comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in uirtutẽ. Nã dũ prȩterit ex consuetudine pietatis. familiarem
suũ senatorẽ pres biterũ iterũ usitauit: aqͦ illi uiginti circit̾ an¬
noꝵ muta offert᷑ puella. Cuiꝰ os frontẽ uultumq totũ. eũ olei attre¬
Eatione benedixit. Deinde conditũ poculũ prȩcepit afferri: in
quo tres particulas panis manib ꝓpriis cõminutas infudit. Unãq
in os puellȩ inseruit. ĩꝑans ut priusquã acciꝑet peticionẽ be¬
nedictionis ediceret. Quã statim clara uoce antequã panem
sumeret postulauit: ac deinceps usus loquendi natꝰ. ex mirabi¬
lib in reliqua eius ȩtate ꝑmansit. Deinde ꝓ fecturus. solito af¬
fectusus in amicũ irruit̾: os. frontẽ. oc łos. osculatur. In hȩret
cii sine confusione uideamꝰ: oȩterũ in hac luce mutuo nunquã
fruem᷑ aspectu. Erat iter illius comitatu ꝓprio solitariũ. sed oc¬
currentib abhominib constipatũ: in tantũ ut ꝑ om̃s aggeres

Expanded text:
in virtutem. Nam dum praeterit, ex consuetudine pietatis familiarem suum Senatorem presbyterum iterum visitavit. A quo illi annorum XX circiter muta offertur puella, cuius os, frontem vultumque totum cum olei adtrectatione benedixit; deinde conditum poculum praecepit adferri, in quo tres particulas panis manibus propriis comminutas infudit, unamque in os puellae ipse inseruit, imperans, ut, priusquam acciperet, petitionem benedictionis ediceret. Quam statim clara voce, antequam panem sumeret, postulavit, ac deinceps usus loquendi, natus ex mirabilibus, in reliqua eius aetate permansit. Deinde profecturus solito affectuosius in amicum inruit; os, frontem, oculos osculatur, inhaeret cii sine confusione videamus; ceterum in hac luce mutuo numquam fruemur aspectu!' 30. Erat iter illius comitatu proprio solitarium, sed occurrentum agminibus constipatum, in tantum, ut per omnes aggeres,
Abbreviated transcription (Latin):
llic in conuentu om̃iũ ꝓstrati int̾rã parentes. filiã in annis
nubilib optuler̃: cui debilitas penã seuissimã tẽporis ac¬
cessione generauerat. Ab ortu enĩ natiuitatis suȩ. ita con¬
tractis neruis inpalmã digiti curuabantur. ut nimis cre¬
scentib introrsũ unguib. cadente carnis teneritudine
tot ineiꝑent esse uulnera quot digiti. Q nisi in sistenti acum¬
ni ossa obiecta aliquatenus restitissent: palmam totã ulce¬
ra ulteriꝰ ĩmersa trans foderent. Huiꝰ dexterã cõprehen¬
sam dũ attrectat sacerdos. tactꝰ salubritate benedix̃. App̃¬
hensosq singillatĩ digitos: cędentib in usum flexibilem
reuocauit. Redditurq ministerio manꝰ: quȩ inferebat
sibi ipsa ꝑ niciẽ. In suꝑ id pietatis adiungit : ut scĩs mani¬
b directis iã digitis excessũ unguiũ ad formã consuetu¬

Expanded text:
Illic in conventu omnium prostrati in terram parentes filiam in annis nubilibus obtulerunt, cui debilitas poenam saevissimam temporis accessione generaverat. Ab ortu enim nativitatis suae ita, contractis nervis, in palmam digiti curvabantur, ut, crescentibus introrsum nimie unguibus, cedente carnis teneritudine, tot inciperent esse vulnera quot digiti, et nisi insistenti acumini ossa obiecta aliquatenus restitissent, palmam totam ulcera ulterius inmersa transfoderent. Huius dexteram conprehensam dum adtrectat sacerdos, tactus salubritate benedixit adprehensosque singillatim digitos, cedentibus nervis, in usum flexibilem revocavit, redditurque ministerio manus, quae inferebat sibi ipsa perniciem. Id insuper pietatis adiungit, ut sanctis manibus, directis iam digitis, excessum unguium ad formam commu
Abbreviated transcription (Latin):
purissi molino. Plinũ qđ ex t̾ra sumitur. & ꝑ mulcos labores ad cando¬
rẽ ꝑ ducit᷑: de signatur corpꝰhumanũ qđ ex t̾ra constat. Sic̃ gͦ linũ
ꝑ multos labores ad canditatẽ ꝑducitur. ita corpꝰhumanũ multis ca¬
lamitatib at tritũ candidũ & purĩi. ẽẽ. deb& ab omĩ sorde peccatorꝵ
ost seqͥtur poderis quę uulgo alba dicit᷑. significat autẽ ꝑ seuera ntiã
inbona actione. Hinc & ioseph int̃ fratreiᷤ suos talarẽ tumcã habuisse
describitur. Tunica usq ad talũ ÷ opusbonũ usq adc̃sũmationem.
ntalo enĩ finis.ẽ. corporis. Ille enĩ bene inchoat. qui rectitudinem
boni oꝑis usq ad finẽ debitȩ ꝑdiic actionis. Qui enĩ ꝑseuera usq
infinẽ hic saluus erit. Deinde sequitur zona quȩ cingulũ dicitun
qua restringit᷑ poderis. ne laxę ꝑpedes effluat. ꝑ quã designatur
discretio om̃iũ uirtutũ. Uirtutes enĩ sine discretione: ñ uirtutes

Expanded text:
purissimo. Per linum quod ex terra sumitur, et per multos labores ad candorem ducitur, designatur corpus humanum, quod ex terra constat. Sicut ergo linum per multos labores ad candorem perducitur, ita corpus humanum multis calamitatibus attritum, candidum et purum esse debet ab omni sorde peccatorum. Postea sequitur poderis, quae vulgo alba dicitur. Significat autem perseverantiam in bona actione. Hinc Joseph inter fratres suos, talarem tunicam habuisse describitur. Tunica usque ad talum, est opus bonum usque ad consummationem, in talo enim finis est corporis. Ille ergo bene inchoat, qui rectitudinem boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Deinde sequitur zona, quae cingulum dicitur, qua restringitur poderis, ne laxe per pedes diffluat. Per quam designatur discretio omnium virtutum: virtutes enim sine discretione, non virtutes,
Abbreviated transcription (Latin):
dei asser̃. sẽ filiũ noe quẽ dicunt mel chisedech pͥmu pꝰdisuuiũ in siria c̃didr¬
se urbẽ salẽ. in qua regnũ fuit eiꝰdẽ melchisedech. hanc pͦea tenuerunt ie¬
duser equib & sortita ÷ uocabulũ ieb.sic q dudb nominib copulatis
ieb & salẽ uocata ÷ ierłm. Quȩ postea a salomone ierusolima quasi ie-¬
rusolomonia dicta est.Hȩc & corrupte apoetis solima nuncupata &

Expanded text:
ei asserunt Sem, filium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum post diluvium in Syria condidisse urbem Salem, in qua regnum fuit eiusdem Melchisedech. Hanc postea tenuerunt Iebusaei, ex quibus et sortita vocabulum est Iebus; sicque duobus nominibus copulatis Iebus et Salem vocata est Hierusalem, quae postea a Salomone Hierosolyma quasi Hierosolomonia dicta est. Haec et corrupte a poetis Solyma nuncupata est,
Abbreviated transcription (Latin):
uet̃istestam̃ti. ac nr̃ȩ curȩ c̃cessit explendos. hunc gͦ ꝓximũ si diliga¬
mͦ: omnẽ leggẽ & uniuersa mandata in ipsius amore cõplemus. finis
enĩ legis xp̃s. ad iusticiã omni credenti. Nec fieri ullo pacto potest. ut qui
ex toto corde. & extotis uisceribus suis diligit xp̃m: faeiat aliquid qđ pla¬
Quid significent ornamenta sacerdotalia.
andaliȩ dicuntur soleȩ. Est autẽ genus calciam̃ti. quo ind̾untur
ministri eccłiȩ. subtius quidẽ solȩa muniens pedẽ at̾ra. superius
uero nichil oꝑim̃ti habens patet: Quo ussi sunt apłi ad nõ indui.

Expanded text:
Testamenti ad nostrae curae concessit expensas. Hunc ergo proximum si diligamus, omnem legem et universa mandata in ipsius amore complemus. Finis enim legis Christus ad justitiam omni credenti . Nec fieri ullo pacto potest, ut qui ex toto corde, ex totis visceribus suis diligit Christum, faciat aliquid qQUID SIGNIFICENT VESTIMENTA ECCLESIAE. andaliae dicuntur soleae. Est autem genus calceamenti, quo induuntur ministri Ecclesiae, subterius quidem solea muniens pedes a terra; superius vero, nil operimenti habens, patet: quo jussi sunt apostoli a Domino indui.
Abbreviated transcription (Latin):
d almaticarũ ab eato papas iluestro institutus .ẽ. Na antea colobusu
tebantur. Colobid uero est uestis sine manicis. significat autẽ in ͦq uod
est sine manicis unũ queq fidelẽ exerctͣtũ ȩe debere adbona oꝑa exer¬
in dutorẽ stiũ crucifixũ debere mundo. eẽ. iuxta apłm. mͥ mundꝰ
crucifixus. ẽ. & ego mundo & cet̾a. habet autẽ insinstra parte sui
ddat. quȩ curȩ signantur ꝑfimbrias sinistrȩ partis. Pdexteram¬
nãq quȩ fimbriis caret. futura uita exprimit᷑. in qͥua nullȩ cu¬
rȩsollicitant animos scoꝵ. In c̃sutilis etiã est quia in eccła ł
in corde uniꝰ cuiꝰq fidelis nulla debet scissura. eẽ: sed indiicissa
oculorũ ł nariũ det̾gimꝰ p̃sentẽ uitã de monstrat. in qua suꝑ¬
nificat caritatẽ: de qua apłs c̃memorãtis qͥb dãuirtutibus
¶ait.
pontifex cirea tĩpora ferebat. in qua erat ^ nomn di getragramaton. Corpo¬

Expanded text:
dalmaticarum a beato Sylvestro papa institutus est: nam antea colobiis utebantur. Colobium vero est vestis sine manicis. Significat autem in eo, quod est sine manicis, unumquemque fidelem exercitatum esse debere ad bona opera exerindutorem suum crucifixum esse debere mundo, juxta Apostolum: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Habet etiam in sinistra parte sui dat; quae curae significantur per fimbrias sinistrae partis; per dexteram, quae fimbriis caret, futura vita exprimitur, in qua nullae curae sollicitant animas sanctorum. Inconsutilis etiam est, quia in Ecclesia vel in corde uniuscujusque fidelis, nulla debet esse scissura, sed indiscissa oculorum et narium detergitur, praesentem vitam designat in qua supercellit. De qua Apostolus, commemoratis quibusdam virtutibus, ait: am summus pontifex circa tempora ferebat, in qua scriptum erat nomen Dei tetragrammaton,
Abbreviated transcription (Latin):
S quip̃sentẽ dicm̃ ita dignatꝰ es eligere. &ut eũ eligeres tot
inineculis demonstibere. inquo ad te orandum. stella noua iha¬
gos ꝑduxit. &iordanis tuon baptismo scificari meruitl nec ñ
familiȩ sux itineris. quistella mndice. darisicatꝰ es rex salut̾is.
am̃: D aplebi tuȩ redẽptoris sui plenũ cognoscere fulgo¬
rem. ut ꝑ eiꝰ increm̃ta adꝑpouũ claritatẽ ꝑueniat. ani
Etqͥ dignat᷑ es hodiȩ adiordanis fontẽ fonsaquȩ uiuȩ descer¬
dere & tuo baptis mate scificare. tribue populistuis ꝑpe¬
tua pace gaudere. & splendore gr̃ȩ tuȩ semꝑ accende . am̃

Expanded text:
 qui praesentem diem ita dignatus es eligere, et ut eligeres tot miraculis demonstrare, in quo te ad adorandum stella nova magos perduxit, et Jordanis tuo baptismo sanctificari meruit; necnon s, tuae familiae ipse lux itineris, qui stella indice clarificatus es rex salutis. Amen. Da plebi tuae Redemptoris sui plenum cognoscere fulgorem, ut per ejus incrementa ad perpetuam claritEt qui dignatus es hodie a Jordanis fonte, fons aquae vivae, descendere, et tuo baptismate sanctificare, tribue populis tuis perpetua pace gaudere, et 628 splendore gratiae tuae cor eorum
Abbreviated transcription (Latin):
uangłiũ qđ apͥmo tẽpore aduentus epĩ qui euit in altam usꝙ ad nouissimã a¬
bã diaconi: illud tẽpꝰ significat quo necesse.ẽ. illud p̃dicari. ł recedens officiũ p̃¬
dicationẽ xp̃s risꝑ ad horã passionis demionstrat. & suoꝵ ꝑ̃dieatoꝵ use. in fine
mundi & ultra. Sequens opus passionis xp̃i & resurrectionis atꝙ ascensionis in cȩlis.¬

Expanded text:
Evangelium quod a primo tempore adventus episcopi quievit in altari usque ad novissimam tEvangelium quod a primo tempore adventus episcopi quievit in altari usque ad novissimam tubam diaconi, illud tempus significat, quo necesse est illud praedicari. Praecedens officium praedicatione Christi usque ad horam passionis demonstrat, et suorum praedicatorum usque in finem mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
posita sequentia scĩ euangłii scđ̾m quẽcũꝙ euangłistã orare: p̃uenit eũ maior
benedictio. sed qui a benedictione maiori indiget: qui tradidit semina euan¬
głii quã quĩ accipit. sed populus interim dep̾cetur dm̃. Ne diabolus auferat
uerbũ euangłu de corde enis. ne petrosa sint corda. ne tumosa. sed terrabona
gła tͥ dñe. hoc orato muniant se signo sc̃ẽ crucis ad confirmanda ea quȩ plas¬
tauerunt in m̃te. Usq ad istud officiũ baculis sustenta batnur. mͦ ut opor̾tet
seruũ ante dnm̃ stare humilit̾: Stamus deponentes baculos emanib qͦd
potest nos seꝑare ab oꝑe iudeoꝵ : qui dabant arundinẽ in manuxp̃i. Euangłio¬
reposito post lectionẽ in loco suo: duo cerei extingunt᷑ : qui ante euangłiũ¬
portabantur. Q uia finita p̾dicatione euangłii. łex & ꝓpħia cessabunt.

Expanded text:
posita, sequentia sancti Evangelii secundum quemcunque Evangelistam orare, praevenit eum major posita, sequentia sancti Evangelii secundum quemcunque Evangelistam orare, praevenit eum major benedicere: sive quia majore benedictione indiget, qui tradit semina Evangelii, quam qui accipit. Sed populus interim deprecetur Deum, ne diabolus auferat verba Evangelii de corde ejus, neque petrosa sint corda, neve dumosa vel spinosa: sed terra bona,ii, Gloria tibi, Domine . Hoc orato, muniat se signo sanctae crucis ad confirmanda ea, quaam diximus. Usque ad istud officium baculis sustentabamur; modo, ut oportet servos ante Dominum stare, humiliter stamus, deponentes baculos e manibus. Quod potest nos separare ab opere Judaeorum, qui dabant arundinem in manu reposito post lectionem in loco suo cerei exstinguuntur, quia finita praedicatione Evangelii, lex et prophetia cessabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nastasius apłicꝰ c̃stituit. ut quotiensc̾q euangłia sc̃a recitent᷑: Sacer dotes
non sederent sed curui starent. Deinde ponit ep̃c timiam a inturibulũ suꝑ
prunas. ut suauẽ odorẽ excitet. Turibulũ. xp̃i corpus significat. in quo.ẽ.
uult raꝑe. Post hoc diaconus petit a sacerdote benedictionẽ. Sac̃dos ei dicit.
dñs sit in corde tuo & in labus tuis. Intendat diligent᷑ diaconus ut cor eus eũ
dñicis uerb̾ uadat. & ñ sit infructuosa oratio sacerdotis. signo crucis facto¬
manu sacerdotis suꝑ caput ipsius munit᷑. Deinde uadit ad altare. ut inde sumat
lutante diacono congrue onũs popłs ad eũ uersus.ẽ. Post hoc sacerdos & omispopłs uerat
se ad opientẽ. usꝙ dia conus incipiat ad dnm̃ loqui: & faciunt crucẽ infrontib siuis.
Neꝙ hoc frustra accipiendũ. ẽ. qđ infuxit sacerdos ꝑsuã dep̾cationẽ in cordediacom
hoc unusqͥsq fidelis studeat infigere animo suo. Piacono quȩ non licitũ ꝓpt̾ uerba cõ¬

Expanded text:
alibus: Hic constituit, ut quotiescunque Evangelia sancta recitantur, sacerdotes non sederent, sed curvi starent. Deprunas, ut suavem odorem excitet. Thuribulum Christi corpus significat, in quo t. Post hoc diaconus petit a sacerdote benedictionem, sacerdos ei dicit: Dominus sit in corde tuo, et in labiis tuis. Intendat diligenter diaconus ut cor ejus cum Dominicis verbis vadat, et non sit infructuosa oratio sacerdotis. manu sacerdotis super caput ipsius, munitur. Deinde vadit ad altare ut inde sumat lutante diacono, congruit ut omnis populus ad eum versus sit. Post hoc sacerdos et omnis populus vertit se ad orientem, usque dum diaconus incipiat ad Dominum loqui, et faciunt crucem in frontibus eorum. Neque hoc frustra accipiendum est: quod infixit sacerdos per suam deprecationem in corde diaconi: hoc unusquisque fidelis studeat infigere animo suo. Diacono quia non est licitum propter verba com
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi in nob̾ nosmet ipsos metientes & cõparantes nosmet ipsos in nobi̾s.¬
Mlensura mee conuersationis nusꝙͣ mͥ satius ostendit᷑ quã scri¬
ptura. Ac id eo funẽ scripturã intelligo. funis qui habet iniciũ
a ligno. seripturã sacrã significat noui testam̃ti descentdentẽ ali¬
gno dnĩcȩ crucis. Qđ tam̃ lignũ a suꝑiorib continet᷑. qͥ dñica crux¬

Expanded text:
 nosmetipsis metientes et comparantes . Mensura meae conversationis nusquam mihi satius ostenditur quam in Scriptura: ac ideo funem Scripturam intelligo. Funis, qui habet initium a ligno, Scripturam sacram significat Novi Testamenti, descendentem a ligno Dominicae crucis. Q
Abbreviated transcription (Latin):
uerba ualde congruunt oꝑi prbiti. qui signũ mouet. quando funẽ
sequit᷑ sursũ. id aitiut inse ipso recogitet. qͣntũ ad bona oꝑa sit ere¬
ctus. Qu ando deorsũ trahit. id consid̾at: quãtũ iaceat in prauis. Qui
scđ̾m uerba scĩ gregorii semet ipsũ metitur: ipse habilis.ẽ. fr̃s uo¬
care ad unũ cor & unã animã. Non despiciat prb̾it̾ hoc opis age¬
re. ut in isto imitator sit filioꝵ a aron sic̃ & inmultis cęt̾is. Q. ui se
cognoscit debitorẽ. ẽe. p̃dicationis: non debet se retrahere a mouendis
signis Cũ exeisdẽ possit p̾dicarę popło. Uincłm quo plectrũ
ligat᷑. uasis quȩdã moderatio ẽ. Q ui scit ad tẽpus mouere plectrũ: q̃

Expanded text:
a valde congruunt operi presbyteri, qui signum movet: quando funem sequitur, sursum, id agit, ut in seipso recogitet quantum ad bona opera sit erectus: quando deorsum trahit, id considerat quantum jaceat adhuc in pravis. Qui secundum verba sancti Gregorii semetipsum metitur, ipse habilis est fratres vocare ad unum cor et unam animam. Ne despiciat presbyter hoc opus agere, ut in isto imitator sit filiorum Aaron, sicut et in multis caeteris. Qui se cognoscit debitorem esse praedicationis, non debet se retrahere a movendis signis, cum ex eisdem possit praedicare populo. Vinculum, quo plectrum ligatur vasi; quaedam moderatio est, quae scit ad tempus movere plectrum ling
Abbreviated transcription (Latin):
& hł. Canite tubis suꝑ holocaustis & pacificis uictimis. ut sint uobis
in recordationẽ dĩ ur̃i.Audiamꝰ clangorẽ tubarũ in recordati¬
onẽ dĩ nr̃i resonare. detq nob̾ ds ut quicqͥd honi facere poterimꝰ:
siue singularit̾ in nr̃a causa siue cõmunit̾ in causa frm̃. ut. ẽ. signa
moueri in memoriã eiꝰ faciamꝰ. dudiamꝰ & tubã uocantẽ nos ad
pęnitentiã qͣndo in aduersis affligim᷑ dicente iohel. Canite tuba

Expanded text:
 canetis tubis super holocaustis et pacificis victimis, ut sint vobis in recordationem Dei vestri. Audivimus clangorem tubarum in recordatione Dei nostri resonare. Detque nobis Deus, ut quidquid boni facere poterimus, sive singulariter in causa nostra, sive communiter in causa fratrum, ut est signa moveri, in memoriam ejus faciamus. Audiamus et tubam vocantem, nos ad poenitentiam quando in adversis affligimur, dicente Joel: Canite tuba
Abbreviated transcription (Latin):
quos nr̃i. nos autẽ ñ azimorũ pascha celebramꝰ. sed a es oꝑuectionis & crucis. nec. uii uixti
c̃gregati populi fides minueret᷑ in xp̃o. ꝓpterea dies aliqͥ ẽstituti fc̃. ut in unũ om̃s pari
ueniremꝰ. N on quod celebrior sit dies illa qua c̃uenimꝰ: sed quacũq die c̃ueniendũ sit ex
conspectu mutuo lȩticia maior oriat᷑. Qui uero opus positȩ quęstioni acutus respondar
conat᷑. Illud. affirmant om̃s dies ȩquales. eẽ. nec parasceue tantũ xp̃m crucifigi. & die

Expanded text:
azymorum Pascha celebramus, sed resurrectionis et crucis, nec septem juxta t ne inordinate congregati populi fides minueretur in Christo, propterea dies aliqui constituti sunt, ut in unum omnes pariter veniremus, non quod celebrior sit dies illa qua convenimus, sed quacunque die conveniendum sit, ex conspectu mutuo laetitia major oriatur. Qui vero oppositae quaestioni acutius respondere conatur, ille affirmat o
Abbreviated transcription (Latin):
plebsmea int̾ in cellaria tua: abscondere pusillũ donec transeat ira dñi. In re¬
surrectione aut in homine toto id̃ in carne & spu ꝑfecta felicitas hino factũ. ẽ. ut
horũ duoꝵ utrũq ad significandũ non putet᷑ laborẽ. e̾ẽ. ieiunii. sed potiꝰ refecti¬
conis hilaritate excepto paschali uno sabbato qđ discipłaꝵ si c̃ diximꝰ luctꝰ ꝓpt̾ uni
geste memoriã fuerat ieuini o ꝓlixiore signandũ. huic enĩ sensui potest õgruere:¬

Expanded text:
prophetam: Plebs mea intra in cellaria tua, abscondere pusillum, donec transeat ira domini, in reprophetam: Plebs mea intra in cellaria tua, abscondere pusillum, donec transeat ira domini, in resurrectione autem in homine toto, id est in carne et spiritu perfecta felicitas. hinc factum est, ut horum duorum utrumque non significandum putaretur labore ieiunii sed potius refectionis hilaritate excepto paschali uno sabbato, quo discipulorum, sicut diximus, luctus propter rei gestae memoriam fuerat ieiunio prolixiore signandus. Sed quoniam non inue
Abbreviated transcription (Latin):
sponsione sc̃i abrosũ in eadẽ epła. Q ui inqͥt qͣndo hic sũ ñ ieiuno sabbato: q̃ndo ro¬
me sum i euino sabbato. Et quãcũq eccłiã ueneritis. eiꝰ morẽ seruate si pati scanda¬
lũ ñ uułtis aut facere. Scritũ .ẽ. in uita beati ãbrosu qđ ipse ambrosius ie uinaret
ceteros diesedomade: sabbato & dnĩco pranderet. Q r̃ prandio uteret᷑ insabbato
ait in dñica memorat᷑ augustinꝰ monstrat inmemorata epła scribens de sabbato
sic. Q uib aut̃ dieb ñ oporteat ieiunare: & qͥb oporteat p̃cepto dñi uł a płoꝵs
non inuenio disfinitũ. Ac ꝑhoc sentio qͥdẽ non adoptinendã ueritatẽ quã fides
optinet atꝙ iusticia: in qua. ẽ. pulchritudo filiȩ regis intrinsecꝰ. sed tam̃ ad signifi¬
candã requiẽ sẽpit̾nã. Ybi ẽ. uerũ sabbatũ relꝗxationẽ quã c̃strictionẽ ieuinii apti
c̃uenire: & infra duo quippe sunt quȩ ustoꝵ beatitu dinẽ & omĩs miserię finẽ sꝑ¬

Expanded text:
nsione sancti Ambrosii in eadem epistola, qui inquit: Quando hic sum, non jejuno sabbato; quando Romae sum, jejuno sabbato. Et ad quamcunque Ecclesiam veneritis, ejus morem servate, si pati scandalum non vultis aut facere. Scriptum est in Vita beati Ambrosii quod ipse Ambrosius jejunaret caeteteros dies hebdomadae, sabbato et Dominico pranderet. Quare prandio uteretur in sabbato aut in Dominica, memoratus Augustinus monstrat in memorata epistola, scribens de sabbato sic: Quibus autem diebus non oportet jejunare, et quibus oporteat, praecepto Domini vel aposnon invenio definitum. Ac per hoc sentio quidem non ad obtinendam veritatem, quam fides obtinet, atque justitiam, in qua est pulchritudo filiae regis intrinsecus; sed tamen ad significandam requiem sempiternam, ubi est verum sabbatum, relaxatsunt, quae iustorum beatitudinem et omnis miseriae finem sp
Abbreviated transcription (Latin):
Leunia autẽ. & c̃gregationis int̾ dies ꝓpt̾ eos auiris prudentib esticuta qͥ magis scło
uacant quã dõ. nec possunt immo nolunt toco in eccłiam uitȩ suȩ tẽpore ẽgregari. &
ante humanos actus: dõ orationũ suarũ offerre sacrificiũ. Quotus enĩ qͥsq ẽ. qͥ salten
hȩc pauca quȩ statuta sunt uł orandi tẽpora uł ieuinandi sẽꝑ exerceat. Itaq sic nobis licet
re gaudentib: ñ ita  ut iudeis fas. ẽ. om̃i tẽpore immolare agnũ. pente coston
agere. tabernacula figere. ł eiunare cotidie. post enumerationẽ tẽporũ quȩ ob¬
saeruabat᷑ tẽpore in illo qͣndo beatꝰ hieronimꝰ hȩc scripsit. Ilia ẽ. causa qͣre xp̃iani
tẽpora memorata obseruantes.: Crimen ñ incurrant. hoc ẽ. qͥ simplicit᷑ responde¬
bit dicit ñ eosdẽ iudaicȩ obseruationis dies. eẽ. qͥs nr̃. & cȩtera quȩ secunt᷑. &iterum

Expanded text:
nia autem et congregationes inter dies propter eos a viris prudentibus constitutos, qui magis saeculo vacant, quam Deo, nec possunt, immo nolunt toto in Ecclesia vitae suae tempore congregari, et ante humanos actus, Deo orationum suarum offerre sacrificium. Quotus enim quisque est, qui saltem haec pauca quae statuta re gaudentibus, non ita et Judaeis fas est omni tempore immolare agnum, Pentecosten agere, tabernacula figere, jejunare quotidie. Post enumerationem temporum quae observabantur tempore in illo, quando beatus Hieronymus haec scripsit, illata est causa quare Christiani tempora memorata observantes, crimen non incurrant: hoc est, qui simpliciter respondebit, dicit, Non eosdem Judaicae observationis dies esse quos nostr
Abbreviated transcription (Latin):
inobseruatione: A itꝰ romanȩ aeccłiȩ optinuit. ut eisdẽ dieb mutaret officia a
mosãe tel ebraret hom nona: ꝑ qđ forisecꝰ popłs ẽgregaret᷑ mnunũ. Qe uando alu
rausa noua iminebat ad dep̃candũ in qͥb obseruatio celebratꝰ. Unde dicte hieroni¬
m memoratin si piorib ieuinia aut̃ & c̃gregationes int̾ dies e rł. Ut scriptũ ẽ.¬
in hus epta. hab emꝰ ex romano ordine sabbati diẽ in obseruatione quẽ ñ c̃piteauit
sabbati a .ui. inclausa erant ieuinio apd romanos. ⁊ in eo officiũ mutatũ habemiꝰ
ans. & ꝓprie sc̃ificatio ad scm̃ spm̃ ꝑtinet qui. ẽ. septiformis. Unde cũ & pat̾ spc̃¬

Expanded text:
in observatione ritus Romanae Ecclesiae obtinuit ut iisdem diebus mutaret officia, et missam celebraret hora nona, per quod forinsecus populus congregaretur in unum, quando aliqua causa nova imminebat ad deprecandum in quibus observatio celebrabatur. Unde dicit Hieronymus memoratus in superioribus: Jejunia autem iqua. Habemus ex Romano Ordine sabbati diem in observatione, quem non computavisabbati, et sexta inclusa erat jejunio apud Romanos, et in eo officium mutatum saepe haDominus, et proprie significatio ad Spiritum sanctum pertinet, qui est septiformis. Unde cum et Pater sp
Abbreviated transcription (Latin):
te accidit cũ famulus xp̃i nocturno tp̃e lectioni oꝑam
daret. eũ ob nimiã uigilantiam ob dormisse. & candelam
ardent̾ẽ de candelabro suꝑ librũ in quo leggerat ceci¬
disse quȩ tãdiu ardens super foliũ iacebat. donet unus
frat̃ noĩe leofredꝰ adueniret. Qui festinꝰ accepit can¬
delã adhuc flamant̾e de libro: & intuitus aspexit fauillas
ipsius candelȩ ꝑ multas lineas iacentes. & exsufflans eos
inuenit paginam illesam. Qua in re meritũ sc̃i uiri pa¬
tuit: qͥa ardentẽ candelã flama consũpsit: & tam̃ uim
uirtutis suȩ ne paginam lederet amisit. XXXUII.
.XXXUII.

Expanded text:
tem accidit cum famulus Christi nocturno tempore lectioni operam daret, eum ob nimiam vigilantiam obdormisse, et candelam ardentem de candelabro super librum in quo legerat cecidisse. Quae tandiu ardens super folium jacebat, donec unus frater, nomine Leofredus, adveniret. Qui festinus accepit candelam adhuc flammantem de libro, et intuitus aspexit favillas ipsius candelae per multas lineas jacentes, et exsufflans eas invenit paginam illaesam. Qua in re meritum sancti viri patuit, quia ardentem candelam flamma consumpsit, et tantum vim virtutis suae ne paginam laederet amisit. CAP. XXXVII.
Abbreviated transcription (Latin):
respicere dign̾are omnẽ hunc populũ tuũ. qͥihono¬
re tuo diuinis famulat᷑ officiis. & quic quid sc̃o confesso¬
ri tuo ambrosio hodierna die ꝓfuit adbeatitudinẽ. pro¬
sit huic ȩccłȩ ad exemplũ. am̃. Vt ipso int̾cedente.
sit in eis fides recta. imitabilis forma. casta sobrietas.
hospitalis caritas. spiritualis prudentia. alta sapientia.
mens humilis. uita sublimis. am̃ Etcũ ante trem̃dũ
iudicii diem inconspectu tuo adstiterint. non damp¬
nandam sed mitem exore tuo audiant absolutionis
ntentiam. am̃ Ođipse prestare BEEDICT̃ IINATA LE¬

Expanded text:
respicere dignare omnem hunc populum tuum, qui in honore tuo divinis famulatur officiis; et quidquid sancto apostolo tuo Thomae hodierno die profuit ad beatitudinem, prosit huic Ecclesiae ad exemplum. Amen. Ut ipso intercedente sit in eis fides recta, imitabilis forma, casta sobrietas, hospitalis charitas, spiritualis prudentia, alta sapientia, mens humilis, vita sublimis. Amen. Et cum ante tremendum judicii diem in conspectu tuo astiterint, non damnandam sed mitem ex ore tuo audiant absolutionis sententiam. Amen. Quod ipse praestare, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
certamꝰ ꝓ nr̃is defunctis. Quatinꝰ possint participes fieri eoꝵ quos xp̃s reuo.¬
modo celebrant᷑. in illis diebus quando. xp̃s descendit ad inferna: Et inqͥb
credit᷑ mortius ñ enĩ possumꝰ intelligere de omĩb qͥq sint. Qui ilico postqͣm
recesserint. de corpore penetrent regna cęloꝵ. aut qͥ in aliis custodiis recipi.¬
antur. Igit᷑ uno modo facimꝰ mortuoꝵ officia: Sunt &e iã loca in qͥb generaliter
ꝓ omib defunctis omĩ tẽpore excepto pentecostes & festis dieb orat᷑ in officio¬

Expanded text:
certamus pro nostris defunctis, quatenus possint participes fieri eorum quos Christus revocertamus pro nostris defunctis, quatenus possint participes fieri eorum quos Christus revomodo celebrantur in illis diebus quando Christus descendit ad inferna et in quibus creditur mortuus. Non enim possumus intelligere de omnibus qui sint, qui illico postquam recesserint de corpore penetrent regna coelorum, aut qui in aliis custodiis recipiantur. Igitur uno modo facimus mortuorum officia. Sunt etiam loca in quibus generaliter pro omnibus defunctis omni tempore, excepto Pentecostes et festis dieb
Abbreviated transcription (Latin):
areã quȩ sita est transiordanẽ ubi celebrantes exequias planctu magno atq
uehementi. & impleuerunt .uii. dies. Unde memoratꝰ auguftinus in memora¬
tolibro questionũ scribit. Et fer luccũ patrituo .un. dies. Ne scio utrũ inueniat᷑
alicuuiꝰ scoꝵ. in scripturis celebratũ. ẽẽ. luctũ. uiii i. dies. Quod apud latinos
nouendial appellant. Ynde mͥ uidet᷑ ab hac c̃suetudine ꝓhibendi. si qͥ xpĩanoꝵ
istũ in mortius suis numerũ seruant. Qui magis. ẽ in gentiliũ c̾suetudine un.u.
diersĩ. Fatui autẽ om̃s dies uitȩ eiꝰ. Septenarius autẽ numerus propter sab.¬
bati sacramentũ precipue quietis indiciũ est. unde merito mortuis tamquã
requiescentibus exhibetur. Tercia agit᷑ triceseͥma die quã nobis aaron & moy¬
ses in auctoritatẽ ducunt. De quo dictũ est in scriptione de missa. Qm̃ sic

Expanded text:
Atad, quae sita est trans Jordanem, ubi celebrantes exsequias planctu magno atque Atad, quae sita est trans Jordanem, ubi celebrantes exsequias planctu magno atque vehementi, impleverunt septem dies. Unde memoratus Augustinus in memorato libro Quaestionum scribit: Et fecit luctum patri suo septem dies. Nescio utrum inveniatur alicui sanctorum in Scripturis celebratum esse luctum novem dies, quod apud Latinos novendia appellant. Unde mihi videntur ab hacconsuetudine prohibendi, si qui Christianorum istum in mortuis suis numerum servant, qui magis est in gentilium consuetudine. Septidierum, fatui autem omnes dies vitae ejus. Septenarius autem numerus, propter sabbati sacramentum, praecipue quietis indicium est. Unde merito mortuis tanquam requiescentibus exhibetur. + Tertia agitur tricesimo die, quam nobis Aaron et Moyses in auctoritatem ducunt, de quo dictum est in scriptione de missa: Quoniam sic
Abbreviated transcription (Latin):
reducere Ut eo dierũ numerũ deprecem᷑ ꝓ nro defuncto: Quatinus mereat᷑ ꝑ remissionẽ
peccatoꝵ particeps fieri resurrectionis xpi. Pro qua re triduanũ ieiunium niniuitę
cata eoꝵ: Unde dicit augustinifamlibro questionũ genesis. Nec .lxx. interpretes quos
legere c̃sueuit ȩccłia errasse credendi sunt: ut ñ dicerent .xi. dies. sed triduã. &e mniue
euertit᷑. & post pauca triduum posuert᷑ Quãuis ñ ignorarent qͦd dies.xl. in ebrens¬
codicib legerentur. ut in dnĩ iħu xpĩ clarificatione intelligerent᷑ dissolui. abo¬
leriq peccata. De quo dictũ est: qui traditꝰ. ẽ. propt̾ delicta nr̃a. Et resurrexit
propter iustificationẽ nram Clarificatio autem dñi in resurrectione. & in
comitatii currus & equitatus. & facta est turba ñ modica. ueneruntq in a

Expanded text:
reducere, ut eodem numero deprecemur pro nostro defuncto, quatenus mereatur per remissionem reducere, ut eodem numero deprecemur pro nostro defuncto, quatenus mereatur per remissionem peccatorum particeps fieri resurrectionis Christi. Pro quatriduanum jejunium Ninivitae cata eorum. Unde dicit Augustinus in libro Quaestionum Genesis: Nec septuaginta Interpretes, quos legere consuevit Ecclesia, errasse credendi sunt, ut non dicerent quadraginta dies, sed triduum, et Ninive everteretur. Et post pauca: Triduum posuerunt, quamvis non ignorarent quod dies quadrcodicibus legerentur, ut in domini Iesu Christi clarificatione intellegerentur dissolui abolerique peccata, de quo dictum est: qui traditus est propter delicta nostra et resurrexit propter iustificationem nostram. clarificatio autem domini in resurrectione et in comitatu currus et equites, et facta est turba non modica. Veneruntque ad aream
Abbreviated transcription (Latin):
mortuoꝵ debeat p̃termittere pͥores duos dies sine supplicationibus. aut qͥ. uii. die. ui.
celebrare officia morcuoꝵ. duobus modis possit intelligi id ẽ. ut tercia die infra.uii. siue. uii
infra axxx. celebrius agat᷑ circa officia mortuoꝵ: quã incȩteris diebus siue ut .iii. diȩ c̾sumat
scripturarũ Picit᷑ in libro sapientiȩ de exeqͥis. fili in mortuũ ꝓduc lacrimas & quasi dira
passus incipe plorare: &e scđm udiciũ c̃cege corpꝰ illiꝰ & ñ despicias sepulturã illiꝰ ꝓꝓter
delaturam autẽ amare fer luctũ illiꝰ uno die. & c̃solare ꝓpter cristitiã &e fac luctũ scđm
meritũ eiꝰ unodie uł duobus ꝓpt̃ detraccionẽ: Ubi pͥmo dix̃ ꝓpt᷑ delaturã una die
ferre luctũ. & postea ꝓpt̃ detractionẽ uno die uł duobus ꝑ tresdies introduxit luctũ. pos¬
sumus ꝑterciã diem cõmendati defuncti terciã diem resurrectionis dnĩ ad memoriam

Expanded text:
mortuorum, debeat praetermittere priores duos dies sine supplicationibus; aut qui in septima diecelebrari officia mortuorum, duobus modis possit id est, ut tertia die infra septem, septima infra triginta celebrius aguntur circa officia mortuorum quam in caeteris diebus, sive ut tertia die consumet Scripturarum. Dicitur in libro Sapientiae de exsequiis: Fili, in mortuum produc lacrymas, et quasi dira passus, incipe plorare, et secundum judicium continge corpus illius, et non despicias sepulturam illius. Propter delaturam autem amare fermeritum illius uno die, vel duobus propter detractionem. Ubi primo dixit, propter delaturam uno die ferre luctum, et postea, propter detractionem uno vel duobus diebus, tres dies introducit in luctum. Possumus per tertiam diem commendati defuncti tertiam dierum resurrectionis Domini ad memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
contulit & bonũ redemptionis. & decꝰ adoptionis sus
uob conferat p̃mia benedictionis am en. Et quo
redim̃te ꝑcepistis donũ. ꝑ p&ue libertatis. eo largi¬
ente consortes efficiamini a&ne hereditatis. amen
t cui consurrexistis in baptismate credendo. ad iung
mereamini in celesti regione bene uiuendo. am̃.
Quod ipse prestare dign&ur¬

Expanded text:
contulit et bonum Redemptionis, et decus adoptionis, suae vobis conferat praemia Benedictionis. Amen. Et quo redimente percepistis donum perpetuae libertatis, eo largiente consortes 622 efficiamini aeternae haereditatis. Amen. Et cui consurrexistis in baptismate credendo, adjungi mereamini in coelesti regione bene vivendo. Amen. Quod ipse praestare
Abbreviated transcription (Latin):
intentionẽ. qͥhunc sacraxtissimũ diẽ natiuitate filii sui fe¬
cit. ẽẽ. sollẽpnem. am̃. Et qͥeũ qͥpanis ẽ. angelorũ. inp̃sepi
eccłae cibum fecit. eẽ. fideliũ animaliũ. ipse uos & inp̃sen¬
fantiam ulib uoluit indui pannis. ipse uos cȩlestium
uestim̃torũ induat ornam̃tis. am̃¬

Expanded text:
intentionem, qui hanc sacratissimam diem Nativitate Filii sui fecit esse solemnem. Amen. Et qui eum qui panis est angelorum in praesepi Ecclesiae cibum fecit esse fidelium animalium, ipse vos et in praesenfantiam vilibus voluit indui pannis, ipsa vos coelestium vestimentorum induat ornamentis. Am
Abbreviated transcription (Latin):
monachus factus qualiter ibi uixerit.
De obitu regis adelstani & de successione fr̃m
eius in regnum gentis angloꝵ sordinatus fuer
Quo moso rege eadredo fauente. sc̃s uir abban
uod rex eadredus ad monasteriũ uenerit. & hospitib¬
toa die conuiuantib liquor exhaurim nequiuenita
uod reggnante eadgaro. templũ p̃dicti cȩnobu con-¬

Expanded text:
monachus factus, qualiter ibi vixerit. X. De obitu regis Aedelstani, et de successione fratrum ejus in regnum gentis Anglorum. XI. Quomodo rege Eadredo favente, sanctus vir Abbands ordinatus fuerit. XII. Quod rex Eadredus ad monasterium venerit, et hospitibtota die convivantibus liquor exhauriri nequiverit. XIII. Quod regnante Eadgaro templum praedicti coenobii con
Abbreviated transcription (Latin):
humiliatꝰ ÷ patri usq ad mortẽ. mortẽ aut̃ crucis. si huiꝰ mortis imitatores esse
debemꝰ. nec ñ & humilitatis oportet. eẽ. Unde ꝓsternimꝰ ante crucẽ. ut fixa humi¬
litas mentis ꝑ habitũ corporis demonstret᷑. Humilitatẽ mentis ñ possumꝰ ampliꝰ
monstrare. quã ut totũ corpꝰ ad t̾rã ꝓsternat᷑. Unde augustinus in psalmo xͦl
uisqͥs eñi itahumiliat᷑ ut genua figat. ad huc habet qđ humiliet᷑. Quisqͥs aut̃
ic prosternor ante crucẽ ut paula ꝓstrata ÷: ꝓstrataq

Expanded text:
is Patri usque ad mortem, mortem autem crucis. Si hujus mortis imitatores esse debemus, necnon et humilitatis oportet esse. Unde prosternimur ante crucem, ut fixa humilitas mentis, per habitum corporis demonstretur. Humilitatem mentis non possumus amplius monstrare, quam ut tuisquis enim ita humiliatur, ut genua figat, adhuc habet quo humilietur; quisquis autem ic prosternor ante crucem ut Paula prostrata est:
Abbreviated transcription (Latin):
est: ut tremor prȩcedens. & febris subsequens delerent᷑: Reddi¬
taq pristinȩ sanitati. fidelis matrona remediũ cęleste suscepit:
qͦ & corpꝰ salubritate. & anima credulitate conualuit. Acceptis itaq
ex uoluntate benefici is. optatũ lȩuam̃ ꝓpriȩ detulit ciuitati: licet in

Expanded text:
est, ut tremor praecedens et febris subsequens delerentur, reddiest, ut tremor praecedens et febris subsequens delerentur, redditaque pristinae sanitati, fidelis matrona remedium caeleste suscepit, quo et corpus salubritate et anima credulitate convaluit. Acceptis itaque ex voluntate beneficiis, optatum levamen propriae detulit civitati, licet in
Abbreviated transcription (Latin):
prȩcioso. Prat enĩ fidei igneus. torrens cȩlestis eloquii. & prȩcȩpti¬
onis diuinȩ oꝑariꝰ in defessus. Qui uenerabilẽ scm pontificẽ. af¬
fectu ut patrẽ. reuerentia ut apłm sullimabat. Aux iliaris etiã
regebat tũ ꝑgallias apicẽ prȩfecturȩ. qͥ prȩsentiã sacerdotis
dupplicata gratulatione suscepit: qued & in signẽ uirtutib
uirũ desiderabat agnoscere. & qđ uxor eiꝰdẽ longo iã tẽpore
qͣrtano tabescebat incõmodo. Ingredienti longissimo prȩc̃
consuetudinẽ famulat᷑ occursu: simulq ad miratione de¬
figit᷑ lta enĩ dignitas uultꝰ. sermonis eruditio. prȩdicatio¬
nis auctoritas. stupentis animũ cõpleuer̃: ut merito fama
eũ minorẽ fuisse cognosceret. Inuentꝰ ÷ enĩ reb maior esse
quã nunciis. Offert munera. ingerit beneficia. ambiturq
ab eatissimo uiroͣ dignaretur acciꝑe qđ tradebat. Incõmodũ
etiã confitetur uxoris. Qua uisitata. ita uis passionis extincta

Expanded text:
pretioso; erat enim fide igneus torrens caelestis eloquiiet praeceptionis divinae operarius indefessus. Qui venerabilem sanctum affectu ut patrem, reverentia ut apostolum sublimabat. 24. Auxiliaris etiam regebat tum per Gallias apicem praefecturae. Qui praesentiam sacerdotis duplicata gratulatione suscepit, quod et insignem virtutibus virum desiderabat agnoscere, et quod uxor eiusdem longo iam tempere quartano tabescebat incommodo. Ingrediente longissimo praeter consuetudinem famulatur occursu simulque admiratione defigitur. Ita enim dignitas vultus, sermonis eruditio, praedicationis auctoritas stupentis animum conpleverunt, ut merito fama eum minorem fuisse cognosceret; inventus est enim rebus maior esse quam nuntiis. Offert munera, ingerit beneficia, ambiturque a beatissimo viro, ut dignaretur accipere, quod querebat. Incommodum etiam confitetur uxoris; qua visitata, ita vis passionis extincta
Abbreviated transcription (Latin):
pene eres quada die ad monasteriũ. ut edlificioꝵ stirme¬
tura ꝑ se ipsũ ordinaret. mensusq ÷ oña fundare de onouera¬
tera ppria manu que admodũ muros erigere degreuerat.¬
t rogauitq eũ abbas in hospitio cũ suis prandere Annuit
rex ilico & contigit adesse sibi ñ paucos optimatu suoꝵ uet¬
nentes e&e gente nordanhimbroro : qui oñs curegaer adiert
conuiui um betatusq ÷ rex &e iussit abunde ꝓpinare hospi
potationẽ regalis conuiuii deserere uideret᷑ Quid multa:
hauserunt ministri liquorẽ tota die ad omnẽ sufficientiani
conuiuantibs sed neqͥuit ipse liquor exhauriri de uale nisi
admensura palmi. in ebrietate suatim nordanhimbris &¬

Expanded text:
 rex quadam die ad monasterium, ut aedificiorum structuram per seipsum ordinaret; mensusque omnia fundamenta monasterii propria manu, quemadmodum muros erigere decreverat, rogavitque eum abbas in hospitio cum suis prandere. Annuit rex illico, et contigit adesse sibi non paucos optimatum suorum venientes ex gente Nordanhimbrorum, qui omnes cum rege adierunt convivium. Laetatusque rex et jussit abunde propinare hospitpotationem regalis convivii deserere videretur. Quid multa? hauserunt ministri liquorem tota die ad omnem sufficientiam convivantibus; sed nequivit ipse liquor exhauriri de vase, nisi ad mensuram palmi, in ebrietate suatim Nordanhimbris
Abbreviated transcription (Latin):
rit regularit᷑ deo seruientes. Uenit gͦ seruus dei ad locũ
sibi ⁊cominissũ. quẽ ꝓtinꝰ secuti st̃ qͥdam clerici de glestõ¬
nia sc̃idicet osgarus. foldbirhtꝰ friþeggarus & orabirhtus
de uuinto nia. & ea dricus de lundonia. eius discipulatui se¬
a posseos orse adtsale cua in abbandonia possete rot

Expanded text:
ret regulariter Deo servientes. Venit ergo servus Dei ad locum ret regulariter Deo servientes. Venit ergo servus Dei ad locum sibi commissum: quem protinus secuti sunt quidam clerici de Glestonia, scilicet Osgarus, Foldbirhtus Friwegarus, et Ordbirthtus de Wintonia, et Eadricus de Lundonia, ejus discipulatui serex possessionem regalem, quam in Abandonia possederat,
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilis regina eadgiuu mat᷑ regis memorati p̃uenit
eiꝰ conamina. dans consiliũ regi ne talẽ uirũ sineret egredi
de regno suo: insuꝑ asserens tanta in eo fuisse dei sapientiã qͣ
& sibi & aliis sufficere posset: quãuis ad alienȩ patriȩ fines
obhanc causam minime tenderet.
uib auditis delectatꝰ rex magnã circa dei famulum
cepit habere dilectionem: placuitq ei suadente matrȩ
Adare sc̃o uiro quendã locũ uocabulo abbandun in qͦ
modicum antiquitꝰ habebatur monasteriolũ : sed erat tunc
neglectũ ac destitutũ. uilib ȩdificiis consistens: & qͣdraginta
tantũ mansas possidens. reliquã uͦ p̾fati loci terrã quȩ
centũ cassatoꝵ lustris hinc inde girat᷑: regali dominio
subiectã rex ipse possidebat. Factũq ÷ consentiente dunstã¬
no abbatẽ scđm regis uoluntatẽ ut uir dei adeluuoldus
prenotati loci susciꝑet curã: qͥtinꝰ in et monachos ordina¬

Expanded text:
venerabilis regina Eadgiw, mater regis memorati, praevenit venerabilis regina Eadgiw, mater regis memorati, praevenit ejus conamina, dans consilium regi ne talem virum sineret egredi de regno suo, insuper asserens tantam in eo fuisse Dei sapientiam, quae et sibi et aliis sufficere posset, quamvis ad alienae patriae fines ob hanc causam minime tenderet. CAP. XI.-- Quibus auditis delectatus rex, magnam circa Dei famulum coepit habere dilectionem, placuitque ei, suadente matre sua, dare sancto viro quemdam locum vocabulo Abbandum, in quo modicum antiquitus monasteriolum, sed erat tunc neglectum ac destitutum, vilibus aedificiis consistens, et quadraginta tantum mansos possidens; reliquam vero praefati loci terram, quae centum cassatorum lustris hinc inde gyratur, regali dominio subjectam rex ipse possidebat. Factumque est, consentiente Dunstano abbate, secundum regis voluntatem, ut vir Dei Adelwoldus praenotati loci susciperet curam, quatenus in eo monachos ordina
Abbreviated transcription (Latin):
ditos : & ꝑ humilitatẽ custodiebat semet ipsum.
qͣrto anno post quã hostilẽ paganoꝵ exercitũ ma¬
xima strage ꝑemit obisse: & fr̃em eius eadmundũ
Ip eo regni gubernacła suscepisse. Cui post annos
sex & dimidiũm crudelit᷑ interempto. successit iN
regnũ fr̃ eiꝰ eadredus : qͥ erat ueteris cenobii in uuintonia
specialis amator atq defensor. ut testant᷑ ea quȩ ipso ui-¬
bente fabricata st̃ ornamta. magna scilicet aurea crux.
altare aureũ. & cȩtera quȩ larga manu benignus illuc
ad honorẽ beatoꝵ apłor petri & pauli direxit. ibiq ȩt᷑¬
nalit᷑ ad dei laudem & głam conseruari prȩcepit. qui etiã
si uita comes fieret. orientalẽ porticũ eiusde̾ uuintoren¬
sis ȩccłȩ deauratis imbricib adornare disposuit. Cuius
regni tp̃e. uir dñi adeluuoldus adhuc cupiens ampliori
scripturarũ scientia doceri: & monastica religione. perꝰ¬
fectius informari. decreuit ultͣ marinas adire partes.Sed

Expanded text:
ditos et per humilitatem custodiebat semetipsum. Cquarto anno postquam hostilem paganorum exercitum maxima strage peremit, obisse, et fratrem ejus Eadmundum pro eo regni gubernacula suscepisse. Cui post annos sex et dimidium crudeliter interempto successit in regnum frater ejus Eadredus, qui erat veteris coenobii in Wintonia specialis amator atque defensor, ut testantur ea quae ipso jubente fabricata sunt ornamenta, magna scilicet aurea crux, altare aureum, et caetera quae larga manu benignus illuc ad honorem beatorum apostolorum Petri et Pauli direxit, ibique aeternaliter ad Dei laudem et gloriam conservari praecepit: qui etiam si vita comes fieret, orientalem porticum ejusdem Wintoniensis ecclesiae deauratis imbricibus adornare disposuit. Cujus regni tempore vir Domini Adelwoldus adhuc cupiens ampliori Scripturarum scientia doceri, et monastica religione perfectius informari, decrevit ultra marinas adire partes. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
uice antor i nensiqua necessitate legendi tenec tabulas in mambeũt figurent
assumit tipanũ & psalteriũ : Ut ñ sola uox laudet sed & oꝑa. Tabulȩ quas cantor
in manu tenet solent fieri de osse: quia forte̾ ꝑseuerantiã signant bonarũ
concinunt uoci. Sic & tu qđo cantas alleluia. porrigas panẽ esurienti. uestias
nudũ. suscipias ꝑegrinũ. non sola uox sonat. sed & manus consonant. quia
uerb facta concordant. Uersus allelua tangit t̾antorẽ interius. ut cogitet
in quo debeat laudare dnm̃: anteqͣ lȩtari incipiat. hec iubilatto quã cantores
sequentiã uocant. illũ statũ ad mentẽ nrãm ducit. qͥndo nonerit necessaria¬
locutio uerborũ sed sola cogitatione mensmenti monstrabit qͦd continet in se. finist
hic .ui. ꝑͣibcha pͣdicationis usq ad memoratũ statũ currit sermo p̾dicationis quȩ

Expanded text:
vice cantor sive aliqua necessitate legendi tenet tabulas in manibus, ut figuret assumit tympanum et psalterium? ut non sola voce laudet, sed et opere. Tabulae quas cantor in manu tenet, solent fieri de osse, quia fortem perseverantiam signant bonarum concinunt voci: sic et tu si quando cantas Alleluia, porrigas et panem esuriente, vestias nudum, suscipias peregrinum, non sola vox sonat, sed et manus consonant, quia verbis facta concordant. + Versus Alleluia tangit cantorem interius, ut cogitet in quo debeat laudare Dominum, aut in quo laetari. Haec jubilatio, quam cantores Sequentiam vocant, statum illum ad mentem nostram ducit, quando non erit necessarialocutio verborum, sed sola cogitatione mens menti monstrabit, quod retinet in se. Finitur hic secunda periocha praedicationis. Usque ad memoratum statum currit sermo praedicationis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ex ultant galliȩ: gaudent eccłȩ. dęmones contremiscunt.
Certe ex pectatio ꝓp̾riȩ ciuitatis beatũ germanũ uotis dup¬
plicib ambiebat: quã & apud maiestatẽ diuinã. & inter
ꝓ cellas seruare consueuerat. Tributaria enĩ functio pręt̾
solitũ & necessitates innumerȩ: ciues suos qͣsi pupillos or¬
batos parente depresserant. Recipiunt prȩsidutm destitu

Expanded text:
m sacerdotum exultant Galliae, gaudent ecclesiae, daemones contremescunt. m sacerdotum exultant Galliae, gaudent ecclesiae, daemones contremescunt. Certe expectatio propriae civitatis beatum Germanum votis duplicibus ambiebat, quam et apud maiestatem divinam et inter mundi procellas servare consueverat. Tributaria enim functio praeter solitum et necessitates innumerae cives suos, quasi pupillos orbatos parente, depresserant. Recipiunt praesidium destitu
Abbreviated transcription (Latin):
cundatas. uerum etiã ipsã cęli machinam contremiscunt.
T repidationiq in iectȩ: uix sufficere pedũ ꝑnicitas eredebatur
łassim fugiunt. arma piciunt. gaudentes uel nuda corpora
eripuisse discrimini. Plures etiã timore prȩcipites. flum̃
qđ sensim uenientes transierant deuorauit. Ultionẽ suã
spectator efficitur. Spolia colliguntur exposita : & prȩdã
cȩlestis uictoriȩ miles adipiscitur. Triũphant pontifices.
hostib fusis sine sanguine. triũphat uictoria fide opten¬
ta non uirib. Cõpositã itaq opulentissimei insula securita¬
te multiplici. suꝑatisq hostib. uel spiritualib. uel carne
conspicuis. qͥppe qͥ uicissent pelagianistas & saxones. cũ
totiꝰ numero regionis reditũ moliuntur. Tranqͥllã nauiga¬
tionẽ merita ꝓpria. & int̾ cessio albani martyris paraue¬
runt: qͥetosq antistites suoꝵ desideriis felix carina resti

Expanded text:
cumdatas, verum etiam ipsam caeli machinam contremescunt, cumdatas, verum etiam ipsam caeli machinam contremescunt, trepidationique iniectae vix sufficere pedum pernicitas credebatur. Passim fugiunt, arma proiciunt, gaudentes vel nuda corpora eripuisse discrimine. Plures etiam timore praecipites flumen, quod sensim venientes transierant, devoravit. Ultionem suam expectator efficitur; spolia colliguntur exposita, et praedam caelestis victoriae miles relegiosus adipiscitur. Triumphant pontifices, hostibus fusis sine sanguine; triumphat victoria fide obtenta, non viribus. Conposita itaque opulentissima insula securitate multiplici superatisque hostibus vel spiritalibus vel carne conspicuis, quippe qui vicissent Pelagianistas et Saxones, cum totius merore regionis reditum moliuntur. Tranquillam navigationem merita propria et intercessio Albani martyris paraverunt, quietosque antestites suorum desideriis felix carina restit