comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃ib ut corã dõ inueniatis gram. nesuꝑbis resstat. nȩse
exaltantes humili&e. ne in flatos ꝑ angusta non traiciat. Quã¬
quã suꝑflua sit sollicitudo. neubi feruoe caritas desit humi¬
litas Sigͦ nuptias contẽpsistis filioꝵ hominũ exquib gigne¬
retis filios hominũ : toto corde amate speciosũ forma p̃filuᷤ
hominũ. Uacat uob̾. liberũ ẽ cor aconiugalib uinculis. Inspi¬
cite pulchritudinẽ amoris ur̃i : cogitate ȩqualẽ patri sub-¬
ditũ & matri etiã incęlis dominantẽ. & interris seruientẽ . Are¬
antẽ om̃ĩa. creatũ int̾ omĩa. Illud ipsũ qđ in eo derident suꝑbi.
inspicite quã pulchrũ sit int̾nis luminib inspicite uulnera
pendentis. cicatrices resurgentis. sanguinẽ morientis p̃tium
ceredentis. cõmerciũ redimentis. Hȩc quanti ualeant cogitate.
hȩc instatera caritatis appendite. & quicquid amoris innuptias

Expanded text:
in omnibus, ut coram deo inueniatis gratiam, ne superbis resistat, ne se in omnibus, ut coram deo inueniatis gratiam, ne superbis resistat, ne se exaltantes humilet, ne inflatos per angusta non traiciat: quamquam superflua sit sollicitudo, ne ubi feruet caritas, desit humilitas.. Si ergo nuptias contempsistis filiorum hominum, ex quibus gigneretis filios hominum, toto corde amate speciosum forma prae filiis hominum: uacat uobis, liberum est cor a coniugalibus uinculis. inspicite pulchritudinem amatoris uestri, cogitate aequalem patri, subditum et matri, etiam in caelis dominantem et in terris seruientem, creantem omnia, creatum inter omnia. illud ipsum, quod in eo derident superbi, inspicite quam pulchrum sit; internis luminibus inspicite uulnera pendentis, cicatrices resurgentis, sanguinem morientis, pretium credentis, commercium redimentis. Haec quanti ualeant cogitate, haec in statera caritatis adpendite et quidquid amoris in nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
cȩteris etiã morib congruatis . Ecce iã ñsolũ homicidiis sacrificiid
diabolicis. & ab hominationib. furtis. rapinis. fraudib ꝑ uiriis.
ebriositatib. om̃ĩq luxuria & auaricia. simulationib emula-¬
tionib. impietatib. crudelitatib abstinetis. uerũ etiã illa quȩ
leuiora uł st̃ uł putant᷑. ñ inueniunt᷑ nec oriunt᷑ in uob̾. non impbꝰ
uultꝰ. ñ uagi oculi. ñ infrenis lingua. nonpetulans risus. ñ scurrilis
iocus. non indecens habitꝰ. ñ tumidus aut inflexus incessus. Iam
non redditis malũ ꝓmalo. nec maledictũ ꝓ maledicto. Iampos¬
tremo illã mensurã dilectionis impletis ut ponatis animas
ꝓfr̃ib ur̃is. Ecceiam tales estis. quia & tales ẽẽ debetis. Hȩc
addita inrginitati. anglicã uitã hominib & cȩli mores exꝰ¬
hibent terris. Sed quanto magni estis. tanto humiliate uos

Expanded text:
ceteris etiam moribus congruatis. ecce iam non solum homicidiis, sacrificiis ceteris etiam moribus congruatis. ecce iam non solum homicidiis, sacrificiis diabolicis et abominationibus, furtis, rapinis, fraudibus, periuriis, ebriositatibus omnique luxuria et auaritia, simulationibus, aemulationibus, inpietatibus, crudelitatibus abstinetis, uerum etiam illa, quae leuiora uel sunt uel putantur, non inueniuntur nec oriuntur in uobis: non inprobus uultus, non uagi oculi, non infrenis lingua, non petulans risus, non scurrilis iocus, non indecens habitus, non tumidus aut fluxus incessus; iam non redditis malum pro malo nec maledictum pro maledicto; iam postremo illam mensuram dilectionis inpletis, ut ponatis animas pro fratribus uestris. ecce iam tales estis, quia et tales esse debetis. haec addita uirginitati angelicam uitam hominibus et caeli mores exhibent terris. sed quanto magni estis, quicumque ita magni estis, tanto humilate uos
Abbreviated transcription (Latin):
magna & grauia sẽeis suꝑbia incrementũ &e pondus adiciendi:¬
De urab urĩs exꝑtis cauete: nequia ferre aliquid potiustis infle¬
mini. De in exꝑtis aut̃ orate. nesupra quã potestis ferre contẽpnec¬
mini. Existimate aliquos in occulto suꝑiores. quib estis in ma¬
nifesto meliores. Cũ alioꝵ bona forte ignota uobis. benigne
creduntur a uobis: ur̃a uob nota. non cõparatione minuuntur.
sed dilectione firmant᷑. Qquȩ forte adhuc desunt. tanto dant᷑
facilius. quanto desiderant᷑ humilius. Perseuerantes innumero
ur̃o p̃beant uob̾ exẽpłu. cadentes autẽ augeant timorẽ ur̃m.
Illud amate ut imitemini. hoc lugete ne inflemini. Iustitiã uram
nolite statuere. dõ uos iustificanti subdite. ueniã peccatis donate
alienis. orate ꝓurĩs. Futura uigilando uitate. p̃terita confitendo
delete. Ecce iam tales estis. ut ꝓfessȩ atq: seruatȩ uirginitati

Expanded text:
magna et grauia, si eis superbia incrementum et pondus adiecerimagna et grauia, si eis superbia incrementum et pondus adieceride uiribus uestris expertis cauete, ne, quia ferre aliquid potuistis, inflemini; de inexpertis autem orate, ne supra quam potestis ferre temptemini. existimate aliquos in occulto superiores, quibus estis in manifesto meliores. cum aliorum bona forte ignota uobis benigne creduntur a uobis, uestra nobis nota non conparatione minuuntur, sed dilectione firmantur; et quae forte adhuc desunt, tanto dantur facilius, quanto desiderantur humilius. perseuerantes in numero uestro praebeant uobis exemplum; cadentes autem augeant timorem uestrum. illud amate, ut imitemini, hoc lugete, ne inflemini. iustitiam uestram nolite statuere, deo uos iustificanti subdite. ueniam peccatis donate alienis, orate pro uestris; futura uigilando uitate, praeterita confitendo delete. Ecce iam tales estis, ut professae atque seruatae uirginitati
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. & uerbũ eiꝰ nonerit in nob̃. Noc certe non illis aut illissed
xp̃ianis om̃ib dicitur. ubi & uirgines sedebent agnoscere.Sic
enĩ erunt sine mendatio. quales in apocalypsi apparuerunt.
Acphoc quãndiu ñdũ ẽ incȩlesti sublimitate ꝑfectio. inuitu¬
perabiles facit in humilitate confessio. Sedrursus neꝑ occa¬
sionẽ huiꝰ sententiȩ quisq cũ mortifera securitate peccaroe.
seq trahendũ ꝑmittero tamꝗ mox delendis facili confessi¬
one peccatis: continuo subiecit. F ilioli mei hȩc scripsi uob.
ut ñ peccetis. Qsiquis peccauerit. aduocatũ habemꝰ ad patrẽ
apeccato tamq rediturꝰ abscedat. nec se huiusmodi quasi socie¬
tatis pacto cũ iniquitate constringat. ut eã consiteri magis¬
ꝗ cauere delectoe. Sedqm̃ etiã satagentib uigilantibq nepec¬
cent. subrepunt quođa modo ex humana fragilitate peocata
quã uis parua quãuis pauca. non tam̃ nulla: eadẽ ipsa fiunt

Expanded text:
eum, et uerbum eius non erit in nobis. hoc certe non illis aut illis, sed christianis omnibus dicitur, ubi et uirgines se debent agnoscere. sic enim erunt sine mendacio, quales in Apocalypsi apparuerunt. ac per hoc quamdiu nondum est in caelesti sublimitate perfectio, inuituperabiles facit in humilitate confessio. Sed rursus, ne per occasionem huius sententiae quisquam cum mortifera securitate peccaret seque trahendum permitteret tamquam mox delendis facili confessione peccatis, continuo subiecit: filioli mei, haec scripsi uobis, ut non peccetis. et si quis peccauerit, aduocatum habemus ad patrem a peccato tamquam rediturus abscedat nec se huius modi quasi societatis pacto cum iniquitate constringat, ut eam confiteri quam cauere delectet. Sed quoniam etiam satagentibus uigilantibusque, ne peccent, subrepunt quodam modo ex humana fragilitate peccata, quamuis parua, quamuis pauca, non tamen nulla, eadem ipsa fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut icere : sic amaituib mitẽ &x humilẽ corde. nillã uob fupbiã
ꝑtimesco Promodulo itaq nr̃o o desc̃itat qua acuto uono esqua¬
prit dictmim & dehumilitate qua conseruat᷑ quie quid ina riũ
diemuri: satis locati sumꝰ. Dignuis aut̃ illi tres pueri quuborit¬
frigeriũ inagneo p̃bebat. quã corde feruentasuno alilisre dauits
uos arh oc opusculo nr̃o uerboꝵ quidẽ numero lonee br̃ nono
sea ponder  taritalis multo grandius. Inuno quo abeu aĩ ho no¬
ratur ad moneant slam sc̃itati humilitatẽ indi laudator ib con¬
uingentes aptissime docuert̃ ut tanto quisq caueat. sue sup dia
decipiat᷑ : quanto sanctius aliquid ꝓfertur . Proide uos quocr lau¬
date eũ qͥuob̾ p̾stat ut in ardore medio scłi huius quãuus coniui¬
Nio non copulemimi ñ tam̃ uramini. Eorantes etiã ꝓuob benedi¬
cite sci & humiles corde dnm. ymnũ dicite & suꝑ exaliate eũ¬

Expanded text:
quod liceret. sic amantibus mitem et humilem corde nullam uobis superbiam pertimesco. Pro modulo itaque nostro et de sanctitate, qua sanctimoniales proprie dicimini, et de humilitate, qua conseruatur quidquid magnum dicimini, satis locuti sumus. dignius autem illi tres pueri, quibus refrigerium in igne praebebat, quem corde feruentissimo diligebant, uos de hoc opusculo nostro uerborum quidem numero longe breuius, sed pondere auctoritatis multo grandius in hymno, quo ab eis deus honoratur, admoneant. nam sanctitati humilitatem in dei laudatoribus coniungentes apertissime docuerunt, ut tanto quisque caueat, ne superbia decipiatur, quanto sanctius aliquid profertur. proinde uos quoque laudate eum, qui uobis praestat, ut in ardore medio saeculi huius, quamuis coniugio non copulemini, non tamen uramini, et orantes etiam pro nobis benedicite, sancti et humiles corde dominum, hymnum dicite et supe
Abbreviated transcription (Latin):
se habere cor. aut quis głabit᷑ mundũ se ẽẽ apeccato: integrar̃
quidẽ abutero matris scã uirginitas. sed nemo inquit mundus
in conspectu tuo. nec infans cuiꝰẽ unius diei uita suꝑ terram.
Seruat᷑ & inside iniuiolata quȩdã castitas uirginalis. quam
ȩccła uni uiro uirgo casta co aptatur. Ded ille unꝰ uir. ñ tantũ
fideles mente & corpore uirgines. sed om̃s om̃ino xp̃ĩanos ab
spiritib usq ad carnales. ab apłis usq ad ultimos penitentes.
tãq asũmis cęloꝵ usq ad terminos eo docuit orare. & in ipsa
oratione dicere admonuit. dimitte nob̾ debita nr̃a sic̃ & nos
dimittimꝰ debitorib nr̃is. Ubi ꝑ hoc qđ petimꝰ. quid etiã nos c̾ẽ¬

Expanded text:
se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato? integra est se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato? integra est quidem ab utero matris sancta uirginitas; sed nemo. inquit, mundus in conspectu tuo, nec infans cuius est unius diei uita super terram. seruatur et in fide inuiolata quaedam castitas uirginalis, qua ecclesia uni uiro uirgo casta coaptatur; sed ille unus uir non tantum fideles mente et corpore uirgines, sed omnes omnino christianos ab spiritalibus usque ad carnales, ab apostolis usque ad ultimos paenitentes tamquam a summis caelorum usque ad terminos eorum docuit orare et in ipsa oratione dicere admonuit: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, ubi per hoc quod petimus, quid etiam nos e
Abbreviated transcription (Latin):
cerũ & effusione sanguinis dimicare. Ili autẽ uł ili apurri¬
tia continentes. seq castrantes ꝓpt̾ regnũ cęloꝵ ñdũ tam̃
ualeant talia uł piustitia uł ꝓ ipsa pudicitia sustinere.
Aliud ẽ eñ ꝓueritate ac ꝓposito scõ ñ continere suadenti atq
blandienti: aliud noncȩdere etiã torquenti atq ferienti: La¬
tent ista infacultatib & uirib animoꝵ: tẽptata panduntur.
exꝑta ꝓpalantur. Ut gͦ quisq ñ infletur exeo qđ sẽ ꝑuidae
posse humilit̃ cogito qđ ignorat aliquid p̾stantius se fortas¬
se non posse. aliquos autẽ qui illud quo sibi gloriose notꝰ ẽ
nec habent necꝓfitent᷑. hoc qđ ipse ñ potes teposse. Ita ser¬
uabit᷑ ñ fallaci sedueraci humilitate. honore mutuo p̃ue¬
nientes & alt̃ alterũ existimantes suꝑiorẽ sibi. Nuid iam
dicã deipsa cautela & iugilantia non peccandi: quis gloriabit᷑ castũ

Expanded text:
cerum et effusione sanguinis dimicare; illi autem uel illi a puericerum et effusione sanguinis dimicare; illi autem uel illi a pueritia continentes seque castrantes propter regnum caelorum nondum tamen ualeant talia uel pro iustitia uel pro ipsa pudicitia sustinere. aliud est enim pro ueritate ac proposito sancto non consentire suadenti atque blandienti, aliud non cedere etiam torquenti atque ferienti. latent ista in facultatibus et uiribus animorum, temtata panduntur, experientia propalantur. ut ergo quisque non infletur, ex eo, quod se peruidet posse, humiliter cogitet quod ignorat aliquid praestantius se fortasse non posse, aliquos autem, qui illud, quo sibi gloriose notus est, nec habent nec profitentur, hoc quod ipse non potest posse. ita seruabitur non fallaci, sed ueraci humilitate: honore mutuo praeuenientes, et: alter alterum existimantes superiorem sibi. Quid iam dicam de ipsa cautela et uigilantia non peccandi? quis gloriabitur castum
Abbreviated transcription (Latin):
uirginitatẽ p̃ferre martirio. acnemo dubitauerit hoc donũ
occultũ ẽ̾ẽ si exanimatrix desit temptatio łł ab& itaq uirgo
qđ cogit&. qđ ei ꝓsit ad seruandã humilitatẽ. neuiolo ilła quȩ
suꝑ emince donis om̃ib cariatẽ. sine qua utiq quȩcũq alia uł¬
pauca uł plura. uelmagna uł parua habuerit nihilẽ. Nab&
inquã qđ cogita ut ñ infletur. nonemuletur: Itase scilico bo¬
nũ uirginale. coniugali bono multo amplius & melius ꝓfiteri:
ut tam̃ nesciat utrũ illa uł illa coniugata iampati ꝓ xp̃o pos¬
sit. Adhuc uͦ ipsa ñ possit: & in hoc ei parcatur. quia infirmitas
eiꝰ tẽptatione non in terrogatur. Fidelis enĩ ds̃ ait apłs qͥ non
uos ꝑmittat tẽptari supra id qđ potestis sed faciat cũ tẽptati¬
one etiã exitũ ut possitis sustinere. Fortassis gͦ illiuł illi con¬
iuugalis uitȩ retinentes in suo genere laudabilẽ modũ. iam
possint contra inimicũ ad iniquitatẽ cogentẽ etiã laniatu uis-¬

Expanded text:
uirginitatem praeferre martyrio ac nemo dubitauerit hoc donum occultum esse, si examinatrix desit temptatio. Habet itaque uirgo, quod cogitet, quod ei prosit ad seruandam humilitatem, ne uiolet illam, quae supereminet donis omnibus, caritatem, sine qua utique quaecumque alia pauca uel plura uel magna uel parua habuerit, nihil est: habet, inquam, quod cogitet, ut non infletur, non aemuletur, ita se scilicet bonum uirginale coniugali bono multo amplius et melius profiteri, ut tamen nesciat, utrum illa uel illa coniugata iam pati pro Christo possit, adhuc uero ipsa non possit, et in hoc ei parcatur, quia infirmitas eius temptatione non interrogatur. fidelis enim deus, ait apostolus, qui non uos permittat temptari super id quod potestis, sed faciat cum temptatione etiam exitum, ut possitis sustinere. fortassis ergo illi uel illi coniugalis uitae retinentes in suo genere laudabilem modum iam possint contra inimicum ad iniquitatem cogentem etiam laniatu uis
Abbreviated transcription (Latin):
inbaptismo ꝑ eiꝰ pacẽ nob̾ dimissa ẽẽ confidimꝰ nos p̃cepit oratione
dicentes. dimitte nobꝰ debita nr̃a sic̃ & nos dimittimꝰ debitorib
nris. Alioquin. hanc orationẽ cathicumini potius usq ad bap¬
tismũ orare deberent. Cũ uͦ eã baptirati orant. p̃positi & plebes.
pastores & greges. satis ostendit᷑ in hac uita quȩ tota tẽptatioẽ.
neminẽ se tãq ab om̃ib peccatis inmunẽ debere gloriari. Iro-
cũq ierit. & peccatoꝵ purgatione ꝑfecta & uirginitate seruata
que non redir& amissa. Sed quia eadẽ ipsa apobcalipsis ubi
tales tali reuelati sunt. etiã hinc eos laudat qđ in ore eo non
sit inuentũ mendatiũ: meminerint etiã in hoc ẽe ueraces ne se au¬
deant dicere non habere peccatũ. Idẽ quippe ioħs qui illud uidit
hoc dixit. Sidixerimꝰ quia peccatũ ñ habemꝰ. nos ipsos sedłripimꝰ.
& ueritas in nob̾ nonẽ. Qđ si confessi fuerimꝰ delicta nr̃a. fidelisẽ¬

Expanded text:
onfidimus, nos praecepit orare, dicentes, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris: alioquin hanc orationem catechumeni potius usque ad Baptismum orare deberent. Cum vero eam baptizati orant, praepositi et plebes, pastores et greges; satis ostenditur in hac vita, quae tota tentatio est , neminem se tanquam ab omnibus peccatis immunem debere gloriari. CAPUT cumque ierit, et peccatorum purgatione perfecta et uirginitate seruata, quae non rediret amissa; sed quia eadem ipsa Apocalypsis, ubi tales tali reue. lati sunt, etiam hinc eos laudat, quod in ore eorum non sit inuentum mendacium, meminerint etiam in hoc esse ueraces, ne se audeant dicere non habere peccatum. idem quippe Iohannes, qui illud uidit, hoc dixit: si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et ueritas in nobis non est. quodsi confessi fuerim
Abbreviated transcription (Latin):
cer aut ab humano die. Ꝙ alibi. Si hominib placerẽ. xp̃i
seruuꝰ non eẽm. Et iterũ. Nam gła nr̃a hȩc ẽ. testimoniũ
conscientiȩ nr̃ȩ. Sed illoꝵ duoꝵ. idẽ bonȩ uitȩ & bonȩ famȩ.
Uel qd̾ breuius dicit᷑ uirtutis & laudis. unũ ꝓpt̃̾ seipsum
sapientissime retinebat. alterũ ꝓpt̾ alios misericor dissime
ꝓuidebat. Sed qm̃ quantalib& humana cautela suspicio¬
nes mali iuiolentissimas ñ potest om̃i ex parte uitare : ubi ꝓ
existimatione nr̃a quicqid̃ recte posumꝰ fecerimꝰ. si aliqui de
nob̾ uł mala fingẽndo uł male credendo famã nrãm decolorai
conant᷑. ad sit conscientiȩ solaciũ planeq etiã gaudiũ: quod
merces nr̃a multaẽ incęlis . etiã cũ dicunt homines mala
multa denob̾. pie tam̃ iusteq uiuentib. Illa enĩ mercestãq
stipendiũ ẽ militantiũ ꝑ arma iustitiȩ. ñ solũ dextra uerũ¬

Expanded text:
cer aut ab humano die, et alibi: si hominibus placerem, Christi cer aut ab humano die, et alibi: si hominibus placerem, Christi seruus non essem, et iterum: nam gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae. sed illorum duorum, id est bonae uitae et bonae famae uel, quod breuius dicitur, uirtutis et laudis, unum propter se ipsum sapientissime retinebat, alterum propter alios misericordissime prouidebat. sed quoniam quantalibet humana cautela suspiciones maleuolentissimas non potest omni ex parte uitare, ubi pro existimatione nostra quidquid recte possumus fecerimus, si aliqui de nobis uel mala fingendo uel male credendo famam nostram decolorare conantur, adsit conscientiae solacium planeque etiam gaudium, quod merces nostra magna est in caelis, etiam cum dicunt homines mala multa de nobis, pie tamen iusteque uiuentibus. illa enim merces tamquam stipendium est militantium per arma iustitiae n
Abbreviated transcription (Latin):
uidemꝰ inquit bona non solũ corã dõ. uerũ etiã corã hominib
Itẽ dicit. Nacete om̃ib ꝑ om̃ia. sic̃ & ego omib ꝑ omĩa placeo:¬
non quȩrens qđ mͥ utile ẽ sed qđ multis ut salui fiant. Inquada
&xiã ex hortatione dicit. Decȩtero fr̃s quȩcũq st̃ utra quȩ¬
cũq scã quȩcũq iusta. quȩcũq casta. quecũq carissima.
quȩcũq famȩ bonȩ. siqua uir tus. siqua laus . hȩc cogitate
quȩ didicistis & accepistis & audistis. & uidistis inme. Cernis
quẽ ad modũ int multa quȩ exhortando cõmonuit. non
neglesferit ponere quecũq: bonȩ famȩ: duob:ꝙ uerbis
cuncta concluserit ubiait. Siqua uirtꝰ siqua laus: Ad
uirtutẽ namq ꝑtinent quȩ antea memoraui. bona fama
uͦ ad laudẽ. Puto qd̾ non laudẽ hominũ ꝓmagno sumebat
apłs. alio loco dicens. Mihi aut̃ minimũ ẽ ut auob̾ diuidi¬

Expanded text:
uidemus, inquit, bona non solum coram deo, uerum etiam coram hominibus; uidemus, inquit, bona non solum coram deo, uerum etiam coram hominibus; item dicit: placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus non querens, quod michi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant! In quadam eciam exhortacione dicit: De cetero, fratres, quecumque sancta, quecumque iusta, quecumque casta, quecumque carissima, quecumque fame bone, si qua virtus, si qua laus, hec cogitate, que didicistis et accepistis et audistis et vidistis in me! Cernis, quemadmodum inter multa, que exhneglexerit ponere: quaecumquae bonae famae, duobusque uerbis cuncta concluserit, ubi ait: si qua uirtus, si qua laus. ad uirtutem namque pertinent, quae antea memoraui bona, fama uero ad laudem. puto, quod non laudem hominum pro magno sumebat apostolus alio loco dicens: mihi autem minimum est ut a uobis diiudi
Abbreviated transcription (Latin):
siue uiri scĩ siue feminȩ quando rep̃hensa in aliquo neglegen¬
tia sua ꝑ quã fit ut inmała ueniat suspicionẽ. unde suã uita
longe abeẽ sciunt. dicunt corã dõ sufficere conscuentiã existi.¬
mationẽ hominũ ñ impudent̃ solũ uerũ etiã crudelit̾ condẽp̃¬
nentes. cũ occidunt animas alioꝵ siue blasphemantiũ uiã dĩ.
quib scd̾m suã suspicionẽ. quasi turpis quȩ casta ẽ displicoe
uita scõi. uel etiã cũ exusatione. imitantiũ non qd̾ uident
sed qđ putant. Proinde quisquis acriminib flagitioꝵ. atq
facmnor ꝓuitã suã custodit. sibi bene facit: quiquis aut̃ &iam
famã ad alios. misericors ẽ. Nobis enĩ necessaria t̃ uita nr̃a. alus
fama nr̃a. Qutiq etiã qd aluis ministramꝰ misericordit̃ ad salutẽ.
adnrãm quoq redundat utilitatẽ. Unde ñ frustra apłs. Pro-¬

Expanded text:
siue uiri sancti siue feminae, quando reprehensa in aliquo neglegensiue uiri sancti siue feminae, quando reprehensa in aliquo neglegentia sua, per quam fit, ut in malam ueniant suspicionem, unde suam uitam longe abesse sciunt, dicunt sibi coram deo sufficere conscientiam, existimationem hominum non inprudenter solum, uerum etiam crudeliter contemnentes, cum occidunt animas aliorum, siue blasphemantium uiam dei, quibus secundum suam suspicionem quasi turpis quae casta est displicet uita sanctorum, uel etiam cum excusatione imitantium non quod uident, sed quod putant. prfacinorum vitam suam custodit sibi, bene facit; quisquis autem eciam famam suam ad alios, misericors est. Nobis enim neccessaria est vita, aliis fama uestra. et utique etiam quod aliis ministramus misericorditer ad salutem, ad nostram quoque redundat utilitatem. unde non frustra apostolus, pro
Abbreviated transcription (Latin):
animꝰ cupiditate conquirat. Si aut̃ adhuc manebunt: ẽ qd̃
scĩtate contẽpnat. Horũ duoꝵ in altero spes nulla libidinis.
in altero maior ẽ gła caritatis. Qd̾ aut̃ quanti sunt ipsi anni.
quib uideret᷑ uigere flos carnalis ȩtatis: non nullȩ feminȩ
nuptias cogitantes & ardente s optantes: dũ spernuntur aut
differunt᷑: repente senuerunt : ut eas iã nubere puder&. am¬
plius quã libera. Multȩ aut̃ nuptȩ recentissima conunc¬
tione in longinqua ꝓfectis uiris suis. reditũ eoꝵ expectan
dolendũ sit. si delectat labor. ut fera capiatur. ut cupa &x sẽculus
impleatur. ut pila iaciatur: & non delectat ut ds̃ ad quiratur. In
om̃ib sane spũalib delicus quib fruunt᷑ innuptȩ. sanctarũ earũ
conuersatio etiã cauta deb& eȩ: ne forte cũ mala uita non
sit ꝑ lascuuã mala sit fama ꝑ neglegentiã. Nec audiendi st̃

Expanded text:
tianus animus cupiditate conquirat; si autem adhuc manebunt, est, quod tianus animus cupiditate conquirat; si autem adhuc manebunt, est, quod sanctitate contemnat. horum duorum in altero spes nulla libidinis, in altero maior est gloria caritatis. quot aut quanti sunt ipsi anni, quibus uidetur uigere flos carnalis aetatis? nonnullae feminae nuptias cogitantes et ardenter optantes, dum spernuntur aut differuntur, repente senuerunt, ut eas iam nubere puderet amplius quam liberet. multae autem nuptae recentissima sua coniunctione in longinqua profectis uiris suis reditum eorum expectanddolendum sit, si delectat labor, ut fera capiatur. ut cupa et sacculus inpleatur, ut pila iaciatur, et non delectat. ut deus adquiratur. In omnibus sane spiritalibus deliciis, quibus fruuntur innuptae, sancta earum conuersatio cauta etiam debet esse, ne forte, cum mala uita non sit per lasciuiam, mala sit fama per neglegentiam. nec audiendi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓilla sollicita ẽ auia ꝓqua & tumat᷑ : quia & mauis ẽ qd̾ nouit.
& totũ ei restat qd modo cępit. Exaudiat dñs p̃ces eiꝰ. & scȩ̃
obsequamini meritis eiꝰ: quȩ carnẽ uiritui in uiuenta peperit:
cor filiȩ tuȩ insenecta parturiit. Om̃s itaq parit̾ atq con-¬
cordit̃ uniiro: unius conuigis. incuiꝰ corpore unospũ uiuitis.
placete morib instate orationibꝰ p̃teritꝰ dies non reuertatur
infuturũ. & post hesternũ ꝑgit hodiernꝰ & post hodiernũ
ꝑ recturꝰ ẽ crastinꝰ. & ecce om̃ia tempora & tẽporalia transe-¬
unt ut ueniant mansura ꝓmissio: & qͥꝑ seuerauerit usq in
finẽ hic saluus erit. Simundus iam perit. nupta cui parit:
Aut corde paritura & carne ñ paritura curnubit. Siautẽ ad¬
huc duraturꝰ ẽ mundus. cur ñ magis amatur ꝑ quẽ factꝰ est
mundus : si iã deficiunt illecebrȩ seculares: non ẽ qd̵ xp̃ianꝰ

Expanded text:
pro illa sollicita est auia, pro qua et tu mater, quia et maius est quod uouit pro illa sollicita est auia, pro qua et tu mater, quia et maius est quod uouit et totum ei restat quod modo coepit. exaudiat dominus preces eius, et sancte obsequamini meritis eius, quae carnem uiri tui in iuuenta peperit, cor filiae tuae in senecta parturiit. omnes itaque pariter atque concorditer uniuiro unius coniugis, in cuius corpore uno spiritu uiuitis, placete moribus, instate orationibus. Praeteritus dies non reuertitur in futurum, et post hesternum pergit hodiernus, et post hodiernum perrecturus est crastinus: et ecce omnia tempora et temporalia transeunt, ut ueniat mansura promissio, et qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit. si mundus iam perit, nupta cui parit? aut corde paritura et carne non paritura cur nubit? si autem adhuc duraturus est mundus, cur non magis amatur per quem factus est mundus? si iam deficiunt inlecebrae saeculares, non est, quod chris
Abbreviated transcription (Latin):
tep̃tatione pugnandũ sit: quid agendũ uł facile suꝑatur.
qd̾ monim̃tũ sumendũ ne facile rursus insidietur : & siqidꝰ
huiꝰ modi ẽ. doc uos diurnitate iã certa. a morte beniuola.
pietate sollicita. ętate secura. Tu p̾cipue tu consule in
talib eam. quȩ exꝑta ẽ qd̵ exꝑta es. Namples ur̃a illud
canticũ cantat. qd̃ in apocalypsi nisi uirgines cantare
non possunt: ꝓambab tam̃ uob̾ sollicius orat. quã ꝓse
ipsa. Sed magis ꝓnecte sollicita ẽ: cui uincendoꝵ tẽp̃¬
tatione̾ spaciũ plus restat annorũ. Te autẽ uidẽ ȩuo
suo uiciniorẽ : & eiꝰ filiȩ matrẽ. Quã sinuptã qd̃ iam
non lic&e atq absit uidiss&. puto qd parere cũ illa eru¬
buiss&e. Quantũ ẽ gͦ qd̾ iam tibi periculosȩ restat ȩtatis.
quȩ ideo ñ diceris auia. ut scarũ cogitationũ & oꝑũ fecib
cũ filia possit e̾e̾ fecunda. Non itaq ĩmerito magis

Expanded text:
temptatione pugnandum sit, quid agendum ut facile superetur, temptatione pugnandum sit, quid agendum ut facile superetur, quod munimentum sumendum, ne facile rursus insidietur; et si quid huius modi est, docet uos diuturnitate iam certa, amore beniuola, pietate sollicita, aetate secura. tu praecipue, tu consule in talibus eam, quae experta est quod experta es. nam proles uestra illud canticum cantat, quod in Apocalypsi nisi uirgines cantare non possunt. pro ambabus tamen uobis sollicitius orat quam pro se ipsa; sed magis pro nepte sollicita est, cui uincendarum temptationum spatium plus restat annorum: te autem uidet aeuo suo uiciniorem et eius filiae matrem, quam si nuptam, quod iam non licet atque absit, uidisses, puto quod parere cum illa erubuisses. quantum est ergo quod iam tibi periculosae restat aetatis, quae ideo non diceris auia, ut sanctarum cogitationum et operum fetibus cum filia possis esse fecunda? non itaque inmerito magis
Abbreviated transcription (Latin):
trinsecꝰ. nisi creator intrinsecꝰ latent᷑ operaretur. Spero
gͦ has litteras meas merito ur̃ȩ excellentiȩ: cito in manꝰ
etiã taliũ c̾e uenturas. ideo hinc ñ nulla dicenda arbitrat᷑
sum. Deinde ut tuipsa & quecũq aliȩ uiduȩ ista leger int
uł cũ legunt᷑ audierint: noueritis uos addiligendũ & ha¬
bendũ continentiȩ honũ plus ꝓficere orationib urisquã¬
qͥ unicȩ sponsȩ cuiꝰ mẽbra estis. speciẽ concupiuit. ueracit᷑
simul placete simul inherete : illa integritate uirgmali.
tu continentia uiduali. ambȩ pulchritudine spiritali:
Inqua pulchritudine. & iã illius auia socrus tua quȩ iã
certe senuit. ẽ pulchra uob̾cũ. Uigorẽ quippe huiꝰ pul¬
chritudinis dũ extendit in anteriora. caritas. ruga in ea
ñ facit amiositas. Habetis uob̾cũ anũ scam & indomo &
in xp̃o quã deꝑseuarantia consulatis. quomͦ cũ illa ułilla

Expanded text:
trinsecus, nisi creator intrinsecus latenter operaretur. spero trinsecus, nisi creator intrinsecus latenter operaretur. spero ergo has litteras meas merito uestrae excellentiae cito in manus etiam talium esse uenturas. ideo nonnulla hinc dicenda arbitratus sum; deinde ut tu ipsa et quaecumque aliae uiduae ista legerint uel cum leguntur audierint, noueritis uos ad diligendum et habendum continentiae bonum plus proficere orationibus u unicae sponsae, cuius membra estis, speciem concupiuit, ueraciter simul placete. simul inhaerete, illa integritate uirginali, tu continentia uiduali, ambae pulchritudine spiritali. in qua pulchritudine etiam illius auia, socrus tua, quae iam certe senuit, est pulchra uobiscum. uigorem quippe huius pulchritudinis dum extendit in anteriora caritas, rugam in ea non facit annositas. habetis uobiscum anum sanctam et in domo et in Christo, quam de perseuerantia consulatis, quomodo cum illa uel illa
Abbreviated transcription (Latin):
Nec attendunt id ipsũ etiã scipsos dono di habere. qd eafa-¬
cultate ex hortant᷑: ut ad capesscendã uitã bonã. hominũ
uoluntates pigras excitent accedant frigidas. corrigant pra¬
uas. auersas conuertant. repugnantes pacificent. sic enĩ pos¬
sunt ꝑ suadere qd̾ suadent. Aut si hȩc inuoluntatib homi¬
nũ ñ agant qid̃ agunt: ut quid loquunt᷑: dimitant eas po¬
tus arbitrio suo. Si aut̃ in eis hȩc agunt: itant tandẽ homo
in hominis uoluntate tanta agit loquendo. & ds illic non
agit aliquid ad iuuando: ĩmmo uͦ quantalib& homo ser¬
monis facultate p̃polleat. ut sollertia disputandi & sua¬
uitate dicendi in hominis uoluntate inserat ueritatem.
nutriat caritatẽ. docendo tollat errorẽ. ex hortando tor¬
porẽ neq qͥ plantat ẽ aliquit neq qͥrigat. sed qͥ inerem̃¬
tũ dat ds̃. Frustra quippe oꝑaruis om̃a moliretur ex¬

Expanded text:
nec adtendunt id ipsum etiam se ipsos dono dei habere, quod ea fanec adtendunt id ipsum etiam se ipsos dono dei habere, quod ea facultate exhortantur, ut ad capessendam uitam bonam hominum uoluntates pigras excitent, accendant frigidas, corrigant prauas, auersas conuertant, repugnantes pacificent. sic enim possunt persuadere quod suadent. aut si haec in uoluntatibus hominum non agant, quid agunt? ut quid loquuntur? dimittant eas potius arbitrio suo. si autem in eis haec agunt, itane tandem homo in hominis uoluntate tanta agit loquendo et deus illic non agit aliquid adiuuando? immo uero quantalibet homo sermonis facultate praepolleat. ut sollertia disputandi et suauitate dicendi in hominis uoluntate inserat ueritatem, nutriat caritatem, docendo tollat errorem, exhortando toi-porem, neque qui plantat est aliquid neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. frustra quippe operarius omnia moliretur ex
Abbreviated transcription (Latin):
Anforte abillo quidẽ accepimꝰ continentiã. sed a nob̾ accepimꝰ
sapientiã : quid ergo ẽ qd iacobus apłs dicit. Siquis aut̃ urm̃
indigoꝵ sapientia. postul& ado qͥ dat om̃ib affluent̃. & ñ
imꝓperat. & dabit᷑ illi. Sed de hac questione & in alus iã
opusculis nr̃is quantũ ad uiuiã dñs multa diximꝰ. & alias
quantũ ꝑ ipsũ potuerimꝰ data opurtimitate dicemꝰ. Nc̃
inde aliquid ideo dicere uolui ꝓpt̾ quosdã fr̃s nros ami-
cissimos & dilectissimos nob̃. nec malitiose quidẽ errori
huic implicatos: tam̃ qͥ putant cũ aliquis adiustitiam
pietatẽq ex hortant᷑ uires ñ habiturã ex hortationẽ suã.
nisi totũ illud qd̾ ut agat homo agunt cũ homine: in
hominis constituant potestate . non ad uita di munere.
sed solo arbitrio liberȩ uoluntatis exerta: quasi possit ce ad
ꝑficiendũ opꝰ bonũ uoluntas libera: nisi di munere liberata:

Expanded text:
an forte ab illo quidem accepimus continentiam, sed a nobis habemus an forte ab illo quidem accepimus continentiam, sed a nobis habemus sapientiam? quid ergo est quod Iacobus apostolus. dicit: si quis autem uestrum indiget sapientiam, postulet a deo, qui dat omnibus affluenter et non inproperat; et dabitur illi? sed de hac quaestione et in aliis iam opusculis nostris, quantum adiuuit dominus, multa diximus et alias, quantum per ipsum potuerimus, data oportunitate dicemus. Nunc inde alcissimos et dilectissimos nobis, nec malitiose quidem errori huic implicatos, sed implicatos tamen; qui putant cum aliquos ad justitiam pietatemque exhortantur. uires non habituram exhortationem suam, nisi totum illud, quod ut agat homo agunt cum homine, in hominis constituant potestate non adiuta dei munere, sed solo arbitrio liberae uoluntatis exerta — quasi possit esse ad perficiendum opus bonum uoluntas libera nisi dei munere liberata —
Abbreviated transcription (Latin):
grati qͥa & illud qđ int̾ sacra misteria corhabere sursum
iubem᷑. ipso adiuuante id ualemꝰ. quo Ciubente
ad monem᷑. Q ideo sequitur. ut de hoc tanto bono
sursũ leuati cordis. non nob gl̃am quasi nr̃ar ũ uriũ¬
Iub&e aut̃ nob̾ dĩ ut & sapientes & continentessimꝰ. sine quib donis
iusti ꝑfectiq eẽ nompossumꝰ. Sed oremꝰ ut d& qd iub&. aduuando
& inspirando : qͥ cõmonuit quȩ uelle debeamꝰ p̾cipiendo & uo¬
cando. Quicqrd̃ hinc dedit & conseru& oremꝰ: Qd̾ aut̃ nondũ
dedit. ut suppleat oremꝰ. Tam oremꝰ. & grãs agamꝰ deacceptis:
E qd̃ nondũ accepimꝰ eo ipso qd̾ deacceptis ingrati non sumus.
nos accepturos ee̾ fidamꝰ. Qui enĩ dedit coniugatis fidelib
ut contineant ab ad ulterus & fornicationib: ipse dedit
scis uirginib & uiduis ut contineant ab om̃i concubitu: in
qua uirtute iã ꝓprie uł integritas uł continentia nominat᷑.

Expanded text:
gratus, quia et illud, quod inter sacra mysteria cor habere sursum gratus, quia et illud, quod inter sacra mysteria cor habere sursum iubemur. ipso adiuuante id ualemus, quo iubente admonemur. et ideo sequitur, ut de hoc tanto bono sursum leuati cordis non nobis gloriam quasi nostrarum uiriuntinentes simus, sine quibus bonis iusti perfectique esse non possumus. sed oremus, ut det quod iubet adiuuando et inspirando, qui commonuit quae uelle debeamus praecipiendo et uocando. quidquid hinc dedit, ut conseruet oremus; quod autem nondum dedit, ut suppleat oremus: tamen oremus et gratias agamus de acceptis et quod nondum accepimus eo ipso, quod de acceptis ingrati non sumus, nos accepturos esse fidamus. qui enim dedit coniugatis fidelibus, ut contineant ab adulteriis et fornicationibus, ipse dedit sanctis uirginibus et uiduis, ut contineant ab omni concubitu: in qua uirtute iam proprie uel integritas uel continentia nominatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dent᷑. Quainre pͥus illud admoneo. ut quantũ cũq tibi in eeᷤ
sentis piȩ continentiȩ dilec̾tionẽ. beneficio di tribuas eiq
caritate diffusa. licitȩ rei licentiã tibi amor boni melio¬
ris auferr&. Donauit enĩ nelibero nubere cũ licero. &
ut iam non licer& etiã siliber&. Et ex hoc firmius non li¬
cer&. nefier& qđ non licer&: qđ factũnonẽ &iã cũ libero
Tantãq mereris uidua xp̃i. ut filiã quoq uideres uir¬
ginẽ xp̃i. Dũ enĩ tu oras sicut anna. factae᷑ illa quod
maria: hȩc dona dĩ ẽe̾ quantomagis nosti: tantomagis¬
Attende enĩ qid̃ dehac re apłs dixerit. Nos autẽ non
spm huiꝰ mundi accepimꝰ sed spm̃ qͥ ex dõ ẽ. ut sciamꝰ
quȩ adõ donata st̃ nob̾. Multi quippe habent multa
dona di. & nesciendo qd̾ habent. impia uanitate iac¬
tant᷑. Nemo ẽ aut̃ donis dĩ beatꝰ. qͥ donanti exiftit in¬

Expanded text:
denter. qua in re prius illud admoneo, ut quantumcumque tibi inesse denter. qua in re prius illud admoneo, ut quantumcumque tibi inesse sentis piae continentiae dilectionem beneficio dei tribuas eiquecaritate diffusa licitae rei licentiam tibi amor boni melioris auferret. donauit enim, ne liberet nubere, cum liceret et, ut iam non liceret, etiamsi liberet, et ex hoc firmius non liberet, ne fieret quod non liceret, quod factum non est etiam cum liceret, tantumque merereris uidua Christi, ut filiam quoque uideres uirginem Christi; dum enim tu oras sicut Anna, facta est illa quod Maria. haec dona dei esse quanto magis nosti, tanto magisattende enim, quid de hac re apostolus dixerit: nos autem non spiritum huius mundi accepimus, sed spiritum qui ex deo est, ut sciamus quae a deo donata sunt nobis. multi quippe habent multa dona dei et nesciendo a quo habent inpia uanitate iactantur. nemo est autem donis dei beatus, qui donanti existit in
Abbreviated transcription (Latin):
puenimꝰ aut̃ qđ ad hanc rẽ dequa loquim᷑ attince. ut con-¬
tinentiã coniugio p̃ponamꝰ. scãm uͦ uirginitatẽ &iã con¬
tinentiȩ daduali: Et ne aliquas nuptias quȩ tam̃ non ad¬
dãpnemꝰ: multa alia deistis reb dicta sunt a nobis
in libro deconiugali bono. & in alio libro descã uir¬
ginitate & inoꝑe qđ aduersus faustũ manicheũ quanto
potuiꝰ labore conscripsimꝰ. Qm̃ patriarcharũ & pro¬
phetarũ casta conuigia mordacissime rep̃hendendo
scriptis suis. quorũdã indoctoꝵ animosa fidei sanitate
detorsit. ¶ Froinde qm̃ in exordio huiꝰ opusculi duo
quȩdã nec essaria ꝓposuerã. & exequenda pollicitꝰ eram
unũ qđ ad doctrinã alterũ qđ ad exortationẽ ꝑtince
Et priori parti ut potui ꝓsuscepto negocio nondesui: ad exorta¬
tionẽ ueniamꝰ. ut qđ bonũ prudent̾ scitur &iã diligatur ar¬

Expanded text:
peruenimus autem, quod ad hanc rem, de qua loquimur, adtinet, ut conperuenimus autem, quod ad hanc rem, de qua loquimur, adtinet, ut continentiam coniugio praeponamus, sanctam uero uirginitatem etiam continentiae uiduali et ne aliquas nuptias, quae tamen non addamnemus. multa alia de istis rebus dicta sunt a nobis in libro de Bono coniugali et in alio libro de Sancta uirginitate et in opere, quod aduersus Faustum Manichaeum quanto potuimus labore conscripsimus, quoniam patriarcharum et prophetarum casta coniugia mordacissime reprehendendo scriptis suis quorundam indoctorum animos a fidei sanitate detorsit. Proinde quoniam in exordio huius opusculi duo quaedam necessaria proposueram et exsequenda pollicitus eram, unum, quod ad doctrinam, alterum, quod ad exhortationem pertinet, et priori parti, ut potui, pro suscepto negotio non defui, ad exhortationem ueniamus, ut quod bonum prudenter scitur etiam diligatur ar
Abbreviated transcription (Latin):
dui cũ marito uixerit. tantũ studiũ pietatis qđ nonita ie¬
uiniis ce obsecrationib seruierit: alterã quȩ post prioris
mariti breuissimã uitã. &iã scłm cito amiserit. & dutur¬
na ętate sit uidua. sed etiã ipsa ñ tantũ dae oꝑã ieuinior
& obsecrationũ religiosissimȩ seruituti: Tertiã quȩ non
solũ duos uiros habuerit. sed etiã cũ ambob singillati cũ
aliquo eoꝵ diutius uixerit. & posteriore ȩtate iuduata
inqua quidẽ sinubere uoluiss& possoe & filios ꝓcreare.
Multi sunt quidẽ dehis trib reb coniugi uiduitatis & uir¬
ginitatis questionũ sinus. multȩ ꝑplexitates. quib disputando
penetrandis uł dissoluendis & maiore cura opꝰẽ & copͥosiore
sermone: ut uł in om̃ib eis recte sapiamꝰ. Sed siquid aliter
sapiamꝰ. id quoq nob̾ ds̃ reuel&. Ueruntamen etiã qđ illic
consequent̃ dicit apłs. In quod ꝑuenimꝰ meo ambulemꝰ:

Expanded text:
diu cum marito uixerit, et tantum studium pietatis, quod non ita iediu cum marito uixerit, et tantum studium pietatis, quod non ita ieiuniis et obsecrationibus seruiat; alteram, quae post prioris mariti breuissimam uitam etiam secundum cito amiserit et diuturna aetate sit uidua, sed etiam ipsa non tantum det operam ieiuniorum et obsecrationum religiosissimae seruituti; tertiam, quae non solum duos uiros habuerit, sed etiam cum ambobus singillatim uel cum aliquo eorum diutius uixerit et posteriore aetate uiduata, in qua quidem si nubere uoluisset, posset et filios procrearmulti sunt quidem de his tribus rebus coniugii, uiduitatis et uirginitatis quaestionum sinus, multae perplexitates: quibus disputando penetrandis uel dissoluendis et maiore cura opus est et copiosiore sermone, ut uel in omnibus eis recte sapiamus uel, si quid aliter sapiamus, id quoque nobis deus reuelet. uerumtamen, quod etiam illic consequenter dicit apostolus, in quod peruenimus, in eo ambulemus.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ponunt quia filios habuit. id ipsum certe qđ diueũ
utro uixit. quid aliud quã carnis felicitas fsuit : meritũ porro
animȩ illius eo maxime cõmendat᷑. qͥa cũ tam cito extu¬
lissoe uirũ ꝑplixã ętatẽ suã diu cũ carne conflixit & uicit.
Sic enĩ scriptũ ẽ. Et erat anna ꝓphetissa filia fanuel detri¬
bu aser. Hȩc ꝓcesserat in dieb multis & uixerat cũ uiro
octoginta¬
nos iuguiti quattuor. quȩ non discedebat detẽplo ieiunis
& obsecrationib seruiens nocte acdie. Uides quẽ admodũ
scã iudua ñ solũ eop̾dicatur qđ uniuira fuerit: uerũ etiam
qđ paucos annos cũ marito uixerit a uirginitate sua. Et
uidualis continentiȩ mimꝰ usq ad tantã senectutẽ tanta pi¬
etatis seruitute ꝑ duxerit. Constituamꝰ igitur ante oculos
nr̃os uiduas tres. habentes singula: quȩ huic inerant omĩa.
Unã ponamꝰ uniuirã. cui desit ce tanta ꝓlixitas uiduitatis qd̵̃

Expanded text:
ponunt, quia filios habuit, id ipsum certe, quod diu cum uiro uixit, quid aliud quam carnis felicitas fuit? meritum porro ae illius eo maxime commendatur, quia cum tam cito extulisset uirum, per prolixam aetatem suam diu cum carne conflixit et uicit. sic enim scriptum est: et erat Anna prophetissa, filia Phanuel, de tribu Aser: haec processerat in diebus multisoctoginta quattuor, quae non discedebat de templo ieiuniis et obsecrationibus seruiens nocte ac die. uides, quemadmodum sancta uidua non solum eo praedicatur, quod uniuira fuerit, uerum etiam quod paucos annos cum marito uixerit a uirginitate sua et uidualis continentiae munus usque ad tantam senectutem tanta pietatis seruitute perduxerit. Constituamus igitur ante oculos nostros uiduas tres habentes singula eorum, quae huic inerant omnia: unam ponamus uniuiram, cui desit et tanta prolixitas uiduitatis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
epłam scriberẽ: Ad ipsã quippe maxime ꝑtinae orando
concertare ꝓuob̾. quȩ dese minꝰ sollicita ẽ quã deuob̾. &
ut adte potius quã ad illã hoc de continentia uiduali o¬
pusculũ facerẽ. quia tͥ suꝑare adhuo restat. qd̃ iã ȩtas
descã uirginitate quẽ legat: dequo legendo &iã te com¬
monuerã: qm̃ multa contin& utriq necessaria castitati.
hocẽ uirginali atq uiduali: quȩ hic ꝓpterea partu
tenut᷑ attigi partĩ om̃ino p̃t̾missi. quia ibi copiosius
dispntaui ꝑ seurres in grã xp̃i.¬

Expanded text:
epistulam scriberem — ad ipsam quippe maxime pertinet orando epistulam scriberem — ad ipsam quippe maxime pertinet orando concertare pro uobis, quae de se minus sollicita est quam de uobis — et ut ad te potius quam ad illam hoc de continentia uiduali opusculum facerem, quia tibi superare adhuc restat, quod iam aetas de sancta uirginitate, quem legat. de quo legendo etiam te commonueram, quoniam multa continet utrique necessaria castitati, hoc est uirginali atque uiduali, quae hic propterea partim tenuiter adtigi, partim omnino praetermisi, quia ibi copiosius disputaui. perseueres in grati
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i desit incorpore. Si enĩ om̃s audierint & om̃s ceperint
intellegere: debemꝰ hoc ipsũ fuisse p̃destinatũ. ut coniugalia
bona in illor mẽbror numero etiã sufficiant. quẽ tam
multa ex hac uita transierunt. Neq enĩ nunc si om̃s fu¬
erint continentes. honorẽ continentiũ daturi st̃ eis qͥ
tricenariũ fructũ dominicis horreis intuler. Nabebunt
ergo illic om̃ia ista bona suũ lo tũ: etiã sideinceps nulla uelit
nubere. ł nemo ducere uxorẽ. Securȩ itaq instate quib
potestis ut fiant qd̾ uos estis. & orate uigilant atq feruent᷑
ut adiutorio dexterȩ excelsi & habundantia misericordissi
eritis. Deinde obsecro uos ꝑ illũ aquo donũ hoc accepistis.
& huniꝰ doni premia speratis: ut me quoq orationib urĩs me¬
mineritis inserere cũ tota domestica ur̃a ȩccła. Ordinatissi¬
me quippe puenit. ut maturi ur̃ȩ iã grandeuȩ deoratione

Expanded text:
Christi desit in corpore. si enim omnes audierint et omnes ceperint, Christi desit in corpore. si enim omnes audierint et omnes ceperint, intellegere debemus hoc ipsum fuisse praedestinatum, ut coniugalia bona in illorum membrorum numero etiam sufficiant, quae tam multa ex hac uita transierunt. neque enim nunc, si omnes fuerint continentes, honorem continentium daturi sunt eis, qui tricenarium fructergo illic omnia ista bona suum locum, etiamsi deinceps nulla uelit nubere uel nemo ducere uxorem. secure itaque instate quibus potestis, ut fiant quod uos estis; et\' orate uigilanter atque feruenter, ut adiutorio dexterae excelsi et abundantia misericordissimeritis. Deinde obsecro uos per illum, a quo hoc donum accepistis et huius doni praemia speratis, ut me quoque orationibus uestris memineritis inserere cum tota domestica uestra ecclesia. ordinatissime quippe prouenit, ut matri uestrae iam grandaeuae de oratione
Abbreviated transcription (Latin):
famã. Agite itaq cursũ urm & ꝑseuerant᷑ currite ut cõ¬
p̃hendatis. &e exemplo uitȩ exhortatonisq sermone rapite
in eundẽ cursũ urm̃ quascũq potutritis. Nonuos ab hãc
studio quo multas adimitandũ excitatis frangat quȩ rela
uanoꝵ qͥdicunt quomͦ subsistit genꝰ humanũ siom̃s fuerint
continentes: quasi ꝓpt̃ aliud retardetur. nisi ut impleatur
terminꝰ scłi differetur. Nec illud uos retard& abstudio ꝑsua-¬
dendi aliis bonũ ur̃m. si dicatur uob̾. Cũ & nuptiȩ bonȩ
sunt : quomͦ erunt omia bona in xp̃i corpore. & maiora sci¬
licoe &minora si om̃s continentiȩ laude atq amore mutent᷑.
Primo quia conando ut om̃s sint continentes. tc̃ erunt uel
paucȩ. Neq enĩ om̃s capiunt uerbũ hoc: sedqm̃ scriptũ ẽ.
qͥ potest capere capiat. Tunc capiunt quȩ possunt. sinec illis
quȩ ñ capiunt taceatur. Deide nec timere debemꝰ. neforte
om̃s capiant & aliquid deminorib bonis idẽ coniugalis uitȩ

Expanded text:
mam. Agite itaque cursum uestrum et perseueranter currite, ut conprehendatis; et exemplo uitae exhortationisque sermone rapite in eundem cursum uestrum quascumque potueritis. non uos ab hoc studio, quo multas ad imitandum excitatis, frangat querella uanorum, qui dicunt: quomodo subsistit genus humanum, si omnes fuerint continentes? quasi propter aliud retardetur hoc saeculum, nisi terminus saeculi differetur. nec illud uos retardet ab studio persuadendi aliis bonum uestrum, si dicatur uobis: cum et nuptiae bonae sint, quomodo erunt omnia bona in Christi corpore, et maiora scilicet et minora, si omnes continentiae laude atque amore mutentur? primo, quia conando, ut omnes sint continentes, tunc erunt uel paucae; neque enim omnes capiunt uerbum hoc. sed quoniam scriptum est: qui potest capere. capiat, tunc capiunt quae possunt, si nec illis quae non capiunt taceatur. deinde nec timere debemus, ne forte omnes capiant et aliquid de minoribus bonis, id est coniugalis uitae,
Abbreviated transcription (Latin):
nos separare moliuntur artius inheremꝰ. Non separat ꝓmissi
futurorũ. Nam & quicquid boni futurũ ẽ certius ꝓmittit
ds̃. & nihil ẽ ipso dõ melius. qui iam ꝓfecto bene sibi in he¬
rentib p̃sens ẽ. Non separat altitudo neq ꝓ fundũ. & ens
sihȩc uerba scientiȩ forte altitudinẽ uł ꝓfundũ signifi¬
cant. ñ ero curiosus ne se iungar adđo. nec cuiꝰquã doctri¬
na me abeo separat. ut quasi depellat errorẽ aquo prsu¬

Expanded text:
nos separare moliuntur artius inhaeremus. non separat promissio nos separare moliuntur artius inhaeremus. non separat promissio futurorum; nam et quidquid boni futurum est, certius promittit deus et nihil est ipso deo melius, qui iam rentibus praesens est. Non separat altitudo neque profundum: etenim si haec verba scientiae forte altitudinem vel profundum significant, non ero curiosus, ne sejungar a Deo; nec cujusquam doctrina me ab eo separat, ut quasi depellat errorem, a quo