comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
telligentes. ac ꝑ hoc h̾etici: asserunt hoĩem non posse in eadẽ
qua defũctus est carne resurgẽ. s tollentes uerã carnẽ. nescio
quale corpus ꝙrium qd nũquam habuit. hoi post resurrectõnẽ
atribuunt. qd̾ ualde absurdũ ꝯsid̾antib ipsam sententiam
approbatur. Caro ⁊ sanguis inqind regnũ clei non possidebt̃ ⁊ ħ
idẽ apłc paulus exponens qͦdãm᷑: secutus adiũrit. Neq corrup¬
tio incorruptibilitatẽ possidebit. Quib scribat apłs: Nempe eis
substantia caris accipienda est: quio dicemꝰ de his quib scͥb
idem a płs. uos autẽ in carne non estis s in sp̃u : Nũqͥd non ha¬
non estis. s in sp̃u .i. non carnales estis. non facitis oꝑa carnis
que inumica sunt dõ. que lege clei non subitiuntur. Qui aut̃
in carne sunt inquid placere d̾o non possunt. Ecce qualis caro
regñ d̾i non possidebit. Nam qd̾ homo in eadẽ carne qͣ moritur re

Expanded text:
ntelligentes, ac per hoc haeretice asserunt hominem non posse in eadem, ntelligentes, ac per hoc haeretice asserunt hominem non posse in eadem, qua defunctus est, carne resurgere; sed tollentes veram carnem, nescio quale corpus aerium quod nunquam habuit, homini post resurrectionem attribuunt. Quod valde absurdum considerantibus ipsam sententiam, approbatur. Caro et sanguis, inquit, regnum Dei non possidebunt. Et idem apostolus Paulus exponens quodam modo, subsecutus, adjunxit: Neque corruptio incorruptionem possidebit. Quibus scribebat Apostolus? Nempe his substantia carnis accipienda est, quid dicent de his quibus scribit idem apostolus, Vos autem in carne non estis, snon estis; id est, non estis carnales, non facitis opera carnis, quae inimica sunt Deo, quae legi Dei non subjiciuntur. Qui autem in carne sunt, inquit, Deo placere non possunt . Ecce qualis caro regnum Dei non possidebit. Nam quod homo in eadem qua moritur carne re
Abbreviated transcription (Latin):
dño coh̾entes. dros Quomͦ intelligendũ est qd̾ dr̃ in genesi. fa¬
ciamꝰ hoĩem ad ymaginẽ ꝙ similitudinẽ nrãm: Auc. In men¬
te.i. in ro̾ne ꝙ intelligentia. Ipsa itaq mens qñ cogitat ea que
eterna sunt. tunc uere ymago dei dicenda est. Cogitando ȩxer¬
na uir est. sic̃ dicit beatus paulus. uir non debet uelare capul
nũ ẽ: tantomagis inde formatur ad ymaginẽ dei q ideo non
dicendꝰ ymago dei. Et postea debet uelare capuo suũ. ne mii¬
um sit ad inferiora regressio. ꝙ cum licita agit: illicita ꝯcupis¬
bris suis repugnantẽ legi menbris sue. S hoc utiq ꝓ merurt
post p̃naricatõem. Igitur aĩale corpus habuit adam: s ut non
senesc̾et. non defic̾e̾t. ꝑilliꝰ ligni uirtutẽ sustinebatur. qd̾ in pa¬
radiso uite nomen acceꝑat. Quaꝓpter si clei p̾ceptũ seruass obedi¬
d̾o pia obedientia cohesiss. Hon enĩ sic factus est ut non posset
mori. sicut
d̾i non possidebunt: Mc Ex hoc testimonio multi minus i¬

Expanded text:
in Genesi: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram ? RESP. In mente est ratio et intelligentia. Ipsa itaque mens quando cogitat ea quae sunt aeterna, tunc vere imago Dei dicenda est. Et cogitando aeterna, vir est: sicut ait Paulus apostolus, Vir non debet velare caput ternum est, tanto magis inde formatur ad imaginem Dei; et ideo non dicenda imago Dei, et propterea debet velare caput suum, ne nimium sit ad inferiora progressio, ne cum licita agit, illicita concupismbris suis repugnantem legi mentis suae; sed utique promeruit post praevarica sustentabatur, quod in paradiso vitae nomen acceperat. Quapropter si Dei praeceptum servasset, obediDei piae obedientiae cohaesisset; non enim sic factus fuerat, ut non possit mori, sicut Dei non possidebunt? RESP. Ex hoc testimonio multi minus i
Abbreviated transcription (Latin):
d̃s filiũ an necessitate: Eus̃. Nec uoluntate nec necessitate. q neceᷤ¬
sitas in cło non est. Preire uoluntas sapi̾am non potest: qui est¬
ĩliꝰ. Igitur prius est rõnabilit̾ saꝑe. qͣm ro̾nabiliter uelle. Dan
quendam nr̃m cũ int̾rogass heticus utrũ uolens an nolens ge¬
nuerit pater filiũ: laudabiliter responoisse fertur. Dic inquid
ꝙ tu hetice. d̾s p̾r necessitate d̾s est an uoluntate: Qd si dixiss ne¬
xessitate: seq̃batur illũ gͣndis absurclitas. Si aũ uoluntate: res¬

Expanded text:
Pater Filium, an necessitate? AUGUSTINUS. Nec voluntate, nec necessitate, quia necessitas in Deo non est. Praeire voluntas Sapientiam non potest. Igitur prius est rationabiliter sapere quam rationabiliter velle. Nam quidam nostrum cum eum interrogasset haereticus utrum volens an nolens genuerit Pater Filium? Laudabiliter respondisse fertur: Dic, inquit, et tu, haeretice, Deus Pater necessitate est Deus an voluntate? Si dixisset necessitate, sequebatur
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣm creatam dix̃. Igitur non est prima creatura lux. qr iq̃
ficiant. ⁊ cibũ sp̾ualẽ capiant. uoluit semꝑ per omnẽ formatu
nem dictionẽ dei nũcupare. ut uerbi causa. Si queras qͦ¬
modo facta sit liix: audies In uerbo d̾i erat ut fieret. Et si¬
cet̾a ꝑ ordinẽ requiras: qͦmͦ factast̃: in uerbo d̾i eraut ut fierẽt
hoc enim dixit deus. fi̾ati Neq enĩ corꝑalib modis loquitur
diuina natura.. Neq enĩ quotiens d̾r dixit: totiens u̾bo forma¬
uit. u nũ enim u̾bũ genuit coeternũ ꝙ ꝯsubstantiuũ sibi. in quo
omnia ineffabiliter dixit. ꝙ intẽ ꝑaliter dixit. dioi Si subito
lit scientiã: auotꝰ Omne opus p̾ceoit uolunitas nr̃a. dũ cogitamꝰ
quid fac̾e debeamꝰ. Nemo enim ignorans aliqͥd oꝑis facit. dum
cogitat qualiter fiant que fatienda cogitando disposuit. ꝙ cũ
hoc in hoĩẽ cad̾e non possit ut quid ignorans fatiat: qͣntoma¬
gis in dm̃. qui omnia eterno q stabili ꝯsilio suo que uoluit¬

Expanded text:
aliquam creaturam dixit; ergo non est prima creatura lux, quia jam roficiant et cibum spiritalem capiant, voluit semper per omnem creatunem, dictionem nuncupare: ut si, verbi causa, requiramus quomodo facta est lux, audies: In verbo Dei erat, ut fieret. er ordinem. Si requiras quomodo facta sunt; in verbo Dei erant ut fierent. Hinc est enim, dixit Deus fiat lux, neque enim corporalibus modis loquitur divina natura, nec quotiens dicitur dixit, totiens verbum formavit, unum enim verbum genuit coaeternum et consubstantivum sibi, in quo omnia ineffabiliter dixit. ITEM. D. Dixit quoque Deus lit scientiam? RESP. Omne opus praecedit voluntas nostra, dum cogitamus quid operari debeamus. Nemo enim ignorans aliquid facit, dum cogitat qualiter fiant quae facienda cogitando disposuit. Et cum hoc in hominem cadere non possit, ut aliquid ignorans faciat; quanto magis in Deum, qui omnia
Abbreviated transcription (Latin):
uolatilia cęli. ut modo adclucunt auoupantes. uel uenantes ad
retia: An forsitan uox de nube facta esti iussionis qm intellige¬
rent tãqͣm ro̾nales aĩe. ꝙ ea audita mchilominꝰ obedirent: Ai¬
Non hoc acceꝑunt ai̾antia aut uolatilia. ut sint roĩs capaces.
ꝑ qͣm obedire possint creatori suo. In suo tñ genere obtẽꝑant ã
mouet corpus ꝑ tẽpꝰ & locum. Sp̾c uͦ creator mouet se ipsum sine

Expanded text:
volatilia coeli, quomodo adducunt aucupantes aut venantes ad retia, an forsitan vox de nube facta est jussionis quam intelligerent tanquam rationalis animae, et ea audita nihilominus audierunt. Non hoc acceperunt animalia aut volatilia, ut sint ratione capacia, per quam obedire possint creatori suo: in suo tamen genere obtemperant Dmovetur corpus per tempus et locum: spiritus vero creator movet se ipsum sine
Abbreviated transcription (Latin):
senimꝰ tam̃ aliqͥd ad aclutoriuĩ. Nam qͣnte utilitates inuenian¬
tur in eis. tu ipse ꝯsid̾a. Pinde qr a fruendo dicitur fructus. q
ab õi ligno possumis anquid habere ad adiutoriũ iure nul¬
hõi nasce̾ntur ad laborẽ. dicente scͥpt᷑a spinas & tͥbłos pariet
tibi: tam̃ non est dicendũ ea arbori ex t̾ra: quia iam erant u
ad pastus pecoꝵ uł uolatiliũ facta. s nunc ad agendã hoĩs pe¬
disposuit sic̃ sc̃a scͥpt᷑a testatur. ipsũ mimerũ & mensurã ⁊ põ¬
Ipse est nimerꝰ sine numero. a quo ẽ o̾is numerͦ Ipse ẽ. iñsa
mise disposuit. Non enĩ creat᷑am extͣ se alicubi uidit. ut sic̃
uelos memoria retm̾et quid face̾t. Oñs gͥ ousa creature.
ldluntas est creatoris. Uoluntas itaq cͤatoris non est extra nal¬
tamereatoris. Hoc ẽ. ubi uoluntas. qd nat᷑a. sic eg̾na est uoluu¬

Expanded text:
enimus ad adjutorium. Nam quantae utilitates inveniantur in eis, tu ipse considera. Proinde quia a fruendo dicitur fructus, et ab omni ligno possumus habere aliquod adjutorium, jure nul hominis nascantur ad laborem, dicente Scriptura: Spinas et tribulos pariet tibi ; tamen non est dicendum tunc ea oboriri ex terra, quia jam erant utique ad pastus pecorum ac volatilium facta, non ad augendam hominis poeNumerus, et mensura, et ponest enim numerus sine numero, a quo est omnis numerus; ipse est mensura e pondus. Non enim creaturam extra se aut alicubi vidit; ut sicut homines, memoria retineret quae faceret. Omnis igitur creatura voluntas est creatoris, voluntas itaque creatoris non est extra naturam creatoris, hoc est ibi voluntas quo natura. Sic tamen
Abbreviated transcription (Latin):
de diuite legrmnus. Pater abraham inqͥd diues. mitte lazarũ
meam. qr erutior in hac flãma. Quarta est mors cuͭ aĩa re¬
ceꝑit corpꝰ. ut in ingnẽ mittat᷑ et̾nam. sed̾m illud qd añs in eu¬
głio de futut᷑o iuditio dicit. Ite in ignẽ et̾nũ qui. padi q aneꝰ
Die itaq quo peccauit adam: scd̾m ai̾am mortuus est. Sicut
te sunt mortes. Ut enĩ heẽ subsequerentur: prima p̾cessit de¬
Auo Sieut enĩ nos scimus resurrectõnẽ qm nũꝙͣ oꝑti sumꝰ¬
nec uidimꝰ: ita ⁊ ille sciebat mortẽ. Scimꝰ gͥ qd̾ exiens ai̾ade
corpore faciat mori corpis. dum reuersa fuerit in corpore: fa¬
ciat resurrectionem. Ecce scimus resurrectionem quam nũ¬
tiam. s ꝑ scientiam. Sciebat quippe quid erat uruere. & prius¬
tionem uite sciebat. utiq mortem. sicut sciuntur tenebre

Expanded text:
de divite legimus, Pater Abraham, inquit dives, mitte Lazarum, meam; quia crucior in hac flamma . Quarta est mors, cum anima receperit corpus, ut in ignem mittatur aeternum; secundum illud quod Dominus in Evangelio de futuro judcut tae sunt mortes. Ut enim hae subsequerentur prima praeceM. Sicut enim nos scimus resurrectionem, quam nunec vidimus, ita et ille sciebat mortem. Sciens igitur quod exiens anima a corpore faciat mortem, et dum reversa fuerit in corpus suum, faciat resurrectionem ecce scimus resurrectionem, quam nuntiam, sed per scientiam. Sciebat quippe quid esset vivere, et per privationem vitae sciebat utique mortem. Sicut sciuntur tenebrae
Abbreviated transcription (Latin):
Scimus d̾i filiũ a semet ipso non eẽ. sa pre genitũ eẽ Patrem
nͦ a nullo genitũ esse. a nullo uitã accepisse. Ita nee sp̃o ses. Dedit
pater faio uitã gĩgnendo: non qd̾ fuit priꝰ filiꝰ sine uuita. q p̾ei
acceꝑit uitã sic̃ nos qui ꝑ peccatũ amismꝰ uitã. qr ꝑgrãm salua¬
uitã qr non est a se ipso genitus. nec ex istenti cledit s gĩgnendo. O¬
bani uel ignẽ missus dicitur. scilicet. qr non in ea substantia qui
equalis est patri apparuit: s ut dictũ est ꝑ subiectã creaturã.
Non enĩ sicut filius hoi̾em assũpsit. ut in ęt̾nũ ꝑmaneat. sic sp̃e
sc̃s columbã uł ignẽ. s facte sunt ille uisiones de creata inferi
hensibilis inmutabilisq diuinitas qd̾ est trinitas d̾s. ab oculis car¬
nalib uideri poterat. nisi ut dictũ ẽ ꝑ subiectam creat᷑am: Dosiꝰ.

Expanded text:
Scimus Filium Dei a semetipso non esse, sed a Patre genitum esse; Patrem vero a nullo genitum esse, a nullo vitam accepisse. Dedit Pater Filio vitam gignendo: non quod prius fuerit Filius sine vita, et postea acceperit vitam; sicut nos qui per peccatum amisimus vitam, et per gratiam Salvauia non est a se ipso genitus; non enim existendo dedit, sed gignendo. umbam vel ignem missus dicitur : scilicet, quia non in ea substantia qua est aequalis Patri, apparuit; sed, ut dictum est, per subjectam creaturam. Non enim sicut Filius hominem assumpsit, ut sic in aeternum permaneat, sic Spiritus sanctus columbam vel ignem: sed factae illae visiones de creatura infermprehensibilis immutabilisque divinitas, quae est Trinitas Deus, ab oculis carnalibus videri potest, nisi, ut dictum est, per subjectam creaturam. QUAEST. X.
Abbreviated transcription (Latin):
tͥb dieb ꝙ trib noctib. cũ die sexta sabbati que est parasceue hor
nona emiserit sp̾m. ꝙ pͥma sabati añ lucẽ que est clñica resurrexͥ:
Ecce non sunt tres dies pleni. nec tres noctes. Ausᵈ Antiqui patͣs
sic̃ sol: quare ipse dñs in resurrectõe non fulsit: Aus. Ciarificata
carne utiq resurrerit. s noluit in illa clarificatione dñs appa¬
discipłi eũ uidere non potuerunt. s pre timore in terrã oecidert
qͣnͣtomagis clarificatã carnẽ dñi eam iudere non poterunt: Uo¬

Expanded text:
 diebus, et tribus noctibus, cum die sexta sabbati quae est parasceve, hora nona emiserit spiritum, et prima sabbati ante lucem quae est Dominica, resurrexerit. Ecce non sunt tres dies pleni, nec tres noctes. RESP. Antiqui patres sicut sol , quare ipse Dominus in resurrectione sua sic non fulsit? RESP. Clarificata carne utique resurrexit; sed noluit in ea clarificatione discipdiscipuli sui eum videre non potuerunt, sed prae timore in terram ceciderunt; quanto magis, clarificata carne Domini, eam videre non potuerunt?
Abbreviated transcription (Latin):
tre. s cũ ꝓcedit ex pr̾e: non tunc ꝓcedit ex matre. Et cũ ꝓcedit ȩ
dit in filiũ. ꝙꝵ cle filio ꝓcedit ad sc̾ificandamt sreaturam: s simul
de sp̾u scõ qd̾ non loquatur a semet ipso: Sic enĩ ait. Non enimi los¬
tur a semetipo. s q̃cũq audiet loq̃tur. Aucͦ Non enĩ loqͥt᷑ a se iꝑse
qr non est a seipso. Pater enĩ a nullo est natus. filiꝰ a patre genitꝰ. Sp̃c
loquet᷑. Audire illi a se est. Esse illi a se nõ est s a patre. io qͥcũq ap

Expanded text:
trem procedit ex patre, non tunc procedit ex matre; et cum in hanc luprocedit in Filium, et de Filio procedit ad sanctificandam creaturam; sed simul enim loquetur a semetipso; sed quaecumque audiet, loquetur . RESP. Non loquetur a semetipso, quia non est a semetipso. Pater enim a nullo est natus; Filius a Patre est genitus;loquitur. Audire illi esse est; esse autem a se non est, sed a Patre
Abbreviated transcription (Latin):
qr corꝑa ur̃a tẽplũ est sp̃c sci. qui in uobis est quẽ habetis ad̾o ꝙ
non estis ur̃ir Emꝑti enĩ estis pretio magno. głificate qꝵ portate
qd̾ hetica pͣuitas asserit. iam non est unꝰ ds. stres diĩ. qd̃ nefas:
dicere. Et ualde redarguit script᷑a diuina. Audi isrb inquid. dñs
d̾s tuꝰ. d̾s unus est. Ac ꝑ hoc sic̃ non dicimꝰ tres deos. non tresessẽ¬
tias. ita nec tres sapientias. nec tres sp̃c. Ham int̾roganti de sin¬

Expanded text:
em habetis a Deo, et non estis vestri? Empti enim estis pretio magno: glorificate et portate quod haeretica pravitas asserit, jam non erit unus Deus, sed tres dii; quod nefas est credere. Et valde redarguit illos Scriptura divina: Audi, Israel, inquit, Dominus Deus tuus, Deus unus est . Ac per hoc sicut non dicimus tres deos, nec tres essentias; ita nec tres sapientias, nec tres spiritus. Nam interrogati de sin
Abbreviated transcription (Latin):
b ꝯstituentes pͥncipia. cũ suis fanthasmatib fabulati st̃.
Quos si iurare cogã. utrũ hȩc eẽ. uera sciant. fortasse nõ
audeant s uicissim dicant. Tũ gͥ ostende quid uer̾ sit.
Quib si nichil respõcłem. nͥ ut illã lucẽ q̃rãt qua eis appa¬
ret & certũ est aliud eẽ. credẽ. aliud intellige̾. iurarent:
ipsi. nec ocłis uide̾ posse istã lucẽ. nec cũ aliqͣ locoꝵ uastita¬
te cogitari. ꝙr nͦqͣm nõ p̾sto esse querentib. ⁊ ichil ea cer¬
tiꝰ atq seremꝰ inueniri. Que rursus omĩa que de hac luce
mentis nc̃ ame dicta sũt. nulla alia qmͣ eadẽ luce mam¬
festa sunt. Per hanc enĩ intelligo uera e̾ẽ. q̃ dicta sunt.
ꝙ hec me intellige̾ ꝑ hanc rursus intelligo. Et hoc rur¬
ipsũ rurstis intelligit. in ĩfinitũ ꝑge̾ intelligo. qr nulla
hic ẽẽ spatia cuiꝰꝙͣ tumoris. aut uolubilitatis intelligo. Intel¬

Expanded text:
bus constituentes principia, cum suis phantasmatibus fabulati sunt. bus constituentes principia, cum suis phantasmatibus fabulati sunt. Quos si jurare cogam utrum haec vera esse sciant, fortasse non audeant, sed vicissim dicant: Tu igitur ostende quid verum sit. Quibus si nihil respondeam, nisi ut illam lucem quaerant, qua eis apparet et certum est aliud esse credere, aliud intelligere; jurarent et ipsi, nec oculis videri posse istam lucem, nec cum aliqua locorum vastitate cogitari, et nusquam non praesto esse quaerentibus, et nihil ea certius atque serenius inveniri. 97. Quae rursus omnia, quae de hac luce mentis nunc a me dicta sunt, nulla alia quam eadem luce manifesta sunt. Per hanc enim intelligo vera esse quae dicta sunt, et haec me intelligere per hanc rursus intelligo. Et hoc ruripsum rursus intelligit, in infinitum pergere intelligo, et nulla hic esse spatia cujusquam tumoris aut volubilitatis intelligo: intel
Abbreviated transcription (Latin):
aliud uanitate sectantes. T̃am diu au̾ ÷ ludicrũ qꝵ iocła¬
re aliqͥd: qmͣ diu nouimꝰ in cuiꝰ uera ꝯꝑatõe rideatur.
S diligendo talia excidimus a uero. & iam nõ inuenimꝰ qͥ¬
rũ rerũ mutamenta sint. quib tãqͣm pͥmis pulcris inhi¬
amus. ⁊ ab eis recedentes ãplexam᷑ urã fanthasmata. Nõ
redeuntib nobis ad inuestigandã ueritatẽ. ipsa in itine̾
occ᷑runt q nos tͣnsire nõ sinũt. nullis uirib s magnis
insidiis latͦcinantia. nõ intelligentil qmͣ late pateat. qd̃
dictũ esti cauete asy mulacris. Itaq alii ꝑ ĩnum̾abiles
mundos uaga cogitatõe uolutati sũt. alii łm ẽẽ nõ pos¬
se nisi corpꝰ igneũ putauert̃. Alii candorẽ lucis ĩm̃se ꝑ
infinita spatia usqꝙͣ porrectũ. ex una tm̃ parte qiͣ nigͦ
qͦdã cumeo fissum. duo adu̾sa regna opinantes ꝙ alia re¬

Expanded text:
aliud vanitate sectantes. Tamdiu autem est ludicrum et joculaaliud vanitate sectantes. Tamdiu autem est ludicrum et joculare aliquid, quamdiu novimus in cujus veri comparatione rideatur. Sed diligendo talia excidimus a vero, et non jam invenimus quarum rerum imitamenta sint, quibus tanquam primis pulchris inhiamus, et ab eis recedentes amplexamur nostra phantasmata. Nam redeuntibus nobis ad investigandam veritatem, ipsa in itinere occurrunt, et nos transire non sinunt, nullis viribus, sed magnis insidiis latrocinantia, non intelligentibus quam late pateat quod dictum est: Cavete a simulacris . 96. Itaque alii per innumerabiles mundos vaga cogitatione volutati sunt. Alii Deum esse non posse, nisi corpus igneum putaverunt. Alii candorem lucis immensae per infinita spatia usquequaque porrectum, ex una tamen parte quasi nigro quodam cuneo fissum, duo adversa regna opinantes, et talia re
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰ inspectando ꝯnoseat ⁊ iudicet: Ipsu̾ denq p̾stigiatorẽ
nichil aliud qͣm fallatiam ꝓfitentẽ diligetit̾ intuentua
& cautissime obseruãt. Et si eludu̾t᷑ qr sua nõ possũt. illiꝰ
delectantur scientia qui eos eludit. Ham ꝙr si ille nesci¬
ret quib causis fallant᷑ intuentes. uel nescire cred̾et᷑.
pariter erranti nullus plaud̾et. Siqͥs aũ de populo un
eũ dep̾hend̾it. maiorẽ illo laudẽ se mereri putat. nõ ob
aliud nisi qr decipi falliq nõ potuit. Si au̾ multis aptꝰ
sit. nõ ille laudat᷑. s irrioent᷑ cet̾i qui talia dep̾hend̾e ne¬
int̾rogati qͥd sit meliꝰ uerũ an falsũ. ore uno respõdeamꝰ.
uerum ẽẽ. meliꝰ. iocis &r ludis. tam̃ ubi uos utiq nõ uera si
ficta delectant. multo ꝓpensiꝰ qͣm p̾ceꝑtis illiꝰ ueritatis h̾e¬
amꝰ. ita nr̃o iuditio ⁊ errore punim᷑. aliud rõe ꝓbantes.

Expanded text:
cius in spectando cognoscat et judicet? Ipsum denique praestigiatorem, cius in spectando cognoscat et judicet? Ipsum denique praestigiatorem, nihil aliud quam fallaciam profitentem, diligenter intuentur, et cautissime observant; et si eluduntur, quia sua non possunt, illius delectantur scientia qui eos eludit. Nam si et ille nesciret quibus causis fallantur intuentes, vel nescire crederetur, pariter erranti nullus plauderet. Si quis autem de populo unus eum deprehenderit, majorem illo laudem se mereri putat, non ob aliud, nisi quia decipi fallique non potuit. Si autem multis apertus sit, non ille laudatur; sed irridentur caeteri qui talia deprehendere neinterrogati quid sit melius, verum an falsum, ore uno respondeamus, verum esse melius; jocis et ludis tamen, ubi nos utique non vera, sed ficta delectant, multo propensius quam praeceptis ipsius veritatis haereamus. Ita nostro judicio et ore punimur, aliud ratione approbantes,
Abbreviated transcription (Latin):
uidet. stultã nõ talem s qualis ẽẽ. ꝑfecta & sapiens potest.
qr nec se ipsũ debet stultũ dilige̾. Nam qͥ se diligit stul¬
tũ. nõ ꝓfitiet ad sapientiam. nec fiet quisq qͣlis cupit eẽ
nisi se od̾it qͣł est. S donec ad sapientiã ꝑfectõemq uenia¬
tur. eo animo ferat stultitiã ꝓximi: quo suã ferret si
stultus ess. & amaret sapienͣtiã. Q ꝓͣp si & ipsa suꝑbia ue
lib̾tatis ⁊ ueri regni u̾bra est: etiam ꝑ ipsã nos ꝯmemo¬
rat liuina ꝓuidñtia quid significemꝰ uitiosi ⁊ qͦ debeam
redire correcti. Iã uͦ cuncta spectacła & oĩs illa que appel¬
latur curiositas. quid alud querit qͣm de rey̾ cogitatõs
letitiã: Qbl gͦ admirabilĩ quid spetiosiꝰ ipsa ueritate: ad ꝙͣ.
spectator oĩs ꝑuenire se cuꝑe ꝯfitet᷑. cũ uehem̃t̾ ne falla¬
tur iningilat. ⁊ inde se iactat si aliqͥd acutiꝰ cet̾is ⁊ iuiua¬

Expanded text:
uidet, stultam non talem, sed quia esse perfecta et sapiens potest; uidet, stultam non talem, sed quia esse perfecta et sapiens potest; quia nec se ipsum debet stultum diligere. nam qui se diligit stultum non proficit ad sapientiam; nec fiet quisque qualis cupit esse, nisi se oderit qualis est. sed donec ad sapientiam perfectionemque ueniatur, eo animo ferat stultitiam proximi, quo suam ferret, si stultus esset et amaret sapientiam. quapropter si et ipsa superbia uerae libertatis et ueri regni umbra est, etiam per ipsam nos commemorat diuina prouidentia quid significemus uitiosi et quo debeamus redire correcti. iam uero cuncta spectacula et omnis illa quae appellatur curiositas quid aliud quaerit quam de rerum cognitione laetitiam? quid ergo admirabilius, quid speciosius ipsa ueriomnis spectator pervenire se cupere confitetur, cum vehementer ne fallatur invigilat, et inde se jactat si quid acutius caeteris, et viva
Abbreviated transcription (Latin):
quis hũc subnugabit. hoĩem qui ĩ ꝓsꝑis reb ꝓficit asꝑis
quid ꝓfecerit cliscit: Cũ enĩ mutabiliũ bonoꝵ. ad est copia
nõ eis ꝯfidit. s cũ subtrahunt᷑. agnoscit utrũ eũ nõ ceꝑĩt.
qr plerũq cũ assũt nobis. putamꝰ qd̾ nõ ea aliligamꝰ. s cũ
abesse ceꝑint: inuenimꝰ qui sumꝰ. Hoc onĩ sine amore
nũ aderat: qđ sine clolore discedit. Uioetur gͦ uincere
cum iñcatur. qui suꝑando ad id ꝑuenit. qd̾ non amit¬
tit inuitus qd̾ eũ lolore amissurꝰ est. Et ĩcit cũ uinoi
iudeatur. qͥsqͥs credñdo ad id ꝑuenit. qd̾ nõ amittit ĩuitͦ.
Qmͦ gͦ delectat lib̾tas ab amore mutabiliũ rerũ liber ẽẽ
appetat. Et qm regnare delectat: uni oĩum regnatori
do subditꝰ hereat. plus eũ diligendo qmͣ se ipsũ. Et hec ẽ.
ꝑfecta iustitia qua potiꝰ potiora. ꝙꝵ mmꝰ minora diligi¬
mus. Sapientẽ aĩam atq ꝑfectã talẽ cliligat. qͣlẽ illam

Expanded text:
subiugabit? homo, qui prosperis rebus proficit, asperis quid profecerit discet. cum enim mutabilium bonorum adest copia, non eis confidit; sed cum subtrahuntur, agnoscitur utrum eum non ceperint, quia plerumque cum adsunt nobis putamus quod non ea diligamus; sed cum abesse coeperint, inuenimur qui simus. hoc enim sine amore nostro aderat, quod sine dolore discedit. uidetur ergo uincere cum uincatur qui superando ad id peruenit quod cum dolore amissurus est; et uincit cum uinci uideatur, quisquis cedendo ad id peruenit quod non amittit inuitus. Quem delectat ergo libertas, ab amore mutabilium rerum liber esse appetat; et quem regnare delectat, uni omnium regnatori deo subditus haereat plus eum diligendo quam se ipsum. et haec est perfecta iustitia, qua potius potiora et minus minora diligimus; sapientem animam atque perfectam talem diligat qualem illam
Abbreviated transcription (Latin):
gatus est tẽꝑe. Cũ itaq õib quos parit̾ diligit ꝓdesse ñ
possit. nisi ꝯũĩctiorib ꝓd̾sse malit uiꝰtus Animi aut̃ ꝯiũctio¬
maior est qm locoꝵ ꝙꝵ tẽꝑũ. quib in hoc corꝑe gi̾nit᷑. s
cuiꝰqm miseria miser est. qr nec cuiꝰqmͣ iniꝰtitia fidĩ¬
iustus. Ut nemo enĩ auferat iustitiã ꝙ łm: sic nemo
aufe ret beatitudinẽ. Et si qñ forte alicuiꝰ ꝑiculo uel
errore uł dolore ꝯmouet᷑: usq ad illiꝰ auxiliũ aut correc¬
ctionẽ aut ꝯsolationẽ. nõ usq ad suã subu̾sionẽ uale re
tatõe nõ frangr᷑. Qd enĩ ei nocebit. qui bene uti enã mmi¬
mico potest Eiꝰ enĩ p̾sidio atq munim̃to inimicitias ñ
ꝑtimesciti. cuiꝰ p̾cepto & clono diligit mimicos. huic ui
gaudeat. sciens qd tͥbulatio patientiã oꝑat᷑. patiẽtia ꝓbatio¬

Expanded text:
gatus est tempori. Cum itaque omnibus, quos pariter diligit, prodesse non gatus est tempori. Cum itaque omnibus, quos pariter diligit, prodesse non possit, nisi conjunctioribus prodesse malit, injusmaior est quam locorum aut temporum, quibus in hoc corpore iungimur; sed cuiusquam miseria miser est, quia nec cuiusquam iniustitia fit iniustus. et ut nemo illi iustitiam et deum, sic nemo aufert beatitudinem. et si quando forte alicuius periculo uel errore uel dolore commouetur, usque ad illius auxilium aut correctionem aut consolationem, non usque ad suam subutatione, non frangitur. Quid enim ei nocebit, qui bene uti etiam inimico potest? Ejus enim praesidio atque munimento inimicitias non pertimescit, cujus praecepto et dono diligit inimicos. Huic virgaudeat, sciens quod tribulatio patientiam operatur, patientia probatio
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ipsi. Non eo indiget qr nec se ipso. Tantũ d̾o indiget
citi adhendo beatus est. Nemo aut̾ illi eripit dm̃. Iñe gͦ
uerissime atq certissime ĩuictꝰ hõ ẽ. qui coheret cło.
nõ ut ab eo aliqͥ boni extͣ mereatur. s cui nichil ali¬
ud qmͣ ipsũ horere d̾o bonũ est. Hic uir qmͣcliu est
in hac uita. utitur amico ad repedendã grãm utit
inimico ad patientiam. utitur quib potest ad benesi¬
tientiam. utitur õĩb ad beniuolentiam. Et quãqmͣ
tẽꝑalia nõ diligat: ipse recte utitur tẽꝑalib. ꝙ ꝓ eoꝵ
sorte hoĩb ꝯsulit. si eqͣlr̾ ñ potest oĩb. Quare si aliqͥs fami¬
liariũ suoꝵ ꝓnitiꝰ quẽlib alloquitur: nõ eũ magis dili¬
git. s ad eũ maiorẽ ħt fidutiã. ⁊ apertiorẽ tẽꝑis ianuã
Tractat enĩ tẽꝑi deditos. tanto meliꝰ: qnͣto ipse minꝰ obli¬

Expanded text:
sibi ipsi; non eo indiget, quia nec se ipso; tantum deo indiget, sibi ipsi; non eo indiget, quia nec se ipso; tantum deo indiget, cui adhaerendo beatus est. nemo autem illi eripit deum. ille ergo uerissime atque certissime inuictus homo est qui cohaeret deo, non ut ab eo aliquid boni extra mereatur, sed cui nihil aliud quam ipsum adhaerere deo bonum est. hic uir quamdiu est in hac uita, utitur amico ad rependendam gratiam, utitur inimico ad patientiam, utitur quibus potest ad beneficientiam, utitur omnibus ad beniuolentiam. et quamquam temporalia non diligat, ipse recte utitur temporalibus et pro eorum sorte hominibus consulit, si aequaliter non potest omnibus. quare si aliquem familiarium suogit, sed ad eum habet majorem fiduciam, et apertiorem temporis januam. Tractat enim tempori deditos tanto melius, quanto minus ipse obli
Abbreviated transcription (Latin):
uene cantauerit. Qui gͦ inuidet bñ cantanti: non amat
bene cantantẽ. S rursus qui eo indiget. nõ cantat bene.
Qd̃ mults a cõmodatiꝰ de bene uiuente dici potest. qr qu
iniuid̾e nulli potest. Quo enĩ ꝑueniũt bñuiuentes. tm̃d
est oĩb. nec minꝰ sit cũ plures habueriti Et potest ẽẽ.
tẽpus quo uonꝰ cãtator cantare nõ decent̾ queat. ꝙ indige¬
at uoce alt̾ius qua sibi exibeat᷑ qd̾ diligit. tãqͣm si ali¬
cubi ꝯuiuetur. ubi eũ cantare turpe sit. s deceat auor¬
re cantantẽ. Bene autẽ semꝑ uniere decet. Quare qsqs
hoc oe cliligit ꝙ facit: nõ solũ nõ inuidet imitantib. s
eis se p̾bet libentissime atq humanissime qͣntũ potest.
nec eis tñ indiget. Nam qd̾ in illis diligit. in se ipso ht̃
totũ atq ꝑfectũ. Ita cũ diligat ꝓximũ tamꝙͣ se ipsũ. ñ
inuidet ei. qr nec sibi ipsi. Prestat ei nnt qd̾ potest. qr ꝙ

Expanded text:
bene oantauerit. qui ergo inuidet bene cantanti, non amat bene oantauerit. qui ergo inuidet bene cantanti, non amat bene cantantem; sed rursus qui eo indiget, non cantat bene. quod multo accommodatius de bene uiuente dici potest, quia et inuidere nulli potest; quo enim perueniunt bene uiuentes, tantundem est omnibus nec minus fit, cum plures habuerint. et potest esse tempus, quo bonus cantator cantare non decenter queat et indigeat uoce alterius, qua sibi exhibeatur quod diligit; tamquam si alicubi conuiuetur ubi eum cantare turpe sit, sed deceat audire cantantem. bene uiuere autem semper decet. quare quisquis hoc diligit et facit, non solum non inuidet imitantibus, sed eis se praebet libentissime atque humanissime, quantum potest; nec eis tamen indiget. nam quod in illis diligit, in se ipso habet totum atque perfectum. ita cum diligat proximum tamquam se ipsum, non inuidet ei, quia nec sibi ipsi; praestat ei quod potest, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
Qp̃ qͥsqͥs in xximo altud cliligit qmͣ sibi ipse est. nõ eũ di¬
ligit tãqͣm se ipsũ. Ip̃a igͥ nat᷑a humana sine carnali ꝯdi¬
tione diligenda ẽ. seu sit ꝑfitienda. seu ꝑfecta. Om̃s sub
uino d̾o̾ ꝯnati sũt. qui eũ diligut̃ ⁊ fatiũt uoluntatẽ ipsiꝰ.
me. qr eos imꝰ pat̾ testam̃to suo ad unã heditatẽ uocat.
Qua pp̃ cur iste ñ sit ĩuictꝰ hoĩem diligendo. cum ĩ eo
nichil p̾ter hoĩem diligat .i. creat̾am cłi. ad eiꝰ ymaginẽ facłã.
nec ei possit deesse ꝑfecta nat᷑a qmͣ diligit cũ ipse ꝑfectꝰ ẽ.
Sic̃ enĩ t̾ibi gr̃a siquisqͣm diligat bñ cantantẽ. nõ hũc aut
illũ. s tm̃ bñcãnͣtẽ quẽlib cũ sit cantator ipse ꝑfectꝰ ita
uult om̃s tales eẽ. ut tam̃ ñ clesit ei qd̾ diligit. qr ipse be¬
ne cantat. Nam si ciuqͣm inuidet bene cantanti: nõ iam
illud cliligit. s laudẽ aut aliquid aliud quo bene cantando
uult ꝑuenire. & potest ei minu uel auferri. & si alius

Expanded text:
quisquis in proximo aliud diligit quam sibi ipse est, non eum diligit tanquam seipsum. Ipsa igitur natura humana sine carnali conditione diligenda est, sive sit perficienda sive perfecta. Omnes sub uno Deo patre cognati sunt, qui eum dme, quia eos unus pater testamento suo ad unam haereditatem vocat. Quapropter cur iste non sit invictus hominem diligendo, cum in eo nihil praeter hominem diligat, id est, creaturam Dei, ad ejus imaginem factam, nec ei possit deesse perfecta natura quam diligit cum ipse perfectus est? Sicut enim, verbi gratia, si quisquam diligat bene cantaum bene cantantem quemlibet, cum sit cantator ipse perfectus, ita uult omnes tales esse, ut tamen non ei desit quod diligit, quia ipse bene cantat. nam si cuiquam inuidet bene cantanti, non iam illud diligit, sed laudem aut aliquid aliud quo bene cantando uult peruenire, et potest ei minui uel auferri, si et alius
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipio fes cleus celũ q t̾ram subsecutiis adiunxit. Et sp̃c di fe¬
rebatiutr suꝑ aquas qui tercia est in tͥnitate ꝑsona. Igitur si tͥni¬
aate os gentes in noĩe patris ꝙ filiĩ ꝙ sp̃c scĩ Nec baptiato dño iꝑ
iordane ab iohanne fieret uox de cȩlo dicens. Hic est filiꝰ meusor¬
lectus. in quo michi bene ꝯplacui. Nec sp̃c sc̾s in colũbe sp̃e descen¬
disse suꝑ eũ & mansisse suꝑ eũuid̾et᷑. Miror infelicẽ sabellianã
substantia unũ sunt. ꝑsonas distinguimus. non seꝑam. iis. dat̃
nos. aut corporeus ẽẽ. credenduis est. S ꝑ utersi: substantiam
uoluit intelligi. de qua natus est filnis. Qd̾ est pater. hoe genii¬
it deus dm̃ lux. luee̾. S sic̃ homo hominẽ genuit. q cams cqnem

Expanded text:
principio fecit Deus coelum et terram; subsecutus adjunxit, Et spiritus Dei ferebatur super aquas : qui tertia est in Trinitate persona. Igitur si Trinio in Jordane a Joanne, vox de coelo diceret, Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui: nec Spiritus sanctus in columbae specie descendisse super eum, et mansisse diceretur . Miror infelicem Sabellianam substantia unum sunt. Personas distinguimus, non deitatem separamunos, aut corporeus esse credendus sit; sed per uterum substantiam intelligi voluit, de qua natus est Filius. Quod est Pater, hoc genuit: Deus Deum, lux lucem. Igitur, sicut homo hominem, et canis canem
Abbreviated transcription (Latin):
mus qr suscepit redẽptor nr̃ hominẽ totũ ne interced̾e qͥdãm᷑
anime nostre uideamur hominẽ sempit̾mĩ. Prodolor cari¬
nem in quid solam xp̃c assũpsit. animã non quesiuit. his
si originẽ utriꝰq gnarus rerũ ꝯtẽplator attendas. pretiosior
est aĩe substantia. Si tnͣsg̾ssionis culpam ꝓpt̾ intelligentiã
peior est causa. Ego aũ xp̃m qp perfectã sapientiam scio. ꝙr
piissimũ eẽ. non dubito. Quoꝵ pͥmo meliorẽ. qꝵ prudentie
capacem non despexit. scd̃o: eam que magis fuerat uulne¬
rata suscepit. Neq enĩ aut sapientie ꝯuenit de cluob equȩ
suis insipientissimam plus amare. aut ꝑfecte pietati magis

Expanded text:
mus quia suscepit Redemptor noster hominem totum, ne intercidere quodam modo mus quia suscepit Redemptor noster hominem totum, ne intercidere quodam modo animae nostrae videamur beneficium sempiternum. Proh dolor! carnem, inquit, solam Christus assumpsit, animam non quaesivit. Hic si originem utriusque gnarus rerum contemplator attendas, pretiosior est animae substantia: si transgressionis culpam, propter intelligentiam, pejor est causa. Ego autem Christum et perfectum sapientia scio, et piissimum esse non dubito, quorum primo meliorem et prudentiae capacem non despexit, secundo eam quae magis fuerat vulnerata suscepit. Neque enim aut sapientiae convenit, de duobus aeque suis insipientissimam plus amare; aut perfectae pietati, magis
Abbreviated transcription (Latin):
sciens medicine indigentẽ ẽẽ. non credidit. aut ase alienã
putans redẽptionis beneficio non clonari. aut ex toto in sa¬
nabilem iudicans curare nequiuerit. aut ut &̾ uilem q
que nullis usib apta iude̾tur abiecerit. Hoꝵ duo in ipsius
totius hominis creatorẽ blasphemi sp̃c incredulitate de¬
crediderunt. Quomͦ enĩ docet᷑ omp̃s si curare non potuit
desꝑatã : Aut quomͦ õium deus. si non ipse fecit aĩam nr̃am
Duob uero aliis. uno aĩe causa nescitur. alto̾ meritũ non ti¬
metur. An intellige̾ causam putandus est anime. qui eam
ad capiendam legemn habitu insite rationis instructã apec¬
cato uoluntarie transg̾ssionis nititur sepapares Aut qͥmͦ
eius gen̾ositatẽ nouit. qui ignobilitatis uitio dioit despectã
p̾lata carne quã non flatu dei sic̃ aĩam. s de limo t̾re ꝯstat
ẽe plasmatã: Si autẽ nichil hoꝵ de aĩa recte sentitur. creda¬

Expanded text:
sciens medicinae indigentem esse non crediderit, aut a se alienam sciens medicinae indigentem esse non crediderit, aut a se alienam putans, redemptionis beneficio non donaverit, aut ex toto insanabilem judicans, curare nequiverit, aut ut vilem et quae nullis usibus apta videretur, abjecerit. Horum duo in ipsum totius hominis Creatorem blasphemi spiritus incredulitate decrediderunt. Quomodo enim docetur Omnipotens, si curare non potuit desperatam? Aut quomodo omnium Deus, si non ipse fecit animam nostram? Duobus vero aliis, uno animae causa nescitur, altero meritum non metitur. Aut intelligere causam putandus est animae, qui eam ad accipiendam legem, habitu insitae rationis instructam, a peccato voluntariae transgressionis nititur separare? Aut quomodo ejus generositatem novit, qui ignobilitatis vitio dicit esse despectam, praelata carne, quam non flatu Dei sicut animam, sed e limo terrae constat esse plasmatam? Si autem nihil horum de anima recte sentitur, creda
Abbreviated transcription (Latin):
tur ex corꝑe ꝙ anima iã ꝑfectus accepit. totus homo trans¬
grediendo peccauit. Etsi totꝰ transgrediendo peccauit: dotꝰ
peccati sui uitio tunc ꝑiit. Si autem totus ꝑiit: totus bene¬
fitio saluatoris indiguit. ꝙ si totus benefitio saluatoris in¬
diguit: totũ. xp̃c uemiendo saluauit. Q si totũ ueniendo
saluauit: non corpus aut animam. s corpus ꝙr aĩam qͥb
ꝯstat totus homo. qr quib peccasse antea uidetur assũpsit.
Nam si toto homine peccante solã huiꝰ carnẽ xp̃c assũp¬
sit. anima pęne prime illiꝰ trangressionis sine aliqua spe
etiam nũc addicta permansit. Qd̾ si ita est. nescio quid nob̾
mediatoris ꝑsona ꝯtulerit. que melius nr̃m ex toto non
redimens brutam per se carnem ꝙ que sine anima
nec beneficiũ quidem enus poss sentire suscepit. uellem
dispensatio mediatoris omiserit. Hisi forte aut moriam

Expanded text:
tur, ex corpore et anima jam perfectus accepit, totus homo transtur, ex corpore et anima jam perfectus accepit, totus homo transgrediendo peccavit: et si totus transgrediendo peccavit, totus peccati sui vitio tunc periit. Si autem totus periit, totus beneficio Salvatoris indiguit: et si totus beneficio Salvatoris indiguit, totum Christus veniendo salvavit: et si totum veniendo salvavit, non corpus absque anima; sed corpus et animam, quibus constat totus homo, et quibus peccasse antea videtur assumpsit. Nam si toto homine peccante, solam ejus carnem Christus assumpsit, anima poenae primae illius transgressionis sine aliqua spe etiam nunc addicta permansit. Quod si ita est, nescio quid nobis Mediatoris persona contulerit, quae melius nostrum ex toto non redimens, brutam per se carnem, et quae sine anima ne beneficium quidem ejus posset sentire, suscepit. Vellemdispensatio Mediatoris omiserit: nisi forte aut innoxiam
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝓpterea suo surrerisse qi alieno ñ on certũ est cecidisse.
S de hoc alias. Nunc ad ꝓpositũ redeamus. Dicit gͦ uen̾abił
paulus qm̃ icirco scd̃m carnem natus est xp̃e. ut sicut per
hominem peccatũ in hunc nundũ intrauit. & per peccatũ¬
qd̾ perierat. Prius gͦ uideanus quid illud est qdđ ꝓthoꝑasti
transgressionem petierit. & ex hoc facile scire poterimꝰ
qͥd chñs ueniendo saluare potueriti Requirendum gͥ nob̾¬
quisnã legẽ creatoris acceꝑit. Iue enĩ sine dubio peccauit.
qui precepta ꝯtẽpsit. Iue precepta ꝯtẽpsit. qui qd̾ ꝓhibebat᷑
admisit. Dic̃ autem scripta. Precepit dñs ade dicens. Ab oĩ
ligno qd̾ est in paradiso manducabitis. de ligno autẽ scientie
boni qr mali non manducabitis de eo. Qua die autẽ man¬
ducaueritis. morte moriemin. Queramꝰ gͦ nũc utrũ hanc le¬
gem totus homo acceꝑit. Si enĩ ut in libro geneseos contine¬

Expanded text:
nec propterea suo surrexisse, quia non alieno certum est cecidisse. nec propterea suo surrexisse, quia non alieno certum est cecidisse. Sed de hoc alias, nunc ad propositum redeamus. Dicit ergo venerabilis Paulus, quoniam idcirco secundum carnem natus est Christus, ut sicut per unum hominem peccatum in hod perierat . Prius ergo videamus, quid illud est, quod protoplasti transgressione perierit, et ex hoc facile scire poterimus, quid Dominus veniendo salvare potuerit. Requirendum igitur noberit. Ille enim sine dubio peccavit, quia praecepta contempsit: ille praecepta contempsit, qui quod prohibebatur admisit. Dicit autem Scriptura: Praecepit Dominus Adae dicens: Ex omni ligno quod est in paradiso manducabitis, de ligno autem scientiae boni et mali non manducabitis de eo. Qua autem die manducaveritis, morte moriemini . Quaeramus ergo nunc utrum hanc legem totus homo acceperit? Si enim ut in libro Geneseos contine
Abbreviated transcription (Latin):
uantes. sicut suꝑius factum ÷ sic etiam de anime inquisitione
tractabimꝰ. Qd̃ ut fieri faciliꝰ possit. que saluatori nr̃o su̾cipiendi
hominis causa fuerit. una tm̃ apł̃i lectione subiecta b̾uit̾ ĩqͥramꝰ.
qua inuenta sine aliqua cdifficultate etiam ad hȩȩ que hu¬
ius precedentis sunt ꝯseq̃ntia transibimꝰ. Ab initio gͥ ex
corpore qr anima d̾s hominẽ fecit. qui legis precepta trãs¬
gressus. post usurpationẽ interdicte arboris sententiam
quodã modo pene capitalis excepit. Hic ad eũ statũ a quo
iapsus est non nisi auctoris gr̃a reformatus. post liminũ
quodam mͦ iure potuit remearei sic̃ qui se de excelso in pͥ¬
ceps uoluntate remiserit. In sua quidẽ p̃otestate habuit¬
qd̃ fecit. s iam suo arbitrio certũ est non subiacere qd̾
cadit Surgit itaq alieno qui cecidit ꝓprio. nec ideo non
suo dicendus est cecidisse. quia alieno noscitur resurgerȩ.

Expanded text:
vantes, sicut superius factum est, sic etiam de animae inquisitione vantes, sicut superius factum est, sic etiam de animae inquisitione tractabimus. Quod ut fieri facilius possit, quae Salvatori nostro suscipiendi hominis causa fuerit, una tantum Apostoli lectione subjecta breviter inquiramus: qua inventa, sine aliqua difficultate etiam ad haec, quae hujus praecedentis sunt consequentia, transibimus. Ab initio igitur ex corpore et anima Deus hominem fecit: qui legis praecepta transgressus, post usurpationem interdictae arboris, sententiam quodam modo poenae capitalis excepit. Hic ad eum statum a quo lapsus est, non nisi auctoris sui gratia reformatus, postliminii quodam modo jure potuit remeare: sicut qui se de excelso in praeceps voluntate demiserit, in sua quidem habuit potestate quod fecit, sed jam suo arbitrio certum est non subjacere quod cadit. Surgit itaque beneficio alieno, qui cecidit vitio proprio. Nec ideo non suo dicendus est cecidisse, quia alieno noscitur surgere;
Abbreviated transcription (Latin):
oeterminare originẽ cłi u̾erbi. nolite de uirgine genitũ corpꝰ
ma natiuitate coet̾muis est patri. scd̃a: particeps temꝑis nr̃i.
In illa auctor tẽꝑis in ista particeps est ętatis felic̃. Qm̃de¬
mistĩo mediatoris ꝑspicua ratione. qr ad crelendũ ciuius suf¬
ficenti tractasti: icirco queso ut michi etiam quid de animi
xp̃i sentiendũ sit iubeas explicari. Ita enĩ a maiorib nr̃is
semꝑ est traditũ. qd̾. xp̃i corpꝰ ad uicẽ aĩe ꝯmunis ipsius filius
dei habitꝰ aĩa ret. nec accessione uitalis sp̃c indigens fuerit.
cui in habitans fons uite. potuit ꝯferre qd̾ uixit. Au6ͦ. Posse¬
mus quidẽ id quod in hac questione catholice auctoritatis dif¬
finitione prescribitur. diuinoꝵ uoluminũ testimoniis edo¬
cere. S qr nũc non libroꝵ iuditio. s sola ratione placuit cun¬
cta discutere. ieirco in aliud tẽpus script̾arũ monimenta ser¬

Expanded text:
determinare originem Dei Verbi: nolite de virgine genitum corpus determinare originem Dei Verbi: nolite de virgine genitum corpus ma nativitate coaeternus est Patri, secunda particeps temporis nostri; in illa auctor temporis, in ista particeps est aetatis. mysterio Mediatoris perspicua ratione, et ad credendum cuivis sufficienter tractasti; idcirco quaeso ut mihi quid etiam de anima Christi sentiendum sit, jubeas explicari. Ita enim a majoribus nostris semper est traditum, quod Christi corpus ad vicem animae communis, ipsius Filii Dei habitus animarit; nec accessione vitalis spiritus indigens fuerit, cui inhabitans fons vitae potuit conferre quod vixit. AUG. Possemus quidem id quod in hac quaestione catholicae auctoritatis definitione praescribitur, divinorum voluminum testimoniis edocere: sed quia nunc non librorum indicio, sed sola ratione placuit cuncta discutere, idcirco in aliud tempus Scripturarum monumenta reser
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aliud hoĩs filiꝰ. s idẽ tam̃ q nõ aliꝰ cli qmͣ hõĩs filiꝰ. qmͣuis ꝓpter
aliud dei q ꝓpter aliud hominis est filius. Non ab initio car¬
nis cepisse dicimus filiũ dei. ne temporalẽ credat aliqͥs
d̾itatẽ. Non ab ȩterno filiĩ dei nouimus carnẽ. ne non
ueritatẽ humani corpis. s qnͣdam eũ putemꝰ susce pisse y
maginẽ. Necq enĩ ꝯsumit maiestatẽ filii ueritas carmᷤ.¬
aut ueritatẽ carnis inmensitas deitatis. dum unũ radiat
uirtutib suis. aliud docetur infirmitatib nostris. unus
autẽ qr inseꝑabilis xp̃c. ꝙ humiliat᷑ assũꝑtis. qr głificat᷑
in ꝓpriis. cum affici non cledignat᷑ iniuriis. q equalitatẽ
custodit genitoris. Genuit qñ ex hac uerbũ caro ꝓcessit. ut¬
habitaret in nobis. non genuit qñ in pͥncipio erat deus
uerbum. qd̾ originẽ p̾stitit uniu̾sis. Holite gͦ partu uirginiᷤ

Expanded text:
, aliud hominis filius; sed idem tamen et non alius Dei quam hominis filius, quamvis propter , aliud hominis filius; sed idem tamen et non alius Dei quam hominis filius, quamvis propter aliud Dei, et propter aliud hominis filius. Non ab initio carnis coepisse dicimus Filium Dei, ne temporalem credat aliquis deitatem: non ab aeterno Filii Dei novimus carnem, ne non veritatem humani corporis, sed quamdam eum suscepisse putemus imaginem. Neqaut veritatem carnis, immensitas deitatis; dum unum radiat virtutibus suis, aliud docetur infirmitatibus nostris. Unus autem atque inseparabilis Christus et humiliatur assumptis, et glorificatur in propriis; cum affici non dedignatur injuriis, et aequalitatem custodit genitoris. Genuit ergo Maria et habitaret in nobis ; non genuit quando in principio erat Deus Verbum, quod originem praestitit universis. Nolite ergo partu virginis
Abbreviated transcription (Latin):
tre. q ex hacrursus nata uidet᷑ cum sobole. Prior inquam aĩa
ꝑqͣm mater est aĩata. prior mat̾ ꝑ qm ĩudetur in filio nata
ꝙ anima. S non mater in carnẽ aĩam uertit. nec carnẽ in
aĩam ꝯmutauit: s aĩatam carnẽ de utero matͥs id ẽ. carnis ꝙ
aĩe qr totius hõĩs creator exhibeti qui ꝑ dispensationẽ analo¬
gie diuersa iungentis in uno atq eodẽ hoĩe. ꝙ utrũq in solu¬
bili unitate ꝯiunxit. ꝙ neutrũ ex alteriꝰ participatione ꝯfu¬
dit. Sic gͦ immo multo in ꝯphensibiliꝰ atq sublimiꝰ natus est sus
ceptio ne ꝑfecti hominis le matre filiꝰ dei. qui est ꝑ oĩpoten¬
tiam singularẽ genitis oĩb non facultas tantũ s q causa
nascendi. Scd̾m hominẽ inqm de uirgine natus est cleus. eo
pacto quo cũ corpore nasci docetur qr animꝰ. non qr utriꝰq una
substantia. s qr ex utͣq fit una ꝑsona. Non aliꝰ hõ corpꝰ q aliͦ

Expanded text:
tre, et ex hac rursus nata videtur esse cum sobole: prior, inquam, anima, tre, et ex hac rursus nata videtur esse cum sobole: prior, inquam, anima, per quam mater est animata; prior mater, per quam in filio nata videtur et anima: sed non mater in carnem animam vertit, nec carnem in animam commutavit; sed animatam carnem de utero matris, idem carnis et animae et totius hominis Creator exhibuit: qui per dispensationem analogiae diversa jungentis in uno atque eodem homine, et utrumque insolubili unitate conjunxit, et neutrum ex alterius participatione confudit. Sic ergo, imo multo incomprehensibilius atque suceptione perfecti hominis de matre Filius Dei, qui est per omnipotentiam singularem genitis omnibus, non facultas tantum, sed et causa nascendi: secundum hominem, inquam, de virgine natus est Deus; eo pacto quo cum corpore nasci docetur et animus: non quia utriusque est una substantia, sed quia ex utroque fit una persona: non alius homo corpus, et alius
Abbreviated transcription (Latin):
eandẽ ꝯstat hab̾e̾ sub stantiã. ⁊ fit oꝑante aĩa ⁊ patiente matia
ex duab substantiis unus homo. cum aliud anima doceat᷑
aliud caro: sioq animã nasci fatem᷑ ex utero. qmͣ ad uterũ
uenientem uitã dicimus ꝯtulisse ꝯcepto. Hasci inqͣm ex ma¬
tre dicitur. qui ex hac sibi corpꝰ aptauit in quo nasci poss
non qr añqͣm nasceretur. qnͣtũ ad se attinet: ipsa penitꝰ ñ
fuiss Hic si uerboꝵ uim cotidian sermonis cõtemplatoꝵ
actendas. cũ talia ꝓponimꝰ. opũgnanda predicamꝰ. Et in hiᷤᷤ
tamen uerũ ꝯstat esse qd̾ dicimꝰ. Ex matris utero cũ corꝑe
scimꝰ animã nasci. s etiã matre priorẽ uidemꝰ aĩam p̾dida¬
ri. In filio mat er aĩam gĩnit. s tam̃ etiã ipsa mat̾ non nͥ
aĩa uuit. sine qua ne ip̃a quidẽ potest esse que genuit.
Itaq si originẽ aĩantis potñtie requiramꝰ. prior est anima ma¬

Expanded text:
eamdem constat habere substantiam: et fit operante anima et patiente materia, eamdem constat habere substantiam: et fit operante anima et patiente materia, ex duabus substantiis unus homo; cum aliud anima doceatur, aliud caro: sicque animam nasci fatemur ex utero, quam ad uterum venientem vitam dicimus contulisse concepto. Nasci, inquam, ex matre dicitur, quia ex hac sibi corpus aptavit, in quo nasci posset: non quia antequam nasceretur, quantum ad se attinet, ipsa penitus non fuisset. Et hic si verborum vim, quotidiani sermonis contemplator attendas, contraria proponimus, oppugnantia praedicamus: et in his tamen verum constat esse quod dicimus. Ex matris utero cum corpore scimus animam nasci: sed etiam matre priorem videmus animam praedicari. In filio mater animam gignit: sed tamen etiam in ipsa matre non nisi animus vivit, sine quo ne ipsa quidem potest esse quae genuit. Itaque si originem animantis potentiae requiramus, prior est ma