comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stis frẽs dilem̃i ⁊ ut felix ⁊ sabinꝰ college nri asseuant
ut q alius felix de cesaraugusta fidei cultor ac defen¬
sor u̾itatis it̾is suis significat qd̾ basilides ⁊ marci¬
alis nefando ydolate libello contaminati sint. basili¬
des adhuc insuꝑ pret̾ libelli macłam cũ infirmitate
dam pñiam conu̾sus sit deũ dep̃cans ⁊ satis gratulanꝰ
si sibiuł laico cõicare contingeret. Martialis qͦ pret̾
gentiliũ tͦpia ⁊ lutulenta conuiuia in collegio diu
freq̃ntata. ⁊ filios in eodem collegio ext̾rax gentium
more a pd̃ ꝓfana sepulchra depositos ⁊ aliems conse¬
pultos actis etiã publice habitatis apd̃ ꝓcuratorem
testatus sit. Cũ ꝙ alia multa sint ⁊ gͣuia delicta qͥb
basilides ⁊ marciał implicati detinent᷑. frustͣ tales ep̃a¬
debere. Maxĩe cũ iam pͥdem nob̾cũ ⁊ cũ om̃ib orũio
ep̃is ⁊ toto mundo ꝯstitutis etiã cornelius collega nr̃
noratus decreuerit eiꝰmodi hoĩes ad pt̾iuam qͥdem

Expanded text:
tissimi, et ut Felix et Sabinus collegae nostri adseuerant utque alius Felix de Caesaraugusta fidei cultor ac defensor ueritatis litteris suis significat, Basilides et Martialis nefando idololatriae libello contaminati sint, Basilides adhuc insuper praeter libelli maculam cum infirmitate dam paenitentiam conuersus sit Deum deprecans et satis gratulans si sibi uel laico communicare congentilium turpia et lutulenta convivia in collegio diu frequentata et filios in eodem collegio exterarum gentium more apud profana sepulchra depositos et alienigenis consepultos, actis etiam publice habitis apud procuratorem testatus sit, cumque alia multa sint et gravia delicta quibus Basilides et Martialis inplicati tenentur: frustra tales episcopadebere, maxime cum iam pridem nobiscum et cum omnibus omnino episcopis in toto mundo constitutis etiam Cornelius collega noster, noratus, decreuerit eiusmodi homines ad paenitentiam quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ito uos. accipite sp̃m sc̃m̃. si cuiꝰ remiseritis pecẽa remit¬
tentur illi. si cuiꝰtenueritis tenebunt᷑. Tam̃ ut unan¬
mitatem manifestaret ⁊ uuitatis eiꝰdem originẽ abu¬
no incipientẽ sua auctoritate disposuit. hoc erant uti
⁊ potestatis. S exordiũ ab unitate ꝓficiscit᷑. ut ecc̃a xp̃i
lus hoc idemn doceat ⁊ sacram̃tũ unitatis ostendat dicens.
Unũ corpus ⁊ unꝰ spẽ una fides una spes. uocatõis ur̃e¬

Expanded text:
tto uos. accipite Spiritum sanctum: si cuius remiseritis peccata, remittentur illi: si cuius tenueritis, tenebuntur, tamen ut unitatem manifestaret, unitatis eiusdem originem ab uno incipientem. sua auctoritate disposuit. hoc erant utiqet potestatis, sed exordium ab unitate proficiscitur, ut ecclesia Christi lus hoc idem doceat et sacramentum unitatis ostendat dicens: unum corpus et unus spiritus, una spes uocationis ue
Abbreviated transcription (Latin):
res mei sitis ut int̾ magnas atꝙ diuinas cogitati¬
ones ur̃as. Nos qͦ animo ⁊ m̃te uoluatis sunq in p̃¬
cib ⁊ or̃onib ur̃is cũ uox illa purificatõe confessio¬
nis ilust̾s ⁊ iugi honoris sui tenore laudabilis ad dei
aures penetrat. ⁊ aꝑto sibi celo de hiis subacti mundi
partib ad suꝑna tͥlsraissa impetrat. de dñi bonitate
qd postuiat. Qd enĩ petitis de indulgencia dñi qd̾ ñ
impetrare mereamini. Qui sic dñi mandata serua¬
stis qͥ euugłicam disciplinã sincero fidei uigore tenu¬
istis. qͥ incorrupto honore uͥtutis cũ pceptis dñi ⁊ cum
apłis eiꝰ fortit̾ stantes. nuitantẽ multoꝵ fidem m̃rii ue¬
disciplinã cũ timore iunxistis. ad timorẽ dei ⁊ cetẽs
ꝓuorastis mr̃ia urã exempla fecistis. Oꝑto ues fortis¬
sui ac beatissimi fr̃es semꝑbene ualere ⁊ nr̃i me¬

Expanded text:
res mei sitis, ut inter magnas adque diuinas cogitatires mei sitis, ut inter magnas adque diuinas cogitationes uestras nos quoque animo ac mente uoluatis, simque in precibus et orationibus uestris cum uox illa purificatione confessionis inlustris et iugi honoris sui tenore laudabilis ad Dei aures penetrat et aperto sibi caelo de his subacti mundi partibus ad superna transmissa inpetrat de Domini bonitate quod postulat. quid enim petitis de indulgentia Domini quod non inpetrare mereamini? qui sic Domini mandata seruastis, qui euangelicam disciplinam sincero fidei uigore tenuistis, qui incorrupto honore uirtutis cum praeceptis Domini et cum apostolis eius fortiter stantes nutantem multorum fidem martyrii uedisciplinam cum uirtute iunxistis, ad timorem Dei ceteros prouocastis, martyria uestra exempla fecistis. opto uos fortissimi ac beatissimi fratres, semper bene ualere et nostri me
Abbreviated transcription (Latin):
bis per hec głarũ uestigia cõmeante iã de scłs recesse¬
runt. Confectoq itinere uirtutis ac fidei ad cõple¬
xũ ⁊ oscłm dñi. dño ip̃o gaudente uenerunt. S ⁊ nr̃a
ñ minor gła: quiadhuc in certamine constituti. ⁊
die spectacdm deo ur̃is uirtutib exhibetis. Quo lon¬
gior ur̃a pugna: hoc corona sublunior agon unꝰ. s mł¬
tiplici p̃lioꝵ numositate congestus famẽ iuncitis et
sitim sꝑnitis. ⁊ sqͣlorem carceris ac reteptacłi penalis
horrorem roboris iugore calcatis: pena illic subigitur
cruciatꝰ obterit᷑. Nec mors metuit᷑ s optat᷑. q̃ allicsci¬
licet ĩmortalitatis p̃misĩ uncit᷑. ⁊ iute et̾nitate qui
uicerit honoret᷑. qui nc̃ in uob̾ animus ꝙͣ sublime
ꝙͣ capax pectus. ubi talia ⁊ tanta uoluunt᷑. ubi ñ nͥ
dei. ⁊ in carne adhuc licet uob̾ positis uita iã uiuit᷑
ñp̃sentis scłi s futi᷑. Nunc est fr̃s beatissimi: ut meno¬

Expanded text:
bis per haec gloriarum uestigia commeantes iam de saeculo recessebis per haec gloriarum uestigia commeantes iam de saeculo recesserunt confectoque itinere uirtutis ac fidei ad conplexum et osculum Domini Domino ipso gaudente uenerunt. sed et uestra non minor gloria, qui adhuc in certamine constituti et die spectaculum Deo uestris uirtutibus exhibetis. quo longior uestra pugna, hoc corona sublimior: agon unus sed multiplici proeliorum numerositate congestus. famem uincitis et sitim spernitis et squalorem carceris ac receptaculi paenalis horrorem roboris uigore calcatis. paena illic subigitur, cruciatus obteritur, nec mors metuitur sed optatur, quae scilicet inmortalitatis praemio uincitur, ut uitae aeternitate qui uicerit honoretur. qui nunc in uobis animus, quam sublime quam capax pectus, ubi talia et tanta uoluuntur, ubi non nDei, et in carne adhue licet uobis positis uita iam uiuitur non praesentis saeculi sed futuri. Nunc est, fratres beatissimi, ut memo
Abbreviated transcription (Latin):
sastis. successit hẏenui uerna tẽperies rosis leta ⁊ flo¬
rib coronata. S uob̾ rose ⁊ flores de paraclisi deliciis
aderunt. Et caput ur̃m serta celestia coronabunt.
Estas ecce messiũ fertilitate fecunda est. ⁊ atea frugi¬
b plena est. S uos qͥ głiam seminastis frugem głie
tatis. Nec deest ⁊ autũpno ad munera fungendatẽ¬
poris grã sp̃alis uindemia foris p̾mit᷑. ⁊ p̃fut᷑a pocłis
in torcularib uua calcat᷑. S uob̾ de dñi uinea ꝑin¬
guis racemi et iã matis fructib botrui p̾ssure scłari s
infestatõe calcati torcular nr̃m carcere torq̃nte sen¬
titis uini uice sangͥnem funditis. ⁊ ad passionis to¬
leranciam fortes mr̃ii pocłm libent̾ hauritis. Si caput
seruos dei antiꝰ euoluit᷑ sic sp̃alib meritis ⁊ celestibus
p̃miis tẽpoꝵ uicissitudo celebeat᷑. beati satis qͥ ex uo¬

Expanded text:
satis. successit hiemi uerna temperies rosis laeta et flosatis. successit hiemi uerna temperies rosis laeta et floribus coronata: sed uobis rosae et flores de paradisi deliciis aderant et caput uestrum serta caelestia coronabant. aestas ecce messium fertilitate fecunda est et area frugibus plena est: sed uos qui gloriam seminastis frugem gloritatis. nec deest te autumno ad munera fungenda temporis gratia spiritalis. uindemia foris premitur et profutura poculis in torcularibus uua calcatur: uos de Domini uinea pingues racemi et iam maturis fructibus botrui pressurae saecularis infestatione calcati torcular nostram carcere torquente sentitis, uini uice sanglerantiam fortes, martyrii poculum libenter hauritis. Sic apud servos Dei annus evolvitur; sic spiritalibus meritis et coelestibus praemiis temporum vicissitudo celebratur. III. Beati satis q
Abbreviated transcription (Latin):
tiens rogati ut de carcere recedatis. Carcere fide ⁊
uͥtute p̃legistis. tot ur̃e laudes qͦt dies qͦt mensiũ
curricula tot increm̃ta mĩtoꝵ. Semel uincit qͥstatĩ
patit᷑. at qͥ manens semꝑ in penis: congredit᷑ cũ do-¬
lore nec uincit᷑ cotilie coronat᷑. Cant nc̃ magistra¬
tus ⁊ consules siue ꝓconsules. annue dignitatis in¬
signib ⁊ duodecĩ fascib głient᷑. ecce clignitas cele¬
stis in uobis honoris annui claritate signata ẽ. ⁊
iam reu̾tentis anru uolubilem circłm uictͥcis głie
ddiutnitate tñsgressa est. illuminat uacuũ mundc̃
soloriens ⁊ luna decurrens. s uobis qͥ solem fecit ⁊
lunam maiꝰ in carcere lum̃ fudit ⁊ in corde ac m̃ti
funestas penales tenebras et̾na illa ⁊ cancdida luce
radiauit. ꝑuicissitudinẽ m̃sem tnͣsmeauit hiber¬
nũ. suos inclusi tẽpora hyems ꝑsecutoĩs. hyeme pen¬

Expanded text:
tiens rogati ut de carcere recedatis carcerem fide et tiens rogati ut de carcere recedatis carcerem fide et uirtute praeligitis. tot uestrae laudes quot dies, quot mensium curricula tot incrementa meritorum. semel uincit qui statim patitur. at qui manens semper in poenis congreditur cum dolore nec uincitur, cottidie coronatur. Eant nunc magistratus et consules siue proconsules, annuae dignitatis insignibus et duodecim fascibus glorientur. ecce dignitas caelestis in uobis honoris annui claritate signata est et iam reuertentis anni uolubilem circulum uictricis gloriae diuturnitate transgressa est. inluminabat mundum sol oriens et luna decurrens: sed uobis idem qui solem fecit et lunam maius in carcere lumen fuit, et in corde ac mentifunestas paenalis loci tenebras aeterna illa et candida luce radiauit. per uicissitudines mensium transmeauit hibernum: sed uos inclusi tempora hiemis persecutionis hieme pen
Abbreviated transcription (Latin):
ente conspeximꝰ. ⁊ quẽ caritatẽ cura me ur̃am
dulcit̾ ac sepe loq̃ret᷑ in eiꝰ sermonib uos aucdie¬
bamꝰ satis ac płimũ gaudeo. qñ a uob̾ ꝑtales ta¬
lia ꝑferunt᷑. uob̾cũ illic in carcere quodã modo
⁊ nos sumꝰ diuine dignatõis ornam̃ta uobiscũ
sentire nos credimꝰ qui sic corcdib adhereriꝰ hono¬
ri nos ur̃o caritas urã indiuidua conectit. sepa
includitet. nos quidem ar̃i dieb ac noctib me¬
mores et qñ in sacrificiis p̃cem cũ płib facimꝰ ⁊ cũ
secessu pͥuatis p̃cib oramus coronis ac laucdib ur̃is
plenã dño fauenciam postulamꝰ. S ad reddendam
uob̾ uicem minor ẽ ur̃a medioeritas plusuos datis
qũ nr̃i in or̃onem meministis: qui sperantes iã so¬
la celestia. ⁊ tantũ diuina meditantes ad fastigi¬
a celsiora in hora tp̃a passionis ascenditis longo q
tẽpoꝵ ductu. głas ur̃as ñ t̾hitis s augetis. Beatam
facit pͥma ⁊ una ꝯfessio uos tociens confitemini. qͦ¬

Expanded text:
ram dulciter ac saepe loqueretur, in eius sermonibus uos audiebamus. satis ac plurimum gaudeo quando a uobis per tales talia perferuntur. uobiscum illic in carcere quodam modo et nos sumus, diuinae dignationis ornamenta uobiscum sentire nos credimus qui sic uestris cordibus adhaeremus. honori nos uestro caritas uestra indiuidua conectit, separincludit. et nos quidem uestri diebus ac noctibus memores, et quando in sacrificiis precem cum pluribus facimus et cum in secessu priuatis precibus oramus, coronis ac laudibus uestris plenam Domini fauentiam postulamus. sed ad reddendam nobis uicem minor est nostra mediocritas. plus uos datis quando nostri in oratione meministis, qui sperantes iam sola caelestia et tantum diuina meditantes, ad fastigia celsiora mora ipsa passionis ascenditis longoque temporum ductu glorias uestras non trahitis, sed augetis. beatum facit prima et una confessio. uos totiens confitemini quo
Abbreviated transcription (Latin):
capescende salutis sit uista ꝯditio aut pene merita
gnitudo. Si salutẽ tunes ꝑdere: scitote mori posse. Por¬
to autẽ ꝯtẽpnenda tͥ mors est: cuixp̃c occisus ẽ añ cru
los tͥ ꝯcrant dñice ꝓmissionis exempla. ꝯcrant obla¬
ta ⁊ p̃mia ⁊ parata discrimina. qͣntã ꝙ int̾ se hẽant
difficulcatẽ res utsq ꝯspitio nec enĩ pot̾is ꝯfiteri nisi
scias qͣntũ nereas si negaris. Celo mͣres gaudent. iu̾¬
tatis inunicos ignis assum. ꝑadisũ deitestib flo¬
ret negatores gehenne ꝯplexa et̾nus ignis mardes¬
cet. ⁊ ut de cet̾is taceam hoc nos utiq magis debet
tur sic̃ scͥptũ est. Qui me ꝯfessus fu̾i̾t corã hoĩb ⁊¬

Expanded text:
aut capessendae salutis sit justa conditio, aut poenae merita aut capessendae salutis sit justa conditio, aut poenae merita gnitudo. XI. Si salutem times perdere, scito te mori posse. Porro autem contemnenda tibi mors est, cui Christus occisus est. Ante ocuoncurrant dominicae promissionis exempla, concurrant oblata et praemia et parata discrimina, quantamque inter se habeant difficultatem res utrasque conspicito. nec enim poteris confiteri nisi scias quantum noceas, si negaris. caelo martyres gaudent, ueritatis inimicos ignis adsumet. paradisum Dei testibus floret, negatores gehenna conplexa aeternus ignis inardescit. et ut de ceteris taceam, hoc nos utique magis debet tur, sicut scriptum est: qui me confessus fuerit in
Abbreviated transcription (Latin):
lerint. qͦsq ab om̃ib uitiis optanda xͥ societas segre¬
garit. nͥ hĩc exitio succũbere. morti animã dubitam
offerre. nͨ iam retinenda sunt nob ⁊ amplectanda bñ¬
ficia diuina. qͦꝵ ultra rerũ ardorẽ tanta sit m̾ces :
qͣntũ in dicendo hũana mediocritas iux possit imple
bitaculũ ⁊ ĩt oĩũ głiã pulchrior sangͥns titulus et
integͥor corona signat᷑. Sic qͦtiens de hoste tͥumpha¬
bilis spoliis onustus miles ingredit᷑ uulnerib suis
gaudens. Sic qͦtiens tempestatib diu nauta fatiga¬
tus littora tuta ꝯtigerit felicitatẽ suã de ꝑpesso peri¬
culo ducit. Est enuim ꝓfectõi susi. fallor labor letus
per quẽ securitas inuenit᷑. Igit᷑ toleranda sũt oĩa
patienda cuncta: riec ad petend̾ qͦmͦ uł gaudeas tẽpo¬
re ⁊ ꝑpetuo puniaris ardore. Meminisse enĩ debe¬
mus uelut qͣdam te federis pactione constͥctũ ex qͣ

Expanded text:
lerint quosque ab omnibus uitiis optanda Christi societas segrelerint quosque ab omnibus uitiis optanda Christi societas segregarit: hic si exitio succumbere, morti animam dubitamus offerre, nec iam retinenda sunt nobis et amplectenda beneficia. diuina quorum ultra rerum aruantum in dicendo humana mediocritas vix possit implerbitaculum, et inter omnia gloriae pulchrior sanguinis titulus et integrior corona signatur. X. Sic, quoties de hoste triumphalibus spoliis onustus miles ingreditur, vulneribus suis gaudet. Sic, quoties tempestatibus diu nauta fatigatus littora tuta contigerit, felicitatem suam de perpesso periculo ducit. Est enim profecto, nisi fallor, labor laetus per quem securitas invenitur. Igitur toleranda sunt omnia, patienda cuncta, nec appetendum quomodo brevi gaudeas tempore et perpetuo puniaris ardore. Meminisse enim debes velut quadam te foederis pactione constrictum, ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ cũ hacluce cui lux et̾na ꝓmissa ẽ ꝙͥ cũ hac uite na¬
tureq ꝯm̃tio. quẽ celi amplitudo deposcit: ante te¬
neat cupiditas ista uiuendi. quẽ post in expiabi¬
le malũ seuiens ignis et̾na scełm ultione torq̃bit:
ip̃e succũbit. ⁊ tr̾a cedit qͥ morieritib cunctis ad hoc re¬
seruatus es. ut martir ẽẽ potuisses. aut ñ cotidiana
urbiũ intuem᷑. ut possimꝰ agnoscere qͣnta mͣrtirii
habenda sit dignitas: ad cuiꝰ głam nos cogere etiam
nius. in qͦ ⁊ salus u̾tit᷑ ⁊ subliritas cõputatur. licet
ñ sun nesciꝰ ⁊ iam uos plenissime nosse statũ oĩum
nos iudicis ꝯtineri. neq ignoraui hanc ẽẽ nob̾ tracli¬
tam disciplinã. ut sine ullo t̾rore milicie uim tanti
nõis tuerem᷑. qͥppe qͦs pͥdem ⁊ desiderio lucis istiꝰ cupi¬
ditas et̾ne memorie deduxerit. qͦs futuroꝵ uota deuel¬

Expanded text:
tibi cum hac luce cui lux aeterna promissa est? quid cum hoc uitae natibi cum hac luce cui lux aeterna promissa est? quid cum hoc uitae naturaeque commercio quem caeli amplitudo deposcit? sane teneat cupiditas ista uiuendi, sed quem post inexpiabili malo saeuiens ignis aeterna scelerum ultione torquebit.ipse succumbit et terra cedit qui morientibus cunctis ad hoc reseruatus es ut martyr esse potuisses. aut non cotidiana urbium intuemur, unde possimus agnoscere quanta martyrii habenda sit dignitas, ad agnoscere gloriam nos cogere etiam nius in quo et salus uertitur et sublimitas conputatur: licet non sim nescius etiam uos plenissime nosse statum omnium nostrum iudiciis contineri neque ignorare hanc esse nobis traditam disciplinam, ut sine ullo terrore militiae uim tanti nominis tueamur: quippe quos pridem a desiderio lucis istius cupiditas aeternae memoriae deduxerit, quos futurorum uota diuel
Abbreviated transcription (Latin):
ria sua ꝓficit. flãmas qͥppe plerũq agͥs uiuit ĩmit¬
tere qͦ calore uagantis incendii ceca t̾re spira m̃ta
laxare uiuit leues stipulas crepanti igne torrere
ut si altius gͣuida seges totieret parturientib cul¬
mis densior arista floreret. Igit᷑ talis ⁊ niłtirii pͥmo
casus postmod̾ fructus est qͥ morte uitã condãpnet
uitã morte eustodiat. Qͥd enĩ tã eximiũ atq subli¬
me est: ꝙͣ int̾ tot instrum̃ta carnificũ deuotõe ro¬
busta cunctã fidei reseruare uirtutẽ: ꝙͣ tã mag¬
nũ atq pulcherriũ ꝙͣ uit̾ tot cͥeunstantiũ glacdi¬
o. libertatis sue dñm ac salutis auctorẽ repetita se
pius uoce ꝓfiteri: ⁊ maxĩe si aute cełos tues ponas:
nich detestabilius ẽẽ dedecore. nicħ fediꝰ seruitute a¬
liud te debere iam petere aliud optare. ꝙͣ eripiend̾
bis iã iãq ꝑiti. alienũ a t̾rena ꝯ tagione u̾sari. Qͥ enĩ

Expanded text:
ria sua proficit. flammas quippe plerumque agis iuuit inmitria sua proficit. flammas quippe plerumque agis iuuit inmittere quo calor euagantis incendii caeca terrae spiramenta laxaret: iuuit leues stipulas crepitanti igne torrere ut sic se altius grauida seges tolleret, parturientibus culmis densior arista floreret. igitur talis et martyrii primo casus, postmodum fructus est, qui morte uitam condemnat ut uitam morte custodiat. Quid enim tam eximium adque sublime est quam inter tot instrumenta carnificum deuotione robusta cunctam fidei reseruare uirtutem? quid tam magnum adque pulcherrimum quam inter tot circumstantium gladios libertatis suae dominum ac salpius uoce profiteri, et maxime si ante oculos tuos ponas nihil detestabilius esse dedecore, nihil foedius seruitute, aliud te debere iam petere, aliud optare iam nihil quambis iam iamque perituri alienum a terrena contagione uersari. quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
etate largiri: ꝙͣ ut in se pͥmus ostenderet ꝙͥ in aliis
coronaret: Mortalis fcus est: ut ĩmortales eẽ posse¬
mus ⁊ hũane sortis exitũ pertulit. per quẽ regunt᷑
hũana. ut nob̾ uideat᷑ p̾stitisse qd̾ passus est. Confeᷤ¬
sionem tͥbuit. mͣrtiria subiecit. Om̃ia deniq qͥb
lux suppͥmi posset in remediũ salutare natiuitatẽ
sue mitis religauit. humilitate p̾cipua uͥtute di¬
uina cuiꝰ rei qͥq digni ẽẽ meruerunt.: caruerunt
oẽm hanc mundi tet̾ruam labem. subacte mortis
conditioẽm uicerunt. Non enĩ dubrũ ẽ qͣntũ adño
conseqͣnt᷑ qͥ salutis sue nom̃ dei p̃tulerunt. ut in
illa iudicii die meliores cruor faceret. ⁊ sanguis
mors magis delucit ad głam. Sic quotienscũq la-¬
tentib stipulis distenta ymbrib frum̃ta tͣgesct̃
fecunde messes cogunt᷑ estate: sic qͦtiens ferro uitis
abscindit᷑ erũpentib panpinis meliꝰ uua uestitur.

Expanded text:
etate largiri quam ut in se primus ostenderet quid in aliis etate largiri quam ut in se primus ostenderet quid in aliis coronaret? mortalis factus est ut inmortales esse possemus et humanae sortis exitum pertulit per quem reguntur humana: ut nobis uideatur praestitisse quod passus est, confessionem tribuit, martyria subiecit, omnia denique quibus lux subprimi posset in remedium salutare natiuitatis suae meritis religauit, humilitate praecipua uirtute diuina. cuius rei quique digni esse meruerunt, caruerunt omnem hanc mundi deterrimam labem, subacti mortis condicione uixerunt. Non enim dubium est quantum a Domino consequantur qui saluti suae nomen Dei illa judicii die meliores cruor faceret, sanguisquemors magis deducit ad gloriam. Sic quotiescumque, laetantibus stipulis, distenta imbribus frumenta turgescunt ac foecundae messes coguntur aestate, sic quoties ferro vitis abscinditur, erumpentibus pampinis melius uva vestitur.
Abbreviated transcription (Latin):
feriant licet eluctꝰ ⁊ reuolutũ eqͦ identidẽ pulset tñ
heret ĩmnobilis uͭtus nͦ undis cͥcũspumantib adoꝑa
succubuit. donec ꝑscopłes ure ligesta se suppͥmat ⁊
suꝑiacens in apto littoris spatia ip̃mi eqͦ euadat. Qͥ
enĩ est in illis ꝙͣ sermo uacuus ⁊ inane colloqͥum ⁊
animi uoluptas praua u̾boꝵ sicut scͥptũ est. Ocu¬
los hñt ⁊ ñ uident. aures hñt ⁊ ñ audiunt. gͣuatũ
Non enĩ cdubiũ est. qͥn hoc om̃ib clixerit. qͦꝵ clura
mens sẽꝑ ⁊ obstinata pectoris feritas a deuotione ui¬
tali fugata dissentit ducente clem̃cia. furore rapi¬
enti. om̃i deniq illos ĩanitate uexante. qͣ instigã¬
tur parit̾ ac ferunt᷑. ut cũ ilł ad penã ip̃am ꝑsecu
tionis agitate crim̃ onerarent. Totũ hoc in laude
mrtirii spectat totũ głia passionis illuminat. in
ħ loco aliꝙͥ ꝓferre suppetat: sũma nimirũ est ista

Expanded text:
feriant licet fluctus et reuolutum aequor identidem pulset, tamen feriant licet fluctus et reuolutum aequor identidem pulset, tamen haeret inmobilis uirtus nec undis circumspumantibus adoperta succumbit, donec per scopulos uis digesta se supprimat et superiacons in, aperto litoris spatia ictum aequor euadat. Quid enim est in illis quam sermo uacuus et inane conloquium et animi uoluptas praua uerborum, sicut scriptum est: oculos habent et non uident, aures habent et non audiunt: grauatum non enim dubium est quin hoc omnibus dixerit, quorum dura mens semper et obstinata pectoris feritas a deuotione uitali fugata dissentit ducente dementia, furore rapiente, omni denique illos inmanitate uexante qua instigantur pariter ac feruntur: ut cum illis ad poenam sua factionis agitatae crimen oneraret. VI. Totum hoc in laudem martyrii spectat, totum gloriam passionis illuminat; in hoc loco aliquid proferre suppeditat, summa nimirum est ista
Abbreviated transcription (Latin):
sius fortior hoc solũ secũ ip̃e ꝯuoluens qd̵ in illa eru¬
uictoria debet᷑ ⁊ pena. Igit᷑ qm res sũma mẽtirium:
tͥa sunt q̃ ex eo nob̾ ꝓposiumꝰ eẽ dicenda ꝙͥ sit. qͣntũ
sit cuire ꝓsit. Ꝙͥ est gͦ mctiriũ: Delictoꝵ finis ꝑi¬
torm̃ta reputari. ꝑ hoc ⁊ testimoniũ nõi recłlitũ ⁊
maiestas nõis ampliat᷑. ñ ꝙ ꝑ se ip̃a minui possit
uel de scelere tcͣtantes magnitudo eiꝰ nfringi s ꝙ
redundet acl głie cumulũ dũ circũ strepentis ppłi
error impauidus animꝰ dat doloris ⁊ minis freqͥntiᷤ
inuidie acdãit adtitulũ ꝙ qͣntũ s mens creseat in
minem uoluerit coronare. Lẽ gͦ om̃e fidei robur ex¬
pelitur. tt̃ crudelitas ꝯꝓbat᷑. cũ in sermones uulgi
atq in obpbriũ ueneris. cũꝙ int̾ illas ppłares insani¬
as religiosa m̃te firmaueris ꝯuincens scilz ac repug
tauerit. ut cũ adu̾so mali moles opposita reluctat᷑.

Expanded text:
suis fortior, hoc solum secum ipse conuoluens quod in illa crusuis fortior, hoc solum secum ipse conuoluens quod in illa cruuictoria debetur ex poena. Igitur quoniam res summa martyrium, tria sunt quae ex eo nobis proposuimus esse dicenda, quid sit, quantum sit, cui rei prosit. quid est ergo martyrium? delictorum finis, peritormenta reputari. per hoc et testimonium nomini redditur et maiestas nominis ampliatur, non quod per se ipsa minui possit uel de scelere retractantis magnitudo eius infringi, sed quod redundet ad gloriae cumulum, dum circumstrepentis populi terror inpauidos animos dat dolori et minis frendentis inuidiae addit ad titulum, quod tantum sibi mens crescat in minem uoluerit coronare. tunc ergo omne fidei robur expeditur, tunc credulitas conprobatur, cum in sermones uulgi adque in opprobrium ueneris cumque te contra illas populares insanias religiosa mente firmaueris, conuincens scilicet ac repugntauerit: ut cum aduerso mari moles opposita reluctatur,
Abbreviated transcription (Latin):
remecliis expiare qͦ ⁊ augeri merces ⁊ crim̃ possit ex¬
clutli uñ oĩs ꝯsũmatio ⁊ statꝰ uite in mrtirio ẽ collo¬
catus. har fundam̃tũ uite ⁊ fidei ħ p̾sidiũ salutis.
hoc uincłm libertatis ⁊ honoris ⁊ cͣuis sint ⁊ alia ꝑ
que adipisei lux possit: tñ aꝑpximitate niuueris
ꝓmissi penis meliꝰ patͦrinantib ꝑuenit᷑. Qnͣte enũ
sit głie ponderate huiꝰ uite cupiditatib atꝙ:ad oĩa¬
animũ tataͣ mundiq ꝯm̾tio segregatũ. contͣ adu¬
santes discriũ opponere . nͨ seuiciã torq̃ntis horrere
animari hoĩem iͤ dolere qͦ credat᷑ extingui. ⁊ id sibi
in augm̃tũ uirtutis assumere qͦ cruciatui putat
ꝓ dẽẽ q punit. Nã p̾rlurantib licet costis resultãs ungu¬
la recutat iu uulnꝰ ⁊ enitib flagͥs cũ auulsa corporiᷤ
parte rediens habena ducat᷑ statĩ mobdis tñ petus

Expanded text:
remediis expiare, quo et augeri merces et crimen possit exremediis expiare, quo et augeri merces et crimen possit excludi. unde omnis consummatio et status uitae in martyrio est collocatus. hoc fundamentum uitae et fidei, hoc praesidium salutis, hoc uinculum libertatis et honoris: et quamuis sint et alia per quae adipisci lux possit, tamen ad proximitatem muneris repromissi poenis melius patrocinantibus peruenitur. Quantae enim sit gloriae ponderate animum natura mundique commercio segregatum contra aduersantis discrimen opponere, nec saeuitiam torquentis horrere, animari hominem nec dolore quo credatur extingui et id sibi in augmentum uirtutis adsumere quod cruciatui putat prodesse qui punit. nam praedurantibus licet costis resultans ungula recurrat in uulnus et euntibus flagris cum auolsa corporis parte rediens habena ducatur, stat immobilis tamen poenis
Abbreviated transcription (Latin):
qua nͥ fallor in eleq̃ndo fides q̃ ip̃ius oꝑis or̃õne mu¬
nita uage fundat. qͦ acdlicendũ ĩpar ingenii ꝯscĩa
ꝯꝓbandos salutis eximios pulcherrimos q ꝓuentꝰ
om̃i stulio aclabore nitam᷑. Non uereor ne qͦ ignauie
metu t̾ritꝰ uł reuecer uł extingar. cũ siqͥs ad id uo¬
luerit de qͦ agimꝰ intueri se deuotionis expensa at¬
q ip̃a eiꝰ magnituline ponderata magis miret᷑ au¬
dere potuisse it qͦ me positũ. ⁊ ãplitudo rei p̃meret.¬
⁊ confusam gaudio m̃tem in angustias antnu uo¬
ꝓfectio nͥ fallor etiã in ip̃o ꝯscĩe rulre ad miranda for¬
mido. que nos exagitet parct̾ ⁊ inflãmet. Cuiꝰ qͣnto
penitꝰ inspexeris iptestatẽ tanto ex ip̃o uenerande cla¬
ritatis aspectu religionis sue p̃mutat honorẽ.Consi¬
derare enĩutiq debetis qͣnta ẽ głie uita quã licetma¬
cula sordis ⁊ polluti corporis. licet modice in iusta ꝯta

Expanded text:
qua, nisi fallor, in eloquendo fides quae ipsius operis oratione muqua, nisi fallor, in eloquendo fides quae ipsius operis oratione munita. uage fundat quod a dicendo inpar ingenii conscieconprobandos salutis eximios pulcherrimosque prouentus omni studio ac labore nitamur, non uereor ne quo ignauiae metu territus uel reuocer uel extinguar, cum si quis ad id uoluerit de quo agimus intueri sede deuotionis expensa adque ipsa eius magnitudine ponderata magis miretur audere potuisse, in quo me positum et amplitudo rei premeret et confusam gaudio mentem in angustias animi uoprofecto, nisi fallor, etiam in ipso conscientiae robore admiranda formido quae nos exagitet pariter et inflammet: cuius quanto penitius inspexeris potestatem, tanto ex ipso uenerandae claritatis aspectu religionis suae praemittat horrorem. considerare enim utique debetis: quanta est gloria, e uita quamlicet maculam sordis et polluti corporis licet modice iniusta concr
Abbreviated transcription (Latin):
fontib artus. Sic demũ in luren m̃tis uiteq prio¬
ris. Deponunt labem purasq amorte reducunt.
Illustres aĩas celiq ad lum̃ itaͣs. hinc it ad ramos
⁊ dulcia poma salutis. Inde it̾ ad celũ ꝑ ramos arbo¬
ris altȩ. Huic lignũ uite cunctis credentib am̃. De¬
dis cupiditate succendit᷑. ⁊ alloquend̃ magnitudi¬
ne iurtutis inhibet᷑. cũ aut ñ deceat tacere aut ꝑicu¬
losum sit garũ dicere. nͥ qd̾ hec estuari res sola sub¬
uenit. qd̾ uideat᷑ ei facile ignosci posse. qͥ ñ timuit
cultas ingenii. ut qͣntũ se in expͥmenda martirii
dignitate ꝓtulerit: tanto ip̃o pondere laudis opp̃s¬
sa atq estimatõe rerũ oĩum de qͥb cũ maxime leqͥ¬
tur debilitata ac fracta int᷑ se ip̃a illaq̃ata or̃o ne
defitiat. nͨ habens liberic ac solutis in aꝑtũ sermo¬
nis eloqͥum uĩ tante laudis exꝓmet. Tam̃ eritali¬

Expanded text:
fontibus artus: Sic demum inluuiem mentis uitaeque priofontibus artus: Sic demum inluuiem mentis uitaeque prioris Deponunt labem purasque a morte reducunt Inlustres animas caelique ad lumen ituras. Hinc iter ad ramos et dulcia poma salutis, Inde iter ad caelum per ramos arboris altae. Hoc lignum uitae cunctis credentibus. dis cupiditate succenditur et a loquendo magnitudine uirtutis inhibetur, cum aut non deceat tacere aut periculosum sit parum dicere, nisi quod haec aestuanti res sola subuenit quod uideatur ignosci ei facile posse qui non timuit cultas ingenii, ut quantum se in exprimenda martyrii dignitate protulerit, tantum ipso pondere laudis oppressa adque aestimatione rerum omnium de quibus cum maxime loquitur debilitata ac facta, intra se ipsa inlaqueata oratione deficiat nec habenis liberis: rac solutis in apertum sermonis eloquium uim tantae laudis expromat tamen erit ali
Abbreviated transcription (Latin):
mis. Et dulces młto poranti roranti nectare frondes.
ueseunt᷑ ueros optantes sumere fructus. Ergo ubi te¬
lestem ceperunt ora saporẽ. ꝑmutant aĩos ⁊ mentes
ꝑdere auaras: Incipiunt dulciq hoĩem ꝯponere sen¬
sum. Insolitũ multis stomachũ mouisse saporẽ. Ui¬
dimus ⁊ fellis cõmotũ melle uenenũ. Reiecisse bo¬
nos ctata m̃te sapores. aut auide sũptũ ñ degessisce
diuq. Et male portatũ ouꝰ euomuisse fauorẽ. Sepe
qͥdem multi tenouatis m̃tib egros. Restituere aĩos
⁊ qͣ se posse negabant. ꝑtulerunt fructũ q sui cepe
laboris. Multi etiã scõs ausi ꝯtingere fontes. Disces¬
sere it̾mi subito retͦq relapsi. Sordib ⁊ scenti mixti
uoluunt᷑ eodem. Multi uͦ boro portantes pectore to¬
tis: accipiũt animis penitꝰq in uiscera condt̃. Ergo
qͥ cũ sacros possunt accedere fontes. Septuma lux il¬
los optatas sistit acd undas. Tingt̃ inliqͥdis ieiunoᷤͤ

Expanded text:
mis : Et dulces multo rorantes nectare fructus, mis : Et dulces multo rorantes nectare fructus, Vescuntur, ueros optantes sumere fructus: Ergo ubi caelestem ceperunt ora saporem, Permutant animos et mentes perdere auaras Incipiunt dulcique hominem cognoscere sensu. Insolitum multis stomachum mouisse saporem Vidimus et fellis commotum melle uenenum, Reiecisse bonos turbata mente sapores, Aut auide sumptum non dilexisse diuque Et male potatum tandem euomuisse saporem. Saepe quidem multi renouatis mentibus aegros Restituere animos et quae se posse negabant Pertulerant fructumque sui cepere laboris. Multi etiam sanctos ausi contingere fontes Discessere iterum subito retroque relapsi Sordibus et caeno mixti uoluuntur eodem. Multi uerum bono portantes pectore totis. Accipiunt animis penitusque in uiscera condunt. Ergo quique sacros possunt accedere fontes Septima lux illos optatas sistit ad undas, Tingunt in liquidis ieiunos
Abbreviated transcription (Latin):
b. Uertice de sũmo diuini nectaris haustũ. Detulit
i ramos celestis sp̃t aura. Dulci rore gͣues manebãt
undiq frondes. Ecce sub ingenti ramoꝵ tegminis
umbra. fons erat hic nlło casu tbante sereno. Perspi¬
cuus illimis aqͥs ⁊ gͣmina circũ: fundebant letos na.¬
rio de flore colonos. hũc circũ innumere gentes ppłi¬
q cohibant. Qmͣ uarii gen̾is sexus etatis honoris.
Innupte nupte ꝙ simł uidueq nurusꝙ. Infantes
pueri q uiri iuuenesq senesꝙ. hic uͥ młti generis
flexos incũbere poms. Certabant ramos auidis at¬
tingere dextͥs. Gaudebant mauidos celesti nectare
fructus. Nec pͥus hos pot̾ant cupidis decerꝑe palnus.
Qmͣ lutulenta uie uestigia feda pͥoris. Detererẽt
corpusq pio de fonte lauare. Ergo diu circũ spati¬
antes gramine molli Suseipiunt alta pendentes
arbore fructꝰ. Tc̃ si qͣ ex illis delapsa putamina ra¬

Expanded text:
bus Vertice de summo diuini nectaris haustum Detulit bus Vertice de summo diuini nectaris haustum Detulit in ramos caelestis spiritus aura: Dulci rore graues manabant undique frondes. Ecce sub ingenti ramorum tegminis umbra Fons erat: hic nullo casu turbante serenum Perspicuis inlimis aquis, et gramina circum Fundebant laetos uario de flore colores. Hunc circum innumerae gentes populique coibant, Quam uarii. generis sexus aetatis honoris, Innuptae nuptaeque simul uiduaeque nurusque, Infantes puerique uiri iuuenesque senesque : Hic ubi multigenis flexps incumbere pomis Cernebant ramos, auidis attingere dextris Gaudebant madidos caelesti nectare fructus. Nec prius hos poterant cupidis decerpere palmis, Quam lutulenta uiae uestigia foeda prioris Detererent corpusque pio de fonte lauarent. Ergo diu circumspatiantes gramine molli. Suspiciunt alta pendentes arbore fructus: Tunc si quae ex illis delapsa putamina ra
Abbreviated transcription (Latin):
st iocus ex om̃i medius quẽ credimꝰ orbe. Golgo¬
cha iudei patͥo cognomune dicurit. Hic ego de
st̾ili succiso robore lignũ. Plantatũ memini fructꝰ
genuisse salubres. Non tũ hicillis qͥ se posuere colonoᷤ.
prebuit ext̾i fructus habuere beatos. Arborib hec
spẽs uno de stipite surgit. Et mox ingeminos extendit
brachia ramos. Sic̃ plana gͣuis antẽpne carbasa ten¬
dunt. uel cũ disiunctis iuga sunt a baratro iuuenceͤ
Quo tulit hec pͥmo maturi semine lapsũ. Concepit
tellus mox hĩc mirabile dictũ. Tercia lux itm t̾re su¬
peris q trem̃dũ. Extulerat ramũ uitali fruge beatũ
S bis uicenis ꝯfirmator ille dieb. Creuit in imm̾sũ
celũ q cacumine sũmo. Contigit ⁊ tandẽ suꝑis capt
aclidit alte. Dũ tũ ingentis bissenos pondere ramos:
edictit. ⁊ totũ spargens porrexit in orbẽ. Gentib ut cũ¬
ctis uictũ utã ꝙ ꝑ hennẽ: Preberent. mortẽq mori
dͥ posse docerent. Explicitis etiã mox qͥnqͣginta die¬

Expanded text:
st locus ex omni medius quem credimus orbe, Golgotha Iudaei patrio cognomine dicunt: Hic ego de sterili succisum robore lignum Plantatum memini fructus genuisse salubres: Non tamen hos illis qui se posuere coloni Praebuit, externi fructus habuere beatos. Arboris haec species: uno de stipite surgit Et mox in geminos extendit brachia ramos, Sicut plena graues antemnae carbasa tendunt Vel cum disiunctis iuga sunt ab aratro iuuencis. Quem tulit hoc primo maturo semine lapsum Concepit tellus: mox hinc mirabile dictu Tertia lux iterum terrae superisque tremendum Extulerat ramum uitali fruge beatum. Sed bis uicenis con firmiter illo diebus Creuit in immensum caelumque cacumine summo Contigit et tandem sanctum caput abdidit alte, Dum tamen ingenti bis senos pondere ramos Edidit et totum spargens porrexit in orbem, Gentibus ut cunctis uictum uitamque perennem Praeberent mortemque mori qui posse docerent. Explicitis etiam mox quinquaginta die
Abbreviated transcription (Latin):
tẽe robusta. ꝯtra cẽs scł̃i af̾ces ⁊ asꝑos in seq̃ntium
fremitꝰ adũsa uͥtute resistend̾. nec tir̃dũ qͦꝵ spes
et̾nitatis ẽ ⁊ uita celestis ẽ qͦꝵq ardor in cupidine
lucis suecendit᷑. ⁊ salus de ꝓmissa ĩmortalitate lete¬
tur. hoc uͭ qd̾ chathenis artantib manꝰ stricte ⁊ cir¬
cumacti gͣnes ceruicib nexꝰ solido deꝑmunt pon¬
dere uł qdꝰ eculeo corpus extensũ candente stridẽ
te iã minas ñ expetenddi sangͥnis s tẽptatõis ẽ cã¬
slam ⁊ ip̃am mr̃ii dlignitatẽ quẽ admod̾ possemꝰ
agnoscere. nͥ illam etiã cũ dãpna corporis nc̃i crge¬
ren᷑ optare: Sensi eqͥdem nͨ me ueritas fallit cum
seue mes̃bentiũ maniꝰ m̃bra diuellerent artus ꝙ
laniatus tortor seuiens exararet. nͨ tñ uinceret.
cucunstantiũ ũbis magnũ est istud dici ꝓfecto ne¬
scio ꝙͥ ñ dolorib subigi ñ penis angentib frangi.
S erant alie dicentiũ uoces. Et puto libeies balet.

Expanded text:
tione robusta, contra minas saeculi atroces et asperos insequentium fremitus adversa virtute resistendum est nec timendum, quorum saeternitatis et uita caelestis est quorumque ardor in cupidine lucis succenditur et salus de promissa inmortalitate laetatur. hoc uero quod catenis artantibus manus adstrictae et circumacti graues ceruicibus nexus solido deprimunt pondere uel quod eculeo corpus extensum candentes stridet ad laminas, non expetendi sanguinis sed temptationis est causa. nam et ipsam martyrii dignitatem quemadmodum possemus agnoscere nisi illam etiam cum damno corporis nostri cogeremur optare? sensi equidem, nec me ueritas fallit, cum saeuae incumbentium manus membra diuellerent artusque laniatos tortor saeuiens exararet nec tamen uinceret, circumstantium uerbis cmagnum istud est\' dici \'profecto nescio quid, non doloribus subigi, non poenis angentibus frangi\'. sed erant aliae dicentium uoces: et puto liberos habet.
Abbreviated transcription (Latin):
memmisse debemꝰ qͣnta sit głia ad xp̃m ĩmaculatũ
uenire. ꝯsortẽ passionis existere: ꝑpetua q cũ dño e¬
ternitate regnare. carere exitiis ĩminentib scłi nec
int̾ cruenta morboꝵ ppłantiũ strage in cõi cũ cet̾is
ꝯmisceri. atq ut sileam de corona si t̾ in hiis nature¬
malis lubricis posito uite ꝓmitteret᷑ excessus ñne oĩ
m̃te gaudentes: si qͣte in huiꝰ modi t᷑binib fiuctu¬
ante uicina arresseret reqͥes. ñ ne mortẽ ꝓ remedio
ꝯputares: Positus int̾ arma carnificũ actela ꝑbanti¬
cm q̃stionũ ista sublimis ac fortis ꝯsiderans qͣnta
xias artes in ꝑniciem nrãm dñs sciebat armari qͦs
fortes aclcẽm tollerantiã faceret. fili inqͥt accedẽs
ad seruitutẽ dei sta in iusticia ⁊ timore.⁊ p̃p̃ara a¬
nimam tuã aci tẽptatõem. S ⁊ beatissimꝰ paulus¬

Expanded text:
ebemus quanta sit gloria ad Christum inmaculatum uenire, consortem passionis existere perpetuaque cum Domino aeternitate regnare, carere exitiis inminentis saeculi nec inter cruenta morborum populantium strage communi cum ceteris sorte misceri. adque ut sileam de corona, si tibi in his naturae lubricis malis posito uitae promitteretur excessus, nonne omni mente gauderes? si qua te in huius mundi turbinibus fluctuantem uicina arcomputares? Positus inter arma carnificum ac tela probantium quaestionum, stans sublimis ac fortis, considerans quanta xias artes in perniciem nostram Dominus sciebat armari, quo fortes ad omnem tolerantiam faceret. Fili, inquit, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . S
Abbreviated transcription (Latin):
lestem ⁊ spiritalem prem maledicos atq eccłie ma¬
tris inimicos ip̃e uiuificat. Execranda ⁊ detestanda
Idem in patrẽ dñm blasfemos salutari baptismo
scĩficare dicat᷑. Et nc̃ qͥ talib ad eccłiam uenienti¬
b sine inptismo cõicandũ existunant. ñ putant
se alienis ĩno et̾nis peccis cõicare. acdmittentes sñ
baptismo eos qͥ ñ nͥ in baptismo possint blasfemi
re in qͦ pͥus fuerant agnoscant eccłie u̾itatẽ nos
u̾tatis eiusdem iura ⁊ sacram̃ta mutilemꝰ. ⁊ ueni¬
entib ac penitentib dicamꝰ eos remissionẽ pecc̃oꝵ
ꝯsecutos eẽ. qñ illise peccasse. ⁊ ꝓpt̾ hoc ad ecclie indł¬
genciam uenire fatent᷑. Qrͣe ecce catholice fidem ac

Expanded text:
lestem et spiritalem patrem maledicos atque ecclesiae malestem et spiritalem patrem maledicos atque ecclesiae matris inimicos ipse vivificat? Execranda ac detestanda natur, idem in Patrem Deum blasphemos salutari Baptismo sanctificare dicatur. Et nunc qui talibus ad Ecclesiam venientibus sine Baptismo communicandum existimant, non putant se alienis, immo aeternis peccatis communicare, admittentes sine Baptismo eos qui non nisi in Baptismo possint blasphemire in quueritatis eiusdem iura et sacramenta mutilemus et uenientibus ac paenitentibus dicamus eos remissionem peccatorum consecutos esse quando illi se peccasse et propter hoc ad ecclesiae indulgentiam uenire fateantur? quare ecclesiae catholicae fidem ac
Abbreviated transcription (Latin):
tumeliosus ac ꝓcax pudorẽ cuiꝰ ⁊ honorẽ maledc̃o ore
lacerau̾it inclignat᷑ filius ⁊ irascit᷑ ⁊ lesi patͥs iniuri¬
am qͥb potest uirib uindicare conat᷑. Cu xp̃m pu¬
tas impiis ⁊ saclegis ⁊ in prem suũ blasphemantib
ĩpunitatẽ dare ⁊ eis in baptismo pecc̃a climittere qͦs
constet baptizatos eadem adhuc in ꝑsonã patͥs male¬
dicta ꝯgerere ⁊ incessabili blasphemantis lingue
scelere peccare: hoc xͥanus hoc dei seruus potest aut
m̃te ꝯspicere aut fide credere aut sermone ꝓferre.
Et ubierunt legis p̃cepta diuina q̃ dicunt. hono¬
ra patrẽ ⁊ mr̃em. nisi si uocabulũ qd̾ in hoĩe hono¬
rari p̃cipit᷑ in deo impugne iuolet᷑: Nbierit qd̾ ip̃e
xp̃c in euugłio ponit ⁊ dicit. Qui maledixerit patͥ
aut matͥ morte moriet᷑. Nisi si is qͥ maledicentes
parentib carnalib puniri ⁊ int̾fici mandat in ce

Expanded text:
tumeliosus ac procax pudorem eius et honorem maledico ore tumeliosus ac procax pudorem eius et honorem maledico ore lacerauerit, indignatur filius et irascitur et laesi patris iniuriam quibus potest uiribus uindicare conatur. tu Christum putas impiis et sacrilegis et in patrem suum blasphemis inpunitatem dare et eis in baptismo peccata dimittere quos constet baptizatos eadem adhuc in personam patris maledicta congerere, incessabili blasphemantis linguae scelere peccare? hoc christianus, hoc Dei seruus potest aut mente concipere aut fide credere aut sermone proferre? et ubi erunt legis praecepta diuina quae dicunt: honora patrem et matrem? nisi si uocabulum patris quod in homine honorari praecipitur in Deo inpune uiolatur. ubi erit quod ipse Christus in euangelio ponit et dicit: qui maledixerit patri aut matri, morte moriatur? nisi si is qui maledicentes parentibus carnalibus puniri
Abbreviated transcription (Latin):
nem pecc̃oꝵ ⁊ baꝑtismi sẽĩficatõem ꝯsequit᷑ qͣ aũ
potestate conseqͥ in baptisio remissionẽ pecc̃oꝵ po
test uegans deũ creatorẽ patrẽ xͥ qñ ip̃am potestatem
quẽ maiorẽ dixerit a qͦ clarificari petierit. cuiꝰ uo¬
luuntatem usq ad ob seqͥum bibendi calicis ⁊ subeũ¬
de mortis impleuerit. Qdͥ est gͣ aliua ꝙͣ participẽ
heretitis blasphemantib fieri. defendere uelle et
negat neq patrem hẽat. qͥ patrẽ negat filiũ habe
re uideatur cũ filius ip̃e ꝯtestet᷑ ⁊ dicat slemo po¬
test uenire ad me. nͥ fuerit illi datũ a patre. Ut
manifestũ sit nlłam remissionẽ pecc̃oꝵ in baptẽ¬
mo recipi ab alio posse. quã constet prẽm ñ ded eꝰ¬
se. maxĩe qñ adhuc idem repetat ⁊ dicat. Omnis
plantatio qͣm ñ plantauit pat̾ meus eradicabit᷑¬
tionis ⁊ honoris pat̾ ñ hõĩ debeat᷑ ułde exẽplis t̾renis
ac scłarib cliscant ⁊ seiant xp̃m ñ sine maxima ex¬

Expanded text:
nem peccatorum et Baptismi sanctificationem consequitur. Qua autem potestate consequi in baptismo ream potestatem quem majorem dixerit, a quo clarificari petierit, cujus voluntatem usque ad obsequium bibendi calicis et subeundae mortis impleverit? Quid est igitur aliud quam participem haereticis blasphemantibus fieri, defendere velle et negat, neque Patrem habeat, re videatur, cum Filius ipse contestetur et dicat, Nemo potest venire ad me, nisi fuerit illi datum a Patre ; ut manifestum sit nullam remissionem peccatorum in Baptismo accipi a Filio posse quam constet Patrem non dedisse, maxime quando adhuc idem repetat et dicat: Omnis plantatio quam non plantavit Pater meus ctionis et honoris paterno nomini debeatur, uel de exemplis terrenis ac saecularibus discant et sciant Christum non sine maxima ex
Abbreviated transcription (Latin):
munioriẽ lumini ⁊ tenebris. qͦmͦ possunt aũ tene¬
bre illuminare. aut uuqͥtas iustificare: Et cũ li¬
intelligimꝰ nich eis ad grãm eccłiasticã ⁊ salutẽ li¬
cere qͥ spargentes atq impugnantes eccłiam xͥ¬

Expanded text:
munionem lumini et tenebris, quomodo possunt aut tenemunionem lumini et tenebris, quomodo possunt aut tenebrae inluminare aut iniquitas iustificare? et cum diintellegimus nihil eis ad gratiam ecclesiasticam et salutarem licere qui spargentes adque inpugnantes ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
caritatẽ. a liqͦs uero habuisse maliuolam dissen¬
sionem. stñ patient̾ om̃ia sustinere dũ mͦ siue
dicabat ad płimoꝵ noticiã ꝑueniret:⁊ noua ad¬
ro aliu est eos qͥ unitꝰ in eccłia sunt de noĩe xͥ laqͥ
aliud est eos qͥ foris sunt ⁊ contͣ eccłam faciunt in
noĩe xͥ baptizari. Qre q hereticis patrocinant᷑ ñ id
ꝓferant qd̵ paulus defrĩb posuit. s ostendant si h̾e¬
tico aliꝙͥ ꝯcedendũ putauit aut si fidem ⁊ baptis¬
ma eoꝵ ꝓbauit aut si ꝑfidos ⁊ blasphemos remissi¬
onem pecc̃oꝵ acciꝑe extra ecc̃am posse ꝯstituit. Si
eos in oĩb epłis suis execrari ⁊ detestari ħeticoꝵ sac̾¬
legani prauitatẽ. Iã dicant sermonẽ eoꝵ ut cancer
serꝑȩ. quomͦ potest iste sermo dare remissam poc̃oꝵ
qͥ ut cancer serpit ad aures audientiũ. cũ dicant
nlłam participatõem iusticie ⁊ iniqͥtati. Nfłam cõ¬

Expanded text:
caritatem, aliquos uero habuisse maliuolam dissencaritatem, aliquos uero habuisse maliuolam dissensionem, se tamen patienter omnia sustinere, dummodo siue ulus praedicabat ad plurimorum notitiam perueniret et noua adro aliud est eos qui intus in ecclesia sunt de nomine Christi loqui aliud est eos qui foris sunt et contra ecclesiam faciunt in nomine Christi baptizare. quare qui haereticis patrocinatur non id proferat quod Paulus de fratribus posuit, scd ostendat, si haeretico aliquid concedendum putauit aut si fidem et baptisma eorum probauit aut si perfidos et blasphemos remissionem peccatorum accipere extra ecclesiam posse constituit. Si eos in omnibus epistulis suis execrari et detestari haereticorum sacrilegam prauitatem. nam cum dicant sermonem eorum ut cancer serpere, quomodo potest is sermo dare remissam peccatorum qui ut cancer serpit ad aures audientium? et cum dicant nullam participationem esse iustitiae et iniquitati, nullam com
Abbreviated transcription (Latin):
diderunt ⁊ baptisma unũ qd̃ ñ nͥ in eadẽ eccłia sit
ꝯstitutũ ⁊ neminẽ inueniamꝰ ab apłis cũ apd̾ hẽ¬
ticos uaptiratus eẽt. in eodem baptisma adinissum
ẽẽ ⁊ cõicasse ut uideant᷑ apłi baptisma hereticoꝵ ꝓ
basse. Qd̃ enim quidã dicunt qiͣad hẽticoꝵ suffra¬
gium ꝑtineat qd̵ dixerit apłs paulus uerũ tñ om̃i
mͦ siue ꝑ occasicẽm siue ꝑ ueritatẽ xp̃c acdnunciet᷑¬
hoc qͦ ad eoꝵ patͦcinium qͥ heticis suffragant᷑. ⁊¬
plaudunt nicħ ꝓficere posse. Neq enĩ de heticis aut
eoꝵ baptisiua loq̃batur in epła sua paulus: ut aliꝙͥ
qd̾ ad hanc rem ꝑtineat posuisse ostendat᷑. loq̃bat᷑
de fr̃ib siue mordinate. ⁊ contͣ eccłiasticã disciplinã
ambulantib siue in euuigłica u̾tate dedeitimore
seruantib. ⁊ qͦsdã ex eis posuit u̾bũ dñi constant᷑
atq intrepide lecutos: qͦsdã uͦ in inuidia ⁊ dissen¬
sione uersatos qͦsdã seruasse cirra se beniuolam

Expanded text:
 nisi in eadem ecclesia sit constitutum, et neminem inueniamus ab apostolis, cum apud haereticos baptizatus esset, in eodem baptismate admissum esse et communicasse, ut uideantur apostoli baptisma haereticorum probasse. Quod enim quidam diCWlt, quasi ad haereticonmi snffiragium pertineat quod dixerit apostolus Paulus: uerum tamen omni modo, siue per occasionem siue per ueritatem Christus adnuntietoque ad eorum patrocinium qui haereticis suffragantur et plaudunt nihil posse proficere. Neque enim de haereticis aut de eorum baptismo loquebatur in Epistola sua Paulus, ut aliquid quod ad hanc rem pertineat posuisse ostendatur. Loquebatur de fratribus siue inordinate et contra ecclesiasticam disciplinam ambulantibus siue euangelicam ueritatem de Dei timore seruantibus. et quosdam ex eis posuit uerbum Domini constanter adque intrepide locutos, quosdam uero in inuidia et dissensione uersatos, quosdam seruasse circa se beniuolam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ salutaris ⁊ scã corrũpi ⁊ adulterari ñ potest sic̃
⁊ ip̃a eccła incorrupta ⁊ puclica ⁊ casta est. Si ecc̃e
deuoti ⁊ in ecc̃a ꝯstituti sunt heretici possunt ⁊ bap¬
tismo eiꝰ ⁊ cetis salutarib bonis uti. Si aũ ĩ ecc̃a
ñ sũt ĩuo ⁊ cont᷑ ecc̃am faciunt qͦ mͦ baptirare lap¬
tismo eecłie possunt: Neq enĩ parua res hereticis ⁊
modica ꝯcedit᷑. qñ a nob̾ baptisma eoꝵ iuacceptũ
refertur. Cũ inde incipiat om̃is fidei origo. ⁊ ad spẽ
uite et̾ne salutaris ingressio ⁊ purificandis ac uiui¬
ficandis dei seruis diuina dignatio. Nã sibaptizari
qͥs apd̃ heticos potuit utiq ⁊ remissa pecc̃oꝵ ꝯseqͥ po
tuit. si pecc̃oꝵ remissa ꝯsecutus est scĩficatꝰ. ⁊ scĩficatꝰ
est. tẽplũ dei factꝰ est. q̃ro cuiꝰ dei : Si creatoris: ñ potu¬
qͦmͦ sp̃c sẽs placatus ei ẽẽ potest. qͥ aut filii aut pr̃is
inunicus est: Pinde frustra qͥdam qͥ rõne uncun¬

Expanded text:
lterari non potest, sicut et ipsa Ecclesia incorrupta et casta et pudica est. Si Ecclesiae devoti et in Ecclesia constituti sunt haeretici, possunt et baptismo ejus et caeteris salutaribus bonis uti. Si autem in Ecclesia non sunt, immo et contra Ecclesiam faciunt, quomodo baptizare baptismo Ecclesiae possunt? XII. Nmodica conceditor, quando a nobis baptisma eorum in acceptum refertur, cum inde incipiat omnis fidei origo et ad spem uitae aeternae salutaris ingressio et purificandis ac uiuificandis Dei seruis diuina dignatio. nam si baptizari quis apud htuit. Si peccatorum remissam consecutus est, sanctificatus est, templum Dei factus est. Quaeso cujus Dei? Si creatoris, non potu sanctus placatus esse ei potest qui aut filii aut patris inimicus est? Proinde frustra quidam qui ratione uincun