comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sed mitte manũ tuã & tange cum.
Isi non infaciem benedixerit tibi.
Hostis itaq in beato iob uires suas
exercuit. sed tamen certamen contra
dm̃ assupͣsit. Inter dm̃ itaq & dia¬
bolũ. beatus iob in medio materia
peccasse asserit. quid aliud quã dm̃
qui ꝓ illo  ꝓposuerat excessisse rep̃¬
hendit: Ipse quippe in se tẽptati
causam suscipere uoluit. qui eũ &
ante flagella prȩtulit. & p̃ferens
temptari ꝑ flagella ꝑmisit. Si gͦ
excessisse iob dicitur. laudator illius
succubuisse ꝑhibetur. quãuis eum
nullatenus deliquisse etiã dona tes¬
tantur. Quis eñi nesciat qđ culpis
non pieania. sed penȩ debeantur:
Qui ergo duplicia recipere quȩ ami¬
serat meruit. ex remuneratione edo¬
cuit. quia nequa quã uitiũ sed uirtꝰ
fuit om̃e qđ dixit. Assertioni quoq
huic adhuc adiungittir. quod ipse
ꝓ amieis delinquentib intercedit.
Ingrauib namq peccatis quis positus.
dũ suis premitur. aliena non diluit:

Expanded text:
Sed mitte manum tuam, et tange eum, Sed mitte manum tuam, et tange eum, si non in faciem benedixerit tibi . Hostis itaque in beato Job vires suas exercuit, sed tamen certamen contra 11 Deum assumpsit. Inter Deum itaque et diabolum beatus Job in medio materia peccasse asserit, quid aliud, quam Deum, qui pro illo proposuerat, perdidisse reprehendit? Ipse quippe in se tentati causam suscipere voluit, qui eum et ante flagella praetulit, et praeferens tentari per flagella permisit. Si ergo excessisse Job dicitur, laudator illius succubuisse perhibetur, quamvis eum nullatenus deliquisse etiam dona testantur. Quis enim nesciat quod culpis non praemia, sed poenae debeantur? Qui ergo duplicia recipere quae amiserat meruit, ex remuneratione edocuit quia nequaquam vitium sed virtus fuit omne quod dixit. Assertioni quoque huic adhuc adjungitur, quod ipse pro amicis delinquentibus intercedit. In gravibus namque peccatis quis positus , dum suis premitur, aliena non diluit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut consumeret. tep̃tando egit ut eius
merita augeret. Scriptũ quippe est.
In om̃ib his. non peccauit iob labus
suis. Et quidẽ quedã uerba responsio¬
nũ illius. imperitis lectorib aspera
resonant: quia scõꝵ dicta pie intelli¬
gere sicut dicuntur ignorant. Et qui
animũ dolentis & iusti in semetipsis
assumere nesciunt: ideo doloris uer¬
ba bene interpretari non possunt.
Mentẽ quippe patientis bene pensa¬
dunt ergo beatũ iob in suis sermoni¬
bus deliquisse. minus caute intuen¬
tes: quia si bcati iob responsa redar¬
guunt. falsam etiam de eo dm̃ sen¬
tentiam fuisse testantur. Diabolo¬
⁊ namq a dño dicitur. Nũqͥa considerasti¬
⁊ seruũ meũ iob quod non sit ei similis
⁊ suꝑ terram. uir simplex &e rectus ac¬
⁊ timens am̃ͣ. & recedens amalo : Cui¬
÷ mox adiabolo respondetur. Nũquid¬
⁊ gratis iob colit dm̃: Nonne tu ual¬
lasti eum. cunctamq familiã eius:

Expanded text:
ut consumeret, tentando egit ut ejus ut consumeret, tentando egit ut ejus merita augeret. Scriptum quippe est: In omnibus his non peccavit Job labiis suis . Et quidem quaedam verba responsionum illius imperitis lectoribus aspera resonant, quia sanctorum dicta pie intelligere, sicut dicuntur, ignorant; et quia animum dolentis et justi in semetipsis assumere nesciunt, ideo doloris verba bene interpretari non possunt. Mentem quippe patientis bene pensadunt ergo beatum Job in suis sermonibus deliquisse, minus caute intuentes, quia si beati Job responsa redarguunt, falsam etiam de eo Domini sententiam fuisse testantur. Diabolo namque a Domino dicitur: Considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram: vir simplex et rectus ac timens Deum, et recedens a malo ? Cui a diabolo mox respondetur: Nunquid gratis Job colit Deum? Nonne tu vallasti eum cunctamque familiam ejus?
Abbreviated transcription (Latin):
cipline uigorẽ tenuit. sicut ipse
indicat dicens. Principes cessabant¬
⁊ loqui. & digitũ suꝑponebant ori¬
⁊ suo. Mansuetudinẽ inuigore custo¬
⁊ diuit. sicut ipse fatetur dicens. Cũq.¬
⁊ sederẽ quasi rex circũstante exerci¬
⁊ tu. eram tamen merentiũ consolator.
: Elemosinarũ largitatẽ amplexus est:¬
÷ sicut ipse insinuat dicens. Si comedi¬
⁊ bucellam meã solus. & non comedit
pupillus ex ea. Cũ igitur omĩa uir¬
tutũ mandata ꝑficeret. unũ ei dee¬
rat. ut etiã flagellatus agere grãs
sciret. Notum erat quia seruire dõ
inter dona nouerat: sed dignũ fuerat
ut districtio seueritatis inquireret.
utrũ deuotus dõ & inter flagella ꝑma¬
neret. Pena quippe interrogat. si quie¬
Etus quis ueraciter amat. Quẽ hostis
quidẽ ut deficeret petitͥ. sed ut ꝓfice¬
ret accepit. Fieri enĩ dñs benigne per¬
misit. qđ diabolus iniq postulauit.
Nam cũ idcirco illũ expetisset hostis.

Expanded text:
ciplinae vigorem tenuit, sicut ipse ciplinae vigorem tenuit, sicut ipse indicat dicens: Principes cessabant loqui, et digitum superponebant ori suo . Mansuetudinem in vigore custodivit, sicut ipse fatetur, dicens: Cumque sederem quasi rex, circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator . Eleemosynarum largitatem amplexus est, sicut ipse insinuat dicens: Si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea . Cum igitur omnia virtutum mandata perficeret, unum ei deerat, ut etiam flagellatus agere gratias sciret. Notum erat quia servire Deo inter dona noverat: sed dignum fuerat ut districtio severitatis inquireret utrum devotus Deo et inter flagella permaneret. Poena quippe interrogat, si quietus quis veraciter amat. Quem hostis quidem ut deficeret petiit, sed ut proficeret accepit. Fieri Dominus benigne permisit quod diabolus inique postulavit. Nam cum idcirco illum expetisset hostis
Abbreviated transcription (Latin):
uero illum tritura ꝑsecutionis op¬
primat: mox om̃ẽ quod calidum
sapit ostentat. atq in feruore uir¬
tutis uertitur: quicquid in illo ante
despicabile infirmũq uidebatur.
Quodq in se ꝑ tranquillitatis tẽpora
libens operuerit. exagitatus tribu¬
lationib coactus in notescit. Unde
bene ꝑ ꝓphetam dicitur. In die man¬
dauit dñs miscdiam suã. & nocte de¬
clarauit. Miscdia eñi dñi in die
mandatur. quia intranquillo tem¬
pore cognoscendo ꝑcipitur. In noc¬
te uero declaratur: quia donũ qđ
in tranquillitate sumitur. tribula
ꝑ scrutandũ est. cur tot flagella ꝑ¬
tulit. qui tantam uirtutũ custodiã
sine reprehensione seruauit. Humi¬
litatem quippe habuit. quia & ipse
testatur. Si contempsi iudicium
subire cũ seruo meo. & ancilla mea.
cũ disceptarent aduersũ me. Hospi¬
talitatem exhibuit. sicut ipse ꝑhibet
dicens. Foris non mansit peregri.¬
nus. ostiũ meuͣ uiatori patuit. Dis¬

Expanded text:
vero illum tritura persecutionis opvero illum tritura persecutionis opprimat, mox omne, quod calidum sapit, ostentat; atque in fervorem virtutis vertitur, quidquid in illo ante despicabile infirmumque videbatur; quodque in se per tranquillitatis tempora libens operuerat, exagitatus tribulationibus coactus innotescit. Unde bene per prophetam dicitur: In die mandavit Dominus misericordiam suam, et in nocte declaravit . Misericordia enim Domini in die mandatur, quia in tranquillo tempore cognoscendo percipitur; in nocte vero declaratur, quia donum, quod in tranquillitate sumitur, in tribuperscrutandum est cur tot flagella pertulit, qui tantam virtutum custodiam sine reprehensione servavit. Humilitatem quippe habuit, quia et ipse testatur: Si contempsi judicium subire cum servo meo, et ancilla mea, cum disceptarent adversum me . Hospitalitatem exhibuit, sicut ipse perhibet, dicens: Foris non mansit peregrinus, ostium meum viatori patuit . Dis
Abbreviated transcription (Latin):
Uir itaq summis uirͥb fultus sibi
notus erat & dõ. qui si non flagel¬
laretur: a nobis nullatenus agnos¬
ceretur. Uirtus quippe etiam ꝑ
quietẽ se exercuit. sed uirtutis opi¬
nio cõmota ꝑ flagella fraglauit.
Et qui quietus in semet ipso qđ erat
continuit: commotus. ad notitiam
om̃ium odorem sue fortitudinis
asꝑsit. Sicut eñi unguenta latius
redolere nesciunt nisi cõmota. &
sicut aromata fraglantiã suã non¬
nisi cum incenduntur expandunt:
ita sciꝰ uiri omẽ qđ uirtutib redo¬
lent intribulationib in notescunt.
Unde & recte in euangelio dicitur:
Si habueritis fidem tamquã granũ
sinapis. dicetis huic monti transi
hinc. & transibit. Granũ quippe
sinapis. nisi conteratur: nequaquã
uis uirtutis eius agnoscitur. Nam
non contritũ lene est.si uero con¬
teritur. in ardeseit. & quid in se acer¬
rimũ latebat: ostendit. Sic unus¬
quisq uir sẽs cũ non pulsatur de¬
spicabilis ac lenis aspicitur: si qua

Expanded text:
ue iste summis viribus fultus, sibi notus erat et Deo: qui si non flagellaretur, a nobis nullatenus agnosceretur. Virtus quippe etiam per quietem se exercuit, sed virtutis opinio commota per flagella fragravit. Et qui quietus in se ipso quod erat continuit, commotus ad notitiam omnium odorem suae fortitudinis aspersit. Sicut enim unguenta latius redolere nessicut aromata fragrantiam suam nonnisi cum incenduntur expandunt, ita sancti viri omne quod virtutibus redolent in tribulationibus innotescunt. Unde recte in Evangelio dicitur: «Si habuersinapis, dicetis huic monti: Transi hinc, et transibit . Granum quippe 10 sinapis nisi conteratur, nequaquam vis virtutis ejus agnoscitur. Nam non contritum lene est: si vero conteratur, inardescit, et quod in se acerrimum latebat, ostendit. Sic unusquisque vir sanctus, cum non pulsatur, despicabilis ac lenis aspicitur: si qua
Abbreviated transcription (Latin):
quiescerent tempus adhuc modicũ.
donec impleretur numerus conser¬
uoꝵ & fratrũ eoꝵ. Ante quippe re¬
surrectionẽ stolas singulas accepisse
dicti sunt: quia sola adhuc mentis
beatitudme ꝑfruuntur. Binas gͦ ac¬
cepturi sunt: quando cũ animarũ
ꝑfecto gaudio etiã corpoꝵ incorrup¬
tio quidẽ beati iob drͣ. sed quantitas
temporis in etus afflictione reticet᷑:
quanto hic tem
conterenda atq.¬
differenda sit igno¬
ratur. Unde ex ore ueri dicit᷑.¬
ta. quȩ pater posuit in sua potesta¬
te. Per hoc gͦ qđ beati iob passio dr̃.
docemur qđ experim̃to nouimus.
Per hoc uͦ quod quantitas temporis
in passione reticetur: docemur qͥd
nescire debeamus. In longũ prefa¬
tionis uerba ꝑtraximus: ut quasi
totum breuiter ꝑstringendo loque¬
remur. Sed quia ad loquendi ini¬
cium diu loquendo ꝑuenimus:
debemus prius hy storiȩ radicem
figere. ut ualeamus mente̾ post mo¬
dum de allegoriarũ fructu satiare.

Expanded text:
quiescerent tempus 17 adhuc modicum, quiescerent tempus 17 adhuc modicum, donec impleretur numerus conservorum et fratrum eorum . Ante resurrectionem quippe stolas sindicti sunt, quia sola adhuc mentis beatitudine perfruuntur. Binas ergo accepturi sunt, quando cum animarum perfecto gaudio, etiam corporum incorruptio quidem beati Job dicitur sed quantitas temporis in ejus afflictione reticetur;quanto hic tempore conterenda atqdifferenda sit, ignoratur. Unde et ore Verit quae Pater posuit in sua potestate . Per hoc ergo, quod beati Job passio dicitur, docemur quod experiendo novimus. Per hoc vero quod quantitas temporis in passione reticetur, docemur quid nescire debeamus. In longum praefationis verba protraximus, ut quasi totum breviter perstringendo loqueremur. Sed quia ad loquendi initium, diu loquendo, pervenimus, debemus prius historiae radicem figere, ut valeamus mentem postmodum de allegoriarum fructu satiare.
Abbreviated transcription (Latin):
trare: Uel quid est dm̃ dñm̃ dice¬
re: nisi hunc & dm̃ ꝑ diuinitatem
credere. & dñm ꝑ incarnationem
ciatus uulnerũ. post certamina
pugnasq uerboꝵ. duplici remu¬
neratione subleuatur: quia nimi¬
rum sca ȩccła adhuc etiam in hac
uita posita. ꝓ laborib quos susti¬
net dupplicia munera recipit.
cũ susceptis plene gentib in fine
mundi uideoꝵ etiam ad se corda
conuertit. Hinc en̾i scriptũ est.
Donec plenitudo gentiũ intraret:
& sic omis isrł saluus fieret. Dup.¬
plicia enͣi postmodũ recipit: quia
finito labore presentis temporis
non solũ ad animarũ gaudium.
sed etiam ad beatitudinẽ corpoꝵ
plicia possident: quia nimirum
beagtudine mentis simul & corpo¬
ris gaudent. Unde & iohannes in
apocalypsi. quia ante resurrectio¬
nem corpoꝵ clamantes scoͬꝵ animaᷤ
uidit: accepisse cas stolas singulas as.¬
I pexit dicens. Et date sunt illis sin¬
gule stole albe: & dictũ est illis ut re¬

Expanded text:
trare? vel quid est, Deum Dominum dicetrare? vel quid est, Deum Dominum dicere, nisi hunc et Deum per divinitatem credere, et Dominum ex incarnatione ciatus vulnerum, post certamina pugnasque verborum, duplici remuneratione sublevatur; quia nimirum sancta Ecclesia, adhuc etiam in hac vita posita, pro laboribus quos sustinet, duplicia munera recipit; cum susceptis plene gentibus, in fine mundi Judaeorum etiam ad se corda convertit. Hinc enim scriptum est: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Duplicia et postmodum recipiet: quia finito labore praesentis temporis, non solum ad animarum gaudium, sed etiam ad beatitudinem corporuplicia possident, quia nimirum beatitudine mentis simul et corporis gaudent. Unde Joannes in Apocalypsi, quia ante resurrectionem corporum clamantes sanctorum animas vidit, accepisse eas stolas singulas aspexit, dicens: Et datae sunt illis singulae stolae albae, et dictum est illis, ut re
Abbreviated transcription (Latin):
interficiant. quicquid prius tumi¬
dum de suꝑbo aucatii sapiebant.
Per helui autẽ qui relictis quidem
sensib loquitur. sed ad stulta elatio¬
nis uerba diriuatur: ꝑsona unius¬
cuiusq arrogantis exprimitur.
Multi namq intra scam ȩccłam posi¬
ti: recta quȩ sapiunt. recte ꝓferre
contepͣnunt. Unde & ui diumȩ in¬
crepationis arguitur. nec tamen ꝓ
illo sacrifictũ offertur: quia fiddis
quidẽ sed tamen arrogans ꝑuerita¬
tem credulitatis intus est: sed ꝑtu¬
moris sui obstaculũ acceptabilis ñ ẽ.
Hunc gͦ increpatio redargint. sed sa¬
crificiũ non reducit: quia in ea qͥdẽ
fide est. in qua eẽ debuit: sed suꝑ na
hunc iustitia increpans. ꝓ suꝑfluis
repellit. Unde & bene helui latino
sermone dicitur. dsm̃s iste: uel ds
dñs. Arrogantes eñi uiri intra scãm
refugiunt: eũ tamen ueraciter cre¬
dendo confitentur: Quid est enim
ds m̃s iste nomine dicere. nsi eum
cui credidit aꝑta ꝓfessione mons¬

Expanded text:
interficiant quidquid prius tumiinterficiant quidquid prius tumidum de superbo ducatu sapiebant.Per Heliu autem, qui rectis quidem sensibus loquitur, sed ad stulta elationis verba derivatur, persona uniuscujusque arrogantis exprimitur. Multi namque intra sanctam Ecclesiam positi, recta quae sapiunt recte proferre contemnunt. Unde et divinae increpationis verbis arguitur, nec tamen pro illo sacrificium offertur; quia fidelis quidem est, sed tamen arrogans: per veritatem credulitatis intus est, sed per tumoris sui obstaculum acceptabilis non est. Hinc ergo increpatio redarguit, sed sacrificium non reducit; quia in ea quidem fide est in qua esse debuit, sed superna hunc justitia increpans pro superfluis repellit. Unde et bene Heliu Latino sermone dicitur, Deus meus iste, vel Deus Dominus. Arrogantes enim viri intra sanctam refugiunt, eum tamen veraciter credendo confitentur. Quid est enim, Deus meus iste, nomine dicere, nisi eum, cui credidit, aperta professione mons
Abbreviated transcription (Latin):
siarũ numerũ uniuersalis ęccła de-¬
signatur. Hinc ꝑ salomonẽ de sapi
Sentia dicitur. Sapientia ȩdificauit
sibi domũ: excidit colũpnas septẽ.
Ipso gͦ sacrificioꝵ numero reconei¬
liati heretici. qui prius fuerint
exprimunt: qui ꝑfectioni septifor¬
mis gr̃ę. non nisi redeundo tungun¬
tur: Bene autẽ tauros ꝓ se & arietes
obtulisse describuntur. In tauro qͥppe
ceruix suꝑbie: in ariete ducatus gre¬
gum sequentiũ designatur. Quid est
ergo ꝓcis tauros arictesq mactare ausi
eori suꝑbũ ducatũ interficere. ut de
se hummilia sentiant. & post se corda
innocentiũ non seducant: Ceruice
eñi tumenti ab eccłȩ unitate. resilie¬
rant: & infirmos post se popłos quasi
sequentes greges trahebant. Ueniant
igitur ad beatũ iob idest reuertant᷑
ad eccłam. & septenario sacrificio
tauros & arietes mactandos offerant:
quia ut uniuersali ȩccłe coniun¬
gantur.: humilitate interueniente

Expanded text:
siarum numerum universalis Ecclesia desiarum numerum universalis Ecclesia designatur . Hentia dicitur: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Ipso ergo sacrificiorum numero reconciliati haeretici quid prius fuerint exprimunt, qui perfectioni septiformis gratiae nonnisi redeundo junguntur. Bene autem tauros pro se et arietes obtulisse describuntur. In tauro quippe cervix superbiae, in ariete autem ducatus gregum sequentium designatur. Quid itaque est pro eis tauros arietesque mactare, nisi eorum superbum ducatum interficere, ut de se humilia sentiant, et post se corda innocentium jam non seducant? Cervice enim tumenti ab Ecclesiae universitate resilierant, et infirmos post se populos quasi sequentes greges trahebant. Veniant igitur ad beatum Job, id est revertantur ad Ecclesiam, et septenario sacrificio tauros et arietes mactandos offerant, qui ut universali Ecclesiae conjungantur, humilitate interveniente,
Abbreviated transcription (Latin):
contepnerent. nequaquã de illo
ꝑuersa sentirent: & nisi uetustatis¬
herent: in noue uite intelligentiam
non errarent: & nisi speculationem
bonoꝵ destruerent. nequaquã cos
suꝑna iudicia tam districto exami¬
ne ꝓ uerboꝵ suoꝵ culpa reꝓbarent.
Contepnendo gͥ dm̃ inuetustate se
retinent: sed in uetustate retinendo.
prauis suis sermonib speculationi
herctici. diuine gre largitate ꝑfusi.
adunitatẽ sce̾ eccłȩ redeunt: bene
hoc ipsa amicoor reconciliatione
signatur. Pro quib tamen beatus
iob exorare p̃cipitur: quia hereticoꝵ
sacrificia accepta dõ cẽ nequeunt.
nisi ꝓ eis uniuersalis eccłȩ manib
offerantur: & eius meritis remediũ
salutis inueniant. quã uerboꝵ iaculiꝰ
impugnando feriebant. Unde &
septẽ ꝓ
eis sacrificia memo¬
ran¬
tur oblata: quia dũ
sep¬
tiformis gr̃ẽ sp̃m
confitentes accipi.¬
lint. quasi septem
oblationib expiantur. Hinc ẽ quod
in iohannis apocaly psi ꝑ septẽ eccle¬

Expanded text:
contemnerent, nequaquam de illo perversa sentirent; et nisi vetustaherent, in novae vitae intelligentia non errarent; et nisi speculationem bonorum destruerent, nequaquam eos superna judicia tam districto examine pro verborum suorum culpa reprobarent. Contemnendo igitur Deum, in vetustate se retinent; sed in vetustate se retinendo, pravis suis sermonibus speculationi haeretici divinae gratiae largitate perfusi ad unitatem sanctae Ecclesiae redeunt, bene hoc ipsa amicorum reconciliatione signatur. Pro quibus tamen beatus Job exorare praecipitur, quia haereticorum sacrificia accepta Deo esse nequeunt, nisi pro eis universalis Ecclesiae manibus offerantur; ut ejus meritis remedium salutis inveniant, quam verborum jaculis impugnando feriebant. Unde et septem pro eis sacrificia memorantur oblata; quia dum septiformis gratiae Spiritum confitentes accipiunt, quasi septem oblationibus expiantur. Hinc est quod in Joannis Apocalypsi per septem Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
culariũ confunditur actio religio¬
sorũ. dũ illi etiam ꝓmittendo non¬
seruant que in preceptis audiunt.
&e isti uiuendo ea custodiunt: in
quib nequaquã mandatis legali¬
bus astringuntur. Qua uero aucto¬
ritate liber iste sit preditus. ipsa
sacrarũ paginarũ soliditas attesta¬
tur: dũ ꝑ ezechielem ꝓpħam dicit᷑.
quod tres solũmodo uiri liberent᷑.
noe scilicet danihel & iob. Nec in¬
merito inter hebreoꝵ uitas in aue¬
toritatis reuerentia uita iusti gen¬
tilis adducitur: quia redep̾tor nͣr
sicut ad redep̃tionẽ iudeoꝵ & gen¬
tiliuͣ uenit. ita se iudȩoꝵ & genti¬
liti ꝓphetari uocibus uoluit. ut
ꝑ utrũq. popłm diceretur. qui ꝓ

Expanded text:
cularium confunditur actio religiocularium confunditur actio religiosorum: dum illi etiam servant quae in praeceptis audiunt, et isti vivendo ea custodiunt in quibus nequaquam mandatis legalibus astringuntur, dum illi ultritate liber iste sit praeditus, ipsa sacrarum paginarum soliditas attestatur, dum per Ezechielem prophetam dicitur , quod tres solummodo viri liberentur, Noe scilicet, Daniel et Job. Nec immerito inter Hebraeorum vitas, in auctoritatis reverentiam vita justi gentilis adducitur, quia Redemptor noster, sicut ad redemptionem Judaeorum et gentilium venit, ita se Judaeorum et gentilium prophetari vocibus voluit; ut per utru
Abbreviated transcription (Latin):
situs despicit. eius saltem cõparatio.¬
ne euigilet. qui sine lege legaliter
uixit. Erranti igitur homini data
est lex. erranti uero etiã sub lege: ad¬
ducitur testimoniũ eoꝵ qui extra
lege̾ sunt. ut quia conditionis nr̃e
ordinẽ seruare noluimus. preceptis
admoneremur. quia preceptis obedi¬
re contepͣsimus. exemplis confunde¬
remur. nec ut dictũ est eoꝵ exẽplis
quos lex astringeret. sed quos lex a
peccato nulla cohiberet. Circum
cumuenit excusationẽ nr̃am. Un¬
diq conclusus est aditus tergi uer¬
sationis humane. homo gentilis.
homo fine lege ad mediũ adducit᷑.
ut eoꝵ qui sub lege sunt prauitas
confundatur. Quod bene ꝑ ꝓpħam
ac breuiter dicendo ostenditur. Fru¬
besce fidon ait mare. In sidone qͥp.¬
pe figuratur stabilitas in lege po¬
sitoꝵ. in mari autẽ uita gentiliũ.
Crubesce ergo sidon ait mare. quia
ex uita gentiliũ redarguitur uita
sub lege positoꝵ. atq ex actione se¬

Expanded text:
situs despicit, ejus saltem comparatiositus despicit, ejus saltem comparatione evigilet, qui sine lege legaliter vixit. Erranti igitur homini data est lex; erranti vero etiam sub lege adducitur testimonium eorum qui extra legem sunt, ut quia conditionis nostrae ordinem servare noluimus, praeceptis admoneremur; et quia praeceptis obedire contempsimus, exemplis confunderemur; nec, ut dictum est, eorum exemplis, quos lex astringeret, sed quos lex a peccato nulla cohiberet. 5. Praecumvenit excusationem nostram; undique conclusus est aditus tergiversationis humanae. Homo gentilis, homo sine lege, ad medium adducitur, ut eorum qui sub lege sunt pravitas confundatur. Quod bene per prophetam ac breviter dicendo ostenditur: Erubesce, Sidon, ait mare . In Sidone quippe figuratur stabilitas in lege positorum - in mari autem, vita gentilium. Erubesce ergo, Sidon, ait mare, quia ex vita gentilium redarguitur vita sub lege positorum, atque ex actione sae
Abbreviated transcription (Latin):
gesta quȩ erant uidelicet suꝑne
aspirationis dona quasi non sua
scribere. quia eo alterius erant que
loquebatur. quo homo loquebatur
que diͣ sunt. & eo alter quȩ erant
illius loquebatur. quo spͣs loque¬
debemus ista postponere. & ad con¬
sideranda sacre hẏstorię gesta ꝓ¬
perare. Omis homo eo ipso quo
homo est suu̾ intelligere debet
auctorẽ. cinius uoluntati tantoma¬
gis seruiat. quanto se qui a deseipso
nichil sit pensat. Ecce autẽ conditi.
dm̃ considerare neglegimus: adhi¬
bita sunt prȩcepta. Preceptis quoq
obtemperare noluimus. adiungunt᷑
exempla. Ipsa quoq imitari exempla
declinamus. quȩ edidisse nobis po¬
sitos sub lege conspicimus. Quia eni
ds aꝑte quibusdã sublege positis lo¬
cutus est. quasi alienos nos ab eisdem
preceptis aspicimus. quib hec specia¬
liter locutus non est. Unde ad con¬
futandã impudentiã nr̃am gentilis
homo ad exemplũ deducitur. ut
quia obȩdire homo legi sublege po¬

Expanded text:
gesta, quae erant videlicet supernae gesta, quae erant videlicet supernae aspirationis dona, quasi non sua scribere: quia eo alterius erant quae loquebatur, quo homo loquebatur quae Dei sunt; et eo alter quae erant illius loquebatur, quo Spiritudebemus ista postponere, et ad consideranda sacrae historiae gesta properare. Omnis homo eo ipso quo homo est, suum intelligere debet auctorem; cujus voluntati tanto magis serviat, quanto se quia de se ipso nihil sit pensat; ecce autem conditi Deum considerare negleximus. Adhibita sunt praecepta, praeceptis quoque obtemperare noluimus. Adjunguntur exempla, ipsa quoque imitari exempla declinamus, quae edidisse nobis positos sub lege conspicimus. Quia enim Deus aperte quibusdam sub lege positis locutus est, quasi alienos nos ab eisdem praeceptis aspicimus, quibus haec specialiter locutus non est. Unde ad confutandam impudentiam nostram, gentilis homo ad exemplum deducitur; ut quia obedire homo legi sub lege po
Abbreviated transcription (Latin):
quia interius presidens loquendi
efficatiam ministrabat. Cum ergo
loquens ab interiori regitur. &
ꝑ obsequiũ angłs. & ꝑ inspirationẽ
dñs nominatur. Hinc aauid ait.
Attendite popłs m̃s legem meam.
inclinate aurẽ urãm in uerba
oris mei. Non enͣi lex dauid aut
popłs dauid sed ꝑsonam eiꝰ ex quo
lo quebatur assumens. ipsius aue¬
toritate loquitur. cuius inspirati¬
one replebatur. Hoc cotidie fieri
in eccła cernimus. si uigilanter in¬
tuemur. Nam stans in medio po.¬
puli lector clamat: ego sum ds̃ abra.¬
ham. ds isaac. & ds iacob: & qđ ipse
ds sit uere ꝓfecto non dicit. nec
tamen ꝑ hoc qđ dicit ueritatis re¬
gulam deserit. quia cui ministeri¬
um lectione exhibet. eiꝰ dominiuͣ
uoce pretendit. Itaq scriptores sa¬
cri eloqui quia repleti scõ sp̃u
suꝑ se trahuntur. quasi extra semet¬
ipsos fiunt: & sic de se sententias
quasi de aliis ꝓferunt. Unde & bea¬
tꝰ iob scõ spũ afflatus. potuit sua

Expanded text:
quia interius praesidens loquendi quia interius praesidens loquendi efficaciam ministrabat. Cum ergo loquens ab interiori regitur, et per obsequium angelus, et per inspirationem Dominus nominatur. Hinc David ait: Attendite popule meus legem meam; inclinate aurem vestram in verba oris mei . Non enim lex David, aut populus David, sed personam ejus, ex quo loquebatur, assumens, ipsius auctoritate loquitur, cujus inspiratione replebatur. Hoc quotidie fieri in Ecclesia cernimus, si vigilanter intuemur. Nam stans in medio populi lector clamat: Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob . Et quod ipse Deus sit, vere profecto non dicit; nec tamen per hoc quod dicit, veritatis regulam deserit; quia cui ministerium lectione exhibet, ejus dominium voce praetendit. Itaque scriptores sacri eloquii, quia repleti sancto Spiritu super se trahuntur, quasi extra semetipsos fiunt; et sic de se sententias, quasi de aliis proferunt. Unde et beatus Job sancto Spiritu afflatus, potuit sua
Abbreviated transcription (Latin):
iob. uel hec atq. illa ꝑtulit iob. Moris
eñi scripture sacre est. ut ipsi qui
scribunt sic de se in illa quast de aluis
loquantur: Hinc est enĩ qđ moy ses
ait. Erat moy ses mitissimus super
om̃s homines qui morabantur in
terra. Hinc iohannes dicit. discipłs
ille quẽ diligebat iħc. Hinc lucas ait.
qđ ambularent duo ex discipulis
in uia cleopͥas & alius. Quẽ ꝓfecto
aliũ dũ tam studiose tacuit. ut quidã
dicunt seipsũ fuisse monstrauit. Scri¬
ptores igitur sacri eloquii quia im¬
pulsu scĩ sp̃s agitantur. sic dese in
illo testimoniũ tamquã de aliis ꝓfer̃.
de iohanne. Paulus quoq quia non ex
seipso loqueretur insinuat dicens.
An experimentũ queritis eiꝰ qui in
me loquitur xp̃c: Hinc est qđ̃ angłs
qui moysi apparuisse describitur.
modo angłs modo añs memoratur.
Angłs uidelicet ꝓpter hoc qđ̃ exteriꝰ
loquendo seruiebat: dñs autẽ dicit᷑.

Expanded text:
Job; vel, haec atque illa pertulit Job. Moris Job; vel, haec atque illa pertulit Job. Moris 8 enim Scripturae sacrae est ut ipsi qui scribunt, sic de se in illa quasi de aliis loquantur. Hinc est enim quod Moyses ait: Erat Moyses vir mitissimus super omnes homines, qui morabantur in terra . Hinc Joannes dicit: Discipulus ille, quem diligebat Jesus . Hinc Lucas ait: Quod ambularent duo ex discipulis in via, Cleophas et alius ; quem profecto alium, dum tam studiose tacuit, ut quidam dicunt, seipsum fuisse monstravit. Scriptores igitur sacri eloquii, quia impulsu sancti Spiritus agitantur, sic de se in illo testimonium tanquam de aliis proferutus est de Joanne. Paulus quoque quia non ex se ipso loqueretur, insinuat dicens: An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus ? Hinc est quod angelus qui Moysi apparuisse describitur, modo angelus, modo Dominus memoratur: angelus videlicet, propter hoc, quod exterius loquendo serviebat; Dominus autem dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ut dictũ est scriptorẽ hicius operis
unũ quelibet de ꝓphetis arbitrantur.
asserentes quod nullus tam mystica
dĩ uerba cognoscere potuit. nisi cuiꝰ
mentẽ ꝓphetie sp̃s ad suꝑna suble¬
suꝑuacue queritur. cũ tamen auc¬
tor libri . sp̃s sc̃s fideliter credatur.
Ipse igitur hec scripsit. qui scriben¬
da dictauit. Ipse scripsit. qui & in
illius oꝑe inspirator extitit. & per
scribentis uoce̾ imitanda ad nos eiꝰ
facta transmisit. Si magni cuiusdã
urri susceptis epłis legeremus uer¬
ba. sed quo calamo fuissent seripta
quereremus. ridiculũ ꝓfecto esset ñ¬
epłarum auctorẽ scire. sensũq cog¬
nostere: sed quali calamo earum
uerba impressa fuerint indagare.
Cum ergo rem cognoscimus etusq
agimus nisi legentes litteras de ca
ueris possumus quod isdem beat᷑
iob qui certamina spiritalis pugne
sustinuit. etiam consummatȩ sue
uictoriȩ gesta narrauit. Nec mouere
debet qđ in eodem libro dicitur dixit

Expanded text:
ut dictum est, scriptorem hujus operis ut dictum est, scriptorem hujus operis unum quemlibet ex prophetis arbitrantur: asserentes quod nullus tam mystica Dei verba cognoscere potuit, nisi cujus mentem prophetiae spiritus ad superna sublesupervacue quaeritur, cum tamen auctor libri Spiritus sanctus fideliter credatur. Ipse igitur haec scripsit, qui scribenda dictavit. Ipse scripsit, qui et in illius opere inspirator exstitit, et per scribentis vocem imitanda ad nos ejus facta transmisit. Si magni cujusdam viri susceptis epistolis legeremus verba, sed quo calamo fuissent scripta quaereremus, ridiculum profecto esset epistolarum auctorem scire sensumque cognoscere, sed quali calamo earum verba impressa fuerint indagare. Cum ergo rem cognoscimus, ejusquagimus, nisi legentes litteras, de caverius possumus, quod idem beatus Job, qui certamina spiritalis pugnae sustinuit, etiam consummatae se debet quod in eodem libro dicitur, Dixit
Abbreviated transcription (Latin):
Nter multos sepe queritur
quis libri beati iob scriptor
habeatur. Et alii quidẽ moy¬
sen. alii unũquelibet ex pro¬
phetis scriptorẽ huius oꝑis
fuisse suspicantur. Quia enĩ
in libro geneseos iobab de
strrpe esau descendisse & balac
flo beor in regnũ successisse
describitur: hunc beatũ iob
longe ante moysi tempora
extitisse crediderunt. morem
profecto sacri eloquii nescien¬
tes. quia in superiorib suis
post secutura prestringere. cũ studet
ad alia subtilius enumeranda ꝓperare.
Unde & illic iob pͥriusquã reges in isrł
existerent fuisse memoratur. Nequa¬
quã ergo extitisse ante lege̾ cognos¬
citur. qui istaheliticoꝵ iudicum tem¬
pore fuisse signatur. Quoa dñ quidã
minus caute considerant. moysen
gestoꝵ illius quasi longe ante positi
scriptorẽ putant. ut uidelicet is qui
potuit ad eruditionẽ nrãm legis pre¬
cepta edere. ipse credatar etiam ex
gentilis uiri hẏstoria uirtutis ad
nos exempla mandasse. Nonnulli uͦ

Expanded text:
nter multos saepe quaeritur, quis libri beati Job scriptor habeatur. Et alii quidem Moysen, alii unum quemlibet ex prophetis scriptorem hujus operis fuisse suspicantur. Quia enim in libro Geneseos Jobab de stirpe Esau descendisse, et Bale filio Beor in regnum successisse describitur, hunc beatum Job longe ante Moysi tempora exstitisse crediderunt, morem profecto sacri eloquii nescientes, quia in superioribus suispost secutura perstringere, cum studet ad alia subtilius enumeranda properare. Unde et illic Jobab, priusquam reges in Israel existerent, fuisse memoratur. Nequaquam ergo exstitisse ante legem cognoscitur, qui Israeliticorum judicum tempore fuisse signatur. Quod dum quidam minus caute considerant, Moysen gestorum illius quasi longe antepositi scriptorem putant; ut videlicet is qui potuit ad eruditionem nostram legis praecepta edere, ipse credatur etiam ex gentilis viri historia, virtutis ad nos exempla mandasse. Nonnulli vero,
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ sunt : & tamen eundẽ denariuͣ
dispares laboratores accipiunt.
quia una cunctis erit beatitudo
letitiȩ. quãuis ñ una sit om̃ib subli¬
mitas uite. Paruũ & magnũ in hac
luce conspexerat: qui ex uoce capitis¬
S dicebat. Imꝑfectũ meũ uiderunt
Ioculi tui: & in libro tuo om̃s seri¬
sbentur. Paruũ & magnũ conspere.

Expanded text:
tae sunt, et tamen eumdem denarium tae sunt, et tamen eumdem denarium dispares laboratores accipiunt; quia una cunctis erit beatitudo laetitiae, quamvis non una sit omnibus sublimitas vitae. Parvum et magnum in hac luce conspexerat, qui ex voce capitis dicebat: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Pa
Abbreviated transcription (Latin):
ni consentit. Dicatur itaq de iustis.
Non exaudierunt uocẽ exactoris.
qm̃ suggestionẽ eiꝰ & si audiunt
quia tep̃tantur: non exaudiunt.
quia consentire contepͣnunt.
in sermone sepius replicat: beatꝰ
iob quia interne pacis frequen¬
tiam diligens conspicit. discretio¬
ni eiꝰ iterũ seruit dicens. Parutis¬
& magnus ibi sunt: & seruus
liber a dño suo. Quia in hac uita
nobis est discretio oꝑum. erit in
illa ꝓculdubio diseretio dignita¬
tum: ut quo hic alius aliũ meri¬
to suꝑat. illic alius aliũ retributi¬
one transcendat. Unde in euangło
ueritas dicit. In domo patris mei.
mansiones multe sunt. Sed in
eisdem multis mansionib erit
aliquom᷑ ipsa retributionũ aiuer¬
sitas concors: quia tanta uis in
illa pace nos sociat. ut qđ in se
quisq non acceperit. hoc se in alio
accepisse exultet. Unde & non
eque laborantes in uineã: eque
cuncti denariũ sortiuntur. Et
quidẽ apud patrẽ mansiones mul¬

Expanded text:
ni consentit. Dicatur itaque de justis: ni consentit. Dicatur itaque de justis: Non exaudierent vocem exactoris, quoniam suggestionem ejus etsi audiunt, quia tentantur; non exaudiunt, quia consentire contemnunt. in sermone saepius replicat, beatus Job, quia internae pacis frequentiam diligens conspicit, descriptioni ejus iterum servit, dicens: CAPUTet magnus ibi sunt, et servus liber a domino suo. - Quia in hac vita nobis est discretio operum, erit in illa procul dubio discretio dignitatum: ut quo hic alius alium merito superat, illic alius alium retributione traVeritas dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Sed in eisdem multis mansionibus erit aliquo modo ipsa retributionum diversitas concors; quia tanta vis in illa pace nos sociat, ut quod in se quisque non acceperit, hoc se accepisse in alio exsultet. Unde et non aeque laborantes in vinea , aeque 137 cuncti denarium sortiuntur. Et quidem apud Patrem mansiones mul
Abbreviated transcription (Latin):
libertatis gaudia incorrupta ꝑue
dr̃. quondã uincti: quia dũ illa
semꝑ pꝰsens letitia cernitur. om̃e
qđ erit & defluit. quafi pͣteritñ
iam uidetur. Dũ eñi rerũ finis
attenditur: om̃e qđ pͣterit. quasi
iam fuisse pensatur. Sed om̃s hi
quos illuc quies intͣna suscipiet.
hic interim quid egerint narret.
exactoris. Quis alius debet no¬
mine exactoris intelligi: nisi
importunus ille ꝑsuasor. qui
humano generi semel numinũ
deceptionis contulit: & ab hoc
cotidie expetere mortis debitũ
non desistit: qui in parady so
homini peccanti pecuniã cõmoda¬
uit: sed iniquitate crescente hanc
cotidie cũ usuris exigit. De hoc
exactore in euangło ueritas
dicit. Et iudex tradet te exacto¬
ri. Huius igitur exactoris uox
est: tep̾tatio misere suggestionis.
Audiuimus autẽ uocẽ exactoris.
cũ eiꝰ tepͣtatione pulsamur: sed
non exaudimus. si pulsanti resisti¬
mus. Audit enĩ qui tep̃tationem
sentit: exaudit uero qui tep̾tatio¬

Expanded text:
libertatis gaudia incorrupta pervdicitur, Quondam vincti; quia dum illa semper praesens laetitia cernitur, omne quod erit et defluit, quasi praeteritum jam videtur. Dum enim rerum finis attenditur, omne quod praeterit, quasi jam fuisse pensatur. Sed omnes hi quos illuc quies interna suscipiet, hic interim quid egerint, narret. istitur. --Quis alius debet nomine exactoris intelligi, nisi importunus ille persuasor, qui humano generi semel nummum deceptionis contulit, et ab hoc quotidie expetere mortis debitum non desistit? Qui in paradiso homini peccati pecuniam commodavit; sed iniquitate crescente, hanc quotidie cum usuris exigit. De hoc exactore in Evangelio Veritas dicit, Et judex tradet te exactori . Hujus igitur exactoris vox est tentatio miserae suggestionis. Audimus autem vocem exactoris, cum ejus tentatione pulsamur; sed non exaudimus, si pulsanti resistimus. Audit enim, qui tentationem sentit; exaudit vero qui tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłȩ ab angło diceretur. Suadeo tͥ
emere a me aurũ ignitũ. Aurum
quippe emimus: cũ accepturi sapi¬
entiam. prius obȩdientiam pͣbemꝰ.
Ad quẽ uidelicet nos contractũ bene
quidã sapiens excitat dicens. Con¬
cupisti sapientiam. serua mandata:
& dñs p̃bebit illam tibi. Quid autẽ
ꝑ domos: nisi conscientiȩ designan¬
tur: Unde sanato cuidam dicitur.
tiam reuertere: & qualem te intrin

Expanded text:
Ecclesiae ab angelo diceretur: Suadeo tibi Ecclesiae ab angelo diceretur: Suadeo tibi emere a me aurum ignitum . Aurum quippe emimus, cum accepturi sapientiam, prius obedientiam praebemus. Ad quem videlicet nos contractum bene quidam sapiens excitat, dicens: Concupisti sapientiam? Serva mandata, et Dominus praebebit illam tibi . Quid autem per domos, nisi conscientiae designur? Unde sanato cuidam dicitur: tiam revertere, et qualem te intrin
Abbreviated transcription (Latin):
illa quȩ minaris ęterna supplicia
formido. Bene gͦ de regib atq con¬
sulib dr̃. qui edificant sibi solitudi¬
nes: quia hi qui & se bene regere
&e constilere aliis sciunt: qm̃ pͣsen¬
tari interim illi intimȩ quieti ñ
possunt. hanc apud semetipsos ꝑ
studiũ tranquille mentis imitant᷑.¬
aurũ: & replent domos suas argen¬
to. Quos alios principes nisi sc̃ȩ
ȩccłȩ rectores uocat: quos indesi¬
De qutib cidem eccłe psalmista ait.
Pro patrib tuis nati sunt tibi filu:¬
constitues eos principes suꝑ omne̾¬
⁊ terram. Quid uero atirũ. nisi sapi¬
entiam appellat: De qua ꝑ salomo¬
nem dr᷑. ł hesaurus desiderabilis: re¬
Squiescit in ore sapientis. Aurum
nempe sapientiã uidit: quã thesau¬
rũ uocatit. Quȩ & recte appella.¬
tione auri signatur: quia sicut
auro temporalia. ita sapientia bona
ȩterna mercantur. Si aurũ sapien¬
tia non esset: nequaquã laodiciȩ

Expanded text:
illa quae minaris, aeterna supplicia illa quae minaris, aeterna supplicia formido. Bene ergo de regibus atque consulibus dicitur: Qui aedificant sibi solitudines. Quia ii qui et se bene regere, et consulere aliis sciunt, quoniam praesentari interim illi intimae quieti non possunt, hanc apud semetipsos per studium tranquillae mentis imitantuaurum, et replent domos suas argento. - Quos alios principes, nisi sanctae Ecclesiae rectores vocat? Quos indesiDe quibus eidem Ecclesiae Psalmista ait: « Pro patribus tuis nati sunt tibi filconstitues eos principes super omnem terram . Quid vero aurum, nisi sapientiam appellat? de qua per Salomonem dicitur: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Aurum nempe sapientiam vidit, quam thesaurum vocavit. Quae et recte auri appellatione signatur; quia sicut auro temporalia, ita sapientia bona aeterna mercantur. Si aurum sapientia non esset, nequaquam Laodiceae
Abbreviated transcription (Latin):
÷ tuȩ solus sedebam: qm̃ cõminatione
replesti me. Facies quippe manus dĩ
est. illa ꝑcussio iusti iudicii: qua suꝑ¬
bientẽ hominẽ a paradẏso repulsũ.
in bac cecitate presentis exilii exelu¬
sit. Cõminatio uero eiꝰ est: terror ad¬
huc supplicii sequentis. Post faciẽ
igitur manus adhuc nos minȩ ter¬
rificant: quia ꝑ exꝑimentũ iudicii
iam nos & pena p̾sentis exilii ꝑculit:
& si peccare ñ desistimus. etͣnis ad¬
huc suppliciis addicit. Consideret
ceciderit. atq hunc post ista pec¬
cantẽ quo adhuc iustitia iudican¬
tis rapit: & cunctas a se desiderioꝵ
temporaliũ turbas eiciat. seq in
magna mentis solitudine abscon¬
⁊ dat dicens. A facie manus tuȩ solus
sedebam: qm̃. cõminatione replesti
me. Ac si aꝑte dicat. Dũ considero
quid iam ꝑ iudien exꝑimentum
patior. iam atumultu desiderioꝵ
temporaliũ trepidus mentis seces-¬
sum peto: quia & adhuc acrius

Expanded text:
 tuae solus sedebam, quoniam comminatione  tuae solus sedebam, quoniam comminatione replesti me . Facies quippe manus Dei, est illa percussio justi judicii, qua superbientem hominem a paradiso repulit, et in hac caecitate praesentis exsilii exclusit. Comminatio vero ejus, est terror adhuc supplicii sequentis. Post faciem igitur manus adhuc nos minae terrificant, quia per experimentum judicii jam nos et poena praesentis exsilii perculit, et si peccare non desistimus, aeternis adhuc suppliciis addicit. Consideret ceciderit, atque hunc post ista peccantem, quo adhuc justitia judicantis rapit; et cunctas a se desideriorum temporalium turbas ejiciat, seque in magna mentis 131 solitudine abscondat, dicens: A facie manus tuae solus sedebam, quoniam comminatione replesti me. Ac si aperte dicat: Dum considero quid jam per judicii experimentum patior, a tumultu desideriorum temporalium trepidus mentis secessum peto, quia et adhuc acrius
Abbreviated transcription (Latin):
secreta cordis sui indicat dicens.
Dne̾ non est exaltatũ cor meũ: neq
elati sunt oculi. mei. Ad imitandã
zeli rectitudinẽ: excemplo suo nos
excitat dicens. Nonne qui te oderant
ds oderam eos: &e suꝑ inimicos tuos
Stabescebam: Perfecto odio oderam
illos: inimici facti sunt mͥ. Ad et̾nȩ
nobis patriȩ desideriũ succenden¬
dum: uitȩ p̃sentis longitudinem
deplorat dicens. Heu me: qđ incolatꝰ
m̃s ꝓlongatus est. Largitate nimi¬
rum consulatus emicuit: qͥ exemplo
consolationis ꝓprie. tot nobis uir.¬
tutũ calculos spargit. Sed iste con¬
sulens ubi etiam solitudinẽ ȩdificet:¬
⁊ narret. Ait emͣ. Ecce elongaui fugi¬
Sens: & mansi in solitudine. Eugiens
elongat: quia a turba desiderioꝵ tẽ¬
poraliũ. in alta dĩ contemplatione
se subleuat. Manet uͦ in solitudine :
quia ꝑseuerat. in remota mentis in¬
tentione. De qua bene solitudine.
dño hieremias ait. A facie manus¬

Expanded text:
secreta cordis sui indicat, dicens: secreta cordis sui indicat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei . Ad imitandam zeli rectitudinem exemplo suo nos excitat, dicens: Nonne qui te oderunt, Deus, oderam eos, et super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos, inimici facti sunt mihi . Ad aeternae nobis patriae desiderium succendendum, vitae praesentis longitudinem deplorat, dicens: Heu mihi! quod incolatus meus prolongatus est . Largitate nimirum consulatus emicuit, qui exemplo conversationis propriae, tot nobis virtutum calculos spargit.  Vet. XXXV.  60. Sed iste consul an sibi etiam solitudinem aedificet, narret. Ait enim: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . Fugiens elongat, quia a turba desideriorum temporalium in alta Dei contemplatione se sublevat. Manet vero in solitudine, quia perseverat in remota mentis intentione. De qua bene solitudine Domino Jeremias ait: A facie manus
Abbreviated transcription (Latin):
litudinẽ semetipsũ: tibi eo tutius
nil extraneũ conspiceret. quo incom¬
petens nil amaret. Atumultu rerũ
temporaliũ magnũ quoddã secessũ
petierat quietã mentẽ: in qua tanto
purius dm̃ cerneret. quanto hunc
cũ se solo solũ inueniret. Bene autẽ
hi qui sibi solitudines construunt.
etiam consules uocantur: quia sic
in se solitudinẽ mentis edificant.
ut tamen in quo p̃ualent. aliis per
caritate̾ consulere minime desi¬
stant. Hunc gͦ quẽ modo p̃tulimꝰ
consulẽ. paulo subtilius ꝑpendamꝰ :
quomͦ ad prebenda uitȩ sublimioris
exempla. subiectis popłoꝵ cuneis.
uirtutũ calculos spargat. Ecce ad in¬
sinuandam retributionẽ boni pro
malo: de semetipso fatetur dicens.¬
S Si reddidi retribuentib mͥ mala: de¬
Scidam merito ab inimicis meis in¬
anis. Ad dilectionẽ conditoris exci.¬
I tandam: insinuat dicens. Michi
Sautẽ adherere dõ bonũ est. Ad for¬
mam scẽ humilitatis imprimendã:

Expanded text:
litudinem semetipsum, ubi eo tutius litudinem semetipsum, ubi eo tutius nihil extraneum conspiceret, quo incompetens nihil amaret. A tumultu rerum temporalium magnum quemdam secessum petierat quietam mentem, in qua tanto purius Deum cerneret, quanto hunc cum se solo solum inveniret. 59. Et hi, qui sibi solitudines construunt, etiam consules vocantur, quia sic in se solitudinem mentis aedificant, ut tamen in quo praevalent, aliis per charitatem consulere minime desistant. Hunc ergo, quem modo praetulimus consulem, paulo subtilius perpendamus, quomodo ad praebenda vitae sublimioris exempla, subjectis populorum cuneis, virtutum calculos spargat. Ecce ad insinuandam retributionem boni pro malo, de semetipso fatetur, dicens: Si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis . Ad dilectionem conditoris excitandam insinuat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Ad formam sanctae humilitatis imprimendam,
Abbreviated transcription (Latin):
at. quid affectib ꝓsit: quasi tanta
frequentia turbarũ premitur.
quanta turbarũ importunitate
nichil huius mundi appetunt:
nullis ꝓculdubio in corde tumul¬
tibus p̃muntur. Om̃s quippe in or¬
dinatos desiderioꝵ motus a cubili
cordis manu scę considerationis
eictunt: & quia cuncta transitoria
despictunt. ex his nascentes cogita¬
tionũ insolentias ñ patiunt᷑. Solam
namq. eternam patriam appetunt:
co quia nulla huius mundi diligt̃.
magna mentis tranquillitate per¬
fruuntur. Unde recte dr̃. Qui edi¬
ficant sibi solitudines. Solitudines
quippe edificare est: a secreto cor¬
dis terrenoꝵ desider ioꝵ tumultꝰ
expellere: & una intentione et̃nȩ
patriȩ in amorẽ intimȩ quietis
anhelare. An ñ cunctos a se cogita¬
tionũ tumultus expulerat qui di¬
cebat: unã petii a dño hanc requirã.
ut in habitem in domo adñi: A fre¬
quentra quippe terrenoꝵ desideri¬
oꝵ fugerat. ad magnã uidelicet so¬

Expanded text:
at, quid affectibus prosit, quasi tanta at, quid affectibus prosit, quasi tanta frequentia turbarum premitur, quanta curarum importunitate nihil hujus mundi appetunt, nullis procul dubio in corde tumultibus premuntur. Omnes quippe inordinatos desideriorum motus a cubili cordis manu sanctae considerationis ejiciunt; et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nascentes cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt, et quia nulla hujus mundi diligmagna mentis tranquillitate perfruuntur. Unde et recte dicitur: Qui aedificant sibi solitudines. Solitudines quippe aedificare, est a secreto cordis terrenorum desideriorum tumultus expellere, 130 et una intentione aeternae patriae in amorem intimae quietis anhelare. An non cunctos a se cogitationum tumultus expulerat, qui dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini ? A frequentia quippe terrenorum desideriorum fugerat, ad magnam videlicet so
Abbreviated transcription (Latin):
cordi imprimit: quid iste aliud
quã somniũ uigilans uidet: Quia
gͦ tot rerũ causas quas fingit tole¬
rat: nimirũ intrinsecus natas ex
desideriis turbas portat. Alius iam
illicita refugit. sed tamen bonis
mundi carere ꝑtimescit. Concessa
tenere appetit: uideri inter ho¬
mines minor erubescit. Et curat
sũmoꝑe ne inops in domo sit. ne
despectus in publico. Exquirit
quid sibi sufficiat. quid necessitas
subiectoꝵ petat. atq ut sufficient᷑
nira patronatus subditis expleat:
patronos quęrit quib ipse famu¬
letur. Sed his dum familiariter
iungitur: eoꝵ ꝓculdubio causis
implicatur. Quib sepe consentit
in illicitis: & mala quę ꝓpter se¬
metipsũ ñ appetit. cõmittit: ꝓpt᷑
alia quȩ non deretiquit. Nam
sepe dũ honorẽ suũ in hoc mun¬
do imminui trepidat. ea apud
maiores ꝑsonas appbat: que iam
ꝑ ꝓpriũ iudiciũ dãpnat. Is dum
sollicite cogitat quid patronis de¬
beat. quid subiectis. qͥd sibi auge¬

Expanded text:
cordi imprimit, quid iste aliud cordi imprimit, quid iste aliud quam somnium vigilans videt? Quia ergo tot rerum causas quas fingit tolerat, nimirum intrinsecus natas ex desideriis turbas portat. Alius jam illicita refugit, sed tamen bonis mundi carere pertimescit: concessa tenere appetit, videri inter homines minor erubescit, et curat summopere ne inops in domo sit, ne despectus in publico. Exquirit quid sibi sufficiat, quid necessitas subjectorum petat; atque ut sufficienter jura patronatus subditis expleat, patronos quaerit quibus ipse famuletur; sed his dum familiariter jungitur, eorum procul dubio causis implicatur, quibus saepe consentit in illicitis, et mala quae propter semetipsum non appetit, committit propter alia quae non derelinquit. Nam saepe dum honorem suum in hoc mundo imminui trepidat, ea apud majores personas approbat, quae jam per proprium judicium damnat. Is dum sollicite cogitat, quid patronis debeat, quid subjectis; quid sibi auge