comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditũ ñ indinat. ⁊decet̾is ĩ hunc modũ
Quid est anuna misera qd̃ agis: Ip̃e pila¬
tus ueret᷑ xp̃m crucifigere dicens. Regẽ
ur̃m crucifigam. ⁊ ñ tu cunes illũ iiem¬
bratim dilaniare: Certe si uideres hoĩem
ꝓpe te assistere orbatum oculis. labi is
p̾cisis. truncatis aurib. capulatũ lĩgua
uł cruore suo ꝑfusum undiq. estimo qͥa
abhorreres aspectum illius. ⁊ detestareris
auctorem sceleris qͥ ħ facere p̾sũplisset. Qre
similit̾ itu ñ ab hores manũ mittere in¬
xp̃m clũm. ⁊ cũ uida traditore ꝯspirare ĩ
necem eiꝰ. Certe uł hoc ext̾te te debuerat.
quod ip̃a arma tua quib corpus xp̃i la¬
nias inte ip̃m ꝯũtuntur. telis tuis con¬
foderis. sagutis tus uulu̾aris : up̃a scelera
tua quib te acorpore xp̃i p̃cidis aĩam
tuã misera membratĩ lacerant. ⁊ ĩ flic¬
tis uulñib cruentant illam. Nonne
putas inembra q̃dam spũalia anime
ẽẽ. sensũ. memoriam. uoluntatẽ. ratio¬

Expanded text:
um non inclinat, et de caeteris in hunc modum. Quid est anima misera quod agis? Ipse Pilatus veretur Christum crucifigere dicens: Regem vestrum crucifigam, , et tu non times illum membratim dilaniare? Certe si videres hominem prope te assistere orbatum oculis, labiis praecisis, truncatis auribus, capulatum lingua, vel cruore suo perfusum undique, aestimo quia abhorreres aspectum illius, et detestareris autorem sceleris, qui haec facere praesumpsisset. Quare similiter et tu non abhorres manuminum, et cum Juda traditore conspirare in necem ejus? Certe vel hoc exterrere te debuerat, quod ipsa arma tua, quibus corpus Christi lanias, in te ipsum convertuntur, telis tuis confoderis, sagittis tuis vulneraris et ipsa scelera tua, quibus te a corpore Christi praecidis, animam tuam miseram membratim lacerant, et inflictis vulneribus cruentant embra quaedam spiritalia animae esse sensum, memoriam, voluntatem, ratio
Abbreviated transcription (Latin):
lites. ĩuita nec hii nec illi uolunt appare¬
re.Neq ens pugnant uͭ milites. neq sub¬
ditos suos regũt u̾ boni pͥncͥpes. ⁊ si deuita
quertt᷑ sreq̃ntiꝰ inchoreis caltantiũ. qͣm ĩcho¬
ro tõ psauentiũ ĩueniunt᷑. Querat m ab

Expanded text:
lites: in vita, nec hi nec illi volunt apparelites: in vita, nec hi nec illi volunt apparere. Neque enim pugnant ut milites, neque subditos suos regunt ut boni principes, et si de vita quaeritur frequentius in choreis saltantium, quam in choro Deo psallenti
Abbreviated transcription (Latin):
app̾hendr crucis lorigitudinem. In ꝑ¬
fundo enĩ crucis ext̾minatio suppli¬
cu. In sublimitate: celutudo p̃mii.
In laticudine: amplitudo beneficii
nlongitudine: robur auxilu. Cum
gͦ omnes adetucim domini ĩuitentur
tam̃ sunt alii qui atrute domini se
elongant. sunt alii qui eccem appro¬
pinquant. Nui autẽ se elongant. alu
st̃ remoti ali temotiores. alii remotissi¬
mi. ⁊ qͥ aꝓpĩqͣnt. alĩ ꝓpe. alii ꝓpiorel. alii ꝓ¬
rimi. Rcmoci st̃ acce dñi qͥ dediti uanitatibꝰ
huiꝰ sccłi. ał ut e dorso crucifixũ respiciũt
inpassionc ip̃ius pascentes oculos magis
qͣm illam imitantes. Dũ ens̃ aduite huł de
quasi accuct dñi elongant᷑. s qñ sbeneficus
eccłiarũ ꝯseq̃ndis cataractere crucifici in¬
signiri uolunt. uelut edorso crucem dñi
respiciunt. Tales sunt delicati nr̃i tẽpo¬
ris. qͥ mnadeptione bnticioꝵ uolunt esse¬
es cleria. ĩuestitu. pͥncipes. ĩ tonfura: mi¬

Expanded text:
apprehende crucis longitudinem. In papprehende crucis longitudinem. In profundo enim crucis exterminatio supplicii, in sublimitate celsitudo praemii, in latitudine amplitudo beneficii, in longitudine robur auxilii. Cum ergo omnes ad crucem Domini invitentur, tamen sunt aliqui qui a cruce Domini se elongant, sunt alii qui eidem appropinquant. Qui autem se elongant alii sunt remoti, alii remotiores, alii remotissimi: et qui appropinquant alii prope, alii propiores, alii proximi. Remoti sunt a cruce Domini, qui dediti vanitatibus hujus seculi, velut e dorso crucifixum respiciunt, in passione ipsius pascentes oculos magis, quam illam imitantes. Dum enim ad vitae hujusquasi a cruce Domini elongantur. Sed quando in beneficiis ecclesiarum consequendis charactere crucifixi insigniri volunt, velut e dorso crucem Domini respiciunt. Tales sunt delicati nostri temporis, qui in adeptione beneficiorum volunt esse clerici: in vestitu, principes: in tonsura, mi
Abbreviated transcription (Latin):
demum miles xp̃i tutior ẽẽ potest qͣm
subuexillo sui imꝑatoris: Hic robur ce¬
lestis muitie. Hic uuln̾ati in pͥma acie.
iminib deiecti recepert̃ pͥstinam uͥtutẽ
Hic siquidem ẽ iusticia petarcharũ. Hic
constantia martyrũ. Hic õium iustoꝵ
innocentia. qui lauert̾ stolas suas ⁊ dealba¬
uerunt eas insangune agni. Hic etiã
magni illi peccatores qui ꝓpħas occiderũt.
qui xp̃m pupugerutit qui eccłiam dei st
ꝑsecuti. ⁊ omnes consecuti cͥminum suo¬
tum ueniam. tͥ quoq dant fiduciam
uenie consequende. Quid gͦ moraris:
Cur uenite trepidas. nulla est enĩ pect̾i
enornutas quam xp̃i sanguis expiare
ñ possit. Si t̾ret te magnitudo suppli¬
cii: app̾hende crucis ꝓfundum. si delec¬
tat te celsitido p̾mii: app̾hende crucis
sublimitatem. si ar̃a tua arida ẽ. ⁊ indi¬
ges beneficio uͥtutum. app̾hende crucis
latitudinem. si temptationib pulsariᷤᷤ.

Expanded text:
demum miles Christi tutior esse potest, quam demum miles Christi tutior esse potest, quam sub vexillo sui imperatoris? Hic robur coelestis militiae, hic vulnerati in prima acie, et criminibus dejecti receperunt pristinam virtutem. Hic siquidem est justitia patriarcharum, hic constantia martyrum, hic omnium justorum innocentia, qui laverunt stolas suas et dealbaverunt eas in sanguine Agni: Hic etiam magni illi peccatores, qui prophetas occiderunt, qui Christum pupugerunt, qui Ecclesiam Dei sunt persecuti: et omnes consecuti criminum suorum veniam, tibi quoque dant fidutiam veniae consequendae. Quid ergo moraris? cur venire trepidas? nulla est enim peccati enormitas, quam Christi sanguis expiare non possit. Si terret te magnitudo supplicii, apprehende crucis profundum: si delectat te celsitudo praemii, apprehende crucis sublimitatem: si anima tua arida est, et indiges beneficio virtutum, apprehende crucis latitudinem; si tentationibus pulsaris,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtemptus rerum tẽporalium p̃buit. oci¬
um ⁊ aspiratio diuine gr̃e tulcoraũ
affectum. qͥ ꝯtemplant᷑ nat᷑am diui¬
tatis. tangunt᷑ spirital dulcedine.
oratione locuntur cũ deo douotione
pulsant celos ⁊ int̾sunt seccetis cele¬
stib cicũ paulo dicere possunt. nr̃a
autem conũsatio ĩcelis est. Sunt
alii qͥ rubigine pecc̃oꝵ ad huc obscu
is tracti acontẽplatione dei repellunt᷑.
quos tantis deliciis indignos iudicat
cominus. ut suauitate ꝯtẽplatõnis
future: uite gaudia possint p̃gusta¬
re. Isti gͦ tanqͣm ĩ firmi deuote respi¬
ciunt xp̃i humanitatẽ. ĩ qua sue sa¬
lutis causam recognoscunt. stant iu¬
ata crucẽ dñi. ⁊ cũ choma mittunt
manum suam in loca clauoꝵ. ⁊ deuotis¬
sime suscipint sanguinem. qͥ effusus ẽ
in ablutionem pecc̃oꝵ. Accedat gͥ ad crucẽ
domini omnis qui conscĩa pauidus corã
deo teus assistit. Quo enim securius confu¬
gere pot̾̃it. qͣm ad refugium crucis: Ubi

Expanded text:
um temporalium praebuit, etium et aspiratio divinae gratiae dulcoravit affectum. Qui contemplantur naturam divinitatis, tanguntur spiritali dulcedine, oratione loquuntur cum Deo, devotione pulsant coelos, et intersunt secretis coelestibus, et cum Paulo dicere possunt: Nostra autem conversatio in coelis est . Sunt alii, qui rubigine peccatorum adhuc obscuris tracti a contemplatione Dei repelluntur, quos tantis delitiis indignos judicat Dominus, ut suavitate contemplationis futurae vitae gaudia possint praegustare. Isti ergo tanquam infirmi devote respiciunt Christi humanitatem, in qua suae salutis causam recognoscunt: stant juxta crucem Domini, et cum Thoma mittunt manum suam in loca clavorum, et devotissime suscipiunt sanguinem, qui effusus est in ablutionem peccatorum. Accedat igitur ad crucem Domini omnis, qui conscientia pavidus coram Deo reus assistit. Quo enim securius confugere poterit, quam ad refugium crucis? Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquem mundus eis crucifixus est upsi
mundo. mundi crucifixio ꝯtemptus est
rerum temꝑaliũ. sicut crucifixio sc̃orum:
tolerantia tribulatõnũ. Sc̃is gͦ uiris
qui portant crucẽ dñi. mundus crucifi¬
xus est. qi omnẽ t̾renamgłiam ꝓpter
ip̃m dospiciunt. om̃ia canqͣm stercora
reputantes. ũ xp̃m lucrifaciant. Seo
up̃i mundo crucifixi sunt. hoc est ama¬
toub mundi aquib sustinent amari¬
tudines pessionum. Et qm̃ de reliquo
reposita est eis corona iusticie gaudent
euestigio conformes fieri dominice pas¬
sioni. scientes qd̃ ꝑpaticntia tribulatõ¬
num ꝑueniunt adgłiam dominice
resurrectionis. Ip̃o pr̃ante dño nr̃o

Expanded text:
 mundus crucifixus est et ipsi mundo. Mundi crucifixio contemptus est rerum temporalium: sicut crucifixio sanctorum tolerantia tribulationum. Sanctis ergo viris qui portant crucem Domini mundus crucifixus est, quia omnem terrenam gloriam propter ipsum despiciunt, omnia tanquam stercora reputantes, ut Christum lucrifaciant . Sed et ipsi mundo crucifixi sunt, hoc est, amatoribus mundi a quibus sustinent amaritudines passionum. Et quoniam de reliquo reposita est eis corona justitiae, gaudent evestigio conformes fieri Dominicae passioni, scientes quod per patientiam tribulationum perveniunt ad gloriam Dominicae resurrectionis, ipso praestante Domino
Abbreviated transcription (Latin):
li muserie finem ĩposuisset. Scd̾a causa.
quare crucẽ subire uoluit. fuit filialis ꝗͣ
deo parcri debebat obedientia. deqͣ apłc.
mortem: mortẽ autem crucis. Et ip̃e filiꝰ
aopr̃em. Ego mam festaui te suꝑ t̾ram:
opus ꝯsũmaui qd̃ dedisti mͥ ut facerem.
Pista obedientia crucem subire uoluit:
ut ꝑeam pͥme inobedientie piaculum
phoĩe satisfac̾et: qui suꝑbiendo usq ad
equalitatẽ creatoris sui ꝑ mobedientiã
se extulisset. Tertia causa quare crucẽ
subire uoluit. fuit singłaris de hoste
uictoria. ut ip̃e moriendo martis auc¬
torem euinceret. ⁊ uctoria potitus ũ
solum ip̃e eẽt uictor. s etiam suos i̾mi¬
tatores fac̾et uictores. De qua uictoria
uid. ⁊ ysaias. Quomͦ cecidisti lucifer qͥ
mane oriebaris corruisti ft̾ram qͥ uulne¬
rabas gentes. Nunc gͦ anima xp̃ĩana que
uexillũ tenes huius uictorie. sic portes
crucem domini: ut etiam crucifixil ĩmi¬
teris. quia uera crucis bauilatio: cruci¬

Expanded text:
li miseriae finem imposuisset. Secunda causa quare crucem subire voluit, fuit filialis, quam Deo Patri debebat, obedientia, de qua Aposmortem, mortem autem crucis . Et ipse Filius ad Patrem: Ego manifestavi te super terram: opus consummavi, quod dedisti mihi ut facerem . Pro ista obedientia crucem subire voluit, ut per eam primae inobedientiae piaculum pro homine satisfaceret, qui superbiendo usque ad aequalitatem Creatoris sui per inobedientiam se extulisset. Tertia causa, quare crucem subire voluit, fuit singularis de hoste victoria, ut ipse moriendo mortis autorem evinceret: et victoria potitus non solum ipse esset victor, sed etiam suos imitatores faceret victores. De qua victoria vid . Et Isaias: Quomodo cecidisti Lucifer, qui mane oriebaris? corruisti in terram qui vulnerabas gentes . Nunc ergo o anima Christiana, quae vexillum tenes hujus victoriae, sic portes crucem Domini, ut etiam crucifixum imiteris: quia vera crucis bajulatio, cruci
Abbreviated transcription (Latin):
taria atcͥtione mortificant membra
sua suꝑ t̾ram: ⁊ ne pecc̃m dũet᷑ ĩ mor¬
tali ip̃oꝵ corpore carnẽ suam crucifi¬
gunt. cũ uitiis ⁊ ꝯcupiscentiis. Tertia
genere passionũ ĩmitant᷑ illum. qͥ
ꝑcausa iusticie sustinẽt ĩ iurias. obp¬
bria ⁊ uexationes aliene malitie: patien¬
tic uͥtute illsi ĩmitantes. qͥ tanquam
ouis ad occissionẽ ductus est. ⁊ coram
tondende se obmutuit.⁊ nĩ aꝑuit os
sucm. Quarto gnẽ passionis ĩmitan¬
tur xp̃m qͥ cum mundo ⁊ his q̃ ĩ mũ¬
do sunt etiã ꝓpͥe renũtiant uolũtati.
⁊ nichil sibi de se ipĩs reseruant. sed
ꝓpt̃ deum alieno se subicientes imꝑio
illius tenent uestigia qͥ ñ uenit mini¬
strari s ministrare :laĩam suã dare
ĩ redẽptionẽ ꝓmultis. Uñ alibi ip̃e

Expanded text:
taria attritione mortificant membra sua super terram: et ne peccatum dominetur in mortali ipsorum corpore, carnem suam crucifigunt cum vitiis et concupiscentiis. Tertio genere passionum imitantur illum, qui pro causa justitiae sustinent injurias, opprobria et vexationes alienae malitiae, patientiae virtute illum imitantes, qui tanquam ovis ad occisionem ductus est, et coram tondente se obmutuit, et non aperuit os suum. Quarto genere passionum imitantur Christum, qui cum mundo, et his quae in mundo sunt, etiam propriae renunciant voluntati, et nihil sibi de seipsis reservant: sed propter Deum alieno se subjicientes imperio, illius tenent vestigia, qui non venit ministrari, sed ministrare, et animam suam dare in redemptionem pro multis. Unde ali
Abbreviated transcription (Latin):
qui ponderosa. quia gñalis. quia ꝑhen¬
nis. Poriderosa fait. quia hoĩem peccaril¬
mole adeo dep̃sserat. ut nec celũ. nec celi
turmina posset respicere. uñ: psalmista.
filii hõuum usq quo graui corde. ⁊ beatꝰ
iob de hac grauitate dicit. utinam appẽ¬
derent᷑ peccata mea quib iram merui.
⁊ calamitas quam patior instatera. qͣ¬
si harena maris hec grauior appareret.
Et alibi. Graut ugum super omnes filiõ
adam. a die natiuitatis sui usq ĩdiem
sepulture. Ila etiam miseria gen̾alis fuit:
quia mors que per unũ hoĩem ĩmũ¬
dum intraueratadõ late ꝑragata erat
quod om̃s uitos ⁊  in iuspos. bonos ⁊
malos parit̃ ĩuol  ueret. uͭ uniũsos
puniret unũ suppliciũ. qͦs unũ
ĩuoluebat: pat̾ne p̃uaricationis
telictum. fuit etiã ilba miseria ꝑhenniᷤᷤ.

Expanded text:
quia ponderosa, quia generalis, quia perenquia ponderosa, quia generalis, quia perennis. Ponderosa fuit, quia hominem mole peccatorum adeo presserat, ut nec coelum, nec coeli numina posset respicere. Unde Psalmista: Filii hominum, usquequo gravi corde? Et beatus Job de hac gravitate dicit: Utinam appenderentur peccata mea, quibus iram merui: et calamitas, quam patior in statera, quasi arena maris haec gravior appareret! Et alibi: Grave jugum super omnes filios Adam a die nativitatis suae, usque in diem sepulturae . Illa etiam miseria generalis fuit, quia mors quae per unum hominem in mundum intraverat, adeo late pervagata erat, quod omnes justos et injustos, bonos et malos pariter involveret: ut universos puniret unum supplicium, quos unum involvebat paternae praevaricationis del
Abbreviated transcription (Latin):
titudine deuicit fuꝑbum. qͥ hominem
nichil sibi debentem ĩ in uiriã creatoris
sui ꝯtumacit̃ possidebat. Miscd̃ie magni¬
tudine deuicit criscelẽ: qͥ hoĩem ĩuste
possessũ sinc miscd̃ia uexabat. S iam ũ¬
tamus consideratõnis oculũ. so diligentiꝰ
attendentes. qua dispensationis rõne xp̃c
osam mortẽ sustinere. q̃ utiq ⁊ iudeis
scandalũ. ⁊grecis stulticia reputata est.
Tres interim ratõnabiles cause usdent᷑
posse assignari. quare xp̃e crucem subire
uolũit: quarũ pͥma ẽ cõmunis omniũ
miseria. scd̾a filialis quã deo patͥ debebat
obedientia. t̾cia singularis de hoste uictoria.
pͥmam causam. hoc ẽ cõmunem omasã
miseriam: ꝓpħa dauid ꝯmemorat dicens.
Propt̾ miseriam s̃opum ⁊ genutũ paupe¬
rum: nc̃ exurgam manifestabor dicit
dominus. Ponam causã humani gnĩs
mo fiducialtt̃ agam ĩeo: quod ĩ hora pas¬
sionis fc̃m est. Ista miseria tͥptita fuit:

Expanded text:
titudine devicit superbum, qui hominem titudine devicit superbum, qui hominem nihil sibi debentem in injuriam Creatoris sui contumaciter possidebat: Misericordiae magnitudine devicit crudelem, qui hominem injuste possessum sine misericordia vexabat. Sed jam vertamus considerationis oculum, id diligentius attendentes, qua dispensationis ratione, Chosam mortem sustinere, quae utique et Judaeis scandalum, et Graecis stultitia reputata est. Tres interim rationabiles causae videntur posse assignari, quare Christus crucem subire voluerit, quarum prima est, communis omnium miseria: secunda, filialis, quam Deo Patri debebat, obedientia: tertia, singularis de hoste victoria. Primam causam, hoc est, communem omnium miseriam, propheta David commemorat dicens: Propter miseriam inopum, et gemitum pauperum nunc exurgam, et manifestabor, dicit Dominus . Ponam causam humani generis de, imo fiducialiter agam in eo, quod in hora passionis factum est. Ista miseria tripartita fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c iħc ꝓ salute hominũ dimicat᷑us
ꝓcedit. Fortis utiq ꝓpugnator ad salĩ¬
dum qͥ fortem illũ armatũ custodien¬
tem atͥum suũ : fortior ip̃e suꝑueniẽs
de cetu scõꝵ eiecit: ita ut not sit amp¬
lius ĩ eo ĩuentus locus. Hułꝰ autẽ
signũ uictorie ĩligno crucis constitu¬
ere uoluit. quia ⁊iuxta dictũ ꝓphete
ibi abscondita erat. fortitudo eius. in
qua dum hostis antiqus appeciit escã
carnis tranffixus est aculco diuini¬
tatis. Et si uultis scire quib armis di¬
uine potentie xp̃c diabolum uicerit:
ipsa fuerunt sapientie eius plenitu¬
tõ. Caritatis amplitudo. Humilitatis
fortitudo. Miscd̃ie magnitudo. Sapi¬
entie plenitudo suꝑauit fraudulen¬
tũ. qͥ dolosa suggestione hõiem ĩ nocẽ¬
tem creatum seduxerat. sicut ex histo¬
ria libri genesis manifestũ est. Caritatis
amplitudine diuiat ĩuidum. qͥ hoiẽm
fraudulentẽ seductum. ab ec̾nutatis felici¬
tate ꝑ ĩusdiã de iecerat. Humilitatis for¬

Expanded text:
pro salute hominum dimicaturus procedit: fortis utique propugnator ad salvandum, qui fortem illum armatum custodientem atrium suum, fortior ipse superveniens de coetu sanctorum ejicit, ita ut non sit amplius in eo inventus locus. Hujus autem signum victoriae in ligno crucis constituere voluit, quia et juxta dictum prophetae, ibi abscondita erat fortitudo ejus : in qua dum hostis antiquus appetiit escam carnis, transfixus est aculeo divinitatis. Et si vultis scire, quibus armis divinae potentiae Christus diabolum vicerit, ipsa fuerunt sapientiae ejus plenitudo, charitatis amplitudo, humilitatis fortitudo, misericordiae magnitudo. Sapientiae plenitudo superavit fraudulentum, qui dolosa suggestione hominem innocentem creatum seduxerat, sicut ex historia libri Genesis manifestum est: Charitatis amplitudine devicit invidum, qui hominem fraudulenter seductum ab aeternitatis felicitate per invidiam dejecerat: Humilitatis for
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinua mortificatõ carnał ꝯtupiscẽtie.
t̃cium: patientia illate ꝯtumelie. Qrtũ:
renũtiatio uolũtatis ꝓpͥe. pͥmo passio¬
nũ genere. crucifixũ ĩmitati st̾ fortes illi
uite huiꝰ tumphatores. qͦs neq mors neq
uita. nͨ ꝑicłm. si gladĩ. nec crrat᷑a alia
seꝑare potuit a caritate xp̃i. tradentes

Expanded text:
catio carnalis concupiscentiae: tertium, patientia illatae contumeliae: quartum, renunciatio voluntatis propriae. Primo passionum genere crucifixum imitati sunt fortes illi vitae hujus triumphatores, quos neque mors, neque vita, nec periculum, nec gladius, nec creatura alia separare potuit a charitate Christi, trade
Abbreviated transcription (Latin):
siti sunt. Impũ enini homines plateẽ
ille sunt. de quib in planctu ierenue
scͥptum est. Quomͦ obscuratum est au¬
rum. mnutatus est color optimus. la¬
pides scũarii disꝑsi sunt ĩ capite om¬
nium platearũ. ex his platris q̃ dam
iuxta aquam posite sunt. Sunt enĩ
płiq criminosi. latas huius scłi
uias cenentes. qui aliquando ꝑũba
scẽ exhortationis. aliq̃ñ ꝑu̾tutum do¬
na que inaliis aspiciunt: aliqͣndo ad
lacͥmas ⁊ gemitus uere penitentium
corte compungunt᷑. Qui gͦ uerba sacͤ
scripture exhortationis deuotus susci¬
pit. etiam uitam p̃c̾itam ñ deserẽs
iuxta aquam sacri eloquii positꝰ.
est. dequa dr̃. Cibauit illũ pane uite
uintellectus. ⁊ aqua sapientie salu¬
taris potabit illũ. Qui uͦ dona gr̃arũ¬

Expanded text:
siti sunt. Impii enim homines plateae siti sunt. Impii enim homines plateae illae sunt de quibus in planctu Hieremiae scriptum est: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, lapides sanctuarii dispersi sunt in capite omnium platearum . Ex his plateis quaedam juxta aquam positae sunt. Sunt enim plerique criminosi latas hujus seculi vias tenentes, qui aliquando per verba sanctae exhortationis, aliquando per virtutum dona quae in aliis aspiciunt, aliquando ad lachrymas et gemitus vere poenitentium corde compunguntur. Qui ergo verba sacrae Scripturae exhortationis devotus suscipit, etiam vitam praeteritam non deserens, juxta aquam sacri eloquii positus est, de qua dicitur: Cibavit illum pane vitae et intellectus, et aqua sapientiae salutaris potavit illu
Abbreviated transcription (Latin):
se ad illam ascendere posse diffidunt.
isic caligine desꝑationis excecantur.
Dehao caligine ĩ psalmo dictum est. In¬
clinauit celos ⁊ descendit ⁊ caligo sub
pedib eiꝰ. Ex inctu enĩ extreme ultiõis.
que ꝑpedes domini recte accipit᷑: ĩ repbo¬
cum m̃tib oritur cetitas desꝑatõnis.
fulgebunt gͥ iusti. ut diximꝰ. ttanqͣm
significant. qui foris uicent bono oꝑe.
iintꝰ ardent caritate. harundo uͦ pec¬
catores designat. qͥ om̃i uirtucũ hu¬
more siccati: nũto sue ĩiquitatis igni¬
b ec̃nus sunt p̃parati. S ĩ harundine¬
to uiri scĩ sicut scintille discurrunt.
quia sicut scintille ignis harurdines
ꝯsumunt. ⁊ redigunt in fauillam:¬
sic uiri sc̃i exemplo bone uite quod
auntiale ⁊ uetustum est inpect̃orib destru¬
unt. ⁊ stipulam uicioꝵ. adhibita flam¬
ma caritatis exurunt. Sic gͦ mali utõ
bonos. sicut harundines uixta scintil¬
las. ⁊ platec̃ arentes. iuxta aquas po¬

Expanded text:
se ad illam ascendere posse diffidunt, se ad illam ascendere posse diffidunt, et sic caligine desperationis excaecantur. De hac caligine in Psalmo dictum est: Inclinavit coelos, et descendet et caligo sub pedibus ejus . Ex metu enim extremae ultionis quae per pedes Domini recte accipitur in reproborum mentibus oritur caecitas desperationis. Fulgebunt igitur justi, ut diximus, et tanquam foris lucent bono opere, et intus ardent charitate. Arundo vero peccatores designat, qui omni virtutum humore siccati, merito suae iniquitatis ignibus aeternis sunt praeparati. Sed in arundineto viri sancti, sicut scintillae discurrunt, quia sicut scintillae ignis arundines consumunt, et redigunt in favillam,sic viri sancti exemplo bonae vitae, quod animale et vetustum est in peccatoribus destruunt, et stipulam vitiorum adhibita flamma charitatis exurunt. Sic ergo mali inter bonos, sicut arundines juxta scintillas, et plateae arentes juxta aquas po
Abbreviated transcription (Latin):
aliud sunt iusti cum impiis ꝯuͣsantes: qͣ
fulgor quidam lucens intenebris: ful¬
gebunt inquit scͥpt᷑a uisti. itanqͣ scin¬
tille inharundineto discurrent. fulgor
iste .i. claritas sc̃ĩtatis. cum ad ĩustos di¬
rigit᷑: qñq ineis excitat sumum. qñq
ignem. qñq caliginem. fumum: cũ
exemplo in se ipus confunduntur.⁊
scelera sua erubesceri incipiunt: ⁊sic
iulacͥmosam cõpũctionem resoluunt᷑.
fumus enim scãtum m̃tium cõpunc¬
tio designatur. Ut ibi. Que est ista q̃
ascendit ꝑ desertum. sicut uirga fu¬
mi exaromatib nurre ⁊ thuris: Iñ¬
q uͦ fulgor iste ignem excitat ĩ pecc̃o¬
tib ut quando audita uita illa beata.
ĩuisibilium bonoꝵ. amore: uelut ig¬
ne quodam accendunt᷑. de quo igne
moysi p̃ciptt᷑. ut in altati domini iu¬
gis sit ac ꝑpetuus. Aliqñ etiam ful¬
gor iste inrepbis excitat caliginem
ut dum uisa iustoꝵ ardua ꝯu̾satõe:

Expanded text:
aliud sunt justi cum impiis conversantes, quam aliud sunt justi cum impiis conversantes, quam fulgur quidem lucens in tenebris? Fulgebunt, inquit Scriptura, justi, et tanquam scintillae in arundineto discurrent . Fulgor iste, id est claritas sanctitatis cum ad injustos dirigitur, quandoque in eis excitat fumum, quandoque ignem, quandoque caliginem, Fumum, cum exemplo in se ipsis confunduntur, et scelera sua erubescere incipiunt, et sic in lachrymosam compunctionem resolvuntur . Fumus enim sanctarum mentium compunctio designatur, ut ibi: Quae est ista quae ascendit per desertum, sicut virgula fumi ex aromatibus myrrhae et thuris? Quandoque vero fulgor iste ignem excitat in peccatoribus, ut quando audita vita illa beata invisibilium bonorum amore, velut igne quodam accenduntur, de quo igne Moysi praecipitur , ut in altari Domini jugis sit ac perpetuus. Aliquando etiam fulgor iste in reprobis excitat caliginem, ut dum visa justorum ardua conversatione,
Abbreviated transcription (Latin):
nis. ambitõnis malũ. flãmã luxͣie. ĩ¬
usdie tabẽ. ⁊ cet̾a gña uitioꝵ. ut ex¬
ciuis uicũs campi equalis facies .i. con¬
scientia pura appareat. ⁊ sic libere oli¬
uã istã tespicias. ⁊ sine nubilo possis
intueri mariã. Campi siqͥdem m̃tes
hunules. ⁊ acumore secularis ꝯũsati¬
onis. metu diuini iudicuĩ adequate.
intelligunt᷑. Ut ibi ascendunt mon¬
tes ⁊ descendunt campi. ĩ locum quem
fundasticis. S forte intampo isto mũ nõ¬
dumi apparuisti. eoqd̾ intenebris pec¬
catoꝵ sis usq adhuc. ⁊ lumen i̾ticie
ñ illuxit tͥ. In ip̃is tñ cenebris tuis
eo quo potes respectu. beatã mariã ĩ¬
tuere. iti lectulo tuo illam cogita.
⁊ tene. ĩmemoria cordis tui. qm̃ ⁊
res iqͣm directe radius solis non
dirigitur: ex reꝑcussione luminis
qñq irrdiatur unfirma ꝯscien¬
tia q̃ radio aspirãtis gr̃e si tangitur:¬
ꝑuitã iustoꝵ ⁊exemplo bonoꝵ oꝑm
quando  mutat᷑ inmelius. Quid eram

Expanded text:
 ambitionis malum, flammam luxuriae, invidiae tabem, et caetera genera vitiorum, ut excisis vitiis campi aequalis facies, id est conscientia pura appareat, et sic libere olivam istam respicias, et sine nubilo possis intueri Mariam. Campi siquidem mentes humiles, et a tumore secularis conversationis metu divini judicii adaequatae intelliguntur, ut ibi: Ascendunt montes et descendunt campi, in locum quem fundasti eis . Sed forte in campo isto nondum apparuisti, eo quod in tenebris peccatorum sis usque adhuc, et lumen justiciae non illuxit tibi. In ipsis tamen tenebris tuis eo quo potes respectu beatam Mariam intuere, in lectulo tuo illam cogita, et tene in memoria cordis tui: quoniam et res in quam directe radius solis non dirigitur, ex repercussione luminis quandoque irradiatur, et infirma conscientia quae radio aspirantis gratiae non tangituritam justorum et exemplo bonorum operum quandoque mutatur in melius. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
copiossissimã redoidit: qñ lurã ĩ corporee
oiuinitatis: ĩbeata uͥgine assũpsit corpͦ
nr̃e huimanitatis. Inplateis antẽ tim¬
bra platani huius diffusa est. qm̃ oĩb
opemi sue ꝓtict̾ionis porrigit. omĩb in¬
quam post lapsũ redeuntib. ⁊ desid̾anti¬
b uiam salutis. s onsid̾ate m̃ om̃s plan¬
eas q̃ deradice int̃is eue ꝓdiert̃. si aliqͣ tã
sublimis sit uͭ maria. que ⁊ si ꝓ ꝯditio¬
ne nat᷑e: equał. sit cet̾is. tñ tonis ⁊ me¬
rites supͣ omnes exaltata est. Tribus
tionis. ꝑ cognitõnis pletitudinem.
qua exaltata est ab om̃i nubilo er¬
roris. ꝑsũmam ꝯtẽplatõnem. qua ex¬
altata ẽ abom̃i cumultu munda
adhanc uͥtutum eminentiã assur¬
gere ñ possumꝰ: subumbra esꝰ pau¬
sandũ est. ubi s̃estu uitioꝵ refrig̃iũ
inpressuris scculi umbracłm. ⁊ ĩti
oĩb laborib. q̃ huicuite fastidiũ ĩger̾t
qͥetẽ asseqͣm᷑. festinet adumbrã ꝓtecti¬

Expanded text:
lumen incorporeae divinitatis in beata Virgine assumpsit corpus nostrae humanitatis. In plateis autem umbra platani hujus diffusa est, quoniam omopem suae protectionis porrigit, omnibus, inquam, post lapsum redeuntibus et desiderantibus viam salutis. Considerate modo omnes plantas, quae de radice matris Evae prodierunt, si aliqua tam sublimis sit, ut Maria, quae, et si pro conditione naturae aequalis sit caeteris, tamen donis et meritis supra omnes exaltata est. Tribus tionis: per cognitionis plenitudinem, qua exaltata est ab omni nubilo erroris: per summam contemplationem, qua exaltata est ab omni tumultu mundanad hanc virtutum eminentiam assurgere non possumus, sub umbra ejus pausandum est, ubi in aestu vitiorum refrigerium, in pressuris seculi umbraculum, et in omnibus laboribus quae huic vitae fastidium ingerunt, quietem assequamur. Festinet ad umbram protecti
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta aqͣs ponunt᷑. qm̃ ⁊ si latas huiꝰ
uite uias ceneant ł eoquod dĩ dona
ueñant᷑ inaliis ⁊diligunt. suscipier¬
de grẽ habiliores ⁊ ꝓmptiores fiũt.
uidere iam potes qualit uirgo mat̾
cit pcius comꝑata est oliue spetiose in
ampis sit quasi platanus exalta iu¬
xta a quam in platͥis. subintellige cõ¬
stitutis. Platanus si quidemi arbor
lata est. ex ramis pansis umbram
faciens ubiorem. que ydoneuni ẽ urn¬
braculũ his qui calore solis ĩtemꝑato
sũint fatigati. Umbra istius platani
nͥl aliud ꝯuenientiꝰ accipit᷑. quã incar¬

Expanded text:
uxta aquas ponuntur, quoniam etsi latas hujus vitae vias teneant, eo quod Dei dona venerantur in aliis et diligunt, suscipiendae gratiae habiliores et promptiores fiunt. Videre jam potes qualiter Virgo mater, quae prius comparata est olivae speciosae in campis, sit quasi platanus exaltata juxta aquam in plateis, subintellige constitutis. Platanus siquidem arbor lata est, expansis ramis, umbram faciens uberiorem, quae idoneum est umbraculum his qui calore solis intemperato fuerint fatigati. Umbra illius platani nihil aliud confidentius accipitur, quam incar
Abbreviated transcription (Latin):
tem magnam. molucres celi reqͥeue¬
runt in ramis eius. Rami inquã
sunt scĩ uiri qui unicatione uirtu¬
tis. ⁊ sũtatis ꝓposito: beate uirgini qͦ¬
dammͦ inserti st̃. longitudine spei: ⁊ la¬
titudine caritatis cͥcumquaq diffusi.
folia uͦ nerba stint eũuglice u̾itatis.
que. ip̃a apłos ⁊ alios nascentis eccłie filios
docuit. Hec enim sunt folia ligni uite. de
quib inapocalipsi dicit᷑. quia sunt ad
sanitatem gentium. q in uͬrbis euuã¬
gelice p̃dicatõnis inedicina ẽ. ⁊ salus
langentium animarũ. Fructus aũ
oliue istius sunt oꝑa actiue᷑ iꝯtẽplati¬
ue. ut pote aures dĩ or̃onib inclinare.
secretis diuinis int̾eẽ. Puerũ iħm lac¬
te pascerc. ⁊his similia. De hac oluia
oleum diũsi geñis emanauit. Oleũ
uidłc. effusionis. oleum puritatis.
oleum leticie. oleum unctionis. Ole¬
effusũ nom̃ tuũ. ĩnocentia ẽ ext̾ioris
ꝯñsatõnis. qua cet̾i ad uitã bonã in¬

Expanded text:
rem magnam, et volucres coeli requieverem magnam, et volucres coeli requieverunt in ramis ejus . Rami, inquam, sunt sancti viri, qui imitatione virtutis et sanctitatis proposito beatae Virgini quodammodo inserti sunt, longitudine spei et latitudine charitatis circunquaque diffusi. Folia vero verba sunt evangelicae veritatis, quae ipsa apostolos et alios nascentis Ecclesiae filios docuit. Haec enim sunt folia ligni vitae, de quibus in Apocalypsi dicitur, quia sunt ad sanitatem languentium : quia in verbis evangelicae praedicationis medicina est, et salus languentium animarum. Fructus autem olivae istius sunt opera activae et contemplativae, utpote aures Dei orationibus inclinare, secretis divinis interesse, puerum Jesum lacte pascere, et his similia. De hac oliva oleum diversi generis emanavit, oleum videlicet effusionis, oleum puritatis, oleum laeticiae, oleum unctionis. Olexterioris conversationis, qua caeteri ad vitam bonam in
Abbreviated transcription (Latin):
catem inspiciamꝰ: in hoc pͥmo elegant̃
satis beate marie ꝯgruit. qr uiret hye¬
me ⁊ estate. nec aliqua frigoris siue tẽ¬
pestatis. aut etiã estiui caloris ĩtẽꝑan¬
tia: spẽm sue uiriditatis amittit. Esta¬
te añ fut᷑e uite claritas accipienda ẽ.
sic̃ in eũgłio dñs dicit dearborib. Cũ
ꝓducũt ex se fructum: scitis qm̃ ꝓpe
est estas. q̃ ideo estati comparat᷑. quia
ea adueniente. ⁊ meroris nrĩ nubila tn¬
seunt: ⁊ ute dies et̃ni solis claritate ful¬
tur frigore: com̃sis tẽptatõnũ uẽtis
implłitur. de qͣ ĩcanticis scͥptum est
lam hyems transũt. ĩmber abĩt: ⁊receᷤ¬
suũ retinet. qr beata uirgo maria
sentis uite torpore ñ aruit. ⁊et̾ne ni¬
te amenitatẽ int̾omnes filias eue glo¬
tiosa suscepit. Itihac oliua ramos. folia.
fructum. ⁊oleum parit̃ considera. Ra¬
ni siquidem eius st̃. uiri iusti. quos
dr̃s in euũgłio ramos uocat. ubi dicit.
degrano sinapis quod factum ẽ in arbo¬

Expanded text:
tatem inspiciamus, in hoc primo eleganter satis beatae Mariae congruit, quia viret hyeme et aestate, nec aliqua frigoris sive tempestatis, aut etiam aestivi caloris intemperantia speciem suae viriditatis amittit. Aestate autem futurae vitae claritas accipienda est, sicut in Evangelio Dominus dicit de arboribus: Cum producunt ex se fructum, scitis quoniam prope est aestas, quae ideo aestati comparatur, quia ea adveniente, et moeroris nostri nubila transeunt, et vitae dies aeterni solis claritate fultur frigore, et diversis tentationum ventis impellitur, de qua in Canticis scriptum est: Jam enim hyems transiit, imber abiit et recessuum retinet, quia beata Viraesentis vitae torpore non aruit, et aeternae vitae amoenitatem inter omnes filias Evae gloriosa suscepit. In hac oliva ramos, folia, fructum, et oleum pariter considera. Rami siquidem ejus sunt viri justi, quos Dominus in Evangelio ramos vocat, ubi dicit de grano sinapis, factum est in arbo
Abbreviated transcription (Latin):
dit̃. ⁊olmodo siluestresl arbors utilitat
hõum minꝰ idonce repꝑiunt᷑. Qusd gͦper
siluas: nͥ m̃tes siluestres pecc̃oꝵ debemus
acciꝑe: que caligine uicioꝵ tenebrose.
solem iusticie a se excludunt. ⁊ a fruc¬
tu bonoꝵ oꝑũ oĩno st̾iles uepres: ⁊ spi¬
nas tuitͥunt : Praue ꝯscientie metu¬
entes ĩse ĩmanitatẽ cͥminũ: suꝑ se
potestatem iudicis. subtus se cru¬
delitatẽ cortoris. Inhimͦi silius p̃doneᷤᷤ
⁊ siccarii i serpentes. ⁊ scorpiones .i.
uicioꝵ multitudo magna nimis
ĩuenit᷑. uͭ nullus possit ibi locus ẽe
iusticie. aut accessus sc̾itati. Ne gͦ ĩ
loco isto horroris ⁊ uaste solitudiniᷤ
inueniaris: ad eqͣ siluã istã ĩ cãpũ.
i p̃cide ꝓceras illas uicioꝵ arbores que

Expanded text:
modo sylvestres arbores utilitati hominum minus idoneae reperiuntur. Quid ergo per sylvas, nisi mentes sylvestres peccatorum debemus accipere, quae caligine vitiorum tenebrosae solem justiciae a se excludunt, et a fructu bonorum operum omnino steriles, vepres et spinas nutriunt? Pravae conscientiae metuentes in se immanitatem criminum, super se potestatem Judicis, subtus se crudelitatem tortoris. In hujusmodi sylvis praedones et sicarii et serpentes et scorpiones, id est vitiorum multitudo magna nimis invenitur, ut nullus possit ibi locus esse justiciae, aut accessus sanctitati. Ne ergo in loco isto horroris et vastae solitudinis inveniaris adaequa sylvam istam in campum, et praecide proceras illas vitiorum arbore
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicib p̾ostensa es. ut in tuo ortu
spẽ uenie pecc̃ores posent: ⁊ exꝓmis¬
sione iã frã dece: patientius sue mi¬
serie cumulũ tolerarẽt. Uis gͦ opec¬
cator audire mariam tͥ repmissa:
Recole uͥgã iesse de q̃ ysaias loquitur.
lecce inea ꝓmittit᷑ cibi natiuitas. Re
cole archã testam̃ti. q̃ oꝑiebatur au¬
ro puricsimo ⁊ inea figurat᷑ tͥ ma¬
rie uͥginitas. Recole florentẽ amigda¬
lum. de qua salamon loqt᷑. ubi tͥ
ferculũ salomonis. cuiꝰ colũpne argẽ¬
cee. reclinatoriũ auresi. ascensus. ppn¬
reus u bi ostendit᷑ tͥ marie regał dig

Expanded text:
tiplicibus praeostensa es, ut in tuo ortu tiplicibus praeostensa es, ut in tuo ortu spem veniae peccatores ponerent et ex promissione jam facta de te patientius suae miseriae cumulum tolerarent. Vis ergo, o peccator, audire Mariam tibi repromissam? Recole virgam Jesse de qua Esaias loquitur , et ecce in ea promittitur tibi nativitas Mariae. Recole arcam testamenti, quae operiebatur auro purissimo , et in ea figuratur tibi Mariae virginitas. Recole florentem amygdalum, de qua Salomon loquitur, et iferculum Salomonis, cujus columnae argenteae, reclinatorium aureum, ascensus purpureus , et ibi osten
Abbreviated transcription (Latin):
cupuint unitari. Et que potest ma¬
ior ẽẽ spũaliũ gaudioꝵr mat̾ia. quam
nr̃e redemptionis arram suscepis¬
se. que paterne p̃uaricationis delic¬
tum ablueret. repararet ĩnocentiam.
placarit irã distucti iudicis. aꝑiret por¬
tam celi. ⁊ captiuis conferet lib̾tatẽ.
talis mat̾ illa. q̃ suꝑ faciem uniũse
t̾re decretũ maledictionis. i ue qͣdri¬
farium induxit: qͦ p̃munt᷑ omnes
silii adam a die ortus sui usq ĩdiem
sepulture sue. Si ũ recoles pͥmũ ue.
quod. ꝑ euam dampnata est huma¬
na post̾itas: sugg̃it cͥ illd̾ langor cor¬
ruptionis corporee. Scdm: tẽporaliũ
p̾ssurarũ molestie. Terciũ: occulti
hostis insidie. Qrͣtum uͦ: extremoul¬
tionis angustie. Deita mat̾ impia
que filias cuas añ necas quam pa¬
rias. ut ut qͥd hoc fecisti: Quare ĩ¬
duxisti suꝑ ce. ⁊ suꝑ illas pect̃m gͣnde:
S ad te beata u̾go maria respiciunt.
ruine istius leuanunia. q̃ iam olim
in lege ⁊ ppħis repmista. signis mul¬

Expanded text:
cupiunt imitari. Et quae potest major esse spiritalium gaudiorum materia quam nostrae redemptionis arram suscepisse, quae paternae praevaricationis delictum ablueret, repararet innocentiam, placaret iram districti Judicis, aperiret portam coeli, et captivis conferret libertatem. talis mater illa quae super faciem universae terrae decretum maledictionis et vae quadrifarium induxit, quo premuntur omnes filii Adam a die ortus sui usque in diem sepulturae suae. Si non recolis primum vae, quod per Evam damnata est humana posteritas, suggerit tibi illud languor corruptionis corporeae. Secundum, temporalium pressurarum molestiae. Tertium, occulti hostis insidiae. Quartum, extremae ultionis angustiae. O Eva mater impia, quae filias tuas ante necas quam parias, ut quid hoc fecisti? Quare induxisti super te et super illas peccatum grande? Sed ad te beata Virgo Maria respiciunt ruinae istius levamina, quae jam olim in lege et prophetis repromissa, signis mul
Abbreviated transcription (Latin):
riam dicẽs. Que ẽ ista q̃ prog̾dit᷑. ⁊ c̃.
ut aut̃ moralit̾ tͥa ista ĩ tlłigamꝰ po¬
dest referri t̾minis soporis. ad penitẽ¬
tiam. pͥncipium oꝑis ad acciuam
Iuditium serem ad ꝯtemplatiuã. Si
ius hr̃e formam penitẽtis ĩ maria¬

Expanded text:
riam, dicens: Quae est ista quae progreditur et caetera. riam, dicens: Quae est ista quae progreditur et caetera. Ut autem moraliter tria ista intelligamus, potest referri terminus soporis ad poenitentiam, principium operis ad activam, indicium sereni ad contemplativam. Si vis habere formam poenite
Abbreviated transcription (Latin):
luna lucet de nocte. ita ⁊ sol lucet
de die. ꝑdiem autem qñq claritaᷤᷤ
future uite designatur ut ibi. Qm̃
melior dies nna matris tius super
rilia. Recte gͦ electa ut sol ẽẽ dicit᷑
Beata uirgo maria. quia sicut sol
claritate luminis ⁊ maiestate cet̾is
sid̾ib ante fertur. sic ĩ celestis uiteg
gaudio illa. sc̃is omnib iocũditate ⁊
gła suꝑponit. fuit gͦ quasi aurora
ꝯ surgens innatuutate pulcbra ut
luna: in illa sp̃e sc̃i obumbratione.¬
siut: electa ut sol. in sua assumptione.
S ad huc modicum auroram istam
inspiciamus inuenimus inea tria q̃
dicium sereni. Solent enim fortes oꝑ¬
arii surgente aurora de sompno sur¬
gere. ⁊ quasi illucescente exux ad opꝰ
suum. ne forte ueniens paterfamili¬
as inueniat eos stãdes inforo ociosos.
uñ rex salomon bac aurora ponit fi¬
nem sopori. ⁊ exit ad opꝰ suũ intuet᷑
speciosam mirat᷑ ĩmacłatã. landat ma¬

Expanded text:
luna lucet de nocte, ita et sol lucet luna lucet de nocte, ita et sol lucet de die. Per diem autem quandoque claritas futurae vitae designatur, ut ibi: Quoniam melior dies una in atriis tuis super millia . Recte ergo electa ut sol esse dicitur beata virgo Maria, quia sicut sol claritate luminis et majoritate caeteris syderibus antefertur, sic in coelestis vitae gaudio illa sanctis omnibus jocunditate et gloria supraponitur. Fuit ergo quasi aurora consurgens in nativitate, pulchra ut luna in illa Spiritus sancti obumbratione, electa ut sol in sua assumptione. Sed adhuc modicum auroram istam inspiciamus. Invenimus in ea tria qudicium sereni. Solent enim fortes operarii, surgente aurora, de somno surgere, et quasi sereno illucescente exire ad opus suum, ne forte veniens Paterfamilias inveniat eos stantes in foro ociosos. Unde rex Salomon hac aurora ponit finem sopori, et exit ad opus suum, intuetur speciosam, miratur immaculatam, laudat Ma
Abbreviated transcription (Latin):
a illa surgente quodammͦ. ⁊ nox luci¬
da. ⁊ dies udetur obscura. Et solet ple¬
rumq ꝑ noctem mortał uite fragili¬
tas de signari. sicut scriptum est. Ani¬
mamea desid̾auit te in nocte .⁊ ꝑ diem.
diuine gr̃e illuminatio teste paulo qͥ
dicit. Nox p̃cessit dies autem appropĩ¬
qͣiuit. Nascente gͦ maria quasi au¬
rora quedam surrexit. qr ⁊ nox huma¬
ne fragilitatis inea fuit lucida per
grãm ⁊ dies diuine gr̃e quodam mͦ
obscuratus fuit per fragilem natu¬
ram. Pulchra quoq ut luna. ꝓpter
hoc cẽ dicitur. qm̃ sicut luna in se
naturaliter obscura. suscepto ĩ se
solis radio.. a lieno lumine ac¬
cenditur: sic maria in mortali. ad¬
huc corpore ꝯstituta. suscepto inse
sp̃u sc̃o tanquam summe illius ma¬
iestatis radio. uero lumine. dei fili¬
o. fecundatur. luna lucet denocte.
⁊ tenebras eius imminuit. ⁊ ma¬
ria sp̃u sc̃õ fecundata tenebras pec¬
catorum abstergit. Sicut autem

Expanded text:
a illa surgente quodammodo, et nox lucia illa surgente quodammodo, et nox lucida, et dies videtur obscura. Et solet plerunque per noctem mortalis vitae fragilitas designari, sicut scriptum est: Anima mea desideravit te in nocte . Et per diem divinae gratiae illuminatio, teste Paulo, qui dicit: Nox praecessit, dies autem appropinquavit . Nascente ergo Maria quasi aurora quaedam surrexit, quia et nox humanae fragilitatis in ea fuit lucida per gratiam, et dies divinae gratiae quodammodo obscuratus fuit per fragilem naturam. Pulchra quoque ut luna propter hoc esse dicitur, quoniam sicut luna in se naturaliter obscura suscepto in se solis radio, alieno lumine accenditur; sic Maria in mortali adhuc corpore constituta, suscepto in se Spiritu sancto, tanquam summae illius majestatis radio, vero lumine Dei Filio foecundatur; luna lucet de nocte, et tenebras ejus imminuit, et Maria Spiritu sancto foecundata tenebras peccatorum abstergit. Sicut autem
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum emicuit. inmo ⁊ ante cetͥos.
campi ⁊ lilium ꝯuallium. In huiuis or¬
tu impinguata ÷ locusta. quia insta¬
bilis gentilitas fecunda ẽ ꝑ grãm. ⁊ diͤ¬
sipatus ẽ caparis. qr uidea aculeis pec¬
catoꝵ spinosa apinguedine sꝑitali. ua¬
cua remansit. Sic marcha testam̃ti q̃ o
ꝑiebatur auro purissimo sigificata ẽ.
ut ita loquar maria ⁊ eus nͥrginitas.
Intubo ardente ⁊ nõ ad usto maria ⁊ eiꝰ
fecunditas. In throno salomonis. cui
alius mnninu̾sis regnis comꝑari ñ pote¬
rat. significata est marie regalis subli¬
mitas. Got gͦ reb misticis. ⁊ uaticimĩs
de signatã salomon uidens in sp̃n inuo¬
am amnurationis erumpit dicens.
Que est ista que progreditur. ⁊ cetera
Possunt tria ista. aurora. luna. sol.
marie sic ad aptari. ut aurora eius na¬
obumbrationem sol uero. gloriosam
eius assumptioneni respiciat. Ioeo aut̃
aurora natiuitati eius congruit. qui¬

Expanded text:
virtutum emicuit, imo et ante caeteros virtutum emicuit, imo et ante caeteros campi, et lilium convallium . In hujus ortu impinguata est locusta, quia instabilis gentilitas foecunda est per gratiam: et dissipatus est caparis, quia Judaea aculeis peccatorum spinosa, a pinguedine spiritali vacua permansit. Sic in arca testamenti, quae operiebatur auro purissimo significata est, ut ita loquar, Maria et ejus virginitas. In rubo ardente et non adusto, Maria et ejus foecunditas. In throno Salomonis, cui alius in universis regnis comparari non poterat, significata est Mariae regalis sublimitas. Tot ergo rebus mysticis, et vaticiniis designatam Salomon videns in Spiritu, in vocem admirationis erumpit, dicens: Quae est ista quae progreditur, etc. Possunt tria ista, aurora, luna, sol, Mariae sic adaptari, ut aurora ejus naobumbrationem, sol vero gloriosam ejus assumptionem respiciat. Ideo autem aurora nativitati ejus congruit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tum quippe fuit xp̃i humanitas
que a sanctis patribus danquam
auenis quibusdam secundum car¬
nem. successiue. descendit. Aurũ
uero uerbi fuit diuinitas. et euis
onflationis locus. beata dei genitrix in
qua sp̃c sc̃s ineffabili oꝑatione diuinã ⁊
humanam nat᷑am inunam ꝑsonam cõ¬
flauit. uirga quoq moysi. ꝑ qͣm fecit
signa inegipto maria ẽ ꝑ quam deus fe¬
cit mirabilia in mundo. equib unum
temarimis s̃ uersa incolubrum dracoẽs
egiptioꝵ denorauit quia cum de se xp̃m
insimilitudine carnis p̾cati genuit.
ornnia crimina. om̃s bereses impiorũ
que egipto huius mundi illudebant. tũ
uutute prolis. tũ exemplo sue sc̃itatis. de¬
leuit. Nec aliam ꝑuto ꝑamigdalum il¬
lam seg̃cari. de salomon loquit᷑ dicens. flo¬
rebit amigelalus. ⁊ impinguabit᷑ locu¬
sta clissipabitur caparis. Amigdalus
enim que ante cet̾as florit arbores ma¬
riam significat. que p̃cet̾is sc̃is florib

Expanded text:
tum quippe fuit Christi humanitas, tum quippe fuit Christi humanitas, quae a sanctis patribus tanquam a venis quibusdam secundum carnem successive descendit. Aurum vero, Verbi fuit divinitas: et ejus conflationis locus, beata Dei Genitrix in qua Spiritus sanctus ineffabili operatione divinam et humanam naturam, in unam personam conflavit. Virga quoque Moysi per quam fecit signa in Aegypto , Maria est, per quam Deus fecit mirabilia in mundo, e quibus unum de maximis est quod versa in colubrum dracones Aegyptiorum devoravit: quia cum de se Christum in similitudine carnis peccati genuit, omnia crimina, omnes haereses impiorum quae Aegypto hujus mundi illudebant, tum virtute prolis, tum exemplo suae sanctitatis delevit. Nec aliam puto per amygdalum illam significari, de qua Salomon loquitur dicens: Florebit amygdalus, et impinguabitur locusta, dissipabitur caparis . Amygdalus enim quae ante caeteras floret arbores, Mariam significat, quae prae caeteris sanctis, floribus
Abbreviated transcription (Latin):
mrginẽ nascitina p̃dixert̃. Quartã. sc̃
illi qui uelut ĩpũcto iam erũpentis
de ea nascitum uid̾e ardentissime gesti¬
erĩt. sic̃ anna. elisabeth. sĩmeon ille
iustꝰ. ⁊ cct̾ qͥ expectaba̾t redẽptionem
isrł. Et ut illam sigͣis fuisse p̃signatã
ꝑ exẽpla ostendamus. que nã alia fu¬
it colũba illa que de archa noe tẽꝑedi¬
luuui egressa ramum uirẽtis oliue
ĩ illam detulit. Eolumba ⁊ enĩ de at¬
cha noe eg̾ssa maria ẽ de eccłia orta
ciue ramum oliue tempore diluũ
in illam retulit. quia aquis uitio¬
rimi mundum in uoluentibus. ⁊¬
xp̃m de se in carnatum in eccłia et¬
fudit. Qui ramus bene iurentis oli¬
ue que ẽ signumpacis ⁊ ꝯcordie ẽ¬
eẽ dicit᷑. quiã xp̃c pacificauit ea q̃
uacelo sunt ⁊ urt̾ma. soluens medum
parietem in finicitiarum in carne
sua. De ipsa quoq iob oraculum
texuit dicens. habet argentum ue¬
narum suarum principia ⁊ auro
locus est in quo conflatur. Argĩ¬

Expanded text:
Virginem nascituram praedixerunt: quartam sancti illi, qui velut in puncto jam erumpentis de ea nasciturum videre ardentissime gestierunt, sicut Anna, Elizabet, Simeon ille justus, et caeteri qui expectabant redemptionem Israel. Et ut illam figuris fuisse praesignatam per exempla ostendamus, quaenam alia fuit columba illa, quae de arca Noe tempore diluvii egressa ramum virentis olivae in illam detulit? Columba etenim de arca Noe, Maria est de Ecclesia orta, quae ramum olivae tempore diluvii in illam retulit, quia aquis vitiorum mundum involventibus, Christum de se incarnatum in Ecclesia effudit. Qui ramus bene virentis olivae, quae signum pacis et concordiae esse dicitur, quia Christus pacificavit ea quae in coelo sunt et in terra, solvens medium parietem inimicitiarum in carne sua. De ipsa quoque Job oraculum texuit, dicens: Habet argentum venarum suarum principia, et auro locus est in quo conflatur . Argen
Abbreviated transcription (Latin):
uite sit homo. ht̃ facłtatem ꝯtẽplã¬
di dm̃ uel si uelimꝰ referre ad statũ
future uite ꝙ dc̃m est. ñ aufetur
ab ea. Ponanus tres sp̃es cõtempla¬
tionis. qͥ rũ due pͥme auferuttur ĩ
hac uxta. Ecia uͦ manet ĩ hac ⁊ ̃ fu

Expanded text:
vitae sit homo, habet facultatem contemplanvitae sit homo, habet facultatem contemplandi Deum. Vel si velimus referre ad statum futurae vitae, quod dictum est non auferetur ab ea, ponamus tres species contemplationis, quarum duae primae auferuntur in hac vita, tertia vero manet in hac