comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cẽt aĩa. in ea malũ ẽẽ: neqͥret. cũ ñ possit
tał est aĩa qual ẽ ad̾o c̾ata. Siquis pollutas
h abens manꝰ. non tale habu̾tt ponitĩ qͣle ogo
dedimundis manib. ego .ii. dedi tũdum.

Expanded text:
cum non possit talis est anima, qualis a Deo creata. Sicut quis pollutas habens manus, non tale habuit pomum quale ego dedi mundis manibus. Ego enim dedi mundum.
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃itas ur̃a. siqͥs duas ꝯmr̃es hĩr ualeat. unã
pꝰ alt̾am in q meminisse deles scͥptũ eẽ. e¬
runt duo ĩ carne una. Cum gͥ ꝯstet. ꝙ uir. ⁊
mulier una caro efficiũt᷑ restat uir̃ ꝯper¬
trem ꝯstitui mulieri. iꝰ assũpta uxor ꝯm̃y
erat ⁊ iõsuir̃ illi femĩt. se ñ posse ꝯuingu

Expanded text:
ra si quis duas commatres habere valeat, unam post alteram. In quo meminisse debes scriptum esse: Erunt duo in carne una. Cum ergo constet quod vir et mulier una caro efficiuntur, restat virum compatrem constitui mulieris, cujus assumpta uxor commater erat; et ideo virum illi feminae non posse conju
Abbreviated transcription (Latin):
ł qͣntũ cũq polluti: inqͥnari ñ pꝰsit. Sõl qͦ ra¬
dios suos. sñ sui pollutic̃e effund̾. suꝑloca et
corpora aĩ solum munda. s ⁊ ĩmũtła ac sor¬
taminati. ei ꝯtingentes: existũt. Non ẽ g
mirand̃. si ee̾utia diuina: oĩo simplex ⁊ ĩcõ¬
mutabił omĩa replet loca ⁊ oĩb c̾aturis es¬
sentiałr: inesti nͨ tñ cͦꝰquam uei sordib ꝯta¬

Expanded text:
quantumcumque polluti inquinari non possit. Sol quoque radios suos sine sui pollutione effundit super loca et corpora non solum munda, sed etiam immunda ac sorontaminati ea contingentes existunt. Non est igitur mirandum, si essentia divina omnino simplex et incommutabilis omnia replet loca et omnibus creaturis essentialiter inest; nec tamen cujusquam rei sordibus conta
Abbreviated transcription (Latin):
unc pꝰtestimonia uet̾is testam̃ti. de fide sc̃e¬
tͥnitatis ⁊ uuitatis: ad noui testam̃ti auctor¬
tates accedamꝰ. ut ĩ medio duũ aĩalium cognos.¬
catur u̾itas. ⁊ forcipe. de altari sumat᷑ calculꝰ. qͦ
tangat᷑ ora fideliũ. Dñs qͣ xͦ unitatem diuine es¬

Expanded text:
unc post testimonia Veteris Testamenti, de fide Trinitatis et unitatis, ad Novi Testamenti auctoritates accedamus, ut in medio duorum animalium cognoscatur veritas, et forcipe de altari sumatur calculus, quo tangantur ora fidelium. Dominus itaque unitatem divinae es
Abbreviated transcription (Latin):
Non tñ: adeo: nt cult᷑ dmuinitati debitꝰ. ei
exhibeat᷑. qͥcult᷑ in dilectõne ⁊ sacͥficii exhibi¬
tione. atq reu̾entia: ꝯfistit. qͥ latinedr᷑ pie¬
bonus cultꝰ.

Expanded text:
non tamen adeo ut cultus divinitati debitus ei exhibeatur. Qui cultus in dilectione et sacrificii exhibitione atque reverentia consistit; qui Latine dicitur piebonus cultus.
Abbreviated transcription (Latin):
tras uidendi tͣnseuntes. Ita ñ nullis alia
iẽ usdet᷑ uolũtas elemosinas dandi: pau¬
peri. alia uoluntas habencdi uitã. Alii
añ putãt ꝙ una sit uolũtas ⁊ ħ: tibi. s¬
pꝑ subiectoꝵ młtiplicitatẽ. diu̾sitas memor
ex suo fine ꝑensetur. Utr recta sit an p̾ua

Expanded text:
tram videndi transvidetur esse voluntas eleemosynas dandi pauperi, alia voluntas habendi vitam. Alii autem putant quod una sit voluntas et hic et ibi, s subjectorum multiplicitatem diversitas memoraex suo fine pensetur utrum recta sit an prava,
Abbreviated transcription (Latin):
impietate adorat᷑. Suscepit .i. de t̾ra t̾ram. qr
caro de terra ẽ. ⁊ de carnie Marie carnẽ accepit
ħ sũ imꝑietate. a u̾bo d̾i assumpta. adora¬
tura nob. q nemo carnẽ eiꝰ manctutat. nͥ pͥꝰ
adorit. S qui adorat. ñt̾ram intuet᷑. illum
potiꝰ: cuiꝰ scabellum ẽ. ꝓpt̾ quẽ adorat. His
Auctoritatib: p̾misse inuestigatõnis absolu¬
tio explicat᷑.¬

Expanded text:
impietate adoratur: suscepit enim de terra terram, quia caro de terra est; et de carne Mariae carnem accepit. Haec sine impietate, a Verbo Dei assumpta, adoratur a nobis; quia nemo carnem ejus manducat; nisi prius adoret: sed qui adorat, non terram intuetur, sed illum potius cujus scabellum est propter quem adorat. » His auctoritatibus, praemissae quaestionis absolutio explicat
Abbreviated transcription (Latin):
lũtas fuit. ⁊ in ip̃o .ni. ⁊ in alio: cã extent. uͥ
fiieret deterior In alio: ꝙ indiabło qͥ suasit.
In ip̃o: q uolũtate lib̃i arbitrii ꝯsensit. ⁊ t
lib̃m arbitͥum sit bonũ. ex reutiq bona:
lũ manauit. De hoc aũ in seq̃nti pleniꝰ tc¬
tabimꝰ. cũ origo mnala ⁊ inqͣre coalescat᷑.
An uolũtas p̾cesserit illd̾ peccm.

Expanded text:
luntatis fuit. In ipso enim et in alio causa extitit ut fieret deterior. In alio, quia in diabolo qui suasit; in ipso, quia voluntate liberi arbitrii consensit, et cum liberum arbitrium sit bonum, ex re utique bona mlum manavit. De hoc autem in sequenti plenius tractabimus, cum origo mali, et in qua re coalescat, An voluntas praecesserit illud pecc
Abbreviated transcription (Latin):
mutabiles ti simplices ꝓpͥe dnͣr substancie d̾s
aũ si subsistit u substancia ꝓpͥe dici possit inest
ĩ eo aͥd tanꝙͣ in subiecto ⁊ ñ ẽ simplex. Nefas ẽ aũ
dr̃o ut subsistat d̾e: ⁊ subsit bonitati suo atqil
nsitatiori ĩtelligat᷑ et̾tia. ꝙ u̾e ac ꝓpric di.ita

Expanded text:
mutabiles neque simplices proprie dicuntur substantiae, Deus autem si subsistit, ut substantia proprie dici possit, inest in eo aliquid tanquam in subjecto; et non est simplex. Nefas est autem dicere ut subsistat Deus et subsit bonitati suae; atque nomine usitatiori intelligatur essentia, quae vere a
Abbreviated transcription (Latin):
pe supplicia. Ex his satis ostũdit᷑. qͣm ꝑicło̾sum
sit differit peñam: usꝙ infinẽuite. sitã ̃ tũc:¬
ũa hãtur peña: hoĩem lib̾at. ⁊ uitã mortuo ĩ¬
ad delicti punitõnem. Licet gͦ dificile situit
nlła. p̾eña il si extremo uite hiatu aduenio:
s ñ fuit sera indulgñtia. S licet latro ueniã
meruiss in finẽ. de om̃i cͥmine. ñ tñ dedit bap

Expanded text:
 supplicia. Ex his satis ostenditur quam periculosum sit differre poenitentiam usque in finem vitae. Si tvera habeatur poenitentia, hominem liberat, et vitam mortuo imad delicti punitionem. Licet ergo difficile sit ut nim etsi in extremo vitae hiatu advenit, ntia; sed non fuit sera indulgentia. Sed licet latro veniam meruisset in fine de omni crimine, non tamen dedit ba
Abbreviated transcription (Latin):
putand̾ ẽ ita fĩ. tanꝙͣ uelit fi̾: ⁊ ñ fiat ł nolit
fĩ: ifiat. Illã .n. uoluntas uͥ ait as̾. in ench̾.
semꝑ implet᷑. aũ de nob̾ aũ a nob̾. Benobis
implet᷑. s tñ ñ implemꝰ eã: qñ peccamꝰ. a no¬
bis implet᷑. qũ bonũ facimꝰ. Iõ .ii. facimꝰ.

Expanded text:
putandum est ita fieri tanquam velit fieri et non fiat, vel nolit fieri et fiat. Illa enim voluntas, ut ait Augustinus, in Ench., semper impletur, aut de nobis aut a nobis. De nobis impletur; sed tamen non implemus eam quando peccamus. A nobis impletur, quando bonum facimus; ideo enim facimus,
Abbreviated transcription (Latin):
m intes ligais̃ f̃it. qͥddam .in .li. de ua peli¬
gione ab eo tͣclitũ.: ait. hõc: de sub̾antiis.
atq nat᷑us dc̃m ẽ. Iñ .i. chisputabat᷑. ñ de bo¬
nis actionib. atq pecc̃is. Aꝑte ħ uidet᷑ di¬
uid̾e int̾ nat᷑as siue sub̃as. ⁊ actiones. si¬
ue pect̾a. Iõq asserunt p̾fati doctoresac

Expanded text:
 intelligendum sit quiddam in lib. de vera Religione ab eo traditum, ait: Hoc de substantiis atque naturis dictum est. Inde enim disputabatur, non de bonis actionibus atque peccatis. Aperte hic videtur dividere inter naturas sive substantias, et actiones sive pecca
Abbreviated transcription (Latin):
gentiã. ⁊ uolu̾tatẽ. simł memini ꝙ .i. memo¬
rie mec̃ ñ memini. illd̾ non ẽ. ĩ memoria mea.n
nicħ ã tam ĩ memoria ẽ: qͣm ip̃a memoria. totã gͥ
memini. It̃. qͥqͥd ĩtelligo. intellig̾e me scio. ⁊ scio
meuelle qͥcꝗͥ uolo. Quicꝙͥ aũ scio: memini. Tota
gͥuitelligñtiã: totãq uolũtatẽ meã menum. Q¬
m illa tͥa tota capiat ĩcłigñtia

Expanded text:
gentiam, et voluntatem simul memini. Quod enim memoriae meae non memini, illud non est in memoria mea: nihil autem tam in memoria est, quam ipsa memoria; totam ergo memini. Item quicquid intelligo, intelligere me scio; et scio me velle quicquid volo, quicquid autem scio memini. Totam ergo intelligentiam totamque voluntatem meam memino illa tria tota capiat intelligentia
Abbreviated transcription (Latin):
um ñ sp̃uali. Nam uͥ supͣ diximꝰ: corꝑalis
m̃sionẽ reciꝑ̃. nͨ distanciã. in loco fat̃ qr si młti
porib ꝯtinẽt. Ioq ao. attͥbuit mutõnem
locũ. ñtũita. ut ddim̃sionib cͥcumscͥptꝰ int̾¬

Expanded text:
um spirituali. Nam, ut supra diximus, corporalis mensionem recipit, nec distantiam in loco facit, quia si multiporibus contineret. Ideoque Aug. attribuit mutationem locum, non tamen ita ut dimensionibus circumscriptus, inte
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ a pͥma ꝯceptõnis hora. sp̃u sap̃ie pletius per¬
manebat. s eand̾ qͣ plenꝰ erit sapĩam: cct̾is ex
tempore paulatim demõstrabat. Iuxͣ hoĩs
nat᷑am ꝓficiebat etate. de infantia: ad iuiuẽ¬
tutẽ Iuxta hoĩs nat᷑am: ꝓficiebat gr̃a. ñ ip̃ẽ
ꝙ ñ habebat ꝑ accessimi tẽporis: accipiendo.

Expanded text:
qui a prima conceptionis hora Spiritu sapientiae plenus permanebat; sed eamdem, qua plenus erat sapientiam, caeteris ex tempore paulatim demonstrabat. Juxta hominis naturam proficiebat aetate, de infantia ad juventutem; juxta hominis naturam proficiebat gratia, non ipse quod non habebat per accessum temp
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ĩ eo falli potuit. ũ ueniale c̾deret et̃ ꝙ.¬
missũ. s dolo illo serpentino. qͦ mulier se¬
ducta ẽ. nlło mͦ arbitror. illum potuisse se¬
duci. Ex his dat᷑ intłłigi. ꝙ mulier plus
peccau̾it. ĩꝙͣ tnaio ris tumoris p̾¬

Expanded text:
otuit, ut veniale crederet esse commissum; sed dolo illo serpentino quo mulier seducta est, nullo modo arbitror illum potuisse seduci. Ex his datur intelligi quod mulier plus peccavit, in qua majoris tumoris pr
Abbreviated transcription (Latin):
rias suis s d̾o miserante de miseria liberãt᷑.
Aut si ħ: ad om̃es estimãt ꝑtin̾e. ñ iõ nect̾e ::
ut dãpnatõnem opinẽt᷑ finiri posse eoꝵ:
de quib econtͣrio dc̃m ẽ. Iusti aũ in uitam
et̾niam. S penas dãpnatoꝵ cͥtis extimẽt tẽ

Expanded text:
miseria liberantur. Aut si hoc ad omnes existimant pertinere, non ideo necesse est ut damnationem opinentur finiri posse eorumde quibus e contrario dictum est: Justi autem in vitam aeternam. Sed poenas damnatorum certis
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa ⁊ uiditio: ait. ħ duo urutua societate
sͥ iũgũt᷑. in his buit̾ oĩa oꝑa d̾i includit.
habitura ꝯtendũt: ita illoꝵ repellit opinionẽ.
inquit ñ ulłi. et̾nam dãpnatoꝵ penã ⁊ cru¬
ciatꝰ. sũ ĩt̾missione ꝑpetuos. humano mise¬
reant᷑ affectu: atq ita futt᷑m eẽ ñ c̾dunt. Non
q̃d scͥpturis adu̾sando diminsꝰ. s ꝓ suo motu.
dura qͣ molliendo. ⁊ in leuiorẽ flectendo
sentenciã. q̃ putãt in eis t̾ribiliꝰ eẽ dc̃a. qͣm

Expanded text:
ia ait: Haec duo mutua societate sibi junguntur. In his breviter omnia opera Dei includit. habitura contendunt, ita illorum repellit opinionem, inquit, nonnulli aeternam damnandorum poenam et cruciatus sine intermissione perpetuos humano miserantur affectu, atque ita futurum esse non credunt. Non quidam Scripturis adversando divinis, sed pro suo motu dura quaeque moliendo, et in leniorem flectendo sententiam quae putatur in eis terribilius esse dicta quam
Abbreviated transcription (Latin):
turbatõ. ut in ira sua .i. manẽte ira sua. ñ
ꝯtineat miseratõnes suas: ñ et̾no supplicio
funẽ dando. s leuam̃ ad hibũdo. ł interpo¬
nendo. cruciatib intellige. q nͨ psalmꝰ ait.
ad finiendã rrã suã. ł pꝰtrã suã. s ĩ ira sua.
Q si sola cẽt alicuari a regno d̾i carere mag¬
na młtituch̃e dulcainis d̾i. tam gͣndis tũ
ẽ penas ũ ei pꝰsint nlła tormenta q̃ nominꝰ.
ꝯparari. si illa sit et̾na: ista aũ sit ꝗͣlib⁊
das. ꝙ ñ ĩpbat. si dicat᷑ eoꝵ sũpplicio aliꝙ
leuam̃ adhibi. Uñ. ñ inogtue dici p̃ cl̃m. ⁊ si

Expanded text:
perturbatio, ut in ira sua, id est, manente ira sua, non contineat miserationes suas, non aeterno supplicio finem dando, sed levamen adhibendo vel interponendo cruciatibus; quia nec psalmus ait ad finiendam iram suam, vel post iram suam, sed in ira sua. Quae si sola esset, alienari a regno Dei, et carere magna multitudine dulcedinis Dei, tam grandis tamen est poena, ut ei possint nulla tormenta quae novimus comparari; si illa sit aeterna, ista autem sit quamlibet das, quod non improbat, si dicatur eorum supplicio aliquod levamen adhiberi. Unde non incongrue dici potest Deum, etsi
Abbreviated transcription (Latin):
mortem ip̃iꝰ. adiabolo ⁊ apeccato.⁊ apena
culis pecc̃oꝵ tenebat. S ed qͦrͣ a peccatis ꝑ eiꝰ
mortera soluti sumꝰ: Qla ꝑ eiꝰ mortẽ uͭ ait apł.¬
ꝯmendat᷑ nob̾ caritas d̾i .i. apparet eximia. ⁊ cõ¬
mendabił caritas di: erga nos. in hoc: ꝙ filium
suũ tͣcidit in mortẽ ꝓ nob̾ pecc̃orib. Exhibita

Expanded text:
mortem ipsius a diabolo, et a peccato, et poena culis peccatorum tenebat. Sed quomodo a peccatis per ejus mortem soluti sumus? Quia per ejus mortem, ut ait Apmmendatur nobis charitas Dei , id est apparet eximia et commendabilis charitas Dei erga nos in hoc, quod Filium suum tradidit in mortem pro nobis peccatoribus. Exhibita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iͦncĩa: mortẽ gͦtauiti ꝑ qͣm noꝰ redent a
seruititte diaboli. Incidamꝰ .i. in pͥncipõ hꝰ se¬
culi qͥ seduxit adam: ⁊ seruũ fecit. ⁊ cepit nos
qͣi u̾nacłos possid̾e. s uenit redemptor ⁊ uic¬
tus ẽ deceptor. Et quid fectt redẽptor captiua¬
tori nr̃o: Tetendit ei musipulã tr̾ucẽsuã.
posuit ibi qͣi escam. sanguinẽ sii. Ille autẽ
sanguĩem fudit. ñ debitoris: ꝑ ꝙ rccessit a
debitorib. Ille quippe ad ħ sanguĩem suum
fudit: ut pecca nr̃a deleret. Uñ gͦ di abolus¬
nos tenchat. delecũ est sanguĩe redemptoris.
ligauit fottẽ uincłis passionis sue. intͣuit
in domũ eiꝰ .i. in corda eoꝵ uͥ ip̃ babitabat. ⁊
uasa eiꝰ .s. nos eripuit. q̃ ille impleu̾at ama
ritudĩe sua. D̾s aũ nr̃uasa eiꝰ eripiens⁊ sua
faciens. fudit amaritudinẽ. ⁊ impleuit dulce¬
dine. ꝑ mortẽ suam: a pecc̃is reclimens ⁊ adop¬

Expanded text:
ia mortem gustavit, per quam nos redemit a servitute diaboli. Incideramus enim in principem hujus seculi, qui seduxit Adam, et servum fecit, coepitque nos quasi vernaculos possidere; sed venit Redemptor, et victus est deceptor. Et quid fecit Redemptor captivatori nostro? Tetendit ei muscipulam crucem suam; posuit ibi quasi escam, sanguinem suum. Ille autem sanguinem suum fudit, non debitoris, per quod recessit a debitoribus. Ille quippe ad hoc sanguinem suum fudit, ut peccata nostra deleret. Unde ergo nos diabolus tenebat, deletum est sanguine Redemptoris. ligavit fortem vinculis passionis suae; intravit in domum ejus, id est, in corda eorum ubi ipse habitabat, et vasaritudine sua. Deus autem noster vasa ejus eripiens et sua faciens, fudit amaritudinem, et implevit dulcedine, per mortem suam a peccatis redimens, et adop
Abbreviated transcription (Latin):
piciente ia s̾pentẽ eneum: in ligno erectum:
amorsib serpentũ sauabãt᷑. Si gͦ recte fidei in¬
tuitu in illũ respicimꝰ. Qͥ ꝓ nob̾ pependit ĩ big¬
abolo lib̾ani. ut nͨ pꝰ hanc uitã in nob̾inueniat:
da suplicia detinebat. xp̃c extinxit. ut in hac
uita: tamptando nob̾ ñ preualeat. licet .ni. nos
qͥ añ mortẽ xp̃i uoce ancille t̾ritꝰ negauit: post
mbͣrtẽ añ reges ⁊ p̾sicles ductus: non cessit. Qre :
corda nr̃a. ubi diabolꝰ habitabat: alligauit for¬

Expanded text:
picientes in serpentem aeneum in ligno erectum a morsibus serpentium sanabantur . Si ergo rectae fidei intuitu in illum respicimus, qui pro nobis pependit in ligabolo liberamur, ut nec post hanc vitam in nobis inveniat d luenda supplicia detinebat, Christus extinxit, ut in hac vita nos tentando non praevaleat. Licet enim nos qui ante mortem Christi voce ancillae territus negavit , post mortem ante reges et praesides ductus non cessit . Quarecorda nostra, ubi diabolus habitabat, alligavit for
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ait Aͥs̃. In ip̃o uintũtur inimice nob̾ ĩ uisi¬
biles potestate . iͥ uintunt᷑ inuisibiles cupidi¬
tates. Fuso .ii. sanguĩe sñ culpa. oĩum culpaꝵ
cyrogͥrapha deleca s̃. quib debitores qͥ in eum
credũt: adiabolo antetenebant᷑ Uñ: qui ꝓ mul¬
tis effundet᷑. Per illum g̃ redempti sunl. ia q̃
pͥncẽps munili. nich̃ inuenit. Uñ ac̃ cau

Expanded text:
2, tom. 3, in ipso vincuntur inimicae nobis invisibiles potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt, a diabolo ante tenebantur. Unde: Qui pro multis effundetur. Per illum ergo redempti sumus, in quo princeps mundi nihil invenit. U
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipalib ꝯciliis q̃ ap̃ eos celebrata st̃: ita sym¬
bola coꝵ subiunctis anathematib sancita s̃ ut
ꝗͣ ibi ꝯtinet᷑ liceat. In qͥb qͥdem simboł cũ sp̃t cõ¬
tnemoret᷑ ꝓced̾e a pr̃e ⁊ ñ a filio: qͥcumqꝑ ĩquiũt
a filio euni ꝓced̾e addunt. anathema ĩcurrũt.
Uñ rnos arguunt anathatis reos add̾unt .ni.¬
⁊̃ ad assertiõem sue oppinionis ⁊ ĩ testimonium
bula argĩtea post altare b̾ati pauli põita: poftĩs
reliquit ꝓ amore. ut ip̃ait. ⁊ cautela fidei ortodox
⁊ głificandũ. ⁊c̾. Illud ẽ symbolũ ꝙ. ĩ missa can¬
tatur. editum ĩ nicheno ꝯcilio. in fine cuiꝰ. sub¬
uictũ ẽ. qͥ aliud docũit.⁊ alit̾ p̾dicaũit. anathe¬
alt̾um: a latinis ẽ ad itñ .s. filioꝙ.¬

Expanded text:
ncipalibus conciliis quae apud eos celebrata sunt, ita symbola eorum subiunctis anathematibus sancita sint, ut quam ibi continetur: liceat. In quibus quidem symbolis, cemoretur procedere a Patre, et non a Filio, quicumque, inquiunt a Filio eum procedere addunt, anathema incurrunt; unde et nos arguunt anathematis reos. Addunt etiam ad assertionem suae opinionis et in testimonium bula argentea post altare beati Pauli posita posteris reliquit pro amore ut ipse ait et cautela fidei orthodoxet glorificandum, etc. Illud est symbolum quod in missa cantatur, editum in Nicaeno concilio, in fine cujus subjunctum est: Qui aliud docuerit, vel aliter praedicaverit, anathealterum a Latinis est additum, scili
Abbreviated transcription (Latin):
cum ineo imagint̃ d̾i crucẽ uen̾amꝰ diuidi¬
tnꝰ eũ: Apło certe. qui de eodixit. qm̃ isi cruci¬
fixus ẽ ex infirmitate nr̃a. uiuit tñ: ex uir¬
tuce d̾i. ip̃ dix̃. qr non diuisus ẽ xp̃c. Nũqͥd ⁊̃
cũ dicimꝰ. qr aĩam rõnalem. ⁊ intellect᷑ nr̃i
ne sua fuit. s aĩam rõnalem. ⁊ intellectus

Expanded text:
cum in eo imaginem Dei, crucemque veneramur, dividimus eum? Apostolus certe, qui de eo dixit: Quoniam etsi crucifixus est ex infirmitate nostra, vivit tamen ex virtute Dei ; ipse dixit quia non divisus ecum dicimus quia animam rationabilem et intellectus nostri ne sua fuit, sed animam rationabilem et intellectus
Abbreviated transcription (Latin):
tes dicimꝰ c̾atores hominũ. nͨ agͥcolas
catores frugum. qͣmuis eoꝵ extͥcisetus. ad¬
hibitis motib. Ista c̾anda d̾i uutꝰ. utt̾sꝰ oꝑe¬
tur. ita ñ solum malos. s uͨ bonos angłos.
fas ẽ putare c̾atores. S⁊ ꝓ subtilitate sui sensꝰ
⁊ corporis. scinĩa istaꝵ r̾eꝵ nob̾ occultiora:
latent̾ sꝑgũt. atq itagignendaꝵ reꝵ ⁊ acce¬
boni. hec. nͥ qͣnt̃ d̾s iubet. nec mali. ħ ĩ t̾te
faciũt. nͥ qͣntũ iꝰte: ipẽ ꝑmittit. Nlã iniꝙ
malitia. uolũtatẽ suam h̃t ĩtꝰtam potes¬
tatẽ aũ: ñ nͥ iꝰte accip̃. suic ad suã petiam.
siue ad alioꝵ.ł penã maloꝵ ł landẽ bõꝵ¬

Expanded text:
tes dicimus creatores hominum, nec agricolas creatores frugum quamvis illorum extrinsecus adhibitis motibus, ista creanda Dei virtus interius operetur: ita non solum malos, sed nec bonos angelos fas est putari creatores, sed pro subtilitate sui sensus et corporis, semina nobis istarum rerum occultiora latenter spargunt, atque ita gignendarum rerum et acceboni haec nisi quantum deus iubet, nec mali haec iniuste faciunt nisi quantum iuste ipse permittit. nam iniqui malitia uoluntatem suam habent iniustam, potestatem autem non nisi iuste accipiunt siue ad suam poenam siue ad aliorum uel poenam malorum uel
Abbreviated transcription (Latin):
tatur corda .i. quid: qͥsq cogitet. ⁊renes .i.
qͣd quemq delectet. q finis cure ⁊ cogitatõ¬
in dictis ⁊ in factusꝰ post̾ hoĩts uid̾e. s qͦ aĩo¬
fiant. ⁊ q uenire cupiant. solꝰ d̾s uidet. qui
t̃ udet cor eẽ incelo. ⁊ñ delectari nos ĩcarne

Expanded text:
tans corda. » Quid quisque cogitet. « Renes. » Quid quemque delectet; quia finis curae et cogitatioin dictis et in factisfiant, et quo venire cupiant, solus Deus videt, qui cum videt cor esse in coelo, et non delectari nos in carne
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ħ aꝑte dic̃ ⁊ nͣm genuisse: ⁊ nat᷑am geni¬
tam. ⁊ nat᷑a assumpsisse nͣm. ꝙ. a plerisq tie¬
gatꝰ. ¶ tẽ ieod̾ nuĩꝗ unigenito do ꝯtumelia
est prͣem sͥ in nascibilẽ dm̃ eẽ. cũ ex in nascibi¬
lid̾o natiuitas unigenita ĩ nat᷑am inuigenitã
subsistat. Ecce ⁊ h dic̃ iugenitã nat᷑am.
sĩt ĩtelligñda p̾missa uerba hylarii

Expanded text:
naturam genitam, et naturam assumpsisse naturam, quod a plerisque negatur. Item in eodem: Numquid unigenito Deo contumelia est, Patrem sibi innascibilem Deum esse, cum ex innascibili Deo nativitas unigenita in naturam unigenitam subsistat. Ecce et hic dicit unigenitam naturam. 8. sint intelligenda praemissa verba Hilarii
Abbreviated transcription (Latin):
tͥnitas. qͣm inpassibilẽ tiecc̃e d̾ ꝯfiteri. His
aliisꝙ auctoritatib ꝑspicuũ fit. xp̃m u̾e ꝑ
assibilem assũpsisse hoĩem atq ini eo defec¬
tus. ⁊ affectus iũe infirmitatis suscepisse.
s uolũtate. ñ necc̃itatis ꝯditione.

Expanded text:
Trinitas, quam impassibilem necesse est confiteri. His aliisque auctoritatibus perspicuum fit Christum vere passibilem assumpsisse hominem, atque in eo defectus et affectus nostrae infirmitatis suscepisse; sed voluntate, non nec
Abbreviated transcription (Latin):
c̾et. ut ubiꝰ laudaret᷑ de ut᷑q. Illa .i. de scĩs
angłis. ħ de hoĩb ẽ. Itẽ ĩquiunti Si d̾s uel¬
let. ⁊ illi boni ẽtnt. et ħ qͥd̾ ꝯcedimꝰ. s me¬
liꝰ uoluit. ut ꝙ uellẽt: c̃ent. Et boni qͥd̾ noͣ
ĩfructuose. mali uͦ: ñ ĩpime eẽnt. Itẽ ĩqͥũt.

Expanded text:
t uberius laudaretur de utraque? illa enim de sanctis angelis, haec de hominibus est. Item, inquiunt: Si, Deus vellet, et illi boni essent. Et hoc quidem concedimus; sed melius voluit, ut quod vellent essent; et boni quidem non infructuose, mali vero non impune essent. Item, inquiunt:
Abbreviated transcription (Latin):
mułr p̾atẽ sñ mutuo ꝯsensu. s alt̾ alc̾ius
pͥatem ht cceporis ut poscenti alt̾i. ñ liceat al¬
teri negare debitũ. In hoc. n pares ft̃. qr n uiro
n mulier corpꝰ suũ licet alt̾i trad̾e s s̾inuicẽ
debitore st̃ in ħͣ cã. ne peccandi detur otc̃o:
.ti. sibi ꝯuigati.ñ solum ip̃iꝰ sexꝰ sui ꝯmiscẽ¬

Expanded text:
m habet sine mutuo consensu, sed alter alterius potestatem habet corporis, ut poscenti alteri non liceat alteri negare debitum. In hoc enim pares sunt, quia nec viro, nec mulieri corpus suum licet alii tradere; sed sibi invicem debitores sunt in hac causa, ne peccandi detur occasioenim sibi conjugati non solum ipsius sexus sui commiscen
Abbreviated transcription (Latin):
liis leuiora. ato agiliora st̃. Adhũc gmo
dũ cdñdũ ẽ. illas spũales nat᷑as. ꝯueniẽtess.
sue puritati.⁊ excellentie. ⁊ in eẽntia. ⁊ ĩfor¬
ina ⁊ ĩ facultate. diffe̾ntias accepisse. in ex¬
ordio sue ꝯditõnis. qͥb alii suꝑbiores. alii in¬
p̾stantis. u qͥ tc̃ ꝑ naturalia bona: aliis exel¬

Expanded text:
liis leviora atque agiliora sunt. Ad hunc ergo modum credendum est illas spirituales naturas convenientes suae puritati et excellentiae, et in essentia, et in forma, et in facultate differentias accepisse in exordio suae conditionis; quibus alii inferiores, alii supraestantis, ut qui tunc per naturalia bona aliis excel
Abbreviated transcription (Latin):
ferentẽ ꝯgintiõis: intlłigñtie ueri. ⁊ fic̃ dif¬
ferens uigor.⁊ subtilitas nate᷑. ĩ firmitatẽ ñ
adducit minorq ꝯgnitõ sapĩe : ⁊ ignorã¬
tiã ñ ingerit. sic lib̾tas infi̾or: nlłam arbi¬
trio necc̃ĩtatis uolũtatẽ imponit.

Expanded text:
ferentem cognitionis et intelligentiae vim. Et sicut differens vigor et subtilitas naturae infirmitatem non adducit, minorque cognitio sapientiae ignorantiam non ingerit, sic libertas inferior nullam arbitrio necessitatis voluntatem imponit.
Abbreviated transcription (Latin):
t est ip̃a mens. qͣi parens ⁊ noticia eiꝰ qͣi ꝓ
les eiꝰ. Mens enim ẽ se cognoscit uotiã sm
gignit. ⁊ est sola paretis sue noticie: Terciꝰ ẽ am¬
or qui de ip̃a mente ⁊ notitia ꝓcedit dũ mens
cognoscẽ se: diligit se. ñ enĩ poss se dilig̾e. uͥ
cognosceret se. Aniat ⁊̃ placitam ꝓlem .ĩ. noti
tiam suam. ⁊ ita: amor quidã ꝯplexꝰ est: parẽ¬
tis ⁊ plis

Expanded text:
t est ipsa mens quasi parens, et notitia ejus quasi proles ejus. Mens enim cum se cognoscit, notitiam sui gignit, et est sola parens suae notitiae. Tertius est amor, qui de ipsa mente et notitia procedit, dum mens cognoscit se et diligit se; non enim posset se diligere, nisi cognosceret se. Amat etiam placitam prolem, id est, notitiam suam: et ita amor quidam complexus est parentis et prolis
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ. ⁊ resurrectõnẽ. Ideo ei ascribit᷑ ẜ hoĩem:
um d̾i.fit aĩaꝵ resurrectio. ꝑ u̾bum fcm in
carue. fili homĩs fit corpoꝵ resurrectio. Itẽ.
iudicat ⁊ suscitat corpora: ñ pris filiꝰ. scd̾m
dispensatõm humanitatis. in qͣ est minor

Expanded text:
nem et resurrectionem. Ideo ei ascribitur secundum um Dei fit animarum resurrectio. Per Verbum factum in carne filium hominis, fit corporum resurrectio. Item: Judicat et suscitat corpora non Pater, sed Filius secundum dispensationem humanitatis, in qua minor
Abbreviated transcription (Latin):
dens ht̃ ã h qͥretesserit ad cumłm supplicii.
ñ ad m̾itum p̾mii. It̃. Quib placuit ex con¬
sensirab usu carnał ꝯcupiscentie ⁊̃ ꝑpetuũ
ĩmo fictuiꝰ erit: qͥ mag̾ ea pacta sec̃ gerunit
q̃ cariꝰ concordiꝰq seruanda s̃. ñ uoluptariis
corpoꝵ nexib. s uoluntatus aĩoꝵ affectib &¬

Expanded text:
et hoc autem qui recesserit ad cumulum supplicii, non ad meritum praemii. Quibus uero placuit ex consensu ab usu carnalis concupiscentiae in perpetuum imo firmius erit, quo magis ea pacta secum inierint, quae charius concordiusque servanda sunt, non voluptariis corporum nexibus, sed voluntariis affectib
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ⁊ tĩbñ uti possumꝰ. Nemo a bñ utendo:
male utit᷑. Non solum ãmagna: s ĩ me¬
dia ⁊ minĩa bõa eẽ p̾sciuit bonitas dei.
Ecce habes tͥa gn̾a bonoꝵ diftĩcta. In¬

Expanded text:
 bene uti possumus. Nemo autem bene utendo, male utitur; non solum autem magna, sed etiam media, et minima bona esse praestitit bonitas Dei. Ecce habes tria genera bonorum distincta. 1
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmr᷑ ꝯsensꝰ. ñ copłe caruał. ł cohabitatõis
corporal. s ꝯsens ꝯiugab societatis. Ex qͦ opori⁊
cohabitare eosꝰ nͥ forte. cã religionis pari uo

Expanded text:
cohabitationis corporalis, sed conjugalis societatis; ex qua oportet eos cohabitare, nisi forte causa religionis pari vot
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ pͥꝰ occłte fu̾at contractꝰ. Uoluntas gͥ u̾bis ex¬
p̾ssa in occłto: ad ħ suffragat᷑ ut fiat ꝯiugi¬
um. manifeste uͦ exp̾ssa suffragat᷑: ut sanx¬
iat ⁊ roboret: ac lib̾m fiat eccłie. de ħ iulica
copła an de cohabitatõe an de alio niminn

Expanded text:
s occulte fuerat contractum. Voluntas ergo verbis expressa in occulto ad hoc suffragatur, ut fiat conjugium; manifeste vero expressa suffragatur ut sanciat et roboret, ac liberum sit Ecclesiae de hoc judicarcopula, an de cohabitatione, an de alio. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
sũ quib legitime fit ꝯugium: qͣnt̃ ãd uͥtutẽ.
uenuit: ut illi qͥ clancło nibũt: ⁊ utiq formi¬
catores eẽnt. nͥ cis suffragaretꝰ un iu̾sa uolũ
tas. u̾b̾ exp̾ssa. de p̃senti. q̃ legitimũ int̾ eos:
fac̃ mir̃imoniũ. Nam ⁊ ꝯseneꝰ occłtus. de pre¬
seniti ꝑ u̾ba exp̾ssus. ꝯuigium facit licet nõ
sit ĩ honestus ꝯtͣcͣtus. s mrͣmoniũ ñ sanx̃
ꝯsensus qͣ ui occulto fu̾it. Si .n. alt̾ alt̾m di¬
misi̾t ñ cogit᷑ iudicõ eccłie redire. ⁊ ꝯman̾e

Expanded text:
ne quibus legitime fit conjugium, quantum ad virtutem, veniunt, ut illi qui clanculo nubunt; et utique fornicatores essent, nisi eis suffragaretur voli, quae legitimum inter eos facit matrimonium. Nam et consensus occultus de praesenti per verba expressus, conjugium facit, licet non sit ibi honestus contractus; sed matrimonium non sanxit consensus qui in occulto fuit. Si enim alter alterum dimiserit, non cogitur judicio Ecclesiae redire et commane
Abbreviated transcription (Latin):
głia. Sic̃ scĩ tradunt. ⁊ boni malos ⁊ mali
bonos uidet̃ usq ad iuditiũ. Post iudtaũ
uͦ: boni uidebutit malos. s nõn tnali bo
diem uictitii. fideles suꝑ se in requie aiten¬
duuit. quoꝵ gaudia. post ꝯtemplari non
possunt.
De chaos int̾ bonos. ⁊ malos.

Expanded text:
 boni malos, et mali bonos vident usque ad judicium. Post judicium vero boni videbunt malos, sed non mali bondiem judicii fideles super se in requie attendunt, quorum gaudia post contemplari non possunt. 6. De chaos inter bonos et malos.
Abbreviated transcription (Latin):
nemoinea reiussionis necc̃itate teneat᷑. s ꝯsilii
uoluntate lib̾e faciat. Ex his monstrat᷑ int̾fi
ꝑ eum: iussit isrłms uxores ilimͣtit̾e alienige¬
nas ꝑqͣs ibãt ad d̾os alienos. ñ ille ꝑ maritos:
to gͦ qͣs dux̾ant dño ꝓhibu̾te. dño iubente di¬
cit᷑ em̃dand̾. ut qñ fideł infideli copulatꝰ. S ut
bus. Ex quib si ñ ambo c̾dñt s unꝰ uł una. ⁊
infideł cum fideli ꝯsentiret habitare. nͨ ꝓhib̾i
a dño debuit fideł. infidelẽ cdimitt̾eᷤ nec itb̾i¬

Expanded text:
nemo in ea re jussionis necessitate teneatur, sed consilii voluntate libere faciat. Ex his monstratur inter  eum, jussit Israelitis uxores dimittere alienigenas, per quas ibant ad deos alienos; non illae per maritos ato ergo quas duxerant Domino prohibente, Domino jubente dicitur, emendandum, ut quando fidelis infideli copulatur. Sed, bus; ex quibus si non ambo crederent, sed unus vel una, et infidelis cum fideli consentiret habitare, nec prohiberi a Domino debuit fidelis infidelem dimittere nec jub
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑꝑ carnẽ ⁊ aĩami q̃ utq dolorẽ sensit : dicitur
deuis passus. cũ diuinitaȩ om̃is doloris ex sors ex¬
isteret. Uñ a̾s. u̾btim caro fc̃m ẽ: ut ꝑ carnem.
panis celestis ad infantes tͣnsiret. ⁊ scd̾m ħ. ip̃m
ũbum crucifixũ ẽ s ñ ẽ mutatũ in hoĩem.
erat homo exettatꝰ ẽ: ⁊ resurrexit. quicqͥd pas¬
fus ẽ hõ: ñ potest dici. non passus d̾s: qr d̾s er¬
iuriã. si uestis tua ꝯscindat᷑. qͣmuis uestis tua

Expanded text:
 carnem et animam quae utraque dolorem sensit, dicitur Deus passus, cum divinitas omnis doloris exors existeret. Unde August.: Verbum caro factum est, ut per carnem panis coelestis ad infantes transiret; et secundum hoc ipsum Verbum crucifixum est, sed non est mutatum in hominem; erat, homo excitatus est et resurrexit. Quidquid passus est homo, non potest dici non passus Deus, quia Deus erjuriam? si vestis tua conscindatur, quamvis vestis tua
Abbreviated transcription (Latin):
de sp̃l scõ ait. Q u̾bi caro patiebat᷑ manẽs it
carno u̾bum. in se ꝓ corporis assũptiõe refere¬
passo. hio docetur qͣ ib̃ne d̾s ł di filiꝰ passus uel
passum anathasit. Euiꝰ dicti cãm. ex qͣ intel¬
ligentta sum̃cda ẽ: aꝑiens in eod̃ subdit. Si
osuis dix̾it ꝙ in passiõe dolorẽ sentiebat filiꝰ
thema sit. Sane gͥ dici pot̾ ꝙ mortuus ẽ d̾s.
⁊ ñ mortuus passu ẽ d̾i filius ⁊ ti passu̾ꝯ pas¬
sa ẽ t̾ria ꝑsonat nonpassa. crucifixum ẽ u̾bũ:
⁊ ñ crucifixum. scd̾m alt̾am nat᷑am: passus ẽ.¬

Expanded text:
ento, ait: Quod Verbi caro patiebatur, manens in carne Verbum in se pro corporis assumptione referepasso. Hic docetur qua ratione Deus vel Dei Filius passus vel am ex qua intelligentia sumenda sit, aperiens in eodem subdit: Si quis dixerit quod in passione dolorem sentiebat Filius thema sit. Sane ergo dici potest quod mortuus est Deus, et non mortuus; passus est Dei Filius, et non passus; passa est tertia persona, et non passa; crucifixum est Verbum et non crucifixum; sed secundum alteram naturam passus e
Abbreviated transcription (Latin):
ita tñ ut natꝰ ñ sit ille qͥ genuit. Nam qͦmi erit ip̃o
cũ genitꝰ sit: S in his ip̃is subsistat ille qͥgenit᷑ ẽ:¬
in qͥb totꝰ ẽ ip̃e qͥ genuit qr ñ ÷ aliuñ qͥ genit᷑ est.
⁊ iõ ñ refert᷑ ad aliud: ꝙ i uno subsistit ex uno.¬
ac sic in gen̾atiõe filiĩ ⁊ nat᷑am suã uͥ itadicam
nat᷑am suã deserit: exiñ mutabłi d̾o. iñ muta¬
bilis d̾i ꝑfc̃ã natiuitas subsistentẽ gͥ in eod̾i ñm
ĩtelligamꝰ. cum ind̾o d̾s insit. nͦ pͥt̾ eum qͥ ẽ d̾s qͥs

Expanded text:
ita, non ut natus sit ipse qui genuit nam quomodo erit ipse, cum genitus sit?, sed in his ipsis subsistat ille qui genitus est, quae totus est ipse qui genuit: quia non est aliunde quod genitus est. Et per hoc non refertur ad aliuAc sic in generatione Filii et naturam suam, ut ita dicam, naturam suam deserit ex indemutabili Deo indemutabilis Dei perfecta nativitas. Subsistente mergo in eo Dei naturam intelligamus, cum i
Abbreviated transcription (Latin):
ucrunt aũ si nlłi horetici nuptias detes¬
tantes qͥ taciani applłati s̃. Hii nuꝑti¬
as oĩo dampna̾t. ac pares fornicatõnib ali¬
isq corruptõnib faci̾iti nͦ recipuit ĩ suoꝵ
num̾oi ꝯugio ittertẽ. marẽ ł femmnã. Ꝙ aũ¬

Expanded text:
uerunt autem nonnulli haeretici nuptias detestantes, qui Tatiani appellati sunt. Hi nuptias omnino damnant, ac pares fornicationibus aliisque corruptionibus faciunt, nec recipiunt in suorum numero conjugio utentem marem vel femina
Abbreviated transcription (Latin):
demꝰ qr licet homo mortiuis fu̾tt ẽiat tsl in
morte d̾s: homo. nec mortał qͥdem. nec ĩmor¬
tał. ⁊ tnͣ: uere erat homo. Ille.xi ⁊ h modi argu¬
tic in c̾aturis locũ hñit. s fid̾i sacram̃tũsa phy¬
fer argum̃ta ribi fides querit᷑. In ip̃is gͣmnasii
suidam dialetica taceat. piscatorib credit᷑. ñ
dialecitis. Dicimꝰ gͦ in morte xp̃id̾m ucre fuis¬
se hoĩem. ⁊ tñ: mortuũ. ⁊ hoĩcm qͥdemi nͦ mor¬
talẽ nͨ ĩmortalẽ. ꝙ unttꝰ erat aĩe ⁊ carm se fun̾t

Expanded text:
demus quia licet homo mortuus fuerit, erat tamen in morte Deus homo, nec mortalis quidem, nec immortalis; et tamen vere erat homo. Illae enim et hujusmodi argutiae in creaturis locum habent, sed fidei sacramentum a phifer argumenta, ubi fides quaeritur. In ipsis gymnasiis suis jam dialectica taceat; piscatoribus creditur, non dialecticis. Dicimus ergo, in morte Christi Deum vere fuisse hominem, et tamen mortuum; et hominem quidem nec mortalem, nec immortalem, quia unitus erat animae et carni sejun
Abbreviated transcription (Latin):
ficũ m̃re. c̃ nou̾ca .c̃ sorore c̃ nepta iẽ ami¬
ta. cum mat̾tera .c̃ nurii. ⁊ aliis qͥb dam.
Pmisit aũ diuortiũ fi̾dato libello repu¬
dii an qͦ un scribebat cãs. ꝓ quib uxorem
tepuctiabat ꝑmisit ⁊̃ asiam duc̾edato pͥ¬
xͥ dicit. Non ꝯced̾etur discidiũ. s ut tolłet᷑
homiciliũ ꝑmisit fĩ mala. ne fierẽt peiꝯ¬
pecẽore minuit cl̾pam.
licebat ples hr̃e łi

Expanded text:
cum matre, cum noverca, cum sorore, cum nepte, cum amita, cum matertera, cum nuru, et aliis quibusdam. Permisit autem divortium fieri dato libello repudii in quo vir scribebat causas pro quibus uxorem repudiabat. Permisit autem aliam ducere dato pr dicit, non ut concederetur dissidium, sed ut tolleretur homicidium. Permisit fieri mala, ne fierent pejopeccatore minuit culpam. 4. Cui licebat plures habe
Abbreviated transcription (Latin):
ed cum scĩ malos in dormentis uide¬
ant: nonne aliqua ꝯpassione erga eos
mouent᷑: Nõne eos de tormentis lib̾ari cu¬
piunt ⁊ Recole illd̾ etingłicum: ꝙ abrahã
nũ firmatũ ẽ. ut hii qui uolunt hĩc ad uos
tͣnsire ñ possit̾: neq uide huc tͣnsieare.
Qͥd est illd̃ chaos int̾ bonos ⁊m alos: nisi
hinc iꝰtitia. iñ unqͥtas: que ullatenꝰ sotiari
ualent ⁊ Ad̾o .N. scĩ dei iusticie addicti sunt
ut nlła ꝯpassione ad reꝓbos tnsire ualeãt:
nłta ꝓ eis int̾ scõs fiat int̾cessio. Qͦ mͦ gͦ aliqͥ¬
iñ uolunt tͣnsire ad illos s ñ possunte qꝑ
si tꝰticia d̾i admitt̾et. non fieret eis molesta

Expanded text:
ed cum sancti malos in tormentis videant, nonne aliqua compassione erga eos moventur? nonne eos de tormentis liberari cupiunt? Recole illud evangelicum quod Abraham qui volunt hinc transire ad vos non possint, neque inde huc transmeare. Quid est illud chaos inter bonos et malos, nisi hinc justitia, inde iniquitas, quae nullatenus sociari valent? Adeo enim sancti Dei justitiae addicti sunt, ut nulla compassione ad reprobos transire valeant, nulla pro eis inter sanctos fiat intercessio. Quomodo i transire ad illos, sed non possunt? Quia si Dei justitia admitteret, non fieret eis molesta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiugẽ amat: ñ affc̾i itõ regat in eo impetꝰ
uoluptatis. ñ p̾ceps fertur ad coitũ. nͥ est fediꝰ :¬
ꝙͣ uxorẽ amare qͣi adult̾am. Q dũt se cã hu¬
ꝑdant filios nͨ amatores se uxorib exhibe¬
arit. s maritos. Iõ. in matͥmonio oꝑa lib̾o¬
rum ꝯcessa st̃. uoluꝑtates aũ q̃ dt merecͥtũ¬

Expanded text:
ugem, non affectu; non regnat in eo impetus voluptatis, nec praeceps fertur ad coitum. Nihil est foedius quam uxorem amare quasi adulteram. Qui dicunt se causa huperdant filios, nec amatores se uxoribus exhibeant, sed maritos. Idem: In matrimonio opera liberorum concessa sunt, voluptates autem quae de mere
Abbreviated transcription (Latin):
di non onses hñt sacͤdotes am̃ dolendũ ẽ. atq
lugend̃. Multi .n. licet indiscreti atq scĩe qͣ
emin̾e debt sac̾dos exoͣrtes. sac̾clotii gradum
reciꝑe p̾sumĩt uita ⁊ scĩa eo ĩcligni. qͥ nec añ
di fc̾uł soluendi. Id̾oq illam claut᷑ in ꝯsecra¬
tione ñ recipiũt: qr semꝑ scĩa carent. Qͥ uͦ añ
sacdotiũ scĩa disc̾nendi ꝑiti sunt. lict h̃ant
disc̾cionem. ñ tñ in eis clauis ẽ q ñ ualent
ea claud̾e ł aꝑrre Io̾oq cum ꝓmouet᷑ in sac̾¬
dotem. clauẽ dic̾tonis recte dr᷑ acciꝑe ꝙ ⁊ añ¬

Expanded text:
di, non habent omnes sacerdotes, unde dolendum est atque lugendum. Multi enim, licet indiscreti, atque scientiae qua eminere debent, exortes, sacerdotii gradum recipere praesumunt, vita et scientia eo indigni; qui nec ante sint vel solvendi. Ideoque illam clavem in consecratione non recipiunt, quia semper scientia carent. Qui vero ante sacerdotium scientia discernendi praediti sunt, licet habeant discretionem, non tamen in eis clavis est, quia non valent ea claudere vel aperire. Ideoque cum promovetur in sacerdotem, clavem discretionis recte dicitur a
Abbreviated transcription (Latin):
ł unũ hoꝵ desit. ñ in uenio qͦmͦ has nuptias
applłare p̾simꝰ. ⁊̃ enĩ si aliꝙͣ s ad tempꝰ adhibu¬
erit. doti aliꝙͣ dignã honorib aũ suis facul¬
tatib inueniat. ꝙͣ in ꝯuigio adducati aĩo
ip̃o adult̃ est. nͨ cũ illa ꝙͣ cupit ĩuenire. s cũ
ista c̃ qͣ sic cubat. ut cum eañ h̃at maritale

Expanded text:
 unum horum desit, non invenio quomodo has nuptias appellare possimus. Etenim si aliquam sibi ad tempus adhibuerit, donec aliquam dignam honoribus aut suis facultatibus inveniat, quam in conjugio adducat, animo ipso adulter est; nec cum illa quam cupit invenire, sed cum ista cum qua sic cubat, ut cum ea non habeat maritale
Abbreviated transcription (Latin):
iffet̃t tñant̾ eos qͥ ordi¬
nant᷑ a symoniacis scient̾. ⁊ cos qͥ ignor¬
anit. Q enĩ scient̾ a sym oniacis ꝑmiserĩt se¬
consecrari ĩ mo exetrari. ⁊ coꝵ ꝯsecratio dĩo
irrita ẽ. Q u oru̾mant᷑ a symotnacis: qͦs c̃

Expanded text:
iffert tamen inter eos qui ordinantur a simoniacis scienter, et eos qui ignoranter. Qui enim scienter a simoniacis permiserint consecrari, imo execrari, eorum consecratio omnino irrita est. Qui vero ordinantur a simoniacis, quos, cum
Abbreviated transcription (Latin):
q licet eanoscat. ñ tñ ita oĩo noscit: ut bõa.
loq̃ris. de mnatis ait. De absconditis tuis adĩ¬
pletꝰ est uent̾ eoꝵ. ꝙ exponẽ aus̾. Abscondi¬
ta inqͥt pacc̃a st̃ q̃ alimĩe tue u̾itatis abscon
dũt᷑ s qm pec̃a alumĩe u̾itatis diuine abscõ¬
dũtꝰ ⁊̃ a d̾osciant᷑: Si .ni. ñ scuet. qͦmͦ de illis
diindicaret. ⁊ ꝓilł malos dãpnaret: Alibi: ꝓ¬
pheta dictt  noq ab oriente. n ab occidũte.
deest. q. exponens cassyodor᷑ in qͥt. Noqͥ a bo¬

Expanded text:
quia licet ea noscat, non tamen ita omnino noscit, ut bona. loquens de malis, ait: De absconditis tuis adimpletus est venter eorum. Quod exponens Aug.: Abscondita, inquit, peccata sunt, quae a lumine tuae veritatis abscondivinae absconduntur, cum a Deo sciuntur? Si enim non sciret, quomodo de illis judicaret, et pro illis malos damnaret? Alibi Propheta dicit: Quia nec ab oriente, nec ab occidente deest . Quod exponens Cassiodorus, ait: Neque a bo
Abbreviated transcription (Latin):
simulatã pietatẽ: oĩum u̾boꝵ m̃datio: impiã
reddũt false doctne ĩstitutis. fidei sc̃itatem cerrũ¬
pere molientes: auriumq puriginẽ. sub nouel
lo desid̾ii sui dogiate aliis ĩg̾entes. qͥ ꝯtñtiomi
studñtes ꝯͣ u̾itatem sñ fed̾e bellant. Int̾ ueri nãqe
assertionẽ. ⁊ placiti defensiõem ꝑtinax pugna esti
dum se ⁊ u̾itas tenz. ⁊ se uoluntas erroris tuetur.
Hoꝵ igͥ. do odibilẽ eccłam eu̾tere atq ora oppila-¬
re neuirꝰ neqͥnie in alios effund̾e q̃ant. ⁊ lucernã
u̾itatis in candelabro exaltare uolũtes. inlabore

Expanded text:
simulatam pietatem, omni verborum mendacio impiam reddunt; falsae doctrinae institutis fidei sanctitatem corrumpere molientes, auriumque pruriginem, sub novello sui desiderii dogmate aliis ingerentes, qui contentioni studentes, contra veritatem sine foedere bellant. Inter veri namque assertionem et placiti defensionem pertinax pugna est, dum se et veritas tenet, et se voluntas erroris tuetur. Horum igitur et Deo odibilem ecclesiam evertere, atque ora opilare ne virus nequitiae in alios effundere queant, et lucernam veritatis in candelabro exaltare volentes, in labore
Abbreviated transcription (Latin):
endi. s dehortat᷑ infirmitas difitiendi: qͣm uinc̃
zelus doͣmꝰ di. Qͦ mardescentes: fidem nr̃am. ad¬
u̾sus errores carnaliũ atq aĩalium hoĩum. darii¬
tice turris clyptis munire. ł potiꝰ munitã ostñ¬
dere. ac thcologicaꝵ ĩ quisitionũ abdita aꝑite. nͨ ñ¬
⁊ sacͣm̃toꝵ eccłasticoꝵ ꝓ modulo ĩtlłigũtie nt̃e:
notitiã trad̾e studuimꝰ: ñ ualentes studiosoꝵ fͣ¬
trum uotis iure resist̾e: eoꝵ in xp̃o laudabilib
studiis lingͣ. ac stilo. nos seruire flagicantiũ. Qs
bigas in nob̾ agitat xͥ caritas. qͣmuis ñ ambiga¬
mꝰ oẽm humani eloqͥi sermonẽ. calũpnie atq ꝯ¬
tradictioni emuloꝵ. semꝑ fiusse obnoxiũ. qͥad
dissentientib uolũtatũ motib. dissentiẽs qͦ fit¬

Expanded text:
 sed dehortatur infirmitas deficiendi , quam vincit zelus domus Dei. Quo inardescentes, fidem nostram adversus errores carnalium atque animalium hominum, Davidicae turris clypeis munire, vel potius munitam ostendere, ac theologicarum inquisitionum abdita aperire, necnasticorum pro modulo intelligentiae nostrae notitiam tradere studuimus . Non valentes studiosorum fratrum votis jure resistere, eorum in Christo laudabilibus studiis, lingua ac stylo nos servire flagitantium: quas bigas in nobis agitat Christi charitas. Quamvis non ambigamus omnem humani eloquii sermonem calumniae atque contradictioni aemulorum semper fuisse obnoxium; quia dissentientibus volu
Abbreviated transcription (Latin):
ne fraudulentiã ꝓdidimꝰ. aditũ demõstrande
u̾itatis ꝯplexi. nͨ ꝑicło impie ꝓfessiõis ĩ serti: tẽꝑa¬
to ĩter utr̃q mod̾ amĩe utentes. sicubi uͦ par̃ uox
nr̃a ĩ sonuit: ñ a pat̾ius discessit limitib. Nongͥ
debi hic labor cuiꝙͣ prgͦ. ł młtum docto uidi fuꝑ¬
fluus. c̃ młtis pigs młtisq ĩdoctis. uit̾ qͦs ⁊̃ i

Expanded text:
demonstrandae veritatis complexi, nec periculo impiae professionis incerti, temperato inter utrumque moderamine utentes . Sicubi vero Patrum vox nostra insonuit, non a paternis discessit limitibus. Non igitur debet hic labor cuiquam pigro vel multum docto videri superfluus, cum multis impigris multisque indoctis, inter quos eti
Abbreviated transcription (Latin):
corrigñda tem̾itas. ꝙ soluenda ꝓmissio. Nlon .i
d̾s exigit: siqͥs ex alieno ad uouerit. s pocꝰ usur¬
ulacẽt or̃oni nͥ excõi ꝯsensu. uolunt ꝯinges
carnali inuitẽ fraudari debito. Id̾ manifest̃
eĩ uotaᷤ. q̃ abstinentie cã uolu̾itireddant᷑ ab
eas nanctor fu̾it uir ꝑmittendo. Nam cum¬

Expanded text:
corrigenda temeritas quam persoluenda promissio. neque enim deus exigit, si quis ex alieno aliquid uouerit, sed potius usurvacent orationi, nisi ex consensu voluit conjugem carnali invicem fraudari debito. Idem, in quaesejus vota quae abstinentiae causa voverit, reddantur ab ea, nisi auctor fuerit vir
Abbreviated transcription (Latin):
tate d̾i. Tanto maiori ĩ iꝰticia uiolatũ ẽ
alld̾ mandatũ. qͣnto façiliori pot̾at obs¬
uantia custodiri. Nond̃. i uoluntati. cu¬
picditas resiftebat. q. de pena tͣnsg̾ssionis
postea secutũ ẽ. His aliisq nitũt᷑ aucto¬
ritatib qͥ illd̾ pecc̃m. cet̾is alioꝵ hõĩum pͦ¬

Expanded text:
c. 12: Tanto majori injustitia violatum est illud mandatum, quanto faciliori poterat observantia custodiri. Nondum enim ipsi voluntati cupiditas resistebat, quod de poena transgressionis postea secutum est. His aliisque utuntur auctoritatib
Abbreviated transcription (Latin):
qͣito: nlła p̃cepta danda erant. s. ut dilig̾emꝰ
nos ⁊ corpꝰ nr̃m. Precipit᷑ aũ d̾s diligi ⁊ ꝓximꝰ.
Ut aũ quisq se diligat: p̾cepto ñ est opꝰ. Qͣntũ¬
libet .ii. homo. extidat a u̾itate. remanet illi
dilectio sui.⁊ dilectio corporis sui: qr nemo ũꝙͣ
carnem suã odio habuit. Nam uiri iusti qui
corpꝰsuum cruciant. noncorpꝰ ciꝰ. s corruꝑtio¬
nes eiꝰ. ⁊ pondꝰ oderinit. hic uidet᷑ a̾s. trade. qd̾
ex p̾cepto ñ teneam᷑ dilig̾t nos ipõs .ł corpꝰ nir̃m.

Expanded text:
anda erant, scilicet ut diligeremus nos vel corpus nostrum; praecipitur autem Deus diligi et proximus. Ut autem quisque se diligat, praecepto non est opus. Quantumlibet enim homo excidat a veritate, remanet illi dilectio corporis sui: quia nemo unquam carnem suam odio habuit . Nam viri justi qui corpus suum cruciant, non corpus, sed corruptiones ejus et pondus oderunt. Hic videtur August. tradere quod ex praecepto non teneamur di
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptũ sit. Qͥ diligit iniqͥtatẽ odir aĩam. su. d
spetiale de hoc: p̃ceptum ñ erat dandũ. nec spe¬
ciali p̾cepto. opꝰ erat id tradi. ut quisq se uł cor¬
pus suũ dilig̾et. qr ħ in illo p̾cepto continetur.
rte totũ intellig̾e debes. Uñ as̾ in eoð. Si teto¬

Expanded text:
sal. 10: Qui diligit iniquitatem, odit animam suam? Sed speciale de hoc praeceptum non erat dandum, nec speciali praecepto opus erat id tradi, ut quisque se vel corpus suum diligeret, quia hoc in illo praecepto continetur: et te totum intelligere debes. Unde August. in eodem,
Abbreviated transcription (Latin):
implebat᷑: erat ñd̾i s nr̃a sapĩa. llam quo
sciat puer prem aut matrẽ. accipiet sp̃o
lia samarie. Sapiã .i.d̾i: fut᷑a ⁊ occulta:
ñ fallũt exꝑs a agnitionis insantia per
hũanã utiq inprudentiã: ꝙ adhuc non di¬
dicit ignorat. S u̾endum est inqͣm ne si du¬
os pͥncipales sens. aut geminã sapĩam xp̃o¬

Expanded text:
implebatur, erat non Dei, sed nostra sapientia. Nam quomodo sciat puer patrem aut matrem, alia Samariae, Sapientiam enim Dei futura et occulta non fallunt. Expers autem agnitionis infantia, per humanam utique imprudentiam, quod adhuc non didicit, ignorat. Sed verendum est, inquam, ne si duos principales sensus aut geminam sapi
Abbreviated transcription (Latin):
dio sue ꝯditõnis: muitari potuert̾ ad bonũ
siue ad malũ. s pꝰ: ꝑ grãm. ita bono addic¬
ti s̃: ũ iñ.iutari neq̃ant. ad ħ .i. repugn

Expanded text:
dio suae conditionis mutari potuerunt ad bonum sive ad malum, sed post per gratiam ita bono addicti sunt, ut inde mutari nequeant. Ad hoc enim repugna
Abbreviated transcription (Latin):
ueris tñ mͦis. ⁊ sp̃c incorporeos pꝰ se petia cor¬
porał ignis asstigi.si sp̃c hoĩum. ̃ ip̃i ĩcorpo¬
rei. ⁊ tĩc ñ potuert᷑ includi corporalib m̃bͥe
ri& Gehenna illa. q̃ stagnũ ignis.⁊ sulphu¬
ris dc̃a ẽ corportꝰ ignis erit. ⁊ cruciabit dãp¬
niãtoꝵ corpora hoĩum. ł demonũ. s solidał
hõĩum. aetͤa demonũ. Unꝰ .ii. utͥsq ignis erit:

Expanded text:
incorporeos posse poena corporalis ignis affligi, si spiritus hominum etiam incorporei, et nunc potuerunt includi corporalibus membrri? Gehenna illa quae stagnum ignis et sulphuris dicta est, corporeus ignis erit, et cruciabit damnatorum corpora vel hominum, vel daemonum; sed solida hominum, aerea daemonum. Unus enim utrisque ignis erit,
Abbreviated transcription (Latin):
ri.ac disputari p̃. qñ incip̾ hõ in ut̾o urũe.
an sit q̃dam uita ocłta. q̃ nond̃ motib ui¬
uentis appareat. Negari .i. uixisse puerpe¬
ria. q̃ io m̃bratĩ exeqͣnt᷑. ut eiciant᷑ ex ute¬
ris p̾gnantii: ne matres ⁊̃ isi mo̾rtua ibi
uenire. qͥmͦ ad resurrectõnẽ ñ ꝑtineat: re¬
tura negabu̾t᷑. aut ita resurrectuta c̾denida s̃.
s pociꝰ correcta em̃dataq nata. absit .ał. itt
illum bnmĩbrẽ. quẽ nꝑnatũ ĩ oriente fr̃s fi

Expanded text:
ac disputari potest, quando incipit homo in utero vivere, an sit quaedam vita occulta quae nondum motibus viventis appareat. Negari enim vixisse puerperia, quae ideo membratim exsecantur, ut ejiciantur ex uteris praegnantium, ne matres etiam, si mortua ibi evenire, quomodo ad resurrectionem non pertineat retura negabuntur, aut ita resurrectura credenda sunt, sed potius correcta eorum emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem, quem nu