comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
epiꝰ rogatus a condiscipulis me
culas: importunitati illorum
non fuit facultas negando obui-¬
are: presert̃i metuens illo elogi¬
o multari. si creditũ talent᷑ũ mal-¬
uit extrahet deus de uentre eius: quas abscondit
uerbi dei famem patiente: Et ut labor meus non
ħ sum p̾senti ꝓficiat etati. disputata curaui stilo
t ransmittere posteritari: rogans ut quicũq his¬
Louerit legendo incimbere: prome satagat
Dco p̃ces effundere Ttulus itaq si placet operi¬
huie: elucidarius. presignetur: qr in eo obscuri¬
las diuersaru̾rerũ elucidat᷑. Nomen aũt meitm
ideo in eo uolui silendo contegi: ne inuidia la¬
bescens suis iuberet utile opus contempnendo
negligi: sd̃ tam̃ lector postulet ut in cȩlo con¬
seribatur: nec aliqͣndo de libro uiuentium de¬
columpnis fulciatur: Primã coltmpnam:
erigat ꝓphetica auctoritas: Scd̃am: stabiliat
apłica dignitas: Terciam: roboret exposiorũ saga¬
citas: Quartã: figat magistroꝵ sollers subtilitas.

Expanded text:
epius rogato a condiscipulis qua importunitati illorum non fuit facultas negando obviare praesertim metuenti illo elogio multari, si creditum talentum malas quas devoravit extrahet Deus de ventre ejus , quas abscondit a verbi Dei famem patiente. Et ut labor meus non solum praesenti proficiat aetati, disputata curavi stylo transmittere posteritati, rogans ut quicunque studuerit his legendo incumbere, pro me satagat Deo preces effundere. Titulus itaque operi, si placet, Elucidarium praefigatur, quia in eo obscuritas diversarum rerum elucidatur. Nomen autem meum ideo volui silentio contegi, ne invidia tabescens suis juberet utile opus contemnendo negligi: quod tamen lector postulet ut in coelo conscribatur nec aliquando de libro viventium decolumnis fulciatur. Primam columnam erigat prophetica auctoritas; secundam stabiliat apostolica dignitas; tertiam roboret expositorum sagacitas; quartum figat magistrorum solers sublimitas.
Abbreviated transcription (Latin):
loca uñ fluunt semꝑ redeunt. Mare et uenti eũ
sentiunt: qr imꝑanti mox qͥescendo obȩdiunt:
Mortiui eũ sentiunt: qr ad eus imꝑtum ilico resur¬
gunt. infernus eutm sentit: qr quos deuorat eo
nibente redcit. Om̃ia bruta aĩalia deum in¬
telligunt: quȩ legem sibi ab eo institut᷑a iugit̃

Expanded text:
loca unde fluunt semper redeunt. Mare et venti eum loca unde fluunt semper redeunt. Mare et venti eum sentiunt, quia ei imperanti mox quiescendo obediunt. Mortui eum sentiunt, quia ad ejus imperium resurgunt. Infernus eum sentit, quia quos devorat, eo jubente, reddit. Omnia bruta animalia Deum intelligunt, quia legem ab eo sibi insitam jugiter
Abbreviated transcription (Latin):
rali Tercia: mare et terrã. Aliis trib diebus:
quȩ infra funt: Prima die fecit diem temporalita¬
tis: scilicet solem et luiram. et stellas. in supremoele¬
mento qđ est ignis: Scdã die inmedio elem̃to qđ est
aqua: pisces. et uolucres. Pisces aũt in crassiori par¬
te aquȩ reliquit: uolucres uͦ in interiorẽ aquȩ par¬
tem. qđ est aer sustulit. Tercia die: bestias.et ho¬
min̾e de ultimo elem̃to .u. de terra condidit. disciꝑ.
Sentiunt elem̃ta deum: Mistichil unqũa fecit deus:¬
qđ insenfibile sit. Quȩ enĩsunt inanmata: nobis
qͥdem uident᷑ ẽẽ insensibilia. et mortua : deo autẽ
om̃ia uiuunt: et om̃ia creatorem sentiunt: Cęlũ
qͥppe eum sentit: qr ob enis tussum incessabili re-
uolutione semꝑ circuit. Sñ dr: Qui fecit cȩlos in
intellectu Sol et luna. et stellȩ eum sentiunt: qr
loca sui cursus inenarrabilit̾ seruando reppetũt:
Terra eum sentit: qr semꝑcerto tempore fructus
et gramina ꝓdicit: flumina eum sentiunt: qr ad

Expanded text:
reavit mare et terram. Aliis tribus diebus, fecit quae infra sunt. Prima die fecit diem temporalitatis, scilicet, solem, et lunam, et stellas in supremo elemento, quod est ignis. Secunda die in medio elemento, quod est aqua, pisces et volucres. Et pisces quidem in crassiori parte aquae reliquit; volucres autem in tenulorem partem aquae, quod est aer, sustulit. Tertia die bestias et hominem de ultimo elemento, id est de terra, condidit. D. Sentiunt elementa Deum?--M. Deus nihil unquam fecit quod insensibile ei sit. Quae enim sunt inanimata, nobis quidem sunt insensibilia et mortua; Deo autem omnia vivunt, et omnia creatorem suum sentiunt. Coelum quippe eum sentit, quia ob ejus jussum incessabili semper revolutione circuit, unde dicitur: Qui fecit coelos in intellectu . Sol, et luna, et stellae eum sentiunt, quia loca sui cursus invariabiliter servando repetunt. Terra eum sentit, quia semper certo tempore fructus et germina producit. Flumina eum sentiunt, quia ad
Abbreviated transcription (Latin):
epiꝰ rogatus a condiscipulis me
non fuit facultas negando obui-¬
are: presert̾i metuens illo elogi-¬
o multari. si creditũ talentũ mal¬
lem in terra silendo occultart. Diuicias quas deuora-¬
uit extrahet deus de uentre eius: quas abscondit
Q uerbi dei famem patiente. Et ut labor meus non
so lum p̃senti ꝓficiat ȩtati. disputata curaui stilo
transmittere posteritati: rogans ut quicũq his
s. duerit legendo incumbere:prome satagat
Dco p̃ces effundere Titulus itaq si placet operi
hiuie: elucidarius. presignetur: qr in eo obscuri¬
las diuersarũ rerũ elucidat᷑. Nomen aũt meum
ideo in eo uolui filendo contegi:ne inuidia la¬
bescens suis iuberet utile opus contempnendo
negligi: Qd̃ tam̃ lector postulet ut in cȩlo con¬
seribatur: nec aliqͣndo de libro uiuentium de
columpnis fulciatur: Primã columpnam:
erigat ꝓphetica auctoritas. Scd̃am: stabiliat

Expanded text:
epius rogato a condiscipulis quanon fuit facultas negando obviare praesertim metuenti illo elogio multari, si creditum talentum mallem in terra silendo occultari. Job enim dvit extrahet Deus de ventre ejus , quas abscondit a verbi Dei famem patiente. Et ut labor meus non solum praesenti proficiat aetati, disputata curavi stylo transmittere posteritati, rogans ut quicunque studuerit his legendo incumbere, pro me satagat Deo preces effundere. Titulus itaque operi, si placet, Elucidarium praefigatur, quia in eo obscuritas diversarum rerum elucidatur. Nomen autem meum ideo volui silentio contegi, ne invidia tabescens suis juberet utile opus contemnendo negligi: quod tamen lector postulet ut in coelo conscribatur nec aliquando de libro viventium delcolumnis fulciatur. Primam columnam erigat prophetica auctoritas; secundam stabiliat
Abbreviated transcription (Latin):
militum ad fuscipienda sponsam uenit. et cũ eã
cantugaudens adducit: ita cũ iustus in extremis agit.
angelus sui custos cũ multitudine angelors uenit. et
amm̃a eius sponsam xp̃i de carcere corporis tollit. et
cũ maximo dulcissimȩ melodiȩ cantu. et tmmensolu¬
mine ac suauissimo odore. ad cęleste ꝑducit palaciũ.
in spũalem paradysum . O. Est hic paradysus locus cor¬
poreus: ł ubi : ei. Non ẽ locus corporal̃. qi sp̃s ñ habitat

Expanded text:
militum ad suscipiendam sponsam venit, et eam cum cantu gaudens adducit: ita cum justus in extremis agit, angelus sui custos cum multitudine angelorum venit, et animam ejus sponsam Christi de carcere corporis tollit, et cum maximo dulcissimae melodiae cantu, et immenso lumine, ac suavissimo odore, ad coeleste perducit palatium, in spiritualem paradisum. D. Est hic paradisus locus corporeus, vel ubi?-- M. Non est locus corporalis, quia spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ducunt᷑ illuc om̃s aĩȩ ustors:ͤ m. ꝑfectoꝵ aĩe cũ acor-¬
pore eximunt᷑: mox illuc inducunt᷑. D. Qͥ ft̃ ꝑfecti: qn.
Qͥb p̃cepta ñ sufficiũt. s plusqũa p̃ceptũ sit faciũt: ut
mar tyres. monachi. uirgines: Martyriũ etenĩ. ur¬
ginitas. et scl̃i abrenunciatio: ñ sunt p̃cepta. s di

Expanded text:
ducuntur illuc omnes animae justorum?-- M. Perfectorum animae, cum a corpore eximuntur, mox illuc inducuntur. D. Qui sunt perfecti?--M. Quibus praecepta non sufficiunt, sed plus quam praeceptum est faciunt, ut martyres, monachi, virgines; martyrium etenim, virginitas, et saeculi abrenuntiatio non sunt praecepta, sed di
Abbreviated transcription (Latin):
am innumeris hẏdrȩ capitib p̃cisis. et aliis atq aliis re¬
nascentib ꝓ eis. eia lux ȩccłȩ arripe gladiũ tuȩ nobilis
lingue. et filuam questionum in qua errores sunt suc-¬
cide : ut liceat mͥ errabundo. ꝑ te ad campũ scientiȩ exi¬
re: et qualit̾ circa morienteᷤagat᷑ euolue:¬

Expanded text:
am innumeris hydrae capitibus praecisis, aliis atque aliis renascentibus pro eis, eia, lux Ecclesiae, arripe gladium tuae nobilis linguae, et sylvam quaestionum, in qua erro, succide, ut liceat mihi errabundo per te ad campum scientiae exire; et qualiter circa morientes agatur evolve
Abbreviated transcription (Latin):
scarẽs lune stellarũq lumine: nͣdu enĩ luminaria
c̾ata s̃ celi. obscuritatẽ pꝰsit afferre remeãtibꝰ si
mul ut cibo potuq curẽt᷑ corpora. ne ani¬
mis epulãtibꝰ fragilitas carnis de noc
insermone nascat᷑ qͥ otiꝰ ẽ ĩ lectione
pͣclarus. dies qͥ t̾rã anaufragio lib̾at¬

Expanded text:
carens lunae, stellarumque lumine, nondum enim luminaria carens lunae, stellarumque lumine, nondum enim luminaria creatamul ut cibo potuque curentur corpora, ne animis epulantibus fragilitas carnis de noctin sermone nascitur, qui ortus est in lectione, praeclarus dies, qui terram a naufragio lib
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. uel ceris expͥmũt. ñ tam̃ sciũt quẽad¬
modũ sͥ possĩt mẽbra singula ꝯuenire. ⁊ qͥd
gr̃e afferat fut᷑a ꝯnexio. et ideo laudare ñ au¬
dẽt. aut ꝓparte laudãt. ds uͦ tãquã estimator¬
uniuerstiatis p̃iuidet q̃ fut᷑a s̃. qͣsi ꝑfecta iam
laudat. q̃ adhuc ĩ pͥmi oꝑis exordio s̃. finẽ oꝑis
cognitione p̃ueniẽs. nͨ mirũ. ap̃ quẽ rerũ ꝑfec¬
tio ñ inꝯsũmatione oꝑis. s ĩsue pͣdestinatione
ẽ uoluntatis. Laudat singula qͣsi ꝯueniẽtia fu¬
turis. laudat plenitudinẽ singuloꝵ uenusta¬
te ꝯpositã. Illa ẽ enĩ u̾a pulcͥtudo et ĩsingu¬
lis mẽbris e̾ẽ qđ deceat & ĩ toto. ut insingulis
grã ĩ om̃ibꝰ forme ꝯueniẽtis plenitudo laudet᷑.
S: iã etiã scd̾s nob claudat᷑ dies. ne dũ opꝰ astru¬
imꝰ firmam̃tri. ĩ firmiores eõ qͥ audiũt dicẽdi ꝓli¬
xitate faciamꝰ dũ ĩnoctẽ s̾mo ꝓducit᷑. qͥa adhuc

Expanded text:
gunt, vel ceris exprimunt, non tamen sciunt quemadmodum sibi possint membra singula convenire, et quid gratiae afferat futura connexio; et ideo aut laudare non audent, aut pro parte laudant. Deus vero tamquam uniuersitatis praeuidens quae futura sunt quasi perfecta iam laudat quae adhuc in primi operis exordio sunt, finem operis cognitione praeueniens. nec mirum apud quem rerum perfectio, non in consummatione operis, sed in suae praedestinatione est voluntatis, laudat singula, quasi convenientia futuris: laudat plenitudinem singulorum venustate compositam. Illa est enim vera pulchritudo, et in singulis membris esse quod deceat, et in toto; ut in singulis gratia, in omnibus formae convenientis plenitudo laudetur. Sed jam etiam secundus nobis claudatur dies, ne dum opus astruimus firmamenti, infirmiores eos, qui audiunt, dicendi prolixitate faciamus; dum in noctem sermo producitur, quae adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse astruit᷑. in quo erat mat̾ia rerũ que principi¬
um ñ habebat. Qd̾ si absurdũ uidet᷑ de loco credere:
uidete ne forte uolatilẽ t̾rã debeamꝰ estimare. q̃
ñ habens fundam̃tũ alarũ remigiis suspẽdatur.
Vnde gͦ ei alas sumimus. nisi forte huc deriuemus
ꝓphetiꝰ sermonis int̾p̃tationẽ. apennis t̾re ꝓdigia

Expanded text:
fuisse astruitur, in quo erat materia rerum, quae principifuisse astruitur, in quo erat materia rerum, quae principium non habebat. quod si absurdum uidetur de loco credere, uidete ne forte uolatilem terram debeamus aestimare, quae non habens fundamentum alarum remigiis suspendebatur. unde ergo ei alas sumemus, nisi forte huc deriuemus prophetici sermonis interpretationem a pinnis terrae prodigia
Abbreviated transcription (Latin):
ONus axtifex priꝰ fundanentũ ponit
postea fundam̃to posito edificationis
menbra distĩguit. ad iungit ornam̃tum.
Posito gͥ fũdam̃to t̾re: et firmata celi substãtia. duo
eniͣ ista s uelut cardines rerũ. subteruit. Terra auiͣ
erat ĩiusibilis et ĩ ꝯpostta. Quid ẽ erat. nisi ne forte
ĩ infinttũ et sine principio extendat opinionẽ suã
et dicãt. ecce quia mat̾ia. idest yalͥ fn. sic̃ philoso¬
phi dicũt. etiã scđ̾m scripturã diuinã ñ habuit in¬
itiũ: Herũ hoc dicentibus respondebis. quia scrip¬
tũ ẽ. Erat aut̃ cain oꝑaruiꝰ t̾re. et de eo qͥ iubal dic¬
tus ẽ. habet scriptura hic erat pat̾ qͥ de monstrauit
psalteriũ et cytharã. et homo erat ĩ autsithide re¬
gione cui nomẽ iob. Desinãt enĩ de uerbo qͣstionẽ
ex quo facta est. Nã si sine prĩcipio eã dicũt ẽe̾. iam
ñ solũ dm. s etiã yAłN. sine principio dicentes. di¬
finiãt ubinã erat  Si in loco. gͦetiã locꝰ sine pͥncipio

Expanded text:
bonus artifex prius fundamentum ponit, postea fundamento posito aedificationis membra distinguit et adiungit ornatum. posito igitur fundamento terrae et confirmata caeli substantia — duo enim ista suerat invisibilis et incomposita. Quid est, Erat, nisi ne forte in infinitum et sine principio extendant opinionem suam, et dicant: Ecce quia materia, id est, hyle, sicut philosophi dicunt, etiam secundum Scripturam divinam non habuit initium. Verum hoc dicentibus respondebis, quia scriptum est: Erat autem Cain operarius terrae . Et 14 de eo qui Jubal dictus est, habet Scriptura: Hic erat pater qui demonstravit psalterium et citharam . Et, Homo erat in Ausitide regione, cui nomen Job . Desinant ergo de verbo quaestionem ex quo facta est. nam si sine principio eam dicunt esse, iam non solum dominum, sed etiam ὕλην sine principio dicentes definiant ubinam erat. si in loco, ergo etiam locus sine principio
Abbreviated transcription (Latin):
dũ putãt. cũ p̃sertĩ scd̃m suã sententiã ñ possint ne¬
gare: quõ cꝰ partescorruptioni et mutabilitati sub¬
iacent. huiꝰ necesse ẽ uniuersitatẽ isdẽ passionibꝰ qͥb
ꝓpeie porciones eiꝰ sunt obnarie sub iacere :
rincipiũ gͥ docet ẽẽ qͥdic̃. Inpͥncipio fec̃ ds celũ
et t̾rã. Principiũ aut ad tempꝰ refert᷑ aut ad
numerũ. aut ad fundamentũ. quomodo ĩ edifican¬
da domo ĩitiũ fũdamẽtũ ẽ. pͥncipiũ quoq ꝑuersio¬
nis et deprauationis dici posse scripturarũ cognosci¬
mus auctoritate. Est et pͥncipiũ artis ars ipsa exqua

Expanded text:
dum putant, cum praesertim secundum suam sententiam non possint nedum putant, cum praesertim secundum suam sententiam non possint negare quoniam cuius partes corruptioni et mutabilitati subiacent, huius necesse est uniuersitatem isdem passionibus quibus propriae portiones eius sunt obnoxiae subiacere? ! Priet terram. principium aut ad tempus refertur aut ad numerum aut ad fundamentum, quomodo in adcurrit domo initium fundamentum est. principium quoque et conuersionis et deprauationis dici posse scripturarum cognoscimus auctoritate. est et principium artis ars ipsa, ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
lune defectio. neq uero si ip̃e ñ ꝯp̃hendas. idcirco non
cepit aut nequaqͣm desinet. De uitio circuli. supͣe cir¬
cuitũ uel atramento uel graphio ducas. ł centro expei¬
mas unde ceꝑis. aut ubi desieris int̾uallo int̾ posito nͣ
facile uel oculis colligis. ł mẽte repetis. ⁊ tam̃ et cepisse
et desiisse: ⁊ ip̃e tͥ testis es. Nã et si sensui subtͥfugit. uei ta¬
tẽ ñ subruit. Que aut̃ iniriũ habẽt &. finẽ habẽt. ⁊ qͥbus
finis dat᷑ initiũ datũ ꝯstat. Finẽ aut̃ mũdi futurũ. ipse
saluator docet ineugłio suo dicẽs. Pret̾it enĩ figura
huiꝰ mũdi. ⁊ celũ et terra pͣt̾ibunt & infra. Ecce ego
uobiscũ sũ usq ad ꝯsũmationẽ scłi. Quomodo gͦ mũ¬
dũ d̾o coet̾nũ asserũt. ꝙ creatori om̃iũ sociãt atq
eqͣlẽ e̾e̾ disputant creaturã. corpꝰq mat̾iale mũdi in¬
uisibili illi atq inaccessibili nature diuine ꝯiũgen¬

Expanded text:
lunae defectione. neque uero si ipse non conprehendas, idcirco non coepit aut nequaquam desinet. si ipse circuitum uel atramento uel graphio ducas uel centro exprimas, unde coeperis aut ibi desieris interuallo interposito non facile uel oculis colliges uel mente repetes: et tamen et coepisse et desiuisse te ipse tibi testis es. nam etsi sensum subterfugit, ueritatem non subruit. quae autem initium habent et finem habent et quibus finis datur initium datum constat. finem autem mundi futurum ipse saluator docet in euangelio suo dicens: praeterit enim figura huius mundi et caelum et terra praeteribunt etinfra: ecce ego uobiscum sum usque ad consummationem mundi. quomodo um deo mundum adserunt et creatori omnium sociant atque aequalem esse disputant creaturam corpusque materiale mundi inuisibili illi atque inaccessibili naturae diuinae coniungen
Abbreviated transcription (Latin):
infundit᷑ uas mundare ꝯsueuit.
ne sors aliqͣ tuni grãm decoloret.
Quid enĩ ꝓdest ponere uitẽ ordi-¬
hie. fodere quot annis.aut ara¬
tris sulcos
ducere. putare surregere: ad¬
iungere. ulmis.
& quodã conubio copu¬
lare. si tanto labore uinã
quesita ĩuase coaces¬
cant: Mlatutinos quoq solis ortꝰ siquis spectare deside-¬
rat. emundat oculos suoᷤ. neqͥd pulueris. neqͥd purgam̃¬
torũ oculis eiꝰ insideat. qđ intuentes hebetet obtutus.
neue aliqͣ caligo nebulosa coeporeos uisus spectantis ob¬
ducat. Nob̃ in lectione ẽ oriendus sol qͥ ante ñ fuit. Pri¬
mũ iã diẽ fine sole tͣnsiuimꝰ. scdm sine sole tͣnsegunus.
terciũ sine sole ꝯfecimꝰ. quarto die uibet d̾s fieri lu-¬
minaria. solẽ et lunã ꝙ stellas. Sol incipit. emunda ocu¬
los mentis ohomo animeq int̾iores obtutus. neqͣ festu¬
ca peccati. aciẽ tui ꝑstringat ingenii. et puri cordis
turbet aspectũ. emunda aurẽ: ut uase sincero scrip¬

Expanded text:
infunditur mundare consueuit, ne sors aliqua uini gratiam decoloret. quid enim prodest ponere uitem ordine, fodere quodannis aut aratris sulcos ducere, putare, subrigere, adiungere ulmis et quodam conubio copulare, si tanto labore uina quaesita in uase coacescant? matutinos quoque solis ortus si quis spectare desiderat, emundat oculos suos, ne quid pulueris, ne quid purgamentorum oculis eius insidat, quo tuentis hebetetur optutus, neue aliqua caligo nebulosa corporeos uisus spectantis obducat. nobis in lectione exoriundus est sol, qui ante non fuerit. primum iam diem sine sole transiuimus, secundum sine sole transegimus, tertium sine sole confecimus: quarto die iubet deus fieri luminaria, solem et lunam et stellas. sol incipit. emunda oculos mentis, o homo, animaeque interiores optutus, ne qua festuca peccati aciem tui praestringat ingenii et puri cordis turbet aspectum. emunda aurem, ut uase sincero scrip
Abbreviated transcription (Latin):
gere: et ĩsolubili ꝯcordie caritatisq lege. ĩ societa¬
tẽ ĩ ꝯnerionẽ sui tã dista̾tia ꝯuenire. ut q̃ dis¬
creta nat᷑a s̃. ĩ unitatis et pacis uĩculũ uelut in
dens. possibilitatẽ rationis ĩfirmo ĩgenio rime¬
tur que om̃ia uis diuna ĩ ꝯp̃hensibilis humanis
mẽtibꝰ et ĩeffabilis sermonibꝰ nr̃is. uolũtatis sue
auctoritate ꝯneruit  fec̃ gͥ d̾s celũ ⁊ t̾rã. et ea qͣsi
auctoe e̾ẽ p̃cepit. ñ tãquã figure ĩuentor. s tan¬
quã oparor nat᷑e. Nã sibi quomodo ꝯueniuitt.
opatoria ĩpassibilis dei u̾tꝰ. et passibilis materie
nat᷑a. tãquã alt̾a abalt̾a qd̾ ĩdiguerĩt mutuan¬
tes: Na si ĩcreata mat̾ia. uidetur gͦ d̾o creãte
potestas mat̾ie defuisse: & abea oꝑationi subiacẽ¬
tia mutuatꝰ si uͦ ĩ ꝯposita. mirũ ad modũ coet̾nã

Expanded text:
insolubili concordiae caritatisque lege in societatem et coniunctionem sui tam distantia conuenire, ut quae discreta natura sunt in unitatis et pacis uinculum uelut inddens possibilit.atem rationis infirmo ingenio rimetur? quae omnia uis diuina inconprehensibilis humanis mentibus et ineffabilis sermonibus nostris uoluntatis suae auctoritate contexuit. fecit igitur deus caelum et terram et ea quasi auctor equam operator naturae. nam quomodo sibi conueniunt operatoria inpassibilis dei uirtus et passibilis materiae natura tamquam altera ab altera quo indiguerint mutuantes? nam si increata materia, uidetur ergo deo creandae potestas materiae defuisse et ab ea operationi subiacentia mutuatus: si uero inconposita, mirum admodum coaeternam
Abbreviated transcription (Latin):
opinionis ass uor y¬
sisse. homines ut aliqͥ eoꝵ tria
pͥncipia ꝯstituerent om̃iumi.
ł̾m. q exemplar. et mat̾iã. sic̃
plato discpłiq eiꝰ. ⁊ea ĩcorrup¬
ta et ĩ creata ac sine ĩ itio e̾e asseuerarent. dmq nõ
tanqͣm creatorẽ mat̾ie. s tanqͣm artificẽ ad exẽplar
hoc ẽ ide̾am intendentẽ fecisse mũdũ demat̾ia ꝙͣ.
ylen uocãt. que gignẽdi causas rebꝰ om̃ibꝰ dedisse
asserat᷑. ipsũ qͦq mundũ in corruptũ nͨ ereatũ auit
factũ existimarent. alii qͦq ut aristotiles eũ suis dis¬
pitandũ putauit cluo principia ponerẽt mat̾iã.
et speciẽ. et tͥciũ cũ hiis qd̾ oꝑatoriũ dicitur. eui
sic ꝓpeteret ꝯpetẽter efficere qd̾ ad oriundũ putas¬
set Duid qͥ tam ĩ ꝯueniẽs qͣm ut et̾nitatẽ opis
cũ dĩ om̃ipotentis ꝯuingerẽt et̾nitate. uelipsũ
opuᷤ eẽ dic̾ent. ut celũ  t̾rã et mare diuinis pse¬
queretur honoribꝰ. Ex quo factũ ẽ ut pari smũ¬

Expanded text:
opinionis adsumpsisse homines, ut aliqui eorum tria principia constituerent omnium, deum et exemplar et materiam, sicut Plato discipulique eius, et ea incorrupta et increata ac sine initio esse adseuerarent deumque non tamquam creatorem materiae, sed tamquam artificem ad exemplar, hoc est ideam intendentem fecisse mundum de materia, quam uocant ὕλην, quae gignendi causas rebus omnibus dedisse adseratur, ipsum quoque mundum incorruptum nec creatum aut factum aestimarent, alii quoque, ut Aristoteles cum suis disputandum putauit, duo principia ponerent, materiam et speciem, et tertium cum his, quod operatorium dicitur, cui subpeteret competenter efficere quod adoriendum putasset. quid igitur tam inconueniens quam ut aeternitatem operis cum dei omnipotentis coniungerent aeternitate uel ipsum opus deum esse dicerent, ut caelum et terram et mare diuinis prosequerentur honoribus? ex quo factum est ut partes mun
Abbreviated transcription (Latin):
celebrat᷑ mysteriũ redẽptionis: Ideo demones decli¬
quitia est. ideo gentiles nichil adoriendũ asserunt.
quomiã sciunt tunc pͥmũ artes suas uacare cepisse.
et ppłõs gentiles ad ecclam demigrasse. Iuna certe
quarta si pura fuerit neq obtunsis cornib dare re¬
liquis dieb usq ad exactũ mensẽ ĩdiciũ serenitatis
existimãt. Nolunt ꝗͦ isde exordiĩs ĩchoare: qͥb: sereni¬
tas ĩchoat᷑. S iã cauendu ne nob̃̾ ĩsermone dies quari
occidat. Cadũt enĩ u̾bre maiores de mõtib. lumen
germinib uirebat om̃ĩs. celũ qͦ sole et
ĩsignitũ decore fulgebat. suꝑerat elem̃tũ t̾ciũ. mare
seilicet ut et ip̃i gr̃a uiuificationis diuino ꝓueniret
mun̾e: Etherio enĩ sp̃u om̃s t̾rarũ fetꝰ alunt᷑. t̾ra quoꝙ
semina resoluẽs. uniu̾sa uiuificat. & maxime tũc pri¬
mũ u̾bo di iussa uiridescere uuificationis sue mu¬
nere pullulabat. uacabar aqͣ. & adiuine oꝑationis fe¬

Expanded text:
celebratur mysterium redemptionis? ideo daemones decliquitia est. ideo gentiles nihil adoriendum adserunt, quia sciunt tunc - primum artes suas uacare coepisse et populos gentiles ad ecclesiam demigrasse. lunam certe quartam, si pura fuerit neque obtunsis cornibus, dare reliquis diebus usque ad exactum mensem indicium serenitatis existimant. nolunt ergo 7 isdem exordiis incohare, quibus serenitas incohatur. sed iam cauendum, ne nobis in sermone dies quartus occidat; cadunt enim umbrae maiores de montibus, infirgerminibus uirebat omnis, caelum quoque sole et insignitum decore fulgebat. Supererat elementum tertium, mare scilicet; ut et ipsi gratia vivificationis divino proveniret munere. Aethereo enim spiritu omnes terrarum fetus aluntur. Terra quoque semina resoluens uniuersa uiuificat et maxime tunc primum uerbo dei iussa uiridescere accinctus suae munere pullulabat: uacabat aqua et a diuinae operationis fe
Abbreviated transcription (Latin):
calione & ĩp̃ssione uniri. Il
liii. Signa & ꝓdigia & saĩtateᷤ.
ꝙ̃ percores ĩ noĩe dñi facere.
ab ip̃o deo discimꝰ. Et quom a¬
lios. hac p̃sũptiõe iuuerit. si¬
bi ꝑ abitioe humanȩ głiȩ no¬
mhitis debito. liiii. Signis &

Expanded text:
catione et oppressione uniri. Illae. Signa et prodigia et sanitates etiam peccatores in nomine Domini facere ab ipso Deo didicimus: et cum alios hac praesumptione juvent, sibi per ambitionem humanae gloriae nomeritis debito. Signis et
Abbreviated transcription (Latin):
satiffatione. solui mortalia cͥ¬
mĩa. nõ negamꝰ. s& mutato pͥ¬
us seclari habitu. & ꝯfesso re¬
ligioĩs studio ꝑ uitȩ roͬrectiõ
Q uigi ĩmo ꝑpetuo luctu. mi:¬
ẜãte deo itadũtaxat. ut ri¬

Expanded text:
satisfactione solvi mortalia crimina non negamus: sed mutato prius seculari habitu: et confesso religionis studio per vitae correctionem, et jugi, imo perpetuo luctu, miserante Deo: ita duntaxat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cerissiẽ honorãda & basilicas
toꝵ nõib appellatas. uelut lo¬
ca eoꝵ. diuino cultui mã¬
cipata. affectu piissio. & de¬
uotioẽ fidelissĩa ad eũdas. Si¬

Expanded text:
cerissime honoranda, et basilicas, eorum nominibus appellatas, velut loca sancta divino cultui mancipata, affectu piissimo et devotione fidelissima adeundas
Abbreviated transcription (Latin):
manãs. Uinũ de u̾acarnis
eiꝰ uitte. cũ añ exp̃ssũ on¬
dit᷑ XXXXU. Bona ẽ caro no¬
stra & ualde bona. ut poit
euit formꝰ nee ex malo
& bono ꝯpacta.ut macmineus
blasphemat. S& quom catione
bona. arbitrio aĩȩ efficit᷑ nob
uł bona ul mala: & nõ ĩmuta

Expanded text:
ssa, vinum de vera carnis ejus vite cum aqua expressum ostenditur. Bona est caro nostra et valde bona: utpote acuit Florinus: nec ex malo et bono compacta, ut Manichaeus blasphemat: sed cum sit creatione bona, arbitrio animae efficitur nobis vel bona vel mala, non immuta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓresectione ex moͬtuis. ꝙ ĩ
mutatione deponãt. nõ mor¬
te qͦmͦlib& ꝗs acꝗescat. modo
nõ ẽ hereticꝰ. nisi ex ꝯtẽtione
hereticꝰ fiat. Suffic̃ eĩ ĩ ec̃ca.
lege carnis. resrectionẽ ere¬
dere futurã de mõte. Quod
ãt dicimꝰ in symbolo ĩ aduẽ¬
tu dñi. uiuos ac mõrtuos
nõ iudicaturi sĩt. Myodorus si¬
ꝯnificari putat: s& uiuos toᷤs
ꝗ in carne ĩueniẽdi sũt dicit
ut suscitati ꝯtinuo uł refor
mati cũ mortius uidicẽt᷑.uii.
Post resrectionẽ & iudiciun.
nõ crelamꝰ restitutionẽ fu¬
turã. quã origenes delirat
ut demones uł impii hoĩes. p̾
corm̃ta. qiͣ suppliciis ex purga¬

Expanded text:
ectione ex mortuis, quod mutatione deponant, non morte: quolibet quis acquiescat modo, non est haereticus, nisi contentione haereticus fiat. Sufficit enim in Ecclesiae lege, carnis resurrectionem credere futuram de morte. Quod autem dicimus in symbolo, in adventu Domini vivos ac mortres judicari, sicut Diodorus significari putat, sed vivos eos qui in carne inveniendi sunt dicit. ut suscitati continuo mati cum ante mortuis judicentur. Post resurrectionem et judicium non credamus restitutionem futuram, qua Origenes delirat, ut daemones vel impii homines post tormenta, quasi suppliciis expurga
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ ẽ ĩuẽtor mali: & ꝙ ĩ se
ꝑdiderat. ĩuidit ĩ aliis. nͨͦ cõ¬
tẽtꝰ solus ꝑire. suasit aliis. ut
ꝗ ess& sue malitiȩ ĩuentor.
fier& & actor & aduitor:
& ex hoc. malũ uł malitiã ĩt̾¬

Expanded text:
factus est inventor mali, et quod in se perdiderat invidit in aliis; nec contentus solus perire suasit aliis, ut qui esset suae malitiae inventor, fieret et aliorum auctor, et ex eo malum vel malitia
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrii sui. missus ẽ hõ sta¬
tĩ in pͥma. xdictione. ut sola
ĩ prͦerepti custodiã ꝑsenie¬
fuerat ꝑmanͣe. Põt ꝙͣ uo se¬
ductue ẜpẽtis ꝑ euã ceci¬
dit. nx bonũ ꝑchlit ꝑit̾ e

Expanded text:
arbitrii sui commissus est homo statim in prima conditione, ut, sola in praecepti custodia persevefuerat permanere. Postquam vero seductione serpentis per Evam cecidit
Abbreviated transcription (Latin):
frequẽtꝰ iuuare parat obest.
Uñ fit ut freũtͥ noctar nolẽs
In fornace posit̾ es. si aunes exi¬
bis purior. Dyanira turĩciũ
uestiuit ĩtͥula. & mõstrũ ma¬
leũ mõstri sãguĩe ulta ẽ sibiq
pressit a lacͥmas. qd ad lȩtiã

Expanded text:
frequenter: cum juvare parat, obest. Unde fit, ut frequenter noceat nolens. In fornace positus es: si aurum es, exibis purior. XXIV. Dejanira Tirynthium vestivit interula, et monstrorum malleum, monstri sanguine ulta est: sibique processit a
Abbreviated transcription (Latin):
A mice miraris an ĩdignaris ma¬
gis. ꝙĩ parobolis tibi significẽ
latras. agno canes. dẽĩq bimo
malos Uolo sis api argum̃to¬
sae siłis. q̃ mel elicit ex urtica
ut suggas mel de petra. olrũq
de saxo durissimo. Ciẽtilium
noui suꝑstitionẽ. S oĩs c̾atu¬
radei. aliqs hab& exẽplar ho¬
nesti. Uñ ip̃e tũ aries. tũleo.
tũ umis dicit᷑. S płima ꝑu̾¬
ip̃is int̾rãt. ĩ nobꝰ fructũ abũ de
facerẽt. Qđsi illi gonas habui¬
asini aut sues. aut aliꝗͣ ĩbu¬
maĩtatebrutoꝵ siłes. qͦ fidti
ꝗͦ spei. qͦ caritatis m̾ito digni

Expanded text:
Amice, miraris, an indignaris magis, quod in parabolis tibi significem latras, agno canes, denique bono malos? Volo sis api argumentosae similis, quae mel elicit ex urtica: ut sumas mel de petra, oleumque de saxo durissimo. Gentilium novi superstitionem, sed omnis creatura Dei aliquod habet exemplar honesti. Unde ipse, tum aries, tum leo, tum vermis dicitur, sed plurima ipsis interierant, in nobis fructum abundare fecerunt. Quod si illi zonas habuasini et sues, aut aliqua inhumanitate brutorum similes, quo fidei, quo spei, quo charitatis merito digni
Abbreviated transcription (Latin):
tetebrȩ fiat. leueotẽ fugito. Mãs
ꝗ deus bellãtiũ dici meruit tͥũ¬
roꝵ & derisũ coclestis curiae.
A mire meditare saltẽ cathenas
ripete ulũ ad huc ruptibiles sũt
neclaudus ille faber & turpis
quẽ ds̃ nõ ẽ m̃sa. n dea est
dignata culali. te sue uen̾i. suo amo¬
re xathen&: & te sui similẽ
t̃pẽ & claudũ. ĩmo ꝙ magis ti¬
meo loripedẽ faciat: & nõ poᷤ¬
sis quł saluat fixã hr̃e ũgulã.
se& alligatꝰ urn̾i. dolor fias &
derisio uiuẽtiũ. dũ tibi applau¬
dũt cx̧ci. Afalso deaꝵ uidicr
reꝓbata ẽ pallas. ꝗa delectart
nõ ꝓmisit. s& pdtͥe. Amice
nũ ꝗd & tusic uidicas: Uidto¬

Expanded text:
tenebrae fiant, Leucothoen fugito. Mars qui deus bellantium dici meruit, triumrorum, et ad risum coelestis curiae. XII. Amice, meditare saltem catenas, ripe te dum adhuc ruptibiles sunt, ne claudus ille faber et turpis, quem deus non est mensa, nec dea est dignata cubili te Veneri suo more concatenet, et te sui similem turpem et claudum, immo quod magis timeo, loripedem faciat: et non possis quod salvat, fissam habere ungulam, sed alligatus Veneri dolor fias, et irrisio videntium: dum sibi applaudant caeteri. A falso dearum judice reprobata est Pallas: quae non delectare promisit, sed prodesse. Amice, numquid et tu sic judicas? Vid
Abbreviated transcription (Latin):
rñsio. & ꝙͣ tũcũq dura fuit
cula tũris acrisiĩ. ualluqu̾e
młtiplici signatã dãnes pu¬
diciciã soluit. Amice sic u
decrlo pluit ĩcestꝰ. Quã nũqͣ
fallithũilis. uĩcit sb̾limis. Sic
uilegiata.ꝯstãt̾ tãdẽ oppressa
apolinis fãtasmate xxp̃. Ami

Expanded text:
nsio: et quantumcumque dura fuerit, cula turris Acrisii, valloque multiplici signatam Danaes pudicitiam solvit. Amice, sicut de coelo pluit incestus: sic quam numquam fallit humilis, vincit sublimis. Sic vilegiata constanter, tandem oppressa Apollinis phantasmate concepi
Abbreviated transcription (Latin):
Sic facecia u̾bi metelli. diu̾¬
tit ab on̾ib dorsũ eiꝰ. Ami¬
cesiux orari oport&. nõ ex¬
pedit ꝗdẽ. Uentñ sit amor
ĩ cã nõ cẽsus.  faciẽ uxoris
eligas nõ uestẽ: & aĩu nõ
aurꝰ. & tibi nubat uxor nõ

Expanded text:
Sic facetia verbi Metelli divertit ab oneribus dorsum ejus. Amice, si uxorari oportet, non expedit quidem. Verumtamen sit amor in causa, non census. Et faciem uxoris eligas, non vestem. Et animum, non aurum. Et tibi nubat uxor, non
Abbreviated transcription (Latin):
boris illiꝰ surculos micare. qñ¬
ĩueĩri nõ poterũt Sẽsit sulpiciꝰ
ubi ip̃m calceiis suus p̃mebat
ꝗ ab uxore nobili & casta diu̾¬
tit. Amice caue tibi. ne te p̃¬
mat calcrꝰ. ꝗ auelli nõ possit
Ait cato uncẽsis. Si absq femi

Expanded text:
boris illius surculos mendicare, boris illius surculos mendicare, inveniri non poterunt. XIX. Sensit Sulpitius ubi ipsum calceus suus premebat, qui ab uxore nobili et casta divertit. Amice, cave tibi ne te premat calceus, qui avelli non possit. XX. Ait Cato Uticensis: Si absque femina
Abbreviated transcription (Latin):
diũ tarẽtiȩ. uxorari noluit. di¬
cẽs ꝑitͥ uxori ꝗ philosophiae
oꝑã date nõ posse. Amice ũt
agadib herculis poeta. facũ dię
lenis & urũ ddȩ. rep̃hẽsus ẽ alinio
peno. Qui & uxorato ystoriogra¬
pho. ꝙ młtaꝵ gaudeͣt amoribus
eĩ eo iecore. iunonẽ amattitiꝰ
ꝙ młti uultures ĩ młta diuel.¬
ro resurgo cautibi. si paulu¬
lũ oppͥmdr alacriꝰ resumo at¬
tate. tũ ruri. tũ nothi.tũ ex¬
ypiri. lȩtitia effusiõẽ lasciui¬
libi  ĩ cũbẽs orrasũ facit. Sic
mars.ruptis testiculis ĩ m̃sa
coelesti. rexũbit ꝯuiua suꝑũ
aqͣ uxoriꝰ młciber. suo fune lõ¬
x religat᷑. Sic leuiꝰ ligãt. mł¬
ta fila. ip̃ sola cathena. Sic mͥ
uicino suo. Amice arborẽ
hẽo ĩ orto meo ĩfelicẽ. de ꝗͣ
se pͣ uxor mea suspẽit. pꝰ¬
Quui arriꝰ. Mirorte ĩ tot successi¬
b lacͥ masmueĩsse. Et iter. Dii
spẽdit. Et iter. Amice cheche mͥ
de arbore illa surculos qͦs serã
A micetimeo nete oporteat ar¬

Expanded text:
dium Terentiae uxorari noluit, dicens se pariter uxori et philosophiae operam dare non posse. Amice, utia Gadibus Herculis, poeta facundiae lenis, et jucundae, reprehensus est a Livio Poeno, gravi et uxorato historiographo, quod multarum gauderet amoribus,enim eo jecore Junonem amat Tyrus, quod multi vultures in multa divelr, resurgo cautius: si paulum opprimor, alacrius resumo aetate tum Euri, tum Nothi, tum Zephyri laetitia effusiore lasciviLibs incumbens occasum facit. Sic Mars ruptis testiculis in mensa coelesti recumbit conviva superum, a qua uxorius Mulciber suo fune longe religatur. Sic levius ligant multa fila quam sola catena. Sic mihi ait Arrio vicino suo, Amice, arborem habeo in horto meo infelicem, de qua prima uxor mea se suspendit: poCui Arrius: Miror te in tot successibus lacrymas invenisse. Et iterum: Dii spendit. Et tertio: Amice, da et mihi de arbore illa surculos quos seram. Amice, timeo ne et te oporteat ar
Abbreviated transcription (Latin):
Attractũ blãdiciis tractauit
suauit. Quũq iã demostene ᷤ
emoliret᷑ ad thalamos. petiit
ab rothays cẽtũ thalẽta ꝓ
cõsensu. At ille suspiciẽs in
A mice ũt ĩ corlũ ꝗ tuacum̃
m̃tiserigas. ut id effugias.¬

Expanded text:
ctavit suaviter. Cumque jam Demosthenes emolliretur ad thalamum, petivit ab eo Lais centum talenta pro consensu. At ille suspiciens in Amice, utinam in coelum et tu acumen mentis dirigas, ut id effugias
Abbreviated transcription (Latin):
te sodes. ad modũ hũilitatis
eiꝰ. ꝗ totũ sibi mũdũ hũpliati⁊
& audi amicũ tuũ. Et si ce¬
sarẽ errasse credis. ꝗ tũgilio
nõ credidit. exaudi & attẽale
Qd de aliis ꝯtĩgerit. ut tibi ꝓ¬
sit coꝵ lȩsio. In dẽnis eĩ ẽ casti¬
ga. quã ꝑsuadẽ exẽplaria.
Nescio qͦ reffugio tutꝰ es. aut
qͦ topeseis asilo. Cesar ĩmiẜicoͣ¬
tu si ĩuͣp tale ꝯmasiũ euasistĩ

Expanded text:
d ad modum humilitatis ejus, qui totum sibi mundum humiliavit: et audi amicum tuum. Et si Caesarem errasse credis, qui Tugillio non credidit: exaudi et attende, quid et aliis contigerit, ut tibi prosit eorum laesio. Indemnis est enim castigatio quam persuadent exemplaria. Nescio quo refugio tutus es, aut quo torpescis asylo. Caesar immisericortu si
Abbreviated transcription (Latin):
nesicꝰ s: adhibes aĩu ut aper la¬
ut sprȩta medea. tibi miseris ut
regie pacis ẽ. Amice se hũilia¬
uitꝰ lic& cit᷑ ꝑfectũ domitor
orbis. fideli suo. & penẽ pedẽ
retulit. ꝗa pene paruit. ꝙ pe¬
ne succubuit. ꝗa pene obedi

Expanded text:
neficiis: adhibes animum, ut aper laut spreta Medea. Tibi misereris, utregiae pacis est. Amice, se humiliavit, licet citra perfectum, domitor orbis fideli suo: et pene pedem retulit, quia pene paruit: et pene succubuit, quia pene obedi
Abbreviated transcription (Latin):
ctaͦ. pũꝙ̃ delictũ. Hinorũt cp
flos uen̾is rosaẽ. ꝗa sb eiꝰ pur¬
pura. młti latã aculei. Metel
rã. fama felicẽ. ducẽ nollet.
Malo eͥe meus ꝙͣp suus. Quoi ma¬
riꝰ. lmmo ip̃a tua erit. At ille
Immo uiꝵ oport& eͥe uxo

Expanded text:
t pungit delictum. Hi norunt quod flos Veneris rosa est: quia sub ejus purpura multi latent aculei. XXI. Metellram, fama felicem ducere noluit: Malo meus esse quam suus. Cui Marius: Immo ipsa tua erit. At ille: Immo virum oportet uxoris
Abbreviated transcription (Latin):
ueras. Ideo loꝗ prohibror. ue¬
ritatis augur. nõ uolũtatis
Lucinã amoꝰ & merulã. ꝗ̃ lȩti¬
tiã aurȩ lȩnis. xẽtu placido
nã: q̃ optatȩ tp̃s iorũditatis.
tota delitiaꝵ plenitudĩe cu¬
mulat. Ni fallor gnatones
circem: ꝗ̃tibi suspirate sua-¬
uitatis aromatȩ gaudia ple¬
na ꝑfũd&. ut falatis. Ne sus
fias. aut asinꝰ: tacͣe nõ possum.
ꝓpmnãt tibi melitũ thositũ mi¬
nistri babel. qđ blãde ĩ gredit̃.

Expanded text:
ero. Ideo loqui prohibeor, veritatis augur, non voluptatis. Lusciniam amo et merulam, quae laetitiam aurae lenis concentu placido nam: quae optatae tempus jucunditatis tota deliciarum plenitudine cumulat. Ni fallor, gnatones Circen, quae tibi suspiratae suavitatis aromate gaudia plena perfundat, ut fallaris, ut sus fias, aut asinus: tacere non possum. Propinant tibi mellitum toxicum ministri Babel: blande ingreditur
Abbreviated transcription (Latin):
li m̃tis elegãtia. pꝰ europã mu¬
gire coatꝰ ẽ. Amie etie q̃bo
hitas suꝑ curlos extulit. femiꝰ¬
ax̃ ad mugitũ si nõ esibue ma
p̃nũciauit abitũ. ut mͥito solis
noĩe. solus illustraret̃: ĩ fatuatꝰ
amore leucotes sibi adignomi¬

Expanded text:
li mentis elegantia, post Europam mugire coactus est. Amice, ecce quem bonitas super coelos extulit, femre ad mugitum: si non es major primitiavit ambitum, ut merito Solis nomine, solus illustraretur, infatuatus est amore Leucothoes, sibi ad ignomi
Abbreviated transcription (Latin):
fõtis riuulos. aut tͥbidos. aut
cordis mei. uiciũ or̃õis expri¬
mit. E strumosa dictionu
ĩꝑitas. elelicatũ offẽdit aĩu
sẽ a dissuadẽdo lubẽtͥ: sos ꝗa¬

Expanded text:
fontis rivulos, aut turbidos, aut cordis mei, vitium orationis exprimit: et strumosa dictionum imperitia delicatum offendit animum. sem me ad dissuadendum libent
Abbreviated transcription (Latin):
tauit ĩ obediẽtiã ꝗ̃cit᷑ mũdi
tͥminũ. nõ absist& expugna¬
sua traxetrũt. Amier ꝯtumit¬
lia uiri ẽ uxor ĩ obediẽs. Ca¬
ue tibi. Utritas q̃ nõ p̃t fal¬
li. ait de bt̃o dauid. Inurni

Expanded text:
tavit inobedientiam, quae citra mundi terminum non absistet expugnasua traxerunt. V. Amice, contumelia viri est uxor inobediens. Cave tibi: veritas quae non potest falli, ait de beato David: Inveni
Abbreviated transcription (Latin):
ctare doctos: eatñ senatores do¬
cuit ẜuare urbẽ ĩcẽdio. thesau¬
ros rapina. se ip̃os a telis hostiũ
ser salutẽ strepit. lõ tacͥẽ non
possũ. De siderio tuo totꝰ ĩ flama¬
tus. speciosi nobilitate capitis
seductꝰ. chimerã hescis ex qđ¬

Expanded text:
ctare: ea tamen senatores docuit servare urbem ab incendio, thesauros a rapina, se ipsos a telis hostium. ser salutem strepat: ideo tacere non possum. Desiderio tuo totus inflammatus, et speciosi nobilitate capitis seductus, chimaeram nescis e
Abbreviated transcription (Latin):
sapũtiũ. Appone at corad
doctͥnã meã q̃ pulc̾trit
tre tuo. & redũdabit in la¬
biistuis. ut sit ĩ domono fi¬
dutia tua. Uñ & oñdi eã tibi
lis ꝗ misũt. Nõ facias uiolẽ¬
tiã paupi. ꝗa pauꝑ ẽ. neꝑꝯ¬

Expanded text:
adpone autem cor ad doctrinam meam quae pulchra erit tre tuo et redundabit in labiis tuis ut sit in Domino fiducia tua unde et ostendi eam tibi illi qui misit te non facias violentiam pauperi quia pauper e
Abbreviated transcription (Latin):
cis logiortrit. Vir pauper
calĩinias pauꝑes. siłis ẽ im¬
bri urhem̃ti. ĩ ꝗͦ parat᷑ fa¬
mes. Qui dereliquũt lix̃
lauilãt ĩpiũ. ꝗcustodiũt

Expanded text:
is longior erit vir pauper calumnians pauperes similis imbri vehementi in quo paratur fames qui derelinquunt legem laudant impium qui custodiunt
Abbreviated transcription (Latin):
at crudelis mittet̃ ꝯ eũ. Ex¬
pedit maꝙ̃ ursȩ &currere
raptis fetib. ꝙͣ fatuo cõfi¬
detisibi ĩ stultitia sua. Qui
credit mala ꝓbamis. nõ it¬
ced& malũ e domocius.
Qui dimittit aquã cap̃ est
tumeliã. iudiciũ desit. Et

Expanded text:
 crudelis mittetur contra eum expedit magis ursae occurrere raptis fetibus quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua qui reddit mala pro bonis non recedet malum de domo eius qui dimittit aquam caput est contumeliam iudicium deserit et
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa tuã. ne desideres de
cibis illiꝰ. in qͦ ẽ paĩs m̃dacii
Noli laborare ut dittris.s&
prudẽtiȩ tue pone mudũ
Neerigas occłos tuos ad opts
qͣs non potes hr̃e. ꝗa facĩt
sibi pẽnas qiͣ aulę. & uola¬
bũt ĩ cxlũ. Ne cumadas
cũ hor̃e ĩuudo. & ne desi

Expanded text:
animam tuam. Ne desideres de cibis ejus: in quo est panis mendacii. Noli laborare ut diteris: sed prudentie tue pone modum. Ne erigas oculos tuos ad opes: quas non potes habere: quia facient sibi pennas quasi aquile et volabunt in celum. Ne comedas cum homine invido: et ne des
Abbreviated transcription (Latin):
amisso clauo: & dices. Uerbe¬
rauerũt me. & nõ dolui. Tra¬
xerũt mne. & ego nõ sẽssi. Qñ
eiuigilabo. & rursus uina
Neemultris uiros malos. nͨ
desideres tͥe cũ tis. ꝗa rapi¬
nas meditat᷑ m̃s ror ꝗ frau¬
des: labia eoꝵ locũt᷑. Sapĩa
ȩdificabit᷑ domꝰ ꝓ prudẽ¬
tia roborabit᷑. In doctͥna

Expanded text:
dices: Verberaverunt me, sed non dolui: traxerunt me, et ego non sensi: quando evigilabo, et rursus vina Ne aemuleris viros malos, nec desideres esse cum eis: Quia rapinas meditatur mens eorum, et fraudes labia eorum loquuntur. Sapientia aedificabitur domus, et prudentia roborabitur. I
Abbreviated transcription (Latin):
ĩserutabile. Auferrubigi¬
nẽ de arg̃to. &egredict᷑
uas purissimũ. Aufer ĩpre¬
tatẽ de uultu regis. ꝗ fix¬
mabit᷑ i̾titia thronꝰ ciꝰ. Ne
ꝯliosus appareas corã rrge
& ĩ loco magnor ne stet̾is
Meliꝰ ẽ eĩ ut dicat̃ tibi.ascẽ¬
de huc. ꝙͣ ut humilicris co¬
rã pͥncipe. Quȩ uiderũt
orcłi tui. ne ꝓferas ĩuirgio
cito. ne p̾ea tm̃dare nõ po ᷤᷤ

Expanded text:
er rubiginem de argento, et egredietur vas purissimum. Aufer impietatem de vultu regis, et firmabitur justitia thronus ejus. Ne gloriosus appareas coram rege, et in loco magnatorum ne steteris. Melius est enim ut dicat tibi: Ascende huc; quam ut humilieris coram principe. Quae viderint oculi tui, ne proferas in jurgium cito: ne p
Abbreviated transcription (Latin):
frẽni meũ. suggẽtẽ ubera
mt̃is mex̃. E ĩ cubiculũ
gĩtricis meg. Ibi me do¬
cebis. Et dabo tibi piculũ
ex uino xlito & mustũ
malori granatoꝵ incori.¬

Expanded text:
rem meum sugentem ubera matris meae, et in cubiculum genitricis meae, ibi me docebis, et dabo tibi poculum ex vino condito, et mustum malorum granator
Abbreviated transcription (Latin):
Os̃ dies pauꝑis mali. secura
racũ caritate. ꝙͣ adiitu¬
lũ saginatũ cũ alio. Uir ira¬
cõdus ꝓuoxat rixas. ꝗ pati¬
ẽs ẽ.mitiꝯat suscitatas. ltͥ

Expanded text:
s dies pauperis, mali: secura ra cum charitate, quam ad vitulum saginatum cum odio. Vir iracundus provocat rixas: qui patiens est, mitigat
Abbreviated transcription (Latin):
sapiẽte coripi. ꝙͣ stultoꝵ adu¬
latiõe decipi. ꝗa sic̃ sonitꝰ spina.¬
rũ ardeniũ sb olla. sic risus
stulti.Se ꝙ hoc uaĩtas. Calũ¬
nia ꝯturbat sapiẽtẽ. & ꝑdaͦ
robur cordis illiꝰ. Melior ẽ
finis orõis ꝙͣ pͥncipiũ. Me¬
lior ẽ patient arrogante.
Ne sis ur lox ad irascendum

Expanded text:
sapiente corripi, quam stultorum adulatione decipi. Quia sicut sonitus spinarum ardentium sub olla, sic risus stulti: sed et hoc vanitas. Calumnia conturbat sapientem, et perdet robur cordis illius. Melior est finis orationis, quam principium. melior est patiens arrogante. Ne velox sis ad irascendu
Abbreviated transcription (Latin):
sĩt pauci ẜ moẽs tui. Młtas cu¬
ras scũt᷑ sõnia. & ĩmłtis ẜmo¬
nib ĩurĩt̃ stultitia. Si ꝗd uo¬
uisti deo. ne moreris rede᷑
Displic& ei ĩ fidelis & stulta pro¬
missio. S q̃cũq uoueris red¬
de. Multo meliꝰ nõ uou̾e.¬

Expanded text:
sint pauci sermones tui. multas curas secuntur somnia, et in multis sermonibus inuenitur stultitia. si quid uouisti deo, ne moreris reddere: displicet enim ei infidelis et stulta promissio: sed quodcumque uoueris redde: multoque melius est non uoue
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ laborauit ĩuẽtũ. Cũctis di¬
eb uitȩ sue. comedit ĩ tene¬
bris. & ĩcuris młtis. & ĩ erĩna
atq tristitia. Hoc itaq i ui
sũ ẽ bonũ. ut comedat ꝗs &
bibat. & fruat᷑ lȩritia ex labo¬
re suo. qͦ baborauit ip̃e sb sole.
nũo dieꝵ uitȩ suȩ. qͦs dedit
eis deus. Et hȩc ẽ ꝑs illiꝰ. Et oĩ

Expanded text:
oravit in ventum, cunctis diebus vitae suae? Comedit in tenebris et in curis multis, et in aerumna atque tristitia. Hoc itaque mihi visum est bonum, ut comedat quis, et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo, quo laboravit ipse sub sole, Numero dierum vitae suae, quos dedit ei Deus: et haec pars illius.
Abbreviated transcription (Latin):
lũt. digne te laierasse uude¬
ant̃. aut ꝗimitari. cogant᷑
delinquẽ. Uince q̃tũ potes
ĩmo ẽ plus ꝙͣ nõ potes molli¬
crimas repͥme. nt grãdis pue¬
tas ĩ nepotẽ. ap̃ ĩerciulas m̃¬
tes. despaꝰ putrr̃ ĩ deũ. & side¬
rãdus ẽtibi qĩ absers. non qͣiꝰ
mõtuus. ut illũ expectare
nõ amisisse uidearis. Uerꝑ
ꝗd ago. madẽs dolori. quẽ
tũ: ac ñ potiꝰ replico tibi
ucinas regũ misias.⁊ nr̃i
plãgẽdus sit. ꝗ hac luce ca¬
ruit. ꝙͣ ugratulãdũ ti. qp
de tãtis malis ruasit. Nota¬

Expanded text:
lunt, digne lacerasse uideantur aut, qui imitari, cogantur delinquere. uince, quantum potes, immo etiam plus quam potes, mollicrimas reprime, ne grandis pietas in nepotem apud incredulas mentes desperatio putetur in deum. desiderandus tibi est quasi absens, non quasi mortuus, ut illum expectare, non amisisse uidearis. Uerum quid ago medens dolori, quem tum, ac non potius replico tibi uplangendus sit, qui hac luce caruit, quam congratulandum ei qui de tantis malis euaserit? Co
Abbreviated transcription (Latin):
sbueĩre. Mihi nõ placã
tutis dei. & cẽturionẽ cõ¬
neliũ. ut lexx istũ. statĩ
alienis signis deuotꝰ miles fuͭ
donãdiis lauea sit. pꝰꝙͣ suore¬
gi cixꝑit militare. Baltro
posito. habituq mutato. qd
castrẽsis perulii fuit.ĩ pauꝑeᷤ
t̾rogauit. Lexrat eĩ. Quult

Expanded text:
non placent tutis dei et centurionem Cornelium, ut lego iustum, statim , ut, qui sub alienis signis deuotus miles fuit, donandus - laurea sit, postquam suo regi coeperit militare. balteo posito habituque mutato, quidquid castrensis peculii fuit, in pauperes erogauit. legerat enim: qui uult
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ꝙ erat notissimũ. eote¬
nꝰ. fatigatioe ediptica. solẽ
pati molestias nõ debere.
ẜ. luna ab oriẽte. solarem
fulgorẽ. uelis ethyopicis
obducẽtẽ. solere ĩ ocridua.
hora captare ꝑ fugia: tũe
ãt lucuenos thesduros. ca
ꝓferẽtes recõdere auidẽtes.

Expanded text:
 erat notissimum, eo tenus fagitatione ecliptica solem pati molestias non debere, et lunam ab oriente solarem fulgorem velis Aethiopicis obducentem, solere in occidua ora captare perfugia, tunc autem lucigenos thesauros caliproferentes recondere Occidentis,
Abbreviated transcription (Latin):
humanitꝰ fiͦ ex u̾gĩe ẽ dignatꝰ.
U ñ mihi respõsalia młtociens
remisisti. nõ solũ hec cͥe utra
fũditꝰ ignorare: uei dẽ quis
renu: paulũ uo hominem
m̃di circuitorẽ. & siminiũ¬
u̾biũ de mat̾ialib adĩmati¬
alia nõ uelle susciꝑt: immo
me reffellẽdũ. qm̃ patͥna re¬
ligioĩs uira. degener omittẽs.
diare suo ꝓposito destinauit.
penetralib cordis mei ĩfudit
ut tibi memoriale piissimũ
recordarer. qͣlit̾ in helyopoli
ginti ãnor fere tẽpus re¬
uoluẽs parit̾ morabamur:
quom feria qͣdã sexta.fer¬
me hora ꝙ̃ qͣi sexta. luna
se ei iniciẽte sol.ẽ. hor ribi¬
litͥ obseuratꝰ. ꝗa nõ deus
sꝙ cͥatura dei. lucis sue oc¬
aboleri. Obsusi nãq orbe
uniformit᷑ tenebraꝵ cali¬
ꝯme tabescẽte. ut purga¬
tũ rediit solis dyametr̾u.
regulã phillippi arcidei

Expanded text:
ignatus. Unde mihi responsalia multoties remisisti non solum te haec esse vera funditus ignorare, verum et quis renuere; Paulum vero hominem mundi circuitorem, et seminiverbium, de materialibus ad immaterialia non velle suscipere; imo me refellendo, quoniam paterna religionis jura degener omittens, diare, suo proposito destinavit, penetralibus cordis mei infudit, ut tibi memoriale piissimum recordarer, qualiter in Heliopoli ginti annorum fere tempus exsolvens, pariter morabamur: cum feria quodam sexta ferme hora etiam quasi sexta, luna se ei injiciente, sol est horribiliter obscuratus, quia non Deus, sed creatura Dei lucis suae ocaboleri. Obfusi namque orbe uniformiter tenebrarum caligine tabescente, ut purgatum rediit solis diametrum, regulam Philippi Aridei