comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rigabis inm̃se. Costex innuce dimissus maturitatis indiciũ
ẽ qualis debet exponi. Nucesseruant᷑ ł paleis obrutȩ. uel
harena ł folus suis aridis ł arca ex lignosuo facta inclusȩ uel¬
uł cepis mixtȩ quib: hancuicissitudinẽ reddunt ut eis
acridinẽ tollant Mastialis ex ꝑtũ seait . uirides nuces
tantũ liberatas putaminib: suis melle demergi et post
annũ uirides eẽ et ipsum ꝓelita medicabile fieri utex
eo factapotio asterias et fauces inseritur. ut pleriq
mense februario in arbuto sed melius intrunco ut aliquĩ
ocmense uberes inseruntur cydoneo Nunclocis tẽperatis
ꝑsiccorũ ossa ponunt᷑. et in serit᷑ eadem ꝑsicus inseamrg¬
dalo inpruno. sed pruno armenia inserem & p̃coqua
Nuncetiã prunus inserenda . ẽ. ante quã gumminet inse
& ꝑsico etcerasus opostune insoret᷑ a grestris. DESIG¬

Expanded text:
reum. Cortex in nuce demissus, maturitatis indicium est, qualis debet et poni. Nuces servantur, vel paleis obrute, vel arena, vel foliis suis aridis, vel arca ex ligno suo facta incluse, vel cepis mixte, quibus vicissitudinem reddunt, ut eis acredinem tollant. Martialis expertum se ait virides nuces, tantum liberatas putaminibus suis melle demergi et post annum virides esse et ipsum mel ita medicabile fieri, ut ex eo facta potio arterias curet et fauces. Inseritur ut plerique mense februario in arbuto, sed melius in pruno et in mense tuberes inseruntur cydoneo, nunc locis temperatis persicorum ossa ponuntur. Et inseritur eadem persicus in se, in amigdalo, in pruno sed pruno amerina inserimus et precoqua. Nunc etiam prunus inserenda est antequam germinet et persicus et cerasus oportune inseritur agrestis.
Abbreviated transcription (Latin):
ocm̃se locis frigidis aliquatenus et tẽperatis uitiũ iusta
poͣtatio. Sed ubi multȩ sunt uineȩ diuidant᷑ et pars
earũ quae septentrionẽ respiciet uerno potet᷑. alia pars
aduersa dem̃tiorib plagis recidat᷑ autũno. sed in pota¬
tione semꝑnitam᷑. utuitis fiat incrure robustior ne
debili uiticulȩ duo duram̃ta seruemꝰ auferenda s leta
in tosta debilia malis locis nata sarmenta. focata etiam

Expanded text:
oc mense locis frigidis aliquatenus et temperatis vitium est iusta putatio. Sed ubi multe sunt vinee dividantur et pars earum que septentrionem respiciet, verno putetur. Alia pars adversa clementioribus plagis, rescidatur autumno. Sed in putatione semper nuamur ut vitis fiat in crure robustior, vel debili viticule duo duramenta servemus. Auferenda sunt leta, intorta, debilia, malis locis nata sarmenta. In locis
Abbreviated transcription (Latin):
teneritudinẽ ꝓcurare ł fructuũ densitatẽ. Altis scrobi¬
b: delectat᷑ ꝓ arboris magnitudine et desiderat inter¬
uallamaiora quia stillicidiis foliorũ suorũ proximis
uł suigeneris Nocebit arboribus. debetaliquando circũ¬
fodi Necaua fiat uitio senectutis canalis longus a sũma
trunco adimum debet excludi. sic beneficio solis &uenti
durescunt quȩ in putredinẽ transibant. sidura nuxerit
ł nodo sa costex circũ cidendus .ẽ. ut uitiũ mali deducat
humoris. aliiradicũ sũma p̃cidunt. a lii terebrate radici
palum debuxo in primunt uł cuprinũ clauumuł ferreũ¬

Expanded text:
teneritudinem procurare, vel fructuum densitatem. Altis scrobiteneritudinem procurare, vel fructuum densitatem. Altis scrobibus delectatur, pro arboris magnitudine: et desiderat intervalla maiora, quia stillicidiis foliorum suorum, proximis, vel sui generis, nocet arboribus, debet aliquando circumfodi, ne cava fiat vitio senectutis. Canalis longus a summo trunco ad imum debet excidi, sic beneficio solis et venti durescunt, que in putredinem transibant. Si dura nux erit, vel nodosa cortex, circundanda est, ut vitium mali decutiat humoris. Alii radicum summa prescindunt. Alii terebrate radici palum de buxo imprimunt, vel cuprinum clavum, vel ferreu
Abbreviated transcription (Latin):
ucẽ seremus extremo ianuario uł februario amatloca
montana humida et frigida plerũq lapidosa. Potest tam̃
edocis tẽperatis iuuante humore nutriri. Serenda ẽ
suicibussuis eomore quo & amrgdala serunt᷑ etis dẽm̃ sib:
siquas nouembrim̃se disponis aliquatenus in solesicca¬
bis ut exucet᷑ noxiũ uirus humoris: Quas uero mense
ianuario uel februario positurus es aqua simplici pridie
macerabis. Ponemꝰ aut̃ trans ersas utlatus id ẽ carina
ipsa figatur interra. Cacum̃ ipsũ cũ ponimus Nucẽ in
aquilonis pastẽ dirigemus lapis subt̃ ł testa ponenda ẽ u
radicẽ p̃ simplicet sed reꝑcussa resꝑgat. Lactior fiet si
sȩpius trans feram infrigidis locis bima incalidis debec
trima trans ferri. Radices plantarũ sic̃ in aliis arborib
solemus in hoc genere resecare ñdebes. fimobubulo
ima planta tinguendi ẽ. sed meliuscinis consparget᷑ in
scrobib: nec alore stercoris adurat᷑ et uni scredit᷑ ł costicis

Expanded text:
ucem seremus extremo ianuario, amat loca montana, humida et frigida, plerumque lapidosa: potest tamen et locis temperatis iuvante humore nutriri. Serenda est nucibus suis, eo more quo et amygdala seruntur et iisdem mensibus: sed quas novembre deponis, aliquatenus in sole siccabis, ut exiccetur noxium virus humoris. Quas vero mense ianuario vel februario positurus es, aqua simplici pridie macerabis, ponemus autem transversas, ut latus, id est carina ipsa figatur in terra. Cacumen ipsum cum ponimus, nucem in aquilonis partem dirigemus, lapis subter, vel testa ponenda est, ut radicem non simpliciter, sed repercussa dispergat. Letior fiet si sepius transferatur. In frigidis locis bima, in calidis locis trima debet tranferri. Radices plantarum sicut in aliis arboribus solemus in hoc genere resecare non debes. Fimo bubulo ima planta tingenda, sed melius cinis spargetur in scrobibus, ne calore stercoris aduratur. Et cinis creditur, vel corticis
Abbreviated transcription (Latin):
miģdalus seritur ianuario et februario. It̃ locis calidis
octobri & nouẽbri semine et plantis quaedemaioris radice
tollunt᷑ sed in hoc genere arboris nihilutilius ẽ quã semi¬
nariũ facere fodicmu s ergo altã pede uno semis arcã in qua
obruemus amrgdala t̃ amplius quattuor digitis ita ut ca¬
cumina figamus int̃ra spatio interse binorũ pedũ separt
amantagrũ durũ siccũ calculosũ caelũ calidissimũ quia
maturȩ florere consuerunt. Ita statuende sunt arbores
ut ad meridiem spectent cũ inseminario adoleuerint relit¬
sibiq spatio sufficiant plantis Aliastrans feremus m̃se
februario sed ipsa a mygdala adponendũ et noualegamꝰ
et grandia quȩ antequã ponimus pridiemulsa aquatanimis
maceremꝰ negermen extinguat. ex mult o melle mordacitas

Expanded text:
gdalus seritur ianuario et februario. Item locis calidis octobri et novembri, semine et plantis de maioris radice que tolluntur. Sed in hoc genere arboris nihil utilius est quam seminarium facere: fodiemus enim altam pede uno semisque aream: In quam obruemus amygdala, non amplius quatuor digitis alta; cacumina tamen figamus in terra, spatio inter se binorum pedum separato, amant agrum durum, siccum, calculosum, celum calidissimum, quia mature florere consueverunt. Ita statuende sunt arbores ut ad meridiem spectent. Cum in seminario adoleverint, relictis ibi que spatio sufficiant plantis, alias transferemus mense februario. Sed ipsa amygdala ad ponendum et nova legamus et grandia, que antequam ponimus, pridie mulsa aquata nimis maceremus, ne germen extinguat ex multo melle mordacitas
Abbreviated transcription (Latin):
ocm̃ se om̃agenera pastinatisoli seusulci seuscrobes uitib
cõpleant᷑. Natura aut̃ uitis cȩlum omne solũq sustentat
si genera conuenient̃ aptent᷑ planoigit᷑ loco statue suitẽ
cuiusgenus nebulas sustinet et priunas. Collib qđ siec¬
tatẽ durat etuentos Pingui agrograciles atq fecundas
macro feraces ex solidas denso ualidas atq frondosas¬

Expanded text:
oc mense omnia genera pastinati soli, seu sulci, seu scrobes, vitibus compleantur. Natura autem vitis celum omne solumque sustentat, si genera convenienter aptentur. Plano igitur loco statues virem, cuius genus nebulas sustinet et pruinas: collibus que ad siccitatem durat et ventos: pingui agro, graciles atque fecundas: macro, feraces et solidas: ventoso statue tena
Abbreviated transcription (Latin):
ocmense locis tẽperatis prata incipient custodiri quȩ prius
simacra sunt sparsolȩ tamine saturent᷑ quod eiciendum ẽ¬
luna crescente quantorecentius fuerit. tanto plusnutrien¬
dis herbis ualebit qđ a superiori paste fundat᷑ ut sucus eiꝰ ꝑtotũ
possit elabi. DEEAOSCINDENDIS COLLIBUS¬

Expanded text:
o locis temperatis prata incipient custodiri, que prius si macra sunt, sparso letamine saturentur, quod eiiciendum eluna crescente. Quanto recentius fuerit, tanto plus nutriendis herbis valebit. Quod a superiore parte fundatur, ut succus eius per totum possit elabi. Hoc mense
Abbreviated transcription (Latin):
uexatio .ẽ. et parsea dequaradix p̃sumit᷑ in iuriȩ nulli
nendes uites placidis dieb: accepidis curandũq: nesarm̃to
soleurant᷑ autuento sed uel statimponant᷑ ł obruta reser¬
uent᷑. Hocm̃ se acdeinceps toto uere uineaponenda ẽ¬
regionib frigidis plunosispinguib: campis ethumidis
puintiis : Sit aut̃ mensura sarm̃ti cubitus unus ubi pin¬
guis ẽ. natura t̃rarũ maiora int̃uites spatia relinquem

Expanded text:
radix presumitur, iniurie nulli vites placidis diebus ac tepidis, curandumque ne sarmenta sole urantur, aut vento, sed vel statim ponantur, vel obruta reserventur. Hoc mense ac deinceps toto vere; vinea ponenda eregionibus frigidis, pluviosis, pinguibus campis, vel humidis provinciis. Sit autem mensura sarmenti cubitus unus; ubi pinguis est natura terrarum, maiora inter vites spatia relinquemus;
Abbreviated transcription (Latin):
ensei anuario. lactuca serenda ẽ uł decẽbri. ut plancta
eius februario transferat᷑. Item quȩ februario seritur
ut possint a prilimse trans ferri. sed cestũ .ẽ. eã toto anno
bene seri silocus sit lȩtus stercoratus inriguus antequã
pangat᷑ radices eius recensemus aequalit᷑ &liquido fimo
linam uł quȩ iampanetȩ sunt nudatȩ lȩtam̃ accipiant
Amant solũ sub actũ pinguȩ humidũ stercoratũ int̃has
herba manu ẽ. uellenda ñ sarculo latior fit. sirara
ponat᷑. ł cũ producere incipiet caulẽ eoleuit̃ incisogle¬
ba p̃mat̃ aut testa. Candidȩ ficriputant᷑ si fluminis ha¬
rena uł litoris frequent̃ spargat᷑. Inmedias et collectis
ipse foluis alligent᷑ siuitio loci ł tẽporis uł seminis cito lac¬
tuca durescit. planta eius auulsa. et denuo posita teneritu¬
dinẽ consequet᷑. It̃ multis seminib: condita nascet᷑ sicapri¬
nistertoris bacã subula subtilit̃ ex cauaris. et in easem̃lac¬

Expanded text:
bri ut planta eius februario transferatur. Itemque februario seritur, ut possit aprili mense tranferri. Sed certum est eam toto anno bene seri, si locus sit letus, stercoratus, irriguus, antequam pangatur, radices eius resecemus equaliter et liquido fimo linamus, vel que iam patefacte sunt nudate letamen accipiant. Amant solum subactum, pingue, humidum, stercoratum, inter has, herba manu est vellenda, non sarculo, latior fit si rara ponatur; vel cum producere incipiet caulem, eo leviter inciso, gleba prematur aut testa. Candide fieri putantur, si fluminis arena ac littoris frequenter spargatur in medias et collectis in se foliis alligentur, si vitio loci, vel temporis vel seminis cito lactuca durescit; planta eius avulsa et denuo posita, teneritudinem consequetur. Item multis seminibus condita nascetur, si caprini stercoris baccam subula subtiliter excaveris et in ea semen lac
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃ris uͦ quaerenda fecunditas. nealba et nuda sit glebanemad
sabulo sineadinixtione t̃reni necreta sola nearenȩsqualentes
neieiuna glarea neaurosi pulueris lapidosa macies. Nefalsa
łamara neuliginosa t̾ra. Netofus arenosus atq ieiunꝰ. neual
nimis opaca et solidosa gleba putris etfere nigra. et ad tegendã
segraminis sui grate sufficies autmixti coloris q̃ et sirara sit
tam̃ pinguis soli adiunctione glutinet᷑ quȩ ꝑtulerit nec scabra
sint necretorrida nec sucinaturalis ȩgentia feat qđ frum̃tis
dandis utile signũ ẽ ebulũ iuncũ calamũ gram erifoliũ non
macrũ rubos pingues pruna siluestria colorũ tam̃ t̃magnopere
q̃rendus ẽ sed pinguedo atq dulcedo pinguẽ si cagnoscis glebã
paruulã dulciaqua c̃spargis et subigis : siglutinosa .ẽ. & adheret
c̃statilli mes sepinguedinẽ. Itẽ scrobe effossa etrepleta si su¬
perauerit t̃rapinguis .ẽ. sidefuerit exilis sic̃ uenerit ȩquata

Expanded text:
vero querenda est fecunditas, ne alba et nuda sit gleba, ne macer sabulo sine admixtione terreni; creta sola, ne arene squalentes, ne ieiuna glarea, ne aurosi pulveris lapidosa macies, ne falsa vel amara, ne uliginosa terra, ne tophus arenosus atque ieiunus, ne vallis nimis opaca et solida. Sit gleba putris et fere nigra et ad tegendam se graminis sui crate sufficiens aut mixti coloris, que etsi rara sit, tamen pinguis soli adiunctione glutinetur. Que protulerit, nec scabra sint, nec torrida, nec succi naturalis egentia ferat quod frumentis dandis utile signum est ebulum, iuneum, calamum, trifolium non macrum, rubos pingues, pruna sylvestria. Color tamen non magnopere querendus est, sed pinguedo atque dulcedo. Pinguem sic agnosces, glebam parvulam dulci aqua consperge et subige si glutinosa est et adheret, constat illi inesse pinguedinem. Item scrobe effossa et repleta si superaverit terra, pinguis est; si defuerit exilis; si convenerit equata
Abbreviated transcription (Latin):
comstruat᷑ longior magis quã latior huiꝰ solũ altorudere
solidatũ relicto fusoriis loco testacei. pauim̃ti suꝑ fusione
leuiget᷑. Hoc pauim̃tũ om̃icura terendũ .ẽ. adnitores
ed ardo pingui de cocto. assidue ꝑfricandũ qđ ubi deduc¬
to humore siccatũ . ẽ. nerimis inaliqua paste furidat᷑
edã parietes similio corio uelent᷑. obducti. etita p̾diut̾nã¬
solidã siccitatẽ aquȩ p̃beat̃ hospiciũ. Anguillas
anepisces q̃ fluuiales mitti in his pasci q̃ conueniet ut
horũ natatu a quastans agilitatẽ currentis imitet᷑ Sed¬

Expanded text:
construatur, longior magis quam latior. In imis solum alto rudere construatur, longior magis quam latior. In imis solum alto rudere solidatum, relicto fusoriis loco, testacei pavimenti superfusione levigetur. Hoc pavimentum omni cura terendum est ad nitores et lardo pingui decocto assidue perfricandum. Quod ubi deducto humore siccatum est; ne rimis in aliqua parte findatur, etiam parietes simili modo velentur obducti et ita post diuturnasolidam siccitatem, aque prebeatur hospitium. Anguillas sane, piscesque fluviales mitti in his, pascique convenit, ut horum natatu, aqua stans agilitatem currentis imitet
Abbreviated transcription (Latin):
pus quoq albariũ sepe delectat cuicalcẽ debem adhibero
cũ multo tẽpore fuerit maceratũ. ergo utilẽ ꝓbes ascia
calcẽ quasilignũ dolabis sinufquã acies eiꝰ offenderit
et qđ asciȩ adheret fueritmolle. atq: uis cosũ constat
arietũ uͦ tectura sicfiet fostis etritida Prima trullis
frequentet᷑ indutio cũ siccari cȩperit iterũ inducat᷑ ac
t̃tio Phȩctriacoria ex marmore grano cooperiant
adtrullã q̃ inductio. ante tãdiu subigenda ẽ ut utrũ qđ
calx subigit᷑ mundũ leuemꝰ. Hȩc quoq: marmoris grani
inductio cũsiccari incipiet. aliud coriũ subtilius opostet
sinponi. sic et soliditatẽ custodiet etnitorẽ. DEUITANDA¬
reandũ ẽ. aut̃ qđ pleriq: fecer̃ aquȩ causas VALLE
uillas infimis uallib: mergere et paucorũ dierũ uolup¬
tatẽ p̃ferre habitatorũ saluti. qđ magis metuem. si puin
aut putcus. cisternas c̃struere c̃ueniat. quib: omnium
conducipossit aqua tectorũ fiunt autem hoc modo.

Expanded text:
pus quoque albatum sepe delectat, cui calcem debebimus adhibere, cum multo tempore fuerit maceratum. Ergo ut utile probes ascia calcem quasi lignum dolabis: si nusquam aciem eius offenderit et quod ascie adheret fuerit molle atque viscosum, constat arietum vero tectura sic fiet fortis et nitida. Primo trullis frequenter inducta, cum siccari ceperit iterum inducatur ac tertio: post hec tria coria ex marmoreo grano cooperiatur ad trullam, que inductio ante tamdiu subigenda est, ut quo calx subigetur mundum levemus: hecque marmoris grani inductio cum siccari incipiet, aliud corium subtilius oportet imponi, sic et soliditatem custodiet et nitorem. DEandum est quod plerique fecerunt aque causa villas in infimis vallibus mergere et paucorum voluptatem preferre habitatorum saluti; cum si fonac puteus, cisternas construere conveniat, quibus omnium conduci possit aqua tectorum. Magnitudo ea cui
Abbreviated transcription (Latin):
aquis suauib: elutadeponat. Calcẽ quoq albosaxo duro
łtybustino. aut colũbino fluuiali coquemꝰ. autrubro.
auit spongea. aut postremo marmore quierit ex spisso
et duro saxo structurus c̃uenit. Exfistulo souͦ aut molliori
lapide tectoriis adhibet̃ utilius induab: arenȩ pastib:
calcis una miscenda ẽ in fluuialiuͦ harena. sit̃tiã pastẽ
testecrete addideris operũ soliditas mira praestabitur¬

Expanded text:
aquis suavibus eluta, deponat. Calcem quoque albo saxo, duro, aquis suavibus eluta, deponat. Calcem quoque albo saxo, duro, vel tiburtino, aut columbino fluviali coquemus; aut rubeo, aut spongia, aut postremum marmore. Que autem erit ex spisso et duro saxo, structuris convenit. Ex fistuloso vero aut molliori lapide, tectoriis adhibetur. Utilius in duabus partibus calcis, una arene miscenda est. In fluviali vero arena, si tertiam partem teste crete addideris
Abbreviated transcription (Latin):
rȩterea scire ẽ necessariũ c̃struenti q̃ calcis. etharenana¬
tura sit utilis. Harenȩ ergo fosiciȩ genera s̃tria nigra
rufa. cana om̃s p̃cipua rufamelior meriti sequentis ẽ
ina Etiũ locũ nigra possedit ex his q̃ conp̃hensam anu
lit stridore sedit utilis fabricanti. Itẽ si panno ł linteo
indidȩ uestis inspersa et excusa nihilmacule relinquet
ut sordis egregia .ẽ Sedsifossilis harena ñ fuerit defu¬
imib: autglarea. audittore colliget᷑. Marina arena
irdius siccat᷑. et ideo ñ continuȩ sed int̃missis tẽporib:
struenda ẽ neopus onerata corrũpat. Camerarũ quoq:¬
ectoria. falso humore dissoluit. Nã fossiles tectoriis
stameris. et cȩleri siccitati ut iles s̃ meliores quȩ sistatĩ
ũ effossȩ s̃ misceant᷑ Nãdiutino sole aut pruina
autimbrȩ uanescunt. fluruales tectoriis magis poter̃
c̃uenire. Sed siuti necessesit maris arena erit cõmodũ
prius eã lacuna humoris dulcis in mergi utuitiũ salis

Expanded text:
reterea scire necessarium est construenti, que calcis et arene natura sit utilis. Arene enim fossiticie genera sunt tria, nigra, rufa, cana. Omnium precipue rufa melior. Meriti sequentis est cana. Tertium locum nigra possidet. Ex his que comprehensa manu edit stridores, erit utilis fabricanti. Item si panno, vel lintheo candide vestis inspersa et excussa, nihil macule relinquit aut sordis, egregia est. Sed si fossilis arena non fuerit, de fluminibus, aut glarea, aut littore colligetur. Marina arena tardius siccatur et ideo non continue, sed intermissis temporibus construenda est, ne opus oneret et corrumpat: camerarum tectoria salso humore dissolvit. Nam fossiles tectoriis et cameriis, ex celeri siccitate utiles sunt, melioresque si statim cum effosse sint misceantur. Nam diutino sole, aut pruina, aut imbre vanescunt. Fluviales tectoriis magis poterunt convenire. Sed, si uti necesse sit, maris arena, erit commodum prius eam lacuna humoris dulcis immergi, ut vitium salis,
Abbreviated transcription (Latin):
uod si latericios parietes in p̃torio facere uolueris illud ser¬
trabib subiacebis structura testacea cũ coronis ꝑminen¬
tib fiat ses qui pedali altitudine ut sicorruptȩ tegulo
dutimbrices fuerint parietẽ ñ possint penetrare ꝑ pluuias
Deinde ꝓuidendũ ẽ ut siccis et asperatis parietib Iatericis
inducat᷑ tectoriũ qđ humidis acleuib adherere t̃ poteritfo
Et ideot̃tio eos prius debebis obducere ut tectoriũ sie corrip¬
tione suscipiant BELUMINE ET ALTITVDINT̃

Expanded text:
o facere volueris petrabibus subiacebit, structura testacea coronis prominentibus fiat sesquipedali altitudine; ut si corrupte tegule, aut imbrices fuerint, parietem non possint penetrare per pluviam. Deinde providendum est, ut siccis et asperatis parietibus latericiis inducatur tectorium, quod humidis ac lenibus adherere non poterit. Et ideo tertio eos prius debebis obducere, ut tectorium sine corruptione su
Abbreviated transcription (Latin):
quacuero salubritas ite agnoscit᷑ pͥmũ ne a lacunis aut
pabrde dacut. Nedemetalb drigine sumat᷑ s sit ꝑspicui
coloris peq ullo aut sapore autodore uitiet Nulhlli
limus insidat. frigus tẽporesuo mulccat. eltatis ĩ cẽdia rigore¬
modera sed qr solet his om̃ib: ad speciem crstetis ocultiorẽ
Noxam tectior seruare natura. ipsã quoq e miarũ salubtate
noscamꝰ si fauces bbentiũ purȩs̃ si saluo capite inpumonib ac
thorace Autnulla ẽ. autrara causatio. Nã plerũq: hafaxã¬

Expanded text:
que vero salubritas sic agnoscitur, primum ne a lacunis aut palude ducatur, ne de metallis originem sumat, sed si perspicui coloris, neque ullo, aut sapore, aut odore vitietur; nullus illi limus insideat, frigus tepore suo mulceat, estatis incendia moderetur. Sed quia solet, his omnibus ad speciem custoditis, occultiorem noxam tectior servare natura, ipsam quoque ex incolarum salubritate noscamus, si fauces bibentium pure sint, si salvo capite, in pulmonibus ac thorace, aut nulla est, aut rara causatio. DE TERRE F
Abbreviated transcription (Latin):
ellã uinariã septentrioni habere debemꝰ. oppositã fri¬
gidã ł obscurȩ proximã. longe ab alncis stabulis forno
sterculinis . cisternis aquis et cȩteris odoris horrendi
dispositã ut basilicȩ ipsius forma calcatoriũ locohabeat
altiore c̃structũ ad qđ int̃duos lacos qui ad excipienda
uina. hic inde depressisint gradib: trib fere ascendat᷑
autquattuor ex his lacubus canales structi ł tubi fistiles
circa extremos parietes currant. et subiectis laterisuo
dolus ꝑuicinos meatus manantia uina defundant. sico¬
pia maior .ẽ mediũ spatiũ cupis deputabit᷑ quas neam¬
bulacra prohibeant. a sellis altiorib: inpositas ł supra
dolia p

Expanded text:
ellam vinariam septentrioni habere debemus oppositam, frigidam, vel obscure proximam; longe a balneis, stabulis, furno, sterquiliniis, cisternis, aquis et ceteris odoris horrendi: dispositam, ut basilice ipsius forma, calcatorium loco habeat altiore constructum, ad quod inter duos lacus, qui ad excipienda vina hincinde depressi sint, gradibus tribus fere ascendatur, aut quatuor. Ex his lacubus canales structi, vel cubi fictiles circa extremos parietes currant et subiectos lateri suo dolios, per vicinos meatus manantia vina defundant. Si copia maior est, medium spatium cupis deputabitur, quas ne ambulantia vina prohibeant, asellis altioribus impositas, vel supra dolia p
Abbreviated transcription (Latin):
dolia possimus collocare spatio int̃se largiore distactus
ult sires exigat curantis transitus possitaͥinitti. Quod
sicupis locũsuũ deputauimꝰ is locus ad calcatorii simi¬
litudinẽ podus breuib et testatio pauim̃to solidet᷑ u
etiã sugnorata secupa diffuderit: lacu subdito excipiant᷑¬

Expanded text:
dolia possumus collocare, spatio interlongiore distantes; ut si res exigat, currentis transitus possit admitti. Quod si cupis locum suum deputabimus: Is locus ad calcatorii similitudinem, podiis brevibus et pavimento testato solidetur, ut etiamsi ignorata se cupa diffuderit, lacu subdito excipiant
Abbreviated transcription (Latin):
reci in conficiendi olei p̃ceptis istais serunt tantum
Slegendum eẽ oliuȩ quantũ Noct eueniente possimus
exprimere molam primo oleo debere leuiter. eẽ suspensa
Ossaenĩ confracta sordescunt. quaredesolis carnibus
fit prima confectiosalignis canistros fieri debere iir¬
gultis quiagenus hocoleũ dicit᷑ adiuuare. Nobilius eri
quod sponte defluxerit salis deinde acnitrũ nouo oleo
misceri uthȩcres spissitudinẽ eius absoluat. deincum
amurga subsederit oleũ purũ xxx. dieb exactis in uitrea
uasa trans ferri secundum simili disciplina fieri. sed mola

Expanded text:
reci in conficiendi olei preceptis ista iusserunt: tantum legendum esse olive, quantum nocte veniente possumus exprimere: molam primo oleo debere leviter esse suspendam; ossa enim confracta sordescunt: quare de solis carnibus sit prima confectio: saliginis canistros fieri debere virgultis, quia genus hoc oleum dicitur adiuvare. Nobilius erit quod sponte defluxerit. Sal deinde ac nitrum iubent novo oleo misceri, ut hoc spissitudinem eius absolvat. Deinde cum ab amurca subsederit, oleum purum XXX diebus exactis, in vitrea vasa transferri. Secundum, eadem disciplina fieri, sed mola
Abbreviated transcription (Latin):
leum rancidum greciasser̃ sic posse curari albã cerã
mundo et optimo oleo resolutã et adhucliquenton
mitti in eo iubent tuncsales frictos calentes addio
peririatq: gypsari sic fieri ut oleũ purget᷑ sapore et
odore mutato. Oleũ tam̃ omne interrenis locis. eẽ
seruandũ eteã eius eẽ naturã ut sole uł igne purgetur
uł aqua feruenti simul misceant᷑ inuasculo
ocetiam mense oliuas condiemus. harũ generandas¬

Expanded text:
leum rancidum Greci asserunt sic posse curari: albam ceram mundo et optimo oleo resolutam et adhuc liquentem, mitti in eo iubent; tunc sales frictos calentes addi, operari, atque gypsari; sic fieri ut oleum purgetur sapore et odore mutato. Oleum tamen omne in terrenis locis esse servandum et eius esse naturam, ut vel igne purgetur, vel aqua ferventi, si simul misceantur in vasculo etiam mense olivas condiemus. DE A
Abbreviated transcription (Latin):
rigescunt ante curuabiles catenis utiles habentur
Carpinus utillima cupressus egregia. Pinus nisi in
siccitate Nondurans. cui contra celerem putredinem
comperi insardia Aut genere ꝓuideri ut excise trabes
eius aut inpiscina qualibet amoto tomense laterent
Post operi futurȩ aut arenis obruent᷑ in littore ut
ad gestionẽ quaȩtectȩ. eeñt. alternis a estib reciꝓcans
fluctus allueret. Cȩdrus durabilis nisi humore tan¬
gat᷑. Quaecũq aut̃ expaste meridiana cedunt᷑ utili¬
oressunt. Quae uero exseptentrionali proceriores.
sed facile uici ant᷑¬

Expanded text:
rigescunt. Ante curvabiles catenis utiles habentur. rigescunt. Ante curvabiles catenis utiles habentur. Caprinus utilima, cypressus egregia. Pinus nisi in siccitate non durans; cui contra celerem putredinem comperi in Sardinia hoc genere provideri, ut excise trabes eius, aut in piscina qualibet, anno toto merse latent, post operi furure; aut arenis obruerentur in littore, ut aggestionem qua tecte essent, alternis estibus reciprocans fluctus allueret. Cedrus durabilis, nisi humore tangatur. Quecumque autem ex parte meridiana ceduntur, utiliores sunt. Que vero ex septentrionali, proceriores; sed facile vitiant
Abbreviated transcription (Latin):
cit sed arbores quaecedentur usque ad medullã securib
recisas aliquam diustare patieris. ut ꝑeas pastes humor
siquis inuenis continet᷑ excurrat. utiles sunt aut̃ maxi¬
me hae abies quã gallica uocant. Nisi ꝑpluant᷑ leuis regi¬
da et inoperib: siccis ꝑenne durabilis. Larex ut illim a
ex quasi tabulas subfigas tegulis infronte atq: extre¬
mitate teccorũ p̃sidiũ contra incendia contulisti.
Neq: enĩ flãmã recipiunt aut carbones possunt creare.
quercus durabilis siterrenis operib: obruat᷑. et aliqua¬
tenus palis aesculus aedificiis etredicis apta materies
Castanea mira soliditate ꝑdurat in agris et tectis ec
operib ceteris intestinis cuius solũ pondus inuicio. ẽ
fagus insicco utilis humore corrũpit᷑. Populus utraq
salix &tilia insculpturis necessaria. Anus fabrice
inutilis sed necessaria si humidus locus adaccipienda
fundam̃ta pallandus .ẽ ulmus et fraxinus sisiccetur

Expanded text:
cit. Sed arbores que cedentur, usque ad medullam securibus cit. Sed arbores que cedentur, usque ad medullam securibus recisas, aliquandiu stare patieris, ut per eas partes humor, si quis in venis continetur, excurrat. Utiles sunt autem maxime hec, abies, quam Gallicam vocant nisi perpluatur lenis, rigida et in operibus siccis perenne durabilis, larex utilissima, ex qua si tabulas suffigas tegulis, in fronte atque extremitate tectorum, presidium contra incendia contulisti. Neque enim flammam recipiunt, aut carbones possunt creare. Quercus durabilis, si terrenis operibus obruatur et aliquatenus palis et edificiis, apta materies. Castanea mira soliditate perdurat in agris et tectis et operibus ceteris et intestinis, cuius solum pondus in trunco est. Ficus in sicco utilis, humore corrumpitur. Populus in utraque. Salis et tilia in sculpturis necesssarie. Alnus fabrice inutilis, sed necessaria si humidus sit locus, quia ad accipienda fundamenta palandus est. Ulmus et fraxinus si siccentur
Abbreviated transcription (Latin):
unchyrci admittendi sunt ut foctũ primi ueris fouere
possit exhostus sed caper eligendis e cui submaxillis duȩ
uident᷑ pendere uermicule magni corporis crassis crurib
breui plenaq ceruice aurib flexis et grauib paruoca¬
pite fitido sp̃isso edongo capillo ad incundas feminas
etante anniculũ congriuis . ñ aut̃ durat ultri sex esnuim
Capella similis corporis sed magnis uberib ẽ legenda.
u tam̃ ita multe caprȩ ut oues una statione claudantur.
quã luto et stercore carere conueniet aedis supralactis
habundantiã ȩdera et arbuti edentisci cacumina sunt.
siq: p̃benda Trimȩ educare optime possunt qđ tene¬
riores matres generant. transiendũ .ẽ sed ultra octo
annos seruandȩ Nonsunt matrices. quiagenus hoclon¬
giore sterilescit aetate
octempr̃ glandis legendȩ ac seruandȩ curanos excitet¬
quodopus femineis acꝓuerib: operis celebrabitur fa¬
unc materies ad fabricam cȩdenda ẽ. cumluna decres¬

Expanded text:
unc Hirci admittendi sunt, ut fetum primum veris fovere possit exordiis. Sed caper eligendus, cui sub maxillis due videntur pendere verrucule, magni corporis, crassis cruribus, brevi plenaque cervice, auribus flexis et gravibus, parvo capite, nitido spisso et longo capillo. Ad ineundas feminas est ante anniculum congruus, non autem durat ultra sexennium. Capella similis corporis, sed magnis uberibus est eligenda: non tamen ita multe capre ut oves una statione claudantur, quam luto et stercore carere conveniet, hedis supra lactis abundantiam, hedera et arbuti et lentisci cacumina, sunt sepe prebenda: trime educare optime possunt. Quod teneriores matres generant, transigendum est. Sed ultra octo annos servande non sunt matres, quia genus hoc largiore sterilescit etate. oc tempore glandes legende ac servande cura nos excitetquod opus, femineis ac puerilibus opetis celebrabitur faunc materies ad fabricam cedenda est, cum luna decres
Abbreviated transcription (Latin):
sordet oleum frictos et adhuc calentes sales iniciiubent
et diligenter operiri itamundum reddi posttempꝰ exiguũ¬
ifuerit odoris horrendi uirides oliuas sineossib: tundi¬
& inolei metreta choennicas duas mitti sibacȩ defuerint
caules tenerrimos oleȩ similit̃ ẽẽ tundendos non nulli

Expanded text:
sordet oleum, frictos et adhuc calentes sales iniici iubent et diligenter operari; ita mundum reddi post tempus exiguui fuerit odoris horrendi, virides oliva sine ossibus tundi, in olei metreta mensuras duas mitti: si bacce defuerint, caules tenerrimos olee similiter esse tundendos. Nonnulli
Abbreviated transcription (Latin):
mi subsistent. et hoc uelut corrupto corio cȩtera in lȩsa
dupabt̃. ad serit idẽ noxia animalia ultra p̃dictã men¬
ti surã nĩ possegenerar.. Herba conixa sicca. ut
greci adser̃ substrata frum̃tis addita ȩtati abhorreis
learis cella meridianis sit obiecta pastib: et c̃tra frigus
munita . ut illiꝑspecularia debeatdum̃ admitti Ita et
operas quaehieme futurȩ s̃ Nullus algor inpediet et oleũ
cũ p̾met᷑ iutũ tẽporib frigore ñ ualebit ad stringit rape
ts &rotulis et p̃lonata .ẽ formã quã c̃suetudo dictabit
receptacula olei semꝑmunda sint. nenouos sapores in¬
fecta ueterirancore corrũpant Acsiquis maiori dili¬
gentiȩ studet subiectis. hincinde cuniculis pauim̃ta sus¬
pendat. etignẽ suggerat fornace succensa. Itapurors
calor oleicellã sine fuminitore uaporauit . quo sȩ pȩn¬
fectũ colore corrumpitur et sapore

Expanded text:
mi subsistent et hoc velut corrupto corio, cetera illesa mi subsistent et hoc velut corrupto corio, cetera illesa durabunt. Asserit idem, noxia animalia ultra predictam mensuram non posse generari. Herba consa sicca ut Greci asserunt substrata frumentis, addit etati. Ab horreis learis cella meridianis sit obiecta partibus et contra frigus munita, ut illi per specularia debeat lumen admitti, ita et operas que hyeme sunt, nullus algor impediet et oleum cum premetur adiutum temporibus, frigore non valebitlearis cella meridianis sit obiecta partibus et contra frigus munita, ut illi per specularia debeat lumen admitti, ita et Receptacula olei semper munda sint, ne novo sapore infecta, veteri rancore corrumpantur. At si quis maiori diligentia studet, subiectis hincinde cuniculis pavimenta suspendat et ignem suggerat, fornace succensa. Ita purus calor olei, cellam sine fumi nidore vaporabit, quo sepe infectum corrumpit sapore
Abbreviated transcription (Latin):
Dedonge ab omniũ ore edetamine et stabulis ponenduse
Frigidus uentosus et siccus cuꝓuidendũ structurȩ diligen¬
tia nerimis possit abrũpi. Solũ igit̃ omnebi pedis
ra ꝓmittunt ł graticiis podiiserunt discernenda grana¬
ria uluimineis uasculis redactus tenues c̃geremus
Sed factis granariis amurta luto mixta parietes linunt̃
ci iaridi al eastri folia ł oliuȩ propaleis adiciunt᷑. quo
tentorio siccato rursus a murca resꝑgit᷑ Qubisicata fu¬
erit frum̃ta c̃dent᷑. Hȩc resgurgulionib & cȩteris
noxiis animabus in imica ẽ Aliquirorandrĩ folia
frum̃tis miscent adseruandũ ꝓfutura Nihiltamen
c̃modius erit diucustodiendis frum̃tis quã siexaeris
inalterũ uicinũ locũ trans fusa. refrigerent᷑ aliquain¬
tis dieb atq ita horreis inferant᷑ Negat columella
uentilanda eẽ frum̃ta qr magis miscent᷑ animaliato¬
tis aceruis q̃ si ñ moueant᷑ insũmitate. intram̃ surã pal¬

Expanded text:
et longe ab omni humore et letamine et stabulis ponendus est; frigidus, ventosus et siccus; cui providendum est structure diligentia, ne rimis possit abrumpi. Solum igitur omne bipedis ra promittunt, vel crateis podiis erunt discernenda granaria, vel vimineis vasculis reditus tenues congeremus. Sed factis granariis amurca luto mixto parietes liniantur. Cui arida oleastri folia, vel olive pro paleis adiiciantur; quo tectorio siccato, rursus amurca respergatur: que ubi siccata fuerit, frumenta condentur. Hec res gurgulionibus et ceteris noxiis animalibus inimica est. Aliqui coriandri folia frumentis miscent ad servandum. Nihil tamen commodius erit diu custodiendis frumentis, quam si ex areis in alterum vicinum locum transfusa refrigerentur aliquantis diebus, atque in horreis inferantur. Negat columella ventilanda esse frumenta, quia miscentur magis animalia totis acervis: que si non moveantur in summitate, ultra mensuram pal
Abbreviated transcription (Latin):
tabula acquorũ ł boum meridianas quidẽ respiciant
pastes. Ñ tam egeant a septentrione lummib: quȩ ꝑhiemem
dausa nihilnoceant ꝑ aestatẽ patefacta refrigerent
ipsastabula propt̃ ungulas animaliũ ab omniũ hore sus¬
pensa sint: Boues nitidiores fient si focũ ꝓxime habeant
etdum̃ intendant octopedes ad spatiũ standi singulis boum
parib habundant Et in porratione quindecim: Plancae
roboreȩ supponant̃ stationib: equorũ ut iacentib molesit
stantibus durum

Expanded text:
tabula equorum vel boum, meridianas quidem respiciant partes, non tamen careant a septentrione luminibus, que per hyemem clusa nihil noceant, per estatem patefacta refrigerent. Ipsa stabula propter ungulas animalium ab humore suspensa sint. Boves nitidiroes fient, si focum proxime habeant et lumen intendant. Octo pedes ad spatium standi, singulis boum paribus abundant; et in porrectione quindecim plante roboree supponantur stationibus equorum, ut iacentibus molle sit, stantibus durum
Abbreviated transcription (Latin):
salice tardius maturat. Etit̃ asperior insapore. Casta¬
nee seruant᷑ uł incratib disposite uł intra sabulonem
aeinuicẽ tangant᷑ in merse linuasculis fictilib pouis
condicol locosicciore defesse ł induse uirgeis ex fagore¬
patis enlis edutate ut spiracula pire linquas ł hordei
palois mnitis simis obrute ł palustri ulba figuratis denis¬
olamense doens calidis at sicis regionib: a grestiũ pomorũ
a ina sponimꝰ quas postea possem in sereres etma lmior
t pioli puniciserdonoi etertri et mespili fici sorbisiliq
etamiasa: restis ceras postinserordis et morserbisil
quo qintilali femna et nuces iuglandes sun semmariis

Expanded text:
salice tardius, maturat et fit asperior in sapore. Castasalice tardius, maturat et fit asperior in sapore. Castanee servantur vel in cratibus disposite, vel intra sabulonem, ne invicem tangantur immerse; vel in vasculis fictilibus condite et loco sicciore defosse, vel incluse virgeis ex fago receptaculis et lutatis, ut spiracula non relinquas; vel hordei paleis minutissimis obrute, vel palustri ulva figuratis densorum plantas ponimus, quas postea possumus inserere; et malorum, vel malipunici et cidonei,et citri et mespeli, fici, sorbi; siliquas et plantas agrestis Cerasi, post inserendas et mori taleas et amygdali semina et nuces iuglandes, sicut in seminariis
Abbreviated transcription (Latin):
unius semis uł duorũ uel totus aut sulcis in ordinẽ desti¬
natis autceste aratris resolui. hincinde findentib qui
fimo satiatus acredactus inpuluerẽ castanearũ sem̃ acci¬
piat . p̃am plius pedis drodrante demersũ. unicuiq: semini
propt̃ notã surculus debet adfigi. ipsa semina singulis
locis simulterna uł quina ponantur et interse quatiuor
pedũ spatio separent᷑. quib transferre placuerit bimas
plantas trans ferre debebunt. locustam̃ deductori aliquo¬
ris accipiat. ne humor insidens limogermen extinguat
Cui placet potest castaneȩ inꝓpaginẽ ducere imauirgul a
quae in radice nascunt. Nouum castaneũ circũ fodidebet
assidue mensemar et septẽbri increm̃tũ maius ad qui¬
rit si potationib: adiuuet᷑. Castanea inserit᷑ sic̃ probaui
ipsesubcostice m̃ semar̃ uła prł. tam̃ genere utroq respon¬
det potest et in oculari inserit᷑ inse et insalice sed ex

Expanded text:
unius semis vel duorum, vel totius; aut sulcis in ordinem destiunius semis vel duorum, vel totius; aut sulcis in ordinem destinatis, aut certe aratris resolui hincinde findentibus qui fimo satiatus ac redactus in pulverem. Castanearum semen accipiant, non amplius pedis dodrante demersum: unicuique semini propter notam surculus debet infigi. Ipsa semina singulis locis simul trina vel quina ponantur et inter se quatuor pedum spatio separentur; quibus transferre placuerit, bimas plantas transferre debebunt. Locus tamen deductoria liquoris accipiat, ne humor insidens limo, germen extinguat. Cui placet potest castanee in propaginem ducere ima virgulta que in radice nascuntur. Novum castaneum circunfodi debet assidue, mense martio et septembri; incrementum maius acquirit, si putationibus adiuvetur. Castanea inseritur, sicut probavi ipse, sub cortice, mense martio vel aprili, tamen genere utroque respondet: potest et inoculari. Inseritur in se et in salice; sed ex
Abbreviated transcription (Latin):
locũ trans latȩ cumulu faciunt et eas om̃s fluui alis arena
diligent̃ operiat. Postdies xxx. eas remota harena in aquã
frigidã mittis q̃ sane sunt mergunt᷑ suꝑnatat quȩ cumq:
uexata ẽ. It̃ quas probasti similit̃ obrues. et postxxxdies
aeq probas. hoccũ t̃tio feceris usq adueris mitiũ serere
debebis quaemanserint illibatȩ. aliquiinuas culis seruant
harena parit̃ missa amant solũ molle et solutũ f̃tamen
arenosũ insabulone proueniunt. sed humecto nigrat̃ra
illis apta ẽ. et c arbunculus etcofus diligent̃ infractꝰ inspis¬
soagro etrubrica uix prouenit. In argilla ecglarea f̃
potestnasci. diligit cȩli statũ frigidũ sed et tepidũ precu¬
sat. si humoris assenserit delectat᷑ cliuis etopacis regi¬
onib: ac maxime inseptentrionẽ uersis. Pastinariergo
locus debebit qui huic destinat᷑ arbusto. altitudine pedis

Expanded text:
locum translate, cumulum faciant et eas omnes fluvialis arena locum translate, cumulum faciant et eas omnes fluvialis arena diligenter operiat, post dies XXX eas remota arena in aquam frigidam mittes; que sane sunt merguntur, supernatat quecumque vexata est: item quas probasti similiter obrues et post XXX dies eque probabis. Hoc cum tertio feceris, ad veris initium serere debebis, que manserint illibate. Aliqui in vasculis servant arena pariter immissa. Amant solum molle et solutum, non tamen arenosum, in sabulone proveniunt sed humecto, nigra terra illis apta est: et carbunculus et tofus diligenter infractus, in spisso agro et rubrica vix provenit, in argilla et glarea non potest nasci: diligit celi statum frigidum, sed et tepidum non recusat, si humor assenserit. Delectatur clivis et opacis regionibus ac maxime in septentrionem versis. locus debebit qui huic destinatur arbusto, altitudine pedis
Abbreviated transcription (Latin):
prunꝰ inserit᷑ melius trunco fisso quã costice ł menfeianr̃.
antequã incipiat gũmi nelacrimare. Inserit᷑ inse & ꝑsicũ
recipit uł amrglalũ uł malũ sed eã degenerẽ reddit et
paruã Pruna siccant᷑ insole ꝑcrates loco sicciore dis¬
posita hȩc sunt quaedam ascena dicunt᷑. aliiin aqua marina
uł immuria feruente recens lecta pruna demergunt. et in¬
desublata autin formo tepido faciunt aut insole siccari
ne sed quae plantis serit̃ ita aegra. ẽ. ut biennio deciꝰ uita
saepedubitet᷑. Serenda ẽ ergo ipsis castaneis hoc ẽ. semi¬
nib suis m̃ seno uẽbri et decẽbri. Itẽ februario eligendȩ sunt
Castaneȩ adponendũ recentes grandesmaturȩ quassino¬
uẽ brimense ponamus. facilẽ sep̃sentia fructus ipsius
p̃stat Siuero febrponemus utusq: tunc duret ita facien¬
dũ ẽ. inũbra castanee siccis expanse. t̃ inangustũ et siceũ

Expanded text:
Prunus inseritur melius trunco fisso quam cortice: vel mense ianuario, Prunus inseritur melius trunco fisso quam cortice: vel mense ianuario, antequam incipiat gummi lachrymari. Inseritur in se et persicum, vel amygdalum, vel malum, sed eam degenerem reddit et parvam. Pruna siccantur in sole per crates, loco sicciore disposita, hec sunt que damascena dicuntur. Alii in aqua marina, vel muria fervente, recens lecta pruna demergunt et inde sublata, aut in fumo tepido faciunt, aut in sole siccari.ne; sed que plantis seritur ita egra est, ut biennio de eius vita sepe dubitetur. Serenda est ergo ipsis castaneis, hoc est seminibus suis, mense novembri, item februario. Eligende sunt castanee ad ponendum recentes, grandes, mature, quas mense Novembri ponamus; facilem se presentia fructus ipsius prestat. Si vero februario ponemus, ut usque tunc durent, ita faciendum est. In umbra castanee siccentur expanse: tunc in angustum et siccum
Abbreviated transcription (Latin):
acto duob palmis obruant᷑ ossacadem ponunt᷑ et in febr
sndtuncprius lexibo sunt maceranda ꝑtriduũ ut citoger¬
minare cogant᷑ . ponunt᷑ & plantis quas sumemus excodice
runtrtament q̃unt et frigidũ sustinere locis lapidosis
et glareosis iubant᷑ lȩtamine excusant ne poma caduca
etuerini culosa Nascant᷑ extirrundȩ sunt soboles aradice
exceptis rectiorib: quae seruabunt᷑ ad plantas. Silangui¬
da pruni arbor ẽ a murga cũ aqua aequalt tẽpertta
radicib dehec in fundi uł bubulũ lotiũ solũ it humanĩ uetus¬
cũ duab: aquȩ pastib: mixtũ uł cineres exforno autma¬
xme sarmentorũ sipoma decurrant oleastriȩ pirum
te rebrate infigeradici uermes eius atq formicas rubrica
cũ picȩliquida siadlinat᷑ extinguet sed modestius propt̃
arbons uexã neidẽ faciat remediũ qđ uenenũ iubatur
frequentihumore et assidua fossione. Msemar extremo

Expanded text:
acto, duobus palmis obruantur ossa, eadem ponuntur et mense facto, duobus palmis obruantur ossa, eadem ponuntur et mense februario. Sed tunc prius lixivio sunt maceranda per triduum, ut cito germinare cogantur, ponuntur et plantis quas sumemus ex codice fruuntur, tamen queunt et frigidum sustinere locis lapidosis et glareosis iuvantur letamine, excusante ne poma caduca et vermiculosa nascantur. Extirpande sunt soboles a radice, exceptis rectioribus, qui servabuntir ad plantas. Si languida pruni arbor est, amurca cum aqua equaliter temperata radicibus debet infundi, vel bubulum lotium solum, vel humanum vetus, duabus aque partibus mixtum, vel cineres ex fimo, aut maxime sarmentorum. Si poma decurrant, oleastri epigrum terebrate infige radici. Vermes eius atque formicas, rubrica cum pice si allinatur extinguet, sed modestius propter arboris noxam, ne idem faciat remedium quod venenum. Iuvatur frequenti humore et assidua fossione, mense martio extremo.
Abbreviated transcription (Latin):
terra et fima repletis obruant. qua e ubi processerint
relicto eo qđ solidius ẽ. aufer̃ alia ubiiustũ coeperit incre¬
mentũ trimã plantã cũ ipsis caliculis trans ferunt. Quib.
fractis inscrobe indulgent radicib: largitatẽ t̃rȩtam̃
aeq stercus admiscent facientes straturã alterno ordine
sub inde crescentẽ. seruandus ẽ. tam̃ ut radix eius quȩ una
et directa ẽ usq ad sũmitatẽ suã possit integra et in laesa
tuens ferri. Putatio nouellas pini arbores tantũ ꝓmouet
qđ exꝑtussũ. ut quȩ speraueras increm̃ta duplicent᷑. Nuces
pineȩ usq in hoctẽpus in arbore eẽ possunt et maturiores
legent᷑ prius tam̃ legendȩ s̃ quã patescant Nuclei nisi purga¬
ti durare ñ possunt. tamen aliqui in uasis fictilib nouis
eẽra repletis cũ testis suis missos ad ser̃ custodiri Pruna¬
siossib serant᷑ autunomense nouembri solo putri et sub¬

Expanded text:
terra et fimo repletis obruant: que ubi processerint, terra et fimo repletis obruant: que ubi processerint, relicto eo quod solidius est, auferunt, alii ubi iustum ceperit incrementum, trimam plantam cum ipsis caliculis transferunt; quibus fractis in scrobe inducent radicibus largitatem: terre tamen eque stercus admiscerent, facientes straturam alterno ordine subinde crescentem. Servandum tamen est, ut radix eius, que una et directa est usque ad summitatem suam, possit integra et illesa transferri. Putatio novellas pini arboris tantum promovet, quod expertus sum, ut que speraveras incrementa duplicentur. Nuces pinee usque in hoc tempus in arbore esse possunt et maturiores legantur; prius tamen legende sunt, quam patescant. Nuclei nisi purgati durare non possunt: tamen aliqui in vasis fictilibus novis et terra repletis, cum testis suis missos, asserunt custodirisi ossibus seratur, autumno, mense novembris, solo putri et sub
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ ꝑsicus rubescit siplatano inserta figat᷑. duracina
ficorũ more insole siccant᷑ acpendent. It̃ sȩpe uidi de¬
tractis ossib: duracina melle condiri et saporis. eẽ. iocun¬
Pinus creditur prode. eẽ. om̃ib: quae subea serunt᷑ Pinũ
serem nudeis suis calidis et siccis regionib: m̃se oc tobri
uł nouembri frigidis ethumectis febr & mãr Amat
et procerior inuenit᷑ uentosis ethumidis arborũ fiunt
increm̃ta lȩtiora. ułsiuemontes uelis conserere seuspar¬
tia quaecũq hȩc huic generi deputabis quȩ alteri utilia
eẽ Epossunt Exarabis ergo ealoca diligent̃ atq: pur¬
gabis et frum̃timore sem̃ aspargis acleui sarculo cura¬
bis operire Nec enĩ plusquã palmo debet abscondi. De¬
fendenda ẽ tenera arbor apecore solũ Necalcet᷑ in ualida
Proficies sinucdeos aqua ante triduũ macerabis. aliqui
dicunt fructũ pineũ trans latione mitescere. sed plan¬
tas hoc modo ꝓcurant ut prius multa semina in caliculis

Expanded text:
Persicus rubescit si platano inserta figatur. Durativa ficorum more in sole siccentur ac pendeant. Item sepe vidi detractis ossibus durativa melle condiri et saporis esse iucunPinus creditur prodesse omnibus que sub ea seruntur. Pinum seremus nucleis suis, calidis et siccis regionibus, mense octobri vel novembri; frigidis et humectis februario et martet procerior invenitur: locis ventosis et humidis, arborum fiunt incrementa letiora; sed sive montes velis conserere, seu spatia quecumque; hec huic generi deputabis que alteri utilia esse non possunt. Exarabis ergo ea loca diligenter, atque purgabis et frumenti more semen asperges ac levi sarculo curabis operire: Nec enim plus quam palmo debent abscondi: defendenda est tenera arbora a pecore, ne calcetur invalida: proficies, si nucleos aqua ante triduum macerabis. Aliqui dicunt fructum pineum translatione nitescere. Sed plantas hoc modo procurant, ut prius multa semina in caliculis,