comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xrimus de herba feni: nunc dicamus de ligno fructuo¬
so faciente fruictum scdm gentis ctuꝰ semen fit in ipso.
Dixit & facta sunt & subito ut supra floribus herbartmq
uiriditatibus. ita hic nemoribus terta uestita est. Conctir¬
rerunt arbores consurrȩxere silue: tier tices repente. montiã
fronduerunt. Hinc pyntis. hinc cypressus in alta se extcile-¬
runt cacuimina. cedry & piceẽ contienerunt. Abies quoq
non contenta terrenis radicibus. atq aerio uertice: eniam
castis marinos tuto subitura remigio. nec solum tientis sed
etiam fluctibus certãttira processit. Nec non & laurus
assurgens odorem fitum dedit: nunquã suo exuenda uela¬
mine. Ulmbrose quoq ilices uerticem ꝓtulerunt: inhor¬
rentem comam hybernis quoq temporibus seruature. Hoc
enim in singłis pͥuilegium natira tentut in religuum.
quod subiectum mundi nascentis accepit: & inde manet
sua ilicibus prerogatua. manet cypressis ut nulli uenti
eas crinis sin honore despolient. De Rosa.¬

Expanded text:
ximus de herba faeni, nunc dicamus de ligno fructuoso faciente fructum secundum genus, cuius semen eius in ipso. dixit et facta sunt et subito ut supra floribus herbarumque uiriditatibus ita hic nemoribus terra uestita est. concurrerunt arbores, consurrexerunt siluae, uertices repente montium fronduerunt. hinc pjnuspinus, hinc cypressus in alta se extulerunt cacumina, caedri et piceae conuenerunt. abies quoque non contenta terrenis radicibus atque aerio uertice etiam casus marinos tuto subitura remigio, nec solum ventis, sed etiam fluctibus certatura processit. Nec non et laurus assurgens odorem suum dedit numquam suo exuenda velamine. Umbrosae quoque ilices verticem protulerunt, inhorrentem comam hibernis quoque temporibus servaturae. Hoc enim in singulis privilegium natura denuit in reliquum, quod sub ictu mundi surgentis accepit: et inde manet sua ilicibus praerogativa, manet cupressibus, ut nulli venti eas crinis sui honore despolient. Surre
Abbreviated transcription (Latin):
cclis quicquid comprehenderit stringit: hisq se erigit ob
attollit. Huius ẽ simlis plebs eccłie: que uelut quadam fidi
radice plantatur. & repͥmitur humilitatis ꝓpagine. De qua
pulchre ait ꝓpheta. Ulineam ex egypto transtuilisti: & plan-¬
tasti radices eius & replesti terram. Operuit montes um¬
bra eitis & arbusta eius cedros lybani. Ex tendisti ꝑalmiteᷤᷤ
etus usq ad mare: & usq ad flumen ꝓpagines eiꝰ. Et per
ysaram ipse dñs locuttis est dicens. Ulinea facta ẽ dilecto
in cornu: in loco uberi. Et maceriam circtimdedi & circã¬
fodi uineam sorehc: & edificaui turrim in medio eits.
Circumdedit enim uelut uallo quodam celestium precep¬
torum: & angloeum cuistodia. Immittit angls̃ dñi in cir-
ctitu timentium eum. Pofuit in eccłia uelut currim a¬
postolorum. & ꝓpħãrum atq docꝰtorum: qui solent pro
eccłie pace se protendere. Circtnfodit eam: quando ex¬

Expanded text:
culis, quidquid compreculis, quidquid compreattollit. 50. Hujus est similis plebs Ecclesiae, quae velut quadam fidei radice plantatur, et reprimitur humilitatis propagine, de qua pulchre ait Propheta: Vineam ex Aegypto transtulisti, et plantasti radices ejus, et replesti terram: operuit montes umbra ejus, et arbusta ejus cedros Dei: extendisti palmites ejus usque ad mare, et usque ad flumen propagines ejus . Et per Esaiam ipse dominus locutus est dicens: uinea facta est dilecto in cornu in loco uberi. et maceriam circumdedi et circumfodi uineam Sorech et aedificaui turrem in medio eius. circumdedit enim uelut uallo quodam caelestium praeceptorum et angelorum custodia. inmittet enim angelus domini in circuitu timentium eum. posuit in ecclesia uelut turrem apostolorum et prophetarum atque doctorum, qui solent pro ecclesiae pace praetendere. circumfodit eam, quando ex
Abbreviated transcription (Latin):
ingenio. natuiam autẽ omnitm ꝓuidentia dituna for-¬
matierit᷑. Unde & uelut habenis quibusdam tierbort̃
cohibenda difiisio est. ne quiod salomoni spet ialiter sapien.¬
tie munere diuinitus udettir esse collatam. uistirꝑatore
udeamur exponere. differentias arborum. & uircutes
radicum. & quecumq sunt abscondita & inꝓuisa sicut
scriptum ẽ. que nec ab ipso tamen manisestata ꝓdunt᷑.
ut michi uideatur potuisse eum disputare de uirgultoꝵ
generibus. non potuisse tamen pleniuis omne secretum
creature explicare ratione. Quod si irrignis aquarum
plerumq segetes letiores funt & uirides fabe. & ortorum
multiplex suscitatur gratia. si uirid autibus thoris flititioꝵ
exuindantium ripa decoratur: miraris quemadmodũ
ad uerbum dñi quod omni aquarum cursum ẽ redã
dantitis subito creatura uirgultorum omnis efflortut.
festinarunt campi ñ cominissam sibi frugem edere. ig¬

Expanded text:
ingenio, naturam autem omnium prouidentia diuina foringenio, naturam autem omnium prouidentia diuina formauerit? unde uelut habenis quibusdam uerborum cohibenda diffusio est, ne quod Solomoni specialiter sapientiae munere diuinitus uidetur esse conlatum, usurpatorie uideamur exponere differentias arborum et uirtutes radicum et quaecumque sunt abscondita et inprouisa, sicut scriptum est. quae nec ab ipso tamen manifestata produntur, ut mihi uideatur potuisse eum disputare de uirgultorum generibus, non potuisse tamen plenius omnis creaturae explicare rationes. quodsi inriguis aquarum plerumque et segetes laetiores sunt et uirides fabae et hortorum multiplex suscitatur et resuscitatur gratia, si uiridantibus toris fluuiorum exundantium ripa decoratur, quemadmodum ad uerbum ddantius, subito creatura virgultorum omnis effloruit? Festinarunt campi non commissam sibi frugem edere, ig
Abbreviated transcription (Latin):
quedam speties intus effulgeat: que tamen tiallo in cur¬
cuitu floris. obsepta. nulli pateat intrie.Diquis hunc flor
decerpat. & sua soluat in folia. que tanti est artificis mantis
que possit lylii spetem reformare: Quis tantus imitator na¬
ture. tit florem hunc redintegrare presumat. cui dñs tantã
testimonium dedit ut diceret. nec salomon in omni gloria
sua sic uestiebatur sicut unum ex istis: Rex opulentissimꝰ
& sapientissimus inferior iudicatur: quam huiusfloris ptil¬
chricudo est. Quid enumerem sucos herbarum salubres:
quid uirgultorum ac fohorum remecdha: Ceruus eger ramus¬
culos oliue mandit: & santis fit. Locustam quoq folia olytie
abrosa liberant ab egritudine. Rubi folia suꝑiecta serpenti:
interimunt eum. Culex non tangit te: si absintii herbam oleo
coquas. & eo te punxeris.d forte dicat aliquis quod cum utili

Expanded text:
quaedam species intus effulgeat: quae tamen vallo in cirquaedam species intus effulgeat: quae tamen vallo in circuitu floris obsepta nulli pateat injuriae. Si quis hunc florem decerpat, et sua solvat in folia, quae tanti est artificis manus quae possit lilii speciem reformare? Quis tantus imitator naturae, ut florem hunc redintegrare praesumat, cui Dominus tantum testimonium dedit, ut diceret: « Nec Salomon in omnia gloria sua sic vestiebatur, sicut unus ex istis . Rex opulentissimus et sapientissimus inferior judicatur; quamque hujus floris pulchritudo est. Quid enumerem sucos herbarum salubres? quid virgultorum ac foliorum remedia? Cervus aeger ramusculos oleae mandit, et sanus fit: locustas quoque folia oleae arrosa liberant ab aegritudine Rubi folia superjecta serpenti interimunt eum. Culices non tangunt te, si absynthii herbam cum oleo coquas, et eo te perunxeris. Sed forte dicant aliqui: Quid? quod cum utili
Abbreviated transcription (Latin):
rat cultori. Que uero species plem agri. qui odor. que
suauitas. que uoluptas agricolarum: quid digne explica¬
re possumus fi nr̃o utamur alloquio :. S adhibeamus scrip¬
tire tistimonia quibus agri suauitatem benedictioni & gr̃e
scõrtim aduertimus comparatam. dicente sc̃o ysaãc. Odor fi-
purascentes uiolas. candida lylia. rutilantes rosas. depicꝰta
rura nunc aureis nunc uariis nunc luteis. munc lacteis floribꝰ¬
in quibus nescias utrum species amplius florum an uis odoris
allectet.: Pascuntur octili grato expectaculo: longe lateq
odor spargitur: cuitis fuauitate complemur. Llnde digne
oñs ait. Et species agri mecum est. Cum ipso est enim
quam ipse formauit. Quis enim alius artisex possit tan¬
tam reum singlãrum expͥmere uentistatem:
onsiderate lylia agri. quantus sit candor De liliis.
Q
in foliis. quemadmodum stipata ipsa folia ab imo ad su¬
mum uideantur assurgere. ut scisi expͥmant formani. ut auri

Expanded text:
rat creditori. Quae vero species pleni agri! Qui odor! Quae rat creditori. Quae vero species pleni agri! Qui odor! Quae suavitas! Quae voluptas agricolarum! Quid digne explicare possumus, si nostro utamur alloquio? Sed habemus Scripturae testimonia, quibus agri suavitatem benedictioni et gratiae sanctorum advertimus comparatam, dicente sancto Isaac: Odor filipurascentes violas, candida lilia, rutilantes rosas, depicta rura nunc aureis, nunc variis, nunc luteis flin quibus nescias utrum species amplius florum an uis odora delectant ? pascuntur oculi grato spectaculo, longe lateque odor spargitur, cuius suauitate complemur. unde digne dominus ait: et species agri mecum est. cum ipso est enim quam ipse formauit; quis enim alius artifex posset . tantam rerum singularum exprimere uenustatem? considerate lilia agri, quantus sit candor in foliis, qin foliis, quemadmodum stipata ipsa folia ab imo ad summum videantur assurgere, ut scyphi exprimant formam, ut auri
Abbreviated transcription (Latin):
dat fultira culmorum: uaginis quibusdam ipse culmus in¬
cluditur. ut geminatis uiribus frugeni possit multiꝑlicem.
sustinere. ne impar oneri caruetur in terram. Ta stpͣ¬
ipsam spicam uallum struitur aristarum: ut quasi quan¬
dam arcemi pretendat. ne auium minorum morsibus spica
ledatur aut suis exuatur:. fructibus. aut uestigiis ꝓteratur.
Quid dicam quema dmodum clementia dei humane ꝓ-¬
spexerit utilitati: feneratum terra restituit quod accepat
&o usure cumulo multiplicatum. Homines sepe decipiut̃¬
& ipsa fenerator ẽ suum sorte defraudant : terra fidelis ma¬
net. Et si quando non soluerit. si forte aduersata fuerit
frigoris in clementia. aut nimia siccitas. aut immensa uis
ymbrium: alio anno supioris anni dampna compensat.
Ita o quando ꝓuentus spes destituit agricolas. nichil t̾ra
delinquit. &o quando arridet. ubertas fecunde matris se i
partuis effundit: tit nunquã ullum dispendium suo infe¬

Expanded text:
dat fultura culmorum, vaginis quibusdam ipse culmus indat fultura culmorum, vaginis quibusdam ipse culmus includitur, ut geminatis viribus frugem possit multiplicem sustinere, ne impar oneri curvetur in terram. Tum supipsam spicam vallum struitur aristarum, ut quasi quadam in arce praetendat, ne avium minorum morsibus spica laedatur, aut suis exuatur fructibus, aut vestigiis proteratur. Quid dicam quemadmodum clementia Dei humanae prospexerit utilitati? Feneratum terra restituit quod accepit, et usurarum cumulo multiplicatum. Homines saepe decipiunt, et ipsa feneratorem suum sorte defraudant: terra fidelis manet. Et si quando non solverit, si forte adversata fuerit frigoris inclementia, aut nimia siccitas, aut immensa vis imbrium, alio anno superioris anni damna compensat; ita et quando proventus spem destituit agricolae, nihil terra delinquit: et quando arridet, ubertas fecundae matris se in partus effundit, ut numquam ullum dispendium suo infe
Abbreviated transcription (Latin):
gleba: & sparsum cohibet occatio. ac uelut inaterno t̾ra
gremio fouet & compͥmit. Inde cum se granum illuo resolue¬
rit: herbam germinat. Orata ipsa iam spedies herbescentis
uirioitatis. que statim geniis satiui simmilituoine sui prodit. ut
in ipso sue styrpis exordio cuitis generis herba sit recognoscas.
atq in herbis fructus appareat: paulatimq adolescit ut fe-¬
num. culmoq pubescens erigitir & affurgit. At ubi se ge¬
niculata iam spica sustulerit. uagine quedam future frugi
parantur. in quibus granum formatur inderius: ne tenera
eiuspͥmordia. aut frigus ledat. aut solis estus exurat. aut
uentorum inclementia uel ymbrium uis seua decutiat:. Dic¬
cedunt quidam ordines spice mirabili arte formati. uiel ad
specem grati uel ad tutamen: nexii quodam inter se natu¬
ralis colligationis astricti. quam prouidentia diuina forma¬
uit. Et ne frugis numerosioris pondere uelut quedam oe¬

Expanded text:
gleba, et sparsum cohibet occatio, ac velut materno terra gleba, et sparsum cohibet occatio, ac velut materno terra gremio fovet et comprimit. Inde cum se granum illud resolverit, herbam germinat, grata ipsa jam species herbescentis viriditatis, quae statim genus sativi similitudine sui prodit; ut in ipso suae stirpis exordio cujus generis herba sit recognoscas, atque in herbis fructus appareat; paulatimque adolescit ut fenum, culmoque pubescens erigitur et assurgit. Ast ubi se geniculata jam spica sustulerit, vaginae quaedam futurae frugi parantur, in quibus granum formatur interius; ne tenera ejus primordia aut frigus laedat, aut solis aestus exurat, aut ventorum inclementia, vel imbrium vis saeva decutiat. Succedunt quidam ordines spicae, mirabili arte formati, vel ad speciem grati, vel ad tutamen nexu quodam inter se naturalis colligationis adstricti, quos providentia divina formavit. Et ne frugis numerosioris pondere velut quaedam ce
Abbreviated transcription (Latin):
uerso munere series successionis adquiritur. In est enĩ
nascentibus singulis atit semen. aut uirtus aliqua se-¬
minaria. & ea scdm genus: ut quod nascitur ex ea
simile sit eortim que sata sunt. uel corum que de radi¬
ce sic germinant. De trr. tico triticum. de milio
milium: de piro pirus albo flore prorumpit. Casta¬
nea quoq surgit de radice castanee. Germinet inqͥt
terra herbam feni. sodm̃ genus suum. Et continuo parturi¬
ens terra nouos se fudit in partus: induit se amictu uir idi¬
tatis. gratiam fecunditatis assumꝓsit. diuersisq compta ger¬
minibus ꝓpͥos sciscepit ornatas. Miramur quod tam cito ger¬
minauerit. Quanto maiora miracula sunt si expectes singłã
quemadmodum uel iacta in terram semina resoluantur:. ac
nisi mortua fuerint nullum fructum afferant. si uero fuierint
ꝗuadam sui morte resoluta inuberiores fructus resurgant.
uscipit igitur granum tritici putris De tritico.¬

Expanded text:
uerso munere series successionis adquiritur. inest enim uerso munere series successionis adquiritur. inest enim nascentibus singulis aut semen, aut virtus aliqua seminaria, et ea secundum genus; ut quod nascitur ex ea, simile eorum quae sata sunt, vel quorum de radice sit, germinet. De tritico triticum, de milio milium, de pyro pyrus albo flore prorumpit: castanea quoque surgit de radice castaneae. Germinet, inquit, terra herbam feni secundum genus. Et continuo parturiens terra novos se fudit in partus, et induit se amictum viriditatis, 46 gratiam fecunditatis assumpsit, diversisque compta germinibus, proprios suscepit ornatus. Miramur quod tam cito germinaverit; quanto majora miracula sunt, si spectes singula, quemadmodum vel jacta in terram semina resolvantur, ac nisi mortua fuerint, nullum fructum afferant: si vero fuerint quadam sui morte resoluta, in uberiores fructus resurgant. Suscipit igitur granum tritici putris
Abbreviated transcription (Latin):
ulterum tibi adscis anctorus. Pater decis dicit ad filiũ.
non erat xp̃c: Et tu ennomimuane dicis. quia dissimilis
est patͥ filius : Nam si ymago: non dissimilis utiq. s to¬
tum ex toto expͥmens patrem. quem pater substantie sue¬
unitate signauit. Pater dicit. faciamuis: & tu coõpatorẽ
negas: Quod dixit pater filitis fecit: &o equalem ne¬
gas in quo complacuit pater : Derminet inquit tertã
herbam feni scdm genus. In omnibus que dicuntur
nascentia terre. pͥmum germen ẽ. Ubi patilulum se¬
sustulerit fit herba: postea fentim. inde sit fructus. St̃
nascentia que de radice germinant: ut arbores que ñ
sunt sate. ex aliarum arborum radice nascuntur. In
harundine uidemus quomͦ in extremo eius uelut qui¬
dam fit nodus e latere: unde alia harundo germinat.
Est ergo in radice uis quedam seminarii. In satitia qͦqi
in suꝑioribus germinant. Aliis ergo a radice: aliis di¬

Expanded text:
alterum tibi adsciscis auctorem. Pater Deus dicit ad Filium: alterum tibi adsciscis auctorem. Pater Deus dicit ad Filium: non erat Christus; et tu, Eunomiane, dicis quia dissimilis est Patri Filius. Nam si imago, non dissimilis utique: sed totum ex toto expunitate signauit. pater dicit faciamus: et tu cooperatorem negas. quod dixit pater filius fecit: et tu aequalem negas, in quo conplacuit pater. 5 Germinet inquit terra herbam faeni secundum genus. in omnibus quae dicuntur nascentia terrae primum germen est. ubi se paululum sustulerit, fit herba, postea faenum, inde fit fructus. sunt nascentia quae de radice germinant ut arbores quae non sunt satae ex aliarum arborum radice nascuntur. in harundine uidemus quomodo in extremo eius uelut quidam fit nodus e latere et inde alia harundo germinat. est ergo in radice uis quaedam seminarii. insitiua quoque in superioribus germinant. aliis ergo a radice, aliis di
Abbreviated transcription (Latin):
terra herbam fem: seminantis semen scłm gents & se-¬
cundum similituoinem. Deminemus igitur semen
scdm genus. Quid sit genus audi dicentem. oportere
nos querere illuo diuintm. si quomodo illud ad crecta¬
re possimts atit intenire. quamius non longe sit ab
uno quoq nr̃m. In ipso enim uunts & fumts & mo¬
tiemur: sĩc quidam inquit tr̃m dixerunt. cuitis &s
gentis sumus. SScdm hoc genus seminemus semen. non
in carne. s in sp̃ti. Non enim carnalia s spiritalia semina¬
re debenius: qui ad uitam ꝑtienire uolumus eternam.
Que ẽ autẽ similitudo: Non ignoras quod ad ymagi¬
nem & similitudinem dei factus es. Herha generi respp̃¬
det suo: tunon respondes generi tuo: Oritici grantĩ
sparsum terre generis. siti gratiam reddit: & tu de
generas: fraget non adulterant si sinceritatem so¬
minis: tu adulteras puritatem anime: lligorem ñiis.
bus suis ut legimmus te ille fumanit: & tu manichee ad

Expanded text:
terra herbam feni, seminans semen secundum genus, et seterra herbam feni, seminans semen secundum genus, et secundum similitudinem. Seminemus igitur semen secundum genus. Quod sit genus, audi dicentem oportere nos quaerere illud divinum, si quomodo illud tractare possimus aut invenire: Quamvis non longeunoquoque nostrum. in ipso enim uiuimus et sumus et mouemur, sicut quidam inquit uestrum dixerunt: cuius et genus sumus. secundum hoc genus seminemus semen non in carne, sed in spiritu. non enim carnalia, sed spiritalia semina seminare debemus, qui ad uitam peruenire uolumus aeternam. quae sit autem similitudo non ignoras, qui ad imaginem et similitudinem dei factus es. herba generi respondet suo: tu non respondes generi tuo. tritici granum sparsum terrae generis sui ggeneras. Fruges non adulterant sui sinceritatem seminis, tu adulteras puritatem animae, vigorem mentis,Manibus suis, ut legimus, te ille formavit, et tu, Manichaee,
Abbreviated transcription (Latin):
liberalitatis fama ꝑ ora tiolitans singalorum. clartis
honoribus. preminens potestatibtis tribtinalibus celsus
solio fublimis. beatus a poptilis estimatꝰ. dum p̃conũ
clamore deducitur. subita rerum conuersione in eã
carcerem rapitur quo alios ipse detruserat. & inter
reos suoseminentis pene luit erumpnam. Quantos pͥdie
caterua plandentium. &. intidiosa srequentis popłi do¬
mum pompa dedaxit: & nax tina gloriose illum splendo¬
rem deductionis aboleuit. ac repentinus lateris dolor es¬
fusis gaudiis luctuosam grauis suocessionem meroris am-¬
miscait. Huiisidoi ẽ igitur głã hominis sicut flos feni:
que etiam cum defertutr nichil oꝑibus adiungit. in qͣ
nullus fructas adquiritur. & cum amittitur euanescit.
omnem scenam hominis & quam desuꝑ obiunbrabat re¬
pente destituiens & quam intus animabat. Atq utmã
imitaremtir hanc herbam: de qua ait dñs. Germinet

Expanded text:
liberalitatis fama per ora volitans singulorum, clarus liberalitatis fama per ora volitans singulorum, clarus honoribus, praeeminens potestatibus, tribunalibus celsus, solio sublimis, beatus, populis aestimatus, dum praeconum clamore deducitur, subita rerum conversione in eum carcerem rapitur, quo alios ipse detruserat, et inter reos suos imminentis poenae deflet aerumnam. Quantos pridie caterva plaudentium, et invidiosa frequentis populi domum pompa deduxit, et nox una gloriosae illum splendorem deductionis abolevit, ac repentinus lateris dolor, effusis gaudiis, luctuosam gravis successionem moeroris admiscuit! Hujusmodi igitur est gloria hominis sicut flos feni: quae etiam cum defertur nihil operibus adjungit, in qua nullus fructus acquiritur; et cum amittitur, evanescit, omnem scenam hominis, et quam desuper obumbrabat repente destituens, et quam intus animabat. 45 Atque utinam imitaremur hanc herbam, de qua ait Dominus: Germinet
Abbreviated transcription (Latin):
priusquam euellatur arescit. ¶bne enim firmitudo in
carne: que salubritas potest esm giadiliturna: Hodie
uideas a dolescentem ualidum plil ntis etatis. uirtate
florentem. grata spetie siram colore. crastina die tibi faciẽ
alicuiis infirmitate solutus. Plerosq autẽ labor fatigat.
atit inopia macerat. aut crudelitas uexat. atit iuna cor-¬
rtimpint. aut senectus debilitat: aut eusratos delicie
redduit. luxuria decolorat. Nonne tieram ẽ quia
artut fenum. & flos decidit: Alius ab auis attatisq
nobilis. & maiorum honestatus infrilis. prosapie uet̾is
clarus insignibus amicis abundans. stipatus clientibꝰ
utrumq latus tectus producens maximam ac redu¬
cens familiam: repente aliqua. accidentis periculi mole
turbatiis destituitur ab onimibus. a sodalibus derelin¬
quitur impugnatur a proximis. Ecce uerum ẽ: quia
sicut fentim uita hominum priusquã euellatur ares¬
cit. Est etiam qui didum ubertate affluens copiarũ.

Expanded text:
priusquam evellatur, arescit. Quae enim firmitudo in priusquam evellatur, arescit. Quae enim firmitudo in carne, quae salubritas potest esse diuturna. 30. Hodie videas adolescentem validum, pubescentem, aetatis viriditate florentem, grata specie, suavi colore; crastina die tibi facie alicujus infirmitate resolutus. Plerosque aut labor frangit, aut inopia macerat, aut cruditas vexat, aut vina corrumpunt, aut senectus debilitat, aut eviratos deliciae reddunt, luxuria decolorat. Nonne verum est, quia aruit fenum, et flos decidit? Alius avis atavisque nobilis, et majorum honestatus infulis, prosapiae veteris clarus insignibus, amicis abundans, stipatus clientibus et utrumque latus tectus, producens maximam ac reducens familiam, repente aliqua accidentis periculi mole turbatus, destituitur ab omnibus, a sodalibus derelinquitur, impugnatur a proximis. Ecce verum est, quia sicut fenum vita hominis, priusquam evellatur, arescit. Est etiam qui dudum ubertate affluens copiarum,
Abbreviated transcription (Latin):
In hac enim germintim spetie & illo utrentis herbe
munere ymago ẽ tute huimane: & nature conditionisq
nr̃e insigne quoddam spectatur & spectaculum elticet.
lla herba & flos feni figura ẽ carnis De feno.¬
htimane: sicut bonus diuinitatis inter pref. digano
stie uocis expressit dicens. Clama. Quid clamabo: Our¬
nis caro fentim: & omnis głã hominis ut flos feni. A¬
ruit fenum & flos decidit: uerbum autẽ dñi manet
in eternm. Dei sententia: uox humana ẽ. Deue dĩc.
clama: s in ipso ysaia loquitur: Ille respondet. Quid
clamabo : Et tanquã quod loqueretur audisset: ad¬
inxit. Omnis caro fenum. Et tiere. Uiret enim głã
hominis in carne quasi fenum: & que putatur esse
sublimis. exigita quasi herba ẽ. Promatur ut flos. cadaca
quasi fentim: germinet utrioitatem. in spetie non in frac¬
tti. soliditatem hylarioris uite ꝗtiasi fioris pretendens iocũ¬
ditatem. bretiore spatio occastira. sicat herba feni quod¬

Expanded text:
in hac enim germinum specie et illo uirentis herbae in hac enim germinum specie et illo uirentis herbae munere imago est uitae humanae et naturae condicionisque nostrae insigne quoddam spectatur et speculum elucet. illa herba et flos faeni figura est carnis humanae, sicut bonus diuinitatis interpres organo suae uocis expressit dicens: clama. quid clamabo? omnis caro faenum et omnis gloria hominis ut flos faeni. aruit faenum et flos decidit, uerbum autem domini manet in aeternum. dei sententia uox humana est. deus dicit: clama, sed in ipso Esaia loquitur. ille respondit: quid clamabo? et tamquam quid loqueretur audisset adiunxit: omnis caro faenum. et uere; uiret enim gloria hominis in carne quasi faenum et quae putatur esse sublimis exigua quasi herba est. praematura ut flos, caduca quasi faenum germinat uiriditatem in specie, non in fructu soliditatem, hilarioris uitae quasi flos praetendens rigenti, breuiore spatio occasura sic
Abbreviated transcription (Latin):
estis illis: Cam enim illa pascantur dei gratia. nemo
sibi debet de sua simplici industria & uirtute blan¬
diti. Deinde: qutra simplicem tuctum &o naturalem
cybum reliquis cibis debuit anteferre. Hic enim sobrie¬
tatis cybus est: reliqui deliciarum atq luxurie. Hic cõ-¬
munis omnibus animalibus cibtis: ille paticorum. Exem¬
plum itaq fragilitatis magisterium. parsimonie est herbe
simplicis uictu holetisq uilis aut poiii contentos esse om̃s
oportere quem natii bbttilit. quem liberalitas dei pͥma
donanit. Ille salubris ille titilis cibuse qui morbos ropel¬
lat. qui resecet cruditates. nullo hominum partus labo¬
re s ditino effusus munere. sine satione fruigis. sine se-¬
mine.tam dulcis & gratus. ut etiam repletis uoluptati
atq ustri sit. Deniq ad primas datus mensas. ad se-¬
cundas remansit. Quid autẽ creature huitis attexã
miractlum: & sapientiȩ oꝑatricis argamentum expͥmã :

Expanded text:
estis illis? cum enim illa pascantur dei gratia, nemo estis illis? cum enim illa pascantur dei gratia, nemo sibi debet de sua industria et uirtute blandiri. deinde quia simplicem uictum et naturalem cibum reliquis cibis debuit anteferre. hic enim sobrietatis est cibus, reliqui deliciarum atque luxuriae, hic communis omnibus animalibus cibus, ille paucorum. exemplum itaque frugalitatis, magisterium parsimoniae est herbae simplicis uictu holerisque uilis aut pomi contentos esse omnes oportere, quem natura optulit, quem liberalitas dei prima donauit. ille salubris, ille utilis cibus, qui morbos repellat, qui resecet cruditates, nullo hominum partus labore, sed diuino effusus munere, sine satione fruges, fructus sine semine, tam dulcis et gratus, ut etiam repletis uoluptati atque usui sit. denique ad primas datus mensas ad secundas remansit. Quid autem creaturae huius adtexam miraculum et sapientiae operatricis exprimam argumentum ?
Abbreviated transcription (Latin):
ergo dñm tielut hanc tiocem emittentem. Conticescatt
ineptus sermo hominuim qui futurus ẽ: facescat ual¬
na opinio. Antquam solis fiat ltiminare herba nasca¬
ttur ant quior sit eitis prerogatinia quam solis: nec
error hominum conualescat. Germinet terra prius
quam fotum solis accipiat. Sciant homines solam auc¬
torem non esse nascentium. Dei clementia terram re¬
larat: dei indulgentia prorumpere facit fructus.
Quomodo sol uiuendi uisum ministrat oritindis semini¬
bus quando illa prius ditine oꝑationis uimsicatione
mor ẽ herbis.: iumor feno. Et forte inerentur aligai.
quoo pritis pecori pabrilum quam cybus homini sit cixa¬
tis. In quo primum ꝓfundam dei debemtis aduect̾e.
quod etiam minuna queq non negligat: sicut eurange¬
litat sapientia dei & dicit. Respicite uolatila cele ꝙn
non serant neq metunt neq congregant in horrea.
es pater uester celestis pascit illa. Nonne uos plaris

Expanded text:
ergo deum uelut hanc uocem emittentem: conticiscat ergo deum uelut hanc uocem emittentem: conticiscat ineptus sermo hominum, qui futurus est, facessat uana opinio. antequam solis fiat luminare, herba nascatur, antiquior sit eius praerogatiua quam solis. ne error hominum conualescat, germinet prius terra quam fotus solis accipiat. sciant omnes solem auctorem non esse nascentium. dei clementia terras relaxat, dei indulgentia prorumpere facit fructus. quomodo sol uiuendi usum ministrat oriundis, quando illa prius diuinae operationis uiuificatione nior est herbis, iunior faeno. et forte miretur aliqui, cur prius pecori pabulum quam cibus homini sit creatus. in quo primum profundum dei debemus aduertere, quod etiam minima quaeque non neglegat, sicut in euangelio sapientia dei dicit: respicite uolatilia caeli. quoniam non serunt neque metunt neque congregant in horrea, et pater uester caelestis pascit illa : nonne uos pluris
Abbreviated transcription (Latin):
mus nerba ueritatis: quorum series salus est andien¬
tium. Pruma enim illatiox dei fingłis creaturis imꝑet¬
tita gignendis. lex nature est que terris in ommne euũ
remansit fattire successioni datura prescriptum: quã¬
admodum tiel generandi uel frucꝰtificandi in reliquã pisus
adolesceret. Prima itaq germinatio est: quando nascͥe¬
tia uidentar erumpere. Deinde cum ꝓfecerit &s er ti¬
perit germen: fit herba. Herba quoq tibi patilulam
adoleuerit: fit fenum. Quam utilis quam uehenienᷤᷤ
tiox. germinet terra herbam feni: hoc ẽ ipsa ꝑ segei¬
minet terra. Nullum alter ius querat apxilium: ñ¬
cuitisquã indigeat ministerio. Dolent enim pleriq dice¬
re nisi clementior solis calor tepefecerit terras. & quodam
modo radiis suis fouerit: non potest germinare terta. Et
apterea gentes dicinum honorem depatant sołi: quod utr¬
tute caloris sui terrarum penetret sintis. spar saq foueat
semina. uel rigentes gelii uenas arborimi relaret. Andi

Expanded text:
mus verba veritatis, quorum series salus est audientium. Prima enim illa vox Dei singulis creaturis impertita gignendis, lex naturae est, quae terris in omne aevum remansit, futurae successionis datura praescriptum, quemadmodum vel generandi vel fructificandi in reliquum usus adolesceret. Prima itaque germinatio 43 est, quando nascentia videntur erumpere: deinde cum eruperit et profecerit germen, fit herba: herba quoque ubi paululum processerit, fit fenum. Quam utilis, quam vehemens vox. Germinet terra herbam feni, hoc est, ipsa per se germinet terra, nullum alterius quaerat auxilium, nocujusquam indigeat ministerio. Solent enim plerique dicere: Nisi clementior solis calor tepefecerit terras, et quodam modo radiis suis foverit, non poterit gepropterea gentes diuinum honorem deputant soli, quod uirtute caloris sui terrarum penetret sinus sparsaque foueat semina uel rigentes gelu uenas arborum relaxet. audi
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ꝓpositum docet lect ionis exemplun: dicente dño.
quia sic est regnum dei quemadinodum siquis iactet semen super
terram. & obdormiat inquit & exurgit nocꝰte & die. & semen ger¬
cat. pͥmo herbam. deuide spicam: deinde plenum triticum inspi¬
ca. Et cum prodixerit fructum statim mittit faloem: qm̃ ad est
messis. Dormienti igitur tibi homo & nescienti. fructus stios
tltro terra producit. Dormis & furgis: & frumenti ꝑ noctem
incrementa miraris. De arboribus.

Expanded text:
quod propositae docet lectionis exemplum dicente domino quod propositae docet lectionis exemplum dicente domino quia sic est regnum dei, quemadmodum si qui iactet semen super terram et obdormiat mquitinquit et surgat nocte et die, et semen gercat, primo herbam, deinde spicam, deinde plenum triticum in spica. Et cum produxerit fructum, statim mittit falcem, quoniam adest messis. Dormienti igitur tibi, o homo, et nescienti fructus suos ultro terra producit. Dormis et surgis, et frumenti per noctem incrementa miraris. 51 CAPUT XI.
Abbreviated transcription (Latin):
tam. Itaq ubi ocalos sibi abdrici senserit. nota reme¬
Da petit: nec fraudatur effecꝰtui.
estudo uisceribuis pasta ser pentis: cum uenenum ad¬
uercerit sibi serpere. origano medicinam salutisȩret¬
cet. Et cum sit uolutabris paltistribus mersa carare se
tamen ꝓprio nouit antiooto: certoq atpei lio sanitatis. po¬
testatem herbarum etiam ipsa scire se comprobat.
toeas etiam uulpem lacrimula pinꝰ medentem ÷ͥ
& tali remedio inminentibus dispendii spatia ꝓ¬
ferentem. Clamat ipse dñs in iheremie libro. Turctir
& hyrando agri passeres custooierunt tempora idi stus
rundo quando ueniat: quando etiam reuercatur. No¬
unt etiam pra auis anntntiare adtientus sui testimo¬
no ueris inditram.

Expanded text:
tam. itaque ubi oculos obduci sibi senserit, nota remetam. itaque ubi oculos obduci sibi senserit, nota remedia petit nec fraudatur effectu. testudo uisceribus pasta serpentis, cum uenenum aduerterit sibi serpere, origano medicinam suae salutis exercet et, cum sit uolutabris palustribus mersa, curare se tamen proprio nouit antidoto certoque auxilio sanitatis potestates herbarum etiam ipsa scire se conprobat. ideas etiam uulpem lacrimola pinus medentem sibi et tali remedio inminentis mortis spatia proferentem. clamat ipse dominus in Hieremiae libro: turtur et hirundo, agri passeres custodierunt tempora introitusrundo quando ueniat, quando etiam reuertatur, nouit etiam pia auis adnuntiare aduentus sui testimonio ueris indicium.
Abbreviated transcription (Latin):
stie. sanctus raphael angłr. thobi iuuienis quem tuendũ
recepat actrelat̾ionem gratie erudiebat affec̾tum. Quis
enim non erubescat gratiam de se merentibus non refer¬
re: cum uideat etiam bestias restigere crimen ingrati:
Et ille imꝑtite alimonie seruant. memoriam: tu non
seruis salutis accepte.
fraudis fera. tamen fertur informes utero par tus
edere. s natos lingta fingere. atq in spetiem sui similitu¬
dinemq formare. Non miraris i inspͤa tante uis officia: ctuꝰ
nattiram pietas expͥmit: llrsaigitar partus fuos ad sui es¬
singit similicudinem: tu filios taos instituere similes cuui ñ
potes. Quid quod etiam medendi industriam non precer¬
misit.: Diquudem grani effecta cede. & santiata uulm̾bͦ
mederi sibi nouit. herbe cui nomenẽ flomus ut grec aspel¬
lant. ulcera subitiens fua: ut solo curentur attacta.
erpens quoq pastti feniculi oecitatem. repellit accap¬

Expanded text:
stiae sanctus Raphael angelus Tobiae juvenis, quem tuendum stiae sanctus Raphael angelus Tobiae juvenis, quem tuendum receperat, ad relationem gratiae erudiebat affectum. Quis enim non erubescat gratiam bene de se merentibus non referre, cum videat etiam bestias refugere crimen ingrati? Et illae impertitae alimoniae servant memoriam, tu non servas salutis acceptae? , est enim plena fraudis fera; tamen fertur informes utero partus edere, sed natos lingua fingere atque in speciem sui similitudinemque formare. Non miraris in fera tam pii oris officia, cujus naturam pietas exprimit? Ursa igitur partus suos ad sui effingit similitudinem, tu filios tuos instituere similes tui non potes? Quid quod etiam medendi industriam non praetermisit? Siquidem gravi affecta caede, et consauciata vulneribus mederi sibi novit herbae cui nomen est φλόμος, ut Graeci appellant, ulcera subjiciens sua; ut solo curentur attactu. erpens quoque pastu fenuculi caecitatem repellit excep
Abbreviated transcription (Latin):
hendi angasto ore non possunt. humeris grandia frameir
ta traduntur. pectat hec dñs messis & erubescit tam
ꝑarta pie industize negare compendia.
uid autẽ de canibus loquar: quibus insitum ẽ nat᷑a¬
quadam referre gratiam: o sollicitas exccibias pio
dominorum salute precendere. Unde ad immemores be¬
neficii & defides atq ignanos. clamat scriꝑtura. Canes mu¬
ti non ualentes latrare. Sunt ergo canes qui notierint
latrare ꝓ dñis: nouerint fua tecta defendere. Unde &
tu disce uocem tuam exercere pro xp̃o: quando ouile xp̃i
incursant lupi graties. Disce in ore tuo uerbum tenere.
ne quasi mutus canis cominissam tibi fidei custodiam
quasi iam preuaricationis filentio deseruisse uidraris. sed¬
talis canis qui urator & comes angli est̃. quem raphael
in libro ꝓphetico non otiose sibi & thobi filio ad uingen¬
dum putauit. quando perrexit ut asmodeum stigaret.
demonitm: stabilitur conuuigitim. Mute itaq spete be¬

Expanded text:
hendi angusto ore non phendi angusto ore non pta truduntur. Spectat haec dominus messis, et erubescit tam parca piae industriae negare compendia. 17. Quid autem de canibus loquar, quibus insitum est naturquadam referre gratiam, et sollicitas excubias pro dominorum salute praetendere? Unde ad immemores beneficii, et desides atque ignavos clamat Scriptura: Canes muti, nescientes latrare . Sunt ergo canes qui noverint latrare pro dominis, noverint sua tecta defendere. Unde et tu disce vocem tuam exercere pro Christo, quando ovile Ecclesiae incursant lupi graves. Disce in ore tuo verbum tenere; ne quasi mutus canis commissam tibi fidei custodiam quodam praevaricationis silentio deseruisse videaris. Talis canis viator et comes angeli est, quem Raphael in libro prophetico non otiose sibi et Tobiae filio adjungendum putavit, quando perrexit ut Asmodaeum fugaret, daemonium, stabilitur conjugium. Mutae itaque specie be
Abbreviated transcription (Latin):
uel infirmitate corporit a uirtutis studio non reslecta¬
mur. peq retiocem̃ ab illits ꝓpositi magnitadine.
xigua est formica. ẽnim que maiora sus audet¬
tuiribus: neq seruitio ad oꝑandum cogitin sed spõ¬
tanee ꝓposito prospitientie. futura alimentorum. stibsi¬
dia sibi prestruit. Cuits ut imiteris industriam: scͥꝑ¬
tura te cominonet dicens. Confer te at formicam op¬
ger. & emulare uias eiuus: & esto illa sapientior. Illa er¬
nim nullam cuilturam possidet. neq eum qui se cogat
habens neq sub dño agens. Quem adinodum p̃parat
escam: & de trus laboribus sibi messẽ &e recondit. Et
cum tu plerumq egeas: illa non indiget. Nulla st̃
ei clatisa horrea: nulle impenetrabiles custodie. nulli
intolabiles acerui. Spectat custos furta que ꝓhi¬
bere non audeat: aspicit sua dampna possessor nec tun¬
dicat. Nigro conuectatur agmine prada ꝑ campos.
feruent semite comitata tuantium: & que compre¬

Expanded text:
uel infirmitate corporis a uirtutis studio non reflectauel infirmitate corporis a uirtutis studio non reflectamur neque reuocemur ab illius propositi magnitudine. exigua est enim formica, quae maiora suis audet uiribus neque seruitio ad operandum cogitur, sed spontaneae proposito prospicientiae futura alimentorum subsidia sibi praestruit. cuius ut imiteris industriam scriptura te commonet dicens: confer te ad formicam, o piger, et imitare uias eius et esto illa sapientior. illa enim nullam culturam possidet: neque eum qui se cogat habens neque sub domino agens quemadmodum praeparat escam, quae de tuis laboribus sibi messem recondit! et cum tu plerumque egeas, illa non indiget. nulla sunt ei clausa horrea, nullae inpenetrabiles custodiae, nulli inuiolabiles acerui. spectat custos furtaque prohibere non audet, aspicit sua damna possessor nec uindicat. nigro conuectatur agmine praeda per campos, feruent semitae comitatu uiantum et quae conpre
Abbreviated transcription (Latin):
rimortm dedignatur consorqum. Qui etiam cibum
fastidit. hesterntin: etiam ipsas esce religuras agẽr¬
satur. Que autẽ ei se sotiare fera auoeat canis tiocitã¬
tus naturaliter in est terimr. ut multa ammantitm
que per celeruatem posfint impetum entis etradere:
rtigitus eitis sonitu uelut quadam ui attonita atq
scriptura siluit: quod uarietate coloris motꝰ
uarios amime sue prodat. Dicit enim iheremias.
Si mutabit ethyops pellem suram: & pardus uarie¬
tatem suam. Non solum enim de figura s etiam de
mobilitate furorie istito accipitur: eo quod tenebrosis
& inquietis ac mobilibus in fide meutis atq animi
mutationibus decoloratus popłs iudeorum bon ꝓposit
gratiam iam tenere non possit. nec ad eniendationeni
ullam correptionemq remeare qui semel fermam in¬
duerit immanitatem. Est tamen etiam innatura. qͦ¬
drupedum quod imitari nos sermo ad horcetur ꝓphe¬
tictis: quo exemplo caueanius desidiam & exignitate

Expanded text:
rimorum dedignatur consortium. qui etiam cibum rimorum dedignatur consortium. qui etiam cibum fastidit hesternum, etiam ipsas suae escae reliquias auersatur. quae autem ei se sociare fera audeat, cuius uoci tantus naturaliter inest terror, ut multa animantium, quae per celeritatem possent impetum eius euadere, rugientis eius sonitu uelut quadam ui credimus atqueiptura siluit quod uarietate coloris motus uarios animae suae prodat. dicit enim Hieremias: si mutabit Aethiops pellem suam et pardus nauium suam. non solum enim de figura, sed etiam de mobilitate furoris istud accipitur, eo quod tenebrosis et inquietis ac mobilibus infidae mentis atque animi mutationibus uento populus Iudaeorum boni propositi gratiam iam tenere non possit nec ad emendationem ullam correctionemque remeare, qui semel ferinam induerit immanitatem. Est tamen etiam in natura quadrupedum quod imitari nos sermo adhortetur propheticus, quo exemplo caueamus desidiam et exiguitate
Abbreviated transcription (Latin):
tatuir. Ulnde & iherenuias ait. Clamanit ꝑdix. & congre¬
gatut que non peperit id est otra congregauit. & clama¬
ut quasi ouans sue fraudis effectui: sed ludit oꝑam. qi
impenso labore alii edticit. quos ipsa diiturne fotti
seduliatis animauerit. Huiis imitator est diabolus⁊
qui generationes creatoris eterni rapere contendit. & si
quos insipientes & sensus ꝓprii carentes ingore potuerit
congregare. fotiens eos illecebris corporalibus: tibi pͥmt̃
tiox pop̃i paratilis fucrit infusa discedinit. atq ad eã
se confertint matrem. que pullos suossicut auis mat̾¬
no amore complectitur. Congregauit enim diꝗboł
gentiles quos non creauerat : sed ubi in euangelio suio
nocem xp̃c enusit. ad eum se potissimitm contulerunt
quos sub timbra alarum suarum ipse suscepit. & ma¬
tri dedit ecclesie nutriendos.
eo nature sue supbus ferotia aliarum ferarum
generibus miscere se nescit: sed quasi rex quidam plu¬

Expanded text:
tatur. unde et Hieremias ait: clamauit perdix et congretatur. unde et Hieremias ait: clamauit perdix et congregauit quae non peperit, id est oua congregauit et clamauit quasi ouans suae fraudis effectu, sed ludit operam, quia inpenso labore alii educit quos ipsa diuturnae fotu sedulitatis nouerimus. huius imitator est diabolus, qui generationes creatoris aeterni rapere contendit, et si quos insipientes et sensus proprii carentes uigore potuerit congregare fouens eos inlecebris corporalibus, ubi primum uox Christi paruolis fuerit infusa, discedunt atque ad eam se conferunt matrem, quae pullos suos sicut auis materno amore conplectitur. congregauit enim diabolus gentiles, quos non creauerat; sed ubi in euangelio suo uocem norint emisit, ad eum se potissimum contulerunt quos sub umbra alarum suarum ipse suscepit et matri dedit ecclesiae nutriendos. leo naturae suae superbus ferocia aliarum ferarum generibus miscere se nescit, sed quasi rex quidam plu
Abbreviated transcription (Latin):
moq constringi.Si crudelitas pascit: ferarum hec rabieᷤᷤ
est que ꝓpter seuitiam truicidantin: Uioe ne inte quoq
crudelitatis tue uertatur unmanitas.
iger asinus & expositus ad predam. senstiq tardior:
quid aliud docet nisi nos uitiatiores esse debere.
nec desidia corporis aminiq pigrescere. confugereq ad
fidem. que onera grauia alleuare consueuit.
raudulenta tiulpis foueis se latibulisq dimergen:
nonne indicium ẽ infrucꝰtuosum esse animal edipl¬
cꝑ dignum ꝓꝓter rapinam. despecꝰtum ꝓpter infirmitatẽ
o ideo suie incautum salutis. dum insidiatur alienis
erdicem astutam: que aliena oua diripiat. hoc ẽ
otia generauit. relicta ea ad illam se naturali quodam
imtinere & amore conferunt. quam ueram fibi matrẽ
ouorum generatione cognouerint. significantes hanc
nutricis fungi officio. illam parentis.dic itaq in¬
cassum ꝓprios fundit laboreo: ac frattois sue pretio mul¬

Expanded text:
moque constringi. Si crudelitas te pascit, ferarum haec rabies moque constringi. Si crudelitas te pascit, ferarum haec rabies est, quae propter saevitiam trucidantur; vide ne in te quoque crudelitatis tuae vertatur immanitas. Piger asinus, et expositus ad praedam, sensuque tardior quid aliud docet, nisi nos vivaciores esse debere, nec desidia corporis animique pigrescere, confugere ad fidem, quae onera gravia allevare consueverit? Fraudulenta vulpes foveis se latibulisque demergens, nonne indicio est infructuosum esse animal, odioque dignum propter rapinam, despectu propter infirmitatem, et ideo suae incautum salutis dum insidiatur alienae? Perdicem astutam quae aliena ova diripiat, hoc estoua generauit relicta ea ad illam se naturali quodam munere et amore conferunt quam ueram sibi matrem ouorum generatione cognouerint significantes hanc nutricis fungi officio, illam parentis. itaque incassum proprios fundit labores ac fraudis suae pretio mul
Abbreviated transcription (Latin):
dem cum erigendi se non habeant facultatem. de terra tuc¬
tum requirunt. & uentris in quem deflectantur solas se¬
quintur uoluptates. Caue o homo pecorum more cartiati:
cane ĩn altum te non tam corpore quam cupiditate deflec¬
tas. Respice corporis tui formam & spegiem congruentem
celsi uigoris assume. sine qua sela animalia prona pascant᷑.
Cur de in edendo sternis ipsa quem natitra nonstrauit :
Cur eo delecdaris in quo natare initiria ẽ: Cur noctes
&o diec cibo intentris. pecorum more terrena depascerise. Cur
ilecebris corporalibus deditus ipsum te in honoras: dum uen-¬
tri atq tuis passionibus desercus:. Cur intellecꝰtum tibi
adimis: quiem tibi creator attribuit: Cur te iuimentis
comparas: a quibus te uoliit ds̃ segregari dicens. nolite fieri.
site edacitas equi intempantiaq delectat. & hynure ad
feminat uoluptati ẽ: delectet in freno maxillas tuas cha¬

Expanded text:
dem cum erigendi se non habeant facultatem, de terra vicdem cum erigendi se non habeant facultatem, de terra victum requirunt, et ventris in quem deflectuntur, solas sequuntur voluptates. Cave, o homo! pecudum more curvari. Cave ne in alvum te non tam corpore, quam cupiditate deflectas. Respice corporis tui formam, et speciem congruentem celsi vigoris assume. Sine sola animalia prona pascantur. Cur te in edendo sternis ipse, quem natura non stravit? Cur eo delectaris in quo naturae injuria est? Cur noctes et dies cibo intentus, pecorum more terrena depasceris? Cur illecebris corporalibus deditus, ipsum te inhonoras, dum ventri atque ejus passionibus deservis? Cur intellectum tibi adimis, quem tibi Creator attribuit? Cur te jumentis comparas, a quibus te voluit Deus segregari dicens: Nolite fieri ssi te edacitas equi intemperantiaque delectat, et adhinnire ad feminas voluptati est, delectet in freno maxillas tuas ca
Abbreviated transcription (Latin):
ne mundi ꝑ omnem creaturam dei uerbum. ut subito de
terris omnia que statuit decis animantium genera produ-¬
cantur. & in futiurum lege prescripta secundum genus cͥ
similitudinemq tinitiet sa succedant: tit leo leonem generet.
txgris tygridem. bos bouem. cygntis cygnum. aquila aqͥlam.
Semel ꝓreceptum. in ꝑpettium molecit nature. Et ideo mi¬
nisteris sui obsequium prebere terra non desinit: ut prisce
ammanticim speties. reparabili generis fuccessione in notras
repararentur etates. D ius ad ustim hominis derinare que
genita sunt: Noli ueritatem unictiq generi nature ꝓpͥe
penegare: & multomagis ea ad gratam aptabis htimanam.
Primum quia omina genenera pecorum bestiaruim. ac piscit̃
in alaum natura prostratit. ut alia uentre repant. abiaq
pedibus sustinentur demissa. magis quadrupedi corporit
gressu uelut affira terris uideas esse quam libera. qrie qͥ¬

Expanded text:
is mundi per omnem creaturam dei uerbum, ut subito de is mundi per omnem creaturam dei uerbum, ut subito de caue omnia quae statuit deus animantium genera producantur et in futurum lege praescripta secundum genus sibi similitudinemque uniuersa succedant, ut leo leonem generet, tigris tigridem, bos bouem, cygnus cygnum, aquila aquilam. semel praeceptum in perpetuum inoleuit naturae, et ideo ministerii sui obsequium praebere terra non animantium species reparabili generis successione in novas reparentur aetates. Sed vis ad usum hominis derivare quae genita sunt? Noli veritatem unicuique generi naturae propriae denegare, et multo magis ea ad gratiam aptabis humanam. Primum quia omnia genera pecorum, bestiarum, ac piscium in alvum natura prostravit; ut alia ventre repant, alia quae pedibus sustinentur, demersa magis quadrupedi corporis gressu, et velut affixa terris videas esse, quam libera. Siqui