comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se antequam mundus ẽẽc. qd̾ in mundo etiam suo tempore fieres.
Si enim de nobis dixit apłs sicut elegit nos in ipso ante muncli
consitutionem. cur abhorrere putatur a uero sitẽ pat capittnẽm
glorfficauit quando nos in ipso ut m̃bra cius cemus elegit. Sieem̃
nos electi. quom̃ ipse clarificatus. quia priusqũa mundus ẽet nec
ille qui ꝑ ipsum in quantũ uerbum eius ẽ etiam que futura
sunt fecit & uocat ea que ñ sunt tanquam sint. ꝓfecto selm id
qd mediator dei & hominum homo ẽ ante mundi consturutionẽ
ꝓnobis as pater glorificauit ipsũ si t̃c elegit etiam nos in ipso.
filio c̃ẽ mauore. quia in formna serui etit filius. Et adbuc
in forma ẽ humana filius. quam leuauto in elum. Propterea
regno hec cadem forma imimortalitatis ꝓpter qd̵ dictum ẽ. Tunc
ꝙ ipse filius subietts erto ei qui illi subiecit omnia. Nam de

Expanded text:
se antequam mundus esset, quod in mundo etiam suo tempore fieret. se antequam mundus esset, quod in mundo etiam suo tempore fieret. Si enim de nobis dixit Apostolus, Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem ; cur abhorrere putatur a vero, si tunc Pater caput nostrum glorificavit, quando nos in ipso, ut membra ejus essemus, elegit? Sic enim nos electi, quomodo ipse clarificatus; quia priusquam mundus esset, nec s . Sed ille qui per ipsum in quantum Verbum ejus est, etiam quae futura sunt fecit, et vocat ea quae non sunt, tanquam sint ; profecto secundum id quod mediator Dei et hominum homo est, ante mundi constitutionem pro nobis Deus Pater glorificavit ipsum, si tunc elegit etiam nos in ipso.jorem esse, quia in forma servi erat Filius; et adhuc in forma est humana Filius, quam levavit in coelum: propterea regno haec eadem forma immortalis: propter quod dictum est, Tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia . Nam de
Abbreviated transcription (Latin):
subiecit omnia. ut filium ñ solum caput eccłȩ sed om̃s cum eo scõs
intelligamus. qui sunt unum in xꝑo. unum sem̃ abrahe. S̾ubie¬
ctum autem scđm contemplationẽ sempiternȩ ueritatis ad op-¬
tinendam beatitudinem nullo motu animi nulla parte corporis
resistente. ut in illa uita nemine amante ꝓpriam potestatem sit
d̃s̃ omnia in omnibus.

Expanded text:
subjecit omnia; ut Filium non solum caput Ecclesiae, sed et omnes cum eo sanctos subjecit omnia; ut Filium non solum caput Ecclesiae, sed et omnes cum eo sanctos intelligamus, qui sunt unum in Christo, unum semen Abrahae: subjectum autem secundum contemplationem sempiternae veritatis, ad otinendam beatitudinem, nullo motu animi, nulla parte corporis resistente, ut in illa vita nemine amante propriam potestatem, sit Deus omnia in omnibus.
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur. quia inde questio nata ẽ cum ageret de resurrecti-¬
one mortuoꝵ. tam̃ recte queritur utrum sed̾m ipsius tantũ
pore ꝙ m̃bris eius. Cum enim ait ad galathas ñ dicit & semi¬
nibus tanquam in multis sed tanquam in uno & seminituo
de maria uirgine natus ẽ. postea dicit. M m̃s enim uos unũ
estis in xꝑo iħu. Si autem uos xꝑi. gͦ abrahe sem̃ estis. S t
ad chorinthios cum de caritate diceret de m̃bris corporis si¬
militudinem ducens. sicut enim corpus unũ ẽ inquit & ha¬
bec m̃bra multa. omnia autem m̃bra corporis cum sint multa
cum corpore suo qd̃ ẽ ȩccła & multis scripturarum locis inue¬
nimus xꝑm etiam hoc mͦ appellari ut cum omnibus m̃bris in¬
telligatur. quibus dictum ẽ. U os estis corpus xꝑi & m̃bra. Non
gͦ absurde sic intelliginus tẽ & ipse filius subiectus erit ei quuilli

Expanded text:
dicatur, quia inde quaestio nata est, cum ageret de resurrectidicatur, quia inde quaestio nata est, cum ageret de resurrectione mortuorum, tamen recte quaeritur utrum secundum ipsum tantupore ejus, et membris. Cum enim ait ad Galatas: Non dicit, et seminibus tanquam in multis, sed tanquam in uno, et semini tde Maria virgine natus est, postea dicit: Omnes enim vos unum estis in Christo Jesu. Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis . Et ad Corinthios cum de charitate diceret, de membris corporis similitudinem ducens: Sicut enim corpus unum est, inquit, et membra habet multa, omnia autem membra corporis cum sint multa, cum corpore suo, quod est Ecclesia. Et multis Scripturarum locis invenimus Christum etiam hoc modo appellari, ut cum omnibus suis membris intelligatur, quibus dictum est, Vos estis corpus Christi et membra . Non ergo absurde sic intelligimus. Tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi
Abbreviated transcription (Latin):
quia usq ad crucem mortemq infirmatus ẽ: Hoc autẽ
mͦ filius ꝓprie regnat in fide eredentium. Non enim pater
dici aut credi potest uel in carnatus. uel iudicatus. uel cru¬
cifixus. Per spetiem autẽ qua equalis ẽ patri cum patre
regnat in contemplantibus ueritatem. d̾ autem tradet
regnum deo & patri. a fide in carnationis suȩ ad speciem
deitatis ꝑducens eos qui sibi nunc credunt ñ ipse amit¬
tit sed uterq se unum ad fruendum contẽplantib p̃bet.
Tandiu autem opus ẽ ut in hominibus ñdum ualentibus
equalitatẽ patris& filii ꝑspicua m̃tis luce contueri ꝑ hoc reg.
incarnationis humilitatem. donaec ponat inimicos sub pedib
suis. id est donec omnis suꝑbia scłaris incarnationis eius humi¬
litati subdlatur. S̾ane qd̾ dictum ẽ. tunc & ipse filius subiectus
erit ei qui illi subietit omnia quãuis scđm susceptionẽ hommis¬

Expanded text:
quia usque ad crucem mortemque infirmatus est? Hoc autem quia usque ad crucem mortemque infirmatus est? Hoc autem modo Filius proprie regnat in fide credentium. Non enim Pater dici aut credi potest vel incarnatus, vel judicatus, vel crucifixus. Per speciem autem, qua aequalis est Patri, cum Patre regnat in contemplantibus veritatem. Quod autem tradet regnum Deo et Patri, a fide incarnationis suae ad speciem deitatis perducens eos qui sibi nunc credunt, non ipse amittit, sed uterque se unum ad fruendum contemplantibus praebet. Tamdiu autem opus est ut in hominibus nondum valentibus aequalitatem Patris et Filii perspicua mentis luce contueri, per hoc reincarnationis humilitatem, donec ponat omnes inimicos sub pedibus suis: id est, donec omnis superbia saecularis incarnationis ejus humilitati subdatur. 10. Sane quod dictum est, Tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia; quamvis s
Abbreviated transcription (Latin):
tiem qua equalis ẽ patri: Iam enim eis qui crediderunt
loquebatur cum diceret Si manseritis in uerbo meo uere
discipuli mei eritis. & cognoscetis ueritatem. & ueritas liberabit
uos. Regnum enim tradet patri cum ꝑ id regnabit incon-¬
templãtib ueritatem quo equalis ẽ patri. Et ꝑ se unige¬
nitum ꝑ spetiem faciet uideri patrem. N̾unc enim ꝑ hoc
regnat in eredentibus q& semet ipsum exi naniuit formã
serui accipiens. C unc autem tradet regnum deo & patri eũ
euaouauerit omnem principatum & potestatem & uirtutẽ
U̾ nde euacuabit. nisi humilitate & patientia. & infirmitate :
Quis enim principatus ñ euacuatur. cum filius dei ꝓpterea
regnat in credentibus quia eum principes soli iudicar̃t:
Que potestas ñ euatuatur. cum ille ꝑ quem facta st̃ omnia
ꝓ pterea regnat in credentibus quia ita subiectus ẽ pote
ipse ꝑ quem celi solidati sunt ideo regnat in credentib

Expanded text:
ciem qua aequalis est Patri. Jam enim eis qui crediderant, ciem qua aequalis est Patri. Jam enim eis qui crediderant, loquebatur, cum diceret: Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis; et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos . Regnum enim tradet Patri, cum per id regnabit in contemplantibus veritatem, quo aequalis est Patri, et per se unigenitum per speciem faciet videri Patrem. Nunc enim per hoc regnat in credentibus, quo se ipsum exinanivit, formam servi accipiens . Tunc autem tradet regnum Deo et Patri, cum evacuaverit omnem principatum, et potestatem, et virtutem. Unde evacuabit, nisi humilitate, et patientia, et infirmitate? Quis enim principatus non evacuetur, cum Filius Dei propterea regnat in credentibus, quia eum principes saeculi judicaverunt? Quae potestas non evacuetur, cum ipse per quem facta sunt omnia, propterea regnat in ipse per quem coeli solidati sunt, ideo regnat in credentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
nationẽ atq passionem. Nam secłm id qd uerbum cds
ẽ tam sine fine quam sine initio & sine intermissione ẽ
regnum eius. Sod̾m autem id qd̃ uerbum caro factũ ẽ
cepit regnare in credentibus ꝑ fidem incarnationis suȩ.
nde ẽ etiam illud. D ñs regnauit a ligno. H inc autẽ
euacuauit omnem principatum & omñe potestatem. & uir-¬
tutem. dum ñ ꝑ claritatem eius. sed ꝑ humilitatem salui fiunt
credendo in eum. Hoc ẽ absconditum a sapientibus. & re
uelatum paruulis. Qm̃ placuit deo ꝑ stultitiam p̃dicatio¬
nis saluos facere credentes. Neq quicqũa se inter paruu¬
pedibus eius. Ad est ipsi humilitati eius quam pedum nomi¬
ne significari arbitror cedat atq subdatur. omnis suꝑbia
scłaris. S icut ex maxima parte iam factum ẽ. & cotidie fieri
uidemus. S ed quo fine ita fiunt ut tiadat regnũ deo & pa-¬
tri id est ut nutritos fide incarnationis suȩ ꝑducat ad spe-¬

Expanded text:
nationem atque passionem. Nam secundum id quod Verbum Dei nationem atque passionem. Nam secundum id quod Verbum Dei est, tam sine fine quam sine initio et sine intermissione est regnum ejus. Secundum id autem quod Verbum caro factum est , coepit regnare in credentibus per fidem incarnationis suae. Unde est etiam illud: Dominus regnavit a ligno . Hinc autem evacuavit omnem principatum et omnem potestatem et virtutem, dum non per claritatem ejus, sed per humilitatem salvi fiunt credentes in eum. Hoc est absconditum a sapientibus eelatum parvulis ; quoniam placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credentes . Neque quidquam se inter parvupedibus ejus: id est, ipsi humilitati ejus, quam pedum nomine significari arbitror, cedat atque subdatur omnis superbia saecularis; sicut ex maxima parte jam factum est, et quotidie fieri videmus. Sed quo fine ista fiunt? Ut tradat regnum Deo et Patri, id est ut nutritos fide incarnationis suae, perducat ad spe
Abbreviated transcription (Latin):
Cum autẽ ei omnia subiecta fuerut. tunc ꝙ ipse filias subiectꝰ
erit ei qui illi subiecit omma. Non quasi mͦ ñ ita sit. Sed
tunc manifestu erit. sed̾m locitione suꝑius tractatam. Ut sit
as omnia in omnibus. Ipse ẽ finis quem supra cõmemorautt
cum totum primo brruit̃ uellet coneludere. deinde quasi
m̃bratim explicare ꝙ ponere. Loquebatur enim de resurre¬
sentia eius. D einde finis. I pse silicet finis est. ut sit ds om̃ĩ¬
a in omnibus. Aliter enim dr̃ finis qui ꝑtinet ad consũp¬
tionem. aliter qui ꝑtinet ad consummationẽ. Alter enim
tunica finitur texendo. aliter cibus comedendo. N eus autẽ
omnia in omnibus dr̃. ut nemo eorum qui ei coherent amet
aduersus eum suam propriam uoluntatem &. anifestumq
sit omnibus quod idem apłs alio loco dicit. Quid autem
nouerimus diligentius etiam illud considerari oportere scãm
quid regnet nunc dñs dispensatione saciam̃ti sui ꝑ incar.¬

Expanded text:
Cum autem ei omnia subjecta fuerint, tunc et ipse Filius subjectus erit ei, qui illi subjecit omnia: non quasi modo non ita sit, sed tunc manifestum erit, secundum locutionem superius tractatam. Ut sit Deus omnia in omnibus. Ipse est finis quem supra commemoravit, cum totum primo breviter vellet concludere, deinde quasi membratim explicare et exponere. Loquebatur enim de resurreti in praesentia ejus, deinde finis. Ipse scilicet finis est, ut sit Deus omnia in omnibus. Aliter enim dicitur finis qui pertinet ad consummationem, aliter qui pertinet ad consumptionem. Aliter enim tunica finitur texendo, aliter cibus comedendo. Deus autem omnia in omnibus dicitur, ut nemo eorum, qui ei cohaerent, amet adversus eum suam propriam voluntatem: manifestumque sit omnibus, quod idem Apostolus alio loco dicit: Quid autem noverimus diligentius etiam illud considerari oportere, secundum quid regnet nunc Dominus dispensatione sacramenti sui per incar
Abbreviated transcription (Latin):
sceptionẽ dixerit apłs tunc & ipse filius subiectus erit ei qui
illi subiecit omnia. Solet circunstantia scripture illumina-¬
re sententiam cum ea que circumscripta sunt p̃sentem quosa¬
onem contingentia diligenti discutione tractantur. Inueni-¬
mus itaq uentum ẽẽ ad hunc locum ut supra diceret. N uno
autẽ xꝑc resurrexit a mortuis primitiȩ dormientiũ. ã gebat
enim de resurrectione mortuoꝵ qd in dño secdm susceptionẽ
hominis factumẽ. Quanqũa aꝑtissime sequatur s dicat.
Sin quidem ꝑ hominẽ mors. & ꝑ hominẽ resurrectio mortuoꝵ.
Sicut enim in aclam oñs moriuntur. sic & inxꝑo om̃s uiuifi

Expanded text:
stolus dixerit, Tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia. Solet circumstantia Scripturae illuminare sententiam, cum ea quae circa scripta sunt, praesentem quaestionem contingentia, diligenti discussione tractantur. Invenimus itaque ita ventum esse ad hunc locum, ut supra diceret, Nunc autem Christus surrexit a mortuis, primitiae dormientium. Agebat enim de resurrectione mortuorum, quod in Domino secundum susceptionem hominis factum est; quanquam apertissime sequatur et dicat: Quoniam quidem per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum. Sicut enim in Adam omnes mor
Abbreviated transcription (Latin):
tas hoc ẽ congregatio sorietasq sc̃on. uniuersale sacri¬
ficium offeratur deo ꝑ sacerdotem magnũ. qui etiam
se ipsum optulit in passione ꝓ nobis. ut tanti capitis
corpus cẽmus scłm formã serui. Hanc enim optulit. in
hac oblatus ẽ. qr scdm̃ hanc mediator ẽ. In hac sacer¬
dos: in hac sacrificiũ. Cum itaq nos hortatus esset
apłs ut exbiamus corpora nr̃a hostiam uitiã. sc̃am.
deo placentem. rationabile obsequium nr̃m. & ut ñ¬

Expanded text:
itas, hoc est congregatio societasque sanctorum, uniuersale sacriitas, hoc est congregatio societasque sanctorum, uniuersale sacrificium offeratur Deo per sacerdotem magnum, qui etiam se ipsum obtulit in passione pro nobis, ut tanti capitis corpus essemus, secundum formam serui. Hanc enim obtulit, in hac oblatus est, quia secundum hanc mediator est, in hac sacerdos, in hac sacrificium est. Cum itaque nos hortatus esset apostolus, ut exhibeamus corpora nostra hostiam uiuam, sanctam, Deo placentem, rationabile obsequium n
Abbreviated transcription (Latin):
placentem. rationabile obsequium nr̃m. Si gͦ corpus
quo inferiore tanquam famulo uel tanquã instrum̃¬
to utitur anima. cum eus bonus & rectus usus addm̃
refertur. sacrificiũ ẽ: quantomagis anima ipsa cum se
refert ad dm̃i. ut igne amoris eius accensa form̃a concu¬
piscentiȩ secularis amittat. eiq tanquam incõmutabili
forme subdita reformetur. hinc ei placens qđ ex eius
pulchritudine acceꝑit. fit sacrificium: Qd idem apłs
consequent̃ adiungens. & nolite inquit conformari
huic scło. sed reformanim in nouitate m̃tis ur̃e
ad ꝓbandum uos quȩ sit uoluntas dei. qđ bonũ
ꝙ bene placitũ & ꝑfectum. Cum gͥ uera sacrificia
oꝑa sint misccłie siue in nosipsos siue in ꝓximos
nisi ut a museria liberemur: ac ꝑ hoc ut beati simus qđ ñ
fit nisibono illo de quo dictum ẽ: mͥ autem adherere
deo bonum ẽ. ꝓfecto efficitur ut tota ipsa redempta enu¬

Expanded text:
placentem, rationabile obsequium uestrum. Si ergo corpus, placentem, rationabile obsequium uestrum. Si ergo corpus, quo inferiore tamquam famulo uel tamquam instrumento utitur anima, cum eius bonus et rectus usus ad Deum refertur, sacrificium est: quanto magis anima ipsa cum se refert ad Deum. ut igne amoris eius accensa formam concupiscentiae saecularis amittat eique tamquam incommutabili formae subdita reformetur, hinc ei placens, quod ex eius pulchritudine acceperit, fit sacrificium! Quod idem apostolus consequenter adiungens: Et nolite, inquit, conformari huic saeculo; sed reformamini in nouitate mentis uestrae ad probandum uos quae sit uoluntas Dei, quod bonum et bene placitum et perfectum. Cum igitur uera sacrificia opera sint misericordiae siue in nos ipsos siue in proximonisi ut a miseria liberemur ac per hoc ut beati simus quod non fit nisi bono illo, de quo dictum est: Mihi autem adhaerere Deo bonum est: profecto efficitur, ut tota ipsa redemta ciu
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum sacrificium ẽ omne opus qđ agitar: ut
sc̃a societate inhereamtis deo. Relatum ẽscilicet ad
illum finem bom. quo ueracit̃ beati ẽẽ possimtis. uude
ꝙ ipsa mnscłia qua homim subuenitar si ñ ꝓpt̃ dm̃fici
ñ ẽ sacrifictim. Et si enimi ab homine sit uel offrtu:
tam̃ sacrifieium res diuimna est: ita ut hoc quoq uocabuilo
id latini ueteres appellauerint. E nde ipse homo dei no¬
mine consecratus & deo uotus. in quantũ mundo mori¬
tur ut deo uiuat: sacrificium ẽ. Nam ꝙ hoc ad mi¬
sodiam ꝑtinet. quam quisq inseipsum facte. P ropt̃ea
soriptũ ẽ. Miserere animȩ tuȩ placens deo. Corpus etiã
nr̃m cum tẽꝑantia castigamtis. si boc quemadmodũ debe¬
mus ꝓpter dm̃ facinitis. ut ũ exhibeantis m̃bra nr̃a ar¬
ma iniquitatis peccato sed arma iustitiȩ deo: sacrificiũ ẽ.
Ad qđ exhortans apłs ait. O bsecro itaq fr̃s ꝑmiscłiã¬
dei. ut ex hibeatis corpora ur̃a. hostiam uiuam. sc̃am. deo

Expanded text:
uerum sacrificium est omne opus, quod agitur ut sancta societate inhaereamus Deo, relatum scilicet ad illum finem boni, quo ueraciter beati esse possimus. Unde et ipsa misericordia, qua homini subuenitur, si non propter Deum fit, non est sacrificium. Etsi enim ab homine fit uel offertur, tamen sacrificium res diuina est, ita ut hoc quoque uocabulo id Latini ueteres appellauerint. Unde ipse homo Dei nomine consecratus et Deo deuotus, in quantum mundo moritur ut Deo uiuat, sacrificium est. Nam et hoc ad misericordiam pertinet, quam quisque in se ipsum facit. Propterea scriptum est: Miserere animae tuae placens Deo. Corpus etiam nostrum cum temperantia castigamus, si hoc, quem ad modum debemus, propter Deum facimus, ut non exhibeamus membra nostra arma iniquitatis peccato, sed arma iustitiae Deo, sacrificium est. Ad quod exhortans apostolus ait: Obsecro itaque uosut exhibeatis corpora uestra hostiam uiuam, sanctam, Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe ad tẽꝑantiam. Sicut unicuiq ds̃ partitus ẽ mensuram
fidei. Sicut enim in uno corpore multa m̃bra habemtis
omnia autẽ m̃bra ñ eosdem actus habent. ita multi unũ
corpus sumus in xꝑo. singuli autem alter alterus m̃bra.
habentes dona diuersa scdm̃ gr̃am que data ẽ nobis. hoc
ẽ sacrificium xꝑianoꝵ. Multi unum corpus inxpo. qdđ
etiam sacram̃to altaris fidelib noto frequentat eccła.
ubi ei demonstratur qđ in eare quam offert ipsa offerat᷑.
beati qui ereatoris sui participatione congatdent. euius
eternitate firmi. cuius ueritate certi. cuius munere sc̃i
sant: qm̃ nos mortales & miseros utũmortales beatiq
simis misericorditer diligunt: nolunt nos sibi sac̾ficari.
sed ei cuius & ipsi nobiscum sacrificiũ se ẽẽ nouerunt.
Cũ ipsis enĩ sumus una ciuitas dei.emi dr̃ in spsal¬
mo. głosa dicta sunt de te ciuitas dei. Quius pars
in nobis ꝑegrinatur. pars in illis opitulatir. Eit¬

Expanded text:
s partitus est mensuram fidei. Sicut enim in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra non eosdem actus habent: ita multi unum corpus sumus in Christo; singuli autem alter alterius membra, habentes dona diuersa secundum gratiam, quae data est nobis. Hoc est sacrificium Christianorum: multi unum corpus in Christo. Quod etiam sacramento altaris fidelibus noto frequentat ecclesia, ubi ei demonstratur, quod in ea re, quam offert, ipsa offeratur. beati, qui Creatoris sui participatione congaudent, cujus aeternitate firmi, cujus veritate certi, cujus munere sancti sunt; quoniam nos mortales et miseros, ut immortales beatique simus, misericorditer diligunt, nolunt nos sibi sacrificare; sed ei, cujus et ipsi nobiscum sacrificium se esse noverunt. Cum ipsis enim sumus una civitas Dei, cui dicitur in Psalmo, Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei : cujus pars in nobis peregrinatur, pars in illis opitulatur.
Abbreviated transcription (Latin):
& fastigia celoꝵ. Et hanc apponendo scientiam. appo¬
suit dolorem. Dolorem peregrinationis suȩ ex deside¬
rio patriȩ suȩ & conditoris enus beati dei sui. Ex R epłe
ec omnia fr̃s quia cogno¬
uimus id qđ a principio ẽ. quia fortes sumus. quia cog¬
nouimus patrem omnia ista quasi cognitionẽ cõm̃dant.
caritatem cõm̃dant. Si cognouimus. amemus. Nam
cognitio sine caritate ñ saluos facit. Scientia inflat.
caritas edificat. Si confiteri uultis & ñ amare. incipi¬
tis demonibus similes ẽẽ. C onfitebantur demones fi¬
lium dei & dicebant. quid nobis & tibi: Et repellebant.
Confitemini & amplectimini. Illi enim timebant de
iniquitatib suis. uos amate dimissorẽ iniquitatũ ur̃a¬
autẽ ñ cmulatur: ñ inflatur. Sic itaq adhibratur
scientia tanquã machina quedam ꝑ quam structura
caritatis assurgat. que manet in eternum etiam cum
scientia destruetur. Que ad finem caritatis adhibita.

Expanded text:
et fastigia coelorum; et hanc apponendo scientiam appoet fastigia coelorum; et hanc apponendo scientiam apposuit dolorem, dolorem peregrinationis suae ex desiderio patriae suae, et Conditoris ejus beati Dei sui. In hoc geec omnia, fratres, quia cognmus id quod a principio est quia fortes sumus, quia cognovimus Patrem: omnia ista quasi cognitionem commendant, charitatem non commendant? Si cognovimus, amemus: nam cognitio sine charitate non salvos fecit. Scientia inflat, charitas aedificat . Si confiteri vultis et non amare, incipitis daemonibus similes esse. Confitebantur daemones Filium Dei, et dicebant, Quid nobis et tibi ? et repellebantur. Confitemini, et amplectimini. Illi enim timebant de iniquitatibus suis; vos amate dimissorem iniquitatum autem non aemulatur, non inflatur. sic itaque adhibeatur scientia tamquam machina quaedam, per quam structura caritatis adsurgat, quae manet in aeternum, etiam cum scientia destruetur, quae ad finem caritatis adhibita
Abbreviated transcription (Latin):
ostimare solet genus humanum. In quo ꝓfecto me¬
liores sunt qui huic scientiȩ p̃ponunt nosse semet¬
ipsos. Laudabiliorq ẽ animus cui nota ẽ uel infir¬
mitas sua quã qui ea ñ respecta uias siderũ scruta-¬
cur etiam cogniturus. aut iam qui cognitas tenet. ig¬
norans ipse qua ingrediatur ad salutem ac firmitatẽ
q intrare uolens nec ualens eoq sibi lucente attendit
in se. inuenitq se suam egritudinem illius munditiȩ
contẽꝑare ñ posse cognouit. flere dulce habet. & eum
p̃cari ut etiam atq etiam misereatur: donec exuat totã
miseriam. Et p̃cari cum fiducia iam gratuito pigno¬
rt salutis accepto. ꝑ eius unicum saluatorem hominis
& illuminatorem. Hunc ita egentem ac dolentem sci¬
entia ñ inflat. q uia caritas edificat. Preposuit enim
scientiam scientiȩ. Preposuit scire infirmitatẽ suam
magis quã scire mundi menra. fundam̃ta terrarum.

Expanded text:
aestimare solet genus humanum: in quo profecto meaestimare solet genus humanum: in quo profecto meliores sunt qui huic scientiae praeponunt nosse semetipsos; laudabiliorque est animus cui nota est vel infirmitas sua, quam qui ea non respecta, vias siderum scrutatur etiam cogniturus, aut qui jam cognitas tenet, ignorans ipse qua ingrediatur ad salutem ad firmitatem que intrare volens nec valens, eoque sibi lucente attendit in se, invenitque se, suamque aegritudinem illius munditiae contemperari non posse cognovit; flere dprecari, ut etiam atque etiam misereatur, donec exuat totam miseriam, et precari cum fiducia jam gratuito pignore salutis accepto per ejus unicum Salvatorem hominum et illuminatorem. Hunc vero ita egentem et dolentem scientia non inflat, quia charitas aedificat. Praeposuit enim scientiam scientiae; praeposuit scire infirmitatem suam, magis quam scire mundi maenia, fundamenta terrarum
Abbreviated transcription (Latin):
Scientia ait apłs inflat. Quidgͦ: Scien¬
tiam fugere debetis. & electuri estis nichił scire potius
quam inflari:᷑ Et quid uobis loquimur: si melior ẽ
ignorantia quã scientia : Et quid uobis disputamus
ut quid ista distiuguimus. ut quid qđ nostis ad mo-¬
nemus. qd ũ nostis inferimus: si scientia cauenda ẽ ue
infiet: Ergo amate scientiam. sed ante ponite cari¬
tatem. Scientia si sola sit. inflat. Quia uͦ caritas edifi
ubi caritas ñ edificat. Cbi autem elificat. solidita
e. Non ẽ ibi inislatio. ubi petra ẽ fundam̃tum. Tu an
tum autem temptat inflatio hoc ẽ elatio. ut ꝓpt̃ hoc
uitium etiam tantus ille apłs appositum sibi ẽẽ diceret
stimulum carnis. angelum sathane a quo colafiraret᷑.
Qui colafiratur. caput eius tunditur ne erigatur. Et
ibi de scientia metus erat inflationis. hoc ẽ elationis.
Ait enim. In magnitudine reuelationũ mearũ ne
extollar. Ibi gͦ metuenda ẽ elatio. ubi erat rerum
Scientiam terrestrium cȩlestiumq rerum magni

Expanded text:
Scientia, ait Apostolus, inflat. Quid ergo? scientiam fugere debetis, et electuri estis nihil scire potius quam inflari? Utquid vobis loquimur, si melior est ignorantia quam scientia? utquid vobis disputamus? utquid ista distinguimus? utquid quod nostis admonemus, quod non nostis inferimus, si scientia cavenda est, ne inflet? Ergo amate scientiam, sed anteponite charitatem. Scientia si sola sit, inflat. Quia vero charitas aedubi charitas non aedificat: ubi autem aedificat, solidata est. Non est ibi inflatio, ubi petra est fundamentum. CAtum autem tentat inflatio, hoc est, elatio, ut propter hoc vitium etiam tantus ille Apostolus appositum sibi esse diceret stimulum carnis, angelum satanae, a quo colaphizaretur? Qui colaphizatur, caput ejus tunditur, ne erigatur: nam et ibi de scientia metus erat inflationis, hoc est elationis. Ait enim: In magnitudine revelationum mearum ne extollar. Ibi ergo metuenda erat elatio, ubi magnarum rerum Scientiam terrestrium coelestiumque rerum magni
Abbreviated transcription (Latin):
mors. & ꝑ quẽ hominẽ resurrectio mortuoꝵ: Noli festinare Se¬
quitur & dicit. Sicut eñ in adam om̃s moriuntur. sie ꝙ in
xꝑo om̃s uiuficabuntur. Qui ꝑtinent ad adam: O m̃s qui
autem nascerentur ex adam: necessitatis fuit ex dampnatione.
nasci ꝑrym. Non quia uoluerunt nati sunt ex ada Om̃s
tam̃ qui ex adam. cum peccato peccatores. Om̃s qui ꝑ xꝑm iu
stificati & iusti ñ in se sed in illo. Nam in se sunterroges. acda
sunt. In illo interroges. xꝑc sunt. Quare Buia ille caput
secordiȩ erat. ñ pena peccati. H omo & homo. S ed ille ñ nisi¬
homo. iste ds ꝙ homo. Ille homo pecati. ille iustitiȩ. xs ortuũ
es in adam. resurge inxꝑma am utrum debetur tibi. Lam
credidisti in xꝑm: reddes tam̃ qd̃ debes deadam. Sed ñ te
in et̃num tenebit uinculum peccati. Quia mortem tuã etña

Expanded text:
stinare: sequitur, et dicit: Sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes vivificabuntur . Qui pertinent ad Adam? Omnes qui autem nascerentur ex Adam, necessitatis fuit ex damnatione: nnasci per Christum: non quia voluerunt, nati sunt ex Adam. Omnes tamen qui ex Adam, cum peccato peccatores: omnes qui per Christum, justificati et justi, non in se, sed in illo. Nam in se si interroges, Adam sunt: in illo si interroges, Christi sunt. Quare? Quia ille caput sericordiae erat, non poena peccati. Non homo; iste, Deus homo. Ille homo peccati, iste justitiae. Mortuus es in Adam, resurge in Christo: nam utrumque debetur tibi. Jam credidisti in Christum, reddes tamen quod debes de Adam. Sed non te in aeternum tenebit vinculum peccati; quia mortem tuam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
unt uere coneriones ratiotinationis falsas habentes sententi¬
as. que consecuntur errorem illius cum quo agitur. Que
tam̃ ad hoc inferuntur a bono & docto homine: ut in huis eru-¬
bescens ille cuius erroĩe consecuntur: eundẽ relinquat error̃e.
Quia si in eodem manere uoluerit. necesse ẽ etiam illa que dãp¬
nat tenere cogatur. Non enĩ uera inferebat apł̃s cũ diceret. ne
fides ur̃a. & demceps alia que omnino falsa sunt Quia & xꝑc
resurrexit & ñ erat inanis p̃dicatio eoꝵ qui hoc annuntiabant.
nec fides eoꝵ qui hoc crediderant. Sed ista falsa uerissime conec¬
tebantur illi sententiȩ. qua dicebatur ñ ẽẽ resurrectionẽ mortuoꝵ.
Istis autem falsis repudiatis qm̃ uera erunt si mortui ñ resurg̃t
consequens erit resurrectio mortuoꝵ. Nunc auten xꝑc resur

Expanded text:
 verae connexiones ratiocinationis falsas habentes sententias, quae consequuntur errorem illius cum quo agitur: quae tamen ad hoc inferuntur a bono et docto homine, ut in iis erubescens ille cujus errorem consequuntur, eumdem relinquat errorem; quia si in eodem manere voluerit, necesse est etiam illa quae damnat, tenere cogatur. Non enim vera inferebat Apostolus, cum diceretfides vestra ; et deinceps alia quae omnino falsa sunt, quia et Christus resurrexit, et non erat inanis praedicatio eorum qui hoc annuntiabant, nec fides eorum qui hoc crediderant: sed ista falsa verissime connectebantur illi sententiae qua dicebatur non esse resurrectionem mortuorum. Istis autem falsis repudiatis, quoniam vera erant si mortui non resurgunt, consequens erit resurrectio mortuorum. Cum er
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. Si autem xꝑc ñ resurrexit inanisẽ p̃dicatio nr̃a.
in̾anis ẽ ꝙ fides ur̃a. Inuenimur a utem & falsi testes dei. quia
testimonium diximus aduersus adm̃ qd suscitauit xꝑm quem
ñ suscitauit. S iquis huic diceret quid in hoc m̃datio ꝑhor¬
rescis cum id dixeris qd̾ etiam si falsum sit ad laudem dei mari¬
me ꝑtinec. ñ ne huius detastaretur insaniam. & quibus posset
uerbis s. significationibus in lucem penetralia sui cordis apiret.
clamans ñ minore aut fortasse etiam maiore scelere in deo lauda¬
ri falsitatẽ. quam ueritatem intuꝑari: Nam si mortui ñ resur.¬

Expanded text:
dicere: si autem Christus non resurrexit, inanis est praedicatio nostra, inanis est et fides uestra. inuenimur autem et falsi testes dei, quia testimonium diximus aduersus deum, quod suscitauerit Christum, quem non suscitauit. si quis huic diceret: \'quid in hoc mendacio perhorrescis, cum id dixeris, quod, etiamsi falsum sit, ad laudem dei maxime pertinet" nonne huius detestatus insaniam, quibus posset, uerbis et significationibus in lucem penetralia sui cordis aperiret clamans non minore aut fortasse etiam maiore scelere in deo laudari falsitatem quam ueritatem uituperari? agendum es
Abbreviated transcription (Latin):
carne idest suscipiendo carñe hominis peccatoris & do-¬
cendo qũeadiodum uiueremus peccatũ in ipła car¬
ne dampnauit. ut et̾noꝵ caritate sꝑc flagrans ñ du¬
ceretur captiuus in consensionẽ libidinis. Vt iusticia
inquit logis ĩpleretur in nobis. qui non secundum
carnem ambulamus. sed secundũ spiritum. Itaq
p̃cepta legis ꝑ caritatẽ impleta sunt: que ꝑtimor̃e ñ
poterant. Qui enim sedm̃ carnem sunt. que carnis
st sapĩntd ẽ carnalia bona ꝓsummis bonis concupiscunt.
dentia enĩ carnis mors ẽ. prudentia autẽ sos. uita
& pax: qr prudentia carnis inimica ẽ in dm̃lpse
ostenderit cum dixerit immica. nequis putaret ex
aduerso a liud uenire pͥncipium. Subiungit enĩ &
licit. Legi enĩ dei ñ est suibiecta: nec emm poteso

Expanded text:
carne: id est, suscipiendo carnem hominis peccatoris, et docendo quemadmodum viveremus, peccatum in ipsa carne damnavit, ut aeternorum charitate spiritus flagrans non duceretur captivus in consensionem libidinis. Ut justitia, inquit, legis impleretur in nobis, qui non secundum carnem ambulamus, sed secundum spiritum. Itaque praecepta legis per charitatem impleta sunt, quae per timorem non poterant. Qui enim secundum carnem sunt, quae carnis sunt sapiunt: id est, carnalia bona pro summis bonis concupiscunt. prudentia autem spiritus vita et pax. Quia prudentia carnis inimica est in Deum. Ipse ostendit quid dixerit, inimica: ne quis putaret ex adverso aliud venire principium. Subjungit enim, et dicit, Legi enim Dei non est subjecta; nec enim potes
Abbreviated transcription (Latin):
ui enim crediderint in eum. ñ habebit suã iuisti¬
tiam que ex lege ẽ quamuis sit bona lex. sed implebit
ipsam legem ñ sua iustitia sed data ex deo. Ita enĩ ñ
confundetur. Caritas enim legis plenitudo. Et unde
ista caritas diffusa ẽ in cordib nr̃is: Non utiq a nob̾.¬
sed ꝑ sꝑm sc̃m qui datus ẽ nobil. O ffenderunt gͦ illi
in lapidem offensionis & petram scandali. & ait de illis.
r̃s.bona uoluntas quidẽ cordis mei & dep̃catio ad dm̃
ꝙ ipsis in salutẽ. O

Expanded text:
ui enim crediderit in eum, non habebit suam justitiam, quae ex lege est, quamvis sit bona lex; sed implebit ipsam legem, non sua justitia, sed data ex Deo. Ita enim non confundetur. Charitas enim est legis plenitudo . Et unde ista charitas diffusa est in cordibus nostris? Non utique a nob sanctum qui datus est nobis . Offenderunt ergo illi in lapidem offensionis, et petram scandali. Et ait de illis: Fratres, bona voluntas quidem cordis mei, et deprecatio ad Deum pro illis in salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
magis ꝓpba qui solo earum intellectu p̃ditus ẽ. S ed maxime
ꝓpħa qui utroq p̃cellit. ut & uideat in sꝑu corporaliũ rerum
significatiuas similitudines. & eas uiuacitate m̃tis intelligat.
sicut danielis excellentia temptata ẽ & ꝓbata qui regi ꝙ somni¬
um qł uiderat dixit. & quid significaret aꝑuit. Et ipse qͥp¬
pe imagines corporales in sꝑu eius exp̃ssȩ sunt. & earum intel¬
lectus reuelatus in m̃te. Ex hoc ergo modo quo appellatur
& m̃te. ut & signa rerum formarentur in sꝑu. & coꝵ refulge¬

Expanded text:
magis propheta, qui solo earum intellectu praeditus est; sed maxime magis propheta, qui solo earum intellectu praeditus est; sed maxime propheta, qui utroque praecellit, ut et uideat in spiritu corporalium rerum significatiuas similitudines et eas uiuacitate mentis intellegat, sicut Danihelis excellentia temtata est et probata qui regi et somnium, quod uiderat, dixit et, quid significaret, aperuit. et ipsae quippe imagines corporales in spiritu eius expressae sunt et earum intellectus reuelatus in mente. ex hoc ergo modo, quo appellatur et mente, ut et signa rerum formarentur in spiritu et eorum refulge
Abbreviated transcription (Latin):
signis hoc ẽ lingue accesserit intellectus. ut ñ sꝑu tantum sed
etiam m̃te agatur quod agitur. Proinde cui signa ꝑ aliqͦs
rerum corporalium similitudines demonstrabantur in sꝑu.
alius uidisset. quam ipse qui uidisset. E nde apparet ma-¬
gis adm̃tem ꝑtinere ꝓphetiam quam ad istum sꝑm. qui mͦ
quodam ꝓprio uocatur sp̃c. Uis animȩ quedam m̃te in¬
ferior ubi corporalium rerum similitudines exprimuntur.
Itaq magis ioseph ꝓpħa qui intellexit quid fignificarent
septene spict & septene boues quam pharao qui eas uidit in
somnis. Illius enim sp̃c informatus ẽ ut uideret. huius mens
illuminata ut inteligeret. Ac ꝑ hoc in illo eratlingua. in
isto ꝓphetia. Quia in illo rerum imaginatio. in isto imagina¬
tionũ interp̃tatio. Minus gͦ ꝓpħa qui rerum que signisicant᷑
sola ipsa signa in spu ꝑ rerum corporalium imagines uidet &

Expanded text:
signis, hoc est linguae accesserit intellectus, ut non spiritu tantum, sed signis, hoc est linguae accesserit intellectus, ut non spiritu tantum, sed etiam mente agatur quod agitur. Proinde, quibus signa per aliquas rerum corporalium similitudines demonstrabantur in spiritu, alius uidisset, quam ipse qui uidisset. unde adparet magis ad mentem pertinere prophetiam quam ad istum spiritum, qui modo quodam proprio uocatur spiritus, uis animae quaedam mente inferior, ubi corporalium rerum similitudines exprimuntur. itaque magis Ioseph propheta, qui intellexit, quid significarent septenae spicae et septenae boues, quam Pharao, qui eas uidit in somnis; illius enim spiritus informatus est, ut uideret, huius mens inluminata, ut intellegeret. ac per hoc in illo erat lingua, in isto prophetia, quia in illo rerum imaginatio, in isto imaginationum interpretatio. minus ergo propheta, qui rerum, quae significantur, sola ipsa signa in spiritu per rerum corporalium imagines uidet, et
Abbreviated transcription (Latin):
indicat eam se linguam hoc loco appellare ubi sunt significati¬
nes uelut imagines rerum ac similitudines. Que ut intelligat¬
tur. indigent m̃tis optutu. Cum autẽ ñ intelliguntur. insꝑu
eas dicit ẽẽ ñ in m̃te. U nde aꝑtius ait. Si benedixeris in¬
sꝑu. quis supplet locum idiotȩ: Quomͦ dicit am̃ suꝑ tuam
benedictionem. q uandoquidem nescit quid dicas. Quia ergo
etiam lingua id est m̃bro corporis ꝗd̾ mouemus in ore cum
loquimur signa utiq rerum dantur ñ res ipse ꝓferuntur.
ꝓpterea translato uerbo linguam appellauit quãlibet sig.¬
noꝵ ꝓplationem. priusquam inteligantur. Quo cũ intellectꝰ
accesserit qui m̃tis ẽ ꝓprius. fit reuelatio uel agnitio. uel ꝓphetta.
uel doctrina. Proinde ait. Si uenero ad uos linguis loques
quid uobis ꝓdero: Nisi loquar uobis in reuelatione aut
in agnitione. aut in ꝓphetia. aut in doctrina: Id est cum

Expanded text:
indicat eam se linguam hoc loco appellare, ubi sunt significatioindicat eam se linguam hoc loco appellare, ubi sunt significationes uelut imagines rerum ac similitudines, quae ut intellegantur indigent mentis obtutu. cum autem non intelleguntur, in spiritu eas dicit esse, non in mente: unde apertius ait: si benedixeris spiritu, qui subplet locum idiotae quomodo dicet "amen" super tuam benedictionem, quandoquidem nescit, quid dicas? quia ergo etiam lingua, id est membro corporis, quod mouemus in ore, cum loquimur, signa utique rerum dantur, non res ipsae proferuntur, propterea translato uerbo linguam appellauit quamlibet signorum prolationem, priusquam intellegantur: quo cum intellectus accesserit, qui mentis est proprius, fit reuelatio uel agnitio uel prophetia uel doctrina. proinde ait: si uenero ad uos linguis loquens, quid uobis prodero, nisi loquar uobis in reuelatione aut in agnitione aut in prophetia aut in doctrina? id est: cum
Abbreviated transcription (Latin):
N Nam maior est qui ꝓphetat. quam qui loquitur lingua. Nisi
forte interp̃tetur ut eccła edificationem accipiat. Nunc autẽ
N fr̃s si uenero ad uos linguis loquens. quid uobis ꝓderos Nisi
N uobis loquar aut in reuelatione aut scientia. aut ꝓphetia.
Nlingua oret ut interp̃tetur. Nam si orem lingua. sp̃c meus orat.¬
S mens autem mea sine fructu. ẽ. Quid gͦ ẽ: Orabo sꝑu. orabo
⁊ ꝙ m̃te. psallam sp̃u. psallam & m̃te. Ceterum si benedixeris
ic sꝑc a m̃te distinguitur. euidentissimo testimonio. Si
enim orauero inquit lingua sp̃e meus orat. mens autẽ
mea infructuosa ẽ. Cumgͦ linguam intelligatur hoc loco
obscuras dicere & misticas significationes a quib si intellectum
m̃tis remoueas nemo edificatur audiendo qd̃ ñ intelligit. unde
etiam dicit qui enim loquitur lingua ñ hominib loquitur
sed deo. nemo enim audit. sꝑc autem loquitur misteria. satis

Expanded text:
 nam maior est qui prophetat quam qui loquitur linguis nisi si  nam maior est qui prophetat quam qui loquitur linguis nisi si forte ut interpretetur ut ecclesia aedificationem accipiat nunc autem fratres si venero ad vos linguis loquens quid vobis prodero nisi si vobis loquar aut in revelatione aut scientia aut prophetia lingua, oret ut interpretetur. Nam si orem lingua, spiritus meus orat, mens autem mea sine fructu est. Quid ergo est? Orabo spiritu, orabo et mente: psallam spiritu, psallam et mente. Caeterum si benedixeris itus a mente distinguitur euidentissimo testimonio. si enim orauero, inquit, lingua, spiritus meus orat; mens autem mea infructuosa est. cum ergo lingua intellegatur hoc loco dicere obscuras et mysticas significationes, a quibus si intellectum mentis remoueas nemo aedificatur audiendo, quod non intellegit — unde etiam dicit: qui enim loquitur lingua, non hominibus loquitur, sed deo; nemo enim audit, spiritus autem loquitur mysteria - satis
Abbreviated transcription (Latin):
uinculum m̃tium. Sine qua diues pauꝑ ẽ.& inqͣ
ꝑat. In duris passionib fortis. in bonis oꝑib hilaris. In tẽp¬
tatione tutissima. in hospitalitate latissima. Inter ueros
fr̃s letissima. inter falsos pacientissima. In abel sacrificio
grata. in noe ꝑ diluuium secura. in abrahȩ ꝑegrinatione fi-¬
delissima. in morse inter in iurias lenissima. in dauidtri-¬
bulationibus mansuetissima. In tribus pueris blandos
ignes innocenter spectat. in machabeis seuos ignes cõlerat
fortiter. C asta in su sanna erga uirum. in anua post ui¬
rum. in maria p̃ter uirum. Libera in paulo acd arguendum.
humilis in petro ad obediendum. Humana inxꝑianis ad
Sconfitendum. diuina in xꝑo ad ignoscendum. E mulamini¬
sꝑualia. magis autem ut ꝓphetetis. Qui enim loquitur lingua.
Nñ hominib loquitur sed deo. Nemo enimaudit. Sꝑs autẽ lo¬
squitur misteria. N̾am qui ꝓphetat. hominibus loquitur ad
Nedificationem & exhortationẽ. & consolationes. Et post paululũ.

Expanded text:
uinculum mentium, sine qua diues pauper est et iperitatibus temperat, in duris passionibus fortis, in bonis operibus hilaris, in temtatione tutissima, in hospitalitate latissima, inter ueros fratres laetissima, inter falsos patientissima, in Abel sacrificio grata, in. Noe per diluuium secura, in Abrahae peregrinatione fidelissima, in Mose inter iniurias lenissima, in Dauid tribulationibus mansuetissima, in tribus pueris blandos ignes innocenter exspectat, in Macchabaeis saeuos ignes fortiter tolerat. casta in Susanna erga uirum, in Anna post uirum, in Maria praeter uirum, libera in Paulo ad arguendum, humilis in Petre ad oboediendum, humana in christianis ad confitendum, diuina in Christo ad ignoscendum. sed quispiritualia, magis autem ut prophetis. Qui enim loquitur lingua, non hominibus loquitur, sed Deo. Nemo enim audit. Spiritus autem loquitur mysteria. Nam qui prophetat, hominibus loquitur ad aedificationem et exhortationem et consolationem. Qui loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ dicat. Quid dicis: Non es iustus. quia ñ facis miracu¬
lum. Posses & auri dicere. ñ es in corpore. quia ñ uides.
U aceres inquit tu. sicut petrus fecit. Sed petrus & mͥ fecit.
quia in eo corpore sum in quo petrus fecit. In illo qđ po¬
test possum. a quo diusus ñ sum Qd minus possum. cõpati¬
tur mͥ. Et qđ plus potest. congaudeo illi. Ipse dñs desu¬
ꝑ clamauit ꝓ corpore suo. Saule saule. quid me ꝑsequeris:
Et ipsum nemo tangebat. Sed ꝓ corpore in terra laborante
egerit & in eo qdđ alius plus potest ñ inuiderit sed congra¬
tulatus fuerit tanquã in uno corpore cum eo constituitus
nis. neq in mirabilib suꝑ me. Qł enim excessit uires me¬
as ait ñ quesiui. Nn ibi me extendi ⁊olui ibi magnificari.

Expanded text:
et dicat: Qui dicis, Non es justus, quia non facis miracuet dicat: Qui dicis, Non es justus, quia non facis miracula; posses et auri dicere, Non es in corpore, quia non vides. Faceres, inquit, et tu, sicut et Petrus fecit. Sed Petrus et mihi fecit, quia in eo corpore sum, in quo Petrus fecit: in illo quod potest possum, a quo divisus non sum; quod minus possum, compatitur mihi, et quod plus potest, congaudeo illi . Ipse Dominus desuper clamavit pro corpore suo, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? et ipsum nemo tangebat, sed pro corpore in terra laborante egerit, et in eo quod alius plus potest non inviderit, sed congratulatus fuerit tanquam in uno corpore cum eo constitutus, nis, neque in mirabilibus super me.» Quod enim excessit vires meas, ait, non quaesivi, non ibi me extendi, nolui ibi magnificari.
Abbreviated transcription (Latin):
se deserunt sed compatiuntur sibi. Nunquid quia in
corpore pes quasi longe uidetur ab oculis. illi enim sunt
locati in sublimitate. illi autẽ infra positi quando forte
pes spinã calcauerit deserunt oculi. & ñ sicut uidemus
totum corpus contrahitur: Et sedet homo. Curuatur
spina dorsi. ut queratur spina que hesit in planta.
Omna m̃bra quicquid possunt faciunt. ut de infir¬
mo & dexxtimo loco spina quȩ inheserat educat᷑. Sic
gͦ fr̃s quisquis in corpore xꝑi ñ potest resuscitare mor¬
si auris querat uidere. discordare potest. Nam qđ ñ
accepit ñ potest facere. sed si ei obiectum fuerit & dictum
si iustus eẽs resuscitares mortuum. quomodo resuscitauit
nisi in xꝑo non poterat quia sine me inquit nichil po¬
testis facere. cũ gͦ hoc audierit homo qui ꝓficit quasi ob¬
iectam calumpniã ab ignaris paganis ab hominib nescien¬
tib quid loquantur in compage corporis xꝑi. respondeat

Expanded text:
se deserunt, sed compatiuntur sibi. Numquid, quia in se deserunt, sed compatiuntur sibi. Numquid, quia in corpore pes quasi longe videtur ab oculis illi enim sunt locati in sublimitate, illi autem infra positi, quando forte pes spinam calcaverit, deserunt oculi; et non, sicut videmus, totum corpus contrahitur, et sedet homo, curvatur spina dorsi, ut quaeratur spina quae haesit in planta? Omnia membra quidquid possunt faciunt, ut de infimo et exiguo loco spina quae inhaeserat educatur. Sic ergo, fratres, quisquis in corpore Christi non potest resuscitare morsi auris quaerat videre, discordare potest. Nam quod non accepit, non potest facere. Sed si ei objectum fuerit et dictum: Si justus esses, resuscitares mortuum, quomodo resuscitavit nisi in Christo non poterat: «Quia sine me,» inquit, «nihil potestis facere» . Cum ergo hoc audierit homo qui proficit, quasi objectam calumniam ab ignaris paganis, ab hominibus nescientibus quid loquantur; in compage corporis Christi respondeat
Abbreviated transcription (Latin):
oculus. ubi auditus: Si totum auditus. ubi odoratus:
Ergo in m̃bris nr̃is uidetis fr̃s quomͦ singula officiũ suũ
habeant m̃bra. oculus uidet & ñ audit. Auris audit.
ꝙ ñ uidet. Manus oꝑatur. nec audit nec uidet. Pes
in uno corpore si sit sanitas & ñ aduersum se litigent
m̃bra & auris uidet in oculo. & oculus audit in aure.
Nec obici potest auri quia ñ uidet ut dicatur ei. Nichil
es. minor es. Hunquid uidere & discernere colores potes.
quod facit oculus: Respondet enim auris de pace corpo¬
ris. ꝙ dicit. Ibi sum ubi ẽ oculus. in eo corpore sũ. In me
ñ uideo. in illo cum quo sum uideo. Ita cum auris di¬
cit. oculus mͥ uidet. oculus dicit auris mͥ audit. oculi &
des nobis ambulant omnia in uno corpore cũ oꝑantur.
si sit ibi sanitas & concordent m̃bra gaudent & congau¬
dent sibi. Et si aliquid molestiȩ ẽ in aliquo m̃bro. ñ

Expanded text:
oculus, ubi auditus? si totum corpus auditus, ubi odoratus?» oculus, ubi auditus? si totum corpus auditus, ubi odoratus?» Ergo in membris nostris videtis, fratres, quomodo singula officium suum habeant membra. Oculus videt, et non audit; auris audit, et non videt; manus operatur, nec audit, nec videt; pes in uno corpore si sit sanitas, et non adversum se litigent membra, auris videt in oculo, oculus audit in aure; nec objici potest auri quod non videt, ut dicatur ei: Nihil es, minor es; numquid videre et discernere colores potes, quod facit oculus? Respondet enim auris de pace corporis, et dicit: Ibi sum ubi est oculus, in eo corpore sum; in me non video, in illo cum quo sum video. Ita cum auris dicit, Oculus mihi videt; oculus dicit, Auris mihi audit; oculi et des nobis ambulant: omnia in uno corpore cum operantur, si sit ibi sanitas et concordent membra, gaudent et congaudent sibi. Et si aliquid molestiae sit in aliquo membro, non
Abbreviated transcription (Latin):
& m̃bra. Qua ꝓpter s ili oculi id est illi sc̃i apłi quibus
ñ reuelauerat caro & sanguis sed pater meus quiin celis ẽ.
ut petrus diceret tu es xꝑc filius dei uiui uidentes eum
tradi ac tanta ꝑpeti mala qm̃ ñ eũ uidebant qualem
uolebant quia ñ egrediebatur id ẽ ñ manifestabatur in
uirtute ꝙ potentia sua sed in suis interiorib occultus om̃ĩa
quasi suꝑatus atq impotons ꝑferebat. infirmati st̃ ab ino¬
pia. uelut subtracto sibi cibo suo lumine suo. Ex Rp̃.e.¬
unt homines quos delectat miraculũ facere.xxx¬
& ab eis qui ꝓfecerunt in eccła miraculũ exigunti &
ipsi quia quasi ꝓfecisse sibi uidentur. talia uolunt facere.
Et putant se acd dm̃ ñ ꝑtinere. si ñ fecerint. Hñs autẽ
ds̃ nr̃ qui nouit quid cui tribuat. & ut seruetur cõpago
corporis in pace alloquitur eccłam ꝑ apłm. Non potest
Non potest dicere oculus manui opus te ñ habeo. Aut
iterũ caput pedib. opus uobis ñ habeo. Si totũ corpus

Expanded text:
li, id est sancti Apostoli; quibus non revelaverat caro et sanguis, sed Pater ejus qui in coelis est, ut Petrus diceret, «Tu es Christus Filius Dei vivi» , videntes eum tradi, ac tanta perpeti mala; quoniam non eum videbant qualem volebant, quia non egrediebatur, id est, non manifestabatur in virtute et potentia sua, sed in suis interioribus occultus, omnia quasi superatus atque impotens perferebat, «infirmati sunt ab inopia,» velut subtracto sibi cibo suo, lumine suo. 9. «Eunt homines quos delectat miraculum facere, et ab eis qui profecerunt in Ecclesia miraculum exigunt; et ipsi qui quasi profecisse sibi videntur, talia volunt facere, et putant se ad Deum non pertinere si non fecerint. Dominus autem Deus noster, qui novit quid cui tribuat, et ut servetur compago corporis in pace, alloquitur Ecclesiam per Apostolum: «Non potest dicere oculus manui, Opus te non habeo; aut iterum caput pedibus, Opus vobis non habeo. Si totum corpus