comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis effecta est. Inde ipse saluate. Qui credit
in me inquit. transitum facit a morte ad uitama.
Cetera uͦ spe completa sunt in cis qui ũddum ex
hac uita emigrarunt. Nunc eũi cũ lapsus nrõs
ꝑiculosissimos cogitamus: non cessant a lacrimi s
oculi. Tunc aut̃ eximet oculos nr̃os alacrimis.
quando & pedes a lapsu. Quia tunc nullus erit
lapsus ambulantiũ pedũ: quando iustrinȩ cartus
nullũ erit lubricũ. Hunc uͦ quãuis firma sit
iubtinur edomare substernimꝰ. in ipso ꝓrsus oꝑe
quo eam subditam castigamꝰ. non in ea cadere meg¬
nũ est. Hon mn ea libi quis potest: Quaꝓpt̃. quia
& in carne sumꝰ. & in carne ñ sumꝰ: in carne enĩ
sumꝰ. co unculo qͦd nũdum selutũ est. qͦd dissolui
o esse cũ xp̃o multomagis optimũ: non aut̃ sumꝰ
extremis animȩ partib adhuc lubricũ sentiamꝰ.:
addi quem admodum ad spem ꝑtineat. qͦd ita canit᷑.
uelut iam sit effectum. Exemit inquit oculos
meos a lacrimis. pedes meos a lapsu. & tam̃ non

Expanded text:
fidelis effecta est: unde ipse Salvator, «Qui credit in me,» inquit, «transitum facit a morte ad vitam» . Caetera vero spe completa sunt in eis qui nondum ex hac vita emigrarunt. Nunc enim cum lapsus nostros periculosissimos cogitamus, non cessant a lacrymis oculi: tunc autem eximet oculos nostros a lacrymis, quando et pedes a lapsu. Quia tunc nullus erit lapsus ambulantium pedum, quando infirmae carnis nullum erit lubricum. Nunc vero, quamvis firma sit is, quam jubemur edomare, substernimus; in ipso prorsus opere quo eam subditam castigamus, non in ea cadere magnum est: non autem in ea labi, quis potest? 8. Quapropter quia et in carne sumus, et in carne non sumus in carne enim sumus eo vinculo quod nondum solutum est, quod «dissolvi et esse cextremis animae partibus adhuc lubricum sentiamus, audi quemadmodum ad spem pertineat quod ita canitur velut jam sit effectum, «Exemit,» inquit, «oculos meos a lacrymis, pedes meos a lapsu:» et tamen non
Abbreviated transcription (Latin):
tter redeuntib. quia tu nobis factus es uia. Benedictꝰ¬
in nomine suo: sicut in guangłio dicit. Ego ueni in¬
nomine patris mei. & ñ accepistis me: si aliꝰ uenerit
in nomiue suo. sllũ accipietis. Benediximꝰ uos de domo
am̃. Credo qͦs ista uax magnoꝵ. est ad pusillos. eoꝵ
seilicet magnoꝵ qui uerbũ dm̃ apud dm̃ sicut in hac
uita possinit m̃te contingunt: & tam̃ sermonẽ suum

Expanded text:
iter» redeuntibus, quia tu nobis factus es via. iter» redeuntibus, quia tu nobis factus es via. in nomine Dominomine Patris mei, et non accepistis me: si alius venerit in nomine suo, illum accipietis» . «Benediximus vos de domo Domini.» Credo quod ista vox magnorum est ad pusillos, eorum scilicet magnorum qui Verbum Deum apud Deum, sicut in hac vita possunt, mente contingunt; et tamen sermo
Abbreviated transcription (Latin):
hos ñ eẽt. factus nͥ esset passus: ñ tam̃ hoc ab ers
a quib passus ex factus t̃. Nam illi qui edificabant
reꝓbauerunt. s in co qͦd dñs occulte dificabat. fecit
in caput anguli. quod illi reꝓbauerunt. & est mi¬
rabilis in oculis nr̃is. In oculis interioris hominis.
in oculis credentiũ. sꝑantiũ. diligentiũ. ñ in ocłis
carnalib coꝵ qui quasi hominẽ contẽpnendo
inclinauit aurem suam ttͥi. Oindieb meis inuoca.¬
ui: dies suos cõmemorans ueteres. Unde nͦ dieit.
Hic est dies quem fecit dñs. id est quo mͥ salutẽ dedit.
Nic est dies. ae quo dixit añs. Tempore acceptabili exau¬
diui te: & in die salutis adiui te. Id. ẽ. dies. quo ille
mediator factus ẽ. in caput anguli. Ex ulteius ergo
de longinqua ꝑegrinatione reuertentes seiunginur
ab eis qui oderant pacem. cũ quib eramꝰ pacifici: &
cũ loquertmꝰ eis debellabant nos gratis. bene ꝓspera

Expanded text:
hoc non esset factus, nisi passus esset; non tamen hoc ab eis hoc non esset factus, nisi passus esset; non tamen hoc ab eis a quibus passus est, factus est. Nam illi qui aedificabant, reprobaverunt; sed in eo quod Dominus occulte aedificabat, fecit in caput anguli quod illi reprobaverunt. «Et est mirabilis in oculis nostris:» in oculis interioris hominis, in oculis credentium, sperantium, diligentium; non in oculis carnalibus eorum qui quasi hominem contemnendo rinclinavit aurem suam mihi, et in diebus meis invocavi» ; dies suos commemorans veteres: unde modo dicit, «Hic est dies quem fecit Dominus;» id est, quo mihi salutem dedit. Hic est dies de quo dixit, «Tempore acceptabili exaudivi te, et in die» «salutis adjuvi te» ; id. est, dies quo ille mediator factus est in caput anguli. «Exsultemus» ergde longinqua peregrinatione revertentes sejungimur ab eis qui oderant pacem, cum quibus eramus pacifici, et cum loqueremur eis, debellabant nos gratis; «bene prospera
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad domũ dĩ. In uoce exultationis ꝙ confessionis
soni festuntatem caebrantis. Hȩc est et̾na beatitido
iustoꝵ: qua beati sunt qui inhabitant in domo dei.
iusti intrabunt in eas. Has saltem nemo intrat
iniustas. in illam iherłem quȩ ñ recipit incircum¬
cistim. ubi dicit᷑. canes foras. Satis sit quod in lon¬
ginqua ꝑegrinatione mea in habitaui. cũ tab̃nadis
cedar: &cũ his qui oderant pacem eram pacificus. ꝓuili
usq infinẽ ꝑmpetionẽ maloꝵ. s heç portȩ dñi iusti¬
me: & factus es mͥ in salutẽ. Quã sepe ostenditur
landis dũ esse ista confessio. non uuluera medico os¬
Rerto es: sed de ꝑcepta sanitate gr̃as agens. Ipse autẽ
quem repbauerunt ędifican tes. hic factus est in
ut duos conderit in se: in unũ nouũ hominẽ fa¬
cicus pacem. & cõmutaret utrosq in uno corpore
do. cireñcisionẽ selicet ao p̃putiũ. Adño factũ est
ci. Io est capita anguli. ⁊ dño factust̃. Quãuis ẽi

Expanded text:
usque ad domum Dei, in voce exultationis et confessionis, soni festivitatem celebrantis» : haec est aeterna beatitudo justorum, qua beati sunt qui inhabitant in domo Dei, «justi intrabunt in eas.» Has saltem nemo intret injustus, in illam Jerusalem quae non recipit incircumcisum, ubi dicitur, «Canes foris» . Satis sit quod in longinqua peregrinatione mea «inhabitavi cum tabernaculis Cedar,» et «cum his qui oderunt pacem eram pacificus» : pertuli usque in finem peme, et factus es mihi in salutem.» Quam saepe ostenditur laudis esse ista confessio, non vulnera medico ostendens, sed de percepta sanitate gratias agens. Ipse autem quem reprobaverunt aedificantes:» nam «hic factus est in Ut duos conderet in semetipsum, in unum novum hominem, faciens pacem, et reconciliaret utrosque in uno corpore Deo , circumcisionem scilicet et praeputium. A Domino factus estactus est. Quamvis enim
Abbreviated transcription (Latin):
Inhs dieb meis innocaui: quia ego & alibi clamo.
educ at carcere animã meã. Et qñ in die salutis
quẽ mhͥ p̃stitit adiuuat me: intrat in conspectu ciꝰ
gemnitꝰ c̃peditoꝵ. In his ec̃i dieb meis. circũded eõt
me dolores mortis. ꝑicula inscrm inuenert̃ me:
quȩ nͥ ab erranẽ abstt̃. ñ uiuenirent me. Nc̃ aut̃
ilia me inuenerunt: ego uͦ ea ñ inuemebã. qͥ gau¬
detum x̾peris scłi. in quib plus fallunt pericula
lium eui dictum est. da nobis auxiliã de tͥbulatiõe.
& uana salus hominis. Ego enĩ de uana salute ho.¬
minis gaudendũ & exultandũ arbitrabar. Sed cũ
audissem a dño meo. beati lugeutes qm̃ ipsi conso¬
labunt᷑ : non expectatu ut prius amuterem bona
temporalia quib male oblectabar. & tc̃ lugerẽ: sed
aitendi in eandem tpsam miseriã meã qua talib
oblec tabar. quȩ o amutere formidarẽ. & tenert ñ

Expanded text:
«In» his «diebus meis invocavi;» quia ego et alibi clamo, «In» his «diebus meis invocavi;» quia ego et alibi clamo, «Educ de carcere animam meam» : et quoniam in die salutis, quam mihi praestitit, adjuvit me; intrat in conspectum ejus gemitus compeditorum . In his enim diebus meis, «Circumdederunt me dolores mortis; pericula inferni invenerunt me:» quae nisi aberrantem abs te non invenirent me. Nunc autem illa me invenerunt: ego vero ea non inveniebam, qui gaudebam prosperis saeculi, in quibus plus fallunt pericula lium, cui dictum est, «Da nobis auxilium de tribulatione, et vana sulus hominis» . Ego enim de vana salute hominis gaudendum et exsultandum arbitrabar; sed cum audissem a Domino meo, «Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur» , non exspectavi ut prius amitterem bona temporalia quibus male oblectabar, et tunc lugerem: sed attendi in eamdem ipsam miseriam meam qua talibus oblectabar, quae et amittere
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ filiũ suũ qui iã dixerat. tẽpore acceptabili ex¬
audiui te. & in die salutis adiuni te: Audisti
ex ore p̃dicatoris uenientis ad te pedib speciosis.
ecce nc̃ tempꝰ acceptabile. ecce nc̃ dies salntis. & cre¬
didisti. & in aieb tuis inuocasti ꝙ dixisti. O dñe.
erue animã meã. Sunt quidẽ ista. s & dies in cos
magis inquit possũ dicere dies miseriȩ meȩ. dies
mortalitatis icȩ. dies sedm adã plenos laboris &
sndoris: dies scdem uetustatẽ putredinis. Ego eñi
iacens infixus inlimo ꝓfandi. & in psalmo alio ex.¬
clamaui: ecce ueteres posuisti dies meos. In his die¬
b meis inuocani. Distant quippe dies mei. a dieb
dñi mei᷑. Dies meos dico quos tpse fecim priuata
audatia. qua deserui cũ. Et qm̃ ubiq ipse regnat.
& est om̃p̃s. atq om̃itenens: merui careerẽ. id est
ignorantiȩ tenebras. & cõpedos mortalitatis accepi.

Expanded text:
Deus Filium suum , qui jam dixerat, «Tempore acceptabili exDeus Filium suum , qui jam dixerat, «Tempore acceptabili exaudivi te, et in die salutis adjuvi te» ? Audisti ex ore praedicatoris venientis ad te pedibus speciosis, «Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis» : et credidisti, et in diebus tuis invocasti, et dixisti, «O Domine, erue animam meam.» Sunt quidem ista: sed dies meos magis, inquit, possum dicere dies miseriae meae, dies mortalitatis meae, dies secundum Adam, plenos laboris et sudoris, dies secundum vetustatem putredinis. Ego enim jacens, «infixus in limo profundi» , et in alio psalmo exclamavi, «Ecce veteres posuisti dies meos» : «in» his «diebus meis invocavi.» Distant quippe dies mei a diebus Domini mei. Dies meos dico, quos ipse mihi feci privata audacia, qua deserui eum: et quoniam ubique ipse regnat, et est omnipotens atque omnitenens, merui carcerem; id est, ignorantiae tenebras, et compedes mortalitatis accepi.
Abbreviated transcription (Latin):
meȩ. ac non potius aut idco diligimꝰ qͥ exaudinit.
exaudiet: An quia dilectionẽ spes solet accendere
Ergo ideo dilpxi. qm̃ exiudiet: uos gxaudict. qm̃a in¬
gͥ tria hec. fides. spes. capitas. Quia credidisti: sꝑasti.
qͥa sperasti: il dilexisti. Iam si queram unde crediderit
anima inclinasse sibi aurem dm̃ suũ: nonne respon¬
debit. quia pͥor dilexit nos. & filio ꝓpͥo ñ pepercit.
s ꝓ nobis om̃ib tradidit eũ : Quomͦ cm̃ inuocabt̃
credent quem ũ audierunt: quomͦ aut̃ audient.
sine p̃dicante: Aut quomͦ p̃dicabunt. nͥ mittantur:¬
Cũ hec om̃ia gesta erga me cernerẽ. quomͦ ñ crede¬
rem qͦo inclinauit añs aurẽ suã mͥ: Ꝙ sic cõmenda¬
uit in nobis dilectionẽ suã. ut ap̃c ꝓ inpiis more¬
retur. Cũ gͥ hoc mͥ annuntiarent speciosi pedes
ciꝰ inclinatam mͥ. & indieb meis inuocan. Et qui
sunt dies tui. qm̃ dpcisti in dieb meis in uocani:
An forte illi quib utnit plenitudo tẽporis. &misit

Expanded text:
meae?» ac non potius aut ideo diligimus quia exaudiviexaudiet?» An quia dilectionem spes solet accendere, Ergo ideo dilexi, quoniam exaudiet; ideo exaudiet, «quoniam inergo tria haec, fides, spes, charitas : quia credidisti, sperasti; quia sperasti, dilexisti. Jam si quaeram unde crediderit anima inclinasse sibi aurem Deum suum; nonne respondebit: Quia «prior dilexit nos, et Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus trcredent quem non audierunt? Quomodo autem audient sine praedicante? aut quomodo praedicabunt, si non mittanturCum haec omnia gesta erga me cernerem, quomodo non crederem quod inclinavit Dominus aurem suam mihi? Et sic commendavit in nobis dilectionem suam, ut Christus pro impiis moreretur . Cum igitur haec mihi annuntiarent speciosi pedes ejus inclinatam mihi, «et in diebus meis invocavi.» 3. Et qui sunt dies tui, quoniam dixisti, «In diebus meis invocavi?» an forte illi quibus venit plenitudo temporis, et misit
Abbreviated transcription (Latin):
nis meţ. Cantet hoc anima quȩ ꝑggri.¬
natur a dũo. cantet hoc ouis illa. quȩ
errauerat. Cantet hoc filius ille qui
mortuus fuerat. & reuixit: ꝑierat & inuentus est.
Cantet hoc anima nr̃a tr̃s & faii lmm̃i: crudiamur

Expanded text:
nis meae.» Cantet hoc anima quae peregrinatur a Domino, cantet hoc ovis illa quae erraverat, cantet hoc filius ille qui mortuus fuerat et revixit, perierat et inventus est ; cantet hoc anima nostra, fratres et filii char
Abbreviated transcription (Latin):
Dicunt eñi a non faciunt. Utde. nͥ qͥa utilia
non eredunt esse quȩ dicunt : Sunt ant̃ alii
qui eredunt. & non loquunt᷑ qͥd credunt: uel
pigritia uł timore. Nam & ille seruus quãuis
talentum habuerit. tamen quia crogare noluit:
audit a año iudice. Serue nequã opiger. Et
alio guangłii loco aictũ.t̃. qͦͥd multi ge pͥncipib
iudcoꝵ credidissent in eũ. sed non cũ confitebant᷑ :
nẽ gepellertnt᷑ ac synagogis. Sed ꝑtiam ipsi re¬
p̃hensi: atq imꝓbati sunt. Sequitur cm̃i cuangłi¬
sti dicens. Amaucrunt cñi głam hominũ magis.
quã dĩ. Si gͦ o illi qui uerũ qͦd loquunt᷑ non ere.

Expanded text:
quia utilia non credunt esse quae dicunt? Sunt autem alii qui credunt, et non loquuntur quod credunt, vel pigritia, vel timore. Nam et ille servus quamvis talentum habuerit, tamen quia erogare noluit, audit a Domino judice: «Serve nequam et piger.» Et alio Evangelii loco dictum est quod multi ex principibus Judaeorum credidissent in eum, sed non eum confitebantur, ne expellerentur de synagogis; sed etiam ipsi reprehensi atque improbati sunt: sequitur enim Evangelista dicens, «Amaverunt enim gloriam hominum magis quam Dei» . Si ergo et illi qui ver
Abbreviated transcription (Latin):
exsmus. doici nͥ gibitũ: audi exitũ. Uasa figuli
ꝓbat forichxẽ aut scr iptura &. homines iustos tẽp¬
tatio tribulationis. Si sic sunt homines insti
quonꝰ uasa figuli: nccesse est ut uasa figuli in
trent. Ꝙ non quando intrant. iamsecurris est
figatus: s cum exierint. Dñs aut̃ sccurus ẽ: qͥa
nouit qui sunt ei : uouit qui in fornace ñerepent.
Illi non crepant. qui non habent uentũ suꝑbiȩ.
Humilitas gͥ custodit in onũ temptatione. quia aͥ
conualle plorationis ascendianis cautantes cari¬
ticũ gradu: & custodit dsił introitã ut salui

Expanded text:
itum;» audi, «exitum. Vasa figuli probat fornax,» ait Scriptura, «et homines justos tentatio tribulationis» . Si sic sunt homines justi, quomodo vasa figuli; necesse est ut vasa figuli fornacem intrent. Et non quando intrant, jam securus est figulus, sed cum exierint. Dominus autem securus est, quia novit qui sunt ejus , et novit qui in fornace non crepent. Illi non crepant, qui non habent ventum superbiae. Humilitas ergo custodit in omni tentatione: quia a convalle plorationis ascendimus cantantes Canticum graduum; et custodit Dominus introitum, ut salvi
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ dixissent. ergo inquinit errauimꝰ a uia uerita¬
tis: & iisticit lumen non lixit nobis. & sol nĩ ortus
est nobis. Nũqͥd non iste sol om̃ib impiis orit᷑. illo
instruente de quo dictum ẽ. qui facit solem suũ
oriri suꝑ bonos & malos: Ergo aliũ solem fecit
as̃ qui oritur suꝑ bonos & malos. istum quẽ uidẽt
oobom & mali: alus est auit̃ ille sol non factus
s genitus. ꝑ quẽ facꝰta sunt om̃ia. ubi ẽ intelligen¬
tia incõmutabilis ueritatis. De iꝑso dicunt spii.

Expanded text:
quiunt, «erravimus a via veritatis et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis» . Numquid non iste sol omnibus impiis oritur, illo instituente de quo dictum est: «Qui facit solem suum oriri super bonos et malos» ? Ergo alium solem fecit Deus, qui oritur super bonos et malos, istum quem vident et boni et mali; alius est autem ille sol, non factus, sed genitus, per quem facta sunt omnia, ubi est intelligentia incommutabilis veritatis: de ipso dicun
Abbreviated transcription (Latin):
ille a dixisit. iam eece est manꝰ dextere meȩ. iam
degi ertdeit in xp̃m. acccpi potestatem int̃ filios
di esse: quid est quod as̃ tegumentũ ieũ ẽ. adhuc
supra ia t̃ soꝑ manũ agxtere mex: sequit᷑. ꝑ diem
sol non uret te. neq luna ꝑnoctem. Ad hoc igitur

Expanded text:
xisset, Jam ecce est manus dexterae meae, jam elegi credere in Christum, accepi potestatem inter filios Dei esse, quid est quod Deus tegumentum meum est adhuc supra, id est, «super manum dexterae» meae? sequitur, «Per diem sol non uret te, neque luna per noctem.» Ad hoc igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ecuiiprs est iste psalmus coꝵ: quont
titians est canticũ graduũ. Plures cũ
sant signislcantes ut iĩ in pͥmo coꝵ
andistis. ascensũ nr̃m qui fit in coibe
ad dm̃ i conualle plorationis. id.c̃. ab humilitate
contribulanonis. Asctasus cr̃a nulis nobis ñ potest
esse. nͥ pͥmo humilia. tis a conualle
nobis ascendendum esse meminerimꝰ.
Conuallis cũi: terix locus est acp̃ssus. Sient loca
t̾re alta montes ccolles: ita contialles locꝰ humił.
Ne dũ p̃proꝑe & p̃postere quęrimꝰ exaltari : non
ascendamus. s ruamꝰ. Docuit autẽ ipse an̾s a
conualle plorationis ascendenat᷑: quando ꝓ nob̾
humiliari usq ad mortẽ crucis epati dignat᷑ est.
Hoc exemplũ. ñ derelmnquans. Istam conuallem
plorationis. martsris intellexerunt. Unde uttrb¬

Expanded text:
psalmus eorum quorum titulus est, «Canticum graduum.» Plures enim sunt significantes, ut jam in primo eorum audistis, ascensum nostrum, qui fit in corde ad Deum, a convalle plorationis, id est, ab humilitate contribulationis. Ascensus enim utilis nobis non potest esse, nisi primo humiliati , a convalle nobis ascendendum esse meminerimus convallis enim terrae locus est depressus: sicut loca terrae alta montes et colles, ita convallis locus humilis; ne dum praepropere et praepostere quaerimus exaltari, non ascendamus, sed ruamus. Docuit autem ipse Dominus a convalle plorationis ascendendum, quando pro nobis hHoc exemplum non relinquamus. Istam convallem plorationis martyres intellexerunt, et inde ut
Abbreviated transcription (Latin):
plectebatar sponsus sponsam. supponens sinistrã
ad consolationt̃. imponens dexterã an ꝓtectionem :¬
Sinistra inqͥt eiꝰ sub capite meõ. Os̃ illã dat. Ideo
sinstra eiꝰ: quia om̃ia ista tenꝑalia as dat. Quã
uani sunt. quã impii. qui ab idolis. a demonibꝰ ista
a demonib habent ea. s non a demonib isti donant᷑.
Item multi petunt a dõ: e nonbabent. Nouit enĩ
ille dispens are sinisttã: qui uocat ad dextrã. E rgo
si est sinistra: sit sinistra. s sub capite sit. Sup᷑ illã
sit caput tuũ. id. E supra illã sit fides tua: ubi ha¬
bitit xp̃o. Noli temporalia p̃ponere fidei tuȩ: ꝙ ñ
erit sinistra supra caput tuũ. S om̃ia tẽporalia subde
sioci tuȩ ⁊cofidem tuam p̃pone om̃ib tẽporalib.  crit
sinistra sub capite tuo. & recte dextra ciꝰ cõplecbetur
tt. Auoi hoc tpalt̃ expõmi in ꝓuerbiss qͥd es sinis tra

Expanded text:
plectebatur sponsus sponsam, supponens sinistram plectebatur sponsus sponsam, supponens sinistram ad consolationem, imponens dexteram ad protectionem? «Sinistra,» inquit, «ejus sub capite meo.» Deus illam dat: ideo sinistra ejus, quia omnia ista temporalia Deus dat. Quam vani sunt, quam impii, qui ab idolis, a daemonibus ista daemonibus, habent ea; sed non a daemonibus ista dantur. Item multi petunt a Deo, et non habent. Novit enim ille dispensare sinistram, qui vocat ad dexteram. Ergo si est sinistra, sit sinistra; sed sub capite sit: supra illam sit caput tuum, id est, supra illam sit fides tua, ubi habitat Christus. Noli temporalia praeponere fidei tuae; et non erit sinistra super caput tuum: sed omnia temporalia subde fidei tuae, et fidem tuam praepone omnibus temporalibus; et erit sinistra sub capite tuo, et recte dextera ejus complectetur te. 10. Audi hoc ipsum exponi in Proverbiis, quid est sinistra
Abbreviated transcription (Latin):
atq germana: ds erat. Isti aut̃ de quib dic̃ dauid:
quia os eoꝵ locutũ est uanitatẽ. & dext̾a coꝵ dextã
iniquitatis: non hinc cos rep̃hendit quia his om̃ib
habundabant. s quia os eoꝵ locutũ ẽ. uanitatem.
Qd eñi sequit᷑ : Cũ enumerasset copias eoꝵ. ait. Dea.¬
tũ dixert᷑ ppłm. cui hec sunt. Hec est uanitas
quam locutũ. ẽ: os eoꝵ: qͦd beatũ dixerunt ppłm
cui hȩc sunt. Tũ qͥd dicis qui nosti dͥd est sinistra.
a qͥo est dextera: Sequit᷑ a dicit. Pcatus ppłs euius
est añs dõ ipsius. Intendat gͦ caritas ur̃ã. Uidimus¬
sinstiã. uidimꝰ a dextrͣa. Audi hoc confirmatam.
in canticis cantico. Sinistra ciꝰ inqͥt. sub capite
meo. Sponsa dicit de sponso. ade ap̃o eccłia. in am.¬
plexu putatis & castitatis. Quid ait s s imstra enis
sub capitt meo. & dext̃a eiꝰ cõplectetur me. Qo autẽ.
quia sursũ erat dextra. deorsã sinistra. & sic com.¬

Expanded text:
atque germana Deus erat. Isti autem de quibus dicit David atque germana Deus erat. Isti autem de quibus dicit David quia «os» eorum «locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis;» non hinc eos reprehendit, quia his omnibus abundabant, sed quia «os» eorum «locutum est vanitatem.» Quid enim sequitur? Cum enumerasset copias eorum, ait: «Beatum dixerunt populum cui haec sunt.» Haec est vanitas quam locutum est os eorum, quod «beatum dixerunt populum cui haec sunt.» Tu quid dicis, qui nosti quid est sinistra, et quid est dextera? Sequitur et dicit: «Beatus populus cujus est Dominus Deus ipsius» sinistram, vidimus et dexteram. Audi hoc confirmatum in Canticis canticorum: «Sinistra ejus,» inquit, «sub capite meo.» Sponsa dicit de sponso, de Christo Ecclesia in amplexu pietatis et charitatis. Quid ait? «Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me» . Quid autem, quia sursum erat dextera, deorsum sinistra, et sic com
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ sinistra illam habebat: ñ ꝓdextem. Hã dext̾am
ñ habebat. nͥ apud dm̃ ꝑpetiam: & sempnternam
stlicitatem. Ioeo concessa est ꝑcutienda sinistra.
& susfecit ei aextera. Quomꝰ ꝑcussa est sinistra:
Temptationib diaboli. Abstulit sabito diabolus
ꝑmissus quidem a do̾: ut iustas ꝓbarct᷑. impiꝰ pu.¬
turetar. abstulit om̃ia. S iob qui nouetat si¬
nistiũ simstrã esse. & dexterã non ił dexterã:
quomꝰ st ttmut ad aexterã. & exiltauit in dñosͣ
Consolatus est dampna. quia non est passus dampnium.
De interiorib diuitiis. dd̃ plenũ cor habebat. Dñs inqͥt¬
dedit. dñs abstulit: sicut dño placuit ita factũ est.
sit nom̃ dm̃ benedictum. Hec crat dextra ipsiꝰ. ipse
dñs. ipsa uita gcna: illa lucis possesllo. fons uite lum̃
in lumine. In ebriabunt᷑ ab ubertate domꝰ tuȩ: ipsa
erat dextera. Sinistra ul erat ꝓ aduitorio consolatioĩs.
ñ ad firmam̃tum felicitatis. Nã felicitas eiꝰ uera.

Expanded text:
dextera; nam dexteram non habebat nisi apud Deum perpetuam et sempiternam felicitatem. Ideo concessa est percutienda sinistra, et suffecit ei dextera. Quomodo percussa est sinistra? Tentationibus diaboli. Abstulit subito diabolus; permissus quidem a Deo, ut justus probaretur, impius puniretur; abstulit omnia: sed Job qui noverat sinistram sinistram esse, et dexteram nonnisi dexteram, quomodo se tenuit ad dexteram? Exsultavit in Domino, consolatus est damna, quia non est passus damnum de interioribus divitiis; Deo plenum cor habebat. «Domindedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . Haec erat dextera ipsius, ipse Dominus, ipsa vita aeterna, illa lucis possessio, fons vitae, lumen in lumine. «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae:» ipsa erat dextera. Sinistra vero erat pro adjutorio consolationis, non ad firmamentum felicitatis. Nam felicitas ejus vera
Abbreviated transcription (Latin):
motus est pes: iam putas te in aliquo gradu. tẽ.
Inde cades si suꝑbus es: quia humilis in conualle
plorationis dices. Ne des ad moucndũ pedem
ineũ. Et si breuis ꝑsalmus est: longa tamen
tractatio. & longus sermo. Punte st̃o. quia
uobis sieri. si quis uos militaris inuitaret. ut
ad mensã sint mensura bibere cogerit: Liccat
nobis hoc facere in sermone diuino. ut mebri¬
emini co satiemini: quemadmodũ o dnͣs pluuia
sua temporali terram dignatꝰ. E. irrigare. ut cũ
maiore gaudio nos ire sineret ad locũ martyrũ.
sicut hesterna die ꝓmiserã. Illi em̃ margͥres
sine labore: hic sunt nobiscum Explicit Ue

Expanded text:
motus est pes tuus, jam putas te in aliquo gradu esse: motus est pes tuus, jam putas te in aliquo gradu esse: inde cadis, si superbus es; quia humilis in convalle plorationis dicit, «Ne des ad movendum pedem meum.» 15. Etsi brevis Psalmus est, longa tamen tractatio, et longus sermo. Putate, fratres, vobis fieri, si quis vos militaris invitaret, et ad mensam sine mensura bibere cogeret? Liceat nobis hoc facere in divino sermone, ut inebriemini et satiemini, quemadmodum et Dominus pluvia sua temporali dignatus est terram irrigare, ut cum majore gaudio nos sineret ire ad locum martyrum, sicut hesterno die promiseramus. Illi enim martyres sine labore hic su
Abbreviated transcription (Latin):
cmemorants̃: quod paulo ante cõmemorauis
fioelis as̃ qui non ꝑmirtit uos temptari. suptu quã
potestis ferre. E cre introitus tuus custoditur.
Quaado non tibi sinit aĩ accedere temptationẽ
quam non potes ferre: introtiũ tuũ custodit.
nidere si custodit gxitum. S faciet inquid cũ
temptatione itiam exitum: ut possitis sustinere.
Nũquio possumus nos fr̃s intpͣtari alit̃ quã ipsa u̾da
apłi docnerunt: Custodite ergo uos. s ñ a uobis:
quia dñs tegumentũ tuũ qui castodit. qui nec
dormitat nec dormit. Semel dormiuit. ꝓ nob̾
surrexit. iam non dormiet. Nemo
de se p̾sumat. de conualle ploratio¬
debemus pigri remanere. non debemꝰ superbi
cadere : dicamus dõ. Non moueatur pes nr̃. non
dormiat qui custodit nos. In nr̃a potestate est.
dormitat qui custodit isrł. Qut̃ isrł: Uioenitẽ
disi. Ita erit auxiliũ tuũ a dño: ita crit tegum̃tił
tuũ suꝑ manũ dextere tuȩ. ita custoditur intro
Nam si de te p̃sumpseris: motus est pestuus. Si

Expanded text:
memorantem, quod paulo ante commemoravi: «Fidelis Deus, qui non permittet vos tentari supra quam potestis ferre.» Ecce introitus tuus custoditur; quando non tibi sinit Deus accidere tentationem quam non potes ferre, introitum tuum custodit: videte si custodit et exitum. «Sed faciet,» inquit, «cum tentatione etiam exitum, ut p quam ipsa verba Apostoli docuerunt? Custodite ergo vos, sed non a vobis, quia Dominus tegumentum, qui custodit, qui non dormitat nec dormit. Semel dormivit pro nobis: surrexit; jam non dormiet. Nemo de se praesumat. De convalle ploratiodebemus pigri remanere, non debemus superbi cadere: dicamus Deo, Non moveatur pes noster. Non dormiet, qui custodit nos. In nostra potestate estdormitat, qui custodit Israel. Quem Israel? Videntem Deum. Ita erit auxilium tuum a Domino, ita erit tegumentum tuum super manum dexterae tuae; ita custoditur introiNam si de te praesumpseris, motus est pes tuus; si
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s. Et si farit dormiebat fides tua. & idco in ista
questione. fsuctuabas: quasi nauis illa quȩ tem¬
pestatem patiebatur ubi xp̃c dormiebat: excita
ꝓfecistis. & in eccłia ꝓficietis. qui ñ dũ ꝓfteistis:
a in eccłia ꝓficiendi estis. qui iã ꝓfccistis: inter¬
rogo uos quid soletis intelligere qͥd dictum est
in euanghio: nesciat simistra tua: do faciat dexta
tua. Hoc enĩ inteallecto: imuenietis quȩ sit aexta.
a quȩ sit simsita. Simul intelligetis. & utrãq
partem dm̃ fecisse. & dexterã o sinistiã: & tam̃ non

Expanded text:
Christus. Et si forte dormiebat fides tua, et ideo in ista Christus. Et si forte dormiebat fides tua, et ideo in ista quaestione fluctuabas, quasi navis illa quae tempestatem patiebatur, ubi Christus dormiebat; excita profecistis, et in Ecclesia proficietis qui nondum profecistis, et in Ecclesia proficiendi estis qui jam profecistis , interrogo vos quid soletis intelligere quod dictum est in Evangelio, «Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua» . Hoc enim intellecto invenietis quae sit dextera, et quae sit sinistra: simul intelligetis et utramque part
Abbreviated transcription (Latin):
tuã: Cur hoe cdiceret. nͥ aliqͥd hie occultã quo pul¬
sando ꝑueniremus absconderet: Diceret enuim.
atit dñs custodiet te. & nichil adderet: aut si dex¬
teram addere uoluit. dñs custodiet te suꝑ dext̾̃am
tuam: aut certe quia addidit manũ. hoc diceret.
dñs eustodiet te suꝑ manũ dexttrã tuã: non suꝑ
manũ dextere tuȩ. Eto añs ipse suggerere digna
uos approbare sine dubio uerũ esse quod dico.
Nã quid dicturi sumus ignoratis. s cũ dixerimus:
non ab ipsis nobis uobis ostendemus uerum esse
I qͦs dicimꝰ: s uos ipsi agnoscctis uerũ. eẽ. qͦd dicimꝰ.
nde atitẽ agnoscetis. il demonstrante illo qui in
uobis habitat. quantũ de illo nuniero estis. qͦt
nox est: ne des ad mouendũ pedẽ mtũ: & quib
dicit᷑. neq dormitet qui eustodit te: Oportet
uerũ.cẽ. qͥd dicimꝰ. Qnomꝰ inquies: Qasi dormit
fioes urã: dormit xp̃s in uobis. Xp̃c cnĩ ierde¬
dib ur̃is ꝑfidem. In quo non aorut fides: uigilat

Expanded text:
id hic occultum, quo pulsando perveniremus, absconderet? Diceret enim, aut, «Dominus custodiet te,» et nihil adderet; aut, si dexteram addere voluit, Dominus custodiet te super dexteram tuam; aut certe, quia addidit «manum,» hoc diceret, Dominus custodiet te super manum dexteram tuam, non, «super manum dexterae tuae.» Quod Dominus ipse suggerere dignatdubio facit vos approbare verum esse quod dico. Nam quid dicturi sumus ignoratis; sed cum dixerimus, non ab ipsis nobis vobis ostendemus verum esse quod dicimus, sed vos ipsi agnoscetis verum esse quod dicimus. Unde autem agnoscetis, nisi demonstrante illo qui in vobis habitat, in quantum de illo numero estis, quorum vox est, «Ne des ad movendum pedem meum;» et quibus dicitur, «Neque dormitet qui custodit te?» Oportetverum esse quod dicimus. Quomodo inquies? Quia si dormiat fides vestra, dormit dibus vestris» . In quo non dormit fides, vigilat
Abbreviated transcription (Latin):
dextere nr̃e sit in nobis: ꝓtegit nos dñs fuꝑ manũ
dext̃t nr̃e. Non nobis sufficit habere manũ dex
hoc de tẽptationib dixi. intendit᷑ qͥd sequit᷑. Pro.¬
arbitror recognouistis. Si cñi non recognouis¬
sctis. & de scripturis non recognouissetis: ñ uocib
ut̃is intellectum urm mͥ signisicaretis. Ergo qͥa
intellexistis tr̃s: uidete quid sequit᷑. Per dicm¬

Expanded text:
dexterae nostrae sit in nobis, protegit nos Deus super manum dexterae nostrae sit in nobis, protegit nos Deus super manum dexterae nostrae. Non nobis sufficit habere manum dexthoc de tentationibus dixi: intendite quid sequatur. «Proarbitror, recognovistis. Si enim non recognovissetis, et de Scripturis non recognovissetis, non vocibus vestris intellectum vestrum mihi significaretis. Ergo quia intellexistis, fratres, videte quid sequit
Abbreviated transcription (Latin):
tem accepisti. Quã potestatem: De qua dicit
ioħes. Dedit potestatem filios dĩ ficri. Unde
accepisti hane pot̾estatem: Credcatib inquit
in nomine eiꝰ. Si crgo credis: ipsa tͥ potestas
data est. ut sis int̃ filios dĩ. E. sse autẽ inter si¬
lios dĩ: hoc est ad aext̾am ꝑtinere. Ergo fides
tua. manus dexters tuȩ. Io est potestas quȩ tibi
data est. ut sis inter filios dĩ: manꝰ. ẽ. dexłȩ tuȩ.
S quid ualet ipsa potestas quã accepit homo. nͥ
dñs ꝓtegat : E cce credidit. iam ambulat in
fide. Infirmus.ẽ. inter tẽptationes agitat᷑. inter
molestias. rat᷑ caruales corruptiones. int̾ suggestiones.
cupiditatis. inter uersutias & laqueos uumici. Ed
ualet ergo qui habet potestatem: Credidit in p̃m.
uos non ꝑmittit temptari: supra quã potestis ferre.
Ille ergo qui non sint temptari sũpra quã possumꝰ
strre. quauis iam fideles simus. quãuis iam manus

Expanded text:
tem accepisti. Quam potestatem? De qua dicit tem accepisti. Quam potestatem? De qua dicit Joannes, «Dedit eis potestatem filios Dei fieri.» Unde accepisti hanc potestatem? «Credentibus,» inquit, «in nomine ejus» . Si ergo credis, ipsa tibi potestas data est, ut sis inter filios Dei. Esse autem inter filios Dei, hoc est ad dexteram pertinere. Ergo fides tua, manus dexterae tuae; id est, potestas quae tibi data est, ut sis inter filios Dei, manus est dexterae tuae. Sed quid valet ipsa potestas quam accepit homo, nisi Dominus protegat? Ecce credidit, jam ambulat in fide: infirmus est, inter tentationes agitatur, inter molestias, inter carnales corruptiones, inter suggestiones cupiditatis, inter versutias et laqueos inimici. Quid valet ergo, quia habet potestatem, et credidit in Christum, non vos permittet tentari supra quam potestis ferre» . Ille ergo qui non sinit tentari supra quam possumus ferre, quamvis jam fideles simus, quamvis jam manus
Abbreviated transcription (Latin):
euident᷑̃. quomͦ dicatur manꝰ potestas. Ait qͦdam
loco scriptura. Mors & uita in manib linguȩ.
Nouimus linguas. frusta quȩdam carnis. In ore
mouentur. & ꝑcutiendo palatum & dentes: dis¬
tingunt sonos quib loquimur. Ostendantur
mͥ manus linguȩ. Lingua gͦ non habet manꝰ:
s habet manꝰ. Quȩ sunt manꝰ linguȩ: Potesta¬
tes linguȩ. Quid est mors euita in manib lin¬
guȩ: E x ore tuo iustificaberis. & ex ore tuo con¬
demꝑnaberis. Ergo si manꝰ potestas. qͥo est manꝰ
dextrȩ : Nichil arbitror intelligi congruentiꝰ.
nͥ ut intelligamus manũ dextrȩ. potestatẽ quã
tibi dedit as: ut si uelis donãte dõ ad dext̾rã sis.
Erunt eñi impii om̃s adsimstrã. Grunt ante
om̃s faii boni ad dextͣam: quib dicit᷑. Uenite
benedicti patris mei. ꝑcipite regnũ quod uobis
paratum est ab origine mundi. Ut ux autẽ. sis
a dextris. id. ẽ. ut possis dĩ filius fieri: potesta¬

Expanded text:
evidenter quomodo dicatur manus potestas. Ait quodam evidenter quomodo dicatur manus potestas. Ait quodam loco Scriptura: «Mors et vita in manibus linguae» . Novimus linguas frustra quaedam carnis; in ore moventur, et percutiendo palatum et dentes, distinguunt sonos quibus loquimur: ostendantur mihi manus linguae. Lingua ergo non habet manus, et habet manus. Quae sunt manus linguae? Potestas linguae. Quid est, «Mors et vita in manibus linguae? Ex ore tuo justificaberis, et ex ore tuo condemnaberis» . Ergo si manus potestas, quid est manus dexterae? Nihil arbitror intelligi congruentius, nisi ut intelligamus manum dexterae, potestatem quam tibi dedit Deus, ut si velis, donante Deo, ad dexteram sis. Erunt enim impii omnes ad sinistram; erunt autem omnes filii boni ad dexteram, quibus dicetur: «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi» . Ut autem sis ad dexteram, id est, ut possis Dei filius fieri, potesta
Abbreviated transcription (Latin):
Si dextra amplectitur: sinistra sub capite. e. Quid
Nam si opus bonũ int̾ra ꝓpt̾ea feceris. ut frena tͥ
habundent: scit sinistra tua. qͥd faciat dextera
tua. Miscnisti aextr̃a sinistrȩ. Noli facere. nͥ
ꝓpt̃ uitã ec̃nã. Idõ sic: ao securus facies. Ad hoc eñi
temptauit aĩ cum. Si ꝓpt̾ solas res humanas. &
solam istam uitam facis quod facis: sinstra sola¬
s subripit tͥ cupiditas uite tẽporalis. ut attendas
etiam ista quando facis bonũ opus. ut hic tͥ aliqͥd
retribuatur: miscet se simstra oꝑib dextrȩ. hoc
uetat dc̃. Ueniamus nunc ad illud qͦd ait psalmꝰ
Oñs tegumentũ tuũ. suꝑ manũ dexterȩ tuȩ. Ianũ
potestatem dicit. Unde ꝓbamus quia & manus
dĩ. potestas dĩ daicta est : Nam diabolus qui temp¬
tauit iõb. hoc ait dõ. Mnte manũ tuã & tange
omĩa quȩ habet. & uide si in faciem benedixe
Euidentiꝰ audi fr̃. ne forte carnali sensu adhuc
cogites: quia menbris distinctus.ẽ. ds̃. A udi

Expanded text:
quid Nam si opus bonum in terra propterea feceris, ut terrena tibi abundent; scit sinistra tua quid faciat dextera tua, miscuisti dexteram sinistrae. Noli facere nisi propter vitam aeternam. Ideo fac, et securus facies: hoc enim mandavit Deus. Si propter solas res humanas et solam vitam istam facis quod facis, sinsed subrepit tibi cupiditas vitae temporalis, ut attendas etiam istam quando facis opus bonum, ut hic tibi aliquid retribuatur, miscet se sinistra operibus dexterae: hoc vetat Deus. 11. Veniamus nunc ad illud quod ait Psalmus: «Dominus tegumentum tuum super manum dexterae tuae.» Manum potestatem dicit. Unde probamus? Quia et manus Dei, potestas Dei dicta est. Nam diabolus, qui tentavit Job, hoc ait Deo: «Mitte manum tuam, et tange omnia quae habet; et vide, si in faciem benedicet Evidentius audi, frater, ne forte carnali sensu adhuc cogites quia membris distinctus est Deus; audi
Abbreviated transcription (Latin):
non possirat occidere. s eum timete. qͥ habet¬
potestatem &corpus animã mutere ingheniã
ignis. Hane gͦ anim ã. tuã custoriat dñs. ne celas
ꝑsuasori malo. ne ordas ꝓuratenti fasa. ne celas

Expanded text:
non possunt occidere: snon possunt occidere: spotestatem corpus et animam occidere in gehenna ignis» . Hanc ergo animam tuam custodiat Dominus, ne cedas persuasori malo, ne cedas promittenti falsa, ne cedas
Abbreviated transcription (Latin):
cutor. quł̃uis delicai femini: Erat quidtm illa¬
o secu infirma. a diuitiis fucit languidior: & con¬
suctudine cotꝑali infirmior. Sed quid ad tanta mu¬
nimenta. quid ad illum sponsum nutentẽ sinistiũ
sub caput. a adcxtem sua c̃ploctentem: Quando sic
munitã ꝑcuterit numicus: Q tam̃ ꝑcussit. sed in
corꝑus. Qd antẽ dicit psalmus: Custodiat animam
tuam atis. Anima nen orssit: corpus ꝑcussum est.
Ao tempus ꝑcussum. ẽ: nam infinen resurrecturũ ẽ:
quia e ipse qui dignatus. ẽ. esse caput ꝓccłiȩ. p̃bint coꝵꝰ
stũ ad tempus ꝑcutiendũ. Ses carnẽ suã ille triduo
resuscitaat: carnem nrãm in fraẽ resuscitatutꝰ. t̃.
eo suscitatũ est ciput. quo attenderet cnpus corpꝰ
onon deficcrit. Custodiat animã tuam dñs.
Ipsa non cedat. ipsa non frangatur in¬
scandalis. in ꝑsecutionib. intͥbulano¬
nib. ipsa non cedat deficiendo: sicut dñs dicit.
Nodite timere cos qui occidunt corpus: anima ant̃

Expanded text:
delicatae feminae? Erat quidem illa sexu infirma, et divitiis forte languidior, et consuetudine corporali infirmior; sed quid ad tanta munimenta? quid ad illum sponsum mittentem sinistram sub caput, et dextera sua complectentem? Quando sic munitam percuteret inimicus? Et tamen percussit, sed in corpus. Quid autem dicit Psalmus? «Custodiat animam tuam Dominus.» Anima non cessit, corpus percussum est.ad tempus percussum est: nam in fine resurrecturum est. Quia et ipse qui dignatus est esse caput Ecclesiae, praebuit corpus suum ad tempus percutiendum: sed carnem suam ille triduo resuscitavit; carnem nostram in fine resuscitaturus est. Ideo suscitatum est caput, quod attenderet corpus, ut non deficeret. «Custodiat animam tuam Dominus.» Ipsa non cedat, ipsa non frangatur scandalis; in persecutionibus, in tribulationibus, ipsa non cedat deficiendo: sicut Dominus dicit, «Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem
Abbreviated transcription (Latin):
steriora ciꝰ inde. Hoc dictum. c̃ moysi adño. Non
potes uidere faciem meam: posteriora mea ui¬
debis cũ transicro. Erpectas forte ut transeat.
Iam transuit: ta uide posteriora ꝰ. Ubi transũt:
Audi ioħem. Cũ uenisset inqͥt hora ut transiret
pascha. Pascha autẽ. transitus int̃pretat᷑. Nã uerbũ
t̃. hebreũ: & putant homines grecũ. ct̃ quasi passio¬

Expanded text:
steriora ejus vide. Hoc dictum est Moysi a Domino: «Non potes videre faciem meam, posteriora mea videbis, cum transiero» . Exspectas forte ut transeat: jam transiit; tu vide posteriora ipsius. Ubi transiit? Audi Joannem; «Cum venisset,» inquit, «hora, ut transiret Pascha. Pascha autem Transitus interpretatur. Nam verbum est hebraeum: et putant homines graecum esse, quasi Passio
Abbreviated transcription (Latin):
Audi apłm dioenitmn. Qs infirmatur o ego non in¬
crgo sa non u̾ret te: naꝙ luna ꝑ noctem. Quare:
Qura dãs custodit te ab om̃ malo. Ab scandalie
in sole. & ab scandalis in luna. Ab om̃i malo te
custodiet qui est tegunentũ tuũ suꝑ manũ acct̃ȩ
tus: qui ñ doriit neꝙ dormitarit. Et ad quã rẽ:
Quia in temptationib stim. Onis custodit te ab om̃i
malo. custodut amms̃ tuã añs. Etiã ipsã animã.
Nã in crrꝑt ꝑempti sunt marte res. Sed custodiet
animã tuis dãs: quia de anima non ocsserunt
margres. & seuichant ꝑcussores. In crispinam
cus hedic natilitia celcbramts scuietant. insemi.¬
nã. in diuite. a adicata. S fortis erat. quia dñs te¬

Expanded text:
atur, et ego non ergo «sol non uret te, neque luna per noctem.» Quare? Quia «Dominus custodiet» «te ab omni malo.» A scandalis in sole, a scandalis in luna, ab omni malo te custodiet, qui est tegumentum tuum super manum dexterae tuae, qui non dormit, neque dormitabit. Et ad quam rem? Quia in tentatinus:» etiam ipsam animam. nam in corpore perempti sunt martyres: sed «custodiat animam tuam Dominus;» quia de anima non cesserunt martyres. Et saeviebant persecutores in Crispinam, cujus hodie natalitia celebramus; saeviebant in feminam divitem et delicatam: sed fortis erat, quia D
Abbreviated transcription (Latin):
ne dm̃i.  in bis quȩ ꝓ nobis tempalit᷑ gesta sunt non
errat: non uritur aluna. Oñis autẽ homo quãtus
iam crediderit in apͣm. Aut ibi ñerrat. Aut ibi errat
si non in illofiet quod dictam e Bñs tegumentũ
tuũ. suꝑ manũ aexĩe tuȩ. Ideo em̃n cũ dixisset añs

Expanded text:
ne Domini, et in his quae pro nobis temporaliter gesta sunt, non errat, non uritur a luna. Omnis autem homo quamvis jam crediderit in Christum, aut ibi errat, aut ibi, si non in illo fit quod dictum est, «Dominus tegumentum tuum super manum dexterae tuae». Ideo enim cu
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute aĩ. Et iterũ ait. Xp̃s surgens a mortus
ũ non moritur. & mors ei ultra non dominabit᷑
recte tͥ cantat. Ecce ñ dormitabit neq obdormiet.
qui custodit ifrł. Adhuc forte quęris cartiali sen.
queris int̃ homines: falleris nuiquã inuenturꝰ es.
Noli ergo p̃sumere at quoquã homine. Oñtis ho¬
mo dormit. & dormitabit. Quando dormitat:
Cũ portat carnẽ infirmitatis. Quando dormiet:
Cum fuerit mortuns. Noli ergo p̃sumere ac ho¬
mine. Potest dormitare mortalis. dormit morieuᷤ.
me: Qui non dormitat neq dormiet. Audi qͥd
sequit᷑. Dñs custodit te. Non ergo homo dormi¬
tans co dormiens: s ãs custodit te. Quomꝰ cꝰtodit

Expanded text:
 ; et iterum ait, «Christus surgens a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur» : recte tibi cantat, «Ecce non dormitabit, neque obdormiet, qui custodit Israel.» Adhuc forte quaeris carnali sensuquaeris inter homines, falleris; nunquam inventurus es. Noli ergo praesumere de quoquam homine: omnis homo dormit, et dormitabit. Quando dormitat? Cum portat carnem infirmitatis. Quando dormiet? Cum fuerit mortuus. Noli ergo praesumere de homine. Potest dormitare mortalis: dormit moriens. me, qui non dormitat, neque dormiet? Audi quid sequitur: «Dominus custodiet» «te.» Non ergo homo dormitans et dormiens, sed Dominus custodit te. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
ergo qͥ sequit᷑. Si uis audire ut firmissamt
ponas peies in gradi nẽ in illa asccusionẽ aut
fatigeris. aut lapsus cadas: dic quod siquitur.
Ne dis ao mouendũ pedtm icã. Unde moncu¬
tur pelear Undc motus est pes ili. qui erat

Expanded text:
ergo quod sequitur: si vis audire ut firmissime ponas pedes in gradibus, ne in illa ascensione aut fatigeris, aut lapsus cadas, dic quod sequitur, «Ne des ad movendum pedem meum.» Unde moventur pedes? Unde motus est pes illi qui erat
Abbreviated transcription (Latin):
si aliqͥd minus infilio. aut minꝰ in sp̃u scõ. quã
in patre erediderit: passus ẽ scandalũ in dõ. a
sole uritur. Quisqͥ rarsus putauerit gecllam in
una parte esse & non eam cognonerit diffusam iti¬
toto orbe t̾rarum. & erediderit eis qui dicunt: ecce
hic est xpͣł. & ecce illic: sicut mͦ audistis cũ cuãgłm
legeretur. cũ ille totũ orbẽ emerit: quia tantum
p̃cium dedit. ille tanquam in ꝓximo scandaliratur.
a luna uritur. Quisdͥs igit᷑ errat in ipsa substan.¬
tia ueritatis: a sole urit᷑. quia in ipsa sapientia
errat. de qua dictã. ẽ: dies dici eructat uerbũ. ¶nde
eructuat uerbũ: sapientiã loquim᷑ inter ꝑsectos.
Quid. ẽ. & nex nocti adnuntiat scientiã: Paruulis
xp̃i: quia ipsum est lac. quod sufficit paruulrs.
Q ideo non relinquuntur in nocte paruisli: qui a
lucet ꝙluna gtiam in nocte. id.t̃. ꝑ carnem apĩ
p̃dicatur excłia. quia ipsa caro. xp̃i caput est ecclesiȩ.

Expanded text:
Si aliquid minus in Filio, aut minus in Spiritu sancto quam in Patre crediderit, passus est scandalum in Deo; a sole uritur. Quisquis rursus putaverit Ecclesiam in una parte esse, et non eam cognoverit diffusam toto orbe terrarum, et crediderit eis qui dicunt, «Ecce hic est Christus, et ecce illic» , sicut modo audistis cum Evangelium legeretur; cum ille totum orbem emerit, quia tantum pretium dedit: ille tanquam in proximo scandalizatur; a luna uritur. Quisquis ergo errat in ipsa substantia veritatis, a sole uritur, et per diem uritur; quia in ipsa sapientia errat, de qua dictum est, «Dies diei eructat verbum:» unde eructat verbum; Sapientiam loquimur inter perfectos» . Quid est, «Et nox nocti annuntiat scientiam» ? Parvulicrucifixio Christi; quia ipsum est lac quod sufficit parvulis. Et ideo non relinquuntur in nocte parvuli, quia lucet et luna etiam in nocte; id est, per carnem Christi praedicatur Ecclesia, quia ipsa caro Christi caput Ecclesiae est.
Abbreviated transcription (Latin):
ad intã: & fecit nobis uiã credentib in resurrectio¬
nẽ ciꝰ. ut trnstamꝰ & nos at morte ad uitã. Non mag¬
nũ est credere. quia mortuus est apͣc. Hoc opaga¬
ni & iudei: & om̃s iniqui credunt. Hoc om̃s credunt.
quia mortuns. ẽ: fides acp̃ianoꝵ. resurrectio xp̃i est.
hoc & ꝓ magno habemꝰ. quia credimꝰ resurrexisse.
Ergo tunc se uoluit uideri cũ transiret. hoc est cum
resurrexisset. Tunc in se uoluit credi cũ transirit:
quia traditus est ꝓpt᷑ delicta nr̃a. & resurrexit ꝓpt᷑
iustificationes m᷑as. & ipsam sidem in resurrectionẽ
xp̃i maxime cd̃mendauit apłt. Ai eñi. Si ertdidtois
in ccrdt tuo qͥa as cum suscitauit ex mortuis: saluus
tris. Non dixit si credideris quia mortuus ẽ. xp̃s
s ait. Si crediacris in corde tuo qͦd ds̃ illũ suscitauit
a mortuis: saluus cris. Hoc est credere. hoc est esse
isrł: hoc est uidere am̃. qu auis adhuc pꝰteriora eiꝰ.
Tam̃ cũ credideris in pꝰteriora: ꝑuenies ad uisionẽ

Expanded text:
is viam credentibus in resurrectionem ejus, ut transeamus et nos de morte ad vitam. Non magnum est credere quia mortuus est Christus: hoc et Pagani, et Judaei, et omnes iniqui credunt. Hoc omnes credunt, quia mortuus est: fides Christianorum, resurrectio Christi est; hoc pro magno habemus, quia credimus eum resurrexisse. Ergo tunc se voluit videri, cum transiret, hoc est, cum resurrexisset. Tunc in se voluit credi, cum transiret; quia traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Et ipsam ime commendavit Apostolus: ait enim, «Si credideris in corde tuo quia Deus eum suscitavit a mortuis, salvus eris» . Non dixit, Si credideris quia mortuus est Chris crediderunt: sed ait, «Si credideris in corde tuo quia Deus illum suscitavit a mortuis, salvus eris.» Hoc credere, hoc est esse Israel, hoc est videre Deum: quamvis adhuc posteriora ejus, tamen cum credideris in posteriora, pervenies ad visionem
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbie. Recte ergo istt audiens ut ascendat & non
cadat. ut a conualle plorationis ꝓficiat non intu¬
more suꝑbie desiciat: ait aõ. He des ad moueti¬
dum perem ineura. Q ds illi. ħseq dormitet qui
custorit te. Intendat caritas nr̃a. Qnasi una sca

Expanded text:
movet. Recte ergo iste audiens ut ascendat et non cadat, ut a convalle plorationis proficiat, non in tumore superbiae deficiat, ait Domino: Ne des ad movendum pedem meum. Et Deus illi: Neque dormitat qui custodi
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ. Posteriora ciꝰ quȩ sunt: d̾ uerbũ caro factũ
ẽł & habitauit in nobis. Cłĩ gͦ credis in boc qͦ ꝓte
factum est u̾bñ & resurrexit in carne. ne tii de tua
carne despares: esficeris istł. Factus autẽ isrł cum
fueris: ñ dormitabit neq obdormiet. qͥcꝰtodit te:
quia iam isrł es. Caudisti in psalmo: ecce non dor¬
mitabit neq obdormiet qui cꝰcodit ifsrł. Xp̃c ct̃i ipse

Expanded text:
 Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Cum ergo credis in hoc quod pro te factum est Verbum, et resurrexit in carne, ne tu de tua carne desperares, efficeris Israel. Factus autem Israel cum fueris, non dormitabit, neque dormiet, qui custodit te; quia jam Israel es, et audisti in Psalmo, «Ecce non dormitabit, neque obdormiet, qui custodit Israel.» Christus