comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis primiferus panlulum ascitellitibus
regus segregatus conuocat legionem et hac
oracionẽ sãnctiones alloquitur. Gratulor
uituti uestre commilitones optumi quos¬
pro amore religionis mllam uobis cescris
preceptum affulit formidinem. Gaudenti¬
bus quodam modo animis titidi cio netem
gloriosam commnilitones nostros indistis.
elubus tinm ne quisquam quod armatis
facile est. Specie deffencionis beatissimis
fimeribus manus obuiat aifferce tempta
ret. Iam michi ad hunis rei interditum
xpristi nostai parabatur exemplum qui ex¬
uocis iussione recondidit bocens maiorem
armis omnibus xpristiane contidencie esse
rpristus plane mentes nostras manusq
prohibuit nequiscam diuino operi morta¬
libus dextus obstitisset quin ymo cepti
operis fidem perhempni religione comple¬
te. Hactenus exempla scictis incecta codi¬
cibus legebamus iam nunc per nos met
ipsos quos seqii debeamus inspicimus.

Expanded text:
s primicerius .| paululum a satellibus regiis segregatus conuocat| legionem et hac orationem sancti oris alloquitur.| Gratulor uirtute uestrae commilitones| optimi quod amore relegionis nullam uobis caesa| ris praecepta attullere formidinem . gaudentibus| quodam modo animis . tradi ad necem gloriosam| commilitonis uestros uidistis quam timui ne quis| quam quod armatis facile est . speciae defensionis| beatessimis funeribus manus obuias adferre temta| ret. Iam mihi ad huius rei interdictum . christi nostri| parabatur exemplum qui exuoces iussione recon| didet . docens . maiorem armes omnibus . christiane| confidenciae esse ristus plane men| tis uestras manusque prohibuit ne quisquam deui| no opere mortalibus dexteris obuiaret . quin immo .| caepti operis fidem perennem religionem conplete| hactenus . exempla sacris inserta codicibus legebamus| Iam nunc per nosmet ipsos quos sequi deberemus as| peximus.
Abbreviated transcription (Latin):
E
caro xpristi: que crucifixa est. que
sepulta est. Uere ergo illius caris sacra¬
mentum est. Ipse clamcit dominus no¬
ster ihesus: hoc est corpus meum. An¬
te benedictionem uerborum celestium.
alia species nommnatur: post consetra¬
tionem corpus significatur. Ipse dicit
sangunem suum aute consecrationẽ
aliud dicitur. post consecracionem san

Expanded text:
e caro Christi, quae crucifixa est, quae sepulta est: vere ergo carnis illius sacramentum est. 54. Ipse clamat Dominus Jesus: Hoc est corpus meum . Ante benedictionem verborum coelestium alia species nominatur, post consecrationem corpus significatur . Ipse dicit sanguinem 340 suum. Ante consecrationem aliud dicitur, post consecrationem san
Abbreviated transcription (Latin):
punietur. Posuitq dominus cayn sig¬
num ut non eum inteificeret oninis qui
imuenisset eum. Egressus q cayn afa¬
cie domini: habitauit interra profugus
ad orientalem plagam eden. Tu autem.

Expanded text:
punietur. Posuitque Dominus Cain signum, ut non eum interficeret omnis qui invenisset eum. Egressusque Cain a facie Domini, habitavit in terra profugus ad orientalem plagam Edem. Cognovit
Abbreviated transcription (Latin):
seri quorumdam tepiditas exigit quoꝵ
deuocio cessantibus signis frigescit. Tu ãt.¬
becitissimo iuro sua prerogatiua
ammodum sufficit: qui tantopete fulgo

Expanded text:
seri, quorumdam tepiditas exigit, quorum devotio cessantibus signis frigescit. tissimo patri, sua praerogativa admodum sufficit: qui tantopere fulgo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dreuccatus est publicas mulieres publi¬
te adse ingredi fecit ad hoc tantum ut uisis his
populi intencio reuocaretur. At uero magis
Ppulis magisq clamabãt. Pecratum tuum si
nos. At ille cum uideret nichĩ suam intenciõe¬

Expanded text:
 revocatus est; publicas mulieres publice ad se ingredi fecit, ad hoc tantum, ut visis his, populi intentio revocaretur. At vero populus magis magisque clamabat: Peccatum tuum super nos. 8. At ille cum videret nihil inten
Abbreviated transcription (Latin):
ingens in opidum secus utriusq multitu¬
do affunit ẽciam ⁊ regina baltildis: cum filiis ⁊ op¬
tunatibus ⁊ excertitu copioso. Que uelociter oppi
infletum prorupit: plorans atq eulans quod
eum uiuum minime reperisset. Cimq diu feretro
incumbens lamenta geminaret: rogat interim p̃¬
parari quemadinodum corpus beati iiri ad chala
monasterium suum transferret. Sed cum uoluis
fletu cohisere se poterat. Deniq cum ex nimio dolore absentiam̃
cepit manus pectusq lãbere: ac genas copioso lacrunarian imbre per¬
fundere. Et ecce dum sanctum corpus ex osculans palparet: miraculum
ion silẽdũ illico contigit. Nã cũ eẽt hiemis tẽpus. ⁊ corpus iam du

Expanded text:
ingens in oppidum utriusque sexus multitudo. Adfuit etiam et regina Balthildis cum filiis et obtimatibus exercituque copioso; quae velociter oppidin fletum prorupit, plorans atque eiulans, quod eum vivum minime repperisset. Cumque diutissime feretro incumbens lamenta geminaret, rogat interim praeparari, quemadmodum corpus beati viri ad Cala monasterium suum transferret; sed cum voluissfletu cohibere se poterat; denique cum ex nimio dolore absentiam coepit manus pectusque lambere, ac genas copioso lacrymarum imbre perfundere: et ecce repente dum sanctum corpus exosculans palparet, miraculum non silendum illico contigit. Nam cum esset hiemis tempus, et corpus jam dudum
Abbreviated transcription (Latin):
ancta actalis est scripture dumne sb̃¬
limitas ut non solum uerba que a
sanctis uel ab ipso domino dicta re

Expanded text:
anta ac talis est divinae Scripturae sublimitas, ut non solum verba, quae a sanctis vel ab ipso Domino dicta re
Abbreviated transcription (Latin):
deus: et nomini tuo perfice ue
stram tuis defende presidus. Et ad bñf.
t a nostris excessibus Collecta.
domine prauitates: ut non indigna¬
quesumus memor humane

Expanded text:
Deus, et nomini tuo perfice verstram tuis defende praesidiis. t a nostris excessibus, Domine, tDomine, pravitates, ut non indignine, memor humanae
Abbreviated transcription (Latin):
ses suas iusitaret: extitit
quedã certa causa ut ĩuna
basilisda ĩt̾diceret cursũ uł
oblationẽ: quousq ip̃e iu¬
beret celebrari. Erat at illic
pres biter qͥdã mnale cõsciẽtie saucius cius
iudelicet obclpã excomunicacio ꝓcesserat.
Q ep̃i iussis minꝰ obtẽꝑandũ credẽs uerba¬
q eiꝰ leuit ualde ferẽs cũ lõguis eũ aloco
iłio abisse estimaret. mox sigñ escłie statu¬
ta hoͣ sicut mos erat płsare cepit. Tue ad
ꝯfutãdã hũanã p̾sũptionẽ magis ĩsẽsibi¬
lis ꝙͣ racõnabłis creatura ũbis ep̃i parẽs ue¬

Expanded text:
st, visitaret, extitit quaedam certa causa, ut in una basilica interdiceret cursum vel oblationem, quousque ipse iuberet, celebrari. Erat autem illic presbiter quidam malae conscientiae saucius, cuius videlicet ob culpam excommunicatio processerat. Qui episcopi iussis minus obtemperandum credens verbaque eius leviter valde ferens, cum longius eum a loco illo abisse aestimaret, mox signum ecclesiae statuta hora, sicut mos erat, pulsare coepit. Tunc ad confutandam humanam praesumptionem magis insensibilis quam rationabilis creatura
Abbreviated transcription (Latin):
ses suas iusitaret: extitit
quedã certa causa ut ĩuna
basilicaa ĩtdiceret cursũ uł
oblationẽ: quousq ip̃e iu¬
beret celebrari. Erat at illic
presbiter qͥdã inale cõsciẽtie saucius ciius
iudelicet obcłpã excomunicacio ꝓcesserat.
Q ep̃i uuissis minꝰ obtẽꝑandũ credẽs uerba¬
q eiꝰ leuit ualde ferẽs sũ lõgius eũ aloco
iio abisse extimaret. moxsigñ escłie statu¬
ta hoͣ sicut mos erat płsare cepit. Tũc ad
ꝯfutadã hũanã p̾sũptionẽ magis ĩsẽsibi¬
lis qͣ racõnabłis creatura ũbis ep̃i parẽs ue¬

Expanded text:
est, visitaret, extitit quaedam certa causa, ut in una basilica interdiceret cursum vel oblationem, quousque ipse iuberet, celebrari. Erat autem illic presbiter quidam malae conscientiae saucius, cuius videlicet ob culpam excommunicatio processerat. Qui episcopi iussis minus obtemperandum credens verbaque eius leviter valde ferens, cum longius eum a loco illo abisse aestimaret, mox signum ecclesiae statuta hora, sicut mos erat, pulsare coepit. Tunc ad confutandam humanam praesumptionem magis insensibilis quam rationabilis creatura
Abbreviated transcription (Latin):
ses suas iusitaret: extitit
quedã certa causa ut ĩuna
basilisda ĩt̾diceret cursũ uł
oblationẽ: quousq ip̃e iu¬
beret celebrari. Erat at illic
pres biter qͥdã mnale cõsciẽtie saucius cius
iudelicet obclpã excomunicacio ꝓcesserat.
Q ep̃i iussis minꝰ obtẽꝑandũ credẽs uerba¬
q eiꝰ leuit ualde ferẽs cũ lõguis eũ aloco
iłio abisse estimaret. mox sigñ escłie statu¬
ta hoͣ sicut mos erat płsare cepit. Tue ad
ꝯfutãdã hũanã p̾sũptionẽ magis ĩsẽsibi¬
lis ꝙͣ racõnabłis creatura ũbis ep̃i parẽs ue¬
lutiidicto sibi silẽcõ nullũ ad pulsãtis iii¬

Expanded text:
st, visitaret, extitit quaedam certa causa, ut in una basilica interdiceret cursum vel oblationem, quousque ipse iuberet, celebrari. Erat autem illic presbiter quidam malae conscientiae saucius, cuius videlicet ob culpam excommunicatio processerat. Qui episcopi iussis minus obtemperandum credens verbaque eius leviter valde ferens, cum longius eum a loco illo abisse aestimaret, mox signum ecclesiae statuta hora, sicut mos erat, pulsare coepit. Tunc ad confutandam humanam praesumptionem magis insensibilis quam rationabilis creatura terdicto silentio, nullum ad pulsantis ni
Abbreviated transcription (Latin):
Iigne et eid habicandi bethleem adiumuantibus si¬
cnus uiris catholicis constripoit monasteriũ ¶ In quo¬
suostatuta as apliẽ Regula degens cepit quod oliui mul¬
tur cupierat clo fratrabus habitare et cũ eusebio cremonq̃si
notlioiro cuius postulacione / ex greco sermone quaiidã
epistolã traustulit in latũ ¶ hac uerosciendũ haut
matutiuã que m̃t obsornatur in occidius maxiie Re¬
gionibus. Cauouicam functionem in eus monascerio
p̃nitus Institutã ¶Gnde predictus uir occiosus non
fuisse credendus est qui tantũ nobis in trauseationẽ
dũt scripture piestitit ue ad hebreoꝵ fontem peue non
egeanlus: accedere quaudo uos facindie sue miulta crguo

Expanded text:
etenim habitaculi, Bethleem, adjuvantibus vicis vicinis catholicis, construxit monasterium. In quo statuta ab Apostolis regula degens coepit, quod olim multum cupierat, cum fratribus habitare, et cum Eusebio Cremonensi nobili viro, cujus postulatione ex Graeco sermone quamdam Epistolam transtulit in Latinuae, quae nunc observatur, in occiduis maxime regionibus, canonicam functionem monasterio primitus institutam, ubi praedictus vir otiosus non fuisse credendus est: qui tantum nobis in translatione divinae Scripturae praestitit, ut ad Hebraeorum fontem pene non egeamus accedere
Abbreviated transcription (Latin):
ficere nobis deberent ad profeciũ saluris nrc mar
renam omaeus se miandatis dominicio subdiderunt
¶Et ita cunitis duiuxerunt sõ lecibus saenatoris õt
ppõ aute actam sitam mererentus ad haul martion iciam
quo confessionis suppliciũ ꝑtrilerue̾ Sed necesse est illos
potirentur.

Expanded text:
ficere nobis debent ad profectum salutis nostrae ronam, omnibus se mandatis dominicis subdiderunt, et ita cunctis devinxerunt se legibus Salvatoris, ut propter ante actam vitam mererentur ad hanc martyrii gloriam quo confessionis supplicium pertulerunt; sed necesse est illos potirentur.
Abbreviated transcription (Latin):
nde et ip̃e quia illos bñ pebontes querentes puesau¬
es uidit libons eis secretariũ sui Reserauit archam
cosq introducens ueritatis enuangelice Rudimentis q
que desiderabant illustippat ¶am sequitur dicit
eis ueinte et uidete Stailnq sũbmngitur ¶ uenerunt õt
uiderunt bbi maueret et apud eilm mauserunt die illo
Quod si alciore sonsu libet inspicere quid nobis agendũ insi¬
mient discipull in eo quos ad ihm̃ quidem ambulantem
uenerent sos locum contumo ubi habitaret inquirelant
admouent utiqr nes ut quotiens inicarnatõis eius misterũd
as mentem reducimius sollicito semꝑ eun corde rgenius
ut habitationem nobis eterne sue mansionis que est apud
patremi estendere durnetur ¶ Dicentes cum moyse. dñe
ostende nobis gloriam tuam

Expanded text:
nde et ipse, quia illos bene petentes, quaerentes, pulsannde et ipse, quia illos bene petentes, quaerentes, pulsantes vidit, libens eis secretarium sui reseravit arcani, eosque introducens veritatis evangelicae rudimentis, quae desiderabant illustravit. Nam sequitur: Dicit eis: Venite et videte. Statimque subjungitur: Venerunt et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo. Quod si altiore sensu libet inspicere, quid nobis agendum insinuent discipuli in eo quod ad Dominum quidem ambulantem venerunt; sed locum continuo ubi habitaret inquirebant, admonent utique nos, ut quoties incarnationis ejus transitum ad mentem reducimus, sollicito semper eum corde rogemus, ut habitationem nobis aeternae suae mansionis, quae est apud Patrem, ostendere dignetur, dicentes cum Moyse: Domine, ostende nobis gloriam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
T audierunt eum duo discipuli loquentem et secuti
sunt Ilrm̃ testimoniũ ꝓhibente Iohanne quia iliũs
esset agnus deĩ secuti funt eum duo discipuli magis deside¬
aruntes ab ip̃o iltũ quam aprecursore illiĩs uerbũ gracle
ꝑciꝑore quo et ip̃i mererentur in aguoꝵ dei sorte computari
ꝑfecte sequerentur genima dilectione deuotos esse debere
hoc est et eusdom sui redemptorĩs et fratum suuil flagrã¬
Duuersus autem Ibresus et uidens eos sequentes se
Sicit eis ¶ Qud quebitis ¶ Rion potuit ignorabe
dommls quid sequentes se discipuli Iohanius quererent
sed m eoquod adillos se sequentes conuertitur quod ⁊pse
bue ¶ ꝓpẽ auxiliũ laturus occurrat Qui dixerunt er
Rabi quos dicitur int̾pretatĩõ magistes ubi habitas ¶ Nole¬
bant transitorie magisterio ueritatis perfrra sed mãsionẽ
potius in qua habitabat inquirebant quatinus ⁊ tuut
liberius in secreto berbi illuis mibui et exutde sepuis eum
pessent uisitare plennis instruendi¬

Expanded text:
t audierunt eum duo discipuli loquentem, et secuti sunt Jesum. Testimonium perhibente Joanne, quia Jesus esset Agnus Dei, secuti sunt illum duo discipuli, magis desiderantes ab ipso Jesu, quam a praecursore illius verbum gratiae percipere, quo et ipsi mererentur in agnorum Dei sorte computari.perfecte sequerentur, gemina dilectione devotos esse debere, hoc est, et ejusdem sui Redemptoris et fratrum simul amoonversus autem Jesus, et videns eos sequentes se, dicit eis: Quid quaeritis? Non potuit ignorare Dominus, quid sequentes se discipuli Joannis quaererent, sed in eo quod ad illos se sequentes convertitur, quod ipsebus ipse auxilium laturus occurrat. Qui dixerunt ei: Rabbi, quod dicitur interpretatatum MAGISTER, ubi habitas? Nolebant transitorie magisterio veritatis perfrui, sed mansionem potius, in qua habitaret, inquirebant; quaetenus et tunc liberius in secreto verbis illius imbui, et exinde saepius eum possent visitare plenius instruend
Abbreviated transcription (Latin):
potest dibixerut. ¶ In quo opere dta cũitos huiꝰ
artis arciflees dñia gratia p̾uenerut. ut multi bi¬
deutes eore opa nurarentur parit̾ hac diligerent
¶Tam et Illus smpendũ ompiis ualde erat miratulid̃
Et cũ om̃obus pene elegancus oparentur artificibꝰ
a nullo mercedem ꝑacti operis exigerent coactiaie
artificii ꝙ̃ amore uerbidei ad beatos marures snurẽt
frequenter.

Expanded text:
In quo operi. Ita cunc| tus huius artis artifices diuina gracia+ preuene| runt. Vt multi uidentes eorum opera mirarentur pa| riter ac diligerent. Nam illud stupendum impiis| ualde erat miraculum ut \cum/ omnibus pene elegancius| operarentur artificibus a nullo mercedem per“ac”ti| operis exigerint quoacticie artificii quam| amore uerbi dei. Ad beatus martyres ueniebant.| frequenter.
Abbreviated transcription (Latin):
libam sublues et croctas i et suꝑ omũs quertus basaix et
suꝑ oniõ montes. ooceqsoa / et sũꝑ om̃s coceos eleuatos
et suꝑ ocm currim excelsam et suꝑ omc̃m murũ mututum
et suꝑ om̃is naues tharsis et suꝑ om̃e quod uisu pulchrũ
ł incuruabitur subliuntas honinũ et hũisia¬
dobitur altitudo uiroꝵ ¶ Et eleuabitur dus solus in die
illa et ydola penitus conterentur ¶Et introibunt in
speliu̾itas petraꝵ et in uoragines terre ¶Afacie foruidis
nĩ et agloria marestatis eius cũ surrexerit ꝑcutere t̾rã¬
Ndie illa pioiciet homo udola argenti sui et simu¬
lachra auri sui que fecerant sibi ut adorarent talpas et
cesptiliones ¶ Et ingredientiu sassuras petrarũ et lauer¬
nas saxorũ a faciẽ formidinis dnĩ et agliã marestatis
eiue cũ surrexerit ꝑcutere terrai lectio tertia¬
mescite ergo abhomĩne ciuꝰ sp̃s in naribus aus

Expanded text:
mnes quercus Basan, et super omnes montes excelsos, et super omnes colles elevatos, et super omnem turrim excelsam, et super omnem murum munitum, et super omnes naves Tharsis, et super omne quod visu pulchrum t incurvabitur sublimitas hominum, et humiliailiter dicit: Et elevabitur dominus solus in die illa, et ydola penitus conterentur. Et introibunt in speluncas petrarum et in voragines terre a facie fortitudinis domini et gloria maiestatis eius, cum surrexerit percutere terdie illa placra auri sui, que fecerant sibi ut vespertiliones. Et ingredientur in fissuras petrarum, et cavernas saxorum a facie formidinis Domini, et a gloria majestatis ejus cum surrexerit percutere terram Sed videam
Abbreviated transcription (Latin):
cut patiũ ñrorũ fratres carissim non incerta relacione
. ditimcẽs cum uenerabilis sixtus apostolice sedis sacerdocio
scingeretur et sanctissimi laurencii archidiacomi mlnsterio
romana feoreret eccliã niuidia ardente dyaloli aduersus
nomen et fidem xpi flanima durissime ꝑsocucionis ĩcanduit
atq ot puitiosius dñicum gregem feratis bestĩe Rabres insa¬
ciata lauiaret nocendi artifex ĩnuitus ꝑuigilis prius mo¬
situr custodiam pastoris enpcrẽ.

Expanded text:
cut patrum nostrorum, fratres carissimi, non incerta relatione didicimus, cum venerabilis Xistus apostolicae sedis sacerdotio fungeretur, et 2ut sanctissimo Laurentii archidiaconi ministerio Romana floreret Ecclesia, invidia ardente diaboli, adversus nomen et fidem Christi flamma durissimae persecutionis incanduit; atque ut perniciosius dominicum gregem feralis bestiae rabies insatiata laniaret, nocendi artifex inimicus pervigilis prius molitur custodiam pastoris eripere.
Abbreviated transcription (Latin):
ira ꝑmoti inuria militantes
piecipitato in terram saltibus se dederunt ¶ Sem
martinũ flagris et fustibus Argere ceperunt ¶Cu
quid icee nuitus et incredibili paciencia prebeus
terga cedentibus muaiorem insaniã an felicibus cõmus¬
ueret magis op hoc furentes ꝙ ille quasi nĩsentiẽs
berbera illata contempueret ¶Nos illico consequõti
sede couentũ atq unũsa corporie parte lamatũ ai epami¬
uo in terrram procubusset inuenimus ¶ Statimq cũ
asseero suo nposuinus ad locũ sedis illius expeceantes
Na ꝑtim abire properauimus¬
nterea illi ingressi ad redam suam:
Puiore saciato agi quo ueceperant Iumenta piecipius
nithil penitus monebantiu ¶ Consurgũt doiide om̃s
pariter in serbera cõsumit gallicas anulare pena
mastigias ¶Tota Rapitur silua de proximo tradibus
Imnẽta tundint᷑ ¶ Sed nichie penitus seue manus age¬
bant Guo codemq in loco stabant fixa simulachoꝵ¬
¶ Gaued agerent infelices homĩnes nesciebant nec bltra

Expanded text:
rmoti injuria militantes, praecipitatis in terram saltibus, se dederunt: dein Martinum flagris ac fustibus urgere coeperunt; cum quidem ille mutus et incredibili patientia praebens terga caedentibus, majorem insaniam infelicibus commoveret, magis ex hoc furentes, quod ille quasi non sentiens verbera illata contemneret. Nos illico consecuti, foede cruentum atque universa corporis parte laniatum, cum exanimis in terram procubuisset, invenimus: statimque eum asello suo imposuimus, ac locum caedis illius exsecrantes raptim abire properavimusnterea illi regressi ad raedam suam furore satiato, agi quo ire coeperant, iumenta praecipiunt. nihil penitus mouebantur. consurgunt deinde omnes pariter in uerbera: consumit Gallicas mularum poena mastigias. tota rapitur silua. de proximo, trabibus iumenta tunduntur, sed nihil penitus saeuae manus agebant: uno adque eodem in loco stabant fixa simulacra. quid agerent infelices homines nesciebant, nec iam ultra
Abbreviated transcription (Latin):
andem ergo in se regressi ceperunt¬
ce rebuuñt quereie quis ille esset quem in eodem loco aute pau¬
lubũt ercidissent ¶Cuui ꝑ cũtãtes. cognostunt ex biantil
martĩ ase tam coudelit Gerberatũ ¶Eũ boro apparet
omõbus causa mainfesta nec iguorais iam poterant
quin os illius uiri inuriam tenorentur ¶ Igitum oms
uerant caput atq ora cousꝑsi aute auartun segenua.
par uoluñt ueuiã petentes et et cos abue siueret postu¬
lances satiõ se uel sola constiencia dedisse penarũ satisq
iicellexisse qũĩ eosdem ipos uiiuos absorbe̾ terra po¬
tuisset uel ip̃d pocius amissis sensibus in imuobilem
saxorid̃ naturam Rigescere debuissẽt sicut affixa lo
cis quibus sceterant dmũta uidissent orare se atq os¬
sccrare ¶ Et Indulge̾t sceleri ueniã et copiam p̃staret
abeiddi¶ Seuserat eciam priusꝙͣ accurreret̃ bio boatus
illos teueri nobisq id aute iam dixerat ¶ ueniã taud
clement̾ Indulsit cosdem abire ꝑmisit anmalibus
pestitutis¬

Expanded text:
andem ergo in se regressi, coeperunt quaerere quis ille esset quem in eodem loco ante paululum caecidissent; cum percunctantes cognoscunt ex viantibus Martinum a se tam crudeliter verberatum. Tunc vero apparere omnibus causa manifesta; nec ignorare jam poterant, quin ob illius viri injuriam tenerentur. Igitur omnes  ipsi foedaverant, caput atque ora conspersi, ante Martini se genua prouoluunt, ueniam precantes et ut eos abire sineret postulantes: satis se uel sola conscientia dedisse poenarum satisque intellexisse, quam eodem ipsos uiuos absorbere terra potuisset, uel ipsi potius amissis sensibus in inmobilem saxorum cis quibus steterant, jumenta vidissent: orare se atque obsecrare, ut indulgeret sceleris veniam, et copiam praestaret abeundi. senserat etiam, priusquam occurrerent, uir beatus illos teneri, nobisque id ante iam dixerat: ueniam tamen clementer indulsit eosdemque abire permisit, animalibus restitutis
Abbreviated transcription (Latin):
Lionne uerum dixi istum delira uerba proferre ¶ Sod
et piesbitern honore deditus sepius beatũ martimd
cõuictus lacessunt ¶ Adeptus ergo consentientibus ciuibꝰ
pontificatus officiũ oracioni bacabat ¶Quiquam cũ
esset supbus et uanus castus tamen habebatur in corꝑe¬

Expanded text:
um delira verba proferre? Sed et presbyterii honore praeditus, saepius beatum virum conviciis lacessivit. Adeptus ergo, consentientibus civibus, pontificatus officium, orationi vacabat. Quia quanquam esset superbus et vanus, castus tamen habebatur cor
Abbreviated transcription (Latin):
T
iubus constitusti nec te pn d sanctissum priñcipes
ualerianus et galienus nobilissum ad sectam ceriomiaꝵ¬
suaꝵ Reuocare potuerut et ideo tũ sis xpiãdius uequissinꝰ
auctor et signifer depregensus eris ip̃se docuudtũ hia quos
scelere tuo tecũ agregasti Gangiue̾ tuo sãntietur disciplme
dio Anmaduerti placet ¶Ciprianus epũs dixit ¶ Peo

Expanded text:
t sacris constituisti, nec te Ipii et sacratissimi principes Yalerianus et Gallienas suarum reuocare potuerunt. et ideo cum sis nequissimorum criminum auctor et signifer deprehensus, eris ipse documento his quos scelere tuo tecum adgregasti: sanguine tuo sancietur disciplinadio animaduerti placet. Cyprianus episcopus dixit: Deo
Abbreviated transcription (Latin):
et adolescentem alabandum nomine amissoẜite
seperit iam muuere ¶ Audiens autem a pareu¬
tibus extremam fil mortem Deplorari occuroit
et ut ncortuũ buu erigeret se in orationen ꝓfuit¬
prosteruit ¶Quo iemubens duicius orauit
Eam paedescoretiateus sicerdes ain puluere auime¬
Biuftitas LRubescebat sa Corpore donec pulsato
celo patefacto careuro Inuenis reuocaretur a sumere
satertos a prcce. ¶ Deinde cũ asiatũ monasteriũ pat̾ua
soblicitudiẽ uisitasset quidam bt ei succurreret iam fẽe
lerumiuatus cetus exclamat ¶ Ctui soutte Crucis me¬
dicauientũ imponens tam fuit illi luuuen cito Recipere
quam quesisse

Expanded text:
set, adolescentem Alabaudum nomine amisso vitae set, adolescentem Alabaudum nomine amisso vitae reperit iam munere. Audiens autem a parentibus extremam filii mortem deplorari, occurrit et ut mortuum vivum erigeret se in orationem prosternit, cui incumbens diutius oravit. 29 Dum pallesceret iacens sacerdos in pulvere, avivacitas rubescebat in corpore, donec, pulsato coelo, patefacto Tartaro, juvenis revocaretur a funere, sacerdos a prece. Deinde cum Asiacum monasterium paterna sollicitudine visitasset, quidam, ut ei succurreret, jam fide illuminatus, caecus exclamat: cui sanctae crucis medicamentum imponens, tam fuit illi lumen cito recipere, quam quaesiisse
Abbreviated transcription (Latin):
I quia tauti meria fama sepusta non lanut sed se¬
licibus. ponnis cunta ꝑuolans occupauit contrait
sistente ad pontificalem gradũ duce xp̃o concordant̾᷑.
ecigitur ¶ Qui houorem debitũ sacerdotio conscquutus
ita cc̃ inelemosinis pauperũ indesfonsiõne culium in
Gisitatione lauguenciũ in redemptione prebuit cap¬
tilio ut beata bnius accio geuerale fieret saluamẽ¬
tũ ¶ Quibus ex studuo celestes in eo fruttificauere
Ditur in cintate audegauense cũ cr quedam nur¬
ces guita. nomiue debilitate contractas manus ha¬
bens nerius scupescentibus occurrisset signũ coutis
inꝑ infirnia dexleram fecit ¶huit premortue palie
poũis se muars tepor infudit ¶ Item sequente die
uene suos extursus agnoscere ¶Artia uero die ubi
sup cam sigillũ touris imꝑressit statim se arentium
digitoꝵ flẽa laxauerunt ¶ Et RRecepto ministerio mulier
y xp̃i noĩe Redmina dextera se signauit¬
adam uice cũ aduitũ gegnnam preteriens accessis¬

Expanded text:
 quia tanti meriti fama sepulta non latuit, sed felicibus pennis cuncta pervolans occupavit, contigitsistente, ad pontificalem gradum, duce Christo, concordanter eligitur. Qui honorem debitum sacerdotii consecutus, ita se in eleemosynis pauperum, in defensione civium, in visitatione languentium, in redemptione praebuit captivorum, ut beata unius actio generale fieret salvamentum, quibus ex studiis caelestes in eo fructificavere Igitur in civitate Andecava cum ei quaedam mulier Grata nomine debilitate contractas manus habens nervis stupescentibus occurrisset, signum crucis super infirmam dexteram fecit. Hinc praemortuae palmae prius se vivax tepor infudit, item sequenti die venae suos excursus agnoscere, tertia vero die ubi super eam sigillum crucis inpressit statim se arentium digitorum fila laxaverunt et recepto ministerio mulier in Christi nomine rediviva dextera se signavitadam vice cum ad vicum Geginam praeteriens accessis
Abbreviated transcription (Latin):
ue igitiu ᵒ d qͣt sacra lex de pio gignitur patre Et
studiosõ eus labore ex hebreor scrptis absq om̃ostou¬
pulasitate aliua pateret lex que lyumano generi
sua ausceritate Remota pũi ac satrũ misericordem q
patrem iuõciaret uenturũ ¶Euidũ inter ꝑuericiam
adolescenciã ꝙ incederet medius. instunctu tactus celesti
affinibus cũttio censirꝙ paterno relutis ut ꝑfottus
etiuaitiu imũtator quiuisset existere Ingressus naid
aura flante secunda ad limena subliuiũ aplore petri
⁊ pailli diuina disponsante clemẽcia Romanã adiit
orbem ¶ In qua prdelicet loĩs gretis et lacuus diligẽt᷑
fardiualis. ibidem est ordiuatus
m ui in expignalem sue eccliõ dic̃o nurt̃ cone¬

Expanded text:
 id est, sacra lex, de pio gignitur patre: ut studioso ejus labore ex Hebraeorum scriptis absque scrupulositate, alma pateret Lex, quae humano generi, sua austeritate remota, pium ac sacrum, misericordemque patrem nuntiaret venturum. Qui cum dudum inter pueritiam adolescentiamque incederet medius, instinctu tactus coelesti, affinibus cunctis, censuque paterno relictis, ut perfectus Evangelii imitator quivisset existere, ingressus navem, aura flante secunda, ad limina sublimium Apostolorum Petri et Pauli, divina dispensante clementia, Romanam adiit urbem. In qua videlicet litteris Graecis et Latinis diligenter Cardinalis ibidem est ordinatus. m ut inexpugnabilem suae Ecclesiae Dominus murum con
Abbreviated transcription (Latin):
decluans ^atrimaꝵ salliuos ĩmensam suderat ꝑ quos
serentatim aeris al pluuiã traxit. ¶Ret pailo tradius
post orationem mundacio illa secuta est ¶ Sed tanta fuit
cõuenentia orationis ⁊ runditionis ut de mensa caput
iam cũ tomtruo Leuaret quatinus unũ idemq eset moniẽ¬
Riueare cepit conqueri contristatus dicens. ¶Parcat
tibi omĩpottus deus soror quid est quos fecisti. ¶ Cui

Expanded text:
eclinans, lacrymarum fluvios in mensa fuderat, per quos serenitatem aeris ad pluviam traxit: nec paulo tardius post orationem inundatio illa secuta est. Sed tanta fuit convenientia orationis et inundationis, ut de mensa caput jam cum tonitru levaret, quatenus unum idemque esset momeremeare, coepit conqueri contristatus, dicens: Parcat tibi omnipotens Deus, soror; quid est quod fecisti? Cui
Abbreviated transcription (Latin):
bli ne faceret Reuocatus est publicas mulieres
blice ad se myredi fecit adhot tantũ ut uisis his populi
intentio Renocaretur ¶ At bero magis populus magisq cla¬
intentionẽm posse plosicere sugam parauit ¶ Egiessus ꝙ¬
notte mediã de culitate cũ ticinum se petere ꝑutabet
Maue ad portam ciitatis que dicitur Roma Inuenitur.¬
ꝑminus enum qui ecclie sue catholite murũ parabat ad¬
uessum municos suos et turrem erigebat dauid contra faciem
clementissimũ imparatorem tunt ualentianũ qui sũmo gaudio
accepit ꝙ iudex ase diremis ad sacerdotiũ peteretur ¶ Lecabat᷑
eciam p̃robus p̃fetus quia uerbũ eius impleretur in auibefio
Direrat em̃ proficiscenti cum̃ mañdata eĩ ab cõdem darentur
ut iporis est. basde age non ut Index sod et epũs

Expanded text:
bi ne faceret, revocatus est; publicas mulieres publice ad se ingredi fecit, ad hoc tantum, ut visis his, populi intentio revocaretur. At vero populus magis magisque claintentionem posse proficere, fugam paravit; egressusque medio noctis civitatem, cum Ticinum se pergere putaret, mane ad portam civitatis Mediolanenus enim qui Ecclesiae suae catholicae murum parabat adversus inimicos suos, et turrem erigebat David contra faciem clementissimum imperatorem tunc Valentinianum, qui summo gaudio accepit quod judex a se directus ad sacerdotium peteretur. Laetabatur etiam Probus praefectus, quod verbum ejus impleretur in Ambrosio; dixerat enim proficiscenti, cum mandata ab eodem darentur, ut moris est: Vade, age non ut judex, sed ut epis
Abbreviated transcription (Latin):
Al equis se cessisse ac tancr lutebiam propter ymbriũ eEtisione
querentemi as officio decliuasse ¶ Et mascum oculos eleuais
bidet aquillam acare expauisione omĩq ad hoc distento dorpore
tam comronenter puerum cooperire ut in nullo eid crocũquaꝙ
pliuna Icla trrassaretur as Inundance deris Illuis contigi
posset exundacione ¶ Hoc dui miratus tandem non siue
nuieta trepidatione appropiaus sumilime puerũ sauttũ
adut et ut ex piecepto patrie paterno interesset cõneido
Siageurissime Inuuntauit ¶ Pneo autem ire setusos s p̾cor
Inquit sc̃iter Reuertens donũ apud parentes m cos suepeo
ct me sabcas epeusatum ¶ Ea de causa fortassis Remorau
⁊u presat quo Iam dictus eques in hat remoracione longiꝰ
suesrretiro nesorte as asiquo si euni insenu seriet Inuemiret᷑¬

Expanded text:
ab equis secessisse, ac tanquam latebram propter imbrium effusionem quaerentem, ab officio declinasse, et in altum oculos elevans, videt aquilam alarum expansione, omnique ad hoc distento corpore tam congruenter puerum cooperire, ut in nullo, cum circumquaque pluvia illa grassaretur, ab inundante aeris illius contingi posset exundatione. Hoc diu miratus, tandem non sine multa trepidatione appropians, humillime puerum sanctum adiit, et ut ex praecepto patris, paterno interesset convivio diligentissime invitavit. Puer autem ire recusans: « Precor, inquit, frater, revertens domum, apud parentes meos super hoc me habeas excusatum. » Ea de causa fortassis remorari cupiebat, quo jam dictus eques in hac remoratione longius eveheretur, ne forte ab aliquo, si eum insequi vellet, inveniret
Abbreviated transcription (Latin):
quidem in die circidcisionis Iblianuis quando et nomen
pit faitus est timor suꝑ oĩs uicinos core et suꝑ omiã
montana Iudes diuulgabantur onia berba hec ¶ Porro
in tompore diuc̃e Resuorerionis̃ bbi misso de suꝑ spiritu
gliã nominis euis ꝑ aplos mũdo Inuotuit. tuuor ꝯtinuo
saluberrmiꝰ non sõlũ iudcors qui erant uicun uel siau
bide licet loci uel scientia legas sed epterrare osq ad simo
gerre genciũ conda concussit

Expanded text:
quidem in die circumcisionis Joannis, quando et nomen accepit: Factus est timor super omnes vicinos eorum, et super omnia montana Judaeae divulgabantur omnia verba haec. Porro in tempore Dominicae resurrectionis, ubi misso desuper Spiritu gloria nominis ejus per apostolos mundo innotuit, timor continuo saluberrimus non solum Judaeorum qui erant vicini vel situ videlicet loci, vel scientia legis, sed et exterarum usque ad fines terrae gentium corda concussit.
Abbreviated transcription (Latin):
Etesse est end̃ inquã ue auicia bona fuerint quoꝵ fiuis
est opciuius subsequtus ¶ Et martires eos non solũ fuisse
cum passi sunt sed etiam auartires xp̃i fuisse nd uiuerent
boiis actibus mãdatũ xpĩ faciuius tociens xp̃o testimo¬
mũ phibemꝰ unde et qruxdĩ non illa tantũ dicitur
que passious tempore ligui affixione construitur ses
illa que tocius uite gurriculo cũctaꝵ discipliaꝵ Girtu¬
tibus craptatur ¶ Dequa michi uidetur saluator dicere
Qui uult post me ueiure tollat Coucem suã ot scquatur

Expanded text:
ecesse est, inquam, ut initia bona fuerint, quorum finis est optimus subsecutus; et martyres eos non solum fuisse cum passi sunt, sed etiam tunc martyres Christi esse cum viverent. bonis actibus mandatum Christi facimus, toties Christo testimonium perhibemus. Unde et crux Domini non illa tantum dicitur quae passionis tempore ligni affixione construitur, sed et illa quae totius vitae curriculo cunctarum disciplinarum virtutibus cooptatur; de qua mihi videtur Salvator dicere. Qui vult venire post me, tollat crucem suam et suquatur
Abbreviated transcription (Latin):
nchi scribẽ dignati sunt / uolo ergo stire exte qui sũt
pbri qui in hac Ciuitate consistũt ¶Tiprianus epũs
ne quis se ultir offerat et tue quoqz cenfure hoc displi¬
ceat ne offerre se ip̃i possue ses ate oxquisitr Iuuemient᷑¬
aliquibꝰ lons ꝯcilia faciãt aut ciuteria ingrediant̃

Expanded text:
mihi scribere dignati sunt. uolo ergo scire ex te, qui sint presbyteri qui in hac ciuitate consistunt. Cyprianus episcout quis se ultro offerat, et tuae quoque censurae hoc displiceat; nec offerre seipsi possunt: sed a te exquisiti invenientualiquibus locis conciliabula fiant, nec coemeteria ingrediantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ Crprianus sanctus ͬ e lectuo adeo a cintate Curũ¬
bitanã an qua exilio ꝑ preceptũ Aspasii proconsulis datus
fuerat Regrederetur in hortis suis mauebat ¶ Et cotidie
sperabat ueniri ad se sicut ostensũ illi fuerãt/ benerũt
principes diio unus Officialis galern maximi procon

Expanded text:
 Cyprianus sanctus martyr electus a Deo de civitate Curubitana, in quam exsilio praecepto Aspasii Paterni proconsulis missus fuerat, regressus esset; in hortis suis manebat: et inde quotidie sperabat veniri ad se, sicut ostensum illi erat. CAPUTprincipes duo: Unus strator officii Galerii Maximi procons
Abbreviated transcription (Latin):
Nueuit uir prudentissimus sude acrtus suũ posset
tolquere tortorem ¶ Dmuem igitur ecclie censum cũctaq
sãcoi uasa miniscerii ne ea satrilegus macularet Aspertus
Cõuocatis mopum turbis pia erogacione discrila it ut
futurus marti in Retributione celesti pariter et mercede
sui sangiũs tante liberalitatis / p̃mio ditaretur. ¶ Non du¬
bitans et in semetipõ se fidem xp̃o suo. et eccldastitas opes
in paupibus seruaturũ ¶ Diopter quod protinus ad t̾sunal
Rapitur impioꝵ uir simplicitate Innocens uirtute fortis¬
sunus nichil faue alius defferens indicanti quã uine
mentis constanciam et inlese cousciontie puritatom deuo¬
tam deo offereus aiam et castissimũ tradens ꝑsequenti
corpus ad penam illud enuãgelicũ seruans ¶ Nolite ti¬
uiore eos qui occidunt corpus aniuam autem non possũt
octidere

Expanded text:
nvenit vir prudentissimus, unde acrius suum posset torquere tortorem. Omnem igitur Ecclesiae censum, cunctaque sacri vasa ministerii, ne ea sacrilegus macularet aspectus, convocatis inopum turbis, pia erogatione distribuit, ut futurus martyr in retributione coelesti pariter, et mercede sui sanguinis, et tantae liberalitatis praemio ditaretur, non dubitans et in semetipso 241 se fidem Christo suo, et ecclesiasticas opes in pauperibus servaturum. Propter quod protinus ad tribunal rapitur impiorum vir simplicitate innocens, virtute fortissimus; nihil sane aliud deferens judicanti quam vivae mentis constantiam, et illaesae conscientiae puritatem, devotam Deo offerens animam, et castissimum tradens persequenti corpus ad poenam, illud evangelicum servans: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere
Abbreviated transcription (Latin):
ergo uniu̾si huiuscemodi institucionis sc̃quates in unũ ccapti
fuerint quale signũ aposcolatus bñdiaas tunc ille copiosus
exercitus se ipsum exhibebit ¶Oquali gaudio tunc ieee
cripudiabit qui sese illis cohorcibus in muiscere potuerit.
unc Itaq om̃s uel loco uel affectu bicim in eũ cordis

Expanded text:
igitur universi hujusce institutionis ejus sequaces, in unum coacti fuerint; quale signum apostolatus Benedicto tunc ille copiosus exercitus seipsum exhibebit? O quali gaudio tunc ille tripudiabit, qui sese illis cohortibus immiscere potuerit! unc omnes, vel loco vel affectu vicini, in eum cordis
Abbreviated transcription (Latin):
pueri in puero sormã quam sequantur ut quĩ ad epempłir̃
ysaat deo oblati sunt primordia sua caueant formentare
¶e deniceps quiq ꝑ etatũ successiones suit ꝑfetti sensie
bt apat̾ua sui nueritii neqͣp degenerent ne forte si ad excee¬
sencior gradu ceciderint grauius eadantur.
S

Expanded text:
 in puero quam sequantur; ut quoniam ad exemplum Isaac Deo oblati sunt, primordia sua caveant fermentare. Ac deinceps quiq. per ætatum successiones sint perfecti sensu: vt a paterna sui nutricij pietate non degenerent. Ne forte si ab excellentiori gradu ceciderint, grauius elidātur. S
Abbreviated transcription (Latin):
Ilioli nouissima hora est et situs audistio quia
antipp ristus ueuit nunt autixpĩ multi facti sunt .
unde sc̃iiuꝰ quia nouissiã hora est ¶ Ex nobis prodierũt
sed non erant ex nobis ¶ Nam se fuissent ex nobis per¬
auãsissent stiq nobistũ ¶ Sod st manfesa suit qm
non sunt oiñs ex nobis. sed uos uuccionem habetis a see
et uostis omiã ¶Non scripsi bobis quasi ignorantibus.
ueritatem¶ Sed quasi scientib eam ¶ Et qm̃ om̃e mendatiũ
ex ueritate non est ¶ Quis ost iuẽdap inisi. his qui negce¬

Expanded text:
t sicut audistis quia Antichristus venit, et nunc Antichristi multi facti sunt: unde scimus, quia novissima hora est. Ex nobis prodierunt, sed non erant ex nobis. Nam, si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum: sed ut manifesti sint, quoniam non sunt omnes ex nobis: sed vos unctionem habetis a Sancto, et nostis omnia. Non scripsi vobis quasi ignorantibus veritatem, sed quasi scientibus eam: et quoniam omne mendacium ex veritate non est. Quis est mendax, nisi is qui neg
Abbreviated transcription (Latin):
Ditur post epcessum beati martim Tmoiite
quutatis epĩ sũimi et incompabilis siri de cuius
Girtutibus magna apud nos bolumena retiuentur¬
sanitus bricuis ad episcopatũ succedit ¶ ac bero hic briciꝰ
cũ essẽt p̾mene. etatis Inuenis sancto martiuo ad huc
ab codem illo tempore cur facile res sequeretur argne¬
rolum eamuen de dum quadm inefr̃nue muedum̃
a beato martino expeteret ¶ Lr̃iciũ adhuc diaconũ in platea
cõueuit ¶ Tui simplicit᷑ ait ¶ Ecce ego prestolor beatũ
uirũ et uestio ub̃i sit uel quid operis agat ¶ Cui bricius
¶Di inquit delirum illũ queris ꝓspice eniuis ecce
celũ solite sicut amens Rrespicit ¶ Cumq pauꝑ ille
occursu Reddito quod pecierat im̃petrasset britium
diaconem uir beatus martinus alloquitur dicens
¶Eu ego brici delirus tis bideor ¶ Cumq ille
confusus hec audiens deuegaret se dixisse ait uir
sanctus. ¶Ronne aures mee ad os tuũerant cum
hoc omnius loquebaris ¶Amen dico tibi quia op¬

Expanded text:
gitur post excessum beati Martini Turonicae civitatis episcopi, summi et inconparabilis viri, de cuius virtutibus magna apud nos volumina retinentur, Brictius ad episcopatum succedit. At vero hic Brictius, cum esset primaevae aetatis iuvenis, sancto adhuc ab eodem plerumque, cur faciles res sequeretur, arguem autem die, dum quidam infirmus medicinam a beato Martino expeteret, Briccium adhuc diaconum in platea convenit; cui simpliciter ait: Ecce ego praestolor beatum virum, et nescio ubi sit, vel quid operis agat? Cui Briccius: Si, inquit, delirum illum quaeris, prospice eminus: ecce coelum solito sicut amens respicit. Cumque pauper ille, occursu reddito, quod petierat impetrasset, Briccium diaconum vir beatus alloquitur: En ego, Bricci, delirus tibi videor? Cumque ille confusus haec audiens, dixisse se denegaret, ait vir sanctus: Nonne aures meae ad os tuum erant, cum haec eminus loquebaris? Amen dico tibi, quia ob
Abbreviated transcription (Latin):
Aebũt ¶ Sicq beatus aplus post multos aones et diut̾na
ctamia pio xpĩ ãmore odustus nugrauit ad gaubuor
sempiteria ¶ Impn aut Indei non satiati de necerluo
Relo contitati iulerut sanctũ corpus eius et in locello plũbe
Recludentes in mari precipitare disponebant¬

Expanded text:
verunt. Sic beatus apostolus, post multos agones et diuturna certamina, pro Christi amore adustus migravit ad gaudia sempiterna. Impii autem Judaei, non satiati de nece illius, tulerunt corpus ejus, et in locello plumbeo recludentes in mare di
Abbreviated transcription (Latin):
ad genua leati alui Riere ceperut fidelit̾ postulauter ut
eos faceret xpiãuos ¶Ret cucc̾atus in medio ut ecant
camio tũctos Imposita uiiuersis manus cathocumĩnos
fecit cũ quidem ad uos cõueisus diceret nõ nrõnalca¬
ter in campo cathedimĩnos fieri ubi solent martuto
consecrari ¶uiasti inquit postumianꝰ galle diasti
nom utiꝙ me qui martiui sum pocuis assertor. ¶ Et
qui hec ouua de illo uiio et seuu somꝑ et credidi ¶Ges here¬
auitas oĩs auuachoretas ꝙ oisisti ¶ Nemo eudilloꝵ

Expanded text:
liter postulantes ut eos faceret Christianos. nec cunctatus, in medio ut erant campo, cunctos inposita uniuersis manu catechumenos fecit, cum quidem ad nos conuersus diceret, non inrationabiliter in campo catechumenos fieri, ubi solerent martyres consecrari. Vicisti, inquit Postumianus, Galle, uicisti, non utique me, qui Martini sum potius adsertor et qui haec omnia de illo uiro et sciui semper et credidi, sed eremitas omnes anachoretasque uicisti. ne
Abbreviated transcription (Latin):
mater enis dixit ¶ Requaquam sed uocabatur pħẽs
Iohannes aũt interpretatur dei gracia sine in quo est
gratia ¶Quo nomine et totam euuãgelice disponsacoĩs
graciam quam predicabat et ipm̃ specialiter dicm̃ signat
per quem cadem graria mũdo donata est.

Expanded text:
ejus dixit, Nequaquam, sed vocabitur Joannes. Joannes interpretatur Domini gratia, sive In quo est gratia. Quo nomine et totam evangelicae dispensationis gratiam quam praedicat, et ipsum specialiter Dominum signat, per quem eadem gratia mundo donata est.
Abbreviated transcription (Latin):
in pauperes disponsatur ¶ x ea uero die qua sacerdocii supsit
exordiũ uĩq ad terminũ uite tanta obscinacõe tabe corporis
Riãm suaui pauit ut nũꝙͣ panem frumenti uniũ non acetũ
non oleũ non legumen nũpͣ bel salem ad usum comedendi sa¬
poris accepit¬

Expanded text:
 perstringam. Ex ea die, qua sacerdotii sumpsit exordium, usque ad terminum vitae tanta obstinatione tabe corporis animam suam pavit, ut numquam panem frumenti, non vinum, non acetum, non oleum, non legumen, numquam vel salis ad usum condiendi saporis acceper
Abbreviated transcription (Latin):
Fausiesat ꝑ ignem et aquam beatus laurencius tũ
huie eũ mortifera nũdi flam̃a torreret ¶ Huit cetestio
irrigui sitatis buda ꝓfunderet ¶ Tuiusiesat pignem et
aquam cum uim furentio incendii duum fontis taeuẽtia
tem perares ¶Ni debat ergo laurencius ses Gincebat inue
ille de quo ait saluator inem ueni mitteis itebtmox
quemsolo ut ardeat.

Expanded text:
ansibat per ignem et aquam beatus Laurentius, cum hinc eum mortifera mundi flamma torreret, hinc coelestis irrigui vitalis unda perfunderet. Transibat per ignem et aquam, cum vim furentis incendii divini fontis clementia temperaret. Ardebat ergo Laurentius, sed vincebat ignis ille de quo ait Salvator: Ignem veni mittere in terram, et quam volo, ut ardeat
Abbreviated transcription (Latin):
taq unus quisꝙ ntm prose Racioneri eaddet deo
non ergo amplus i̾ucem Iudicomiꝰ ses hoc Iudicate
magie ne ponatia offendiculũ frator uos scandalũ̾¶ Trio
et confido in dño Ihũ huia inthil cõmiie ꝙ ip̃m isi ai
qui oxistmiat quid cõmune esse illi cõmbiue q̃t ¶ Bi cĩ
ppr tibis frcteo tuuo contristatua Ian non sccundũ caritateᷤ
anbulas¶ Moli tibo tuo ielũ pendere pro quo xepuõ mortuns

Expanded text:
taque unusquisque nostrum pro se rationem reddet Deo non ergo amplius invicem iudicemus sed hoc iudicate magis ne ponatis offendiculum fratri vel scandalum scio et confido in Domino Iesu quia nihil commune per ipsum nisi ei qui existimat quid commune esse illi commune est si enim propter cibum frater tuus contristatur iam non secundum caritatem ambulas noli
Abbreviated transcription (Latin):
ndente itaq relacione iterũ fugam parauit atq in po¬
sessiouẽ Ciuꝯdam beontu clarissum biri allquaidiu lacrit¬
¶ Ses bbi Relaciom responsum est ab codem beontio prodit᷑¬
¶ Oreceptũ enĩ erat uicario Et insisteret rebus pficiendis
¶Qui niuta sibicũ uellet implere pioposito edito cõnenit
om̃s ut si uellent sil consulere Rebusq suis pioderent uirũ
POroditus itaq ⁊ adductus mediolanũ cũ intelligeret circa
sedei uoluictatem nec se duitiris posse resiscere postulauit non
sẽ nisi a catholico epõ laptisari ¶ollicite namq cauebat
ꝑfidiam armanore ¶Ctaptisans itaq fertur onnã enliã¬
tica osficia implesse atꝙ otraua sie epus odiatus est
cũd sidiua erã ⁊ leticia cũctoꝵ ¶Igitur post annos quatuor
ordinatioiis sue ad bebem Roniam hot est ad ꝓpͥũ sosũ ꝑrexit
Iborqy sauttam puella dequa supra memoraninꝰ cui manũ
efferot solitus ebat in domo propria cũ germana situt Re¬

Expanded text:
paravit, atque in possessione cujusdam Leontii clarissimi viri aliquamdiu delituit. Sed ubi relationi responsum est, ab eodem Leontio proditur; praeceptum enim erat vicario ut insisteret rebus perficiendis: qui injuncta sibi cum vellet implere, proposito edicto, convenit omnes, ut si vellent sibi consulere, rebusque suis, proderent virum. Proditus itaque et adductus Mediolanum, cum intelligeret circa se Dei voluntatem, nec se diutius posse resistere, postulavit non se nisi a catholico episcopo baptizari; sollicite enim cavebat perfidiam Arianorum. Baptizatus itaque fertur omnia ecclesiastica officia implesse, atque octava die episcopus ordinatus est summa cum gratia et laetitia cunctorum. Igitur post annos aliquot ordinationis suae ad urbem Romam, hoc est, ad proprium solum perrexit, ibique sanctam puellam, de qua supra memoravimus, cui manum offerre solitus erat, in domo propria cum germana, sicut re
Abbreviated transcription (Latin):
p̃lũ dedicaretu et̾ sanctũ corpusclũ a loco bbi sepue¬
tum suerat trausseuetur cõnocauit beatus ppetuus
ad dicm festum uicinos pontifices sed et abbatũ at dmersoꝵe
Clericore non minimã multitudinem. ¶ Et quia hoc in
kaeeudas iulias agere nolebat uugilata una notte saito
mane accepto sarculo terrquet que sup sanituo erat tu¬
mutũ ceperũt effodere. ¶ Quo decerto manus Et eñ
cõmouerent mitut. ¶ Ibi tota mulcitudo laborans nichil

Expanded text:
tum corpusculum a loco ubi sepultum fuerat transferretur, convocavit beatus Perpetuus ad diem festum vicinos pontifices, sed et abbatum ac diversorum clericorum non minimam multitudinem. Et quia hoc in Kalendis Iulii agere volebat, vigilata una nocte, facto mane, accepto sarculo, terram quae super sanctum erat tumulum coeperunt effodere. Quo detecto, manus, ut eum commoverent, iniciunt, ibique multitudo tota laborans, nihil