comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pidus erat & indecorus. & ideo agrestis erat
qui fructus ullos habere ñ posset. De ipso
quoq dño postea quam ȩccłȩ fȩcundicatẽ
fecit assurgere. pulchre dictũ. Dñs regna
& decorẽ industi. Liquet gͥ decorũ idẽe
quod fȩcundũ: indecorũ qđ infecundũ.
Similis ẽ causa animȩ. quia ea decora anma
quȩ fȩcunda sit meritis. fęc unda consilus.
ea indecora: quȩ sterilis infirmicate. Sed¬
& animȩ sunt sterilitas & materia. Nam¬
quȩ eam sterilitas fructu defraudat suo
in opiam infert. timorem incutit. adolet
cupidicates & uanas opiniones. Sic anima
cadit. Quid ẽ gͦ malicia. nisi boni indigen¬
cia: Suo enĩ defraudatur atq alieni in¬
diget. exinanitur ac repletur sine ulla
mensura & modo. Materialia autẽ uicia.
animȩ obumbrant grãm. Ignoranciȩ.
concupiscentiȩ. animȩ sunt ȩgricudines.
sed ad speciem quam ad materiam magis¬
referuntur. Materia est caro. species

Expanded text:
pidus erat et indecorus ; et ideo agrestis erat, pidus erat et indecorus ; et ideo agrestis erat, qui fructus ullos habere non posset. De ipso quoque Domino posteaquam Ecclesiae fecunditatem fecit assurgere, pulchre dictum est: Dominuset speciem induisti . Liquet igitur decorum id esse, quod fecundum: indecorum, quod infecundum. Similis est causa animae soli; quia ea decora anima, quae fecunda sit meritis, fecunda consiliis: ea indecora quae sterilis. Infirmitates etenim animae sunt sterilitas et materia; namque eam sterilitas fructu defraudat suo, inopiam infert, timorem incutit, adolet cupiditates, et vanas opiniones: sic anima cadit. Quid ergo est malitia, nisi boni indigentia ? Suo enim defraudatur, atque alienis indiget, exinanitur atque repletur sine ulla mensura et modo. Materialia autem vitia animae obumbrant gratiam. Ignorantia et concupiscentia animae sunt aegritudines: sed ad speciem magis quam ad materiam referuntur. Materia est caro, species est
Abbreviated transcription (Latin):
Nec otiose fȩcunditatis laudatur anima
non solum qđ fit fecunda uirtutib.
sed etiam qđ nichil habeat inͤmali.
Iuud enĩ decorũ & spetiosũ est in quo
nichil sit mali. decorũ enĩ quodbonũ
Quod autẽ indecorũ. hoc malũ. Speciosa
fȩcunditas est bonoꝵ oꝑũ. Contraria
gͦ speciositati sterilitas. qm̃ qui pͥuat᷑
specie uł decore. in eomest malum.
Quod autẽ malũ. hoc est sterile & infecundũ.
C uius rei qđ euidentius indiciũ. quam
natura est: Terra enĩ quȩ bona est. fercilis
atq fecunda. quȩ autẽ mala. ea ie iuna &
sterilis. Quȩ uero ferailis: hȩc decora. Quid
enĩ pleno agro pulchrius. cũ seges fluctuat.
cũ poma irrutilant. uł cũ uuarũ serta de¬
pendent. aut bacis onustȩ oleȩ curuescunt.
uel uiridanti graminȩ montiũ uertices.
uallium humilia uestiuntur: Et ut scrip¬
turȩ utamur cestimonio. iacobdecorus
erat. & ideo erat odor agri pleni. E sau his¬

Expanded text:
ulla . 60. Nec otiose fecunditatis laudatur anima, ulla . 60. Nec otiose fecunditatis laudatur anima, non solum quod sit fecunda virtutibus; sed etiam quod nihil habeat in se mali. Illud enim decorum atque speciosum est, in quo nihil sit mali. Decorum enim quod bonum: quod autem indecorum, hoc malum. Speciosa fecunditas est bonorum operum: contraria ergo speciositati sterilitas; quoniam qui privatur specie vel decore, in eo est malum: quod autem malum, hoc sterile et infecundum. Cujus rei quod evidentius indicium quam natura est? Terra enim quae bona est, fertilis atque fecunda: quae autem mala, ea jejuna atque sterilis: quae vero fertilis, haec 376 et decora. Quid enim pleno agro pulchrius, cum seges fluctuat, cum poma irrutilant, vel cum uvarum serta dependent, aut baccis onusta olea curvescit, vel viridanti gramine montium vertices, vallium humilia vestiuntur? Et ut Scripturae utamur testimonio , Jacob decorus erat; et ideo erat odor agri pleni: Esau his
Abbreviated transcription (Latin):
nuda fulgeret. Laudatur prȩterea qđ
fidelis. quod uerbo potens. quod fuctib
fȩcunda diuersis. quod sit una sicut
columba habens sp̃s unitatem. in qua
sit pax quȩ fecit utraq unum. & quȩ
ñ sit composita exdiuersis elementis
discretȩ compugnantisq nacurȩ. Quid
enĩtam diuersum quã ignis & aqua.
aer & terra. ex quib corporis nr̃a creatura
consistit: Anima autẽ om̃is benedicta
simplex. quȩ imicatur dicente̾. ut om̃s
unum sint sicut cu pacer inme & ego
inte. ut & ipsi in nobis unum sint. hȩc
enĩ ẽ consum macio acq ꝑfectio. Unde
& addidic. ut sint unum. sicut & nos
unum sumus. Ego in his & tu in me.
sint consummati in unum. hec ẽ gͦ ani-¬
ma columba atq ꝑfecta. quȩ simplex
& sp̃ualis. neq huius turbatur corporis
passionib. in quo foris pugnȩ. intus
timores sunt. Deniq hoc uerbo. unitatis
concordiam & pacem significari scrip¬
tura nos docet dicens. Multitudo autẽ

Expanded text:
nuda fulgeret. 59. Laudatur praeterea quod nuda fulgeret. 59. Laudatur praeterea quod fidelis, quod verbo potens, quod fructibus fecunda diversis, quod una sicut columba habens spiritus unitatem, in qua sit pax, quae fecit utraque unum : et quae non sit composita ex diversis elementis discretae compugnantisque naturae . Quid enim tam diversum quam ignis et aqua, aer et terra, ex quibus corporis nostri creatura consistit? Anima autem benedicta omnis simplex quae imitatur dicentem: Ut omnes unum sint, sicut tu Pater in me et ego in te, et ipsi in nobis unum sint . Haec est enim consummatio atque perfectio. Unde et addidit: Ut sint unum, sicut et nos unum sumus: ego in his, et tu in me, ut sint consummati in unum . Haec est ergo anima columba una atque perfecta, quae simplex atque spiritualis, neque hujus turbatur corporis passionibus, in quo foris pugnae, intus timores sunt. Denique hoc verbo unitatis concordiam et pacem significari Scriptura nos docet dicens: Multitudo autem
Abbreviated transcription (Latin):
eleuetur: & cȩteras animas derelinquat.
I deo & in euangłio ñ om̃ib discipłis. sed
ꝑfectiorib suam głam demonstrauit.
Consticue nunc doccorem aliquẽ qͥ rem
obscuram uelit aꝑire audientib. quẽ¬
ad modum & si ipse potens sit insermo-
ne & scientia: condescendat tamen ad eors
scientiam qui ñ incelligunt. & simplici
& planiore atq usicato sermone utat᷑.
ut possit incelligi. Quisquis gͥ inter
audientes uiuatior sensu sit qͥ facile
sequi possit. eleuat eũ acq excucit. hunc
uidens doctor reuocat. ut paciatur
magis doctorem humiliorib & planio¬
rib immorari. quo& cȩteri sequi possint.
Q uod ait. aquila sonans ut reuelata . so.¬
nantẽ ad admirationẽ dignã retulit.
quasi magna & sonora habentem opera.
reuelata ad oꝑum claritatem. uł quod
eius animȩ oꝑa luceant coram patre
qui incȩlo est. Unde ñ otiose pallium etiꝰ
sublatum intelligis. ut aꝑca meritis &

Expanded text:
elevetur, et caeteras animas derelinquat. elevetur, et caeteras animas derelinquat. Ideo et in Evangelio non omnibus discipulis , sed perfectioribus suam gloriam demonstravit. Constitue nunc aliquem doctorem, qui rem obscuram velit aperire audientibus: quemadmodum etsi ipse potens in sermone sit et scientia, condescendat tamen ad eorum inscitiam qui non intelligunt, et simplici et planiore atque usitato sermone utatur, ut possit intelligi. Quisquis igitur inter audientes vivacior sensu sit, qui facile sequi possit, elevat eum atque excutit. Hunc videns doctor revocat, ut patiatur magis doctorem humilioribus et planioribus immorari, quo et caeteri sequi possint. 58. Quod ait Aquila: Sonans ut revelata, sonantem ad admirationem dignam retulit, quasi magna et sonora habentem opera: revelata, ad operum claritatem; vel quod ejus animae opera luceant coram Patre qui in coelis est. Unde non otiose pallium ejus sublatum intelligis, ut aperta meritis et
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ribilis ordine quodã ad sũmã ꝓuecta
uirtutũ. Ideoq quasi ꝑfecte dicit. Auer
oculos tuos a me. noli contͣ me intendere.
Deuotione nimia ac fide possibilitatem naturȩ
& conditionis propriȩ suꝑgressa. quia lucẽ
in accessibilem & religionem intueri est
graue. auerte inquit oculos tuos a me:
eoquod plenitudinem diuinitatis eius &
splendorem ueri luminis sustinere non
possit. Possumus tamen & sic accipere.
auerte oculos tuos ame. & si tu ꝑfectaes:
aliȩ mͥ adhuc redimendȩ sunt animȩ.
alie fulciendȩ. Gleuas enĩ me uidendo.
Ego autẽ ideo descendi: ut om̃s eleuem.
Et si surreri & habeo patris sedẽ. tamen
prȩsidio desticucos. sed prȩsentia mea uos
confirmabo. habet hoc in euangłio scrip¬
tum. Ecce ego uobiscũ sum usq consum.¬
mationem mundi. Auerte oculos tuos
exaltat dñm: peccator humiliat. Uult¬
gͦ illam a uertere oculos. ne eam consi-¬
derans quod iam ad suꝑ iora sequi possit

Expanded text:
terribilis ordine quodam ad summum provecta terribilis ordine quodam ad summum provecta virtutum. Ideoque quasi perfectae dicit: Averte oculos tuos a me, noli contra me intendere devotione nimia ac fide possibilitatem naturae et conditionis propriae supergressa, quia lucem inaccessibilem e regione intueri est grave. Averte, inquit, oculos tuos a me; eo quod plenitudinem divinitatis ejus, et splendorem veri luminis sustinere non possit. Possumus tamen et sic accipere: Averte oculos tuos a me. Etsi tu perfecta es, aliae mihi adhuc redimendae sunt animae, aliae fulciendae. Elevas enim me videndo: ego autem ideo descendi, ut omnes elevem. Et si surrexi, et habeo Patris sedem, tamen praesidio destitutos, sed praesentia mea vos confirmabo. Habes in Evangelio hoc scriptum: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem mundi . Averte ergo oculos exaltat Dominum, peccator humiliat. Vult ergo avertere illam oculos, ne eam considerans quod jam ad superiora sequi possit,
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ requirit. & quȩrendo eius inse
excitat caritatẽ. & ubi uerbũ quęrat
agnoscit. quod inter orationes scõrum
lilia pascat intelligit. Hoc mysterium
in sabbato duceret ꝑ seminata discipłos.
quia & ꝑ passionẽ eius desertũ floret
fructus colligamus. Nec uerearis sip ha¬
risei accusent semina colligente᷑. & si illi
accusent. sed xp̃s excusat. & similes facit
quas uult animas se sequentes dauid
illius qui supra legem panes ꝓpositionis
ca iam tunc mence ꝓspiciens. Laudatur¬
itaq a sponso. quod tã bene & constanter
requisierit eũ. Idõq iam ñ solũ soror dr̃ ÷¬
sed etiam bene placita nominatur. Quasi
complacita ei qui complacuit pacri. &
speciosa sicut ierłm ad miratio sic ut
ordinata. quod eiuitatis ȩternȩ uniuersa
habeat mysteria. & ad mirationi sit om̃ib
uidentib eam. quia plena ut ȩquitas
atq ꝑfecta ẽ & fulgorẽ de uerbi lumine
mutuata. dũ semꝑ id incendit. F it eciã

Expanded text:
Verbum requirit, et quaerendo ejus in se Verbum requirit, et quaerendo ejus in se excitat charitatem, et ubi Verbum quaerat agnoscit. Quod inter orationes sanctorum lilia pascat, intelligit. Hoc mysterium  cum in sabbato duceret per seminata discipulos.quia et per passionem ejus desertum floret fructus colligamus. Nec verearis ne Pharisaei accusent seminata colligentem. Etsi illi accusent, sed Christus excusat, et similes facit quas vult animas se sequentes David illius, qui supra legem panes propositionis ca jam tunc mente prospiciens itaque Sponsa a Sponso, quod tam bene et constanter requisierit eum. Ideoque jam non solum soror dicitur, sed etiam beneplacita nominatur, quasi ei complacita; quia complacuit Patri: et, speciosa sicut Hierusalem, admiratio sicut ordinata; quod civitatis aeternae universa habeat mysteria: et admirvidentibus eam; quia plena ut aequitas atque perfecta est, et fulgorem de Verbi lumine mutuata, dum id semper intendit; fit etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcusserunt eam. ut amplius probaretur.
Exercentur enĩ animȩ tempcationib. Tulert̃
ei pallium. quȩrentes siuerum decorem
nudȩ uirtutis afferret. uł quia sine in tegu-¬
mento quis illam cȩlestem ciuitatẽ debeat
introire. nulla deferens secũ oꝑim̃ta fucoꝵ.
Dunt etiam qui requirunt. ne qua anima
exuuias secũ uehat carnalis illecebrȩ.
& concupiscentiam corporalem. Nudatur
pallio. cũ eius conscientia manifestatur:
Sed est & quȩ bene nudatur. cui licet imitari
dicentem. Uenit enĩ princeps huiꝰ mundi
& in me inueniet nichil. Certe quia in
illo solo nichil inuenit. qui peccatum ñ
fecit. Beata & illa ẽ inqua ñ grauia aut
multa inuenit. sed inuenit in ea amictũ
fidei & sapientiȩ disciplinã. Itaq sine
dispendio sui. quia & si uolet quis non
potest ueram auferre sapientiam. &¬
si aduersarius obstrepat. ibi tamen uera
innoxie conuersationis elucet integri-¬
tas. sine dispendio gͦ transiuit custodes.

Expanded text:
percusserunt eam, ut amplius probaretur. percusserunt eam, ut amplius probaretur. Exercentur enim animae tentationibus. Tulerunt ei pallium, quaerentes si verum decorem nudae virtutis afferret: vel quia sine integumento quis in illam coelestem civitatem debeat introire, nulla deferens secum operimenta fucorum. Sunt etiam qui requirant, ne qua anima exuvias secum vehat carnalis illecebrae, et concupiscentiam corporalem. Nudatur pallio, cum ejus conscientia manifestatur. Sed est et quae bene nudatur, 374 cui licet imitari dicentem: Venit enim princeps hujus mundi, et in me inveniet nihil ; quia certe in illo solo nihil invenit, qui peccatum non fecit. Beata et illa est in qua non gravia aut multa invenit: sed invenit in ea amictum fidei, et sapientiae disciplinam. 56. Itaque sine dispendio sui quia etsi volet quis, non potest veram auferre sapientiam: etsi adversarius obstrepat, ibi tamen vera innoxiae conversationis elucet integritas, sine dispendio ergo transivit custodes,
Abbreviated transcription (Latin):
sint qui in baby lone sunt hebrei. & de baby¬
lone exisse morib doceant. Nam & illi de
bylonis: sed ebant quidẽ in regione babylo¬
nis. sed in eiꝰ ñ erant uitiis & confusione.
Nam quomͦ erant in illa confusione uitiorũ
quiflebant gerentes poenitentiam. quod
de archa deuotionis ac fidei & uirtucis pat̾̃nȩ
meritis excidissent: Quȩ autẽ in uerbo erit
anima. uerbũ requirit. Unde & ista cũ quȩ¬
reret. incidit incustodes qui circũeunt ciui-¬
tatem. Percusserunt inquit me & uulnera¬
uerunt me. tulerunt palliũ ame custodes
murorum. Bene quidẽ quasi sponsa uenie¬
bat cũ pallio quo obnuberet caput cũ sponsꝰ
occurreret. sicut rebecca. quȩ cognita qͦd
ysaac sibi ueniret obuius. descendit de ca-¬
melo & pallio se oꝑuit. Itaq hȩc amma nup¬
tialis uestis prȩuenit insignia. ne forte
reiceretur quasi uestem ñ habens nuptialẽ.
uł ut caput uelaret ꝓpter angłos. Sed illi

Expanded text:
sint qui in Babylone sint Hebraei, et de Babysint qui in Babylone sint Hebraei, et de Babylone exisse moribus doceant. Nam et illi deflumina Babylonis, sedebant quidem in regione Babylonis, sed in ejus non erant vitiis et confusione . Nam quomodo erant in illa confusione vitiorum, qui flebant gerentes poenitentiam quod de arca devotionis, ac fidei, et virtutis paternae meritis excidissent? Quae autem in Verbo exit anima, Verbum requirit. 55. Unde et ista cum quaereret, incidit in custodes qui circumeunt civitatem: Percusserunt, inquit, me, et vulneraverunt me, tulerunt pallium a me custodes murorum . Bene quidem quasi sponsa veniebat cum pallio quo obnuberet caput suum cum sponsus occurreret. Sicut Rebecca quae cognito quod Isaac sibi veniret obvius, descendit de camelo, et pallio se operuit : ita et haec anima nuptialis vestis praeveniebat insignia; ne forte rejiceretur, quasi vestem non habens nuptialem; vel ut caput velaret propter angelos. Sed illi
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa possumus estimare. Itaq uelut de com-¬
plexu suo. cũ iam expanderet intelligibiles
manus suas & digitos ut cõp̃henderet uerbũ.
transisse sibi illud ñ tamen ad huo ꝑtran-¬
sisse anima pia dicit. Et hoc ꝓcessũ habet
quia scriptũ est. & tuam ipsius animam
ꝑtransibit gladius. ut reuelentur mulcore
cordiũ cogitationes. Hic ad huc transitur
ñ ꝑtransitur ut maria. inposteriorib forte
uerbi transeuntis. quia exiuit anima in
uerbũ eius. hoc ẽ uerbũ eius secuta erit
de corpore. eleuans se de eius habicaculo.
& ꝑegrinã se faciens ei. ut ad esset deo & ẽẽt
ciuis sc̃or. Simul enĩ & carnis domestici:
& dĩ ẽẽ ñ possumus. Ergo in hoc loco exire
significatur ut dixi anima. quando abducit
se acorporis uoluptatib. Deniq scriptũ est.
Exide babilone. fugiens a chaldeis. Non utiq
ut regionẽ babilonis hebreus fugiat. sed ut
mores ꝓpħico ad monetur alloquio. Siqͥdẽ

Expanded text:
opera possumus aestimare. Itaque velut e comopera possumus aestimare. Itaque velut e complexu suo cum jam extenderet intelligibiles manus suas et digitos, ut comprehenderet Verbum transisse sibi illud, non tamen adhuc pertransisse anima pia dicit. Et hoc processum habet, quia scriptum pertransibit gladius, ut revelentur multorum cordium cogitationes . Hic adhuc transitur, non pertransitur: ut Maria in posterioribus forte alius profectus Verbi transeunts; quia exivit anima in verbo ejus, hoc est, verbum ejus secuta exivit de corpore, elevans se de ejus habitaculo, et peregrinam se faciens ei, ut adesset Deo, et esset civis sanctorum. Simul enim et carnis domestici, et Dei esse non possumus. Ergo in hoc loco exire significatur, ut dixi, anima, quando abducit se a corporis voluptatibus. Denique scriptum est: Exi de Babylone, fugiens a Chaldaeis . Non utique ut regionem Babylonis Hebraeus fugiat, sed ut mores, prophetico admonetur alloquio; siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
& conceptus ad olescit. atq ex seminibs eius
quȩ quodã utero intelligibili susceperit
anima. totam plenitudinẽ diuinitatis eius
habitantẽ in eo corporaliter ut legimꝰ uidere
desiderans. surrexit. ut ꝓpius illud dĩ uerbũ
uideret: Et in hoc ipso ꝓcessus eius significat᷑.
quod surrexit ꝑuigorẽ atq uirtutẽ. P rȩsentia
enĩ uerbi hausit anima uirtutẽ. sicut p̾sentia
maniae cũ utero grauis ẽẽt eruditur ioħes
inutero constitutus. ad eo ut exiliret exucero
& exultaret dñi presentiam recognoscens.
Surrexit aꝑire. & oꝑa eius & facta mortifica
sunt mundo. Talis enĩ debet ẽẽ anima
quȩ uerbũ ẽ receptura. ut moriatur mundo.
& consepeliatur.xp̃o. Sic enĩ x p̃c inuenitur.
& tale sibi quȩrit hospitium. Deinde ipsa
mysteria oꝑationũ. id ÷ manus & digiti
quib cõprehenditur xp̃s mortificantur.
quos digitos uelut eminentia factorũ nr̃oꝵȩ

Expanded text:
et conceptus adolescit, atque ex seminibus ejus et conceptus adolescit, atque ex seminibus ejus quae quodam utero intelligibili susceperit anima, totam plenitudinem divinitatis ejus habitantem in eo corporaliter, ut legimus, videre desiderat. Surrexit, ut propius illud Dei Verbum videret. Et in hoc ipso processus ejus significatur, quod surrexit per vigorem atque virtutem. Praesentia enim Verbi hausit 373 anima virtutem, sicut praesentia Mariae, cum utero gravis esset, erudivit Joannem in utero constitutum, adeo ut exsiliret in utero, et exsultaret Domini praesentiam recognoscens. Surrexit aperire, et opera ejus et facta mortificata sunt mundo. Talis enim debet esse anima quae Verbum est receptura, ut moriatur mundo, et consepehatur Christo. Sic enim Christus invenitur, et tale sibi quaerit hospitium. Deinde ipsa ministeria operationum, id est, manus et digiti quibus comprehenditur Christus, mortificantur, quos digitos velut eminentia factorum nostrorum
Abbreviated transcription (Latin):
perunt adam & eua post culpã. tunicã
corruptelȩ. tunicam passionũ. Quomͦ
induam eam& Non requirit ut induat.
sed ita significat abiectam. ut iã indu-¬
m̃to sibi ẽẽ ñ possit. Laui pedes: qͣuomͦ
induinabo illos: Hoc ẽ uestigia mea laui.
dum egrederer ac me eleuarem de corpo¬
riscontubernio. de illa conexione ac
familiaritate carnis carnisq amplexu.
quomͦ inquinabo ea. ut incorporis clau-¬
strũ & illum tenebrosaͣm passioneͬm eiꝰ
carcerẽ reuertantur: Dũ hȩc illa dicit.
misit oꝑationẽ suã uerbũ tanquã per
cauernam. ñ ad huc faciem ad faciem
misit tanquã manũ. & uenter inquit
m̃s conturbatus est suꝑ eum. & surrexi
ego aꝑire fr̃i meo. Manus meȩ distillaue.¬
runt myrrã. digiti mei myrra plani st̃.
suꝑ manus clausurȩ. Quid hoc significet
consideremus. Primũ oꝑib suis uidetur
ut dixi ds̃ uerbũ. tanquam ꝑ cauernam
non plene atq ꝑfeccȩ. Deinde auget᷑ amor

Expanded text:
perunt Adam et Eva post culpam, tunicam perunt Adam et Eva post culpam, tunicam corruptelae, tunicam passionum. Quomodo induam eam? Non requirit ut induat: sed ita significat abjectam, ut jam indumento sibi esse non posset. Lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos? Hoc est, vestigia mea lavi, dum egrederer, ac me elevarem de corporis contubernio, de illa connexione et familiaritate carnalis amplexus, quomodo inquinabo ea; ut in corporis claustrum, et illum tenebrosum passionum ejus carcerem revertantur? 53. Dum haec illa dicit, misit operationem suam Verbum tamquam per cavernam, non adhuc facie ad faciem, misit tamquam manum: Et venter, inquit, meus conturbatus est super eum. Et surrexi ego aperire fratri meo. Manus meae distillaverunt myrrham, digiti mei myrrha pleni sunt super manus clausurae . Quid hoc significet consideremus. Primum operibus suis videtur, ut dixi, Deus Verbum tamquam per cavernam, non plene atque perfecte: deinde angetur amor,
Abbreviated transcription (Latin):
aloen redoleret. & myrram insignia se-¬
pulturȩ. Exui tunicã meã. quomͦ indu¬
ameam & laui pedes meos. quomͦ inqͥna¬
bo illos: Ueretur enĩ iterũ intẽptationes
resurgat. ne iterũ inculpã redeat atq
peccatũ. & egressus suos uirtutũq ꝓcessus
terrenis incipiat uestigiis inquina¬
re. Certe hoc modo etiam ꝑfectione uir¬
tutis suȩ indiget. quȩ tanquã xp̃i me-¬
ruit caritatẽ ut ad eum ueniat & pul-¬
set ianuam eius & ueniat cũ patre. &
cenet cũ eadẽ anima & ipsa cum eo. sicut
in apocaly psi dixit ioħs. Et enĩ cũ insuꝑi¬
orib audisset. ad esad huc alibano sponsa.
ades adhuc alibano. & cũ aduerteret in carne
se xp̃o ad esse ñ posse. sed tunc adesse si
ad esset in spũ. conformans se ad eius
uoluntaten. ut e̾ẽt & ipsa conformis ima¬
illius memisse ñ possit. ait. Exui tuni¬
cam meam. quomͦ induam eam: Exuit
enĩ tunicam illam pelliciam quã acce-¬

Expanded text:
aloem redoleret et myrrham insignia sealoem redoleret et myrrham insignia sepulturae: Exui tunicam meam, quomodo induam eam? Lavi pedes meos, quomodo inquinabo eos ? Veretur enim ne iterum in tentationes resurgat, ne iterum in culpam redeat atque peccatum, et egressus suos virtutumque processus terrenis incipiat vestigiis inquinare. Certe etiam hoc modo perfectionem virtutis suae indicat, quae tantam Christi meruerit charitatem; ut ad eam veniat, et pulset januam ejus, et veniat cum Patre, et coenet cum eadem anima, et ipsa cum eo, sicut in Apocalypsi dixit Johannes . Etenim cum in superioribus audisset: Ades huc a Libano sponsa, ades huc a Libano ; et cum adverteret in carne se Christo adesse non posse, sed tunc adesse, si adesset in spiritu; conformans se ad ejus voluntatem, ut esset et ipsa conformis imaillius meminisse non possit, ait: Exui tunicam meam, quomodo induam eam? Exuit enim tunicam illam pelliceam, quam acce
Abbreviated transcription (Latin):
nunc discutiam singula. Et si dormias.
simodo deuotionem animȩ tuȩ nouerit
aperi michi soror mea. B ene soror.
quia nuptiȩ sp̃uales sunt uerbi atq
animȩ. Neq enĩ animȩ norunt conui-¬
giorũ foedera & usus copulȩ corporilis :
sed sunt sicut angłi incęlo. Aꝑimquit
mic hi sed extraneis claude. claude scło.
claude mundo. neq ipsa foras ad illa
materialia ꝓdeas. neq tuum relinques
lumen alienũ requiras. quia materiale
lumen tenebrosã infundit caliginem.
diabolo. A peri ipsa te michi. nolicoar¬
tari sed dilatare & ad implebo te. Et
quia decurso orbe t̾rarũ plus molesti.¬
arũ & offensionis repperi. nec facile
habui ubi requiescerẽ. ideo tu aperi.
ut inte filius hominis reclinet caput.
cui ñ ẽ requies nisi supra humilem
caput roris plenũ hoc est tẽptacionib
scłarib subito turbata & quasi surreo¬
cura. quȩ surgere iubebat᷑. ait. cum

Expanded text:
Nunc discutiamus singula. 51. Et si dormias, Nunc discutiamus singula. 51. Et si dormias, si modo devotionem animae tuae noverit Aperi mihi, soror mea . Bene soror, quia nuptiae spiritales sunt Verbi atque animae. Neque enim animae norunt conjugiorum foedera, et usus copulae corporalis, sed sunt sicut angeli in coelo. Aperi, inquit, mihi, sed extraneis claude: claude saeculo, claude mundo, neque ipsa foras ad illa materialia prodeas, neque tuum relinquens lumen, alienum requiras; quia materiale 372 lumen tenebrosam infundit caliginem, des diabolo. Aperi ipsam te mihi, noli coarctari, sed dilatare, et adimplebo te. Et quia decurso orbe terrarum, plus molestiarum et offensionis reperi, nec facile habui ubi requiescerem: ideo tu aperi, ut in te Filius hominis reclinet caput, cui non est requies nisi supra humilem hi . . . . et caput roris plenum , hoc est, tentationibus saecularibus, subito turbata, et quasi surrectura quae surgere jubebatur, ait, cum
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ẽ incubiculũ regis. Scđo cũ mutua
misceret alloquia. inumbra eius reqͥeuit.
& subito uerbũ eide medio sermone dis-¬
cessit. Quȩrenti tamen ñ dui abfuit.
sed saliens suꝑ montes & transiliens suꝑ
colles aduenit. Nec mulco post quasi ea¬
preolus aut ceruorũ hinulus. dũ affac᷑
dilectam exiliuit. & eam reliquit. Tercio
cũ cͣubili &e noctib inciuitace & foro &e pla¬
teis quesitũ non repperisset. aliquando
orationib suis gr̃aq reuocauit. ad eo ut
etiam ꝓpius uocaretur ab sponso. Quarco
iam ipsa ab eo dormiens excitatur. quã uis
corde uigilaret. ut continuo uocẽ pulsan-¬
tis audiret. sed morã passa dũ surgit.
quia uel ocitatẽ uerbi non poterat cõpͣ¬
hendere. dũ aperit ostium transiuit
uerbũ. & ipsa exiuit inuerbo eius. &
per uulnera requisiuit. sed uulnerata
caritate uix tandẽ inuenit & tenuit.
ut postea ñ amitteret. Id summam
hȩc compendioso sermone ꝑstrinxi.

Expanded text:
quoque in cubiculum regis, cum mutua quoque in cubiculum regis, cum mutua misceret alloquia, in umbra ejus requievit, et subito Verbum ei de medio sermone discessit; quaerenti tamen non diu abfuit, sed saliens supra montes et transiliens super colles advenit. Nec multo post quasi capreolus, aut cervorum hinnulus dum affatur dilectam, exsilivit et reliquit. Terito cum in cubili, et noctibus, in civitate, in foro, et in plateis quaesitum non reperisset, aliquando orationibus suis gratiaque revocavit, adeo ut etiam propius vocaretur a sponso. Quarto ipsa jam ab eo dormiens excitatur, quamvis corde vigilaret, ut continuo vocem pulsantis audiret. Sed moram passa dum surgit, quia velocitatem Verbi non poterat comprehendere, dum aperit ostium, transivit Verbum, et ipsa exivit in verbo ejus, et per vulnera requisitum, sed vulnera charitatis, vix tandem invenit, et tenuit, ut postea non amitteret. Ad summam haec compendioso sermone perstriuxi .
Abbreviated transcription (Latin):
pie animae boni odores sunt. myrra. alo ẽ.
prȩconio. conquiescere aquilonẽ grauẽ
uentũ petit ne flores discutiat. spirare
austrũ. hoc ẽ. uult hiemem precerire. &
mollioris flatus uernare temperiem
nuitat sponsũ in ortũ suũ. descendit spo
& fructuũ eius diuersitate delectatur.
etiam dulciorẽ. Est enĩ uelut panis
quidam uerbi & mel. sermo alius ue¬
alia feruentior ut uinũ. alia lucidior
ut sucus ÷ lactis. Hunc cibũ xp̃c epulat᷑
in nobis. hoc poculũ bibit. & eius ebrieta¬
te nos prouocat. ut ad meliora & optima
ab inferiorib faciamus excessũ. Audiens
cȩlestium. & uelud soporata a uino & qͦsi
in excessu uł stupore posita dicit. ego
dormio & cor meũ uigilat. Tũ uerbi
in flexis excitat᷑ a uerbo. Quartus autẽ
hiciam ꝓcessus est animȩ. Primũ & enĩ
caritatis impatiens. & uerbi moras non
ferens. rogabat ut oscula mereretur.
& meruit desideratũ uidere. Introducta

Expanded text:
piae animae boni odores sunt, myrrha, aloe, crpiae animae boni odores sunt, myrrha, aloe, crpraeconio conquiescere 371 aquilonem gravem ventum petit , ne flores discutiat, spirare anstrum, id est, vult hyemem praeterire, et mollioris flatus vernare temperiem . Invitat sponsum in hortum suum. Descendit sponsus, et fructuum ejus diversitate delectatus, etiam dulciorem. Est enim velut panis quidam verbi, et mel: alius vealia ferventior, ut vinum: alia lucidior, ut succus est lactis. Hunc cibum Christus epulatur in nobis, hoc poculum bibit, et ejus potus ebrietate nos provocat, ut ad meliora et optima ab inferioribus faciamus excessum. CAPUT coelestium, et velut soporata a vino, et quasi in excessu vel stupore posita dicit: Ego dormio, et cor meum vigilat . Tum verbi requievisset inflexis, excitatur a Verbo. Quartus autem hic processus est animae. Primo etenim charitatis impatiens, et Verbi moras non ferens rogabat, ut oscula mereretur, et meruit desideratum videre. Secundo introducta
Abbreviated transcription (Latin):
soror mea sponsa. ortus clausus. fons signa¬
tus. emissiones cuȩ paradisus malorũ
granatorũ. cũ pomorũ fructu cipri.
Iaudatur sponsa. eo qđ ortus sit. habens
in se odorẽ agri illius pleni. de quodicit
ysaac: odor filii mei canquã odor agri
pleni. Bona gͦ anima flagrat odores
iusticiȩ. Et fortasse ager ẽ. pacriarcha.
ortus est anima inferioris alicuius qͦsi
agri portio. & ortus clausus ne in¬
cursetur a bestiis. & fons signatus. quȩ
integricate signaculi ꝑ seuerantiaq
fidei ꝓpria peccata diluerit. Nunquid
ȩccła accipit: habet qđ ad uirginitatis
grãm referat. eo qđ inparadyso delecta¬
tionis posita. sine labore fructus capiat.
sp̃uales. ut ei patriareharũ animȩ
rurali quodã labore fructus suos confe-¬¬
rant. quos ista capere possit ꝑpetua sua¬¬
uitate. Quȩ merito fons signatus dr̃  eoqđ
imago dĩ inuisibilis in ea exprimatur.
Uaudant etiam munera animȩ quȩ missa
sunt sponso. quib dotata ueniebat. Dos autẽ

Expanded text:
clusus, fons signatus, emissiones tuae paradisus malorum granatorum cum fructu pomorum Cypri . Laudatur sponsa, eo quod hortus sit, habens in se odorem agri illius pleni, de quo dicit Isaac: Odor filii mei tamquam odor agri pleni . Bona ergo anima fragrat odore justitiae. Et fortasse ager est Patriarcha; hortus est anima inferioris alicujus, quasi agri portio; et hortus clausus, ne incursetur a bestiis; et fons signatus quae integritate signaculi perseverantiaque fidei propria peccata diluerit. Nam quae de Ecclesia accepit, habet quod ad virginitatis gratiam referat; eo quod in paradiso delectationis posita sine labore fructus capiat spiritales, ut ei patriarcharum animae rurali quodam labore fructus suos conferant, quo ista capere possit perpetuam suavitatem. Quae merito fons signatus dicitur, eo quod imago Dei invisibilis in illa exprimatur. Laudant etiam munera animae quae missa sunt a sponso, quibus dotata veniebat. Dos autem
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ quȩrit. etiam custodes transit. Sunt
enĩ inpsteria quȩ etiam angłi concupiscunt
uidere. Unde petrus ait. Nunciata sunt
inquit uobis ꝑ eos quib ȩuangłtantur.
des. uerbũ inuenit. Transiit iohannes.
qui uerbũ apud patrẽ inuenit. Multi
quoq sunt qui in ocioquerunt xp̃m & non
inueniunt. & in ueniunt eũ in ꝑsecutio¬

Expanded text:
Deum quaerit, etiam custodes transit. Sunt Deum quaerit, etiam custodes transit. Sunt enim mysteria quae etiam Angeli concupiscunt videre. Unde Petrus ait: Nuntiata sunt, inquit, vobis per eos quibus Evangelizaverunt. des, Verbum invenit. Transivit Joannes, qui Verbum apud Patrem invenit. Multi quoque alii sunt qui in otio quaerunt Christum, et non inveniunt: et quaerunt eum in persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
batur Posuit enĩ tenebras latibulũ suũ.
& nox nocti indicat scientiam. Deinde qm̃
quȩ dicimꝰ in corde nr̃o. & nos cõpungere
incubilib debent. Sed tam̃ neo sic inuenit.
& idõdicit exurgã: Id ÷ erigã & attollam
intentionẽ meam. ut quȩrã impigre. quȩ rã
sollicite. Introibo inciuitatem. Et & anima
quȩ dicit. ego ciuitas munita. ego ciuitas ob¬
sessa. Est ciuitas munita ꝑxp̃m. est ciuitas
illa ierłm in cȩlo inqua abundent diuinȩ
legis int̾preces & disciplina ꝑiti. ꝑ quos uer¬
bũ dĩ quęritur. Quȩrã inqͥt inforo illius
ciuitatis. in illo foro ubi tractant iura con¬
sulti. ubi oleũ uenditur. qđ euangłicȩ
uirgines emunt ut sẽꝑ faces suȩ luceant.
ne eas fumus iniquitatis extinguat.
Quȩrã inquit in plateis inquib suꝑfluunt
aquȩ de illis fontib ꝓrumpentes. de qͥbs
salomon dicit esse potandũ. Dũ quęrit
sunt. & ab his requisiuit. Sed anima quȩ

Expanded text:
batur. Posuit enim tenebras latibulum suum; batur. Posuit enim tenebras latibulum suum; et nox nocti indicat scientiam. Deinde quoniam quae dicimus in corde nostro, ea nos compungere in cubilibus debent. Sed tamen nec sic invenit, et ideo dicit: Exsurgam, id est, erigam, et attollam intentionem meam, ut quaeram impigre, quaeram sollicite: introibo in civitatem. Est et anima quae dicit: Ego civitas munita, ego civitas obsessa . Est civitas munita per Christum, est civitas illa Hierusalem in coelo in qua abundant divinae legis interpretes, et disciplina periti: per eos Verbum Dei quaeritur. Quaeram, inquit, in foro illius civitatis, in illo foro ubi tractant jura consulti, ubi oleum venditur, quod Evangelicae virgines emunt ut semper faces suae luceant, nec eas fumus iniquitatis extinguat. Quaeram, inquit, in plateis in quibus superfluunt aquae de illis fontibus prorumpentes, 368 de quibus Salomon dicit esse potandum . 40. Dum quasunt, ab his requirit . Sed anima quae
Abbreviated transcription (Latin):
pit hȩc anima bona pignera caritatis.
Sed quia semꝑ solliciti. ẽẽ. debemꝰ. semper
intenti. & quia uerbũ dĩ sicut capreola
exilit. aut sicut hinulus ceruoꝵ. semꝑ
uigilet anima. & prȩtendat quȩ reqͥrit
eũ & quȩ tenere desiderat. Ideo quasi sub¬
latũ sibi. in cubili inquit meo. in noctib
quȩsiui eũ quẽ dilexit anima mea.
Quȩ bene quęrit. incubili querat. in noctib
quȩrat. nec dies feriatus neq noctessint.
nullũ tẽpus uacet a pietatis officio. & si
ñ inuenerit primo. ꝑ seueret inqͥrendo.
Ideoq dicit. Exurgã itaq & quęrã inciuita.¬
te. in foro. in plateis. Et fortasse idõ ñ inue¬
nit ad huc quia inforo quȩ siuit ubilites
sunt. in plateis ubi nundinȩ rerũ uenaliũ.
Non enĩ ulla xp̃c pecunia cõparat᷑. Possumꝰ
& sic intelligere. In cubili quęrit xp̃m.
quȩ requirit eũ cũ tranquillitate. cũ pa¬
ce. in noctib quę̧rit. qm̃ ꝑ parabolas loque¬

Expanded text:
 haec anima bona pignora charitatis, sed quia semper solliciti esse debemus, semper intenti, et quia Verbum Dei sicut capreola exvigilet anima, et praetendat quae requirit eum, et quae tenere desiderat. Ideo quasi sublapsum sibi, In cubili, inquit, meo, in noctibus quaesivi quem dilexit anima mea. Qui bene quaerit, in cubili quaerat, in noctibus quaerat, nec dies feriatus, neque noctes sit. Nullum tempus vacet a pietatis officio; et si non invenerit primo, perseveret in requirendo. Ideoque dicit: Exsurgam itaque, et quaeram in civitate, in foro, in plateis . Et fortasse ideo non invenit adhuc, quia in foro quaesivit, ubi lites sunt; in plateis, ubi nundinae rerum venalium. Non enim ulla Christus pecunia comparatur. 39. Possumus et sic intelligere. In cubili quaerit Christum, quae quaerit eum cum tranquillitate, cum pace. In noctibus quaerit, quoniam per parabolas loque
Abbreviated transcription (Latin):
quęsitus ñ solũ uenit. sed etiam saliens uenit.
saliens suꝑ montes. transiliens suꝑ colles.
Suꝑ maioris gr̃ȩ animã salit. inferioris tͣnsi¬
lit. Uel sic saliens quomꝰ uenit. Saltu quodã
uenit in hunc mundũ. Apud patrẽ erat.
in uirginẽ uenit. & ex uirgine in prȩsepe
transiliuit. In prȩsepi erat. & fugebat in
cȩlo. Descendit in iordanẽ. ascendit incrucẽ.
Descendit intumulũ. surrexit ẽ tum ulo.
& sed et ad patris dexterã. Inde quasi hinulꝰ
ceruorũ quidesiderat ad fontes aquarũ
descendit ad paulũ & circum fulsit eum.
quod dr̃ domꝰ dĩ. Pauli enĩ uocatio. ȩccłȩ
firmitudo est. Uenit gͦ & primo post pari¬
etẽ. id ÷ ut in imicicias animȩ & corporis
soluat. sub lato pariete qui impedim̃tũ
concordiȩ uidebatur afferre. deinde
ꝓspicit ꝑfenestras. Quȩ sunt fenestrȩ.
audiꝓpħam dicentẽ. Fenestrȩ aꝑtȩ st̃

Expanded text:
quaesitus non solum venit, sed etiam saliens venit: quaesitus non solum venit, sed etiam saliens venit: Saliens super montes, et transiliens super colles . Super majoris gratiae animas salit, inferioris transilit. Vel sic: saliens quomodo venit? Saltu quodam venit in hunc mundum. Apud Patrem erat, in Virginem venit, et ex Virgine in praesepe transilivit. In praesepi erat, et fulgebat in coelo, descendit in Jordanem, ascendit in crucem, descendit in tumulum, surrexit e tumulo, et sedet ad Patris dexteram. Inde quasi hinnulus cervorum, qui desiderat ad fontes aquarum, descendit ad Paulum, et circumfulsit eum, quod dicitur domus Dei. Pauli enim vocatio Ecclesiae firmitudo est. 32. Venit ergo, et primo post parietem est, ut inimicitias animae et corporis solvat, sublato pariete qui impedimentum concordiae videbatur adferre. Deinde prospicit per fenestras. Quae sint fenestrae audi prophetam dicent
Abbreviated transcription (Latin):
ibi ait dñs iħs. filius autẽ hominis non
habet ubi caput suum reclinet. de natu-¬
ralib autem quid accipimus: In umbra
inquit eiꝰ concupiui & sedi. & fructꝰ eius
dulcis infaucib meis. Qui enĩ terrena
suꝑ greditur & cui mundana moriunt᷑.
qm̃ crucifigitur ei mundus & ipse mun¬
me in domũ uini. constituite in me carita
brachiis caritatis amplectitur. Considera
singula. In moralib flos÷ inter spinas.
lilium. sicut ipse ait. ego flos campi.
&& liliũ conualliũ. In moralib gͦ flos est.
in naturalib sol iusticiȩ. qui oriens &
resurgens illuminat. occidens obumbrat.
Caue ne tͥ occidat. quia scriptũ est. Sol
ñ occidat suꝑ iracundiam ur̃am. In my¬
sticis caritas est. quia plenitudo legis:¬
xp̃s. & ideo ȩccła quȩ diligit xp̃m. uul¬
neratȩ est caritatis. Hanc itaq carita¬
tẽ suscitat & resuscitat donec uocẽ eiꝰ
accipiat & presentiam eius accersat. quia

Expanded text:
ibi ait Dominus Jesus: Filius autem hominis non ibi ait Dominus Jesus: Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet . 28. De naturalibus autem quid accipimus? In umbra, inquit, ejus concupivi et sedi, et fructus ejus dulcis in faucibus meis . Qui enim terrena supergreditur, et cui mundana moriuntur quoniam crucifigitur ei mundus, et ipse munme in domum vini, constituite in me charitabrachiis charitatis amplectitur. 8. Considera singula; in moralibus flos est inter spinas lilium, sicut ipse ait: Ego flos campi, et lilium convallium . In moralibus ergo flos est, sicut in naturalibus sol justitiae, qui oriens et resurgens illuminat, occidens obumbrat. Cave ne tibi occidat, quia scriptum est: Sol non occidat super iracundiam vestram . In mysticis charitas est, quia plenitudo legiss. Et ideo Ecclesia quae diligit Christum, vulnerata est charitate. 31. Hanc itaque charitatem suscitat, et resuscitat donec vocem ejus accipiat, et praesentiam ejus arcessiat; quia
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ibi fons iacob. & fatigatus inquit¬
iłs sedebat sic supra puteũ. Unde ad
mysticã doctrinã hunc referri puteũ
etiã ibi cognoscimꝰ. quia ibi samaritana
illa id ÷ custos. custos autẽ cȩlestium
prȩceptorũ hausit de puteo illo diuina
misteria. cognoscens quia ds̃ sp̃s est. & ñ in
& ideo qui ad huc ex pectatur a iuideis. iã uenit.
Quib auditis mulier illa quȩ speciem ȩccłȩ
gerit. legis sacramenta cognouit & credidit.
In ipso quoq canticorum librosalomon hanc
triplicem sapientiam euidenter ex pressit.
licet in ꝓuerbiis dixerit. ut tripliciter sibi
scriberet. qui sapientiam eius uellet audire.
it gͦ in canticis sponsa de sponso. Ecce esspon¬
sus consobrinꝰ m̃s equidẽ pulcher acclina¬
tio nr̃a opaca. trabes domoꝵ nr̃arũ cedri.
lacunaria nr̃a cypressina. Possumꝰ hoc
de moralib accipere. Ubi enĩ requiesc it
impudicicia. ubi suꝑbia ubi iniqͥtaserat.

Expanded text:
autem ibi fons Jacob. Et fatigatus, inquitautem ibi fons Jacob. Et fatigatus, inquit, sedebat sic super puteum . Unde ad mysticam doctrinam hunc referri puteum etiam ibi cognoscimus quia ibi Samaritana illa, id est, custos custos autem coelestium praeceptorum hausit de puteo illo divina 365 mysteria, cognoscens quia Deus spiritus est, et non in Christus est. Et ideo qui adhuc exspectatur a Judaeis, jam venit. Quibus auditis, mulier illa quae speciem Ecclesiae gerit, legis sacramenta cognovit, et credidit. 27. In ipso quoque Canticorum libro Salomon hanc triplicem sapientiam evidenter expressit; licet in Proverbiis dixerit , ut tripliciter sibi scriberet, qui sapientiam ejus vellet audire. Ait ergo in Canticis sponsa de sponso: Ecce es sponsus consobrinus meus equidem pulcher: acclinatio nostra opaca, trabes domorum nostrarum cedri, lacunaria nostra cupressi . Possumus hoc de moralibus accipere. Ubi enim requiescit Cimpudicitia, ubi superbia, ubi iniquitas erat,
Abbreviated transcription (Latin):
transcenderit. Non immerito piscinas
habet ȩccłastes. qui uidit nullã ab un¬
dantiam esse sub sole. sed siquis ab un
sticis puteis suꝑ÷ nobis. quẽ etiã ipsũ
repperimus in canticis canticoꝵ dicen-¬
te scriptura. Fons ortorũ puteus aquȩ
uiuȩ. & impetus descendens alibano.
t enĩ si mysterior altitudinẽ ꝑsequaris.
puteus tibi uidetur tanqu̾a in ꝓfundo
sita mystica esse sapientia. di uͦ haurire
uelis affluentiam caritatis. quȩ maior
& uberior est quã fides & spes: tunc tͥ
fons est. Exuberat enĩ caritas. ut & hau¬
rire eam comminus & rigare eiꝰ afflu-¬
redundantẽ. Et quia ultra ipsũ puteũ
latitudinis ÷ qui caritatẽ habet. id eo
dixit. quia ubi caritas est: ibi impetus
magnus descendat a libano. Nequid
dixit. etiam ȩuangeliũ te instruat inqͦ
scriptũ est. quia uenit iħs in ciuitatẽ
samariae quȩ dr̃ sychar. iuxta p̃diũ
quod deditia cob ioseph filio suo. Erat

Expanded text:
transcenderit. Non immerito ergo piscinas transcenderit. Non immerito ergo piscinas habet Ecclesiastes, qui vidit nullam abundantiam esse sub sole: sed si quis abundasticis puteus superest nobis, quem etiam ipsum reperimus in Canticis Canticorum, dicente Scriptura: Fons hortorum, puteus aquae vivae, et impetu descendens a Libano . Etenim si mysteriorum altitudinem persequaris, puteus tibi videtur tamquam in profundo sita mystica esse sapientia: si vero haurire velis affluentiam charitatis quae major et uberior est quam fides et spes, tunc tibi fons est. Exuberat enim charitas, ut et haurire eam cominus, et rigare ejus affluredundantem. Et quia ultra ipsum puteum Latitudinis est, qui charitatem habet; ideo dixit, quia ubi charitas est, ibi impetus magnus descendit a Libano. Ne quid dixit, etiam Evangelium te instruat, in quo scriptum est: Quia venit Jesus in civitatem Samariae, quae dicitur Sychar, juxta praedium quod dedit Jacob Joseph filio suo, Erat
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinã & naturalẽ referret & mystica:
insingulis libris suis quos de moralib
uł naturalib uł mysticis scripsit: posu¬
it hos puteos. Nã & in ꝓuerbus cũ decli¬
nandã speciem diceret scłaris illecebrȩ.
ait. Bibe aquã detuis uasis & de puteore
tuoꝵ fontib. & suꝑfluant tibi aquȩ de
tuo fonte. Et infra. Fons aquȩ tuȩ sit tͥ
proprius. & iocundare cũ uxore. eo quod
aduersus tẽptam̃ta mundi remedio nob
uera sapientia sit. Moralis quoq doctri¬
na. quȩ imaginẽ mundanȩ uoluptatis
meretriciis quidam illitam fucis irrigu¬
o suo diluit. & fluento sui fontis abst̃git.
De naturalib quoq habes in ȩccłaste die-¬
tum. Feci michi piscinas aquarũ. ad
irrigandũ ex his saltũ germinantem.
Neq te moueat qđ ꝓ puteo piscinas posuit.
quia & moy ses puteum latitudinis dixit.
eo quod a sollicitudine om̃i & angustiis
absoluitur. qui mundũ hunc pia m̃te

Expanded text:
doctrinam, et naturalem referret, et mysticam, doctrinam, et naturalem referret, et mysticam, in singulis libris suis quos de moralibus, vel naturalibus, vel mysticis scripsit, posuit hos puteos. 24. Nam et in Proverbiis cum declinandam speciem diceret saecularis illecebrae, ait: Bibe aquam de tuis vasis, et de puteorum tuorum fontibus, et superfluant tibi aquae de tuo fonte . Et infra: Fons aquae tuae sit tibi proprius, et jucundare cum uxore ; eo quod adversus tentamenta mundi remedio nobis vera sapientia sit. Moralis quoque doctrina, quae imaginem mundanae voluptatis meretriciis quibusdam illitam fucis irriguo suo diluat, et fluento sui fontis abstergat. 25. De naturalibus quoque habes in Ecclesiaste dictum: Feci mihi piscinas aquarum ad irrigandum ex his saltum germinantem . Neque te moveat quod pro puteo piscinas posuit; quia et Moyses puteum Latitudinis dixit, eo quod a sollicitudine omni et angustiis absolvitur, qui mundum hunc pia mente
Abbreviated transcription (Latin):
naturalibus disciplinã: Qua causa &
latitudo dr̃. quia sine contentione. sine
lite. iã quietus atq securus ÷ qͥmunda¬
na hȩc & sensibilia fuerit suꝑ gressus.
Unde suꝑatis iã aduersantib & alienis
enĩ tã alienũ. quã om̃ia scłaria quȩ
transcendit. Ultimus est puteus iura¬
menti. in quo uisus ÷ ei ds̃ & ait ei: noli
timere. decũ enĩ sũ. & benedixit eum.
Hȩc doctrina iam mistica est. habes hȩo
insalomone. quia ꝓuerbia eiꝰ moralia.
eccłastes naturalis. in quo quasi uanita¬
tes istiꝰ despicit mundi. mystica sunt
eiꝰ cantica canticorũ. habes & in ꝓpħa.
Seminate uobis ad iusticiã. uindemiate
ad fructũ uitȩ. illuminate uob̾ lumen
cognitionis. Hoc est lum̃ cognitionis. ha¬
bere. caritatis ꝑfectionẽ. Ideoq dictũ est
noli timere. caritas enĩ timorẽ excludit
foras. Ut cognoscamꝰ autẽ quia &e salomon
ita hos int̾pretatꝰ ÷ puteos. ut ad moralẽ

Expanded text:
naturalibus disciplinam? Qua causa et naturalibus disciplinam? Qua causa et Latitudo dicitur, quia sine contentione, sine lite, jam quietus atque securus est, qui mundana haec et sensibilia fuerit supergressus. Unde superatis jam adversantibus et alienigenis enim tam alienum quam omnia saecularia, quae transcendit. Ultimus est puteus 364 Juramenti, in quo ei visus est Deus, et ait ei: Noli timere, tecum enim sum . Et benedixit eum. Haec doctrina jam mystica est. 23. Habes haec in Salomone; quia Proverbia ejus moralia; Ecclesiastes naturalis, in quo quasi vanitates istius despicit mundi; mystica ejus sunt Cantica canticorum. Habes et in propheta: Seminate vobis ad justitiam, vindemiate ad fructu cognitionis, habere charitatis perfectionem. Ideoque dictum est: Noli timere; charitas enim timorem excludit foras. Ut cognoscamus autem quia et Salomon ita hos interpretatus est puteos, ut ad moralem
Abbreviated transcription (Latin):
no ordine ut eiꝰ putei aqua pͥmũ ratio¬
nabile animȩ oculũq eiꝰ dilueret &
foueret. quo uisũ eiꝰ faceret clariorẽ.
Fodit etiam alios puteos plures. Unde
& scriptũ ÷: bibe aquã de tuis uasis.
& de puteorũ tuorũ fontib. Quanto
plures fuerint. tanto est uberior redun¬
dantia gr̃ãrũ. Fodit tam̃ puteũ quẽ
foderat pat̾ abrahã. de quo litẽ fecert̃
pastores gerarũ hoc ÷ maccriȩ. Ubi enĩ
maceria. ibi diuisio int̾ repugnantes.
ibi in rusticia. & ideo uocauit in iusticiã.
Aliũ quoq fodit. & orta dissensione uo¬
cauit eũ in imicicias. In quib uidet᷑
elucere doctrina moralis: qđ sublaco
pariete maceriȩ. solutȩ sint incarne
hominis inimiciciȩ. & facta sint utraq
unũ infigura ꝑ ysaac. inueritate per
xp̃m. meritoq postea pura aqua in eo
puteo sit reꝑta. tanquã doctrina mora¬
lis utilis ad hauriendũ. Puteus quoq
latitud inis. quid aliud significat. nͥ de

Expanded text:
no ordine; ut ejus putei aqua primum rationo ordine; ut ejus putei aqua primum rationabile animae, oculumque ejus dilueret et foveret, quo visum ejus faceret clariorem. Fodit etiam alios puteos plures. Unde et scriptum est: Bibe aquam de tuis vasis, et de puteorum tuorum fontibus . Quanto plures fuerint, tanto est uberior redundantia gratiarum. Fodit tamen puteum, quem foderat pater ejus Abraham, de quo litem fecerunt pastores Gerarum, hoc est, maceriae. Ubi enim maceria, ibi divisio inter repugnantes, ibi injustitia; et ideo vocavit Injustitiam. Alium quoque fodit, et orta dissensione, vocavit eum Inimicitias. In quibus videtur elucere doctrina moralis; eo quod sublato pariete maceriae, solutae sint in carne hominis inimicitiae, et facta sint utraque unum in figura per Isaac, in veritate per Christum; meritoque postea pura aqua in eo puteo sit reperta, tamquam doctrina moralis utilis ad hauriendum. Puteus quoque Latitudinis quid aliud significat nisi de