comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
A bstrahunt a recto. diuitię. honores. potentia. & cȩtã
que opinione nr̃a cara sunt. p̃cio suo uilia. Nescimus esti¬
nare res. de quib c̃i cum fama. s cum rerum natura
delibandum est. Nichil habent ista magnifieum. quo
rientes in se nrãs trahant: p̃ter hoc qd̾ mirari illa con¬
sueuimus. Non eñi quia concupiscenda sunt laudan¬
tri . s concupiscuntur. quia laudata sunt. Et cum sin¬
gulorum error publicum fecerit: singulum error facit
publicus. S quemad modum illa credimꝰ sic& hoc fide
popło credantus. nichil eẽ. grato animo honesttus Or̃
hoc urbes. onĩs etiam exbarbaris regionib gentes con¬
clamabunt. In hoc bonis malisq conueniet erunt
qui uoluptates laudent. erunt qui labores malint. ert̾
qui dolorem maximũ malũ dicant erunt quine malu̾
quidem appellent diuitias. aliquis ad summum bonũ
admntet. aliui illas dicet malo uitȩ bumane reꝑtas.
nichil eẽ. eo locupleti cui qd̾ doceat fortia non inue¬

Expanded text:
Abstrahunt a recto divitie, honores, potentia et cetera que opinione nostra chara sunt, pretio suo vilia. Nescimus estimare res de quibus non cum fama, sed cum rerum natura deliberandum est. Nihmentes in se nostras trahant, praeter hoc, quod mirari illa consuevimus. Non enim, quia concupiscenda sunt, laudantur, sed concupiscuntur, quia laudata sunt, et cum singulorum error publicum fecerit, singulorum errorem facit publicus. Sed quemadmodum illa credidimus, sic et hoc eidem populo credamus, nihil esse grato animo honestius. Omnes hoc urbes, omnes etiam ex barbaris regionibus gentes conclamabunt. In hoc bonis malisque conveniet. Erunt qui voluptates laudent, erunt qui labores malint; erunt qui dolorem maximum malum dicant, erunt qui ne malum quidem appellent; divitias aliquis ad summum bonum admittet, alius illas dicet malo vitae humanae repertas, nihil esse eo locupletius, cui quod donet fortuna non inve
Abbreviated transcription (Latin):
irato mari natum lit ubiq naufragia faceret: nausiator
erat. Et ego quocunq nauigare debuero: uicesimo anno per¬
ueniam. Ut pͥmum stomacum quem scis non cum mari nau¬
siam effugere collegi. et ͣ corpus unctione recreaui: hoc cepi
mecum cogitare. quanta nos uitiorum nr̃orum sequeretur

Expanded text:
irato mari natum, ut ubique naufragia faceret; nausiator irato mari natum, ut ubique naufragia faceret; nausiator erat. Et ego quocumque navigare debuero, vicensimo anno perveniam. Ut primum stomachum, quem scis non cum mari nausiam effugere, collegi, ut corpus unctione recreavi, hoc coepi mecum cogitare, quanta nos vitiorum nostrorum sequeretur
Abbreviated transcription (Latin):
iam inclinatio maris. ac fubinde crebrior fluctus.
Cȩꝑi gub̾natorem rogare. ut me in aliquo littore expo¬
neret. Aiebat ille. aspera ẽẽ. & importuosa. n et qͥcꝗͣ
se eque intempestate timere : quam terram. Peius
autem uęrobar : quam ut mͥ ꝑiculum succurreret.
Nausia enim me segnis hȩc & sine exitu torquebat: quȩ bilem
mouet. nec effundit. Institi itaq gub̾nators. & illum uellet
nollet: coegi petere litus. Cuius ut uiciniam attigimus: ñ
expecto. ut quicquam expreceptis uirgilii fiat. Obuertant pe¬
lago ꝓras. at anchora de ꝓra iacitur. Memor artificii mei
ueteris. frigide cultor mitto me inmare : quomodo ꝑsi-¬
chro lutam decet gausapatus. Quȩ putas me passum. dum
ꝑasꝑa eripio. dum uiam quęro. dum facio. Intellexi. non im¬
merito nautis terram timeri. Incredibilia sunt quȩ tulerim.
cum me ferre non possim. Illud scito. ulixem non fuisse tam

Expanded text:
iam inclinatio maris ac subinde crebrior fluctus. iam inclinatio maris ac subinde crebrior fluctus. Coepi gubernatorem rogare, ut me in aliquo litore exponeret. Aiebat illo aspera esse et inportuosa nec quicquam se aeque in tempestate timere quam terram. Peius autem vexabar, quam ut mihi periculum succurreret. Nausia enim me segnis haec et sine exitu torquebat, quae bilem movet nec effundit. Institi itaque gubernatori et illum, vellet nollet, coegi, peteret litus. Cuius ut viciniam attigimus, non expecto, ut quicquam ex praeceptis Vergilii fiat, Obvertunt pelago proras aut Ancora de prora iacitur, memor artificii mei vetus frigidae cultor mitto me in mare, quomodo psychrolutam decet, gausapatus. Quae putas me passum, dum per aspera erepo, dum viam quaero, dum facio ? Intellexi non inmerito nautis terram timeri. Incredibilia sunt, quae tulerim, cum me ferre non possem ; illud scito, Vlixem non fuisse tam
Abbreviated transcription (Latin):
timulat. Id rem commoueantur: non aduerba compo¬
sita. Alioquin. nocet illis eloquentia: si non rerum cupidi¬
tatem facit s sui. Differam hoc inprȩsentia. desidat eñ
ꝓpriam & longam exsecutionem. quemadmodum ꝓpopło
difserendum. quid sibi apud popłm ꝑ mittendum sit: qͥo
popło apud se. Damium quidem fecisse phylosophiam ñ
erit dubium: postquam ꝓstituta est. Sed potest in pe¬
netrabilib suis ostendi: si modo non institorem. sed
antistitem nacta est.U
ut nauigarem Solui mari languido. Erat si¬
ne dubio celum graue sordidis nubib. quȩ fere aut ina¬
quam: aut inuentum resoluuntur. Sed putaui: tam
paucam uiam a partenopecua usq puteolos subripi pos¬
se: quamuis dubio & impendente celo. Itaq quo celeri
euaderem: ꝓtinus ꝑ altum adnesida ꝑrexi. precisurus
om̃s sinus. Cum iam eo ꝓcessissem. ut in ea nichil int̾¬
ẽẽt utrum irem anredirem: primum equalitas illa
que me corruꝑat ꝑiit. Nondum erat tempestas: s

Expanded text:
timulat. Ad rem commoveantur, non ad verba conposita; alioquin nocet illis eloquentia, si non rerum cupiditatem facit, sed sui. Differam hoc in praesentia; desiderat enim propriam et longam exsecutionem, quemadmodum populo disserendum, quid sibi apud populum permittendum sit, quid populo apud se. Damnum quidem fecisse philosophiam non erit dubium, postquam prostituta est. Sed potest in penetralibus suis ostendi, si modo non institorem, sed antistitem nancta est. ut navigarem ? Solvi mari languido. Erat sine dubio caelum grave sordidis nubibus, quae fere aut in aquasmaquam aut in ventum resolvuntur. Sed putavi tam pauca milia a Parthenope tua usque Puteolos subripi posse, quamvis dubio et inpendente caelo. Itaque quo celerius evaderem, protinus per altum ad Nesida derexi praecisurus omnes sinus. Cum iam eo processissent, ut mea nihil interesset, utrum irem an redirem, primum aequalitas illa, quae me corruperat, periit. Nondum erat tempestas, sed
Abbreviated transcription (Latin):
horum : fac̾ muficum. Hic respondebimus. ñ intelli¬
gitis quomͦ posuerimꝰ. quod bonum ÷ in mufica. Ni
enĩ id dicimꝰ. qͦd instrute musicũ : s qͦd facit. Tu ad-
suppellectilẽ artis. ñ ad artẽ uenis. Si quid autẽ in
iꝑsa arte musica bonum ÷: id utiq musicũ faciet.
Etiam nunc facere his planius uolo. Bonum in arte
musica : duob modis dr̃. Altero quo effectus musici
adiuuatur: altero. qͦ ars ad affectum ꝑtineret. In¬
strumenta. tibiȩ. & oigana. & corde : ad arcem ipsam

Expanded text:
tellegitis, quomodo posuerimus quod bonum est in musica. Non enim id dicimus, quod instruit musicum, sed quod facit; tu ad supellectilem artis, non ad artem venis. Si quid autem in ipsa arte musica bonum est, id utique musicum faciet." Etiamnunc facere istuc planius volo. Bonum in arte musica duobus modis dicitur, alterum, quo effectus musici adiuvatur, alterum, quo ars. Ad effectum pertinent instrumenta, tibiae et organa et chordae, ad artem ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
tib uel fames: quam tolerauere quidam in obsi¬
dionib & quad aliud erat illius patientie p̾niũ
quam in arbitrium cadere uictoris: Quanto hoc
maius est quo ꝓmittatur ꝑpetua libertas. nullius
nec hominis nec dei timor. & qui dẽ Uel esurienti:
ad istam ueniendum est. Perpessi sunt exercitus in¬
opiam omnium rerum. uixerunt herbarum ra-¬
dicib. & dictu foeduis tulerunt famen. hȩc om̃ia

Expanded text:
tibus vel fames. Quam toleravere quidam in obsitibus vel fames. Quam toleravere quidam in obsidionibus, et quod aliud erat illis patientiae praemium quam in arbitrium non cadere victoris ? Quanto hic maius est quod promittitur: perpetua libertas, nullius nec hominis nec dei timor. Et quidem vel esurienti ad ista veniendum est. Perpessi sunt exercitus inopiam omnium rerum, vixerunt herbarum radicibus et dictu foedis tulerunt famem. Haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
est optanda fertilitas. Facile est pascere paucos uen¬
tres & bene institutos. & nichil aliud desidantes.
quam impleri. Paruo fames constat: magno fastidi¬
um. Pauꝑtas contenta est desideriis instantibus
satisfadere. Quid est gͦ. quare hanc recuses contub¬
nalem euius mores sanus diues imitatur: Si uis
uacare anmo: aut pauꝑ sis oportet. aut pauꝑi si¬
milis. Non potest studium salutare fieri: sine Etu¬
galitatis cura. Frugalitas autem: pauꝑtas uolun¬
taria est. Tolle itaq istas excusationes: nondum
habeo quantum sat est. Si ad illam summam perue¬
nero: tunc me totum philosophiȩ dabo. At qui ni¬
chis priusquam hoc parandum est. quod tu differs
& post cȩtã paras. Ab hoc incipiendum est. Parare
inguis unde uiuam uolo. simul et parare disce.
Siquid te uetat bene uiuere: bene mori non ueter.
Non est quod nos pauꝑtas a philosophia reuocet.
ne egestas quidem. Toleranda est eñi adhoc ꝓperan¬

Expanded text:
est optanda fertilitas. Facile est pascere paucos venest optanda fertilitas. Facile est pascere paucos ventres et bene institutos et nihil aliud desiderantes quam inpleri. Parvo fames constat, magno fastidium. Paupertas contenta est desideriis instantibus satis facere. Quid est ergo, quare hanc recuses contubernalem, cuius mores sanus dives imitatur ? si vis vacare animo, aut pauper sis oportet aut pauperi similis. Non potest studium salutare fieri sine frugalitatis cura; frugalitas autem paupertas voluntaria est. Tolle itaque istas excusationes: " Nondum habeo, quantum satis est; si ad illam summam pervenero, tunc me totum philosophiae dabo." Atqui nihil prius quam hoc parandum est, quod tu differs et post cetera paras; ab hoc incipiendum est. " Parare," inquis, " unde vivam volo." Simul et para et disce; si quid te vetat bene vivere, bene mori non vetat. Non est quod nos paupertas a philosophia revocet, ne egestas quidem. Toleranda est enim ad hoc properan
Abbreviated transcription (Latin):
re uolo: ut sufficere nichil agenti possit. Ne aut
pauꝑtas mihi oneri sit : aut alicui ego. cum hoc
dicis: non uideris uim ac potentiam eius de quo
cogitas boni nosse. & summam quidem rei pͥui¬
des: quantum philosophia ꝓsit. partes autem
nondum satis subtiliter dispicis. Necdum scis gͣ¬
tum ubiq nos adiuuet. quem admodum & itꝗ
maximis : ut ciceronis utar uerbo opieuletur: &
inminima descendat. Michi crede. aduoca iliã
m consilid̃ sua debit tibi ne ad calculos sed eas Ne¬
pe hoc quęris. & hoc ista dilatione uis consequi:
ne tibi pauꝑtas timenda sit. Quid si appetenda ẽ.
Multis ad philosophandum obstitere diuitiȩ. Pauꝑtas
expedita est. secura est. Cum classicum cecinit: sete
non se peti. Cum aliquo̾ conelamat᷑a est: quomodo
exeat. non quid efferat quęrit. Aut si nauigandum
est : non strepunt portus. nec unius comitatu inqui¬
eta sunt stetora. Non circumstat illum turba seruo¬
rum ad quos pascendos: transmarinarum regionũ

Expanded text:
re volo, ut sufficere nihil agenti possit, ne aut paupertas mihi oneri sit aut ego alicui." Cum hoc dicis, non videris vim ac potentiam eius, de quo cogitas, boni nosse. Et summam quidem rei pervides, quantum philosophia prosit, partes autem nondum satis subtiliter dispicis, necdum scis, quantum ubique nos adiuvet, quemadmodum et in maximis, ut Ciceronis utar verbo, opituletur et in minima descendat. Mihi crede, advoca illam in consilium; suadebit tibi, ne ad calculos sedeas. Nempe hoc quaeris et hoc ista dilatione vis consequi, ne tibi paupertas timenda sit; quid si adpetenda est Multis ad philosophandum obstitere divitiae; paupertas expedita est, secura est. Cum classicum cecinit, scit non se peti; cum aqua conclamata est, quomodo exeat, non quid efferat, quaerit; si navigandum est, non strepitat portus nec unius comitatu inquieta sunt litora. Non circumstat illum turba servorum, ad quos pascendos transmarinarum regionum
Abbreviated transcription (Latin):
te. Conuocauit cõplures amieos. unꝰqͥsq aut
quia timidus erat. id illi suadebat qd̾ sibi sua¬
sisset : aut quia adulator & blandus. id confi¬
lium dabat. qd̾ delib̾anti gratus fore spicabat᷑.
Amicus nr̃ stoicus. homo egregius. & ut uerbis illum qͥb
laudari digniis est laudem. uir fortis ac strenuus: ui¬
detur mͥoptime illum cohortatus. Sic eium cępit. Noli
mi marcelline torqueri. tanquam de re magna delib̾es.
Non est res magna uiuere. Om̃s serui tui uiuunt. oĩa
animalia. Magnum est honeste mori. prudenter. for-¬
titer. Cogita quam dui iam idem facias. Cib. som¬
nus. libido: ꝑ hunc circulum curritur. Mori uelle.
non tantum prudens & fortis. aut miser: etiam fasti¬
diosus ꝑotest. Nonꝰ opis suasore illi. s ad utore.

Expanded text:
te. Convocavit complures amicos. Unusquisque aut te. Convocavit complures amicos. Unusquisque aut quia timidus erat, id illi suadebat, quod sibi suasisset, aut quia adulator et blandus, id consilium dabat, quod deliberanti gratius fore suspicabatur; amicus noster Stoicus, homo egregius et, ut verbis illum, quibus laudari dignus est, laudem, vir fortis ac strenuus, videtur mihi optime illum cohortatus. Sic enim coepit: " Noli, mi Marcelline, torqueri, tamquam de re magna deliberes. Non est res magna vivere; omnes servi tui vivunt, omnia animalia; magnum est honeste mori, prudenter, fortiter. Cogita, quamdiu iam idem facias: cibus, somnus, libido, per hunc circulum curritur. Mori velle non tantum prudens aut fortis aut miser, etiam fastidiosus potest." Non opus erat suasore illi, sed adiutore
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓmunctuorium. ex quo alta ꝓcelloso speculat᷑
uertice pallas. Cetẽ uelo iubentur ẽe. contentȩ.
siparum alaexan drinatum insigne indicium :¬
nhoc omnaium discursu ꝓꝑantutm adiitus. ma¬
gnam expigritia mea sensi uoluptatem : quod
senex non eẽm : fuerat sentiendum. Nunc uero
multo magis. Quantulumq hab̾em : tam̃ plus iã
mͥ suꝑ eẽt uiatici. quam uiȩ. Preseram eum eam
uiam sumus ingressi: quam ꝑ agere non est ne¬
cesse. It imꝑfeccum erit. si in media pate &  citͣ
ꝑ totum locum steceris. Uita non est imꝑfecta.
si honesta est : ubicunq desines. si bene desines:
tota est. Sepe aut̃ & fortit̃ desinendum ÷ : & ñ
ex maximis causis. Nam nec & maxime sunt:
quȩ nos tenent. Tullius marcellinus quem op¬
time noueras. adolescens quietus. & cito senex
bo & ñ insanabili correptus. s longo ⁊ mo¬
lesto. & multa imꝑante : coepit delib̾are de mar¬

Expanded text:
et promunturium, ex quo Alta procelloso speculatur et promunturium, ex quo Alta procelloso speculatur vertice Pallas, ceterae velo iubentur esse contentae; siparum Alexandrinarum insigne est. In hoc omnium discursu properandum ad litus magnam ex pigritia mea sensi voluptatem, quod esenex non essem, fuerat sentiendum; nunc vero multo magis. Quantulumcumque haberem, tamen plus iam mihi superesset viatici quam viae, praesertim cum eam viam simus ingressi, quam peragere non est necesse. Iter inperfectum erit, si in media parte aut citra petitum locum steteris; vita non est inperfecta, si honesta est. Ubicumque desines, si bene desines, tota est. Saepe autem et fortiter desinendum est et non ex maximis causis; nam nec eae maximae sunt, quae nos tenent. Tullius Marcellinus, quem optime noveras, adulescens quietus et cito senex, morbo et non insanabili correptus sed longo et molesto et multa imperante, coepit deliberare de mor
Abbreviated transcription (Latin):
tius cum ad sueuere patiuntur. Idõ sapiens ad¬
suescit futi᷑s malis. & quȩ alii dru patiendo le¬
ina faciunt: hic leuia faete diu cogitando.
Audimus aliqñ uoces imꝑttorum dicentium.
sciebam hoc mͥ restare. Sapiens scit sibi omĩa
restare. quicquid factum est: dic̃ sciebã. Ua Le¬
Ueno nob̾ hodie alexandrinȩ naues aꝑ¬
paruerunt. quȩ p̃micti solent. & nuntia¬
re secuture classis aduentũ. tabellarias
uocant. gratus illarum campanie aspectus ÷.
Om̃is inpilis puteolorum turba consistit. & ex
ipso gnẽ uelorum alexandrinas quamuis in
magna turba nauium intelligit. Solts enim licet si¬
parum intende. quodin alto om̃s habent naues.
Nulla enim res ȩque quatiens cursum: quam sit̃ma
pars ueli. ullinc maxime nauis urgetur. Itaq
quotiens uentus increbrute. maiorq ⁊ quam ex¬
pedit: antemira summ itcitur. minus habet ui¬
rium flatus. Et ex humili cum intraciere capreas

Expanded text:
tius, cum adsuevere, patiuntur. Ideo sapiens adtius, cum adsuevere, patiuntur. Ideo sapiens adsuescit futuris malis et quae alii diu patiendo levia faciunt, hic levia facit diu cogitando. Audimus aliquando voces imperitorum dicentium: " sciebam hoc mihi restare "; sapiens scit sibi omnia restare. Quicquid factum est, dicit: " sciebam." VALEo nobis hodie Alexandrinae naves apparuerunt, quae praemitti solent et nuntiare secuturae classis adventum; tabellarias vocant. Gratus illarum Campaniae aspectus est; omnis in pilis Puteolorum turba consistit et ex ipso genere velorum Alexandrinas quamvis in magna turba navium intellegit. Solis enim licet siparum intendere, quod in alto omnes habent naves. Nulla enim res aeque adiuvat cursum quam summa pars veli; illinc maxime navis urgetur. Itaque quotiens ventus increbruit maiorque est quam expedit, antemna summittitur; minus habet virium flatus ex humili. Cum intravere Capreas
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. At qui cum uoles ueram hominis estimationẽ
inire. & setre qualis sit : nudum inspice. Ponat pa-¬
trimonium. ponat honores. & alia fortune menda¬
cia. corpus ipsum exuat. animum intuere. qualis
quantus que sit. alieno an suo magnus. si erectis
oculis gladios micantes uidet. & si scit sua mebil
int̾ ẽẽ utrum anim a ꝑ os. ꝑuigulum exeat : b eatũ
uoca. Si cum illi denuntiata sunt corporis torm̃ta.
& quȩ cafuueniumt. & que potentioris in utria. si
uincula & exilia. & uanas humanarum fortitu¬
dines mentium: securus audit & dicit. Non ul¬
la laborum o uirgo. noua mi facies. in opinaue
surgit. om̃ia p̃cipitata animo mecum ipse ꝑegi
Tu hodie ista denuntias. ego semꝑ denuntiaui michi.
&e hominem paraui ad bumana. Precogitati
mali. mollis ictus uenit. At stulcis & fortunȩ
Magna autem pars ÷ apud imꝑitos mali: noui-¬
tas. hoc ut scias: ea quȩ putauerant asꝑa. for-¬

Expanded text:
tus est. Atqui cum voles veram hominis aestimationem tus est. Atqui cum voles veram hominis aestimationem inire et scire, qualis sit, nudum inspice; ponat patrimonium, ponat honores et alia fortunae mendacia, corpus ipsum exuat. Animum intuere, qualis quantusque sit, alieno an suo magnus. Si rectis oculis gladios micantes videt et si scit sua nihil interesse, utrum anima per os an per iugulum exeat, beatum voca; si cum illi denuntiata sunt corporis tormenta et quae casu veniunt et quae potentioris iniuria, si vincula et exilia et vanas humanarum formidines mentium securus audit et dicit: Non ulla laborum, O virgo, nova mi facies inopinave surgit; Omnia praecepi atque animo mecum ipse peregi. Tu hodie ista denuntias; ego semper denuntiavi mihi et hominem paravi ad humana." Praecogitati mali mollis ictus venit. At stultis et fortunaemagna autem pars est apud imperitos mali novitas. Hoc ut scias, ea quae putaverant aspera, for
Abbreviated transcription (Latin):
bonum est: qd̾ non tantum ꝑfectus animus. sed
generosus quoq & indolis bone sentit. Cetã le¬
uia sunt: mutal ilia. Itaq sollicite ꝑ ossidentur.
etiam si fauente fortuna in unum congesta sũt :
dominis suis incubant grauia. & illos sẽꝑ pre¬
munt. aliqn & illudunt. Nemo existis quos pur-¬
puratos uides felix est : ñ magis quam exillis.
quib sceptrum & clamidem. in scena fabusȩ as¬
signant. Cum p̾sente populo lati incesserunt.¬
& coturnati simul exierunt. excaleantur & ad
naturam suam redeunt. Nemo istorum quos
diuitiȩ honoresq inaltiore fastigio potrunt:
magnus ÷. Quare gͦ magnus uidetur. Cum ba¬
si illum sua metiris. Magnais pomilio: licet in
monte constiterit. Colossus magnitud mẽ sitã
seruabit. etiam si steterit in ꝑuteo. boc labora¬
mꝰ errore. sic nob̾ imponitur. qd̾ neminẽ e sti¬
mamus eo quo est: s adicimus illi. & ea quib ad orna¬

Expanded text:
bonum est, quod non tantum perfectus animus, sed bonum est, quod non tantum perfectus animus, sed generosus quoque et indolis bonae sentit; cetera levia sunt, mutabilia. Itaque sollicite possidentis. Etiam si favente fortuna in unum congesta sunt, dominis suis incubant gravia et illos semper premunt, aliquando et inlidunt. Nemo ex istis, quos purpuratos vides, felix est, non magis quam ex illis, quibus sceptrum et chlamydem in scaena fabulae adsignant; cum praesente populo lati incesserunt et coturnati, simul exierunt, excalceantur et ad staturam suam redeunt. Nemo istorum, quos divitiae honoresque in altiore fastigio ponunt, magnus est. Quare ergo magnus videtur? Cum basi illum sua metiris. Non est magnus pumilio, licet in monte constiterit; colossus magnitudinem suam servabit, etiam si steterit in puteo. Hoc laboramus errore, sic nobis imponitur, quod neminem aestimamus eo, quod est, sed adicimus illi et ea, quibus adorna
Abbreviated transcription (Latin):
si statim hoc facturus eris. cum scieris tibi eẽ.
faciendum. Intõum exrepulcherrima: magnũ
gaudium etiam Iexiguo & breui tempore capitur. & qͣm¬
uis fructus oꝑis ꝑ acti nullus ad defunctum exeraplũq
reb humanis ꝑtineat: ipsa contemplatio futuri oꝑis
iuuat. & utr iustus ac fort̾is cũ mortis suȩ precia an¬
te se posuit. lib̾ tatem patrie. salutem om̃ium ꝓqͥb
dependit animam: in sumnra uoluptate ÷. & ꝑiculo
suo fruitur. S ille quoq eui ettam boc gaudium
eripitur. qd tractatio oꝑis maxime & ultimȩ prestat.
nichil cunctatus desiliet in mortem. facere recte
pieq contemptus. Oppone etiam illi nunc mul¬
ta que dehortentur. Dic. fatum tuummatura se¬
quetur obliuio. & parum gr̃e existimatio ciuiũ
respondit tibi. ista omia: & extra opus meum sũt.
rgo ipsum contemplor. hoc eẽ. honestum scio. Itaq
quocimq ducit. aduocat: uenio. hoc gͦ unum

Expanded text:
si statim facturus hoc eris, cum scieris tibi esse si statim facturus hoc eris, cum scieris tibi esse faciendum. Interdum ex re pulcherrima magnum gaudium etiam exiguo tempore ac brevi capitur, et quamvis fructus operis peracti nullus ad defunctum exemptumque rebus humanis pertineat, ipsa tamen contemplatio futuri operis iuvat, et vir fortis ac iustus, cum mortis suae pretia ante se posuit, libertatem patriae, salutem omnium, pro quibus dependit animam, in summa voluptate est et periculo suo fruitur. Sed ille quoque, cui hoc gaudium eripitur, quod tractatio operis maximi et ultimi praestat, nihil cunctatus desiliet in mortem facere recte pieque contentus. Oppone etiamnunc illi multa quae dehortentur, dic: "factum tuum matura sequetur oblivio et parum grata existimatio civium"; respondebit tibi: "ista omnia extra opus meum sunt. Ego ipsum contemptor. Hoc esse honestum scio. Itaque quocumque ducit ac vocat, venio." Hoc ergo unum
Abbreviated transcription (Latin):
corporib animȩ manent. felicior illis status restat.
quam est dum u̾santur in corpore. atq sista bo¬
na sunt quib ꝑ corpora utimur: emissis erit peiꝰ.
qd̾ contra fidem est. feliciores ẽẽ. lib̾is. & in imi¬
u̾sum datis. clusas. & obsessas. Illud quoq dixeram.
sibona sunt ea que tam homini contingunt. quã
multis animalib : & muta animalia beatam ui¬
tam actura. qd̾ nullomͦ fieri potest. Om̃ia ꝓbone¬
sto patienda sunt : qd̾ non erat faciendum. si eẽt.
ullum aliud bonum quam honestum. Hec quamiuis
latius ex secutus eẽm p̾ore epła: constrinxi. ⁊ bre¬
utẽ ꝑcueurri. Nunquam autem uera tibi opimo
talis ui debit᷑: nisi animum alleuas. & te ipsum
in t̾rogas. si res ȩxegerit ut ꝓpatria moriaris. & sa¬
lutem om̃ium cutum cua redimas: an porrectu-¬
rus sis ceruicem. non tantum patient̃: s etiam
libent̃. Si hoc facturus es : nullum aliud bonum

Expanded text:
corporibus animae manent, felicior illis status restat corporibus animae manent, felicior illis status restat quam est, dum versantur in corpore. Atqui si ista bona sunt, quibus per corpora utimur, emissis erit peius, quod contra fidem est, feliciores esse liberis et in universum datis clausas et obsessas. Illud quoque dixeram, si bona sunt ea, quae tam homini contingunt quam mutis animalibus, et muta animalia beatam vitam actura; quod fieri nullo modo potest. Omnia pro honesto patienda sunt; quod non erat faciendum, si esset ullum aliud bonum quam honestum. Haec quamvis latius exsecutus essem priore epistula, constrinxi et breviter percucurri. Numquam autem vera tibi opinio talis videbitur, nisi animum adleves et te ipse interroges, si res exegerit, ut pro patria moriaris et salutem omnium civium tua redimas, an porrecturus sis cervicem non tantum patienter, sed etiam libenter. Si hoc facturus es, nullum aliud bonum
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus laborabit. Nulla eñĩ optineri potit : si qͥcꝗͣ
extra se respexerit. Qͦd si est: rationi repugnat ex
qua uircuces sunt. & ueritati. quȩ sine rationenꝰ ÷
Quȩcũq aut̃ opinio ueritati repugnat: falsa est.
Utrum bonum concedas necesse est: sũmę pietatis erga
deos eẽ. Itaq quicqͥd illi accidit: equo arimo fusti¬
nebit. Sciet eñĩ id accidisse lege diuina. ꝗͣ untũsa
ꝓcedunt. Quod si est : unũ illi bonur erit. quod honestũ
nhoc enim positum & parere diis. nec excandescere
ad subita. nec deplorare sortem suam. s patienter
exciꝑe facum. & facere imꝑata. Si ullum aliud est
bonum quam honestum : sequetur nos auiditas
uitȩ. auiditas rerũ uitam instruentium qd̾÷ in¬
tolerabile. in finitum uagum. Solum gͦ bonum ÷
honestum : cui modus est. Dixinus futuram homi¬
num feliciorem uitam quam deorum: si ea bona
pecunia. honores. Adice nunc. quod simodo solute

Expanded text:
virtus laborabit. Nulla enim optineri poterit, si quicquam virtus laborabit. Nulla enim optineri poterit, si quicquam extra se respexerit. Quod si est, rationi repugnat, ex qua virtutes sunt, et veritati, quae sine ratione non est. Quaecumque autem opinio veritati repugnat, falsa est. Virum bonum concedas necesse est summae pietatis erga deos esse. Itaque quicquid illi accidit, aequo animo sustinebit; sciet enim id accidisse lege divina, qua universa procedunt. Quod si est, unum illi bonum erit, quod honestum; in hoc enim positum est et parere dis nec excandescere ad subita nec deplorare sortem suam, sed patienter excipere fatum et facere imperata. Si ullum aliud est bonum quam honestum, sequetur nos aviditas vitae, aviditas rerum vitam instruentium, quod est intolerabile, infinitum, vagum. Solum ergo bonum est honestum, cui modus est. Diximus futuram hominum feliciorem vitam quam deorum, si ea bona pecunia, honores. Adice nunc, quod si modo solutae
Abbreviated transcription (Latin):
sui. Unum est bonum uircus : cu iam accide bonum
nec potest. mutationis ꝑiculum effugit. Stultitia
ad sapientiam eripit. sapientia in stultitiam nonne
reuoluitur. Dixi si forte meministi. concupita uul¬
go & formidata inconsultu: ut contemnerent impe¬
tu plerosq calesse. Inuentus est qui flaminis imꝑone¬
ret manum. cuius risum non incerrumꝑ et tortor :
qui infunere lib̾orum lacrinam non micteret. qui
morti non trepidus occurreret. Amor & mara cuipidi-¬
tas : ꝑicula depoposcerunt. Quod potest bretis obstina¬
tio animi. aliqͦ stimulo excitata. quanto magis uirtꝰ.
quȩ non ex impetu nec subito. s equalit̃ ualet. cui
ꝑpetuum robur est : Sequitur. ut quȩ ab in consul¬
tis sepe contemnuntur : a sapientib semꝑ. ea nec
bona sunt nec mala. Unum gͦ borũ ipsa uirtus ::
quȩ int̾ hane fortunam & illam suꝑba incedit.
cũ magno utriusq contẽptu. Si hanc opinionem
receꝑis. aliquid bonũ eẽ p̃ter honestũ : nulla ñ

Expanded text:
sui; unum est bonum virtus, cui iam accidere, ne sit bonum, non potest. Mutationis periculum effugit; stultitia ad sapientiam erepit, sapientia in stultitiam non revolvitur. Dixi, si forte meministi, concupita volgo et formidata inconsulto impetu plerosque calcasse. Inventus est, qui flammis inponeret manum, cuius risum non interrumperet tortor, qui in funere liberorum lacrimam non mitteret, qui morti non trepidus occurreret. Amor enim, ira, cupiditas pericula depoposcerunt. Quod potest brevis obstinatio animi aliquo stimulo excitata, quanto magis virtus, quae non ex impetu nec subito, sed aequaliter valet, cui perpetuum robur est. Sequitur, ut quae ab inconsultis saepe contemnuntur, a sapientibus semper, ea nec bona sint nec mala. Unum ergo bonum ipsa virtus est, quae inter hanc fortunam et illam superba incedit cum magno utriusque contemptu. Si hanc opinionem receperis, aliquid bonum esse praeter honestum, nulla non
Abbreviated transcription (Latin):
alterum honestius dixerim uicium. alterum tutius.
ic utiosq reprehendas. & eos qui semꝑ inquieti sunt.
& eos qui semꝑ quiescunt. Nam illa tumultu gau¬
dens. non est industria: sed ȩxagitatȩ mentis coneur¬
satio. Et hec non est quies. quȩ motum omnẽ moles¬
tiam uidicat s dissolutio & languor. Itaq hoc guod
apud pomponium legi. animo mandabitur. Quidã
adeo in latebras refugerunt. ut putent inturbido
ẽe. quicquid in lucȩ est. Inter se ista miscenda sunt.
& quiescenti agendum. & agenti quiescendum est.
Cum rerum natura delibera. illa dicet tibi. & diem se¬
fecisse et noctem:
diutius frui emendato animo & composteo possis.
trueris quidem łum emendas. etiam dum cõponis.

Expanded text:
alterum honestius dixerim vitium, alterum tutius; alterum honestius dixerim vitium, alterum tutius; sic utrosque reprehendas, et eos qui semper inquieti sunt, et eos qui semper quiescunt. Nam illa tumultu gaudens non est industria, sed exagitatae mentis concursatio. Et haec non est quies, quae motum omnem molestiam iudicat, sed dissolutio et languor. Itaque hoc, quod apud Pomponium legi, animo mandabitur: "quidam adeo in latebras refugerunt, ut putent in turbido esse, quicquid in luce est." Inter se ista miscenda sunt, et quiescenti agendum et agenti quiescendum est. Cum rerum natura delibera; illa dicet tibi et diem fecisse se et noctem. diutius frui emendato animo et conposito possis. Frueris quidem etiam dum emendas, etiam dum conponis
Abbreviated transcription (Latin):
tunt iudicant. & non amant cum iuticauerunte. Dña
olacuertntibi toto illum pectore actmittendam auda¬
oitie eum illo loquere: quam tecum du gondemita ua¬
citer um illo losuom mtra: nisi quod comettere etiã
inimico cuo possto & quia interueniurte ouedam
quiecos suetudo feci archana: eum amico om̃a cu¬
ras. om̃s cogitationes tuas misce. Fidelem si putaue¬
ris. facias. Nam quidam fallere docuerurt. dum ti¬
ment falli: & illi nus peccanti suspicando fecerure
mes esta Quare gulla uerba coram amieo me oltra¬
batest Quid est quare me coram illo non putẽ solum:
Quidam que t antum amneis cõmutenda sir u obuit
natian q& iquaslibet aures quicquid ilos in tonsei
oiretant. Quidam rursus etiam hearissimorum conatu¬
entiam refornuicdant. & si possent ne sibi qͥdem credit̃i
In terius premunt om̃e secretum. Neutrum faciendũ est.
Utrunq enim uicium est: & om̃ib credẽ & nulli. sed

Expanded text:
runt, iudicant, et non amant, cum iudicaverunt. Diu runt, iudicant, et non amant, cum iudicaverunt. Diu placuerit fieri, toto illum pectore admitte; tam audaciter cum illo loquere quam tecum. Tu quidem ita vive, ut nihil tibi committas, nisi quod committere etiam inimico tuo possis; sed quia interveniunt quaedam, quae consuetudo fecit arcana, cum amico omnes curas, omnes cogitationes tuas misce. Fidelem si putaveris, facies. Nam quidam fallere docuerunt, dum timent falli, et illi ius peccandi suspicando fecerunt. Quid est, quare ego ulla verba coram amico meo retraham ? Quid est, quare me coram illo non putem solum ? Quidam quae tantum amicis committenda sunt, obviis narrant et in quaslibet aures, quicquid illos urserit, exonerant. Quidam rursus etiam carissimorum conscientiam reformidant, et si possent, ne sibi quidem credituri interius premunt omne secretum. Neutrum faciendum est. Utrumque enim vitium est, et omnibus credere et nulli. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
pis tolas ad me ꝑferendas tradidisti. ut scribis amico
tuo Deinde admones me. ne omnia cum eo adce ꝑti¬
nentia communicen. quia non soles ne tpse guidem id
facere. Ita eadem epła. illum & dixisti amicum & negasti
taq sic priore illo uerbo quasi publieo usus es &÷ no
allum amicum uocasti. quomodo om̃s candidatos bonos
uitos dicimus. quomodo obtuos si nomen non suceuerit
dominos salutamus. hoc aberit. S si aliguem a mieũ
existimas cui non tantundem credis guartumntibi. ue¬
bementer erras. & non satis nosti uim uere amicicie¬
Trratoille qui amicum in atrio quęrit: in coniuno
pbat Nullum habet matus malum oecuꝑatios homo
eobonisluimobsessus quam quod anticos ubr ꝓitedi a¬
b uosehon est. Eñ u om̃ia cum antico delibera sedr d̃e
ipso prtos. Post amiciciam credendum esi: ante amies¬
itaon uuidicandum. Isti iuͥ eque postero officta ꝑ pus¬
iant ÷ qen contra ⁊ recepta teo pbrasti qui cum a Hne¬

Expanded text:
pistulas ad me perferendas tradidisti, ut scribis, amico pistulas ad me perferendas tradidisti, ut scribis, amico tuo; deinde admones me, ne omnia cum eo ad te pertinentia communicem, quia non soleas ne ipse quidem id facere; ita in eadem epistula illum et dixisti amicum et negasti. Itaque si proprio illo verbo quasi publico usus es et sic illum amicum vocasti, quomodo omnes candidatos bonos viros dicimus, quomodo obvios, si nomen non succurrit, dominos salutamus, hac abierit. Sed si aliquem amicum existimas, cui non tantundem credis quantum tibi, vehementer erras et non satis nosti vim verae amicitirrat autem qui amicum in atrio quaerit, in convivio probat. Nullum habet majus malum occupatus homo, et bonis suis obsessus, quam quod amicos sibi e. Tu vero omnia cum amico delibera, sed de ipso prius. Post amicitiam credendum est, ante amicitiam iudicandum. Isti vero praepostero officia permiscent, qui contra praecepta Theophrasti, cum amave
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ lege. & siquando ad alios diuerti libuerit: adprio¬
res recti. Aliquid cotidie aduersus pauꝑtatem. aliquid ad¬
uersus mortem auxilii compara. nec minus aduersus ce¬
teras pestes. Et cum multa ꝓ curreris: unum excerpe.
quod illo die conquoquas. hoc ipie quoq facio. Explu¬
rib que legi. aliquid apprehendo. hodiernum hoc est:
quod apud epieureum nactus sum. Soleo enim & in alie¬
na castra transire. non tanquam transfuga. s tanquã
explorator. honesta res est: leta pauꝑtas. Illa uͦ non est¬
pauꝑtas. sileta est. Cui cum pauꝑtate bene conuenit.
diues est. Non qui parum habet. s qui plus cupit: pau-¬
ꝑ est. Quid enim refert quantum illi in archa. quantũ
in horreis iaceat. quartum poscat aut feneret. si alieno
imminet. si non adquisita s querenda cõputat: Qui ut
diuitiarum modus: quęris. Primus: habere quod necesse ẽ
Proximus: quod sat est.

Expanded text:
semper lege, et si quando ad alios deverti libuerit, ad priosemper lege, et si quando ad alios deverti libuerit, ad priores redi. Aliquid cotidie adversus paupertatem, aliquid adversus mortem auxilii compara, nec minus adversus ceteras pestes; et cum multa percurrens, unum excerpe, quod illo die concoquas. Hoc ipse quoque facio; ex pluribus, quae legi, aliquid adprehendo Hodiernum hoc est, quod apud Epicurum nanctus sum; soleo enim et in aliena castra transire, non tamquam transfuga, sed tamquam explorator. paupertas si laeta est. Cui cum paupertate bene convenit,  est. Non qui parum habet, sed qui plus cupit, pauper est. Quid enim refert, quantum illi in arca, quantum in horreis iaceat, quantum pascat aut feneret, si alieno inminet, si non adquisita sed adquirenda computat ? Quis sit divitiarum modus, quaeris ? Primus habere quod necesse est, proximus quod sat est.
Abbreviated transcription (Latin):
in quietaris. Ẽgri animi. ista iactatio est. Primum argum̃¬
tum composite mentis ex istimo: posse consistere. & secum
morari. Itlud autem uide. ne ista lectio auetorum multoꝵ.
& om̃is gñis uoluminum. habeat aliquid uagum & in¬
stabile. Certis ingeniis immorari. & innutriri oportet:
si uelis aliquid trahere. quod in animo fideliter sedeat.
sed om̃ia cursim & ꝓꝑantes transmittunt. Non ꝓdest ci¬
b nec corpori accedit: qui statim sũptus emittitur. Ni¬
chił eque sanitatẽ impedit. quam remediorum crebra mu¬
tatio. Nonuenit uulnus adcicatricem. in quo medicam̃¬
ta tẽptantur. Non conualescit planta. que sepe trans¬
fertur. Nichil tam utile est. ut intransiti ꝓsit. Distrahit
animum. multitudo librorum. Itaq cun legere non pos¬
sis quantum habueris: satis est habere quantum legas.¬
ed modo inquit hunc librum euoluere uolo. modo illũ.
asticdientis stomachi est multa degustare. que ubi uaria
sunt & diuersa: inguinant non alunt. Probatos itaq

Expanded text:
inquietaris. Aegri animi ista iactatio est. Primum argumentum conpositae mentis existimo posse consistere et secum morari. Illud autem vide, ne ista lectio auctorum multorum et omnis generis voluminum habeat aliquid vagum et instabile. Certis ingeniis inmorari et innutriri oportet, si velis aliquid trahere, quod in animo fideliter sedeat. sed omnia cursim et properantes transmittunt. Non prodest cibus nec corpori accedit, qui statim sumptus emittitur; nihil aeque sanitatem impedit quam remediorum crebra mutatio; non venit vulnus ad cicatricem, in quo medicamenta temptantur; non convalescit planta, quae saepe transfertur. Nihil tam utile est, ut in transitu prosit. Distringit librorum multitudo. Itaque cum legere non possis, quantum habueris, satis est habere, quantum legas. " Sed modo," inquis, " hunc librum evolvere volo, modo illum." Fastidientis stomachi est multa degustare; quae ubi varia, sunt et diversa, inquinant, non alunt. Probatos itaque
Abbreviated transcription (Latin):
habebat lib̾tini. & ingenium. Nunquam uidi
hominem beatum indecentius. huic memoria
tam mala erat : ut illi nomen uͦ ulixis excid̾et.¬
modo achillis. modo pͥami. quos tam bene nouerat:¬
quam pedagogos nr̃os nouimus. Nemo uetulus nõi¬
tabat. Nichilominus eruditus uolebat uideri.
Hanc itaq compendiariam ex cogitauit. Magna
summa emit seruos. unum qui homerum te¬
neret: alterum qui hesiodum. Nouem preterea
lyricis. singulos assignaute. Magno emisse il¬
lum non est qͦd mireris. Nonͥ uenerat faciendo:

Expanded text:
habebat libertini et ingenium; numquam vidi habebat libertini et ingenium; numquam vidi hominem beatum indecentius. Huic memoria tam mala erat, ut illi nomen modo Vlixis excidermodo Achillis, modo Priami, quos tam bene quam paedagogos nostros novimus. Nemo vetulus nometabat. Nihilominus eruditus volebat videri. Hanc itaque conpendiariam excogitavit: magna summa emit servos, unum, qui Homerum teneret, alterum, qui Hesiodum; novem praeterea lyricis singulos adsignavit. Magno emisse illum non est quod mireris; non invenerat, faciendo
Abbreviated transcription (Latin):
Moriantur ante te uicia. dimitce istas uoluptates
turbidas. magno leuandas. Non uenturȩ tantum.
s pretĩtȩ nocent. Quem admodum scelera etiam
si non sunt deprehensa cum fierent. sollicttudo ñ
cum ipsis abiit: ita imꝑbarum uoluptatum etiã
post ipsas penitentia est. Non sunt solide. non
sunt fideles. etiam si non nocent: fugiunt. Aliqͦd
potrus bonum mansurum circumspice. Nullum
autem est: nisi quod animus ex se sibi inuenit.
Dola uirtus: prestat gaudium ꝑpetuum. secitrũ
etiam. Si quod obstat: nubium modo int̾uenit
quȩ infra feruntur. nec unquam diem uincũt.
Quando adhoc gaudium ꝑuenire continget N
quidem cessatur adhuc: s festinatur. Multũ
restat oꝑis. in quod iꝑse necesse est uigiliam. ip¬
se laborem tuum imꝑendas. Si effici cupis.
Delegationem res ista non recipit. Aliuo littã¬
rum genus. aduitorium admitito. Clauisius
sabinus memoria nr̃a fuit diues. & patͥmoniũ

Expanded text:
moriantur ante te vitia. Dimitte istas voluptates moriantur ante te vitia. Dimitte istas voluptates turbidas, magno luendas ; non venturae tantum, sed praeteritae nocent. Quemadmodum scelera etiam si non sint deprehensa cum fierent, sollicitudo non cum ipsis abit; ita inprobarum voluptatum etiam post ipsas paenitentia est. Non sunt solidae, non sunt fideles; etiam si non nocent, fugiunt. Aliquod potius bonum mansurum circumspice. Nullum autem est, nisi quod animus ex se sibi invenit. Sola virtus praestat gaudium perpetuum, securum; etiam si quid obstat, nubium modo intervenit, quae infra feruntur nec umquam diem vincunt." Quando ad hoc gaudium pervenire continget ? Non quidem cessatur adhuc, sed festinetur. Multum restat operis, in quod ipse necesse est vigiliam, ipse laborem tuum inpendas, si effici cupis. Delegationem res ista non recipit. Aliud litterarum genus adiutorium admittit. Calvisius Sabinus memoria nostra fuit dives. Et patrimonium
Abbreviated transcription (Latin):
an sciamus exꝑiri non possumus. Meditare mor¬
ter. Qui hoc dicit: meditari libertatem uibet.
Qui mori disete: serutre dediscit. Supra omnem
potentiam est: certe extra omnem. Quid ad illũ
carcer & custodia. & claustra: Liberum ostrũ
habet. Una est catena quȩ nos alligatos tenet:
amor utte. Qui ut non est abiciendus. itami¬
nuendus est: ut siquando res exiget. nichil nos
detineat. nec impediat. quo nimus parati su¬
mus : quod quandoq faciendum est statim fa
nuisti. iam correxisti. ideo aliorum emenda¬
tioni uacas. Non sum tam imꝓb. ut curatio¬
nes eger obeam: s tanquam in eodem ualitu¬
dinario iaceam. de cominuni malo tecum colloquor.
& remedia cõmunieo. Sic itaq me audi : tanquam
mecum loquar. Insecretum te meum admitto. & te ad¬
hibito mecum exigo. clamo mͥ iꝑse. Numera annos tu¬
os. & pudebit eadem uelle quȩ uolueras puer. eadẽ
parare. hoc deniq tibi circa mortis diem presta.

Expanded text:
an sciamus, experiri non possumus. " Meditare moran sciamus, experiri non possumus. " Meditare mortem "; qui hoc dicit, meditari libertatem iubet. Qui mori didicit, servire dedidicit; supra omnem potentiam est, certe extra omnem. Quid ad illum carcer et custodia et claustra ? Liberum ostium habet. Una est catena, quae nos alligatos tenet, amor vitae, qui ut non est abiciendus, ita minuendus est, ut si quando res exiget, nihil nos detineat nec inpediat, quo minus parati simus, quod quandoque faciendum est, statim facnuisti, iam correxisti? Ideo aliorum emendationi vacas ? " Non sum tam inprobus, ut curationes aeger obeam, sed tamquam in eodem valitudinario iaceam, de communi tecum malo conloquor et remedia communico. Sic itaque me audi, tamquam mecum loquar. In secretum te meum admitto et te adhibito mecum exigo. Clamo mihi ipse: " Numera annos tuos, et pudebit eadem velle, quae volueras puer, eadem parare. Hoc denique tibi circa mortis diem praesta:
Abbreviated transcription (Latin):
collecta. & eruditus sermo: non ostendunt uerũ
robur animi. Est enim oratio. etiam timidissi¬
mis audax. Quid egeris tunc apparebit. cum
animan ages. Accipio conditioneto. non re¬
formido iidierum. hȩc mecum loguor. s tecũ
quoq : me locutum puta. Iunior es. Eo refert.
Non dinumerantur anni. Incertum est: quo loco te
mors spectet. Ita: tu illam omni loco expecta. De¬
sinere iam uolebam. & manus expectabrit ad clausti¬
lam .S confitienda sunt saera. & huic epłe uia¬
ticum dandum est. Luta me non dicere. unde sũ¬
pturus sum muturum. Scis: cuius arca utar. Ex¬
pecta me pusillum. & de domo fiet remuneratio.
Interim commodaute epicurus : qui ait. M edi¬
tare mortem. Uel si commodius ste tranfire ad
nos : hic patet sensus. Egregia res est: mortem
condiscere. Suꝑuaeuum forsitan putas: id disce¬
re : quo semel utendum est. hoc est ipsuma: quare
meditari debeamus. Semꝑ discendum est: quod

Expanded text:
collecta et eruditus sermo non ostendunt verum collecta et eruditus sermo non ostendunt verum robur animi. Est enim oratio etiam timidissimis audax. Quid egeris, tunc apparebit, cum animam ages. Accipio condicionem, non reformido iudicium." Haec mecum loquor, sed tecum quoque me locutum puta. Iuvenior es; quid refert ? Non dinumerantur anni. Incertum est, quo loco te mors expectet; itaque tu illam omni loco expecta. Desinere iam volebam et manus spectabat ad clausulam; sed conficienda sunt sacra et huic epistulae viaticum dandum est. Puta me non dicere, unde sumpturus sum mutuum: scis cuius arca utar. Expecta me pusillum, et de domo fiet numeratio; interim commodabit Epicurus, qui ait: " Meditare mortem " vel si commodius sit " transire ad deos ." Hic patet sensus: egregia res est mortem condiscere. Supervacuum forsitan putas id discere, quod semel utendum est. Hoc est ipsum, quare meditari debeamus; semper discendum est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
est melior. quam infinem suum natura soluente
delabi. non quia aliquid mali ictus & e titta repen¬
tinus excessus. s quia lenis hȩc est uia. subduci.
Ego certe uelut appropinguet exꝑimentum. & ille
laturus seitentiam de omnib annis mers dies
uenerte: ita me obseruo. & alloquor. Nichil est
inquam adhuo. quod aut reb aut uerbis exhibu¬
imus. Leuia surte ista & fallacia pignora animi.
multisq inuoluta lenociniis. Quod ꝓfecerim.
morti creditus sum.. Non timide itaq cõponor
ad illum diem. quo remotis stropbis ac fueis. de
me iudicaturus sum: utrum loquar fortia. an
sent tiam. nun quid simulatio fuerit. & mi¬
nus quic quid contra fortuiram iaccaui uerborũ
contumacia. Remoue existimationem hominũ.
Dubia semꝑ est: & inꝓartem utranq diuiditur.
Remoue studia. Totam uitam tracta. Mori de te
ꝓnuntiatura est. Ita dico. disputationes & litte¬
tata colloquia. & expreceptis sapientium uerba

Expanded text:
est melior quam in finem suum natura solvente est melior quam in finem suum natura solvente dilabi ? Non quia aliquid mali est ictus et e vita repentinus excessus, sed quia lenis haec est via, subduci. Ego certe, velut adpropinquet experimentum et ille laturus sententiam de omnibus annis meis dies venerit, ita me observo et adloquor: " Nihil est," inquam, "adhuc, quod aut rebus aut verbis exhibuimus. Levia sunt ista et fallacia pignora animi multisque involuta lenociniis; quid profecerim, morti crediturus sum. Non timide itaque conponor ad illum diem, quo remotis strophis ac fucis de me iudicaturus sum, utrum loquar fortia an sentiam, numquid simulatio fuerit et mimus, quicquid contra fortunam iactavi verborum contumacium. Remove existimationem hominum; dubia semper est et in partem utramque dividitur. Remove studia tota vita tractata; mors de te pronuntiatura est. Ita dico: disputationes et litterata conloquia et ex praeceptis sapientium verba
Abbreviated transcription (Latin):
non fractȩ nomen est : inter decrepicos mne numo¬
ra. & extrema tangentes. Grãs tamen mͥ apud
te ago. non sentio in animo ȩtatis in iuriam.
eum sentiam in corpore. Tantum uicra. & uici¬
orum ministerra senuerunt. Uiget animus
& gaudet: non multum sibi ẽẽ. eum corpore.
Magnam parteni oneris sui posuit. Exultat. &
michi faeit controuersiam de senectute. hunc
ait ẽẽ. florem suum. Credamus illi. bono suo¬
utatur. Ire in cogitationem tubet. & dispi¬
cere quid exhac tranquillitate ac modestia
morum saꝑientiȩ debeam. quid ȩtati. & dili¬
genter ex eutere quȩ non possim facere. guȩ
nolim. ꝓdestne babituro aliguid. si quicquid¬
nolim. non posse me gaudeo. Quȩ enira quȩ¬
rela est. quod in cõmodum. si quiequid debeat
desinere defecit. In commodum summumt¬
inquis. minui & deꝑire. & ut ꝓprie dicam: liquescere
Non enim subito impulsi ac ꝓstrati sumus. Carpimur
singuli dies aliquid subtrahunt uirib. Et quis exitꝰ

Expanded text:
non fractae, nomen est; inter decrepitos me numera et extrema tangentis. Gratias tamen mihi apud te ago; cum sentiam in Corpore. tantum vitia et vitiorum ministeria senuerunt. Viget Animus, et gaudet, non multum sibi esse cum Corpore, magnam oneris partem sui deposuit. exsultat, et facit mihi controversiam de senectute, hunc, ait, eutatur. Ire in cogitationem iubet et dispicere, quid ex hac tranquillitate ac modestia morum sapientiae debeam, quid aetati, et diligenter excutere, quae non possim facere, quae nolim †prodesse habiturus ad qui si nolim quidquid non posse me gaudeo†. Quae enim querella est, quod incommodum, si quidquid debebat desinere, defecit ? " Incommodum summum estinquis, " minui et deperire et, ut proprie dicam, liquescere. Non enim subito inpulsi ac prostrati sumus; carpimur. Singuli dies aliquid subtrahunt viribus." Ecquis exitus