comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si uis hediticare inducat te necessitas et non uoluntas Cupiditas he¬
diticandi hediticando non tolitur hinua et ĩmoderata hedificandi cupi¬
ditas parat et opectat hedificiorum uenditionẽ Tutus completa et
Archa uacuata facuint ualde sed non tarde hominẽ sapientem uis alionꝰ
uen dere cane ne partem hereditatis uendas te potentiori sed pocuis nunori
piecio des miuori. Totam auten uende plus offerenti Meluis est
pati graueni fanien q patumouii uenditionẽ sed melius est partem
quod Intendit lul emas iu consortẽ potentiorẽ paruũ consortẽ paciẽter
substiueas ne tibi soaet fortiorem Quesisti de usu uini. Qau di
uersitate et habundantia uiuorum est sobrius Ille est teuenus deus
Ebrietas nil recte facit iusi cum in lutum cadit sentis unũ fuge cõ
Medicum sciam plenum exeiatio non piobatun Fuge medicum ebruim
caue in medico uolente in te xperri qualiter alios de iimili morbo aua¬

Expanded text:
Si vis aedificare, inducat te necessitas, non voluntas. Cupiditas aeSi vis aedificare, inducat te necessitas, non voluntas. Cupiditas aedificandi aedificando non tollitur, nimia et inordinata aedificandi cupiditas parit, et exspectat aedificiorum venditionem. Turris completa et arca vacuata faciunt valde tarde hominem sapientem. Vis aliquando vendere, cave partem haereditatis non vendas te potentiori, sed potius minori pretio, te minori. Totum autem vende plus offerenti. Melius est gravem pati famem quam patrimonii venditionem; sed melius est partem quod intendit. Nihil emes in consortio potentioris: parvum consortem patienter sustineas, ne tibi societ fortiorem. Quaesivisti de usu vini. Qui in diversitate et abundantia vinorum est sobrius, ille est terrenus Deus. Ebrietas nil recte agit, nisi cum in lutum cadit. Sentis vinum, fuge cmedicum scientia plenum, exercitio non probatum. Fuge medicum ebrium. Cave tibi a medico volente in te experiri qualiter alios de simili morbo cur
Abbreviated transcription (Latin):
te pñte laudat. Si confidis amico non queras ei placere ⁊ed rationi dicas
in consulendo michi uidetur non prease se agendum est. Sacilius de malo
exitu consilii redaigntio sequitur q de bono laus. Andi ꝙ ioculatores uiii
bit nomien cinus ert panpertas Sed quis erit huius uxoris filius derislo
placet tibi xobuni iacnlatoris giuge te non audire et aluid cogitare. fideus
et gandens de ueibis Iaculatoris iani pignus fidei dedit laculatores mmpro¬
perantes digni sunt suspendio. Qiue est Iaculator mala improperans
anmalis homicidumi secum portans Ioculatores miseuorum deo placuerĩt.
Andi de samulas fanulum alti cordis repelle ut futuxum inimicum. Ca¬
mulum tius morib blandientem repelle gamulo et uicino te blandienti resistas
Uias cogita te decipisse smniulum de facili in se uerecondantẽ diligas ut filiũ.

Expanded text:
te praesentem laudat; si consulis amico, non quaeras placere sibi, sed rationi. Dicas te praesentem laudat; si consulis amico, non quaeras placere sibi, sed rationi. Dicas in consulendo amico, sic mihi videtur, non praecise sic agendum est. Facilius de malo exitu consilii redargutio sequetur quam de bono laus. Audivi quod te visibit, cujus nomen est paupertas. Sed quis erit hujus uxoris filius? Derisio. Placet tibi verbum joculatoris, finge te non audire, et alia cogitare: ridens et gaudens de verbis joculatoris jam pignus sibi dedit. Joculatores improperantes digni sunt suspendio. Quid est joculator, mala improperans? Animal homicidium secum portans. Joculatores instrumentorum Deo placuerunt. Audi de famulis. Famulum alti cordis repelle ut futurum inimicum. Famulum tuis moribus blandientem repelle. Famulo et vicino te laudantibus resiste, alias te cogitat decepisse. Famulum de facili se verecundantem dilige ut filium.
Abbreviated transcription (Latin):
sciuicio umatur. Inimicus cum superbia contra uicinũ uenenũ
oum ignotis semper cogita ꝙ inmicus ias as senꝑ cogitat iuinuci
uios debilitas inimia non est loco pacis sed tieugne ad temipus
Si te tecuras non cogitare inimicun que tu cogitas periculo te &
sententiam queras postq scuieus cumen uxoris tue a nullo medi¬
co curaberis dolorẽ de mala uyore tune nutigabis quando audies
de uxorib alienis. Cor nobile et altum non inquirit de operb
mulicium Malani uxorem pocius risu q baculo custigabis. Seninna
senex et meretux si ter peimitte et uiua sepelienda ẽẽt. de uporib.
Nota ꝙ uestis sumptuosa probatio est paua seusus uestis nimis ap¬
paratus uicuus tedium parit stude bonitate placere et uõ ueste
de Amieis tencas ꝙ maior amnieus est qui sua tubiut q qui ie ip̃m
offert de ueibis est magna copia amicorum. unucum non reputes qui

Expanded text:
servitio vincitur inimicus. Superbia contra vicinum balenum servitio vincitur inimicus. Superbia contra vicinum balenum cum ignotis. Semper cogita quod inimicus sagax cogitat inimici vias. Debilitas inimici non est loco pacis, sed tregua ad tempus. Si te securus non cogitare, quae tu cogitas, inimicum, perscientiam quaeras. Postquam sciveris crimen uxoris, a nullo medico curaberis: dolorem de mala uxore tunc mitigabis, quando audies de uxoribus alienis. Cor nobile et altum non inquirit de operibus mulierum; malam uxorem potius risu, quam baculo castigabis. Feminsenex et meretrix, si lex permitteret, viva sepelienda esset. De vestibus nota quod vestis sumptuosa probatio est pauci sensus. Vestis minus apparens cito vicinis taedium parit: stude bonitate placere, non veste. De amicis teneas quod major est amicus qui sua tribuit quam qui seipsum offert; de illis magna est copia amicorum. Amicum non reputes qui
Abbreviated transcription (Latin):
tñ delicate pasce familiam. Sae gullam litigare cuni buisa et caue
cuius aduocatus existas si autem. inter gullami et biusam iudex exi¬
pio biusa sententiã ferias. ham gulla effectionib piobat et sat testib
non iuratis bursa euidenter piobat iam ncha et solauo enacuatis et
breui tempore euacuandis. Tuue male iudicas contra gullam quando
auaritia ligat biisam. hunq̃ rccte inter gullam et buisam auaritia
iudicabit. Quid est auautia: sui honuada. Quid est auautia
paupertatis timor semipei in panpertate uniens. Pecte uiuit anaius
in se non perdens diuitias sed aliis reseruando et melius est aliis re-¬
seiuaie qi in se perdere. Si habundas blado caristiam non diligas
quia diligeus carstiam cupit ee pauperuni homiada. unde bladu
dum satis uallet et non quando per paupere emi non põt uianis
minori p̾cio uende et etam inimicis Inimicus non gladio sed iepe

Expanded text:
n delicate pasce familiam tuam. Fac gulam litigare cum bursa, et cave n delicate pasce familiam tuam. Fac gulam litigare cum bursa, et cave cujus advocatus existas. Si autem inter gulam et bursam judex exipro bursa sententiam feras. Nam gula affectionibus probat, et sic testibus non juratis, bursa evidenter probat, jam arcis et cellario vacuatis, vel in brevi tempore vacuandis: tunc male judicas contra gulam, quando avaritia ligat bursam; nunquam recte inter gulam et bursam avaritia judicabit. Quid est avaritia? Sui homicida. Quid est avaritia? Paupertatis timor. Semper in paupertate vives: recte vivit avarus in se, non perdens divitias, sed aliis reservando. Melius est aliis reservare, quam in se perdere. Si abundas blado, non diligas canestrum. Diligens canestrum cupit esse pauperum homicida. Vende bladum, cum satis valet, non quando per pauperem emi non potest. Vicinis minori pretio vende, etiam inimicis; non semper gladio, sed saepe
Abbreviated transcription (Latin):
ratioso militi et flici Raymondo dũo Castu ianet ambrosii Boiiai¬
dus in senium deductus salutem doceri petis a nobis de cura
et modo xei familiaris utiliuis gubernande et qualiter patres fa¬
milias debeant se habere. Ad quod tibi respondemus ꝙ licet
oiuũmi rerum mundanauuni status et exitus negociorũ sub fortu¬
et attende ꝙ si in domo tua sumptus et redditus sunt equales
casus in opinatus potent destiueie statum cuis Status hominis
negligentis domus est iuinosa. Onud est negligentia. gubeuiã¬
tis domum ignis ualidus in domo accensus discute diligenter cor
diligentiã et pioposituni oui tua bona adnurnstiant labenti nñ¬
dum laplo tacultatib numus uereconde est abstrnere ꝙͣ cadat sepius
reuidere que tua sunt quomodo sint magna est piouidentia. cogita
de cibo et potu aiuimaluun tuorum liam epinunit et nõ petunt.
est Samiliam grosso cibo et non delicato nutrias qui gulosus
et diligentis honinis solacium est. dieb pascalib habundanter nõ¬

Expanded text:
ratioso militi et felici RAYMUNDO, domino Castri Ambruosii, BERNARDUS in senium deductus salutem. Doceri petis a nobis de cura et modo rei familiaris utilius gubernandae, et qualiter patresfamilias debeant se habere, ad quod tibi respondemus. Licet omnium rerum mundanarum status, et exitus sub fortuet attende. Quod si in tua domo sumptus et reditus sunt aequales, casus inopinatus poterit destruere statum ejus. Status hominis negligentis domus est ruinosa. Quid est negligentia gubernantis domum? Ignis validus in domo accensus. Discute diligenter eorum diligentiam, et propositum, qui tua administrant. Labenti, nondum lapso facultatibus minus verecundum est abstinere quam cadere. Saepius revidere, quae tua sunt, quomodo sint, magna prudentia est. Cogita de cibo et potu animalium tuorum; nam esuriunt, et non petunt. est. Familiam grosso cibo, non delicato nutrias. Qui gulosus et diligentis hominis solatium est. Diebus paschalibus abundanter, no
Abbreviated transcription (Latin):
semine oriundi. Gib idem ille p̃r est̃. Ergo pro belliuis
in hmanib sunt hñdi qui hõĩ nõtẽt. qui ꝯͣ huius hunia¬
nitatis fas hom̃is spoliant trutiant ocadunt ext̾minat
Ob hanc neçitatem germanitatis docet nos malũ nũq faceͣ
auxiliu dẽp̃ssis et laborantib. Impartiri uictuu nõ hntib.
hõib nos met ĩpos togitare debemus. Non cĩ meremur.in
uirtutis spe capti miẜicordiam de homine sustulerũt ueio
dum uolunt sanare uitia uergũt. Et cum idem plerumꝙ

Expanded text:
semine oriundi: Omnibus ille idem pater est. Ergo pro belluis semine oriundi: Omnibus ille idem pater est. Ergo pro belluis immanibus sunt habendi, qui homini nocent, qui contra jus humanitatis et fas omne spoliant cruciant occidunt exterminant. ob hanc necessitudinem germanitatis docet nos deus malum numquamauxilium depressis et laborantibus, inpertiri uictum non habentibhominibus nos ipsos cogitare debemus. non meremur in uirtutis specie capti misericordiam de homine sustulerunt et dum uolunt sanare, uitiauerunt. et cum idem plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
Idei agnitione et cultu reru suma n̾satur. In hoc ẽ spes
om̃is. ac salus hõĩs. hic est sapĩe gradus pͥmus. ut sciani
ꝗs sit nobis uerus pater. Eñqͣ pietate debita prosequam
huic pareanỹ. hic deuotissime ẜuiani. In eo ꝓmerendo
actꝰ oĩs o sura ce oꝑa colloret.
hei quid debeatur deo. dicam nũc. quid lxĩꝰ tubuendũ sit ꝙq
nitas noiatur. que uirtus propria est iustorum. ꝙ ea sola
sapiam nõ dedit nalib ea munimentis ab incursu it piculo
sapiã potius instruet᷑ dedit preter cetera hunc pietatis effetu
ut homo homie tucat᷑ diligat foueat. ꝯͣq omnia ꝑicula et
⁊ paricida exstimandus est. Nam si ab uno honie que
deus finxit. orimur certe ꝯsangiunei sumꝰ. Et ideo maxͣ
scelus putandũ est odisse hoĩem ł nocente. preter deuꝰ
pccpit Inimicitias ꝑ nos nũq faciendas semꝑ eeͣ tollendas
sil ut eos qui nobis sunt inimici necessitudinis admonitos

Expanded text:
in dei agnitione et cultu rerum summa uersatur: in hoc est spes in dei agnitione et cultu rerum summa uersatur: in hoc est spes omnis ac salus hominis, hic est sapientiae gradus primus, ut sciamus qui sit nobis uerus pater eumque solum pietate debita prosequamur, huic pareamus, huic deuotissime seruiamus, in eo promerendo actus omnis et cura et opera collocetur. ixi, quid debeatur Deo: dicam nunc, quid homini tribuendum sit; quanquam nitas nominatur. quae uirtus propria est iustorum et cultorumsapientiam non dedit, naturalibus ea munimentis ab incursu et periculeum sapientia potius instrueret, dedit ei praeter cetera hunc pietatis adfectum, ut homo hominem tueatur diligat foueat contraque omnia pericula et et parricida existimandus est. nam si ab uno homine quem deus finxit scelus putandum est, odisse hominem, vel nocentem. Propterea Deus praecepit inimicitias per nos nunquam faciendas, semper esse tollendas; scilicet ut eos, qui sint nobis inimici, necessitudinis admonitos
Abbreviated transcription (Latin):
fugibius attabuta nob̾ bona. qi aut inorati auit ĩdigni
qui diuinis munerib ꝑfruamur.. Que̾ bona ut hcãmus
scelerate impieq uiuendum est. Qiua u̾tutem i iustia¬
pauꝑtas sequit. Sanus ig non est. qui nlła spe moiorẽ
propoita. his bonis quib ceteri ĩ uita utunt᷑. labores et
cruciatus et miẜias anteponũt᷑. Si aũt uͥtus ut ab his recti¬
ssime dr capescenda est. qr constat ad eam nasci hoĩe sb̾esse
est. Que magnũ afferat p̃clarũq solacuim. Nec altra
utus cũ ꝑ se diuina sit hr̃i pro bono põt. q si acerbitatem
suã maximo bono penset. Eque nõ alr his boĩs pͥntibus
abstiuendũ est q si sint alia maiora ꝑꝑ que tanti sit et
uoluptates amitte et amara omĩa substine. Ea noͣ nulla
sunt alia ut in terçio docui. nisi ꝑpetue iute. hanc aũt
p̃stare quis põt: nisi deus qui ututem ipam proposuit. frgo

Expanded text:
fugimus attributa nobis bona, quasi aut ingrati, aut indigni fugimus attributa nobis bona, quasi aut ingrati, aut indigni qui divinis muneribus perfruamur? Quae bona ut habeamus, scelerate impieque vivendum est; quia virtutem, id estas sequitur. Sanus igitur non est, qui nulla spe majore proposita, iis bonis, quibus caeteri utuntur in vita, labores, et cruciatus, et miserias anteponat. Si autem virtus ut ab his rectissime dicitur capessenda est, quia constet ad eam nasci hominem, subesse est, magnum adferat praeclarumque solacium. nec aliter uirtus cum per se dura sit, haberi pro bono potest, quam si acerbitatem suam maximo bono penset. aeque non aliter his bonis praesentibus abstinendum est, quam si sint alia maiora, propter quae tanti sit et uoluptates omittere et mala omnia sustinere. ea uero nulla sunt alia, ut in tertio docui, nisi perpetuae uitae. hanc autem praestare quis potest nisi deus, qui uirtutem ipsam proposuit ? ergo
Abbreviated transcription (Latin):
diuinas noces ac uitalia p̃cepta. Rectori suo affigit Is loꝗt
qui celestia disseres iitute ac maiestatẽ dei singlis enarat.
Quare nõ est dubiu qu impiis sit. quisꝗs deũ no agͦuerit.¬
pñtib careat. Sed ⁊ stultus sit neceͣ est. qui labores in
uita sua suscipiat in tassum. Nam dempta spe ĩ mortalitatis
qua deus policetur. in sua relegione u̾santib. Ciuius assequede
gra. uirtus est apetenda: & quicꝗd maloꝵ accideit ꝑferendũ.
Maxima erit profecto uanitas obsequi nelle uͥtutib q̃ frustra
hõĩ calamitates afferunt. & labores. Nam si uͥtus egestatem
exilium / dolorem / mortem/ que timent᷑ a cetis pati fortiter
dicant expetendam. Nimiru suꝑuacuis. et ĩ anib penis
delectant᷑ quib l ageͣ tranquille. Si enim mortales sut
anime. si uirtus disoluto corpore nl futura est. quibus

Expanded text:
diuinas uoces ac praecepta uitalia pectori suo adfigit, is loquitur diuinas uoces ac praecepta uitalia pectori suo adfigit, is loquitur qui caelestia disserens uirtutem ac maiestatem dei singularis enarrat. quare non est dubium quin impius sit quisquis deum non apraesentibus careat, sed etiam stultus sit necesse est, qui labores in vita sua maximos suscipiat incassum. Nam dempta spe immortalitatis, quam Deus pollicetur in sua Religione versantibus, cujus assequendae gratia virtus appetenda est, et quidquid malorum acciderit perferendum, maxima erit profecto vanitas, obsequi velle virtutibus, quae frustra homini calamitates afferunt et labores. Nam si virtus est, egestatem, exilium, dolorem, mortem, quae timentur a caeteris, pati fortiter psam philosophi dicant expetendam? Nimirum supervacuis et inanibus poenis delectantur, quibus licet agere tranquille. Si enim mortales sunt animae, si virtus dissoluto corpore nihil futura est, quid
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ siłis erit huano corpori capud nõ hĩti in quo tñ et si
mbra omnia et locis sius constant et figura et hitudine.
Tam qͣm deest id quod est om̃ principale et uita et sensu¬
est qui cum deum nõ ignoret et uiuit iniuste. Id eĩ solu
ht̃ qd̾ est sumũ. sed frustra: qm uͥtutib tanq memibris
eget. Itaq ut sic uita ac sensibile corpus et agnitio dei ẽ
ac uiuus. S tñ suma oĩs in capite est. qd ꝙ̃uis constare
nõ possit sine om̃ib / sine quibusdam tñ nõ põt. Et erit
quidem aĩal uitiosum ac debile sed tñ uiuũ. Sic ⁊ is qui
deũ nouit et in aliqua ⁊e peccat. Dat eĩ ueiam pecranti deu.
Itaq sinc mẽbris aliquib uiui pot. sine capite nullo modo.
cep̾it. In quo st̾ om̃es fensus collocati. hoc est/ oculi et auris
et lingua. Nam profecto is uidet qui u̾itatẽ in qua deus
est ł deum in qua u̾itas est oculis aspexerit. Is audit qui

Expanded text:
ejus similis erit humano corpori caput non habenti; in quo tametsi ejus similis erit humano corpori caput non habenti; in quo tametsi membra omnia, et locis suis constent, et figura, et habitudine, tamen quoniam deest id, quod est omnium principale, et vita, et omni seest qui cum deum non ignoret, uiuit iniuste: id enim solum habet quod est summum, sed frustra, quoniam uirtutibus tamquam membris eget. itaque ut sit uiuum ac sensibile corpus, et agnitio dei necac uiuus, sed tamen summa omnis in capite est, quod quamuis constare non possit sine omnibus, sine quibusdam tamen potest. et erit quidem animal uitiosum ac debile, sed tamen uiuet, sicut is qui et deum nouit et in aliqua re peccat; dat enim ueniam peccatis deus. itaque sine membris aliquibus uiui potest, sine capite nullo modo. coepit, in quo sunt sensus omnes conlocati hoc est oculi et aures et lingua. nam profecto is uidet qui ueritatem, in qua deus est, uel deum, in quo ueritas est, oculis cordis aspexerit, is audit qui
Abbreviated transcription (Latin):
uͥl façiãt. quod ⁊ timori ascubi pot. si pntiu penarũ metu
scelerib abstineant. S ꝯcedamus ut id nã łut ait pħs spõte¬
faciant qd legib facere cogunt. Num id archo iusti ẽuit
quia sint parentes institutis honiz qui ip̃iꝰ aut errare aut
nusti esse potuerunt. Sicut illi xii. tabulaꝵ ꝯditores. aut
certe pu. Utilitati pro ꝯditione tpr̃in ẜuierunt. Aliud est
ig̃ĩ cuule ius quod pro morib ubiq uariat᷑. Aliud uera
iu̾stitia quã uniformem et simplice ꝓposuit deus oĩb/ que
qui ignorat nece̾ est. S putemꝰ fieui posse: ut aliꝗs nali
& ĩgenito bono ueras ututes capiat qualem fiusse Eymone
athenis accepimus qui egentib stipendiu dedit pauperes̃
ĩuitauit nudos induit: Tñ cum illd̾ unũ qd̾ est maximũ
deest agnitio dei. u Iam bona illa. omĩa suꝑuacua sunt &r
iama. ut frustra in his assequẽdis ellaborauit. os ei iustia.

Expanded text:
nihil faciant: quod etiam timori adscribi potest, si praesentium poenarum metu nihil faciant: quod etiam timori adscribi potest, si praesentium poenarum metu sceleribus absuod legibus facere coguntur. num idcirco iusti erunt, quia parent institutis hominum, qui ipsi aut errare aut iniusti esse potuerunt, sicut illi duodecim tabularum conditores, aut certe publicae utilitati pro condicione temporum seruierunt? aliut est igitur ciuile ius, quod pro moribus ubique uariatur, aliut uera iustitia, quam uniformem ac simplicem proposuit omnibus deus: quem qui ignoret ingenito bono veras virtutes capiat, qualem fuisse Cimonem Athenis accepimus, qui et egentibus stipem dedit, et pauperes invitavit, et nudos induit. Tamen cum illud unum quod est maximum deest, agnitio Dei, jam illa bona omnia supervacua sunt et inania, ut frustra in his assequendis laboraverit. Omnis enim justitia
Abbreviated transcription (Latin):
non poterat. nob̾ faciendum ẽ quibus illa lex tracdita est ab
ignoratio facit ut diis aliis ẜuiat quo nͥl scelaratiꝰ comitti pot.
Binc iam procliuis est ad maliciam gradus ꝑ ignorantia ueri
ac singularis boni. Quia deus. quẽ noste ⁊efugit fons est
ipe pietatis & boĩtatis. uel si iũstiam seꝗ uolet dei diuini
tñ iuris ignarus gentis sue leges tañqͣ uerũ uis amplectit᷑
quas nõ utiq iũstĩa. sed utilitas reperit. Cur eĩm per ppłos
diuersa et uaria uira sunt ꝯdita/ nisi ꝙ unaqueq gens id sͥ¬
senfit sanxit. quod putauit zebus sius utile. Qztum aut
abiustitia utilitas ⁊ecedat. p̃plus ip̃e Romanus docet qui
ꝑ. offiales bella inducendo et legiptime niurias façiendo seꝑ̃¬
q aliena. capiendo. at rapiendo posẜionẽ sibi totiꝰ orbis
compauit. Uerum ẽtia hi iustos se putant. si ꝙͣ leges suas

Expanded text:
non poterat, nobis faciendum est, quibus ipsa lex tradita est ab non poterat, nobis faciendum est, quibus ipsa lex tradita est ab mmum nefas. quae ignoratio facit ut diis aliis seruiat, quo nihil sceleratius committi potest. hinc iam procliuis est ad malitiam gradus per ignorantiam ueri ac singularis boni, quia deus, quem nosse refugit, fons est ipse bonitatis: uel si iustitiam sequi uolet, diuini tamen iuris ignarus gentis suae leges, tamquam uerum ius amplectetur, quas non utique iustitia, sed utilitas repperit. cur enim per omnes populos diuersa et uana iura sunt condita, nisi quod una quaeque gens id sibi sanxit quod putauit rebus suis utile? quantum autem ab iustitia recedat utilitas, populus ipse Romanus docet, qui per fetiales bella indicendo et legitime iniurias faciendo semperque aliena capiendo atque rapiendo possessionem sibi totius orbis comparauit. uerum hi iustos se putant, si contra leges suas
Abbreviated transcription (Latin):
Usapienda igit lex dei ẽ que nos ad hoc iter dirrigat
Illa sancta. Illa celestis quam .m. Tulius in libro de
re pͥu. tcio pene diuina uoce depinxit. Quius ego ut pluã¬
diterem uba subieci. Est ꝗͥdem uera lex zecta ⁊oͣ nãte ꝯgruens
diffusa in oes. ꝯstans sempit̾na. que nocet ad offin iubendo uetan
aut ppłm solui hac lege possumꝰ. Neq est queredus explanatõ
aut ĩterpres eiꝰ. nec erit alia lex rome. alia athenis. alia nũc¬
alia post hac. S om̃es gentes ce oĩ tpre una lex a sempit̾na
& ĩmutabilis ꝯtinebit. uniu̾scuiꝰq erit cõis q̃i magister et
impator omiu deus. Ille legis huiꝰ ĩuentor disceptatõ. sator¬
maxĩas penas etĩa si cetera supplitia que putant᷑ efugerit. Quis
sacramentũ dei loqu̾es ta significant̾ enarrare leg̾e dei posset.
quam illa hõ longe aꝟitatis notitia remotus exp̃ssit. Ezro uo
illd̾ q scisset aut explicasset in quib p̃ceptis lex ipã ꝯsisteret

Expanded text:
uscipienda igitur dei lei est, quae nos ad hoc iter dirigat, illa sancta, illa caelestis, quam Marcus Tullius in libro de re publica tertio paene diuina uoce depinxit: cuius ego, ne plurdicerem, uerba subieci. est quidem uera lei recta ratio, naturae congruens, diffusa in omnis, constans, sempiterna, quae uocet ad officium iubendo, uetando aut per populum solui hac lege possumus, neque est quaerendus explanator aut inter- pres Sextus Aelius, nec erit alia lex Romae alia Athenis, alia nualia posthac, sed et omnes gentes et omni tempore una lex et sempiterna et immutabilis continebit; uniuscuiusque erit comunis quasi magister et imperator omnium Deus, ille legis huius imaximas  poenas, etiamsi cetera supplicia quae putantur effugerit. quis sacramentum dei sciens tam significanter eDarrare legem dei posset quam illam homo longe a ueritatis notitia remotus expressit? ego uerillut quoque scisset aut explicasset, in quibus praeceptis lex ipsa consistere
Abbreviated transcription (Latin):
earũ ⁊erũ ĩpetus Inhiberi. nec põt nec debet qui necio
est ĩsitus ad tuenda offiã uite diriget᷑ poti in diã recta
ubi ⁊̃ cursus offensione ac piculo caret. S enectꝰ sum
coarguen studio longius cum sit mihi prꝙpoitu dndere

Expanded text:
earum rerum inpetus inhiberi nec potest nec debet, quia necessario earum rerum inpetus inhiberi nec potest nec debet, quia necessario est insitus ad tuenda officia uitae, derigeretur potius in uiam rectam, ubi etiam cursus offensione ac periculo careat. Sed euectus sum coarguendi studio longius, cum sit mihi propositum ostendere
Abbreviated transcription (Latin):
tale est quale si drent nõ est curendũo ꝯ cite s gradiendum
quiete. Et põt et qui quiete gradit errare or qui currit
ł puctũ gaudere iutiosu sit. ar aliud yͣ in quo ł exłtare
letitia minĩe criminosum. ꝗd tantem nobis ista medio¬
critas ꝓdeĩt. Quero utrum ne sapienti letandũ putent
siꝗd mimico suo mali uideat accidere. Utrũ ne letitiam
fenare debeat. si uictis hostib. aut yppso tyrano libertas
quib extͥnsecus cõmguent᷑. ñ ipis potissimũ frenos
quib uti ⁊ecte licet. Sicut enĩ ⁊ecte abulare bonũ est
uehemens tñ cułpa caret. Si uõ appetit alieni licet
sit mediocris uitium tñ maximũ est. Non itaq mo̾bus¬
est cupiendum libidinosum. Qui eĩ rraꝯdus est ⁊
cui nõ debet. aut cũ non oportet. Nascit᷑. Qui cupidus ẽ
qd̾ nõ opui est ꝯcuꝑiscit qui libidinosus ⁊ qd̾ legibus

Expanded text:
tale est, quale si dicerent non esse currendum concitate, sed gradiendum tale est, quale si dicerent non esse currendum concitate, sed gradiendum quiete. at potest et qui graditur errare et qui currit uel punctum gaudere uitiosum sit, et aliut contra in quo uel exultare laetitia minime criminosum, quid tandem nobis ista mediocritas proderit? quaero utrumne sapienti laetandum putent, si quid inimico suo mali uideat accidere, aut utrumne laetitiam frenare debeat, si uictis hostibus aut obpresso tyranno libertas quoniam extrinsecus commouentur, nec ipsis potissimum frenos quibus uti recte licet. sicut enim recte ambulare bonum est,uehemens, tamen culpa caret, sin uero adpetit alienum, licet sit mediocris, uitium tamen maximum est. non est itaque moest, cupidum, libidinosum. qui enim iracundus est, etiam cui non debet aut cum non oportet irascitur, qui cupidus, etiam quod non opus est concupiscit, qui libidinosus, etiam quod legibus
Abbreviated transcription (Latin):
insolent̾ se efferens gaudium. caetu at nimiã et exce¬
lentem modũ cautionẽ. Ita fit ut ea que tollenda eeͣ
censent nõ tollant. sed temꝑent. Siquidem nora tm̃mo
ĩmutat ⁊ es ip̃e manẽt. Eo ig ĩprudentes ⁊ euolunut
quo ꝑypatetici ⁊oe̾ ꝑuerũt. ut qͣm̃ uitia tolli nõ possũt¬
tempari desint. Erxant qi nõ efficuit quod uolunt.
Et longo asperoq circuitu ĩ eade uĩa redeunt. At ego
nͨ ꝑypateticos ꝗdem acressisse ad uitatẽ puto ꝑ uitia ẽsse
ꝯçedunt. sed ea mediocrit temꝑãt. Carendu est enim
uitiis ⁊ mediocrb. quim potius efficiendũ fuit pͥmũ
uitia ne ee̾nt. Nec eĩ quicq uiciosum nasci põt. sed uitia
fieri. si mala utamur affc̃tib u̾tutes si bene. dem mostrañ
non ipos effct̾s. ẜ iporu cas ee̾ moderandas. Non ẽ inquut
nimia letitia gustandu. s moderate ac temꝑate. Hoc uero

Expanded text:
insolenter se efferens gaudium; metum autem, nimiam et exceinsolenter se efferens gaudium; metum autem, nimiam et excedentem modum cautionem. Ita fit, ut ea, quae tollenda esse censent, non tollant, sed temperent; siquidem nomina tantummodo immutant, res ipsae manent. Eo igitur imprudentes revolvuntur, quo Peripatetici temperanda sint. errant ergo, quia non efficiunt quod uolunt, et longo asperoque circuitu in eandem uiam redeunt. At ego ne Peripateticos quidem accessisse ad ueritatem puto, qui uitia esse concedunt, sed ea mediocriter temperant. carendum est enim uitiis etiam mediocribus. quin potius efficiendum fuit primum, ne uitia essent: nec enim quicquam uitiosum nasci potest, sed uitia fieri, si male utamur adfectibus, uirtutes, si bene; deinde monstrandum, non ipsos adrectus, sed eorum causas esse moderandas. \'non est\' inquiunt \'nimia laetitia gestiendum, sed modice ac temperate.\' hoc uero
Abbreviated transcription (Latin):
si bonos uiros aut ext̾mĩatos aut crudelissime cruçiatos.
Qrͣ omĩa tollere debuert. aut implenda fuerat cura. ut ħ
supioib ita ordinatis hoc ꝯseqns erat. ut eĩ pntib letam̃
bonis sic malis ãgim̃/ ac dolemꝰ. Si gͦ letitie q̃m uiciosam
putabat/ nõm alud indiderut sic egritudini. qͣm̃ et ĩꝑam
uiciosam putabant aliud uocabulũ tribui ꝯgruebat. Uñ
aꝑpet nõ illis rem defiusse. sed ꝟbũ cuiꝰ ĩdigentia eũ totu
Nam illas ꝯmutationes. nõiu potam coargue̾. ⁊ pluribus
ubis ondere/ aut ẜmonis ordinandi augendeq copie gratia
mlta noĩa iisdem ⁊ eb ĩpoita. aut certe nõ młtum int illa
distare. Ram & cupictitas a uoluptate ĩcipit & tautio a
metu orit. ⁊ letitia nͥl aliud est ꝙ profusum gaudium
S putemꝰ ut ip̃i uolunt eͣe diuersa. Nempe ig cupiditate
ẽe dicut ꝑ seuerante ac ppetuam dolũtate. letitiã uero

Expanded text:
si bonos viros aut exterminatos, aut crudelissime trucidatos? si bonos viros aut exterminatos, aut crudelissime trucidatos?  Quare aut omnia tollere debuerunt, aut implenda fuerat curta haec superioribus ita ordinatis, hoc consequens erat. Ut enim praesentibus laetamur bonis: sic malis angimur, ac dolemus. Si ergo laetitiae, quoniam vitiosam putabant, nomen aliud indiderunt: sic aegritudini, quoniam et ipsam vitiosam putabant, aliud vocabulum tribui congruebat. Unde apparet non illis rem defuisse, sed verbum; cujus indigentia eum totum num commutationes poteram coarguere pluribus, et ostendere, aut sermonis ornandi, augendaeque copiae gratia, multa nomina iisdem rebus imposita, aut certe non multum inter se illa distare. Nam et cupiditas a voluntate incipit; et cautio a metu oritur; et laetitia nihil aliud est, quam professum gaudium. Sed putemus, ut ipsi volunt, esse diversa. Nempe igitur cupiditatem esse dicent, perseverantem ac perpetuam voluntatem; laetitiam vero,
Abbreviated transcription (Latin):
ager qui est fecudus exuberat sic anis ĩcłtus uitiis
sua sponte ĩualescentibus uelut spinis obducit᷑. B
cum uerus cultor accesserit. statim cedentib uitiis
fruges uͥtutis exorit᷑. Deus eĩ cum hoĩem pͥus finga̾t
mirabili prouidentia. ĩgnauit ei prius istas anni
ꝯmotiones ut poss capeͣ uirtutem sicut tra culturam /
Uis eius. aut apparet aut constat.
effecerint. Quatuor illos affectus quos optimoꝵ
locũ uicẽq supponũt. Pro cupiditate ei substitiuit
uoluntatem qͣi uoͣ non multo sit pr̃abilues bonũ cupẽ¬
ꝙ̃ malũ uelle. Item pro letitia gaudiuz. pro metu
cautionem. Aut eos ĩ illo q̃rta qrto ĩmutandi noĩs ⁊atio
deficit. Itaq egritudinem penitus .i. mestitiam dolorẽ q am̃
sustulert. qd̾ fieri nequãq pot.¬
Quis eĩ possit nõ dolere si priam aut pestilentia ex hauserit
aut hostis ꝯuerterit. aut trrãnus oppreserit: Põt añis nõ
dolere si sblatam uiderit libertatem si proximos si aĩtos

Expanded text:
ager, qui est natura foecundus, exuberat: sic animus incultus, vitiis sua sponte invalescentibus, velut spinis obducitur. Sed cum verus cultor accesserit, statim, cedentibus vitiis, fruges virtutis oriuntur. Deus itaque, cum hominem primum fingeret, mirabili providentia ingeneravit ei prius istas animi commotiones, ut posset capere virtutem, sicut terra culturam; pvis ejus aut apparet, aut constat. effecerint. Quatuor illos affectus, quos ex opinlocum vicemque supponunt: ut pro cupiditate, substituunt voluntatem: quasi vero non multo sit praestabilius, bonum cupere, quam velle. Item pro laetitia gaudium, pro metu cautionem. At in illo quarto immutandi nominis eos ratio defecit. Itaque aegritudinem penitus, id est, moestitiam doloremque animi sustulerunt: quod fieri nequaquam poteQuis enim possit non dolere, si patriam aut pestilentia exhauserit, aut hostis everterit, aut tyrannus oppresserit? Potest aliquis non dolere, si sublatam viderit libertatem; si proximos, si amicos,
Abbreviated transcription (Latin):
corrupi põt. S sicut hoc uidit nõ oporte uiuenti offerre
ad qd̾ sit ex mortuo corpore/ cur ille nõ uidit nõ debere
ĩrorporali corporale muiiꝰ offerri. Qto melius & ueruiꝰ
Beneça uultis ne inquit uos rogitare magnũ ⁊ placidũ
& maiestate lenem. Uereꝯdũ amicũ & semꝑ ĩproximo
nõ ĩmolantib ar sangrũe multo colendũ. Que eni ex¬
trudũ trucidatioe mortẽ ĩmerẽtiu uoluptas est: Sed
mente pura hono honestoq propoito. Non templa
illi ꝯgestis in altitudinem saxis exstruenda sunt. In suo
cuiusq ꝯsecrandus est pertore. Uestes ig ar granias
& cetera q̃ hñt in p̾tio siquis putat deo carã. hisplane
quis scit deus nescit. Cui putat uołptati eẽ eas res. quas
quid deoꝰ dignũ nisi ꝙ ille in illa duune legẽ sua posuit

Expanded text:
ripi potest. sed sicut hoc uidit, non oportere uiuenti offerri aliquid quod sit ex mortuo corpore, cur illud non uidit, non debere incorporali corporale munus offerri? quanto melius et uerius Seneca uultisne uos inquit deum cogitare magnum et placidum et maiestate leni uerendum, amicum et semper in proximo, non immo lationibus nec sanguine multo colendum — quae enim ei trucidatione immerentium uoluptas est? —, sed mente pura, bono honestoque proposito? non templa illi congestis in altitudinem saxis extruenda sunt: in suo cuique consecrandus est pectore. uestes igitur et gemmas et cetera quae habentur in pretio si quis putat deo cara, is plane quid sit deus nescit: cui putat uoluptati esse eas res quas etquid deo dignum nisi quod ipse in illa diuina lege sua poposcit?
Abbreviated transcription (Latin):
n febris. n cespitib que sunt utiq uanissima: sed his
q̃ de ĩtmio pectore proterunt. Ytaq ara dei que uere marͬ
est ar q̃ in rorde hois collocata inquinari nõ pot sanguie
Iustitia imponit᷑ pãtia fides ĩn ocentia castitas. abstinctio
ħ est uissimus ⁊itus. ħ illa lex dei ut a Citerone deti
est. p̃elara ar diuina semꝑq ⁊ecta honestaq iubet.
uetat praua & turpia. Cui parente sctissime ac enssime
legi iuste. ac legiptime nere est uiueͬ. Ciuus legis pauta
tꝗdem capła posui ꝙ sum policitus ea me tñ iño esse
dicturu que sumũ fastig̃iũ u̾tuti &r institie imponẽtit
Siquis uult ceta omia ꝯ̃phendere ex fonte ip̃o petat. uñ
ad nos riuus iste manauit. Nnuc de sacritico ipso x¬
Ur inquit plantus nõ tastũ donũ deo. Qͥd gͦ picta .s.¬

Expanded text:
ima, sed iis quae de intimo pectore proferuntur. itaque m aram dei, quae uere maxima est et quae in corde hominis conlocata inquinari non potest sanguine, iustitia imponitur, patientia fides innocentia castitas abstinentia. hic est uerissimus ritus, haec illa lex dei, ut a Cicerone dictum est, praeclara et diuina, semper quae recta et honesta iubet, uetat praua et turpia: cui parentem sanctissimae ac certissimae legi iuste ac legitime necesse est uiuere. cuius legis pauca equidem capita posui, quod sum pollicitus ea me tantummodo esse dicturum quae summum fastigium uirtuti et iustitiae imponerent. si quis uolet cetera omnia comprehendere, ex fonte ipso petat unde ad nos riuus iste manauit. Nunc de sacrificio ipso ur inquit Plato non castum donum deo. quid ergo? picta s
Abbreviated transcription (Latin):
uita ppetua ĩ u̾tute est/ Ita mori in uołptate. Qui er
temporalia maluerit tarebit et̾nis. Quistrena p̃tuleit
celestia no hebit. De uoluptate guss et odorats¬
d uoluptates at saporis & odoris qui duo sensꝰ ad solu
corpꝰ ꝑtinẽt nͥl est qd̾ a nobis disputet᷑. nͥ forte ꝗs exigit.
Ut dicamus tͣpe ẽe sapienti. ac bono uiro. si uentri ac
gule ẜuiat. Si unguentis oblitꝰ & florib coronatꝰ ĩcedat
que qui facit utiꝙͣ insipiens ⁊ inẽptus est & qitẽ nec¬

Expanded text:
uita perpetua in uirtute est, ita mors in uoluptate. qui enim uita perpetua in uirtute est, ita mors in uoluptate. qui enim temporalia maluerit, carebit aeternis, qui terrena praetulerit, caelestia non habebit. Ad uoluptates autem saporis et odoris, qui duo sensus ad solum corpus pertinent, nihil est quod a nobis disputetur, nisi forte quis exigit ut dicamus turpe esse sapienti ac bono, si uentri et gulae seruiat, si unguentis oblitus aut floribus coronatus incedat: quae qui facit, utique insipiens et ineptus et nihili e
Abbreviated transcription (Latin):
decipiens capit mentes. & quo uoluit ĩpellit . Inde hoĩes
kãti cũ ad religionem dei accesẜint ab aliqͦ ꝑito doctore
fundati minꝰ credũt. Assueti enĩ dulcib et politis siue
oronib siue carmĩb diuinar hrãꝵo simplicẽ cõemq
dũ delectat in sidiet᷑. Num ĩg deus et mentis or uonis
ipe om̃ib loquebat᷑ gͦ qui ꝟitati studet. qui nõ uult se
ip̃e decipere abiciat inimicas ac noxias uoluptates q̃
aiam subiciant. ut corpꝰ aibi dłces. p̃ferant᷑ uera fłis
ad uitiu detorquendꝰ qui ideo nob̾ datus est ut doctrinam
dei ꝑcipere possimus. Utaq si uoluptas est audire cantꝰ et
est caduca ⁊ breuis ut ille quas appetiuit. qui corpori
uelut pecudes inẜuiunt. ẜ ppetua t sine ulla ĩtmissicẽ
delectans. Quiꝰtos siquis excesẜit nlq aluici ex uolptate
petiei̾t nͥ ip̃am uoluptate. hic morte meditat᷑. Qr sicut

Expanded text:
decurrens capit mentes et quo uoluerit inpellit. inde homines decurrens capit mentes et quo uoluerit inpellit. inde homines litterati cum ad religionem dei accesserint ab aliquo inperito doctore fundati, minus credunt. adsueti enim dulcibus et politis sine orationibus siue carminibus diuinarum litterarum simplicem communemque dum delectat, insidit. num igitur deus et mentis et uocis ipse omnibus loquebatur. ergo qui ueritati studet, qui non uult se ipse deicere, abiciat inimicas ac noxias uoluptates, quae animam uitiant ut corpus cibi dulces: praeferantur uera falsis, ad uitium detorquendus, qui nobis ideo datus est, ut doctrinam dei percipere possemus. itaque si uoluptas est audire cantus et est caduca et breuis ut illae quas adpetunt qui corpori ut pecudes seruiunt, sed perpetua et sine ulla intermissione delectans. cuius terminos si quis excesserit nihilque aliut ex uoluptate petierit nisi ipsam uoluptatem, hic mortem meditatur, quia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
aĩ ꝯcitant᷑ in furorem / ꝗto illic impetu currit᷑. ut iam
plus spertaculi exibeant qui spectandi grã uenuit. cum
a deo atq abonis oꝑib auertat. Nam ludorũ celebratoes
deoꝵ festa sunt. Siꝗdem ob natales eoꝵ uł temprin x
nouoru dedicatices sunt ꝯstitute &ꝵ pͥmitus uenerationes
q̃ uocant᷑ munea. Saturno sunt atbuta. ludi aũt Scenia
libero. Gircenses noͣ Neptuno. paulatim ⁊ ceteris diis
a dei cultu et ad eos se ꝯtulit. qͦꝵ natales et festa celebrauit.
que sail tam uiciosa est q̃ oblertatio illa qũa duxiini
oculorũ. Quis eĩ nõ luxurio sum ac neq putet eum q̃
scenitas artes domi heat. At qn nͣ refert utrũ luxuriam
solus domi an cum p̃plo ex̾cẽas in theatro. S iam de
spectacłis dietũ est. Restat unũ. qd̾ est nobis expugnan¬
s. ne ⁊apiam his que ad sensum ratimũ penetrant.
Nam illa omĩa que ꝟbis caret .i. aues. ac neruorũ suaues

Expanded text:
concitantur animi in furorem, quanto illic impetu curritur, ut iam concitantur animi in furorem, quanto illic impetu curritur, ut iam plus spectaculi exhibeant qui spectandi gratia ueniunt, cum a deo atque a bonis operibus auertat. nam ludorum celebrationes deorum festa sunt, siquidem ob natales eorum uel templorum nouorum dedicationes sunt constituti. et primitus quidem uenationes, quae uocantur muneLibero; circenses vero Neptuno. Paulatim tamen et caeteris diis a Dei cultu, et ad deos se contulit, quorum natales et festa celebravit. quae scilicet tam uitiosa est quam oblectatio illa de qua diximus oculorum. quis enim non luxuriosum ac nequam putet eum qui scaenicas artes domi habeat? atquin nihil refert utrumne luxuriam solus domi an cum populo exerceas in theatro. sed iam de spectaculis dictum est. restat unum quod est nobis expugnandum, ne capiamur iis quae ad sensum intimum penetrant. nam illa omnia quae uerbis carent, id est aeris ac neruorum suaues
Abbreviated transcription (Latin):
uersus nuoli ⁊ orati. It̾em Tragice historie subicũt
oculis paricidia ar incestus ⁊ egum malorũ & coturnata
srelera. demonstrant. Ustrionum qͦ impudiassimi motus
quid aliud nͥ libidines edocent & instigant quoꝵ eneruata
corpora i muliebrem ⁊̃cessum hituq molita ĩpudicas
femias in honestis gestib mẽtiunt᷑. Qͥd de minus loquar
ad uera. quid Iuuenes aut uͥgines faciãt. Cum ħ et f
sine pudore et spectari libent ab homib cernũt. Admonen
itaq ꝗd fac̾e̾ possint & ĩflamant᷑ libidine que a ꝯspecta
maxime tõcitat᷑. Ac se quisq pro sexu in illis yma ginibus
p̃figurat. probantq illam dun rident et ad herrentibus
uitiis corruptoes ad cubicula ⁊euertunt᷑. Nec pueri mo
qitos p̃matiiris uitiis imbiu nõ oportet. sed et senes qͦs
ħt nisi leuitate uanitate ĩsania. Tanto namq ĩpetu

Expanded text:
uersus numerosi et ornati. item tragicae historiae subiciunt uersus numerosi et ornati. item tragicae historiae subiciunt oculis parricidia et incesta regum malorum et coturnata scelera demonstrant. histrionum quoque inpudicissimi motus quid aliut nisi libidines et docent et instigant? quorum eneruata corpora et in muliebrem incessum habitumque mollita inpudicas feminas inhonestis gestibus mentiuntur. quid de mimis loquar ad uera? quid iuuenes aut uirgines faciant, cum haec et fieri sine pudore et spectari libenter ab omnibus cernunt? admonentur utique quid facere possint et inflammantur libidine, quae aspectu maxime concitatur, ac se quisque pro sexu in illis imaginibus praefigurat probantque illa, dum rident, et adhaerentibus uitiis corruptiores ad cubicula reuertuntur, nec pueri modo, quos praematuris uitiis imbui non oportet, sed etiam senes, . quos id aliut habet nisi leuitatem uanitatem insaniam? tanto namque impetu
Abbreviated transcription (Latin):
ad ẜuitute Rad lupanar. Queãt possint ł solearit
accide̾ in utͦq sexu ꝑ erzore. quis non ĩtellegit. quis
ignorat. qd unu Edipodis declarat exͫ duplici scelere
ꝯfusum. Tam igͦ nephariũ ẽ exponeͤ q necare. dit eĩ
paricide facultatũ angustias ꝯquerunt᷑ nͨ se płib liberis¬
educandis sufficere posse p̃tendũt. Quasi nõ facultates
in potate sint possidentiu. aut non ꝯtinue deus ar ex
diuitib paupes a ex paupib duuntes faciãt. Qt siquis
liberos ob paupiem non potei̾t educare satuis est. Ut se ab
uxoris ꝗgrẽssione abstineat ꝙ̃ scelezatis maĩb dei opera
corrũpat. Ergo si homiadiu faceͣ allo mõ licet nec intͬeeͣ
an sit corruptela uitiosioꝵ. Nam & cõmice fabule de
stupris uirginũ loquut᷑ an amatorib meretricũ ar ĩ qͦ
maꝑis sunt eloqtes qui flagitia illa finxerut/ eo magis
sritiis ꝑsuadent & faciliꝰ inherent audientiũ memorie

Expanded text:
ad seruitutem uel ad lupanar. quae autem possint uel soleant ad seruitutem uel ad lupanar. quae autem possint uel soleant accidere in utroque sexu per errorem, quis non intellegit, quis ignorat? quod uel unius Oedipodis declarat exemplum duplici scelere confusum. tam igitur nefarium est exponere quam necare. at enim parricidae facultatum angustias conqueruntur nec se peducandis sufficere posse praetendunt: quasi vero aut facultates in potestate sint possidentium, aut non quotidie Deus ex divitibus pauperes, et ex pauperibus divites faciat. Quare si quis liberos ob pauperiem non poterit educare, satius est, ut se ab uxoris congressione contineat, quam sceleratis manibus Dei opera corrumpat. Ergo si homicidium facere nullo modo licet, nec interesan sit corruptela vitiosior. Nam et comicae fabulae de stupris virginum loquuntur, aut amoribus meretricum; et quo magis sunt eloquentes, qui flagitia illa finxerunt, eo magis ntia persuadent et facilius inhaerent audientium memoriae
Abbreviated transcription (Latin):
Uiam nitunt᷑ tene̾. Non eĩ cũ occidore deus uetat latroci
qͦ ne fiant monet/ q̃ apud homies pro licitis habentur
Ita neq militare iusto licebit cuiꝰ militia ẽ ip̃a iustitia.
Neq uõ accusare quẽq crimĩs capitalis. qr nͥl distat
utru ne ferro an dobo pociꝰ ocadas qm̃ occisio ip̃a ꝓhibet᷑.
Itaq in hoc dei p̾cepto ꝓrsus ullam exceptioem fieri opo̾tet
qn occidere hoĩem sit seraꝑ nẽp has que deus sacsanctum
ut ⁊ ecens natos liceat oblideͣ. que ł max̾ est ĩpietas. Ad
uitam eim deus inspirat aĩas non ad morte. Uui homies
ne ꝗd sit facinꝰ quo manꝰ suas nõ poluant ⁊udib ad¬
sine ulla ꝯtrou̾sia scelerati et ĩuisti. Qłd illi quos fła
pietas cogit expone̾. nũ possunt ĩnotentes existimari qui
uiscera sua in predam canib obitũt. & ꝗtum in ip̃is
est crudelius necant q strangulassent. Quis dubitet qn
ei qui uoluit ut alat᷑. addixit certe sanguinẽ suũ/ uel

Expanded text:
uiam tenere nituntur. non enim cum occidere deus uetat, latrociquoque ne fiant monet quae aput homines pro licitis habentur. ita neque militare iusto licebit, cuius militia est ipsa iustitia, neque uero accusare quemquam crimine capitali, quia nihil distat utrumne ferro an uerbo potius occidas, quoniam occisio ipsa prohibetur. itaque in hoc dei praecepto nullam prorsus exceptionem fieri oportet, quin occidere hominem sit semper nefas, quem deus sacrosanctum ut recens natos liceat oblidere, quae vel maxima est impietas; ad vitam enim Deus inspirat animas, non ad mortem. Verum homines, ne quod sit facinus, quo manus suas non polluant, rudibus adsine ulla controuersia scelerati et iniusti: quid illi quos falsa pietas cogit exponere? num possunt innocentes existimari qui uiscera sua in praedam canibus obiciunt et quantum in ipsis est crudelius necant quam si strangulassent? quis dubitet quiei quod uoluit, ut alatur, addixit certe sanguinem suum uel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cogitari pot numen ẽst cui uiuendo opam deus huic
nos approbemꝰ. Richil prodest inclusam esse ꝯsciãm
patemus cum deo. Quid uerius dici potuit ab eo qui
deum noscet q̃ dictũ est ab hõĩe dicine ⁊elegioi igͥro.
Nam et maiestatem dei exp̃̾ssit maiorẽq ẽẽ dicendo ꝙ
ut cam rogitatio mentis huane capere possit. Et ip̃m
uitatis attigit fontem. sentieñ uitam hõui suꝑuatua
nõ esse ut epicurrei uolunt. ẜ deo ab his õperany
uiueñ dari. si quidem pie ac iuste uixei̾t. Potuit ei
huĩt nos inquit approbem. Celestis prorsus ⁊õ nisi¬

Expanded text:
quam cogitari potest, numen est, cui vivendo operam damus. Huic quam cogitari potest, numen est, cui vivendo operam damus. Huic nos approbemus. Nam nihil prodest inclusam esse conscientiam: patemus Deo. » Quid verius dici potest ab eo qui Deum nosset, quam dictum est ab homine verae religionis ignaro? Nam et majestatem Dei expressit, majorem esse dicendo, quam ut eam cogitatio mentis huveritatis attigit fontem sentiendo vitam hominum supervacuam non esse, ut Epicurei volunt, sed Deo ab his operam vivendo dari, siquidem iuste ac pie vixerint. Potuit esse "Huic nos", inquit, "approbemus: celestis prorsus orati
Abbreviated transcription (Latin):
idarcho deus imbecilitatem nram sciens ꝑro sua pietate
aperuit hõĩ portum salutis ut huic necitati cui fra¬
gilitas nr̃a subiecta est medicina penitentie subueĩret.
Gͦ quiꝯq aberauei̾t referat pedem. Seq q̃ pͥmũ ⁊ecipiat
ac reformet . D renocare gradum suꝑasq eniadeͣ ad
aures. Noc opiis. hic babor ẽ. degustatis̃ eĩ male iocũ-¬
ditatis uolptatib uix diuelli ab his possunt faciliusq
⁊ertra sequerent᷑ si earu suauitates nũq attingissent.. S
si erripiant se male ẜuituti ꝯdonabit᷑ his error oĩs
si errorem suuni uita meliore correxerit. Nec lutrari
se quisq putet si delicti ꝯsaiuum nõ hebit. Scit en̾im
ille oĩa in cuiꝰ ꝯspectu uiuimus. Nam si uniu̾sos hoies
celare possimus deuin nõ possimus cui absconditu
nl esse põt secrẽtu. Exhortatiões suas Seneca miabili
sutia termĩauit. Magnũ inquit nesco ꝗd mauis q

Expanded text:
idcirco deus inbecillitatem nostram sciens pro sua pietate idcirco deus inbecillitatem nostram sciens pro sua pietate aperuit hogilitas nostra subjecta est, medicina poenitentiae subveniret. Ergo quicumque aberraverit, referat pedem, seque quamprimum recipiat ac reformet: Sed revocare gradum, superasque evadere ad auras, Hoc opus, hic labor est. Degustatis enim male jucundis voluptatibus, vix divelli ab his possunt: facilius recta sequerentur, si earum suavitates non attigissent. Sed si eripiant se malae servituti, condonabitur his omnis error, si errorem suum vita meliore correxerint. Nec lucrari se quisquam putet, si delicti conscium non habebit: scit enim ille omnia, in cujus conspectu vivimus, nec si universos homines celare possumus, Deum possumus, cui nihil absconditum, nihil potest esse secretum. Exhortationes suas Seneca mirabili sententia terminavit. « Magnum, inquit, nescio quid, majusque