comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuimꝰ eos loquentes nr̃is linguis ma¬
gnalia dĩ. Stupebant aũt om̃s: et
mirabant᷑ ad inuicem dicentes. Quid¬
nam hoc uult ẽẽ: Alii aũt irriden¬
tes dicebant: quia musto pleni sunt

Expanded text:
ivimus loquentes eos nostris linguis magnalia Dei stupebant autem omnes et mirabantur ad invicem dicentes quidnam hoc vult esse alii autem inridentes dicebant quia musto pleni sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ed et illo adhuc loquente: lc̃ u¬
uenit aliꝰ et dixit. Chaldei fe¬
cerunt tres turmas. et inuaserunt
camelos. et tulerunt eos: necnon et
pueros ꝑcusserunt gladio: et ego fu¬
gi solus ut nuntiarem tͥ. Loquebat᷑
ille: & ecce aliꝰ intrauit et dixit. Filiis
tuis et filiabꝰ uescentibꝰ et bibentibꝰ
uinum indomo fr̃is sui pͥmogeniti:
repente uentꝰ uehemens irriut a
regione deserti: et concussit quatuor
angulos domꝰ. Quȩ corruens oppressit
liberos tuos: et mortui sunt. Et effugi
ego solus: ut nuntiarem tͥ. func surre¬
xit iob et scidit tunicã suã. Et tonso
capite. corruens in t̾ram: adorauit ei
dixit. Nudus egressus sum de utero
matris meȩ et nudus rȩuertar illuc.
Dñs dedit. dñs abstulit: sit nomen
dñi benedictum. In om̃ibꝰ his ñ pec¬
cauit iob. neq stultum aliquid con¬
tra dm̃ locutus ẽ. R Iñduta eit caro mꝰ¬

Expanded text:
ed et illo adhuc loquente, venit alius, et dixit: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invaserunt camelos, et tulerunt eos, necnon et pueros percusserunt gladio, et ego fugi solus, ut nuntiarem tibi. Adhuc loquebatur ille, et ecce alius intravit, et dixit: Filiis tuis et filiabus vescentibus et bibentibus vinum in domo fratris sui primogeniti, repente ventus vehemens irruit aregione deserti, et concussit quatuor angulos domus, quae corruens oppressit liberos tuos, et mortui sunt, et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi. Tunc surrexit Job, et scidit tunicam suam, et tonso capite corruens in terram adoravit et dixit nudus egressus sum de utero matris meae et nudus revertar illuc Dominus dedit Dominus abstulit sit nomen Domini benedictum in omnibus his non peccavit Iob neque stultum quid contra Deum locutus est
Abbreviated transcription (Latin):
ixit gͦ dñs ad sachan. Ecce łc.iiii.
unuersa quȩ habet: in manu
tua sunt. Tantum in eum ne extendas
manum tuam. E gressusq ẽ sathan
a facie dñi. Cum aũt quadam die. filii
et filiȩ eiꝰ comederent et biberent ui¬
num in domo fr̃is sui primogemti:
nuntiꝰ uenit ad iob qui diceret. Bo¬
ties arabant. et asinȩ pascebant᷑ uxta
eos: et irruerunt sabei. tuleruntq
omĩa. et pueros ꝑcusserunt gladio: et
euasi ego solus ut nuntiarem tͥ. Cũꝙ
adhuc ille loqueretur: uenit alt̾ et

Expanded text:
ixit ergo Dominus ad Satanam: Ecce, universa quae habet, in manu tua sunt: tantum in eum ne extendas manum tuam. Egressusque est Satanas a facie Domini. Cum autem quadam die filii et filiae ejus comederent et biberent in domo fratris sui primogeniti, nuntius venit ad Job, qui diceret: Boves arabant, et asinae pascebantur juxta eos, et irruerunt Sabaei, tuleruntque omnia, et pueros percusserunt in gladio, et evasi ego solus ut nuntiarem tibi. Cumque adhuc loqueretur, venit alte
Abbreviated transcription (Latin):
iob. & sc̃ificabat eos. Consurgensq di¬
luculo: offerebat holocausta ꝑ singłõs
Dicebat enim. Ne forte peccauerint
filii mei: et benedixerint dõ in cordi¬
bus suis. Sic faciebat iob cunctis

Expanded text:
os, consurgensque diluculo offerebat holocausta per singulos. Dicebat enim Job: Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis. Sic faciebat Job cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ sathan a facie dñi. ꝑcussit iob ul.¬
cere pessimo: a planta pedis usꝙ ad
uerticem eiꝰ. Qui testa saniem rade¬
bat: sedens in sterquilinio. Dix̃ aut̃e
Qui ait ad illam. Quasi una de stultis
loquuta es. Sibona suscepimꝰ de ma¬
ni dñi. quare mala ñ suscipiamus :
In om̃ibꝰ his ñ peccauit iob labiis su¬

Expanded text:
Job ulcere pessimo, a planta pedis usque ad verticem ejus; qui testa saniem radebat, sedens in sterquilinio. Dixit autemQui ait ad illam: Quasi una de stultis locuta es. Si bona suscepimus de manu Dei, mala quare non suscipiamus? In omnibus his non peccavit Job labiis su
Abbreviated transcription (Latin):
iob. qd̃ non sit ei similis in t̾ra: Homo
simplex et rectus. et timens dm̃: ac
recedens a malo.Cui respondens sa¬
than ait. Numquid frustra timet
iob dm̃: Nonne tu uallasti eum ac
domum eiꝰ. uniuersamq substanti¬
am ꝑ circuitum: Oꝑibꝰ manuũ eius
benedixisti: & possessio illiꝰ creuit in

Expanded text:
t ei similis in terra homo simplex et rectus et timens Deum ac recedens a malo cui respondens Satan ait numquid frustra timet Iob Deum nonne tu vallasti eum ac domum eius universamque substantiam per circuitum operibus manuum eius benedixisti et possessio illius crevit
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit. Quomͦ gͦ quidam fecerunt
ueritatem. & uenerunt ad lucẽ: Et¬
tent᷑ oꝑa eiꝰ: quia in dõ sunt facta.
ut uenirent ad lucem. idest ad xp̃m:
et quomͦ quidam dilexerunt tene¬
bras: Si enim om̃s peccatores inue¬
nit. & om̃s peccatores sanat. & serpenᷤ
ille quo figurata ẽ mors dñi eos sanat
qui morsi fuerant. & ꝓpt̾ morsum ser¬
pentis erectus ẽ serpens. idest mors
dñi ꝓpt̃ mortales homines quos inue¬
nit iniustos. quomͦ intelligitur. hoc
ẽ iudicium qm̃ lux uenit in mundũ:
& dilexerunt homines magis tenebraᷤ
quã lucem. erant eñi mala oꝑa eoꝵ:
Quid ẽ hoc: Quoꝵ eñi erant bona o¬
pera: Nonne uenisti ut iustifices im¬
pios: S dilexerunt inquit tenebras
magis qũa lucem. Ibi posuit uim.
Multi enim dilexerunt peccata
sua. multi confessi sunt peccata sua.
quia qui confitetur peccata ꝙ accu¬
sat peccata sua. iam cum deo facit

Expanded text:
invenit. Quomodo ergo quidam fecerunt veritatem, et venerunt ad lucem? tentur opera ejus, quia in Deo sunt facta. ut venirent ad lucem, id est ad Christum? Et quomodo quidam dilexerunt tenebras? Si enim omnes peccatores invenit, et omnes a peccato sanat: et serpens ille, in quo figurata est mors Domini, eos sanat qui morsi fuerant : et propter morsus serpentis erectus est serpens, id est, mors Domini propter mortales homines, quos invenit injustos, quomodo intelligitur: « Hoc est judicium, quoniam lux veni dilexerunt homines magis tenebras quam lucem: erant enim mala opera eorum? Quid est hoc? quorum enim erant bona opera? Nonne venisti ut justifices impios? Sed dilexerunt, inquit, tenebras magis quam lucem. Ibi posuit vim: multi enim dilexerunt peccata sua, multi confessi sunt peccata sua: quia qui confitetur peccata sua, et accusat peccata sua, jam cum Deo facit
Abbreviated transcription (Latin):
factum ẽ iudiciũ. Nouit enim dñs
qui sunt eiꝰ. nouit qui ꝑmaneant
ad coronam: qui ꝑmaneant ad flam¬
mam. Nouit in area sua triticum.
nouit paleam. nouit segetem. nouit
riania sam iudicatus ẽ qui ñ credit
Quare iudicatus: Quia ñ credit in
nomine uingeniti filii d̃i. R Discͥipu¬

Expanded text:
factum est judicium. Novit enim Dominus qui sunt ejus: novit qui permaneant ad coronam, qui permaneant ad flammam; novit in area sua triticum, novit paleam; novit segetem, novit zizania. Jam judicatus est qui non credit. Quare judicatus? Quia non credidit in nomine unigeniti Filii Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
nt os ignoscãt iple agnoscit Et ue¬
int ad lucem: cui grãs agit. qd̃ illi qͥd
in se odisset ostenderit. Dicit do. aũte
faciem tuam apeccatis meis. Et qua
fronte dicit: nͥ iterum dicat. qm̃ faci¬
nus meumͤ agnosco. & peccatũ meũ
coram me ẽ semꝑ ͨ. Sit ante te. qd̃ ñ
uis ẽẽ ante dm̃. Si aũt post te feceris
peccatũ tuũ: retorquet tͥ illud d̃s an¬
te oclõs tuos: & tunc retorquet quan¬
po iam penitentiȩ troctus nullus e¬
rit. Currite ne tenebrȩ uos comp̃¬
hendant fr̃s mei: euigilate ad salu
RApparuerunt apõstolis disptite  ligͥue¬
tanͥquam ĩgnis ae uia seditꝙ sibͥ a singu̾ los
eo rum spiritus sanctus adia aeuiaͥ

Expanded text:
ut Deus ignoscat, ipse agnoscit, et veut Deus ignoscat, ipse agnoscit, et venit ad lucem; cui gratias agit, quod illi quid in se odisset ostenderit. Dicit Deo, Averte faciem tuam a peccatis meis: et qua fronte dicit, nisi iterum dicat, Quoniam facinus meum ego cognosco, et peccatum meum coram me est semper ? Sit ante te quod non vis esse ante Deum. Si autem post te feceris peccatum tuum, retorquet illud tibi Deus ante oculos tuos; et tunc retorquet, quando jam poenitentiae fructus nullus erit. 14. Currite, ne tenebrae vos comprehendant , fratres mei: evigilate ad saluApparuerunt apostolis dispertittanquam ignis, alleluia. Seditque supra singulos eorum Spiritus sanctus, allel.,
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Si & tri accrises: comunge¬
ris cum dõ. Quasi duȩ res sunt. hõ
& peccator. Quod audis homo d̃s fe¬
cit: qd̃ audis peccator. ipse homo fecit.
Dele qd̃ fecisti: ut ds saluet qd̃ fecit.
Oportet ut oderis in te opꝰ tuum: et
ames in te opꝰ d̃i. Cum aũt ceꝑit tibi
displicere quod fecisti: inde incipiuss
bona oꝑa tua: quia accusas mala oꝑa
uenis ad lucem. Quid ẽ facis ueritat̃e:
Non te palpas. ñ tͥ blandiris. ñ tibi
adularis. ñ dicis iustus sum. cum sis
iniquus: & incipis facere ueritatem.
Uenis ad lucem. ut manifestent᷑ oꝑa
tua quia in dõ sunt facta: quia & hoc
ipsum qͦd tͥ ddisplicut peccatũ tuum
ñ tͥ displiceret. nisi ds̃ tͥ luceret: & eiꝰ
ueritas tͥ ostenderetur. S & qui am
monitꝰ diligit peccata fua. odit ãmo¬
nentem lucem et fugit eam: ut non
arguant᷑ oꝑa eiꝰ mala quȩ diligit.
Qui aũt facit ueritatem accusat in
se mala sua. ñ sibi parcit. ñ sibi igno¬
scit. ut d̃s ignoscat: quia qd̃ uult

Expanded text:
tua; si et tu accuses, conjungeris Deo. Quasi duae res sunt, homo, et peccator. Quod audis homo, Deus fecit; quod audis, peccator, ipse homo fecit. Dele quod fecisti, ut Deus salvet quod fecit. Oportet ut oderis in te opus unum, et ames in te opus Dei. Cum autem coeperit tibi displicere quod fecisti, inde incipiunt bona opera tua, quia accusas mala opera itatem, et venis ad lucem. Quid est, facis veritatem? Non te palpas, non tibi blandiris, non te adulas. Non dicis, Justus sum, cum sis iniquus, et incipis facere veritatem. Venis autem ad lucem, ut manifestentur opera tua, quia in Deo facta sunt: quia et hoc ipsum, quod tibi displicuit peccatum tuum, non tibi displiceret, nisi Deus tibi luceret, et ejus veritas tibi ostenderet. Sed qui et admonitus diligit peccata sua, odit admonentem lucem et fugit eam, ut non arguantur opera ejus mala quae diligit. Qui autem facit veritatem, accusat in se mala sua; non sibi parcit, non sibi ignoscit, ut Deus ignoscat: quia quod vult
Abbreviated transcription (Latin):
nare uenit egrotũ. Se interimit. qͥ
p̃cepta medici obseruare ñ uult. Ue¬
nit saluator ad mundũ. Quare salua¬
tor dictus ẽ mundi. nͥ ut saluet mu¬
dum: ñ ut iudicet mundum: Sal¬
uari ñ uis ab ipso: ex te iudicaberis.
Et quid dicam iudicaberis: Uide qͥd
ait. Qui credit in eum ñ iudicat᷑: qui

Expanded text:
nare venit aegrotum. Se interemit, qui praecepta medici observare non vult. Venit Salvator ad mundum. Quare Salvator dictus est mundi? nisi ut salvet mundum, non ut judicet mundum. Salvari non vis ab ipso? Ex te judicaberis. Et quid dicam, judicaberis? Videte quid ait: Qui credit in eum, non judicatur; qui
Abbreviated transcription (Latin):
patũ turonicȩ eccłiȩ pete¬
batur: S cũ eruiꝰ mona¬
sterio suo ñ facile posset: ruriciꝰ qui¬
dam unꝰ eciuibꝰ uxoris languore si¬
mulato. ad genua illiꝰ ꝓuolutꝰ. ut egre¬
deret᷑ obtinuit. Ita dispositis iã in
itinere ciuiũ turbis: sub quadã cu¬
stodia ad ciuitatem usq deducitur.
Mirũ in moctũ. incredibilis multi¬
tudo: ñ solũ ex illo oppido. sed̃ etiã
ex uicinis urbibꝰ luffragia ferenda
conuenerant. Una om̃iũ uoluntas.
eadem uota. eademq sententia. mar¬
tinum ep̃atu ẽẽ dignissimũ: felic̃e
fore tali eccłiam sacerdote. R¬

Expanded text:
patum Turonicae ecclesiae petebatur: sed cum erui monasterio suo non facile posset, Rusticius quidam, unus e ciuibus, uxoris languore simulato ad genua illius prouolutus ut egrederetur obtinuit. ita dispositis iam in itinere ciuium turbis, sub quadam custodia ad ciuitatem usque deducitur. mirum in modum incredibilis multitudo non solum ex illo oppido, sed etiam ex uicinis urbibus ad suffragia ferenda conuenerat. una omnium uoluntas, eadem uota eademque sententia, Martinum episcopatus esse dignissimum: felicem fore tali ecclesiam sacerdote.
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur: ut extra hos qui pseudo¬
apli futuri sunt excludantur. Primꝰ
sẏmon qui dr̃ petrus: & andreas fr̃¬
eiꝰ. Ordinem apł̃oꝵ & meritũ unius
archana rimat᷑. Primꝰ scribit᷑ symon
cognom̃to petrus. ad distinctionem
alteriꝰ symonis qui appellat᷑ chana¬
neus. de uico galilee chana: uibi ddñs
petrus qd̃ syriace cephas: & in utraq
lingua nom̃ apetra diriuatũ ẽ. haud
dubiũ quin ab illa de qua paulꝰ ait.
Petra aũt erat xp̃c. Nam sicut lux
di uocent᷑: sic & symoni qͥ credebat
in petrã xp̃m. petri largitꝰ est nom̃.
Cuiꝰ alias alludens ethimologie dix̃.
Tues petrus: & suꝑ hanc petrã edifi¬
rentes echimologiã. dicunt petrum
dissoluentem siue discalciantẽ uł ag¬
noscentem int̃pretari. cũ expositio

Expanded text:
ponitur, ut extra hos qui pseudoapostoli futuri sunt, excludantur. Primus Simon, qui dicitur Petrus, et Andreas fr Primus frater ejus. Primus scribitur Simon, cognomento Petrus, ad distinctionem alterius Simonis, qui appellatur Chananaeus, de vico Galilaeae Chana, ubi Dominus Petrus, quod Syriace Cephas. Et in utraque lingua nomen a petra derivatum est: haud dubium quin illa de qua Paulus ait: Petra autem erat Christus . Nam sicut lux di vocentur, sic et Simoni qui credebat in petram Christum, Petri largitus est nomen. Cujus alias alludens etymologiae dixit: Tu es Petrus, et super hanc petram aedifirentes ἐτυμολογίαν, dicunt Petrum dissolventem, sive discalciantem, vel agnoscentem interpretari; cum ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
delicet mundi salutẽ quã uerbo pre¬
dicarent. suo quoꝙ numero comm̃¬
darent. Ter & enim quat̾ni: duodecĩ
faciunt. Et ter quat̃ni ad p̃dicandũ
sunt missi apłi: ut ꝑ uniuersas qua¬
drati orbis plagas baptizarent gentes
in nomine patris & filii & sp̃s scĩ.
Unde & de ciuitate sc̃a ierłm des¬
cendente de celo adeo scriptum est.
quia erant ei ab oriente portȩ tres.
nationes in fide sc̃ȩ trinitatis eccle¬
imprudentiã: s ꝓpt̾ ꝓuiden¬
tiam.Quanta ẽueritas: quã nec
aduersariꝰ minister infirmat. Quan¬
ta moralitas dñi: qui ꝑiclitari ma¬
gis apud nos iudiciũ suũ qͣm affectũ
maluit. Susceꝑat eñi hominis fra¬
gilitatem: & ideo nec has partes re¬
cusauit infirmitatis humanȩ. Uo¬
luit deseri: uoluit ꝓdi. Tolint ab
apło suo tradi: ut tu a socio ꝓditus¬
moderate feras tuũ errasse iudici¬
um: ꝑiisse beneficiũ. Obhoc autẽ

Expanded text:
delicet mundi salutem quam verbo praedicarent, suo quoque numero commendarent. Ter etenim quaterni duodecim faciunt. Et ter quaterni ad praedicandum sunt missi apostoli, ut per universas quadrati orbis plagas baptizarent gentes in nomine Patris, et Filii et Spiritus sancti. Unde et de civitate sancta Jerusalem descendente de coelo a Deo, scriptum quia erant ei ab oriente portae tres, nationes in fide sanctae Trinitatis Eccleimprudentiam, sed per providentiam. Quanta est veritas, quam nec adversarius minister infirmat! Quanta moralitas Domini, qui periclitari magis apud nos judicium suum quam affectum maluit! Susceperat enim hominis fragilitatem; et ideo nec has partes recusavit infirmitatis humanae. Voluit deseri, voluit prodi, voluit ab apostolo suo tradi; ut tu a socio moderate feras tuum errasse judicium, periisse beneficium. Ordinatis
Abbreviated transcription (Latin):
ius: brauiũ uitȩ ꝑhennis accipient.
De quo dr̃ in psalmo.Qui seminant in
lacrimis: in gaudio metent. Flentibus
aũt et contristatis fidelibꝰ. mundꝰ gau¬
det. Quia iure in p̃sentibꝰ qualecumꝙ
gaudiũ habẽt. qui alteriꝰ uitȩ uł nulla
ẽẽ gaudia sꝑant: uł se ad hec ꝑtingere
posse desꝑant. Quod tam̃ specialit̃ de
ꝑsecutoribꝰ fidei xp̃ianȩ potest intelli¬
gi: qui cruciatis occisisq martyribus
ad tempꝰ se p̃ualuisse gaudebant: sed
ñ pꝰ multum illis in occulto coronatis.
ipsi penas ꝑfidiȩ suȩ simul et homici¬
diisubibant et̾nas. Quibꝰ diuina incre¬

Expanded text:
jus bravium vitae perennis accipiunt, jus bravium vitae perennis accipiunt, de quo dicitur in psalmo: Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent . Flentibus autem et contristatis fidelibus, mundus gaudet, quia jure in praesentibus qualecunque gaudium habent, qui alterius vitae, vel nulla tingere posse desperant. Quod tamen specialiter de persecutoribus fidei Christianae potest intelligi, quia cruciatis occisisque martyribus, ad tempus se praevaluisse gaudebant. Sed non post multum illis in occulto coronatis, ipsi poenas perfidiae suae simul et homicidii subibant aeternas. Quibus divina incre
Abbreviated transcription (Latin):
ad ultimũ crucifigi. lanceari. & sepeliri
uiderent Gaudebant mundi amato¬
res quos ob infi maᷤ cogitationeᷤᷤ mun-¬
dum uocat dñs. cum morte tͣpissima
condempnarent illum. qui grauis e¬
rat eis etiam ad uidendũ. Contrista¬
bantur discipłi posito in morte dño:
sed agnita eiꝰ resurrectione. tristicia il¬
lorum uersa ẽ in gaudiũ. Uisa ascensi¬
onis potentia. iam maiori gaudio sũb¬
leuati. laudabant et benedicebant do¬
minum: ut lucas eugłta testat᷑. Sed &s
cunctis fidelibꝰ hic dñi sermo conuenit.
qui ꝑ lacrimas p̃ssurasꝙ p̃sentes. ad gau¬
dia etna ꝑuenire contendunt. Qui me¬
rito in p̃senti plorant. flent. et tristes
sunt: quia necdum ualent uidere
quem diligunt. Quia quãdiu sunt in
corpore. ꝑegrinari se asua patria et
regno cognoscunt: Quia ꝑ labores et cer¬
tamina ad coronam sibi ꝑuemendum
ẽẽ ñ dubitant: Quoꝵ tristicia uertetur
ingaudium: cum finito agone uitȩ hu¬

Expanded text:
ad ultimum crucifigi, lanceari, et sepeliri ad ultimum crucifigi, lanceari, et sepeliri viderent. Gaudebant mundi amatores, quos ob infimas cogitationes mundum vocat Dominus, cum morte turpissima condemnarent illum, qui gravis erat eis etiam ad videndum. Contristabantur discipuli posito in morte Domino, sed, agnita ejus resurrectione, tristitia illorum versa est in gaudium: visa ascensionis potentia, jam majori gaudio subleminum, ut Lucas evangelista testatur. Sed et cunctis fidelibus hic Domini sermo convenit, qui per lacrymas pressurasque praesentes ad gaudia aeterna pervenire contendunt. Qui merito in praesenti plorant, flent, et tristes sunt, quia necdum valent videre quem diligunt. Quia quandiu sunt in corpore, peregrinari se a sua patria et regno cognoscunt, quia per labores et certamina ad coronam sibi perveniendum esse non dubitant. Quorum tristitia vertetur in gaudium, cum finito agone vitae hu
Abbreviated transcription (Latin):
otest fr̃s alit̃ intelligi qd̃ ait mo¬
dicum et iam ñ uidebitis me:
et iterũ modicum et uidebitis me.
Modicum quippe tempꝰ erat futurũ
erat quieturus in monum̃to. Et ite¬
rum modicum erat futurũ quo ui¬
derent eũ. illi uidelicet dies quadra¬
ginta: in quibꝰ eis post passionẽ suã
sepiꝰ usꝙ ad tempiis ascensionis appa¬
ruit. Qđ aũt subiunxit quia uado ad
patrem. iuxta hunc sensum ad illud
specialit respicit qd̃ p̾misit. Et iterum
modicũ et uidebitis me. Ac si aꝑte di¬
ceret. Propt̾ea me resuscitatũ a mortu¬
is modico tempore uidebitis: quia ñ
semꝑ in t̾ra corporalit̃  mansurus.
sed ꝑ humanitatẽ qũa sumpsi ĩa sum
aũt gaudebit. uos aũt contristabimi¬
ni. sed tristicia ur̃a uertet᷑ in gaudi¬
um: et ipsoꝵ & totiꝰ eccłie statui con¬
gruit. Plorabant quippe et flebant
amatores xp̃i. cum illum comp̃hen¬
di ab hostibꝰ. ligari. ad conciliũ duci.
dampnari. flagellari. derisui haberi.

Expanded text:
otest et aliter intelligi quod ait: Modicum et jam non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Modicum quippe tempus futurum erat, riduum quo erat quieturus in monumento. Et iterum modicum erat futurum quo viderent eum, illi, videlicet, dies quadraginta, in quibus eis post passionem suam saepius usque ad tempus ascensionis apparuit. Quod autem subjunxit: Quia vado ad Patrem. Juxta hunc sensum, ad illud specialiter respicit quod praemisit: Et iterum modicum, et videbitis me. Ac si aperte diceret: Propterea me resuscitatum a mortuis modico tempore videbitis, quia non semper in terra corporaliter mansurus, sed per humanitatem quam assumpsi jam sum autem gaudebit. Vos autem contristabimini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium. Et ipsorum, et totius Ecclesiae statui congruit. Plorabant quippe et flebant amatores Christi cum illum comprehendi ab hostibus, ligari, ad concilium duci, damnari, flagellari, derisui haberi,
Abbreviated transcription (Latin):
retributionis. Non sunt enĩ condignȩ
meminit inquit p̃ssurȩ ꝓpt̃ gaudiũ
quia natꝰ est homo in mundum. Sicut
enim mulier nato in hunc mundũ
homine letatur. ita eccl̃ia nato in ui¬
tam futurã fidelium pplo. digna exul¬
tatione repletur: Nec nouũ debet cui-¬
qũa uideri si natꝰ dicatur: qui ex hac
uita migrauerit. Quo mͦ enĩ consuete
nasci dr̃ cũ quis de utero matris ꝓce¬
dens hanc in lucem ingreditur: ita eti¬
am rectissime potest natꝰ appellari. qͥ
solutꝰ auinculis carnis. ad lucem subli¬
matur et̃nam. Unde mos optinuit
eccłiasticus. ut dies beatoꝵ martyrũ
siue confessoꝵ xp̃i quibꝰ de sclo trans¬
ierunt natales uocitemꝰ: eoꝵq sollẽp¬
nia ñ funebria sed natalicia dicant᷑.¬

Expanded text:
retributionis: non sunt enim condignae meminit, inquit, pressurae propter gaudium, quia natus est homo in mundum. Sicut enim mulier nato in hunc mundum homine laetatur, ita Ecclesia nato in vitam futuram fidelium populo digna exsulturiens dolet. Nec novum debet cuiquam videri, si natus dicitur qui ex hac vita migraverit: quomodo enim consuete nasci dicitur, cum quis de utero matris procedens hanc in lucem ingreditur; ita etiam rectissime potest natus appellari, qui solutus a vinculis carnis ad lucem sublimatur aeternam. Unde mos obtinuit ecclesiasticus, ut dies beatorum martyrum sive confessorum Christi, quibus de saeculo transierunt, natales vocitemus, eorumque solemnia non funebria, sed natalia
Abbreviated transcription (Latin):
tria donec ferm̃taret᷑ totum: cũ asiȩ.
europe. et affrice partibꝰ uerbũ uitȩ
ministrauit. donec om̃s trarum t̃mini
regni celestis amore flagrarent. Ad huiꝰ
mulieris m̃bra ꝑtinere signabat: qui
recedentibꝰ quibꝰdam castitate ficłi tri¬
stis aiebat. filioli mei quos iterũ partu¬
rio: donec formetur xp̃c in uob̃. Ad
huiꝰ se m̃bra ꝑtinere testantur: qui
celestibꝰ desideriis accensi in conditoris
sui laude ꝓclamant. Atimore tuo do¬
mine concepimꝰ et parturiuimꝰ. & pe¬
perimꝰ sp̃m. Hec mulier cum parit
tristiciam habet: quia uenit hora eiꝰ.
Cum aũt peperit puerĩi iam ñ me¬
minit p̃ssurȩ ꝓpt̃ gaudium: quia na
tus ẽ homo in mundũ. Quia nimirũ
scã eccłia quãdiu in mundo sp̃italiũ
uirtutum ꝓfectibꝰ insistit: numqũa
mundi temptationibꝰ exerceri desisti:
At cum deuicto laboꝵ certamine ad
palmam ꝑuenerit. iam ñ meminii¬

Expanded text:
taretur totum, cum Asiae, Europae, et Africae partibus verbum vitae ministravit, donec omnes terrarum termini regni coelestis amore flagrarent. Ad hujus mulieris membra se pertinere signabat, qui, recedentibus quibusdam a castitate fidei, tristis aiebat: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis . Ad hujus se membra pertinere testantur, qui coelestibus desideriis accensi, in Conditoris sui laude proclamabant: A timore tuo, Domine, concepimus et parturivimus, et peperimus spiritum . Haec mulier cum parit, tristitiam habet, quia venit hora ejus. Cum autem pepererit puerum, jam non meminit pressurae ptus est homo in mundum; quia nimirum sancta Ecclesia, quandiu in mundo spiritalium virtutum profectibus insistit, nunquam mundi tentationibus exerceri desistit. At cum devicto laborum certamine ad palmam pervenerit, jam non memini
Abbreviated transcription (Latin):
nunc quidem tristiciã habebitis. ite¬
rum aũt uidebo uos. & gaudebit cor
ur̃m. e gaudium ur̃m nemo tollet
auobis. Quod de ipsis quidem discipłis
sacile inteligiur: quia tristiciam ha¬
buerunt passo ac sepulto dño. Seci ꝑ¬
acta refurrectionis gła gautisi st̃ inso
dño: o gaudium eoꝵ nemo tollet ab
ilis Quia et si post moctũ ꝑsecutiones
ꝓrxp̃i nomine ac torm̃ta passi sunt:
spe tam̃ resurrectionis et uisionis ĩl¬
rebant imino om̃e gaucliũ existima¬
bant cũ memptauiones uarias i.¬
ciderent Bemq celi apͥncipibus ut¬
scriptum ẽ ibant gaudentes a conspe¬
ctu concilii: qm̃ digni habiti sunt ꝓ
nomine ihu contumeliam pati. Gau¬
dium eoꝵ nemo tulit ab eis: quia talia
patiendo ꝓ xp̃o. meruerunt regnare
sine fine cum xp̃o. Sed et om̃is eccłia
ꝑ huiꝰ uitȩ labores & angustias. ad et̃¬
na p̃mia celestium tendit gaudioꝵ.¬

Expanded text:
m tristitiam habetis; iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis. Quod de ipsis quidem discipulis facile intelligitur quia tristitiam habuerunt passo ac sepulto Domino; sed peacta resurrectionis gloria, gavisi sunt viso Domino. Et gaudium eorum nemo tollit ab eis, quia etsi postmodum persecutiones pro Christi nomine ac tormenta passi sunt, spe tamen resurrectionis et visionis ilrebant: imo omne gaudium existimabant cum in tentationes varias inciderent. Descriptum est, Ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Gaudium eorum nemo tollit ab eis, quia talia patiendo pro Christo meruerunt regnare sine fine cum Christo. Sed et omnis Ecclesia per hujus vitae labores et angustias, ad aeterna coelestium tendit praemi
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ: & quia sp̃itales deo filios gigne¬
re numqͣm desinit. De qua et alibi dicit.
Simile ẽ regnum celoꝵ ferm̃to qd̃ accep¬
tum mulier abscondit in farin ẜ satatri¬
a donec ferm̃taretur totũ. Mulier qͥp

Expanded text:
 quia spirituales Deo filios gignere nunquam desinit. De qua et alibi dicitur: Simile est regnum coelorum fermento, quod acceptum mulier abscondit in farinae sata tria, donec fe
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ẽ qd̾ bibunt: s ñ eis nocebit.
Qui quotiens ꝓximos suos in bono
oꝑe infirmari conspicuint. dum eis
tota uirtute sũccurrunt. et exemplo
suȩ oꝑationis illoꝵ uita roborant. qͥ
in ꝓpria actione tituͣbant. quid aliud
faciunt. nͥ suꝑ egros manꝰ imponunt.
ut bene habeant: Quȩ nimirũ mira¬
cula tanto maiora sunt: quanto sp̃u
alia. Tanto maiora sunt: quanto per
hoc ñ corpora sed animȩ fuscitant᷑. R

Expanded text:
quidem est quod bibunt, sed non eis nocebit, qui quoties proximos suos in bono opere infirmari conspiciunt, dum eis tota virtute concurrunt, et exemplo suae operationis illorum vitam roborant qui in propria actione titubant, quid aliud faciunt, nisi super aegros manus imponunt, ut bene habeant? Quae nimirum miracula tanto majora sunt, quanto magis spiritalia; tanto majora sunt, quanto per haec non corpora, sed animae suscitantur
Abbreviated transcription (Latin):
sit in regnũ̃. Quo cũ uix dec̃e annis
potiretur accuisantibꝰ insolentiã eiꝰ
iudeis. pulsus ẽ regno ab augusto: ac
ꝑpetuo dampnatꝰ exilio. Demle au-¬
gustus ut regni iudaici minueret
potentiã. diuisa in quattuor partes
ꝓuincia. quattuor fr̃s archelai eidem
regende p̃fecit. qui singuli apͥncipa¬
tũ quartȩ partis greco sermone st̃

Expanded text:
sit in regnum; quo cum vix decem annis sit in regnum; quo cum vix decem annis potiretur, accusantibus insolentiam ejus Judaeis , pulsus est regno ab Augusto ac perpetuo damnatus exsilio. Deinde Augustus, ut regni Judaici minueret potentiam, divisa in quatuor partes provincia, quatuor fratres Archelai eidem regendae praefecit, qui singuli a principatu quartae partis Graeco sermone sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dine degentes. ambo p̃cones ueritatis.
ambo regis et reginȩ ꝑsecutionẽ ꝓpt̃
iusticiã ꝑpessi sunt. Ille ahab & leza¬
bel: iste herodis & herodiadis. Ille ne
ab impiis occideret᷑ igneo curru est
raptꝰ in celum: iste ne ab impiis uin¬
ceretur ꝑfecto martyrii certamine.
spũ celestia regna petiuit. angloꝵ utiꝙ
subuectus auxilio: de quibꝰ scriptũ est.
Currus di decem milibꝰ multiplex:
milia letantiũ. dñs in illis. Et iterum.
Qui facit anglos suos sp̃s: & ministroᷤ
suos igñe urentem. Sed querit forte
aliquis quiᷤ sit iste herodes. quiꝰ ue pa-¬
ter euis. quȩ etiã herodias. de quibꝰ
sermo est. Herodes iste qui & ioh̾em
decollauit. et in passione redemptoris
nr̃i pilato assensum p̃buit. filius est
herodis illiꝰ sub quo dñs natus ẽ. Qui
cũ post natiuitatem dñicam pauco
tempore regnaret sicut eugl̃ica testa¬
tur historia: archelaus ei filiꝰ succes¬

Expanded text:
dine degentes, ambo praecones veritatis, dine degentes, ambo praecones veritatis, ambo regis et reginae persecutionem propter justitiam perpessi sunt: ille Achab et Jezabel, iste Herodis et Herodiadis. Ille ne ab impiis occideretur, igneo curru est raptus in coelum; iste ne ab impiis vinceretur, perfecto martyrii certamine spiritu coelestia regna petivit, angelorum utique subvectus auxilio, de quibus scriptum est: Currus Dei decem millia multiplex millia laetantium, Dominus in illis . Et iterum: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem . Sed quaerit forte aliquis quis sit iste Herodes, quive frater ejus, quae etiam Herodias, de quibus sermo iste? Herodes iste qui et Joannem decollavit, et in passionem Redemptoris nostri Pilato assensum praebuit, filius est Herodis illius sub quo Dominus natus est: qui cum post nativitatem dominicam pauco tempore regnaret, sicut evangelica testatur historia, Archelaus ejus filius succes
Abbreviated transcription (Latin):
famã iħ̾u: et ait pueris suis. Hic
ẽ ioħes baptista. Ipse furrex̃ a mortuis.
& ido uircutes oꝑant᷑ in eo. Qui bene
intellex̃ mortuũ posse hominẽ resus¬
citari ad uita: bene de resurrectionis
sere desipuit: qtiiꝰ qd̃ de homine pri-¬
ro sponte credere potuit. hoc de deo
homine credere tot miraculis attes¬
tantibꝰ tantis p̃dicatoꝵ p̃coniis conso¬
nantibꝰ nulla ratione consensit. Qua
ligamꝰ ñ tredibili resurrectionis mi¬
raculo. sed prauoꝵ antmos a creden¬
di gr̃a peccatis obstantibꝰ ẽẽ p̃peditos
maioresꝙ illi gr̃as referamꝰ. qui nr̃is
cordibꝰ ablato erroris uelamine luc̃e
ueritatis aꝑire dignatꝰ est. Herodes
eni tenuit ioħm et alligauit eũ ei
posuit in carcerem: ꝓp̃t herodiadem
uxorem fr̃is sui. Dicebat eñi illi ioħis.
quod de illo angls ⁊achariȩ priꝰ¬
qũa nasceret᷑ predixit: quia p̃cederet
ante dñm in sp̃u et uirtute heliȩ.
Ambo namꝙ continent uiuentes.
ambo habitu inculti. ambo in solitu¬

Expanded text:
amam Jesu, et ait pueris suis: Hic est Joannes Baptista, ipse surrexit a mortuis, et ideo virtutes operantur in eo. Qui bene intellexit mortuum posse hominem resuscitari ad vitam, bene de resurrectionis sere desipuit, qui quod de homine puro sponte credere potuit, hoc de Deo homine credere tot miraculis attestantibus, tantis praedicatorum praeconiis consonantibus, nulla ratione consensit. Quarligamus, non incredibile resurrectionis miraculum, sed pravorum animos a credendi gratia peccatis obstantibus esse praepeditos, majoresque illi gratias referamus, qui nostris cordibus, ablato erroris velamine, lucem veritatis aperire dignatus est. Herodes enim tenuit Joannem, et alligavit eum, et posuit in carcerem, propter Herodiadem uxorem fratris sui. Dicebat enim illi Joannes: quod de illo angelus Zachariae priusquam nasceretur, praedixit: quia praecederet ante Dominum in spiritu et virtute Eliae. Ambo namque continenter viventes, ambo habitu inculti, ambo in solitu
Abbreviated transcription (Latin):
in eccłia designant: Quidũ sacri eloquii
p̃cepta considerant. quasi suꝑ impositã
ẽ notandũ: qd̾ fuisse fetȩ memorant᷑.¬
Sed non decdm̃ãt arecto itinere: quia
archam d̃i portant in m̃te. RGła ẽ hoñ¬
cce et enim uace: bethsamis.Uiii.¬
ꝑgunt. Bethsamis quippe: dicit᷑
comus solis. Et ꝓpħa ait. Uobis aũt qͥ
timetis dñm: orietur sol iusticie. Si gͥ.
ad et̾ni solis habitationem tendimus:
dignũ ꝓfecto ẽ. ut de di itiere ꝓcarna¬
libus affectibꝰ ñ declinemꝰ Tota enim
uirtute pensandum ẽ. qd̃ uacce d̃i plau-¬
stro supposite ꝑgunt et gemunt dant
intimis mugitus: et tam̃ de itinere ñ
deflectunt gressus. Sic nimirũ p̃dica¬
tores di. sic fideles quiq int sc̃ãm eccł̃i¬
am ẽẽ debent. ut compatiant᷑ ꝓximis
ꝑcaritatem: & tam̃ de uia di ñ exorbi¬

Expanded text:
in Ecclesia designant, qui dum sacri eloquii praecepta considerant, quasi superimpositam est notandum, quod fuisse fetae memorantsed non declinant a recto itinere, quia arcam Dei portant in mente. Ecce enim vaccae Bethsamis pergunt. Bethsamis quippe dicitur domus solis, et Propheta ait: « Vobis autem qui timetis Deum orietur sol justitiae . » Si igitur ad aeterni solis habitationem tendimus, dignum profecto est, ut de Dei itinere pro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virtute pensandum est, quod vaccae Dei plaustro suppositae pergunt et gemunt, dant ab intimis mugitus, et tamen de itinere non deflectunt gressus. Sic nimirum praedicatores sancti, sic fideles quique intra sanctam Ecclesiam debent ut compatiantur proximis per charitatem, et tamen de via Dei non exorbi
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ fructus suauit̃ capitur: cum priꝰ
ꝑhystoriam ueritatis radice solidat᷑.
S quia ñnumqũa allegoria fidem
edificat. & hẏstoria moralitatem: nos
quia auctore dõ iam fidelibꝰ loqͥm̃.
ñ abre credimꝰ si ipsum loquendi
ordinem postponamiꝰ: quatitiꝰ qui fi¬
dem iam firmam tenetis. priꝰ de al¬
legoria aliquid breuit̃ audire debe¬
atis: & qd̾ uob̃ de moralitate hystoriȩ
ualde ẽ necessariũ. hoc in expositionis
nr̃e ordinem seruetur extremũ. Quia
ea plerumq solent meliꝰ recoli: quȩ
contigit post modum audiri. Sensꝰ
gͦ allegoricos sub breuitate transcur¬
rimus: ut ad moralitatis latitudiñe
citius uenire ualeamus. R AQuãi do¬

Expanded text:
riae fructus suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid breviter audire debeatis; et quod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerumque solent melius recoli quae contingit postmodum audiri. 2. Sensus ergo allegoricos sub brevitate transcurrimus, ut ad moralitatis latitudinem citius venire valeamus. Homo quid
Abbreviated transcription (Latin):
angloꝵ di: debemꝰ et nos aliquid ex illis
distinctionibꝰ suꝑnoꝵ crnũ ad usum
nr̃ȩ conuersationis trahere: nosꝙ ip¬
sos ad increm̃ta uirtutũ bonis studiis
inflammnare. Quia eñĩ tanta illic ascen¬
sura credit᷑ multitudo hominũ qͣnta
multitudo remansit angłoꝵ: suꝑest
ut ipsi quoꝙ homines qui ad celestem
patriã redeunt. ex his agminibꝰ aliqͥd
illuc reuertentes inntentur. R lntẽm

Expanded text:
at, ideo debemus et nos aliquid ex illis distinctionibus supernorum civium ad usum nostrae conversationis trahere, nosque ipsos ad incrementa virtutum bonis studiis inflammare. » Quia enim illuc tanta ascensura creditur multitudo hominum, quanta multitudo remansit angelorum, superest ut ipsi homines, qui ad coelestem patriam redeunt, ex his agminibus aliquid illuc revertentes imitentur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
angl̃icis sp̃itibꝰ ista ꝑstringere: si ñ stude¬
amus hec etiam ad nr̃os ꝓuectus congru¬
a consideratione deriuare: Quia suꝑna
illa ciuitas ex angłis et hominibꝰ constat.
ad quã tantũ credimꝰ humanũ genus

Expanded text:
angelicis spiritibus ista prostringere, si non studeangelicis spiritibus ista prostringere, si non studeamus hec etiam ad nostros provectus congrua consideratione derivare? Quia enim superna illa civitas ex angelis et hominibus constat, ad tantum credimus hu
Abbreviated transcription (Latin):
U hroni quoq illa agmina sunt
em̃ thronos latino eloquio sedes dici¬
mus throni dĩ dicti sunt qũi anta
duunitatis gr̃a replentur ut
in eis dñs sedeat. et ꝑ eos sua iudicia de-¬
cernat. Unde et ꝑpsalmistam dicitur.
Sedes suꝑ thronum: qui iudicas equi¬
tatem. C herubin quoꝙ plenitudo sci¬
entiȩ dicit᷑. Et sublimiora illa agmina
iccirco cherubin uocata sunt: qͥa tan¬
to ꝑfectiori scientia plena sunt. qͣnto
claritatem di uicimꝰ contemplantur:
ut scd̃m creaturȩ modũ eo plene sci¬
ant omta quo uisioni conditoris fui
ꝑ meritũ dignitatis appropinquant.
agmina: quȩ ex singlari ꝓpinquitate
conditoris sui incõparabili ardent amo
tes uocant᷑. Quȩ quia ita dõ comuncta
sunt. ut ĩt hec et dm̃ nulli alii sp̃c int¬
sint. tanto magis ardent: quanto hc
uiciniꝰ uident. Quoꝵ ꝓfecto flamina a¬
mor est: quia quo subtiliꝰ claritatẽ diui¬
nitatis etiꝰ aspiciunt. eo ualidiꝰ eiꝰ amore

Expanded text:
hroni scilicet illa agmina sunt enim thronos latino eloquio sedes dicimus, throni dicti sunt hi qui tanta divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat. Unde et per Psalmistam dicitur: Sedes super thronum, qui judicas aequitatem . Cherubim quoque plenitudo scientiae dicitur. Et sublimiora illa agmina idcirco cherubim vocata sunt, quia tanto perfectiori scienclaritatem Dei vicinius contemplantur: ut secundum creaturae modum, eo plene omnia sciant quo visioni Conditoris sui per meritum dignitatis appropinquant. agmina, que ex singulari propinquitate conditoris sui incomparabili ardent amortes vocantur. Que quia ita Deo coniuncta sunt, ut inter hec et Deum nulli alii spiritus intersint, tanto magis ardent amore, quanto hunc vicinius vident. Quorum profecto flamma amor est, quia, quo subtilius claritatem divinitatis eius aspiciunt, eo valid<i>us in eius amore
Abbreviated transcription (Latin):
roma felix que tantoꝵ princi¬
pum eͥspũrpurata preciosõ sanglu¬
ne excellis omnẽm mundĩ pulchri¬
tũdĩnẽm non laude tua sed sanctoꝵ
meritĩs quos cruent̾atis iugͥulasti
gladiis. Uos ergo modo gloriosi
martyres petre beate paule mun¬
di lilium celestis aule triumphales
milites precibus almis uestris nos
ab omnibus munite malis ferte su

Expanded text:
Roma felix, quae tantorum principum Es purpurata pretioso sanguine! Excellis omnem mundi pulchritmeritis, quos cruentatis iugulasti gladiis. 8. Vos ergo modo, gloriosi martyres, Petre beate, Paule, mundi lilium, caelestis aule triumphales milites precibus almis uestris nos ab omnibus munite malis, ferte su
Abbreviated transcription (Latin):
sse namq anglõs & archangłos:
pene om̃s sacri eloquii paginȩ
testantur. Cherubin uͦ atꝙ seraphin.
sepe ut notum ẽ libri ꝓphetarũ locun¬
tur. Quattuor quoꝙ ordinũ nomina:

Expanded text:
sse namque angelos et archangelos pene omnes eloquii sacri paginae testantur. Cherubim vero atque seraphim saepe, ut notum est, libri prophetarum loquuntur. Quatuor quoque ordinum nomina
Abbreviated transcription (Latin):
se dñs condidit: quam
dũ consistere ad et̃nitate
uoluit. eã ꝓculdubio
ad suã fimilitudinem creauit. Decem
ũ dragnas habuit mulier. quia noũe
sunt ordines angl̃oꝵ. Sed ut cõpleret᷑
elecłoꝵ numerus: homo decimꝰ est cre¬
atus. Qui aconditore suo nec pꝰ culpam
periit: quia hunc et̃na sapientia ꝑ car¬
nem miraculis choruscans. ex lumine
teste reparauit. Nouem uͦ angłoꝵ ordi¬
nes diximꝰ. quia uidelicet ẽẽ testante
sacro eloquio scimꝰ anglos. archanglos
uirtutes. potestates. pͥncipatꝰ. dñationes.

Expanded text:
quam dum consistere ad aeternitatem voluit, eam procul dubio ad suam similitudinem creavit. Decem vero drachmas habuit mulier, quia novem sunt ordines angelorum. Sed ut compleretur electorum numerus, homo decimus est creatus, qui a conditore suo nec post culpam periit, quia hunc aeterna sapientia per carnem miraculis coruscans ex lumine testae reparavit. 7. Novem vero angelorum ordines diximus, quia videlicet esse, testante sacro eloquio, scimus angelos, archangelos, virtutes, potestates, princi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑẽ scõꝵ decͥus angłoꝵ rectõr hu¬
man̾i generis os auctor nobis eter¬
num tribue benignͣus scandẽre celum.
Anglm pacis michael ad istam celitꝰ mit¬
ti rogitamus aulam nob̃ ut crebro
uemente crescant ꝓsꝑa cuncta Angls
fortis gabrihel ut hostem pellat antiquũ
uolitet ab alto sepus templum ueniens

Expanded text:
e, sanctorum decus angelorum, Rector humani generis et auctor, Nobis eternum tribue benignus Scandere celum. Angelum pacis Michael ad istam Celitus mitti rogitamus aulam, Nobis ut crebro veniente crescant Prospera cuncta. Angelus fortis Gabriel, ut hostem Pellat antiquum, volitet ab alto, Sepius templum veniens
Abbreviated transcription (Latin):
tate tam̃ positus uias ueritatis ñ dese¬
ruit: ita ut om̃ia quȩ habere poterat
cotidie cũ captiuis fr̃ibus qui erant
ex genere ipsiꝰ imꝑtiret. Cũq eẽt iu¬
nior om̃ibus in tribu neptalim: ni¬
chil tam̃ puerile gessit in oꝑe.R

Expanded text:
viam veritatis non deseruit ita ut omnia quae habere poterat cotidie concaptivis fratribus qui erant ex genere inpertiret cumque esset iunior omnibus in tribu Nepthalim nihil tamen puerile gessit in opere
Abbreviated transcription (Latin):
unc deciꝰcesar. fecit beatũ lau¬
rentiũ uinctum cathenis du¬
ci in palatiũ tyberii. et ibi eũ gestis
audiri: et iussit sibi tribunal in tẽ¬
plo iouis parari. Qui cũ ingressus fu¬
isset et sederet: p̃cepit sibi beatũ lau¬
rentiũ offerri. Cui et dixit. Declara
et tu ipse sacrifica diis. et nołi confide
re inthesauros quos habes reconditos.
Beatꝰ laurentiꝰ dixit. Tere confido:
et securus sum de thesauro meo. De¬
cius dix̃ ei. En putas te thesauris li¬
berari. aut redimi de torm̃tis: Bea¬
ius laurentiꝰ dixit. Ego famulꝰ xp̃i
securus sum de thesauro celesti. Deciꝰ
iracundia plenus: iussit eũ nudum
fustibꝰ cedi. Beatꝰ laurentiꝰ cum cede
tua. Deciꝰcesar dix̃. fustes augete: et
date ad latera eiꝰ laminas ferreas ar¬
leuari a t̾ra: et dixit ei. Uideo in te
artem magicam: immo magis sacri¬
ris: aut diuersis penis te int̃ficiam.¬
RUoluit esse hostiã beatus laurenti¬
u̾s geͥi dum assareᷤ  dir non negaᷤ uit

Expanded text:
it beatum laurentium uinctum catenis| duci in palacio tiberii . et ibi eum gestis audir| Et iussit sibi tribunal in basilica iouis parari . um| ingressus fuisset et sederet . praecepit sibi beatum lauren| tium offerri; Cui et dixit Declara et tu ipse sacrifre in thesauris. quos habes absconditos, beatus Laurentius libere et securus sum de tesauris meis; Decius dixit;| En putas te de thesauris liberari au\t/ redimi de tormentis?| Beatus laurentius dixit; Ego famulus christi securus sum de the| sauris cęlestibus; Decius iracundia plenus . iussit eum nudum| fustibus cedi; Beatus laurentius cum cedertua;| Decius cesar dixit; Fustes augete et date ad latera eius . lami| nas ferreas arleuare a terram . et dicit ei; Video in te artem magicam;| Immo magis sacriis . aut diuersis penis te interficiaoluit esse hostia levita Laurentius, qui dum assaretur non negavit
Abbreviated transcription (Latin):
dicis sacrifica lapidibus et eram̃tis:
eũ exspoliari. et cedi cũ scorpionibus
ipso decio clamante.Deos blasphema¬
int̃ torm̃ta dicebat. Ego quidem gr̃as
nȩ ferreȩ: et lectus cũ plumbatis et car-¬
dis ferreis. Et dixit ei dectus cesar Dacri¬
tius dixit. Infelix has epulas ego semꝑ
desideraui. Nam torm̃ta ista tͥ sunt.¬

Expanded text:
dicis sacrifica| lapidibus et saxis . ectu suo expoliari . et cedi| cum scurpionibus ipso decio clamante; Deos blasphemaipsa tormenta dicebat; Ego quidem gratias| ne ferreae . et lectum . et blumbatas . et cardos;| Et dixit ei decius cesar; Sacritius dixit; Infelix| has epulas ego semper desideraui; Nam tormenta ista pen
Abbreviated transcription (Latin):
atus laurentiꝰ dixit. Quare uos o¬
artat diabolus. ut xp̃ianis dicatis
sacrificare demomibus: Si uistum
ẽ ut demonibꝰ inclinem᷑ magis qua
do creatori hominũ usibilium et in¬

Expanded text:
atus laurentius dixit;| Quare uos coartat diabolus ut christianis dicatis sacrificate| demonibus Si iustum est ut demonibus inclinemur magis quam deo| creatori omnium uisibiliu
Abbreviated transcription (Latin):
michi: et quẽad modum uidisset contra
austrũ agrũ sitũ. & monum̃tum ineo
quasi neglectum et rumnosũ: ubi tres
lectos aureos stratos uidit. Unũ ex his
altiorem aliis: in quo erant iacentes. u¬
mis senex et aliꝰ iuuenis. Et in aliis le¬
ctis duobus: erant singuli. Et respon-¬
dit qui erat in excelsiori lecto: & dixit.
Uade dic p̃sbitero luciano: qm̃ nos do

Expanded text:
et quemadmodum vidisset contra austrum agrum situm, et monumentum in eo quasi neglectum et ruinosum, ubi tres lectos aureos stratos vidit, unum ex iis altiorem ab aliis, in quo erant duo jacentes, unus senex et unus juvenis, et in aliis lectis duobus erant singuli. Et respondit qui erat in excelsiori lecto, et dixit: Vade, et dic presbytero Luciano
Abbreviated transcription (Latin):
lle uͦ loculus qui ad partem boreȩ
codemi neophiti. Alius uͦ loculus qͥ
paululũ eminentior ẽ. ipse ẽ m̃s et
filii mei: quia et nos neophiti fuimꝰ. Et
ego aio ad eũ. Rogo dñe mi quare unꝰ
calathus argenteus est: Et dicit mͥ. Qm̃
filiꝰ m̃s castus et immacłaiis excessit
e mundo: ꝓpt̃ea in similitudine argen¬
ti mundissimi apparuit. Numquid ñ
uides crocũ qui in ipso ẽ. suauissimi ẽẽ

Expanded text:
lle vero loculus qui ad partes boreae, codemi neophyti. Alius vero loculus, qui paululum eminentior est, ipse est meus et filii mei: quia et nos neophyti fuimus. Et ego aio ad eum: Rogo, domine mi, quare unus calathus argenteus est? Et dicit mihi: Quoniam filius meus castus et immaculatus excessit e mundo, propterea in similitudinem argenti mundissimi apparuit. Numquid non vides croc
Abbreviated transcription (Latin):
poribꝰ meis: oportet me tollere de pos¬
sessione illa bouem illum maximum
aratorem. qui carro et aratro aptus ẽ.
& dimittere tͥ ibi in possessione illa ce¬
teros om̃s. Ad qũe aio. Ut quid michi

Expanded text:
poribus nostris; oportet me tollere de possessione illa bovem illum maximum aratorem, qui carro et aratro aptus est, et dimittere tibi possessionem cum caeteris omnibus. Ad quem aio: Utquid mihi
Abbreviated transcription (Latin):
inuenimꝰ lapidem in quo sculptum
erat chelelihel. nasoan. gamalihel. abi¬
bahel. hebraica quidem̃ uerba: sedlit¬
teris grecis. Int̾pretatio nominũ hec
est. Chelelihel s tephanus dicit᷑. nasoan
uͦ nchodemꝰ. abibahel filiũ gamalielr
significat. Cũ aũt ꝑuenissemꝰ deorsũ.
intienimꝰ locũ scĩ stephani in parte
orientis sicut audieram x statim t̾rȩ
motꝰ factus ẽ magnus. Et tanta suaui¬
tas et fraglantia odoris inde egressa ẽ:
quantã nullus hominũ senfisse um¬
quã se meminit. ut putaremꝰ nos in
amenitate paradisi ẽẽ positos. Multi¬
tudo namꝙ popłi aderat nobiscum.
int̃quos plurimi erant infirmi uariss
languoribꝰ obsessi: & iosa hora mox
de odore suauitatis eitis. septuaginta
& tres animȩ sunt curate: Aderant e

Expanded text:
invenimus lapidem, in quo sculptum erat, Celeliel, Nasoon, Gamaliel, Abbibabel; hebraica quidem verba, litteris autem graecis. Interpretatio vero nominum haec est: Celeliel Stephanus quidem dicitur, Nasoon vero Nicodemus, Abibabel filium Gamalielis significat. Cum autem pervenissemus deorsum, invenimus locum sancti Stephani in parte orientis, sicut audieram. Et statim terrae motus factus est, et tanta suavitas et fragrantia odoris inde egressa est, quantam nullus hominum sensisse se meminit: ut putaremus nos in amaenitate paradisi esse positos. Multitudo namque populi aderat nobiscum, inter quos plurimi erant infirmi variis languoribus: in ipsa hora mox de odore suavitatis ejus septuaginta et tres anim
Abbreviated transcription (Latin):
illum maximũ carrũ minꝰ habemꝰ.
quẽ tu dicis in possessione tua celari.
Oportet nãꝙ magis ut inciuitate nr̃a¬
celeberrima sit: quã in parua sessio¬
ne. Numquid ñ tͥ sufficiunt duo residui
boues. & unꝰ uitulus. & utensilia bouis
maioris. ad excolendam t̃ram uicuili
tui: Cum hȩc in extasi hoc ẽ in excessu
m̃tis audissem. statim exꝑgefactus be

Expanded text:
um minus habemus, quem tu diceris in possessione tua celare. Oportet namque ut in civitate celeberrima sit quam in parva possessione. Numquid tibi non sufficiunt duo residui boves, et unus vitulus, et utensilia bovis maximi, ad excolendam terram vehiculi tui? 6. Et cum hoc in ecstasi, hoc est in excessu mentis, audissem,
Abbreviated transcription (Latin):
fieri sit ũr minister. Et quicũq uo¬
luerit int uos primꝰ ẽẽ: erit ur ser¬
uus. humilis magister & mitis. nec
cupiditatis immodicȩ duos arguit
postulantes. nec decem reliquos indi
qui minor fuerit. & illũ dñm fieri
qui om̃ium seruus sit frustra gͥ aut
illi immoderata quesierunt. aut
isti dolent suꝑ maiꝰ desideriũ: cum
ad sũmitatem uirtutũ ñ potentia
sed humilitate ueniat᷑. Demq sui
p̃ponit exemplũ: ut si dicta paruipen-¬
derent. erubescerent adoꝑa. Quisqͥs¬

Expanded text:
eri, sit vester minister. Et qui voluerit inter vos primus esse, erit vester servus. Humilis magister et mitis, nec cupiditatis immodicae duos  Al. suos arguit postulantes; nec decem reliquos indigqui minor fuerit, et illum dominum fieri, qui omnium servus sit. Frustra igitur aut illi immoderata quaesierint: aut isti dolent super majorum desiderio: cum ad summitatem virtutum non potentia, sed humilitate veniatur. Denique sui proponit exemplum, ut si dicta parvipenderent, erubescerent ad oper