comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& ante dnm̃ inuenies grãm. & iterum¬
quod scriptũ ẽ. Si te ducem ordinauerint.
ne extollaris: s esto int̾eos quasi unus
repmissionis. Ipse erat sticcessor moysi
&. non ipse sibi ꝑmittit sumere sortem
tre: s expectat ut accipiat portuinculã¬

Expanded text:
 et invenies gratiam . » Et iterum scriptum est: « Si te ducem ordinaverint, ne extollaris, sed esto inter eos quasi unus repromissionis: ipse erat successor Moysi, et non ipse sumere permisit sortem terrae, sed exspectat ut accipiat portiuncula
Abbreviated transcription (Latin):
sita grauari dicit᷑ suꝑ immundos sp̃c
manus effrem: uel quia boni actus & bo¬
na oꝑa grauant. & affligunt demonũ
genus contrariasq uirtutes. Quanto
enĩ nos meliora gerimus. & quanto in
optimis conuersantur. tantõ illis mole¬
sta hȩc efficiunt᷑ & grauia. Gratum uero
illis ẽ & acceptũ. & uoluntates eius quo¬
dammodo exhibent: qui inturpidine
& flagitiis uiuunt. Qui uero in bonis
actib manũ suã grauauerit suꝑeos etiã¬
si penicus cos expellere non potuerit: cer¬
te tributarios eos faciet & subiectos. E¬

Expanded text:
dicitur super immundos spiritus manus Ephraim vel boni actus, vel bona opera gravantia affligunt daemonum genus, contrariasque virtutes. Quanto enim nos meliora gerimus, et quantum in optimis conversamur, tanto illis haec molesta efficiuntur et gravia. Gratum vero illis est et acceptum, et voluntatem eorum quodammodo exhibet qui intra hebetudinem et flagitiis vivit. Qui vero in bonis actibus manuum suarum gravaverit super eos, etiamsi penitus eos expellere non potuerit, certe tributarios eos facit et subjectos.
Abbreviated transcription (Latin):
tatur amarus. uel amaritudo. Habitan¬
tes ergo inelon quȩ int̾pretat᷑ arietantes.¬
ꝑmanent: & habitant amaritudines in
arietantib & paci ficis. Arietantes sunt
hi qui magonib positi expugnare ⁊abo¬
licas edes instructurasq conantur. paci¬
fici uero carnalib concupiscentiis suꝑa¬
tis pacem aniȩ gerunt: mutrisq tam̃
ꝑ seuerat & contendit contraria a maritudo
ꝑsistere. Inquo tale aliquid intelligere
possumus quod dicit. ꝑmansit habitare¬
amorreus in ipsis. Uerbi gr̃a si inimica
uirtus demonis examaritudinis turma
ueniens obsideat alicuius corpus. ꝑtbet
orationes. multa ieiuma. multe exorcistaꝵ

Expanded text:
tatur amarus vel amaritudo. Habitantes ergo in Elon, quae interpretatpermanent, et habitant amaritudines in arietantibus et pacificis. Arietantes sunt hi qui, in agone positi, expugnare diabolicas aedes et destruere conantur; pacifici vero, qui in carnalibus concupiscentiis superati pacem animae egerint: in utrisque tamen perseverare contendsistere; in quo tale aliquo intelligere possimus, quia dicit, permansit Amorrhaeus in ipsis. Verbi gratia, si inimica virtutis daemonis ex amaritudine turma veniens obsideat alicujus corpus, perturbat orationes aut multa jejunia, multae exorci
Abbreviated transcription (Latin):
& aclhibita sibi exdĩ nominis inuocati
quem impudent̾ obsedit & nequiter
ita etiam hic intelligendũ ẽ inistis qui
dicunt᷑ amorrei qui ꝑmanent & ꝑsistunt
habitare in helon. & in salamin. & ut
uere ostenderet scriptura quia ꝑferentes
penas & flagella ꝑsistunt. dicit. & grauis

Expanded text:
 adhibita sibi ex Dei nominis invocatioquem impudenter obsidet et nequiter: ita etiam hic intelligendum est in istis qui dicuntur Amorrhaei, qui permanent et persistunt habitare in Elon et in Salumin. Et ut vere ostenderet Scriptura quia perferentes poenas et flagella persistunt, dicit: Et gravis
Abbreviated transcription (Latin):
chananeos uagas & lubricas cogitatioẽs
semꝑ debent eicere de animab suis.
Potens ẽ aut̃ ds qui & iebuseos & cha¬
Ipsum ergo dñm dep̃cemur ut eiciens
anobis malas cogitationes bonas inse
didũ. quod nos in die iudicii ex consci-¬
entiȩ cogitationib arguat: s inueniat᷑
in nobis puritas cordis in xp̃o iłm dño¬

Expanded text:
Chananaeos, vagas et lubricas cogitationes, Chananaeos, vagas et lubricas cogitationes, semper debent ejicere de animabus suis. Potest autem Deus Jebusaeos et ChaIpsum ergo Dominum deprecemur, ut ejiciens a nobis malas cogitationes, bonas inserdidum quod nos in die judicii ex conscientiae cogitationibus arguat, sed inveniatur in nobis puritas cordis. «
Abbreviated transcription (Latin):
pretat᷑. Si ergo incorde nr̃o ihrłm edifica¬
ta ẽ. hoc ẽ si uisio pacis incorde nr̃o fun
ita fixi & stabiles sumus inhac uisione
pacis. ut numquã ꝓrsus ulla cogitatio
mala. uel alicuius peccati consilium
ascendat in eor nr̃m: si hoc ita fieri possit.
poterimus dicere quia in ihrłm sumus.
& nullus alius habitat nobiscũ. nisi soli¬
illi qui seĩsunt. Nunc uero cum etiam¬
si ad grande ꝓfectũ ueniamꝰ & sũmis nos¬
met ipsas studiis excolamꝰ. tam̃ ñ puto
cuiquã tantũ incordepuritatis euenire
ut nunquã aduersȩ cogitationis cogitatio
maculetur. ceitum ẽ habitare & iã iebuseos
cũ filus uida inihrłm. Non tamen indeo¬
quantũ fieri pot̾ eicere eos: s satis agen¬
dum nobis ẽ & tamptandũ eotidie eicere
eos de ibrłm. s sicut scriptum ẽ. non
possumus simulom̃s eicere. Hoc idem
itiam ihis qui fructificant sentiendũ
ẽ. qui effrem filii nominant᷑: qui & ipsi

Expanded text:
pretatur. Si ergo in corde nostro Jerusalem aedificapretatur. Si ergo in corde nostro Jerusalem aedificata est, hoc est, visio pacis in corde nostro fundaita fixi et stabiles sumus in hac visione pacis, ut nunquam prorsus ulla cogitatio mala et alicujus peccati consilium ascendat in corde nostro. Si hoc ita fieri posset, poteramus dicere quia in Jerusalem sumus, et nullus alius habitat nobiscum nisi illi qui sancti sunt. Nunc vero si ad grandem provectum veniamus, et summis nosmetipsos studiis excolamus, tamen non puto cuiquam tantum in corde puritatis evenire, ut nunquam adversae cogitationis contagione maculetur. Certum est habitare Jebusaeos cum filiis Juda in Jerusalem: non tamen dixquantum fieri potest, ejicere eos, sed satis agendum nobis et tentandum quotidie ejicere eos de Jerusalem. Sed, sicut scriptum est, non possumus simul omnes ejicere. Hoc idem autem in his qui fructificant sentiendum est, quia Ephraim filii nominati sunt, qui et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑdidit effrem chananeũ qui habita¬
bat ingarer. & habitauit chananeus in
effiem usq in hodiernũ diem. E ffrem in¬
t̾pretatur fructificatio. Qui ergo fructifi¬
cat & crescit infide. non pot̾ ext̾minare
fructificat & crescit semꝑ habitat chana¬
neus. Numquã enĩ temptationũ motus
cessant abeo. S: tu siuere fructificas in deo
& uides talem aliquem inquietũ tͥbidum.
mobilem: scito quia chananeus ẽ. Ee si¬
ñ potes eũ eicere de eccłia. quia ñ potuert̃
filii effrem disꝑdere chananeos: illuo ob¬
serua quod apłs cõmonet dicens. subtra¬
ite uos abom̃i fratre inquiete ambulate.
describi incorde triplicit̾: etiam aliud
p̾ter illa quȩ diximus quod cordi meo
occurrit ad aures ur̃as ꝓferam: & uos
facite quod scriptũ ẽ. ut uno dicente.
ceteri examinent. Me ergo dicente quod
sentio. uos discernite & examinate si rec¬
tum ẽ: aut minus rectum. De ihrłm
frequent̾ diximus. quod uisio pacis inter¬

Expanded text:
aeum qui habitabat in Gazer; et habitavit Chananaeus in Ephraim usque in hodiernum diem. » Ephraim interpretatur fructificatio. Qui ergo fructificat et crescit in fide, non potest exterminafructificat et crescit, semper habitat Chananaeus; nunquam enim tentatio, nunquam motus cessant ab eo. Sed tu si vere fructificas in Deo, et vides talem aliquem inquietum, turbidum, mobilem, scito quia Chananaeus est; et non potes ejicere eum de Ecclesia, quia non potuerunt filii Ephraim disperdere Chananaeum. Illud observa quod Apostolus monet dicens: « Subtrahite vos ab omni fratre inquiete ambulante describi in corde tripliciter, etiam aliud, praeter illa quae diximus, quod cordi meo occurrerit, ad aures vestras proferam: Et vos facite quod scriptum est, ut uno dicente, caeteri examinent . Me ergo dicente quod sentio, vos discernite et examinate si rectum est, aut minus rectum. De Jerusalem frequenter diximus quia visio pacis inter
Abbreviated transcription (Latin):
humilitas accipiendaẽ illa quã om̃s huiꝰ¬
scłi poete uel philosophi de diuinitate
senserunt: quia & bumilia & deo indigna
sunt quȩ senserunt. Quid ergo tam hu¬
ligna. & lapides deos uel astruere uel pu¬
tare: Huius ergo inanis humilitatis fi¬
lius primus ẽ qui dicit᷑ extra me: hoc

Expanded text:
humilitas accipienda est illa, quam omnes saehumilitas accipienda est illa, quam omnes saeculi poetae vel philosophi divinitatem senserunt, quia et humilia et Deo indigna sunt quae senserunt. Quid est tam huligna et lapides deos vel astruere vel putare. Hujus ergo inanis humilitatis primus filius est qui dicitur extra me, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: filius inanis humilitatis. immo¬
Om̃s & enim fratres qui de humilita¬
te in ani nascuntur: certum est quia extra
consiliũ sunt. Tercius thalamin qui iiter¬
pretatur p̃cipitiũ uel suspensio: quod de¬
signat nichil ineo stabilitatis. s uaga omĩa
& inpreceps ruentia. Istos ergo tres filios
enac ext̾minat & int̾ficit caleph: & pꝰ istos
ascendit etiam indabyr. N omen aũt dabyr.
pͥus ciuitas litterarũ. Dabir int̾pretatur
loquela. S nomen dabir prius erat ciui
mur scripturã indelligamꝰ eẽ ciuitatẽ litte¬
rarum. que pꝰmodũ efficitur dabir. quod
ẽ loquela. Hȩc & enĩ quȩ prius inlitteris
erat & scđm litteram intelligebat᷑. modo
in ȩccłus xp̃i reuelante dño loquela effec¬
ta ẽ loquentib de ea & disserentib primo
S & singuli quiq doctores eccłiarum. lit¬
enac. quos caleph incuiꝰ ꝑsonã urtutem
legis asscripseramus interemit.: In anis

Expanded text:
: filius inanis humilitatis quem: filius inanis humilitatis quemomnes enim fratres qui de humilitate inani nascuntur, certum est quia extra consilium sunt. Tertius Tholmai, quod interpretatur praecipitium vel suspensio: quod designat nihil in eo stabilitatis, sed vaga omnia et in praeceps ruentia. Istos ergo tres filios Enach exterminavit et interfecit Caleb, et post istos ascendit etiam in Dabir. Nomen erat Dabir prius civitas litterarum. Dabir interpretatur loquela, sed nomen Dabir erat prius civitmur Scripturam intelligamus esse civitatem litterarum; quae postmodum efficitur Dabir, quod est loquela: haec est enim quae prius in litteris erat, et secundum litteram intelligebatur, modo in Ecclesiis, revelante Domino, loquela effecta est, loquentibus de ea et disserentibus primo Sed et singuli quoque doctores Ecclesiarum litEnach quos Caleb, in cujus persona virtutem legis descripseramus, interimit? Inanis
Abbreviated transcription (Latin):
mo ergo discutiamus quare meti. p olim
accepit caleph. & illã quȩ prima int̾ cet̾as
om̃s interra repromissionis metropolis no¬
minatur & metropolim enach. E nach
interpretatur humilitas inanis .ł. responsio
inanis. Accepit ergo caleph metropolunhu¬
militatiᷤ ĩ aniᷤ D uas humilitates ẽẽ certũ
ẽ. Unam laudabilẽ dequa dicit salua¬
tor discite a me quia mitis sum & humi¬
lis corde: & inuenietis requiem anunab¬
humiliamini ergo sub potentissima ma
pabilis peccatoꝵ. sicut illa quam de il¬
licito coitu dicit scriptura quia humi¬
liauit illam quod de amon scriptum
ẽ: quia humiliauit thamar sororem
suã. E st ergo humilitas hȩc in anis. q̃¬
excidit caleph. & interemit tres filios
enach. qui erant filii in anis humilita¬
tis. & illis int̾fectis ipse habitabat ci¬
uitatẽ. & facit que in consequentibus
scripta sunt. Qui aut̃ sunt isti tres filii
in anis humilitatis. quos ext̾minauit
calephͤ Primus susy quiint̾pretatur

Expanded text:
mo ergo discutiamus quare metropolim accepit Caleb, et illam quae prima inter caeteras omnes in terra repromissionis metropolis nominatur. Et metropolis Enach interpretatur humilitas inanis, vel responsio inanis. Accepit ergo Caleb metropolim humilitatis inanis. Duas esse humilitates certum est, unam laudabilem, de qua dicit Salvator: « Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabHumiliamini sub potentissima manpabilis peccatorum, sicut illa quam de illicito concubitu dicit Scriptura quod de Amon scriptum est, qui humiliavit Thamar sororem suam . Est ergo humilitas inanis. excidit Caleb, et interemit tres filios Enach, qui erant filii inanis humilitatis. Illis interfectis ipse habuit civitatem, et fecit quae in consequentibus scripta sunt. Qui autem sunt filii inanis humilitatis quos exterminavit Caleb? Primus Susi, qui interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
de qua excidit iram. mansuetudinem
plantat. & dequa excidit suꝑbiam:
plantat humilitatẽ. Dequa eradieat
lauisciuiam. pudicitiam plantat. De
qua stirpat ignorantiã. in serit scientiã.
Non tibi uidetur talis debere ẽẽ plan¬
tatio quam plantat ds̃. magis quam
in sensibiliũ t̾renoꝵq lignoꝵ : Est item
impͥmis opꝰ d̃i u̾bi destruere edificia
diabolica: que in animã construxit
humanã. Illa enim turris suꝑbiȩ in
uno quoq nr̃m muro s elationis exstru¬
xit. hec sermo dĩ sub uertit & subruit.
ut merito scd̾m apłm efficiamur dl¬

Expanded text:
de qua excidit iram, mansuetudinem de qua excidit iram, mansuetudinem plantaplantat humilitatem; de qua eradicat lasciviam, pudicitiam plantat; de qua exstirpat ignorantiam, inserit scientiam. Non tibi videtur talis debere esse plantatio quam plantat Deus, magis quam insensibilium terrenorumque lignorum! Est item in primis opus verbi Dei destruere aedificia diaboli quae in anima construxit humana. Ille etenim turres superbiae in unoquoque nostrum et muros elationis exstruxit; haec sermo Dei subvertit et subruit; ut merito secundum Apostolum effici mer
Abbreviated transcription (Latin):
nultus contupiscentiȩ alicuius malȩ
iume saluetur affectus. nullus suꝑ sit
qui effugiat sermo malus de ore meo.
Sic ergo potero iħu duce purgatus ab
om̃ib priorib malis effici inciicatibus
iħe destruit & edificat. & sicut dicebamꝰ
tunc cum iheremiã dissereremus qui ac¬
ceꝑat uerba mos suũ quib subuerteret.
& edificaret. euelleret. & plantaret. ita
etiam nunc mhis quȩ habemus in manib
incelligendũ puco non seđm berecicos
dictum est ecce constituite hodie suꝑ
gentes & regna eradicare &. subuertere
credendum ẽ. un mo potius de his quȩ
eradicare p̃cedentia mala: spinas ae
tribulos iuitiorum. Dumenĩ istȩ malȩ
radices occupatam detinent t̾ram: non
eradicare peccati. & omnẽ plantã quã
non plantauit pat̾ cȩlestis euellere igniq
consumere. Sedi iam oꝑis ẽ plantare.
Quid ẽ quod plantat. ds:ͦ Moyses
& nunc plantat ds. & cotidie plantat
in animab credentiũ. In anima enĩ

Expanded text:
lus concupiscentiae alicujus malae lus concupiscentiae alicujus malae in me salvetur affectus, nullus supersit qui effugiat sermo malus de ore meo. Sic enim potero, Jesu duce, purgatus ab omnibus prioribus malis, effici in civitatibuJesus destruit et aedificat. Et sicut dicebamus tunc cum super Jeremiam dissereremus, qui acceperat verba in os suum, quibus subverteret, aedificaret, evelleret, et plantaret: ita etiam nunc in his quae habemus in manibus intelligendum puto, non secundum haereticos Ecce constitui te hodie super gentes et regna, eradicare, et subvertere, credendum est, imo potius de his quae eradicare praecedentia mala, spinas ac tribulos vitiorum. Dum enim istae malae radices occupatam detinent terram, noneradicare peccati, et omnem plantam quam non plantavit Pater coelestis, evellere ignique consumere. Secundi jam operis est plantare. Quid est quod plantat Deus? Moyses  » Sed et nunc plantat Deus, et quotidie plantat in animabus credentium. In anima enim
Abbreviated transcription (Latin):
regnantib ad iter ꝑducta sit rectum.
Similit̾ aut̃ & chebron quã int̾preca¬
ri dicunt con unctionẽ uelconiigiũ.
Coniunctio uero anime nr̃ȩ fuit pni¬
mo eum malo uiro & marito pessimo di¬
abolo quo destructo. & extineto liberata
ẽ anima alege prioris & pessimi. & conun¬
cta ẽ iur bono & legitimo illi dequo dicit
apłs paulus. Statui aut̃ uos uni uuro
uirginem castam exhibere xp̃o. Sic ergo¬
etiam nominũ ipsoꝵ intelligentia. ad
gemiinũ hunc uniuscuiꝰq cuuitatis con¬
illud dictum religiosius & elementius
apparebit quod dicit᷑ ita subuertisse &.
nastasse singulas quasq urbes. ut nich
in eis relinqueret᷑ quod spuraret. neq
quis saluus fieret neq qui effugeret
ytinam enĩ dñs de animab credentib
sibi. & quas suo uendicat regno. & de mea
ipsuis anima itaeitiat & extinguat oiã
priora mala. ut nullus inme malitiȩ
sensus ultra respiret. nullus. ire.¬

Expanded text:
regnantibus ad iter perducta sit rectum. regnantibus ad iter perducta sit rectum. Similiter autem et Hebron, quam interpretari dicitur conjunctionem vel conjugium. Conjunctio vero animae nostrae fuit primo cum malo viro, et marito pessimo diabolo: quo destructo et exstincto, liberata est anima a lege prioris et pessimi viri, et conjuncta est viro bono et legitimo, illi de quo dicit apostolus Paulus: « Statui autem vos uni viro virginem castam exhibere Christo . » Sic etiam nominum ipsorum intelligentia ad genuinum hunc uniuscujusque civitatis conillud dictum religiosius et clementius apparebit, quod dicitur ita subvertisse et vastasse singulas quasque urbes, ut nihil in eis relinqueretur quod spiraret, neque qui salvus fieret, neque qui effugeret. Utinam enim Dominus de animabus credentibus sibi, et quas suo vindicat regno, et de mea ipsius anima ita ejiciat et exstinguat omnia priora mala, ut nullus in me malitiae sensus ultra respiret, nul
Abbreviated transcription (Latin):
di agant. S & de ipsis int̾pretationib
nominũ si curiosius ac diligentius ꝑ¬
scrudemͣ. inueni tt significantia nõ ĩnum
conferri. ut puta lempna candor inter¬
pretat᷑. Candor aut̃ diu̾se intelligit᷑. Est
enĩ candor leprȩ. ẽ candor lucis. Possibile eni
ẽ etiã nõis ipsiꝰ int̾pretationẽ utriꝰq statꝰ dif¬
ferentias indicare: ut candorẽ quidem
leprȩ habuerit lempna sub regibus
malis. quo destructo atq sub uerso.¬
cum ad ifrłiticũ regnũ ꝑuenit lẽpna.
candorẽ lucis acceꝑit: quia candor in
scripturis & laudabis. & culpabilis.
ponit᷑. & iterũ lachis iõpͣtat᷑ iter. Iter aũt
& laudabile & culpabile inscͥrpturis haba
Quod difficile non ẽ ꝓbare. sicut dicit
crario. Iter rectũ facite pedib ur̃ĩs. Pot̃¬
ego intelligi etiam hic quod iter impioꝵ
fuerit pͥmo ciuitas lachis. quo destru¬
cto atq subuerso post modũ isrłiticis

Expanded text:
us agant. Sed et de ipsis interpretationibus us agant. Sed et de ipsis interpretationibus nominum si curiosius ac diligentius perscrutemur, invenietur significantia nominum conferri. Ut puta Lebna candor interpretatur: candor autem diverse intelligitur, est enim candor leprae, et est candor lucis. Possibile ergo est etiam nominis hujus interpretationem utriusque stratus differentias indicare, ut candorem quidem leprae habuerit Lebna sub regibus malis; quo destructo atque subverso, ad Israeliticum regnum pervenit Lebna, et candorem lucis accipit, qui candor in Scripturis et laudabilis et culpabilis ponitur. Et iterum Lachis interpretatur iter. Iter autem et laudabile et culpabile in Scripturis habetur, quod difficile non est probare, sicut dixit trario: « Iter rectum facite pedibus go intelligi etiam quod hic iter impiorum fuerit primo civitas Lachis: quo destructo atque subverso, postmodum Israelitis
Abbreviated transcription (Latin):
urtutes contrarias & eicit eas de
ciuitatib suis quas possidebant. id
ẽ de animab nr̃is. &. interfecit reges
qui regnabant in animab nr̃is. ne
ultra regnet in nobis peccatũ. ut pꝰea¬
quã int̾emerit regem peccati de ciui¬
tate animȩ nie fiat anima nr̃a ciui¬
tas dĩ. & regnet inea ds & dicat᷑ ad
nos. quia ecce regnũ di intra uos est.
Est ergo opus sũmȩ miscđiȩ. hoc
quod heretici crudelitatis accusant.
quod dñs iħs adumbratũ priusa
filio naue ꝑsingulas quasq ciuita¬
tes. nunc inueritate ꝑsingulas quasq
animas credentiũ complet. ut quȩ
possidebant᷑ amalis & pessimis regib
expulsis his & ꝑ emptis facere eas dig
iniquo iniquitati adimmunditiam.
nunc seruiant iusticiȩ adscĩficationẽ.
Sic ergo intellige quod int̾fecit iħc regẽ
iehrico. & regem geth. & regem lempna.
& regem lachis. & regem gebron. ut istȩ
om̃s animȩ que ante subregib pessimis
peccati legem colebant. nunc sub legib¬

Expanded text:
virtutes contrarias; et ejecit eas de civitatibus quas possidebant, id est, de animabus nostris; et interfecit reges qui regnabant in animabus nostris, ne ultra regnet in nobis peccatum: ut posteaquam interemerit regem peccati de civitate animae nostrae, fiat anima nostra civitas Dei, et regnet in ea Deus, et dicatur ad nos quia regnum Dei intra vos est . Est ergo opus summae misericordiae hoc quod haeretici crudelitatis accusant, quod Dominus Jesus adumbratum prius a filio Nave per singulas quasque civitates, nunc in veritate per singulas quasque animas credentium complet; ut quae possidebantur a malis et pessimis regibusexpulsis his et peremptis, facere eas digniniquo iniquitati ad immunditiam, nunc serviant justitiae ad sanctificationem. Sic ergo intellige quod interfecit regem Jericho, et regem Ahi, et regem Lebna, et regem Lachis, et regem Hebron, ut isti omnes qui ante sub regibus pessimis peccati legem colebant, nunc sub Dei legib
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ & ꝓpharum. ipso sũmo angulari
lapide xp̃o iħu: ex quaᷤ iunetura edifi¬
demum effici mereamur inhereditate
tĩe scẽ in parte ifrłitica. extinctis om̃ib
& ꝑemptis hostib nr̃is ita ut non relin¬
quatur ex eis qui respiret in nobis. sed

Expanded text:
arum positi, ipso summo angulari lapide Jesu Christo, ex quo junctura aedifidemum effici mereamur in haereditate terrae sanctae in parte Israelitica, exstinctis omnibus et peremptis hostibus nostris; ita ut non relinquantur ex eis qui respiret in nobis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
forte ñ pot̾ ambulare ille eius sessor an¬
cui tunc sedebat balaam. mercerdis cu¬
pidus: nunc ei sedet iħc. Nemireris. si eũ
quẽ diximꝰ scribarũ & doctoꝵ ppłi formã
tenere. uideas ꝓpħ̃antẽ de xp̃o: hoc enim
legimꝰ fecisse caipham qui dixit. Expedit
uobis: ut unus homo ꝑeat ꝓ om̃i ppło. S
hoc inquit. qͥa erat pontifex anni illiꝰ
si p̃scientiã mereat᷑: s re deat ad apłi
dictũ. quo adista respiciens ait. Siue
ꝓphie ab olebunt᷑. siue linguȩ cessabunt.
siue scientia destruetur. E tquid ergo.
quod ꝑmanet : fides inquit & spes &
caritas : maior aut̃ horum caritas. Se
sola inquit caritas ẽ. quȩ nunꝙͣ cadit:
caritas habenda ẽ. & caritas excolenda

Expanded text:
non potest ambulare ille ejus sessor annon potest ambulare ille ejus sessor anet cui tunc sedebat Balaam mercedis cupidus, nunc ei sedet Deus. Nec mireris, si eum quem diximus scribarum et doctorum populi formam tenere, videas prophetantem de Christo. Hoc enim fecisse legimus et Caipham, qui dixit: Expedit vobis ut unus homo pereat pro omni populo . Sed hoc, inquit, quia erat pontifex anni illiussi praescientiam mereatur, sed redeat ad Apostoli dictum, quo ad ista respiciens ait: Sive prophetiae abolebuntur, sive linguae cessabunt, sive scientia destruetur. Et quid est ergo quod manet? Fides, inquit, et spes, et charitas. Major autem horum est charitas. Et sola, inquit, charitas est quae nunquam cadit; charitas habenda est, et charitas excolenda
Abbreviated transcription (Latin):
multi potentes. non multi nobiles. s
quȩ stulta sunt mundi elegit ds ut
confundat sapientes. Isti ergo tales
sicut euangelica quȩ in parabolis age¬
bant᷑ gesta designant. ab istis pessimis
dñis scribis ac phariseis subiecti quocła¬
modo tenebant᷑ & uncti. s adño soluun¬
tur. Non quidem ꝑ ipsũ dnm̃: s per¬
discipłos eius. Dicit enĩ ipse ad disci¬
płos. Ite inuicũ qui contra uos ẽ: & in¬
uenietis asinã alligatã & pullum eius:
soluentes adducite. Sicut gͦ in euangło
non ipse dñs s discipłi soluunt asinã:
arguunt uidentes. ita & hoc qui muti
erant arguunt loquentes. & hoc est
abscondisti hȩc asapientib & pruden¬
tib: & reuelasti ea paruulis. Scribȩ
igitur & pharisei erant qui sedebant
suꝑ asinã hanc: & tenebant eã uine¬
ꝑemisset. a sinã aut̃ seruasset. que
undit & reuerita est eum qui uenit ad
uineã. & stat int̾ uineas: compssit pedes
tam̃ sedentis suꝑ se in maceriã. & ideo

Expanded text:
sapientes, non multi nobiles: sed quae stulta sunt mundi, elegit Deus, ut confundat sapientes . Isti ergo tales, sicut evangelica, quae in parabolis agebant, gesta designant, ab istis pessimis Dominis Scribis ac Pharisaeis subjecti quodammodo tenebantur et vincti, sed a Domino solvuntur, non quidem per ipsum Domdiscipulos: Ite in vicum qui est contra vos, et invenietis asinam alligatam, et pullum ejus. Solvite et adducite . Sicut ergo in Evangelio non ipse Dominus, sed discipuli solvunt asinam, arguunt videntes, ita et hic qui muti erant arguunt loquentes. Et hoc est abscondisti haec a sapientibus, et revelasti ea parvulis . Scribae igitur et Pharisaei erant qui sedebant super asinam hanc, et tenebant eam vincperemisset, asinam autem servasset; quae vidit et reverita est eum, qui venit ad vineam, et stat inter vineas; compressit tamen pedes sedentis super se in maceriam, et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
gẽ debet mori: quia filium dĩ se fecit. F
quȩ singula uidentur quidem scribȩ
& pharisei telũ dĩ habere. s si mulatũ.
Asina uero cui sedebat balaam. qm̃ scͥp¬
tura dicit. homines & uimenta saluos
facies dñe. ea pars credentiũ pot̾ intel¬
ligi. quȩ siue ꝓstultia. siue ꝓ innocenda
animalib comparat᷑. Sic enĩ & apłs

Expanded text:
gem debet mori, quia Filium Dei se fecit . Per gem debet mori, quia Filium Dei se fecit . Per quae singula videntur quidem Scribae et Pharisaei zelum Dei habere, sed simulatum. Asina vero, cui sedebat Balaam, quomodo Scriptura dicit: Homines et jumenta salvos facies, Domine , et pars credentium potest intelligi: quae sive pro stultitia, sive pro innocentia, animalibus comparatur. Sic enim et Apos
Abbreviated transcription (Latin):
confutet᷑: is qui diuinus uidebat᷑ &
sapiens. Uerũ pꝰ hȩc conueniens uidet᷑¬
iam aliqua etiam deallegoria conan¬
gere. Balaam hic qui int̾pretat᷑ ppłs
uanus. uidet᷑ michi habere ꝑsonam
scribarũ & phariseorũ uidaici popłi.
Balac uero qui exclusio uel deuoratio
interp̃tat᷑. & ipse ꝑsonã habere intelli¬
gendus ẽ unius alicuiꝰ spũum mundi
huiꝰ contrariȩ potestatis: quȩ excludere
& deuorare cupit isrł̃. non eũ qui scd̃m
carnẽ ẽ. s eum qui scđ̃m sp̃m. Uolens
ergo potestas ista contraria deleri &
penitus extingui sꝑalem isrł. ñ aliꝰutit᷑
ministris. nisi pontificib & scribis
ac phariseis: ipsos inuitat. ipsis mer¬
cetles ꝓmittit & premia. Illi uero sicut
iste balaam facit. si mulant se cuncta
ad dm̃ referre: & relo dĩ agere. Dicunt
enĩ. Scrutare scripturaᷤ & uide: quia
ꝓpb̾a agalilea non surgit. E iterum di¬
cunt. Nos legem habemus: & scd̃mle¬

Expanded text:
confutetur is qui divinus videbatur et confutetur is qui divinus videbatur et sapiens. Verum post haec conveniens jam videtur aliqua etiam de allegoria contingere. Balaam hic, qui interpretatur populus vanus, videtur mihi habere personam Scribarum et Pharisaeorum Judaici populi. Balac vero, qui exclusio vel devoratio interpretatur, et ipse personam habere intelligendus est unius alicujus spiritalium mundi huet devorare cupiat Israel, non eum qui secundum carnem est, sed eum qui secundum spiritum. Volens ergo potestas illa contraria delere, et penitus exstingui spiritalem Israel, non aliis utitur ministris, nisi pontificibus et Scribis ac Pharisaeis. Ipsos invitat, ipsis mercedes promittit et praemia. Illi vero sicut iste Balaam facit, simulant se cuncta ad Deum referre, et zelo Dei agere. Dicunt enim, scrutare Scripturas, et vide quia propheta de Galilaea non surgit . Et iterum dcunt: Nos legem habemus, et secundum le
Abbreviated transcription (Latin):
dem cupiditatis eius cedit ds̃: ut com¬
pleatur illud quod scriptũ ẽ. Dimisit
eos scdm desideria cordis eoꝵ: ibant
inuoluntatib suis. S tam̃ consilium
diuinȩ dispensatioĩs ñ expletur. Dicit᷑
enĩ adeũ. Uerbũ quodcũq dedero in
ore tuo: hec loqueris. Si dignus fuisset
balaam: uerbũ suũ ds non in ore eius
s in corde posuisset. Nunc aut̃ qm̃
incorde eius desiderium mercedis erat
& cupiditas pecuniȩ: uerbum dĩ ñ
nebantur isrłiticã. adgentes ꝑuenire
non poterant: ꝑbalaam cui fides ab
uniuersis gentib habebat᷑ innotescerent
& thesaurũ magnũ ꝑferret adgentes
nontam corde & sensu. quã ore & sermo¬
ne portatum. S ne ꝑsingula immorem᷑.
non enĩ temporis ẽ cuneta dissolui: as¬
censa asina sua balaam ibat ꝑiuam.
occurrit ei angłs. ille sine dubio qui
aderat filiis isrł. Aꝑit os asinȩ ut ar¬
guat᷑ ꝑeam balaam: & muti pecudis uocib

Expanded text:
dem cupiditatis ejus cedit Deus, ut comdem cupiditatis ejus cedit Deus, ut compleatur illud quod scriptum est: Dimisi eos in desideria cordis eorum: ibunt in voluptatibus suis . Sed tamen consilium divinae dispensationis expletur. Dicitur enim ad eum: Verbum quod dedero in ore tuo, hoc loqueris. Si dignus fuisset Balaam, verbum suum Deus non in ore ejus, sed in corde posuisset. Hunc autem quoniam in corde ejus desiderium mercedis erat, et cupiditas pecuniae, verbum Dei non lam continebantur Israeliticam, ad gentes pervenire non poterant, per Balaam, cui fides ab universis gentibus habebatur, innotescerent  thesaurum magnum proferret ad gentes, non tam corde et sensu quam ore et sermone portatum. Sed ne per singula immoremur non enim tempus est cuncta dissolvi, ascensa asina sua, Balaam ibat per viam. Occurrit ei angelus. Ille sine dubio qui aderat filiis Israel, aperit os asinae, ut arguatur per eam Balaam et muti pecudis vocibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓpositũ. Balaam hic ut suꝑius dpxi¬
mus diuinus erat. demonum scilicet
ministerio & arte magiea ñ nunquam
futura p̃noscens. Rogatur abalac rege.
ad maledicendũ ppło isrł. Legati ueni¬
Stant atonitȩ gentes & anxiȩ: expec¬
tantes quid respondeat balaam: deqͦ
ꝑsuasum habebant quod diuinis col
quomodo sapientia dĩ uas istud adcon¬
tumeliã p̃paratũ ꝓficere facit adiitilita¬
tem. non solũ gentis unius. s pene totiꝰ
mundi. E hiic cui solebant uideri
demones uidetur ds̃. ꝓhibens mali o¬
ꝑis iter: stupescit balaam. & miratur
ꝓhibentis auctoritatẽ. Non enĩ solebat
malũ demonib displicere. S interim
remittit legatos dicens. non se posse fa-¬
cere nisi uerbũ quod d̾s dedit in ore eiꝰ.
Redeunt rursus legati. iterũ requirit.
iterum molestus ẽ: iterũ cupit audire.
Non enĩ facile cupidus mercedib caret.
Quid ergo audit scdo adeo: Si uocare
te inquit uenerint homines isti: sur¬
ge & uade cum eis. In quo uoluntati qui¬

Expanded text:
 etc. Balaam hic ut superius diximus, divinus erat, daemonum scilicet ministerio et arte magica, non nunquam futura praenoscens. Rogatur a Balac rege ad maledicendum populum Israel. Legati venitonitae gentes, et anxie exspectantes, quid respondeat Balaam, de quo persuasum habebant, quod dignus divinis quomodo nunc sapientia Dei vas istud ad contumeliam praeparatum, proficere facit ad utilitatem non solum gentis unius, sed pene totius mundi. Et huic cui solebant videri daemones, videtur Deus prohibens mali operis iter. Obstupescit Balaam, et miratur prohibentis auctoritatem. Non enim solebat daemonibus displicere, sed interim remittit legatos, dicens non se posse facere, nisi verbum, quod Deus dederit in ore ejus. Redeunt rursus legati, iterum requirit, iterum molestus est, iterum cupit audire. Non enim facile cupidus, facile mercedibus caret. Quid ergo audit secundo a Deo? Si vocare te, inquit, venerunt homines isti, surge et vade cum eis. In quo voluntati qui
Abbreviated transcription (Latin):
quiꝰ facile explicet rationẽ: E tam̃ om̃ia
hȩc oꝑta licet & uelata portamꝰ suꝑ hum̃os
nr̃os: cũ ita implemus ea & exequim. ut
amagno pontifice atq eiꝰ filiis tradita &
cõmendata suscepimꝰ. Cuncta ergo hȩc &
horũ similia cũ gerimꝰ. nec tam̃ eoꝵ assequi¬
mur rationẽ: leuamꝰ humeris nr̃is & por¬
tamus adoꝑta. & obtecta diuina mysteria.
nisi siquis sit. inter nos aaron. aut filii
aaron. quib ista concedit᷑ nuda & reuala¬
sibi sibi uelanda hec & oꝑienda. ubi cetĩs
dari ea & in opus ꝓferriratio poposcerit.
Post hec dicit᷑ deleuitis quia oꝑentur a
uicessimo .uͫ. anno & supra. usq ad quinqͣ¬
gesimũ annũ. Om̃is inquit qui ꝓcedit¬

Expanded text:
quis facile explicet rationem? Et tamen omnia haec opera licet et velata portamus super humeros nostros, cum ita implemus ea et exsequimur, ut a magno pontifice atque ejus filiis tradita et commendata suscepimus. Cuncta ergo haec et horum similia cum gerimus, nec tamen eorum assequimur rationem, levamus humeris nostris et portamus adoperta et obtecta divina mysteria: nisi si quis sit inter nos Aaron aut filius Aaron, quibus ista conceditur nuda et revela sibi velanda haec et operienda, ubi caeteris dari ea, et in opus proferri ratio poposcerit. Post haec dicitur de Levitis, quia tolluntur a tricesimo anno et supra, usque ad quinquagesimum annum, om
Abbreviated transcription (Latin):
mus qui reliqui sumus simul cum
illis rapiemur innubibus obuiam xͦ
inaera. Rapiunt᷑ gͦ ab angłis hii qui
penitus purgati & leues effecti sunt a
delictis: portant᷑ uero hui qui aliquib
adhuc re liquiis p̃grauant᷑. Portantur
Portant᷑ aut̃ non abisrłiticis s ã leuitis
scdm hunc sensũ quẽ intranscursu uide¬
mur breuit̾ contigisse: relinquentes sensi¬
b auditorũ. ut siquis dehis maiore de¬
siderio flagrauerit. accendat sͥ lumen
scientiȩ. & maiora horũ oculo ꝑspicatiore

Expanded text:
mus, qui relinquimur, simul cum illis rapiemur in nubibus obviam Christo in aera . Rapiuntur ergo ab angelis hi qui penitus purgati et leves effecti sunt a delictis. Portantur vero hi qui aliquibus adhuc reliquiis praegravantur. Portantur portantur autem non ab Israelitis, sed a Levitis, secundum hunc sensum quem in transcursu videbimur breviter contigisse, relinquentes sensibus auditorum. Et si quis de his majore desiderio flagraverit, accendat sibi lumen scientiae, et majora horum oculo perspicaciore
Abbreviated transcription (Latin):
Primo intelligamus ea quȩ scđ̃m litt̾am
referunt᷑. & ita p̃stante dño abintellectu
littere ascendemꝰ. adintelligentiã sp̃e.
Intellige pͥꝰ ergo ipsã collocationẽ tab̃na¬
culi testimonii. intellige & scã scorum.
quȩ int̾iecto a scĩs uelamine dirimunt᷑.
nisi a sacerdotib solis. Post hȩc indellige.
quomodo ubi uentũ fuerit ut castra
moueant filii isrł soluit᷑ tab̃naculum.
& aaron ac filii eius sacerdotes intra scã
in eodem quo fuerant loco: introducunt
filios cahat qui ad istud officiũ deputa¬
ti sunt. & faciunt eos eleuare humeris
suis om̃ia illa quȩ manus sacerdotalis
obtexerat. & ꝓpt̾ hoc dicit᷑ adño ne exter¬
minetis de tribu sua plebem cahat. Qua¬
si in eo ext̾minandi eeñt si scã scõꝵ nuda
& patendia contegissent. quȩ non solum
contĩgere. s ne uideri quidẽ fas erat. non
uelata. Si intellexisti quid historiȩ ordo
contineat ascende nunc ad splendorẽ
misterii: & legis spũalis lum̃. si purus

Expanded text:
Primo intelligamus ea quae secundum litteram referuntur; et ita, praestante Domino, ab intellectu litterae ascendamus ad intelligentiam spiritus. Intellige ergo prius ipsam collocationem tabernaculi testimonii, intellige et Sancta sanctorum, quae interjecto a sanctis velamine dirimuntur,um nisi a sacerdotibus solis. Post haec intellige, quomodo ubi ventum fuerit, ut castra moveant filii Israel, solvitur tabernaculum, et Aaron et filii ejus sacerdotes intra Sanctin eodem quo fuerant loco introducunt filios Caath, qui ad istud officium deputati sunt, et faciunt elevare humeris suis omnia illa quae manus sacerdotalis obtexerat. Et propter hoc dicitur a Domino: Ne exterminetis de tribu sua plebem Caath, quasi in eo exterminandi essent, si Sancta sanctorum nuda et patientia contigissent: quae non solum non contingere, sed nec intueri quidem fas erat non velata. Si intellexisti quid historiae ordo contineat, ascende nunc ad splendorem mysterii, et legis spiritalis lumen, si purus
Abbreviated transcription (Latin):
mabimus. Moy ses intelligebat sine du¬
bio quȩ eẽt uera circuncisio. intelligebat
quod eẽt uerũ pascha: sciebat quȩ eent
uerȩ neomeniȩ. & quȩ uera sabbata. E cũ
hec om̃ia intellexisset in spũ: uerbis tñ
ea ꝑrerũ torporaliũ sp̃es adumbrationesq
uelabat. & cũ scitet uerũ pascha tmmo¬
lari mandat in pascha. Cumq sciret
diem festũ agi debere inatimis sincerita¬
tis & ueritatis: tamen defarinȩ arimis
p̃cipiebat. Hec ergo & huiꝰmodi erant scã
tam̃ ea & uelata cõmuni sermonũ tradebat
eloquio. Humeri aut̃ quod oꝑum indiciũ
teneant: inmultis scripturȩ locis. sepe os¬
tendimus. S & in eccłiasticis obseruationib.
sunt ñ nulla huiꝰmodi quȩ om̃ib quidẽ

Expanded text:
mabimus. Moyses intelligebat sine dumabimus. Moyses intelligebat sine dubio quae esset vera circumcisio, intelligebat quod esset verum pascha; sciebat quae essent verae neomeniae, et quae vera sabbata. Et cum haec omnia intellexisset in spiritu, verbis tamen et per rerum corporalium species adumbrationesque velabat. Et cum sciret verum pascha immolari mandat pascha. Cumque sciret diem festum agere debere in azymis sinceritatis et veritatis, tamen de farinae azymis praecipiebat. Haec ergo et hujusmodi erant Sancta tamen ea et velata communi sermonum tradebat eloquio. Humeri autem quod operum indicium teneant, in multis Scripturae locis saepe ostendimus. Sed in ecclesiasticis observationibus sunt nonnulla hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
ex his qui deo ministrant diuina caꝑe
& uidere misteria adquȩ contuenda
ceteri minus capaces sint. hic aaron uł
filius aaron eẽ intelligat᷑. qui ingredi pot̾
adea que adire aliis fas non ẽ. Siquis gͦ
talis ẽ. huic soli reuelata patet archa tes¬
tamenti: hic uidet urna habentẽ manna.
hic considerat & intelligit ꝓpitiatorium
hic intuet᷑ & cherubin utrunq & mensã
scãm: & candelabrũ luminis & altare in¬
censi. Iste hȩc considerat & intelligit spi¬
ridualit̾. id ẽ qui uerbo dĩ & sapientie mi¬
steriis oꝑam dat. & dõ soli in scis uacat.
di. ẜoꝑire debere singula. & oꝑta cet̾is
minus capacib tradere portanda hum̃is.
& ceruib imponenda. Oũ enim ex uerbis
misticis eruditi & ꝑfecti quiq doctores
oꝑa ppłis iniungunt. & plebs agit quidẽ
& implet quȩ mandant᷑. non tam̃ eorũ
quȩgerunt᷑ intelligit rationẽ. quid aliud
geritur nisi oꝑta & uelata sc̃ã scorũ suꝑ
ex diuinis uoluminib adhibitis in for¬

Expanded text:
ex his qui Deo ministrant, divina capere et videre mysteria, ad quae contuenda caeteri minus capaces sunt, hic Aaron vel filius Aaron esse intelligatur, qui ingredi potest ad ea quae adire aliis fas non est. Si quis ergo talis est, huic soli revelata patet arca testamenti: hic videt urnam habentem manna, hic considerat et intelligit propitiatorium, hic intuetur et cherubim utrumque, et mensam sanctam, et candelabrum luminis et altare incensi. Iste haec considerat, et intelligit spiritaliter, id est, qui verbo Dei et sapientiae mysteriis operam dat, et Deo soli in sanctis vacat. di, sed operire debet singula, et operta caeteris minus capacibus tradere portanda humeris et cervicibus imponenda. Cum enim ex verbis mysticis eruditi et perfecti quique doctores opera populis injungunt, et plebs agit quidem et implet quae mandantur, non tamen eorum quae geruntur intelligit rationem, quid aliud geritur, nisi opera et velata Sancta sanctorum super ex divinis voluminibus adhibitis infor
Abbreviated transcription (Latin):
secutionis uero temꝑe de neget. fidem.
iste om̃ia condita sua euacuauit . &. ex oĩb
facultatib suis nudus repente & inanis
effectus ẽ. quia du quesitus & multo uix
labore co llectus subito om̃is effusus ẽ
labor: & sicut dicit ꝓpħ̃a. om̃s iusticiȩ
eius quas fecit non cõmemorabuntur.

Expanded text:
ersecutionis vero tempore neget fidem; ersecutionis vero tempore neget fidem; iste omnia condita sua evacuavit, et ex omnibus facultatibus suis nudus repente et inanis effectus est, quia diu quaesitus, et multo vix labore collecto subito omnis effusus est labor; et sicut dicit propheta: Omnes justitiae ejus, quas fecit, non commemo
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. & spũalium fruetuũ diligentia. fre¬
quent̾ accidit ut aliquis in oꝑe sp̃uali
multũ desudans fructus eũ plurimos
fecerit. & repleuerit horrea sua iusticiȩ
frugib. & multa bona oꝑa recondidit
in conscientiȩ suȩ conclaui. postea uero
si negligat. & pꝰ laboeẽ ꝓcliuius ad uolup¬
tates & luxurias uergat: om̃ia illa bonoꝵ
semina & fructus scĩ oꝑis dñante libidine
corrumpuntur. Cum enĩ sub introierit
peccatũ & captiuauerit hominis sensũ.
ut iam non respiciat ad mandata dĩ.
nec arduam uirtutis uiã libent̾ ascen¬
dat: deꝑeunt om̃ia quȩ prius fuerant
inhorreo conscientiȩ congregata. Prop¬
terea ergo scripturȩ scẽ nobis seruanda
cõmonitio ẽ dicentis. om̃i custodia
serua cor tuum. Custodiendũ ẽ igit᷑
cor ab om̃i peccato: & p̃cipue intemꝑe
ꝑsecutionis. Si cui enĩ accidat ut inali¬
quo quidem tempore congreget fructꝰ
ꝓbatissimis ex colat disciplinis. in ꝑ¬

Expanded text:
num et spiritalium fructuum diligentia. Frenum et spiritalium fructuum diligentia. Frequenter accidit, ut aliquis in opere spiritali multum desudans, fructus complurimos fecerit et repleverit horrea sua justitiae frugibus, et multa bona opera recondiderit in conscientiae suae conclavi; postea vero si negligat, et post laborem proclivus ad voluptates et luxurias vergat, omnia illa bonorum semina et fructus sancti operis, dominante libidine, corrumpentur. Cum enim subintroierit peccatum, et captivaverit hominis sensum, ut jam non respiciat ad mandata Dei, nec arduam virtutis viam libenter ascendat, depereunt omnia quae prius fuerant in horrea conscientiae congregata. Propterea ergo Scripturae sanctae nobis servanda commonitio est, dicentis: Omni custodia serva tuum cor ; custodiendum est igitur cor ab omni peccato, et praecipue in tempore persecutionis. Si cui enim accidat, ut in aliquo quidem tempore congreget fructus bus se probatissimis excolat disciplinis; in p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenitur ingara. Hec quidem patiebat᷑ille
nominamur: quid tale accidere potest con¬
sidertinus. Est quando seminamus. & ñ
possunt inimici corrumpere semina que
seminamus. non possunt insidiari agri eul¬
tiuȩ nr̃ȩ. Est aut̃ quando seminamus
& corrumpuntur quȩ seminamus. Paulus
nos apłs de hac seminandi doceat diffe¬
rentia. Audiergo ipse quia dicit. Qui
seminat inquit in carne: de carne metet¬
& corruptionem. E qui seminat inspũ:
de spu metet uitam et̾nam. Isti sunt
ergo quorũ semina madianite corrum¬
punt. qui in carne seminant: isti sunt
quoꝵ fructus ext̾minant᷑ & ꝑeunt. Illa
aũt semina que in spũ seminant᷑. non
possunt madianitȩ corrumꝑe. Nonpos¬
sunt enĩ aduersariȩ potestates ascendẽ
ad spũales campos. & noualia sp̃e te
merare coꝵ qui non seminant suꝑ spinas.
s in nouant sibi noualia. S & illud
addendum ẽ. Nolo enĩ & me ipsũ uo¬
biscum parit̾ cõmonere de catela semi¬

Expanded text:
etc. Haec quidem patiebatur ille, ritum Israel nominamur, quid tale accidere potest consideremus. Est quando seminamus, et non possunt inimici corrumpere semina quae seminamus, non possunt insidiari agriculturae nostrae. Est autem quando seminamus, et corrumpuntur quae seminamus. Paulus nos apostolus de hac seminandi docet differentia. Audi ergo ipse quid dicit: Qui seminat, inquit, in carne, de carne metet corruptionem; et qui seminat in Spiritu, de Spiritu metet vitam aeternam. Isti sunt ergo quorum semina Madianitae corrumpunt, qui in carne seminant; isti sunt, quorum fructus exterminantur et pereunt. Illa autem semina, quae in spiritu seminantur, non possunt Madianitae corrumpere. Non enim possunt adversariae potestates ascendere ad spiritales campos, et novalia Spiritus temerare eorum, qui non seminant super spinas, sed innovant sibi novalia. Sed et illud addendum est volo enim et me ipsum vobiscum pariter commonere de cautela semi
Abbreviated transcription (Latin):
increuit iniquitas. & fecerunt malignũ
in conspectu dñi: tunc tradidit inquit eos¬
Nec dieuntur in ualuisse madianite
suꝑ ppłm dñi. donec precepta dñi ppłs
custodiuit. Cum uero negligere cepit
mandata diuina: rubustior. & ualidior
aduersum eum effecta ẽ hostium manus.
& aduersum illum quidem priorem
ppłm corporales insurgebant hostes cũ
deliquisset: aduersum nos aut̃. qui isrł
hostis insurgit. & cum mandata dm̃i ne¬
gligimus. cum xp̃i precepta contempninsꝰ.
ualidior aduersum nos efficitur demonũ
mianus: & tradimur etiam nos inimicis
cum deserimur agr̃a. S uideamus quid
accidit eis: qui traditi sunt ꝓpeccatis suis.¬

Expanded text:
gnum in conspectu Domini, tunc tradidit eos, inquit, DomNec dicuntur invaluisse Madianitae super populum Domini, donec praecepta Domini populus custodivit. Cum vero negligere coepit mandata divina, robustior et validior adversum eum effecta est hostium manus. Et adversum illum quidem priorem populum corporales insurgebant hostes, cum deliquisset; adversus nos autem qui Israehostis insurgit, cum mandata Dei negligimus, et cum Christi praecepta contemnimus, validior adversum nos efficitur daemonum manus, et tradimur etiam nos inimicis, cum discedimus a gratia. Sed videamus quid accidit eis qui traditi sunt pro peccatis suis.
Abbreviated transcription (Latin):
iuescit tra. donec quiescit peccatũ
Moueri aut̃ dicitur t̾ra. hoc est
hi qui habitant tr̃am: cun animas honi¬
num mouere ceꝑint & ꝑturbare peccata.
& ideo scriptum ẽ hoc quod p̃sens lectio
continet. & quieuit inquit tra qua¬
draginta annis. & fecerunt filii israel:
malignũ in conspectu dñi & tradidit eos dñs
inmanu madian septẽ annis & inualuit ma¬

Expanded text:
iescit terra, donec quiescit peccatum. Moveri autem dicitur terra, hoc est, hi qui habitant terram, cum animas hominum movere coeperint et perturbare peccata. Et ideo scriptum est hoc, quod nunc praesens lectio continet, et quievit, inquit, terra quadiebus: Fecerunt filii Israel malum in conspectu Domini: qui tradidit eos in manu Madian septem annis, et
Abbreviated transcription (Latin):
tem. tres etiam admare. &tres ultimȩ ad
aquibonẽ. qui durus dicit᷑ uentus. Sed
& quod tribus uida quȩ regalis ẽ ad ori¬
grair & tabulon. & quod inquatuor par¬
tes trinus iste numerus ordinatur. qrȩ
quamuis positionũ suarũ diuersas
habebant qualitates. om̃s cam̃ intra tri¬
nitatis numerum continentur. Ee quod
ꝑtotas has quatuor partes inunũ nume
rum colligidir eadem trinitas semꝑ pes
sine dubio qd̃ subuno noĩne patris &. filii
& sp̃c scĩ censent̾. om̃s qui ex quatuor orb̃
partib uenientes inuocant nomen dñi
recumbentes cũ abraham & ysaac & lacob
in regno d̃i. Hec a nobis generalit̾ indicata
sunt uolentib totiꝰ sacri huiꝰ uoluminib
continentiã misticã breuit̾ comp̃hendere.
ut ex his intelligentiȩ spũalis occasione
suscepta unusquisq & inreliquis simi¬
lem aut etiam sicui amplius ds reuelat.
suꝑiorẽ & excelsiorẽ ꝓsequat᷑. in daginem

Expanded text:
tem, tres etiam ad mare, et tres ultimae ad tem, tres etiam ad mare, et tres ultimae ad aquilonem, qui durus dicitur ventus. Sed et quod tribus Juda, quae regalis est, ad origitur et Zabulon, et quod in quatuor partes trinus iste numerus ordinatur Quae quamvis dispositionum suarum diversas habeant qualitates, omnes tamen intra trinitatis numerum continentur: et quod per totas has quatuor partes in numerum unum colligitur eadem trinitas, semper pro eo sine dubio quod sub uno nomine Patris et Filii et Spiritus sancti censentur omnes qui ex quatuor orbis partibus venientes, invocant nomen Domini, recumbentes cum Abraham, Isaac et Jacob idetur. Haec a nobis generaliter indicata sunt, volentibus totius sacri hujus voluminis continentiam mysticam breviter comprehendere, ut ex his intelligentiae spiritalis occasione suscepta, unusquisque et in reliquis similem, aut etiam si cui amplius Deus revelat, superiorem et excelsiorem persequatur indaginem