comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
signũ arietis habentẽ qua liberatꝰ. ẽ.
E iles autẽ soror eiꝰ ꝑpessa naufragiũ
decidit in mare. & mortua ellesponto
mari nom̃ dedit. ab ordine fluenti
ꝓpontidis. Nam dictũ ꝓpontũ. quia
pontũ p̃uenit. Idem & a transitu uł
angustis meatib boũ bosforus. Egy¬
ptius aut̃ pelagus. asiȩ datur. Galli¬
cus europȩ. A fricus libiȩ. His ut quȩq
ꝓrima st̃ uenert in partes. Pelagus
aut̃ ẽ latitudo maris. sine litore &
hoc ẽ. ã latitudine dictꝰ. Vnde &
plagia. eoqđ sint importuosa.¬

Expanded text:
signum arietis habentem, qua liberatus est. signum arietis habentem, qua liberatus est. Helles autem soror ejus perpessa naufragium decidit in mari, et mortua Hellesponto mari dedit nomen. 9. Ab ordine fluenti, Propontis. Nam dictum Propontum quia Pontum praevenit. Item et a transitu vel angustis meatibus boum Bosphorus. Aegyptius autem pelagus Asiae datur, Gallicus Europae, Africus Libyae: his ut quaeque proxima sunt, venerunt in partes. Pelagus autem est latitudo maris sine litore et hoc est a latitudine, dictus; unde et plagia, eo quod sint i
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ adriatico mari nom̃ dedit A po¬
sitione cęli. ut superũ & inferũ. qđ
sit oriens suꝑior. occidens inferior.¬
Est aut̃ tuscum & adriaticũ. A memo¬
ria regis. ut ioniũ. Io qͥppe rex fuit
greciȩ. unde iones athenienses. Hoc
mare & tirrenũ dictũ. siue qđ tusca
alluit. id÷ tirreniã. siue a tirrenis
nautis. qͥ se in hoc mare p̾cipitauert̃
Et sciendũ. ioniũ sinũ. eẽ immensũ.
ab ionia usq ad siciliã. & huiꝰ partes
esse adriaticũ. achaicũ. & epiroticum.
Imorib accolarũ eusinꝰ. ascenus antea
appellatꝰ. A casib hominũ qͥ cecidert̃
inmare. ut ellespontũ. icariũ. mirteũ.
Na mirteũ mare dictũ. ẽ. a mirtili lapsu.
qđ illic ab enomao p̾cipitatꝰ sit. Hica¬
rus uͦ cretensis ut fabulȩ fert̃. altio¬
ra pecens. pennis solis calore solutis.
mari in qͦ cecidit. nom̃ imposure. Fri¬
gus qͦq cũ elle sorore sua fugiens in¬
sidias nouercales. conscendit nauem.

Expanded text:
quae Adriatico mari nomen dedit. A poquae Adriatico mari nomen dedit. A positione caeli, ut Superum et Inferum; quod sit oriens suest autem Thuscum, et Adriaticum. A memoria regis, ut Ionium. Ion quippe rex fuit Graeciae, unde iones Athenienses. Hoc mare, et Tyrrhenum dictum; sive quod Thusciam alluit, id est Tyrrheniam, sive a Tyrrhenis nautis, qui se in hoc mare praecipitaverunt. Et sciendum Ionium sinum esse immensum, ab Ionia usque ad Siciliam, et hujus partes esse Adriaticum, Achaicum et Epiroticum. A moribus accolarum Euxinus, AXENOS antea appellatus. 8. A casibus hominum qui ceciderunt in mare, ut Hellesponticum, Icarium, Myrtoum: nam Myrtoum mare dictum a Myrtili lapsu, quod illic ab Oenomao praecipitatus sit. Icarus vero Cretensis, ut fabulae ferunt, altiora petens, pennis solis calore solutis, mari, in quo cecidit, nomen imposuit. Phrixus quoque cum Helle sorore sua fugiens insidias novercales, conscendit navem
Abbreviated transcription (Latin):
qđ mare ex multitudine fluminũ.
dulcius quã cȩtera. nebulosũq & bre¬
uius. Unde & ponticũ uocatũ. qđ sit
breuius. atq eo prȩt̾ focas & tinnos.
atq delfinos. alias beluas maiores
ñ patitur. Sicut autẽ t̾ra dũ una
sit ꝓ diuersis locis uariis appellat᷑
uocabulis. ita & ꝓ regionib hoc mare
magnũ. diuersis nominib nuncupat᷑
Nam ibericũ & asiaticũ. a ꝓuinciis di¬
ctum. Ab insulis balearicũ. siculũ.
creticũ. cipricũ egeũ. carpatiũ Na
int̾ tenedũ & chium. saxũ ẽ unmane
potius quã insula. qđ uisentib ꝓcul
caprȩ simile creditur. quã greci ega
nuncupant. Unde & egeũ mare ẽ. dictũ
Sic & carpatiũ mare. int̾ ȩgẏptũ & n¬
dum. ab insula carpato illic posita
Agentib. gallicũ ausoniũ. dalmatici.
ubusticũ. Ab oppidis. argolicũ. corii¬
thiũ. tiriũ. adriaticũ. Nã adria quȩ.¬
dã ciuitas. illirico mari ꝓxima fuit.

Expanded text:
quod mare ex multitudine fluminum quod mare ex multitudine fluminum dulcius quam caetera, nebulosumque, et brevius. Unde et Pontum vocatum, quod sit pervius; atque eo praeter phocas et thynnos atque delphinos, alias beluas maiores non patitur. Sicut autem terra dum una sit, pro diversis locis variis appellatur vocabulis, ita et pro regionibus hoc mare magnum diversis nominibus nuncupatur: nam Ibericum et Asiaticum a provinciis dictum; ab insulis Balearicum, Siculum, Creticum, Cyprium, Aegeum, Carpatium. Nam inter Tenedum et Chium saxum est in mare potius quam insula, quod visentibus procul caprae simile creditur, quam Graeci αἶγα nuncupant, unde et Aegeum mare est dictum; sic et Carpatium mare inter Aegyptum et Rhodum ab insula Carpato illic posita. A gentibus Gallicum, Ausonium, Dalmatium, Ligusticum. Ab oppidis Argolicum, Corinthium, Tyrium, Adriaticum. Nam Adria quaedam civitas Illyrico mari proxima fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
septentrionẽ tendit. Qđ inde ma¬
gnũ appellatur. qͥa cȩtera maria. in
cõparatione eiꝰ minora st̃. Illud . ẽ &
mediterraneũ. qͥa ꝑ mediã terram
& balearicus appellatur. Deinde
gallicus. qͥ narbonense ꝓuinciã al¬
luit. Mox ligusticus. qͥ iuxta genuã
urbẽ est ꝓximus. Post hȩc tirrenus.
quẽ greci ioniũ. itali inferũ uocarie
Inde siculus. qͥ a sicilia usq ad crecã
uadit. Deinde crericus. qͥ in pamphi¬
liam & egyptũ ꝑtendit. Inde elles.¬
pontꝰ. qui in septentrionẽ retorquens.
anfractib magnis. uxta grecias &
illiricũ. in angustias septẽ stadiorũ
stringitur. quo xerres ponte nauib
facto. in greciã cõmeauit. Ibi . ẽ.abi¬
dos. inde diffusus & ore patenti rur¬
sus stringit᷑ & facit ꝓpontidẽ. qͥ mox
in quingentos passus coartatur. fitq
bosforus & trachius quo darius copi¬
as transportaure. Inde ponticus sinꝰ
amplissimꝰ. a tergo meotidis paludis.

Expanded text:
Septentrionem tendit. Quod inde MaSeptentrionem tendit. Quod inde Magnum appellatur, quia caetera maria in comparatione ejus minora sunt. Istud est, et Mediterraneum, quia per mediam terram et Balearicus appellatur. Deinde Gallicus, qui Narbonensem provinciam adluit. Mox Ligusticus, qui iuxta Genuam urbem est proximus. Post haec Tyrrhenus, uem Graeci Ionium, Itali Inferum vocant. Inde Siculus, qui a Sicilia usque ad Cretam vadit. Deinde Creticus, qui in Pamphyliam et Aegyptum pertendit. Deinde Hellespontus, qui in septentrionem reanfractibus magnis juxta Graecias, et Illyricum in angustias septem stadiorum stringitur, quo Xerxes, ponte navibus facto, in Graeciam commeavit, ibi est Abydos. Inde diffusus aequore patente, rursus stringitur, et facit Propontidem, qui mox in quingentos passus coarctatur, fitque Bosphorus Thracius, quo Darius copias transportavit. 4. Inde Ponticus sinus amplissimus a tergo Maeotidis paludis,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ esse colorẽ. sed ꝓqualitate uentorũ
mutari. Nã modo flauũ est. modo lu¬
tulentũ. modo atrũ. De ocEaN
CcEANUM & greci & latini idõ nomi¬
nant. eo qđ in circuli modũ am¬
biat orbẽ. siue a celeritate eoqđ ocius
currat. Itẽ quia ut celũ purpureo colo¬
re nitet. oceariꝰ quasi cianeus. Iste ẽ.
qui oras terrarũ amplectitur. alter¬
Nisq estib accedit atq recedit. Re¬
spirantib enĩ in ꝓfundũ uentis. aut
reuomit maria aut absorbet. Quiq
a ꝓrimis regionib diuersa uocabu¬
la sũpsit. ut gallicus. germanicus.
scithicus. caspius. yrcanꝰ. athlanticꝰ.¬
gaditanus. Nã gaditanũ fretũ a ga¬
dibus dic̾tũ. ubi primũ ab oceano.
maris magni limen aꝑitur. Vnde
& hercules cũ gadib ꝑuenisset. co-¬
lumnas ibi posuit. sꝑans illic esse
orbis terrarũ finem. De mediterra
De mecditerra¬
qđ ab occasu ex oceano fluit
& inmeridiem uergit. deinde ad

Expanded text:
non esse colorem, sed pro qualitate ventorum non esse colorem, sed pro qualitate ventorum mutari; nam modo flavum est, modo lutulentum, modo atrum. § 15 De oceano. Oceanum Graeci et Latini ideo nominant eo quod in circuli modum ambiat orbem. Sive a celeritate, eo quod ocius currat. Item quia ut caelum purpureo colore nitet: oceanus quasi κυάνεος. Iste est qui oras terrarum amplectitur, alternisque aestibus accedit atque recedit; respirantibus enim in profundum ventis aut revomit maria, aut resorbet. Quique a proximis regionibus diversa vocabula sumpsit: ut Gallicus, Germanicus, ScGaditanus. Nam Gaditanum fretum a Gadibus dictum, ubi primo ab Oceano maris Magni limen aperitur. Unde, et Hercules cum Gadibus pervenisset, columnas ibi posuit, sperans illic esse orbis terrarum finem. CAPUT XVI. De Mediterraquod ab Occasu ex Oceano fluit, et in Meridiem vergit, deinde ad
Abbreviated transcription (Latin):
are est aquarũ generalis n¬
collectio. Omis enĩ congregatio
aquarũ. siue salsȩ sint siue dulces.
abtisiue maria nuncupant᷑. iuxta illud.
Et congregationes aquarũ uocauit maria.
Proprie aut̃ mare appellatũ eoqđ aquȩ
eiꝰ amarȩ sint. Equor aut̃ uocatũ. quia
equalit̃ sursũ. ẽ. Et quãuis aquę fluctu¬
antes uelut montes erigant᷑. sedatis rur¬
sus tẽpestatib adęquant᷑. Altitudo enĩ
maris diuersa. ẽ. in discreta tam̃ dorsi
eiꝰ ȩqualitas. Ideo aut̃ mare increm̾tũ
ñ cape. cũ om̃ia flumina & om̃s fontes
recipiat. hȩc causa. ẽ Partim qđ influ¬
entes undas ipsa magnitudo eiꝰ ñ sentiat.
deinde qđ amara aqua dulce fluentũ
consumat. uł qđ ipse nubes multũ a¬
quarũ ad se trahant. siue qđ illas partĩ
auferant uenti. parcĩ sol exiccet. po¬
stremũ qđ ꝑ occulta quȩdã t̾rȩ forami¬
na ꝑcolatȩ. & ad caput amniũ fontesꝗ
reuolutȩ recurrant. Maris aut̃ certũ

Expanded text:
are est aquarum generalis collectio. Omnis enim congregatio aquarum, sive salsae sint, sive dulces, abusive maria nuncupantur, juxta illud: Et congregationes aquarum vocavit maria. Proprie autem mare appellatum, eo quod aquae ejus amarae sint. 2. Aequor autaequaliter sursum est; et quamvis aquae fluctuantes velut montes erigantur, sedatis rursus tempestatibus adaequantur. Altitudo enim maris diversa est, indiscreta tamen dorsi eius aequalitas. Ideo autem mare incrementum non capere, cum omnia flumina, omnes fontes recipiat, haec causa est: partim quod influentes undas ipsa magnitudo eius non sentiat: deinde, quod amara aqua dulce fluentum consumat; vel quod ipsae nubes multum aquarum ad se attrahant; sive quod illum partim auferant venti, partim sol exsiccet; postremum, quod per occulta quaedam terrae foramina percolatus, et ad caput amnium fontesque revolutus recurrat. Maris autem certum
Abbreviated transcription (Latin):
ratione moratur. De stellis plan
Uꝑdam stellȩ idõ planetȩ dicuntur.
id ÷ errantes. quia ꝑ totũ mundũ
uario motu discurrunt: Unde ꝓeo qđ
errant retrograda dicunt᷑: uł anomala
efficiuntur. Id ÷ quando particulas ad¬
aunt & detrahunt. Cȩterũ quando
tantũ detrahunt retrograda dicunt᷑.
Stationẽ autẽ faciunt quando starit.
De p̃cedentia & antegradatione stel

Expanded text:
ratione moratur. De stellis planetis . Quaedam stellae ideo planetae dicuntur, id est errantes, quia per totum mundum vario motu discurrunt. Unde pro eo, quod errant, retrograda dicuntur, vel anomala efficiuntur, id est, quando particulas addunt et detrahunt. Ceterum quando tantum detrahunt, retrograda dicuntur; stationem autem faciunt, quando stant. De praecedentia et antegradatione stel
Abbreviated transcription (Latin):
simile. Purgam̃ta ferri. rubigo & sco¬
ria. Rubigo . ẽ. uitiũ rodens ferrũ.
uł segetes. quasi rodigo. mutata una
littera. Hȩc & erugo. ab erodendo.
Nã erugo uitiũ. ẽ. ferri. ab erodendo
dicta ñ ab exam̃to. Scoria uͦ purga¬
m̃ta & sordes st̃. quȩ igne excoquun¬
tur. Et dicta scoria: qͥa de ferro excu¬
titur. Rubigine aut̃ caret ferrũ. si
cerussa &gipso. & liquida pice ꝑun¬
guitur. Itẽ rubigo ferram̃ta non
uitiat. si eadẽ medulla ceruina. uł¬

Expanded text:
simile. 5. 294 Purgamenta ferri rubigo et scosimile. 5. 294 Purgamenta ferri rubigo et scoria. Rubigo est vitium rodens ferrum ipsum, vel segetes, quasi rodigo mutata una littera: haec et aerugo ab erodendo. Nam aerugo vitium est ferri, ab erodendo dicta, non ab aeramento. 6. Scoria vero purgamenta et sordes sunt, quae igne excoquuntur. Et dicta scoria, qtitur. Rubigine autem caret ferrum, si cerussa et gypso et liquida pice perunguitur. Item rubigo ferramenta non vitiat, si eadem medulla cervina
Abbreviated transcription (Latin):
ERRUM dictũ. qđ farra id ẽ. semina
frugũ terrȩ condat. Idẽ & calibs
a calibi flumine. ubi ferrũ optima
acie temꝑat᷑. Unde & abusiue dr̃ ca¬
ubs. Ferri usus post alia metalla reꝑtꝰ
est. cuiꝰ postea uersa in opprobrium
species. Nam unde pridẽ tellus tracta¬
batur. inde mͦ cruor effundit᷑. Nullũ
aut̃ corpus tam densis int̾ se cohȩren¬
tib & implicitis elem̃tis quã ferrũ
Unde inest illi duricia cũ frigore Ferri
aut̃ metallũ pene ubiq reꝑitur. sed
ex om̃ib generib palma serico fermꝰ
datur. Seres enĩ hoc cũ uestib suis
pellibusq mtetunt. Scda partico neq
alia genera ferri ex mera acie tẽꝑant᷑.
Cȩteris enĩ admiscet᷑ mollior cõplexis.
Differentia ferri plurima. uxta t̾rę
genus. Nã aliud molle plũboq uicnis
rotarũ & clauorũ usib aptũ. Aliua
fragile & erosũ. culturȩ t̾rȩ conue¬
niens. aliud breuitate sola placet.
clauisq colligari is. aliud rubigi¬

Expanded text:
errum dictum quod farra, id est semina frugum, terrae condeat. Idem et chalybs a Chalybe flumine, ubi ferrum optima acie temperatur. Unde et abusive dicitur chalybs. Ferri usus post alia metalla repertus est. Cuius postea versa in opprobrium species. Nam unde pridem tellus tractabatur, inde modo cruor effunditur. Nullum autem corpus tam densis inter se cohaerentibus et inplicitis elementis quam ferrum; unde inest illi duritia cum frigore. Ferri autem metallum pene ubique reperitur, sed ex omnibus generibus palma Serico ferro datur. Seres enim hoc cum vestibus suis pellibusque mittunt. Secunda Parthico; neque alia genera ferri ex mera acie temperantur; ceteris enim admiscetur mollior conplexus. Differentia ferri plurima iuxta terrae genus. Nam aliud molle plumboque vicinum, rotarum ut clavorum usibus aptum; aliud fragile et aerosum, culturae terrae conveniens; aliud brevitate sola placet clavisque caligariis; aliud rubigi
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑ maiores recessus maris.
ut in marimagno ionius. in oceano
caspius. indicus. ꝑsicus. arabicus. qͥ
& mare rubrũ. qui oceano ascribitꝰ.
Aubrũ aut̃ mare uocatũ. eo qđ sit ro¬
seis unclis infectũ. Non tam̃ talẽ
naturã habet. qualẽ uidet᷑ ostendere.
sed uicinis litorib uiciatur gurges
atq inficitur. qͥa omis t̾ra que circũ¬
stat pelago rubra ẽ. & sanguineo co¬
lori ꝓxima. Ideoq inde miniũ acutis¬
simũ excernit᷑ & alii colores. quib
pictura uariat᷑. Ergo cũ t̾ra hanc habeat
naturã. fluctib subinde diluitur. &
qͥcquid adhȩsũ ẽ. in colorẽ cadit. obhoc
etiã inhis litorib gemmȩ rubrȩ inueni¬
untur. Lapillus enĩ eiusmodi humo in¬
uolutꝰ. cũ int̾ arenas attritꝰ. ẽ. & terrȩ
colorẽ habet & maris. Hoc mare. in duos
sinus scindit᷑. Ex his qͥ ab oriente. ẽ. psi¬
cus appellatur. quia oram illius ꝑsȩ
inhabitant. Alter uͦ arabicus dicitur.
qđ sit circa arabiam.
DE AESTIBUS

Expanded text:
dicuntur maiores recessus maris, ut in mari Magno Ionius, in Oceano Caspius, Indicus, Persicus, Arabicus, qui et mare Rubrum, qui Oceano adscribitur. Rubrum autem mare vocatum eo quod sit roseis undis infectum; non tamen talem naturam habet qualem videtur ostendere, sed vicinis litoribus vitiatur gurges atque inficitur; quia omnis terra, quae circumstat pelago, rubra est et sanguineo colori proxima. Ideoque inde minium acutissimum excernitur, et alii colores quibus pictura variatur. Ergo cum terra hanc habeat naturam, fluctibus subinde diluitur, et quidquid adesum est, in colorem cadit. Ob hoc etiam in his litoribus gemmae rubrae inveniuntur. Lapillus enim eiusmodi humo involutus cum inter arenas attritus est, et terrae colorem habet et maris. Hoc mare in duos sinus scinditur. Ex his, qui ab oriente est, Persicus appellatur, quia ora illius Persae inhabitant. Alter vero Arabicus dicitur, quod sit circa Arabiam. De aestibus
Abbreviated transcription (Latin):
plates quinta. ẽ: qua carpentũ ꝓgrede
potest. Cloacȩ dictȩ. qđ his ꝑcolant᷑
aquȩ Has primũ romȩ fecis se tarqui¬
niũ priscũ. ut qͦtiens pluuiarũ inunda¬
tio existeret. ꝑ eas aquȩ extra ciuitatẽ
emitterent᷑. ne maximis ꝑpetiusq tẽ¬
pestatib planiciẽ uł fundam̃ta urbiũ.
strages aquarũ subuerteret. Imbuli.¬
uł quia sub uolumina st̃. uł quia sub
his ambulat᷑. Sunt enĩ portici hinc
inde platearũ. Forus ẽ. exercendarũ
litiũ locus. a fando dictꝰ siue a phoro¬
neo rege qͥ primꝰ leges grecis dedit. Hȩc
loca. & prorostra uocant᷑. ideo qđ ex
bello punico captis nauib cartagini¬
ensiũ rostra ablata sc̃. & inforo roma¬
athenas locus erat ubi discebat᷑ phyloso¬
phia. & sapientiȩ exercebat᷑ studiũ Nam
gimnasiũ grece uocat᷑. qđ latine exerci¬
tiũ dr̃. hoc ẽ. meditatio. Sed & balneę
& loca cursorũ & athletarũ gimnasia st̃.

Expanded text:
plateae quinta est, qua carpentum progredi plateae quinta est, qua carpentum progredi potest. Cloacae dictae quod his percolantur aquae. Has primum Romae fecisse Tarquinium Priscum ut, quotiens pluviarum inundatio existeret, emitterentur, me maximis perpetuisque tempestatibus, planiciem vel fundamenta urbium, strages aquarum subverteret. vel quia subvolumina sunt, vel quia sub his ambulant. Sunt enim portici hinc inde platearum. Forus est exercendarum litium locus a fando dictus sive a Phoroneo rege, qui primus Graecis legem dedit. Haec loca et prorostra vocantur ideo quod ex bello Punico captis navibus Carthaginensium rostra ablata sunt, et in foro RomaAthenas locus erat, ubi discebatur philosophia, et sapientiae exercebatur studium. Nam Gymnasium Graece vocatur, quod Latine exercitur, 213 hoc est meditatio. Sed et balnea, et loca cursorum, et athletarum gymnasia sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. ut obsidionẽ relinqueret. Atq
ut facti inuidiã demeret. fertur ex
reliqua petunia instituisse primus
xenodochia. quib aduentũ suscipet
ƿauperũ & peregrinorũ. unde & uoca¬
bulũ sũpsit. Nam ex greco in latinũ
cupatur. Ubi aut̃ egrotantes de plate¬
in qͦ consũpta languorib atq inediis
miserorũ membra fouentur. De
EDIFICIIS SACRIS

Expanded text:
dedit, ut obsidionem relinqueret; atque dedit, ut obsidionem relinqueret; atque ut facti invidiam demeret, fertur ex reliqua pecunia instituisse primus xenodochia, quibus adventum susciperet pauperum et peregrinorum; unde et vocabulum sumpsit. Nam ex Graeco in Latinum cupatur. Ubi autem aegrotantes de platein quo consumpta languoribus atque inediis miserorum membra foventur. § edificiis sacris
Abbreviated transcription (Latin):
tali iure inhabitat. & iterũ inde traisi¬
ens migrat. Inde & metatũ qͥa mutat᷑
Unde legit᷑. & castra metati ft̃: ꝓ mita¬
uert̃. Non enĩ illic ꝑmanet ȩxercitꝰ. sed
ꝑtransit: Moenianꝰ collega crassi. iN
foro ꝓiecit materias. ut essent loca in
quib expectantes insisterent. quȩ ex
nomine eiꝰ. moeniana appellata sunt
Hȩc & solaria qͥa patent soli. Posthȩc alii
lapide. alii materia. ȩdificare porti¬
cib moeniana. & forib & domib ad¬
iecerunt: Tabulata. olim ligneȩ dom
fiebant: unde nom̃ ꝑmanet tabulato.¬
rum. Ypogeũ. ẽ. constructũ sub terris
edificiũ. qđ nos antrũ uł speluncã dici¬
mus. Solariũ qđ soli & auris pateat.
qualis fuit locus in qͦ dauid bersabeȩ
lauante aspęxit. & ad amauit. Cũ iero¬
solimã antiochus obsideret. hircanus
princeps iudeorũ. reserato dauid se¬
pulchro tria milia auri talenta inde
abstraxit. ex quib trecenta antiocho

Expanded text:
tali iure inhabitat, et iterum inde transitali iure inhabitat, et iterum inde transiens migrat. Inde et metatum, quia mutatur. Unde et legitur: 'castra metati sunt,' pro mutaverunt; non enim illic permanet exercitus, sed pertransit. Moenius collega Crassi in foro proiecit materias, ut essent loca in quibus spectantes insisterent, quae ex nomine eius Moeniana appellata sunt. Haec et solaria, quia patent soli. Post haec alii lapide, alii materia aedificavere porticibus moeniana, et foribus et domibus adiecerunt. Tabulata olim ligneae domus fiebant. Inde nomen permanet tabulatorum. Hypogeum est constructum sub terris aedificium, quod nos antrum vel speluncam dicimus. Solarium, quod soli et auris pateat, qualis fuit locus in quo David Bethsabee lavantem aspexit et adamavit. Cum Hierosolymam Antiochus obsideret, Hyrcanus princeps Iudaeorum reserato David sepulcro, tria milia auri talenta inde abstraxit, ex quibus trecenta Antiocho
Abbreviated transcription (Latin):
Aegyptii qͦq lingua sua loca in quib nu¬
bentes succedunt & incubant. thalamũ
nominant. Cenaculũ dictũ a cõmunio¬
ne uescendi. Unde & coenobiũ congre¬
gatio. Antiqui enĩ publice & in cõmune
uescebant᷑. nec ullius conuiuiũ singula¬
re erat. ne in occulto deliciȩ lipruriã
gignerent: Tricliniũ ẽ. cenaculũ. a
trib lectulis discumbentiũ dictum.
Apud ueteres enĩ. in loco ubi conuiuii
apparatꝰ exponebat᷑. tres lectuli strati
erant. in quib discũbentes epulabant᷑
Clinon enĩ grece. lectus uł accubitꝰ dr̃
ex qͦ confectũ ẽ. ut tricliniũ diceret᷑
Cella dicta qđ nos occultat & celat. Cu¬
biculũ uͦ. qđ eo cubamꝰ ibiq dormientes
requiescimꝰ. Cubile aut̃. cubandi locus
est. Et secessus. qđ sit locus secretꝰ. idẽ.
sine accessu. Diuersoriũ dictũ. eo qđ ex
diuersis uiis ibi conueniat᷑. Hospitiui
sermo gretus. ẽ. ubi quis ad tẽpus hoip¬

Expanded text:
Aegyptii quoque lingua sua loca, in quibus nuAegyptii quoque lingua sua loca, in quibus nubentes succedunt et cubant, 'thalamum' nominant. Coenaculum dictum a communione vescendi; unde et coenobium congregatio. Antiqui enim publice et in commune vescebant, nec ullius convivium singulare erat, ne in occulto deliciae luxuriam gignerent. Triclinium est coenaculum, a tribus lectulis discumbentium dictum. Apud veteres enim in loco, ubi convivii apparatus exponebatur, tres lectuli strati erant, in quibus discumbentes epulabantur. Κλίνη enim Graece lectus vel adcubitus dicitur, ex quo confectum est ut triclinium diceretur. Cella dicta quod nos occultat et celat. Cubiculum vero, quod eo cubamus ibique dormientes requiescimus. Cubile autem cubandi locus est. Secessus, quod sit locus secretus, id est sine accessu. Diversorium dictum eo quod ex diversis viis ibi conveniatur. Hospitium sermo Graecus est, ubi quis ad tempus hospi
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃e ȩdificiũ. antiqui edẽ appellauert̃.
Alii edem ab edendo sũpsisse nom̃ exi
stimant. dantes exemplũ de plauto. Si
uocassẽ uos in edem ad prandiũ. Hinc
habitaculũ. porticibq quateuor con¬
clusũ. Atriũ magna edes. ẽ. siue am¬
plior & spaciosa domꝰ. Et dictũ ẽ atri¬
um eoqđ addantꝰ᷑ ei tres porticus extrin¬
secus. Aii atriũ quasi abigni & ligno
atrũ dixert̃. Atrũ enĩ fit ex fumo.
Palatiũ a palante principe archadũ
dictũ. in cuiꝰ honorẽ archades palan¬
teum oppidũ construxert̃. & regiã
in ipsius nomine conditã. palatiũ
catũ ferunt. Cũ enĩ raptȩ fuissent a ro¬
manis sabinȩ. ex quib cũ una ante alias
specie nobilis cũ magna omniũ admira¬
tione rapetur. thalamoni duci eam
oraculo responsũ est cdari. Et qm̃ hȩ nu¬
ptiȩ felicit̃ cesserant. institutũ ẽ. ut in
om̃ib nuptiis thalami nom̃ iteretur.

Expanded text:
Omne edificium antiqui edem appellaverunt. Omne edificium antiqui edem appellaverunt. Alii edem ab edendo quidem assumpsisse nomen exstimant, dantes exemplum de PlautoPoen. 529: Si vocassem vos in aedem ad prandium. Hinc habitaculum porticibus quattuor conclusum. Atrium magna aedes est, sive amplior et spatiosa domus; et dictum atrium eo quod addantur ei tres porticus extrinsecus: alii atrium, quasi ab igne et ligno atrum dixerunt: atrum enim fit ex sumo. Palatium a Palante principe Archadum dictum, in cuius honore Archades palanteum oppidum confluxerunt et regiam in ipsius nomine conditam palatium catum, quia cum rapte fuissent a Romanis Sabine, ex quibus cum una ante alias specie nobilis, cum magna omnium admiratione raporaculo responsum est dari; et quoniam hae nuptiae feliciter cesserant, institutum est ut in omnibus nuptiis thalami nomen iteretur.
Abbreviated transcription (Latin):
dria fallacib uadis. insidiosos accessus
habet. Hinc gͥ in portib machinas ad p̃¬
lucendi ministeriũ fabricatas. faros dicuat.
Nam fos lux est. oros uisio dr̃ Unde & lu¬
cifer grece. fosforos appellatur. Cocleȩ
sunt alte & rotundę turres. Et dictę co
culũ orbemq conscendat᷑. qualis. ẽ romȩ
centũ septuaginta quinq pedib Termas¬
appellatas qđ caleant. Greci enĩ termon
calorẽ uocant. Balneis uͦ nom̃ inditum.
a lauatione meroris. Nam greci balanion
dixert̃. qđ anxietatẽ animĩ tollat. Hȩc
& gimnasia dicunt᷑. qͥa ibi athletȩ uncto
corpore & ꝑfricato manib exercitant᷑.
Nam gimnasiũ grece. latine exercitium
lauantiũ uestim̃ta ponunt᷑. ab exuendo
scilicet dictũ. Apodeterin enĩ grece
exuere dr̃. Popina grecus sermo. ẽ. quȩ
apud nos corrupte ꝓpina dr̃. Est enĩ
locus iuxta balnea publica. ubi post
lauacrũ a fame & siti reficiunt᷑. Unde
tollat. Iabernȩ olim uocabant᷑ ediculȩ

Expanded text:
ccessus habet. Hinc ergo in portibus machinas ad perlucendi ministerium fabricatas pharos dicunt. Nam phos lux est,orasis visio dicitur. Unde et lucifer Graece phosphoros appellatur. Cochleae sunt altae et rotundae turres, et dictae cocculum orbemque, conscenda tur: qualis est Romae centum septuaginta quinque pedum. appellatas quod caleant; Graeci enim θερμὸν calorem vocant. Balneis vero nomen inditum a levatione maeroris; nam Graeci βαλανεῖον dixerunt, quod anxietatem animi tollat. Haec et gymnasia dicuntur, quia ibi athletae uncto corpore et perfricato manibus exercitantur; nam γυμνάσιον Graece, Latine exercitium lavantium vestimenta ponuntur, ab exuendo scilicet dictum; ἀποδύειν enim Graece exuere dicitur. Propina Graecus sermo est, quae apud nos corrupte popina dicitur: est autem locus iuxta balnea publica, ubi post lavacrum a fame et siti reficiuntur. Undetollat. Tabernae olim vocabantur aediculae
Abbreviated transcription (Latin):
uas. id .ẽ. parib absidis. Patena qđ di¬
spansis patentibꝰq sit oris. Lancis.
Gauata qͥa cauata. g. ꝓ.c. littera posita.
hinc & conca. Sed illa gauata. ista con¬
caua. Sic & greci hȩc nuncupant
Scutella abscuto ꝑdiminutione. Est
eni eiusdẽ similis. Apophereta a grecis
a ferendo poma uł aliquid nominata.
est enĩ plama. Salinũ uas aptũ salib
idem & sulzica. quasi salzica. Acita¬
bulũ quasi acitaforũ. qđ acetũ ferit
Coclear. ab usu prius coclearũ dictũ
is habilis. & nec minꝰ utilis ouis nun¬
quid scis potius cur cocleare dicor:
Trissiles greco nomine. latine tripedes
Qui aut̃. iiiͦi. pedib insistunt. ab usiue
dicunt᷑. Inuasculis aut̃ tria quȩrunt᷑
quȩ placeant. Manꝰ artificis. pondus
argenti. splendor metalli

Expanded text:
vas, id est paribus absidis. Patena, quod divas, id est paribus absidis. Patena, quod dispansis patentibusque sit oris. Lancis. Gavata, quia cavata, G pro C littera posita. Hinc et conca; sed illa cavata, ista concava: sic et Graeci haec nuncupant. Scutella ab scuto per diminutionem; est enim eiusdem similis. Apophoreta a Graecis a ferendo poma vel aliud aliquid nominata; est enim plana. Salinum vas aptum salibus. Idem et sulzica, quasi salzica. Acitabulum quasi acetaforum, quod acetum ferat. Coclear ab usu prius coclearum dictum.is habilis et nec minus utilis ovis. Numquid scis potius quur cocleare dicor? Trisceles Graeco nomine, Latine tripedes: qui autem quattuor pedibus insistunt abusive dicuntur. In vasculis autem tria quaeruntur quae placeant: manus artificis, pondus argenti, splendor metalli
Abbreviated transcription (Latin):
la aut̾ ex cocta teste uocabulũ suscipit.
qͥa dũ mollis esset efficit᷑ testa. nec cõ¬
municat cũ uocabulo pristini generis.
qͥa qđ fuit ñ est. Arretina uasa ex
arretio municipio italiȩ dicunt᷑ ubi
fiunt. Sunt enĩ rubra. de qͥbꝰ sedulius.
Rubra qđ appositũ testa ministrã holus
Samia uasa quidã putant ab oppido
samo greciȩ habere nom̃. alii dicunt
cretã esse italie quȩ ñ longe a roma
nascit᷑. quȩ samia appellat᷑. Celata
uasa argentea uł aurea st̃. signis emi¬
nentiorib intus extraue expressa. a
cȩlo uocata qđ est genꝰ ferram̃ti. quẽ
uulgo cilionẽ uocant. Crisendita uasa
deaurata. gretũ. ẽ Anaglifa. qđ supi¬
us sint sculpta. Greci eni ana sursũ. gͥli¬
uͭe sculpturã dicunt. id ẽ. sursũ scul¬
pta. Discus antea iscus abspecie scuti.
Unde & scutella. Postea discus uocatꝰ.
qđ det escas. id ẽ. apponat. a quo & di¬
Parapsis. quadriangulũ & quadri laterũ

Expanded text:
la autem excocta testae vocabulum suscipit, la autem excocta testae vocabulum suscipit, quia dum mollis esset, efficitur testa, nec communicat cum vocabulo pristini generis, quia quod fuit non est. 5. Aretina vasa, ex Aretio municipio Italiae dicuntur, ubi fiunt; sunt enim rubra. De quibus Sedulius: Rubra quod appositum testa ministrat olus. 6. Samia vasa quidam putant ab oppido Samo Graeciae habere nomen. Alii dicunt cretam esse Italiae, quae non longe a Roma nascitur, quae samia appellatur. 7. Caelata vasa argentea, vel aurea sunt, signis eminentioribus intus, extrave expressa: a coelo vocata, quod est genus ferramenti, quem vulgo cilionem vocant. 8. Chrysendeta vasa deaurata, Graecum est. Anaglypha, quod superius sint sculpta, Graeci enim ἄνω sursum, γλυφὴν sculpturam dicunt, id est, sursum sculpta. 9. Discus, antea iscus vocabatur a specie scuti; unde et scutella. Postea discus vocatus, quod det escas, id est, apponat. A quo et diParapsis quadriangulum et quadrilaterum
Abbreviated transcription (Latin):
aporima. greca uocabula st̃. DE UASi
qđ in ea escȩ apponant᷑. Cuiꝰ diminu¬
tiuum uascula. qͣsi uescula. Fictilia di¬
cta. qđ fiant & fingant᷑ ex t̾ra. Fingere
enĩ est facere. formare & plasmare.
Unde & figuli dicunt᷑. & uas fictile dicit᷑.
ñ fictũ illud qđ mendaciũ. ẽ. sed qđ
formatur itt sit. & habeat aliquã for¬
mã. Unde & apłs dicit. Nunqͥd dicit¬
figintũ ei qͥ se finxit. quare sic me fe.¬
cisti: Fictilia uasa in samo insula pͥus
inuenta tradunt᷑. facta ex creta. &
indurata igni. Unde & samia uasa
Postea inuentũ & rubricã addere. & ex
rubra creta fingere. Antiqui orẽ autẽ
fuisse usũ fictiliũ uasorũ. quã funden¬
di eris aut argenti. Apud ueteres enĩ
nec aurea nec argentea. sed fictilia uasa
habebant᷑. sicut ad uina doliis ex cogi¬
tatis. ad aquas amphoris. idriis ad bal¬
neas. ac reliquis quȩ inusibhominum
aut rota fiunt. aut manu aptant᷑. Argil¬

Expanded text:
apozema Graeca vocabula sunt. Dapozema Graeca vocabula sunt. Dquod in eo esce apponantur, cuius diminutivum vascula quasi vescula. Fictilia dicta quod fiant et fingantur ex terra. Fingere enim est facere, formare et plasmare, unde et figuli dicuntur. Et vas fictile dicitur non fictum in illud quod mendacium est, sed quod formatur, ut sit et habeat aliquam formam. Unde et Apfigmentum ei qui se fingit: Quare me sic fecisti? 3. Fictilia vasa in Samo insula prius inventa traduntur, facta ex creta, et indurata igne, unde et Samia vasa. Postea inventum est rubricam addere, et ex rubra creta fingere. Antiquiorem autem fuisse dicunt usum fictilium vasorum, quam fundendi aeris, 497 aut argenti. Apud Veteres enim, nec aurea, nec argentea, sed fictilia vasa habebantur, sicut ad vina doliis excogitatis, ad aquas amphoris, hydriis ad balnea, ac reliquis, quae in usibus hominum aut rota fiunt, aut manu aptantur. 4. Argil
Abbreviated transcription (Latin):
potio ex seminib frum̃ti. uario modo
confecta. Celia a calefaciendo appellata.
Est enĩ potio ex suco tritici. ꝑ arte con¬
fecta. Suscitat᷑ enĩ ignea illa uis ger¬
minis made factae frugis. ac deinde sic¬
catur. & post infarinã redacta. molli
suco admiscetur. quo ferm̃tato. sapor
austeritatis & calor ebrietatis adicit᷑.
quȩ fit in his partib hispaniȩ. cuiꝰ ferax
uini locus nest. Fex dicta. qđ sese uasis
emergendo affigat. Garũ. ẽ. liquor
pisciũ salsus. qͥ olim conficiebat᷑ ex pi¬
sce. quẽ greci garon uocabant. Et quã¬
uis nunc ex infinito genere piscium
fiat. nom̃ tam̃ pristinũ retinet. a quo
initiũ sũpsit Liquam̃ dictũ eo qđ so¬
luti in salsam̃to pisciculi. eundem
humorẽ liquant cuiꝰ liqͦr appellat᷑
salsugo. uł muria. Proprie aut̃ muria
dicit᷑ a qua sale cõmixta. effectaq gu¬
stu in modũ maris. Sucus dicti qđ sac¬
co exprimant᷑ ut ptisane. Ptisane. ⁊ema.

Expanded text:
potio ex seminibus frumenti vario modo potio ex seminibus frumenti vario modo confecta. Caelia a calefaciendo appellata; est enim potio ex suco tritici per artem confecta. Suscitatur enim igne illa vis germinis madefactae frugis ac deinde siccatur et post in farinam redacta molli suco admiscitur, quo fermentato sapor austeritatis et calor ebrietatis adicitur. Quae fit in his partibus Hispaniae cuius ferax vini locus non est. Fex dicta, quod sese vasis emergendo adfigat. Garum est liquor piscium salsus, qui olim conficiebatur ex pisce quem Graeci γάρον vocabant; et quamvis nunc ex infinito genere piscium fiat, nomen tamen pristinum retinet a quo initium sumpsit. Liquamen dictum eo quod soluti in salsamento pisciculi eundem humorem liquant. Cuius liquor appellatur salsugo vel muria. Proprie autem dicitur aqua sale commixta, effectaque gustu in modum maris. Sucus dicti quod sacco exprimantur, ut ptisanae. Ptisana, zema,
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ eo qđ in suco rosȩ mel admiscet᷑.
Helicratũ. uinũ melle mitũ. Medus
quasi melus. qͥa ex melle fit. sicut cala¬
mitas. ꝓ cadamitas. Fecula uua pinguis.
decocta usq ad crassitudinẽ mellis. ac
refrigerata utilis stomacho. Passũ qͥcqͥd
ex uua passa cõpressũ effluxerit. Dicitur
aut̃ passũ a patiendo. Nam ꝑcutit᷑ uua
siccior. & decoquit᷑. & inde fit passum.
Defrutũ dictũ . ẽ. qđ defraudat᷑ & quasi
fraudẽ patiatur. Carenũ eo qđ feruendo
partẽ careat. Tercia enĩ parte musti
amissa qđ remanserit carenũ. ẽ. Cui
contraria sapa. ẽ. quȩ feruendo ad
tertiã redacta descenderit. Sicera ẽ.
om̃is potio. quȩ extra uinũ in ebriare
potest. Cuiꝰ licet nom̃ hebreũ sit. tam̃
latinũ sonat. ꝓeo qđ ex suco ferm̃ti
uł pomorũ conficiat᷑. aut palmarũ fructꝰ
inliquorẽ exprimant᷑ coctisq frugib
aqua pinguior quasi sucus colatur. &
ipsa potio sicera nuncupat᷑. Ceruisia
a cerere id ẽ. fruge uocata. Est enim

Expanded text:
r, eo quod in succo rose mel admiscetur. Melicratum, vinum melli admixtum. Medus quasi melus, qmitas pro cadamitas. Faecula, uva pinguis, decocta usque ad crassitudinem mellis, ac refrigerata utilis stomacho. 14. Passum, quidquid ex uva passa compressum effluxerit. Dicitur autem passum a patiendo. Nam percutitur uva siccior, et decoquitur, et inde fit passum. Defrutum dictum est, quod defraudetur, et quasi fraudem patiatur. 15. Carenum, eo quod fervendo parte careat. Tertia enim 495 parte musti amissa, quod remanserit carenum est, cui contraria sapa est, quae fervendo ad tertiam redacta descenderit. 16. Sicera est omnis potio quae extra vinum inebriare potest. Cujus licet nomen Hebraeum sit, ta ex suco frumenti vel pomorum conficiatur, aut palmarum fructus in liquorem exprimantur, coctisque frugibus aqua pinguior, quasi sucus, colatur, et ipsa potio sicera nuncupatur. Cervisia a Cerere, id est fruge vocata; est enim
Abbreviated transcription (Latin):
ex melle mitũ. Est eniꝰ potio ex aqua
nomelũ mustũ. melli admixtũ uehe¬
ment̾q agitatũ. atq cõmotũ. Idromo¬
lum. qđ fiat ex aqua & malis matianis.
Saccatũ liquor . ẽ. aquȩ fece uini ad¬
mixtꝰ. & sacco expressus. Luria.
cedinẽ retinet & aquorem. Rodomellu

Expanded text:
ex melle mixtum; est enim potio ex aqua ex melle mixtum; est enim potio ex aqua Oenomelum mustum melle admixtum vehementerque agitatum atque commotum. Hydromelum, quod fiat ex aqua et malis Matianis. Saccatum liquor est aquae faece vini admixtus et sacco expressus. Lorea. cedinem retinet et acorem. Rhodomelu
Abbreviated transcription (Latin):
lernũ uinũ uocatũ a falerna regione
campaniȩ. ubi optima uina nascunt᷑.
Colatũ uas ꝓpriũ nuncupatur. in qͦ de-¬
portat᷑. Gaz eũ uͦ regio unde defert᷑.
Gata enĩ oppidũ. ẽ. palestinȩ. Infertũ
uinũ dr̃. qł altario libatur atq offer¬
tur. Spurcũ qđ offerri ñ licet. aut
cui aqua admixta. ẽ. quasi spuriũ. hoc
ẽ. immundũ. Honorariũ uinũ qđ re¬
gib & potentib honoris grã offertur
Cato de innocentia sua. Cũ essẽ in ꝓuin¬
cia legatꝰ. quã plures ad prȩtores &
consules uinũ honorariũ dabant. nun¬
quã accepi ne priuatꝰ quidẽ. Crucdũ
uinũ est in suaue. qđ serui potant.
Acetũ. uł qͥa acutũ uł quia aquatum.
Uinũ enĩ aqua mixtũ. cito inhunc sa¬
porem redigit᷑. Unde & acidũ quasi
aquidũ. Conditũ uocatũ qđ ñ sit sim¬
plex sed cõmixtione pigm̃torũ compo¬
sitũ. Lactatũ .ẽ. potio ẽ lacte. Mulsũ

Expanded text:
lernum vinum vocatum a Falerna regione lernum vinum vocatum a Falerna regione Campaniae, ubi optima vitia nascuntur. Colatum vas proprium nuncupavit in quo deportatur: Gazeum vero regio, unde defertur; Gaza enim oppidum est Palaestinae. Infertum vinum dicitur quod altario libatur atque offertur. Spurcum, quod offerri non licet, aut cui aqua admixta est, quasi spurium, hoc est inmundum. Honorarium vinum, quod regibus et potentibus honoris gratia offertur. Cato de innocentia sua 1: 'Quum essem in provincia legatus, quamplures ad praetores et consules vinum honorarium dabant: numquam accepi, ne privatus quidem.' Crucium vinum est insuave quod servi potant. Acetum, vel quia acutum, vel quia aquatum; vinum enim aqua mixtum cito in hunc saporem redigitur. Unde et acidum, quasi aquidum. Conditum vocatum, quod non sit simplex, et commixtione pigmentorum conpositum. Lactatum est potio e lacte. Mulsum
Abbreviated transcription (Latin):
merenda. qđ antiquitꝰ id tẽporis pue¬
ris opariis quib panis merus dabat᷑.
aut qđ meridie eo tẽpore. id.ẽ. soli
ac separati. ñ ut in prandio aut in
cena ad unã mensã. Inde credimꝰ etiã
illud tẽpus qđ post mediũ diem est
meridiẽ appellari: qđ purũ sit. Mustĩ
.ẽ. uinũ e lacu statĩ sublatũ. Dictũ aut̃
credit᷑ mustũ. qđ in se limũ & terrim
habeat mnixtã. Nam mus terra. unde
& humꝰ. Cuius tanta uis feruoris.ẽ.
ut uasa quãuis grandia ex eo plena.
absq spiramine repleta. ilico dirũpit
Roseũ uinũ. id ẽ. cũ rubore. Rosa eni
rubet. Amineũ uͦ quasi sine minio
id ẽ. sine rubore. nam albiĩ. ẽ Sucina¬
tium. sucinȩ gẽmȩ simile ẽ. id ÷ fului
coloris. limpidũ uinũ id ẽ. ꝑspicuum.
ab aquȩ specie dictũ. qͣsi limphiclum.
Limpha enĩ aqua. ẽ. Turbidũ quasi ter¬
bidũ id ẽ t̾rȩ cõmixtũ. qđ est fex ta¬

Expanded text:
merenda, quod antiquitus id temporis puemerenda, quod antiquitus id temporis pueris operariis quibus panis merus dabatur; aut quod meridient eo tempore, id est soli ac separatim, non, ut in prandio aut in cena, ad unam mensam. Inde credimus etiam illud tempus, quod post medium diem est, meridiem appellari, quod purum sit. Mustum est vinum e lacu statim sublatum. Dictum autem creditur mustum quod in se limum et terram habeat mixtam; nam mus terra, undet humus. Cujus tanta vis fervoris est, ut vasa, quamvis grandia, ex eo plena, absque spiramine relicta, illico disrumpat. 5. Roseum vinum, id est, cum rubore. Rosa enirubet. Amineum vero quasi sine mineo, id est sine rubore; nam album est. Sucinacium sucinae gemmae simile est, id est fulvi coloris. Limpidum vinum, id est perspicuum, ab aquae specie dictum, quasi lymphidum; lympha enim aqua est. Turbidum, quasi terbidum, id est terra commixtum, quod est faece. Fa
Abbreviated transcription (Latin):
furiuatione uocata. Hanc enĩ illi
potos dicunt: Aqua generalit̾ uocata.
qđ suꝑficies eiꝰ ęqualis sit. Hinc &
ȩquora. quã inde recentẽ dicimꝰ quia
ñ est utilis uetusta ut uinũ. sed statĩ
sublata. de flumine fonte uł puteo
etescit enĩ uetusta. Uinũ inde dictũ.
qđ eius potꝰ uenas sanguine cito reple¬
at. Hoc alii qđ nos cura soluat. lieũ
appellant. Ueteres uinũ uenenũ uo¬
cabant. sed post quã inuentũ. ẽ. uirus
loetiferi sucus. hoc uinũ uocatũ. illud
uenenũ. Unde & ieronimꝰ in libro
quẽ de uirginitate conseruanda seri¬
psit. adolescentulas in qͥt ita uinũ
debere fugere ut uenenũ. ne ꝓetatis
calore feruenti. bibant & ꝑeant. Inde
.ẽ. qđ apud ueteres romanos feminȩ
ñ utebant᷑ uino. nisi sacrorũ causa.
certis diebꝰ. Merũ dicimꝰ. cũ uinum
purũ significamꝰ Nam merũ dicimꝰ
quicqͥd purũ atq sincerũ. ẽ sic̃ aaqiã
merã nulli utiq rei mixtã. Hinc &

Expanded text:
rivatione vocata; hanc enim illi πότος dicunt. Aqua generaliter vocata, quod superficies eius aequalis sit: hinc et aequora. Quam inde recentem dicimus quia non est utilis vetusta, ut vinum, sed statim sublata de flumine et fonte vel puteo; fetescit enim vetusta. Vinum inde dictum quod eius potus venas sanguine cito repleat. Hoc alii, quod nos cura solvat, Lyaeum appellant. Veteres vinum venenum vocabant; sed postquam inventus est virus letiferi sucus, hoc vinum vocatum, illud venenum. Unde et Hieronymus in libro quem de virginitate servanda scripsit: 'Adolescentulas' inquit 'ita vinum debere fugere ut venenum, ne pro aetatis calore ferventi bibant et pereant.' Inde est quod apud veteres Romanos feminae non utebantur vinum, nisi sacrorum causa certis diebus. Merum dicimus cum vinum purum significamus; nam merum dicimus quidquid purum atque sincerum est, sicut et aquam meram, nulli utique rei mixtam. Hinc et
Abbreviated transcription (Latin):
ieronimꝰ triũ linguarũ peritꝰ. ex he¬
breo in latinũ eloquiũ easdẽ scriptu¬
ras conuertit. el oquent̾q transfudit.
cuius int̾pretatio merito cęteris ante¬
fertur. Nam. ẽ. & uerborũ tenacior.
& ꝑspicuitate sententiȩ clarior. atq
ut pote xp̃iano interpretatio uerior.
ome primꝰ librorũ copiã aduexit
emilius paulus. perse macedonũ
rege deuicto. Deinde lucullus. e pon¬
tica prȩda. Post hos cęsar dedit mar¬
thecȩ construendȩ. Primũ aut̃ romȩ
bibliothecas publicauit pollio. hinc¬
grecas simul atq latinas. additis au¬
ctorũ imaginib in atrio. qđ de ma¬
nibus. magnificentissimũ instruxerat
Qui apud nos bibliotheca instituerint

Expanded text:
Hieronymus trium linguarum peritus ex HeHieronymus trium linguarum peritus ex Hebraeo in Latinum eloquium easdem Scripturas convertit, eloquenterque transfudit. Cuius interpretatio merito ceteris antefertur; nam est et verborum tenacior, et perspicuitate sententiae clarior atque, utpote a Christiano, interpretatio verior. Rome primus librorum copiam advexit Emilius Paulus Persa, Macedonum rege devicto: deinde Lucullus e pontica preda, post hos Cesar dedit Marthece construende. Primum autem Rome bibliothecas publicavit Pollio, grecas simul atqctorum imaginibus in atrio, quod de manubiis magnificentissimum instruxerat. Qui apud nos bibliothecas instituerunt
Abbreviated transcription (Latin):
alexander. uł successores eorũ in¬
struendis omniũ librorũ bibliothecis
animũ intendert᷑. maxime ptolome¬
us cognomento filadelfus. omĩs litte¬
raturȩ sagacissimꝰ. cũ studio biblio¬
thecarũ pisistratũ emularet᷑. ñ solũ
gentiũ scripturas. sed etiã & diuinas
litceras in bibli othecã suã contulit.
alexandriȩ inuenta st̃. Hic etiã &¬
ab eleataro pontifice petens scripturas
curauit. quas in alexandrina bibliothe¬
ca habuit. Siquidẽ singuli in singulis
codice inuentũ esset qđ in cęteris uł in
uerborũ ordin̾e discreparet. Fuert &
alii int̾pretes. qui ex hebrea lingͥua.
in grecã sacra eloquia transtulert̃. sic̃
aquila. simmachus. & teodotion. sicut
etiã & uulgaris illa int̾pretatio cuius
auctor ñ apparet. & obhoc sine nomi¬
ne int̾pretis: quinta editio nuncupat᷑.
Prȩterea sęxtã & septimã editionẽ ori¬
genss miro labore repꝑit. & cũ cęteris
editionib cõparauit. Presbit̾ quoq

Expanded text:
Alexander, vel successores ejus, instruendis omnium librorum bibliothecis animum intenderunt, maxime Ptolemaeus cognomento Philadelphus, omnis litteraturae sagacissimus, cum studio bibliothecarum Pisistratum aemularetur, non solum gentium scripturas, sed etiam et divinas litteras in bibliothecam suam contulit. Alexandriae inventa sunt. Cab Eleazaro pontifice petens Scripturas curavit, quas in Alexandrina bibliotheca habuit. Siquidem singuli in singulis codice inventum esset quod in ceteris vel in verborum ordine discreparet. Fuerunt et alii interpretes, qui ex Hebraea lingua in Graecum sacra eloquia transtulerunt, sicut Aquila, Symmachus et Theodotion, sicut etiam et vulgaris illa interpretatio, cuius auctor non apparet et ob hoc sine nomine interpretis Quinta Editio nuncupatur. Praeterea sextam et septimam editionem Origenes miro labore repperit, et cum ceteris editionibus conparavit. Presbyter quoque
Abbreviated transcription (Latin):
hystorias & res gestas demonstrabant.
Dicti aut̃ histriones. siue qđ ab histria
ia genꝰ sit acldustiũ. siue qtł ppleras
hystoriis fabulas exprimerent. quasi
historiones.
ante quã mimũ agerent. fabulã ꝓnun¬
ciaret. Nã fabulȩ ita cõponebantur
a poetis. ut aptissimȩ essent motui
corporis.
nos adolescentes nobiles saltare.

Expanded text:
historias et res gestas demonstrabant. historias et res gestas demonstrabant. Dicti autem histriones, sive quod ab Istria id genus sit adductum, sive quod perplexas historiis fabulas exprimerent, quasi historiones. antequam mimum agerent, fabulam pronuntiaret. Nam fabulae ita componebantur a poetis, ut aptissimae essent motui corporis. nos adolescentes nobiles saltare.
Abbreviated transcription (Latin):
cENA aut̃ erat locus infra theatrũ.
in modũ domꝰ instructa. cũ pulpito.
Qui pulpitꝰ orcistra uocabat᷑. ubi canta¬
bant. comici. tragici. atq saltabant hi¬
striones & mimi. Dicta aut̃ scena greta
appellatione. eo qđ in speciem domꝰ
erat instructa. Unde & apud hebreos
tabernaculorũ dedicatio. a similitu
ubi saltator agere posset. aut duo
int̾ se disputare. Ibi enĩ poetȩ. come¬
di & tragoedi. ad certam̃ conscende¬
bant. hisq canentibꝰ alii gestꝰ edebant
st̃: tragoedi. comedi. temelici. hi¬
striones. muni & saltatores. Tragoe
sceleratorũ regum luctuoso carmine
spectante popło concinebant. di
cantabant. atq stupra uirginũ. & amo¬
res meretricũ in suis fabulis expri¬
mebant.
De ⁊ emflicis.
e melici aut̃ erant musici scenici.¬
qui in organis & liris & citharis p̾cine¬
bant. Et dicti temelici. qđ olim iN
orcistra stantes cantabant suꝑ pulpitũ.
to. gestus impudicarũ feminarũ
exprimebant. Hi aut̃ saltando. etiã

Expanded text:
cena autem erat locus infra theatrum in modum domus instructa cum pulpito, qui pulpitus orcistra vocabatur, ubi cantabant comici, tragici, atque saltabant histriones et mimi. Dicta autem scena greca appellatione, eo quod in speciem domus erat instructa: unde et apud hebreos tabernaculorum dedicatio, a similitubi saltator agere posset, aut duo inter se disputare. Ibi enim poetae comoedi et tragoedi ad certamen conscendebant, iisque canentibus, alii gestus edebant. : tragoedi, comoedi, thymelici, histriones, mimi et saltatores. De tragoedsceleratorum regum luctuosa carmine spectante populo concinebant. De cantabant, atque stupra virginum et amores meretricum in suis fabulis exprimebant. De thymelicis . Thymelici autqui in organis, et lyris, et citharis, praecinebant. Et dicti thymelici, quod olim in orchestra stantes cantabant super pulpitumto gestus impudicarum feminarum exprimebant: ii autem saltando etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ram colorũ similitudines ꝓcurauit.
N am tales foetus oues illius concipie¬
bant: quales umbras arietũ desuꝑ
ascendentiũ in aquarũ speculo contẽ¬
plabant᷑. Deniq & hoc ipsũ inequaruĩ
gregib fieri fertur: ut generosos obi¬
ciant equos uisib concipientiũ. quo
eorũ similes conciꝑe & creare possint.
Nam & colũbarũ dilectores depictas po¬
nunt pulcherrimas colũbas isdẽ locis
quib ille uersantur: quo rapiente
uisu. similes generent. Inde . ẽ. qđ qu¬
dam grauidas mulieres iubent. nullos
intueri turpissimos animaliũ uultꝰ.
ut cenocefalos & simias: ne uisib occu¬
rentes. similes foetꝰ pariant. Hanc enĩ
feminarũ esse naturã. ut quales prȩ¬
spexerint siue m̃te conceꝑint. in ex¬
tremo uoluptatis ȩstu dũ concipiunt
talẽ & sobolem ꝓcreent. Et enĩ animal
in usu uenerio. formas extrinsecus int̾
transmitcit. eorũq satiata tipis. rapt
species eorũ in ꝓpriã qualitatẽN

Expanded text:
ram colorum similitudines procuravit. ram colorum similitudines procuravit. Nam tales foetus oves illius concipiebant, quales umbras arietum desuper ascendentium in aquarum speculo contemplabantur. Denique et hoc ipsud in equarum gregibus fieri fertur, ut generosos obiciant equos visibus concipientium, quo eorum similes concipere et creare possint. Nam et columbarum dilectores depictas ponunt pulcherrimas columbas isdem locis, quibus illae versantur, quo rapiente visu similes generent. Inde est quod quidam gravidas mulieres iubent nullos intueri turpissimos animalium vultus, ut cynocephalos et simios, ne visibus occurrentes similes foetus pariant. Hanc enim feminarum esse naturam ut quales perspexerint sive mente conceperint in extremo voluptatis aestu, dum concipiunt, talem et sobolem procreent. Etenim animal in usu Venerio formas extrinsecus intus transmittit, eorumque satiata typis rapit species eorum in propriam qualitatem. In