comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rebatis. hic laudat galathas: ⁊ eosꝑ quos inclucti sũt
ut uidaizare uellent: uituꝑat. ⁊ neillis consentiant:
rit: Exercitium illoꝵ in oꝑaficd̾i bomini fuisse testatur.
s nequitia maloꝵ impeditos ne cursum suum efficatia
ꝑseuerante cõnsũmarent. im̃n: ut nulli eoꝵ c̃dant. or¬
tatur. subdens. s uos: nemini illoꝵ. de inceps con-¬
senseritis. saltem eos audiendo. quioꝑa legis serũa¬
dasuadent. euangłice ueritati obedire. nõ sinentes.

Expanded text:
rebatis. Hic laudat Galatas, et eos per quos inducti sunt, ut judaizare vellent, vituperat; et ne illis consentiant mrit? Exercitium illorum in opera fidei bonum fuisse testatur, sed nequitia malorum impeditos, ne cursum suum efficacia perseverante consummarent. Unde ut nulli eorum credant hortatur, subdens, sed vos nemini illorum, deinceps consenseritis, saltem eos audiendo qui opera legis servanda suadent, evangelicae veritati obedire non sinentes.
Abbreviated transcription (Latin):
ñmutatur sensus hoꝵ u̾boꝵ uos inqͣm ofilioli: qui uultis ẽe.
carnauter. sublege dicite mͥ .i. respondetemͥ. legemlegistis: an
non: quicquid eligant: ꝓbant᷑ stulti. sin̾legerunt: ñ debent
recipere: quod nescrunt. si legerunt. ip̃a pbat se climittendam.
ꝙ si ñintelligunt: stultisunt. Io: eos in t̾rogat dicens. legem ñ
legistis: qiͣ. legistis quid̃. ẜ ñ intellexistis. Scͥptum c̃a. q̃m. habͦ¬
ham. ꝙ ĩo quero an legeritis legem. q in ea quiddã scͥptumest.
cilla. agar .s. hysmael. ⁊ unum delib̾a. sara .s. ysaac. s qͥ de
ancilla fuit scdmcameni natusẽ . ꝑnullum miracłm s lege
qui non ꝑtinent adhanc significat̾onem. uõ: multi legenteᷤᷤ
apłm. librum autem geneseos ignorantes: putant solos
duos filios habnisse habrahã. S hossolos conmemorat apłs.
qr cde his duob scͥptã spetialiter singła exequit᷑. innuẽs aliqͥd

Expanded text:
n mutatur sensus horum verborum. Vos, inquam, o filioli, qui vultis esse carnaliter sub lege, dicite mihi, id est respondete mihi: Legem legistis, an non? Quidquid eligant, probantur stulti; si non legerunt, non debent recipere quod nesciunt; si legerunt, ipsa probat se dimittendam. Quod si non intelligunt, stulti sunt. Ideo eos interrogat, dicens: legem non legistis? Quasi dicat: Legistis quidem, sed non intellexistis. VERS. at: Ideo quaero an legeritis legem, quia in ea quiddam scriptum est: cilla Agar, scilicet Ismael, et unum de libera, Sara, scilicet Isaac. Sed qui de ancilla fuit, secundum carnem natus est, iqui non pertinent ad hanc significationem. Et ideo multi legentes Apostolum, librum autem Geneseos ignorantes, putant solos duos filios habuisse Abraham. Sed hos solos commemorat Apostolus, quia de his duobus Scriptura specialiter singula ex
Abbreviated transcription (Latin):
moysi. Alie sub lege. aue intempore gr̃e. Item inpͥmitiua
eccła que dlam erant legitinie: que modo ñ funt. Et ear que
modo legitie sunt: ł illeggitime: que dam iint plene legi¬
time. quedam om̃ino illegitime. quedam nentre. Elene
legitime sunt: quas ñ impedit: uotum continentie.ł ordo.
ł cognatõ. ł dispar cultuis. ł conditõ ł natẽ frgiditas. Ont̃o
autemi alegitime auit: ꝑ uotumꝑ ordinem. ꝑ cognatõe.
plene legitime: funt. ꝑ conditonem. ł frigiditatem. Sieimi
taies nescienter conuincti fuerit. possunt ꝑman̾e: quilb

Expanded text:
Mosi. Aliae sub lege, aliae in tempore gratiae. Item in primitiva Ecclesia quaedam erant legitimae, quae modo non sunt; et earum quae modo legitimae sunt vel illegitimae, quaedam sunt plene legitimae, quaedam omnino illegitimae, quaedam neutrae. Plene legitimae sunt quas non impedit votum continentiae, vel ordo, vel cognatio, vel dispar cultus, vel conditio, vel naturae frigiditas. Omnino autem illegitimae per votum, per ordinem, per cognationem, plene legitimae sunt, per conditionem vel frigiditatem. Si enim tales nescientes conjuncti fuerint, possunt permanere quib
Abbreviated transcription (Latin):
stutłio ⁊ lectone scrrpturaꝵ. ex̾citatõ dico: adͤuc̃to ẽ
bom ac mali. inter se. ł boni: aminꝰ bono. ⁊ mali.
aminis malo. Ecce hͥ ostend̾. quid sit solidus cib.
ħ nonpossinit profecto nͥ ficli quodam lacte teneantur:
ut uinuisibilia que non uident: ⁊ intelligibilia que
nonͣ mtelligunt. ẽclant. facile ad uanaisꝰ sacͥlegas fabu

Expanded text:
studio et lectione Scripturarum exercitatos ad discretionem studio et lectione Scripturarum exercitatos ad discretionem boni ac mali inter se. Vel, boni a minus bono, et mali a minus malo. Ecce hic ostendit quid sit solidus cibus, id hoc non possunt perfecto nisi fidei quodam lacte teneantur, ut et invisibilia quae non vident et intelligibilia quae nondum intelligunt, credant, facile ad va
Abbreviated transcription (Latin):
ade tenelłestis. ⁊ ẽ apta conꝑato. ut enimparuiss ñ
clisceruit cibos.: ⁊ꝑit sumendo noxios: sic inoctusi qͥ
nec t̃ minoꝵ: ne dum maioꝵ uale.t apphendere rõ¬
nem. Quienim nd̃ cap̃ ũbum caro factum ẽ. quomͦ
capiet: inpͥncipioerat uerbum mẽnte ad huc par¬
irili srilacte nut̾endis. ꝑcipere talia non ualentib:
om̃is de hac re sermo quo agitur: ut no solum c̃latur:
tierum ⁊̃ intelligatur: sciaturq quod ar̃. honerdsus
ẽ. facilius illos pmit: qmͣ pascit. ex quofit ut sp̃uales.
ista carnalib non om̃ir᷑ti taceant. p̃p catholicam si¬
dem que om̃ib p̃dicanda ẽ. net tñ sic clisserant: ut
uolentes eaꝑc̾rucere ad intel ligentiam nõ capacem:
fa cilius fastidiri faciant inu̾tate sermonem. qmͣ
alibi ait. saptãm loquimur uiter ꝑfectos. quos aũ
ꝑfectos hicintelligi uelit. declarat subdens .s. eoꝵ
cutos. s ⁊̃ excitatos ꝓ consuetut̾ine .i. q consueti sũt:

Expanded text:
fide tenelli estis, et est apta comparatio. Ut enim parvulus non discernit cibos, et perit sumendo noxio, sic indoctus qui nec etiam minorum nedum majorum valet apprehendere rationem, qui enim non capit, Verbum caro factum est, quomodo capiet, in principio erat Verbum? Mente adhuc parvulis et lacte nutriendis percipere talia non valentibus, omnis de hac re sermo quo agitur, ut non solum credatur, verum etiam intelligatur, sciatur quod dicitur, onerosus est. Facilius illos premit quam pascit. Ex quo fit ut spirituales ista carnalibus non omnino taceant, propter Catholicam fidem, quae omnibus praedicanda est; nec tamen sic disserant, ut volentes ea perducere ad intelligentiam non capacem, facilius fastidiri faciant in veritate sermonem, quam alibi ait: Sapientiam loquimur inter perfectos . Quos autem perfectos hic intelligi velit, declarat subdens, scilicecutos, sed etiam exercitatos pro consuetudine, id est quia consueti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
est: mos filii sumus. s distat qi ille saluat nos saluam᷑.
ille sc̾ificat nos sc̃ificamur. ꝯconiung̃ nof scͥpta . nͦ.
disiung̃. multos inquit filios. hic coniũx. auctorem sa¬
retur: homo non reclimeretur. iñ redemptus ꝑiret. qd
siẽet srustra facta eeñt onĩia. eetera enim homini serui¬
unt. homo cdõ. nec in aliquib as głifi caretur. cum ad ħõia
facta sint. falsaeẽt ĩ euis pͣdestinatõ. de filiis ad ducendis:
Qui enim ꝓbat: quod ꝓnr̃a liberatõne. decuent xpmpati.
udenir enim indecens quod auctor salutis patetur. s
non dedecet. qrex ło pendet:⁊ est eisubi iectus: ut alii homineᷤ.
to conuenit ei pati: si opus est. ⁊ quod opus fuerit. pꝰeadic̃.

Expanded text:
quia ille salvat, nos salvamur; ille sanctificat, nos sanctificamur. Modo conjungit nos Scriptura, modo disjungit. Multos, inquit, filios, hic conjunxit; auctorem sascilicet homo non redimeretur, et non redemptus periret. Quod si esset, frustra facta essent omnia. Caetera enim homini serviunt, homo Deo, nec in aliquibus Deus glorificaretur, cum ad haec omnia facta sint, falsa esset etiam ejus praedicatio de filiis adducendis. Qui enim. Probat quod pro nostra liberatione decuit Christus pati. Videtur enim indecens quod auctor salutis pateretur, sed non dedecet, quia ex Deo pendet, et idem ei subjectus ut alii homines, et ideo convenit ei pati opus est, et quod opus fuerit postea dici
Abbreviated transcription (Latin):
nr eripiens uasaeius. ⁊ fua faciens: fudit amantudinem.
umpleuit dulcedine. Participauit gͦ. pueris i. factus:
homo. passibił. imortał. ut fic iuncẽt diabolĩi. nͥ eni. ħo
eẽt.: qui diabolum uncereti ñiuste. s uolenter. homo
ei tolliuideretur. qui seilli sp̃ote subiet̃. s si eum homo ũi¬
cit. iure hominem ꝑdit. ⁊ ut homo iuncat. necẽ ẽ: ut ałs in
głsin homine. facile peccaret. c̃utramq natam ꝑ se constet
cecidisse. factus est gͦ dĩ filus: hommis filius. passibił. ⁊ mor¬
tał. ut ꝑ mortem destiueret diabolum. deletis peccatis:
obnoxii .i. subditi. seruituti. diaboli. ⁊ peccati. ħ qudd̾a
iertie. insinuat. Morsenimerat arma ꝑque uincebat diabł
Serui siquidemerant. qui mortem tunebant. ⁊ om̃̾ia pa-¬
ꝓ amma sua. Eħ est uictoria ficdi. queutq defniss: ncredñ¬
ħd̃s dare cd̃ntib ut nec istius exꝑirentur corporis mort̾e.
s siħ fecisii carni quedam felicitas addetur. minueret᷑

Expanded text:
r eripiens vasa ejus, et sua faciens, fudit amaritudinem et implevit dulcedine. Participavit ergo pueris, id est factus est homo passibilis et mortalis, ut sic vinceret diabolum. Nisi enim homo esset qui diabolum vinceret, non juste, sed violenter homo ei tolli videretur, qui se illi sponte subjecit; sed si eum homo vincit, jure hominem perdit: et ut homo vincat, necesse est ut Deus in t vel angelus in homine facile peccaret, cum utramque naturam per se constet cecidisse. Factus est homo Dei Filius, hominis filius passibilis et mortalis, ut per mortem destrueret diabolum, deletis peccatis, obnoxii, id est subditi, servituti diaboli et peccati. Hic quiddam s ejus et solertiae insinuat. Mors enim erat arma per quae vincebat diabolServi siquidem erant qui mortem timebant, et omnia papro anima sua . Et est victoria fidei, quae utique defuisset, si credenhoc donare credentibus, ut nec istius experirentur corporis mortem; sed si hoc fecisset, carni quaedam felicitas adderetur, minueretur
Abbreviated transcription (Latin):
post: non est infirmatus infide. infirmatur illeqͥ
hesitat. ⁊ si causam: qua poss infirmari: haberet .s.
suam senectutem. ⁊ sare senectutemr isterilitatem.
uñ ait. nec considera uit corpꝰ suum ẽẽ emortuum.
ab̾ oꝑe generantli filios. cumfere eẽt centum annoꝵ:
⁊ similiter uo considerauit: iuiluam sare ẽe emortu¬
am. Nonsine causa ħ ⁊ alia contra naturam: fec̃
tentem dm̃ om̃ium demonstraret. Aliqui enim rõ
im̃possibilia sunt: ds fec̃. ut quiper ħ c̾cderent: sal¬
uarentur. dĩ dominio mancipati. attenanctum est.¬
ĩ:ꝙ. nonpter magne reisiguram ysaac cͥg̃ naturã
generat᷑onis humane fuit ꝓmissus. ħeram fuit insig¬
nem. ex homine nasciturum. siliosq hominum: ꝑ sp̃m
regeneratõnis: ex pecc̃orib filioscłi: ex mortalib inmorta¬
iesꝰ generanclos: mon solum in ꝑpmistione: ñ hestauit habͣ

Expanded text:
s est in fide. Haimo. Infirmatur ille qui haesitat, etsi causam, qua posset infirmari, haberet, scilicet suam senectutem, et Sarae sterilitatem et senectutem. Unde ait: Nec consideravit corpus suum esse emortuum, ab opere generandi filios, cum fere centum esset annorum. Et similiter non consideravit, vulva Sarae esse, emortuam. Non sine causa haec et alia contra naturam fecit tentem Deum omnium monstraret. Aliqui enim inflimpossibilia sunt, fecit Deus, ut qui per haec crederent salvarentur, Dei dominio mancipati. Attendendum estnon praeter magnae rei figuram, Isaac contra naturam generationis humanae fuit promissus. Hoc enim fuit in signem ex homine nasciturum, filiosque hominum per spiritum regenerationis ex peccatoribus filios Dei, ex mortalibus immortales generandos. Et non solum in promissione non haesitavit A
Abbreviated transcription (Latin):
est ex fide habrahe . i. qui imitatur sidem habrahe.
⁊ iõ: causa fiłi. alege recedñdum ẽ. uͥsit firma ꝓmissio.
Lex enim sine gr̾a pinissionis: non solum non aufert:
uerimrĩ auget pecẽm. nonꝙ sit efficiens c̃a peceati: cum
sit sc̾a ibona. s qi ea data: augm̃tum peccat iaccessit. ꝙ.
sine ea non accessiss Multa enim sunt que dnͣr effictre
aliqua. non quod ip̃a efficiant. s qr sine ip̃is non fierent
illa que fiunt: Sequitur. Qui habraham ẽ pater .i. in
stitutor ꝑexemplum ficłi: om̃iũ
sentit auctoritas. dicens. qr posuite. o habraham .i. con¬
sitttu: patrem .i. auctorem scdm fidem. non modo cͥcũ¬
cisoꝵ uideoꝵ. s ⁊̃ multarum gentium Iñ quo ꝑcutit᷑
habrahe umitantib cedid̾: qui es ante dm̃ .i. places
ẽ quiuiuificat ꝑfidem ⁊ grãm mortuos.i. ĩ udoi mor¬
tuosinpeccatis. Inhunc gͦ secure c̃ditur. qui mortuos
uiuficat ⁊ uocat ꝑ gr̃am: eaque non tunt .i. gentiles.

Expanded text:
e Abrahae, id est qui imitatur fidem Abrahae. Et ideo causa fidei a lege recedendum est, ut firma promissio. Lex enim sine gratia promissionis non solum non aufert, verum etiam auget peccatum; non quia fit efficiens causa peccati, cum sit sancta et bona; sed quia ea data, augmentum peccati accessit, quod sine ea non accessisset. Multa enim sunt quae dicuntur efficere aliqua, non quod ipsa efficiant, sed quia sine ipsis non fierent illa quae fiunt. Qui, Abraham, est pater, id est institutor per exemplum fidei, omnium sentit auctoritas dicens: Quia posui te, o Abraham, id est constitui te, patrem, id est auctorem, secundum fidem, non modo circumcisorum Judaeorum, sed et multarum gentium, in quo percutitur Abrahae imitantibus. Te, dico, qui es ante Deum, id est places est qui vivificat, per fidem et gratiam, mortuos, id est Judaeos mortuos in peccatis. In hunc ergo secure creditur, qui mortuos justificat. Et vocat, per gratiam, ea quae non sunt, id est gentiles
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sciuit s q̃ cumq ꝓmisit: potensẽ face. qi ome qd̾ pro¬
misitip̃e faẽ. Et sienmi faciunt homines bona: que pro
misit. Aliogum. ut dui ꝓmissa compleantur. no incł̾i:
s in homiminũ ẽ potestate. ꝓmisit gͦ. quodip̃e facturꝰ fu¬
erat. nonꝙ. homines. Non eiuim de nr̃e uoluntatis po

Expanded text:
scivit, sed quaecunque promisit potens est facere, quia omne quod promisit ipse facit; et si enim faciunt homines bona quae prommisit. Alioquin ut Dei promissa impleantur, non in Dei, sed in hominum est potestate. Promisit ergo quod ipse facturus fuerat, non quod homines. Non eni
Abbreviated transcription (Latin):
tia secuntur .ꝙ. fides ẽ exhiuanita .i. frustrata. qua c̾õ
pleta. ut nulli sint ħ es. Lex enim: non tac̃ aliquos ħe¬
des. nampotius: oꝑatur iram . i. penam. Ad henum.
data ẽ. ut reos eaceret delinquentes. ñ efficienticã. s ño
t̾o. Omis enim legemp̃teriens: iniqius ẽ. s ñ omĩs
iniquus. legemp̾terit. Q enim legem ñ actepe¬
runt. iniqui ddici possumt. puaricatores autẽ aĩchã

Expanded text:
tia sequuntur, quod fides est exinanita, id est frustrata, qua constpleta ut nulli sint haeredes. Lex enim, non facit aliquos haeredes, nam potius, operatur iram, id est poenam. Ad hoc enim data est ut reos faceret delinquentes, non efficienti causa, sed non tio. Omnis enim legem praeteriens iniquus est, sed non omnis iniquus est legem praeteriens. Qui enim legem non acceperunt, iniqui dici
Abbreviated transcription (Latin):
añr uł itascam aliam luteram. qui uocat eaque ñc̃:
tanqmͣ si nt Non ait ut sint: s tanqmͣ sint. qr p̃des¬
tinata sunte ⁊ dispositasic eñĩ ea que futurasunt
iamap̃dm̃ sunt. Ap̃dm̃ quippe iam factum est. qõ eꝰ
que fitura funt:. l alibi. Qiu eleg̃ nos ãn mundi consti¬
tutonem. Quis suffic̃ ħ explicare. Eliguntur qui
ip̃m. Nec innatura suia. h inp̃sentia sua. nndum
erant quib ꝓmittebatur.s quib ꝓmissumẽ up̃i pro¬
nonsunt: c̃isponit: ⁊ p̃parat ab eterno. grãm uistificatõ¬
nis ⁊ glorificatõnis.: apponencdam intempore. tanqmͣ
erat ꝓmerurt ut eẽt. łuit bonris eẽt. ł beatus. Si enum
pro meruit iamerat. s nuncdum erat. gͦ nonmerrat ħ¬

Expanded text:
ndum aliam litteram: qui vocat ea quae non sunt tanquam sint: non ait, ut sint, sed tanquam sint, quia praedestinata sunt, et disposita. Sic enim ea quae futura sunt, jam apud Deum sunt; apud Deum quippe jam factum est, quod ejus quae futura sunt; et alibi: Qui elegit nos ante mundi constitutionem . Quis sufficit hoc explicare? Eliguntur qui ipsum, non in natura sua, sed in praesentia sua. Nondum erant, quibus promittebatur; sed quibus promissum est, non sunt, disponit et praeparat ab aeterno gratiam justificationis et glorificationis, apponendam in tempore tanquam erat, promeruit ut esset, vel ut bonus esset, vel beatus. Si enim promeruit, jam erat, sed nondum erat, ergo non
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃oꝵ ꝑqm̃ aninaresurg̃ amͣtiᷤ. Est enim. dupplexre¬
surrecło. una amine alta corꝑis. de resurrectone anime.
nullus alius curare potuit. qualiter aliquis curanduᷤ
amedico: illius medici dicitur infirmꝰ. Y Porest ⁊̃ dehu¬
mana natura ħ accipi. quod ait apłs: qͥ p̃destinatusẽ. ut
nataẽ ista nat᷑e humane tanta ⁊ tam excelsa ⁊ sumina
sublecto. ut quo attolleretur altius. non haberet. sicut
ꝓ nob̃ ip̃a c̃iuinitas: quo uiq se deponeret. humiliusñ
habr̾it. qmͣ suscepta nata hominis. cum infirmitate
Nonde uerbo loguitur hic apłs. s de homine qui non
erat añqmͣ factuseẽt. humanitas enim: que non erat
antea: illã p̃destinata ẽ. scłmi h. siclege luteram. qui x̾:¬
icđm quod homo p̃destinarusẽ .i. eius humanitas p̾desti¬
nata ẽ. ip̃ ordinata sine fus m̃tis: ut eẽt filius di inuirtu¬
te .i. eẽt assumpta auerbol existente in eadem uirtute di¬
uinitatis cum patre. ⁊ unita illi. inunitate ꝑsone. Seq̾r.¬

Expanded text:
per quam anima resurgit a vitiis. Est enim duplex resurrectio una animae, altera corporis. De resurrectione animae nullus alius curare potuit, qualiter aliquis curandus a medico, illius medici dicitur infirmus. Potest etiam de humana natura hoc accipi, quod ait Apostolus, qui nata est ista naturae humanae tanta et tam celsa et summa subvectio, ut quo attolleretur altius, non haberet: sicut pro nobis ipsa divinitas quo usque se deponeret humilius, non habuit, quam suscepta natura hominis cum infirmitate Non de Verbo loquitur hic Apostolus, sed de homine, qui non erat antequam factus esset: humanitas enim, quae non erat antea, illa praedestinata est, secundum hoc sic lege litteram: qui stinata est, et praeordinata sine suis meritis, ut esset Filius Dei in virtute, id est esset assumpta a Verbo existente in eadem virtute divinitatis cum Patre, et unita illi in unitate personae. Se
Abbreviated transcription (Latin):
tuisunt. ita: ut destiuatur dominante rõne: corpꝰ peçi.
.i. omĩa cͥmina. que simul sunt: qrͣ corpꝰ congeries pec-¬
cati. grã autemcłi. qui insimilitudine carnus peccati
incruce pependit: ꝑ baptismũ. id agͥ: ut uetus homo
crucisigatur. ⁊ corpus pect̃i.  destruatur: non itã.
ut inipauiuentecarne concu piscentia resꝑsa ti
nata: repente assumatur: ⁊ non sit. syne ob sit mortuo:
aduuantedo: superet. si tñ non iuacuum grãm¬
eius suscep̃. si repls ẽẽ noluerit. Nonitaq hoc p̾statur
inbaptismo: nͥ forte miracło ineffa bili c̃atoris: ut lex pec¬
catiqueẽ inmenbris: ꝓrsus extinguatur. ⁊ non sit. s
ut quicquid mali abhonime factum: dictum:
cogitatum est: cumeidem concupiscentie subiecta m̃¬

Expanded text:
id est mortui sunt ita ut destruatur, dominante ratione, corpus peccati, id est omnia crimina quae simul sunt quasi corpus et congeries peccati. Gratia autem Dei qui in similitudine carnis peccati in cruce pependit, per baptismum id agitur, ut vetus homo crucifigatur, et corpus peccati destruatur, non ita ut in ipinnata repente absumatur et non sit, sed ne obsit mortuo, adiuuanteDei suscepit, si reprobus esse noluerit. Non itaque hoc praestatur in baptismo, nisi forte miraculo ineffabili Creatoris, ut lex peccati, quae est in membris prorsus exstinguatur et non sit; sed ut quidquid mali ab homine factum, dictum, cogitatum est, cum eidem concupiscentiae subjecta me
Abbreviated transcription (Latin):
milio : ⁊ ceiemus uires hosti: Cumenim h p̃stitĩt gł̃a:
ut moreremur pecte: quid aliud facimus. suuumus
ineo n ut gr̃e simus ingͣti: Neq enim qui laudat bñ¬
sicium metlicine: pͥeẽ morbos dic̃ ⁊ uulnera. a quib
uubaera ⁊ morbia quib liberat: que ita laudatur. sic
cato: quod sit ibaptismo: nondebemus ei itẽrum
niuere ut itm̃ mori sit ei necẽe. qi cum baptiramur:
quibaptizat uere: baꝑtreati sumus inmorte ip̃uis.
.i. insimilitudine mortis xͥ ut sc̃ xͦ semel mortuuꝰ e

Expanded text:
in illo? et reddemus vires hosti? Cum enim hoc praestiterit gratia ut moreremur peccato, quid aliud facimus, si vivimus in eo, nisi ut gratiae simus ingrati? Neque 29 enim qui laudat beneficium medicinae, prodesse morbos dicit, et vulnera a quibus uulnera et morbi, a quibus liberat quae ita laudatur. sic cato quod fit in baptismo, non debemus ei iterum vivere, ut iterum mori sit ei necesse, quia cum baptizamur qui baptizat vere. Baptizati sumus in morte ipsius, id est in similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
sub tractus aspectib. ꝑ ħ: exigens anob̾. ut nr̃am ue¬
tustatem pecc̃oꝵ: cum gemitu ⁊ dolore penitentie de¬
ponamus. ⁊ menbͣ nr̃a. continencie atq isticie cla-¬
uis confixa habeamus: ne adpͥora mala redeamus
aquib ⁊̃ ita ꝑfecte quiescamus: ut nec eoꝵ uisio: nec
mẽmoria. habeatur. ⁊ sic adbona resurgentes: inno¬
uitatem uite ambulemus. de uirtu te inuirtutẽ
ascentlñtes: quousq indextera d̾i locati: dm̃deoꝵ sic̃ ÷
requies absolutoꝵ. in resurrectõne: uitaustoꝵ: in
ascensione: ꝓfectus ꝑfectoꝵ. in c̃sessu ad dexteram gła
beatoꝵ. ħ autem non solum. a nob̾ exig̾̃ x: insacmto¬

Expanded text:
subtractus aspectibus, per haec exigens a nobis, ut nostram vesubtractus aspectibus, per haec exigens a nobis, ut nostram vetustatem peccatorum cum gemitu et dolore poenitentiae deponamus, et membra nostra continentiae atque justitiae clavis confixa habeamus, ne ad priora mala redeamus, a quibus etiam ita perfecte quiescamus, ut nec eorum visio nec memoria habeatur; et sic ad bona resurgentes in novitate vitae ambulemus, de virtute in virtutem ascendentrequies absolutorum, in resurrectione vita justorum, in ascensione profectus perfectorum, in consessu ad dexteram gloria beatorum. Haec autem non solum a nobis exigit Christ
Abbreviated transcription (Latin):
auitiis surgentes ad bona opera: amibulemꝰ debono in
sumus. sienim nos ex plantati adsimilitudinem arbori:
de mala terra. facti simnis adõ conplantati .i. firmiter ħ en¬
tes: similitudini mortiseius .i. si auereri ritu remoti: fir¬
miter ħemus bonodo faciente: ⁊ simles mortis xͥ sumu:
onu̾a uitia deponentes: postmodum non peccemris. ħ .ii.
similituto mortis: p̃stabit similitu dinem resurredõ
pecc̃o mortui in bapt̾o dmr᷑ : i uita ꝗͣ nunc inuisticia.:
ipꝰeternalit̾ cum xͦ uicturi sumus: inmorte:⁊ resur¬
gestum est incrucexͥ: insepultura in resurrectõne:
mascensione. insecłe ad dexteram patͥs: ita gestum est.
ut his reb: mistice. non tr̃n dictis: s ⁊̃ gestis configu¬
retur uitaxͥana. attende gͦ. sĩgła: que facta funt ĩ
his p̃dictis. ⁊ qualiter ex eis xͥana uita configuretur.
hr̃et menbͣ distenta incruce: ⁊ fixa: ne adpͥores actuᷤ
mouerentur. aquib ⁊̃ sepultus quieuit.humaniᷤ

Expanded text:
vitiis resurgentes ad bona opera ambulemus, de bono in te quod possumus. Si enim nos explantati, ad similitudinem arboris, de mala terra, facti sumus, a Deo: complantati, firmiter haerentes, similitudini mortis, id est si a veteri ritu remoti firmiter haeremus bono Deo faciente, et similes morti Christi omnia vitia deponentes, postmodum non peccemus. Haec enim similitudo mortis praestabit similitudinem resurrectionpeccato mortui in baptismo dicimur, et vita qua nunc in justitia et post aeternaliter cum Christo victuri sumus, in morte et resurgestum est in cruce Christi, in sepultura, in resurrectione, in ascensione, et in sedere ad dexteram Patris, ita gestum est, ut his rebus mystice non tantum dictis, sed gestis, configuretur vita Christiana. Attende ergo singula quae facta sunt in his praedictis, et qualiter ex eis Christiana vita configuretur ihaberet membra distenta in cruce et fixa, ne ad priores actus moverentur, a quibus etiam sepultus quievit, humanis
Abbreviated transcription (Latin):
Uoneifenim ꝑmanendum in pec̾o ut quidam noꝰ
dic̃e exͥtimant: pro maiori gr̃a. Noñenim peceantis
mito. siubuenientis auxilio: suꝑ habundauit gr̾a:
uͥ habundaiũ delictum Non gͦ ꝑmanendum
ẽ inperccato. ut regnet gr̾a. N potius ꝑ ip̃am grãm de¬

Expanded text:
permanendum in peccato, ut quidam nos dicere existimant pro majori gratia. Non enim peccantis merito, sed subvenientis auxilio superabundavit gratia, ubi abundavit delictum. Non enim permanendum est in peccato ut regnet gratia, sed potius per ipsam gratiam de
Abbreviated transcription (Latin):
ho .. xꝑi: iusti constituunt᷑ multi .i. om̃s sui. Et nota
bod̃i .i. solius u̾bi fide. sine fide incarnatõnis: liberari.
sine quan antiqͥ nec moderm liberari potuerũt:
Illa enim sana fides ẽ: qua c̾dimus nullum homiẽ
siue maioris siue paruule etatiᷤ. liberari acontagiõe
mortis antiq̃ ⁊ obligatõ e peccati: quod pͥma natiuita¬
te contrax n ꝑ unum mediãtorem dĩ ⁊homi num:

Expanded text:
hristi, justi constituuntur multi, id est omnes sui. Et nota bo Dei, id est solius verbi fide sine fide incarnationis liberari, sine qua, nec antiqui, nec moderni liberari potuerunt. Illa enim sana fides est, qua credimus nullum hominem, sive majoris, sive parvulae aetatis, liberari a contagione mortis antiquae, et obligatione peccati quod prima nativitate contraxit, nisi per unum mediatorem Dei et hominum,
Abbreviated transcription (Latin):
mortui sunt delicto ade. quo mortui funt: qui insimili
xͥ: u neos qui similiter peccauerunt: ⁊ ineosqui ñ
peccauerunt insimilitudinem p̃uaricatõnis ade:
erant c̃ature: ne ab hac uita discedẽntes ascd̃a morte
exciperentur: iincłtores uniusd̃i: quo paterno pet̾c̾o
exdisententia. ap̃inferos tenebantur: gr̾ababunda¬
uit indeicensu saluatoris: omũb dans indulgentia
cum tͥumpho: sublatis eis incelum: sequitur. ⁊ non
d. in uis. Manifeste gͦ diu i sum ẽ: qr inunopec̾co ade.
similes ei dampnati funt. gr̾a uͦ non ex uno. s ex mul
quod ait: mors regnauit. non regnat contordans suꝑi¬
ori sensii. uͥdix mortem regnasse usq ad moysen. qr
qui per legem noto dĩ tudito tinorem eus habuer̃
sublatisunt de mortis imꝑio. Añ uͦ: dum si ne lege timor
cũ interris nonerat: mors insiules ade. p̃ualuit: ⁊ si
ibi regnauit mors: multomag̾ honuines accipientes:
habindantiam gr̃e. ⁊ oonatõnis ĩusticie: inuita reg¬

Expanded text:
stum, quam mortui sunt delicto Adae, quo mortui sunt qui in similitm Christi, et in eos qui similiter peccaverunt, et in eos qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae erunt creaturae, ne ab hac vita decedentes a secunda morte exciperentur, et in cultores unius Dei qui paterno peccato ex Dei sententia apud inferos tenebantur, gratia abundavit in descensu Salvatoris, omnibus dans indulgentiam cum triumpho, sublatis eis in coelum. Et non itae. Manifeste ergo diversum est, quia in uno peccato Adae similes ei, damnati sunt; gratia vero non ex uno, sed ex multquod ait mors regnavit, non regnat, concordans superiori sensui, ubi dixit mortem regnasse usque ad Mosen, quia qui per legem noto Dei judicio timorem ejus habuerunt, sublati sunt de mortis imperio. Ante vero dum sine lege timor Dei in terris non erat, mors in similes Adae praevaluit; et si ibi regnavit mors, multo magis homines accipientes abundantiam gratiae et donationis, et justitiae in vita reg
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑiꝰ regnauit :⁊̃ añ mortem: passiones inferẽs.ꝑ
uitum adam. qr quas uires in illo hu̾it: monĩs pͦ¬
teros exercuit. quoꝵ mat̾a ille firit. sicut ⁊tulpaeꝰ
solius fuit: que mn om̃s transfusa ẽ. ⁊ si ħ est t̾c homi¬
nes accipientes: ad̾o. nõ a se habentes: habundantiã

Expanded text:
corporis, regnavit, etiam ante mortem passiones inferens, per unum, Adam, quia quas vires habuit in illo, in omnes posteros exercuit, quorum materia ille fuit, sicut et culpa ejus solius fuit, quae in omnes transfusa est, etsi, hoc est tunc homines, accipientes a Deo non a se habentes, abundantiam
Abbreviated transcription (Latin):
multomatͥ habunt̾auit .i. multomaĩ habundans
cransiit inplures .i. ioĩs filios eus. habundans
autem ⁊ maior res. om̃iib suis mag̾ prodest. qr ño
solum illud originale: s ⁊̃ addita peccata. soluit:
ħ autem donumi datur: ing̃ra untus hominis Mu¬
inxͦ homie fuit. quiper suam bonitatem. de fua ple¬
intuame nob̾ tͥbuit Etuota. plures. non ibi poni con¬
ꝑatiue. s absolute. tanqm diceret. multos. Noñ. enĩi

Expanded text:
multo magis abundavit, id est multo magis abundans transiit, in plures, id est omnes filios ejus. Abundans autem et major res omnibus suis magis prodest, quia non solum illud originale, sed etiam addita peccata solvit. Hoc autem donum datur, in gratia unius hominis in Christo homine fuit, qui per suam bonitatem, de sua plenitudine nobis tribuit. Et nota, plures, non ibi poni comparative, sed absolute, tanquam diceret multos. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
scdm fidem. Et sicut ex latẽ illiuis dormientis assump¬
taẽ. costa unformata ẽ eua. sic ex istrus latere. profluxe¬
runt sacmenta .s. agqua ablutõnis. ⁊ sanguis redemp¬
tõnis. ꝑque saluatur eccła. Ioq sicut ille conmuni¬
care potitit siliis fuis pecc̃m ⁊ mortem: sicite fuisuiꝰ
ficax peccatum ade ad dampnatõnem: ut gr̾axꝑi
nec etiam pares sunt effectus causar. qd̃ ibi ostend̾: tñ
ẽe pares. dicens. si: n enim unius. ⁊ c̃ .Q. uere nonita
est domunxͥ: nt delictumade. qr delictũm ade unu̾ẽ.
mortificare potuit: patet ꝙ. multiplex gr̾a iuru¬
ficare multomag̾̃ possit. Causa enimxͥ: ẽ gr̾a ha¬
bundans. ex quaomĩa bonasunt homini. sñ qua
nicħ ht boni. Causade: est peccatum illud origina¬
le. cuius reisunt: om̃s carnałr geniti. cerera pecc̃ã
habent ex se multa.⁊ siex illo originali: sunt ad pesfan

Expanded text:
secundum fidem. Et sicut ex latere illius dormientis assumpta est costa, unde formata est Eva, sic ex istius latere profluxerunt sacramenta, scilicet aqua ablutionis, et sanguis redempta, per quae salvatur Ecclesia. Ideoque sicut ille communicare potuit filiis suis peccatum et mortem, sic iste suis jficax peccatum Adae ad damnationem, ut gratia Cnec etiam pares sunt effectus causarum. Quod ibi ostenditur. Et non i non esse pares, dicens: Si enim unius; quasi dicat: Vere non ita est donum Christi, ut delictum Adae, quia delictum Adae unum est, mortificare potuit, patet quod multiplex gratia vivificare multo magis possit. Causa enim Christi est gratia abundans, ex qua omnia bona sunt homini, sine qua nil habet boni. Causa Adae est peccatum illud originale, cujus rei sunt omnes carnaliter geniti; caetera peccata habent ex se multa, etsi ex illo originali sint ad peccandu
Abbreviated transcription (Latin):
snsgr̾e: secuispeccet. s in geat gr̾a. ⁊ ꝑ iusticiam ducatad
uitam sicut iuguerat peccatum. ducens ad mortem.ihẽ
quod ait. ut sic̃. qiͣ eotinore dico gr̾am. suꝑhabuncdare:
dut sicut peccatnm: quod ⁊̃ p̃ter adam est. quod lege data
haobimclauit: quod nonẽ origins: s ꝓpͥe uoluntatis.

Expanded text:
sus gratiae securius peccet, sed vigeat gratia, et per justitiam ducat ad vitam, sicut viguerat peccatum ducens in mortem, et hoc est quod ait, ut sicut, quasi eo tenore, dico gratiam superabundare, ut sicut peccatum, quod etiam praeter Adam est, quod lege data abundavit, quod non est originis, sed propriae voluntatis.
Abbreviated transcription (Latin):
tificat hic. Et attende. quod dictum ẽ. iudictum ex
uno incondempnatõnem. quod non ĩo dictumẽ:
naliter trahitur: s ttiam multractualia dimittit.
⁊ insuꝑiustificat.i. de ĩp̾o piumfac̃ acdeiñ debono
unodebetur. sunt enim. ⁊ ex nris additis: alie damp¬
natonis. effectus autem donoꝵ xͥẽ: remotis omib

Expanded text:
tificat. Et attende quod dictum est, judicium ex uno in condemnationem, quod non ideo dictum est, uod originaliter trahitur, sed etiam multa actualia dimittit, et insuper justificat, id est de impio pium facit, ac deinde de bono uno debetur. Sunt enim, et ex nostris additis, aliae damnationes. Effectus autem donorum Christi, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tone a de fieri peccores: s ꝓpagatõne: nec solaimi¬
tatõne xͥ uistificari: s regeneratõne sp̾uali: dix̃ om̃s.
⁊ omĩ. Sicut autemnulł ẽ. homo p̃ter illam generatõ ẽ.
sic nulł est uistus: p̃teristam. Nemo enim nascitur:
nͥi concupiscentia carnali. q̃ tracta est expͥmo homne
⁊ nemo renascitur: nͥgr̃a sp̃uali. que data ẽ ascdo ho¬
mine: eosdem: post: dic multos Aliter ab illo loco. s ñ
ficut delictum Pixerat quod adam ẽ forma futi. forma
tum ade: quo multi .i. similiter p̃uaricantesmortiust̃.¬

Expanded text:
tione Adae fieri peccatores, sed propagatione, nec sola imitatione Christi justificari, sed regeneratione spirituali, dixit omnes et omnes; 27 sicut autem nullus est homo praeter illam generationem, sic nullus est justus praeter istam. Nemo enim nascitur nisi in concupiscentia carnali, quae tracta est ex primo homine; et nemo renascitur nisi gratia spirituali, quae data est a secundo homine; eosdem post dicit multos, sed aliter, ab illo loco, sed non sicut delictum, etc., dixerat quod Adam est forma futuri. Forma tum Adae, quo multi, id est similiter praevaricantes, mortu
Abbreviated transcription (Latin):
incorruptõne. multontag̾ dic̃ hos regnare: qr multo ma¬
iorres ẽ hie. qmͣ sit in regno mortis uł multomiag̃ reg¬
nabunt inuita: qmͣ ineis regnau̾ mors. qr intuta regna-¬
bunt eternaliter. mors autem regnaiit meis. tempo¬
Ex p̃dictis infert disputatõnem suam. in eodem. quod
ꝓposuerat: concludns. Qñquidem adam est forma futiͦ¬

Expanded text:
incorruptione. Multo magis, dicit hos regnare, quia multo major res est hic, quam sit in regno mortis. Vel multo magis regnabunt in vita, quam in eis regnavit mors, quia in vita regnabunt aeternaliter, mors autem regnavit in eis tempoEx praedictis infert disputationem suam in eodem quod proposuerat concludens: Quandoquidem Adam est forma Chri
Abbreviated transcription (Latin):
innascentib nullum ẽẽ om̃io contenttunt. S si apłs
peccatum imitatõnis: non ꝓpaga t̾onis intelligi uolu¬
iss euis pͥncipem non adam: s diabolũ diceret. Deqͦ in
libro sapientie dr̃. Inuidia diaboli: mors intrauit in
orbem terraꝵ. ⁊ qr nonuult intelligi: ħeẽ factum ꝑ¬
pagatõne: s imitarõne: continuo sub uinx scͥptaᷤ.
Imitantur autem eum: ꝗ sunt expar¬
ꝗ sunt ex par¬
te ip̃ius. m tantur quicłe adam: quotquot ꝑin
obedientam transgͥliuntur mandatum dli. d alid̾ ẽ.¬

Expanded text:
in nascentibus nullum esse omnino contendunt. Sed si Apostolus in nascentibus nullum esse omnino contendunt. Sed si Apostolus peccatum imitationis, non propagationis intelligi voluisset, ejus principem, non Adam, sed diabolum daret, de quo in libro Sapientiae dicitur: Invidia diaboli mors intravit in orbem terraropagatione, sed imitatione, continuo subjunxit Scriptura: Imitantur autem eum, qui sunt ex parte ipsius. Imitantur quidem Adam, quotquot per inobedientiam transgrediuntur mandatum Dei. Sed aliud e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ corꝑis intͣuit inp̃m adam: uta ꝑ ip̃m: morsꝑ transiu̾̃
inom̃s homines. ꝑ eius uitiatam carnem genitos. Que¬
ritur quomodo ꝑunum hominem.⁊ non mag̾ per
unam mulieremdicat apłs: peccatum intͦisse inmũ¬
dum. cum anuliere intium peccati fuerit.⁊ añ aser¬
pente. srue ailiabolo. ad quod dnĩs. apłm inhis consue¬
tudinis ordinem tenuissȩ. dum succesionem posterita¬
tis humane: que pec̾co. ⁊ morti ex eo uementi succubuit.
non mulieri s uiro attͥbuit. Nonenim ex muliere pꝰte¬
ritas. s ex uironomuinari solet.⁊ obħ: mortał posteritas¬
lien deputitur. uł qr mulier de iuro ẽ. ⁊ utͥusq una
caro ẽ. ⁊ io. siue amuliere: siue abadam dicatur: utrũq
ad pͥmuni hominem ꝑtinet. Pixterea sciendumẽ ħe¬
ticos quosdam qui nominatisunt pelagiani drrisse
peccatum pͥme trangressionis: in alios homines non
ꝓpagatõne s inntatõne transsisie. uñ ⁊̃ inparnuł nolũt
c̃dere ꝑbaptismum solui originale peccatum. quod

Expanded text:
oris intravit in ipsum Adam. Et ita per ipsum, mors pertransivit in omnes homines per ejus vitiatam carnem genitos. OrQuaeritur quomodo per unum hominem, et non magis per unam mulierem, dicat Apostolus peccatum introisse in mundum, cum a muliere initium peccati fuerit, et ante a serpente, sive a diabolo. Ad quod dicimus Apostolum in his consuetudinis ordinem tenuisse, dum successionem posteritatis humanae quae peccato et morti ex eo venienti succubuit, non mulieri, sed viro attribuit. Non enim a muliere posteritas, sed ex viro nominari solet: lieri deputatur. Vel quia mulier de viro, et utriusque una caro est, et ideo sive a muliere, sive ab Adam dicatur, utrumque ad primum hominem pertinet. Praeterea sciendum est haereticos quosdam, qui nominati sunt Pelagiani, dixisse peccatum primae transgressionis in alios homines non propagatione, sed mutatione transisse. Unde etiam in parvulis nolunt credere, per baptismum solvi originale peccatum quod
Abbreviated transcription (Latin):
eos minc iuidicemus: lqr ubeo ñ conmisceri talibsgͦ.
Auferte malum homineni ex uob̃ ip̃is. qui m̃ inqui¬
quo sup̃ tractaiit incip̃ ageredeuidiciis. in quib mł¬
uidices adibant. ł stultos uidices instituebant. ⁊ liti¬
gabant: fraudabant. ⁊ alia huuismiꝰ : &. dicat. Dixi
ꝙ deberis uidicare de hisqui intus stnt: ⁊ cumh debeatiꝰ
aliquis ur̃ĩ hñs negotium aduersus altmn fidelem:

Expanded text:
eos nunc judicemus. Et quia jubeo non commisceri talibus, ergo eos nunc judicemus. Et quia jubeo non commisceri talibus, ergo auferte malum hominem ex vobisipsis, qui inde inquiquo supra tractavit, incipit agere de judiciis in quibus muinfideles judices adibant, vel stultos judices instituebant, et litigabant, fraudabant, et alia hujusmodi. Quasi dicat: Dixi quod debetis judicare de his qui intus sunt, et cum hoc debeatis, aliq
Abbreviated transcription (Latin):
cosqs fugere iudetur: iuncat ad gehennam᷑. Nosem̃¬
a conmunione quenqmͣ ꝓhibere ñ possumus. nau¬
scculari. nominatum atq comuctum. Hoc gͦ dicendo:
noluit hominem ab homine udicari: ex arbitͥosus¬
picatõnis. ł ⁊̃ ex tͣ ordinarium utuirpato uiditõ. s potiꝰ
exlege di: scdm̃ ordinem eccle. siue ult᷑ confessum. siue
accusatum.: ⁊ coninctum: r. Eãmgͥ nomina¬
cum sententia. or dine iudicario atq integͥtate ꝓfert᷑.
Nam sinominat᷑o. que libet suffic̃: multi dampn̾adi.
sunt innocentes. qi sepe falso. in quo qm cͥmina nomi
nantur:. Quidenim ꝙ ñde gentilib agat. s de fr̾ib
foris sunt .i. extra eccłamꝰ. his enim potius blandiend̾
ẽ. acsi dicat. nicħ attiner ad me dehis uidicare. sidehis:
quiintus id÷ ineccła sut ꝓfessione: inomine. Qñe¬
uosuidi: utiq in his enim. put̾do secanda est nam
eosqui foris sunnt: s. tm̃ uidicabit. ñ nob comnisit. ii

Expanded text:
eos quos fugere videtur mittat ad gehennam. eos quos fugere videtur mittat ad gehennam. a communione quemque prohibere non possumus, ntico, vel saeculari nominatum atque convictum. Hoc igitur dicendo noluit hominem ab homine judicari, ex arbitrio suspicionis, vel etiam extra ordinarium usurpato judicio, sed potius ex lege Dei, secundum ordinem Ecclesiae, sive ultro confessum, sive accusatum, atque convictum: eam nominacum sententia ordine judiciario, atque cum integritate profertur. Nam si nominatio sola sufficit, multi damnandi sunt innocentes: quia saepe falso in quoquamnantur. Quid enim? Quod non de gentilibus agat, sed de fratribus foris sunt? id est extra Ecclesiam. His enim potius blandiendum est. Ac si dicat: Nil attinet ad me de his judicare. Sed his qui intus sunt, in Ecclesia professione Nam eos qui foris sunt Deus tantum judicabit; non nobis commisit ut
Abbreviated transcription (Latin):
pissem. gentilil nõ cominisceri. debueratis ex isse de ħmũ
cales sint. Nonenimpossunt homines in h̾mundo uinẽ¬
tes nͥ cum talib iuuere. nec ĩpossent tales ẜ lucͣri: si colloqͥũ
canis comedit. uł ita. Dico ne comnisceamini. alioquin.
moriantur. qͣm duitius inpetcatis uersentur: Nuncã
accepistis. Nunc autem: determinate. scͥpsi. uo. nẽ. ꝯ mi.
nominabił ⁊i manisestusi talce euangłica p̃ cius ł no¬
tatus. ł icdm̃ aliam litieram. Siquis fr. nominatur
forncator. sensus: auauarꝰ aut ydoliᷤ seruienũ. aũ
dum orare. u sic erubescens corrigatur. Attende. ꝙ non
simpliciter uibet. nocibum sumere cum forncatorib.
ꝙ ait. sr̃. o̾stend̾. ꝙ cimi infidelr igentili ñ ꝓbibuit cibĩi
sum̃e. qui ĩ alibiait. Siquis uocat uos ex infidelib ad ceria:
imiltisire: om̃e ꝙ appositum si̾t manducate. Dĩcendo
autem nominatur: õstendit ñ temere: ⁊ quomodolib:
ne ꝑuerse malos euitanda quisq ab eccłia ip̃e discetłns:

Expanded text:
pissem gentilibus non commisceri, debueratis exisse de hoc mutales sint. Non enim possunt homines in hoc mundo viventes nisi cum talibus vivere, nec etiam possent tales Christo lucrari, si colloquiumcanis comedit. Vel ita dico, ne commisceamini, alioquin, id moriantur, quam diutius in peccatis versentur. Nunc autem accepistis; nunc autem determinate scripsi vobis non commisnominabilis et manifestus, et falce evangelica praecisus vel notatus. Vel secundum aliam litteram: Si quis frater nominatur fornicator, idem sensus, aut avarus, aut idolis serviens, aut dum orare, ut sic erubescens corrigatur. Attende quod non simpliciter jubet, non cibum sumere cum fornicatoribusater, ostendit quod cum infideli et gentili non prohibuit cibum sumere. Qui etiam alibi ait: Si quis vocat vos ex infidelibus ad coenam, et vultis ire, omne quod appositum fuerit manducate . Dicendo autem nne perverse malos evitando quisque ab Ecclesia discedens,
Abbreviated transcription (Latin):
.i. cõsensus huuis peccati ꝙ cognitum n̾arguitur.
sint arguere. dissimulant. Partici pͤs enim erant dũ
paterentur reum. S siquis potestatem ñ ht̃ quem sit
reum abicere: ł ꝓbare ñualet. inmmunis ẽ. ⁊ iudicis ñ
unus fornicator: alios suo exemplo adpeccart um tra

Expanded text:
id est consensus hujus peccati, quod cognitum non arguitur, sint arguere dissimulant. Participes enim erant dum paterentur reum. Sed si quis potestatem non habet quem sreum, abicere, aut probare non valet, immunis est; et iudicis non unus fornicator alios suo exemplo ad peccatum trah
Abbreviated transcription (Latin):
rantib quid ab eo factumsit. ⁊ petentib ⁊̃ sibi ip̃is da¬
ripotestatem dandi rgnem de sublum: adconsu¬
mendoseos: qui sibi  hospicium ũ p̃berent. szigno¬
rantiam iũdicandi. inapłis rep̃hendit. qr odio: ñ amo¬
re torrectonis. desiderabant uindictam. Tales undicte:
⁊ innouotestam̃to: nõ defuerunt. Dam i petrus. sic
manamã ⁊ uxorẽ fuis uindicasse legitur. qnͥ ex animes
cetiderunt. nec resuscitati sunt. Uel ita traditͤ. ⁊ c̃. ut
nõ de illa corporali uexatone. accipiatur. s de pͥuat̾oe
luptati relinquitur: tracditus est sathane. ⁊ cum car¬
nis desiderio se uirgit anima. int̾itum patitur.
Non autem ħ amaritudine odii fac̃. s ea intentõne:
ut ex pulsioħ: ad reuocandum illum ualeat. unsub¬
salua sit. indie uidicii. Uł ĩo tͣdidit eum apss satha¬
tur. saluus sit eis: no amissus: indie. do .s. in dieuidi

Expanded text:
rantibus quod ab eo factum sit, et petentibus etiam sibi ipsis dari potestatem dandi ignem de sublimi ad consumendum eos qui sibi hospitium non praeberent . Sed ignorantiam vindicandi in apostolis reprehendit, quia odio non amore correctionis desiderabant vindictam. Tales vindictae etiam in Novo Testamento non defuerunt. Nam et Petrus sic et in Ananiam et uxorem ejus vindicasse legitur, quando exanimes ceciderunt nec resuscitati sunt . Vel ita, tradidit, etc., ut non de illa corporali vexatione accipiatur, sed de privatione luptati relinquitur, traditur Satanae, et cum carnis desiderio se jungit anima, interitum patitur. Non autem haec amaritudine odii facit, sed ea intentione, ut expulsio haec ad revocandum illum valeat. Unsalva sit in die judicii. Vel ideo tradidit eum Apostolus Satatur, salvus sit eis non amissus. In die Domini, sci
Abbreviated transcription (Latin):
innouati uͥtutib. ⁊ sine corruptõne petcati: sic̃ estis fc̾i:
inbaptismo: aximi .i. acorruptone peccati puri. Con¬
spersio enim est farina. ꝑ aqmͣ glutinata:. sitie ferm̃to.
sio .i. imum quid ꝑdilectõnem. ⁊ a corriiptõne peccati pu¬
ri. sicut inbaptismo sunt facti aximi .i. mundi sine cor¬
iuptõne. Tima enimg̾ce. latine dr ferm̃tum Et en̾i.¬
de in imdo aͦpatrem. Dascha enim ñ sic̃ quidam extim̾at
gge̾ nomen ẽ s: hebreum. op̃ortunissime tñ: occurit in
ꝯ nomine: quedam congruentia utraꝵq linguarũ.
mum pascha celebͣuit ppłs dĩ: qñ ex egipto sugientes
mare rubrum transierunt. Nunc sigura illa ꝓpħica.
inuerita te complera est. ei in sic̾ oitis adinmolandum
acaptutate egiptiaca. liberamur. ⁊ ialub̾rimum tran¬
situm agimui. cuma diabolo transimus adxꝑm. ab
isto instabili scło. ad eus fundatissimum regnum.
P̃ enim adꝑmanentemdm̃ tnͣsimus. necum ħmun¬
do transeunte transeamus. Pascha: inmolato ẽ nõ

Expanded text:
innovati virtutibus et sine corruptione peccati, sicut estis, facti in baptismo azymi, id est a corruptione peccati puri. Conspersio enim est farina per aquam glutinata, sine fermento: irsio, id est unum quid per dilectionem, et a corruptione peccati puri sicut in baptismo, sunt facti azymi, id est mundi, sine corruptione. Zyma enim graece, latine dicitur fermentum. Etenide mundo ad Patrem. Pascha enim non sicut quidam existimant Graecum nomen est, sed Hebraeum. Opportunissime tamen occurrit in hoc nomine quaedam congruentia utrarumque linguarumum pascha celebravit populus Dei, quando ex Aegypto fugientes mare Rubrum transierunt. Nunc figura illa prophetica in veritate completa est, cum sicut ovis ad immolandum a captivitate Aegyptiaca liberamur, et saluberrimum transitum agimus cum a diabolo transimus ad Christum. Ab isto instabili saeculo ad ejus fundatissimum regnum. Ideo enim ad permanentem Deum transimus, ne cum hoc mundo transeunte transeamus. Pascha immolatio est, non
Abbreviated transcription (Latin):
ixic̃. Sicut iam rep̾hendit eosi quiꝰ causas agebant ap
infideles: contemptis fidelib itanunc rep̾hendit eos.
ꝙ contemptibiles iuidices:. licet sideles constituebant. qͣ.¬
dic̃. si habueritis: qr nec habenda sunt: s potuis est

Expanded text:
c. Sicut jam reprehendit eos, qui causas agebant apud infideles, contemptis fidelibus, ita nunc reprehendit eos quod contemptibiles judices, licet fideles constituebant.gitur si habueritis
Abbreviated transcription (Latin):
ceamiii fornicariis. Significat se pͥus scͥpsisse eis aliã
epłam. uͥ monuit illos: ne uing̾ent se male uite hominib.
⁊ qr nõ intellexerant: que scͥpserat: qualiter accipienda sint.
post uarias concupiscentias suas euntes: fornicantur
adõ. quib misceri ñ ꝓhibuit. sic̃ istipͥusintellexerant aũ
ne conmnisceamini auaris. aut rapacib aut idoł seruiẽ¬

Expanded text:
cariis. Ambrosius Significat se prius scripsisse eis aliam Epistolam ubi monuit illos ne jungerent se malae vitae hominibus; et quia non intellexerant quae scripserat qualiter accipienda sint, ilibus, qui post varias concupiscentias suas euntes fornicantur a Deo, quibus misceri non prohibuit, sicut isti prius intellexerant. Aut ne commisceamini avaris, aut rapacibus, aut idolis servie
Abbreviated transcription (Latin):
cellentiam ꝑuenerit.: faciente ac suscipiente dõ u̾bo.
diunicum: femuna illa gr̾aplena: concep̃: de sp̃u sco
ex uirgine maria: ds unicus natus ẽ. non carnus cu¬
pidine.: s solo dĩ munere. lib̾a millo uoluntas erat.
itantomag̃: qnͣto mag̾ peccare nonpocerat. Appa¬
ret itaq nob̾ inn̾ro capite. ip̃e fons gr̾e. aquo incu̾c¬
ta menbra euis gr̾a diffundiuir. Ita enim abinitio fi¬
dei sue hamo qincumq gr̾a fit xͥanus: sicut gr̃a
sp̃u factumẽ iillo: ut nullum haberet peccatum.
nullum quodei dimitteretur ł origine there ł uolrnitate
ꝑpetrare peccatum. ip̃e nullis eoꝵ p̾cecñtib mit̾is: fac̃ cre¬
dentestueum. quib dimitar om̃e peccatum. qui fecit
illum talem: ut ñ qmͣ habuerit habiturusq ut uolunta¬
tem malam: ip̃e fac̾ uimenbris eius: ex mala uoluntate bo¬
nam. Et illum gͦ.⁊ nos p̃destinauit. qr unillo ut eẽ cap̃

Expanded text:
cellentiam perveniret; faciente ac suscipiente Deo Verbo,cellentiam perveniret; faciente ac suscipiente Deo Verbo,i unicum femina illa gratia plena concepit de Spiritu sancto. Ex Virgine Maria Deus unicus natus est, non carnis cupiditate, sed solo Dei munere. Libera in illo voluntas erat, et tanto magis, quanto magis peccare non poterat. Apparet itaque nobis in nostro capite ipse fons gratiae, a quo in cuncta membra ejus gratia diffunditur. Ita enim ab initio fidei suae homo quicunque gratia fit Christianus, sicut gratia spiritu factum est in illo ut nullum haberet peccatum. nullum quod ei dimitteretur, vel origine trahere, vel voluntate perpetrare peccatum, ipse nullis eorum praecedentibus meritis facit credentes in eum, quibus dimittat omne peccatum. Qui fecit illum talem ut nunquam habuerit habiturusque sit voluntatem malam, ipse facit in membris ejus ex mala voluntate bonam. Et illum ergo et nos praedestinavit, quia et in illo ut esset caput