comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qui respondens clixit. Et cur inter¬
rogas denomine meo qdͤ mirabile :
Ueruntam̃ scito memoria recogno¬
soens. quia ego sũ naufragus ille. ꝗ
quondam uem adte quanco seribebas
incella monasterii tui adcliuũ scauri.
Cuiꝰ dedisti xxͦ nũmismata. & argenteã
scutellã: quã tibi miserat cũ infusis
leguminib beata siluia mat̃ tua. Et
hoc tibi ꝓcerto sit cognitũ. ꝗa ab illo
die quo mͥ hec hylari animo tͥbuisti:
principis petri. cuius & uirtutem
imitatuses:. Cũ substantias offerenti¬
um diuideret ꝓut cuiq opus erat.
Hec audiens gregorius dĩx. Et tu quo¬
modo nosti. qd̾ tunc me dñs p̃esse

Expanded text:
Qui respondens, dixit: « Et cur interQui respondens, dixit: « Et cur interrogas de nomine meo, quod est mirabile? Verumtamen scito, memoria recognoscens, quia ego sum naufragus ille qui quondam veni ad te, quando scribebas in cella monasterii tui ad clivum Scauri, cui dedisti duodecim numismata, et argenteam scutellam, quam tibi miserat cum infusis leguminibus beata Silvia mater tua. Et hoc tibi pro certo sit cognitum, quia ab illo die quo mihi haec hilari animo tribuisti, principis Petri, cujus et virtutem imitatus es cum substantiam offerentium divideret, prout cuique opus erat. » Haec audiens Gregorius dixit: « Et tu quomodo nosti quod tunc me Dominus praeesse
Abbreviated transcription (Latin):
duodecĩ peregrinos ad prandiũ inuita¬
ret: ꝗ ꝑgens iussa cõpleuit: eosq adm̃sã
parit̾ ordinauit. Dũ aũt simul discũbe¬
cersito saccellario: cur contra uissionẽ
suã terciũdecimũ inuitare p̃sũpserit.
inꝗsiuit. Ille obstupefactus c̃ uiuantes
ꝑegͥnos curiosus numerauit: & duo¬
decĩ solos inueniens. ueluti securus res¬
pondit. Crede mͥ honorabilis pat᷑. ñ s̃t
nisi duodecĩ sic̃ iussisti. Ergo dũcon¬
uictus sepius duodecim identidẽ
numerauit: ac tertiũ decimũ quem
solus papa uidere poterat. alii non
uidebant: Anĩ aduertit sp̃alis pater
gregorius. uirũ ꝓpius discũbentẽ
uultꝰ crebro c̃uertereꝰ. & nunc ado¬
lescentẽ. nunc uero sibi uetulũ uene¬
randa quadã canitie simulare: fi¬
nito  conuiuio duodec̃i ꝗdem abire
ꝑmisit: tertiũ decimũ uero manu
suscipiens: incubiculũ suũ indurit: ⁊¬
Uehem̃ter adiurans. ut ei se nom̃q
suũ simplicit᷑ ꝓdere dignaretur

Expanded text:
prandium invitaret. Qui pergens jussa complevit, eosque ad mensam pariter ordinavit. Dum autem simul discumbecersito sacellario, cur contra jussionem suam tertium decimum invitare praesumpserit inquisivit. Ille obstupefactus, convivantes peregrinos curiosius numeravit, et duodecim solos inveniens, veluti securus respondit: « Crede mihi, honorabilis Pater, non sunt nisi duodecim, sicut ipse jussisti. » Ergo dum convictus saepius duodecim identidem numeraret, ac tertium decimum quem solus papa videre poterat, non videret, animadvertit spiritualis Pater Gregorius virum propius discumbentem vultus crebro convertere, et nunc adolescentem, nunc vero vetulum veneranda quadam canitie simulare. Finito convivio, duodecim quidem abire permisit; tertium decimum vero manu suscipiens, in cubiculum suum induxit, vehementer adjurans ut ei se nomenque suum simpliciter prodere dignaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
nichilominꝰ officia distributa.
&&. fortitudinẽ &e uenustatẽ sc̃e
dĩ eccłe manifestat. Et sic̃ ĩdecoꝵ
est ut ĩcorpore humano. alterũ
menbrũ alt̾ius fungat᷑ officio:
Ita nimir ũ ͤ noxiũ simulq tpis¬
simũ. si ĩsingła rerũ ministeria
ꝑsonis totidẽ ñ fuerint distributa.
hurc est qͥd ꝗbidã ambitiosis. sicut
ĩ suis litt̃is. qͣs ego studio breuita¬
tis omisi. potit ĩueniri. modera
themio subdiacono ꝓpaschasio ep̃o.¬

Expanded text:
nihilominus officia distributa, et fortitudinem, et venustatem sanctae Dei Ecclesiae manifestat. Et sicut indecorum est ut in corpore humano alterum membrum alterius fungatur officio, ita nimirum noxium simulque turpissimum, si singula rerum ministeria personis totidem non fuerint distributa. Hinc est quod quibusdam ambitiosis, sicut in suis litteris, quas ego studio brevitatis omisi, poterit inveniri, moderatthemio subdiacono pro Paschasio ep
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m exeis conuersus fuerit: onus
possessionis eiꝰ ex aliqua parte im¬
minuet᷑. Quod ita qͦq fieri uolo.
ut siꝗs ex eis conuersus fuerit. si sol¬
dũ pensioniꝰ debet. tremisis ei rela¬
uari debeat. Sitres uł quartuor:
unus solidus relaret᷑. Siꝗd ãplius.
iã uixta eundẽ modũ debet relara¬
tio fieri: uł certe iurta qd̵ dilectio
tua p̃uiderit. Ut er ei ꝗconuertit᷑
onae ieleuet᷑ so ectlastira utilitas non
graui cdispendio p̃mat᷑. Nec onus
ĩutilit̃ facimꝰ: sipeleuandis pensionis
onerib eos ad xp̃i gr̃am ꝑducamus.
Qͥ a et si ip̃si minus fidelit̃ ueniunt:¬
hi tam̃ ꝗdehis nati fuerint. iã fideliꝰ
baptizant᷑. Aut ip̃sos gͦ aut filios eoꝵ

Expanded text:
m ex eis conversus fuerit, onus possessionis ejus ex aliqua parte imminuetur. Quod ita quoque fieri volo, ut si quis ex eis conversus fuerit, si solidi pensionem habet, tremissis ei relaxari debeat; si tres vel quatuor, unus solidus relaxetur. Si quid amplius, jam juxta eumdem modum debet relaxatio fieri, vel certe juxta quod dilectio tua praevidet, ut et ei qui convertitur onus relevetur, et ecclesiastica utilitas non gravi dispendio prematur. Nec hoc inutiliter facimus, si pro levandis pensionum oneribus eos ad Christi gratiam perducamus, quia etsi ipsi minus fidelithi tamen qui de eis nati fuerint, jam fidelius baptizantur. Aut ipsos ergo, aut filios eorum
Abbreviated transcription (Latin):
er amminare subtilius: & quicqd
ineis fuerit fraudis inuentũ. cũ
pena legib statuta reddere cõpel
cuius libet res eccłe cõmittatur. Sed
ꝓbatis de ur̃o officio clericis. inqb
insubditis em̃dare qd̵ illicite gestũ
fuerit ualeatis. Quos uidelicet
apud uos abitus sui officiũ magis
cõueniat. quã ercuset: Liii.
N INGULA eccłastiei uiris officia.
singulis qbq ꝑsonis singillatĩ

Expanded text:
examinari subtilius, ut quidquid in eis fuerit fraudis inventum cum poena legibus statuta reddere compellcujuslibet res Ecclesiae committantur, sed probatis de vestro officio clericis; in quis, ut in subditis emendare quod illicite gestum fuerit valeatis, quos videlicet apud vos habitus sui officium magis conveniat quam excuset. » 54. Singula ecclesiastici juris officia, singulis quibusque personis
Abbreviated transcription (Latin):
& mangloꝵ eccła que adhuc noua ẽ.
adfidei insticionẽ p̃cipua que de
multis eccłiis colligere potuisti. infun¬
das. Non enĩ ꝓlocis ressed ꝓbonis
reb: loca amanda sunt. Ex singulis
quasi in uasculo collecta. apud an¬
gloꝵ mensam inconsuetudinem
ueritas. Int̾rogatus etiam quomͦ
eaq̃ fures de eccłis abstulerint.
reddere debeant: Mitissimus pãt̃¬
respondit. Absit inquit ut eccła
cũ augmento recipiat. qd de t̾re¬
nis reb uidet᷑ amitere: & lucra
uana requirat. Sane requisitus
abeodem augustino. usq ad quã
generationẽ fideles debeant copu¬
ꝑnuttit: ut siue fã &e soror. leu

Expanded text:
 Anglorum Ecclesia, quae adhuc nova est ad fidem, institutione praecipua quae de multis Ecclesiis colligere potuisti, infundas. Non enim pro locis res, sed pro bonis rebus loca amanda sunt. Ex singulis quasi in vasculo collecta, apud Anglorum mensam in consuetudinem vertas. » Interrogatus etiam quomodo ea quae fures de ecclesiis abstulerint reddere debeant, mitissimus Pater: « Absit, inquit, ut ecclesia cum augmento recipiat quod de terrenis rebus videtur amittere, et lucra vana requirere. » Sane requisitus ab eodem Augustino usque ad quotam generationem fideles debeant copupermittit ut sive frater et soror, seu
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc gregorius ꝗa nudũ manifeste
uiderat angłm ꝓrsus expauit: Sibiq
hec talit̃ dicentẽ audiuit. Netimeas
neq formides: ecce enĩ remisit me cd̃s.
ut sim tibicustos quã diu fueris mnisto
mortali scło̾. Q̾uatenus quãcũq rem
petieris. ꝑme apud eũ fiducialit̾ ualeã
impetrare. Ilico gregorius infaciem
suã corruit dicens. Si ꝓpt̾ pusillũ mec
pariutatis munusculũ tanta mͥ retri¬

Expanded text:
Tunc Gregorius, quia nondum manifeste viderat angelum, prorsus expavit, sibique hunc taliter dicentem audivit: « Ne timeas, neque formides, ecce enim misit me Dominus, ut sim tibi custos, quandiu fueris in isto mortali saeculo, quatenus quamcunque rem petieris, per me apud eum fiducialiter valeas impetrare. » Illico Gregorius in faciem suam corruit, dicens: « Si propter pusillum meae parvitatis munusculum tanta mihi retri
Abbreviated transcription (Latin):
tiatis uł ꝑmittatis ad duci.
ed astuta turpissime cupiditati
iniquitas. ñ sufferens tantis
modis licet turpissimis immo pe¬
riculosissimis angustari: cõm̃tũ
satis artificiosũ repperit. qͦ scili¬
cet illos sacerdotͥio sublimaret.
ꝗ sibi post cõsecrationẽ. tanto sub¬
iectiores esse debuissent. qͣnto non
diuino quin potius humano iudi¬
cio se fuisse ꝓmotos ipsi ꝓculdu¬
bio reputarent. Qua ꝓpt̾ om̃ptis
dei p̃co gregorius ĩeuangelioꝵ
tractatib ut scilicet frequentius
legi uł audiri potuisset: disputat
ĩquiens. Sunt ñ nulli ꝗquidẽ
nummoꝵ p̃mia ex ordinatione

Expanded text:
tiatis vel permittatis adduci. » Sed astuta turpissimae cupiditatis iniquitas non sufferens tantis se commodis, licet turpissimis, imo periculosissimis angustari, commentum satis artificiosum reperit: quo scilicet illos sacerdotio sublimaret, qui sibi post consecrationem tanto subjectiores esse debuissent, quanto non divino, quin potius humano judicio se fuisse promotos ipsi proculdubio reputarent. Quapropter omnipotentis Dei praeco Gregorius in Evangeliorum tractatibus, ut scilicet frequentius legi vel audiri potuisset, disputat, inquiens: « Sunt nonnulli, qui quidem nummorum praemia ex ordinatione
Abbreviated transcription (Latin):
sec. respondert̃ se eũ roga̾¬
se. sed abeo nichil accepisse:
ita ut neq pane in uia acce¬
perint. quod dare om̃ib illi
eccłe sẽꝑ familiare fuit. Di¬
xexͣ enĩ. Respondit nobis
habet: quod pauperib debeat¬
dare ñhabet. Dic ergo illi :
ut cũ loco mutet m̃tẽ. Non¬
credat sibi solã lectionem
⁊ orationẽ sufficere: Ut re¬
motus studeat sedere. et de
manu nichil fructificare.
Sed largã manũ habeatꝰ. ne¬
cessitate patientib c̃currat:
alienã inopiã suã crecdit.
Quia si hec ñłabet: uacuum
post aliqua. ꝑlatũ ad nos
fuerat. quod i̾ c̃siderato
zelo succensus: scõꝵ magi¬
nes. sub hac quasi excusa¬
tione. ne adorari debuissẽt.
c̃fregeris. Et quidem quia
eas ad orari uetuisses. om̃i¬
no laudauimus: fregisse

Expanded text:
set? responderunt se eum rogasse, sed ab eo nihil accepisse, ita ut neque panem in via acceperint, quod dare omnibus illi Ecclesiae semper familiare fuit. Dixerunt enim: Respondit nobis habet; quod pauperibus dare debeat, non habet. Dic ergo illi, ut cum loco mutet mentem. Non sibi solam lectionem credat et orationem sufficere, ut remotus studeat sedere, et de manu nihil fructificare; sed largam manum habeat, necessitatem patientibus concurrat, alienam inopiam suam credat. Quia si sic non habet, vacuum post aliqua: « Perlatum ad nos fuerat, quod inconsiderato zelo succensus, sanctorum imagines, sub hac quasi excusatione, ne adorari debuissent, confregeris. Et quidem, quia eas adorari vetuisses, omnino laudavimus: fregisse
Abbreviated transcription (Latin):
aquiete monasterii sui abstraens. ecle¬
siastici ordinis officio sublimauit. Le¬
uitãq septimũ ad suũ ad iutorium
consecrauit. In quo uenerabilis leuita
gregorius tanta humilitate iuguit᷑:
tanta solertia ministrauit: ut in
eccłastice hierarchiam ministerio ui¬
deretur diuinis anglis non solum
nitore habitas c uerũ etiam claritate.
moꝵ probãbiliu̾ : dã modo coequari. xxui.

Expanded text:
a quiete monasterii sui abstrahens, ecclea quiete monasterii sui abstrahens, ecclesiastici ordinis officio sublimavit, levitamque septimum ad suum adjutorium consecravit. 31 In quo venerabilis levita Gregorius tanta humilitate viguit, tanta solertia ministravit, ut in ecclesiasticae hierarchiae ministerio videretur divinis angelis non solum nitore habitus, verum etiam claritate morum probabilium quodammodo coaequari. 26.
Abbreviated transcription (Latin):
plirrimũ ꝑ turbati. deliberato consi¬
lio trifarie ꝑ loca uie contigua unde
pontifex ad beati petri ꝓfecturus erat
allo quunt᷑. setrũ offendisti: Romam
destruristi: p̃regoriũ dimisisti. Quibus
sentenciis om̃ino papa ꝑterritus: misit
continuo nuntios ꝗ uirũ dei reuocarẽt
gregoriũ. Quod ipse sibi cõmeãtib iam
p̃direrat fore futurum. Xxiiii.
amq triũ dierũ itinere aflicti. adquen¬
dam locũ requieturi diuerterant.
Quo singulis quiescentib gregorius
legebat. Quẽ locusta suꝑ ueniens coegit
paululũ alegendo quiescere. & erconsi¬
deratione sui nominis. docuit eũ ineodẽ
hortatus. festinãtius ire certabat. Sed
p̃uenientib apłicis nuntiis. licet magno¬
pere tristaret᷑: redire ad propriã cõpul¬
sus est monasterii curã. XxiIII.
e niq cernens benedictus uenerabi¬
lis pontifex uirtutũ gradib grego¬
rium ad alta cõscendere: uiolent̃ eum

Expanded text:
plurimum perturbati, deliberato consiplurimum perturbati, deliberato consilio, trifarie per loca viae contigua unde pontifex ad beati Petri basilicam profealloquuntur: Petrum offendisti, Romam destruxisti, quia Gregorium dimisisti. Quibus sententiis omnino papa perterritus, misit continuo nuntios, qui virum Domini revocarent Gregorium. Quod ipse sibi commeantibus jam praedixerat fore futurum. 24. Jamque trium dierum itinere profligato, ad quemdam locum requieturi, forte diverterant, quo singulis quiescentibus, Gregorius lectitabat. Quem locusta superveniens coegit paululum a legendo quiescere, et ex consideratione sui nominis docuit eum in eodem hortatus, festinantius ire certabat; sed praevenientibus apostolicis nuntiis, licet magnopere tristaretur, redire tamen ad proprii compulsus est monasterii curam. 25. Denique cernens Benedictus, venerabilis pontifex, virtutum gradibus Gregorium ad alta conscendere, violenter eum
Abbreviated transcription (Latin):
heu. ꝓdolor inꝗd. quã splendidlas facieᷤ̃
princer tenebrarũ possidet. tantac
froni spicii gr̃a. uacuã ab int̾na dei
gra mentẽ gestat. Rursũ int̾rogat.
qd essed uocabulũ gentis illius. Uller¬
cator respondit: angli uocantur. Atille.
respondit. Prouinciales illi de iri uo¬
cantur. A ͭ gregorius. bene inquit
deiri. ꝗa de irasunt eruendi & ad xp̃i
grãm conuocandi. Rexait illiꝰ proum¬
cie quomodo nuncapatur: Mercator
respondit. Aelle uocat᷑. & gregorius.
oportet illis partib decantari. xxii.
or itaq accedens ad benedictũ apłice
sedis pontificẽ: cepit uehementer
expetere. ut inbrittaniã aliquos uerbi
ministros emitteret. Quo cũ neminẽ
fex sibi licentiã cõmodaret. Qui licet
cũ magna cunctacione totius clerici
ac populi. gregoriũ sponte ꝓficisei
cupientẽ. abire ꝑmisit. Imp̃catus ei
diuinitus ꝓspera ministrari:
e cuius absentia romani

Expanded text:
Heu! proh dolor! inquit, quam splendidas facies Heu! proh dolor! inquit, quam splendidas facies princeps tenebrarum nunc possidet, tantaque frontis species vacuam ab interna Dei gratia mentem gestat. Rursum interrogavit quod esset vocabulum gentis illius. Mercator respondit: Angli vocantur. At ille: respondit: Provinciales illi Deiri vocantur. Et Gregorius: Bene, inquit, Deiri, quia de ira sunt eruendi, et ad Christi gratiam convocandi. Rex, ait, illius provinciae quomodo nuncupatur? Mercator respondit: Aelle vocatur. Et Gregorius ain partibus illis oportet decantari . 22. Mox itaque accedens ad Benedictum, apostolicae sedis pontificem, coepit vehementer expetere ut in Britanniam aliquos verbi ministros mitteret. Quo cum neminem fex licentiam commodaret. Qui licet cum magna cunctatione totius cleri ac populi Gregorium sponte proficisci cupientem abire permisit, imprecatus ei divinitus prospera ministrari. 23. De cujus absentia Romani
Abbreviated transcription (Latin):
finis ostendit. Nlã post dies decem cor¬
reptus febrib moriendo uocantem se
de huius uiri sc̃imonia certis possit
atestationib p̃dicari. Que etiã ex rela¬
tione maioꝵ scriptisue prioꝵ cõperi.
his qui inserenda de creui. xxi.
uabam die cũ aduenientib nuꝑ ne¬
gotiatorib multa uenalia inforum
rom̃ane urbis fuissent posita. multiq
ademendũ undiq c̃i. fluxissecit. Cõtigit
ut gregorius uir dõ dignissimus pre.¬
teriret. Qui cernens int̾ alia pueros
corpore candidos. forma pulcherrimos.
uultu uenustos. capilloꝵ quoq nitore
ꝑ spicuos esse uenales. Int̾rogauit mer¬
catorẽ de qua patria illos attulissec.
Ille respondit: debritania insula ciuus
in colarũ omĩũ facies. simili candore ful¬
gescit. Gregorius dix̃. Ap̃iani sunt idẽ
insulani: an adhuc paganis tenentur
crorib implicati. Nercator respondit.
Nonsunt xp̃iani. sed paganis tenentur
laqueis irretiti. Tunc ingemescens.¬

Expanded text:
finis ostendit. Nam post dies decem corfinis ostendit. Nam post dies decem correptus febribus, moriendo vocantem secde hujus viri sanctimonia certis possunt attestationibus praedicari, quae etiam ex relatione majorum, scriptisve priorum compererim, his inserenda decrevi. 21. Quadam die, cum advenientibus nuper negotiatoribus, multa venalia in foro Romanae urbis fuissent proposita, multique ad emendum undique confluxissent, contigit et Gregorium virum Deo dignissimum praeterire: qui cernens inter alia pueros corpore candidos, forma pulcherrimos, vultu 30 venustos, capillorum quoque nitore perspicuos esse venales, interrogavit mercatorem de qua patria illos attulisset. Ille respondit: De Britanniae insula, cujus incolarum omnium facies simili candore fulgescit. Gregorius dixit: Christiani sunt iidem insulani, an adhuc paganis tenentur erroribus implicati? Mercator respondit: Non sunt Christiani, sed paganis tenentur laqueis irretiti. Tunc Gregorius
Abbreviated transcription (Latin):
dictus ẽ. magne indolis adolescens. ꝗ
etatem suã intellectꝰ & humilitatis
dulcedine. & grauitate moꝵ. imminen¬
te gregorio. transcendebat. Huic egrotan¬
ti atq adextremũ declucto: ꝑ noctur¬
nam uisionẽ sub habitu senis beatus
apłs andreas apparuit. & hunc uirga
tetigit. eiq dũx. Surge. & hanc enim
molestia minime morieris: sed pa¬
ratus esto: ga longũ tẽpus hic factu¬
rus ñ eris. Qui dũ iam essec amedi¬
cis desperatus. repente sanatus est.
atqi conualuit: rẽ quam uicderar ⁊¬
narrauit. seq ꝑbienniũ in dei seruix¬
cio sic p̃dixi: ultra etatis sue annos
ex hibuit. Cuolutis aũt duob annis
cũ quidã fr̃ fuissed mortuus. atq in
monasterii eiꝰdem cimiterio agrego:¬
rio fr̃ibq sepultus̾. Cunctis inde di¬
scedentib isdẽ ioħs sic̃ postmodum
pallens & tremens gregorio et fr̃ibus
indicauit.: solus inuentus abeodem
fratre ꝗ sepultus fuerat de sepulchro
uocatus ẽ. Ed mox etiã subsequens

Expanded text:
us est, magnae indolis adolescens, qui aetatem suam intellectus et humilitatis dulcedine, et gravitate morum, imminente Gregorio, transcendebat. Huic aegrotanti, atque ad extremum deducto, per nocturnam visionem sub habitu senis beatus apostolus Andreas apparuit, et hunc virga tetigit, eique dixit: Surge; ex hac enim molestia modo minime morieris, sed paratus esto, quia longum tempus hic facturus non eris. Qui dum jam esset a medicis desperatus, repente sanatus est atque convaluit. Rem quam viderat narravit, seque per biennium in Dei servitio, sicut praedixi, uexhibuit: Evolutis autem duobus annis, cum quidam frater fuisset mortuus, atque in monasterii ejusdem coemeterio a Gregorio fratribusque sepultus, cunctis inde discedentibus, idem Joannes, sicut postmodum pallens et tremens Gregorio et fratribus indicavit, solus inventus, ab eodem fratre qui sepultus fuerat de sepulcro vocatus est. Quod mox etiam subsequens
Abbreviated transcription (Latin):
C ali patrono tunc illius fẽ¬
poris pontifices ãpliati÷ tã no¬
uas eccłas afundam̃tis con¬
struentes ornare: quã ueterẽ
quoq splendidissime reuo¬
care ceperunt. Nã gregoriu̾
nichil in suis co ep̃is magis
quã scĩtatẽ. sapientiã ⁊ lib̾a¬
litatẽ. curiosissime q̃ ritabat.
quod ut significantius elu¬
ad ibeat: Quarũ testimonio
lector m̃s quorundã ep̃oꝵ
uitiare p̃hensa cognoscat.

Expanded text:
ali patrono tunc illius temporis pontifices ampliati, tam novas ecclesias a fundamentis construentes ornare, quam veteres quoque splendidissime renovare coeperunt. Nam Gregorius nihil in suis episcopis magis, quam sanctitatem, sapientiam et liberalitatem curiosissime quaeritabat. Quod ut significantius eluadhibebo, quarum testimonio lector meus quorumdam episcoporum vitia reprehensa cognoscat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbriũ ÷ uolumꝰ ut eũ coram
poris excusso. de seseẽ nonde¬
beat : Sed ineccłe sue ac mo¬
nasterioꝵ cura sit uigilatiᷤ :. pa¬
t̃nã filiis siuis caritatẽ exibeat:
Inde fensione pauperũ cum
discretione inꝗb iustitiasua¬
serit sit erectus: Consilia sapi¬
entiũ libent̃ suscipiat: Qua¬
tenus ⁊ cuutas illa. eiꝰ queat
sollicitu dine consolarr:. ⁊ ip̃e
desicdiȩ suȩ culpas ualeat
operire. Si uͦq ñ credimus
post hanc adhortationẽ nr̃am
solito adhuc morc neglegẽs
ẽe tẽptauerit: ad nos ẽ mo¬
dis om̃ib crans mitendu̾᷑:
ut hic positus discere possit:
rẽ agere conueniat sacerdo

Expanded text:
brium, volumus ut eum coram poris excusso, deses esse non debeat, sed in Ecclesiae suae ac monasteriorum cura sit vigilans, paternam filiis suis charitatem exhibeat, in defensionem pauperum cum discretione, in quibus justitia suaserit, sit erectus, consilia sapientum libenter suscipiat, quatenus et civitas illa ejus queat sollicitudine consolari, et ipse desidiae suae culpas valeat operire. Si vero, quod non credimus, post hanc adhortationem nostram solito adhuc more negligens esse tentaverit, ad nos est modis omnibus transmittendus, ut hic positus discere possit Dei agere conveniat sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
didisse: hoc quoq eiꝰ culpis
cotidie cũ uno aut duobus
clericis dicitur ad mare descen¬
dere: ut ⁊ apud suos in fabu¬
lasit. ⁊ extraneis sic uilis ac
despicabilis uideatur: ut ni¬
chil inse labere episcopalis
genĩ uł reuerentie indice¬
tur. Quod suta ẽ. ñ sine
culpa te ẽẽ cognoscas: ꝗeũ¬

Expanded text:
erdidisse. Hoc quoque ejus culpis erdidisse. Hoc quoque ejus culpis ectus cum uno aut duobus clericis dicitur ad mare descendere, ut et apud suos in fabula sit, et extraneis sic vilis et despicabilis videatur, ut nihil in se habere episcopalis ingenii vel reverentiae judicetur. Quod si ita est, non sine culpa tua e
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ggo defenson. Si homo
plinȩ debiusti custõ exutere :
ut eaꝙͣ illic illicite cõmittuñt.
ante uindicta cõrigeret: quã
ad nos eoꝵ nuntius ꝑueniret.
Sed dũ nimia te facit stulti¬
tia negle̾gentẽ. ñ solũ de illis
panie ꝑuenit ad nos fr̃em ⁊
co epm̃n nr̃m pascasiũ. itade¬
sidẽ negleͥgentẽq in cunctis
existere : ut in nullo ꝗa ẽ ep̃s a
gno scatur: Ad eo ut neq eccła
ip̃ius. neque monasteria. siue
filii. uel opp̃si pauperes. eiꝰ er¬
ga ͤ dilectionis studiũ sentiãt:
nec aliquã supplicantib sibi
in ꝗb iustũ ẽ opẽ defensionis
accõmodet. Et qd̃ adhuc di¬
ci grauius ẽ. consilia sapien¬
tiũ ⁊ recta sua dentiũ. nulla
patiatur ratione suscipere:
re: abalio saltẽ possit adclisce¬
re. Sed reb quȩ ad pastoris cu¬
rã ꝑtinẽt p̾ter missis: ad fabri¬
candũ nauĩ totose studio in¬
utilit occupet. Un de sicut
fertur: contigit quadñgen¬
tos aũt eo ãplius iã solidos ꝑ¬

Expanded text:
ergio defensori: « Si homo plinae debuisti custos existere, ut ea quae illic illicite committuntur, ante vindicta corrigeret, quam ad nos eorum nuntius perveniret. Sed dum nimia te facit stultitia negligentem, non solum de illis paniae: « Pervenit ad nos fratrem et copum nostrum Paschasium ita desidem negligentemque in cunctis existere, ut in nullo quia est episcopus agnoscatur; adeo ut neque Ecclesia ipsius, neque monasteria, sive filii, vel oppressi pauperes, ejus erga se dilectionis studium sentiant, nec aliquam supplin quibus justum est, opem defensionis accommodet; et quod adhuc dici gravius est, consilia sapientium et recta suadentium nulla patiatur ratione suscipere, re, ab alio saltem possit addiscere, sed, rebus quae ad 104 Pastoris curam pertinent praetermissis, ad fabricandam navim toto se studio inutiliter occupet. Unde, sicut fertur, contigit quadringentos aut eo amplius illum jam solidos p
Abbreviated transcription (Latin):
ponit uendere: ita minister uł no
tarius. non debet ĩ ordinatione
eiꝰ. uocẽ uł calamũ uenundare. Fro
ordinatione gͦ uł usu pallii seu
cartis atq pastellis: eundẽ ꝗ ordinan¬
ꝓhibeo. Erquib p̾dictis reb siꝗs
huic aliquid cõmodi appellatione
erigere uł petere fore p̃sũpserit:
indistricto ħ omipotentis examine
multa. Nouit ĩquit frat᷑nitas
ur̃a: q prius palliũ nisi dato com¬
modo ñcdabat᷑. Qd̾ qm̃ ĩ congruũ
erat. facto cõcilio ante corpus be¬
ati petri apłoꝵ pͥncipis. tã de hoc
quã deordinationib aliꝗd acciꝑe.
sub districta ĩ terdictione uetuimꝰ.

Expanded text:
ponit vendere , ita minister vel nponit vendere , ita minister vel ntarius non debet in ordinatione eius vocem vel calamum venundare. Pro ordinatione ergo vel usu pallii seu cartis atque pastellis eumdem, qui ordinanprohibeo. Ex quibus praedictis rebus si quis huic aliquid commodi appellatione exigere vel petere forte praesumpserit, in districto Dei omnipmulta: « Novit, inquit, fraternitas vestra, quia prius pallium, nisi dato commodo, non dabatur. Quod quoniam incongruum erat, facto concilio ante corpus beati Petri, apostolorum principis, tam de hoc quam de ordinationibus aliquid accipere 86 sub districta interdicti
Abbreviated transcription (Latin):
rũpere. diuino zelo cõmotus. uictori
ep̃o gen̾alẽ sentenciã ꝓtulit dicens.
As ꝗs adhoc facirꝰ uidelicet. symoniabe
ac neophitoꝵ heresis emendandum.
serit: cũ ipso se habere ñ dubitet portionẽ:
aquo pͥus hoc piaculare. Nagitiũ sũpsit
erordium. Cũ uero qͦsdlã
cognosceret: ad euitanda simoniace he¬
resis crimina. pestifere negotiacionis
munera pastellaticũ callide uocitare.
s huius modi mutato nomine sue cu¬
piclitatis auaritrã uelle cõtegere:
prudentissimꝰ doctor gregorius. sen¬
tentiã qͣm in pͥmordio siu pontificatus
corã synodo ꝓmulgauerat. iterato ꝓ¬
tulit dicens: Antiqmͣ patrũ regułã
neq erea quã noua ꝑ ambitione
simulatio ĩuenit appellatione pa
stelli. Saenĩ orclinando ep̃o pontifex
manũ ponit᷑: euangłicã uero lecti¬
onẽ muuster legit᷑: cõfirmationis
aũt eius eplam notarius scribit:
Sic̃ pontificẽ ñdecet manũ qͣm in¬

Expanded text:
rumpere, divino zelo commotus, Victori rumpere, divino zelo commotus, Victori episcopo generalem sententiam protulit, dicens: s ad hoc facinus, videlicet symoniacae ac neophitorum heresis, emendandum serit, cum ipso se habere a quo prius hoc piaculare flagitium sumpsit exordium. « 5. Cum vero quosdam cognosceret, ad evitanda simoniacae haeresis crimina, pestiferae negotiationis munera pastellaticum callide vocitare, ac hujusmodi mutato nomine, suae cupiditatis avaritiam velle contegere, prudentissimus doctor Gregorius sententiam, quam in primordio sui pontificatus coram synodo promulgaverat, iterato protulit, dicens: « Antiquam Patrum regulam neque ex ea, quam nova per ambitionem simulatio invenit, appellastelli. Quia enim ordinando episcopo pontifex manum imponit , evangelicam vero lectionem minister legit, confirmationis autem ejus epistolam notarius scribit, sicut pontificem non decet manum quam im
Abbreviated transcription (Latin):
accedat. Abre aũt ñ facimꝰ. si adargu¬
m̃tũ rationabiliũ. usũ rerũ irrationa¬
biliũ colligamꝰ. Apta namq ecdificati¬
onẽ. desiluis ligna succidunt᷑: nec
tam̃ ad huc uiridis edificii pondus
imponit᷑: nisi eoꝵ uiriditatẽ multoꝵ
dierũ mora sicauerit᷑. & apta ad neces¬
sariũ usũ effecerit. Que si obseruantiasi
forte neglegit᷑. citius suꝑ imposita moles
frangunt᷑. & gignit ruiña ad auxiliũ
reᷤ ꝓuisa. hinc & enĩ medici. ꝗcorponĩ
curã gerunt. q̃dã aduito recenti adhuc
cõfectione formata ĩdigentibꝰ ñ offerũt:
sed maceranda tẽporib derelinquunt.
Nã simmat᷑e ꝗs dederit: dubiũ nonest.
qr fit causa periculi res salut is. discant
credita. cura ẽ seruare. qd liuersarũ
artiũ homines docente ratione custo¬
diunt: &. ap̃cipiti se ambitione. & si ñ
metu saltẽ pudore contineant. Sed
ne forsitan adhoc praue se cõsuetudini

Expanded text:
argumentum rationabile, usum rerum irrationabilium colligamus. Apta namque aedificationibus de silvis ligna succiduntur, nec tamen adhuc viridibus aedificii pondus imponitur, nisi eorum viriditatem multorum dierum mora siccaverit, et apta ad necessarium usum effecerit. Quae si observantia forte negligitur, citius superimposita mole franguntur, et gignit ruinam ad auxilium res provisa. Hinc etenim medici, qui corporum curam gerunt, quaedam adjutoria recenti adhuc confectione formata indigenti non offerunt, sed maceranda temporibus derelinquunt. Nam si immature quis dederit, dubium non est quia fit causa periculi res salutis. Discant credita est cura, servare quod diversarum artium homines docente ratione custodiunt, et a praecipiti se ambitione, et si non metu, saltem pudore contineant. Sed ne forsan adhuc pravae se consuetudini
Abbreviated transcription (Latin):
sitis gradib ꝑarrupta q̃rit ascensum.
t cũ idem apłs doceat int̃ alia lacri
ordinis ĩstituta discipulũ. manum
ñesse cuiqͣm citius inponendã: ꝗd
hoc celerius. ꝗdue p̃cipitacius. qͣmut
exoriat᷑ asũmitate pͥncipiũ. & ante¬
qͣm ẽc ĩcipiat discipulus. sit magister:
pã. sed adutilitatẽ adipisci desiderat:
iuiressuas cũ eo ꝙ̃ ẽ subiturus honore
metiat᷑: ut exĩpaꝵ abstineat: &. ad id¬

Expanded text:
sitis gradibus, per abrupta quaerit ascensum. tolus doceat inter alia sacri ordinis instituta discipulum, manum non esse cuiquam citius imponendam, quid hoc celerius, quidve praecipitatius, quam ut exoriatur a summitate principium, et antequam esse incipiat discipulus, sit magister? pam, sed ad utilitatem adipisci desiderat, prius vires suas cum eo quod est subiturus onere metiat
Abbreviated transcription (Latin):
retulert̃: quanta eis. ⁊ aꝗ
b initinere datasint. Qd̾
dũ sollacitate dep̃dicto
fre reꝗrerẽ quid eis dedis

Expanded text:
retulerunt quanta eis et a quibus in itinere data sint. Quos, dum sollicite de praedicto fratre requirerem quid eis dedis
Abbreviated transcription (Latin):
catist̃. etiã ante eos usos fui¬
se: in obseꝗo dũ taxat tuo map¬
pulis uti ꝑmutimꝰ. Alio aũt
tẽpore uł alias ꝑsonas hoc
agere: ue hemĩtissime ꝓhibe

Expanded text:
cati sunt etiam ante eis usos fuisse, in obsequio duntaxat tuo mappulis uti permittimus, alio autem tempore vel alias personas hoc agere vehementissime prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑloca diuersa uagari. Quod
uicdentes alii. nec ipsi incastro
seretinent: Sed eiꝰ exẽplũ se¬
quentes. foris magis eligũt
habitare. Et ꝗa hoc agentes.
ip̃i potius ad suã hostes dep̃¬
dationẽ inuitant: Id circo
hac tibi auctoritate p̃cipi¬
mus. ut supͣ scripto ep̃o int̃¬
minare non desinas: quate¬
nus hoc decetero facere non

Expanded text:
loca vagari. Quod videntes alii nec ipsi in castro se retinent, sed eius exemplum sequentes foris magis eligunt habitare. Et quia hec agentes ipsi potius ad suam hostes depredationem invitant, idcirco hac tibi auctoritate precipimus, ut suprascripto episcopo interminare non desinas, quatenus hoc de cetero facere non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ beati apolliniaris martyris.
atq mnordinationiᷤ tua ce¬
lebratione c̃cedimꝰ. In secre¬
tario uõ scdm̃ morẽ pristinũ.
susceptis acdimissis eccłe filiĩ:¬
uͭ induere ur̃a frat̃nitas palliũ
debeat. atq ad missaꝵ sollẽp

Expanded text:
rtyris, atque in ordinationis vestrae celebratione concedimus. In secretario vero secundum morem pristinum, susceptis ac dimissis Ecclesiae filiis, induere vestra fraternitas pallium debeat, atque ad missarum sole
Abbreviated transcription (Latin):
ei. antiquo modernoq iure uł pͥui¬
legio potuit potest ue qualibet ra¬
tione competere. ad tue eccłe ius po¬
testatẽq ac p̃cepti nr̃i auctoritate mͣiͦ¬
gramꝰ. Et ap̃senti tẽpore sicuti de
proͥpa eccła debeas cogitare. Ciꝙ com¬
petencia. tua ꝓ ussione chilponere:
Quatenus de inceps qd perire ñc usq
potuit pauperũ eccłe tue util itatib
cleriq proficiat.

Expanded text:
ei antiquo modernoque jure vel priviei antiquo modernoque jure vel privilegio potuit potestve qualibet ratione competere, ad tuae Ecclesiae jus potestatemque hac praecepti nostri auctoritate migrare, ut a praesenti tempore sicuti de propria Ecclesia debeas cogitare, eique competentia tua provisione disponere, quatenus deinceps quod perire nuncusque potuit, pauperum Ecclesiae tuae utilitatibus clerique proficiat.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc umq̃m consentire decreuerit:
peto ut amorrineo aliũ mͥ me p̃pona¬
tis. St̃ enĩ insycilia insula eccłe ua
cantes ep̃is. Et si uob̾ placet: auctore
dõ eccłam regere. uixta beati petri
apłi limina cũ eiꝰ adutorio melius
potestis. Si uero ñ placet: felicit᷑ state:
& ꝓ nobis ĩfelicib erorate.
Nterea gregorius locis munitis ep̃is
cõstitutis. dissipatas eccłas adunabat.
Qua ꝓpt̾ bagaudens formiensi ep̃o scͥbit
dicens. Et tẽporis necessitas nos purguet.
tis eccłiis salubri ac prouida debeamꝰ
dispositione succurrere. Et idõ qm̃
qͣm plebis destitutã desolatione cogno¬
iumus. tuãq ꝓ ea peticionẽ quatenus
formane eccłe. ĩqua corpꝰ beati herasmi
martyris reꝗescit. cuiq frat̃nitas tua
p̃sidet. adiungi debeat. piã ẽẽ ac iustis¬
simã p̃uidentes: necessariũ duximus.
cõsulentes tã desolationi loci illius.
qͣm tue eccłe pauꝑtati. reditus supra¬
dicte eccłe nu̾nt᷑nensis. uł quic quid

Expanded text:
hoc unquam consentire decreverit; peto ut amori meo alium minime praeponatis. Sunt enim in Sicilia insula Ecclesiae vacantes episcopis: et si vobis placet, auctore Deo, Ecclesiam regere, juxta beati Petri apostoli limina, cum ejus adjutorio melius potestis. Si vero non placet, feliciter state, et pro nobis infelicibus exorate. » 14. Interea Gregorius locis munitis, episcopis constitutis, dissipatas Ecclesias adunabat. Quapropter Bacaudae, Formiensi episcopo, scribit, dicens: « Et temporis necessitas nos perurget, tis Ecclesiis, salubri ac provida debeamus dispositione succurrere. Et ideo quonleri, quam plebis destitutam desolatione cognovimus: tuamque pro ea petitionem, quatenus Formianae Ecclesiae, in qua beati Erasmi martyris corpus requiescit cuique fraternitas tua praesidet, adjungi debeat, piam esse ac justissimam providentes: necessarium duximus, consulentes tam desolationi loci illius, quam tuae Ecclesiae paupertati, reditus supradictae Ecclesiae Minturnensis vel quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o. Seripta frat̃nitatiꝰ ur̃e
suscipientes. c̃ tristati sumu̾:
quod uos ꝑea ⁊ grauĩt infir¬
matos ⁊ aduc debiles ẽẽ co¬
gnouimꝰ. Et licet scĩtatem
urãm uidendi desiderium
haberemus: bene tam̃ fecistiᷤ
istos uos illic tẽpore c̃tinere:
ne uenientes hł̃c. de egridi.¬
tudinis ur̃e molestia. re¬
cidiuã nob̾ tristitiã facere¬
tis. Et post pauca. Unũ
aut cab allũ uob̾ qualẽ in¬
uerure potumꝰ. debenedic¬
tione scĩ petri trans misimu̾:
ut łabeatis .ĩ qͦ post infir¬
mitatẽ uectari possitis.

Expanded text:
 Scripta fraternitatis vestrae suscipientes, contristati sumus quod vos per ea et graviter infirmatos et adhuc debiles esse cognovimus. Et licet sanctitatem vestram videndi desiderium haberemus, bene tamen fecistis isto vos illic tempore continere: ne venientes huc, de aegritudinis vestrae molestia recidivam nobis tristitiam faceretis. » Et post pauca: « Unum autem caballum vobis, qualem invenire potuimus, de benedictione sancti Petri transmisimus, ut habeatis cum quo post infirmitatem vectari possitis.
Abbreviated transcription (Latin):
nus ꝑduxer̃ delicti. Et ut
tibi aliquis scłaris auctoris
loquar: cũ amicis om̃a trac¬
tanda sunt. sed prius deip̃is.
Siuõ in causa tua hominem
consiliariũ queris: consiliariũ¬
me rogo suscipe. Nullus ti¬
bi fidelior ad consilium ẽẽ¬
potest: quã ꝗñ tua sedte di

Expanded text:
nus perduxerunt delicti. Et, ut tibi aliquid saecularis auctoris loquar , cum amicis omnia tractanda sunt, sed prius de ipsis. Si vero in causa tua hominem consiliarium quaeris, consiliarium rogo me suscipe. Nullus tibi fidelior esse ad consilium potest, quam qui non tua, sed te di
Abbreviated transcription (Latin):
aliqd ꝑalegoriã: utinã ualea¬
mus. sic res gestas legendo
ꝑcurrere᷑: ut possimꝰ etiam
gerenclas p̃uidendo sentire.
Ille quippe intrib angłis
unũ salutans: trinitatiᷤ sub¬
sistentias uniuꝰ substannie
ẽẽ declarauit. Iste uero sa¬
tiatus beneclicit filiũ: qa
qui diuinis epulis replet:
illius sensus inꝓphetię uir¬
tutẽ extenditur. Diuine
aũt epule: sacri eloquii uer¬
basunt. Sugitur assidue
legitis: si exẽplũ ab exterio¬
rib trahentes. in t̃na pene¬
tratis: quasi de agri uenati¬
one satiati. m̃tis uentrẽ
repletis: ut ante porsitofilio.
suscepto uidelicz ppło pos¬
sitis uentura nuntiare
Sed iã ĩ hoc scło caligat: qui

Expanded text:
allegoriam, utinam valeamus sic res gestas legendo percurrere, ut possimus etiam gerendas providendo sentire. Ille quippe in tribus angelis unum salutans, Trinitatis subsistentias unius substantiae esse declaravit. Iste vero satiatus benedixit filium, quia qui divinis epulis repletur, illius sensus in prophetiae virtutem extenditur. Divinae autem epulae sacri eloquii verba sunt. Si igitur assidue legitis, si exemplum ab exterioribus trahentes, interna penetratis, quasi de agri venatione satiati, mentis ventrem repletis, ut anteposito filio, suscepto videlicet populo, possitis ventura nuntiare. Sed jam in hoc saeculo caligat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ne cognosces. Ecce fateor me¬
rens loquor ÷ ⁊ faͤti tui tristi¬
tia addictꝰ. edere uerba uix
ualeo: ⁊ tam̃ animꝰ tuus actio¬
nis suȩ ẽ scius. uix sufficit
ferre quod audit: erubescit.
c̃ funditur. auersat᷑. Sier¬
go ferre non ualet uerba
pulueris: quid facturus ẽ ad
ucliciũ conditoris: fateor
Cũq uenantius in eadẽ apo¬
stasia ꝑ manens. ob ortis ꝙ¬
b dã simłtatib. oblationes
suas aioħ̾e siracusano ep̃o
execrari. cognoscer ⁊: contra
ep̃m hostili more cõmotꝰ ẽ:
eũq ñ timuit gregorio ac¬
cusare. Cui ip̃e rescripsit di

Expanded text:
ne cognosces. Ecce, fateor, moerens loquor, et facti tui tristitia addictus, edere verba vix valeo: et tamen animus tuus, actionis suae conscius, vix sufficit ferre quod audit; erubescit, confunditur, adversatur. Si ergo ferre non valet verba pulveris, quid facturus est ad judicium Conditoris? Fateor Cumque Venantius, in eadem apostasia permanens, obortis quibusdam simultatibus, oblationes suas a Joanne, Syracusano episcopo, execratas cognosceret, contra episcopum hostili more commotus est, eumque non timuit Gregorio accusare. Cui ipse rescribit, di
Abbreviated transcription (Latin):
si decessoꝵ meoꝵ munificen¬
tia. tibi hȩc ꝑpriuilegiũ at¬
tributa docueris: uti in plateiᷤ
palliũ ulterius ñ p̃sumas.
Nec ñ habere: ad missas inci¬
pias: qd̾ au.clact̃. ⁊ in platers
usurpas. Desecretario aũt
qd̃ fraĩnitas tua resedisse cũ
pallio: filios eccłȩ suscepisse.

Expanded text:
si decessorum meorum munificentia tibi haec per privilegium attributa docueris, uti in plateis pallio ulterius non praesumas; ne non habere et ad missas incipias quod audacter et in plateis usurpas. De secretario autem, quod fraternitas tua resedisse cum pallio, et filios Ecclesiae suscepisse
Abbreviated transcription (Latin):
b hoc sollicitissimꝰ Tris:
eccłẽ dei custos gregorius uni¬
us cuiusq consiliarios argu¬
ens: quantũ inseerat om̃s om̃i¬
no saluare curabat. Unde¬
Littera clientes uocantur:.:
de causa uite consiliũ ex fauto¬
rib mortis queritur. Quidũ
ñte sed res tuas diligunt: nul¬
la tibi nisiquȩ adtẽpus placẽt
loquunt᷑. Tales ⁊ iã fuerunt
sicut ip̃e reminisceris dudũ
con siliarii: ꝗte ad tantũ faci

Expanded text:
b hoc sollicitissimus e Dei custos Gregorius, uniuscujusque consiliarios arguens, quantum in se erat, omnes omnino salvare certabat. Undelitterati clientes vocantur, et de causa vitae consilium a fautoribus mortis quaeritur: qui dum non te, sed res tuas diligunt, nulla tibi, nisi quae ad tempus placeant, loquuntur. Tales enim fuerunt, sicut ipse reminisceris, dudum consiliarii, qui te ad tanti faci
Abbreviated transcription (Latin):
sina. Peto ut ꝓme orare de¬
beas: quaterꝰ om̃ipotens deus
⁊ amalis me spiritib ⁊ aꝑuer¬
sis hominib custodire digne¬
t᷑: Quia in hac uite mee pe¬
regrinatiõe mala me simł¬
⁊ młta circundant: Ita ut
cũ psalmista iure dic̃a .In
me ꝑtransier᷑ ire tuȩ: ⁊ t̾ro¬
res tui c̃t᷑bauer᷑ me. Circũ¬
deder̃ me sicut aqua tota die:¬

Expanded text:
Sed peto ut pro me orare debeas, quatenus omnipotens Deus et a malis me spiritibus, et a perversis hominibus custodire dignetur, quia in hac vitae meae peregrinatione mala me simul multa circumdant, ita ut cum Psalmista jure dicam: In me pertransierunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt me. Circumdeder
Abbreviated transcription (Latin):
nia ita ꝓficiscr: Et nichilsi¬
bi amplius ausu temerarie
p̾sũptioĩs arrogare: nedum
in exterioriꝰ abitu mordina¬
te aliquid arripitur:. Orclina¬
te etiã que licere poterant
bitione freno apłicę modera¬
tioĩs cohercit᷑: ad detractionẽ
pontificis totus conuertitur.
Unde piudentissimꝰ doctor
sic eũ ãmonet dicens. Primũ
me hoc c̃tristat: ꝗa mͥ frat̃nitaᷤᷤ
tua duplici corde scrbit᷑. ⁊ alia
blandim̃ta in epłis suis exibet.
alia in lingua sua secularit o
stendit. De inde graue mest:
ꝗa irrisioẽs illas quãhbere uo¬
tarii adhuc ꝓueri solent. usq
tinet. Mordent̃ loquit̃:÷ qua¬
si derali astutia letatur. Ami¬
cis p̃sentib blandit᷑. deab¬
sentib obloꝗt᷑. Tertio graue
mͥ ⁊ om̃ino execiabile ẽ: quia
seruis siuis qua hora iuult
tͥpia crimina ĩponit᷑ut effe¬
minati. ⁊ adhuc grauit᷑ hoc
aꝑtius uocent᷑. Post hoc accẽ¬
sit. quod disciplina ad uitã
clericoꝵ custodienduĩ nulla

Expanded text:
nia ita proficisci, et nihil sibi amplius ausu temerariae praesumptionis arrogare: ne dum in exteriori habitu inordinate aliquid arripitur, ordinate etiam, quae licere poterant,bitione, freno apostolicae moderationis coercitus, ad detractionem pontificis totus convertitur. Unde prudentissimus pontifex sic eum admonet, dicens: « Primum me hoc contristat quia mihi fraternitas tua duplici corde scribit, et alia blandimenta in epistolis suis exhibet, alia in lingua sua saeculariter ostendit. Deinde grave mihi est, quia irrisiones illas, quas habere notarii adhuc pueri solent, usquetinet, mordaciter loquitur, et quasi de tali astutia laetatur. Amicis praesentibus blanditur, de absentibus obloquitur. Tertio grave mihi et omnino execrabile est, quia servis suis, qua hora furit, turpia crimina imponit, ut effeminati, et adhuc graviter hoc apertius vocentur. Post haec accessit quod disciplina ad vitam clericorum custodiendam nulla
Abbreviated transcription (Latin):
uersalis ꝓphanũ uocabulũ.
aut scriberent: aut scriptũ
susciperent: aut ubi fuisset
scriptũ subscriberent. Qua¬
ꝓpt̃ ioħs multis fallaciis
ad suã ypocrisin. consensũ
auarissimi imperatoris redi¬
mens : optinuit. ut impera¬
tor gregorio scriberet: quo
sibi pacificus extitisset. Qua¬
ꝓpt̃ ip̃e imperatrici constan¬
tine: urt̃ aliqua scripsit di¬
cens. Sabiniano diacono res¬
ponsali meo scribente cogno¬
ui: incausis beati petri ap¬
płoꝵ principis contra quos¬
dã suꝑbe humiles. ficteblã¬
serenitas impendat. Unde
ad huc peto. ut nullũ p̃ua¬
lere contra ueritatẽ ꝑypocri¬
sin ꝑmittatis: ꝗa sunt ꝗdã
qui iuxta. egregii p̃dicatoris
uocẽ. ꝑdulces sermones. et
benedictiões. seducunt cor¬
da in nocentiũ: queste ꝗdem

Expanded text:
ersalis profanum vocabulum aut scriberent, aut scriptum susciperent, aut ubi fuisset scriptum, subscriberent. Quapropter Joannes multis fallaciis ad suam hypocrisim consensum avarissimi imperatoris redimens, obtinuit ut imperator Gregorio scriberet, quod sibi pacificus extitisset. Quapropter ipse imperatrici Constantinae inter aliqua scribit, dicens: Sabiniano, diacono responsali meo, scribente, cognovi, in causis beati Petri apostolorum principis, contra quosdam superbe humiles, ficte blanserenitas impendat. Unde adhuc peto ut nullius praevalere contra veritatem hypocrisim permittatis: quia sunt quidam qui, juxta egregii praedicatoris vocem, per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium ; qui veste quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ sabiniano cliacono c̃stã¬
tino politano. De causa frĩs
ur̃i uiri reuerentissimi ioħis
ep̃i c̃ stantino politani: duas
cpłas facere uolui. Sed una

Expanded text:
tem Sabiniano, diacono Constantinopolitano: « De causa fratris nostri viri reverendissimi Joannis, episcopi Constantinopolitani, duas epistolas facere nolui: sed una
Abbreviated transcription (Latin):
si hãc suscipere angłos inho¬
spitalitatẽ cognoscimꝰ. Rũ¬
sũ narrat tua frat̃nitas isa¬
hac satiatũ. filio benedictio

Expanded text:
si hanc suscipere angelos in hospitalitatem cognoscimus. Rursum narrat tua fraternitas Isaac satiatum, filio benedictio
Abbreviated transcription (Latin):
animoꝵ curã ĩtuitu future retͥbuti¬
onis impleas: & licet ͭ ͫ. hoste ĩminente
depulsus sis. aliã q̃ pastore uacat debeã
eccłam gubernar e: Ita tam̃ ut si ĩciuitatẽ¬
illam hostib liberã estici. ⁊ dño prote¬
gente ad pͥorem statũ cõtigerit reuo¬
cari: in eã ĩqua & prius ordinatus es.
eccłam reuertaris. Si aũt p̃dicta
ciuitas cõtinua captiuitatis calami

Expanded text:
animarum curam intuitu futurae retributianimarum curam intuitu futurae retributionis impleas; et licet a tua, hoste imminente, depulsus sis, aliam quae pastore vacat, debeas Ecclesiam gubernare: ita tamen, ut si civitatellam hostibus liberam effici, et Domino protegente, ad priorem statum contigerit revocari, in eam in qua et prius ordinatus es Ecclesiam revertaris. Si autem praedicta civitas continua captivitatis calami
Abbreviated transcription (Latin):
t uero ciuitatũ desolataꝵ ponti¬
ficices. gregorius uacantib ciuitatib
incardinare curabat. Unde martino ep̃o
corsice int̾ cẽt̾a scribens̾: qͣm ĩquit eccła
tamate ĩ qua dudũ fuerat honore sacer¬
dotali tua frat̃nitas decorata. ita ẽ delic¬
tis facientib hostili feritate occupata
&. diruta. ut illic ulterius spes reme¬
andi nulla remanserit. In eccłam te
alirensem. que iam diu pontificis est¬
aurilio destituta. cardinalẽ scdm peti
gilanti cũ dĩ amore scdm canonum
p̃cepta cuncta chispone. uł ordina: ut
& frat̾nitas tua suis desideriis se gau¬
deat fuisse potita: & eccła dei alterno
tẽ ioħi ep̃o squillaceno. Pastoralis officii
cura nos ad monet destitutis ecclesiis
ꝓpͥos costituere sacerdotes. ꝗ gregẽ chĩcũ
pastorali debeant sollicitudine gub̾na¬
re. Propterea ioħm abhostib captuũ¬
catę lissitane ciuitatis ep̃m insquillacena¬
eccła cardinalẽ necesse cluximus con¬
stituere sacerdotẽ: Ut & susceptã semel

Expanded text:
t vero civitatum desolatarum pontifices Gregorius vacantibus civitatibus incardinare curabat. Unde Martino, episcopo Corsicae, inter caetera scribens: « QuoniaTanatem, in qua dudum fuerat honore sacerdotali tua fraternitas decorata, ita est delictis facientibus hostili feritate occupata atque diruta, ut illuc ulterius spes remeandi nulla remanserit, in Ecclesia Saonensi, quae jam diu pontificisauxilio destituta, cardinalem, secundum gilanti cum Dei amore secundum canonum praecepta cuncta dispone et ordina, ut, et fraternitas tua suis desideriis se gaudeat esse potitam, et Ecclesia Dei alterno . » Item Joanni episcopo Squillacino: « Pastoralis officii cura nos admonet, destitutis Ecclesiis proprios constituere sacerdotes, qui gregem Dominicum pastorali debeant sollicitudine gubernare. Propterea te Joannem ab hostibus captivatum Lisitanae civitatis episcopum in Squillacina cardinalem necesse duximus constituere sacerdotem: ut et susceptam semel
Abbreviated transcription (Latin):
re: iuxse ĩcorde meo dolor
capere poterat. Seclĩ oc fuit
solaciũ: qd̃ lacrime michi
ꝑgemitus erũpebant. Ur̃a i¬
gitur sc̃itas primã quã debr
curã neglegere ñ debet: ut de
aiã eiꝰ cogitare debeat: Exor¬
tando. rogando. dĩ t̾ribile ui¬
beat : Ne ei reatꝰ tante culpe
inet̃no iudicio obsistat.

Expanded text:
re, vix se in corde meo dolor capere poterat. Sed in hoc fuit solatium, quod lacrymae mihi per gemitus erumpebant. Vestra igitur sanctitas primam quam decet curam negligere non debet, ut de anima ejus cogitare debeat, exhortando, rogando, Dei terribile jubeat: ne ei reatus tantae culpae in aeterno judicio obsistat.
Abbreviated transcription (Latin):
tunt ad iuuent̃: Ut celoꝵ
uia larguis pateat: ut terre¬
stre regnũ. celesti regno
famulcur. Et ecce aperta

Expanded text:
tunt adjuventur, ut coelorum via largius pateat, ut terrestre regnum coelesti regno famuletur. Et ecce aperta