comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Omp̃c deus quid nobis pro¬
futurum esse ualeat sciens:
dissimulat exaudire dolen¬
tium uocem. ut augeat uti¬
litatem : ut purgetur uita
ꝑ penam: & quietis tranqͥl¬
litas. que hic inueniri non
ualet. alibi queratur. Sed
hanc dispensationis gr̃am. nõ¬
nulli etiam fidelium ignorant:
ex quoꝵ iam ꝑsona nc̃ dicit᷑.
Ecce clamabo uim patiens.
& nemo audiet: uociferabor.
& non est qui iudicet. Non
est enim qui iudicet dicitur.
quando iudicare dissimulat
qui est uidex: quia causam no¬
stram contra adu̾sarium. pre¬
ter eum qui iudicet non est.
Nec tamen hoc sine uidicio ẽ.
quod iudicium differtur: qͥa¬
& cum hec beatus iob diceret:
& scĩ uiri merita. & aduersa¬
rii pena crescebat. Hoc ip̃m
gͦ iudicium differre uidicis ẽ.
S aliud est quod iuste int̾ͥn¬
secus disponit deus: aliud
quod foris flagellis attritus.
expetit animus. Unde adhuc
de ipsa uerberum dep̾ssione
circum sepsit. & transire nõ
possum: & in calle meo tene¬
bras posuit. Circum septã

Expanded text:
otens Deus quid nobis profuturum esse valeat sciens, dissimulat exaudire dolentium vocem, ut augeat utilitatem, ut purgetur vita per poenam, et quietis tranquillitas, quae hic inveniri non valet, alibi quaeratur. Sed hanc dispensationis gratiam nonnulli etiam fidelium ignorant. Ex quorum etiam persona nunc dicitur: Ecce clamabo vim patiens, et nemo exaudiet; vociferabor, et non est qui judiest enim qui judicet dicitur, quando judicare dissimulat ipse qui est, qui causam nostram contra adversarium, praeter eum qui judicet, non est. Nec tamen hoc sine judicio est, quod judicium differtur, quia cum haec beatus Job diceret, et sancti viri merita, et adversarii poena crescebat. Hoc ipsum ergo judicium differre judicis est. Sed aliud est quod juste intrinsecus disponit Deus, aliud quod foris flagellis attritus expetit animus. Unde adhuc de ipsa verberum depressione circumsepsit, et transire non possum, et in calle meo tenebras posuit. - Circumseptam
Abbreviated transcription (Latin):
dis ac letis morib. sepe luxu¬
riam. nonnumquam uanã
suꝑbiam. uel crudelitatem.
obponat. Ibi gͦ decipulam po¬
nit. ubi esse semitam mentis
conspicit: quia illic ꝑicłm
deceptionis inserit : ubi uiã
ẽe inuenerit. ꝓpinque cogita¬
tionis. Et quia ꝑu̾sus homo
omne quod facit. etiam pa¬
ti metuit: atq hoc sibi ab
omnib fieri estimat. quod
ipse omnib quib ualet pa¬
suspicatur: qualis ipse ẽẽ con¬
tra om̃s nititur. Que nimi¬
rum formidines. quid in eiꝰ
uoluti fuerint. gressus libe¬
ros habere non possunt: &¬
nullum carꝑe iter ualent :
quia sua eos in uolumenta
retinent. Praua itaq deside¬
ria: unde ad pessimam actio¬
in formidine. Que uidelicet
formido inuoluit pedes: ne
in rec̾tam exire ualeant acti¬
onem. Et sepe contingit.
ut idcirco quisq bonus esse
metuat: ne hoc aprauis ip̃e
patiatur: quod se bonis fẽ¬
cisse reminiscitur. Dũq hoc
pati quod fecit metuit: un¬

Expanded text:
dis ac laetis moribus saepe luxudis ac laetis moribus saepe luxuriam, nonnunquam vanam superbiam, vel crudelitatem proponat. Ibi ergo decipulam ponit, ubi esse semitam mentis conspicit, quia illic periculum deceptionis inserit, ubi viam esse invenerit propinquae cogitationis. Et quia perversus homo omne quod facit etiam pati metuit, atque hoc sibi ab omnibus fieri aestimat quod ipse omnibus quibus valet pasuspicatur, qualis ipse esse contra omnes nititur. Quae nimirum formidines quid in ejus voluti fuerint, gressus liberos habere non possunt, et nullum carpere iter valent, quia sua eos involumenta retinent. Prava itaque desideria ad pessimam actioin formidine. Quae videlicet formido involvit pedes, ne in rectam exire valeant actionem. Et saepe contingit ut idcirco quisque bonus esse metuat, ne hoc a pravis ipse patiatur quod se bonis fecisse reminiscitur; dumque hoc pati quod fecit metuit, un
Abbreviated transcription (Latin):
tuisset. Sic quippe decipula
ponitur: ut dum esca osten¬
ditur: nequaquam ipsa a
transeunte uideatur. Qua¬
si esca quippe in laque est.
lucrum cum culpa: & huiꝰ
mundi prosꝑitas. cum iniqͥ¬
tate. Dum itaq a concupis¬
cente lucrum appetitur: qͥsi
pedem mentis apprehendit
decipula. que non uidetur.
Sepe gͦ ꝓponuntur animo
cum culpa: honores diuitie.
salus & uita temporalis. Qͤ
mens infirma. dum quasi
escam uidet. & decipulam ñ
uidet: ꝑ escam quam uidens
appetit. in culpa constringit᷑.
que non uidetur. Existunt e¬
nim qualitates moꝵ: que cer¬
tis uiciis sunt uicine. Nam
mores asꝑi: aut crudelitati.
aut suꝑbie. solent esse cõiun¬
cti. Mores autem blandi. &
quam decet paulo amplius
letiores: non numqͣm luxurie
& dissolutioni. Intuetur ergo
inimicus generis humani. u¬
niuscuiꝰq mores. cui uitio sint
ꝓpinqui: & illa opponit ante
faciem. ad que cognoscit faci¬
lius inclinari mentem: ut blã¬

Expanded text:
tuisset. Sic quippe decipula tuisset. Sic quippe decipula ponitur, ut dum esca ostenditur, nequaquam ipsa a transeunte videatur. Quasi esca quippe in laqueo est lucrum cum culpa, et hujus mundi prosperitas cum iniquitate. Dum itaque a concupiscente lucrum appetitur, quasi pedem mentis apprehendit decipula, quae non videtur. Saepe ergo proponuntur animo cum culpa honores, divitiae, salus, et vita temporalis; quae mens infirma dum quasi escam videt, et decipulam non videt, per escam quam videns appetit, in culpa constringitur quae non videtur. Existunt etenim qualitates morum, quae certis vitiis sunt vicinae. Nam mores asperi, aut crudelitati, aut superbiae solent esse conjuncti; mores autem blandi, et quam decet paulo amplius laetiores, nonnunquam luxuriae et dissolutioni. Intuetur ergo inimicus generis humani uniuscujusque mores cui vitio sint propinqui, et illa opponit ante faciem ad quae cognoscit facilius inclinari mentem, ut blan
Abbreviated transcription (Latin):
risei domum. hydropicus cu¬
ratur: nisi quod ꝑ alteriꝰ egri¬
tudinem corꝑis. in altero ex¬
primitur egritudo cordis :
Hydropicus quippe quo am¬
plius biberit. amplius sitit:
quia & omnis auarus. ex po¬
tu sitim multiplicat ÷ quia cũ
ea que appetit. adeptus fuerit:
ad appetenda alia amplius an¬
helat. Qui enim adipiscen¬
do plus appetit: huic sitis ex
potu crescit. Sequitur Abs
mitam. In terra pedica abscõ¬
ditur: cum culpa sub terre¬
nis commodis occultatur.¬
nimicus quippe insidians.
ostendit humane menti. in t̾¬
reno lucro quid appetat. &¬
occultat peccati laqueum.
ut eius animam stringat:
quatinus uideat quidem qd
concupiscere ualeat : & tamẽ
nequaquam uideat. in quo
culpe laqueo pedem ponat.
Decipula uͦ: a decipiendo
dicta est. Et tunc ab antiqͦ
hoste. suꝑ semitam decipula
ponitur: quando in actione
huius mundi. quam mens
appetit. peccati laqueus pa¬
ratur. Que uidelicet. non
facile deciꝑet: si uideri po¬

Expanded text:
risaei domum hydropicus curisaei domum hydropicus curatur, nisi quod per alterius aegritudinem corporis, in altero exprimitur aegritudo cordis? Hydropicus quippe 441 quo amplius biberit, amplius sitit, et omnis avarus ex potu sitim multiplicat, quia cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad appetenda alia amplius anhelat. Qui enim adipiscendo plus appetit, hujus sitis ex potu crescit. Sequitur:  In terra pedica absconditur, cum culpa sub terrenis commodis occultaturInimicus quippe insidians ostendit humanae menti in terreno lucro quid appetat, et occultat peccati laqueum, ut ejus animam stringat, quatenus videat quidem quod concupiscere valeat, et tamen nequaquam videat in quo culpae laqueo pedem ponat. Decipula vero a decipiendo vocata est. Et tunc ab antiquo hoste super semitam decipula ponitur, quando in actione hujus mundi, quam mens appetit, peccati laqueus paratur; quae videlicet non facile deciperet, si videri po
Abbreviated transcription (Latin):
in eternum mori: quam ad
tempus aliquid adu̾sitatis
ꝑpeti. Unde totum se uitus
deserit: quib iam semel se ob¬
ligatum sentit. Quius ergo
usq ad finem. uita in culpa
constringitur: eius planta
laqueo tenetur. Si quia se
quo malis obligatum pensat.
eo de suo reditu desperat:
ipsa iam desperatione. acrius
ad huius mundi concupiscen¬
tias estuat. Fit desideriorum
feruor in mente: & cum pec¬
catis precedentib animus ir¬
retitur ⁊ ad maiorͣ etiam de¬
lic̾ta succenditur. Unde &
subditur. Ex ardescet contra
eum sitis. In eius quippe ani¬
mo. contra eum sitis exar¬
descit: quia quo agere ꝑuer¬
se consueuit: eo ad ebiben¬
da mala. uehementer accen¬
ditur. Impio quippe sitire ẽ:
huius mundi bona concu¬
piscere. Unde & redemptor
nr̃: ante pharisei domum.
hydropicum curat. Et cũ
contra auaritiam disputaret:
scͥptum est. Audiebant autẽ
omnia hec pharisei. qͥ erant
auari: & deridebant illum.
Quid est gͦ. quod ante pha¬

Expanded text:
in aeternum mori, quam ad in aeternum mori, quam ad tempus aliquid adversitatis perpeti. Unde totum se vitiis deserit, quibus jam se semel obligatum sentit. Cujus ergo usque ad finem vita in culpa constringitur, ejus planta laqueo tenetur. Sed quia se quo malis obligatum pensat, eo de suo reditu desperat, ipsa jam desperatione acrius ad hujus mundi concupiscentias aestuat, fit desideriorum fervor in mente, et peccatis praecedentibus irretitus animus ad majora etiam delicta succenditur. Unde et subditur: Et exardescet contra eum sitis. In ejus quippe animo contra eum sitis exardescit, quia quo agere perversa consuevit, eo ad ebibenda mala vehementer accenditur. Impio quippe sitire est hujus mundi bona concupiscere. Unde et Redemptor noster ante Pharisaei domum hydropicum curat, et cum contra avaritiam disputaret, scriptum est: Audiebant autem omnia haec Pharisaei, qui erant avari, et deridebant illum . Quid est ergo quod ante Pha
Abbreviated transcription (Latin):
eptum. S eum dignitas
ipsa que implicauit tenet:¬
& sine culpis aliis fugere
non ualet: hoc ubiñ sine
culꝑa ꝑuenit. Inmisit gͦ in
rete pedes suos. & in maculis
eiꝰ ambulat: quia cum expe¬
diri nititur: tẽ ueraciter
conspicit. quam duris nexib
teneatur. Neq enim uere
obligationem nr̃am cognosci¬
mus: nisi cum euadere niten¬
tes. quasi leuare pedes cona¬
mur. Unde & hanc obligati¬
Tenebitur planta illius la¬
gitur finis. in peccato. Et
quia hostis generis huma¬
ni. cum uniuscuiꝰq uitam
in culpa obligat. ad eiꝰ mor¬
tem anxius anhelat: recte¬
subiungitur. Et exardescet
contra eum sitis. Antiquus
quippe nr̃ inimicus. cum in
peccato uitam illaqueat:
sitit ut mortem peccatoris
bibat. Quod tamen intel¬
ligi & aliter potest. Nam
ꝑuersa mens. cum se in pec¬
cato uenissei conspicit: qua¬
dam cogitationis suꝑficie.
euadere peccati laqueos que¬
rit. S uel terrores. uel obꝓ¬
bria hominum timens. eligit

Expanded text:
eptum; sed ipsa eum dignitas eptum; sed ipsa eum dignitas quae implicavit tenet, et sine culpis aliis fugere non valet hoc ubi non sine culpa pervenit. Immisit ergo in rete pedes suos, et in maculis ejus ambulat, quia cum expediri nititur, tunc veraciter conspicit quam duris nexibus tenetur. Neque enim vere obligationem nostram cognoscimus, nisi cum evadere nitentes, quasi levare pedes conamur. Unde et hanc eamdem obligatiTenebitur planta illius lagitur funis in peccati laqueo, et quia hostis generis humani cum uniuscujusque vitam in culpa diligat, ad ejus mortem anxius anhelat. Sequitur: Exardescet contra eum sitis. - Antiquus quippe noster inimicus, cum in peccato vitam illaqueat, sitit, ut mortem pbibat. Quod tamen et aliter intelligi potest. Nam perversa mens, cum in peccatum se venisse conspicit, quadam cogitationis superficie evadere peccati laqueos quaerit; sed vel terrores, vel opprobria hominum timens, eligit
Abbreviated transcription (Latin):
sus ita obliget. ut etiam cũ
ad bona oꝑa uoluerint re¬
dire uix possint : quia recte
agere non ualent: cum huiꝰ
mundi amatorib displicere
timent. Unde agitur: ut ꝑ
głam quam impius ex pecca¬
to assequitur ⁊ eiꝰ adhuc pec¬
cata amplius multiplicent᷑.
Quod bene baldach expri
& in maculis ens ambulat.
cum uoluerit eicit. Sic qͥ
in peccatis se deicit: ñ mox
ut uoluerit surgit. Et qui
in maculis retis ambulat.
gressus suos ambulando
implicat: & cum expediri
ad ambulandum nititur :
ne ambulet obligat᷑. Se¬
pe namq contingit: ut qͥs
huius mundi delectatione
ꝑsuasus. in eo ad honoris
głam ꝑtingat : ad desicdio¬
rum suoꝵ effectum ꝑueni¬
at: & ꝑuenisse ad hoc quod
expetiit. letetur. S qͥa bo¬
na mundi non habita in
amore sunt. & plerumq
habita uilescunt: ꝑcipiendo
discit. quam sit uile quod
expetiit. Unde reuocatus
ad mentem. exquirit qua¬
liter sine culpa fugiat: qͦd
se cum culpa conspicit ad¬

Expanded text:
sus ita obliget, ut etiam cum sus ita obliget, ut etiam cum ad bona opera voluerint redire, vix possint, quia recta agere non valent cum mundi hujus amatoribus 440 displicere timent. Unde agitur ut per gloriam quam impius ex peccato assequitur ejus adhuc peccata amplius multiplicentur, quod bene Baldad exprimiet in maculis ejus ambulat. cum voluerit ejicit, sic qui in peccata se dejicit non mox ut voluerit surgit; et qui in maculis retis ambulat, gressus suos ambulando implicat, et cum expedire ad ambulandum nititur, ne ambulet obligatur. Saepe namque contingit ut quis, hujus mundi delectatione persuasus, in eo ad honoris gloriam pertingat, ut ad desideriorum suorum effectum perveniat, et pervenisse se ad hoc quod expetiit laetetur. Sed quia bona mundi non habita in amore sunt, et plerumque habita vilescunt, percipiendo discit quam sit vile quod expetiit. Unde revocatus ad mentem exquirit qualiter sine culpa fugiat, quod se cum culpa conspicit ad
Abbreviated transcription (Latin):
gaudium deficit: quod eum
totum in hac uita possedit.
Et quia nunc male se in uo¬
luptatib dilatat: eum post
in suppliciis pena coangustat.
Unde adhuc subditur. Ar¬
eius. Nunc enim quasi uir
tutis sue gressus exerit: quo¬
ties potestatis sue uiolentias
exercet. S gressus uirtutis
eius artabuntur: quia uires
malitie illius. quas nunc in
uoluptate sua exhibet: post¬
modum pena constringit.
nunc consilium suum omnis
iniquus: presentia appetere.
eterna desꝑare: miusta age¬
re. iusta ridere. S cum ui¬
dex iustoꝵ. iniustoꝵq uene¬
rit: suo unusquisq impius
consilio precipitatur: quia
ꝑ hoc quod hic appetere pra¬
uis cogitationib eligit: in e¬
terni supplicii tenebras mer¬
getur. Quem enim hic
gła temporalis extollit. illuc
sine termino pena premet.
Qui hic in uoluptate leta¬
tus est: illuc ꝑpetua ultio¬
ne cruciabitur. Et fit ple¬
rumq. ut ipsa huius mun¬
di prosꝑitas. que ab impiis in¬
hianter appetitur: eor gres¬

Expanded text:
gaudium deficit, quod eum gaudium deficit, quod eum totum in hac vita possedit. Et qui nunc male se in voluptatibus dilatat, eum post in suppliciis poena coangustat. Unde adhuc subditur: --Nunc enim quasi toties virtutis suae gressus exerit, quoties potestatis suae violentias exercet. Sed gressus virtutis ejus arctabuntur, quia vires malitiae illius, quas nunc in voluptate sua exhibet, postmodum poena constringit. nunc consilium suum omnis iniquus praesentia appetere, aeterna deserere, injusta agere, justa deridere; sed cum judex justorum injustorumque venerit, suo unusquisque impius consilio praecipitatur, quia per hoc quod hic appetere pravis cogitationibus elegit, in aeterni supplicii tenebras mergitur. Quem enim hic gloria temporalis extollit, illic sine termino poena premit. Qui hic in voluptate laetatus est, illic perpetua ultione cruciatur. Et fit plerumque ut ipsa hujus mundi prosperitas, quae ab impiis inhianter appetitur, eorum gres
Abbreviated transcription (Latin):
trahuntur. Unde & sequit᷑.¬
Lux obtenebrescit. in taber
to lucere. acciꝑe gaudium de¬
bemus. Lux uͦ in tab̾naculo
illius tenebrescit: quia in eiꝰ
conscientia. quam male in¬
habitat: gaudium quod de
temporalib reb fuerat. de¬
ficit. Unde & apte subiun¬
cerne lumen intesta ẽ. Lum̃
uͦ in testa est: gaudium in
carne. Lucerna gͦ que super
eum est extinguetur: quia
cum maloꝵ suoꝵ retͥbutio
impium sequitur: in eius
mente. gaudium carnale
dissipatur. Bene autem de¬
hac lucerna non dicitur. que
apud eum est. s que suꝑ eũ
est: quia iniquoꝵ mentem.
terrena gaudia possident:
sicq eam in uoluptatib ab¬
sorbent: ut suꝑ ipsam sint.
non apud ipsam. Iusti autẽ.
etiam cum prosꝑĩtatem uite
presentis habent. eam sub
semet ipsis premere nouert̃:
ut hoc quod apud se in bo¬
nis hilarescunt grauitatis
consilio transeant : & uirtu¬
tis regimine excedant. Lucer¬
na gͦ impii. que suꝑ eum est.
extingintur: quia citius eius

Expanded text:
trahuntur. Unde et sequittrahuntur. Unde et sequitLux obtenebrescit in tabernato lucem accipere gaudium debemus. Lux ergo in tabernaculo illius obtenebrescit, quia in ejus conscientia quam male inhabitat gaudium, quod de temporalibus rebus fuerat, deficit. Unde et apte subjuncerna lumen in testa est, lumen vero in testa est gaudium in carne. Lucerna ergo quae super eum est exstinguitur, quia cum malorum suorum retributio impium sequitur, in ejus mente gaudium carnale dissipatur. Bene autem de lucerna hac non dicitur quae apud eum est, sed quae super eum est, quia iniquorum mentem terrena gaudia possident, sicque eam in voluptatibus absorbent, ut super ipsam sint, non apud ipsam. Justi autem etiam cum prosperitatem vitae praesentis habent, eam sub semetipsis premere noverunt, ut hoc quod apud se in bonis hilarescunt, gravitatis consilio transeant, et virtutis regimine excedant. Lucerna ergo impii quae super eum est exstinguitur, quia citius ejus
Abbreviated transcription (Latin):
istis. mͦ illis cupiditatib estu¬
at: cogitationes suas. ꝑ mul¬
tiplicia blandimenta seculi.
amplius inflammat. Ignis au¬
tem si fł̾amam non habet: ne¬
quaquam fuso lumine splen¬
det. slamma rtraq ignises est
decor uel potestas exterior.
que de interno eiꝰ ardore pro¬
cedit: quia quod anxie ĩ hoc
mundo adipisci desiderat.
plerumq ad cumulum ꝑdi¬
tionis sue obtinet: & seu in
potestate culminis. seu & in
diuitiis multiplicat: quasi
ꝑ exteriorem głam lucet.
S non splendebit flamma
ignis eiꝰ : cum in die exit᷑. om¬
nis exterior decor subtrahit᷑:¬
& de solo suo. intrinsecus ar¬
dore concremantur. Flamagͦ
ab igne subtrahitur: cum
gła exterior. ab interno eiꝰ
ardore separatur. Habent
etiam & iusti. flammam ig¬
nis sui: s nimirum que re¬
splendeat ÷ quia uidelicet eoꝵ
desideria. in bonis oꝑib lu¬
cent. Iniquoꝵ fłama minime
splendet: quia ꝑ hoc qͦd ma¬
le appetunt. ad tenebras per¬

Expanded text:
istis, modo illis cupiditatibus aestuistis, modo illis cupiditatibus aestuat, et cogitationes suas per multiplicia blandimenta saeculi amplius inflammat. Ignis autem si flammam non habet, nequaquam fuso lumine splendet. Flamma itaque ignis ejus est decor, vel potestas exterior, quae de interno ejus ardore procedit, quia quod anxie in hoc mundo 439 adipisci desiderat, plerumque ad cumulum perditionis suae obtinet, et sive in potestate culminis, sive in divitiis multiplicationis, quasi per exteriorem gloriam lucet. Sed non splendebit flamma ignis ejus; cum in die exitus, omnis exterior decor subtrahitur, et solo suo intrinsecus ardore concrematur. Flamma ergo ab igne subtrahitur cum gloria exterior ab interno ejus ardore separatur. Habent etiam et justi flammam ignis sui, sed nimirum quae resplendeat, quia videlicet eorum desideria in bonis operibus lucent. Iniquorum vero flamma minime splendet, quia per hoc quod mala appetunt; ad tenebras per
Abbreviated transcription (Latin):
fallitur: quia plerumq &
impiis inesse lumen. ꝓsꝑita¬
te cernitur : & pios tenebre
ignobilitatis. ac pauꝑtatis.
abscondunt. Sin uͦ ad hoc
eiꝰ sermo dirigitur. ut osten¬
dat quid impii in suo fine
patiantur: ueraciter dicie᷑.
Ionne lux impii extinguet᷑:
nec splendebit flamma ig¬
nis eius: Quod si dici de
impio recte potuit: contra
sc̃m̃ tamen uirum. in fla¬
gello constitutum. dici non
debuit. S nos uires brachioꝵ
illius. in suis sententus ꝑpen¬
dentes: pensemus quam uali¬
de iacula intorquet. & desina¬
mus aspicere. intorquendo iiͦm
impetit : nimirum scientes.
quia frustratis ictib lapidẽ
ꝓsꝑitatem scilicet uite presen¬
tis. S lux impii extinguit᷑:
quia fugitiue uite ꝓsperitas.
Icum ipsa citius uita t̾minat᷑.
Ubi apte subdit᷑. Nec splende¬
bit flamma ignis eiꝰ. Omis
namq impns. habet fłamã
ignis proprii. quem in corde
suo ex feruore desideriorum
temꝑalium accendit: dum mͦ

Expanded text:
fallitur; quia plerumque et fallitur; quia plerumque et impiis inesse lumen prosperita cernitur, et pios tenebrae ignobilitatis ac paupertatis abscondunt. Sin vero ad hoc ejus sermo dirigitur, ut ostendat quid impii in suo fine patiantur, veraciter dicitur: Nonne lux impii exstinguetur, nec splendebit flamma ignis ejus? Quod si dici de impio recte potuit, contra sanctum tamen virum in flagellis constitutum dici non debuit. Sed nos vires brachiorum illius in suis sententiis perpendentes, pensemus quam valide jacula intorquet, et desinamus aspicere intorquendo quem impetit, nimirum scientes, quia frustratis ictibus lapidemprosperitatem scilicet vitae praesentis. Sed lux impii exstinguetur; quia fugitivae vitae prosperitas cum ipsa citius vita terminatur. Unde apte subditur: Nec splendebit flamma ignis ejusnamque impius habet flammam ignis proprii, quem in corde suo ex fervore desideriorum temporalium accendit, dum modo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc fieri heretici omnino con¬
tradicunt: & propter eiusuo¬
cem rupes de loco ꝓprio trans¬
ferre nituntur: quia uideli¬
cet nolunt. ut ad eam ueni¬
entes. uera humiliter senti¬
ant: hi qui apud eos elatis
sensib. falsa sapiebant. Ple
dam in sc̃a ecclesia. uel ino¬
pia. uel flagellis laborantes
aspiciunt : semet ipsos mox
in arrogantiam iustitie ex¬
tollunt ÷ & quicquid aduer¬
sum. fidelib euenisse consi¬
derant. hoc fac̾tum pro eoꝵ
iniquitatib putant: nesci¬
entes nimirum. quia ac̾tio¬
num meritum. p̾sentis uite
qualitas. nullatenus ꝓbat.
& uera mala malis: met̾na
retͥbutione seruantur. Bal¬
dach itaq tẏpum hereticoꝵ
de prosꝑitate uite p̾sentis.
ꝓbria inflatur : & diserte
quidem contra impios dis¬
putat: s quam ꝑuerse con¬
tra iustum talia dicat. igno¬
rat. Nam subiecit dicens.¬
Nonne lux impii extingue¬
tur : nec splendebit flamina
ignis enis. Hec si in presentis
uite definitione denuntiat.

Expanded text:
hoc fieri haeretici omnino conhoc fieri haeretici omnino contradicunt, et propter ejus vocem rupes de loco proprio transferri renituntur, quia videlicet nolunt ut ad eam venientes vera humiliter sentiant hi qui apud eos elati sensibus falsa sapiebant.  dam intra sanctam Ecclesiam vel inopia, vel flagellis laborantes aspiciunt, semetipsos mox in arrogantiam justitiae extollunt; et quidquid adversum fidelibus evenisse considerant, hoc factum pro eorum iniquitatibus putant, nescientes nimirum quia actionum meritum praesentis vitae qualitas nullatenus probat. et vera mala malis in aeterna retributione servantur. Baldad itaque typum haereticorum de prosperitate vitae praesentis sm opprobria inflatur, ac diserte quidem contra impios disputat; sed quam perverse contra justum talia dicat ignorat, nam subjecit, dicensNonne lux impii exstinguetur, nec splendebit flamma ignis ejus? - Haec si in praesentis vitae definitione denuntiat,
Abbreviated transcription (Latin):
mundum existimant occu¬
passe: quid est gͦ dicere. nũ¬
quid ꝓpter te derelinquetur
terra: nisi hoc quod sepe fide¬
lib dicunt. quia si hoc est ire¬
rum quod uos dicitis. om̃is
a deo terra derelicta est. qͣm
iam pre multitudine nos te¬
nemus: Sc̃a uniuersalis ec¬
clesia. predicat dm ueracit̾.
nisi intra se coli non posse:
asserens quod om̃s qui extra
ipsam sunt. minime salua¬
buntur. At contra heretici.
quia etiam extra ipsam sal¬
uari se posse confidunt: in
quolibet loco. fibi diuinum
adiutorium adesse prositent᷑.
Unde dicunt. Numquid ꝓp¬
ter te derelinquetur t̾ra:
dest ut quisquis extra te fu¬
ferentur rupes de loco suo.
quos sublimib in humano
genere excedere sensib esti¬
mant: quos profecto docto¬
res se habere głantur. Cũ
doctores. intra sinum rec̾te fi¬
dei colligere studet : quid
aliud quam de locis ꝓpriis
rupes mouet: Ut intra eam
recta sentientes. humiliter ia¬
ceant: qui in ꝑuersis suis sen¬
sib pͥus rigidi stabant. Sed

Expanded text:
mundum existimant occupasse. Quid est ergo dicere: Nunquid propter te derelinquetur terra, nisi hoc quod saepe fidelibus dicunt, quia si hoc est verum quod vos dicitis, omnis a Deo terra derelicta est, quam jam prae multitudine nos tenemus; sancta autem universalis Ecclesia praedicat Deum veraciter nisi intra se coli non posse, asserens quod omnes qui extra ipsam sunt minime salvabuntur. At contra haeretici, qui etiam extra ipsam salvari se posse confidunt, in quolibet loco sibi divinum adjutorium adesse profitentur. Unde dicunt: Nunquid propter te derelinquetur terra? id est, ut quisquis extra te fuBID.-- Et transferentur rupes de loco suo. quos sublimibus in humano genere excedere sensibus aestimant, quos profecto doctores se habere gloriantur. Cum praedicatores intra sinum rectae fidei colligere studet, quid aliud quam de locis propriis rupes movet, ut intra eam recta sentientes humiliter jaceant, qui in perversis suis sensibus prius rigidi stabant? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾ioꝵ cogitationes. eoꝵ
cordib nullatenus desunt:
& cum semꝑ diabolum seqͣn¬
tur in oꝑe: ualde tamen se
illi obligant. in cogitatione.
Prius gͣ culpa in cogitatione
est. postmodum uͦ in oꝑe. un¬
de filie babylon dicitur. Des¬
cende. sede in puluere. uirgo
filia babylon: sede in terra.
Cum enim semꝑ puluis in¬
terra sit: non tamen terra sẽꝑ
est puluis. Quid gͦ ꝑ pulue¬
rem: nisi cogitationes debemꝰ
acciꝑe: Que dum importu¬
ne ac silenter in mente euo¬
lant: eius ocłos excecant.
Et quid ꝑ terram : nisi ter¬
rena ac̾tio designatur. Et
quia reproboꝵ mens. prius
ad praua cogitanda deicit᷑.
& postmodum ad facienda:
recte filie babylon. que ab
interne rec̾titudinis iudicio
descendit. ꝑ ferientem senten¬
tiam dicitur. ut pͥus inpul¬
uere. & post in terra sedeat:
quia nisi se in cogitatione
ꝓsterneret: in malo oꝑe nõ

Expanded text:
desideriorum cogitationes eorum desideriorum cogitationes eorum cordibus nullatenus desunt. Et cum semper diabolum sequantur in opere, valde tamen se illi obligant in cogitatione. Prius ergo culpa in cogitatione est, postmodum vero in opere. Unde filiae Babylon dicitur: Descende in pulvere, virgo filia Babylon, sede in terra . Cum enim semper pulvis terra sit, non tamen terra semper est pulvis. Quid ergo per pulverem nisi cogitationes debemus accipere, quae dum importune ac silenter in mente evolant, ejus oculos excaecant? Et quid per terram nisi terrena actio designatur? Et quia reproborum mens prius ad prava cogitanda dejicitur, et postmodum ad facienda, recte filiinternae rectitudinis judicio descendit, per ferientem sententiam dicitur ut prius in pulvere et post in terra sedeat, quia nisi se in cogitatione prosterneret, in malo opere non
Abbreviated transcription (Latin):
autem eius dominio ñ ꝑti¬
mescit : recte de eo dicitur.
Calcet suꝑ eum: quasi rex
interitus. Huius quippe in¬
teritus regnum. discipuloꝵ
cordib. repellebat apłs:
cum dicebat. Non regnet
peccatum: in ur̃o mortali
corꝑe. Non enim ait ñ sit.
s non regnet: quia ñ esse
non potest: non autem reg¬
nare in cordib bonoꝵ potest.
Quia gͦ quelibet culpa cũ¬
cor iniquum pulsauerit. re¬
sistens illud non inuenit. sed
suo dominio substernit: di¬
catur recte. Auellatur de
tab̃naculo suo. fiducia eius:
& calcet suꝑ eum quasi rex.
fiducia eius auellitur: qͣndo
ꝑuersus quisq. qui multa
sibi ad uotum. in hac uita
parauerat : repentina morte
dissipatur. Et calcat super
eum quasi rex interitꝰ: quia
uel hic uitiis premitur: uel
mortis sue temꝑe. ꝑ hoc qͦd
ad supplicia rapitur: potesta¬
ti demonice subiugat᷑. Qͦ d
idcirco ita. in reproboꝵ men¬
tib agitur: quia & cum oc¬
casio ꝑpetrandi peccati deest.

Expanded text:
autem ejus dominio non pertiautem ejus dominio non pertimescit, recte de eo dicitur: Calcet super eum quasi rex interitus. Hujus quippe interitus regnum a discipulorum cordibus repellebat. Apostolus cum dicebat: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Non enim ait: Non sit, sed Non regnet, quia non esse non potest, non autem regnare in cordibus bonorum potest. Quia ergo cum quaelibet culpa cor iniqui pulsaverit, resistens illud non invenit, sed suo dominio substernit, dicatur recte: Evellatur de tabernaculo suo fiducia ejus, et calcet super eum quasi rex fiducia ejus evellitur, quando perversus quisque, qui multa sibi ad votum in hac vita paraverat, repentina morte dissipatur. Et calcat super eum quasi rex interitus, quia vel hic vitiis premitur, vel mortis suae tempore per hoc quod ad supplicia rapitur potestati daemoniacae subjugatur. Quod idcirco ita in reproborum mentibus agitur, quia et cum occasio perpetrandi peccati deest,
Abbreviated transcription (Latin):
co interitus nomine: ipse ho¬
ritum intulit. designatur.
Qui ꝑ suum quenlam sa¬
tellitem expͥmitur: de qͦ ad
ioħem dicitur. Nomen illi
mors. Iste itaq int̾itus. ĩ die
exitus. quasi rex suꝑ impiũ
calcat: quia quem pͥus blan¬
dis ꝑsuasionib decipit : ad
extremum uiolentis nisib.
ad supplicium rapit. Tantoq
eum durius depͥmit: quanto
in prauis actib. uehementiꝰ
astrinxit. Qui hic quoq re¬
probi mentem. dum possidet
calcat: quia quoties eam
delect̾ationib pressit: quasi
toties suꝑ eam pedes sue ty¬
rannice dominationis posuit.¬
aꝑte diabolus. s peccatum
debet intelligi: ex quo con¬
tingit reprobos ad int̾itum
trahi ÷ talis nimirum interi¬
tus quasi rex calcat mentẽ:
cum eam non resistentem
possidet. Non enim potest
in hac uita homini posito:
temptatio deesse peccati. S.
aliud est peccato temptan¬
ti resistere: aliud dñanti
seruire. Iniquus autẽ qͥsq.
quia resistere peccati sua¬
sionib nescit: subiugari

Expanded text:
co interitus nomine ipse horitum intulit, designatur; qui per suum quemdam satellitem exprimitur, de quo ad Joannem dicitur: Nomen illi mors . Iste itaque interitus in die exitus quasi rex super impium calcat, quia quem prius blandis persuasionibus decepit, ad extremum violentis nexibus ad supplicium rapit, tantoque eum durius deprimit, quanto in pravis actibus vehementius astringit. Qui hic quoque reprobi mentem dum possidet calcat, quia quoties eam delectationibus pressit, quasi toties super eam pedes suae tyrannicae dominationis posuit.aperte diabolus, sed peccatum debet intelligi, ex quo contingit reprobos ad interitum trahi, talis nimirum interitus quasi rex calcat mentem, cum eam non resistentem possidet. Non enim potest in hac vita homini posito tentatio deesse peccati, sed aliud est peccato tentanti resistere, aliud dominanti servire. Iniquus autem quisque, quia resistere peccati suasionibus nescit, subjugari
Abbreviated transcription (Latin):
requie eterna securus sit:
si de ea adhuc & ille trepidat:
cuiꝰ uirtutis preconia. & ipsẽ.
ei iudex qui ꝑcutit. clamat.
impius & peccator. ubi pare¬
bunt: Beatus iob etenim.
ad requiem post flagella ꝑ¬
uenturum nouerat: s ut
nr̃a in timorem corda concu¬
teret : ipse uisus est de et̾ne
quietis retͥbutione dubitare
cum dicit. putas ne: ut nos
uidelicet ꝑpendamus. qͣnta
debeamꝰ formidine. uenturũ¬

Expanded text:
requie aeterna securus sit: requie aeterna securus sit: si de ea adhuc et ille trepidat, cujus virtutes, praeconia et ipse et judex qui percutit clamat. impius et peccator ubi parebunt? » Beatus etenim Job ad requiem se post flagella perventurum noverat. Sed ut nostra in timore corde concuteret, ipse visus est de aeterna quietis retributione dubitare cum dicit: Putasne, ut nos, videlicet, perpendamus quanta debemus formidine venturu
Abbreviated transcription (Latin):
deserit: quousq ad incorrup¬
tionem resurrectionis rede¬
at. se esse non sentit. Om
itaq sua. in infernum pro¬
fundissimum descensura ꝑ¬
hibet: quo solam suam ani¬
mam descensuram uidet :
quia ibi totus est. ubi sentire
possit quod receꝑit. uel certe
in infernum. eiꝰ omnia descen¬
dunt : quia laboꝵ om̃ium
retͥbutio. adhuc in sola in¬
ferni quiete. recipi prestola¬
batur. Et quasi illuc descẽ¬
dit omne quod egit: qͥa ibi
quietem retͥbutionis sue. ex
omnib muenit. Unde etiam
ipsa quies p̾stolata subiun¬
gitur: cum ilico subinfert᷑.
Putas ne saltem ibi erit re¬
quies mͥ: In quib nimirũ
uerbis. & innotescit quid de¬
siderat: & tamen esse se ad¬
huc de suscipienda reqͥe du¬
bium designat: ne cuiꝰ scã
oꝑa. tot flagella secuta sunt:
occulto iudicio suꝑͣ iudicis.
post flagella temporalia.eti¬
am mansura tormenta se¬
querentur. Qia in re cum
magno nobis timore pensan¬
dum est. quis nr̃m iam de

Expanded text:
deserit, quousque ad incorrupdeserit, quousque ad incorruptionem resurrectionis redeat, se esse non sentit. Omnia itaque sua in infernum profundissimum descensura perhibet, quo solam suam animam descensuram videt, quia ibi totus est, ubi sentire possit quod receperit. Vel certe in infernum omnia ejus descendunt, quia laborum omnium retributio adhuc in sola inferni quiete recipi praestolabatur. Et quasi illuc descendit omne quod egit, quia ibi quietem retributionis suae ex omnibus invenit. Unde etiam ipsa quies pgitur, cum illico subinfertur. Putasne saltem ibi erit, requies mihi? In quibus nimirum verbis innotescit quod desiderat, et tamen esse se adhuc de suscipienda requie dubium designat: ne cujus sancta opera, tot flagella secuta sunt occulto judicio superni judicis, post flagella temporalia etiam mansura tormenta sequerentur. Qua in re cum magno nobis timore pensandum est, quis nostrum jam de
Abbreviated transcription (Latin):
demersi: petrus apłs dicit.
Angłis peccantib ñ peꝑcit:
s rudentib inferni detrac¬
tatos in tartarum. tradidit
in iudicio cruciandos reser¬
uari. Si itaq quantum ad
celsitudinem celi. aer iste ca¬
ligosus infernus est: qͣntum
ad eiꝰdem aeris altitudinẽ.
terra que inferius iacet: & in¬
fernus intelligi. & profundiꝰ
potest. Quantum uͦ ad eius¬
dem terre altitudinem: & illa
loca inferi. que suꝑiora sũt
aliis receptaculis inferni.
hoc loco non incongrue.
inferni profundissimi appel¬
latione signantur: quia
quod aer ad celum. terra
ad aerem: hoc ille est suꝑi¬
or infernoꝵ sinus. ad t̾ram.
S mirum ualde est quod
adiungit: descendent om̃ia¬
mea. Cum enum sola ani¬
ma descensura ẽẽt ad infer¬
ni loca: quid est quod sc̃s
uir. illuc ꝑhibet om̃ia sua
descendere ⁊ nisi quod ibi
se esse totum uidit. ubi põ¬
dus sue remunerationis in¬
telligit: Quia hoc quod
ex se insensibile interram

Expanded text:
demersi, Petrus apostolus dicit: demersi, Petrus apostolus dicit: Angelis peccantibus non pepercit, sed rudentibus inferni detractos in tartarum tradidit in judicio cruciandos reservari . » Si itaque quantum ad celsitudinem coeli aer iste caliginosus infernus est, quantum ad ejusdem aeris altitudinem terrae, quae inferius jacet, et infernus intelligi, et profundus potest, quantum vero ad ejusdem terrae altitudinem, et in illa loca inferi, quae superiora sunt aliis receptaculis inferni: hoc loco non incongrue inferni profundissimi appellatione signantur. Quae quod aer ad coelum, terra ad aerem, hoc ille est superior infernorum sinus ad terram. Sed mirum valde est quod jungit: « descendent ommea. Cum enim sola anima descensura esset ad inferni loca, quid est quod sanctus vir illuc perhibet omnia sua descendere, nisi quod ibi se esse totum vidit, ubi pondus suae remunerationis intelligit? Quia hoc quod ex se insensibile in terra
Abbreviated transcription (Latin):
pora. dispensationis sue gra¬
tiam differre. Dicat gͦ. pa¬
tientiam meam quis consi¬
derat: quia quod disponen¬
ti breue est: longum est a¬
manti. Unde adhuc dilatio¬
nis sue dampna consicdans.
hoc quod iam predixerat
repetit: & descensurus ad
ima. uocem doloris ingemi¬
mum infernum: descendẽt
omnia mea. Cum constet.
quod apud inferos iusti nõ
in locis penalib. s insuꝑiori
quietis sinu tenerentur: mag¬
na nobis oboritur questio.
quidnam sit quod beatus iob
asserit. dicens. in profundis¬
simum infernum descendent
om̃ia mea: qui & si ante ad¬
uentum mediatoris dei & ho¬
minum. minfernum descen¬
surus erat: liquet tamen. qͥa
in profundissimum infernũ.
descensurus non erat. An ip¬
sa suꝑiora loca inferi. ꝓfun¬
dissimum infernum uocat:
Quia uidelicet. quantũ ad
sublimitatem celi: iam huiꝰ
aeris spatium. non un merito
dici infernus potest. Undecũ
apostate angłi. a celestib se¬
dib. in hoc caligoso aere st̃

Expanded text:
pora dispensationis suae grapora dispensationis suae gratiam differre. Dicat ergo: Patientiam meam quis considerat? quia quod disponenti breve est, longum est amanti. Unde adhuc dilationis suae damna considerans, hoc quod jam praedixerat repetit, et, descensurus ad ima, vocem doloris ingemimum infernum descendent omnia mea. - Cum constet quod apud inferos justi non in locis poenalibus, sed in superiori quietis sinu tenerentur, magna nobis oboritur quaestio, quidnam sit quod beatus Job asserit, dicens: In profundissimum infernum descendent omnia mea : qui, etsi ante adventum mediatoris Dei et hominum, infernum descensurus erat, liquet tamen quia in profundissimum infernum descensurus non erat. An ipsa superiora loca inferi profundissimum infernum vocat, quia videlicet, quantum ad sublimitatem coeli, jam hujus aeris spatium non immerito dici infernus potest? Unde, cum apostatae angeli a coelestibus sedibus in hoc caliginoso aere sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ista fuit ꝑpendere: ut scirent
de presentis uite laborib. uel
de subsequenti post mortem
dilatione cogitare. Quod
utrumq iusti. ante aduen¬
tum redemptoris. se ꝑpeti do¬
lebant. Unde recte ilicitur.
Et patientiaili meam quis
considerat. Et quidem nõ
deest. qui patientiemi consi¬
deret : s cum citius non exau¬
dit: quasi minus considera¬
re dicitur. deus. Ipsa enim
humani generis. que uenit
in mundi fine redemptio :
ab his qui a mundi uitio p̾¬
cesserunt. tarda credebatur:
quia longo tempis spatio.
a celestium remuneratione
disiuncti sunt: ueritate atte¬
stante que ait. Multi ꝓpħe &
reges. uoluerunt uidere que
uidetis : & non uidunt. Itaq
quod nunc dicitur. patien¬
tiam meam quis considerat:
ardentis desiderii uota pan¬
duntur. Neq enim ut pre¬
diximus. iustoꝵ patientiã
non considerat deus: s qͣsi
non considerare dicitur. ad
uotum desiderii minꝰ citius
apparere : & ꝑ prolixiora tẽ¬

Expanded text:
ista fuit perpendere, ut scirent ista fuit perpendere, ut scirent de praesentis vitae laboribus, vel de subsequenti post mortem dilectione cogitare. Quod utrumque justi ante adventum Redemptoris nostri se perpeti dolebant. Unde recte dicitur: Et patientiam meam quis considerat? - Et quidem non deest qui patientiam consideret, sed cum citius non exaudit, quasi minus considerari dicitur Deus. Ipsa enim humani generis quae venit in fine mundi Dei redemptio, ab his qui a mundi initio praecesserunt tarde credebatur, quia longo temporis spatio a coelestium remuneratione disjuncti sunt, Veritate a testante, quae ait: « Multi prophetae et reges voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt . Itaque quod nunc dicitur: Patientiam meam quis considerat? ardentis desiderii vota panduntur. Neque enim, ut praediximus, justorum patientiam 435 non considerat Deus, sed quasi non considerare dicitur ad votum desiderii minus citius apparere, et per prolixiora tem
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͦ tunc electi ante ad¬
uentum dñi. & in labore ui¬
te presentis se esse cernebãt:
& tamen post presentem ui¬
tam. necdum celestia bona
ꝑcipere: multis cogitatiõib
urebantur. Expectabant
enim grãm redemptoris sui:
nec tamen ad eam poterant
in carne uiuendo. ꝑuenire.
Unde & apte subiungitur.¬
Ubi est gͦ nunc prestolatio
mea: Que esse potuit p̾sto¬
latio iustoꝵ : nisi iustos ui
stificans deus. qui ad penas
humani generis sponte de
scenderet: & captiuos mor¬
tis. iustitie sue iurcute libe¬
raret: Huius enim p̾senti¬
am. minime cessabant inten¬
ta cogitatione p̾stolari: qͣm¬
nouerant : s uenire citius
querebant. Unde non ait.
ubi est gͦ prestolatio mea:
nunc: ostendit quia quod qͣn¬
doq uenturum erat ÷ uenire
citius desiderabat. Sequit᷑.¬
Et patientiam meam. quis
considerat: Expressit desi¬
derium. quo festinat in car¬
ne positus redimi: & ab infe¬
ris. ad suꝑna reuocari. Et
quidem paucoꝵ hominum.

Expanded text:
Quia ergo tunc electi ante adQuia ergo tunc electi ante adventum Domini et in labore vitae praesentis se esse cernebant, et tamen post praesentem vitam necdum coelestia bona percipere, multis cogitationibus urebantur. Exspectabant enim gratiam Redemptoris sui, nec tamen ad eam poterant in carne vivendo pervenire. Unde et apte subditurUbi est ergo nunc praestolatio mea? - Quae esse potuit praestolatio justorum, nisi justus et justificans Deus, qui ad poenas humani scenderet, et captivos mortis justitiae suae virtute liberaret? Hujus enim praesentiam minime cessabant intenta cogitatione praestolari: noverant, sed venire citius quaerebant. Unde non ait: Ubi est ergo praestolatio mea? nunc, ostendit quia quod quandoque venturum erat venire citius desiderabat. SequitEt patientiam meam quis considerat? - Expressit desiderium quo festinat in carne positus redimi, et ab inferis ad superna revocari. Et quidem paucorum hominum
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est quod dixit. pu¬
tredini pater meus es. nisi
quod omnis homo. ab origi¬
ne iam uitiata descendit:
Unde & additur. mat̾ mea
& soror mea uermib: quia
uidelicet. & ab ipsa putre¬
dine. & cum ipsa mhc̃ mun¬
dum uenimus. Quantum
enim ad materiam corrupti¬
bilis carnis. mater nr̃a ac so¬
ror uermes sunt: quia & de
putredine processimus. & cũ
& mater natura & consue¬
tudo. non immerito sororuo¬
catur : quia ab illa. cũ ista
sumus. Que uidelicet mat̾.
& soror uermes sunt: quia ex
natura corruptibili. & con¬
suetudine ꝑuersa. cogim᷑ :
ut quasi quibusdam u̾mib.
sic inquietis cogitationib. in
mente fatigemur. Carnis
enim natura uitiata. & con¬
suetudo ꝑuersa: quia innu¬
meras curas. in cordemfir¬
mitatis nr̃e generant ⁊ be¬
ne mater & soror. uermes
uocantur. Mordent enim
animum cure: dum inquie¬
tant. Non enim cessant iusti
uiri. uel sollicite cogitare. &
ꝑtractare quid agant: uel
prouide inspicere. quo post
p̾sentem uitam ducendi sint.

Expanded text:
Quid est hoc quod dixit putredini: Pater meus es, nisi quod omnis homo ab origine jam vitiata descendit? Unde et additur: Mater mea, et soror mea, vermibus, quia videlicet et ab ipsa putredine et cum ipsa in hunc mundum venimus. Quantum enim ad materiam corruptibilis carnis, mater nostra ac soror vermes sunt, quia et de putredine processimus, et cum mater natura, et consuetudo non immerito soror vocatur, quia ab illa cum ista sumus. Quae videlicet mater et soror vermes sunt, quia ex natura corruptibili et consuetudine perversa cogimur, ut quasi quibusdam vermibus, sic inquietis cogitationibus in mente fatigemur. Carnis enim natura vitiata et consuetudo perversa, quia innumeras curas in corde infirmitatis nostrae generant, bene mater et soror vermes vocantur. Mordent enim animum curae, dum inquietant. Non enim cessant justi viri vel sollicite cogitare et pertractare quid agant, vel provide inspicere quo post praesentem vitam ducendi sint.
Abbreviated transcription (Latin):
pa potuissent: si hec habere
cum humilitate. uoluissent.
S extolluntur reb. ĩflant᷑
honorib: dedignantur cete¬
ros ÷ omnemq uite sue fidu¬
ciam in ipsa habundantia
rerum ponunt. Unde & qui
dam diues dicebat. Anima.
eoꝵ cogitationes. dum suꝑ¬
nus uidex aspicit: de ip̃a hac
eos sua fidutia. euellit. Unde
hic quoq apte subditur. E¬

Expanded text:
pa potuissent, si haec habere pa potuissent, si haec habere cum humilitate voluissent. Sed extolluntur rebus, inflantur honoribus, dedignantur caeteros, omnemque vitae suae fiduciam in ipsa abundantia rerum ponunt. Unde et quidam dives dicebat: 443 Anieorum cogitationes dum supernus judex aspicit, de hac ipsa eos sua fiducia evellit. Unde hic quoque apte subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
temporalis: que dum foris
concupiscitur: quasi speci¬
es in cute retinetur. Brachi¬
orum uͦ nomine. non incon¬
grue oꝑa designantur: qͥa
corporale opus. brachiis a¬
gitur. Quid autem mors.
nisi peccatum est. quod ab
int̾iore uita animam occi¬
dit: Unde scͥptum est. Be¬
atus & sc̃s. qͥ habet partẽ
in resurrectione pͥma: quia il¬
le post in carne feliciter resur¬
get: qui in hac uita positus.
a mentis sue morte surrexit.
Si gͥ peccatum mors. non in¬
congrue primogenita mors.
suꝑbia ualet intelligi: quia
scriptum est. Initium om̃is
peccati: suꝑbia. Pulchritu¬
dinem gͥ cutis eius. & brachia
illius. primogenita mors de¬
uorat: quia iniqui głam. uł
oꝑationem. suꝑbia supplan¬
tat. Potuit enim etiam in
isset. Potuit auctoris sui ui¬
dicio. quibusdam suis oꝑib
commendari: nifi hec ip̃sa
oꝑa ante eius ocłos. elatio sup¬
plantaret. Sepe enim quos¬
dam diuites uidemus. qui
opes & głam habere sinecul¬

Expanded text:
temporalis, quae dum foris temporalis, quae dum foris concupiscitur, quasi species in cute retinetur. Brachiorum vero nomine non incongrue opera designantur, quia corporale opus brachiis agitur. Quid autem mors nisi peccatum est, quod ab interiore vita animam occidit? unde scriptum est: Beatus et sanctus qui habet partem in resurrectione prima , quia ille post in carne feliciter resurget, qui, in hac vita positus, a mentis suae morte resurrexerit. Si igitur peccatum mors, non incongrue primogenita mors superbia valet intelligi, quia scriptum est: Initium omnis peccati superbia . Pulchritudinem igitur cutis ejus et brachia illius primogenita mors devorat, quia iniqui gloriam vel operationem superbia supplantat. Potuit enim etiam in isset; potuit auctoris sui judicio quibusdam suis operibus commendari, nisi haec ipsa opera ante ejus oculos elatio supplantaret. Saepe enim quosdam divites videmus, qui opes et gloriam habere sine cul
Abbreviated transcription (Latin):
Bene autem dicitur: & in¬
elia inuadat costas illius.
Coste enim uiscera constrin¬
gitnt: ut latentia intͥnsecus.
earum soliditate minuant᷑.
Coste gͦ uniuscuiꝰq sunt.
sensus animi: qui latentes
cogitationes minuunt. In¬
edia igitur inuadit costas:
quando omni spiritali refe¬
ctione subtracta. sensus mẽ¬
tis deficiunt: & cogitatiões
suas. regere uel tueri non
possunt. Inedia inuadit
iniqui costas: quia fames
interna. sensus mentis exte¬
nuat: ut cogitationes suas
nullatenꝰ regant. Nam dũ
sensus mentis obtusi fũint.
cogitationes ad exteriora ꝓ¬
deunt: & quasi costis infir¬
mantib. ea que in occulto
sana latere poterant. foras
uiscera fundunt᷑. Unde fit.
ut cogitationib exteriꝰ spar¬
sis. exterioris głe speciem de¬
ceptus appetat animus nͥlq
diligat. nisi quod pulchrũ
foris uiderit. Contra quem
adhuc apte subiungitur.¬
Deuoret pulchritudinem
cutis eius: & consumat bra¬
chia illius. pͥmogenitamors.
Pulchritudo cutis est. gła

Expanded text:
Bene autem subditur: Et inedia invadat costas illius. Costae enim viscera constringunt, ut latentia intrinsecus earum soliditate muniantur. Costae ergo uniuscujusque sunt sensus animi, qui latentes cogitationes muniunt. Inedia igitur invadit costas, quando, omni spiritali refectione subtracta, sensus mentis deficiunt, et cogitationes suas regere vel tueri non possunt. Inedia invadit iniqui costas, quia fames interna sensus mentis extenuat, ut cogitationes suas nullatenus regant. Nam dum sensus mentis obtusi fuerint, cogitationes ad exteriora prodeunt, et, quasi costis infirmantibus, ea quae in occulto sana latere potuerant foras viscera funduntur. Unde fit ut, cogitationibus exterius sparsis, exterioris gloriae speciem deceptus appetat animus, nihilque diligat, nisi quod pulchrum foris viderit. Contra quem adhuc apte subjungiturDevoret pulchritudinem cutis ejus, et consumet brachia illius primogenita mors. - Pulc
Abbreviated transcription (Latin):
qui ex eo quod agit. huma¬
nas laudes appetit: testem in
terra querit. Qui autem de
actib suis omnipotenti deo
placere festinat: testem se ha¬
bere in celo considerat. Et
sepe contingit: ut ipsa quoq
in nobis bona oꝑa. abincau¬
tis hominib reprehendant᷑.
S qui testem in celo habet:
reprehensiones hominũ me¬
tuere non habet. Unde ad¬

Expanded text:
qui ex eo quod agit, humaqui ex eo quod agit, humanas laudes appetit, testem in terra quaerit; qui autem de actibus suis omnipotenti Deo placere festinat, testem se habere in coelo considerat, et saepe contingit ut ipsa quoque in nobis bona opera ab incautis hominibus reprehendantur. Sed qui testem in coelo habet, reprehensiones hominum metuere non debet. Unde ad