comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iam muib liq̃factis uarui plinin
ualliũ ꝑ concana uarios iami tumes¬
cent in decutsus ⁊ pig̾ hyens ignei
modita caloris intimu terga daret
ob uicinũ pͥmi ueris aduentũ sole sb̾
⁊ portu cĩtatis portũ totus insił o
uenisset.Stiant igit᷑ pnͣtis lecto¬
res hystorie ab ip̃a mũdi institutõe
nũ ꝙͣ tot nauigia in sił cõfluxisse tã¬
to plena milite nec tautoꝵ curu¬
lo pugnntoꝵ: que ut de scͥptiblĩ ser¬
mone pateft̃o lege̾t : Sriend̃ est
agamenonẽ regẽ ⁊ danaoꝵ ductorẽ
excitꝰ ex cĩtate sua .s. uutenaꝵ cẽtũ
isse.De regno uo boetie cuthelaꝰ et
ꝓthenor ip̃ius regmi dni naues qͣn¬
⁊ comes elimux de puinicia cichonie
in młta militũ comitina. Thelamõ
aut̃ max de regno suo ⁊ de cĩtate sua¬
adduxit. in cuiꝰ comutiua młti du

Expanded text:
cum iam, niuibus liquefactis, varii fluuii per uallium concaua uarios iam tumescerent in decursus, et pigra hyems, ignei mendica caloris, ultima terga daret ob uicinum primi veris aduentum, sole sub rum ciuitatis portum totus insimul conuenisset. Sciant igitur presentis hystorie lectores ab ipsa mundi institucione nunquam tot nauigia insimul confluxisse, tanto plena milite nec tantorum cumulo pugnatorum, que, ut descriptibili sermone patefacta, legentur. Sciendum est Agamenonem, regem et Danathorum ductorem exercitus, ex ciuitate sua, scilicetisse. De regno uero Boecie Archelaus et Prothenor, ipsius regni domini, naues t comin multa militum comitiua. Thelamonius autem Ayax de regno suo et de sua ciuitate adduxit. In cuius comitiua fu
Abbreviated transcription (Latin):
istosido ducti consilio se in offensi¬
one nr̃am in distussis ⁊ fatius ꝓpoĩ¬
tis ĩmietunt. Nõne hoc nouit mũ¬
dĩ ps mnaxitia qualr̃ qͥdam ex
tnis mlaumedontẽ regẽ pr̃em huiꝰ¬

Expanded text:
stollido ducti consilio, se in offensionem nostram indiscussis et fatuis propositis iniecerunt. Nonne hoc nouit mundi pars maxima qualiter quidam ex nostris in Laumedontem regem, patrem hui
Abbreviated transcription (Latin):
suneit. Segma ũo hetuba corpea ꝓ¬
trtate distensa mag̃ declinauit ad
intilem formã ꝙͣ ad sp̃em młiebre
mlr̃ fuit ntabił stigacitatis illu st̾s
młtis erudita doctͥtus pia niis. ho¬
nestia mltu ⁊ diligens oꝑs caritatis¬
scindrometa u̾o uxor hectoris mimi
Sfint specositate decora longa core
sucteo candore refulgens otłos ha¬
buit młto tulgore lucifluos rubi¬
tunda defanie maxilł roseis labiis.
dcesarie defuata mnt̾ om̃es mlĩes
honestusima ue fuit. in omĩb siuus¬

Expanded text:
eregit. Regina uero Heccuba corporea proceritate distensa, magis declinauit ad uirilem formam quam ad speciem muliebrem. Mulier fuit mirabilis sagacitatis, illustris, multis erudita doctrinis, pia nimis, honesta multum et opera diligens caritatis. Andromacha uero, uxor Hectoris, nimia fuit speciositate decora, longa corpore, lacteo candore refulgens. Oculos habuit multo fulgore lucifluos, rubicunda maxillis, roseis labiis, et cesarie deaurata. Inter omnes mulieres honestissima uere fuit, in om
Abbreviated transcription (Latin):
pe longus ⁊ g̾tilis sic̾ ꝑat̾ s parum
tusto colore respsus młtum fuit for¬
tis muirib ⁊ ualde potens in armmᷤ
ad irascendũ tũ ũboꝵ. s mod̾amĩe
młto frenatꝰ NRexu̾o menon pul¬
ther in forma s gͣndis latis scapu¬
lis grossis scapuł uͣchus pectore
durũs. e̾nib st᷑ e̾spatis ⁊ flaiuis
ocłoꝵ u̾o enis orbes nigro fũant
colore plutidi. mire stremutatisn
miles ⁊ qui in troiano bello mul¬
ta uͥtuosũ ⁊ laudanda ꝑegit ¶Pri¬

Expanded text:
pore longus et gracilis, sicut pater, sed parum fusco colore respersus. Multum fuit hic fortis in uiribus et ualde potens in armis; ad irascendum tamen velox sed moderamine multo frenatus. Rex uero Menon pulcher in forma sed grandis, latis s capulis, grossis brachiis, pectore durus, crinibus autem crispatis et flauis. Oculorum uero eius orbes nigro fuerunt colore perlucidi. Mire strennuitatis miles et qui in Troyano bello multa uirtuosa et laudanda peregit. R
Abbreviated transcription (Latin):
noctis silentio arma capuit. ⁊ ar¬
mti relutis nauib in tuta arma¬
toꝵ tustodia sb̃ito templũ intͣnt
⁊ irruẽtes in illos quos iuen̾unt
in illo. hostili suspitone secutos. in o

Expanded text:
 silencio arma capiunt, et armati, relictis nauibus in tuta custodia armatorum, subito templum intrant, et irruentes in illos quos inuenerunt in illo, ab hostili suspicione securos, in o
Abbreviated transcription (Latin):
rablr̃ sapiens ⁊ młta lr̃atura ꝑitus
uultũ hũit młta alat̾tate i ocũdu.
dũ ocłĩ ẽẽnt uaru ⁊ młta specositate
fulgẽtes Int̃ alios troie maiores nł¬
⁊ diues in uillis ¶ Anthenor ꝙ̃ lon¬

Expanded text:
piens, et multa litteratura peritus. Vultum habuit multa alacritate iocundum, dum eius oculi essent uarii et multa speciositate fulgentes. Inter alios Troye maiores nuet diues in uillis. Anthenor
Abbreviated transcription (Latin):
menon aut᷑ rex młta ꝓ c̾itate sub¬
mxus lacteo candore fulgebat. for
cꝯ dũ ẽet quietis ĩpaciẽs dist̃tus
audax ⁊ mlto loq̃ndi lepore facũdꝰ
Menelaus aut̃ fr̃ enis nõ erat tan¬
ta ꝓtĩtate distenso s eiꝰ formã int̾
longitudĩem ⁊ t̾mĩos Guitatis me
diũ statura decenti ẜuabat. in ar¬
mis erat strenuus ⁊ in bellãdi de¬
sid̾io niniuĩ gnĩosus. achilles u̾o mi
⁊ grossis. s amorosi a spͨtus. amplũ
huit pectus ⁊ scapulas ⁊ uchia gros¬
sa. Renes largas ⁊ in statuta loñga¬
tudĩs cõpetẽtis. hic in fortitudĩe ni¬
ta p̾ualuit. ulłs g̃coꝵ tũt fortor ip¬
so fuit. bellandi cupidꝰ langus in do¬
nis ⁊ ꝓdigꝰ in expensis ¶t antala¬
u̾o forͣtis młtum uarus ocuł tti¬
dido rubore ꝑmixto. uidicꝰ humił.¬
hic lites fugiens s p̾lia ista pop¬
tans. eiax tileus core grosso fipti
amplis scapuł grossis bͣthiis longͥ¬
mlt̾si ⁊ semꝑ uestib caris cooꝑtus mul¬

Expanded text:
menon autem, rex multa proceritate, submissus, lacteo candore fulgebat. Fortcus, dum esset quietis impatiens, discretus, audax, et multo loquendi lepore facundus. Menelaus autem, frater eius, non erat tanta proceritate distensus, sed eius forma inter longitudinem et terminos breuitatis medium decenti statura seruabat. In armis erat strenuus et in bellandi desiderio nimium animosus. Achilles uero miet grossis sed amorosi aspectus, amplum habuit pectus et scapulas, brachia grossa, renes largos, et in statura longitudinis competentis. Hic in fortitudine multa preualuit. Nullus Grecorum tunc fortior ipso fuit, bellandi cupidus, largus in donis, et prodigus in expensis. Tantal fortis multum, uariis oculis, candidus rubore permixto, veridicus, humilis, lites fugiens sed prelia iusta peroptans. Ayax Oileus corpore grossus fuit, amplis scapulis, grossis brachiis, longet semper uestibus caris comptus. Mul
Abbreviated transcription (Latin):
no ¶De illis q aut̃ qui fũnt in troia
ioem dares formas stilo suo desc̾p¬
fuisse stature gͣcilem ⁊ detorum uo¬
cem huisse dep̾ssam. hoĩem stremu¬
tatis młte cibos ualde dilutulo af¬
fc̃antem. uirum intrepidũ ⁊ absꝙ ti¬
audiuit. nec fuit rex aliꝰ qui ma¬
iore amore aut honore suos cõmi¬
diuiciaꝵ ditasset eosdẽ. ¶e filus ita¬
ꝙ regis p̾ami nlłs fuit qui tanta
aositate iugẽt sic̃ pͥmogenitꝰ eiꝰ
hector. hic fuit ille qui suo tp̃r oñs
rat balbuciẽs in loq̃la. hint mẽbra
dinissima sustinẽtia ponda magͣ
laboꝵ. Magnus erat in forma. mĩ¬

Expanded text:
 De illis autem qui fuerunt in Troia idem Dares formas suo stilo descripfuisse stature, gracilem et decorum, uocem habuisse depressam, hominem strennuitatis multe et cibos ualde diluculo affectantem, virum intrepidum et absque tiaudiuit. Nec fuit rex alius qui maiori honore suos commiaffluencia ditasset eosdem. De filiis itaque regis Priami nullus fuit qui tanta animositate vigeret sicut primogenitus eius Hector. Hic fuit ille qui suo tempore omrat balbuciens in loquela. Habuit membra durissima, sustinencia pondera magna laborum. Magnus erat in forma. Nun
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ młta dona dĩffimdẽs. ¶ Polidarius
młta erat ꝑlenꝰ grossicie ⁊ tanta
pinguedĩe tumefc̃us q uie seip̃m
onte pot̾at aut stare młtũ erectꝰ
secesti uõ nouit s semꝑ erat ex mim¬
is cogitatõib curiosꝰ ¶Machaon¬

Expanded text:
et multa dona diffundens. Pollidarius et multa dona diffundens. Pollidarius multa erat plenus grossicie et tanta pinguedine tumefactus quod uix seipsum ducere poterat aut stare multum erectus, s, letari non nouit, et semper erat ex nimiis cogita
Abbreviated transcription (Latin):
g ͥ parem hũit in cõpõne ẜmonu.¬
¶ Syomedes młta fuit ꝓc̾itate distẽ¬
sus. amplo pectore cobustꝰ scapłis
aspectu feroꝵ. in ꝓmissis fallax ĩ ar¬
miis stremius ractori e cupidꝰ ti¬
mendꝰ a młtis. cũ młtũ ẽet inuuni¬
osus seriuentiũ sͥ minis impaci¬
ens cũmolestus finẽtib miis es¬
set. libidinosꝰ qͥdem młtum ⁊ qui
młtas traxit angustias ob feruo¬
remamoris¶ Sire nestor longe sta¬
ture fuit latis mẽbris uchiis gros¬
sis facũdus mimũ inloq̃la dist̃̾tꝰ
as utilis. ⁊ fidelia ꝯsilia semꝑ p̾bẽs.
ad mulcendũ facilis. ⁊ ꝓuocatꝰ ad
nr nlła pot̾at frenari temꝑie.
huit ulłs equari potuit in tanta
cher fuit ⁊ decentis statine decorꝰ
strenuus qͥdem młtum. nlłs eo ce¬
sior ⁊ in armis munnũ aĩosus. ¶Rẽp̃¬
tolomus statura gͣndis fuit in gͣ
crinib grossis ocłĩs s rotũdis. lat̾o
pectore. largus scapulis sr̃tiliis iũc¬
tis. in loq̃la balbuciens. s doctꝰ eͣt

Expanded text:
sibi parem habuit in composicione sermonum. Dyomedes multa fuit proceritate distensus, amplo pectore, robustus scapulis, aspectu ferox, in promissis fallax, in armis strennuus, victorie cupidus, timendus a multis, cum multum esset iniuriosus, seruiencium sibi nimis impaciens, cum molestus seruientibus nimis esset, libidinosus quidem multum, et qui multas traxit angustias ob feruorem amoris. Dux Nestor longe stature fuit, latis membris, brachiis grossis, facundus nimium in loquela, discretus ac utilis et fidelia consilia semper prebens, ad irascendum facilis et prouocatus ad iram nulla poterat frenari temperieHuic nullus equari potuit in tanta cher fuit et decenti statura decorus, strennuus quidem multum, nullus eo celerior, et in armis nimium animosus. Neptholomus statura grandis fuit, nigris crinibus, grossis oculis sed rotundis, latus pectore, largus scapulis, superciliis iunctis, in loquela balbutiens. Sed doctus erat
Abbreviated transcription (Latin):
q̃mnĩ no smutit. Exccta gͥ ͦ tue st ͤ¬
nuitatis ex aĩtũ ad hec mala ut
ubi iustꝰ dolor te ꝓuotat rigidu
ossumas ulciscendi. ut inuiria tͣ
⁊ nobis illata dura nõ tñseat sñ
pensi q̃ nõ lacͥmis ẽ q̃renda. s ĩ
magna oftẽdẽdi utute. Nosti .n.
nos hũndare urib ⁊ in hͣc ulcis¬
cẽdi cura młtos here ꝯsortes. cu
n hoc totiꝰ gretie assurgat impi¬
umi ⁊ anob̾ mouiti reges singłi
mit̃ confemꝰ. In cuiꝰ litore si nr̃a
fioc̾e tentoria nos contingat. du
rum ⁊ impossibłe frignis nos a
litore posse deicẽ ante erũt maiores
eoꝵ neci ẜ oiti ⁊ ẜuituti dirrissime po
netõ neñm latto fuita suspensꝯ agna¬
rssimas penas luet. Cessandũ gͦ ẽ
qb omñ colendi tͥstitia. ⁊ ad onĩs re¬
ges gtie duces ⁊ comites maiores
⁊nobiles nr̃a stͥpta mittemꝰ ut in hꝰ¬
modi ustiscendi cã dedecoris nobis
potent᷑ assistant. Sitq ubis ⁊ ser¬
rronib fine fc̃o acqͥeuit humilit᷑

Expanded text:
m non submittit. Excita ergo tue strennuitatis animum ad hec mala, ut ubi iustus dolor te prouocat rigidum assumas animum ulciscendi, vt iniuria tibi et nobis illata dura non transeat sine pena, que non lacrimis est querenda sed in magna offendendi uirtute. Nosti enim nos habundare uiribus et in hac ulciscendi cura nos multos habere consortes, cum in hoc tocius Grecie assurgat imperium et a nobis moniti reges singuliimiter conferemus, in cuius litus si nostra figere tentoria nos contingat, durum erit et impossibile Frigiis nos a litore posse deicere. Ante erunt maiores eorum neci traditi et seruituti durissime popuelud nequam latro furca suspensus amarissimas penas luet. Cessandum est ergo ab omni dolendi tristicia et ad omnes reges Grecie, duces et comites, maiores et nobiles, nostra scripta mittemus vt in huius ulciscendi causa dedecoris nobis potenter assistant. " Sicque uerbis et sermonibus fine facto, acquieuit humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
lon aduenit. Rex uo thoas de reg¬
nuit duzimoyx de regno suo naues se¬
tum detulit qͥn qͣginta. De regno aut̃
suo qd demoniũ dicebatꝰ thelanonꝰ
tyleus tͥginta naues adduxit. Poli¬
betes u̾o ⁊ amphimacus de ꝓunicia
calçedome din naues siddux̃e tͥgin¬
ta. Rex aut ydumeus ⁊ rex mengu
regno aut̃ tracie ille facũdissim ꝰ rex
ulixes qͥnq̃gnita naues sidduxit. dicx
u̾o melius de tĩtate sua dictã pigris
detulit naues decem ¶thecatus aut̃
⁊ ꝓthelisaus duces ꝓuincie que phi¬
de regno u̾o tritonico rex machaon
⁊ rex polidius fr̃es filii qͦndam regis
duas. De nobili citate sua que dici¬
t᷑ phites qͣn q̃guita naues adduxit

Expanded text:
lon aduenit. Rex uero Thoas de regimais de regno suo naues secum detulit l. De regno autem suo, quod Demenium dicebatur, Ayax Oyleus xxxvi naues adduxit. Polibetes uero et Amphymacus, de prouincia Calcidonie domini, naues adduxere xxx. Rex autem Ydumeneus et rex Merion regno Tracie ille facundissimus rex Vlixes l naues adduxit. Dux uero Melius de ciuitate sua dicta Pigris detulit naues x. Prothotacus autem et Prothesilaus, duces prouincie que PhyDe regno uero Tricionico rex Machaon et rex Polidus fratres, filii quondam regis xxii. De nobili uero ciuitate sua que dicebatur Phites l naues adduxit
Abbreviated transcription (Latin):
be p̾lioꝵ nłłis sudorib bellicis las¬
sabat᷑. nĩꝙͣ legit᷑ aliqͥs in tiliquo
regno fuisse qui tantũ a sius reg̃¬
ita fu̾nt uniꝰ forme ⁊ sili̾tu dĩs coe¬
quales ꝙ nlła disc̾pantia erat ĩ ilł.
uix namus ab alio diosti pot̾at
siquis eos sb̃ito inspexisser. eoꝵq¬

Expanded text:
lis enim sudoribus bellicis lassabatur. Nunquam legitur aliquis in aliquo regno fuisse qui tantum a suis regita fuerunt vnius forme et similitudinis coequales quod nulla discrepancia erat in illis. Vix enim vnus ab alio dignosci poterat, siquis eos subito inspexisset. Eo
Abbreviated transcription (Latin):
maiores sẽpsit idem dares in gͥcoꝵ
nuxiliũ psaꝵ regem in młta ueĩs¬
se militũ domituia. tuiꝰ colorẽ et
fomis mnt̃ cet̾os nõ obinsit. Scͥp¬
sit .ii. eũ fuisse magne stature uultũ
hiũsse ꝑigiussimũ faciem lentigi¬
nossum. capillos ⁊ barbã uelud igne¬
os rubicũdam. ¶In agomenone te

Expanded text:
maiores scripsit idem Dares in Grecorum auxilium Persarum regem in multa uenisse militum comitia, cuius colorem et formam inter ceteros non omisit. Scripsit enim eum fuisse magne stature, vultum habuisse pinguissimum, faciem lentigi<n>osam, capillos et barbam uelud igneam rubicundam.
Abbreviated transcription (Latin):
niceps ẽet sr̃ p̃dc̃o negoco felicit̾ ag¬
gcor duces ⁊ ṕnçipes ad se ibidem
couesentib corã ip̃o ⁊ consedẽtibus
seriatim indicto mami ab agame¬
none p̃dc̃o silentio onuĩ tumultu¬
ose uocis murmure cͥcũst̾pto aiga¬
menon ip̃e int̃ eos talia ũba ꝓfu¬
dit. S uiri nobłe̾s qui in ur̃aꝵ uir

Expanded text:
inceps esset super predicto negocio feliciter agGrecorum, duces, et principes ad se ibidem co uenientibus coram ipso et consedentibus seriatim, indicto manu ab Agamenone predicto silencio, omni tumultuose uocis murmure circumscripto, Agamenon ipse inter eos talia uerba profudit: "O viri nobiles qui in vestr
Abbreviated transcription (Latin):
mifa hecuba unde tot potis educ̃e
lat̾mas innatoꝵ tuoꝵ extidio quos
secabit ⁊ incidet cruẽtatus glãdis
ipioꝵ. ha gens ceca ⁊ dire mor¬
tis ignara ¶ Cur in uolenta ma¬
mi cib miusto uiro nõ euellitis hẽ¬
lenam ⁊ ⁊̃ nõ accełatis restitui ns¬
to uird. añ ꝙͣ dũ ensis accełet et
gladiꝰ atutꝰ uro deferueat ĩ truo¬
re. p̾utas ne futurũ patide sñ gͦ¬
ui pena ⁊ acerba uindt̃a posse tͣn sire
ꝑ quẽ nob̃ est finale excidiũ ꝓuen¬
turũ. ha infelix helena ĩmo dira
leena quo nob̾ es paritura dolores.
pellite igit᷑ tiues miser impiũ fu¬
mũ a larib ⁊ dũ lic mortẽ ꝑuita
timus q̃tulis p̾dc̃a caland̾ diffumde¬
ret ⁊ ad regis p̾ami monitꝰ nlło m᷑
desiff̾et in qͥeta: rex pͥamꝰ ip̃am capi
mandauit ⁊ in cõpedib ferreis in
claustͦ firmari. In quo dr̃ tassandmu
ip̃am ꝑ mltos dies fuisse decenta
cuiꝰ q̃ninoniaꝵ lam̃ta si fuissent
troianoꝵ aurib exaudiblr̃ inculca¬

Expanded text:
a Heccuba, vnde tot poteris educere lacrimas in natorum tuorum excidio, quos secabit et incidet cruentatus gladius impiorum? Ha gens ceca et dire mortis ignara, cur in uiolenta manu ab iniusto viro non euellitis Helenam, et eam non acceleratis restitui iusto viro antequam durus ensis acceleret et gladius acutus vestro deferueat in cruore? Putatisne furtum Paridis sine graui pena et acerba uindicta posse transire, per quam uobis est finale excidium prouenturum? Ha infelix Helena, ymo dira lena, quot nobis es paritura dolores! Pellite igitur, ciues miseri, impium funus a laribus et, dum licet, mortem pro uitatinuis querelis predicta Cassandra diffunderet et ad regis Priami monitus nullo modo desisteret inquieta, rex Priamus ipsam capi mandauit et in compedibus ferreis in claustro firmari. In quo dicitur Cassandram ipsam per multos fuisse detentam, cuius querimoniarum lamenta si fuissent Troyanis animis exaudibiliter inculca
Abbreviated transcription (Latin):
in gau̾ant tu sbito celũ obductũ ob
scutas induxit ten eb̃s circũ ꝙͣ ⁊ ua¬
rus thoruscatõnib tui da ⁊ inter¬
pollata luce micantib ruptis mi¬
hib muguĩt tlamosa cotitiua mñ¬
in plumã gͣ coacte nuibes tiquosds
umbres effundũt ⁊ inualente uen¬
tor rabie ꝑtellosa tumet pelagus
in fluctus maxĩos eleuatu. cuiꝰ are¬
a a eris obstĩtate fr̃a niniũ tenebro¬
sa exaspuntib imibis adũsꝰ uani¬
a cacumina fluctuũ extollũt᷑ spu¬
mias enctantia creb̃s huit inde
ex quib ngrũ pelagus uelud ẽ¬

Expanded text:
igauerant cum subito celum obductum nubibus obscuras induxit tenebras circumquaque, et uariis coruscacionibus tumida et interpollata luce micantibus, ruptis nubibus, mugiunt clamosa tonitrua, mIn pluuiam igitur coacte nubes aquosos imbres effundunt, et inualescente uentorum rabie procellosa, tumet pelagus in fluctus maximos eleuatum. Cuius area aeris obscuritate facta nimium tenebrosa, exasperantibus nimbis aduersis, uaria cacumina fluctuum extolluntur, spumas eructancia crebras hinc inde, ex quibus nigrum pelagus, uelud e
Abbreviated transcription (Latin):
dis ẜmonib ⁊ pus affutib solari ⁊¬
mestũ intẽdit. Aui dũ ulłis momi¬
tis lacͥmis ⁊ fletib finẽ daret celer
se accingit sid reditũ sui regm. Quẽ
nestor nõ de ẜens ip̃m in comitiua

Expanded text:
dis sermonibus et piis affatibus solari mestum intendit. Qui dum nullis monitis, lacrimis, et fletibus finem daret, celer se accingit ad reditum regni sui. Quem Nestor non deserens ipsum in comitiua
Abbreviated transcription (Latin):
lacͣmis defistete regiis uestib ex¬
orantam equũ mne pult̾tudinis
⁊ mrea selia ⁊ aureo treno decorã
fecit ciscende oromatisꝙ captiuis
alus in equoꝵ młtitudie ixͣ gͣdꝰ
eor nbet eos p̃cede in mlta mĩli¬
tum comitiua ¶ Et demũ ip̃e paris ⁊
deiphebus anthenor ⁊ enens ⁊ poli¬
cõmearũt ⁊ recedẽtes atenedon len¬
tis passib se dirigũt u̾sꝯ troiam. ⁊
eis cõneĩentib iuxͣ tĩtatem eãdem.
rex p̾amꝰ in młtoꝵ nobłium comiti
ua obuiam ilł exunt. Et salutatis
sus ⁊ hylari multu receptis: siccedit
aid helenam qͣm deuotis affectibꝰ
⁊ leta fronte sustipiens in ũbis pla¬
cidis humilr̃ se sõmifit. Pueienti¬
b gͦ eis ad cĩtatis portã ubi młti¬
tudo ppłi infinita coflux̾at. ⁊ gau

Expanded text:
tis exornatam, equum mire pulchritudinis, in aurea sella et aureo freno decorum, fecit ascendere, ordinatisque captiuis aliis in equorum multitudine iuxta gradus eorum, iubet eos precedere in multa militum comitiua. Et demum ipse Paris et Deyfebus, Anthenor, Heneas, et Pollicomearunt. Et recedentes a Thenedon lentis passibus se dirigunt uersus Troyam, et eis venientibus iuxta ciuitatem eandem, rex Priamus in multorum nobilium comitiua exiuit obuiam illis, et salutatis suis et ylari uultu receptis, accedit ad Helenam, quam deuotis affectibus et leta fronte suscipiens ipsi in uerbis placidis humiliter se submisit. Peruenientibus ergo eis ad ciuitatis portam ubi multitudo populi infinita confluxerat gau
Abbreviated transcription (Latin):
nit ei ducẽ. ⁊̃ data ei omĩs ꝑlem¬
tudĩs põtate dci sc̃es castor ⁊ pollux
putates troranos nõdũ in frigiã
ꝑmenisse cũ qͥbusdã eoꝵ nauib se
puatut᷑ in mare si forte p̃dc̃am he¬
lenam recupare posset anteꝙͣ tro¬
iam continget applicare. Nonulli
u̾o dix̃unt ꝙ dcĩ fr̃es uotatõne me¬

Expanded text:
runt et ducem. Et data ei omnis plenitudinis potestate, dicti fratres Castor et Pollux, putantes Troyanos nondum in Frigiam peruenisse, cum quibusdam eorum nauibus se inmittunt in mare, si forte predictam Helenam recuperare possent antequam Troyam contingeret applicare. Nonnulli o dixerunt quod dicti fratres, uo
Abbreviated transcription (Latin):
dia gñnt mmitis. singe gͦ ꝓpa¬
late letitiã cũ dolor hũdat ⁊ fin¬
ge te nõ cutare de hus in quibꝯ
te debet rõnabił cã mordere.mam
curis auxus aut fliunus lac̾maꝵ
honor q̃rit᷑ at iindicta. ense gͥ

Expanded text:
dia generat inimicis. Finge ergo propalare leticiam, cum dolor habundat, et finge te non curare de hiis in quibus te debet rationabilis cura mordere. Curis anxiis aut fluuiis lacrimarum hon
Abbreviated transcription (Latin):
die seq̃nte rege pͥcano acceptãte gͣ¬
tant᷑ paris helenã in templo palla¬
dis duxit ux̃em obtutꝰ rei cãm um¬
u̾si troiani implicant festa festis
gaudia gaudiis a g̃gant ⁊ ꝑ dies oc¬
to continuos ludis ⁊ exhilartõib
uacau̾nt. ¶Qd̾ postꝙͣ cassandre filie
pͥami regis innotuit paridẽ helenã
troiam gaudia ducctis de miptus
paridis ex quib nobis tanta fut᷑a
spectu pr̃m iidebitis trucidatos ⁊
maritoꝵ crudelia fun̾a induate m¬
tuebunt᷑ uxes. ha sb̃limis troia
dira p̾ cipitatura nuns ꝙͣ impie
sbũsa ꝑibis. ha miẜe uires qͣnto¬

Expanded text:
die sequenti, rege Priamo acceptante gratanter, Paris Helenam in templo Palladis duxit uxorem. Ob cuius rei causam vniuersi Troyani implicant festa festis, gaudia gaudiis aggregant, et per dies viii continuos ludis et exilaracionibus uacauerunt. Quod postquam Cassandre, filie regis Priami, innotuit Paridem Helenam , gaudia ducitis de nupciis Paridis, ex quibus uobis tanta futuraspectu patrum videbitis trucidatos, et maritorum crudelia funera uiduate intuebuntur uxores? Ha sublimis Troya, diris precipitatura ruinis, quam impie subuersa peribis! Ha mi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de raꝑtu sue helene ꝙ plusꝙͣ se¬
ip̃m amore tenrimo diligebat tan¬
toꝵ doloꝵ aculeis fr̃s ẽ auxius ꝙ
pmis cades in t̾ram de błitatꝰ es̃t
sp̃u ⁊ ftuᷤ est deficiẽs qͣi totalr̃ in lo¬
quela. S dum post longani iures resũp¬
fit in ista doloris anxietate corea suo¬
⁊ helene sue aibsentiã sb̃ tanti intupii
suggillatõe t ducte deflet eiꝰ pulchi¬
tudĩem silienis manib ꝯfctandam

Expanded text:
 de raptu sue Helene, quam plus quam seipsum amore tenerrimo diligebat, tantorum dolorum aculeis factus est anxius. Qui pronus cadens in terram, debilitatus est spiritum et factus est deficiens in loquela. Sed dum post longam horam uires resumpsit, in multa doloris anxietate corporea suoet Helene sue absenciam sub tanti uituperii siggilatione transducte. Deflet eius pulchritudinem alienis manibus contractandam
Abbreviated transcription (Latin):
in sua turiositate tempiem. dilec¬
tus płim̃i a ꝑuelł cũ ip̃e aliqͣlem
ẜuando modestiam del caret᷑ iniłł
In mrib u̾o ⁊ strerntate bellandi
fuit aliꝰ hector. uł ẜus ab ip̃o. In to¬

Expanded text:
in sua animositate temperiem, dilectus plurimum a puellis, cum ipse aliqualem eruando modestiam delectaretur in illis. In viribus uero et strennuitate bellandi uel fuit alius Hector uel secundus ab ipso. In to
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ⁊ ip̃i coadimatis inunũ sit est
cã pͥmo regi nr̃o placunt᷑ nõs in gͤ¬
ut exionam sorore suam nr̃o studio
reheret. cuiꝰ obtentꝰ si uob̃ impossibil
iud̾et᷑ saltem dampnificare g̾cos qͦ¬
cũq modo possemꝯ deb̾emꝰ studium¬
cio iipossi biẜ fc̃a cũ sciamꝰ eam ã re¬
ge thelaimone detim̃ uiroutiq forci¬
ori qui nob̾ eam restitũe nõ sũ gra¬
uis conflictu belli concedet eiꝰ amo¬
re bachatus. nec nos fumiꝰ in tanta
qͣntitate potentes ut ip̃i thelamo¬
n p̾uałe possimꝰ in uirib nec ĩ no¬
bis est tanta põ ut cĩtatem siliqͣm

Expanded text:
st amo regi nostro placuerit nos in Gs intentio ut Exionam sororem suam nostro studio rehaberet. Cuius obtentus si vobis impossibilis uideretur, saltem damnificare Grecos quocunque modo possemus debcio impossibilis facta est, cum sciamus eam a rege Thelamone detineri, viro utique fortiori, qui nobis eam restituere non sine grauis belli conflictu concederet, eius amore bachatus. Nec nos sumus in tanta quantitate potentes vt ipsi regi Thelamoni preualere possemus in viribus. Nec in nobis est t
Abbreviated transcription (Latin):
quio uniu̾ sꝯ excitus naues astendͭ.
⁊ pans ⁊ deiphebus in lacͥmis a re-¬
ge obtenta licẽtia naues intͣnt. so¬
lutis itaꝙ fumib tb̾ductis anthori ᷤ
⁊ uelis eleuatis maltũ naues ip̃e
in noĩe doꝵ inonis ⁊ ueñis. in al¬
tum pelagꝰ se impiigũt ⁊ eis fe¬
liti nauigatõe potitis ad sparsas
nauigãtes in ip̃is cͥca g̾cie finiti¬
de distͥctu g̾toꝵ. que insula citrius
hodie a nanigãtib applłat᷑. In hñc
gͣ in fulã cithaream nauib croians
applicitis trões eiꝰ desid̾ablr̃ portũ

Expanded text:
quio vniuersus exercitus naues asscendit et Paris et Deyfebus in lacrimis a rege obtenta licencia naues intrant. Solutis itaque funibus, subductis anchoris, et uelis eleuatis, in altum naues ipse in nomine deorum Iouis et Veneris in altum pelagus se impingunt, et eis felici nauigatione potitis, ad sparsas nauigantes in ipsis circa Grecie finitide districtu Grecorum, que insula Citrius hodie a nauigantibus appellatur. In hanc igitur insulam Cythaream nauibus Troyanis applicatis, Troes eius desiderabiliter portum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ herent. ⁊ in uen̾atõne maxĩa an¬
pp̃a seꝑiꝰ resposũ recipent a petitis
abea. celebrabat᷑ itaq dieb uł ĩ tẽ¬
pio ip̃o tũc festũ ipis uen̾is pͥncipa¬
le. ꝓpt᷑ qd̾ infiniti de finitinus ꝑtib
in illam insulã se contułant mlies
ci uultu ⁊ in pñtia ppłi tũt astãtis
ibidẽ deuotis oiõnib oblõnes suas
su młta auri ⁊ argenti copia iniñsa
pdigalitate ꝑfudit. fu̾at .n. paris
pulchrtudie młta decorus om̃es su¬
os ⁊ ⁊̃ silios in forma p̾cellens sp̃
ut aspex̾unt ustantes ĩ tẽplo de eiꝰ
pulchrntudĩe admirati sũt ualde

Expanded text:
 in veneracione maxima anipsa sepius responsa reciperent de petitis ab ea. Celebrabatur itaque diebus illis in templo ipso tunc festum ipsius Veneris principale, propter quod infiniti de finitimis partibus in illam insulam se contulerant mulici uulto in presentia populi tunc astantis ibidem deuotis orationibus oblaciones suas in multa auri et argenti copia immensa prodigalitate profudit. Fuerat enim Paris pulchritudine multa decorus, omnes suos et etiam alios in forma precellens. Quem ut aspexerunt astantes in templo, de eius pulchritudine mirati sunt valde
Abbreviated transcription (Latin):
nem uidłt helenã menelay regis
ux̃em ad tẽplũ ip̃ius uen̾is acces¬
sͣsse ⁊ inmlta comitiua suoꝵ apꝑa¬
cu mrabłi paris excellent̾ orna¬
tus puenit m templũ. audierat
n. fania p̾dicante iam diu helenã
castoris ⁊ pollutis regum sororẽ inc̾di¬
bili specõsitate ing̾e qͣm ut uidit in¬
iudit. dum de facili fancibꝰ accẽssꝯ
figens intuitũ sigillatim in eiꝰ m ẽ¬
bia tanto decorẽ sꝑsa sb̃tilr̃ ꝯtẽpla¬
e᷑ ⁊ dũ paris in eiꝰ luminia figit in¬
tuitũ. helena intuẽtis asptus ex su¬
oꝵ asp̾tib mutua uelõne repensat.
placuit .i. helene forma paridis piꝰ
ꝙͣ de eo p̃ambula p̾dix̃e p̾conia cum
de eiꝰ forma ip̃a s̾ sit iudex ⁊ testis
assens in corde suo nũꝙͣ uidisse ho¬
minẽ fiłis sp̃ei nec qui tm̃ suo afft̃¬
alt̾i quicqͣ gestierat in aĩo resolutis
in suspiria uocib ꝓpalauit. ⁊ q̃cq̃d
de optatis eoꝵ fi debet int̾ se bren
pstrixe ẜmone: Quo fc̃o paris ab

Expanded text:
nam videlicet Helenam, Menelay regis uxorem, ad templum ipsum Veneris accessisse in multa comitiua suorum apparatu mirabili, Paris excellenter ornatus peruenit ad templum. Audiuerat enim, fama predicante iam diu, Helenam, Castoris et Pollucis regum sororem, incredibili speciositate uigere. Quam ut uidit, inuidit, dum de facili facibus accensus figens intuitum siggilatim eius membra tanto decore respersa subtiliteet dum in eius lumina figit intuitum, Helena intuentis aspectus ex suorum aspectibus mutua relatione repensat. Placuit enim Helene forma Paridis plus quam de eo perambula predixere preconia, cum de eius forma sibi sit ipsa iudex et testis, asserens in corde suo nusquam uidisse hominem similis speciei nec qui tantum suo affecalteri quicquid gestierat in animo resolutis in suspiria uocibus propalauit, et quicquid de optatis eorum fieri deberet inter se breui perstrinxere sermone. Quo facto, Paris, ab
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ uaticima ꝓcessisĩe que ip̃a pu¬
ram u̾itatẽ nõ exti̾it assenta.
absit gͦ ut paris in g̾ciam se conf̾¬
re p̃sũmat᷑. nam ꝓ c̾to teneat sti
entia ur̃a ꝙ si paris in g̾ciam sed
dux̃it ꝯfẽndũ t̾ram aliqͣm inuasu¬

Expanded text:
 uaticinia processisse que ipsam puram ueritatem non extiterint assecuta. Absit ergo ut Paris in Greciam se conferre presumat. Nam pro certo teneat vestra scientia quod, si Paris in Greciam se duxerit conferendum terram aliquam inuasu
Abbreviated transcription (Latin):
quũt᷑ fit gͥ finis bello. ⁊ troiam
obtenta uictoria gaudẽtes reu̾tũ¬
t᷑ ad naues nichil p̾cõsum relin¬
qͥntes in templo. in cuiꝰ p̃da mł¬
tas ⁊ innũabiles diuitias q̃siẽt.
ascendut gͦ naues p̾dc̃is plenas
diuicus ⁊ młt̾itudĩe captinoꝵ. Et ue¬
lis ud uentoꝵ afflatus erectis nam
castri ꝑ sexmiliaria a tromi distan¬
tis od tenedon ab intolis dicebat᷑
fesitit᷑ portũ intrãt. ubi miectis an¬
thoris. ⁊ nauib ip̃is securis fumib
roligatis gaudẽtes destend̾unt ĩ f̾¬
ꝙ asius in honore maxio fũt recep¬
int. Canstatĩ postꝙͣ puent ad re¬
geni reft illi paridẽm incolumẽ
cũ sus apd̾ tenedon salubut᷑ adue¬
nisse ⁊ ei singła q̃ ꝑ paridẽ gesta
sũt tumꝙͣ ille qui p̾dc̃ĩs int̾fũat re¬
titat seriatim. ad hoꝵ gͥ rełonẽ rex¬

Expanded text:
quuntur. Fit igitur finis bello et Troyani, obtenta uictoria, gaudentes reuertuntur ad naues, nichil preciosum relinquentes in templo, ex cuius preda multas et innumerabiles diuicias quesierunt. Ascendunt ergo naues predictis plenas diuiciis et multitudine captiuorum, et uelis ad uentorum afflatus erectis, naustri per vi miliaria a Troya distantis, quod Thenedon ab incolis dicebatur, feliciter portum intrant. Vbi iniectis anchoris et nauibus ipsis securis funibus religatis, gaudentes descendunt in tea suis, in honore maximo sunt recepqui statim postquam peruenit ad regem, refert illi Paridem incolumem cum suis apud Thenedon salubriter aduenisse et ei singula que per Paridem gesta sunt, tamquam ille qui predictis interfuit, recitat seriatim. Ad horum igitur re
Abbreviated transcription (Latin):
lene de puschutudĩe paridis ad tẽ
lene uane uoliutatis desid̾abił
appetitꝰ qui mli̾ex aĩm cõsueuit.
corta uolũtate corrũpe. helene aĩ¬
mũ incõsulta f̾lagͣntia cõcitauit ut
optaret ad ip̃ius festiuitatis sollẽp¬
ma se defene gaudia iunsura festi¬
ua ⁊ insptura ducẽ frgie natõnis.
faĩliarib cõnocatis iubet eis ꝑari
nic̃ia equos ⁊ comites cũ aꝑd̃ ci¬
thaream ad tẽplũ nen̾is se appetat
cõfeire ubi eiꝰ festũ colit᷑ tã sollẽp¬
ta. nõ eĩ a menelay młtũ extit̾at
citharea remota cũ uelud in eiꝰ uꝑ¬
poĩto cõstituto ab ip̃ius finib mo¬
dico fpeto distaret. Rec mora equi
pant᷑ ⁊ comites ⁊ helena cũ suis
comitib in regio a pꝑatu equos ꝑ¬

Expanded text:
lene de pulcritudine Paridis ad templene, uarie uoluntatis desiderabilis appetitus, qui mulierum animum consueuit subita leuitate corripere, Helene animum inconsulta flagrancia concitauit vt optaret ad ipsius festiuitatis sollempnia se conferre gaudia uisura festiua et inspectura ducem Frigie nacionis. familiaribus conuocatis, iubet eis parare necessaria, equos, et comites, cum apud Cithaream ad templum Veneris appetat se conferre, ubi eius festum colitur tam sollempa. Non enim a Menelay regno extiterat Cytharea remota, cum uelut in eius opposito constituta ab ipsius finibus modico freto distaret. Nec mora, equi parantur et comites et Helena cum suis comitibus in regio apparatu equos
Abbreviated transcription (Latin):
ib̾dit. xñte ũ o paride apd̾ tene¬
don. put ibi applicuit regma he-¬
lena nt̾ captinos alios luctuosos
młta ut idebat᷑ astantib torq̃¬
uat⁊ tingustia dũ pectꝰ ⁊ faciẽ cõ¬
tinius flumalib lacͥmis irriga¬
ret. ⁊ in singftuosis uocib regen
iutum regesq fr̃es filiam ⁊ prĩ¬
am notost defleret que crebris
ululatib inqͥeta. nlło tibo aut po¬
tiipotit: Qd paris ꝓ molesto ge

Expanded text:
istente uero Paride apud Thenedon, prout ibi felix applicuit, regina Helena inter captiuos alios luctuosos multa, ut uidebatur astantibus, torquetur angustia, dum pectus et faciem continuis luctualibus lacrimis irrigaret et singultuosis uocibus regem virum regesque fratres, filiam, et patriam natosque defleret, que crebris ululatibus inquieta nullo cibo aut potu potitur. Quod Paris pro molesto ge
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ualẽs in hec u̾ba resoluit. Caris¬
sime rex si in onĩ ne gotõ qd̾ ẽ aliqͥs
diligenti ex amĩatõe pensarẽt ꝙͣta
raptu uolucrũ aafe̾nda sũt somina
nũꝙͣ forte semina sultis darẽt. ꝑ en
blr contͣdici. nã si contĩgat eũ ali¬

Expanded text:
non ualens in hec uerba resoluit: "Karissime rex, si in omni negocio quod est aliquis diligenti deliberatione pensarent quanta a raptu uolucrum auferenda sunt semina, nunquam forte semina sulcis darent. Parenbiliter contradici. Nam si contingat eum ali
Abbreviated transcription (Latin):
tate ꝯsurg̃e cũ ꝓ ea recuꝑanda ius¬
ta cã indeanĩ armamone cont̃ de¬
tentorẽ ipĩus. Scitis ⁊ nos imiuste
danaos nos offendisse. ⁊ ꝑ mitas i¬
offẽsas nos arma nsta cupest̾e. cũ
catus appetͥes se ulcisci. moneo̾ qͣ ut
se in mea remꝑanda sorore. nã nũc
ẽ tempꝰ acceptũ. ut ꝑ hostes nr̃os

Expanded text:
te consurgere, cum pro ea recuperanda iuste uideamur arma mouere contra detentores ipsius. Scitis enim et uos iniuste Danaos nos offendisse et per iniustas offensas nos arma iuste capescere, cum catus appetit se ulcisci. Moneo igitur ut in ipsa mea recuperanda sorore. Nam nunc est tempus acceptum vt per hostes ues
Abbreviated transcription (Latin):
lentiũ ⁊ hoꝵ p̾cipue qui malũt ne¬
tu clamoris impeltũt᷑ in colaꝵ au-¬
res qui in qdam castro in emi ẽ¬
cori loco sup᷑ templũ ip̃m tum. de¬
gebant. Et expgeftĩ in uocib occi¬
soꝵ ⁊ alioꝵ qui fuge sb̃sidio i ce stͥ
se retpe fũt conati stupest̃ sur dũt
a stͣtis arma capiũt ⁊ acmati rapi¬
to cursu descendentes a tastio nrunt
in troianos. Erat in castro ip̃o mł
gistĩo ueld̃ edocti acrit᷑ infultãt in
t̾idias ⁊ duta resistentia ip̃os im¬
pellũt. putantes eos neci trade ⁊̃
captas posse recupare ꝑsonas. cõ¬
flictꝰ ec fit maximꝰ ex quo sequit᷑
magus cẽdes. s troiam demũ qͣ
eos młto pociꝰ in qͣdruplo excede

Expanded text:
lencia et horum precipue qui malunt neltu clamoris inpelluntur incolarum aures, qui in quodam castro in eminenciori loco supra templum ipsum firmato degebant, et, expergefacti in vocibus occisorum et aliorum qui fuge subsidio in castrum se recipere sunt conati, stupefacti surgunt a stratis, arma capiunt, et armati rapido cursu descendentes a castro irruunt in Troyanos. Erat enim in castro ipso mulgisterio uelut edocti acriter insultant in Troyanos et dura resistencia ipsos impellunt, putantes eos neci tradere et captas posse recuperare personas. Conflictus ergo fit maximus, ex quo sequitur magna cedes. Sed Troyani demum, qui eos multo poc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ uenit ad cassandre notĩam regis
sulatus iuocib altis ꝓclamãs ꝓ a¬
lit in hec u̾bã. ha nobilissima tr̃oie
cuutus uñ tamdira ⁊ tã dura facta
te detͣhũt ut g̃nib sis in b̾ui sb̃uer¬
tenda ꝑituł ⁊̃ tuaꝵ turtiũ alta cacu¬
mina dissolinit᷑ ⁊ dent ᷑ p̾cipitẽ in
tunã. ha in felix rex pͥame qd cͥmẽ
leris muoluta es cõtagio ut om̃es
udeas ꝑtus tuos crudeli nece suc¬
tũb̾e. tur nõ ꝓhibes paridẽ adire gͣ¬
ciamꝰ qui tante pestis futurꝰ ẽ cã¬
⁊ sins clamorib fine fc̃o surgẽ ad re¬
gemi premi se contulit᷑. ⁊ ymbrib la¬
cmaꝵ fleblr̃ regem pr̃em admonu¬
it ut desift̾et ab inceptis tanꝙͣ il¬
la que in sue stĩe celebrib documẽ¬
tis fut᷑a mala p̾uid̾at ⁊ p̾uisa noci
dat cursu suo uolũtatios instinctꝰ.
⁊ motꝰ infelites accełabat ad exitꝰ
pcessus exinde auidos ordiendo. Sa¬
ne si dissuqsiones hectoris cassan¬
dre monitꝰ suasiones helem sb̃iec¬

Expanded text:
iam, regis llulatus et uocibus altis exclamans prosiliit in hec uerba: "Ha nobilissima Troye ciuitas, vnde tam dira et tam dura fata te detrahunt vt grauibus in breui sis subuertenda periculis et tuarum turrium alta cacumina dissoluantur et dentur precipitem in ruinam? Ha infelix rex Priame, quod crimen leris es inuoluta contagio ut omnes uideas partus tuos crudeli nece succumbere? Cur non prohibes Paridem adire Greciam, qui tante pestis futurus est cas clamoribus fine facto, surgens ad regem patrem se contulit et ymbribus lacrimarum flebiliter regem patrem amonuit ut desisteret ab inceptis, tanquam illa que in sue scientie celebribus documentis futura mala preuiderat et preuisa uoci cursui uoluntarios instinctus et motus infelices, accelerabat ad exitus, processus exinde auidos ordinando. Sane si dissuasiones Hectoris, Cassandre monitus, suasiones Heleni, subiec
Abbreviated transcription (Latin):
a rege ip̃o obtenta licẽtia recesẜunt.
Ab̾seq̃nti uo die id̃ rex pͥamꝰ unnũ¬
sos ciuos citatis troie ad gn̾ale col¬
loqͥum conuocauit. Et comieĩen¬
tib illis. hus est eos ẜmonib cllo¬
cutꝰ. o fideles ⁊ dilã ciues satis est

Expanded text:
 recesserunt. Sequenti uero die idem rex Priamus vniuersos ciues ciuitatis Troye ad generale colloquium conuocauit et conuenientibus illis hiis est eos sermonibus allocutus. "O fideles et dilecti ciues, satis est
Abbreviated transcription (Latin):
nitꝰ maifesta qͥest̾e uota mea. cũ in
eiꝰ memoͣ dolore ꝯst̾ͥngar qͣm ꝯtimu¬
uta recordia ullatenus abołe ꝑmit
ris mei mat̾ias duplicauit. S qr f̾¬
rocuranda sũt uuln̾a q̃ bñficia nõ
sentiũt meditine ꝓposui paridẽ ĩ ar¬
mata muaru ⁊ in arino ex̃citu młto
cõpleto mlite in g̾tiam destinare.
ut hostes mõs potent̾ inuadat dãp
tatem nr̃am adducet ꝑ qͣm cõmuta¬
cõn sororis mee dus fauẽtib uale¬
am ꝓm̾eri. qd̃ qr exequi nõ decreui.
su lubre ꝑseũet᷑ instantiꝰ in incepto.
lic enĩ hec oĩa satis intime tangãt
om̃s tangit sapiẽte dñte debet ab

Expanded text:
itus manifesta quiescere uota mea, cum in eius memoria dolore constringar, quem continuata recordia nullatenus abolere perris mei materias duplicauit. Sed quia ferro curanda sunt uulnera que beneficia non senciunt medicine, proposui Paridem in armata manu et marino exercitu, multo completo milicie, in Greciam destinare vt hostes nostros potenitatem nostram adducat, per quam commutationem sororis mee diis fauentibus valeam promereri. Quod quia exequi non decreui asalubre, perseueretur instancius in incepto. Licet enim hec omnia satis intime tangant omnes tangit, sapiente dicente, debet ab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ip̃e in g̃tiam dirigat᷑. ad penthei
u̾ba talia dicẽtis nimor fit maxi ꝯ
int᷑ astantes cũ ⁊ eiꝰ pat̾na uatici¬
nia cepbent ⁊ penthei suasiones.
s qr futura disẽmĩa meuitablĩa fa¬
ta constituũt. placuit coĩt᷑ omĩb
panidẽ in g̃tiam cũ nauali ex̾citu
se tͣnsferte ⁊ sic colloquio fiue da-¬

Expanded text:
pse in Greciam dirigitur. " Ad Perthei uerba talia proferentis rumor fit maximus inter astantes, cum et eius paterna uaticinia reprobent et Perthei suasiones uSed quia futura discrimina ineuitabilia fata constituunt, placuit communiter omnibus Paridem in Greciam cum nauali exercitu se conferre. Et sic, colloquio fi
Abbreviated transcription (Latin):
pietis est cͤde tũ ⁊ hec ex sola ꝓce¬
bat᷑ stultitie leuitate. ꝑgat gͥ he¬
lenꝯ si timore ꝯtutit᷑ in tempłis ⁊¬
ce lebre dinã. ⁊ sinat alios qui la
beuecũdie obducũt᷑ debitas ĩar¬
moꝵ ꝯtͣlictu expost̾e ulcõnes. ad
qͥd cͥca eiꝰ siba tam uana. tã fiuio¬
la rex inclite ꝑturbaris. Iu be naingia
solu̾e ⁊ ex̃caum ad iter atting̾e belli¬
cosum cũ nõ sit fendꝰ deceto tantꝰ
pudor a g̃cis nob̾ illatus absq tali¬

Expanded text:
sola procedat stulticie leuitate. Pergat igitur Helenus, si timore concutitur, in templum celebrare diuina et sinat alios qui labe uerecundie obducuntur debitas in armorum conflictu exposcere ultiones. Ad quid circa eius uerba tam vana tam friuola, rex inclite, perturbaris? Iube nauigia soluere et exercitum ad iter accingere bellicosum, cum non sit ferendus de cetero tantus pudor nobis a Grecis illatus absque talli
Abbreviated transcription (Latin):
de circũstãtib penche ꝯ noĩe. filiꝰ
gore fuisse t̾nsfusam surgẽs in hec
u̾ba prupit. o nobłissimẽ rex cum
sim totꝰ erga maiestatẽ ur̃am ⁊ e¬
lo fi delitatis accensꝯ q̃ memorie
uĩe reduc̾e nõ omitto maiestus ⁊¬
ur̃a benigne recipiat tanꝙͣ ꝓlatã
ab intẽcõne fideli. Nouit n. usu sere¬
intas me pr̃em euforbriũ huisse qͣ
plusꝙͣ centũ octoginta ãns utali po

Expanded text:
de circumstantibus Pertheus nomine, filius gore fuisse transfusam, surgens in hec uerba prorupit: "O nobilissime rex, cum sim totus erga maiestatem vestram zelo fidelitatis accensus, que memorie vestre reducere non omitto maiestas vestra benigne recipiat, tamquam prolata ab intencione fideli. Nouit enim vestra serenitas me patrem Euforbium habuisse, qui plus quam centum octuaginta annos uitali po
Abbreviated transcription (Latin):
pus enit quoiam sol int̾ iades ⁊ pli¬
ades ꝑfec̾at cursũ suuĩ. Sudũ eẽt ĩ
signo tauri. m̃sis ille maius diũsis
florib planicies atuoꝵ ornau̾at. ⁊
nois mrẽtes florib. frondib arbo
militũ. sẽcũ addux̾unt. qui in armo
x exticio młta strenuitate ingebãt.
magnis ⁊ oĩ plentudĩe nccͣioꝵ o

Expanded text:
pus erat quod iam sol inter Iades et Pleiades perfecerat cursum suum, qui dum esset in signo Thauri, mensis ille Maius diuersis floribus planicies aruorum ornauerat et nouis virentes frondibus arbormilitum secum adduxerunt, qui in armorum exercitio multa strennuitate uigebant. magnis et omni plenitudine n
Abbreviated transcription (Latin):
to suo sedit in solio in sius ipoĩtis
estuans ⁊ in exetutõe ip̃oꝵ ĩportuẽ
totus hanelans filios suos pari¬
dem ⁊ deiphebũ uocauit ad se ⁊ ex¬
p̃sse mãdauit eisd̃ ut in pannonie
punitiã se ꝯf̾ant festinant᷑ dela

Expanded text:
to, suo sedit in solio in suis propositis estuans et in execucione ipsorum importune totus anhelans filios suos, Paridem et Deyfebum, uocauit ad se et expressim mandauit eisdem vt in Pannonie prouiuciam se conferant festinanter dela
Abbreviated transcription (Latin):
ex regis filus minor postremo suscep¬
tus ut uidit omĩs p̃ młta turbõne
silere rupto silentio in hec ũba ꝓ¬
ruꝑit: o uiri nobles ⁊ nimiũ aĩo¬
si ad qͥd turbanm t̾ca płima ad ⁊¬
uotem uniꝰ pusillamim sac̾dotis.

Expanded text:
ex regis filiis iunior postremo susceptus, ut uidit omnes pre multa turbacione silere, rupto silencio in hec uerba prorupit: "O viri nobiles et nimium animosi, ad quid turbamini circa plurima ad uocem vni
Abbreviated transcription (Latin):
uũ stat nõ festinet ad motũ. nam
qui sedet in plano nõ ht uñ cadat.
guis ut de infelici tãu tuo ⁊ fina¬
li tuoꝵ extidio de tanta urbis ru¬
mosa itata iactura dares fut̾is gẽ¬
tib longam mat̾ĩam uelud delt̃¬
cabłes fabulas recensendi. cum de
smses successib alioꝵ libent̾ hõĩm
muscẽaut᷑ auditꝰ. Q postea qͥd ti
ura cũns in te successit p̾sens hys¬
toris series narratõis manifestat.
Rex gͥ pͥamꝰ cõuocatis omab tro¬
ie maiorib ⁊ in regio ylion eis cõ¬
actis in unũ sic allocutꝰ ẽ illos. Ec¬
cẽ put᷑ de ꝯfilio ur̃o ꝓcessit anthe¬
nor᷑ missus in gͥtiam᷑ ꝓ a grecis me¬
a recupanda sorore ut odiũ qd̾ gi¬
mͣ a p̃d᷑ eos ꝓ belloꝵ scandał eiu¬
gͣuia q̃ nob intulunt ⁊ tã gͣues ĩ¬
ducti saltem u̾bo cognost̾ent ꝙ
male gesẜunt. s in maioris elatõ¬
nis sr̃biam eleuati nob̃ gͣuiora mi¬
nant᷑. ab sit᷑ g ͦ ꝙ sim stnte fortu¬

Expanded text:
bene stat, non festinet ad motum"; nam qui sedet in plano, non habet unde cadat. guis ut de infelici casu tuo et finali tuorum excidio, de tante urbis ruinosa iterata iactura, dares futuris gentibus longam materiam _uelut delectabiles fabulas_ recensendi, cum de sinistris successibus aliorum libenter hominum mulceantur auditus. Set quid postea tibi et tuis inde successit presens narrationis ystorie series manifestat. Rex igitur Priamus, conuocatis omnibus Troye maioribus et in regio Ylion eis coactis in unum, sic alloquutus est illos: "Ecce prout de consilio uestro processit Anthenor, missus in Greciam pro a Grecis mea recuperanda sorore ut odium quod gerimus apud eos pro bellorum scandalis euigrauia que nobis intulerunt et tam graues inducti saltem uerbo cognoscerent quod male gesserunt! Sed in maioris elationis superbiam eleuati nobis grauiora minantur. Absit ergo quod sinistrante fortu
Abbreviated transcription (Latin):
illis nõ est eis occulta mat̾ia ꝑ tr̃õ¬
ianos. dicut .n. paridẽ ẽẽ filiũ re¬
gis troie ⁊ u enuse in g̾ciam in co¬
mitiua suoꝵ młtoꝵ nobliũ iussu
pris ut a regib grecie repetãt ꝙͣ¬
dam pus si sorore exionã noĩe
qͣm dicti reges regi thelamoni
tradid̾unt. qui s̃ lũtimedonte te

Expanded text:
non eis occultas est materia per Troyanos. Dicunt enim eis Paridem esse filium regis Troye et venisse in Greciam in comitiua multorum suorum nobilium iussu patris ut a regibus Grecie repetat quandam sui patris sororem, Exionam nomine, quam dicti reges regi Thelamoni tradiderunt, qui sub Laumedonte re
Abbreviated transcription (Latin):
hus quor fins ẽ dolor ⁊ mortis exe cu
conis amare ne ꝓinde teip̃m doleas
truncũ arene iace carissimã ꝯsortem
tuam morti editam ⁊ om̃s tuos gla¬
dio semẽte truncatos. cũ hec oĩa sint
futura reua si paris g̾ciam cũ ex̾citu
p̾sumat adne  Et hiis dictis qͣi do¬
sens se in ipria restituit sessione. Ad
hec gͥ ũba helem sapiẽtis uacilla

Expanded text:
hiis quorum finis est dolor et execucio mortis amare, ne proinde teipsum doleas truncum et Heccubam, carissimam consortem tuam, excidio traditam et omnes tuos gladio seuiente truncatos, cum hec omnia sint futura reuera si Paris Greciam cum exercitu presumat adire. " Et hiis dictis quasi dolens se in propria restituit sessione. Ad hec igitur uerba Heleni sapientis uacillau
Abbreviated transcription (Latin):
rum ⁊ reꝵ cum in templo ulo mł¬
ta uasa sint auresi magna fit argẽ¬
ti copia ⁊ ꝑq̃noꝵ deauratoꝵ młta p̃¬
tendat᷑ ub̃tas. Quid alibi pociꝰ dis¬
ponimꝰ quere qd̾ mag̃ se p̃beat no¬
bis acceptũ. Dico si nob̾ landabse¬

Expanded text:
n templo ipso multa sint uasa aurea, magna sit argenti copia, et pannorum deauratorum multa protendatur ubertas. Quid alibi potius disponimus querere quod magis se prebeat nobis acceptum? Dico quod, si laudab
Abbreviated transcription (Latin):
rendi ⁊ elongatꝰ ab eis in ip̃ns ne¬
moris solitudĩe qd ydea uotat᷑ ꝓ¬
uemi solꝯ tenebrosas ad uni bͣs. m
loto ab asp̃tib meis ille cerms e¬
uanut. forte obfrondosas ip̃ius
nemoris arbores. uł obmłtam te
non ⁊ ⁊̃ equꝰ meꝰ ab ip̃o pseq̃n¬
do ampliꝰ destiti cũ egus i eꝰ to¬
tꝰ eet madidꝰ ninio p̃ sudore ⁊
ueluo ymbres aquoses effũdens
diffũ debat cumulãdo. sp̃ito gut¬
tas guttis. Quis ultꝰ descẽdi feisꝰ
ab equo. ⁊ ip̃m inramo cuiusdam

Expanded text:
urrendi, et elongatus ab eis in ipsius nemoris solitudine quod Ida vocatur perueni solus tenebrosas ad umbras, in quibus ab aspectibus meis ille ceruus euanuit, forte ob frondosas ipsius nemoris arbores uel ob multam ce equus meus, ab ipso persequendo amplius destiti, cum equs meus totus esset madidus pre sudore et uelud ymbres aquosos effundens diffundebat cumulando subitas guttas guttis. Quid ultra? Descendi fessus ab equo et ipsum in ramo cuiusdam
Abbreviated transcription (Latin):
tib siccitatẽ ⁊ depoitis arcu ł fe¬
retͣ qͣm gestabam ficticul ex eis
institui m̾ iacẽti pulinitar. nec mo¬
in me letens sopor inuasit. tanta
me rabida poccupans gͣnitate ꝙ ui¬
sũ fuit mn ulło p̾tito temꝑe dormi¬
uisse. Soporatꝰ gͥ tam guit̾ uidi
in ip̃o sõpino meo mirabłem insio

Expanded text:
tibus siccitatem, et depositis arcu et Pharetra quam gestabam, fictitium michi ex eis constitui iacenti puluinar. Nec mora, me lentus sopor inuasit, tanta me rapida preoccuppans grauitate quod uisum fuit michi nullo preterito tempore dormiuisse. Soporatus igitur tam grauiter vidi in ipso sompno meo mirabilem uisio