comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illũ hoĩes stulti ñ app̃hendent illã. ⁊ hoĩes fuo¬
sensati: obuabũt illi. hoĩes stulti ñ udebut
eã. longe em̃ ab ẽ asuꝑbia ⁊ dolo. uiri mẽda¬
ces ñ erunt illsꝰ memores : ⁊ iuri ueraces ł¬
uentuntur in illa. ⁊ successum habebunt ui¬

Expanded text:
us: Homines stulti non adprehendent illam, et homines sensati obuiabunt illi. homines stulti non uidebunt illam: longe enim abest a superbia et dolo. uiri mendaces non erunt illius memores, et uiri ueraces inueniuntur in illa et successum habebunt u
Abbreviated transcription (Latin):
Iuclinam modice aurẽ meã. ⁊ excopi illa. Mx¬
tam unueni in meip̃o sapsam. ti multũ ꝓfeci
in ea. danti mͥ sapĩam debo qłam. Consiliatus¬
sum enĩ: ut fac̾e̾m illam. zelus simmi honum ⁊¬
ñ ꝯfidar. Colluctati ẽ aĩa mea inea  ⁊ in fa¬
ciendo eã ꝯfirmatꝰ sum. Marꝰ ineas extendi¬

Expanded text:
 Inclinavi modice aurem meam, et excepi illam. Multam inveni mihimetipsi sapientiam,  multum profeci in ea. Danti mihi sapientiam, dabo gloriam.  Consiliatus enim ut facerem illam: zelatus sum, ut non confundar. Colluctata est anima mea in illa,  et in faciendo eam confirmatus sum. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
uidentium. ⁊ aures audiẽtiũ diligent̾ auscul¬
tabunt. ⁊ cor stultoꝵ intelliget scĩam. ⁊ingua
balboꝵ uelocider lo quetur:⁊ plane: ñ uocabrͣ
ultra is qui insipiens est pͥnceps. neq fraudu¬
lentus appellabitur maior Stultus enĩ fa¬

Expanded text:
 aures audientium diligenter auscultabunt et cor stultorum intelleget scientiam et lingua balborum velociter loquetur et plane non vocabitur ultra is qui insipiens est princeps neque fraudulentus appellabitur maior stultus enim
Abbreviated transcription (Latin):
coequaui ei. ⁊dñs odiet illũ. Qui in altũ
mittit lapidẽ sr̃ cap̃ eiꝰ cãdet: tplaga do¬
losi diuidet uuln̾a. el ui foueã fodit ra¬
cidet in eam: ⁊ qui statuet lapidem pro¬
xmio offendet ureo. ⁊ qui lagueũ alio¬
ponat: ꝑibit in illo. facienti tequissimũ ꝯ

Expanded text:
coaequavi ei, et Dominus odiet illum. Qui in altum mittit lapidem, super caput ejus cadet, et plaga dolosi dividet vulnera. Qui fodit foveam, decidet in illam, et qui statuit lapidem proximo, offendet in eo, et qui laqueum aliperibit in illo. Facienti
Abbreviated transcription (Latin):
deficiat. Gr̾a mulieris sedule delectabit ui¬
rum suũ: ⁊ ossa illiꝰ ipinguabit. disciplina il¬
liꝰ datum d̾i ẽ. mulier sensata ⁊ tacitu ñ ÷̃ in¬
mutatio erudite aĩe. Gr̃a suꝑ gram mulier
scã ⁊ pudrata. Om̃s a pondatio ñ z digna ꝯci¬

Expanded text:
atia mulieris sedulae delectabit uirum suum et ossa illius inpinguabit disciplina illius. datum dei mulier sensata et tacita, non est inmutatio eruditae animae. gratia super gratiam mulier sancta et pudorata. omnis autem ponderatio non est digna conti
Abbreviated transcription (Latin):
Unio ego dicit dñs quia his oĩb uelut ornam̃to
uestieris. ⁊ cͥcuuidabit tͥ eos qiͣ spõsa: quia deser¬
ta tua. ⁊ solitudines tue. t̾ra rume tue. nuc an¬
gusta erut p̃ habitatorib.⁊ longe essugabunt᷑
qui ad sorbebant te. Adhuc dicent in aurib tu¬
is. filiĩ st̾ilitatis tue. angustus ÷ locus. ẜac spaci

Expanded text:
Vivo ego, dicit Dominus, quia omnibus his velut ornamento vestieris, et circumdabis tibi eos quasi sponsa. Quia deserta tua, et solitudines tuae, et terra ruinae tuae, nunc angusta erunt prae habitatoribus, et longe fugabuntur qui absorbebant te. Adhuc dicent in auribus tuis filiis st
Abbreviated transcription (Latin):
eos ¶ Et recordatus ẽ dier̃ scłi moysi. ⁊ ppħ
sui ubi ẽ qui eduxit eos de mari ꝯ pastoribus
gregis sui : ubi ÷̃ qui posuit in medio eiꝰ. sp̃m
lõi sui: Qi eduxit ad dextãm moy senbracho
marestatis sue : elu scidit aquas añt eos. ut
fac̾e̾t sibi nom̃ semprẽmim : qui eduxit eos¬

Expanded text:
s . Et recordatus est dierum saeculi, Moysi, populi sui. Ubi est qui eduxit eos de mari cum pastoribus gregis sui? ubi est qui posuit in medio ejus Spiritum sancti sui? Qui eduxit ad dexteram Moysen brachio majestatis suae: qui scidit aquas ante eos, ut faceret sibi nomen sempiternum. Qui duxit
Abbreviated transcription (Latin):
alum:. ⁊ ñ cognouit gu̾i ocłi dñi młto plus lu¬
cidior es fr̃ solem cͥcuspicientes om̃s uias hõiũ
⁊ ꝓfundum abyssi ⁊ hominum cordaituẽtes
mabsconditas partes dño enĩ do̾ añ qmͣ c̾arent᷑
oia sunt agnita: sic ⁊pꝰ ꝑfectum resꝑicit oĩa.
Hic inplateis cuntatis uiudicabitur qiͣ pullus
equinꝰ fugabitur: ⁊ubi ñ sꝑat app̾hendetur¬

Expanded text:
i Domini multo plus lucidiores super solem circumspicientes omnes vias hominum et profundum abyssi et hominum corda intuentes in absconsas partes Domino enim Deo antequam crearentur omnia sunt agnita sic et post perfectum respicit omnia hic in plateis civitatis vindicabitur quasi pullus equinus fugabitur
Abbreviated transcription (Latin):
Modic̃ plora sr̃ mortuũ qm requeuit. Neqͥs¬
suni enĩ nequissim a uita sr̃ mortẽ fatur. luc¬
tus mortui septem dies : fatui ã ⁊ impii om̃s
dies uite ilłoꝵ. Cum stulto ne multum logͣris
⁊ ẽ insensato ne abieris. Serua te ab illo ut
non molestiã habeas: ⁊ ñ coinqͥnaberis cum
pect̃o illiꝰ. deflec̃te ab illo ⁊ inuenies requiem
⁊ ñ accidieris in stulticia illiꝰ. Suꝑ plumbum

Expanded text:
Modicum plora super mortuum, quoniam requievit. Nequissimi enim nequissima vita supra mortem fatui. Luctus mortui septem dies: fatui autem et impii, omnes dies vitae illorum. Cum stulto ne multum loquaris, et cum insensato ne abieris. Serva te ab illo, ut non molestiam habeas, et non coinquinaberis in peccato illius. Deflecte ab illo, et invenies requiem, et non acci
Abbreviated transcription (Latin):
in labris tis. ut sit in dño fiducia tua. uñ ⁊ osten¬
dam eã tͥ hodie: Ecce descͥpsi eam tͥplicit̾. in cogita¬
tionib ⁊ scĩa. ut ostend̾em tibi firmitatem.⁊ eloqͥa
i̾tatuꝰ respond̾es ex his. illis. qui miserunt de. Nõ
facia uiolentiã panꝑi quia pauꝑ÷. neꝙ ꝯters eg¬

Expanded text:
ua, unde et ostendi eam tibi hodie. Ecce descripsi eam tibi tripliciter, in cogitationibus et scientia: Ut ostenderem tibi firmitatem, et eloquia veritatis, respondere ex his, illis qui miserunt te. Non facias violentiam pauperi, quia pau per e
Abbreviated transcription (Latin):
i frł ⁊ iħ̾m filium iosedech qui indieb suis edifica¬
uerũt domũ. ⁊ exaltanerũt te̾plum scm̃ dño: para¬
tum in głam sempit̾nã. Et neemias in memoria multi
temporis qui erexit nobis mutos eũsos. ⁊ stare fecit
sportas ⁊ seras: qui erexit domos nr̾̃as. Nemo natꝰ ÷¬

Expanded text:
u. Et Ihesum filium Iosedech? Qui in diebus suis ędificaverunt domum et exaltaverunt templum sanctum domino paratum in gloriam sempiternam. Et Neemia in memoria multi temporis, qui erexit nobis muros eversos et stare fecit portas et seras, qui erexit domos nostras? Quod
Abbreviated transcription (Latin):
de loco in quo habitas. de furto de u̾itate¬
dei ⁊ cestam̃to. de discubiti inpanib. ⁊ abͤ
obfus catiõe dat̾i ⁊ accepti. Asalutantib. de
silentio. arespetbu nuislieris fornicarie. ⁊ ab¬
adu̾sione uultus cognati Ne aũtas faciẽ¬
apximo tuo ⁊ abͣ anferendo partẽ ⁊ ñ resti¬
muendo. Ne respicias mulierẽ: aliem iuri¬
⁊ ne scruteris ancilla eiꝰ : neq steteris ad

Expanded text:
de loco in quo habitas, de furto, de veritatet testamento, de discubitu in panibus, et ab obfuscatione dati et accepti, a salutantibus de silentio a respectu mulieris fornicariaversione vultus cognati ne avertas facoximo tuo ab auferendo partem et non restituendo ne respicias mulierem alieni vit ne scrut
Abbreviated transcription (Latin):
nõ assuescat os tuũ: est enĩ in illa u̾bu̾pͣe¬
Neu̾̃to patͥs ⁊ matris tue. In medio eiũ magna
asisiis ne forte obliuiscatur te d̾s inꝯspeo¬
tu idꝵ ⁊ assi diutare tua infatuatꝰ imperium
patiaris ⁊ maluisses ñ nasci: ⁊ diẽ natiuitutis
bad maledicas. homo assuetus inu̾bis imꝑperii

Expanded text:
st enim in illa uerbum pememento patris et matris tuae: in medio enim magnatorum consistis: ne forte obliuiscatur te deus in conspectu illorum, et adsiduitate tua infatuatus inproperium patiaris et maluisses non nasci et diem natiuitatis tuae maledicas. homo adsuetus in uerbis inproperii
Abbreviated transcription (Latin):
h̾o qui imrart᷑ sapĩa ⁊ deficiens senfu. ⁊̃
legem altissimi. Est sollertia certa ⁊ ip̃a ĩ¬
iqua. ⁊ ẽ qui emutait u̾bum certum. enarrãs
i̾ntatem. est qiu neqͥter hiuliat se. ⁊ unit̾io¬
ra eiꝰ plena sũt dolo. Et est yustꝰ qͥ se nimi¬
u̾ ẜubratut anpalta hũtate. Et ẽ iustus qͥ
incunat faciẽ ⁊ fingit ñ uide se qd igrotũ¬

Expanded text:
o qui deficit sapientia et deficiens sensu in legem Altissimi est sollertia certa et ipsa iniqua et est qui emittit verbum certum enarrans veritatem est qui nequiter humiliat se et interiora eius plena sunt dolo et est iustus qui se nimium submittit a multa humilitate et est iustus qui inclinat faciem et fingit non vide
Abbreviated transcription (Latin):
Dittens lapidem uruolatilia deiciet ila: sic
⁊ qui ꝯuitiatur amaico dissoluit amiciciã. ada¬
tuẽ ⁊ si ꝓduxeris gladiũ nd̃ defꝑes: est enĩre¬
gresfusꝰ ad amic̃. Si aꝑuerit os tͥste u̾time¬
as: est enĩ recordatio excepto ꝯuitio ⁊ imꝓpeio

Expanded text:
ens lapidem in volatilia dejiciet illa. Sic et qui conviciatur amico suo, dissolvit amicitiam. Ad amicum et si produxeris gladium, non desperes; est enim regressus. Ad amicum si aperueris os triste, non timeas; est enim concordatio, excepto convicio, impro
Abbreviated transcription (Latin):
quid ÷ illud: Omia eni intp̃r̃ suo querent᷑.
Bñdictio illiꝰ quasi fluuiꝰ in undabit: ⁊ qͦmͦ
cãthaclismꝰ aridam inebriauit: sic ira
ip̃iꝰ gentes: que ñ ex quiserũt eũ ħe di¬
tabit. iluomͦ ꝯũtit aquas insiccitatẽ. ⁊ sic¬
creata sunt ab initio: sic nequissimis bõa ͦ
⁊mala. Initium necessarie rerite ho¬
minũ aqua ignis. ⁊ ferrũ. sal lao. ⁊ pa¬
ras simmila gimeus: ua. elir bortris uere  nidũ

Expanded text:
quid est illud? omnia enim in tempore suo quaerentur. Benedictio illius quasi fluvius inundabit. Quomodo cataclysmus aridam inebriavit, sic ira ipsius gentes quae non exquisierunt eum, haereditabit. Quomodo convertit aquas in siccitatem, et sicirectae sunt, mala. Initium necessariae rei vitae hominum, aqua, ignis et ferrum, lac et panis similagineus, et mel, et botrus uvae
Abbreviated transcription (Latin):
ren tenebraꝵ. qui inchsos custidiebũt sc̾os filios
tuos. ꝑ quos incipietat. ui coir uptũ legis lumꝰ selo
dari: cum cogitarẽt iustorũ occid̾e infantes: iu
no expoĩto filio ⁊ liberato. intraductiõem illoꝵ mł¬
titudinem filioꝵ abstulisti. ⁊ parit̾. illos ꝑ didisti
ina qͣ ualida. Illa enĩ nox. cognta ⁊ asi apa¬
trib nr̃is: ut uere scientes. quib uiram tis edide¬
runt. aĩeqͥores eẽnt: Suscepta ẽ ã. a ppło tuo san¬

Expanded text:
tenebrarum; qui inclusos custodiebant filios tuos, per quos incipiebat corruptum legis lumen saeculo dari. Cum cogitarent justorum occidere infantes; et una exposito filio et liberato, in traductionem illorum multitudinem filiorum abstulisti, et pariter illos perdidisti in aqua valida. Illa enim nox ante cognita est a patribus nostris, ut vere scientes quibus juramentis crediderunt animaequiores e
Abbreviated transcription (Latin):
nõ deprauabitur. Sic̃ palee in excelsis ⁊ ee¬
m̃ta sine inpensa poĩta ꝯtͣ faciem uẽti t̃i pma¬
nebunt: sic ⁊ cor timidum ui cogrtatiõe. sulu
ccͣ impetum timoris ñ resistet. Siẽ ornatiũ ha¬
in eogitatiõe facui. Onĩ tp̃r ñ metuet sic qͥ

Expanded text:
abitur sicut pali in excelsis et cementa in inpensa posita contra faciem venti non permanebunt sic et cor timidum in cogitatione stulti contra impetum timoris non resistit sic et n cogitatione fatui
Abbreviated transcription (Latin):
dicetis in ꝯͣtessio e oꝑa duĩ uniu̾sa bona ual¬
de. Inu̾bo eiꝰ stet̾it ꝯqua fic̃ ꝯgeries: ⁊ in
ẜmoẽ oris ilhꝰ sic̃ excepͣtoria aquarũ qm̃
inp̃cepto tp̃iꝰ placator fit : tũ÷ minora¬
tio in salute ip̃iꝰ. Oꝑa om̃is cͥar̾nis. coram
sllo: ⁊ ñ ÷ quicꝙͣ absconditum ab ocłis eiꝰ.¬

Expanded text:
omini universa bona valde in verbo eius stetit aqua sicut congeries et in sermone oris eius sicut exceptoria aquarum quoniam in praecepto ipsius placor fit et non est minoratio in salute illius opera omnis carnis coram illo et non est quicquam absconditum ab oculis ei
Abbreviated transcription (Latin):
rixas: ⁊ qͥ ad indignand̾ facilis ÷. erit ad perc̃a
ꝓchiuior. Suꝑbum sequit᷑ hũilitas. ⁊ hu̾ilem
sp̃u susciꝑiet gła Qui c̃ fure ꝑticipat. odit a¬
niã suã: adiurantẽ audit. ⁊ ũindicat: Quiti¬
met hoĩem. cico corruet: ⁊ qͥ sꝑat uidño. cito tub¬
leuabitur: multi reqͥrunt faciẽ pͥncipis: und¬

Expanded text:
 erit ad peccatum proclivior. Superbum sequitur humilitas: et humilem spiritu suscipiet gloria. Qui cum fure participat, odit animam suam: adjurantem audit, et non indicat. Qui timet hominem, cito corruet: qui sperat in Domino, sublevabitur: Multi requirunt faciem principis:
Abbreviated transcription (Latin):
głosus ÷ ꝓͥntssa mollis ꝯfringet diriciam
e inuenisti. ꝯmede qd̾ sufficit tͥ: ne forte sa¬
datus euomas illud Subtrahe pedem
tuim de domo ꝓximi tui: uegñ satiatus. odent
te:Iad̃m. ⁊ gladiꝰ.  ⁊ sagitta accuta: hõ qui loguit᷑

Expanded text:
s, et lingua mollis confringet duritiam. Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud. Subtrahe pedem tuum de domo proximi tui, ne quando satiatus oderit te. Jaculum, et gladius, et sagitta acuta, homo qui loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
dentiura stulta narrabunt: u̾ba ã prudentiũ sta¬
tera pond̾abunt᷑. In ore fatuoꝵ cor illoꝵ: ⁊ in ore
sapientium os illoꝵ. Dum maledicit impius di¬
abolum : male dicit aĩam duã. Susurro comqͥna¬
bit aĩam suã. ⁊ u oĩb odietur. et qui manserit
hodiosus eruet. Tacitus ⁊ sensatus honorabit᷑
n lapide pateo laupidabitur piger: ⁊ om̃s loqñ
est piger : ⁊ om̃is qui tetig̾it eum excutiet ma¬
nꝰ. Confusio matris ẽ de filio indisciplinato: fi¬
lia ã fatua indemoratiõe fieo. filia prudens
hereditas uiro suo : nã que ꝯfundit inꝯtume¬
lia fit genitoris. patrem ⁊ uirum ꝯfundit au¬
dax: ⁊ ab impiis nõ ininorabit᷑. ab utrisq aũt

Expanded text:
ium stulta narrabunt verba autem prudentium statera ponderabuntur et in ore fatuorum cor illorum et in corde sapientium os illorum dum maledicit impius diabolum maledicit ipse animam suam susurrio coinquinabit animam suam et in omnibus odietur et qui manserit odiosus erit tacitus et sensatus honorabitur in lapide luteo lapidatus est piger et omnes est piger et omnis qui tetigerit eum excutiet manus confusio patris est de filio indisciplinato in filia autem in deminoratione fiet filia prudens hereditas viro suo nam quae confundit in contumeliam fit genitoris patrem et virum confundit audax et ab impi
Abbreviated transcription (Latin):
teuꝰ ꝯ sequaris ꝯgtegtton. loquere
uror matu decet enĩ de pͥmũ u̾buu
diligenti scĩam. ⁊ ñ unpedias tausicã
ubi auditus ñ ÷. ñ effundas sermonem
sapĩa tua. Geminula carbuncdłi i or ta¬

Expanded text:
em consequaris conrogationis loquere maior natu decet enim te primum verbum diligenti scientiam et non inpedias musica ubi auditus est non effundas sermonem sapientia tua gemmula carbunc
Abbreviated transcription (Latin):
uaslida bestiaꝵ uox. aut resonans de altissimis mõ¬
tib eccho: deficiẽtes faciebant illos p̃timore Oit̾is
enĩ orbis t̾raꝵ limpido luminabatur lumine : ⁊ ñ
illis erat: ip̃i gͦ sibi.erãt gͣuiores tenebre Scĩs ã
tius. iaxima erat lux. ⁊ hoꝵ quidẽ uocem audiebãt:

Expanded text:
esonans de altissimis montibus echo deficientes faciebat illos prae timore omnis enim orbis terrarum limpido luminabatur lumine et non illis erat ipsi ergo sibi erant graviores tenebris sanctis autem tuis maxima
Abbreviated transcription (Latin):
runt dentes: mĩa enĩ tu ã adueniens. sanabit illo ᷤᷤ.¬
⁊ uimemoria enĩ ẜuoꝵ tuerũ ext̾minabãtur.¬
⁊ uelocit̃ saluabantur: ne in altã meidendes obli¬
uioem: non possent tuo uti adiutorio Et enĩ.
neq herba neq in alagma. sanaut eos. S Set
uite ⁊ mnortis he̾s pͥadem: ⁊ deducis ad portas
reuertetur. nec reuolabit aĩa que recepta
est. s tuã manũ effugere impossibile ẽ: i egã¬
tes enĩ nosse de impii: ꝑ forditudinẽ brachii

Expanded text:
enim adveniens sanabat illos; in memoria enim sermonum tuorum examinabantur, et salvabantur, ne in altam incidentes oblivionem, non possent uti tuo adjutorio; etenim neque herba neque malagma sanavit illos, sed vitae et mortis habes potestatem et deducis ad portas us non revertetur nec revocabit animam quae recepta est sed tuam manum effugere inpossibile est negantes enim nosse te im
Abbreviated transcription (Latin):
stulticia eiꝰ: diligenter agnosce uultũ pecoei.:
tui. tuosq greges ꝯsidera Non enĩh abebis uigi¬
t̃ pͥatẽ: s corona tribuetur tibi. ingn̾atiõe gn̾atio
num.⁊ꝑta sunt prata. ⁊ apparuerunt herbe ui¬
rendes. ⁊ collecta sunt fena de montib. agni sunt
aduestim̃tũ tuum: et hedi ad agri p̾cnum. Suf¬
ficiat tͥ lac capraꝵ in cibos tuos. in necessaria do¬
mꝰ tue:⁊ aduictum ancillis tuis fugit impiꝰ.¬

Expanded text:
II: Diligenter agnosce vultum pecoris tui tuosque greges considera. Non enim habebis iugiter potestatem, sed corona tribuetur tibi in generatione generatiosunt prata: et apparuerunt herbe virentes: et collecta sunt fena de montibus. Agni ad vestimentum tuum: et hedi agri precium. Sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos: et in necessaria domus tue: et ad victum ancillis tuis. Fugit impi
Abbreviated transcription (Latin):
mino. ꝙͣ uictime: Exeͣltutio ocłoꝵ ÷ dilatatio cordis:
lucerna impioꝵ pec̾m Cogitatiões robusti semꝑ inha¬
hent eos: quia noluerũt facere udiciũ ꝑ uersa uia
iuri aliena ẽ : qui ã mũdus ÷ rectũ opꝰ eus Melius
sa.⁊ ĩ domo cõi aĩa ropii. desid̾at malũ: ñ miserebi¬
tur ꝓximo suo mulctato pestilẽte sapientior erit
paruulus : ⁊ si sectetur sapientem. sumet scĩam Ex cogi

Expanded text:
io cordis lucerna impiorum peccatum cogitationes robusti semper in ahent eos quia noluerunt facere iudicium perversa via viri aliena est qui autem mundus est rectum opus eius melius in domo communi. Anima impii desiderat malum, non miserebitur proximo suo. Mulctato pestilente, sapientior erit parvulus: et si sectetur sapientem, sumet scientiam. Excogi
Abbreviated transcription (Latin):
nora patrem tiũi ut suꝑuemiat᷑ tͥ benedictio
adeo: ⁊ benedictio illiꝰ i nouissimo manet
beuedictio patris trmat domos plior ma¬
le dic̾tio ãmatiis eradicat funda
Ne glers in ꝯͣtuͣmelia patiis tui: ñ ẽ eñ dͥ

Expanded text:
nora patrem tuum ut superveniat tibi benedictio a Deo et benedictio illius in novissimo manet benedictio patris firmat domos filiorum maledictio autem matris eradicat fundamenta ne glorieris in contumelia pat
Abbreviated transcription (Latin):
dũnu aĩadu̾tunt oĩa: Melior÷ pauꝑ. ambłans
uisimplicitate sua : ꝙͣ diues prauis itn̾ib¬
coaceruat diuitias usuris. ⁊ fenore liberali:
in partꝑes eas congregat. Qui declinat aures
suas ne audiat legem: &ratio eiꝰ ert execrabi

Expanded text:
um, animaduertent omnia. melior est pauper ambulans in simplicitate sua quam diues prauis itincoaceruat diuitias usuris et faenore, liberali in pauperes congregat eas. qui declinat aurem suam, ne audiat legem, oratio ei
Abbreviated transcription (Latin):
debit dec cormeũ: ⁊ exultabũt renes mei ẽ locuta
fu̾int rectũ labra tua. Non enusletur cor tuũ per¬
c itores. s intimore dñi esto totadie: quia ħ̾ebis spẽ
innouissimo. ⁊ p̃stolatio tua ñ auferetur: Aũdi fi¬
limi. ⁊ esto sapiens: ⁊ dirige inuia animũ tuũ. Ho¬
li esse inꝯuiuiis ł pecc̃oꝵ potatoꝵ.nͨ in comessatio¬
nib eoꝵ qui carnes aduescendimi ꝯferũt: qr ua
panuis dermitatio: Audi patrẽ tuũ qui genuit
te: ⁊ ne ꝯtẽpnas cũ semierit mat̾ tua. ueritatẽ
eme. ⁊ noli uend̾e. sapĩam ⁊ doctͥnã. ⁊ intelligen¬
tiam Exultat gaũdio. pat̾ uisti: qui sapientem
genuit. letabit᷑ in eo: Gaudeat pat̾ tuus. ⁊ mat̾
tua: ⁊ exultet qui genuit te p̾be filimi cortuũ
iͥi: ⁊ ocłi tui uias meas custõdiant: fouea enĩ ꝓ

Expanded text:
nes mei, cum locuta fuerint rectum labia tua. Non aemuletur cor tuum peccatores: sed in timore Domini esto tota die: Quia habebis spem in novissimo, et praestolatio tua non auferetur. Audi, fili mi, et esto sapiens: et dirige in via animum tuum. Noli esse in conviviis potatorum, nec in comessationibus eorum, qui carnes ad vescendum conferunt: Quia pannis dormitatio. Audi patrem tuum, qui genuit te et ne contemnas cum senuerit mater tua veritatem eme et noli vendere sapientiam et doctrinam et intellegentiam exultat gaudio pater iusti qui sapientem genuit laetabitur in eo gaudeat pater tuus et mater tua et exultet quae genuit te praebe fili mi cor tuum mihi et oculi tui vias meas cu
Abbreviated transcription (Latin):
assertionẽ assequat᷑. Quomͦ enĩ in xp̃o ue¬
ra cõpassio fuit. si uera passio ñ fuit: Ouo¬
tantoꝑe calicẽ passionis a se transferri po
stulauit: Quid sibi uoluit sanguis ille de¬
sudans angustiã imminentis mortis contesta-¬
tus: õd sibi uoluit qđ ip̃se xp̃c & infirmi-¬
tatẽ scd̃m quã caro passionẽ timuit. & uo
ait. sp̃c quide ꝓmptus ẽ caro autẽ infirma:
Isti gͦ qui negant in saluatore scđ̃m infirmi¬
tatẽ carnis uerã fuisse passionẽ: quantũ
in se e̾̃ eã quȩ ꝑ passionẽ : facta c̃. neggare¬

Expanded text:
assertionem consequatur. Quomodo enim in Christo veassertionem consequatur. Quomodo enim in Christo vera compassio fuit, si vera passio non fuit? Quotantopere calicem passionis transferri a se postulavit? Quid sibi voluit sanguis ille desudans, angustiam imminentis mortis contestatus? Quid sibi voluit quod ipse Christus in infirmitate, secundum quam ait: Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma? Isti ergo qui negant in Salvatore secundum infirmitatem carnis veram fuisse passionem, quantum in se est eam quae per passionem
Abbreviated transcription (Latin):
talitas debebat᷑. quã primus homo habu¬
it ante p̾uaricationẽ: s illa quoq quã nc̃
scł̾s habet post resurrectionẽ ut uidelicet
sicut ex consortio deitatis sp̃u confirmatus
erat ad ueritatẽ ut peccare ñ posset. ita quoq
ex merito uirtutis carne confirmatus eẽt:
ad incorruptionẽ ut mori ñ posset.S quia
caro peccatrix a pena peccati liberari ñ potu¬
it. nisi eius caro qui sine peccato erat pate¬
ret᷑. infirmitatẽ passibilitatis & mortalita¬
tis in carne assumpta retinuit potestate.
sustinuit uoluntate. ñ passus ẽ necessitate.
De sensu autẽ passionis in carne xp̃i quidã
male sensisse inueniunt᷑: asserentes carnẽ
illã in om̃ibus his quȩ circa eã & inea ex¬
hibita sunt passionis genera. similitudinẽ
quid̃e passionis & doloris suscepisse: s nul¬
lũ om̃ino dolorẽ aut passionẽ sustinuisse.
S ñ attendunt quanta absurditas eiusmodi

Expanded text:
talitas debebatur, quam primus homo habutalitas debebatur, quam primus homo habuit ante praevaricationem, sed illa quoque quam nunc secundus habet post resurrectionem, ut videlicet sicut ex consortio Deitatis spiritu confirmatus erat ad veritatem, ut peccare non posset, ita quoque ex merito virtutis carne confirmatus esset ad incorruptionem, ut mori non posset. Sed quia caro peccatrix a poena peccati liberari non potuit, nisi ejus caro quae sine peccato fuit, pateretur infirmitatem passibilitatis et mortalitatis in carne assumpta, retinuit potestate, sustinuit voluntate, non passus est necessitate. De sensu autem passionis in carne Christi quidam male sensisse inveniuntur, asserentes carnem illam, in omnibus his quae in ea et circa eam exhibita sunt passionis genera, similitudinem quidem passionis et doloris suscepisse, sed nullum omnino dolorem aut passionem sustinuisse. Sed non attendunt quanta absurditas ejusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
ti patris hoc nolens ñ contradixisset: qm̃ hoc
&s ipse pat̾ noluisset. Nam sic̃ obediens fuit.
quia uolenti uolens consensit. ita ꝓculdribio
obediens fuisset. si nolenti hoc id̾e patri. &
ipse nolens consensisset. Itaq semꝑ obedi¬
ens fuisset. etiã si passus ñ fuisset. neq meri¬
to eius quicquã minueret᷑. etiã si ad passionẽ
quã ñ ex debito s ex dignatione suscepit.
mori poterat moreret᷑ si petcaret: & exeo simi¬
lit̃ qd ñ mori poterat ñ moreret᷑. si in obedi¬
entia ꝑseueraret. x p̃c autẽ homo quia ꝑfec¬
tus a pͥncipio & ꝓbatus inuentus ẽ: ad ꝑfec¬
tionẽ uł add ꝓbationẽ expectatus ñ est. Et
iccͥco sicut liberũ arbitriũ habuit: nec ta¬
men ita ut peccare posset. ita quoq s immor¬
talitatẽ quantũ in se erat habere debuit. &
ita uinori om̃no ñ posset. Unde constat qͥd
xp̃o homim a principio ñ solũ illa imor¬

Expanded text:
ti Patris hoc nolens non contradixisset, quoniam hoc ti Patris hoc nolens non contradixisset, quoniam hoc et ipse Pater noluisset. Nam sicut obediens, fuit quia volenti volens consensit, ita procul dubio obediens fuisset, si nolenti hoc Patri idem et ipse nolens consensisset. Itaque semper obediens fuisset, etiam si passus non fuisset, neque merito ejus quidquam minneretur, etiam si ad passionem quam non exmori poterat moreretur si peccaret, et ex eo similiter, quia non mori poterat, non moreretur, si in obedientia perseveraret. Christus autem, quia tus a principio et probatus inventus est ad perfectionem vel ad probationem, expectatus non est, et idcirco sicut liberum arbitrium habuit, nec tamen ita ut peccare posset ita quoque et immortalitatem, quantum in se erat, habere debuit, et ita ut mori omnino non posset. Unde constat quod Christo homini a principio non solum illa immor
Abbreviated transcription (Latin):
ab initio plenũ & ꝑfectũ habebat. humanȩ
cognitioni ꝑ quosdã ꝓfectus reuelationis. se
habere magis ac magis ꝓ ut oportebat osten¬
dit. S dicunt. Si in xp̃o homine ab initio
ex obedientia suscipiendȩ passionis meritũ fuit
in hoc ipso iã constat. quia si passurus ñ fuis¬
set. ab initio meritũ obedientiȩ patiendi ha¬
bere ñ potiusset. Si enĩ passio futura ñ fuis¬
see. obedientia patiendi nulla fuisset. Si obe¬
dientia ñ fuisset. meritũ obedientiȩ ñ fuis¬
set. Sic itaq ad optinendã głam incorruptio¬
nis. inducere conant᷑ necessitatẽ passionis. S
minus considerant. quia eadẽ bonitate qua
se ad obedientiã passionis spontaneũ exhibu¬
it. quia pati uoluit. iustus & bonus. & gła
dignus fuisset. etiã si pati noluisset. Si enĩ
pati noluisset: ad patiendũ obediens ñ fuis¬
set. ñ tam̃ in obediens fuisset. quia uolunta¬

Expanded text:
ab initio plenum et perfectum habebat humanae ab initio plenum et perfectum habebat humanae cognitioni per quosdam profectus revelationis se habere, magis ac magis prout oportebat ostendit. Sed dicunt: Si in Christo homine ab initio ex obedientia suscipiendae passionis meritum fuit, in hoc ipso jam constat quod, si passurus non fuisset ab initio, meritum obedientiae patiendi habere non potuisset. Si enim futura passio non fuisset, obedientia patiendi nulla fuisset. Si obedientia non fuisset, meritum obedientiae non fuisset. Sic itaque ad obtinendam gloriam incorruptionis, inducere conantur necessitatem passionis. Sed minus considerant quia eadem bonitate qua se ad obedientiam passionis spontaneum exhibuit; quia pati voluit, justus et bonus et gloria dignus fuisset, etiam si pati noluisset; si enim pati noluisset ad patiendum obediens non fuisset, non tamen inobediens fuisset, quia volunta
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicauit. s interrogauit. Dici uoluit. s
dicere noluit. nenon ueritatẽ docere. s
głam querere uideret᷑. Creditis indm̃. &
in me credite. Considera quomͦ modeste
se adiunxit. quia sciebat extra intelligentiã
hominis ẽẽ. ut homo ds̃ crederet᷑. ꝓ pterea
humanȩ intelligentiȩ ad huc subtꝰ erat hõ.
neꝙ in fide hoĩs adhuc ut ds̃ crederetur
ascenderat. Ideo dubitanti & amanti dixit.
noli me targere nondũ enĩ ascendi ad patrẽ meũ.
Propt̾ hoc gͦ quia sciebat in conscientia humana
se subtuser̾. & ut equalis crederet᷑ eid̾̃e conseientiȩ
longinquũ & extraneũ eẽ. paulatim illã soue¬
bat ut ad ueritatẽ assuefaceret ut ueritas illa
illuminaret. ñ nouitas scandali ⁊aret. Sic gͦ
xp̃c homo int̾ homines conu̾sando scđ̾m dispen¬
sationẽ saluti humanȩ. congruã ꝑ tẽporũ in¬
terualla. qͦd in se simul erat aꝑuit. & quod ipse

Expanded text:
praedicavit, sed interrogavit. Dici voluit, sed praedicavit, sed interrogavit. Dici voluit, sed dicere noluit, ne non veritatem docere, sed gloriam quaerere videretur. Creditis in Deum et in me credite . Considera quomodo modeste se adjungit, quia sciebat extra intelligentiam hominis esse ut homo Deus crederetur. Propterea humanae intelligentiae adhuc subtus erat homo, neque in fide hominis adhuc ut Deus crederetur, ascenderat. Ideo dubitanti et amanti dixit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum . Propter hoc ergo quia sciebat in conscientia humana se subtus esse, et ut aequalis crederetur eidem conscientiae longinquum et extraneum esse, paulatim illam fovebat, ut ad veritatem assuefaceret, ut veritas illam illuminaret, non novitas scandalizaret. Sic ergo Christus homo inter homines conversando secundum dispensationem saluti humanae congruum per temporum intervalla quod in se simul erat aperuit, et quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ia enĩ quȩ pat̾ facit hȩc & filius facie fi¬
nlit̾. Ex quo enĩ ut filius dei patris eẽm
homo accepi. totũ qd̾ ds̃ pat̾ potest posse ac¬
cepi. Uidetis gͦ quomodo xp̃c homo in eo qͦd
filiꝰ dei fuit. & ex quo filiꝰ dei fuit. diuinã
sapienuã. & potestatẽ. & bonitatẽ habuit.
& plene ac ꝑfecte habuit. quia plene ac ꝑ¬
fecte fuit. Aut ideo ab initio hocñ fuit:
quia ab initio hoc ñ dixit: Hȩc inquit
abinitio ñ dixi uobis. Ergo ab intioxp̾c
homo ex quo homo eẽ cȩpit. dẽ ñ fuit. ꝙr
ab initio ex quo homo eẽ cȩpit. hoc ñ dixit:
Diu fuit xp̾̃c homo int̾ hoi̾es. pͥusquã dm̃ se
diceret uł ꝓbaret. & quando hoc dicere cȩ¬
pit. cũ magna modestia ac reuerentia hoc
dixit. ne scandali̾arentͦ qui mirarent᷑. nec
susciꝑent qui ñ caꝑent. Ideo reuerent̾ se
suggessit: ñ p̾cipitant᷑ ingessit. Quiẽ dict̃¬
inquit homines eẽ filiũ hominis: Non

Expanded text:
Omnia enim quae Pater facit, haec et Filius facit siOmnia enim quae Pater facit, haec et Filius facit similiter . Ex quo enim ut Filius Dei Patris, essem homo accepi, totum quod Deus Pater potest posse accepi. Videtis ergo quomodo Christus homo in eo quod Filius Dei fuit, et ex quo Filius Dei fuit, divinam sapientiam et potestatem et bonitatem habuit; et plene ac perfecte habuit, quia plene ac perfecte fuit. Aut ideo ab initio hoc non fuit, quia ab initio hoc non dixit? Haec, inquit, ab initio non dixi vobis . Ergo ab initio Christus homo ex quo homo esse coepit Deus non fuit; quia ab initio ex quo homo esse coepit, hoc non dixit? Diu fuit Christus homo inter homines, priusquam Deum se diceret vel probaret, et quando hoc dicere coepit, cum magna modestia ac reverentia hoc dixit: ne scandalizarentur, qui mirarentur, nec susciperent qui non caperent. Ideo reverenter se suggessit, non praecipitanter ingessit. Quem, iunt homines esse Filium hominis? Non
Abbreviated transcription (Latin):
indeo factusẽ. An putas xp̃m hominẽ tunc
pͥmũ plenã & ꝑfectã potentiã diuinitatis
accepisse qñ dixit. data ẽ mͥ om̃is potestas in
cȩlo & interra: Unde gͦ pͥus demonibꝰ im¬
perauit. angłos ministros habuit. elem̾ta
ad nutũ imperii sui inclinauit.: An forte
quia orantẽ legis quasi p̾cibꝰ obtiniuisse pu¬
tas. qd̾ pͥus ipse ñ potuit : Pat̾ inquit clari.
distiᷤ filiũ postulantẽ patrẽ annuentẽ. Pu¬
tas quia p̾cibꝰ obtinuerit. qd̾ ñ obtinuisset
si preces ñ fudisset. Audi quod sequitur.
Non propt̾ me inquit facta ẽ uox ista: s ꝓpt̾
uos. Si responsio ꝓpt̾ me facta nonẽ. nec po¬
stulatio ꝓpt̾ me facta ẽ. Sicut ego responsi¬
onẽ patris ñ accipio. ut me exauditũ intel¬
ligã: sic nec preces patris fundo ut quod ñ
possũ obtineã. Ego enĩ totũ possũ. Totũ quod
pat̾ potest. ego possũ: qui filius sũ patris.

Expanded text:
in Deo factus est. An putas Christum hominem tunc in Deo factus est. An putas Christum hominem tunc primum plenam et perfectam potentiam divinitatis accepisse quando dicit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra? Unde ergo prius daemonibus imperavit, angelos ministros habuit, elementa ad nutum imperii sui inclinavit? An forte quia orantem legis quasi precibus obtinuisse putas, quod prius ipse non potuit? Pater, inquit, clarifdistis Filium postulantem. Patrem annuentem. Putas quod precibus obtinuerit quod non obtinuisset si preces non fudisset? Audi quod sequitur: Non propter me, inquit, facta est vox ista, sed propter vos . Si responsio propter me facta non est, nec postulatio propter me facta est. Sicut ergo responsionem Patris non accipio, ut me exauditum intelligam, sic nec preces Patri fundo, ut quod non possum obtineam. Ego enim totum possum. Totum quod Pater potest ego possum qui Filius sum Patris.
Abbreviated transcription (Latin):
lentia deitatis exꝑtus ñ fuit. ꝑ inferiorẽ na¬
turã inusũ assũpsit. factus ẽ obediens. Ex quo
factus ẽ homo. factus ẽ obediens. Exqͦ homo
ẽt̃ cepit subiectus ẽẽ cȩpit. In quantũ homo
dignitate: in quantũ bonus uoluntate. hic ẽ
meritũ. Si uoluntas semꝑ ꝑfecta fuit. et
meritũ semꝑ ꝑfectũ fuit. Ex quo d̃s cepit
ẽẽ homo: & homo cȩpit eẽ ds. Ds̃ cȩpit ẽẽ
homo subiectus: & homo cepit ẽẽ ds ꝑfectus.
Sid̾s̃ humiliatus ẽ quantũ potuit in ho¬
mine. homo sublimatus ñ est quantũ po¬
tuit indeo: Sͥi ds̃ in eo qd̾ homo eẽ cepit
passibilis & mortalis eẽ cepit: & homo in eo
cepit. Sic̃ enĩ ds̃ quando homo ẽẽ cx̧pit. qͦd
hoĩs erat accepit. sic & hõ qñ ds̃ eẽ cepit. qd̾
dei erat accepit. Q uappt̾ sic̃ ds̃ ẽ ꝑfecta sa¬
pientia. ꝙ potestas & bonitas. ita homo ex quo
ds̃ factus ẽ ꝑfecte potens & sapiens. & bonus

Expanded text:
lentiam Deitatis expertus non fuit, per inferiorem nalentiam Deitatis expertus non fuit, per inferiorem naturam in usum assumpsit. Factus est obediens. Ex quo factus est homo, factus est obediens. Ex quo homo esse coepit, subjectus esse coepit. In quantum homo dignitate, in quantum bonus voluntate. Hic est meritum. Si voluntas semper perfecta fuit; et meritum semper perfectum fuit. Ex quo Deus coepit esse homo, et homo coepit esse Deus. Deus coepit esse homo subjectus, et homo coepit esse Deus perfectus. Si Deus humiliatus est quantum potuit in homine, homo sublimatus non est quantum potuit in Deo? si Deus in eo quod homo esse coepit, passibilis et mortalis esse coepit, et homo in eo coepit. Sicut enim Deus quando homo esse coepit quod hominis erat accepit, sic et homo quando Deus esse coepit quod Dei erat accepit. Quapropter sicut Deus perfecta sapientia et potestas et bonitas est, ita homo ex quo Deus factus est, perfecte potens et sapiens et bonus
Abbreviated transcription (Latin):
nitate sua ab ęt̾no ꝑfectã bonitatẽ habuit.
inimo ipse ꝑfecta bonitas fuit. ita in hu¬
manitate sua a pͥma conceptione plenã & ꝑfectã
bonitatẽ accepit. ñ t̾c pͥmũ obedientiã patiendi
& moriendi habere cepit. quando pati & mo¬
exaltatus ẽ a patre. quia obediens factus ẽ patri.
Ecce concedimꝰ quia obedientia ẽ meritũ. eral¬
tatio p̾miũ. Qłd gͦe Si obedientia meritũ est.
nonne ex quo obedientia cȩpit meritũ cȩpit:
Factus ẽ inquit obediens. Quis factus est:¬
Xp̃c. Scm quid factus est: Scd̃m humanita¬
tẽ. Scd̃m humanitatẽ factus ẽ obediens. Scd̾m
diuinitatẽ sub eẽ ñ potuit. in qua equalis fuit.
Alia scriptura dicit. didicit ex his quȩ pas¬
sus ẽ obedientiã. Didicit quod nesciuit.
Quid nesciuit: Obedientiã. Subẽt nesciuit.
Non potuit in eo qͦͥd ȩqualis erat eẽ inferior.
Propt̾ea didicit qd̃ nesciuit. quia id qͦd in exel¬

Expanded text:
nitate sua ab aeterno perfectam bonitatem habuit; nitate sua ab aeterno perfectam bonitatem habuit; imo ipse perfecta bonitas fuit, ita in humanitate sua a prima conceptione, plenam et perfectam bonitatem accepit; non tunc primum obedientiam patiendi et moriendi habere coepit, quando pati et moexaltatus est a Patre, quia obediens factus est Patri. Ecce concedimus quod obedientia meritum est, exaltatio praemium. Quid ergo? Si obedientia meritum est, nonne ex quo obedientia coepit, meritum coepit? Factus est, inquit, obediens. Quis factus esthumanitatem. Secundum humanitatem factus est obediens, secundum divinitatem subesse non potuit in qua aequalis fuit. Alia Scriptura dicit: Didicit ex his quae passus est, obedientiam . Didicit quod nescivit. Quid nescivit? Obedientiam. Subesse nescivit; non potuit in eo quod aequalis erat esse inferior. Propterea didicit quod nescivit, quia id quod in excel
Abbreviated transcription (Latin):
beneficia impendit ds̃. & dona munificentiȩ
largit᷑. nonue hȩc ipsa faciendo a nobis ꝓ bene¬
ficiis sius amari & laudari meret᷑: aut quia
meret᷑ id̾o p̾ͥus dignus ñ fuit. aut minus fuit.
et oꝑe temporali creuit meritũ dĩ. & melior
se ipso factus ẽ ds̃: Nunquid ñ melius ẽ et
multomelius ut dicamꝰ. quia ȩterna bonitate
quȩ in ipso nunquã creuit. quia plena in ip¬
so & ꝑfecta semꝑ fuit. plene semꝑ & ꝑfecte bo¬
mis fuit. & dignus laudari & amari: Et qͣndo
opus tẽporale facit. & nobis benefacit. amari
s laudari a nobis meret᷑: & est meritũ ope¬
ris in illo ȩternũ. qđ nobis cẽporalit̾ ex hibet᷑.
N eq ideo modo ñ meret᷑ quia pͥus dignus fuit.
neq quia mͦ meret᷑ pͥus dignus ñ fuit. Est gͦ
meritũ in oꝑe quia qđ fit opꝰ ẽ bonitatis. &
ipsũ meritũ tam̃ cũ oꝑe inoꝑante ñ incipit.¬
qm̃ & ante exhibitionẽ oꝑis bonitas fuit ope¬
rantis. Similit̾ ds̃ homo qui sicut in diui¬

Expanded text:
beneficia impendit Deus, et dona munificentiae largitur; nonne haec ipsa faciendo a nobis pro beneficiis suis amari et laudari meretur? Aut quia meretur, ideo prius dignus non fuit aut minus fuit et opere temporali crevit meritum Dei, et melior seipso factus est Deus? Nunquid non melius est et multo melius, ut dicamus quod aeterna bonitate quae in ipso nunquam crevit quia plena in ipso et perfecta semper fuit plene semper et perfecte bonus fuit, et dignus laudari et amari? Et quando opus temporale facit, et nobis bene facit, amari et laudari a nobis meretur; et est meritum operis in illo aeternum, quod nobis temporaliter exhibetur. Neque ideo modo non meretur quia prius dignus fuit, neque quia modo meretur prius dignus non fuit. Est ergo meritum in opere, quia quod fit opus est bonitatis, et ipsuquoniam et ante exhibitionem operis, bonitas fuit operantis. Similiter Deus homo, qui sicut in divi
Abbreviated transcription (Latin):
papa constituit cereũ magnũ in
sabbato scõ paschȩ benedici: quẽ diaconus ac¬
cepta benedictione a sac̾dote benedicit. Hic
cereus xp̃m designat: in cera humanitatem.
in igne diuinitatẽ. Qui cathecuminos ad
baptismũ p̾cedit illuminans. sic̃ olun colũp¬
na ignis filios isrł mare rubrũ transeuntes
p̾cessit. ꝑ ignẽ illuminans: & obumbrans
ꝑ nubẽ. S ub eadẽ figura uixta consuetu-

Expanded text:
papa constituit cereum magnum in Sabbato sancto paschae benedici, quem diaconus accepta benedictione a sacerdote benedicit. Hic cereus Christum designat. In cera humanitatem, in igne divinitatem. Qui catechumenos ad baptismum praecedit illuminans, sicut olim columna ignis filios Israel mare Rubrum transeuntes praecessit, per ignem illuminans, et obumbrans per nubem . Sub eadem figura
Abbreviated transcription (Latin):
diuina qua fiet ut cuiq oꝑa sua
uel bona uel mala curncta in memoriam re¬
uocent᷑. & mentis intuitu mira celeritate
cernant᷑: ut accuset uel excuset scientia con¬
scientiã. att ita simul & om̃s & singłi iudi¬
cent᷑. Que nimirũ iis diuina libri nomen
accepit. In ea quippe quodã modo legitur.
quicquid a faciente recolit᷑.

Expanded text:
diuina, qua fiet, ut cuique opera sua, uel bona uel mala, cuncta in memoriam reuocentur et mentis intuitu mira celeritate cernantur, ut accuset uel excuset scientia conscientiam adque ita simul et omnes et singuli iudicentur. Quae nimirum uis diuina libri nomen accepit. In ea quippe quodam modo legitur, quidquid ea faciente recolitur.
Abbreviated transcription (Latin):
& qui aliqͥd sunt innumero ponuntur.
s scribunt᷑. Qui nichil sunt: nulli sunt.
nec scͥbi aut numerari habent. qui ni¬
chil sunt. E rgo om̃i habenti dabit᷑ &
abund̾abit. Om̃i habenti meritũ: dabi¬
tur premiũ. N on dixit habenti magnũ
meritũ. p̃miũ dabit᷑. & paruũ meritũ
habenti ñ cabit᷑: s om̃i in quĩt habenti
dabit᷑ & abundabit. Ergo etiã ille qui par¬
uũ meritũ habet cũ premiũ acceperit sa¬
tis habebit: quãuis ñ tm̃ habebit. quantũ¬
habebit ille qui magnũ meritũ habebit.
Solus ille excludit᷑ ⁊̃ ꝑcipiendo premio:
qui nichil habet de merito. Om̃s gͦ qui in
año moriunt᷑ beati sunt: quia pꝰ meritũ
uirtutis ad premiũ beatitud̃inis ꝑuemun.¬

Expanded text:
; et aliqui sunt, et in numero ponuntur ; et aliqui sunt, et in numero ponuntur et scribuntur. Qui nihil sunt, nulli sunt, nec scribi aut numerari habent, qui nihil habent. Ergo Omni habenti dabitur et abundabit : Omni habenti meritum, dabitur praemium. Non dixit habenti magnum meritum, praemium dabitur, et parvum meritum habenti non dabitur; sed omni, inquit, habenti dabitur et abundabit. Ergo etiam ille qui parvum meritum habet, cum praemium acceperit satis habebit, quamvis non tantum habebit, quantum ille qui magnum meritum habebit. Solus ille excluditur a percipiendo praemio qui nihil habet de merito. Omnes ergo qui in Domino moriuntur, beati sunt , quia post meritum virtutis ad praemium beatitudinis pe
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Beati mortrii: qui
moriuntur qui in carne
qua corpꝰ uiuit ex anima. & ẽ quȩlam
uita qua anima uiuit ex deo: nunc qui¬
fide &spe. contemplatione remanente
ailectione. Non gͥ nocere pot̾ anmniȩ
si corpꝰ uitã suã ꝑdit: qñ ipsa uitam
suam infi̾e o spe & caritate. ꝑsistens ñ
amittit. Nemo gͥ michi dicat. Qui par¬
nam fidẽ & spem paruã. & paruã carrta¬
tem habent: ñ saluant᷑. Ego non mensu¬
ro: crescant quantũ uolunt. Q uanto
maiores. tanto meliores. Tam̃ ego illos
conãempnare ñ audeo: quantũ uis par¬
uisint. Ex quo natisunt ex deo: filii sunt
dei. Putas quia magnos filios suos ds̃¬
saluabit: & paruos condempnabit:
Scriptura michi dicit. Imꝑfectum meũ
uiderunt ocłi tui: & inlibro trio om̃s¬
seribent᷑. Si om̃s : gͦ parui & magni.
Quid est oculi tui uiderunt: Approba¬
uerunt. Q ud ẽ in libro scribentur:
Saluabunt᷑. Ergo imꝑfecti quoq salua¬
buntͦ. Qui enĩ imꝑfecti sunt aliqͥd sunt:¬

Expanded text:
dicit: « Beati mortui qui moriuntur qui, in carne qua corpus vivit ex anima, et est quaedam vita qua anima vivit ex Deo. Nunc quifide et spe, contemplatione, remanente dilectione. Non igitur nocere potest animae, si corpus vitam suam perdit, quando ipsa vitam suam, in fide, et spe et charitate persistens, non amittit. Nemo ergo mihi dicat: Qui parvam fidem, et spem parvam et parvam charitatem habent, non salvantur. Ego non mensuro. Crescant quantum volunt. Quanto majores, tanto meliores. Tamen ego illos condemnare non audeo quantumvis parvi sint. Ex quo nati sunt ex Deo, filii sunt Dei. Putas quia magnos filios Deus salvabit, et parvos condemnabit? Scriptura mihi dicit: « Imperfectum meum viderunt oculi tuiscribentur . Si omnes, ergo et parvi et magni. Quid est oculi tui viderunt? Approbaverunt. Quid est in libro scribentur? Salvabuntur. Ergo imperfecti quoque salvabuntur. Qui enim imperfecti sunt aliquid sunt
Abbreviated transcription (Latin):
plus estuat atq aliꝰ minꝰ: ita illic in uno
igne ñ unus ẽ modus incendii. quia qͦd
hic diu̾sitas corꝑum. hoc illic agit diu̾si¬
tas peccatorũ: ut ꝙ ignẽ ñ dissimilẽ ha¬
beant. & tñ eosdẽ singłos dissimilit̃ exu¬
at. Ouiomͦꝰ iustũ sit ut ꝓ tẽꝑali culpa ȩt̾na

Expanded text:
plus aestuat atque alius minus, ita illic in uno plus aestuat atque alius minus, ita illic in uno igne non unus est modus incendii; quia quod hic diversitas corporum, hoc illic agit diversitas peccatorum, ut et ignem non dissimilem habeant, et tamen eosdem singulos dissimiliter exurat.
Abbreviated transcription (Latin):
anet dissimilitudo passo¬
rũ etiã in similitudine passionũ: et
licet sub eodẽ torm̃to ñ ẽ id̾e uirtus s uiti¬
um. Nam sicut sub uno igne aurũ ruti¬
lat. palea fumat. & sub eadem tribula stipu¬
lȩ cõminuunt᷑. frum̃ta purgant᷑. nec ideo
cũ oleo amurca confundit᷑. quia eode preli
pondere expͥmit᷑: ita una eadẽq uis irru¬
ens bonos ꝓbat. purgat. eliquat: malos dãp¬
nat. uastat. ext̾minat. Tantũ inter ẽ: non¬
ipsũ ȩternũ ignẽ ꝓ diu̾sitate me¬
ritorsi quãuiis malorũ. aliis leuiorẽ. aliis
futurũ ẽt̃ grauiorẽ: siue ipsiꝰ uis at ar¬
dor ꝓ pena digna cuiꝰq uariet᷑. siue ipse
equalit̾ ardeat. s non equali molestia sen
tiat᷑. nus quide ẽ gehenne ignis: s ñ om̃s
uno mͦ crutiat peccatores. Umꝰcuiꝰq &
enĩ quantũ exigit culpa: tantũ illic sen¬
tiet᷑ pena. Namsicut in hoc mundo sub
uno sole multi constituunt᷑. nec tñ eiꝰdẽ
solis ardorẽ equalit̃ sentiunt. qͥa alius

Expanded text:
anet dissimilitudo passorum etiam in similitudine passionum, et licet sub eodem tormento, non est idem virtus et vitium. Nam sicut sub uno igne aurum rutilat, palea fumat; et sub eadem tribula stipulae comminuuntur, frumenta purgantur, nec ideo cum oleo amurca confunditur, quia eodem preli pondere exprimitur; ita una eademque vis irruens bonos probat, purgat, eliquat; malos damnat, vastat, exterminat. Tantum autem inipsum aeternum ignem pro diuersitate meritorum quamuis malorum aliis leuiorem, aliis futurum esse grauiorem, siue ipsius uis adque ardor pro poena digna cuiusque uarietur, siue ipse aequaliter ardeat, sed non aequali molestia sengehennae ignis; sed non omnes uno modo cruciat peccatores. Uniuscujusque enim quantum exigit culpa tantum illic sentietur poena. Nam sicut in hoc mundo sub uno sole multi constituuntur; nec tamen ejusdem solis ardorem aequaliter sentiunt; quia alius
Abbreviated transcription (Latin):
rũ est. Et uerũ est quia mirum ẽ : nec ta¬
mensic mirũ est. quia opus dei ẽ. Non est
mirũ: simirabilis mrabilia operat᷑. Quiomͦ
inquis corpus unũ. eode temꝑe in diu̾sis
locis ẽẽ potest: Hic ẽ. ibi ẽ. & totũ utrobi¬
q ẽ: & in multis locis similit̾. Noli mirari.
Qui locũ fecit corpus fecit: o locũ in cor-¬
pore e corpus in loco. Et qui fecit ut corpꝰ
unũ in loco uno ẽẽt: fecit sicut uoluit. &
si uoluisset alit̾ facere potuisset. Nam &
quando uult alit̾ facit: & ẽ sicut ipse uult
semꝑ. Qiuia autẽ sic ipse fecit ut corpꝰ unũ
in loco eẽt. tu quod factũ ẽ uidisti: & nescis
aliuil insi qͦd factũ ẽ qͦd uidisti. Iccͥco mira¬
ris qñ aliud uides uł audis: quã uidere &
audire consueuisti. Ipse autẽ ñ miratur
qñ aliud facit. quã qͦd facere consueuit:
quia qñ illud fecit. sciuit. & t̃c̃ quod potu
mirari cęperis. & dixerit tibi force cogitatio

Expanded text:
rum est. Et verum est quia mirum est; nec tarum est. Et verum est quia mirum est; nec tamen sic mirum, quia opus Dei est. Non est mirum, si mirabilis mirabilia operatur. Quomodo, inquis, corpus unum eodem tempore in diversis locis esse potest? Hic est, ibi est, et totum utrobique est, et in multis locis. Similiter noli mirari. Qui locum fecit corpus fecit, et locum in corpore, et corpus in loco. Et qui fecit ut corpus unum in loco uno esset, fecit sicut voluit; et si voluisset, aliter facere potuisset. Nam et quando vult aliter facit, et est sicut ipse vult semper. Quia autem sic ipse fecit, ut corpus unum in loco uno esset, tu quod factum vidisti, et nescis aliud nisi quod factum est quod vidisti, idcirco miraris quando aliud vides vel audis, quam videre et audire consuevisti. Ipse autem non miratur, quando aliud facit quam quod facere consuevit, quia quando illud fecit, scivit et tunc quod alitemirari coeperis, et dixerit forte tibi cogitatio