comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ratur luna. Et in hoc eodẽ ꝓpħa de pu¬
ero quinatꝰ ÷ & de filio qui datꝰ ÷ nobis.
cuius principatꝰ in humero est. & uocat᷑
magni consilii angłs: post reliqua dr̃.
Et pacis eiꝰ non erit t̃minus. Ipse est enĩ
par nr̃a qui pacificauit omĩa ꝑsangui-¬
nem crucis suȩ incęlo & in t̾ra. qͥ locutꝰ
est apłis. Pacem meã do uobis. pacẽ meã
relinquo uob̾. Et annunciauit bona.
non quȩ aphilosophis appellant᷑ in dif¬
ferentia. sed quȩ uere bona sunt. quȩ
dat pater petentib se. id est om̃s gratis
sp̃s scĩ. Deniq alt̾ euangelista. ineoae lon
in bonis anima ur̃a. Et non solũ bona
sed salutẽ omĩb nunciauit. quã ipse
torib scribens. Mors inquit regnaut
apłos significat. de quib & alioloco
adȩccłiam loquitur ds̃. Suꝑ munstu¬
os constitui custodes. qui nunquã tau¬
bunt. recordantes dñi. Qui e&altabun

Expanded text:
ratur luna . Et in hoc eodem Propheta de puratur luna . Et in hoc eodem Propheta de puero qui natus est, et de filio qui datus est nobis, cujus principatus in humero ejus, et vocabitur magni consilii Angelus, post reliqua dicitur : Et pacis ejus non erit terminus. Ipse est enim pax nostra, qui pacificavit omnia per sanguinem crucis suae in coelo et in terra. Qui locutus est Apostolis: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . Et annuntiavit nobis bona, non quae a Philosophis appellantur indifferentia; sed quae vere bona sunt, quae dat Pater petentibus se, id est, omnes gratias Spiritus sancti. Denique alter Evangelista in eodem loco in bonis anima vestra; et non solum bona, sed salutem omnibus nuntiavit, quam ipse atoribus scribens: Mors, inquit, regnaviApostolos significat, de quibus et in alio loco ad Ecclesiam loquitur Deus: Super muros tuos constitui custodes, qui numquam tacebunt, recordantes Domini, qui e
Abbreviated transcription (Latin):
Leuauer̃ uocẽ. simul laudabunt. quia
Soculo adoculũ uidebunt: cũ conuerte.¬
Irit dñs syon. Larr. Sicut hora suꝑmon.¬
Ites. sic̃ pedes euangelitantes auditum
Ipacis. euangelitantes bona. quia au.¬
ditam faciã salutẽ meã dicens. Syon:
Iregnabit ds̃ tuus. Uor custodientiũ te
exaltata est. & uoce simul lȩtabuntur.
quia oͣculos uidebunt: quando misertꝰ
fuerit dñs sion. Consequent̃ de eo qui
supra dixerat. ego ipse qui loquebar
ecce assum: nunc ꝓpħa testatur. quod
ipse suꝑ montes euangeliũ pͣdicaret
idest suꝑ apłos. de qͥb scriptũ est. apꝓ.¬
pinquate montib et̃nis. & quoꝵ doctri¬
na illuminatio dĩ est. Unde ad eum in
psalmis dr̃. Illuminans tu mirabiliter
a montib ȩt̃nis. Hic annunciauit & pͣdi¬
cauit pacem us qui erant longe idest gen¬
tib. & ꝓpe hoc est uideis. mundũ recon¬
cilians dõ. De quosub nomine salomo.¬
nis inpsalmo canitur. Oriet᷑ in dieb eiꝰ
iusticia. & multitudo pacis. donec aufe¬

Expanded text:
levaverunt vocem: simul laudabunt, quia oculo ad oculum videbunt, cum converterit Dominus Sion. LXX: Sicut hora super montes: sic pedes evangelizantis auditum pacis, evangelizantis bona: quia auditam faciam salutem meam, dicens: Sion regnabit Deus tuus. Vox custodientium te exaltata est, et voce simul laetabuntur, quia oculi ad oculos videbunt, quando misertus fuerit Dominus Sion. Consequenter de eo qui supra dixerat: Ego ipse qui loquebar, ecce adsum, nunc Propheta testatur quod ipse super montes Evangelium praedicarit, id est, super Apostolos, de quibus scriptum est: Appropinquate montibus aeternis ; et quorum doctrina illuminatio Dei est. Unde ad eum in Psalmis dicitur: Illuminans tu mirabiliter a montibus aeternis . Hic annuntiavit et praedicavit pacem his qui erant longe, id est, gentibus; et prope, hoc est, Judaeis: mundum reconcilians Deo, de quo sub nomine Salomonis in psalmo canitur: Orietur in diebus ejus justitia, et multitudo pacis, donec aufe
Abbreviated transcription (Latin):
alt tram nouam. & dicat adsion hoc:
ad ȩccłiam. popłs m̃s estu. Ergo sion non
est aliud. nisi popłs dĩ. Simmachus in
eo loco ubi nos diximꝰ. cito ueniet gradi¬
ens ad aꝑiendũ. & non int̾ficiet usq ad
internetionẽ: ita int̃p̃tatꝰ est. Cito infer.¬
nus aꝑiet᷑. & non moriet᷑ in corruptionẽ
sub auditur xp̃c: qui in quinto decimo
psalmolo ꝙͥtur. Non derelinques animã
meã in inferno. nec dabis sc̃m̃ tuũ uidere
corruptionẽ. In eo loco quoq ubi nos iux.

Expanded text:
det terram novam, et dicat ad Sion, hoc est, det terram novam, et dicat ad Sion, hoc est, ad Ecclesiam: Populus meus es tu. Ergo Sion non est alia, nisi populus Dei. Symmachus in eo loco, ubi nos diximus, Cito veniet gradiens ad aperiendum, et non interficiet usque ad internecionem, ita interpretatus est: Cito infernus aperietur, et non morietur in corruptionem, subauditur Christus, qui in quinto decimo psalmo loquitur: Non derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctum tuum videre corruptionem. In eo quoque loco ubi nos
Abbreviated transcription (Latin):
uybia : Ubi potentia scłaris. qua in te ore
aubido seuiebant: Cito ueniet filius m̃s
qradiens &e conculcans aduersarios tuos.
ut apiat tibi uiã uictoriȩ. siue ut inferos
riseret. qui ñ int̾ficiat usq adint̾netionẽ.
sed uelit seruare conuersos. deniq panis
iliꝰ qdđ int̃ p̃tatur euangeliũ. ꝓbante doctri¬
na nunquã deficiet. sed semꝑuolentib
aduescendũ patebit. Simulq apostrophã
facit adfilium: quẽ cito ꝓmittit esse uentu¬
rũ. & cuiꝰ panẽ dicit. ẽẽ. ꝑpetuũ. eo qđ ipse
sit iuxta dispensationẽ carnis assũptę
dñs ds eius qui conturbari faciat mare.
& intumescere fluctus eiꝰ ut aduersum
seruos suos ꝑsecutor in fletur suꝑbia. quȩ
iterũ dõ auxiliante conquiescat. Dicitq
qd̾posuerit uerba sua in ore eius qͥcqͥdenĩ
ilius loquitur. uerba patris sunt. & in
imbra manꝰ suȩ ꝓtexerit eum. &e iccirco
ꝓ testus sit ut plantet cȩlos nouos & fun¬

Expanded text:
superbia? Ubi potentia saecularis, qua in te ore superbia? Ubi potentia saecularis, qua in te ore rabido saeviebant? Cito veniet filius meus, gradiens et conculcans adversarios tuos, ut aperiat tibi viam victoriae: sive ut inferos reseret, qui non interficiat usque ad internecionem; sed velit salvare conversos. Denique panis illius, qui interpretatur, Evangelio probante, doctrina, nunquam deficiet, sed semper volentibus ad vescendum patebit. Simulque apostropham facit ad Filium, quem cito promittit esse venturum, et cujus panem dicit esse perpetuum: quod ipse sit juxta dispensationem carnis assumptae Dominus Deus ejus, qui conturbari faciat mare, et intumescere fluctus ejus, ut adversum servos suos persecutorum infletur superbia, quae iterum, auxiliante Domino, conquiescat. Dicitque, quod posuerit verba sua in ore ejus. Quidquid enim Filius loquitur, verba Patris sunt, et in umbra manus suae protexerit eum. Et idcirco protectus sit ut plantet coelos novos, et fun
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat de peat. uit consurgeret e sli
prȩheret auxilium. & illo ipso pugnan.
d ꝓsc̃is: gaudium atq lȩticiã fugato
aolore &e gemitu possiderent. Itaq uel
hrachiumꝰ dñi. uel dñs ipse respondit.
&e pat totius consolationis. Mirorq. qͦmͦ
ne dicente supra. nolite timere oppro¬
hriũ hominũ. & blasphemias eor neti
mneatis: timueritis ꝑsecutoꝵ rabiẽ &
nescieritis eos esse mortales. qui instar
soeni arescunt repente &e ꝑeunt. Et cer:¬
te eo tempore quo illos metuebas: oblitꝰ
is dñi factoris tui. Si enĩ mei semꝑ me-¬
moria in tuo fuisset corde uersata:
nunquã tumuisses homines. qͥ incinerẽ
aissoluendi sunt. Et cuius oblita es: dĩ
quicȩlos incredibili uirtute suspendit. &
trastabili mole fundauit. & tuniusti
aduersarios tuos. ñ ad breue qđ potuerat
tibi aliqua ex parte concedi. sed iugit̃ &
dota die. ut cũ haberes lum̃ fidei. tenebrȩ
te formidinis possiderent. & eiꝰ qui te pu¬
tbat esse ꝑiturũ. Uhi est gͦ nunc ꝑsecutoꝵ

Expanded text:
ret, et sibi praeberet auxilium, et illo pugnante pro sanctis, gaudium atque laetitiam, fugato dolore et gemitu, possiderent. Itaque vel brachium Domini, vel Dominus ipse respondit: et Pater totius consolationis. Mirorque quomodo, me dicente supra: Nolite timere opprobrium hominum et blasphemias eorum ne metuatis, timueritis persecutorum rabiem, et nescieritis eos esse mortales, qui instar foeni arescunt repente, et pereunt. Et certe eo tempore quo illos metuebas, oblitus es Domini factoris tui. Si enim mei semper memoria in tuo fuisset corde versata, numquam timuisses homines, qui in cinerem dissolvendi sunt. Et cujus oblitus es? Dei qui coelos incredibili virtute suspendit, et terram stabili mole fundavit. Et timuisti adversarios tuos, non ad breve, quod poterat tibi aliqua ex parte concedi; sed jugiter et tota die, ut cum haberes lumen fidei, tenebrae te formidinis possiderent, et ejus qui te putabat esse periturum. Ubi est ergo nunc persecutorum
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ ad eos. Suꝑ montẽ excelsũ ascende
qui euangelitas sion: exalta in fortiti
uocẽ tuã qͥ euangelizas ierłm. Isti pari
dñm uoce laudabunt. & oculis uidebt̃
ad oculos. qđ aliis uerbis apłs dic̃ facit
ad faciem: quando sc̃s canit. Oculi mei
semꝑ ad dñm. &. Ad te leuaui oculos
meos. qui habitas in cęlis. Et dñs respon¬
hebraicȩ ueritatis. ponit in epła ad n¬
manos. Quam speciosi pedes eu angeli¬
apłos intelligi uolens. quor dñs lant

Expanded text:
 Super montem excelsum ascende qui evangelizas Sion. Exalta in fortitudine vocem tuam qui evangelizas Jerusalem. Isti pari Deum voce laudabunt, et oculis videbunt ad oculos. Quod aliis verbis Apostolus dicit: Facie ad faciem ; quando Sanctus canit: Oculi mei semper ad Dominum . Et: Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo . Et Dominus responHebraicae Veritatis, ponit in Epistola ad Romanos: Quam speciosi pedes evangeliApostolos intelligi volens, quorum Dominus lavit
Abbreviated transcription (Latin):
breuiq doctrina. xp̃i implerent me
Hora aut̃ id est hora. uixta septuagine
ambiguitatẽ sermonis greci. aut tepl
significat aut pulchritũdinẽ. Si tepl
illi aptabitur. Tempore opportuno ai¬
diu te: & in die salutis adiutortus
ndt &e infert apłs. Ecce nunc tẽpus acce.¬
tabile. ecce nunc dies salutis. Opportuno¬

Expanded text:
i implerent mundum. Ὥρα autem, id est, hora, juxta Septuaginta, et ambiguitatem sermonis Graeci, aut tempus significat, aut pulchritudinem. Si tempus, illi aptabitur: Tempore opportuno audivi te, et in die salutis adjutor tui fui . Unde infert Apostolus: Ecce nunc tempus acceptabile
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑflua sunt. & speciosimagis pedes xp̃i.
uel apostoloꝵ accipiendi . qͦđ prȩt̃ septua¬
nnta om̃s similit̃ transtulerunt. paulo
mr int̾p̃tationẽ ꝓbante. Gaudete
u laudate simul deserta ierłm: qui a
unsolatus est dñs popłm suum. redemit

Expanded text:
flua sunt; et speciosi magis pedes Christi vel Apostolorum accipiendi, quod, praeter Septuaginta, omnes similiter transtulerunt, Paulo eorum interpretationem probante. Gaudete et laudate simul, deserta Jerusalem, quia consolatus est Dominus populum suum: redemit
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓmissũ est. erit tibi dñs lux ȩt̃na :
in die honeste ambulant. & sunt filii
lucis & diei & cognoscunt eũ qui dicit
ad moysen. Uadẽ. dic fili is isrł. Qui est.
misit me aduos. Et quẽ in scĩs ante co¬
gnouerat: etiam sibi ad esse cognoscent
uam pulchri suꝑ montes pedes annun.¬
ciahtis & p̃dicantis pacẽ. annunciantis
bonũ. p̃dicantis salutẽ. dicentis. Syon:

Expanded text:
repromissum est: Erit tibi Dominus lux aeterna , repromissum est: Erit tibi Dominus lux aeterna , in die honeste ambulant, et sunt filii lucis et diei; et cognoscunt eum qui dicit ad Moysen: Vade, dic filiis Israel, qui est misit me : et quem in sanctis ante cognoverant, etiam sibi adesse cognoscent. Quam pulchri super montes pedes annuntiantis et praedicantis pacem, et annuntiantis bonum: praedic
Abbreviated transcription (Latin):
uobis hic: Quid in t̾ra & in ȩccłia dĩ uos
esse simulatis. qui studio omĩq desiderio
descendistis inegiptũ & abassirus posside¬
mini. captiq estis. & ululare magis aclu.¬
gere debetis. quia ꝓpt̾ uitia ur̃a atq pec.¬
cata. nom̃ dĩ blasphematur ingentib :
Quib & in ezechiele dr̃. Contaminastis
nom̃ meum ingentib. Et quomͦ in euan¬
gelio discipłis loquitur dñs. luceat lum̃
ur̃m corã hominib ut uideant bona
fecerimus. nom̃ dñi ꝓpt̃ nos blasphemat᷑
in gentib. Iccirco qui habet scientiã nomi.¬
nis dĩ. & qđ ad imaginẽ & similitudinẽ
illiꝰ sit conditꝰ non ignorat: in luce uersa.¬
bitur. & erit indie. de qua exultauit
abraham quod uidisset eã. de qua ce sc̃s đđ
loquitur. Hȩc est dies quam fecit dñs.
exultemꝰ & letemur in ea. Qui enĩ illu.¬
minauer̾t sibi lucẽ scientiȩ. & habent¬
lumen sempit̾num quod credentib

Expanded text:
vobis est hic? quid in terra et in Ecclesia Dei vos vobis est hic? quid in terra et in Ecclesia Dei vos esse simulatis, qui studio atque omni desiderio descendistis in Aegyptum, et ab Assyriis possidemini, captique estis: et ululare magis ac lugere debetis; quia propter vitia vestra atque peccata, nomen Dei blasphematur in gentibus? quibus in Ezechiele dicitur: Contaminastis nomen meum in gentibus . Et quomodo in Evangelio discipulis loquitur Dominus: Luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant bona fecerimus, nomen Dei propter nos blasphematur in gentibus. Idcirco qui habet scientiam nominis Dei, et quod ad imaginem et similitudinem illius sit conditus, non ignorat, in luce versabitur. Et erit in die, de qua exultavit Abraham quod vidisset eam ; de qua et sanctus loquitur David: Haec est dies quam fecit Dominus, exultemus et laetemur in ea . Qui enim illuminaverunt sibi lucem scientiae, et habentlumen sempiternum, quod credentibus
Abbreviated transcription (Latin):
gnũ. & ipse dominabit᷑ gentiũ. Unde dr̃
ad principes udeoꝵ. Ad miramini &e ulu-¬
late. qm̃ uos causa estis ruinȩ popłi.
orro uiata anagogen hoc possumꝰ dicere. qͦd
descendat inegiptum huius scłi popłs
dĩ ꝓpͥa uoluntãte. quando amator mã-¬
gis uoluptatũ quam dĩ est. & ñ audit il.¬
lud ꝓpheticum. Ue qui descendunt in
egiptũ ad auailiũ. Qui cum uitiis fuerit
delinitꝰ. & habitauerit in loco aquarũ
& fluminum. qui castitatis ñ habet sicci.¬
tatẽ: tunc uiolent̃ tradet᷑ assiriis ut do¬
minent᷑ ei. qui eũ postea in peccato ar.¬
guant atq conuincant. Ipsi sunt enim
&e ininici & uindices. de qͥb loquit᷑ ad
isrł. Et nunc qͥd tibi est & uiȩ egipti.
ut bibas aquam geon: Et quid tibi est &
uiȩ assirior. ut bibas aquã fluminum :
Qui gͥ descendit in egiptũ. & de excelso ie.¬
rłm adhumiliorã de lapsus est. uadensq
ierichũ alterã egiptũ. alatronib uulnera
plura suscepit : dr̃ adeum. Et nunc qͥd

Expanded text:
t ipse dominabitur gentium . Unde dicitur ad principes Judaeorum: Admiramini, et ululate, quoniam vos causa estis ruinae populi. Porro juxta anagogen hoc possumus dicere, quod descendat in Aegyptum hujus saeculi populus Dei propria voluntate, quando amator magis voluptatum quam Dei est, et non audit illud propheticum: Vae qui descendunt in Aegyptum ad auxilium . Qui cum vitiis fuerit delinitus, et habitaverit in loco aquarum et fluminum, qui castitatis non habet siccitatem: tunc violenter tradetur Assyriis, ut dominentur ei, qui eum postea in peccato arguant atque convincant. Ipsi sunt enim et inimici et vindices, de quibus loquitur ad Israel: Et nunc quid tibi est et viae Aegypti, ut bibas aquam Geon: et quid tibi est et viae Assyriorum, ut bibas aquam fluminum . Qui igitur descendit in Aegyptum, et de excelso Jerusalem ad humiliora delapsus est: vadensque Jericho, alteram Aegyptum, a latronibus vulnera plura suscepit, dicitur ad eum: Et nunc quid
Abbreviated transcription (Latin):
e sponte reseratis quas multi claudere uix
poterant. uocẽ de aditis templi exisse di-¬
centiũ. T rauseamus ex his sedib. In quo
consideranda sermonũ ꝓpͥetas. qđ ñ dixe-¬
rint recedamꝰ. sed transeamꝰ ad popłm
gentium. Unde uelũ tẽpli a sũmo usq
aeorsum scissum est induas partes. ut om̃s
udeor cerimoniȩ panderent᷑. & eo tẽpore
impleret᷑ qđ in hoc eodẽ ꝓpħa dr̃. Ex sy¬

Expanded text:
et sponte reseratis, quas multi homines claudere vix et sponte reseratis, quas multi homines claudere vix poterant, vocem de adytis Templi exisse dicentium: Transeamus ex his sedibus. In quo consideranda sermonum proprietas, quod non dixerint, recedamus, sed transeamus ad populum gentium. Unde et velum Templi a summo usque deorsum scissum est in duas partes, ut omnes Judaeorum caeremoniae panderentur, et eo tempore impleretur, quod in hoc eodem Prophe
Abbreviated transcription (Latin):
& rapina pauꝑis in domib ur̃is: Quã ob¬
peiuata septuaginta loquit᷑ adeos. ꝓpt̃
ios semꝑ nom̃ meũ blasphemat᷑ ingentib.
iscendum. quod ingentib ñ habeatur
in hebreo sed absolute nomen meum iugit̃
Uasphematur. ut subaudiatur insinago
hs uris qui dieb ac noctib blasphemant
Auatore & sub nomine ut sepe dixi na.¬
areuor. ter indie in xp̃ianos congert̃
maledicta. Illis itaq blasphemantib
& maledicentib dño: popłs eiꝰ de quo
sciet nomen illiꝰ qui uenturus est in nomi¬
nt patris. Et ꝓpt̾ea sciet: qui a ipse qui priꝰ
lacutus est ꝑ ꝓpħas. prȩsens erudiet popłos.
maeuteronomio moyse. Inseptuaginta
mimab descender̃ patres tui inegiptum.
abassiriis captiui uolent̃ ad ducti sunt.
nde dr̃ adeos. Et nunc quid estis hic :¬
ua facitis in t̾ra udea. qui post necẽ ꝓpħa
loquitur ds̃. Quid hic facitis: Cur ñ relin¬
quitis popłm blasphemantẽ : Qđ & iose.¬
phus refert. aꝑtis repente ianuis templi

Expanded text:
is ? Quamobrem juxta Septuaginta loquitur ad eos: Propter vos semper nomen meum blasphematur in gentibus. Et sciendum quod, in gentibus, non habeatur in Hebraeo, sed absolute, nomen meum jugiter blasphematur, ut subaudiatur, in synagogis vestris: qui diebus ac noctibus blasphemant Salvatorem, et sub nomine, ut saepe dixi, Nazarenorum, ter in die in Christianos congerunt maledicta. Illis itaque blasphemantibus et maledicentibus Domino, populus ejus de quo istianus, sciet nomen illius qui venturus est in nomine Patris. Et propterea sciet, quia ipse qui prius locutus est per Prophetas, praesens erudiet populos.in Deuteronomio Moyse: In septuaginta animabus descenderunt patres tui in Aegyptum : et ab Assyriis captivi violenter abducti sunt. Unde dicitur ad eos: Et nunc quid estis hic? quid facitis in terra Judaea, qui post necem Prophloquitur Deus: Quid hic facitis, cur non relinquitis populum blasphemantem? quod et Josephus refert : apertis repente januis Templi,
Abbreviated transcription (Latin):
uos semꝑnom̃ meũ blasphemat᷑ ingentib
Proptea sciet popłs ñs nom̃ meũ indie ila
quia ego ipse qui loquebar assum. Arguit
popłm udeoꝵ. & uentura p̾dicit. qđ qui
uoluntate sua in ia cob descendit adegiptis
& tempore necessitatis ac famis ꝑegrinat᷑
est in terra gessen: postea abassiriis quos
innullo leserat calumniã sustinuerit.
&e in babilonis captiuitate translatꝰ sit
Unde infert. Et nunc quid mͥ est hnc dicit
dñs: Et est sensus. Nichil abeo reliqui ꝓ¬
pt̃ qđ in hac regione ꝑmaneam. de qua
popłs m̃s ablatꝰ est gratis & uenditꝰ pit¬
catis suis. & quasi oria rete comp̃hensus
uel uirib romanor. uel di aboli laqutas
quib iunctus huc usq retinetur. Ut au
ista paterent᷑: dominatores eor ac maq¬
stri iniq egerunt. qui uixta simachun
&e theodotionẽ ululabunt. iuxta aqul

Expanded text:
vos semper nomen meum blasphematur in gentibus. Propterea sciet populus meus nomen meum in die illa: quia ego ipse qui loquebar, adsum. Arguit populum Judaeorum, et ventura praedicit. Quod qui voluntate sua in Jacob descendit ad Aegyptios, et tempore necessitatis ac famis peregrinatus est in terra Gessen : postea ab Assyriis, quos in nullo laeserat, calumniam sustinuerit; et in Babylonem captivitate translatus sit . Unde infert: Et nunc quid mihi est hic, dicit Dominus? Et est sensus: nihil habeo reliqui propter quod in hac regione permaneam, de qua populus meus ablatus est gratis, et venditus peccatis suis, et quasi oryx rete comprehensus, vel viribus Romanorum, vel diaboli laqueis, quibus vinctus hucusque retinetur. Ut autem ista paterentur, dominatores eorum ac magistri inique egerunt; qui juxta Symmachum et Theodotionem, ul
Abbreviated transcription (Latin):
homines dic̃. Ubi aut̃ telus & emulatio
inuob est. non ne carnales estis. & scđm ho¬
minẽ ambulatis: Et ẽcontrario ad scõs.
Uos aut̃ ñ estis incarne. siquidẽ sp̃s dĩ habicet
in uobis. Excutitur gͦ puluis. de qͦ scriptũ¬
est. nunqͥd confitebitur tibi pulius. aut
annunciabit ueritatẽ tuã: ut soluantur
uincula colli nr̃i. & nequaquã audiamꝰ.
neruus ferreus collum tuum. sed cũ sponsa
mercamur audire. Quã pulchrȩ sunt ge¬
ne tuȩ sicut turturis. collũ tuiĩ sic̃ monilia.
Et iterũ. Circundedi armillas manib tius.
&e monile collo tuo. ut graui onere liberati.
& recipientes ornam̃ta pͥstina captiui
esse cessemus. redempti abeo qui uenit p¬
dicare captiuis remissionẽ. & de quo scriuti
est. hic edificabit ciuitatẽ meam. & captiu

Expanded text:
homines dicit: Ubi autem zelus et aemulatio homines dicit: Ubi autem zelus et aemulatio in vobis est, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Et econtrario ad sanctos: Vos autem non estis in carne: siquidem Spiritus Dei habitat in vobis. Excutitur ergo pulest: Numquid confitebitur tibi pulvis, aut annuntiabit veritatem tuam , ut solvantur vincula colli nostri; et nequaquam audiamus: nervus ferreus collum tuum; sed cum sponsa mereamur audire: Quam pulchrae sunt genae tuae, sicut turturis: collum tuum sicut monilia . Et iterum: Circumdedi armillas manibus tuis, et monile collo tuo; ut gravi onere liberati, et recipientes ornamenta pristina, captivi esse cessemus: redempti ab eo, qui venit praedicare captivis remissionem. Et de quo scriptum est : Hic aedificabit civitatem meam, et c
Abbreviated transcription (Latin):
tis & onerati estis. Rediment᷑ aut̃ qui uo¬
luerint credere. nequaquã argento & pe¬
merita. sed obgłam & fidem a p̃i. dõ recon.¬
polluta sordib candorẽ pristinȩ conuer.¬
sationis amiserat. ut excutiat puluerẽ
cũ apłis. qui adhȩsit pedib eiꝰ. Neq enim
fieri poterat. ut quȩ ꝓstrata subiecerat
ceruices suas foris transeuntib. & media
t̾rȩ sociauerat. dixeratq humiliata est
in puluere anima mea. adhȩsit in terra
uent̃ m̃s: ñ unaginẽ t̾reni acciꝑet. a qͣ
nos reuocat apłs dicens. Sicut portauimꝰ
imaginẽ t̾reni. portemus &e imaginem
cȩlestis. Unde qui incarne sunt dõ place.
re non possunt. non quo carnis natura
damnet᷑. cuiꝰ conditor est ds. & inqua plu¬
rimi placuer̃ dõ. regnantq cũ xp̃o: sed
quo oꝑa carnis repudient᷑. de quib idem
apłs Toquit᷑ Ego aut̃ carnalis sũ uenun¬
datus sub peccato. Deniq adhuiuscemodi

Expanded text:
tis et onerati estis . Redimentur autem qui votis et onerati estis . Redimentur autem qui voluerint credere, nequaquam argento et pemerita, sed ob gratiam et fidem Christi Deo reconitiorum polluta sordibus, candorem pristinae conversationis amiserat, ut excutiat pulverem cum Apostolis, qui adhaesit pedibus ejus . Neque enim fieri poterat, ut quae prostrata subjecerat cervices suas foris transeuntibus: et media terrae sociaverat, dixeratque: Humiliata est in pulvere anima mea, adhaesit terrae venter meus , non imaginem terreni acceperit. A qua nos revocat Apostolus, dicens: Sicut portavimus imaginem terreni, sic portemus et imaginem coelestis . Unde qui in carne sunt, placere Deo non possunt . Non quo carnis natura damnetur, cujus conditor Deus est, et in qua plurimi placuerunt Deo, regnantque cum Christo: sed quo opera carnis repudientur, de quibus idem Apostolus loquitur: Ego autem carnalis sum, venundatus sub peccato . Denique ad hujuscemodi
Abbreviated transcription (Latin):
sion. Quia hȩc dic̃ dñs. Gratis uenundati
Sestis. & sine pecunia redimemini. Ne.¬
quaquã adierłm idest ad ruinas la¬
pidum illiꝰ & cineres &e fauillas ꝓpħȩ
esse sermonẽ. sed ad popłm qui habitet
in ea. & qui a ꝓpt effeminationẽ animi
filia nominetur : sequens uersus osten.¬
dit. in quo ait. Solue uincula colli tui
captiua filia sion. Uere enim captuuis ÷
donosor portat uigum. & peccators
ac blasphemiarũ suarũ strictꝰ ÷ funib.
qui gratis est uenundatꝰ. & nichil fecit
dignum ꝓpt̃ qđ possit redimi. Cui &e
supra dicitur. Ecce peccatis ur̃is uenun.¬
dati estis. & in iniquitatib ur̃ĩs dimisi
matrem ur̃am. Causasq reddit. cur ue.¬
nundati sint. cur abiecti. Quia inquit
ueni. &e erat homo. Uocaui. & ñ erat qui
audiret. Ea quo manifestũ est ideo erro.¬
ri &e demonib eos traditos: quia ñ audier̃
clamantẽ. Uenite ad me om̃s qui labora¬

Expanded text:
Sion. Quia haec dicit Dominus: Gratis venundati Sion. Quia haec dicit Dominus: Gratis venundati estis, et sine pecunia redimemini. Nequaquam ad Jerusalem, id est, ad ruinas lapidum illius, et cineres ac favillas Prophetae esse sermonem, sed ad populum qui habitet in ea, et quod propter effeminationem animi filia nominetur, sequens versus ostendit, in quo ait: Solve vincula colli tui, captiva filia Sion. Vere enim captivus esdonosor portat jugum, et peccatorum ac blasphemiarum suarum strictus est funibus: qui gratis est venditus, et nihil fecit dignum propter quod possit redimi. Cui et supra dicitur: Ecce peccatis vestris venundati estis: et in iniquitatibus vestris dimisi matrem vestram. Causasque reddit, cur venundati sint, cur abjecti. Quia, inquit, veni, et non erat homo: vocavi, et non erat qui audiret. Ex quo manifestum est, ideo errori et daemonibus eos traditos, quia non audierant clamantem: Venite ad me, omnes qui labora
Abbreviated transcription (Latin):
Circuncisus aliqͥs uocatꝰ ÷: ñ adducat pͣ¬
puciũ. in pͣpucio uocatꝰ ÷: ñ circuncidat᷑.
Qđ mͥ uidetur aliis uerbis dicere. Absq
uxore uocatꝰ ÷ & credidit: ñ ducat uxorẽ.
Uel econtrario habens uxorẽ in xp̃mcre.
nonsolũ incircuncisione & in pͣpucio.
sed inlibertate ac seruitute custodit ut
lberos uocet uirgines. & continentes
seruos. qui uxori debitũ reddant. Neq
enim potestatis nr̃ȩ est pͣpuciũ adduce¬
re post circuncisionẽ. iuxta eos qui in
machabeoꝵ libro dicuntur sibi fecisse
pͣpucia. qd de nascentib filiis & non de
patrib dr̃. Aut qui liber uocatꝰ ÷ magis
seruus est xp̃i. cum in xp̃i baptismate
nulla sit differentia. uidei. ethnici. greci.
&e barbari. & mulieris. liberi. ac serui.
xcutere de puluere. consurge. sede ie¬¬
rłm: solue uincła colli tui cãptiuia filia
Ision. Quia hȩc dic̃ dñs. Gratis uenunda.¬
Itis estis. & sine argento redimemini.
Isolue uinculum colli tui captiua filia

Expanded text:
aliquis vocatus est, non adducat praeputium. In praeputio vocatus est, non circumcidatur . Quod mihi videtur aliis verbis dicere: Absque uxore vocatus est, et crediderit, non ducat uxorem. Vel econtrario: habens uxorem, in Christum credinon solum in circumcisione et in praeputio, sed in libertate ac servitute custodit, ut liberos vocet virgines et continentes, servos qui uxori debitum reddant. Neque enim potestatis nostrae est praeputium adducere post circumcisionem, juxta eos qui in Machabaeorum libro dicuntur sibi fecisse praeputia: quod de nascentibus filiis, et non de patribus dicitur. Aut qui liber vocatus est, magis servus est Christi , cum in Christi baptismate nulla sit differentia Judaei, ethnici, Graeci, et Barbari, viri et mulieris, liberi ac servi. Excutere de pulvere: consurge sede, Jerusalem: solve vincula colli tui, captiva filia Sion. Quia haec dicit Dominus: Gratis venundati estis, et sine argento redimemini. Solve vinculum colli tui, captiva filia
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ sustentatus est. Sicut gͥ prior uistini
dño auxiliante concessa est: sic &e reurs
post poenitentiam &e audientib. nunqua
qui cadit ñ resurget dicit dñs. &e conu¬
timini ad me filii conuertentes. & to
sanabo contritiones ur̃as: ipse porrenit
manũ. &e reducet eos in sion speculã cus¬
menq uirtutũ cum gaudio atq lȩticia
sempit̃na. & ponet in capite eor lauas
atq lȩticiam. sapientis enĩ oculi in capit
eiꝰ. & hanc habebunt coronã. istoq dia¬
demate ꝓtegent᷑. ut semꝑ gaudeant &
laudent dm̃. quib ꝓdolore. merore &
gemitu successertͣ gaudia. Ego. eto
ipse consolabor uos. Quis tu ut timeres

Expanded text:
Domini sustentatus est. Sicut igitur prior victoria Domini sustentatus est. Sicut igitur prior victoria Domino auxiliante concessa est: sic et reversis post poenitentiam, et audientibus: Numquid qui cadet, non surget? dicit Dominus . Et, Convertimini ad me, filii convertentes; et ego sanabo contritiones vestras , ipse porriget manum, et reducet eos in Sion, speculam culmenque virtutum, cum gaudio atque laetitia sempiterna, et ponet in capite eorum laudem atque laetitiam. Sapientis enim oculi in capite ejus; et hanc habebunt coronam, istoque diademate protegentur, ut semper gaudeant et laudent Dominum, quia pro dolore, moerore et gemipse consolabor vos: Quis tu ut timeres
Abbreviated transcription (Latin):
maris uiam tuus popłs repꝑiret. &
egiptios fugeret ꝑsequentes. Qui gͥ
ista fecisti: nunc quoq redẽptos & libe.¬
ratos sanguine tuo reduc insion & in
tuo sanguine pͣparasti. In qua cũ fuerint.
gaudebunt lȩticia sempit̾na. & dicent
Dñe ut scuto bonȩ uoluntatis tuȩ coronasti
nos. Habebunt enĩ gaudiũ atq lȩticiã.
fugiente dolore &e gemitu. Hoc uxta he.¬
idest peccatrix anima ꝓuocatur ut in.¬
duat fortitudinẽ brachii sui. & pͥora as.¬
sumat oꝑa. sicut fuerat ant̾quã caderet:
ducit ad mortẽ. & dissipasti draconẽ co¬
lubrũ tortuosũ. de quo & inpsalmis le¬
git᷑. Tu confregisti capita draconũ in aqͥs.
Mem̃to pͥoris fortitudinis tuȩ qđ scłi huiꝰ
calcaueris mare &e illud feceris esse de¬
sertum. & uiã repꝑeris in mediis fluctib
Unde & apłs petrus. ꝑ mare huiꝰ scłi tran¬
siuit ad dnm̃. Et qui fide ambulabat:
coepit infidelitate mergi nͥ qđ dear tera

Expanded text:
maris, viam tuus populus reperiret, et maris, viam tuus populus reperiret, et Aegyptios fugeret persequentes. Qui igitur ista fecisti: nunc quoque redemptos et liberatos sanguine tuo, reduc in Sion, et tuo sanguine praeparasti: in qua cum fuerint, gaudebunt laetitia sempiterna, et dicent: Domine, ut scuto bonae voluntatis tuae coronasti nos . Habebunt enim gaudium atque laetitiam, fugiente dolore et gemitu. Hoc juxta Heid est, peccatrix anima provocatur ut induat fortitudinem brachii sui, et priora assumat opera, sicut fuerat antequam caderet: ducit ad mortem: et dissipasti draconem, colubrum tortuosum: de quo et in Psalmis legitur: Tu contrivisti capita draconum in aquis . Mecalcaveris mare, et illud feceris esse desertum, et viam repereris in mediis fluctibus. Unde et Apostolus Petrus per mare hujus saeculi transivit ad Dominum, et qui fide ambulabat, coepit infidelitate mergi: nisi quod dextera
Abbreviated transcription (Latin):
& leticia app̃hendet eos. fugiet dolor
&e meror. & gemitus. Nom̃ ierłm quod
hic ã septuaginta additũ est nec in he¬
breo habet᷑. nec ullus triũ interp̃tum
posuit. Unde obelo p̾notandum est.
ce sic cum suꝑiore sensu sequens capitulũ
copulandum. Dñs credentes inse fuerat
cohortatꝰ dicens. Noli ͭ timere opꝓbriũ ho-¬
minũ. & blasphemias eoꝵ ne metuatis.
Salutẽq suã & iusticiã sempit̾nã eis ꝓmi-¬
serat in auxilium. quȩ non est alia pͣt
Inbrachio meo gentes sꝑabunt. Unde po¬
płs loquitur ad brachiũ dni & eiꝰ dep̃¬
catur aduentũ. & ꝓmissũ implorat
aurilium: dicens. Consurge. consurge.
induere fortitudinem brachiũ dñi. Consur.¬
ge sicut in dieb antiquis. &e omnẽ tuam
exerce fortitudinẽ: ut qui ꝑ multa scła
sc̃os tuos de ꝑiculis liberasti etiã nos tua
fortitudine ꝓtegas. Tu es enĩ qui ꝑcussisti
gnus appellatur. Tu siccasti mare rubrũ.
ut ꝑ aquas uehementissimas & ꝓfundas

Expanded text:
etitia apprehendet eos. Fugiet dolor et moeror et gemitus. Nomen Jerusalem, quod hic a LXX additum est, nec in Hebraeo habetur, nec ullus trium Interpretum posuit, unde obelo praenotandum est, et sic cum superiori sensu sequens capitulum copulandum. Dominus credentes in se fuerat cohortatus, dicens: Nolite timere opprobrium hominum, et blasphemias eorum ne metuatis. Salutemque suam et justitiam sempiternam eis promiserat in auxilium, quae non est alia praein brachium meum gentes sperabunt. Unde populus loquitur ad brachium Domini, et ejus deprecatur adventum, et promissum implorat auxilium dicens: Consurge, consurge: induere fortitudine, brachium Domini. Consurge sicut in diebus antiquis, et omnem tuam exerce fortitudinem, ut qui per multa saecula Sanctos tuos de periculis liberasti, etiam nos tua fortitudine protegas. Tu es enim qui percussistgnus appellatur . Tu siccasti mare Rubrum, ut per aquas vehementissimas, et profunda
Abbreviated transcription (Latin):
itionẽ illius suscitatꝰ ÷ quando multa
milia credider̃ de uideis. & reliquiȩ
dicere quȩ uisio pacis &e specula est: si
inhereses incurrerit iubet᷑ exire. &
pͥstinȩ fidei ornam̃ta susciꝑe. Et si fue.¬
rit suscitata: scĩtatis ei &e continentiȩ
proemia ꝓmittunt᷑: ut nequa quã ꝑeã
transeat incircuncisus & immundus.
qđ non ad carnis concisionẽ atq pͣpu¬
cũ. sed adoꝑa immundiciȩ siue mun.¬
dici̧ referri potest. ut incircuncisos
luptati & libidini seruiunt. Deniq ad
circuncisos carne non sp̃u. loquit᷑ ieremias.

Expanded text:
ctione illius suscitatus est: quando multa ctione illius suscitatus est: quando multa millia crediderunt de Judaeis, et reliquiae dicere, quae visio pacis et specula, si in haeresim corruerit, jubetur exire et pristinae fidei ornamenta suscipere. Et si fuerit suscitata, sanctitatis ei et continentiae praemia promittuntur, ut nequaquam per eam transeat incircumcisus et immundus. Quod non ad carnis concisionem atque praeputium, sed ad operum immunditiam, sive munditiam referri potest, ut incircumcisos luptati et libidini serviunt. Denique ad circumcisos car
Abbreviated transcription (Latin):
transiturum ꝑ eã incircuncisũ & immun.¬
dum: hoc significat. qđ &e paulus apłs dic̃¬
sio xp̃i adbelial: Quȩ pars fideli cumin.¬
sdeli: Qui consensus templodĩ cũ idolis:
Iu̧ quidem ut ex ponere coepimꝰ. & ad ani.¬
mȩ statum uniuersa referuntur. qđ si
ppoenitentiã pristinũ robur receꝑit:
uocetur habitaculũ scĩ &e fiat tẽplũ dĩ
& nequaquã ꝑ eã incircuncisus & immun.¬
dus logismos transeat. de qͥb dictũ est.
bocultis meis munda me dñe. & abalie.¬
nis parce seruo tuo. Si mei ñ fuerint do¬
minati. tunc immaculatꝰ ero: & emunda¬
bor a delicto maximo. O mẽ aut̃ qđ ꝓmit.¬
titur sion & ierłm. ñ ut uidei somniant
adlapides illius &e cineres fauillasq di-¬
cunt᷑. ut instauretur ad pristinũ statum.
sed ad popłm ierłm qui occidit ꝓpħas.
& lapidauit eos qui ad se missi erant.
e adextremũ etiã infiliũ dĩ misit manꝰ.
qui corruens in passione xp̃i in resurre.¬

Expanded text:
transiturum per eam incircumcisum et immuntransiturum per eam incircumcisum et immundum, hoc significat, quod et Paulus Apostotio Christi ad Belial? Quae pars fideli cum infidele? Quis consensus templo Dei cum idolis ? Quae quidem, ut exponere coepimus, et ad animae statum universa referuntur. Quod si per poenitentiam pristinum robur receperit, vocetur habitaculum Sancti, et fiat Templum Dei, et nequaquam per eam incircumcisus et immundus λογισμὸς transeat. De quibus dictum est: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo. Si mei non fuerint dominati, tunc immaculatus ero, et emundabor a delicto maximo . Omnia autem quae promittuntur Sion et Jerusalem, non ut Judaei somniant ad lapides illius et cineres favillasque dicuntur, ut instauretur in pristinum statum: sed ad populum Jerusalem, qui occidit Prophetas, et lapidavit eos, qui ad se missi erant , et ad extremum etiam in Dei filium misit manus. Qui corruens in passione Christi, in resurre
Abbreviated transcription (Latin):
transeat ꝑte incircuncisus & immundus
Rursũ ce inhoc loco nom̃ sion suꝑius a lxi
additum est. & iccirco uigulatũ ueru
Cui gͦ supra dixerat eleuare. el euare. con¬
surge ierłm: nunc eidem loquitur. consir¬
ge. consurge. induere fortitudine tua
sion. Quȩ sit aut̃ sion: sequens uersus
dit. Induere uestim̃tis głȩ tuȩ ierłm¬
Hoc dix imus. ut ierłm & sion. unã ꝓben
urbẽ. Precipit᷑q ei ut lugubri a uestim
deponat. & induat᷑ iis que habuit ant
biberit de manu dñi calicẽ furoris cl̃¬
appellaturq ciuitas sanctuarii. hoc enĩ
sides sonat. ꝓpt̾ templum qđ in ea conditũ
fuit. siue scĩ ꝓpt̃ noticiam dĩ. uel scã. quia
sla in orbe terrarũ acceꝑat legẽ. Unde
e post resurrectionẽ saluatoris apparuer̃
arpora mortuoꝵ inciuitate scã. quȩ utiq¬
ppt blasphemantium missas in dnm̃ma.
nis scã esse non poterat. Qͦdq ꝓmittitur.
s surrexerit post ruinam & induta fue.¬
nt fortitudine & gła sua. nequaquã ultra

Expanded text:
mundus. Rursum et in hoc loco nomen Sion, ut superius a LXX, additum est, et idcirco jugulatum veru. Cui ergo supra dixerat: Elevare, elevare, consurge, Jerusalem: nunc eidem loquitur: Consurge, consurge, induere fortitudine tua, Sion. Quae sit autem Sion, sequens versus ostendit: Induere vestimentis gloriae tuae, JerHoc diximus, ut Jerusalem et Sion unam probemus urbem. Praecipiturque ei, ut lugubria vestimenta deponat, et induatur his quae habuit antequam biberet de manu Domini calicem furorisAppellaturque civitas sanctuarii, hoc enim sonat CODES propter templum, quod in ea conditum fuit. Sive Sancti, propter notitiam Dei: vel sancta, quia sola in orbe terrarum acceperat legem. Unde et post resurrectionem Salvatoris apparuerunt corpora mortuorum in civitate spropter blasphemiam et missas in Dominum manus, sancta esse non poterat . Quodque promittitur, si surrexerit post ruinam, et induta fuerit fortitudine et gloria sua, nequaquam ultra
Abbreviated transcription (Latin):
quos fleginatum magnitudo digeri uon
sinebat. Igitur & ierłm quȩ bibit decalis
iussit abscondi. ubetur de ebrietate con¬
surgere. eo qd biberit & uacuũ fecerit.
& epotauerit eum usq ad feces. Quas res
uno indicauere sermone. etestratisas.
Hic ÷ calia. de quo &e inpsalmis legimus
Calia in manu dñi. uini meriplenꝰ nuixto.
Et inclinauit exhoc in illum. ueruntamer
fex eiꝰ ñ est ex inanita. bibent om̃s peccl¬
tores t̾rȩ. De quo adieremiã dñs loquelĩ

Expanded text:
quos flegmatum magnitudo digeri non quos flegmatum magnitudo digeri non sinebat. Igitur et Jerusalem, quae bibit de calicjussit abscondi , jubetur de ebrietate consurgere, eo quod biberit, et vacuefecerit, et potaverit eum usque ad feces: quod tres uno indicavere sermone, Ἐξεστράγγισας. Hic est calix de quo in Psalmis legimus: Calix in manu Domini vini meri plenus mixto. Et inclinavit ex hoc in illud, verumtamen fex ejus non est exinanita: bibent omnes peccatores terrae . De quo et ad Jeremiam Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Qiuis consolabitur te: Tai. Exurge. exur¬
ge. eleuare ierłm quȩ bibisti de manu
Idni calicem furoris eius. Calicẽ enĩ ruinȩ
Icondi furoris ebibisti. & euacuasti. & ñ
erat qui consolaret᷑ ex om̃ib filiis tuis
quos genuisti. & non erat qui app̃hende¬
Iret manum tuam. neq ex om̃ĩb filiis
tuis quos exaltasti. Duo hȩc contraria
tibi. Quis contristabitur tetũ: Runa
& contritio. fames. & gladius. Quis conai¬
docui. Quarũ syon quȩ interp̃tatur speuli
eoqđ in monte . sit ara uocatur. reliqua ais
iebis &e salem. Quam nunc ꝓpła cohortst
ut surgat. quȩ prius negatione corruent
dicens inpassione dñi. crurifige. crucifiq
talem. non habemꝰ regẽ nͥ cȩsarẽ. & ascit
poenitentiam. & captiuitatis sentiat muis
cur suum offenderit creatorẽ. Solent ne¬
dici amarissimũ antidotũ: qđ ex gustun¬
men accepit dare stomacho nausianti.
ut nox ios humores euomat. & possit cont
cibos atq digestos in aluum transmitten

Expanded text:
 exsurge, elevare Jerusalem, quae bibisti de manu Domini calicem furoris ejus. Calicem enim ruinae κόνδυ furoris ebibisti et evacuasti: et non erat qui consolaretur te ex omnibus filiis tuis quos genuisti; et non erat qui apprehenderet manum tuam: neque ex omnibus filiis tuis, quos exaltasti. Duo haec contraria tibi: quis contristabitur tecum? ruina et contritio, fames et gladius: quis consodocui: quarum Sion, quae interpretatur specula, eo quod in monte sita sit, arx vocatur: reliqua auteJebus et Salem: quam nunc Propheta cohortatur ut surgat, quae prius negatione corruerat, dicens in Domini passione: Crucifige, crucifige talem: non habemus regem nisi Caesarem : et agat poenitentiam, et captivitatis sentiat malis, cur suum offenderit Creatorem. Solent medici amarissimam antidotum, quae ex gustu nomen accepit, dare stomacho nauseanti, ut noxios humores evomat, et possit coctos cibos atque digestos in alvum transmittere,
Abbreviated transcription (Latin):
erat & ignobilis quando pendebat incru-¬
ce. & factus ꝓ nobis maledictũ peccata nr̃a
portabat. & loquebat᷑ patri. dĩ ds̃ m̃s. qͣre
me dereliquisti : Inclitꝰ aut̃ erat & deco¬
rus aspectu. quando ad passionẽ eiꝰ terra
contremuit. saxa dirupta sunt. & fugi¬
ente sole ȩt̾nã noctẽ elementa timuer̃.
De quo & sponsa incantico canticori. fra¬
truelis m̃s candidus & rubicundus.
electꝰ de milib. Candidus plenitudine
ac puritate uirtutũ. rubicundus in
passione. de qua postea lecturi sumus.
Quis est iste qui ascendit de edom. fulad
in resurrectione: ut qui erat pͥmogent
omĩs creaturę. pͥmogenit᷑ fieret etr no¬
tuis. Quod aut̃ infert. homo indolorer
sciens ferre infirmitatẽ. siue uirii ddor
& scientẽ infirmitatẽ: uerũ corpusbum¬
nis ce uera demonstrat animã. quiasu¬

Expanded text:
erat et ignobilis quando pendebat in cruerat et ignobilis quando pendebat in cruce, et factus pro nobis maledictum, peccata nostra portabat. Et loquebatur Patri: Deus Deus meus, quare me dereliquisti ? Inclytus autem erat, et decorus aspectu, quando ad passionem ejus terra contremuit, saxa dirupta sunt, et fugiente sole, aeternam noctem elementa timuerunt. De quo et sponsa in Cantico Canticorum: Fratruelis meus candidus, et rubicundus, electus de millibus . Candidus plenitudine ac puritate virtutum, rubicundus in passione, de qua postea lecturi sumus: Quis est iste qui ascendit de Edom, fulva in resurrectionem; ut qui erat primogenitus omnis creaturae, primogenitus fieret ex mortuis. Quod autem infert: Homo in dolore et sciens ferre infirmitatem, sive virum dolorum, et scientem infirmitatem, verum corpus hominis
Abbreviated transcription (Latin):
latum est: raritatẽ credentiũ signifi¬
cat e&x iudeis. Qđq sequit᷑. ascendet
sicut uirgultũ coram eo. ꝓ quoseptuaginta
transtuler̃ annunciauimꝰ sic̃ paruulũ
corã eo: ꝓuirgulto simmachus ramũ
int̃p̃tatꝰ ÷. ut assũptũ ostenderet homi¬
nẽ qui ꝓcessit de utero uirginali de qͦ
infert. sicut radia de t̾ra sitienti. Pro siti¬
enti aquila int̾p̃tatus est inuiam. ut uir.¬
ginitatis pͥuilegiũ de monstret. qđ absq
ullo humano semine inuia priꝰ sit creatꝰ.¬
ga de radice iesse & flos de radice eius
ascendet. ut in natiuitate eiꝰ ascensũ signi¬
ficaret inmundo. Sin aut̃ ñ habebat
speciẽ neq głam. sed forma illius erat
ignobilis &e indeficiens pͣ filiis hominũ
siue ut habetur in hebreo despectꝰ & no.¬
uissimꝰ uiroꝵ. quomͦ inpsalmis dicitur.
accingere gladio tuo suꝑ foemur tuũ
potentissime. pulchritudine tua & de¬
core tuo: Quod facile soluitur. Despectꝰ

Expanded text:
latum est? raritatem credentium signifilatum est? raritatem credentium significat ex Judaeis. Quodque sequitur: Ascendet sicut virgultum coram eo; pro quo LXX transtulerunt, Annuntiavimus sicut parvulum coram eo: pro virgulto, Symmachus, ramum interpretatus est, ut assumptum ostenderet hominem qui processit de utero virginali. De quo infert: Sicut radix de terra sitienti. Pro sitienti, Aquila interpretatus est, invia, ut virginitatis privilegium demonstraret, quod absque ullo humano semine de ga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet ; ut nativitatem ejus et ascensum significet in mundo. Sin autem non habebat speciem neque gloriam; sed forma ipsius erat ignobilis et deficiens prae filiis hominum, sive ut habetur in Hebraeo, despectus et novissimus virorum, quomodo in Psalmis dicitur: Accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime, pulchritudine et decore tuo ? Quod facile solvitur. Despectus
Abbreviated transcription (Latin):
Ipuerũ in conspectu eiꝰ. sic̃ radix in t̾ra siti.¬
enti. Non est species ei neq decor. Et uidimꝰ
eũ. & ñ habebat speciẽ neq decorẽ. sed spe.¬
cies eiꝰ inhonorata & deficiens pͣfilus
hominum. Homo in plaga &e sciens ferre
in firmitatẽ. quia auersa est facies eiꝰ
despecta. & ñ reputata. Iste peccata nr̃a
portauit. &e ꝓ nob̾ dolet. Et nos putauimꝰ
eũ eẽ. in dolore. & inplaga. & in afflictione.
Post uerba patris quib filiũ suũ mundo
nunciauerat esse uenturũ. & ante scanda¬
lũ crucis de quo dicturus erat. inglorius
erit aspectus eiꝰ. & forma eiꝰ p̃filus homi¬
nũ. głam p̾miserat resurrectionis. ex al¬
tabitur & eleuabit᷑ & sullimis erit ual.¬
de. ut humilitate crucis. resurrectionis
głam pͣueniret: respondit ꝓpħarũ cho¬
rus se implesse officium. & quantũ in se
fuit. brachiũ illius atq uirtutẽ omĩb
nunciasse. In eo aut̃ qđ dic̃. quis credidit
auditui nr̃o. & brachiũ dnĩ cui reue¬

Expanded text:
terra sitienti. Non est species ei neque gloria, et vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem: sed species ejus inhonorata, et deficiens prae filiis hominum. Homo in plaga, et sciens ferre infirmitatem, quia aversa est facies ejus, despecta et non reputata. Iste peccata nostra portat, et pro nobis dolet, et nos reputavimus cum esse in dolore, et in plaga et in afflictione. Post verba Patris, quibus filium suum mundo nuntiaverat esse venturum; et ante scandalum crucis, de quo dicturus erat: Inglorius erit aspectus ejus, et forma ejus prae filiis hominum, gloriam praemiserat resurrectionis: Exaltabitur et elevabitur, et sublimis erit valde: ut humilitate crucis resurrectionis gloriam praeveniret, respondit Prophetarum chorus se implesse officium, et quantum in se fuit, brachium illius atque virtutem omnibus nuntiasse. In eo autem quod dicit: Quis credidit auditui nostro, et brachium Domini cui reve
Abbreviated transcription (Latin):
ris tuȩ samariȩ bibes ꝓfundũ & latũ ut
inebrieris. tradendũ inmanib: eoꝵ quicd
humiliauerant. haud dubiũ quin aduer.¬
sarias significet potestates. quȩ dixerunt
animȩ illiꝰ incuruare ut transeamꝰ. Inqͥ
parit̃ annotandum. qđ ñ eã incuruaue.¬
rint nec uim fecerint ut priꝰ erecta incli¬
naret᷑ in t̾rã. sed ꝓpͥo arbitrio derelique¬
rint. illa aut̃ uolunta te sua posuerit er¬
uices uel dorsũ siue totum corpus suum
ñ intꝰ sed foris. iis qui eam conculcauerit.
Tale quid &r in euangelio legimus. qdđ decẽ
& octo annos sathanas incuruauerit mui¬
lierẽ quam dñs ad statũ pristinũ ereat.

Expanded text:
oris tuae Samariae bibes profundum et latum, ut oris tuae Samariae bibes profundum et latum, ut inebrieris , tradendum in manibus eorum, qui eam humiliaverant. Haud dubium quin adversarias significet potestates, quae dixerunt animae illius: incurvare, ut transeamus. In quo pariter annotandum, quod non eam incurvaverint, nec vim fecerint, ut prius erecta inclinaretur in terram: sed proprio arbitrio dereliquerint. Illa autem voluntate sua posuerit cervices vel dorsum, sive totum corpus suum, non intus, sed foris, his qui eam conculcaverint. Tale quid et in Evangelio legimus , quia decem et octo annis Satanas incurvaverat muliere
Abbreviated transcription (Latin):
lacerationis & cõmotionis de manu
tua esse tollendũ. & condi ꝓquo & in hoc
loco simmachus craterẽ int̾p̃tat᷑ est
te ultra ñ esse bibiturã. sed tradendum
aduersariis tuis qui dixerunt animȩ
tuȩ. incuruare ut transeamꝰ. illisq dicen¬
tib uoluntate ꝓpͥa incuruata es. & po¬
siusti quasi terrã corpus siue dorsum.
uel iuxta septuaguita. media & ceruices
tuas foris transeuntib. Hoc uxta hi¬
storiã dictum sit: qđ ierłm si se eleuare
uoluerit atq consurgere. nequaquam
bibat calicem furoris dni nec patiat᷑
ultra quȩ prius sustinuit. Cȩterũ ut ue¬
niamus iuxta septuaginta ad intelligen¬
&e ebriȩ ꝑturbationib. ut sciat dĩmila¬
bere se uidicem. & de omĩb redditura es
rationẽ. Qđ si fuerit ad meliora conuersi
auferendũ calicẽ ruinȩ de manib eiꝰ & en
terẽ furoris dñi qui supplicia continelit
de quo &e ezechiel dic̃ adierłm. calicẽ son¬

Expanded text:
lacerationis et commotionis, de manu lacerationis et commotionis, de manu tua esse tollendum: et condy, pro quo et in hoc loco Symmachus craterem interpretatus est, te ultra non esse bibituram: sed tradendum adversariis tuis, qui dixerunt animae tuae, incurvare, ut transeamus: illisque dicentibus, voluntate propria incurvata es. Et posuisti quasi terram corpus, sive dorsum: vel juxta Septuaginta, media et cervices tuas foris transeuntibus. Hoc juxta historiam dictum sit, quod Jerusalem si elevare se voluerit, atque consurgere, nequaquam bibat calicem furoris Domini, nec patiatur ultra quae prius sustinuit. Caeterum ut veniamus juxta Septuaginta ad intelligenet ebriae perturbationibus, ut sciat Dominum habere se judicem, et de omnibus reddituram se esse rationem. Quod si fuerit ad meliora conversa, auferendum calicem ruinae de manibus ejus, et craterem furoris Domini, qui supplicia continebat, de quo et Ezechiel dicit ad Jerusalem: Calicem sor