comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
coram hominib .i. habitu. actõne et sꝰ¬
mone. habitu ne sit notabilis. actõne
ne sit d tẽptibilis rep̃henstbił. smonene
sit dtemptibilis. Trib etiam modis.
coram deo. cegitatõne locutõe intentõe¬
N̾am ⁊ cogitato debet esse sc̃a ⁊ affectio

Expanded text:
coram hominibus, id est habitu, actione, sermone: habitu, ne sit notabilis; actione, ne sit reprehensibilis; sermone, ne sit contemptibilis. Tribus etiam modis coram Deo, cogitatione, affectione et inteNam et cogitatio debet esse sancta,
Abbreviated transcription (Latin):
forma siquidẽ du̾sionis est nõ ue
ritas uacuam u̾tutẽ gerens spẽm pietatis
Miser bomo qui totus ꝑgens mea que fo¬
ris sũt. ⁊ ignar᷑ in t̾iorũ suoꝵ ꝓutans se¬
aliꝙͥ esse cum nichil sit. Ipse ᷤ seclutit. Ex

Expanded text:
Forma siquidem conversionis est ista, non veritas, vacuam virtute gerens speciem pietatis. Miser homo, qui totus pergens in ea quae foris sunt, et ignarus interiorum suorum, putans aliquid se esse, cum nihil sit, ipse s
Abbreviated transcription (Latin):
ire ⁊ probare qͣm suauis est dñs. Prom̃
quẽ suauem in memoria nõ sentitis as¬
perum proculdubio inp̃sentia sentietis.
Ceteꝵ fidelis anima ⁊ suspirat p̃senti¬
am inhiantꝰ ⁊ in memõr requiestit sua¬

Expanded text:
ire, et probare quam suavis est Dominus. Proinde quem suavem in memoria non sentitis, asperum procul dubio in praesentia sentietis. 12. Caeterum fidelis anima et suspirat praesentiam inhianter, et in memoria requiescit sua
Abbreviated transcription (Latin):
ut uenias in cor meum. ⁊ in ebries illud.
⁊ obliuiscar mala mea. ⁊ unũ bonũ me¬
um amplectar te. Quis michi es:
Mise̾re mei ut leqͣr. Quis tibi sum
ego ut amari te mbeas ame: ⁊nisi fa¬
ciam irascaris michi. ⁊ minaris ingentes
miserias. Puane est ipsa miseria mea¬
si nõ amem te. Noli abscond̾e faciem
tuam ame. Moriar ne moriar ut eam.¬
anime me quo uenias ad eam dilateͤ
abste. Ruinosa est refice eam. Cum ĩ¬

Expanded text:
ut uenias in cor meum et inebries illud, ut obliuiscar mala mea et unum bonum meum amplectar te? quid mihi es? miserere ut loquar. quid tibi sum ipse, ut amari te iubeas a me? et nisi faciam, irasceris mihi et minaris ingentes miserias. paruane ipsa est, si non ametuam: moriar, ne moriar, ut eamanimae meae, quo venias ad eam, dilatetur a te: ruinosa est, refice eam.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficere secura. O sponsa xp̃i pulch intͥ¬
młres .i. ututes odealbata ascendens.
⁊ incum̃bens super fratelem tuũ xp̃m.¬
am fide eius ap̃m illustrͣis ut candeas
eius ad uitorio fulciris ne catlas. dola¬
est qm̃ felititas sua nõ extollit.qr nõ
inflatur. Sõla est qͣm dscientia mala
non pũgit quia nõ agit ꝓperam. Int̾ õb¬
ꝓbria secura est. Inter otlia bñsica. Intͤ
iras placitla est. Inter in sidias m̃ocens ẽ.
Inter imquitates gemens. ĩ u̾tate respi¬
rans. Quid illa fortius nõ ad retͥbuen¬
das s ad nõ crrandas ĩ iurias. Quid illa
fidelius nõ uanitati s eteruttati. Nam id̾o
cretlit inte futura uita. ⁊ suffert. omnia¬

Expanded text:
nvicem. O sponsa Christi pulchra inter mulieres! o dealbata ascendens, et incumbens super fratruelem tuum! quoniam cujus lumine illustraris ut candeas, ejus adjutorio fulciris ne cadas: oest quam felicitas sua non extollit, quia non inflatur. Sola est quam conscientia mala non pungit, quia non agit perperam. Inter opprobria secura est, inter odia benefica est: inter iras placida est, inter insidias innocens: inter iniquitates gemens, in veritate respirans. Quid illa fortius, non ad retribuendas, sed ad non curandas injurias? Quid illa fidelius, non vanitati, sed aeternitati? Nam ideo credit omnia de futura vita
Abbreviated transcription (Latin):
Da michi te d̾s m̃s. Ren̾tle te michi. Te
enĩ amo. ⁊ si pax pax est amem ualidiꝰ.
ris adid qd satis est. donec uita mea¬
currat in amplius tuos. ne au̾tat᷑ donͦ
absconclar. in abscontlito uultꝰ tui. Lxc

Expanded text:
da mihi te, deus meus, et redde mihi te: en amo et, si parum est, amem ualidius. ris ad id quod sat est, ut currat uita mea in amplexus tuos nec auertatur, donec abscondatur in abscondito uu
Abbreviated transcription (Latin):
bono erit bomis. Uiuet sñ ulla egestate.
ita semꝑ uiu̾e habens in sua potestate¬
esuriat potus ne siciat. xp̃e uita. ne
illũ senecta dissoluat. N ullus in tͥn¬
Sũma incarne sanitas in anmo to¬
ta tnͣquillitas: ⁊ sicut ibidẽ ulłs ẽ¬
estus aut frigus. ita inh̃itatorem eiꝰ¬
nlła excupitlitate uł timore accẽdet bo¬
ne uolũtatis offensio. Nithil om̃io
triste. nich erit in aniter letum. gaudi

Expanded text:
bono erat bonus: vivebat sine ulla egestate, ita semper vivere habens in potestatesuriret; potus, ne sitiret; lignum vitae, ne illum senecta dissolveret. Nihil Summa in carne sanitas, in anima tota tranquillitas. Sicut in paradiso nullus aestus aut frigus, ita in ejus habitatore nulla ex cupiditate vel timore accedebat bonae voluntatis offensio. Nihil omnino tris
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi nlłm erit malũ: latebit bonũ. Ua¬
cabitur dei landib qui erit omnia
in om̃ib. Nam qͥd alind agatur ibi.
Certe ubi uolet sp̃e ibi erit ꝓtinus
gloria erit ubi laudantes is errore
qͥsqͣm nec atdulatõne lautlabit. Uerꝰ honor
qui nlło negabitur digno. nlłi deferet᷑
indigno. S nec tlum ambiget in dig¬
nus ubi nlłs ꝑmittit᷑ esse indignus
U̾a ibi pax. ubi nicħ adu̾si nec a se ip̃o
nec a baliqͦ quis ꝑ acietur. Pmiũ uir¬
tutis erit ipsi qui u̾ͥtutem dedit eisq
se ip̃m quo nich̾ melius ⁊ manis pos¬
ibi seruent᷑. ubi ꝑire nõ possũt. Ho
nor si diligitur illic habeat᷑. ubi nłłs
indignus honorat᷑. Salus si diligit᷑

Expanded text:
ubi nullum erit malum, nullum latebit bonum, uacabitur Dei laudibus, qui erit omnia in omnibus! Nam quid aliud agatur, Certe ubi uolet spiritus, ibi erit protinus gloria erit, ubi laudantis nec errore uisquam nec adulatione laudabitur; uerus honor, qui nulli negabitur digno, nulli deferetur indigno; sed nec ad eum ambiet ullus indignus, ubi nullus permittetur esse nisi dignus; uera pax, ubi nihil aduersi nec a se ipso nec ab aliquo quisque patietur. Praemium uirtutis erit ipse, qui uirtutem dedit eique se ipsum, quo melius et maius nihil posinor si diligitur, illic habeatur, ubi nemo indignus honoratur; salus si diligitur
Abbreviated transcription (Latin):
ceterisq ad sancuariũ ꝑtinẽtib ho¬
norem querentes ꝓprium aut diuicias
seu corporis uoluptatem postremo que
sua sunt nõ q̃ ih̾u xp̃i. manifeste prorsꝰ
⁊ intubitantꝰ. nõ ea que deus est carita ᷤᷤ
s aliena a deo ⁊ omniiũ maloꝵ ratbix cupi¬
tlitas introducit. Quid istuc tem̾itatiᷤ
ĩmo qͥd uesanie est. ubi timor dei mortis uu¬
memoria. Ubi gehenne metꝰ ⁊ t̾ribilis ex¬
poctatõ illa inlicii: Sponsa nec cubitulũ
nec celaria ingrecli nisi rege introducen¬
ce p̃sumit. tu irreu̾entꝰ irruis non uocatus
nec introcluctꝰ. Trahe me post te. ait illa¬

Expanded text:
aeterisque ad sanctuarium pertinentibus honorem quaerentes proprium, aut divitias, seu corporis voluptatem, postremo quae sua sunt, non quae Jesu Christi; manifeste prorsus et indubitanter, non ea quae Deus est charitas; sed aliena a Deo et omnium radix malorum, cupiditas introducit. Quid istud temeritatis; imo quid insaniae est? Ubi timor Dei, ubi mortis memoria, ubi gehennae metus, et terribilis exspectatio illa judicii? Sponsa nec cubiculum, nec cellam ingredi nisi rege introducente praesumit: tu irreverenter irruis nec vocatus, nec introductus? Trahe me post te, ait illa
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ paritꝰ opetur salntẽ or̃onis scudio
tleditus et uerbo p̃tlicatõis. Nam si
co q̃rit aut cenet ammo. coq in tuitu
ut huit uite habeat nccͣia ewangelirat
ut manlucet ⁊ ꝑuerso nimis ortline ce
nius amplius ꝯsentaneũ r̃oni. ut ꝑ
caruali uictn carnalia mag̃ oꝑa ⁊ ne¬
gocia excet / nec fi̾et mu̾sor reꝵ aut ho¬
noraret mini st̾iũ spuͣle. S motlico ẽ
natura ꝯtenta noc młti sola ihus
necessaria querũt. quippe minori facile
satis obtinentla ꝑiculo. hoñati incetle̾
uolunt placere stutlent hom̃ib delecta

Expanded text:
operetur salutem, orationis studio deditus, et verbo praedicationis? Nam si ea quaerit aut tenet animo, eoque intuitu, ut huic vitae habeat necessaria; evangelizat ut manducet, et perverso nimis ordine, coenius, ampliusque consentaneum rationi, ut pro carnali victu carnalia magis opera et negotia exerceret, nec fieret inversor rerum, aut inhonoraret ministerium spirituale? Sed modico est natura contenta, nec multi sola in his necessaria quaerunt, quippe minori facile satis obtinenda periculo. Honorati incedere volunt, placere student hominibus, delectari
Abbreviated transcription (Latin):
illectus. z abulo cessi. s ꝯscientia ꝓpͥa
remordente. sine grantli timore non
recessi susceptus itaq miser. cum t am
de cet̾o stabilem se fore reꝓmitt̾et: Ite¬
rum eadem septimana retrorsũ ptꝰ
sathanan se trahentẽ. abire nõ timui.
S mox ꝑegritudinem ualidam. ab in¬
effabili mĩa xp̃i ⁊ miseratõe retractꝰ
langnitłꝰ ⁊ muisabilis redit: denueq

Expanded text:
illectus, zabulo cessi; sed conscientia jugiter illectus, zabulo cessi; sed conscientia jugiter remordente, sine grandi timore non recessi. » Susceptus itaque miser, cum jam de caetero stabilem se fore promitteret, iterum eadem septimana retrorsum post Satanam se trahentem abire non timuit. Sed mox per aegritudinem validam, ab incessabili Christi miseratione retractus, languidus et miserabilis rediit; denuoque
Abbreviated transcription (Latin):
Arrauit mithi albertus xxuiii.¬
faber. ⁊ frater burlandi curtis.
homo bonus. et bene tretlibilis. qui
cum staret aliqnͣdo ad iugilias. in
quotlam monasterii ipsius angulo.
Uidit sp̃m malignũ inspecie mona¬
app̃hentlit. ⁊ de Basilica extraxit.
monacho fuisset etluctus. transacto gͣudi
dictum monachũ symonẽ in choro can¬
tantem aduerteret: ad miratꝰ est ye¬
hementꝰ. cumq adhibito lumine ye¬
nisset ad eiuscẽ ꝯuersi lectũ: inuẽit
etim cum magna intlum̃toꝵ sarrina
auffugisse. In crastinũ uero cũ p̃dcm
sẏmonem int̾rogaret. uttũ ne duerẜ
illum de matutinis extraxisset. ille
ut uere dstaret ꝓtestatus est se mi¬
nime id fetisse. Postea uero dsuĩp¬
tis om̃ib que abstulerat. reu̾sus est
ad i annam ille desertor infanus: ⁊ mt¬
sicordiã ut retiperet᷑ obtinuͭ. Porro c̃
stꝰ albertus sciscitaret᷑ abeo. utrũ uidis¬
set crm qui se de oratorio ex trahebat.
respondit. Ego quidem neminẽ scio.

Expanded text:
arravit mihi Albertus faber, et frater Burlandicurtis, homo bonus et bene credibilis, quia, dum staret aliquando ad vigilias in quodam ipsius monasterii angulo, vidit spiritum malignum in specie cujuapprehendit, et de basilica extraxit. monacho fuisset eductus. Transacto itaqueaedictum Simonem 227 in choro cantantem adverteret, admiratus est vehementer. Cumque adhibito lumine venisset ad ejusdem conversi lectum, invenit eum cum magna indumentorum sarcina aufugisse. In crastinum vero cum praedictum Simonem interrogaret utrumne conversum illum de Matutinus extraxisset, ille, ut vere constabat, protestatus est se minime id fecisse. Postea vero consumptis omnibus quae abstulerat, reversus est ad januam ille desertor infamis, et misericordiam ut reciperetur obtinuit. Porro cum frater Albertus sciscitaretur ab eo utrum vidisset cum qui se de oratorio extraxerat, respondit: « Ego quidem neminem vidi;
Abbreviated transcription (Latin):
rubituntlum. monachis ꝑ singłos of¬
ferentem. Quod dum singłi. respuer¬
ent. Unus tantum̾ recepit. ⁊ ebibit:
continucq fantasticus illusor euanuͭ.
Conuentꝰ itaq frater ab alb̾e. ⁊ in tͥ¬
tute obeilientie coactus. ut diceret qͥd
intali hora turpitudinis animo per¬
tactass. ⁊ fessus est et nõ negauit
se aspiritu fornicatõnis uehementꝰ
tunc fuisse temptatum: ita ut aposta
cante abb̃e que sibi fuerant reuela¬
intend̾at fortiter resiliit: acceptaq
penitentia. statuit incorde suo firmi¬
ter. iam nõ amplius cedere tempta

Expanded text:
rubicundum 226 monachis per singulos ofrubicundum 226 monachis per singulos offerentem. Quod dum singuli respuerent, unus tantummodo recepit et ebibit; continuoque phantasticus illusor evanuit. Conventus itaque frater ab abbate, et in virtute obedientiae coactus ut diceret, quid in illa tali hora turpitudinis animo pertractasset, confessus est et non negavit, se a spiritu fornicationis vehementer tunc fuisse tentatum; ita ut apostatcante abbate quae sibi fuerant revelaintenderat fortiter resilivit, acceptaque poenitentia statuit in corde suo firmiter, jam non amplius cedere tenta
Abbreviated transcription (Latin):
bitu monachili scl̃arem resumere s⁊
duuũtus. qͥd mali iactasset in corde ne¬
ophiti frĩs. ille zizanioꝵ semmator
antiquus. Uidit enĩ ip̃m in insibilẽ
signitum atq sclauinia cooꝑtum: qͥ
cum eodem iuuene disputabat. acrit̾¬
q illi insistens. usq ad buccam digi¬
tum ĩꝑtabat. Peractoq diuino of¬
ficio sollicitus fuit albas cunlem fra¬
trem secrecius duenire: p̃cipiens in
uirtute sancte obetlientie. tit dicet
quid in illa sanctissima hora. ante
crucem dñi fascinato corde ꝓposusset.
Sentiens autem frater auiro spiri¬
tali sedep̃hensum. uerecude cũct a fa¬
te t᷑: ⁊ se deinceps emendaturũ polli¬
cetur. Tunc uero ⁊ ipse abbas eidem
frĩ que iuderat intimare nõ distulit:
cumq de cetero c̾ca cogitatões suas
cautum ⁊ timitlum fecit. De eo
Ltera autem uice isdem uene¬
rabilis abbas. uidit iteꝵ maĩ¬
feste demonem inchoro lustrantend:
a tq in poculo uitreo. quasi temetum

Expanded text:
bitu monachali, saecularem resumere, crbitu monachali, saecularem resumere, crdivinitus quid mali jactasset in corde neophyti fratris ille zizaniorum seminator antiquus. Vidit enim et ipsum invisibilem signitum, atque sclavinia coopertum, qui cum eodem juvene disputabat, acriterque illi insistens, usque ad buccam digitum importabat. Peracto itaque divino officio, sollicitus fuit abbas eumdem fratrem secretius convenire, praecipiens in virtute obedientiae, ut diceret quid in illa hora sanctissima ante crucem Domini fascinato corde proposuisset. Sentiens autem frater a viro spiritali se deprehensum, verecunde cuncta fatetur, et se deinceps emendaturum humiliter pollicetur. Tunc vero et ipse abbas eidem fratri quae viderat, intimare non distulit, eumque de caetero circa cogitationes suas cautum et timidum fecit. CAPUT ltera autem vice isdem venerabilis vir vidit iterum manifeste daemonem in choro lustrantem, atque in poculo vitreo quasi temetum
Abbreviated transcription (Latin):
cruce expansus. ac si cadem die fuis¬
s t̃cifixus. Que scil iuisio feli cissi̾a.
quamqͣm breuis. ⁊ pene mom̃tanea
fuisset: adeo tamen manifesta efficas
exstitit: ut uisiones illuis denota me¬
moria. de corde uidentis amplius deleri
non possit. Et hunc quidem uirum
nõiatim expͥmere possem. nisi abil¬
io pħ̾itus essem. quem utiq ante
pu̾ritatis esse cognosco. ut pro am¬
ma sua nõ dfunderet᷑ dice̾ u̾itatem.
ST̃ quitlam uen̾abilis abbas
de filiis sauigniaci. homo sc̃s et
ualde spuitalis. cuiꝰ nomen aut mona¬
st̾ium ad p̃sens edicere nolumus: ne
forte inde gͣuetur. Hunc itaq dñs
tamꝙͣ su̾um fidelem. ⁊ bene oꝑantem
septus uisitat: ⁊ de archanis stus mł¬
ta ills reuelat. Qui dum aliqͣndo in
hibere nõ ualebat. Quod uidens
iuuenis quitlam carnali animo ce
pit int̾pretari lacͥmas illas: iudicans
ypocͥtales. ⁊ nichil puritatis haben¬
tes. E Doxq fuadente dyabolo incidͭ
ci desideriũ uehemens: proiecto ha¬

Expanded text:
cruce expansis, ac si eadem hora fuisset crucifixus. Quae scilicet visio felicissima, quanquam brevis et pene momentanea fuerit, adeo tamen manifesta atque efficax exstitit, ut visionis illius devota memoria de corde videntis amplius deleri non possit. Et hunc quidem virum nominatim exprimere possem, nisi ab illo prohibitus essem: quem utique tantae puritatis esse cognosco, ut pro anima sua non confunderetur dicere veritatem.st quidam venerabilis abbas de filiis Savigniaci, homo sanctus et valde spiritualis, cujus nomen aut monasterium ad praesens dicere nolumus, ne forsitan inde gravaretur. Hunc itaque Dominus tanquam servum fidelem et bene operantem saepius visitat, et de arcanis suis multa revelat. Qui dum aliquando in hibere non valebat. Quod videns juvenis quidam, carnali animo 225 coepit interpretari lacrymas illas, judicans hypocritales, et nihil puritatis habentes. Moxque suadente diabolo incidit ei desiderium vehemens, projecto ha
Abbreviated transcription (Latin):
nitate et gratia subito refulsit: tãꝙ¬
⁊̃ mirabili quadam in mutatõne
facies eius glorificata appuit: nͥ deuo¬
p̃sentiam. atq ipłius dei ñri respec¬
tum serenissimũ. ibi ad esse nlłomͦ
dubitaremꝰ. Numꝙͣ enĩ eñĩ mali¬
quo moriente. uel mortuo.talem
fnͣsformati uultus claritate d spexi¬
mus. Iste ergo uir uerantłꝰ. cũ alñ
secretius colloqntes. de quoꝵ fratrum
desi derabili ac pie dormitatõne qͣm se¬
pius uitlisse ꝯtig̾at mutͣa collatõne
bant. usq quo tantlem aurarũ inter¬
tapetline minia. totus ab aure sonꝰ

Expanded text:
nitate et gratia subito refulsit, tamqnitate et gratia subito refulsit, tamque mirabili quadam immutatione facies ejus glorificata apparuit, ut devopraesentiam, atque ipsius Dei nostri respectum serenissimum ibi adesse nullo modo dubitaremus. Nunquam enim in aliquo 232 moriente vel mortuo talem transformati vultus claritatem aspeximus. Iste ergo vir venerandus cum aliquando secretius colloquentes de quorumdam fratrum desiderabili ac pia dormitione, quam saepius vidisse contigerat, mutua collatione bant, usquequo tandem aurarum intercapedine nimia totus ab aure sonus
Abbreviated transcription (Latin):
On putamus silentõ p̃tereũdũ
esse. Unum uenerabilẽ Boso¬
nem. genere ⁊ moribs in signem.
Hic unus de pͥmogenitis filiis qͦs
beatissimus p̃r noster. S̾nhardus.
in xp̃o ꝑewangeliũ genuit. satis in
stia nobili dñsatõne monstrabat.
qmͣ regi. a mamilla lactatꝰ. ⁊ qmͣ
angelite discipline rudim̃tis. ab ini¬
nitõ fu̾at inbrtus. Dic homo pa¬
ciens ⁊ filius pacis. ita benignus.
ita mansuetꝰ omnib aꝑpebat: ut
nũqͣm aliqs nr̃m uid̾it eum iratũ.
neq turbitum: s inter ad u̾sa et
ꝓspera tñquillo iugiter animo ꝑsiste¬
stebał. Qui dum esset etate decrepͥtus.
⁊ ila iurib fractus. ut etiam batulo
sustentante uix posset incedere : nũꝙͦ
tamen ocio intlulgere. nũꝙͣ quietem
corport. impendere acquiescebat. set
semꝑ uel morto. uel in domo. uel ubi
qruppiam oꝑis actitans. panem oci¬
osus comedere nesciebat. Cumq uo¬
cante se tlño inpate inidip̃m. uelud
obdormiẽs sp̃m emisisset. tanta sere¬

Expanded text:
on putamus silentio praetereundum esse virum venerabilem Bosonem, genere et moribus insignem. Hic unus de primogenitis filiis quos beatissimus Pater noster Bernardus in Christo per Evangelium genuit, satis in sua nobili conversatione monstrabat, quam regia mamilla lactatus, et quam angelicae disciplinae rudimentis ab initio fuerat imbutus. Hic homo patiens et filius pacis, ita benignus, ita mansuetus omnibus apparebat, ut nunquam aliquis nostrum viderit eum iratum, neque turbatum; sed inter adversa et prospera tranquillo jugiter animo persistebat. Qui dum esset aetate decrepitus, et ita viribus fractus esset ut baculo sustentante vix posset incedere, nunquam tamen otio indulgere, nunquam corpori quietem impendere acquiescebat; sed semper in horto, vel in domo, vel ubiubi quidpiam operis actitans, panem otiosus comedere nesciebat. Cumque vocante se Domino, in pace in idipsum velut obdormiens spiritum emisisset, tanta sere
Abbreviated transcription (Latin):
Unitas cordis in duob dsistit inque¬
renla gloria dei ⁊ utilitate ꝓximi.
ut moninib idelicet actib uel dictis
norem aut salutem pximoꝵ aut utrũq.
Hxc enim agens implebit nõ suũ officiũ
pontificis. set ethimologia nomuĩs põtem
utiq faciens se ip̃m inter deum ⁊ proxi¬
mum. Princcit pons iste usq ad tleum.
ca fidlutia qua non suam s dei glortam
querit. Ptingit usq ad pximũ illa pie¬
tate qua ⁊̃ ipsi non sibi prodesse desiaat
offert deo. bonts metliator p̃ces ⁊ uota po¬
puloꝵ reportas illis adeo Uñdectõ ⁊ gra¬
tiam. Supplicat maiestati pro excessib de¬
linõntiũ. Uintdicat inꝑc̃cantes ĩturiã dei.
In gratis inꝑꝑab bñficia pietatis dtemp¬
nentib potentie seu̾itatem insinuat.
nantis furorem. nũc quidem hominũ ob¬
tentlens ni finitatem. ñc̃ diuine magni
pietatis. Deniq suie excetlat deo. siue
sobrius sit nõbis. aut deo semꝑ qntum

Expanded text:
uritas cordis in duobus consistit: in quaerenda gloria Dei, et utilitate proximi; ut in omnibus videlicet actis vel dictis norem, aut salutem proximorum, aut utrumque. Hoc enim agens implebit non solum pontificis officium, sed et etymologiam nominis, pontem utique se ipsum faciens inter Deum et proximum. Pertingit pons iste usque ad Deum ea fiducia, qua non suam, sed illius gloriam quaerit. Pertingit usque ad proximum illa pietate, qua et ipsi, non sibi prodesse desiderat. Offert Deo bonus mediator preces et vota populorum: reportans illis a Deo benedictionem et gratiam. Supplicat majestati pro excessibus delinquentium, vindicat in peccantes injuriam Dei. Ingratis improperat beneficia pietatis, contemnentibus potentiae severitatem insinuat, nantis furorem: nunc quidem hominum obtendens infirmitatem, nunc divinae magnitudinem pietatis. Denique sive excedat Deo, sive sobrius sit nobis, aut Deo semper, qua
Abbreviated transcription (Latin):
scał. Est et seuerꝰ ut trore q̃ abeo bene
ꝯdita siuit dsu̾ent᷑. ne negligenͣ paret
uite p̃cipientiũ ⁊̃ ne qd mirabilius est
p̃t̾mittam. tanta eius clem̃tia est. ut¬
ꝯtumelias passus. ab hiis qͦs fecit
sufferat ⁊ pͥor uocet eos ad pacem. Po¬

Expanded text:
 ab eo bene condita sunt conseruentur, ne neglegentia pareret uitae praecipitium, et, ne quod mirabilius est praetermittam, tanta est eius clementia, ut contumelias passus ab his quos fecit sufferat et prior uocet eos ad pacem.
Abbreviated transcription (Latin):
monast̾io cysterciensis ordinis. cuiꝰ uoca¬
honeste duersatõnis mõhus habita¬
bat. Qui dum esset in omni sue reli¬
gionis obseruantia feruens ac deuotꝰ.
maxĩe tãmen oratõni atq lectõni in
centus. ita ut semper ad legentlũ tibi¬
cumq poterat. mirabili tlulcetline tralxꝰ¬
tur: ⁊ fructum deuotõnis magis quam
eruditõnis inquirens. ita in ea situt ĩ
omnib diuicus delectaret᷑. Appropin¬
qnͣte autem hora uocatõnis sue. cum
grauiter egrotaret. ⁊ oleo infirmoꝵ iã
in uuctus ess. regauit ut corpus eius
ip̃senti lauaretur: ⁊ uestim̃tis inqͥb
sepelientlus erat indueret. Fratrib uͦ
causantib nouitatẽ. ⁊ facere diffe¬
rentib. cum in sua petitõe ꝑsisteret:
tandem qd̃ uolebat obtinuit. Quo

Expanded text:
 Cisterciensis ordinis monahonestae conversationis monachus habitabat, qui dum esset in omnis religionis suae observantia fervens atque devotus, maxime orationi atque lectioni erat intentus, ita ut semper ad legendum ubicunque poterat, mirabili dulcedine traheretur; et fructum devotionis magis quam devotionem inquirens, ita in ea sicut in omnibus divitiis delectaretur. Appropinquante autem hora vocationis suae cum graviter aegrotinunctus esset, rogavit ut corpus ejus in praesenti lavaretur, et vestimentis in quibus sepeliendus erat indueretur. Fratribus vero causantibus novitatem, et facere differentibus, cum in sua petitione persisteret, tandem quod volebat obtinuit. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
cursu uite ꝑacto: ad diem ultimũ uẽĩt.
Cumq uen̾abilis pontiꝰ abbas. ad eum
gracia uisitatõnis accederet: que siuit
ab co quid ageret. ⁊ quomͦ se haberet.
do ad clũm ineum. Quid ergo in quit:
Corporalem molestiam egre nõ doleras:
⁊ mortis angustiam nõ formidas: Ego
inqͥt omnia tnͣquilla. omnia leta ꝯfido:
quia iam p̃uentus sum adño in bñdcõe
dulcetlmnis. que omnẽ michi merorem
acorde. ⁊ om nem pene dolorem a corꝑe
tulit. Respondit itaq albas dixit ei.
Age iam dilecte mi frater. dic michi õb¬
setro inter deum. quid tibi diuinitꝰ est
reuẽlatum est. Tunc ait. illi. modo añ¬
na beatissime passionis ostendens ait.
Etre pc̃cata tua deleta sunt afatie mea.
sti. Tali ergo ꝓmissione firmat᷑ iam
mori non timeo: qr resposita est hec
spes mea insinu meo. ⁊ scitote qr proxi¬
ma nocte. Erat ai uigĩlia Gt̃i Martini.
migraturꝰ sum: dum opus dei celebra¬

Expanded text:
cursu vitae peracto, ad diem ultimum venit. cursu vitae peracto, ad diem ultimum venit. Cumque venerabilis Pontius abbas ad eum gratia visitationis accederet, quaesivit ab eo quid ageret et quonam modo se haberet. do ad Dominum meum.--Quid ergo? inquit, corporalem molestiam aegre non toleras, et mortis angustiam non formidas?--Ego, inquit, omnia tranquilla, omnia laeta considero, quia praeventus sum a Domino in benedictione dulcedinis, quae omnem mihi moerorem a corde, et omnem pene dolorem a corpore tulit. » Respondens itaque abbas, dixit ei: « Age jam, dilecte mi frater, dic mihi obsecro propter Deum, si tibi divinitus estrevelatum. » Tunc ait illi: « Modo antna beatissimae passionis ejus ostendens, ait: « Ecce peccata tua deleta sunt a facie mea.sti. » Tali ergo promissione firmatus, jam mori non timeo, quia reposita est haec spes mea in sinu meo. Et scitote quia proxima nocte erat autem vigilia beati Martini, migraturus sum, dum opus diei celebra
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce xp̃c uenit: surgite ⁊ occurite.
s aluatori. Cumq omnes certatim ad
uidendũ ꝓparent : tunc ⁊ ipse cucurrit.
⁊ stetit mostio clanstri: ꝑ qd̾ eum uide̾
sciebat. Igitur ingretliente dño ac¬
cessit ⁊adorauit eum: flagitans ut
acciꝑeret bñdcõnem et miẜicoriliam
a deo salutari suo. Qua ꝑcepta cepit
eum attentiꝰ intueri : ⁊ miro pieta¬
tis affectu ꝯpaciẽbat᷑ illi. Siquidem
aꝑꝑebat illi ueluti dolens atq a ĩfirmꝰ:
daxus clauis ⁊ lancea ꝑforatꝰ: ac si
eadem hora decruce depositus esset: ita
ut explagis copia sangius emanarz.
ralia tenens. Hisdem uuln̾b in pͥme
bat.⁊ cruore de terso. interram eos ꝓ¬
iciebat. Quos fr̾ꝰ ille cum sũma uene¬
ratõne recolligens: ac nimia deuocõe
de osculans: qua si redemptõnem anime
sue in sini suo repositos ꝯsuabat. His et
atus. non cessauit usq infinem oꝑari uo¬
num ad omnes: maxime autẽ ad pcregͥ¬
nos. ⁊̃ miseros egrotantes. Tandem uero

Expanded text:
tus venit, surgite, et occurrite Salvatori. » Cumque omnes certatim ad videndum properarent, tunc et ipse cucurrit, et stetit in ostio claustri per quod eum venire sciebat. Igitur, ingrediente Domino, accessit et adoravit eum, flagitans ut acciperet benedictionem et misericordiam a Deo salutari suo. Qua percepta, coepit eum attentius intueri, et miro pietatis affectu compatiebatur ei, siquidem apparebat ei veluti dolens atque infirmus, confixus clavis, lancea perforatus, ac si eadem hora de cruce depositus esset, ita ut ex plagis copia sanguinis emanareralia tenens, eisdem vulneribus imprimebat, et cruore deterso in terram eos projiciebat. Quos frater ille cum summa veneratione recolligens ac nimia devotione deosculans, quasi redemptionem animae suae in sinu suo 363 repositos conservabat. His et atus, non cessavit usque in finem operari bonum ad omnes, maxime autem ad peregrinos et miseros aegrotantes. Tandem vero,
Abbreviated transcription (Latin):
ter uirgo maria. ad portam orator q̃
posita que p̃ciosum electuariũ pixi¬
mira dulcedine gustantes reficiebat.
Cumq p̃tic̃s frater accederet. ut et ip̃e
de manu piissime procuratͥtis portõnẽ
alimon̾e celestis acciperet: illa repu¬
lit eum dicens. Tn metlicus sapiens.
⁊ curam tui sollicite gerens: nũqͥd nr̃o
medicamĩe in diges: ade itaq uã¬
de. ⁊ cura te ip̃m sicut uolu̾is: qm̃ dehiis
qui curam suam supͣ dñm suũ iactãt.
cura est nobis. Qd̾ cum ille audisset
erubuit. ⁊ petens indulgentiam. ꝑ mi¬
sitq qd̃ amplius de se ipso sese nõ in¬
tronuitet: sed totam uite sue curã deo
⁊ sibi dmteret. Tunc illa miẜ icordit̾
ãmens. ⁊ penitenti ueniam cribuit:
⁊ metlicant salutifere pitantie ꝑabu¬
lum inpetiuit. Gustata gͥ benedictõe
dulcetlinis. protinus asua teneritudi¬
ne ⁊ infirmitate frater ille oualuit.
⁊ dtentus de inceps cõmunib almĩti ᷤ
atq subsiduis. decorem ⁊ fortitudinẽ.

Expanded text:
ter et Virgo Maria, ad portam oratorii posita, quae pretiosum electuarium piximira dulcedine gustantes reficiebat. Cumque praedictus frater accederet, ut et ipse de manu piissimae procuratricis, portionem alimoniae coelestis acciperet, illa repulit eum, dicens: « Tu medicus sapiens, et curam tui sollicite gerens, non nostro medicamine indiges. Vade itaque, vade, et cura teipsum sicut volueris, quoniam de his qui curam suam super Dominum jactant, cura est nobis. » Quod cum ille audisset, erubuit, et petens indulgentiam, promisit ei quod amplius de seipso sese non intromitteret, sed totam vitae 361 suae curam Deo et sibi committeret. Tunc illa misericorditer annuens, et poenitenti veniam praebuit; et medicanti, salutiferae pitantiae pabulum impertivit. Gustata igitur benedictione dulcedinis, protinus a sua teneritudine et infirmitate frater ille convaluit, et contentus deinceps communibus alimentis atque subsidiis, decorem et fortitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
qua p̃dixetat. cum iam ultim̃ sp̃m tͣ
entlum exitum eius. Tunc ille diuĩo
sp̃u illumĩ atus exhy larata facie drx̃
Ecce nũc uenit sc̃a dei genitrix uirgo¬
maria. ⁊̃ post molicum int̾uallum

Expanded text:
qua praedixerat hora cum jam ultimum spiritum iendum exitum ejus. Tunc ille divino Spiritu illuminatus, exhilarata facie dixit« Ecce nunc venit sancta Dei genitrix Maria. » Et post modicum intervallum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ITin catlem eccl̃ia moͣchus qͥ¬
tlam. uenerabilis alquirius nõie.
religiosus atq spiritalis: sobrius ĩuic¬
tu:. humilis ĩ uestitu: ⁊ durus admod̾.
castigator sui corꝑis. Ita namq cͥcum ci¬
sus ⁊ ac temꝑans erat. In huis que
dendi periciam ualenter exꝑtus. tũc¬
tis indigentib sue artis operam pro
uirib impentlebat: se aũt solum᷑ ab
huiꝰ modi cura excipiebat. Licet enim
ualitudinariꝰ esset ac debilis corpore.
eius iuri magnates. uel etiam capita
optimatum in cessant̾ expet̾ent: ⁊ seprꝰ
renitentẽ. huc illucq distrahent: tam̃
super egenos ⁊ pauꝑes magis intelligẽs
ommĩotlam eoꝵ su̾itõ sollititudine ad hi¬
bebat. Nec m coꝵ egritutlines liuoresq
carnes. ⁊ saiie defluentia memibra i
dignanter. ⁊ ita diligentꝰ ꝓpriis maĩ¬
bus dtrectabat. ut xp̃i uulnera fou̾e
putaretur: ⁊ uere sic erat. Totum ẽi
tabat qui ait. In firmus fui. ⁊ iusita¬
stis me et cet̾a. Unde et ip̃e famũlum

Expanded text:
in eadem ecclesia monachus quidam venerabilis, Alquerius nomine, vir religiosus atque spiritualis; sobrius in victu, humilis in vestitu, et durus admodum castigator corporis sui. Ita namque circumcisus ac temperans erat in his quae dendi peritia valenter expertus, cunctis indigentibus, artis suae operam pro viribus impendebat, se autem solummodo ab hujusmodi cura excipiebat. Licet enim valetudinarius esset ac debilis corpore, operam ejus viri magnates, vel etiam capita optimatum incessanter expeterent, et saepius renitentem huc illucque distraherent, tamen super egenos et pauperes 362 magis intelligens, omnimodam eorum servitio sollicitudinem adhibebat. Nec modo ipsorum aegritudines livoresque carnes et sanie defluentia membra ita dignanter, ita diligenter propriis manibus contrectabat, ut Christi vulnera fovere putaretur. Et vere sic erat: totum enim pro tabat, qui ait: Infirmus fui, et visitastis me . Unde etiam ipse famulum
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis curat ase repellere iaculũ fauo¬
suum ut sic h̾at in sems ipso gloriam ⁊
nõ in altero. Fidelis siumet custos qui
sibi oleũ fauoris sine fraude reẜuet ne
in aduentu sponsi lampas dscientie ua¬
cua extinguat᷑. Non maltero in qͣm¬
nec eñĩ tutum arbitres aliis hominũ labiis¬
ꝯmittere gloriam suam. arche utiq sñ
tum ibi thesanꝵ tuũ reddere unde re
in os meũ iam nõ intua s in mea po¬
testate est. cum utiq pro med libitu ł
laudare possim uł de rogare tibi. Sa
nũ uas ⁊ in dcussum dscĩa ⁊ secretis s¬
uandis ydoneũ. Nuilis patens insi¬
diis. nllłi uolentte cedẽs. nlli quippe oc¬
ulo uł manu accessibilis. excepto dum¬
taxat spc̃u qui scrutat᷑ ⁊̃ alta dei. R¬
quid in ca posũo securꝰ sum qr nõ ꝑt̾lam
seruabit uiuo. de functo restituet. Nam
quocumq uado ego. ipsa it mecum. secũ
ferens ccpositum qd̃ seruandũ acceꝑit.

Expanded text:
ritatis curat a se jaculum favosuum, ut sic habeat in semetipso gloriam, et non in altero . Fidelis suimet custos, qui sibi oleum favoris sine fraude reservet, ne in adventu sponsi lampas conscientiae vacua exstinguatur. Non in altero, inquNec enim tutum arbitratur labiis hominum committere gloriam suam, arcae utique sintum, ibi thesaurum tuum recondere, unde non in os meum, jam non in tua, sed in mea potestate est, cum utique pro meo libitu vel laudare te possim, vel derogare tibi. CAnum vas et inconcussum conscientia, et secretis servandis idoneum, nullis patens insidiis, nulli violentiae cedens; nulli quippe oculo vel manui accessibilis, excepto duntaxat Spiritui, qui scrutatur etiam alta Dei. Quidquid in ea reposuero, securus sum quia non perdam: servabit vivo, defuncto restituet. Nam quocunque vado ego, ipsa it mecum, secum ferens depositum quod servandum acceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
humilit̾. dtra uanam nec dsentire alrꝰ
sentientib. Nempe qui de se ipso senti¬
re humiliter nouit. ĩneutro hipsius de
se iudiciũ falli p̃t. Uidel ut et magis
aliqͥd putet se esse qmͣ sit. aut a se esse
qd sit ⁊ ideo pacient̾ parens qd̃ nouit
de esse hũilr̾ de ed quod certus est ad ẽẽ
non in se. s nidño gloriatur. Nõ ꝑcit¬
sibi arrogans non ꝑcit sibi suꝑb nõ
cupidus uane glorie. ⁊ iactator actim̃
stioꝵ. qui uł sibi arrogat qd̾ est. uel mẽ¬
titur de se qd̃ non est. Solus qui uere hu¬
milis est ꝑcit amme sue qui ne putet᷑
qd̃ nõ est semper qnͣtũ in se est uult ne¬
sciri qd̃ est. Grande reuera ꝑicłm audi¬
re quẽqͣmͣ de se supra qmͣ sentit inse. De¬

Expanded text:
humiliter; contra vanam, nec consentire aliter sentientibus. Nempe qui de se ipso sentire humiliter novit, in neutro ipsius de se judicium falli potest, videlicet ut aut majus aliquid putet se esse quam sit, aut a se esse quod sit. Et ideo patienter carens quod sibi novit deesse, humiliter de eo quod certus est adesse, non in se, sed in Domino gloriatur. 20. sibi arrogans, non parcit sibi superbus, non cupidus vanae gloriae, et jactator actuum suorum, qui vel sibi arrogat quod est, vel mentitur de se quod non est. Solus qui vere humilis est, parcit animae suae: qui ne putetur, quod non est, semper quantum in se est, vult nesciri quod est. 12. Grande revera periculum, audire quemquam de se supra quam sentit in se.
Abbreviated transcription (Latin):
Plena est ambitõnis eccłia. nõ est
iam qd̾ horreat in studiis. ⁊ molicõib
ambitõnis. nõ plusꝙ̃ spelunca latro¬
tia non nlłaoꝵ ut cum manifeste ambi¬
cõnis prurigine scateat tota facies cãt
eoꝵ nõ erubescant audientiã flagitate
publicãtes semetip̃os admultoꝵ ⁊scĩas
inquo uł sue solius satis poterant ⁊¬

Expanded text:
Plena est ambiciosis ecclesia. Non est iam, quod horreat in studiis et molicionibus ambicionis non plus quam spelunca latrotia nonnullorum, ut cum manifestae ambitionis prurigine scateat tota facies causae eorum, non erubescant audientiam flagitare, publicantes semetipsos ad multorum conscientias, in quo vel suae solius satis poterant c
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝯsidatõne. Oambitõ ambientiũ
crux. quom᷑ om̃s torq̃s omnib placcs
nil acbius cciat ml molestius mqetat
nil tamẽ apud miseros mortales ce¬
lebrius negocus eius. an nõ limina

Expanded text:
deras? O ambitio ambientium crux! quomodo omnes torquens, omnibus places? Nil acerbius cruciat, nil molestius inquietat; nil tamen apud miseros mortales celebrius negotiis ejus. An non limina
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾taꝵ. aliũ m̃tlialis cure istũ placita¬
tõneͥm displicentiũ deo. illum su̾ilis cuiꝰ¬
nbet arcis causa uehem̃t᷑ affectare sci¬
enti am ut laborẽ nõ reputet. tantũmͦ
ut possit aliquib doctõr reputari. In am¬

Expanded text:
litterarum, alium mundialis curae, istum placitationum displicentium Deo, illum servilis cujuslibet artis tam vehementer affectare scientiam ut laborem non reputet, tantummodo ut possit aliquibus doctior reputari. Sic a
Abbreviated transcription (Latin):
Qnͣtos ħ pestis nequitꝰ supplantatos
latuit occłtus effossor subitam expa¬
fitut inuicem in uitlentes. ĩ uiceni pro¬
uocantes exł̾camur ad otlia. aminemꝰ
ad iniurias. armemͣ ad lites. cauillem
ad donlos feramur ad cletractõnes pro¬
rupanius admaledoa. oppͥmam᷑ a fortõ¬
rib. oppmamꝰ infirmiores.

Expanded text:
ntos pestis haec nequiter supplantatos latuit occultus effossor, suhitam expafit ut invicem invidentes, invicem provocantes, exerceamur ad odia, animemur ad injurias, armemur ad lites, cavillemur ad dolos, feramur ad detractiones, prorumpamus ad maledicta, opprimamur a fortioribus, opprimamus infirmiores.
Abbreviated transcription (Latin):
in iquitatis. Cupiditas ex cor¬
dis media. ⁊ obliuione ꝓceclit. Id cͥco
enĩ alienĩendicat au̾ima qđ obli¬
ta sit comed̾e panem suũ. ꝓpterea t̾re¬
nis in hiat. qd mĩme celestia medi¬
tas ut putaturꝰ. Quid enĩ si cui
forte iulctur in t̾renaꝵ reꝵ affluen¬
in felitõr ẽ quo ueheniẽtius ipsam ꝓ
felicitate amplectit᷑ in felicitatẽ aũ ma¬
gis ĩmergit᷑ ei ⁊ absorbet᷑ abea. Ue filus
hominũ abbac felicitate falsa atq fa¬

Expanded text:
nis, cupiditas ex cordis inedia et oblivione 858 procedit. Idcirco enim alienum mendicat anima, quod oblita sit comedere panem suum: propterea terrenis inhiat, quod minime coelestia mediitas, ut putatur? Quid enim, si cui forte videtur in terrenarum afflueninfelicior est, quo vehementius ipsam pro felicitate amplectitur infelicitatem, aut magis immergitur ei, et absorbetur ab ea. Vae filiis hominum ab hac felicitate falsa atque fa
Abbreviated transcription (Latin):
hinc ceruicosꝰ furor animositatis. hĩc
sũptonis labor anxius. Umc liuoris
crudele torm̃tũ. ⁊ cremantis in uitlie mi
desiderio torquet aminã qͣm refrigeret
sessio timoris. Amissio plena doloris ĩ¬

Expanded text:
Hinc cervicosus furor animositatis, hinc suspicionis labor anxius, hinc livoris crudele tormentum, et cremantis invidiae misesiderio torquet animam, quam refrigerat sessio timoris, amissio plena doloris in
Abbreviated transcription (Latin):
quidem tamꝙͣ nichel habentes s om̃a
possitentes. Non m̃dicantes^ miseri.
s ut dñi possiclentes. eo ꝑcerto magis
añi quo muiꝰ cupidi. Deniq fideli hõi
totus mũtlus diuitiaꝵ est. Totus pla¬
ne qr tam aduifa quam ꝓspera ipsius
cque om̃a suiunt ei ⁊ ccopant᷑ inbonũ.
Ego auarus t̾rena esurit ut m̃tlicus
fic̃lis. contẽpuit ut cl̃s. Iue possit̾i̾en¬
do mendicat. Iste ꝯtẽpnendo seruat.
argentũ ⁊ auꝵ utere nõ plibitu sed
ꝓtemꝑe. sic eris utens illis quasi nõ
utens. Ipsa quidẽ qd̃ ad animũ ronũ
spectat nec bona sunt nec mala. Usus
tamen hoꝵ bonus ab usis mala. solli¬
citudo peior questus tpior In medrta¬
tõnib. ¶cruntam̃ nõ multũ distat
quecumq susb̾stantia uilis uł p̃tio sa
requiratur dum eqͣlitꝰ sit corruptus af¬
fectus. Non eñi cultellꝰ uiciũ est. s cul¬

Expanded text:
dem tanquam nihil habentes, sed omnia possidentes: non mendicantes, ut miseri, sed ut domini possidentes, eo pro certo magis domini, quo minus cupidi. Denique fideli homini totus mundus divitiarum est. Totus plane: quia tam adversa, quam prospera ipsius, aeque omnia serviunt ei, et cooperantur in bonum. 8. Ergo avarus terrena esurit ut mendicus, fidelis contemnit ut dominus. Ille possidendo mendicat, iste contemnendo servat.at, utere non pro libitu, sed pro tempore. Sic eris utens illis, quasi non utens. Ipsa quidem, quod ad animi bonum spectat, nec bona sunt, nec mala: usus tamen horum bonus, abusio mala, sollicitudo pejor, quaestus turpior. Esttem. Verumtamen non multum distat quaecunque substantia vilis vel pretiosa requiratur, dum aequaliter sit corruptus affectus. Non enim cultellus in vitium est, sed cul
Abbreviated transcription (Latin):
nõ hĩca dcupiscas ⁊ ad q̃q que defue¬
rint semꝑmquietus anheles. ita enĩ
sit ut ꝑuaria ⁊ fallatia m̃tle oblectam̃¬
discurrens fatigetur nec saccetur. dũ
qͥcꝙ famelicus inglutierit paꝵ reput
adid qd̃ super est deuorantlum. semꝑ¬
q nõ minꝰ anxie cupiat que tlesũt
qͣm que assunt. lete possideat. Qius

Expanded text:
non habita concupiscas, et ad quaeque defuerint, semper inquietus anheles. Ita enim fit ut per varia et fallacia mundi oblectamediscurrens fatigetur, non satietur: dum quidquid famelicus inglutierit, parum reputet ad id quod superest devorandum, semperque non minus anxie cupiat quae desunt, quam quae adsunt
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit nec libidinosꝰ saciabit᷑ uolup¬
te. sic ⁊ t̾delis qͥsq semꝑ sanguinẽ sitit
⁊ ambicõsus aũ cupidꝰ lautlis humãe
ad eptis dignitatũ titulis suie fauo
inuenit requiem qui sibi placere cupit

Expanded text:
s satiabitur voluptate. Sic et crudelis quisque semper sanguinem sitit, et ambitiosus aut cupidus laudis humanae, adeptis dignitatum titulis seu favoriinvenit requiem qui sibi placere cupit
Abbreviated transcription (Latin):
est qd̃ naturali quidem de sidio sum
Obitõ subtile malũ. secretũ uirꝰ.
pestis occłta. doli artifex. mr᷑ ypocͥ¬
sis. liuoris parens. uicioꝵ origo. cͥmm̃
somes. Uirtutũ erugo. tinca sanctitatis.

Expanded text:
est quod naturali quidem desiderio summtio subtile malum, secretum virus, pestis occulta, doli artifex, mater hypocrisis, livoris parens, vitiorum origo, criminum fomes, virtutum aerugo, tinea sanctitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas ruina similit̾ triꝑtita est. D̃
enim sũme benignitati ⁊ puritati in he¬
infima lapsa ꝑ dcupiscentiam carnis.
ꝑ dcupiscentiam ocłoꝵ ⁊ ambitõnem se¬
culi terrena dilexit. Quid hoc infelitiꝰ
casu p̃t estimari ubi peunte memoria.
rõne uolunͣte tota amine sb̾stantia ꝑu¬
incarnatum. uerbum inspiratum.
uerbum eructuatum. Primũ fecit cogni¬
cõnem. scd̃m duersionem. Tertiũ iuuifi¬
catõnem. Pͥmum obfuit. scd̃m nõ ꝓfuit.
tertium iuuit. Pmum obfuit quia cũ
gnouissent deum. nõ sicut deũ głifica¬
uerunt. aut gracias egerunt s euanu¬
erunt incogitatonib siuis. ⁊ obscuratũ ÷
in sipiens cor eoꝵ. Scd̃m non ꝓfuit qͥa
non tlata est lex que posset uiuificare.
mum totum deforĩs. Scd̾m foris ⁊ in tus.
Terciũ totum intus. Et noͣ quia eructu¬
atur de plenitudine eructuantis. cũ quo¬
dam ipsius substantie sapore ꝓfertur.
⁊ id cto sapientia incarnata dicit᷑. hñs

Expanded text:
ujus ruina similiter tripartita est. Quae ujus ruina similiter tripartita est. Quae enim summae benignitati et puritati inhaeinfima lapsa, per concupiscentiam carnis, concupiscentiam oculorum, et ambitionem saeculi terrena dilexit. Quid hoc infelicius casu potest aestimari, ubi pereunte memoria, ratione, voluntate, tota animae substantia icatum, verbum inspiratum, verbum eructatum. Primum fecit cognitionem; secundum, conversionem; tertium vivificationem. Primum obfuit, secundum non profuit, tertium vivificavit. Primum obfuit; quia, cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt, sed evanuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum . Secundum non profuit; quia non data est lex, quae posset vivificare. mum totum deforis; secundum foris et intus; tertium totum intus. Et nota quia, quod eructatur, de plenitudine cructantis cum quodam ipsius substantiae sapore profertur. Et idcirco Sapientia incarnata dicitur habens
Abbreviated transcription (Latin):
ma potentia. sũma sapientia. sũma uenig¬
tas. creauit qnͣdam tͥnitatem ad ymagi¬
nem ⁊ sifitutbinem suam. animam uidelic
racõnalem que ineo p̃fert uestigiũ qdclam
illius sũme t̾nitatis. quod ex memoria. ra¬
cecidit ꝑ suggestionẽ delectatõnem. d sen¬
sum. ab illa sũma ⁊ pulchͣ t̾nitate. scilit¬
facta est inpotens ⁊ in firma. rato inpdeus
⁊ tenebrosa. uoluntas inpura. Porro me¬
moria. que simplicis duũtatis potentia
tatõnũ affcũosas. oncrosas. ociosas. Nf¬
quib non afficitur nec oñatur. ⁊ tamen
abet̾noꝵ dtemplacõne ꝑ illas distendit᷑
auem uolantem. Satõnis quoq tͥplex¬
bonum ⁊ malum. Uerũ ⁊ fł̾m. comotdũ ⁊
in dmodum. Inquib disceruentus. tan¬
ta m̃ caligine cecat᷑. ut sepe in dtrariũ
ducatur iudiciũ recipiens malum ꝓ bo¬
no. fsm pro uero. noxium pro ⁊modo.
⁊ e duerso. Numꝙͣ uero in hus falle̾t᷑
si nũqͣm lumine quo creata est pͥuaret

Expanded text:
ma potentia, summa sapientia, summa benignitas, creavit quamdam trinitatem ad imaginem et similitudinem suam, animam videlicet rationalem: quae in eo praefert vestigium quoddam illius summae Trinitatis, quod ex memoria, raer suggestionem, delectationem, consensum, ab illa summa et pulchra Trinitate, scilicefacta est impotens et infirma, ratio imprudens et tenebrosa, voluntas impura. Porro memoria, quae simplicis divinitatis potentiam tationes affectuosas, onerosas, otiosas. Afquibus nec afficitur, nec oneratur, et tamen ab aeternorum contemplatione per illas distenditur, avem volantem. Rationis quoque triplexbonum et malum, verum et falsum, commodum et incommodum. In quibus discernendis tanta caligine caecatur, ut saepe in contrarium ducat judicium, capiens malum pro bono, falsum pro vero, noxium pro commodo, et e converso. Nunquam vero in his falleretur, si nunquam lumine quo creata est privaret
Abbreviated transcription (Latin):
firinans inter sc̃as illas ammas ⁊ aĩas
impioꝵ. Qmuis enim utreq intenebs
eẽnt. non utreq erant inpenis. s c̃cia ban¬
tur impii. iusti uero dsolabant᷑. Ed
aũt intenebs essent beati. iob testĩo di¬
ditimꝰ. qu se qucq imn lccum tenebrosũ
⁊ oꝑtum mortis caligine ꝑhibebat i¬
rum. hunc ergo locum obsturũ quidem
setl quietum. sinum abrahe dñs uocat.
pro eo ut arbitror quocl infide ⁊ expet¬
tat̃one quiesc̾ent saluatoris. Fbrabe eĩ
ficles tam mani feste ꝓbata est ⁊ appba¬

Expanded text:
ctas illas animas, et animas impiorum. Quamvis enim utraeque in tenebris essent, non utraeque erant in poenis; sed cruciabantur impii, justi vero consolabantur. Quod autem in tenebris essent, beati Job testimonio didicimus, qui se quoque in locum tenebrosum et opertum mortis caligine perhibebat iturum . Hunc ergo locum, obscurum quidem, sed quietum, sinum Abrahae Dominus vocat: pro eo, ut arbitror, quod in fide et exspectatione quiesceret Salvatoris. Abrahae enim fides tam manifeste probata est
Abbreviated transcription (Latin):
gentli deum deus est. Herum dixi nam ⁊
efficiens ⁊ finalis. Ipse dat occasionem ip̃e
dat affrõnem desideriũ ipse dsũmit. Ipẽ
fecit nel potius factus est ut amaretur
iꝑse sꝑatur amandus felitius/ ne inua¬
cuum sit amatus. eius amor no strum ⁊̃
p̃parat ⁊ remunat. P̃ ceclit benignior. re¬
pentlitur iustior exspectatur suauior.
Diues est omnib qui ĩuocant eum nec
tamen habet seipso quicqͣm meliul. Se
detlit ĩmeritum. sc seruat in p̃miũ. se ap¬
ponit in refectõnem antmaꝵ scãꝵ. se in
retlempt̃onẽ distrahit captiuoꝵ.¬

Expanded text:
gendi Deum, Deus est. Verum dixi: nam et efficiens, et finalis. Ipse dat occasionem, ipse creat affectionem, desiderium ipse consummat. Ipse fecit, vel potius factus est ut amaretur: ipse speratur, amandus felicius, ne in vacuum sit amatus. Ejus amor nostrum et praeparat, et remunerat. Praecedit benignior, rependitur justior, exspectatur suavior. Dives est omnibus qui invocant eum: nec tamen habet quidquam se ipso melius. Se dedit in meritum, se servat in praemium, se apponit in refectione animarum sanctarum, se in redemptione distrahit capti
Abbreviated transcription (Latin):
largissimũ ãmĩstratorem. ꝑ iũ osola¬
torem. sollititũ gubnatorem. S in su¬
pet ⁊̃ copiosissimũ relemptorẽ eternũ ⁊¬
seruatorem. dilectõrem głificatorem:¬
Illum ratio urget ⁊ iusticia natalis tot
se tradere illi aquo setotũ habet. ⁊er se
toto tliligere debere. michi pidfc̃õ fides
tanto plus intlicit diligendum. qnͣto ⁊
eum me ip̃o pluris estimandũ intlłigo
quippe qui illum non solum mei. sed sui

Expanded text:
largissimum administratorem, pium consolalargissimum administratorem, pium consolatorem, sollicitum gubernatorem; sed insuper etiam copiosissimum redemptorem, aeternum conservatorem, ditatorem, gIllum ratio urget et justitia naturalis totum se tradere illi, a quo se totum habet, et ex se toto debere diligere. Mihi profecto fides tanto plus indicit amandum, quanto et eum me ipso pluris aestimandum intelligo: quippe qui illum non solum mei, sed sui