe altius, ut si quis ad legendum ueri expers et ignarus accesserit, instruatur atque intellegat quod tandem sit caput horum et causa malorum, et lumine accepto suos ac totius generis humani perspiciat errores. cum esset deus ad
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui cecidisse iolus uiniu̾/¬
sir stantibus uidebat᷑ hũs
uero uniu̾sis cadentibiui stetit
solus donet illun ⁊ opibus
aculegio ꝑtis ⁊ uicõ sociatũ
ac se necute confectũ xsẽptio
mlmuralis ausenet uadem¬
st q̃ tullud uiolate deĩma
restatis ulcorẽ. Qn ecian
felix in eo ip̃õ fuit ꝙ qnt
suan mortem erudelissimũ
exitũsi acorisatoris auduñt
dus uidelicet puidentibus
ut saralegus ac predo reli¬
gionũ suaꝵ nõ ante mor̾es
ꝙͣ solaciũ de ultione sustexiss

Expanded text:
et qui cecidisse solus uniueret qui cecidisse solus uniuersis stantibus uidebatur, is uero uniuersis cadentibus stetit solus, donec illum et opibus sacrilegio partis et uita satiatum ac senectute confectum proscriptio triumuiralis aut quae Tullium uiolatae deorum maiestatis ultorem. quin etiam felix in eo ipso fuit, quod ante suam mortem crudelissimum exitum sui accusatoris audiuit, diis uidelicet prouidentibus ut sacrilegus ac praedo ille religionum suarum non ante moreretur quam solacium d
Abbreviated transcription (Latin):
uero cum aff̾maret se asiculis
ut causan pñdcie susciperet
se mane deos quid̃ insus urbi¬
bus ad quos confugerent hr̃e
res. exdelubros reluiosissimis
qccoq sustulerat unde apporet¬
istos deos inchil lre ini se
omplius ꝙ̃ materiẽ de qua sint
fabricati Nec dnĩto adtemar/¬
te tulli hioc est ad hoiem̃ so /¬
Exñt eñ scultissimi si ad ron
ob defendendar diurias lomĩ
confugissent qui guyx uerri
facinora condempnatꝰ est Nõ
ergo dii uindicaueriã sed caero/¬
ma industria qua uel desẽpo¬
res xius ep̃ssu uel gͣcie
restitit Guidquod apud ipslõ
uenẽ nõ fuit illa condempnacio
sed uataciõ ut ꝙadmodimii/ duonsis
deore spolia gestanti dñ dmor/¬
tater bonã dedtiuẽ naugationẽ
sic etiam uem bonã quiba quie/
saculegiis siis transquille friit
paset Nlam fremẽtibus postea
eellis cunlibuesub ebtentu tõ¬
dempnacionis aboĩ paculo
metu remotuo / aliea grauet
casus at miserabilet audiebat

Expanded text:
vero cum affirmaret se a Siculis, vero cum affirmaret se a Siculis, ut causam provinciae susciperet,« Sese jam ne deos quidem in suis urbibus, ad quos confugerent, haberes ex delubris religiosissimis quoque sustulerat. Unde appistos deos nihil habere in se amplius quam materiam de qua sint fabricati. nec inmerito ad te, Marce Tulli, hoc est ad hominem Siessent enim stultissimi, si ad eos ob defendendas iniurias hominum confugissent, qui Gaio Verri facinora damnatus est. non ergo du uindicauerunt, sed Ciceronis industria, qua uel defensores eius oppressit uel gratiae restitit. quid quod aput ipsum Verrem non fuit illa damnatio, sed uacatio, ut quemadmodum Dionysio deorum spolia gestanti dii inmortales bonam dederant nauigationem, sic etiam Verri bonam quietem quille frui posset? nam frpmentibus postea bellis ciuilibus sub obtentu damnationis ab omni periculo ac metu remotus aliorum graues casus ac miserabiles exitus audiebat
Abbreviated transcription (Latin):
gayus uerres quẽ tullius
adeusator eius erdem dyxnisio
explita expoliauit sullatit
deoꝵ simulacrĩ ormamc̃tisq
fauore Ociosum est ꝓsequi
singula unu̾libet tomemora/¬
Re in quo accusator omibus elo¬
quẽtie uiribus om̃ damiq conatu
uons ⁊ corporis de plorauit de cor
re uel ethuiẽsi uel henluõsr
quaꝵ uiy tanta fuit religio ut
adire templi eius serreta pene¬
tralia uras nefas eẽe Alteriut
antiquitar tanta ut oñe histo¬
ne loquant᷑ ipsam deum srugegꝰ
in lenne solo suemũ reperisse
poribus turbata re puᵗᵃetscdi¬
ciombus ostentis tumnrextũ
rẽt̃ in corninibus sibillius
antiquissmiẽ cereũ debere Na¬
cari legati sunt hemiũ missi
hec ugitur crez uel religio /¬
sissmia quam uidẽ maribus¬
pie ne adorandi quidẽ gracia
licebat uel antiquiss mĩa quõ
seuatꝰ pplus̃q romanus sac̃fiait¬
et uetuscis penetidlibus a ga¬
yo uerre diuisis la trombus¬
huis impune sublata est / pe

Expanded text:
Gaius Verres, quem Tullius Gaius Verres, quem Tullius accusator eius eidem Dionysio liam compilauit sublatis deorum simulacris ornamentisque fanorum? otiosum est persequi singula, unum libet commemorare in quo accusator omnibus eloquentiae uiribus, omni denique conatu uocis et corporis deplorauit de Cerere uel Catinensi uel Hennensi: quarum alterius tanta fuit religio, ut adire templi eius secreta penetralia uiris nefas esset, alterius antiquitas tanta., ut omnes historiae loquantur ipsam deam in Ennae solo primum reperisse,is temporibus, turbata republica et seditionibus et ostentis cum repertum esset in carminibus Sibyllinis antiquissimam Cererem debere placari, legati sunt Hennam missi. haec igitur Ceres uel religiosissima, quam uidere maribus ne adorandi quidem gratia licebat, uel antiquissima, quam senatus populusque Romanus sacrifiac uetustis penetralibus a Gaio Verre inmissis latroservis, impune sublata est. Idem