comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hinnitũ uocis. & cum hinnitu uocis forti¬
tudinẽ ministrat actionis. Et notandũ
cur hinnitus qui interius nimirũ ꝑ guttur
ducit᷑. equi eollo circundari. id est quasi ꝑ
girum trahi exterius dicatur: quia uideli¬
cet prȩdicationis uox de internis emãnat. sed
extra circundat. Nam quo alios ad bene
uiuendũ suscitat. eo ad bene agendũ & opera
prȩdicantis ligat: ne extra sermonem actio
transeat. ne uoci uita contradicat. Collo gͦ
equi hinnitus circũducitur: quia ne ad ꝑ¬
uersa opera ꝓdeat. suis uocib etiam uita
prȩdicantis obsidetur. Hinc est enim quod
potent̃ dimnicantib in munere torques datur:
ut quia signa uirtutũ gestant. maiora semꝑ
exerceant: & debilitatis crimen incurrere
metuant. dũ in semet ipsis iam fortitudinis
est p̃mium qd ostentant. Unde & recte in
laude sapientiȩ auditori cuilibet ꝑ salomo¬
nem dicitur. Coronam gr̃arum accipies ca¬
piti tuo: & torquem auream collo tuo. Se¬

Expanded text:
hinnitum vocis et cum hinnitu vocis fortihinnitum vocis et cum hinnitu vocis fortitudinem ministrat actionis. Et notandum cur hinnitus, qui interius nimirum per guttur ducitur, equi collo circumdari, id est quasi per gyrum trahi exterius, dicatur, quia videlicet praedicationis vox de internis emanat, sed extra circumdat. Nam quo alios ad bene vivendum suscitat, eo ad bene agendum et opera praedicantis ligat, ne extra sermonem actio transeat, ne voci vita contradicat. Collo ergo equi hinnitus circumducitur, quia ne ad perversa opera prodeat, suis vocibus etiam vita praedicantis obsidetur. Hinc est enim quod potenter dimicantibus in munere torques datur, ut quia signa virtutum gestant, majora semper exerceant, et debilitatis crimen incurrere metuant, dum in semetipsis jam fortitudinis est praemium, quod ostentant. Unde recte in laude sapientiae auditori cuilibet per Salomonem dicitur: Coronam gratiarum accipies capiti tuo, et torquem auream collo tuo . Se
Abbreviated transcription (Latin):
qđ huic equo dñs prius se dare fortitudinẽ:
& postmodũ collo eius huinitum circunda¬
re asserit: Hinnitu enĩ uox prȩdicationis
exprimit᷑. Uerus autẽ quisq prȩdicator
ante fortitudinẽ & post hinnitum accipit:
quia cũ in se prius uicia extinxerit. tunc ꝓ
erudiendis aliis ad uocem prȩdicationis uenit.
Equus iste habet fortitudinẽ: quia adũsa
constant̃ tolerat. Habet hinnitum: quia
ad suꝑna blandiens uocat. Huic equo añs
& fortitudinẽ se & hinnitum dare testatur:
quia in prȩdicatore eius nisi & uita & sermo
conuenerit. nequaquã uirtus ꝑfectionis ap¬
parebit. Non enim multũ prodest si sub¬
limis uitȩ operatione suffultus sit: si tam̃
loquendo ñ ualet ad hoc alios excitare quod
sentit. Uel quid ꝓdest bene loquendo alios
accendere: si semet ipsum indicat male uiuen¬
do torpuisse: Quia ergo in prȩdicatore
necesse est ut ad ꝑfectionem utraq conueni¬
ant: equo suo dñs & cũ actionis fortitudine

Expanded text:
quod huic equo Dominus se prius dare fortitudinem, et postmodum collo ejus hinnitum circumdare asserit? Hinnitu enim vox praedicationis exprimitur. Verus autem quisque praedicator ante fortitudinem, et postmodum hinnitum accipit, quia cum in se prius vitia exstinxerit, tunc pro erundiendis aliis ad vocem praedicationis venit. Equus iste habet fortitudinem, quia adversa constanter tolerat. Habet hinnitum, quia ad superna blandiens vocat. Huic equo Dominus et fortitudinem et hinnitum se dare testatur, quia in praedicatore ejus nisi et vita et sermo convenerint, nequaquam virtus perfectionis apparebit. Non enim multum prodest si sublimis vitae operatione suffultus sit, si tamen loquendo non valet ad hoc alios excitare quod sentit. Vel quid prodest bene loquendo alios accendere, si semetipsum indicat male vivendo torpuisse? Quia ergo in praedicatore necesse est ut ad perfectionem 1017 utraque conveniant, equo suo Dominus et cum actionis fortitudine
Abbreviated transcription (Latin):
ęuangelio dñs dicit. Ager autem est
mundus. Quid in bestia. nisi antiquus
hostis exprimitur : qui huiꝰ mundi rapi¬
nis insidians humana cotidie morte sa¬
tiatur : De qua ꝑ ꝓpħam pollicente
dño dicitur. Et mala bestia ñ transibit
ꝑ eam. Strutio itaq oua sua deserens.
obliuiscitur qđ pes conculcet ea: quia
uidelicet hypochritȩ eos quos in conuer¬
satione filios generant derelinquunt. &
omnino ñ curant: ne aut exhortationis
sollicitudine. aut disciplinȩ custodia de¬
stitutos. prauorũ opum exẽpla ꝑuertant.
Si enim oua quȩ gignunt diligerent:
nimirũ metuerent. ne quis ea ꝑuersa
oꝑa demonstrando calcaret. Hunc pau¬
lus pedem infirmis discipulis quasi ouis
quȩ posuerat metuebat: cum diceret.
M ulti ambulant quos sȩpe dicebã uobis:
Snunc autẽ & flens dico inimicos crucis xꝑi.¬

Expanded text:
Evangelio Dominus dicit: Ager autem est Evangelio Dominus dicit: Ager autem est mundus? Quid in bestia, nisi quod antiquus hostis exprimitur, qui hunis insidians, humana quotidie morte satiatur? De qua per Prophetam, pollicente Domino, dicitur: Et mala bestia non transibit per eam . Struthio itaque ova sua deserens obliviscitur quod pes conculcet ea, quia videlicet hypocritae eos quos in conversatione filios generant derelinquunt, et omnino non curant, ne aut exhortationis sollicitudine, aut disciplinae custodia destitutos, pravorum operum exempla pervertant. Si enim ova quae gignunt diligerent, nimirum metuerent ne quis ea, perversa opera demonstrando, calcaret. Hunc Paulus pedem infirmis discipulis, quasi ovis quae posuerat, metuebat, cum diceret: Multi ambulant, quos saepe dicebam vobis, nunc autem et flens dico, inimicos crucis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
feriendum grauit᷑ hic rinocerus accenderet.¬
& quasi eleuato cornu bestiolis minimis
mortes. exilia. dampnationẽq subiectis im¬
mensis terrorib intentaret: repente fronti
signo erucis impresso. om̃e in se incendium
furoris extinxit. Conuersus minas deposuit:¬
& quia ad deliberata progredi ñ possit ligã¬
tus agnouit. Et nͣ solum in se iras edomat:
sed in subiectorum etiam sensib om̃e quod
rectum est insẽrere festinat: utq om̃s scãm
ȩccłam ex intima cogitatione uenerentur:
exemplo ipse suȩ humilitatis demonstrat.¬
uoluero cordib hominũ etiam sine uob̾
loquor. Humiliata igitur cogitatione
doctorum. ad exprimendũ hypochritã
sermo conuertit᷑: & qua fatuitate torpe¬
at adhuc sub strutionis facto plenius
indicatur. Nam sequit᷑. Obliuiscitur
quod pes conculcet ea: aut bestia agri
conterat. Quid in pede: nisi transitus
operationis accipit᷑: Quid in agro: nisi
mundus iste signatur: De quo in

Expanded text:
feriendum graviter hic rhinoceros accenderet, etferiendum graviter hic rhinoceros accenderet, et quasi elevato cornu bestiolis minimis mortes, exsilia, damnationesque subjectis immensis terroribus intentaret, repente fronti signo crucis impresso, omne in se incendium furoris exstinxit, conversus minas deposuit; et quia ad deliberata progredi non posset, ligatus agnovit. Et non solum in se iras edomat, sed in subjectorum etiam sensibus omne quod rectum est inserere festinat, ut quia omnes sanctam Ecclesiam ex intima cogitatione venerentur, exemplo ipse suae humilitatis demonstrvoluero, cordibus hominum etiam sine vobis loquor. Humiliata igitur cogitatione doctorum, ad exprimendum hypocritam sermo convertitur, et qua fatuitate torpeat, adhuc sub struthionis facto plenius indicatur. Nam sequitur: Obliviscitur quod pes conculcet ea, aut bestia agri conterat . Quid in pede, nisi transitus operationis accipitur? Quid in agro, nisi mundus iste signatur, de quo in
Abbreviated transcription (Latin):
pes dum metuere dm̃n in suis actionib cerni¬
mus: quid aliud quã loris ligatos uidemus:
Cum uero eam fidem quã dudum ꝑsequen¬
do impugnauerant. nunc prolatis legibus
prȩdicare ñ cessant: quid aliud faciunt.
hunc rinocerotam. id est terrȩ principem fi¬
dei loris ligatum: quemadmodũ & cornu
portat ꝑ potentiam scłi. & iugum fidei susti¬
net ꝑ amorem dĩ. Timeri iste rinocerus
ualde poterat: nisi ligatus esset. Cornu
quippe habet. sed ligatus ẽ. Habent ergo
in loris eius qđ humiles diligant: habent
in cornu eius quod elati ꝑtimescant. Stri¬
ctus enim loris seruat pietate̾ mansuetu¬
dinis: sed fultus cornu terrenȩ głȩ. exercet
dominiũ potestatis. Plerunq autẽ cum
exigente ira ad feriendum rapitur: diuino
timore reuocat᷑. Et quidem ꝑ exasperatam
potentiam in furore se eleuat: sed quia ȩtͣni
iudicis reminiscit᷑. cornu ligatus inclinat.
Sȩpe ipse uidisse me memini. qđ eum se ad

Expanded text:
pes dum metuere Deum in suis actionibus cernipes dum metuere Deum in suis actionibus cernimus, quid aliud quam loris ligatos videmus? Cum vero eam fidem, quam dudum persequendo impugnaverant, nunc prolatis legibus praedicare non cessant, quid aliud faciunt, hunc rhinocerotem, id est terrae principem fidei loris ligatum, quemadmodum 998 et cornu portat per potentiam saeculi, et jugum fidei sustinet per amorem Dei. Timeri iste rhinoceros valde poterat, nisi ligatus esset. Cornu quippe habet, sed ligatus est. Habent ergo in loris ejus quod humiles diligant, habent in cornu ejus quod elati pertimescant. Strictus enim loris, servat pietatem mansuetudinis, sed fultus cornu terrenae gloriae exercet dominium potestatis. Plerumque autem cum exigente ira ad feriendum rapitur, divino timore revocatur. Et quidem per exasperatam potentiam in furorem se elevat; sed quia aeterni judicis reminiscitur, cornu ligatus se inclinat. Saepe ipse vidisse me memini, quod cum se ad
Abbreviated transcription (Latin):
morantem uidemꝰ: Quia uero post acce¬
ptum pabulũ prȩdicationis. rinocerus iste
fructum debet ostendere operis: recte sub¬
iungitur. N unquid alligabis rinoceratã
ad arandum loro tuo: Lora sunt ȩccłae.
prȩcepta disciplinȩ. Arare uero est. ꝑ prȩdi¬
cationis studiũ humani pectoris terram:
uomere linguȩ ꝓscindere. Hic igitur rino¬
cerus quondam suꝑbus ac rigidus. iã nunc
loris fidei tenetur ligatus. atq ad prȩsepe ad
arandum ducit᷑: quia eam prȩdicationem
qua ipse refectus est innotescere & aliis conatͤ.
Scimus enim rinocerus iste terrenus uide¬
licet princeps. quanta prius contra dnm¬
crudelitate sęiuerit: & nunc agente dño
cernimꝰ quanta se ei humilitate substernit.
nae loris astrictus. nͣ solum se ã prauis oꝑib
retinet: sed etiam in sc̃ȩ fidei prȩdicationib
exercet. Ecce enim sicut suꝑius dictum est.
ipsos humanarũ rerum rectores ac princi¬

Expanded text:
morantem videmus? Quia vero post accemorantem videmus? Quia vero post acceptum pabulum praedicationis rhinoceros iste fructum debet ostendere operis, recte subjungitur: ad arandum loro tuo? praecepta disciplinae. Arare vero est per praedicationis studium humani pectoris terram vomere linguae proscindere. Hic igitur rhinoceros quondam superbus ac rigidus jam nunc loris fidei tenetur ligatus; atque a praesepi ad arandum ducitur, quia eam praedicationem qua ipse refectus est innotescere. et aliis conatur. Scimus enim rhinoceros iste, terrenus videlicet princeps, quanta prius contra Domcrudelitate saevierit, et nunc agente Domino cernimus quanta se ei humilitate substernit. nae loris astrictus, non solum se a pravis operibus retinet, sed etiam in sanctae fidei praedicationibus exercet. Ecce enim, sicut superius dictum est, ipsos humanarum rerum rectores ac princi
Abbreviated transcription (Latin):
pum tenebat. Quẽ suꝑborum campum
bene paulus insinuat dicens. Qui despe¬
rantes semet ipsos tradiderunt impudicitiȩ.
in operatione immunditiȩ. om̃s in auaritiã.¬
relaxat: quanto post hanc uitã se assequi
bona ȩterna desperat. Sed om̃ps ds̃ diu¬
quidem rinocerotam hunc ꝑ prauȩ uolun¬
tatis campũ uagantẽ ꝑtulit: & tam̃ cum
uoluit repente ad suum prȩsepe religauit:
ut uitȩ pabulum bene clausus accipiat. ne
uitam funditus male liber amittat. E cce
enĩ iam cernimus. qđ potentes huiꝰ sȩculi
eiusq principes prȩdicam̃ta dñica libent᷑
audiunt. constant legunt. passimq a prȩ¬
sepi ñ exeunt: quia prȩcepta dĩ quȩ aut
legendo aut audiendo cognoscunt. nequa¬
quam uiuendo transeunt: sed ad uerbi
pabulum quasi clausi stare ȩquanimiter
tolerant. ut edendo & ꝑmanendo pingue¬
scant. Qđ cum dõ agente conspicimꝰ: quid
aliud quã rinocerotam hunc ad prȩsepe

Expanded text:
pum tenebat. Quem superborum campum pum tenebat. Quem superborum campum bene Paulus insinuat, dicens: Qui desperantes semetipsos tradiderunt impudicitiae in operationem immunditiae omnis, in arelaxat, quanto post hanc vitam se assequi bona aeterna desperat, et quidem rhinocerotem hunc per pravae voluptatis campum vagantem pertulit, et tamen cum voluit, repente ad suum praesepe religavit, ut vitae pabulum bene clausus accipiat, ne vitam funditus male liber amittat. Ecce enim jam cernimus quod potentes hujus saeculi, ejusque principes praedicamenta dominica libenter audiunt, constanter legunt, passimque a praesepi non exeunt, quia praecepta Dei, quae aut legendo, aut audiendo cogoscunt, nequaquam vivendo transcendunt; sed ad verbi pabulum quasi clausi stare aequanimiter tolerant, ut edendo et permanendo pinguescant. Quod cum Deo agente conspicimus, quid aliud quam rhinocerotem hunc ad praesepe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ apłos agantur: qui mundũ dõ subiciunt.
eiq dõmitam potentũ huius scłi suꝑbiam
flectunt: ut tanto de se beatus iob minus
estimet. quanto aggregari dõ tam difficiles
animas ꝑ alios uidet. Hicat ergo. N un¬
quid uolet rinocerus seruire tibi. sub audis
sicut ꝑ eos quos misero seruit michi: Se
inconuenient᷑ accipit᷑. in qua uerbi pabulo
animalia sc̃a satiantur : de quib ꝑ ꝓpħam
dicitur. Animalia tua in habitabunt in ea.
Hinc etiam natus dñs a pastorib in p̾sepe
repperitur: quia eius incarnatio in ea
quȩ nos reficiunt ꝓpħarum scripta co¬
gnoscitur. Rinocerus itaq iste udelicet
om̃is elatus in primordus nascentis ȩccłȩ. cũ
patriarcharum dicta. cũ ꝓpħarum mẏste¬
ria. cũ ȩuangelii archana audiret irridebat:
quia tanto in prȩdicatorũ prȩsepe claudi
satiariq contempserat. quanto in uolupta¬
tib ꝓpriis dimissus. desperationis suȩ cam¬

Expanded text:
per apostolos agantur, qui mundum Deo subjiciunt, per apostolos agantur, qui mundum Deo subjiciunt, eique edomitam potentum hujus saeculi superbiam flectunt, ut tanto de se beatus Job minus aestimet, quanto aggregari Deo tam difficiles animas per alios videt. Dicat ergo: Nunquid volet rhinoceros tibi? Subaudis: Sicut per eos quos misero serviet mihi. Seqinconvenienter accipitur, in qua verbi pabulo animalia sancta satiantur, de quibus per Prophetam dicitur: Animalia tua habitabunt in ea . Hinc etiam natus Dominus a pastoribus in praesepi reperitur , quia ejus incarnatio, in ea quae nos reficit Prophetarum scriptura cognoscitur. Rhinoceros itaque iste, videlicet omnis elatus in primordiis nascentis Ecclesiae, cum patriarcharum dicta, cum prophetarum mysteria, cum Evangelii arcana audiret, irridebat, quia tanto in praedicatorum praesepi claudi satiarique contempserat, quanto in voluptatibus propriis dimissus, desperationis suae cam
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi de quodam indomito rinocerote dñs
loquebatur. cũ diceret. Diues difficile intra¬
Sbit in regnum cȩlorũ. Cui cũ responsum ẽẽt.
& quis poterit saluus fieri: ilico adiunxit.
Apud homines hoc impossibile est. apud dm̃
:autẽ omã possibilia sunt. Acsi diceret.
Rinocerus iste humanis uirib mansuesci
nͣ potest: sed tam̃ diuinis subdi miraculis po¬
test. Unde hic quoq apte beato iob sc̃ȩ ȩccłȩ
tẏpum tenenti dicit᷑. Nunquid uolet ri¬
nocerus seruire tibi. subaudis. ut mͥ. qui
eũ prȩdicam̃tis quidem hominũ diu resiste¬
re ꝑtuli ÷ sed tam̃ repente cũ uolui mira¬
culis straui: Aesi aꝑtius dicat. Nunqͥd
hii qui fatua elatione suꝑbiunt: sine meis
adiutoriis tuȩ prȩdicationi subduntur
Per quẽ itaq prȩualeas considera : & in om̃e
quod prȩuales. sensum elationis inclina. U el
certe ad beatum iob notitia ꝓ humilianda
eius uirtute deducit᷑. quam mira quandoq

Expanded text:
Quasi de quodam indomito rhinocerote Dominus Quasi de quodam indomito rhinocerote Dominus loquebatur, cum diceret: Dives difficile intrabit in regnum coelorum . Cui cum responsum esset: Et quis poterit salvus fieri? Illico adjunxit: Apud homines hoc impossibile est, apud Deum autem omnia possibilia sunt . Ac si diceret: Rhinoceros iste humanis viribus mansuescere non potest, sed tamen divinis subdi miraculis potest. Unde hic quoque apte beato Job sanctae Ecclesiae typum tenenti dicitur: Nunquid volet rhinoceros servire tibi? eum praedicamentis quidem hominum diu resistere pertuli, sed tamen repente, cum volui, miraculis stravi. Ac si apertius dicat: Nunquid hi qui fatua elatione superbiunt sine meis adjutoriis tuae praedicationi subduntur? Per quem itaque praevaleas considera, et in omne quod praevales elationis sensum inclina. Vel certe ad beati Job notitiam pro humilianda ejus virtute deducitur, quam mira quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
& cinise In ipsis uero initiis nascentis eccłẽ.
dum contra illam diuitum se potestas ex¬
tolleret. atq in eius nece immensitate tantȩ
crudelitatis anhelaret. dũ tot cruciatibus
anxia. tot ꝑsecutionib pressa succũberet:
quis tunc credere potuit qđ illa erecta &
aspera suꝑborum sibi colla subiceret. & iugo
scĩ timoris edomita mitib fidei loris ligar&:
Diu quippe in exordus suis rinocerotis huiꝰ
cornu uentilata. & quasi funditus interi¬
menda ꝑcussa est: sed diuina grã dispen¬
sante. & illa moriendo uiuificata conua¬
luit: & cornu suum rinocerus iste ferien¬
do lassatus inclinauit. Qd q impossibile
hominib fuit. dõ difficile ñ fuit: qui pote¬
states huiꝰ mundi rigidas. non uerbis sed mi¬
raculis fregit. Ecce enim cotidie seruire ri¬
nocerotas agnoscimus: dũ potentes mundi
huiꝰ qui in uirib suis fatua dudũ fuerant
elatione confisi. dõ subditos iam uidemus.

Expanded text:
et cinis ? In ipsis vero initiis nascentis Ecclesiae, et cinis ? In ipsis vero initiis nascentis Ecclesiae, dum contra illam divitum se potestas extolleret, atque in ejus necem immensitate tantae crudelitatis anhelaret, dum tot cruciatibus anxia, tot persecutionibus pressa succumberet, quis tunc credere potuit quod illa recta et aspera superborum colla sibi subjiceret, et jugo sancti timoris edomita, mitibus fidei loris ligaret? Diu quippe in exordiis suis rhinocerotis hujus cornu ventilata, et quasi funditus interimenda percussa est. Sed divina gratia dispensante, et illa moriendo vivificata convaluit, et cornu suum rhinoceros iste feriendo lassatus inclinavit; quodque impossibile hominibus fuit, Deo difficile non fuit, qui potestates hujus mundi rigidas non verbis, sed miraculis fregit. Ecce enim quotidie servire rhinocerotes agnoscimus, dum potentes mundi hujus, qui in viribus suis fatua dudum fuerant elatione confisi, Deo subditos jam videmus.
Abbreviated transcription (Latin):
Schra & fatua. Hereticam nanq doctrinaͬ
nitore uidit eloquii resplendere. nec tamͣ
sapientiȩ apto intellectu congruere: &
ait. Circulus aureus in narib suis: id est
pulchra & circum flexa locutio in sensib
mentis stultȩ. Cui ex eloquio aurũ pen¬
det: sed tamen ex terrenȩ intentionis pon¬
dere. more suis ad superiora non respicit.
Qđ secutus exposuit dicens. Mulier
pulchra & fatua. id est doctrina heretica.
Pulchra ꝑ uerbum. fatua ꝑ intellectũ. In
cornu uero quia suꝑbia frequenter acci¬
pitur: ꝓpħa attestante didicimꝰ qui ait.
Dixi iniquis. nolite iniq agere: & delin¬
Squentib nolite exaltare cornu. Qui ergo
in rinocerote hoc. nisi potentes huiꝰ sȩculi
designantur. uel ipsȩ in eo summȩ princi¬
patuum potestates: Qui typo fatuae
iactationis elati. dum falsis exterius inflact᷑
honoribus. ueris miseruis intus inanescunt.
Quib bene dicitur. Quid suꝑbit terra

Expanded text:
chra et fatua . Haereticam namque doctrinam chra et fatua . Haereticam namque doctrinam nitore vidit eloquii resplendere, nec tamen sapientiae apto intellectu congruere, et ait: Circulus aureus in naribus suis, id est pulchra et circumflexa locutio in sensibus mentis stultae, cui ex eloquio aurum pendet, sed tamen ex terrenae intentionis pondere, more suis, ad superiora non respicit. Quod secutus exposuit, dicens: Mulier pulchra et fatua; id est, doctrina haeretica: pulchra per verbum, fatua per intellectum. In cornu vero, quia elatio frequenter accipitur, 996 Propheta attestante didicimus, qui ait: Dixi iniquis, nolite inique agere, et delinquentibus, nolite exaltare cornu . Quid ergo in rhinocerote hoc nisi potentes hujus saeculi designantur, vel ipsae in eo summae principatuum potestates, qui typho fatuae jactationis elati, dum falsis exterius inflantur honoribus, veris miseriis intus inanescunt? Quibus bene dicitur: Quid superbis, terra
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes aspicunt: eorum quorũ prius
contempsere uitam. post modũ obstupuere
miracula. Unde mox pauidi ad sua corda
redeuntes. extimuerunt scitatem in mira¬
culis: quã despexerant in prȩceptis. Per
infirma ergo confusa sunt fortia: quia
dum in uenerationẽ uita surgit humili¬
um. elatio cecidit suꝑborum. Igitur quia
beatus iob scẽ eccłȩ tẋpum tenet᷑. & omp̃s
dñs prȩuidit quod in primordus nascentis
ȩccłȩ potentes huius sȩculi lene eius iugũ
suscipere crassa cordis ceruice recusarent:
tibie Rinocerus enim indomitȩ omĩno
naturȩ est: ita ut si quando captus fuerit.
teneri nullatenus possit: impatiens qͥ ppe
ut fertur. ilico morit᷑. Eius uero nomen
latina lingua interpretatũ sonat: in nare
cornu. Et quid aliud in nare. nisi fatuita s:
quid in cornu. nisi elatio designatur
Nam quia in nare fatuitas solet intelligi:
salomone attestante didicimꝰ. qui ait. Cir¬
Iculus aureus in narib suis: mulier pul¬

Expanded text:
virtutes aspiciunt, eorum quorum prius virtutes aspiciunt, eorum quorum prius contempsere vitam postmodum obstupuere miracula. Unde mox pavidi ad sua corda redeuntes, extimuerunt sanctitatem in miraculis, quam despexerant in praeceptis. Per infirma ergo confusa sunt fortia, quia dum in venerationem vita surgit humilium, elatio cecidit superborum. Igitur quia beatus Job sanctae Ecclesiae typum tenet, et omnipotens Deus praevidit quod in primordiis nascentis Ecclesiae, potentes hujus saeculi leve ejus jugum suscipere crassa cordis cervice recusarent, t.---Rhinoceros enim indomitae omnino naturae est; ita ut si quando captus fuerit, teneri nullatenus possit. Impatiens quippe, ut fertur, illico moritur. Ejus vero nomen Latina lingua interpretatum sonat, in nare cornu. Et quid aliud in nare nisi fatuitas, quid in cornu nisi elatio designatur? Nam quia in nare fatuitas solet intelligi, Salomone attestante didicimus, qui ait: Circulus aureus in naribus suis, mulier pul
Abbreviated transcription (Latin):
PARADISO SANO
hõmini diabolus inuidens superbiȩ
uulnus inflixit: ut qui mortem nͣ
acceperat conditus. mereret᷑ elatus.
Sed quia diuinȩ potentię suppetit
nͣ solum bona de nichilo facere. sed ea
etiam ex malis quȩ diabolus ꝑpetraue¬¬
rat reformare: contra hoc inflictum
uulnus suꝑbientis diaboli. medicina
apparuit inter homines humilitas
dĩ: ut auctoris exemplo humiliati
surgerent. qui imitatione hostis elati
ceciderunt. Contra ergo suꝑbientem
diabolum: apparuit intͣ homines
homo factus humilis ds̃. Hunc potentes
huius scłi. id est membra diaboli suꝑbien¬
tes eo despicabilem crediderunt: quo humi¬
lem conspexerunt. Uulnus enĩ cordis eoꝵ
quanto magis tumuit: tanto amplius me¬
dicam̃tum mite despexit. Repulsa igitur
a uulnere suꝑborum medicina nr̃a: ꝑuenit
ad uulnus humiliũ. Infirma qͥppe mundi
elegit ds̃: ut confundat fortia. Actumq
est cũ pauꝑibus: qđ post etiam diuites
elati mirarent᷑. Nam dũ nouas in illis

Expanded text:
paradiso sano homini diabolus invidens superbiae vulnus inflixit, ut qui mortem non acceperat conditus, mereretur elatus . Sed quia divinae potentiae suppetit, non solum bona de nihilo facere, sed ea etiam ex malis quae diabolus perpetraverat, reformare, contra hoc inflictum vulnus superbientis diaboli medicina apparuit inter homines humilitas Dei, ut auctoris exemplo humiliati surgerent, qui imitatione hostis elati ceciderant. Contra ergo superbientem diabolum apparuit inter homines homo factus humilis Deus. Hunc potentes hujus saeculi, id est membra diaboli superbientis, eo despicabilem crediderunt, quo humilem conspexerunt. Vulnus enim cordis eorum quanto magis tumuit, tanto amplius medicamentum mite despexit. Repulsa igitur a vulnere superborum medicina nostra pervenit ad vulnus humilium: Infirma quippe mundi elegit Deus, ut confundat fortia ; actumque est cum pauperibus quod post etiam divites erati mirarentur. Nam dum novas in illis
Abbreviated transcription (Latin):
demptorem nr̃m humilem fuisse int̾ homi¬
nes despicit. deridet equitẽ. Quia eius in
omĩb diuinitati contradicit: deridet nichi¬
lominus ascensorem. Sed redemptor nr̃ unꝰ
idemq & eques & equitis ascensor. & cũ in
mundũ uenit fortes contra mundũ prȩdi¬
catores exhibuit. & cũ in mundi termino
antixp̃i fallaciam tolerat. uirtutẽ pro se
certantib subministrat: ut cum antiquus
hostis in illa sua citius finienda libertate
laxatur. fideles nr̃i tanto maiores uires ac-¬
cipiant: quanto contra aduersariũ solutũ
pugnant. Ynde hic cũ strutio alas eleuare.
ascensorem & equitem deridere describitur:
ilico fortium prędicatorum memoria subro.¬

Expanded text:
demptorem nostrum humilem fuisse inter homidemptorem nostrum humilem fuisse inter homines despicit, 1015 deridet equitem, quia vero ejus in omnibus divinitati contradicit, deridet nihilominus et ascensorem. Sed Redemptor noster unus idemque et eques, et equitis est ascensor; et cum in mundum venit, fortes contra mundum praedicatores exhibuit; et cum in mundi termino Antichristi fallaciam tolerat, virtutem pro se certantibus subministrat; ut cum antiquus hostis in illa sua citius finienda libertate laxatur, fideles nostri tanto majores vires accipiant, quanto contra adversarium solutum pugnant. Unde hic cum struthio alas elevare, ascensorem et equitem deridere describitur, illico fortium praedicatorum memoria subro
Abbreviated transcription (Latin):
alas erigit: quando suo conditori synago¬
ga ñ ut antea formidando. sed aꝑte iam
repugnando contradicit. In mẽbra quippe
diaboli transiens. & mendacii hominẽ dm̃
credens. contra fideles tanto in alto extollit᷑:
quanto & dĩ corpus se ẽẽ glatur. Quȩ qͥa
ñ solum humanitatẽ dñi. sed ipsam etiam
diuinitatẽ despicit: non tantum equitem.
sed ascensorem etiam equitis irridet. Ñam
custodita unitate ꝑsonȩ ualet intelligi:
quia uerbum dĩ tunc equitẽ ascendit. qͣndo
animatã carnem sibi intra uterum uirginsᷤs
condidit. Tunc equitẽ ascendit: quando
humanã animã ꝓpriȩ carni prȩsidentem
diuino cultui semet ipsum creando subiuga¬
uit. Carnem quippe diuinitas anima me¬
diante suscepit: & ꝑ hoc totũ simul equitẽ
tenuit: quia in semet ipso ñ solum illã quȩ
regebat᷑. sed hanc etiam quȩ regebat astrin¬
xit. Iudȩa igitur ꝑ aduentum suꝑbientis
antixp̃i laqueo seductionis capta: quia re¬

Expanded text:
alas erigit, quando suo conditori Synagoga non ut antea formidando, sed aperte jam repugnando contradicit. In membra quippe diaboli transiens, et mendacii hominem Deum credens, contra fideles tanto in altum extollitur, quanto et Dei corpus se esse gloriatur. Quae quia non solum humanitatem Domini, sed ipsam etiam divinitatem despicit, non tantum equitem, sed ascensorem etiam equitis irridet. Nam custodita unitate personae valet intelligi, quia Verbum Dei tunc equitem ascendit, quando animatam carnem sibi intra uterum Virginis condidit. Tunc equitem ascendit, quando humanam animam propriae carni praesidentem, divino cultui semetipsum creando subjugavit. Carnem quippe divinitas anima mediante suscepit, et per hoc totum simul equitem tenuit, quia in semetipso non solum illam quae regebatur, sed hanc etiam quae regebat astrinxit. Judaea igitur, per adventum superbientis Antichristi laqueo seductionis capta, quia Re
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: quorũ sȩuitiam dñs dum sub iugo in¬
spirati timoris edomuit: nimirũ rinocerotis
sibi fortitudinẽ subegit. S ed quia mira dĩ
potentia qͥd de electis egit audiuimus: nunc
miram eius patientiam in his quos repbans
tionis nomine. nisi sẏ nagoga signatur: quȩ
alas legis habuit. sed corde in infimis re¬
pens nunquã se a terra subleuauit : Quid
uero ꝑ erodium & accipitrem. nisi antiqui
patres exprimunt᷑. qui adea quȩ potuerur
intelligenda ꝑspicere. ualuerunt etiam
uiuendo ꝑuolare : Penna igit᷑ strutionis.
erodi & accipitris pennis est similis: quia
synagogȩ uox priorum doctrinam loquen¬
do tenuit. sed uiuendo nesciuit. Unde & eius¬
dem synagogae populos de pharisȩis atq
scribis ueritas admonet dicens. Suꝑ cathe¬
opera uero eorum nolite facere. Multa
autẽ dicere de erodi uita potuimꝰ: sed quia
penna eius tantũmodo ad memoriã deducit᷑.

Expanded text:
sunt, quorum saevitiam Dominus dum sub jugo insunt, quorum saevitiam Dominus dum sub jugo inspirati timoris edomuit, nimirum rhinocerotis sibi fortitudinem subegit. Sed quia mira Dei 1013 potentia quid de electis egerit audivimus, nunc mira ejus patientia in his quos reprobat quid thionis nomine, nisi synagoga signatur? quae alas Legis habuit, sed corde in infimis repens, nunquam se a terra sublevavit. Quid vero per herodium et accipitrem, nisi antiqui patres exprimuntur, qui ad ea quae potuerunt intelligendo perspicere, valuerunt etiam vivendo pervolare? Penna igitur struthionis, herodii et accipitris pennis est similis, quia Synagogae vox priorum doctrinam loquendo tenuit, sed vivendo nescivit. Unde et ejusdem Synagogae populos de Pharisaeis atque Scribis Veritas admonet, dicens: Super catheopera vero eorum nolite facere . Multa autem dicere de herodii vita potuimus; sed quia penna ejus tantummodo ad memoriam deducitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uit: artius: ilum cȩteris custodia unius
cuiusq uirtutis in oleuit. Quid enim ꝑ co¬
lorem buxeum: nisi abstinentiȩ pallor expri¬
mitur : Cui ipsi se tenacit̾ adherere testat᷑.
dicens. Castigo corpus meum & seruituti
subicio: ne forte aliis prȩdicans. ipse reꝓbus
efficiar. Qui diuinȩ legis eruditione prȩ̃¬
ditus. dũ aliorum ingluuiem redarguit.
cornu elefantes in uentrem ferit. In uentrẽ
quippe elefantes ꝑcusserat: cum dicebat.
Mlulti ambulant quos sȩpe dicebam uob̃:
Huius modi xp̃o dño ñ seruiunt: sed suo
uentri. Cornu suo igitur rinocerus iste ñ
iam homines. sed bestias ꝑcutit: quando
illa paulus doctrinȩ suȩ fortitudine nequa¬
quam perimendos humiles impetit: sed suꝑ¬
bos uentris cultores occidit. Quȩ ergo in
paulo scripta cognouimꝰ: suꝑest ut facta &
in aliis credamus. Multi quippe ad humi¬
litatis grãm ex illius populi elatione conũsi

Expanded text:
uit, arctius in illo caeteris custodia unius uit, arctius in illo caeteris custodia unius cujusque virtutis inolevit Quid enim per colorem buxeum, nisi abstinentiae pallor exprimitur? Cui ipse se tenaciter adhaerere testatur, dicens: Castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Qui divinae legis eruditione praeditus, dum aliorum ingluviem redarguit, cornu elephantes in ventrem ferit. In ventrem quippe elephantes percusserat, cum dicebat: Multi ambulant, quosHujusmodi Christo Domino non serviunt, sed suo ventri . Cornu suo igitur rhinoceros iste non jam homines, sed bestias percutit, quando illa Paulus doctrinae suae fortitudine nequaquam perimendos humiles impetit, sed superbos ventris cultores occidit. Quae ergo in Paulo scripta cognovimus, superest ut facta et in aliis credamus. Multi quippe ad humilitatis gratiam ex illius populi elatione conversi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ad iugum ds̃ suȩ formidinis uim¬
tantȩ elationis inclinaret. Unde & an¬
nanias uoce dominica hunc & postquam
conuersum audiuit. extimuit dicens: dñe.
audiui a multis de uiro hoc quanta mala
sc̃is tuis fecerit in iherłm. Qui tamen re¬
pente cõmutatus ab hoste predicator efficit᷑:
& in cunctis mundi partib redemptoris
sui nom̃ insinuat. Supplicia ꝓ ueritate
tolerat: pati se quȩ irrogauerat exultat.
Alios blandim̃tis uocat : alios ad fidem
terrorib reuocat. Istis regnum pollicetur
cęlestis patriȩ: illis minatur ignes gehennȩ.
Hosꝑ auctoritatẽ corrigit: illos ad uiam
rectitudinis ꝑ humilitatem trabit. Atq
in om̃i latere ad manum se sui rectoris
inclinat: & tanta arte dĩ aream congre¬
gat. quanta illam prius elatione uenti¬
labat. Sed neq hoc abhorret a paulo. qđ
rinocerus buxei coloris dicitur: & elefan¬
torum uentres cornu ferire perhibetur.
Quia enĩ uiuere sub rigore legis assue¬

Expanded text:
quod ad iugum Deus suae fortitudinis ferquod ad iugum Deus suae fortitudinis feritatem elationis inclinaret. Unde et Ananias uoce dominica hunc et postquam conuersum audiuit, extimuit dicens: "Domine, audiui a multis de uiro hoc, quanta mala sanctis tuis fecerit in Ierusalem." Qui tamen repente commutatus, ab hoste prtedicator efficitur, et in cunctis mundi partibus redemptoris sui nomen insinuat, supplicia pro ueritate tolerat, pati se quae irrogauerat exultat. Alios blandimentis uocat, alios ad fidem terroribus reuocat. Istis regnum pollicetur caelestis patriae, illis minatur ignes gehennae. Hos per auctorem corrigit, illos ad uiam rectitudinis per humilitatem trahit, atque in omni latere ad manum se sui rectoris inclinat. Et tanta arte Dei aream congregat, quanta illam prius elatione uentilabat. Sed neque hoc abhorret a Paulo, quod rhinoceros buxei coloris dicitur, et elephantorum uentres cornu ferire perhibetur. Quia enim uiuere sub rigore legis assue
Abbreviated transcription (Latin):
licet grana seminũ quȩ excisus aratro
fidei sulcus cordis exciperet. ꝑ custodiam
litterȩ pressa deperirent: De quo bene
adhuc subdit᷑. N unquid fiduciam ha
huiꝰ fortitudine fiduciam ds̃ habuit: quia
quanto illũ crudelius dura sibi inferentẽ
ꝑtulit. tanto pro se constantius toleran¬
tem aduersa prȩsciuit. Cui labores etiã
quos ipse in carne ꝑtulerat dereliquit:
quia conuersum illũ usq ad imitationẽ
ꝓpriȩ passionis traxit. Ynde & ꝑ eundem
rinocerotam dicit᷑. Suppleo ea quȩ desunt
passionum xꝑi in carne mea. De quo
adhuc subditur. Nunquid credes ei qđ
greget: Consideremꝰ saulus quis fuerit.
cum ab ipsa adolescentia lapidantium
adiutor existeret: cũ alia ȩccłȩ loca ua¬
staret. & acceptis epłis uastanda alia
peteret: cum mors ei fidelium nulla suf¬
ficeret. sed semꝑ ad aliorum interitum
aliis extinctis anhelaret: & ꝓfecto cogno¬
scemus quia nullus tunc fideliũ crederet.

Expanded text:
licet grana seminum quae excussus aratro licet grana seminum quae excussus aratro fidei sulcus cordis exciperet, per custodiam litterae pressa deperirent. De quo adhuc bene subditur: Nunquid fiduciam hahujus fortitudine fiduciam Deus habuit, quia quanto illum crudelius dura sibi inferentem pertulit, tanto pro se constantius tolerantem adversa praescivit. Cui labores etiam, quos ipse in carne pertulerat, dereliquit, quia conversum illum usque ad imitationem propriae passionis traxit. Unde et per eumdem rhinocerotem dicitur: Suppleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . De quo abores tuos? Numquid credes ei quod greget?" Consideremus paulum quis fuerit, cum ab ipsa adolescentia lapidantium adiutor existeret, cum alia Ecclesiae loca uastaret, et acceptis epistolis, uastanda alia peteret, cum mors ei fidelium nulla sufficeret, sed semper ad aliorum interitum aliis extinctis anhelaret; et profecto cognoscemus, quia tunc nullus fidelium crederet,
Abbreviated transcription (Latin):
aratrum prȩdicationis trahat. Ipse qͥppe
de ȩuangelizantib quasi de arantibus
dicit. Debet enĩ in spe fructus qui arat
arare: & qui triturat inspe fructus ꝑci¬
piendi. Qui igit᷑ torm̃ta prius fidelib
irrogauerat. & pro fide postmodum fla¬
gella libent̃ portat: qui scriptis etiam
epistolis humilis ac despectus prȩdicat
qđ dudum terribilis impugnabat: pro¬
fecto bene ligatus sub aratro desudat ad
segetem. qui uiuebat in campo male liber
a timore. De quo recte dicit᷑. Aut con¬
licet dñs quorundam mentes intrauerat:
qui illũ ueracit̃ humani generis redem¬
ptorem credebant. Qui tam̃ cũ nequa¬
quam a pristina obseruatione recederent.
cũ dura litterȩ prȩdicam̃ta custodirent:
eis prȩdicator egregius dicit. Si circunci¬
damini: xꝑc uobis nichil ꝓderit. Qui gͦ
in humili mente fideliũ legis duritiam
redarguendo contriuit: quid aliud quã
in ualle post dñm glebas fregit: ne uide¬

Expanded text:
aratrum praedicationis trahat. Ipse quippe aratrum praedicationis trahat. Ipse quippe de euangelizantibus quasi de arantibus dicit: "Debet enim in spe qui arat, arare, et qui triturat, in spe fructus percipiendi." Qui ergo tormenta prius fidelibus irrogauerat, et pro fide postmodum flagella libenter portat: qui screpistolis humilis ac despectus praedicat, quod dudum terribilis impugnabat; profecto bene ligatus sub aratro desudat ad segetem, qui vivebat in campo male liber a timore. De quo recte dicitur: Clicet Dominus quorumdam mentes intraverat, qui illum veraciter humani generis Redemptorem credebant. Qui tamen cum nequaquam a pristina observatione recederent, cum dura litterae praedicamenta custodirent, eis praedicator egregius dicit: Si circumcidamini, Christus vobis nihil proderit . « Qui ergo in humili mente fidelium legis duritiam redarguendo contrivit, quid aliud quam in valle post Dominum glebas fregit, ne vide
Abbreviated transcription (Latin):
Et fortitudinẽ suam rinocerus ꝑdidit:
quia ꝓstratus humi om̃e quod suꝑbũ
tumebat amisit. Qui dum sublato ocu¬
lorum lumine. manu ad annaniam du¬
citur. patet iam rinocerus iste quib dĩ
loris astringitur: quia uidelicet uno in
tempore. cȩcitate. prȩdicatione. babtis¬
mate. ligatur. Qui eciã ad dĩ prȩsepe
moratus est: quia ruminare uerba ȩuan¬
gelii dedignatus ñ est. Ait enĩ. Ascendi
Siherusolimã cum barnaba assũpto & tito:
Sascendi autẽ scdm reuelationẽ: & contuli
Scũ illis ęuangeliũ. Et qui prius ieiunus
audierat. durum tibi est contra stimulũ
calcitrare. mira postmodũ uirtute pręsi¬
dentis pressus ex uerbi pabulo ures obti¬
nuit: & calcem suꝑbiȩ amisit. Loris qͦq
dĩ non tantũ a feritate restringitur. sed
qđ magis sit mirabile ad arandũ ligat᷑:
ut ñ solum homines crudelitatis cornu ñ
impetat. sed eoꝵ etiam refectiom seruiees.

Expanded text:
et fortitudinem suam rhinoceros perdidit, et fortitudinem suam rhinoceros perdidit, quia prostratus humi, omne quod superbum tumebat amisit. Qui dum, sublato oculorum lumine, manu ad Ananiam ducitur, patet jam rhinoceros iste, quibus Dei loris astringitur, quia videlicet uno in tempore caecitate, praedicatione, baptismate ligatur. Qui etiam ad Dei praesaepe moratus est, quia ruminare verba Evangelii dedignatus non est. Ait enim: Ascendi Jerosolymam cum Barnaba, assumpto et Tito. Ascendi autem secundum revelationem, et contucum illis Euangelium." Et qui prius ieiunus audierat: "Durum est tibi contra stimulum calcitrare?" mira postmodum uirtute praesidentis pressus ex uerbi pabulo uires obtinuit, et calcem superbiae amisit. Loris quoque Dei non tantum a feritate restringitur, sed quod magis sit mirabile, ad arandum ligatur: ut non solum homines crudelitatis cornu non impetat, sed eorum etiam refectioni seruiens,
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo epistolas in damascum & synago¬
gas: ut si quos inuenisset huiꝰ uiȩ uiros
Sac mulieres. uinctos ꝑduceret in iherłm.
Cum flatus nare reddendus trahitur :
inspiratio uocat᷑. Et illud sȩpe ꝑ odorem
nare dep̃hendimus : qđ oculis ñ uidemus.
Rinocerus ergo iste nare gestabat cornu
quȩ rebat. S ed ecce omis ante illũ uenator
absconditur: om̃is homo id est rationale
sapiens. opinione timoris eius exfugatur.
Ut ergo hunc rinocerotam capiat: sinum
suum uirgo id est secretum suum ipsa ꝑ se
inuiolata in carne dĩ sapientia expandat.
Scriptum quippe ẽ. quod cũ damascum
pergeret: subito circumfulsit illum die
media lux de celo: & uox facta est dicens.
Saule saule. quid me ꝑsequeris : Qui
ꝓstratus in terra respondit. Quis es dñe:
Cui ilico dicit᷑. Ego sum iħc nazarenus.
Squem tu ꝑsequeris. U irgo nimirum
rinocerotȩ sinum suũ aperuit: cũ saulo
incorrupta d̃ĩ sapientia incarnationis
suȩ mysterium de cęlo loquendo patefecit.

Expanded text:
Damascum ad synagogas, ut si quos invenisset hujus viae viros ac mulieres, vinctos perduceret in Jerusalem . Cum flatus nare reddendus trahitur, spiratio vocatur, et illud saepe per odorem nare deprehendimus, quod oculis non videmus. Rhinoceros ergo iste nare gestabat cornu quaerebat. Sed ecce omnis ante illum venator absconditur, id est omnis homo rationale sapiens opinione timoris ejus effugatur. Ut ergo hunc rhinocerotem capiat, sinum suum virgo, id est secretum suum ipsa per se inviolata in carne Dei sapientia expandat. Scriptum quippe est quod cum Damascum pergeret; subito circumfulsit illum die media lux de coelo, et vox facta est, dicens: Saule, Saule, quid me persequeris? Qui prostratus in terra respondit: Quis es, Domine? Cui illico dicitur: Ego sum Jesus Nazarenus, quem tu persequeris . Virgo nimirum rhinoceroti sinum suum aperuit, cum Saulo incorrupta Dei sapientia incarnationis suae mysterium de coelo loquendo patefecit;
Abbreviated transcription (Latin):
quidem se animus prȩparat: sed nisi adiuuet᷑¬
desuꝑ. salubrit ñ decertat. E qui nomine
sc̃s quisq prȩdicator accipitur: ꝓpħa atte¬
stante qui ait. Misisti in mare equos tuoᷤ.
turbantes aquas multas. Quietȩ quippe
aquȩ iacuerunt: quia humanȩ mentes diu¬
sub uiciorũ suorum torpore sopitȩ sunt. Sed
equis dĩ mare turbatum ẽ: quia missis sc̃ĩs
predicatorib. omẽ cor quod pestifera secu¬
ritate torpuit. impulsu salutiferi timoris
expauit. N oc itaq loco equi nomine sẽs
prȩdicator accipit᷑: cũ beato iob dicitur.¬

Expanded text:
quidem se animus praeparat, sed nisi adjuvetquidem se animus praeparat, sed nisi adjuvetur, salubriter non decertat. Equi nomine sanctus quisque praedicator accipitur, propheta attestante, qui ait: Misisti in mare equos tuos, turbantes aquas multas . Quietae quippe aquae jacuerunt, quia humanae mentes diu vitiorum suorum torpore sopitae sunt. Sed equis Dei mare turbatum est, quia missis sanctis praedicatoribus, omne cor quod pestifera securitate torpuit, impulsu salutiferi timoris expavit. Hoc itaque loco equi nomine sanctus praedicator accipitur, cum beato Job dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
apprehendere nitit᷑: cerastes iste equi ungu¬
las mordere ꝑhibetur. Ungulas quippe
equi mordere est: extrema sȩculi feriendo
contingere: ut cadat ascensor eius retro.
Ascensor equi est: quisquis extollit᷑ in digni¬
tatib mundi. Qui retro cadere dicitur &
ñ in faciem: sicut saulus cecidisse memorat᷑.
In facie enu cadere est: in hac uita suas
ununquenq culpas cognoscere: easq pȩ¬
nitendo deflere. Retro uero quo ñ uidetur
cadere est: ex hac uita repente decedere: &
ad quȩ supplicia ducatur ignorare. Et
quia iudȩa erroris sui laqueis capta pro
loco repente in electorum uoce conuersus
Sest dicens. Salutare tuũ expectabo dñe:
id est ñ sicut infideles antixp̃m. sed eum
qui in redemptionem nrãm uenturus est:
uerum eredo fidelit̃ xp̃m̃. E qui nomine
prȩparatio. rectȩ intentionis accipitur: sicut
scriptũ est. Equus paratus in diem belli: sed
dñs salutẽ tribuit. Quia contra tẽptationẽ

Expanded text:
apprehendere nititur, cerastes iste equi unguapprehendere nititur, cerastes iste equi ungulas mordere perhibetur. Ungulas quippe equi mordere est extrema saeculi feriendo contingere. Ut cadat ascensor ejus retro . Ascensor equi est quisquis extollitur in dignitatibus mundi. Qui retro cadere dicitur, et non in faciem, sicut Saulus cecidisse memoratur . In faciem enim cadere est in hac vita suas unumquemque culpas agnoscere, easque poenitendo deflere. Retro vero quo non videtur, cadere, est ex hac vita repente decedere, et ad quae supplicia ducatur ignorare. Et quia Judaea erroris sui laqueis capta, proloco repente in electorum voce conversus est, dicens: Salutare tuum exspectabo, Domine ; id est, non sicut infideles Antichristum, sed eum qui in redemptionem nostram venturus est, verum credo fideliter Christum. Equi nomine praeparatio rectae intentionis accipitur, sicut scriptum est: Equus paratur in diem belli, sed Dominus salutem tribuit , quia contra tentationem
Abbreviated transcription (Latin):
Cerata enĩ grece cornua dicunt᷑. Serpens¬
qui hic cornutus ẽẽ ꝑhibetur. ꝑ quẽ digne
antixp̃i aduentus asseritur: quia contra
tionis mittit᷑. armatur etiam cornib pote¬
statis. Quis autẽ nesciat. semitam angu¬
stiorem eẽ quã uiam: Eit ergo dañ colu¬
ber in uia: quia in pręsentis uitȩ latitudi¬
ne eos ambulare ꝓuocat. quib quasi parcen¬
do blanditur. S ed in uia mordet: quia eos
quib libertatem tribuit. erroris sui ueneno
consumit. Fit cerastes in semita: quia quos
fideles repperit. &. sese ad prȩcepti cęlestis an¬
gusta itinera constringentes. ñ solum ne.¬
quitia callidȩ ꝑsuasionis impetit. sed etiam
terrore potestatis premit. Et in ꝑsecutio¬
nis angõre: post beneficia fictȩ dulcedinis.
exercet cornua potestatis. Quo in loco
equus hunc mundũ insinuat: qui per
elationẽ suam in cursum labentiũ tempoꝵ
spumat. Et quia antixp̃e extrema mundi

Expanded text:
Κέρατα enim Graece cornua Latine dicuntur, serpensΚέρατα enim Graece cornua Latine dicuntur, serpensque hic cornutus esse perhibetur, per quem digne Antichristi adventus asseritur, quia contra tionis armatur etiam cornibus potestatis. Quis autem nesciat semitam angustiorem esse quam viam? Fit ergo Dan coluber in via, quia in praesentis vitae latitudine eos ambulare provocat, quibus quasi parcendo blanditur; 1016 sed in via mordet, quia eos quibus libertatem tribuit, erroris sui veneno consumit. Fit cerastes in semita, quia quos fideles reperit, et sese ad praecepti coelestis angusta itinera constringentes, non solum nequitia callidae persuasionis impetit, sed etiam terrore potestatis premit, et in persecutionis angore, post beneficia fictae dulcedinis, exercet cornua potestatis. Quo in loco equus hunc mundum insinuat, qui per elationem suam in cursu labentium temporum spumat. Et quia Antichristus extrema mundi
Abbreviated transcription (Latin):
id est in morte animȩ mentis oculos a ueri¬
tatis luce clauserunt: qui in p̾sentis uitȩ
honore confisi sunt. E qui nomine hoc ipsũ
prȩsens scł̃m designatur: sicut iacob uoce
dicitur. Fiat dan coluber in uia. cerastes
in semita. mordens ungulas equi: ut cadat
Sascensor eius retro. Quo in testimonio quid
equus significet melius ostendimꝰ: si & ea
quȩ circũstant paulo subtilius exponamꝰ.
Nonnulli enĩ de tribu dan uenire antixp̃m
ferunt: ꝓ eo quod hoc loco dan & coluber
asseritur & mordens. Unde & ñ immerito
dũ israheliticus popłs terras in castrorum
participatione susciperet. primus dan ad
aquilonẽ castra metatus est: illũ scilicet
signans qui in corde suo dixerat. Sedebo in
monte testam̃ti. in laterib aquilonis: ascen¬
dam suꝑ altitudinẽ nubiũ. similis ero altis¬
simo. De quo & ꝑ ꝓppham dicitur. Adan.
Sauditus ẽ fremitus equoꝵ eius. Qui non
solum coluber: sed etiam cerastes uocatur.

Expanded text:
id est, in morte animae mentis oculos a veriid est, in morte animae mentis oculos a veritatis luce clauserunt, qui in praesentis vitae honore confisi sunt. Equi nomine hoc ipsum praesens saeculum designatur, sicut Jacob voce dicitur: Fiat Dan coluber in via cerastes in semita, mordens ungulas equi, ut cadat ascensor ejus retro . Quo in testimonio quid equus significet melius ostendimus, si et ea quae circumstant paulo subtilius exponamus. Nonnulli enim de tribu Dan venire Antichristum ferunt, pro eo quod hoc loco Dan et coluber asseritur et mordens. Unde et non immerito dum Israeliticus populus terras in castrorum partitione susciperet, primus Dan ad Aquilonem castrametatus est ; illum scilicet signans, qui in corde suo dixerat: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis; ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo . De quo et per prophetam dicitur: A Dan auditus est fremitus equorum ejus . Qui non solum coluber, sed etiam cerastes vocatur.