comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
asti. et iussu tuo ꝑ oꝑa a pum
hũc liquorẽ ad ꝑfectionẽ cert
ueũrr fecisti: et qui hodierna di
petitionẽ iusti syniconis ĩpl¬
has cãdelas ad usus hominũ
et ad sanitatẽ corpoꝵ et aĩar.
sine ĩ t̾ris. siue ĩ aquis. ꝑ ĩoca¬

Expanded text:
asti, et jussu tuo per opera apum hunc liquorem ad perfectionem cerae evenire fecisti, et qui hodierna die petitionem justi Simeonis implhas can+delas ad usus hominum, et sanitatem corporum et animarum sive in terra sive in aquis per invoca
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ps sempiterne deꝰ.n
spice propitiꝰ ad deuo¬
tionẽ populi renascc̃tis. qui
sicut ceruus aquarũ expetit
fontẽ cõcede ꝓpitiꝰ. ut fidei ip¬

Expanded text:
s sempiterne Deus, respice propitius ad devotionem populi renascentis, qui sicut cervus aquarum expetit fontem, et concede propitius, ut fidei ip
Abbreviated transcription (Latin):
uortizo te creatu¬
ra salis ꝑ deum
prophetam in aquã mit¬
ti iussit: ut saparetur ste¬
rilitas aque: ut efficiaris
sal exortz atimĩ salutem
credentium: et sis omĩb
te sumiẽtib sanitas aĩe
et corporis: et effugiat at¬
q discedat ab eo loco ĩ qͦ
aspersum fucris: omiĩs fã

Expanded text:
izo te, creatura salis, per Deum prophetam in aquam mitti jussit, ut sanaretur sterilitas aquae; ut efficiaris sal exorcizatum in salutem credentium, et sis omnibus te sumentibus sanitas animae et corporis; et effugiat atue discedat ab eo loco quo asper
Abbreviated transcription (Latin):
cul tota nequitia dyabolice
fraudis absistat. Nichil hic
loci habrat contrarie uirtutis
admrtio non insidiando
circũuolet non latendo sub¬
ripiat nõ inficendo corrũ¬
pat. Sit hec sancta et ĩno¬
cens crcatura libera ab omĩ
impugnatoris inicursu et
totius nequitie purgata di

Expanded text:
cul tota nequitia diabolicae fraudis absistat. Nihil hic loci habeat contrariae virtutis ammixtio: non insidiando, circumvolet, non latendo subripiat, non inficiendo corrumpat. Sit haec sancta et innocens creatura libera ab omni impugnatoris incursu; et totius nequitiae purgata di
Abbreviated transcription (Latin):
arbor qͣm ex ligui materia
produr uissisti: quãq colũba
rediẽs ad archã ꝓprio ꝑtulit
ore. beue Edicere. et scti ꝑ fi¬
care digucris. ut quicũq ex
ea acceꝑit. accipĩat sibi. adꝑ
tectioẽm aĩc et corporis. fiati¬

Expanded text:
ae, quae ex ligni materia prodire jussisti, quam columba rediens ad arcam proprio protulit ore bene+dicere et sancti+ficare digneris, ut quicunque ex ea sumpserint, accipiat sibi ad perfectionem animae et corporis, fiat
Abbreviated transcription (Latin):
A dicãtur et hii palmites olu¬
sicut ĩ figura ecdĩe iniltipli¬
casti noc egrediẽtẽ de archa. ¶
moysen exeũtem de egppto
nos portãtes palinas et raurs
oliuaꝵ. ut bonis actibus o

Expanded text:
nedicantur et hi palmites olit in figura Ecclesiae multiplicasti Noe egrediente de arca, et Moysen exeunte de Aegypto nos portantes palmas aut ramos olivarum bonis acti
Abbreviated transcription (Latin):
sisti: ut se hũiliaret ad nos et¬
nos reuocaret ad te: qui etiam
scripturas credentiũ pplõri
turba fidelissima ci deuotiõe b¬
ut illi fidcibiam preparemꝰ. de i
remoto lapide offentioĩs etp¬
tra scãdali. frõdeãt apd̾ te opa¬
nr̃a iustitie ranus ut erꝰ uesti¬
gia sequi mercanĩ. Qui tecũ¬
uunt et reguat ĩ unitate sp̃¬
sc̃t̃i deꝰ ꝑ omia sclã sclõꝵ. Anĩc.¬
Postra ĩcipiat᷑ ĩtroitꝰ misse.¬

Expanded text:
sisti, ut se humiliaret ad nos, et revocaret ad te, qui etiam Scripturas, credentium populorum turba fidelissima devotiout illi fidei viam praeparemus, de qua remoto lapide offensionis et petra scandali, frondeat opere justitiae ramos, ut ejus vestigia consequi meoto lapide offensionis et petra scandali, frondeat opere justitiae ramos, ut ejus vestigia consequi merea
Abbreviated transcription (Latin):
endatur cui dam nobili femine : que ꝓpinqua cȩsaris
qd̃. eã bestiȩ minime tangerẽt: reducit᷑ beata tȩcla
nũ triphene : ut ĩcrastinũ uterũ feris obiceretur : Qi
ninistri cũ ȩdomo reppeteret̃ : triphena doloris plen
limittuntꝰ ei lehones pariter &hursi: Sed nulla fe ra

Expanded text:
ommendatur cuidam nobili feminae, quae propinqua Caesaris quod eam bestiae minime tangerent. Reducitur beata Thecla ad domum Triphenae, ut in crastinum iterum feris objiceretur. Quam ministri cum de domo repeterent, Triphena doloris plena dimittuntur ei leones pariter et ursi. Sed nulla fera
Abbreviated transcription (Latin):
bamus. Non eĩ in se parii fructum habet co¬
pia dicẽdi: Ꝙ cõmoditas oratiõis. si recta intelli¬
gentia: & diffinita animi moderatone gubernetur
Quas obres illa que greci scriptores manis arrogã¬
tie causa. sibi assumꝑserũt relinquamꝰ. Nam ne¬
chil astirsebãt Ot ars difficilior cognitu putaret
Ios aut ea quę uidebantur ad ratione dicedi
ꝑtinere sumpsimꝰ Non eͥ spe questꝰ aut gloi̾a. onĩe¬
comoti uenimꝰ ad scribendu. que admodu et ct¬
teri. sed ut industria nr̃a. tuę morem geramꝰ uo¬
luntati. Nũc ne nimiu longa sumatur oratio
Ide re diccre incipiemꝰ. Sed si te illud onum
mone̾rimꝰ cartem sine assiduitate dicedi no mł¬
tum iuuare.Ot intelligas hanc rationem
preceptiõis. ad & ercitationem accomodari
oportere .oo¬

Expanded text:
ebamus: non enim in se parum fructus habet coebamus: non enim in se parum fructus habet copia dicendi et commoditas orationis, si recta intellegentia et definita animi moderatione gubernetur. Quas ob res illa, quae Graeci scriptores inanis adrogantiae causa sibi adsumpserunt, reliquimus. Nam ihil adtinebant, ut ars difficilior cognitu putaretur, nos autem ea, quae videbantur ad rationem dicendi pertinere, sumpsimus. Non enim spe quaestus aut gloria commoti venimus ad scribendum, quemadmodum ceteri, sed ut industria nostra tuae morem geramus voluntati. Nunc, ne nimium longa sumatur oratio, de re dicere incipiemus, sed si te unum illud monuerimus, artem sine adsiduitate dicendi non multum iuvare, ut intellegas hanc rationem praeceptionis ad exercitationem adcommodari oportere.
Abbreviated transcription (Latin):
nuetio est excogitato reꝵ ueraꝵ. aut uerisimiliũ.
que cam probabile reddant. Dispositio est reꝵ in¬
uentaꝵ in ordine dispositio. Eocutio est ioloneo¬
reꝵ & uerboꝵ animi firma perceptio. Prontiato¬
est ereꝵ ꝙ uerboꝵ dignitate uocie et corporis
decora moderatio
Demostratiuũ genꝰ est cũ aliquid demõstiamꝰ
In quo est Lus ꝯ uitupatio. Deliberatiũ penꝰ est
In quo est suasio & dissuasio. Iudiciale genꝰ es ł
in quo est accusatio s̾ defensio. uł premii peticio et
negatio. Status uo dicit ea rel in qua ca consistit.
familiaribus impediti. uix satis
ocium studio suppeditare possu¬
mus Qid ip̃m quod datur
ociilibentius in phylosophia
cõsumere cõsueuimus tamen
tua nos ꝯai hereni uolutas cõn¬
mouit. Ot de ratõe dicẽdi scriberemꝰ. ne aut tua
causa noluisse: aut fugisse nos laborem putarec.
& costudiosius hoc negotium suscepimꝰ. quod te
no sine causa uelle cõgnoscere rethoricami intellig¬

Expanded text:
ntio est excogitatio rerum verarum ac verisimilium, quae causam probabilem reddant. Dispositio est rerum inventarum in ordinem distributio. Elocutio est idoneorerum et uerborum animi firma perceptio. Pronuntiatiex rerum et uerborum dignitate uocis et corporis decora moderatioDemonstratiuum genus est cum aliquid demonstramus, in quo est laus et uituperatio. Deliberatiuum genus est in quo est suasio et dissuasio. Iudiciale genus est in quo est accusatio et defensio, uel praemii petitio et negatio. Status uero dicitur ea res in qua causa consistit; familiaribus inpediti vix satis otium studio suppeditare possumus et id ipsum, quod datur otii, libentius in philosophia consumere consuevimus, tamen tua nos, Gai Herenni, voluntas commovit, ut de ratione dicendi conscriberemus, ne aut tua causa noluisse aut fugisse nos laborem putares. Et eo studiosius hoc negotium suscepimus, quod te non sine causa velle cognoscere rhetoricam intelleg
Abbreviated transcription (Latin):
Salue sancte
pater patriel
lux forma
tutis spetu¬
lũ rectissĩa
regula moꝵ
crius ab
exilio duc
nos ad regna poloꝵ .u. Ora ꝓ no

Expanded text:
Salve, sancte pater, patriae lux, forma tutis speculum, recti via, regula morum: Carnis ab exsilio duc nos ad regna polorum. Gregorio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯurts solaciũ ecciis et pso nũ eccuõstiet ponssime cupioñt prefaitur luerar
sie pier alie sup xdutis uel eorum ilquo contra p̃fitos religioso uel aquot
ipsis gonealiter uer spaliter preter formam comunẽ et foritã procesfere ac menad
uniuerfitati ur̃e ꝑ apostolita scripta mandamus/ qatħo per limodi litcraa uee
occisione mandatoꝵ seu preceptore aut suñẽ que ꝯtinrent nichil prorfus agus
Cum millam deurceps efficatiam habeant uel uigorem. Satum neaposi xni. hrl.
Inmarii pontificatus nostii Anuo primo

Expanded text:
s solacium ecclesiis & personis ecclesiasticis potissime cupientes, prefatas litteras. & si que alie super predictis uel eorum aliquo contra prefatos religiosos uel aliquos ex ipsis generaliter uel specialiter preter formam communem & solitam processere, ac mandata vniuersitati uestre per apostolica scripta mandamus. quatinus per huiusmodi litteras. uel occasione mandatorum seu preceptorum. aut sentencie que continent, nichil prorsus agatis, cum nullam deinceps efficaciam habeant uel vigorem. Datum Neapoli. XI. Kal. Januarij Pontificatus nostri Anno primo
Abbreviated transcription (Latin):
er quem dies : hone̾ labant
e sẽ iterum recipeant. Quẽm
in geli marcẽ pͥou uoce conso¬
na semꝑͥ cãnunt. Hie corpus:
alsumpserat fragilei sine labe
originalis eruminis de carne
Marie uirginis quo prinͥi
parentis culpam eueꝙ lasci¬
liuam tergeret. Hoc prͥesens
diecula loguitur prelueida
ad aueta longitudine quod
sol uerus radio sui luminis
uetustas mundi aepuleris ge¬
nitus tenebras. Nec nox ua¬
cat noui sideris luce quod
magor o culos terriũt scĩos
Nbec gregum magistris ae suił
lumen. quos ꝑstrina̾it clari¬
iãs qulmim aei. Caude ai
geniteia quam eireunstad
obstetricum uice concinnen¬
res angelĩ gioriam aeo Ape
patris unice qui humanam
ri causa formam assumpsis¬
ñ reroie supplices tuos. Et
quor ꝓantieipem te fore dig¬
iratus es i sui aignanter ẽo
su scipe preces U t iͥpsos duu¬
nt̾atis tuę parneipes dͥs face¬
re aigneris umẽẽ dei. I iu¬

Expanded text:
er quem dies et horae labant Et se iterum reciprocant; Quem angeli in arce poli Voce consona semper canunt Hic corpus assumpserat fragile Sine labe originalis criminis De carne Mariae Virginis, Quo primi parentis culpam Evaeque lasciviam tergeret. Hoc praesens diecula loquitur, Praelucida, adaucta longitudine, Quod sol verus radio sui luminis Vetustas mundi depulerit Genitus tenebras. Nec nox vacat novi sideris Luce quod magorum Oculos terruit scios. Nec gregum magistris defuit Lumen, quos praestrinxit Claritas militum Dei. Gaude, Dei Genitrix, quam Circumstant obstetricum vice Concinentes angeli gloriam Deo. Christe, Patris unice, qui humanam Nostri causa formam assumpsisti, Refove supplices tuos: Et quorum participem te fore Dignatus es, Jesu, dignanter Eorum suscipe preces, Ut ipsos divinitatis tuae Participes, Deus, facere Digneris, unice Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
lizantise. ñ manui. ñ pedi. s eruere illũ.
abscidere ista.⁊ picere a se. Si inqͥt ecclłiã
ñ audiert. sit tibi sicut erbnicꝰ ⁊ publi¬
canus. fecimꝰ ne aliquid: Puto quia feci¬
mꝰ. Cepimus uulpem. quia fraudem
ꝑcipimus. Manifesti sunt qui lateban
falsi catholici. ueri dep̃datores catho¬
lice. Etenim dum mecum dulces capie¬
bas cybos. corpꝰ dico ⁊ sanguinem xꝑi.
dum indomo ambulauimꝰ cũ consensu.
fuit suadendi locus. immo oportuni¬
tas seducendi. uixta illud sapientiȩ.
S imulator ore decipit amicum suum.
Nunc autẽ facile scd̃m sap̃iam pauli.¬
& euentilatum. Dicendum tam̃. ⁊ dicã.
quenam ille inepdie sint. partim quas
sciscitantib se catholicis. minꝰ caute res¬
pondentes ipsi confessi sunt. partiqͣs
diuisi ab inincem litigantes deiniucẽ
ꝓdiderunt. partim qͣ quas nonnulli eoꝵ
redeuntes ad eccł̃iam detexerunt. Non
qd̾̃ ad om̃s respondeam. nec enim necẽẽ
est. s tantum ut innotescant. At istud

Expanded text:
lizanti se, non manui, non pedi; se eruere illum, abscindere ista, et projicere a se. Si, inquit, Ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus . 8. Fecimusne aliquid? Puto quia fecimus. Cepimus vulpem, quia fraudem percepimus. Manifesti sunt qui latebant falsi Catholici, veri depraedatores catholicae. Etenim dum mecum dulces capiebas cibos corpus dico et sanguinem Christi, dum in domo Dei ambulavimus cum consensu, fuit suadendi locus, imo opportunitas seducendi, juxta illud Sapientiae: Simulator ore decipit amicum suum . Nunc autem facile, secundum sapientiam Pauli eventilatum. Dicendum tamen, et dicam, quaenam illae ineptiae sint; partim quas sciscitantibus se Catholicis minus caute respondentes ipsi confessi sunt partim 1494 quas divisi ab invicem litigantes de invicem prodiderunt, partim quoque quas nonnulli eorum redeuntes ad Ecclesiam detexerunt: non quod ad omnes respondeam, nec enim necesse est, sed tantum ut innotescant. At istud
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc contendit. cũ cecicłit. ⁊ totiens uictus sit.
Q ualis it uł qͣntꝰ ille est: Draco magnꝰ ⁊ ruphus ẽ:
habens capita uii. ⁊ cornua decẽ. draco in quã ma¬
gnꝰ. serpens antiqꝰ. uocat᷑q diabolus ⁊ satanas. or¬
bis uniu̾si seductor. Este ẽ adu̾sariꝰ u̾bi di. ⁊ cum
talis sit ac tantꝰ. pugnando ⁊ repugnando rebellis¬

Expanded text:
tus sit. Qualis enim vel quantus ille est « draco magnus et rufus, habens capita septem et cornua decem . » Draco, inquam, magnus, serpens antiquus, vocatusque diabolus et Satanas, orbis universi seductor. Iste est adversarius Verbi Dei, et cum talis ac tantus sit pugnando et repugnando rebellis
Abbreviated transcription (Latin):
ooie quomͦ illusus est draco iste qui
ꝑ tot annos. ꝑ tot gen̾ationes stetit ante
mulierẽ q̃ erat parit᷑a ut cũ peꝑisset fi¬
lium eius deuoraret. Illusus ẽ. qr quẽ parit᷑a erat mu¬
lier peꝑit ⁊ raptꝰ ẽ filiꝰ eiꝰ ad dm ⁊ ad thronũ eiꝰ. Q m̃o
raptus est: Qͥs eũ rapuit: Raptꝰ ẽ solutis dolorib
inferni. iuxta qd̃ impossibile erat teneri illũ ab eo
Rapuit eũ cds. suscitas eũ. ds łi u̾bũ rapuit eũ ad pa¬
trem dm. Uñ rapuit: De claustris inferni. de sub
gͣndi lapide sepulcͥ. Subtꝰ lapide misit ds manum
suã. intulit ds u̾bũ suũ ⁊ rapuit corpꝰ illud. corpus
rediuiuũ. tã facile de clauso ꝙͣ facile potuisset raꝑe
de ñ clauso uł patente sepulcrho. Ostulti ⁊ ceci qui
dicebãt se cognosoe̾ dm̃: ⁊ ponebãt lapide ꝯtra deu.
Si enĩ dm̃ cognouissent: nunꝙͣ unũ lapide nutui di
resistere posse sꝑassent. E st aiebat ille pat̾ meꝰ qui

Expanded text:
Ecce quomodo illusus est draco iste, qui per tot annos per tot generationes stetit ante mulierem, quae erat paritura, ut cum peperisset, filium ejus devoraret. Illusus est quia quem paritura erat, mulier peperit, et raptus est filius ejus ad Deum et ad thronum ejus. Quomodo raptus est? Quis eum rapuit? Raptus est solutis doloribus inferni, juxta quod impossibile erat teneri illum ab eo. Rapuit eum Deus, suscitans eum Deus, Dei Verbum rapuit eum ad Patrem Deum. Unde rapuit? De claustris inferni, de sub grandi lapide sepulcri. Subtus lapides misit Deus manum suam, intulit Deus verbum suum, et rapuit corpus illud, corpus redivivum, tam facile de clauso quam facile potuisset rapere de non clauso vel patente sepulcro. O stulti et caeci, qui dicebant se cognoscere Deum, et posuerant lapidem contra Deum. Si enim deum cognovissent, numquam unum lapidem nutui dei resistere posse sperassent. Est, aiebat ille, pater meus,
Abbreviated transcription (Latin):
or ͫ uictoria eiꝰ in qͣ gloriabat᷑ ut iã dictũ ẽ
tał erat quał odibiliũ sophistarũ esse solet
Nam ꝑ eqͥ uocatiões incautos ⁊ imprudñtes cͥcũ¬
esse nudos ⁊ est alia quȩ illuminatio d̾r. ut
nicħ latere possit. Illum pͥorẽ modũ aꝑtionis
oculoꝵ ille ꝑditor intendit. hũc aũ posteriore
seducta mulier intellexit. Similit̾ e quiuoce dix̃
eritis sic̃ dii. se ⁊ suos angłos cogitas. qͦs intende

Expanded text:
o, victoria eju sin qua gloriabatur, ut jam dictum est, talis erat qualis odibilium sophistarum esse solet. Nam per aequivocationes, incautos et imprudentes circumesse nudos; et est alia, quae illuminatio dicitur, ut nihil latere possit. Illum priorem modum apertionis oculorum ille proditor intendit, hunc autem posteriorem seducta mulier intellexit. Similiter aequivoce dixit: « Eritis sicut dii , » se et suos angelos cogitans, quos intende
Abbreviated transcription (Latin):
cͥne significatur nudati expolianiur. atq decipimur. la .i. suꝑbil
s peccatoribus uiolenta ⁊p̃i grai sic̃ samson ĩcisa coma diabolas
illudit. fed qͥd ẽ. sainson ule ab allophilis captus. pꝰ qu̾a oculos
ꝑdidit ad molã deputatus e: Quia nimirũ maligni sp̃s post qui̾a
teptatioum stimulis intus atiẽ c̃tẽplatiõis offediũt. foris homine
ĩ curuitu laboris mitrũt. Q uod si aliquando ide̾ hõ agondo peni¬
tentiã redeat. uelut coma reducitur .i. gr̃a reflorescente repa-¬
alienigena ẽ. ex pło gentili. quȩ relita patria & õĩbus &
illi erat uad in t̾ra isrł & cũ ꝓhib̾et illam socrus sua ꝑge.¬
re secũ ꝑseuerat dicõs. Quocumq ꝑrexeris ꝑgã. płs tuus
płs meus. & ds̃ tuus. as m̃s. quȩ te morientẽ t̾ra susceꝑit.
Si ea moriar. Etie uax sine dubio tipũ iilla fuisse ẽccłiȩ
patria sua qđ ẽ idolatnia & omissa uniu̾sa c̃uersatiõe t̾rena.

Expanded text:
 nudati exspoliamur atque decipimur. Ita enim superbis et peccatoribus violata Christi gratia sicut Samson incisa coma diabolus illudit. Sed quid est quod Samson ille ab allophylis captus, postquam oculos perdidit, ad molam deputatus est? Quia nimirum maligni spiritus, postquam tentationum stimulis intus aciem contemplationis effodiunt, foris hominem in circuitu laborum mittunt. Quod si aliquando idem homo agendo poenitentiam redeat, illi velut coma reducitur, id est, gratia reflorescente, repaalienigena est ex populo gentili; quae, relicta patria et omnibus quae illius erant, vadit in terram Israel: et cum prohiberet illam socrus sua pergere secum, perseverabat dicens: Quocunque perrexeris pergam. Populuss meus, et Deus tuus, Deus meus; quae te morientem terra susceperit, in ea moriar. 2. Quae vox sine dubio typum in illa fuisse Ecclesiaepatria sua, quod est idololatria, et omissa universa conversatione terrena,
Abbreviated transcription (Latin):
gontibus. ꝑ totũ orbẽ t̾rarũ. do pat̾ ĩnumos płos offerre. Quod uͦ
excaltiat so cognatus ille. uet̾um cͣsuetudo erat ut si sponsa sponsũ
ut diximꝰ õs gontes ꝑ ipsũ saluandas. ac bedicendas. esse demonstra.
Ne aubitet gͦ qͥsqu̾a. hec ut dicta sũt crede cũ uideat uniũsa.
& ab initio figuris antecedentibus. p̃currisse. & ꝑ aduentũ dñi
õsonantibus õibus & uocibus ꝙ figuris. sõarũ soriptarũ. que adim¬
pleuit his qͥ pollicitus ẽ. ꝑ filtũ suu̾ iħm xpͣm. dñm regẽ ꝙ saltiatorẽ

Expanded text:
gentibus per totum orbem terrarum Deo Patri innumeros populos offerre. Quod vero excalceat se cognatus ille, veterum consuetudo erat, ut si sponsam sponsus ut diximus, omnes gentes per ipsum salvandas ac benedicendas esse demonstrat. Nec dubitet ergo quisquam haec ut dicta sunt credere cum videat universa, et ab initio figuris antecedentibus praecucurrisse, et per adventum Domini  veritate, consonantibus omnibus et vocibus et figuris sacrarum Scripturarum: quae adimplevit is qui pollicitus est per Filium suum
Abbreviated transcription (Latin):
parue nec cõtẽpnende doctrine. Itaq bonũ
diligentiã.⁊ laborẽ int̾pretandi istũ librũ.
⁊ multa uigilia attuli dectrinã in spatio
tẽporis. ad illa que ad finẽ ducũt librum
dare. ⁊ illis qui uolunt animũ intendere
⁊ discere. ꝙ̃ admodũ oporteat instituere
mores qui scłm legẽ dñi ꝓposuerunt ui

Expanded text:
nendae doctrinae. 5 itaque bonum diligentiam et laborem interpretandi istum librum; et multa vigilia adtuli doctrinam in spatio temporis, ad illa quae ad finem ducunt librum dare, et illis qui volunt animum intendere et discere quemadmodum oporteat instituere mores qui secundum lege
Abbreviated transcription (Latin):
eccłieq mnisteria ad liquidum ꝓsecutus
est. ut nõ eũ putes de futuro uaticinari.
set de p̾teritis historiam ceicre. Unde coni
fidei sue sacrañtta ꝑspicue ethnicis ꝓdere.
ne scm̃ cauib ⁊ margͣortas porcis darent.

Expanded text:
inisteria ad liquidum prosecutus est, ut non eum putes de futuro vaticinari, sed de praeteritis historiam texere. Unde conjifidei suae sacramenta perspicue ethnicis prodere, ne sanctum canibus, et margaritas porcis darent:
Abbreviated transcription (Latin):
piam posse uidicare de int̾pretatione. nͥ
intellexerit añqͣm legerit. Nos qͦ pathere
morsib plurmoꝵ: qui stimulante inui¬
dia. quod cõsequi nõ ualent despiciunt.
Sciens gͦ iprudens. in flammã mitto ma¬
nun. Et nichominus hoc a fastidiosis lec¬
torib precor. ut quo greci post septuaginta
translatores. aquilam.⁊ symacum ⁊ theo¬
docionẽ legunt uel ob studiũ doctrine sue
uelut septuagnita magis ex collatione e¬
oꝵ intelligant. sic inti saltem unũ pꝰ prio¬

Expanded text:
interpretatione, nisi intellexerit ante quae legerit: nos quoque patere morsibus plurimorum, qui stimulante invidia, quod consequi non valent, despiciunt. Sciens ergo et prudens in flammam mitto manum: et nihilominus hoc a fastidiosis lectoribus precor, ut quomodo Graeci post Septuaginta Translatores, Aquilam et Symmachum et Theodotionem legunt, vel ob studium doctrinae suae, vel ut Septuaginta magis ex collatione eorum intelligant: sic et isti saltem unum post prio
Abbreviated transcription (Latin):
nich despiciet eã. Soror nr̃a paruula
est. ⁊ ub̾a nõ ħt. Quid faciemꝰ sorori nr̃e
in die qñ alloquenda est. Si murus
est: eclificemꝰ suꝑ eũ. ꝓ pugnatula ar¬
gentea. Si ostiũ est. conpingamꝰ illd̾
tabulis cedrinis. Ego murꝰ ⁊ ubera mea
sicut turris ex quo facta sũ corã eo qiͣ pa¬
cẽ reꝑiens. Uinea fuit pacifico. in ea que

Expanded text:
despicient eum soror nostra parva et ubera non habet quid faciemus sorori nostrae in die quando adloquenda est si murus est aedificemus super eum propugnacula argentea si ostium est conpingamus illud tabulis cedrinis ego murus et ubera mea sicut turris ex quo facta sum coram eo quasi pacem r
Abbreviated transcription (Latin):
nationẽ ⁊ murẽ. simul cõsum̃tur dicit
dñs. Ego aũt oꝑa eoꝵ. ⁊ cogitationes. ue
nio ut cõgregem: cum õib gentib ⁊ lin¬
guis. Et uenient. ⁊ uidebunt głam mean.
Et ponam in eis signum. ⁊ mittã exeis qui
saluati fuerint. ad gentes. in mare in affri¬
cam. ⁊ lidiam. tenentes sagittam in ytaliã.
⁊ greciam. ad insulas longe. ad eos qui ñ¬
nõ aucdierũt de me. ⁊ nõ idert̃ głam meã.
Et annuntiabunt głam meã gentib. et¬

Expanded text:
nationem, et murem: simul consumentur, dicit Dominus. Ego autem opera eorum, et cogitationes eorum venio, ut congregem cum omnibus gentibus et linguis, et venient et videbunt gloriam meam. Et ponam in eis signum: et mittam ex eis qui salvati fuerint, ad gentes in mare, in Africam, et in Lydiam tendentes sagittam: in Italiam et Graeciam, ad insulas longe, ad eos, qui non audierunt de me, et non viderunt gloriam meam. Et annuntiabunt gloriam meam gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
gła eius. Qmia hec dicit dñs. Ecte ego de¬
clinabo suꝑ eam qͣi flum̃ pacis. ⁊ qiͣ tor¬
rentẽ mundantem. głam gentium ꝙͣ
suggetis. Ad uł̾a portabimini. ⁊ suꝑ genua
blandientur nobis. Quomͦ si cui mater
blandiatur. ita ego cõsolabor uos. ⁊ ĩ nłm
cõsolabimim. Uidebitis ⁊ gadebit cor ues¬
trum. ⁊ ossa ur̃a qi hetba germinabunt. Et.
cognoscetur manus dñi seruis eis. ⁊ in¬
dignabitur mimicis suis. Quia ecte in ig¬

Expanded text:
icit Dominus. Ecce ego declinabo super eam quasi fluvium pacis: et quasi torrentem inundantem gloriam gentium: quam suggetis. Ad ubera portabimini: et super genua blandietur vobis. Quomodo si cui mater blandiatur: ita ego consolabor vos: et in 70 consolabimini. Videbitis, et gaudebit cor vestrum, et ossa vestra quasi herba germinabunt: Et cognoscetur manus Domini servis ejus et indignabitur inimicis suis. Quia ecce Domin
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc retardatis: Et quid dicitis ĩ hiis:
anime ur̃e sicuint uehem̃t̾. Aperu o
meũ: ⁊ locitus sum. Cõparate uobis
sine argento sapientiã. ⁊ collũ ur̃m
subicite iugo eius. ⁊ suscipiat aĩa ur̃a
disciplinã: in ꝓximo est eñi inuenire
eam. Uidete oculis ur̃is. qr modicũ labo¬
raui. ⁊ mueni mͥ multã requiẽ. Assumi¬
te dissiplinã in multo num̃o argenti
⁊ copiosũ aurum possidete in ea. letet᷑
demini in laude cius. Oꝑammi opus
uestrum ante tp̃s. ⁊ dabit uobis mͥcedẽ¬

Expanded text:
adhuc retardatis et quid dicitis in his adhuc retardatis et quid dicitis in his animae vestrae sitiunt vehementer aperui os meum et locutus sum conparate vobis sine arsubicite iugo. Et suscipiet anima vestra disciplina: in proximo est enim invenire eam. Videte oculis vestris quoniam modice laborabi: et inveni mici multam requiem. Adsumite disciplinam in multo numero argenti: et copiosum aurum possidete in ea. Letetur non confundemini in laude ipsius. Operamini opus vestrum ante tempus: et dabit vobis mercede
Abbreviated transcription (Latin):
palam. in orone mea. Ante tp̃s postu¬
labam ꝓ illa: ⁊ usq in nouissimis in¬
ua: letatũ est cormeum in ea. Ambu¬
lauit pes meus iter rectũ: a iuuentu¬
te mei inuestigabam eam. Inclina¬
ui modice aurem meã. ⁊ excepi illam.
multam inueni in me ip̃o sapientiã:
⁊ multũ profeci in ea. Danti michi sa¬
pientiã: dabo głam. Cõfiliatus sum¬
eñi ut fac̾em illam. Telatus sum bonũ:¬
⁊ nõ confundar. Colluctata est anima
mea in illa: tinfaciendo eã confirmat᷑
sum. Manus meas extendi in altum.
⁊ in sapientia eiꝰ luxit aĩa mea. ⁊ igno¬
rantias meas illliminauit. nimã
meã direxi ad illã. ⁊ in agnitionem
inueni eam. Possedi cũ ip̃is cor abmi¬
tio: ꝓpter hoc nõ derelinquar. Uenterm̃s
cõturbatus est. q̃rendo illam: propt̾ea
possidebo bonam possessionẽ. Dedit eĩ
mͥ dñs linguã m̃cedẽ meã.⁊ in ip̃a lau¬
dabo eum. Apropiate ad meindoti: ⁊
congregate uos in domũ discipline. Qͥd

Expanded text:
stulabam pro illa,  et usque in novissimo inva, Laetatum est cor meum in ea.  Ambulavit pes meus iter rectum, A juventute mea investigabam illam.  Inclinavi modice aurem meam, et excepi illam. Multam inveni mihimetipsi sapientiam,  multum profeci in ea. Danti mihi sapientiam, dabo gloriam.  Consiliatus enim ut facerem illam: zelatus sum, ut non confundar. Colluctata est anima mea in illa,  et in faciendo eam confirmatus sum. Manus meas exteet in sapientia ejus luxit anima mea, et ignorantias meas illuminavit. Animam meam direxi ad illam et in agnitione inveni eam possedi cum ipsis cor ab initio propter hoc non derelinquar venter meus conturbatus est quaerendo illam propterea possidebo bonam possessionem dedit enim mihi Dominus linguam mercedem meam et in ipsa laudabo eum adpropiate ad me indocti et congregate vos in domum disciplinae quid
Abbreviated transcription (Latin):
est in illis m̃dicam̃tũ ext̾minii: nec in¬
⁊ inmortalis: in iusticia aũt mortis ac
quisitio. Impii aũt manib ⁊ uerbis ac¬
cersier̃t ulam. ⁊ estimantes illã amicã
defluxer̃t. ⁊ sponsiones posuer̾t ad illã.
qm̃ morte cligni sũt qui sunt ex parte

Expanded text:
nii: nec inim immortalis est: injusticia enim mortis est acquisitio. Impii autem verbis et manibus accerserunt illam: estimantes illam amicam defluxerunt. Et sponsionem posuerunt super illam: quoniam digni sunt quia sunt ex p
Abbreviated transcription (Latin):
catis contribulib ⁊ sacerdotib ad alta¬
re. accersut ⁊ eos qui in arce erant. ⁊ os¬
tenso capite nicanoris ⁊ manu nepha¬
ria qͣm extendens contra doniũ scãm
om̃ipotentis dei magnifice głatus est.
Linguã etiã inipii nicanoris precisam
uissit particulatim auib dari. manũ
aũt clem̃tis contra tẽplũ suspendi. Om¬
ues gͥ celi dñm benedixerũt dicentes.
Benedictus qui locũ suũ incontamina¬
tum cõseruauit. Suspendit autem
nicanoris caput in sũma aite eindens
ut esset ⁊ manifestui sit auxilium dei
Itaq om̃s cõmuni cõsilio decreuerũt
nullo modo diem istũ absq celebrita¬
te preterire. Habere aũt celebritatem
tercia decima die mensis adar qui di¬
atur uoce syriaca pridie mardochei die
Igitur hiis erga nicanorẽ gestis. ⁊ ex il
sa. ego quoq in hiis finẽ faciam ser¬
monis. ⁊ siquidẽ bene ⁊ ut hyftorie
cõpetit. hoc ⁊ ip̃e uelim. Si aũt minus
digne cõcedendũ est michi. Sicut eĩ

Expanded text:
catis contribulibus et sacerdotibus ad altare arcersiit et eos qui in arce erant et ostenso capite Nicanoris et manu nefaria quam extendens contra domum sanctam omnipotentis Dei magnifice gloriatus est linguam etiam impii Nicanoris praecisam iussit particulatim avibus dari manum autem dementis contra templum suspendi omnes igitur caeli Dominum benedixerunt dicentes benedictus qui locum suum incontaminatum conservavit suspendit autem Nicanoris caput in summa arce evidens ut esset et manifestum sit auxilii Dei itaque omnes communi consilio decreverunt nullo modo diem istum absque celebritate praeterire habere autem celebritatem tertiadecima die mensis adar quod dicitur voce syriaca pridie Mardochei die igitur hisa. Ego quoque in his finem faciam sermonis. Etsi quidem bene, et ut historiae competit hoc, et ipse velim. Si autem minus digne, concedendum est mihi. Sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
Iam eĩ .x. trib ab assyriis clucte fuerãt
ĩ captiuitatẽ sub ezechia rege iuda. sb̾
quo etiã nunc in cõsolatione ppłi tnͣs¬
migrati ad u̾sus niniuen uisio cernit᷑.
Nec etat parua cõsolatio tam hiis qui
iam assytiis seruiebant. qm reliquis
qui sub ezechia de tribu uida uel benia¬
min ab endẽ hostib obsidebantur ut
audirent assytios qͦ achaldeis eẽ capiẽ

Expanded text:
riis deductae fuerant in captivitatem sub Ezechia, rege Juda, sub quo etiam nunc in consolationem populi transmigrati, adversum Niniven visio cernitur. Nec erat parva consolatio, tam his qui jam Assyriis serviebant, quam reliquis, qui sub Ezechia de tribu Juda et Benjamin ab iisdem hostibus obsidebantur, ut audirent, Assyrios quoque a Chaldaeis esse capie
Abbreviated transcription (Latin):
idics dñi suꝑ om̃s gentes. Sicut fccisti: fiet
tibi. retributionẽ tuã. conu̾tam ĩ caput
tem scm̃ meum bibent om̃s gentes iu¬
giter. ⁊bibent. ⁊ absorbebunt. ⁊ erunt qͣi
nõ sint. Et in monte syon erit saluatio:
⁊ erit sc̃s. Et possidebit domus iacob. eos
nui se possedant. ⁊ erit domꝰ ia cob ignis.¬

Expanded text:
dies Domini super omnes gentes, sicut fecisti, fiet tibi: retributionem tuam convertet in caput tem sanctum meum, bibent omnes gentes jugiter: Et bibent, et absorbebunt, et erunt quasi non sint. Et in monte Sion erit salvatio, et erit sanctus: et possidebit domus Jacob eos, qui se possederant. Et erit dom
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Iratus est dñs suꝑ patres uestros
iracundia. Et clices ad eos. hec dicit doꝰ
ex̾cituum. Conu̾timini ad me ait doꝰ
ex̾cituum. ⁊ conu̾tar ad uos dicit dñs
ex̾cituum. Ne sttis sicut patres uri: ad
quos clamabant ꝓpħe pͥores. dicentes.

Expanded text:
cens: Iratus est Dominus super patres vestros iracundia. Et dices ad eos: Haec dicit Dominus exercituum: Convertimini ad me, ait Dominus exercituum: et convertar ad vos, dicit Dominus exercituum. Ne sitis sicut patres vestri, ad quos clamaban
Abbreviated transcription (Latin):
onas columba ⁊ dolens filius a mathi
qui fuit de geth que est in ophir ad
gentium p̃conium mittitur. Missꝰ
contẽpnit. ꝯtẽpnens fugit. fugiens
tum deuorauit: ⁊ orantẽ reuomuit.
Reiectus p̾dicaui̾t subu̾sionẽ. s contris¬
tatur in penitentia urbis. ⁊ saluti gen¬
trum inuidet. Gaudet etiã edere uiren¬
tis umbracuso. ⁊ dolet subito arescentis¬

Expanded text:
onas, columba, et dolens, filius Amathi, qui fuit de Geth, quae est in Opher, ad gentium praeconia mittitur, missus contemnit, contemnens fugit, fugiens tum devoravit, orantem revomuit; rejectus praedicavit subversionem. 85. Sed contristatus in poenitentia urbis, et saluti gentium invidit; gaudet etiam sub hederae virentis umbraculo, et dolet subito arescent
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ panẽ pollutũ: ⁊ dicitis. In quo pollui¬
mus te. In eo ꝙ dicitis. Mensa dm̃ despec¬
ta est. Si offeratis cecũ ad imolandũ nõne
malũ est. Et si offeratis claudũ ⁊ langui¬
dũ. nõne malũ est. Offer illud duci tuo:
si placuerit el aut si susceꝑit faciẽ tuã.¬

Expanded text:
um panem pollutum et dicitis in quo polluimus te in eo quod dicitis mensa Domini despecta est si offeratis caecum ad immolandum nonne malum est et si offeratis claudum et languidum nonne malum est offer illud duci tuo si placuerit ei aut si susce
Abbreviated transcription (Latin):
gła eius. Qmia hec dicit dñs. Ecte ego de¬
clinabo suꝑ eam qͣi flum̃ pacis. ⁊ qiͣ tor¬
rentẽ mundantem. głam gentium ꝙͣ
suggetis. Ad uł̾a portabimini. ⁊ suꝑ genua
blandientur nobis. Quomͦ si cui mater
blandiatur. ita ego cõsolabor uos. ⁊ ĩ nłm
cõsolabimim. Uidebitis ⁊ gadebit cor ues¬
trum. ⁊ ossa ur̃a qi hetba germinabunt. Et.
cognoscetur manus dñi seruis eis. ⁊ in¬
dignabitur mimicis suis. Quia ecte in ig
ne dñs ueniet: ⁊ qi turbo quadrige eius.
Radet in indignatione furorẽ suum.
⁊ nncrepationẽ suam in flãma ignis.Q

Expanded text:
icit Dominus. Ecce ego declinabo super eam quasi fluvium pacis: et quasi torrentem inundantem gloriam gentium: quam suggetis. Ad ubera portabimini: et super genua blandietur vobis. Quomodo si cui mater blandiatur: ita ego consolabor vos: et in 70 consolabimini videbitis et gaudebit cor vestrum et ossa vestra quasi herba germinabunt et cognoscetur manus Domini servis eius et indignabitur inimicis suis quia ecce Dominus in igne veniet et quasi turbo quadrigae eius reddere in indignatione furorem suum et increpat
Abbreviated transcription (Latin):
nationẽ ⁊ murẽ. simul cõsum̃tur dicit
dñs. Ego aũt oꝑa eoꝵ. ⁊ cogitationes. ue
nio ut cõgregem: cum õib gentib ⁊ lin¬
guis. Et uenient. ⁊ uidebunt głam mean.
Et ponam in eis signum. ⁊ mittã exeis qui
saluati fuerint. ad gentes. in mare in affri¬
cam. ⁊ lidiam. tenentes sagittam in ytaliã.
⁊ greciam. ad insulas longe. ad eos qui ñ¬
nõ aucdierũt de me. ⁊ nõ idert̃ głam meã.
Et annuntiabunt głam meã gentib. et
adducent om̃s frẽs ur̃os de cuntis gentib
donum dño in equis. ⁊ in quadrigis. ⁊
siinferant filii ifrł munus in uase mun¬
do. in domum dñi: ⁊ assumã exeis. in sacer¬
dotes. ⁊ leuitas dicit dñs. Quia sicut celi no¬
ui.⁊ t̾ra noua. que ego facio corã me stare.

Expanded text:
nationem et murem simul consumentur dicit Dominus ego autem opera eorum et cogitationes eorum venio ut congregem cum omnibus gentibus et linguis et venient et videbunt gloriam meam et ponam in eis signum et mittam ex eis qui salvati fuerint ad gentes in mari in Africa in Lydia tenentes saet Graeciam, ad insulas longe, ad eos qui non audierunt de me, et non viderunt gloriam meam, et annuntiabunt gloriam meam gentibus, et adducent omnes fratres meos de cunctis gentibus donum Domino, in equis et in quadrigisi inferant filii Israhel munus in vase mundo in domum Domini et adsumam ex eis in sacerdotes et in Levitas dicit Dominus quia sicut caeli novi et terra nova q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quis indit huic simile. Nunquid par¬
turiet t̾ra in die una. aut panetur gens
simul: quia parturiuit ⁊ peꝑit syon filios
suos. Nunquid ego qui alios parere
facio. ip̃e nõ pariã dicit dñs: Si ego qui
generationẽ cũctis tribro sterilis eto ait

Expanded text:
 quis vidit huic simile? Nunquid parturiet terra in die una, aut parturietur gens simul, quia parturivit et peperit Syon filios suos? Nunquid ego, qui alios parere facio, ipse non pariam? dicit Dominus, si ego, qui generationem ceteris tribuo, ste
Abbreviated transcription (Latin):
duplicib. Mem. Stragulatã uestem fecit
sibi: bissus ⁊ purpura induñttũ eiꝰ. Nun.
Nobilis in portis uir eius: qñ sederit cum
senatorib t̾re. Samech sindonẽ fecit ⁊ uen¬
didit: ⁊angulum tradidit chananeo. am
fortitudo ⁊ decor indum̃itũ eiꝰ. ⁊ ridebit ĩ die
nouissimo. phe. Os suũ aꝑuit sapientie
⁊ lex clem̃tie in lingua eiꝰ. Side. Considera¬
uit semitas domus sue. ⁊ panẽ ociosa ñ co

Expanded text:
duplicibus mem stragulam vestem fecit sibi byssus et purpura indumentum eius nun nobilis in portis vir eius quando sederit cum senatoribus terrae samech sindonem fecit et vendidit et cingulum tradidit Chananeo ain fortitudo et decor indumentum eius et ridebit in die novissimo phe os suum aperuit sapientiae et lex clementiae in lingua eius sade considerat semitas domus suae et panem
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicauerũt: uir eius laudauit eã. Res. Mł¬
te filie congregauett cdiuicias: tu sr̃ gressa
es uniu̾sas. Sin. Fallax gr̃a ⁊ uana est pul¬
crido. mulier timens dñm ip̃a laudabitur.
Tau. Date ei de fructu mannũ suaꝵ. ⁊ laudẽt
eam in portis oꝑa eius

Expanded text:
dicaverunt vir eius et laudavit eam res multae filiae congregaverunt divitias tu supergressa es universas sin fallax gratia et vana est pulchritudo mulier timens Dominum ipsa laudabitur thau date ei de fructu manuum suarum et laudent eam in portis opera eius
Abbreviated transcription (Latin):
tunc obinittui. nũc in bethleem positꝰ an¬
gustiore uidelicet ciuitate.⁊ illius memorie
⁊ uob reddo ꝙ debeo: hoc breuit̾ ãmonẽs ꝙ
nullius auctoritatem secutꝰ sũ. s de hebre¬
o tnfferẽs. maxime septuaginta int̾pretũ
cõsuctudimi coaptaui. in his lũ tarat q̃
nõ multũ ab hebraicis discrepabãt. Int̾¬
dum aquile qͦ. ⁊ simachi. ⁊ tlxodocionis re¬
cordatus sũ. ut nec nouitate nimia. lecto¬
ris studium deterterẽ nec rursũ contra con¬
saentiam meã fonte ueritatis omisso. opi¬
monũ riuulos cõsectarer. Incipit libe

Expanded text:
 obmutui: nunc in Bethleem positus, augustiori videlicet civitate, et illius memoriae, et vobis reddo quod debeo. Hoc breviter admonens, quod nullius auctoritatem secutus sum; sed de Hebraeo transferens, magis me Septuaginta Interpretum consuetudini coaptavi: in his dumtaxat, quae non multum ab Hebraicis discrepabant. Interdum Aquilae quoque et Symmachi, et Theodotionis recordatus sum, ut nec novitate nimia lectoris studium deterrerem, nec rursum contra concientiam meam, fonte veritatis omisso, opinionum rivulos consectarer. COMMENTARIUS.
Abbreviated transcription (Latin):
ens ⁊ magnus fortitudine: ⁊ mundans
nõ facit innocentem. Dñs in tempesta¬
te ⁊ turbine uie enis: ⁊ nebule puluens
pedum eius. Inctepans mare. ⁊ exsic¬
cans illud. ⁊ om̃ia flumina ad deser¬
tum declucens. Infirmatus est basan
⁊ carmelus: ⁊ flos liban elanguit. Mõ¬
tes comoti sũt ab eo. ⁊ colles desolati
sunt. ⁊ cõtremuit t̾ra a facie eiꝰ. ⁊ or¬
bis. ⁊ om̃s habitantes i eo. Ante fa¬
ciem inlignationis eiꝰ. qͥs stabit.
Et quis resistet in ira futoris eiꝰ: Inclig¬
natio eiꝰ effusa est ut ignis: ⁊ petre dis¬
solute sũt ab eo. Bonus dñs. ⁊ con¬
fortans in die tribulationis. ⁊ sciẽs
sꝑantes ĩ se. Et in diluuio p̾tereun¬
te cõsumationẽ faciet loci eius. ⁊ mi¬
micos eiꝰ ꝑsequent᷑ tenebre. Quid co¬
gitatis contra dñm: Cõsumationem
ĩpe faciet. Nõ consurget duplex in

Expanded text:
fortitudine et mundans non faciet innocentem Dominus in tempestate et turbine viae eius et nebulae pulvis pedum eius increpans mare et exsiccans illud et omnia flumina ad desertum deducens infirmatus est Basan et Carmelus et flos Libani elanguit montes commoti sunt ab eo et colles adsolati sunt et contremuit terra a facie eius et orbis et omnes habitantes in eo ante faciem indignationis eius quis stabit et quis resistet in ira furoris eius indignatio eius effusa est ut ignis et petrae dissolutae sunt ab eo bonus Dominus et confortans in die tribulationis et sciens sperantes in se et in diluvio praetereunte consummationem faciet loci eius et inimicos eius persequentur tenebrae quid cogitatis contra Dominum consummationem ipse faciet non co
Abbreviated transcription (Latin):
descend̾e. cuiꝰ rei nos intelligentiã nr̃is
haric possumꝰ dare. ut uerbi grã dica¬
mus de arbore illice dixisse eum illico
pereas.⁊ alentisco in lentẽ te cominuat
angłs. uł nõ lente pereas. aut lentus
id est flexibilis ducaris ad mortẽ. siue
aluid quid ad arboris nomens ꝯueni¬
ens. Deinde tm̃ fuisse ocii trib pueris.
cauillabatur. ut in camino estuantis
incenclii metro lud̾ent. ⁊ ꝑ ordinẽ
ad laudẽ dei helem̃ta om̃ia ꝓuocarẽt.
aut qd̾ miratutũ diuineq inspira¬
tionis iudiciũ. aiel drachonẽ int̾fec¬
tum offapicis uł sacerdotũ belis ma¬
chinas dep̾hensas. que magis prudẽ¬
nia solertis uiri. qmͣ ꝓphali sp̃i essẽt

Expanded text:
e. Cujus rei nos intelligentiam nostris hanc possumus dare: Ut, verbi gratia, dicamus ab arbore ilice dixisse eum, Illico pereas: et a lentisco, In lentem te comminuat angelus, vel non lente pereas, aut lentus, id est flexibilis ducaris ad mortem: sive aliud quid ad arboris nomen conveniens. Deinde tantum fuisse otii tribus pueris cavillabatur, ut in camino aestuantis incendii metro luderent, et per ordinem ad laudem Dei omnia elementa provocarent: aut quod miraculum, divinaeque aspirationis indicium, vel draconem interfectum offa picis, vel sacerdotum Belis machinas deprehensas: quae magis prudentia solertis viri, quam prophetali essent
Abbreviated transcription (Latin):
chielẽ adluxiss in mediũ. ⁊ dic̾et
eum de chaldea in iudeã finsse trãs la¬
tum. derisit hominẽ. ⁊ ex ip̃o uolumi¬
ne demõstrauit ezechielem in sp̃u ui
disse se mͣspositum. Deniq ⁊ apostolũ
ur̃m. indelicet ut eruditũ uirũ. ⁊ qui
legem ab hebreis didicisset nõ fuisse
ausum affirmare se raptũ in corpo¬
re. set clixisse sine in corpore siue extͣ
corpuis nescio d̾s scit. hiis ⁊ talib ar

Expanded text:
chielem adduxisset in medium, et diceret eum de Chaldaea in Judaeam fuisse translatum: derisit hominem, et ex ipso volumine demonstravit Ezechielem in spiritu se vidisse transpositum. Denique et Apostolum nostrum, videlicet ut eruditum virum, et qui legem ab Hebraeis didicisset, non fuisse ausum affirmare se raptum in corpore, sed dixisse: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio. Deus scit . His et
Abbreviated transcription (Latin):
ter uł ter uł quat. aut. etiã amplius eim¬
dem nim̾um ꝑ ordinẽ habuerũt an¬
notatũ. Et quartus etontrario discrepãs
ꝙ id qd̾ tres illi in eo loco semel dix̃int.
sui ponat quociens diu̾si num̾̃i in eiꝰ
canone positi sũt contra p̾dictoꝵ num̃¬
oꝵ continuatas similitudines. It si ĩ
uno quolibet eoꝵ aut etiã dluob idem ĩ
canone nuim̾ius bis. ter. aut quo ampli
repiatur in ordine collecatus. ⁊ disparis
inueniatur in cet̾is lubiũ nõ erit ꝙ id
ꝙ illius illoꝵ ue canone num̾us. bis ter
repetitũ ab hiis in uolumine semel dic

Expanded text:
er, vel quater aut etiam amplius eumdem numerum per ordinem habuerunt adnotatum, et quartus e contrario discrepantes, quod id quod tres illi in eo loco semel dixerint, sui ponat, quoties diversi numeri in ejus canone positi sunt, contra praedictorum numerorum continuatas similitudines. Item si in una quolibet eorum aut etiam duobus, ibidem in canone numerus bis, ter aut eo amplius reperiatur in ordine collocatus, et dispar is inveniatur in caeteris, dubium non erit quod id quod illius illorumve canones numeris bis vel ter repetitis ab his
Abbreviated transcription (Latin):
que lectione cõp̾hense sunt irã dei.¬
sequentib ait. suꝑ trib impietatib
⁊ suꝑ quatuor nõ com̾tar eũ. tertio
peccatoꝵ indulgentiã dñi dare posse.
significat. que quarto eadem peccata
adnuttentib nec penitentiã nec in¬
dulgentiam daturũ enuntiat. Nã
ꝑ ignis similitudinẽ quẽ in p̾dictas

Expanded text:
quae lectione eius comprehensae sunt, sequentibus ait: 'in tribus impietatibus et super quattuor non convertam eum', tertio peccatorum indulgentiam Deum dare posse significat; quem quarto eadem peccata committentibus nec poenitentiam nec indulgentiam daturum denunciat. Nam per ignis similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
amica mea pulchre sunt geue tue sic̃
turturis: collũ tuũ sicut monilia. Mu¬
renulas aureas faciemꝰ tibi: uermicula¬
tis argento. Cum esset rex in accubitu
suo. nardus mea dedit odoren suum. fãs¬
ciculus mirre dilectus meus mͥ int̾ ub̾a
mea comorabitur. Botriis ꝙpri dilectꝰ
meus mͥ: in uincis en gaddi. Ecce tu pul

Expanded text:
sunt genae tuae, sicut turturis. Collum tuum sicut monilia. Murenulas aureas faciemus tibi, vermiculatas argento. Cum esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum. Fasciculus myrrhae dilectus meus mihi, inter ubera mea commorabitur. Botrus cypri dilectus meus mihi in vineis En
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑerem. Lamech. Nõ timebit domui sue a
sugorib niuis: om̃s domestici eiꝰ uestiti o¬
cduplicib Mem. Stragulatã uestem fecit
sibi: bissus ⁊ purpura indum̃ttũ eiꝰ. Nun.
Nobilis in portis uir eius: qñ sederit cum
senatorib t̾re. Samech sindonẽ fecit ⁊ uen¬
didit: ⁊cingulum tradidit chananeo.am
Fortitudo ⁊ decor indum̃tũ eiꝰ. ⁊ ridebit ĩ die
nouissimo. phe. Os suũ aꝑuit sapientie
⁊ lex clem̃tie in lingua eiꝰ. Sade. Considera¬
uit semitas domus sue.⁊ panẽ ociosa ñ co¬
medit. Coph Gurtexerũt filii eiꝰ ⁊ beatissimã
te filie congregauett̃ diuicias: tu sr̃ gressa
es uniu̾sas. Sin. Fallax gra ⁊ uana est pul¬
crido: mulier timens dñm ip̃a laudabitur.
Tau. Date ei de fructu mannũ suaꝵ. ⁊ laudẽt
eam in portis oꝑa eius

Expanded text:
erem lameth non timebit domui suae a frigoribus nivis omnes enim domestici eius vestiti duplicibus mem stragulam vestem fecit sibi byssus et purpura indumentum eius nun nobilis in portis vir eius quando sederit cum senatoribus terrae samech sindonem fecit et vendidit et cingulum tradidit Chananeo ain fortitudo et decor indumentum eius et ridebit in die novissimo phe os suum aperuit sapientiae et lex clementiae in lingua eius sade considerat semitas domus suae et panem otiosa non comedet coph surrexerunt filii eius et beatissimam ltae filiae congregaverunt divitias tu supergressa es universas sin fallax gratia et vana est pulchritudo mulier timens Dominum ipsa laudabitur thau date ei de fructu manuum suarum et laudent eam in portis opera eius
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ dñs loqͥtur in enͣngłio. Qui ht au¬
res audiendi audiat. Quod aũt dicitur
corde ꝑcipitur. qui senes sunt. ⁊ celestes
audiunt spirituałi. Qui aũt habitant
in tra terte appellantur. qr t̾reni auribus
ta ponuntur: nõ ad simplicẽ tm̃ u̾boꝵ so¬
num. s ad reconditam qͦ dictoꝵ intelligẽ¬

Expanded text:
Dominus loquitur in Evangelio: Qui habet aures audiendi, audiat. Quod autem dicitur corde percipitur. Qui senes sunt et caelestes, audiunt spiritualiter: qui autem habitant in terra, appellanturque terreni, auribus ba ponuntur, non ad simplicem tantum verborum sonum, sed ad reconditam q
Abbreviated transcription (Latin):
qui datus est qñ neemcas edificato tem¬
plo ⁊ altari obtulit sacrificia. Nã cũ in ꝑsi¬
dem duc̾entur patres nr̃i sacerdotes qui
tunc dei cultores erant. acceptũ ignem
de altario oculte absconderũt in ualle uͥ e¬
rat puteus altus ⁊ siccus. ⁊ in eo contutati
sunt eũ ita ut om̃ib ignotus eẽt locus. Cũ

Expanded text:
as aedificato templo et altari obtulit sacrificia nam cum in Persidem ducerentur patres nostri sacerdotes qui tunc Dei cultores erant acceptum ignem de altario occulte absconderunt in valle ubi erat puteus altus siccus et in eo contutati sunt eum ita ut omnib
Abbreviated transcription (Latin):
mus sactificium ⁊ similaginẽ. ⁊ accendi¬
mus luc̾nai. ⁊ ꝓposuimꝰ panes. Et nũc
frequẽtate dies senophegie m̃sis chas¬
leu. Anno centesimo otogesimo octa¬
uo. ppłs qui ẽ iħosolimis ⁊ in iudea sẽ¬
natusq ⁊ iudas aristobolo magistro
ptholomei regis qui ẽ de genere cris¬
toꝵ sacerdotum. ⁊ hiis qui in egypto st̃.

Expanded text:
similaginem et accendimus lucernas et proposuimus panes. Et nunc frequentate dies scenophegię mensis casleu. Anno centesimo octogesimo octavo populus qui est Iherosolimis et in Iudea senatusque et Iudas Aristobolo magistro Ptholomei regis, qui est de genere christorum sacerdotum, et his, q
Abbreviated transcription (Latin):
tharsis a facie dñi. Dñs aũt misit
uentũ magnũ in mare. Et facta est
tẽpostas magna in mari: ⁊ nauis pe¬
riditabatur conteri. Et timuerunt
naute. ⁊ clamauetũt uiri ad dm̃ su¬
um. Et miserũt uasa q̃ erant ĩ naui
in mare. ut allemarentur ab eis. Et
ionas descendit ad interiora nauis.
⁊ dormiebat sopore graui. Et accessit
ad eum gubnator. ⁊dixit ei. Quid tu

Expanded text:
inus autem misit ventum magnum in mari et facta est tempestas magna in mari et navis periclitabatur conteri et timuerunt nautae et clamaverunt viri ad deum suum et miserunt vasa quae erant in navi in mare ut adleviaretur ab eis et Iona descendit ad interiora navis et dormiebat sopore gravi et accessit ad eum gubernator et dixit
Abbreviated transcription (Latin):
nõ multũ ab hebraicis cdiscrepabat. Int̾¬
dum aquile qͦ ⁊ simachi. ⁊ theodocionis re¬
cordatus sũ. ut nec nouitate nimia. lecto¬
ris studium detemerẽ nec rursũ contra con¬
saentiam meã fonte neritatis omisso. opi¬
nionũ riuulos cõsectarer. Incipit liber¬

Expanded text:
Hebraicis discrepabant. Interdum Aquilae quoque et Symmachi, et Theodotionis recordatus sum, ut nec novitate nimia lectoris studium deterrerem, nec rursum contra concientiam meam, fonte veritatis omisso, opinionum rivulos consectarer. COMMENTARI