comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eptua genarium quippe numerum praesens forma scaẽ crucis sparsis literis conscripta demonstrat quo nobis intimao
ornia mesteria queidem numerus contin& honori scaẽcrucis decentissime conuenire . Nam .lxx. annicaptiuitatis
quos hieremias proph&&a praedixit populo sacrilego futuros quid aliud significant quam omne tempus istius uit a&
que a ffligimur & uariis tribulationibus atque angustus cotidic afficimur. Sed quia finẽ captiuitatis postlox. anno
quod perseptenarium dierum numerum discurrit quo propter peccatum primi homiris dampnatisumus & poenis erumnis
ideta prophaui praenuntiu uit hocnifallor insinuat quod in finemundi captiuitas nr̃a perfecte dissolu&ur qua ndo nouis¬
sima & inimica distru& urmors quando simul & de animae decore & decor poris Inmortilitate sine fine cum xp̃o gau
contulit effectum cuirei concordant ipsa uerba ꝓph&ce qui ait. haec dicit dñscum coeperint Impleri in bab lone

Expanded text:
eptuagenarium quippe numerum praesens forma sanctae crucis sparsis litteris conscripta demonstrat, quo nobis intimatur, omnia mysteria, quae idem numerus continet, honori sanctae crucis decentissimo convenire. Nam septuaginta anni captivitatis, quos Jeremias propheta praedixit populo sacrilego futuros, quid aliud significant quam omne tempus istius vitae, qquod per septenarium dierum numerum discurrit, quo propter peccatum primi hominis damnati sumus, et poenis aerumnisidem propheta praenuntiavit: hoc, nisi fallor, insinuat, quod in fine mundi captivitas nostra perfecte dissolvetur, quando novissima et inimica destruetur mors, quando scilicet et de animae decere et de corporis immortalitate sine fine cum Christo gaucontulit effectum. Cui rei concordant ipsa verba prophetae, qui ait: Haec dicit Dominus: Cum coeperint impleri in Babylone
Abbreviated transcription (Latin):
terrã quia perir& librũ & soluerea .ii. signacula eiꝰ respicer&q illũ nisi agnꝰ qui inmediothroni stac tã quã occisus.¬
ubens cornua .uii. & oculos vII. leo quidẽ decribuiuda radix dauid quiclicuẽ tenensclaudit & nemo aperit. a perit
& nemodaudit quidatus ẽ. in lucẽgentiũ ut aperir& oculoscaecorũ ut educer& de conclusione uinctũ dedomocarceris sedentẽ
IΛNIC SUFERNSTI UINCULA MORTIS Itẽ in latitudine tressũ mulae aliũ uersũ tengłita. MATNA BONΑEISANCTAIC

Expanded text:
terram, qui aperiret librum, et solveret terram, qui aperiret librum, et solveret habens cornua septem et oculos septem: Leo quidem de tribu Juda, radix David, qui clavem tenens claudit et nemo aperit, aperit et nemo claudit, qui datus est in lucem gentium ut aperiret oculos caecorum, ut educeret de conclusione vinctum, de domo carceris, sedentem cta hic superasti vincula mortis. Item in latitudine tres summulae alium versum tenent ita: Magna bona et sanct
Abbreviated transcription (Latin):
ebdomadas sed infine septua gesimȩ ebdomadis occisus ẽ xp̃s quã ideo quantũ conicere possumus segregiuit ac&eri
quia dehac erat plura relaturus Nam & xp̃s in illa crucifixus & apopulo ꝑfido ñ modo in passione uerũ continuo
ex quo a iohanne p̃dicari coepit negatus . ẽ . Confirmabit autẽ multis pactũ ebdomas una ipsaui delic& nouissima
inqua ł iohannes baptista ł dñs & a postoli p̃dicando multos ad fidẽ conuerterun & in dimidio ebdomadis defici&
tim uilescere coepit & merito quia quanto magis ad ꝓpinquabat ueritaas. umbra secedebat. Dignũ &iiã erat ut qnđ ipse
saluator incrucefieri uoluit hostia legalis pecudũ desiner& uistima & qñd uerus agnus dĩ xp̃s ꝓtotius mundi peccati
aliis magisteriũ p̃bere . & hoc in scaẽ crucis decebat numero ostendi ꝗ ñ .ẽ. Inuentus neq incaeloneq in terra neq subtus

Expanded text:
ebdomadas, sed in fine septuagesimae hebdomadis occisus est Christus, quam ideo, quantum conjicere possumus, segregavit a caeteris, quia de hac erat plura relaturus. Nam et Christus in illa crucifixus, et a populo perfido non modo in passione, sed continuo ex quo a Joanne praedicari coepit negatus est. Confirmabit autem multis pactum hebdomadibus, una ipsa videlicet novissima, in qua vel Joannes Baptista vel Dominus et apostoli praedicando multos ad fidem converterunt. Et in dimidio hebdomadis deficiet tim vilescere coepit; et merito, quia quanto magis appropinquabat veritas, umbra secedebat. Dignum etiam erat ut quando ipse Salvator in cruce fieri voluit hostia legalis, pecudum desineret victima, et quando verus agnus Dei Christus pro totius mundi pt, idoneos esse aliis magisterium praebere. Et hoc in sanctae crucis decebat numero ostendi, quia non est inventus, neque in coelo, neque in terra, neque subtus
Abbreviated transcription (Latin):
uondeum trocheum lambum & ultimum tris yllabum bachium. posttres autemuersus ad ditur dicolos dactilicus hoc est dac
soondeumn di ois. euin tambum ceubeimum arisnia abu bachuem. ẜ esteres autemuersus dd ditur dicolos dactilicus hoc est dasti¬
is & spondeus. suntque in supremo &x agono hiuersus: TERQUE CENTENOS DECIES QUESINUE. EIOMELO
MUINOSHABEE UNIUERSUM. TEMPUS ANNALIS CRUCE CIREUITUS ECCEDIESHIC InsecuNdoquoque hi ꝑGi
IE FLACIS POSTISATIS EXACON QUATIUORMONSTRN DECIESNOUENOS SINCULITORO PUEE MONADE
ro .xci. illi autem duo & agoniquitrans uersam partem crucis faciunt m&ro degi aco conposit sunt. quorum prior

Expanded text:
spondeum, trocheum, iambum et ultimum trissyllabum bachium. Post tres autem versus additur dicolos dactylicus, hoc est, dacspondeum, trocheum, iambum et ultimum trissyllabum bachium. Post tres autem versus additur dicolos dactylicus, hoc est, dacultimum trissyllabum bachium. Post tres autem versus additur dicolos dactylicus, hoc est, dactylus et spondeus. Suntque in supremo hexagono hi versus: Terque centenos deciesque senos, Et semel quinos habet universum Tempus, annalis cruce circuitus Ecce dies hic. In secundo quoque hi: Sed plagis posti satis exagoni Quatuor monstrant decies novenos, Singuli totos pie cum vero XCI. Illi autem duo hexagoni, qui transversam partem crucis faciunt, metro elegiaco compositi sunt, quorum prior
Abbreviated transcription (Latin):
quia per ipsam lucem aernã homo inuenit. ad illam non a genarius numerus cummona decururrit quia perillã angelicus ordo
d suinumeri plenitudinem peruenit. adipsius quoque medicatem ex .iii. partibus ex agoni direst unitate copulantur quic
eripsius maiestactemomnes gentes exquattuor plagis mundi inunitate fidei sociantũr ipsiusque conpleso opere celestis atqu
terrestris ereatura una caritate coniunguntur ipsihonor & maiestas percuius clementiam haeccunta perperata sunt laus
gloria in saecula seculorum: H ab& quippe haet species scẽ crucis in longitudine perduos e agonos mecrum saphicũ qđ. ẽ
penta m&rum en deca syllabum & sunt eius tresuersus pares recipiunt autẽ singuli .iiii. hos pedes binarum sillaburum trocheũ

Expanded text:
quia per ipsam lucem aeternam homo invenit. Ad illam nonagenarius numerus cum monade concurrit, quia per illam angelicus ordo quia per ipsam lucem aeternam homo invenit. Ad illam nonagenarius numerus cum monade concurrit, quia per illam angelicus ordo ad sui numeri plenitudinem pervenit. Ad ipsius quoque medietatem ex quatuor partibus hexagoni directi unitate copulantur, quia per ipsius majestatem omnes gentes ex quatuor plagis mundi in unitate fidei sociantur, ipsiusque completo opere coelestis atque terrestris creatura una charitate conjunguntur. Ipsi honor et majestas, per cujus clementiam haec cuncta perpetrata sunt, laus et gloria in saecula saeculorum. Habet quippe haec species sanctae crucis in longitudine per duos hexagonos metrum sapphicum, quod est pentametrum, endecasyllabum, et sunt ejus tres versus pares. Recipiunt autem singuli hos quatuor pedes binarum syllabarum, trocheum,
Abbreviated transcription (Latin):
annum que concludat : quattuorenim quad rantes faciunt unũ diem quem necesse . ẽ. intercalari ex curso quadriennioq
plurimum ual& & primo sicut fierisol& ut a parte totum conputetur non sunt lamdies .v. sed potius sex ut quadrans ille
accipiatur prodie. deinde quia in ipsis quinquediebus sexta pars mensis est ipse autem quadrans sex horas hab& tot
dies id .ẽ. cum sua nocte .xx iiii. horae sunt. quarum pars quarta qui est quadrans diei sex hore inueniuntur. Itc ergo in anni
irsu saenarius numerus plurimum ual&: Merito quippe scẽ cruci aptata .ẽ. series dierum quia per ipsam in luminata sur
orda hominum ipsi conp&it copulatio & agonum quia in ipsa constat perfestiorerũ. ad ipsamordotemporalis lucis conuente

Expanded text:
annumque concludat. Quatuor enim quadrantes faciunt unum diem, quem necesse est intercalari excurso quadriennio qannumque concludat. Quatuor enim quadrantes faciunt unum diem, quem necesse est intercalari excurso quadriennio qplurimum valet. Et primo sicut fieri solet ut a parte totum computetur, non sunt jam dies quinque sed potius sex, ut quadrans ille accipiatur pro uno die. Deinde quia in ipsis quinque diebus sexta pars mensis est, ipse autem quadrans sex horas habet. Totus enim dies, id est, cum sua nocte, viginti quatuor horae sunt: quarum pars quarta, quae est quadrans diei, sex horae inveniuntur. Ita ergo in anni cursu senarius numerus plurimum valet. Merito itaque sanctae cruci aptata est series dierum, quia per ipsam illuminata sunt corda hominum. Ipsi competit copulatio hexagonorum, quia in ipsa constat perfectio rerum. Ad ipsam ordo temporalis lucis convenit,
Abbreviated transcription (Latin):
haec ratio huic reidiscresa . ẽ. sienim inquattuor annis quadrantilis portio adunius diei peruenerit summam. Rite in .ii.
x agonis quater so horarum crux ostendit & normam. Reste ergo &agonus diuinitus huic dispositioni ordinatus. ẽ. qui a se¬
narius numerus in tota anni serie plurimumual& ad hoc quoque demonstrandum ponamus partemunius capituli delibi
scĩ augustini quarto de scã trinitate. Annus &iam unussixii. menses in tegri considerentur quostriceni dies conplent talẽ quip¬
pe mensem u&eres obseruauerunt quem circuitus lunaris ostendit senario numero poll&. quod enim ualent sex in prim
dine numerorum qui constat ex unis ut perueniatur ad .x. hoc ualent .lx. in secundo ordine qui constaet exdenis ut peri
ostendit hominibus sic annus circuitu solis anim aduersus.ẽ. Restant autẽ quinquedies & quadrans diei ut solimpleat cursum suũ

Expanded text:
haec ratio huic rei discreta est. Si enim in quatuor annis quadrantilis portio ad unius diei pervenerit summam, rite in quatuor haec ratio huic rei discreta est. Si enim in quatuor annis quadrantilis portio ad unius diei pervenerit summam, rite in quatuor hexagonis quater sex horarum crux ostendit et normam. Recte ergo hexagonus divinitus huic dispositioni ordinatus est: quia senarius numerus in tota anni serie plurimum valet. Ad hoc quoque demonstrandum ponamus partem unius capituli de libro sancti Augustini quarto de sancta Trinitate. Annus etiam unus, si XII menses integri considerentur, quos triceni dies complent talem quippe mensem veteres observaverunt, quem circuitus lunaris ostendit senario numero pollet. Quot enim valent sex in primo ordine numerorum, qui costendit hominibus, sic annus circuitu solis animadversus est. Restant autem quinque dies et quadrans diei, ut sol impleat cursum suum,
Abbreviated transcription (Latin):
Ei gohaec figura scẽ crucis per quattuor e agonos & permonadem intermedios positam omnes dies anni conft quidẽ
& quadrans. diuideillum unumdiem perquattuor. quater se horae .xx iii. fiunt quod .ẽ. Integra dies a solis ortuusque
adalterum solis ortum. diuide ipsum qua drantem quater enim hora & seniis sex horas conplent quod ẽ. bissexa persin¬
los annos incrementum. Ac in de fit sitotum annum inquattuor partiaris quod una quȩque pars dies .xe .i. & horas se
ac semissem contineat atque haec fit uera partitio quattuor uicissitu dinum id ẽ. ueris aestatis autumni & hiemis utsin¬
gula dies .xci. habcant & septemhoras ac semissem. N otandũ tamen quod in hac figura quad rantis demonstratio alite
non sit nisi sub intellectu & era minatione sex angulorũ ut horae singulae singulis deputentur angulis. Sienim quattuor e agonos
in angulissuis perspexeris .xxiiii. horas in his notabis qua scilic& plenitudine horarũ diesbis sectilis conficitur & ñ absurd

Expanded text:
Ergo haec figura sanctae crucis per quatuor hexagonos et per monadem inter medios positam, omnes dies anni complectitur.s et quadrans. Divide illum unum diem per IV: quater sex horae XXIV fiunt, quod est integra dies a solis ortu usque ad alterum solis ortum. Divide ipsum quadrantem, quater enim hora et semis sex horas complent, quod est bissexti per singulos annos incrementum, ac inde fit si totum annum in quatuor partiaris, quod unaquaeque pars dies XCI et horas septem ac semissem contineat, atque haec fiat vera partitio quatuor vicissitudinum, id est, veris, aestatis, autumni et hiemis, ut singulae dies XCI et septem horas ac semissem habeant. Notandum tamen quod in hac figura quadrantis demonstratio aliter non fit, nisi sub intellectu et examinatione sex angulorum, ut horae singulae singulis deputentur angulis. Si enim quatuor hexagonos in angulis suis perspexeris, XXIV horas in his notabis: qua scilicet plenitudine horarum dies bissextilis conficitur, et non absurde
Abbreviated transcription (Latin):
temporis misid s̃ filium suum factum &x muliere factum sublege ut eosqui sublege erant redi mer&. ut ad optionen
filiorum reciperemus. & item in nouissimis inquit diebus locutus .e. nobis ds̃ infiliosuo quem constituit heredẽ
aniuersorum perquem fecit & secula. cum coeperint impleridixit noncum conpl&i fuerint quia non in consum¬
perpassionem& resurrestionem suam restaura uitgenus huma num quod enimbis In hoc capitulo reuersionẽ prȩdico
noc ẽ in eoqđdict &reducãuos ad locũ istũ & paulo pt̃ subiungit & reuertiuos faciã ad locũ a quotrans migrareuos
feci potest intellegi qđ animae reuersionẽ ad requiem in priori sententi a & insecunda corporũ resurrestionẽ adgloriã
in sinu& . pt̃ mortẽ ergo scõrũ animae modo in paradissũ uadunꝰ & in fine mundirecipientes corporasua regnũ intrabt̃
eternũ Septuaginta uero ebdomadasnumerauit daniel ꝓphea usq ad xp̃m qnđ finẽ acciper& delictũ & p̃uaricatio¬

Expanded text:
ut eos qui sub lege erant redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus. Et item: In novissimis diebus locutus est in Filio suo, quem constituit haeredem universorum, per quem fecit et saecula. Cum coeperint impleri dixit, non cum completi fuerint, quia non in consumper passionem et resurrectionem suam restauravit genus humanum. Quod enim his in hoc capitulo reversionem praedicat, hoc est in eo quod dicit: Et reducam vos ad locum istum; et paulo post subjungit: Et reverti vos faciam ad locum a quo transmigrare vos feci, potest intelligi, quod animae reversionem ad requiem in priori sententia; et in secunda corporum resurrectionem ad gloriam insinuet. Post mortem ergo sanctorum animae modo in paradisum vadunt, et in fine mundi recipientes corpora sua, regnum intrabunt aeternum. Septuaginta vero hebdomadas numeravit Daniel usque ad Christum, quando fine
Abbreviated transcription (Latin):
& crebris micat ignibus acher. Tempora namque circulis troenscunt &uicissitudines quattuor ternorum
mensium orbibus eunt. Annus quoque abeo quod semper uertatur &anse redeat nomen accepit. Dicitur e
orbis terrȩ &uertigo poli terras atque aequora circum uol&. girans girando uadit sp̃s & incirculos suos
reuertitur quinq tenent ronȩ celum obliquus quase signorum uerterit ordo. Sunt quoque ecipsi uersus
in rotis conscripti sperici siue circularis numeri id est .xxxui.qui ꝑsenarium senario multiplicato in sena¬
rium terminat. quorum primus insupremo circulo hic estuersus UIR UHINSICNIS AURORAAC

Expanded text:
et crebris micat ignibus aether. Tempora namque circulis transeunt, et vicissitudines quatuor ternorum et crebris micat ignibus aether. Tempora namque circulis transeunt, et vicissitudines quatuor ternorum mensium orbibus eunt. Annus quoque ab eo quod semper vertatur, et in se redeat nomen accepit. Dicitur et orbis terrae et vertigo poli terras atque aequora circumvolvere. Gyrans gyrando vadit spiritus, et in circulos suos revertitur. Quinque tenent zonae coelum, obliquus qua se signorum verterit ordo. Sunt quoque et ipsi versus in totis conscripti sphaerici sive circularis numeri: id est, triginta sex qui per senarium senario multiplicato in senarium terminat, quorum primus in supremo circulo hic est versus: Ver oriens ignis aurora hac
Abbreviated transcription (Latin):
in sȩcula seculorum Cur uero in rotis quattuor dementa siue quattuor tempora seu quattuor plag
mundi depinxerim haec roctio est. quia omnis mundi machina tem poroelis est. & quadam ꝑmixtione
elementorum atque successu temporum uari abilis siue mutabilis salamone accestante qui ait. omnia
tempus habent & suis spatiis transeunt uniuersa subcaedo. Nunc ignis aerem siccat aqua humidiorem
facit. Nunc teree aquarum alluuionibus afficitur nunc solis ardoresiccatur aqua quippe naturoe mo¬
bilis est &equendam circulum cursu conficit omnia flumina art ecclesiastes. intraent inmare & mare non
redundat ad locum unde exeunt flumina reuertuntur ut ittrum fluant. ignis quoque similiter naturolẽ
motum hab& unde ad altiora sesempererigit accensus &locum sibi suꝑ aero quaerit. Hiscurrunt fulgora

Expanded text:
in saecula saeculorum. Cur vero in rotis quatuor elementa sive quatuor tempora seu quatuor plagas in saecula saeculorum. Cur vero in rotis quatuor elementa sive quatuor tempora seu quatuor plagas mundi depinxerim, haec ratio est, quia omnis mundi machina temporalis est, et quadam permistione elementorum atque successu temporum variabilis sive mutabilis, Salomone attestante, qui ait: Omnia tempus habent, et suis spatiis transeunt universa sub coelo. Nunc ignis aerem siccat, aqua humidiorem facit, nunc terra aquarum alluvionibus afficitur, nunc solis ardore siccatur. Aqua quippe natura mobilis est, et quemdam circulum cursu conficit. Omnia flumina, inquit Ecclesiasticus, intrant in mare, et mare non redundat, ad locum unde exeunt flumina revertuntur, ut iterum fluant. Ignis quoque similiter naturalem motum habet unde ad altiora se semper erigit accensus, et locum sibi super aera quaerit. Discurrunt fulgura,
Abbreviated transcription (Latin):
feruorem austro comparantur quia dum in his dem cacli partib solerigitur flagrantiore mundum torre
talore. autumnus namq & uespera iure occidenti mancipantur. eo quod tunc omnium fructuum teree mesti
finituri &toridiei spatia terminantur. Niems ergo &antem pestum septem trioni assimilantur coquod tunc
terra frigore torpeat & magis quio quam alicui operi tempus oportunum sit Igitur dum omnia pcrucem
constat esse recuperata & per xp̃i passionem renata ac meliorati rite ad eius laudem cuncta conueniunt
quia ipse est cum patre capũ scõ unus dĩ cui soli benedictiones illȩ conpeunt quas tres pueri incamino ignis
urdentis omnes creaturas id laudem creatoris exhortando concinnebant atque dicebant. Benedicite
quat in eis sunt. Quia secundum apos tolum exipso &peripsum. &iipso sunt omnia ipsi honor &gloria

Expanded text:
fervorem austro coaptantur, quia dum in eisdem coeli partibus sol erigitur, flagrantiore mundum torret fervorem austro coaptantur, quia dum in eisdem coeli partibus sol erigitur, flagrantiore mundum torret calore. Autumnus namque et vespera jure occidenti mancipantur, eo quod tunc omnium fructuum terrae messis finitur, et tota diei spatia terminantur. Hiems ergo et intempestum septentrioni assimilantur, eo quod tunc terra frigore torpeat, et magis quieti quam alicui operi tempus opportunum sit. Igitur dum omnia per crucem constat esse recuperata, et per Christi passionem renata ac meliorata, rite ad ejus laudem cuncta conveniunt, quia ipse est cum Patre et Spiritu sancto unus Deus, cui soli benedictiones illae competunt, quas tres pueri in camino ignis ardentis, omnes creaturas ad laudem Creatoris exhortando, concinnebant atque dicebant: Benedicite,quae in eis sunt: quia, secundum Apostolum, ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia, ipsi honor et gloria
Abbreviated transcription (Latin):
terram uero quaegrauissima est &amum increaturis ten& locum inferiori pasti crucis deputemus. haex
quippe omnia dementa sicut quadam naturo propinquitate sibim& commiscentur ut mundi integra¬
tatem conficiant ita oaam quattuor purtes crucis sibim & sociantur ut perfestam speciem cius demonstrei
iautem quattuor plagis eam orbis uelimus assignare iacentem modamus necesse est ita ut primam partem
cius orienti ex tremam occidenti dextram aquiloni sinistram austro deputemus. S imiliter quoque quattu
uicissi tudines temporum scu iiii partes naturalis dici eadem dispositione incruce possunt adunari utuna
species anni siue diei congrut in his queat ostendi. uerenim atq aurora ortum lucis ecoalescentia interra
germina ordine suo proferunt & obhoc bene orienti deputantur. aestas autem atq meridies. propter

Expanded text:
terram vero, quae gravissima est et imum in creaturis tenet locum, inferiori parti crucis deputemus. Haec terram vero, quae gravissima est et imum in creaturis tenet locum, inferiori parti crucis deputemus. Haec quippe omnia elementa sicut quadam naturae propinquitate sibimet commiscentur, ut mundi integritatem perficiant: ita etiam quatuor partibus crucis sibimet sociantur, ut perfectam speciem ejus demonstrent. Si autem quatuor plagis orbis eam velimus assignare, jacentem metiamur necesse est ita: ut primam partem ejus orienti, extremam occidenti, dextram aquiloni, sinistram austro deputemus. Similiter quoque quatuor vicissitudines temporum naturalis diei, eadem dispositione in cruce possunt adunari, ut una species anni sive diei congrue in his queat ostendi. Ver enim atque aurora ortum lucis et coalescentia in terra germina ordine suo proferunt, et ob hoc bene orienti deputantur. Aestas autem atque meridies propter
Abbreviated transcription (Latin):
este igitur quater narium numerum ꝑfectione sacratum pene nullus ignorat & ideo bene illum inform.
crucis ⁊p̃i transfiguratam totus orbis uenerctur. Si quidem mundum quattuor elementis constate
manifestum est id est igne aere aqua & terra & totum orbem quattuor terminari partibus siue an
notum est oriente scilic& &occidente aquilone &meridie. Quattuor quoque sunt uicissitudin es
temporum id est uer aestas. autum nus hiems. & quattuor quadrantes naturalis diei id est quater satne
horat quae tamen his initiis dinoscuntur Mane ui delic& emneridie uespere & intempesto sed quomodo
cruci conuenientet possit haee dispositio coaptari intimandum est. Siergo ereitam erucem uolue¬
rimus aspicere ignem quod supremum est elementorum in arte illius conlocemus aerem quoque ecaquam
quaemedia sunt inelementis in transuerso crucis ligno quod permedium stipitis cresti ducitur consis natiu

Expanded text:
ecte igitur quaternarium numerum perfectione sacratum pene nullus ignorat, et ideo bene illum in forma crucis Christi transfiguratum totus orbis veneratur. Siquidem mundum quatuor elementis constare manifestum est, id est, igne, aere, aqua et terra. Et totum orbem quatuor terminari partibus sive angulis notum est, oriente scilicet et occidente, aquilone et meridie. Quatuor quoque sunt vicissitudines temporum, id est, ver, aestas, autumnus, hiems; et quatuor quadrantes naturalis diei, id est, quater senae horae, quae tamen his initiis dignoscuntur, mane videlicet et meridie, vespere et intempesto. Sed quomodo cruci convenienter possit haec dispositio coaptari, intimandum est. Si ergo erectam crucem voluerimus aspicere, ignem, quod supremum est elementorum, in arce illius collocemus; aerem quoque et aquam, quae media sunt in elementis, in transverso crucis ligno, quod per medium stipitis erecti ducitur, consignemus;
Abbreviated transcription (Latin):
ab& ergo haet species scãe crucis in cornibus suis ternas lineas ut demonstres quod sicut poba derdinal
leuaque indirestt tramitesuo uicinas & coad herentes lineces haber ita uentorum quattuor cardinaliũ
principalitts indextra & insinistrauentos alios positionesua consociat: sic & quattuor emporaternos
men ses singula habenti a siue equinoctus siue solstitiis media uixta quo sdam dirimuntur quod illi pla¬
num erit qui grecorum seu aegiptiorum detemporibus rationes sedulus discere curatudi urtt
autem in ipsa cruce duo uersus ex a metri quorum prior in longitudine a summo deor sumuadens
sit iste est. CNIXIIΛΡΟSTOLΙEUSΟECΟΚΑTVRIVCIERVSCΑ Sunt quideme& aliiduo uersus
penta m&ri in lincis adiacentibus cornibus crucis quorum unus per anfrastum longitudini crucis supra

Expanded text:
Habet ergo haec species sanctae crucis in cornibus suis ternas lineas, ut demonstret, quod sicut ipsa dextra Habet ergo haec species sanctae crucis in cornibus suis ternas lineas, ut demonstret, quod sicut ipsa dextra laevaque, in directo tramite suo vicinas et coadhaerentes lineas habet, ita ventorum quatuor cardinalium principalitas, in dextra et in sinistra ventos alios positione sua consociat, sic et quatuor tempora, ternos menses singula habentia, sive aequinoctiis sive solstitiis media, juxta quosdam dirimuntur: quod illi planum erit, qui Graecorum seu Aegyptiorum de temporibus rationes sedulus discere curat. Sunt autem in ipsa cruce duo versus hexametri, quorum prior in longitudine a summo deorsum vadens,sit, iste est; Grex et apostolicus decoratur luce corusca. Sunt quidem et alii duo versus pentametri in lineis adjacentibus cornibus crucis, quorum unus per anfractum longitudini crucis supra
Abbreviated transcription (Latin):
matu on e lnup sis duo decim nomina .xii. apostolorum & agni & reliqua ubs eeistenim eclesia
inhoc aedificio spiritui significatur quae est caelestis uidelie& hierusalem ee uebs regis magni artife
ei conditos a ds qui fundamentum eius si mul&t consummatio est qui pronobis duuem potare sedico
dignatus est ut propri sanguinis hostia eius dem moeni a ciuitatis abluerit partes orque d edica¬
nit dmnia quaȩcumque habe pater propria ipse possid&. unde lnpestore semm. ponte ficustu¬
pomut pulcherrimo mysterio pander&ar omnia spiracalia charis mata que singuli quique senetĩ
pomitm & eꝓ parto Ger ci piebant inmediatoredĩ & hominum. homine: Npo ihũ pariter & podee
habitauit in nobis Ec uidimus gloriam eius gloriam quac siunigeniti apatre olenum gratia quue¬
rattt & paulo post et deplenitudine cius nos omnes accepimus & gratiam pro gratia. qui a
lex permo ysendata est gratia & ueritas per ihm̃ xp̃m facta est:

Expanded text:
t in ipsis duodecim nomina duodecim Apostolorum et agni, et reliqua. Sancta enim Ecclesia in hoc aedificio spirituali significatur, quae est coelestis videlicet Hierusalem, et urbs regis magni, cujus artifex et conditor est Deus, qui fundamentum ejus simul et consummatio est, qui pro nobis etiam pontifex fieri dignatus est, ut proprii sanguinis hostia ejusdem moenia civitatis ablueret pariter atque dedicaret. Omnia quaecunque habet propria pace ipse possidet, unde et in pectore summponi, ut pulcherrimo mysterio pandatur, omnia spiritualia chrismata quae singuli quique sanctorum viritim et ex parte percipiebant, in mediatore Dei et hominum homine Jesu Christo pariter et perfecte tavit in nobis, et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi unigeniti a Patre, plenum gratia et veritate. Et paulo post: Et de plenitudine ejus nos omnes accepimus, et gratiam pro gratia, quia lex per Moysen data est, gratia et veritas per Jesum Christum facta est.
Abbreviated transcription (Latin):
uoden arius ergo numerus quam bene & apte scãe cruci conueniat non pat uos pationis est lntellegere
hofao ar quibus soltotiam su per ficiem cerrae inlustrat . .Xii. quoque patri arechae ex quibu sonins emule¬
tudo filio um isiibieł propagata ẽ. quaȩ terram repromisionis secundum soltese uatribniu posse¬
dt aquibus es ordi sunt pro pheccie diuini partus praecones unde & ipse salluator cartemis sus cipere
& inter homines nasci dignatus. ẽ quilux in hunc mundum ueniens. .xii. a postolos quos exapisa getise
elegit sol iustitiae in hora rum similitudine in lustrans per cunctas plagas orbis adscientum tauisi
fidem predicandam direxit: & in aedificio caelestis herusalem eius dem numeri sacranient uit mudtio¬
ciciemi nsinuatur. quod apo calipsis quidemostendit ubiita scriptumestu sCostendat nibiocuuo so tasaiqua
herusa sem desen deotem dicelo addo habentem elaritetemdi lumencius simile lapidi preuio sotamnquam¬

Expanded text:
uodenarius ergo numerus quam bene et apte sanctae cruci conveniat, non parvae rationis est intelligere:ei horae duodecim, quibus sol totam superficiem terrae illustrat; duodecim quoque patriarchae, ex quibus omnis multitudo filiorum Israel propagata est, quae terram repromissionis secundum sortes duodecim tribuum possedit, a quibus exorti sunt prophetae, divini partus praecones. Unde et ipse Salvator carnem suscipere, et inter homines nasci dignatus est: qui lux in hunc mundum veniens, duodecim apostolos, quos ex ipsa gente elegit sol justitiae, in horarum similitudine illustrans, per cunctas plagas orbis, ad sanctae Trinitatis fidem praedicandam direxit. Et in aedificio coelestis Hierusalem ejusdem numeri sacramentum multipliciter insinuatur, quod Apocalypsis quidem ostendit, ubi ita scriptum est: Et ostendit mihi civitatem sanctam Hierusalem, descendentem de coelo, a Deo habentem claritatem
Abbreviated transcription (Latin):
quorum primus qui in suppreno positus c̃ trigonus ten& hunc uersum incipientem ad extro ingulo superius &
circum tuntem peresaeros angulos usq ad illum unde incipiebatita: ARCE CRUCISDOMIXI SUMMA PRUEEU¬
itaISΠΙt In infimo autem trigono incipit uersus hic adextro angulo desubtus & uadit percoleros
bextrx uitem partis trigonus contin& hunc uersum ab infimo angulo primum sursũ ascendendo sicque circi¬
eundo coeros usq ad initium suumita. FORTISEDIROEXTROCORAUFERTSPICULA EUDO. Sinistro uero
trianguli uersus amedio angulo initium sumit gradiens primũ ascendendo usq ad alterum angulum indeq
ꝑcircuitũ ad caput suũ reuertit᷑ ita CUMIN LEUOMO DERANSDISPONIT IURAMODESTA. MOdestia igitur ꝑ
sincopam scripta pro temperantia ponitur species progenere:¬

Expanded text:
quorum primus qui in supremo positus est trigonus, tenet hunc versum, incipientem a dextro angulo superius, et quorum primus qui in supremo positus est trigonus, tenet hunc versum, incipientem a dextro angulo superius, et circumeuntem per caeteros angulos, usque ad illum unde incipiebat, ita: Arce crucis Domini summa prudentia sistit. In infimo autem trigono incipit versus hic, a dextro angulo desubtus, et vadit per caeteros endam. Dexterae autem partis trigonus continet hunc versum, ab infimo angulo primum sursum ascendendo, sic circumeundo caeteros usque ad initium suum, ita: Forti sed in dextro cornu fert stipulatu do. Sinistri vero trianguli versus, a medio angulo initium sumit, gradiens primum ascendendo usque ad alterum angulum, indeque per circuitum ad caput suum revertitur, ita: Cum in levo moderans disponit jura modesta. Modestia igitur per syncopam scripta, pro temperantia ponitur, species pro genere
Abbreviated transcription (Latin):
& gloripsam martyrum seg&m protulit. Vnus stips portauit hommem suspensum &ctotus mundus ad cȩleste
dedicatus ẽ regnum ludȩa gens in solens suum nontimuit ꝑimere regem. & totius orbis gentes ipsum suscepe¬
runt redemptorem quia in semine ab rahȩ benedicentur omnes nationes terrȩ: Quat tuor ergo hȩ figurae
inunam crucis formam disposi quattuor principalium uirtutum continent nomina. Prudentiȩ quoq
iustior fortitudinis &e temperantue ex quib omnis uirtutũ series procedit &inquib: roctio bonȩ uitȩ consisto
sunt igitur memonut figure secundũ trigoni speciem coniunste sediuris gradib distinctȩ. factȩ sunt enim induob
onullum nisi perscĩ sp̃s gratiam eas posse impocrare.
Ten& quoq hȩc positio sanctȩ crucis intrigonis suis quattuor uersus XXXUI litterarũ id est in singulis singulos

Expanded text:
et gloriosam martyrum segetem protulit. Unus stips portavit hominem suspensum, et totus mundus ad coeleste et gloriosam martyrum segetem protulit. Unus stips portavit hominem suspensum, et totus mundus ad coeleste dedicatus est regnum. Judaea gens insolens non timuit perimere regem, et totius orbis gentes ipsum susceperunt Redemptorem, quia in semine Abrahae benedicentur omnes familiae terrae. Quatuor ergo hae figurae in unam crucis formam dispositae, quatuor principalium virtutum continent nomina: prudentiae quoque, justitiae, fortitudinis et temperantiae, ex quibus omnis virtutum series procedit, et in quibus ratio bonae vitae consistit. Sunt ergo memoratae figurae secundum trigoni speciem conjunctae, sed variis gradibus distinctae. Facti sunt enim in duobus i Spiritus gratiam eas posse impetrare. Tenet quoque haec positio sanctae crucis, in trigonis suis quatuor versus triginta sex litterarum, id est, in singulis singulos:
Abbreviated transcription (Latin):
ergo sccus decursus aquarũ est cum foliis &̃ fructu quia protectionis suȩ nobis umbraculum proferens ap¬
tione sua compl&a aecclesiam pertotam mundilattudinem in se uitem ueram coadunatam cunctis uirtutibus fecit
ibundare ipso hoc testante egosum inquit uitis &uos palmites qui man& in me &ego in eo hic fert frustũ multũ
quit sine me nihl potestis facere. spititales enim hic gignuntur fructus quos enumerit apostolus dicens fructus
autem sp̃s ẽ caritas gaudium pax patientui longanimitas bonitas benignitas fides modestia continentia ecreliqua.
bene ergo in stã cruce spiritalis ad hib&ur fruitus quia omnium bonorum inea crucifixus ẽ austor. uam exparte
carnis dum inea mori uoluit xp̃s silutem integram hum anum ꝑcepit genus granum frumenti in terram cecidt

Expanded text:
ergo secus decursus aquarum est cum foliis et fructu, quia protectionis suae nobis umbraculum proferens apergo secus decursus aquarum est cum foliis et fructu, quia protectionis suae nobis umbraculum proferens aptione sua completa, Ecclesiam per totam mundi latitudinem in se vitem veram coadunatam cunctis virtutibus fecit abundare, ipso hoc testante: Ego sum, inquit, vitis, et vos palmites. Qui manet in me, et ego in eo, hic fert fructum multum, quia sine me nihil potestis facere. Spirituales enim hic gignuntur fructus, quos enumerat Apostolus dicens: Fructus autem Spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia, longanimitas bonitas, benignitas, fides, modestia, continentia, castitas. Bene ergo in sancta cruce spiritualis adhibetur fructus, quia omnium bonorum in ea crucifixus est auctor. Nam ex parte carnis, dum in ea mori voluit Christus, salutem integram humanum percepit genus. Granum frumenti in terram cecidit,
Abbreviated transcription (Latin):
dis tribuit hic fortitudo blanda cuncta & aduersa magnificentis sime contemnit. atq hinc fidentiȩ pati¬
gtit & ꝑ seuerantiȩ exempla proponit hic temperantia in libidinis ac ꝑtinaciȩ in solentes impdais frena
disciplitt inicit utq hinc pudicitiȩ &econtinentiae clementiȩ quoq &e sobri&itis multiplicia dona desiderar¬
tib impendit : Hoc uidelic& lignũ ab ipso plantatũ ẽ dequodicit proph&ca ligni comparationem faciens
&erit tmquã lgnum quodplntitũ ec̃ secus decursus aquarũ. quod fructũ suum dabit intempore suo & fo¬
lium eius nondecidit & omnia quȩcumq fecerit prosperabuntur decursus ergo aquarũ sunt cotidiam tran¬
situs deficientiũ populorũ & desem& ipsa ueritas dicit si in uiridi ligno hȩc faciunt inarido quid fi&. lignũ

Expanded text:
distribuit. Hic fortitudo blanda et adversa magnificentissime contemnit, atque hinc fidentiae, patidistribuit. Hic fortitudo blanda et adversa magnificentissime contemnit, atque hinc fidentiae, patientiae et perseverantiae exempla proponit. Hic emperantia in libidinis ac pertinaciae insolentes impetus frena disciplinae injicit, atque hinc pudicitiae et continentiae, clementiae quoque et sobrietatis multiplicia dona desiderantibus impendit. Hoc videlicet lignum ab ipso plantatum est, de quo dicit Propheta, ligni comparationem faciens: Et erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo, et folium ejus non decidet, et omnia quaecunque fecerit prosperabuntur. Decursus ego aquarum sunt quotidiani transitus deficientium populorum. Et de semetipso Veritas dicit: Si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet? Lignum
Abbreviated transcription (Latin):
Quantos ergo & quales fructus lignum scãe crucis germine suo proferat dignum est um in hoc sacro carmine
modo commemorare . Cuius fructus adernus est & rocdix perp&ua. cuius odor mundum repl& & sapor
fideles fatiit cuius splendor solem superat &candor niuem obfuscat cuius cacumen polũ excedit &cuius in¬
futũ ucunditas pipsũ &inipsomundo collata est quia in ipso rerum perfestio compl&ca t̃. in ipso celsitudinẽ
suã pnudintia demonstrat in ipso soliditatẽ suã iustitia reuelat. in ipso potentiam suam fortitudo consignat.
inipio moderamina sua temperantia conlaudat . Nic oaam prudentia ad quisitionem sapientiȩ & cõp̃hensionem
uerititis deuotis concedit atq hinc prouidentiȩ in tellegentis & memoriȩ dona omnis fidelis ꝑcipit hic iustu
fide fundamentũ posuit atque hinc pi&cats & religionis gratiȩ quoque &uindicationis ȩquitatem unicuiq

Expanded text:
Quantos ergo et quales fructus lignum sanctae crucis germine suo proferat, dignum est etiam in hoc sacro carmine modo commemorare, cujus fructus aeternus est et radix perpetua; cujus odor mundum replet, et sapor fideles saginat; cujus splendor solem superat, et candor nivem obfuscat; cujus cacumen polum excedit, et cujus intutum series per ipsum et in ipso collata est mundo, quia in ipso rerum perfectio completa est. In ipso celsitudinem suam prudentia demonstrat, in ipso soliditatem suam justitia revelat, in ipso potentiam suam fortitudo consignat, in ipso moderamina sua temperantia collaudat. Hic etiam prudentia acquisitionem sapientiae et comprehensionem veritatis devotius concedit, atque hic providentiae, intelligentiae et memoriae dona, omnis fidelis percipit. Hic justitia fidei fundamentum posuit, atque hinc pietatis et religionis, gratiae quoque et vindicationis aequitatem unicuique
Abbreviated transcription (Latin):
carnem quamtraxit deadum maria enimdeadam & dñicarodemaria iudeicruei fixerunt & ille resuscitaturu
erat ipsam carnem triduoquam illierant in cruce occisuri & itcilli soluerunttem plum. A ui. annis edificatum
& ipse litriduo resuscitauit illud. Benedicamus igitur nos dm̃patremomnipotentem qui peruerbum suum sibi co
mortalem inuisibilem illum unum desideremus aquo & becbimur illum solum excoto corde cotamente totie
uirtute diligamus incuius amore in aesernum lucundabimus adillumtantũ curramus illique solum in hac
peregrinatione ingemescamus quinos in caelis in conspestuglorie maiestitis sue remunerabit & sine fine lci fi¬
cabit ipsigloria & honor & potestas & imperium in saerula saeculorum:
st hic in quattuor litteris grandioribus nominis adamperparuiores litteras quinquaginita & unim talis

Expanded text:
carnem, quam traxit de Adam — Maria enim de Adam et domini caro de Maria — Iudaei crucifixerunt; et ille resuscitaturus carnem, quam traxit de Adam — Maria enim de Adam et domini caro de Maria — Iudaei crucifixerunt; et ille resuscitaturus erat ipsam carnem triduo, quam illi in cruce erant occisuri. illi soluerunt templum XLVI annis aedificatum, et ille triduo resuscitaumortalem, invisibilem; illum unum desideremus, a quo et beabimur; illum solum ex toto corde, tota mente, tota virtute diligamus, in cujus amore in aeternum jucundabimur; ad illum tantum curramus, illique solum in hac peregrinatione ingemiscamus, qui nos in coelestibus in conspectu gloriae majestatis suae remunerabit, et sine fine laetificabit. Ipsi gloria, et honor, et potestas, et imperium in saecula saeculorum. Amen. Ast hic in quatuor litteris grandioribus nominis Adam, per perviores litteras quinquaginta et unam, talis
Abbreviated transcription (Latin):
te quattuor mundi partes a natole dissis arctos mesembria ista quattuor nomina sitiem quam uersus quattuor subi
inuicem scribas in corum capitibus adamlegitur &r inde intellegidatur dñmorbis eum esse creatum & significare cũ
qui ineruce quadrata totius orbis futurus erat redemptor et reparator unde & secundus adamdicitur. hab&i quo que
idem nomen in semysterium incarnationis xp̃isi numerus in litteris eius dem nominis secundum grecorum regulã
qui adlitteras suos numeros conputunt intendatur. A enim innumeris apud gretos significat unum. E quao¬
ap̃orespondisse leguntur. xlui. annis aedificatum est templumhoc &̃ tu lntribu sdiebus exeitabis illud q̃uod euan¬
deadum peccatum traxit: templum corporeum indesumpsit non iniquitatem quae detemplo pellenda est ipsamaut̃

Expanded text:
atae quatuor mundi partes; Anatole, disis, arctos, mezembria. Ista quatuor nomina, si tanquam versus quatuor sub atae quatuor mundi partes; Anatole, disis, arctos, mezembria. Ista quatuor nomina, si tanquam versus quatuor sub invicem scribis, in eorum capitibus Adam legitur; et inde intelligi datur Dominum orbis eum esse creatum, et significare eum qui in cruce quadrata totius orbis futurus erat redemptor et reparator: Unde et secundus Adam dicitur. Habet quoque idem nomen in se mysterium incarnationis Christi, si numerus in litteris ejusdem nominis secundum Graecorum regulum, quia ad litteras suos numeros computant, intendatur. A enim in numeris apud Graecos significat unum; Δ quaadraginta sex annis aedificatum est templum hoc, et tu in tribus diebus excitabis illud? Quod evande Adam peccatum traxit, templum corporeum inde sumsit, non iniquitatem, quae de templo pellenda est. ipsam autem
Abbreviated transcription (Latin):
redemptionis nr̃ ae magis conuenit haberi quam in illa ubi plagae totius mundi potuere conphendi quaescilica scã
crux est quaiacens totumorbem metitur. dequa pocr ait quattuor in deplagaes qua drat colligit orbis. Splen¬
didus auctoris deuertice fulge& eous. occiduosa cne lambuntur sidere plantue. areton deatra cene medium leus
erigit axem cunstique demembris uiuit natura creantis. & cruce confixus dnis regit undique mundum. Hocide
& in nomine procopla stiolimdesignatum fuit scilic& adem In cuius uocabulo quattuor litteris qualtuor orbiscer¬
rarum partes pergrecas appellationes demonstrantur. Sienim grece dicantur oriens occidens aquilo meridies sicut
plerisquelocis sancta eos seriptura commemorat incapitibus uerborum inuenies adem dicuntur enim grecememor¬

Expanded text:
redemptionis nostrae magis convenit haberi quam in illa, ubi plagae totius mundi potuere comprehendi. Quae scilicet sancta redemptionis nostrae magis convenit haberi quam in illa, ubi plagae totius mundi potuere comprehendi. Quae scilicet sancta crux est, quae jacens totum orbem metitur, de qua poeta ait: Quattuor inde plagas quadrati colligit orbis. Splendidus auctoris de vertice fulget Eous. Occiduo sacrae lambuntur sidere plantae. Arcton dextra tenet, medium leva erigit axem. Cunctaque de membris vivit natura creantis, Et cruce confixus Dominus regit undique mundum. Hoc idem et in nomine protoplasti olim designatum fuit, scilicet Adam. In cujus vocabulo quatuor litteris, quatuor orbis terrarum partes per Graecas appellationes demonstrantur. Si enim Graece dicantur oriens, occidens, aquilo, meridies, sicut plerisque locis sancta eos Scriptura commemorat, in capitibus verborum invenies Adam. Dicuntur enim Graece memor
Abbreviated transcription (Latin):
Acud ergo sibi uedit hã figura &ehet conscriptio oportor intellegi nonienenim primi hominis id ẽ. adem infigura & forme
scẽ trucis dispositum est dequo & ortecesunt oranes gentes & omnegenus humanum originemtraxit qui serundum
a postolum est forma futuriui delic& xp̃i. dequo idem a postolus itt dicit factus est primus adam in animam uiuen¬
tem nouissimus autem adiam in spm uiuificantem. & paulopost primus inquit homo d&erra terrenus secundus
honio dec aelo celestis qualis terrenus cales & terreni &c qualis caelestistales & caelestes: Igitur sicutpor tecuimus lmagin
terrdu portemus & imaginem caelestise curhoc dixerit statim causam subiunxit. hoc autẽ dico fratres qũo caro & san
guis regotimdĩ nom possi detunt neque corruptio incorruptelam possidebit. Recte enim nomen adem in erucem con¬
figuratum ponitur inqua omnegenus humanum per xp̃mliberatum esse cognoseitur nerln alia forma species

Expanded text:
d ergo sibi velit haec figura et haec conscriptio, oportet intelligi. Nomen enim primi hominis, id est Adam, in figura et forma sanctae crucis dispositum est; de quo exortae sunt omnes gentes, et omne genus humanum originem traxit; qui secundum Apostolum est forma futuri videlicet Christi, de quo idem Apostolus ita dicit: Factus est primus Adam in animam viventem, novissimus Adam in spiritum vivificantem. Et paulo post: Primus, inquit, homo de terra terrenus, secundus homo de caelo caelestis qualis terrenus tales et terreni et qualis caelestis tales et caelestes igitur sicut portavimus imaginem terreni portemus et imaginem caelestis hoguis regnum Dei non possidebunt, neque corruptio incorruptelam possidebit. Recte enim nomen Adam in crucem configuratum ponitur, in qua omne genus humanum per Christum liberatum esse cognoscitur, nec in alia forma species
Abbreviated transcription (Latin):
inceptiuas peram fractum redeant. sed omnes indextro angulo suo superius incipientes persinistrum supra ad sinistrũ
fra indecem &nouem litteris descendunt. sost ea iterum indextro angulo superius auicessina littera incipientes &
ndendo perdextrum inferius uadentes ad sinistrumusque infra decem & sep̾tem luteris pertingunt & sic unus quis que ue
quattuor te tragonorum .xxxui. litteras contin&̃ quiutique numerus est tetragoni plani & senarii insem& ipso multiplica¬
one confesti sicut in sequentibus de monstrabimus. est autẽ uersus hic tetragoni subtus dextrum cornucrucis posiq

Expanded text:
inceptivas per anfractum redeant, sed omnes in dextro angulo suo superius incipientes, per sinistrum supra ad sinistrum inceptivas per anfractum redeant, sed omnes in dextro angulo suo superius incipientes, per sinistrum supra ad sinistrum infra in decem et novem litteris descendunt, postea iterum in dextro angulo superius a vicesima littera incipientes, et descendendo per dextrum inferius vadentes ad sinistrum usque infra decem et septem litteris pertingunt: et sic unusquisque versus quatuor tetragonorum triginta sex litteras continet, qui utique numerus est tetragoni plani et senarii in semetipso multiplicatione confecti, sicut in sequentibus demonstrabimus. Est autem versus hic tetragoni subtus dextrum cornu positi: Te p
Abbreviated transcription (Latin):
om Quadratum namque omne quocumque uertitur fixum stare consueuit cuinimirũ figurȩ assimilantur corda
torũ quae ita infidei firmitate consistere didicerunt. ut nulla occurrentium aduersitate nec ipsa edam morte a sui rec¬
tudine possint status inclinari. quales ui delice doctores ecclesia nonsolum deiudea uerum Saã degentib ꝑplure
cepit. Reste quidem in seã cruce haec aedificatio de monstrotur. quia in ipsa idẽ inpassione xp̃i tota ecclesia catholica
uindata fabricata ꝑfecta atque dedicata est nec hoc edificium umquã uenir& ad effestum nisi pcrucem liberarecu
nus humanum. nec ipsius sacerdotis digne conplereur officium nisi ipse sacerdos incruce fier& sacrificium.
itoragonis uero circa crucem positis uersus conscripti nonpercircuitum penitus girant hoc est ut finalibus lit teris.

Expanded text:
damento poni. Quadratum namque omne quocunque vertitur fixum stare consuevit. Cui nimirum figurae assimilantur corda damento poni. Quadratum namque omne quocunque vertitur fixum stare consuevit. Cui nimirum figurae assimilantur corda electorum, quae ita in fidei firmitate consistere didicerunt, ut nulla occurrentium adversitate, nec ipsa etiam morte a sui rectitudine status possint inclinari: quales videlicet doctores Ecclesia non solum de Judaea, verum etiam de gentibus perplures suscepit. Recte quidem in sancta cruce haec aedificatio demonstratur, quia in ipsa, id est, in passione Christi tota Ecclesia catholica fundata, fabricata perfecte, atque dedicata est, nec hoc aedificium unquam veniret ad effectum, nisi per Crucem liberaretur genus humanum, nec ipsius sacerdotis digne compleretur officium, nisi ipse sacerdos in cruce fieret sacrificium.  et aulae In tetragonis vero circa crucem positis versus conscripti, non per circuitum penitus gyrant, hoc est, ut finalibus litteris ad