comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in honore sc̃ẽ dĩ genitricis cũ curte Iussicico & om̃ibus
suis appenditiisꝰ Eccłam quȩ uocat᷑ manrengũ cum
aliis terris eidem monasterio ab estorgio nobilis simo
nuꝑtraditis Cellulã qͦq iuxta positã in ipso comitatu
sitã in honore scẽ dĩ genitricis sacratã quȩ uocat᷑ ad
montes. Moncisteriũ &lã Celsinianense cũ Cellis. aec
Abolnicicũ. Ginnicicũ Cardonetũ. & cũ om̃ib eccłisett̾ris
adipsum Celsinianense monesteriũ ꝑtinentib Cellã
qͦq inipso comitatu sitã ubi requiescit sc̃s florus quã tra¬
didit supͣdisto loco Eustorgius clericꝰ cũ om̃ib ad eã ꝑti¬
nentib Mansiones qͦq in briuatensi uico ꝑtinentes adsu¬
pͣdistũ locũ Cellcĩ&iã Rilicicũ cũ curte & om̃ib adeã
ꝑtinentib Capellã qͦq iuxtcipositã in honore sc̃i Salua
seu quecũq uidẽt sup̃distus Clunicicꝰ possidere iniãdicto
comitatu. Mansionesqͦq cũ capella in aniciensi ciuitate

Expanded text:
Dei Genitricis cum curte Lipsaco et omnibus suis appendiciis. Ecclesiam quae vocatur Manrengum cum aliis terris eidem monasterio ab Eustorgio nobilissimo viro nuper traditis. Cellulam quoque juxta positam in ipso comitatu sitam, in honore sanctae Dei Genitricis sacratam, quae vocatur ad montes. Monasterium etiam Celsinianense cum cellis, ecclAbalniacum, Ginniacum, Cardonetum, et cum omnibus ecclesiis et terris ad ipsum Celsinianense monasterium pertinentibus. Cellam quoque in ipso comitatu sitam ubi requiescit sanctus Florus, quam tradidit supradicto loco Eustorgius clericus cum omnibus ad eam pertinentibus. Cellam quoque in Brivatensi vico pertinentes ad supradictum locum. Cellam etiam Riliacum cum curte et omnibus ad eam pertinentibus. Capellam quoque juxta positseu quaecunque videtur supradictus Cluniacus possidere in jam dicto comitatu. Mansiones quoque cum capella in Aviciensi civitate
Abbreviated transcription (Latin):
tu. Incomitatu uͦ cabilonensi. Cellã debellomonte. in ho¬
nore scãe dĩgenitricis MARIAT constructã cũ om̃ib quȩ
que aqd eã ꝑtinere uident᷑. Curtẽ & iã uocabulo luliacũ
eũ aeccłis & t̾ris eideloco quondã ab ȩp̃odanasse conla¬
tis & om̃s aeccłas & t̾ras quȩcũq supͣdistꝰ locꝰ udet᷑ habere
miã disto comitatu. Inepiscopatuu ᷤ Augustudunens. Cel¬
lã Dicidellis. construstã in honore sc̃ȩ di Genttricis cum
om̃ib suis appenditiis. Illcis& ĩci eccłas & terrasquas leo¬
dardus clericus nuꝑ c̃tulit ici dicto clunensi cenobio con
ꝑtinente cũ om̃ib adipsũ ꝑtinentib Om̃sq aeccłas et¬
t̾ras & quȩcũq supͣdistus locus cluniacꝰ uidet᷑ habere in
adeundẽ locũ ꝑtinentib Et cella quȩ uocat᷑ firmitas cũ
om̃ib ad se ꝑtimentib. Gellã quoq quȩ uocat᷑ scurolias¬

Expanded text:
tu; in comitatu vero Cabilonensi; cellam de Bellomonte in honore sanctae Dei genitricis Mariae dicatam, cum omnibus quæ ad eam pertinere videntur. Curtem etiam vocabulo Juliacum cum Ecclesiis et Terris eidem loco quondam ab Episcopo Manasse conlatis, et omnes Ecclesias et Terras quæcunque supra dictus locus videtur habere in jam dicto Comitatu. In Episcopatu verò Augustodunensi Cellam Oradellis constructam in honorem sanctæ Dei genitricis cum omnibus suis appendiciis. Illas etiam Ecclesias et Terras quas Theotardus clericus nuper contulit jam dicto Cluniensi Cœnobio. Conpertinente cum omnibus ad ipsum pertinentibus. Omnes terras, et quaecunque supradictus locus Cluniacus videtur habere in ad eumdem locum pertinentibus. Et cellam quae vocatur Firmitas cum omnibus ad se pertinentib
Abbreviated transcription (Latin):
niaco dedit & cũ dimidio prato qđ nonnus faimo similit̃
dedit adcluniacũ earatione ex fratrũ consensu trado ut
ꝑsingulos annos fera xii denariorũ pretiũ ualens missa
sciłsiri ꝓuestitura signiacoreddatur. Tr̃s uͦ res easdẽ
sine ulla contradictione possideant. Ita tam̃ ut eas in
aliena potestate ñ obligent: sed ipsi ꝑpã ualit̃ musu eas
habeant nisi forte qđ absit locus ipse uel habitor es adca¬
nonicã uł secularẽ conuersationẽ redierint. Uit aut̃
haec auctoritas firma ꝑmaneat firmo dominisq fratrib
firmare fatio
S Vuidonis abbatis. S̾i uineranni monachi. S̾ Gua¬
lanni monachi. S iuliani. Sig̃ Sannoni. SRaginel¬
mi. S̾ Deodati. S Ermengradi. S̾ Argrici S uuit¬
baldͥi
Ego Rotgarius sacerdos rogatꝰ scripsi & subscripsi atq
dataui .xii. Nł febr. Atͦho .iii. Regnante Roqulfo
rege

Expanded text:
niaco dedit, et cum dimidio prato quod Nonnus Saimo similiter niaco dedit, et cum dimidio prato quod Nonnus Saimo similiter dedit, ad Cluniacum ea ratione ex fratrum consensu trado, ut per singulos annos cera duodecim denariorum pretium valens, missa sancti Petri pro vestitura Gigniaco reddatur. Fratres vero res easdem sine ulla contradictione possideant, ita tamen ut eas in aliena potestate non obligent, sed ipsi perpetualiter in usu eas habeant; nisi forte, quod absit, locus ipse vel habitatores ad canonicam vel sæcularem conversationem redierint. Ut autem hæc auctoritas firma permaneat, firmo, dominisque fratribus firmare præcipio. S. Wuidonis, abbatis. S. Wuineranni monachi. S. Gualanni. S. Juliani. S. Sannoni. S. Raginelmi. S. Deodati. S. Ermendradi. S. Ardriæ. S. Witbaldi. Ego Rotgarius sacerdos rogatus scripsi et subscripsi, atque datavi XII Kal. febr. Anno VI regnante Rodulpho rege
Abbreviated transcription (Latin):
cõmuni ꝓlege tenet᷑. ut dereb aeccłe quib lib& & ia scłari¬
bus ꝑscripture austoritate aliquid su concedat᷑
Quaꝓpt nouerint om̃s tã futuri quã p̃sentes quia domnꝰ
Berno uenerabilis pat̾ quasdas res. que grgniaco mona¬
sterio fuerant abipso traqͥite duni ensi cenobio ꝑtesta¬
m̃tariã auctoritate delegauit. Egoigit᷑ Guido p̃dicti
cẽnobii gigniensis abbã libent̃ comdominis frĩb adipsũ
consentiens. Hanc auctoritatẽ deipsis reb: facio. Consiqde¬
rans idelia&s qđ apse nr̃ specialis pat utraq monasteria
ipsos fr̃s qui eide beato Pt IRO apud cluniacũ quã istos
qui Gigniato deseruiunt in una fratnitate ac germana
caritate dimisit. & in suꝑ inibi sepulturã sibilocauit
ocigitur ego ad tendens scđ̃m auctoritatẽ quã p̃libatꝰ
pat᷑ iã fecerat p̃dictas res iqͥt̃ uillã quȩ dralaE EC ta
cũ om̃ib adeã ꝑtinentib & cũ om̃i alodo quẽ sansonbig¬

Expanded text:
communi pro lege tenetur ut de rebus ȩcclesie quibuslibet etiam secularibus per scripture auctoritatem aliquid succensu concedatur. Quapropter noverint omnes tam futuri quam presentes quia domnus Berno venerabilis pater quasdam res quȩ Gigniaco monasterio fuerant ab ipso traditȩ Cluniensi cenobio per testamentariam auctoritatem delegavit. Ego igitur Guido predicti cenobii Gigniensis abbas libenter com domnis fratribus id ipsum consenciens hanc auctoritatem de ipsis rebus facio. Considerans videlicet quod ipse noster specialis pater utraque monasteria ipsos fratres qui eidem beato Petro apud Cluniacum quam istos qui Gigniaco deserviunt in una fraternitate ac germana caritate dimisit et insuper inibi sepulturam sibi locavit. Hoc igitur ego attendens secundum auctoritatem quam prelibatus pater jam fecerat predictas res id est villam quȩ dicitur La Fracta cum omnibus ad eam pertinentibus et cum omni alodo quem Sanson
Abbreviated transcription (Latin):
dii nr̃ĩ iħu xp̃i millesimo septuagesimo oc tauo mense martuꝰ indie tione pͥnra
Qm̃ quide pius acereitor omiũ rerum omips ds̃ nobis inoc uitã concessit selo
sc̃ꝑ debemus illud agere unde hic & in fut᷑o plenã ap̃ oñi potentẽ dm̃ posimus
conseqđ mercede. & illud continue studiose agere utdo purũ & acceptabile munus offerit possi¬
mus. ut inboc scło incolumes eẽ possimus. & in futo quodinelius ẽ uitã et̃nã eo concedente posside
mereamur. Quappt̃ nos otco filius quondã cunitonis. & boniza iugalib filia bonitonis om̃sede
isula que uocat cumsis qͥ pfitem̃ nos exnatione nit̃ uiuere lege romana. & michi bonite consen¬
tieite iugalis ms &e confirmante qualit̾ hie subtꝰ contuuuerit. Pro amoreddi reddẽptoris nr̃i. &e sc̃oꝵ
meo ũdicti octonis. deuoto corde piamente donamus &e offerimꝰ adeccłam cluniensem quȩ est
consteue ta in honore scõrum apłoꝵ petri & pauli: & piãdictu rigizonẽ eiꝰdẽ eccłe ꝓfessum¬

Expanded text:
ictione prima. Quoniam quidem pius ac creator omnium rerum omnipotens Deus nobis in hoc vitam concessit seculo, semper debemus illud agere unde hic et in futuro plenam apud omnipotentem Deum posimus sic consequi mercedem et illud continue studiose agere, ut Deo purum et acceptabile munus offerre possimus, ut in hoc seculo incolumes esse possimus, et in futuro, quod melius est, vitam æternam, eo concedente, possidere mereamur. Quapropter nos Otto, filius quondam Cunitonis, et Boniza, jugalibus, filia Bonizonis, omnes de Insula quæ vocatur Cumensis, qui profitemur nos ex natione nostra vivere lege romana, et michi Bonize consentiente jugalis meus et confirmante qualiter hic subtus continuerit, pro amore Dei redemptoris nostri et sanctmeo jam dicti Ottonis, devoto corde, pia mente donamus et offerimus ad æcclesiam Cluniensem, quæ est constructa in honore sanctorum apostolorum Petri et Pa
Abbreviated transcription (Latin):
patre & dño nr̃o iħu ap̃o. Scitis fr̃s dilectissimi quia
tẽpẽ ut incipiat uidiciũ de domo dñi. Ergo si
tẽpꝰ iudicii adppinqͣt. p̃paret se unꝰ qͥsq qͣlit̾ tã
trem̃dę marestati rationẽ de sius adtibꝰ reddat
st enĩ ds̃ cuiꝰ ire nemo potest resistire. sub qͦ curuant᷑

Expanded text:
tro Jesu Christo. Scitis, fratres dilectissimi, quia tempus est ut incipiat judicium de domo Domini. Ergo, si tempus judicii appropinquat, præparet se unusquisque qualiter tam tremendæ Majestati rationem de suis actibus reddat. Est enim Deus, cujus iræ nemo potest resistere, sub quo curvant
Abbreviated transcription (Latin):
eotenore ut supra legit᷑. ad hanc confirmandã ꝓmissionis paginã accepiego iamdicta eringarda ate iam die¬
to pb̃ro exinde launechil cauernã unã ut hȩx in ea ꝓmissio sic̃ supralegit᷑ firma ꝑmnaneat atq ꝑsistat. actu Nue¬
Ne nnfelicit̾. signũ eriñ garde que hanc cartulã ꝓmissionis fieri rogaũ & istum launechil accepit. ut supra.
ignum manus suꝑscripti rothefredi quieidẽ er iñ garde coniugi & inundualde suȩ consensit. ut supra. Signum
manuum chunib̾ti. & opitonis. atq b̃nardi testium. Ego gisemꝑtꝰ notariꝰ sacripalatii scriptor huius car¬
tulȩ ꝓmissionis pꝰ tradita conpleui & dedi

Expanded text:
eo tenore, ut supra legitur, ad hanc confirmandam promissionis paginam accepi ego jam dicta Ermengarda a te jam diceo tenore, ut supra legitur, ad hanc confirmandam promissionis paginam accepi ego jam dicta Ermengarda a te jam dicto presbitero exinde launechil tavernam unam, ut hæc mea promissio, sicut supra legitur, firma permaneat atque persistat. Actu feliciter. Signum Ermengarde, que hanc cartulam promissionis fieri rogavit et istum launechil accepit, ut supra. Signum manus suprascripti Rothefredi, qui eidem Ermengarde conjugi et mundualde suæ consensit, ut supra. Signum manuum Chuniberti et Opizonis atque Bernardi, testium. Ego Gisempertus, notarius sacri palatii, scriptor hujus cartulæ promissionis, post tradita conplevi et dedi
Abbreviated transcription (Latin):
hedifata in nomine dñi ⁊saluatoris ⁊ scoꝵ mathei apłi & ualeriani cum areis ubi constant quȩ nonsunt con¬
secrate. insuꝑ dereb & familia adipsumonasterium & capellam ꝑtinentib uł que ꝑtinere debentur. ⁊ quicquid
uł excolentiũ dicendo quod nob̾ inde aliquid ꝑtinere debeat. sed onui tpr nos & nr̃i heredes exinde taciti & con¬
uł aduersus eos quib dederis uł habe decreueris iamdic tũ cenobium & capellam cũ areis earũ uł deomĩb reb quo¬
quomͦ supra dictis eccłis ꝑtinentib cõntrauos agere uł causare p̾sumpserim aut nrã subinis sa ꝑsona & caci¬
ca non fuero & onũ pr contempta. aut si aparuerit ullum datũ aut factũ uł quolib& scriptũ exinde in aliam
partẽ fecissem : & claruerit. tunc componam uob̃ ipsas res om̃s induplum sic̃ ptp̃r fuerint meliorata sub estima¬
tione in consimilib locis. si mul cum ȩadẽ familia in integrum. & in suꝑ penam argenti libras triginta. et insuper

Expanded text:
hedificata, in nomine Domini et Salvatoris et sanctorum Mathei apostoli et Valeriani, cum areis ubi constant, quæ non sunt consecrate, insuper de rebus et familia ad ipsum monasterium et capellam pertinentibus vel que pertinere debentur, et quicquid vel excolentium, dicendo quod nobis inde aliquid pertinere debeat, sed omni tempore nos et nostri heredes exinde taciti et coniterum, vel adversus eos quibus dederis vel habere decreveris jam dictum cenobium et capellam cum areis earum vel de omnibus rebus quoquo modo supradictis ecclesiis pertinentibus contra vos agere vel causare presumpserim, aut nostra submissa persona et tacita non fuero et omni tempore contempta, aut si aparuerit ullum datum aut factum vel quolibet scriptum exinde in aliam partem fecissem et claruerit, tunc componam vobis ipsas res omnes in duplum, sicut pro tempore fuerint meliorata, sub estimatione in consimilibus locis, simul cum eadem familia in integrum, et insuper penam argenti libras triginta. Et insuper
Abbreviated transcription (Latin):
confirmare decreuimus: Statuentes apłica censura sub diuni iudicii obtestatione: ut nulla uiquã maga par¬
uaq ꝑsona. spiritali uł scłari dignitate p̃dita õmiue dignitate priuata contra hoc nr̃ae apłicae autoritatis priuilegi¬
um uenire : aut in quoquã illud in fringere ꝑtempt&. Qđ quicumq ausu temeramo impiaq p̃sumꝑtione contra dĩ
et sc̃m p&rum s ortraq animã fecerit suam. incunctant se nouerit nr̃ae apłicae maledictionis aculeo trapunctũ¬

Expanded text:
confirmare decreuimus. Statuentes Apostolica censura, sub diuini iudicij obtestatione, vt nulla vnquam magna parconfirmare decreuimus. Statuentes Apostolica censura, sub diuini iudicij obtestatione, vt nulla vnquam magna paruaque persona spirituali vel sæculari dignitate prædita omniue dignitate priuata, cōtra hoc nostræ Apostolicæ auctoritatis priuilegiū venire, aut in quoquam illud infringere pertemptet. Quod quicūque ausu temerario impiaque præsumptione contra Deum & sanctum Petrum, contraque anima
Abbreviated transcription (Latin):
cere & u ã progatiua Ap̃ decessorib nr̃is moncisterio ur̃o concessẽ et a nob̵ merito confirmatã. id eirco eidẽ contribuere
decreumꝰ ut sicut actenꝰ sub apłico tantũ iure & ditione constitit. ita amodo seconsistat nec aliosum respiciat qua¬
tinuis sub apłiȩ defensionis unbraculo positũ semꝑ crescat semꝑ augeseat. nullã prauorũ hominũ trraninidẽ. nullã¬
tira mide humanã potestatẽ metuens ut cotidiana dõ obsequia deuote ut solent et qui&e ibi agant᷑ nec agentes
in aliquoꝑ alique solliettentur molestentur. inquietentur. Inqua prerogatiud etim chrismatis libera receptio a quoqͦ
uelitis ep̃o consistit. Que omia sic̃ pmisimꝰ quẽ a dimnodũ ap̃decessorib ñr̃is sanctita reperimus. itanos quoq stabilire et

Expanded text:
dicere. Quam prærogativam a prædecessoribus nostris Monasterio vestro concessam, & a nobis merito confirmatam idcirco eidem contribuere dicere. Quam prærogativam a prædecessoribus nostris Monasterio vestro concessam, & a nobis merito confirmatam idcirco eidem contribuere decrevimus ; ut sicut hactenus sub Apostolico tantum iure & ditione constitit, ita a modo semper consistat, nec aliorsum respiciat, quatinus sub Apostolicæ defensionis umbraculo positum semper crescat, semper augescat, nullam pravorum hominum tyrannidem, nullaam humanam potestatem metuens, vt quotidiana Deo obsequia deuote, vt solent, & quiete ibi agantur, nec agentes in aliquo per aliquem sollicitentur, molestentur, inquietentur. In qua prærogatiua etiam chrismatis libera receptio a quoquo velitis Episcopo consistit. Quæ omnia, sicut præmisimus, quemadmodum a prædecessoribus nostris sancita reperimus, ita quoque nos stabilire &
Abbreviated transcription (Latin):
uetera donfirmantes ne scilicet ullus mortaliũ siue sit imꝑator siue rex seudux seu martho. uł arthiepiscopꝰ uł ep̃sꝰ aut¬
aliqua alici humant potestas suꝑ idẽ cluniacense monaisteriũ aliquã inaliquo potestat̃ exertere presunet neo post
solitione tuicorporis aliquẽ ibipreferre et ordinare audeat sed inarbitrio semꝑ et elestione fratrũ consistat quẽ cũꝙ
i a constituto ep̃o sedaquolibet quicuꝗ sibuipsi congregatiomi placuerit exp&ctur non aliquo p̃cioredimenda sed
gratis accipienda. uod etiã deom̃ib aeccłasticorũ graduũ ordinationib et altarũ siue aeccłarũ consetrãtionb pei¬
pinus et confirmamꝰ ẽtliceat uob uresq successorib aquocũq ea uelitis ep̃ogratis exposcere mulusq uob̃ audeat contia¬

Expanded text:
vetera confirmantes. Ne scilicet vllus mortalium, siue sit Imperator, siue Rex, siue Dux, seu Marchio, vel Archiepiscopus, vetera confirmantes. Ne scilicet vllus mortalium, siue sit Imperator, siue Rex, siue Dux, seu Marchio, vel Archiepiscopus, aliqua alia humana potestas super idem Cluniacense monasterium aliquam in aliquo potestatem exercere praesumat. Nec post solutionem tui corporis aliquem ibi praeferre et ordinare audeat, sed in arbitrio semper et electione fratrum consistat quemcunque non a constituto episcopo, sed a quolibet, quicunque ipsi congregationi placuerit, expetatur, non aliquo pretio redimenda, sed gratis accipienda. Quod etiam de omnibus ecclesiasticorum graduum ordinationibus, et altarium sive ecclesiarum conseobis audeat contra
Abbreviated transcription (Latin):
pia religione pollentibus beniuola compassione succurrere: et petentiũ desideriis congrium inꝑtiri suffragium
Erhoc eni luerĩ potissimũ premiũ aconditore om̃ium do insidereis artibus ꝓmerebin᷑: siuenerabilia loca nr̃o tẽpore
aut admeliorẽ fuerint statũ ꝑdusta. aut neumquã in aliquo minuant᷑ corrroborata. Quaꝓpt̃ inclinati precib tius
dlestissine fili apsi manasterio nr̃o clumaicensi cuido auctore p̃e uderis. ꝑhoc nr̃ȩ apłicȩ austoritatis pruulegumn¬
siciut et fecerunt priulegis sius ante cessoresnri confirmamꝰ atq corroboramus ꝗe ꝗd rerũ& ftcultatũ modo habet
et usq inꝑpdium est habiturũ. neabaliqua humana temeritate aliquod umquã exinde muitiletur. sedinsud integritate
om̃is custodiente do ꝑmaneant inusum et salariũ fratrũ ibidẽ nunc seruentiũ et ꝑscła seruiturorũ. Inquat aplicae
munitionis tiutione. locũ &iai ipsum antiqua & ꝑpderessores nr̃os ei concessa lib̾tate doncamus nonnouafticientes sed

Expanded text:
ntium desideriis congruum impertiri suffragium. Ex hoc enim lucri potissimum praemium a conditore omnium Deo in sidereis arcibus promerebimur, si venerabilia loca nostro tempore aut ad meliorem fuerint statum perducta, aut ne unquam in aliquo minuantur, corroborata. Quapropter inclinati precibus tuis, dilectissime fili, ipsi monasterio nostro Cluniacensi, cui Deo auctore pri, confirmamus atque corroboramus quicquid rerum & facultatum modo habet, & vsque in perpetuum est habiturum; ne ab aliqua humana temeritate aliquid vnquam exinde mutiletur; sed in sua integritate omnia custodiente Deo permaneant in vsum, & salarium fratrum ibidem nunc seruentium, & per secula seruiturorum. In qua Apostolicæ munitionis tuitione locum etiam ipsum antiqua, & per prædecessores nostros ei concessa libertate donamus, non noua facientes, sed
Abbreviated transcription (Latin):
as gorsidor iegat uniuersi successores tui ingoibuum. Nec nõ subdiuini iudicii gromul odong̃
ns irma &one t unat hemugis in aydicgone corroboruntes decernimu
lib& sacerdotũ in eode ueniat coenobio ꝓ aliqua ordinatione siue consecratione aeccłae p̃sbiterorum
uł diaconorũ missarũq caelebratione nisi ab abbate eiusdẽ loci inuitatus fuert uenise : pre sumait. Sedlice

Expanded text:
atis, & per te vniuersi successores tui in perpetuum. Necnon sub diuini iudicij promulgatione, & confirmatione, & anathematis interdictione corroborantes decreuimulibet Sacerdotum, in eodem veniat Cœnobio, pro aliqua ordinatione siue consecratione Ecclesiæ, Presbyterorum, vel Diaconorū, Missarum celebratione, nisi ab Abbate eiusdem loci inuitatus fuerit, venire ad age
Abbreviated transcription (Latin):
et uotis eo plenius parere debet austoytar apłicae sublimitatis. quosastius constat eos non nis illa desiderare
et exp&ere quȩ sunt ad honose sc̾ae pietatis et utilitate uele seligionis. At quotiens in suae necessitatis comodis
nr̃m assensum et solitae apłicae austoritatis studuent humilit̃ requidere phesidium. ultso bengnitatis in¬
u nos conuenit subuenise. et hte ꝓmagna secuhtete solidase. ut ex hoc nob quoq
ritatis serie muniremus. et om̃ia fius ꝑtinentia ꝑhenni iur e ibidẽ inuio labilit̾ ꝑmanendo confirmaremꝰ
et absq omi iugo seuditione cuiusqͣ ꝑsonȩ consttibiliye nis priuilegis pagrina studeremus. Propereatius flexũ
precibus ꝑhuius nrẽ austoritatis pruilegium statuentes decernimus ut cuntu locu E monisteroo ad
a dictũ Clumor  coenobiũ ꝑtinentia quur ab cliquib: sde lissimis xp̃i

Expanded text:
et votis eo plenius parere debet auctoritas apostolicae sublimitatis quo certius constat eos non nisi illa desiderare et expetere quae sunt ad honorem sanctae pietatis et utilitatem verae religionis. Et quoties in suae necessitatis commodis nostrum assensum et solitum apostolicae auctoritatis studuerunt humiliter requirere praesidium, ultro benignitatis intuitu nos convenit subvenire et rite pro magna securitate solidare, ut ex hoc nobis potiritatis serie muniremus, et omnia ejus pertinentia perenni jure ibidem inviolabiliter permanendo confirmaremus et absque omni jugo seu ditione cujuscunque personae, constabilire nostri privilegii pagina studeremus, propterea tuis flexus precibus, per hujus nostrae auctoritatis privilegium statuentes decernimus ut cuncta loca et monasteria, ad supradictum Cluniacum coenobium pertinentia, quae ab aliquibus fidelissimis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
tius ab eis non repetant. neq inde eos aliquomͦ
app̃hendẽ aut ledẽ p̾sumant. Sed & his qui
necdum has malas consuetudines requisier̃.
ne in posterũ eas requirant inter dicimꝰ ex parte
di & contradicimꝰ. Preci pueuo milites qui in
hac cluniacensi uilla habitant. hoc cauere ino¬
nemꝰ nehuiꝰ mali concitatores fiant. quia quanto
uicinius cõmanent. tanto eos eosoportet aser¬
uoꝵ dĩ iniuriis abstinere. Quod siquispiam
huiꝰ p̃cepti tenorẽ infregerit. supradic te ex¬
cõmunicationis ultione feriat᷑. donec satis¬
factione puniat᷑. hoc ꝑ acto. colloquiũ cum

Expanded text:
terius ab eis non repetant, neq. inde eos aliquo modo vel terius ab eis non repetant, neq. inde eos aliquo modo vel apprehendere aut lædere præsumant. Sed & his qui necdū has malas cōsuetudines requisierunt, ne imposterum eas requirant, interdicimus ex parte Dei, & contradicimus, præcipue vero milites, qui in hac Cluniacēsi villa habitāt, hoc cauere monemus, ne huius mali cōcitatores fiant: quia quanto vicinius cōmanent, tāto eos oportet a seruorū Dei iniuriis abstinere. Quod si quispiā huius præcepti tenorē infregerit, supradictæ excommunicationis vltione feriatur, donec digna satisfactione pœniteat. Hoc peracto, colloquium cum
Abbreviated transcription (Latin):
uilegia matiscensis ep̃s ex cõmunicauerat
absolui & side iceps aliqua psũp
loco isti. habitatorib atq confugientib u
t̃minos inferius annotatos. homieidia. p̃di
siue rapinas. uł aliquas in uasiones facere pre¬
sumat. Husunt aut̃ t̾mini. ariuo desalnai:
& ab eccła rufiacensis uillȩ. & ceuce delornañ.
des alnane. Siquis aut̃ huiꝰ nr̃i int̾dicti seu
int̾minationis inuentꝰ fuerit iuolator siue in¬
fractor. ab hodiernadie & deinceps nouerit
se uineło anathematis in nodandũ qͦusq digna
satis fac tione peniteat. Ammnoneo etiã om̃s mi¬
lites quiihis ꝓximis nob̾ castellis habitant. ui¬
delicet. Brauciduno. Berziaco. Buxeria. Sedu¬
no. Setgiaco. & Oscella. ut ruricoł nr̃is. seurusti¬
cis qui in circũ iacentib huic loco habitant uilł.
nullã lesionẽ. uł torturã inferre p̾sumant.
Malas qͦq consuetudines quas ac tenꝰ ab eis requi¬
sier̃. siue deconducto. siue de substatia eoꝵ. ul¬

Expanded text:
uilegia Matiscensis Episcopus excōmunicauerat, uilegia Matiscensis Episcopus excōmunicauerat, absolui: & si deinceps aliqua præsumloco isti, habitatoribus, atque confugientibuminos inferius adnotatos, homicidia, prædas, siue rapinas, vel aliquas inuasiones facere præsumat. Hi sunt autem termini: A riuo de Salna, & ab Ecclesia Rufiacensis villæ, & cruce de Lornant: de Salnat. Si quis autem huius nostri interdicti, seu interminationis, inuētus fuerit violator siue infractor, ab hodierna die & deinceps nouerit se vinculo anathematis innodādum, quousq. digna satisfactione pœniteat. Ammoneo etiam omnes milites, qui in his proximis nobis castellis habitāt, videlicet Branciduno, Berziaco, Buxeria, Seduno, Setgiaco, & Oscella, vt ruricolis nostris seu rusticis, qui in circumiacentibus huic loco habitant villis, nullam læsionem vel torturam inferre præsumant. Malas quoque consuetudines, quas hactenus ab eis requisierunt, siue de conducto, siue de substantia eorū, vl
Abbreviated transcription (Latin):
tibi burgundie p̾ceptis & informatione
dnimi UII GRGorii papȩ. anno introni
ratũ duximꝰ. Dõnꝰ ħ ugo cluniacensis abbs
ꝓpt̃ infestationes que inferebant᷑ ab epĩs
lugdunensi & matiscensi. Gebuino uiele¬
lic& & landrico sud pͥcipaliboco & cellis.
& ad iacentis. misit dõnũ oddonẽ pͥorẽ
ipsius cluniaci. ad limina beatoꝵ apłoꝵ
Petri & Pauli. & ad uscera pat̾nę pieta¬
tis diũ mĩ suprahieti beatissimi dõnioõ
pp̃. qui tande pꝰmultiplicẽ diuersoꝵ uer¬
boꝵ trutinationẽ. tanti loci calamitati
& inquictudini cõpassus. me tantillum.
adillas dirimendas ac det̾minandas dele¬
gaũ. Quiq ueniens pꝰ multos labores
& sudores iniãdic tũ locũ. indie puri¬
ficationis beate marie.tam inca pella eiꝰ.¬
dẽ gloriosȩ uirgiuis. quã inmonasterio
ser mone ꝑ orato aue toritate pontificũ
romanoꝵ. ꝑ pͥuilegia huic loco attͥbuta
publice corroborans manifestaui. capel.¬
tus & capellanos quos contra romana pͥ¬

Expanded text:
tibus Burgundiæ, præceptis et informatione Domni mei VII. Gregorii Papæ, anno intronizratum duximus. Hugo Cluniacensis Abbas, propter infestationes quæ inferebantur ab Episcopis Lugdunensi et Matiscensi, Gebuino videlicet et Landrico, suo principali loco et cellis, et adjacentiis, misit Domnum Hugonem Priorem ipsius Cluniaci ad limina Beatorum Petri et Pauli, et ad viscera paternæ pietatis domni mei supradicti beatissimi Gregorij Papæ, qui tandem post multiplicem diuersorum verborum trutinationem, tanti loci calamitati & inquietudini compassus, me tantillum ad illas dirimendas ac determinandas delegauit. Quique veniens post multos labores & sudores in iam dictum locum in die Purificationis B. Mariæ, tam in Capella eiusdem gloriosæ Virginis, quam in Monasterio sermone perorato, auctoritatem Pontificum Romanorū per priuilegia huic loco attributā publice corroborans, manifestaui: Capellas & Capellanos, quos contra eadem Romana pri
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃imonialib quȩ p̾dictũ poliacũ inuaser̃.
locũ dimit tant. eũq inonachis quos eiecer̃
ex integro restituant. Quod si facere no¬
luerint. ab introitu ȩccłe corporis dnici
& sanguinis. pꝰ p̃dictũ t̾minũ eas omĩno
separamꝰ. et ne in eadẽ poliaci ȩccła quandiu
ipse scĩ moniales ibidẽ remanere p̃sũpse¬
rint diuinũ officiũ celebret᷑ apłica int̾¬
dictione ꝓhibemꝰ. Siquis aut̃ clericoꝵ
aut laicoꝵ. p̃dictas scimoniales contra
int̾dictũ nr̃m. ad obtinendũ eundẽ locũ
aliquo malo ingenio uł uiolentia ad iuua¬
re acdefendẽ as fuerit: sciat se ab om̃iũ
ȩccłarũ introitu. & a cõmunione corpo¬
ris & sanguinis dnĩ eẽ separatũ donec re¬
sipiscat.

Expanded text:
Sanctimonialibus quæ prædictum Poliacum inuaserunt Sanctimonialibus quæ prædictum Poliacum inuaserunt locum dimittant, eumque Monachis, quos eiecerunt, ex integro restituant. Quod si facere noluerint, ab introitu Ecclesiæ, corporis Dominici & sanguinis, post prædictum terminū eas omnino separamus. Et ne in eadē Poliaci Ecclesia, quamdiu ipsæ Sanctimoniales ibidē remanere præsumpserint, diuinū officium celebretur, Apostolica interdictione prohibemus. Si quis autem clericorum aut laicorum prædictas Sanctimoniales contra indictum nostrum, ad obtinendum eundem locum, aliquo malo ingenio vel violētia adiuuare ac defendere ausus fuerit, sciat se ab omnium Ecclesiarum introitu, & a communione corporis & sanguinis Domini esse separatum, donec resipiscat.
Abbreviated transcription (Latin):
lugdunensis. archiep̃s. nec frat̾nȩ̨ haritatiᷤᷤ
consilio. ned ęquitatis rationi nec apłicis
dnĩmĩ beatissimi papȩ Gõ. cuiꝰ uice indigni
fungimꝰ decretis & p̾ceptis uult ac quiescere
& obedire. ut eccłas cluniensis cenobii.
quas in iuste ex cõmucasse uidetur scdm̃
tenorẽ imposite legationis uelit absoluere
illas uidelic& quas ante cognitũ p̾dictũ¬
cessionẽ pͥui legioꝵ siue alit̾ ad quisisse
& tenuisse ꝓbat᷑. ileonos necessitate coac¬
ti aue toritate beatoꝵ apłoꝵ Pił. sicut
nob̾ in uine tũẽ. supradictas ȩccłas absol
capellanos earũ in iuste int̾dicere p̾sũp¬
serit . talẽ int̾dictionẽ & ex cõmunicatio¬
nẽ. irritã eẽ decernimꝰ. Poliacũ aut̃ quia
sine canonico iudicio uolent̾ eiectis mo¬
nachis acluniensi monasterio ꝑiniustã
expolitionẽ ablatũ & abstrac tũẽ. apłicȩ
equitatis concessione cluniensi cenobio red¬
dimꝰ. & ut lib̾e possideat om̃ino p̃cipimus.

Expanded text:
Lugdunensis Archiepiscopus, nec fraternę caritatis cōsilio, nec ęquitatis rationi, nec Apostolicis domni mei beatissimi Papæ Gregorij, cuius vice indigni fungimur, decretis & præceptis vult acquiescere & obedire, vt Ecclesias Cluniacensis Cœnobij, quas iniuste excommunicasse videtur, secundum tenorem impositæ nobis legationis velit absoluere, illas videlicet, quas ante cognitum prædictcōcessionem priuilegiorum, siue aliter adquisisse & tenuisse probatur. Ideo nos necessitate coacti, auctoritate beatorū Petri & Pauli, sicut nobis iniunctum est, supradictas Ecclesias absoluCapellanos eorum iniuste interdicere pręsumpserit, talem interdictionem & excōmunicationem irritā esse decernimus. Poliacum autē, quia sine Canonico iudicio, violenter eiectis Monachis, a Cluniacēsi Monasterio per iniustam expoliationē ablatum & abstractum est, Apostolicæ æquitatis concessione Cluniacensi Cœnobio reddimus, & vt libere possideat omnino præcipimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tiscensos canonici audita fui pontificis sus¬
pensigne. ultramodũ efferati. addentespe:¬
Postea dehonestatores dõm archi ep̃i cłicos
teant & condigne satis faciant seꝑauimꝰ.
& quaq iniuste ep̃s ex cõmunicauerat. scđm

Expanded text:
tiscenses Canonici, audita sui Pontificis sustiscenses Canonici, audita sui Pontificis suspensione vltra modum efferati, addentes pePostea dehonestatores domni Archiepiscopi clericos teant, & condigne satisfaciant, separauimus, & quoscumque iniuste Episcopus excommunicauerat, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
sponsȩ scȩ uincentu clamabant. & cũ magno de¬
decore ad clunacũ ullẽ nollẽ reu̾ssũ. Inde adõ¬
no matiscensi qui tunc aberat iꝰtitiã ꝑ litt̾as q̃siui.
sed huc minime ĩpetraui. quã auob̾ qͥ estis apłice
sedis legatꝰ mͥ & dominis cluniensib supplico
fieri. Post hȩc lec to beatissimi pp̃ sõ uii. pͥ¬
uilegio. eundẽ mnatiscensẽ anathematis iaculo
pontificũ. & p̃cipue dõni õõ fecisse didicimꝰ.
Ic̃ eundẽ int̾rogauimꝰ utrũ pͥus quã capellas &
capellanos cluniacenses ex cõmunicass&. hoc
in pͥuilegio sibi int̾ dictũ fuiss&. Illeuõ cumse
niensis respondit. Non ne ego dixiuob̃. uos pͥ¬
uilegioꝵ auc toritati obuiare. siuł capellas
uł capellanos nr̃i in onasterii int̾diceretis :
dixiciut aut culpã suam inde suã indefa¬
cenet. uit hudigna satisfactione sepuiga¬
ire. &suꝑ hoc diu multũq conuentꝰ cũ neu¬
trũ faceit ull& obstinatia sua exigente

Expanded text:
sponsæ S. Vincentij, clamabant, & cum magno desponsæ S. Vincentij, clamabant, & cum magno dedecore ad Cluniacum vellem nollem reuersus sum. Inde a domno Matiscensi, qui tunc aberat, iustitiam per litteras quæsiui, sed huc vsque minime impetraui, quæ a vobis, qui estis Apostolicæ sedis Legatus, mihi, & domnis Cluniacensibus supplico fiat. Post hæc lecto beatissimi Papæ GREGORII VII. priuilegio, eundem Matiscensem anathematis iaculo ificum, & præcipue domni Gregorij, fecisse didicimus. Tunc eundem interrogauimus, vtrum priusquam Capellas & Capellanos Cluniacenses excōmunicasset, hoc in priuilegio sibi interdictum fuisse cognouisset. Ilniacensis respondit. Nonne ego dixi vobis, vos priuilegiorū auctoritati obuiare, si vel Capellas vel Capellanos nostri Monasterij interdiceretis? Tdixi ei vt aut culpam suam inde faceret, aut cū digna satisfactione se purgaret. Qui super hoc diu multumque conuentus, cum neutrū facere vellet, obstinentia sua exigente,
Abbreviated transcription (Latin):
epo. & donohugone cluniensi abbe.
Ionũ landricũ inatiscensẽ ep̃m. siuell&
icquiescere & sub dip̃ceptis apłicis acnr̃e
paruitati quiuice apłica fungebam᷑. Quicũ
libent̾ seuelle. ac quiescere respondis&: dõnꝰ
archiep̃s. uiennensis queri moniam tã suã quã
duniensis monasterii hisũb̾ fec̃. Dudũ dũe
cardinał. & legate apłice sedis rediens roma.
p̃cepto dõni oõ pp̃ ueni cluniacũ. ñ nulla expar¬
te ipsius. dõno abbi intimaturꝰ. Iũ quia tẽpꝰ
opurtunũ instabat facienđ sacͥs ordinib. iussꝰ
aue toritatẽ pͥuilegioꝵ pontificũ romanoꝵ.
abolĩ ipsiloco datã ordinaui. hisꝑ actis. dũ
redirẽ: matiscenses canonici insidus mͥ paratis
derepente fulti armata manu & pedestri suꝑ
ine acnta irruer̃. baculũ pastoralẽ cũ ꝓpͥatu¬
nica & sagmario tuler̃. seruientes nob̾ cedetes
ualde de honestauer̃. lanceam gutturi ꝓprio
ad mouentes. neuiuat uiolator & adulteritor

Expanded text:
po, & domno HVGONE Cluniacensi Abbate, & domnum Landricum Matiscensem Episcopum, si vellet acquiescere & subdi præceptis Apostolicis, ac nostræ paruitati, qui vice Apostolica fungebamur. Qui cum libenter se velle acquArchiepiscopus Viennensis querimoniam tam suam quam Cluniacensis Monasterii his verbis fecit. Dudum, Domne Cardinalis et Legate Apostolicæ sedis, rediens Roma, præcepto Domni Gregorii Papæ, veni Cluniacum, nonnulla ex parte ipsius, Domno Abbati intimaturus. Tum quia tempus opportunum instabat faciendis sacris ordinibus jussus, authoritatem priuilegiorum Pontificum Romanorum ab olim ipsi loco datam ordinaui. His peractis, dum redirem, Matiscenses Canonici, insidiis mihi paratis, derepente fulti armata manu & pedestri super me ac nostra irruerunt, baculum pastoralem cum propria lunica & sagmario tulerunt, seruientes nobis cædentes valde dehonestauerunt, lanceam gutturi proprio admouentes, Ne viuat violator & adulterator
Abbreviated transcription (Latin):
đi dilectissimo filio odiloni ab̃bi
monasterii qđ dr̃ cluniacũ in honore bea¬
toꝵ Apłoꝵ PETRI ET PAULI consecratũ. in co¬
mitatu matisconensi sitũ. etꝑte cunctissuc¬
cessoribus tuis abbatib in ꝑpetuum.
aliqua ẽ do auctore dilatione ꝑficiendum.
uenit subuenire. & rite ꝓ integra securitate
exratione solidare. ut ex hoc nob qͦq potissi¬
mũ p̃miũ. Aconditore om̃iũ dõ in sidereis
arcibus conscribat᷑. Et ido quia postulastis
a nob̵ ut pͣfatũ monasteriũ apłicȩ auctori¬
tatis serie munuremꝰ. & õĩa eius ꝑtinentĩa
ꝑhenni uire ibid̃miuolabilit ꝑmanen¬
do confirmaremꝰ et absq oĩ uigo seu diti¬
one cuiꝰcũq ꝑsonȩ constabilire nr̃i pͥulegii
pagina corroboraremꝰ. P ropt̃ea tuis flexus

Expanded text:
i monasterii, quod dicitur Cluniacum, in honore beatorum apostolorum Petri et Pauli consecratum, in comitatu Matisconensi situm, et per te cunctis successoribus tuis abbatibus in perpetuum. ...st Deo auctore dilatione perficiendum. venit subvenire, et rite pro integra securitate ex ratione solidare, ut ex hoc nobis quoque potissimum praemium a conditore omnium Deo in sidereis arcibus conscribatur. Et ida nobis, vt præfatum Monasterium Apostolicæ auctoritatis serie muniremus, & omnia eius pertinentia perenni iure ibidem inuiolabiliter permanendo confirmaremus, & absque omni iugo seu ditione cuiuscumque personæ constabilire nostri priuilegij pagina studeremus. Propterea tuis flexus
Abbreviated transcription (Latin):
in archiepis copatu et comitatu Iugdunensi. uienensi. Arelatensi. et ualentinensi et in om̃i regione illa que ꝓprio
nomine uocatur Prouincia. et quicquid ꝑsuccedentia tempora ipse suiq successores iuste et legalit̃ ad quirere s obtando

Expanded text:
in archiepiscopatu et comitatu Lug dunensi, Uiennensi, Arelatensi et Ualentinensi et in omni regione illa, quę proprio in archiepiscopatu et comitatu Lug dunensi, Uiennensi, Arelatensi et Ualentinensi et in omni regione illa, quę proprio nomine vocatur Prouincia, et quicquid per succedentia tempora ipse suique successores iuste et legaliter adquirere pot
Abbreviated transcription (Latin):
& ĩcm monasteriũ adhonorẽ dñi genitricis et memoria beati Aaioli inurbe papia construstũ et om̃s terras.
et p̃dia quȩ eidẽ loco abonis hominibus conlata sunt. Et concedimꝰ eidẽ loco usu quẽ fratres ibi habitantes habuer
multo tempore in regali nr̃a silua que uocatur carbonaria Confirmamꝰ. laudam roboramꝰ illã conuementiam
ad honorẽ & utilitate Geneuensis aeccłae quȩ facta est inter bonȩ memoriae hugonẽ eiusdẽ ciuitatis ep̃m. et
Felicis memoriae uenerabile Odilonẽ clumacense abbatẽ distante imꝑatrice adelcuda. Rodulfo rege laudante.
soubus monasteria. cellas. aeccłas. om̃sq possessiones quas ipse dictus fr̃ siuiq antecessores in nr̃is posseder et possident
ꝑimpialia et regalia precepta et decreta episcopalia. comitũ marthionũ c&̃erorumq fideliũ dĩ dapsilitate largissima

Expanded text:
etiam monasterium ad honorem domini genitricis et memoriam beati Maioli in urbe Papia constructum et omnes terras etiam monasterium ad honorem domini genitricis et memoriam beati Maioli in urbe Papia constructum et omnes terras et predia, quae eidem loco a bonis hominibus conlata sunt, et concedimus eidem loco usum, quem fratres ibi habitantes habuerunt ex multo tempore in regali nostra silva quae vocatur Carbonaria. Confirmamus laudamus corroboramus illam convenientiam ad honorem et utilitatem Geneuensis aecclesiae, quae facta est inter bonę memoriae Hugonem eiusdem civitatis episcopum et felicis memoriae venerabilem Ogdilonem Cluniacensem abbatera, dictante imperatrice Adeleida, Rodulfo rege laudante, isque successoribus monasteria cellas aecclesias omnesque possessiones, quas ipse dictus frater suique antecessores in nostris possederunt et possident per imperialia et regalia precepta et decreta episcopalia comitum marchio num ceterorumque fidelium dei dapsilitate largissima
Abbreviated transcription (Latin):
maco in honore dĩ Genetricis consetratum et aregina berta uidelicet matre Conradi regis et imperatricis adelao¬
dis post morte matris ditatũ. construstũ. et nobilitatũ & ducis curtes mnalsatia Ethinehim. et solumbra quasro¬
dulfus dux frat̃ supradiste imꝑatricis a primo et maximo Ot tone ad quisiuit & omia ad supra distũ monaste¬
rium ꝑtinentia et in burgundia et in alsatia. Eor roborcm &iam atq concedimꝰ p̃disto fr̃i Romanũ monaste¬
rium in honore apłorum Petri et Pauli consecratũ suisq successorib ut p̃distũ est aeccłas. terras adipsũ locũ iuste
et legalit̃ ꝑtinentes. Eellam & it Bechuatia. a odulfo quondã bono uiro clunicicensi monasterio tradita. C el¬
lã uero in archiepiscopatu bisonticensi quȩ uocat᷑ in honore scãe di genitricis subtꝰ castrũ poloniacũ. Confirmamꝰ

Expanded text:
niaco, in honore Dei genitricis consecratum, et a regina Berta, matre videlicet Conradi regis et imperatricis Adelainiaco, in honore Dei genitricis consecratum, et a regina Berta, matre videlicet Conradi regis et imperatricis Adelaidis, post mortem matris ditatum, constructum et nobilitatum; et duas cortes in Alsatia, Ethinehim et Columbra, quas Rodulfus dux, frater supradictæ imperatricis a primo et maximo Ottone adquisivit, et omnia ad supradictum monasterium pertinentia, et in Burgundia et in Alsatia. Corroboramus etiam atque concedimus predicto fratri Romanum monasterium in honore apostolorum Petri et Pauli consecratum suisque successoribus, ut predictum est, aecclesias terras ad ipsum locum iuste et legaliter pertinentes, cellam etiam Bethuatiam a Rodulfo quondam bono viro Cluniacensi monasterio traditam, cellam vero in archiepiscopatu Bisonticensi quae vocatur Uallis in honore sanctae dei genitricis subtus castrum Poloniacum. Confirmamus
Abbreviated transcription (Latin):
romanorũ imperator augustus. Si pauperum et di seruorum netessitatib pio affectũ subuenire studuerimꝰ ut a nob
exigit imperialis dignitas et ꝓfessio sine dubio speramꝰ nos ꝑfestã beatitudinẽ recepturos adño. Iua ꝓpt omium scãe
di aeccłae fideliũ nrorums psentiũ scilic& ac futuroꝵ nouerit industria qualit̃ adiit nram psentiam Hugo uenera¬
bilis abbas clumensis coenobii orans humilit̃ et obsecrans ut austoritate preceptinr̃i corroboram concedendo sibi siusq
successoribus imꝑatonai et regalia p̃cepta. Uiuus p&ltionẽ gratant accipientes ꝓpt̃ antiquã familiaritatẽ et caritatẽ
& salute animarũ eorũ. ut deinceps nob eandẽ caritatẽ exibeant interueniente dilestissima contestali nr̃a AG NE E
imꝑatrice augusta concedimꝰ p̃disto frĩ et fideli nr̃o scđm petitionẽ suã siuisq sucessoribus monesterũ in loco pater¬

Expanded text:
Romanorum imperator augustus. Si pauperum et Dei servorum necessitatibus pio affectu subvenire studuerimus, ut a nobis exigit imperialis dignitas et professio, sine dubio speramus nos perfectam beatitudinem recepturos a Domino. Quapropter omnium sanctæ dei aecclesiae fidelium nostrorumque presentium scilicet ac futurorum noverit industria, qualiter adiit nostram presentiam Hugo venerabilis abbas Cluniensis coenobii orans humiliter et obsecrans, ut auctoritate precepti nostri corroboraremus concedendo sibi suisque successoribus imperatoria et regalia precepta. Cuius petitionem gratanter accipientes propter antiquat salute animarum eorum; ut deinceps nobis eandem caritatem exhibeant, interveniente dilectissima contectali nostra Agnete imperatrice augusta: concedimus predicto fratri et fideli nostro secundum petitionem suam suisque successoribus monasterium in loco Pater
Abbreviated transcription (Latin):
recognoscendũ qq̃ predictũ cenobium scãe apłicȩ sedi
aqͥtuendũ atq ꝯuendũ ꝑtineat dent᷑ ꝑ quinquen¬
mum qeceoo soliosi. Si quis aut̃ contru hanc salubssyã
nram constitutionẽ resistenqo uenire temsod auerit
aut alquꝰ horũ corsũsoere conatus. Fuerit . & omĩa que
in hoc soyulegio sunco imus non obseruauerit Sciat se
subsidiumi iudicio obtestatione anathematis uinculs
dõ nalit̃ nisi resi ouerit in nodatuar & aregnõqi ahe¬
nanꝯuoo & cũdiabotd sine Fine cruciandũ. uiuͦꝰ hiuꝰnr̃y¬
salubsimae sanco ionis custos & obseruator &stiterit.
a xp̃o qo benedistionẽ & a sc̃is a sołs mundi iudicibus
ab solutionẽ hic & in futuro consequi mereat᷑.
Scriptũ ꝑmainũ andreae scrnari inm̃se martio
indictione quarta

Expanded text:
recognoscendum quod praedictum coenobium sanctae apostolicae sedi recognoscendum quod praedictum coenobium sanctae apostolicae sedi ad tuendum atque fovendum pertineat, dentur per quinquennium decem solidi. Si quis autem contra hanc saluberrimam nostram constitutionem resistendoaut aliquid horum corrumpere conatus sit, & omnia, quæ in hoc priuilegio sancimus, non obseruauerit, sciat se sub diuini iudicij obtestatione, anathematis vinculo æternaliter, nisi resipuerit, innodatum, & a regno Dei alienandum, & cum diabolo sine fine cruciandum. Qui versaluberrimae sanctionis custos et observator exstiterit, a Christo Domino benedictionem, et a sanctis apostolis mundi judicibus absolutionem hic et in futuro consequi mereatur. Scriptum per manum Andreae scriniarii in mense Martio, indictione quarta
Abbreviated transcription (Latin):
monasteriũ moriens reddidit & dereliquiq Simi¬
lit̃ & illud qđ in agiona uł alicubi reb quȩ adidmo¬
nasterium ꝑtinere debent. & capellã sc̃i martini
que est inuillam actio nr̃a apołica austoritate
sicut filius nr̃ Rodulfus rex francorum concessit ito
habeatis. & quia nimis sic̃ coꝑtum est iã poene cuncta
monesteria a suo p̃posito p̃uaricantur. Concedimꝰ ut
siquis monachus ex quolib& monasterio aduram con¬
uersationẽ solodum taxat admelior ande uitae stu¬
dio transmigrare uoluerit cui uidelic& suus abbas
regularẽ sumptũ addepellenda ꝓpͥ& atẽ habendi mi¬
nistrare neglexerit suscipere uobliceãt quousq mona¬
sterii sui conuersatio em̃detur Inmunitatẽ uͦ itauob̾
concedimꝰ sic̃ locis sc̃isubiq reuerentia deh& ut nullꝰ¬
ur̃a mancipia aut resqualib& sine ur̃o consultu di¬
stringere aut inuadere ullo modo p̃sumat. sane ad

Expanded text:
monasterium moriens reddidit et dereliquit. Simimonasterium moriens reddidit et dereliquit. Similiter et illud quod in Agiona, vel alicubi rebus quae ad id monasterium pertinere debent, et capellam sancti Martini, quae est in villa Maceio, nostra apostolica auctoritate sicut filius noster Rodulphus rex Francorum concessit, ita habeatis. Et quia, sicut nimis compertum est, jam pene cuncta monasteria a suo proposito praevaricantur, concedimus ut si quis monachus ex quolibet monasterio ad vestram conversationem solo duntaxat meliorandae vitae studio transmigrare voluerit, cui videlicet suus abbas regularem sumptum ad depellendam proprietatem habendi ministrare neglexerit, suscipere vobis liceat; quousque monasterii sui conversatio emendetur. Immunitatem vero ita vobis concedimus, sicut locis sanctis ubique reverentia debetur, ut nullvestra mancipia aut res quaslibet sine vestro consultu distringere aut invadere ullo modo praesumat. Sane ad
Abbreviated transcription (Latin):
quod absit ꝑsonã suis uitus consentientẽ eligere
maluerint. Hoc quicũq uoluerit. cũ telodi ꝓphibeat
Tenobiũ qđ romanisdicit᷑ & qqͥ mat̃ filii nr̃i Rodul¬
firegis condonauit ad p̃dictũ cluniacum. It aei
cu uianingo uilla subiectũ sit. sic̃ illa ꝑtestamtũ
donarionis qͥecreuit. Si aut̃ cenobium aliqđ ex
uoluntate illorũ adquorũ dispositionẽ ꝑtinẽre
uidã insuaditione ad cliorardũ suscipere consen¬
seritis nr̃am licentiam ex hochabeatis. Decimas
uero quȩ olim adũras capellas ꝑtinuerunt. & ꝑmo
dernã quasi austoritatẽ siuelicentiã a quolib&
ep̃o subtraste sunt uob exintegiro restitiumus.
ita manere concedunꝰ. ut ũris ecđus nichil eydeci
p&ium. Preterea quicquid÷: cuineis uł culturis aq
spitale urm ꝑtinere sancuimus. Similit & qͥehisreb
quas ꝑcepturi estis hoc & iã qđ leobalqus ad p̃dictũ

Expanded text:
quod absit personam suis vitiis consentientem eligere quod absit personam suis vitiis consentientem eligere maluerint: hoc quicunque voluerit cum zelo Dei prohibeat. Coenobium quod Romanum dicitur, et quod mater filii nostri Rodulphi regis condonavit ad praedictum Cluniacum, ita ei cum Vaningo villa subjectum sit, sicut illa per testamentum donationis decrevit. Si autem coenobium aliquod ex voluntate illorum, ad quorum dispositionem pertinere videtur, in sua ditione ad meliorandum suscipere consenseritis, nostram licentiam ex hoc habeatis. Decimas vero, quae olim ad vestras capellas pertinuerunt, et per modernam quasi auctoritatem sive licentiam a quolibet episcopo subtractae sunt, vobis ex integro restituimus. ita manere concedimus ut vestris ecclesiis nihil ex decimerpetuum. Praeterea quidquid ex vineis vel culturis ad spitale vestrum pertinere sancimus: similiter et de his rebus quas percepturi estis. Hoc etiam quod Leobaldus ad praedictum
Abbreviated transcription (Latin):
Li sit in pago matisconensi & ꝑte meode monaste¬
rio tiuisq successorib in ꝑpã liuum.
onuenit apłico moderamim beniuola conpassione
pie poscentiũ uotis succurrere. & alacri deuotione
stis a nob quatenꝰ p̃dictũ monasteriũ in illo statu
quo aiuilel moduce ꝑtestam̃ tũm anere decretũ ẽ.
nr̃a apostolica austoritate in ꝑp& uũ consta¬
re decerneremꝰ scãe romane cui dõ austore deser¬
uimꝰ aeccłae subiestũ est. Inclinat p̃cib tuis. tibi
adregendũ concedimꝰ. itaqs. it illud monaste¬
riũ cũ om̃ib reb uł quas nunchab& uł que de¬
inceps ibi tradite fuerint. liberũ aqͥominatu cuiꝰcũq
regis aut ep̃i siue comitis. aut cuiꝰ lib& exppinquis
ipsius uulelmi nullus ibidẽ contra uoluntatẽ
monachora platũ eis pꝰ tuũ dicessum ordinare
p̃sumat. Sedhabeant liberã facultatẽ sine cuiꝰ¬
libet principis consultui. Iuencũq scđm regulã
sc̃i BENE DICTI uoluerint sibiordinare. nisi fortes

Expanded text:
o Matisconensi, & per te in eodem Monasterio, tuisque successoribus in perpetuum. Conuenit Apostolico moderamini beniuola compassione pie poscentium votis succurrere, & a nobis quatenus praedictum monasterium in illo statu, quo a Guillelmo duce per testamentum manere decretum est, nostra apostolica auctoritate in perpetuum constare decerneremus, sanctae Romanae, cui Deo auctore deservimus Ecclesiae, subjectum est. Inclinati precibus tuis tibi ad regendum concedimus. Itaque sit illud monasterium cum omnibus rebus, vel quas nunc habet, vel quae deinceps ibi traditae fuerint, liberum ab omni dominatu cujuscunque regis, aut episcopi, sive comitis, aut cujuslibet ex propinquis ipsius Willelmi. Nullus ibidem contra voluntatem monachorum praelatum eis post tuum decessum ordinare praesumat: sed habeant liberam facultatem, sine cujuslibet principis consultu, quemcunque secundum regulam sancti Benedicti voluerint sibi ordinare; nisi forte