comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si tu potes habere uerbum incorde tuo. tanquam
consilium natũ inmente tua. ut mens tua pariat
consilium. & insit consilium quasi ꝓles m̃tis tuae.
quasi filius cordis tui. Prius enĩ cor generat consi¬
lium. ut aliquam fabricã construas. aliquid am¬
plum molicris : Iam natum ẽ consilium: & opus
nondum impletum est: Uides tũ quid facturuses:
sed alius non mirat᷑ nisi cum feceris. & construxe¬
ris molam. & fabricã illam ad sculptionẽ ꝑfectio¬
nẽq ꝑduxeris : Attendunt homines mirabilem
fabricã. & mirant᷑ consilium fabricantis: Stupeas
quod uident: & amant quod non uident : Quis ẽ qͥ
possit uidẽ consilium. Si ergo ex magna aliqua
de fabricã istã mundi:÷ uide quae sint facta ꝑ uerbũ.
& tunc cognosces quale sit uerbum. Attende haec
duo mundi corpora: celum & terram. Quis ex plicat
uerbis ornatũ cęli : Quis explicat uerbis fecundi¬
tatẽ terrae : Quis digne collaudat temporum uices:

Expanded text:
Si tu potes habere verbum in corde tuo, tanquam Si tu potes habere verbum in corde tuo, tanquam consilium natum in mente tua, ut mens tua pariat consilium, et insit consilium quasi proles mentis tuae, quasi filius cordis tui. Prius enim cor generat consilium, ut aliquam fabricam construas, aliquid amplum in terra moliaris; jam natum est consilium, et opus nondum completum est: vides tu, quid facturus es; sed alius non miratur, nisi cum feceris et construxeris molem, et fabricam illam ad exsculptionem perfectionemque perduxeris: attendunt homines mirabilem fabricam, et mirantur consilium fabricantis; stupent quod vident, et amant quod non vident: quis est qui potest videre consilium? Si ergo ex magna aliqua de fabricam istam mundi; vide quae sint facta per Verbum, et tunc cognosces quale sit Verbum. Attende haec duo mundi corpora, coelum et terram: quis explicat verbis ornatum coeli? quis explicat verbis fecunditatem terrae? quis digne collaudat temporum vices?
Abbreviated transcription (Latin):
sentiam commutabilẽ dm̃. In cõmutabilis ẽ ds̃
Adcima tua quamuis parua. quam uis forte ad¬
huc carnalis. ñ michi potuit respondere. Nisi in¬
commutabilem dm̃: Omis aut̃ creatura. mutabi¬
lis. quomodo potuisti ergo scintillare in illud qđ
est suꝑ om̃em creaturã. ut certus michi responde¬
res in commutabilem dm̃: Quid. ẽ ergo illud in
corde tuo. quando cogitas quandã substantiam
uiuã. ꝑpetuã. om̃i potentẽ. infinitã. ubiq pre
sentẽ. ubiq totã. nusquam exclusam: quando
ista cogitas. hoc est uerbum de dõ in corde tuo.
Nunquid autem hoc est sonus ille. qui quatuor
litteris constat & duab sillabis : Ergo quȩcunq
dicunt᷑ & transeunt. soni sunt: litterae sunt:
sillabae sunt. Hoc uerbum transit : sonat: Qđ
aut̃ sigauficauit sonus. & incogitante ẽ qui dix̃.
& in intelligente qui audiuit. Manent haec tͣn¬
seuntib sonis. Refer animũ: ad illud uerbum.

Expanded text:
sentiam commutabilem Deum: incommutabilis est Deus. sentiam commutabilem Deum: incommutabilis est Deus. Anima tua quamvis parva, quamvis forte adhuc carnalis, non mihi potuit respondere nisi incommutabilem Deum; omnis autem creatura mutabilis: quomodo ergo potuisti scintillare in illud quod est super omnem creaturam, ut certus mihi responderes incommutabilem Deum? Quid est ergo illud in corde tuo, quando cogitas quamdam substantiam vivam, perpetuam, omnipotentem, isens, ubique tota, nusquam exista cogitas, hoc est verbum de Deo in corde tuo. Numquid autem hoc est sonus ille qui quatuor litteris constat, et duabus syllabis? Ergo quaecumque dicuntur et transeunt, soni sunt, litterae sunt, syllabae sunt. Hoc verbum transit, quod sonat: quod autem significavit sonus, et in cogitante est qui dixit, et in intelligente est qui audivit, manet hoc transeuntibus sonis. 9. Refer animum ad illud verbum.
Abbreviated transcription (Latin):
creatum ẽ. si sonuit & transut. quale ergo
uerbum quod & dicit᷑. & non transit : Intendat
caritas ur̃a. Magaa res est. Quottidie dicen¬
do uerba uiluerunt nob̵ : quia sonando uerba
& transeundo uiluer̃. & nichil aliud uidentur
quã uerba. Est uerbum. & in ipso homine
quod man& intꝰ. Nam sonus ꝓcedit ex ore:
Est uerbum quod uere spiritalit̃ dr̃: illud qd̃
intelligiͥtis de sono. non ip̾e sonus: Eecce uer¬
bum dico : cum dico ds̃ Quã breue est quod
dixi : quattuor litteras : & sillabas duas.
Nunquid nam hoc totum ẽ ds̃. quatuor lit¬
terae & sillabae duae: An quantum hoc uile
telligitur: Quid factum ẽ in corde tuo cum
Audisses ds̃ : quid factum ẽ in corde meo cũ
dicerẽ ds̃: Magna & summa quȩdã sub¬
stantia cogitata est. quae transcendat omẽm
mutabilem creaturam. carnalem & animalẽ:
Et dicã tibi. ds̃ mutabilis est an in commutabił:
Respondebis statim. Absit. ut ego uel credã uł

Expanded text:
creatum est, si sonuit et transiit? Quale ergo creatum est, si sonuit et transiit? Quale ergo Verbum quod et dicitur, et non transit? Intendat Charitas vestra: magna res est. Quotidie dicendo verba viluerunt nobis, quia sonando verba et transeundo viluerunt, et nihil aliud videntur quam verba. Est verbum et in ipso homine, quod manet intus: nam sonus procedit ex ore. Est verbum quod vere spiritualiter dicitur, illud quod intelligis de sono, non ipse sonus. Ecce verbum dico, cum dico, Deus. Quam breve est quod dixi, quatuor litteras, et duas syllabas! Numquidnam hoc totum est Deus, quatuor litterae, et duae syllabae? An quantum hoc vile gitur? Quid factum est in corde tuo, cum audisses, Deus? Quid factum est in corde meo, cum dicerem, Deus? Magna et summa quaedam substantia cogitata est, quae transcendat omnem mutabilem creaturam, carnalem et animalem. Et si dicam tibi, Deus commutabilis est, an incommutabilis? respondebis statim, Absit ut ego vel credam vel
Abbreviated transcription (Latin):
ad noĩ. Non enim nos de illis montib: sed ad ipũ
euangłium. ad ifum euangłistam : cor aut̃ im¬
plendum ad dñm. Et unus quisq sic leuet:
ut uideat quid leu&. & quo leuet. Quid dixi.
quid leuet. & quo leu&. Quale cor leuat
uideat quia ad dm̃ leuat: ne sarcina uoluptatis
carnalis p̃ grauatum. ante cadat quam fuerit
subleuatum. Sed uidet se quis gestare onus
carnis: det oꝑam ꝑ continentiam. ut purget
quod leu& addm̃: Beati enim mundo corde:
qm̃ ipi dm̃ uidebunt. Nam ecce quid ꝓd est
quia sonuerunt uerbat bi principio erat uerbũ.
& uerbum erat Apud dm̃. & ds̃ erat uerbum .:
Et nos diximꝰ uerba : cum loquerem᷑. Nũ quid
tale uerbum erat apud dm̃: Nonne ea quae
diximus sonuerunT̃ atq transierunt: Ergo &
uerbum dĩ sonuit. & ꝑ actum est. Quomodo
om̃a ꝑ idum facta sunt. & sine ipo factum ẽ
nichil: quomodo ꝑ illud regit᷑ quod ꝑ illum

Expanded text:
ad nos, non enim nos de illis montibus, sed ad ipsum ad nos, non enim nos de illis montibus, sed ad ipsum Evangelium, ad ipsum Evangelistam: cor autem implendum ad Dominum. Et unusquisque sic levet, ut videat quid levet, et quo levet. Quid dixi, Quid levet, et quo levet? Quale cor levet, videat; quia ad Dominum levat: ne sarcina voluptatis carnalis praegravatum, ante cadat, quam fuerit sublevatum. Sed videt se quisque gestare onus carnis? det operam per continentiam, ut purget quod levet ad Deum. Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt . 8. Nam ecce quid prodest, quia sonuerunt verba, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum? Et nos diximus verba, cum loqueremur. Numquid tale Verbum erat apud Deum? Nonne ea quae diximus, sonuerunt atque transierunt? Ergo et Dei Verbum sonuit et peractum est? Quomodo omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil? quomodo per illud regitur, quod per illud
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt audiendo. Inde qui haec dixit. acce¬
pit ioħes ille frs: qui discumbebat suꝑ pectꝰ
dñi. & de pectore dñi bibebat quod nobis
propinaret. Sed propinauit uerba: Intel
lectũ aut̃ inde debes capere. unde & ipse
bibebat. qui tibi ꝓ pinauit ut leues oculos
ad montes. unde ueni& auxilium tibi : łit inde
tanquã calicẽ id est uerba ꝓpinatum accipe¬
ref. Et tamen quia auxilium tuum ad ño qͥ
fecit cęlum & terrã. inde impleres pectus un¬
de impleuit ille: unde dixisti. auxilium me¬
um adño. qui fecit cȩlum & terram. Qui potest
ergo impleat. Fratres. hoc dixi. Leuet quis¬
q. corsuum quomodo illud uidet idoneum: &
capiat quod dicitur. Sed forte hoc dicitis:
quia ego sum uobis p̃sentior quam ds Absit.
Multo est ille p̃sentior. Nã ego oculis ur̃is ap¬
pareo : ille conscientiis p̃sidet̃. Ad me aures.
ad illum cor: ut utrũq impleatis. Ecce oculos
urõs & sensus istos corporis. leuatis adnos. Nec

Expanded text:
ti sunt audiendo. Inde qui haec dixit acceti sunt audiendo. Inde qui haec dixit accepit, Joannes ille, fratres, qui discumbebat super pectus Domini, et de pectore Domini bibebat quod nobis propinaret. lectum autem inde debes capere, unde et ipse biberat qui tibi propinavit: ut leves oculos ad montes, unde auxilium veniet tibi, ut inde tanquam calicem, id est, verbum propinatum acciperes; et tamen quia auxilium tuum a Domino, qui fecit coelum et terram, inde impleres pectus, unde implevit ille: unde dixisti, Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et terram: qui potest ergo, impleat. Fratres, hoc dixi: levet quisque cor suum quomodo illud videt idoneum, et capiat quod dicitur. Sed forte hoc dicetis, quia ego vobis sum praesentior quam Deus. Absit. Multo est ille praesentior: nam ego oculis vestris appareo, ille conscientiis vestris praesidet. Ad me aures, ad illum cor, ut utrumque impleatis. Ecce oculos vestros et sensus istos corporis levatis ad nos; nec
Abbreviated transcription (Latin):
iohannes baptista. qui dixit. Nonsũ ego
xp̃s. Nequisquã in monte spem ponens.
caderet ab illo qui montes illustrat: &
ipse confessus ait: qm̃ deplenitudine eiꝰ
om̃s accepimus. lta debes dicere leuaui
oculos meos in montes. unde ueni& auxi¬
lium michi: ne auxilium quod tibi uent
mont̾ib. imputes. sed sequaris & dicaf
Auxilium meũ ad dĩo. qui fecit cęlum &
terram: Ergo fr̃s ad hoc ista monuerim.¬
ut quando erexistis cor ad scripturas cum
sonaret euangłm. n principio erat uerbũ.
& uerbum. erat apud dm̃. & ds̃ erat uer¬
bum. & cetera quae lecta sunt: intelli¬
gatis uos leuasse oculos ad montes. Nisi enim
montes ista dicerent: unde omino cogitaretis
non inueniretis. Ergo ex montibus uenit uo¬
bis auxilium: ut haec uel audiretis. Sed
nondum potestis intelligere quod audistis.
inuocate auxilium adrio qui fecit cȩlũ & trã:
Quia montes sic potuerunt loqui. ut non
possint ipi illuminare : quia & ipsi illumina¬

Expanded text:
Joannes Baptista, qui dixit, Non sum ego Joannes Baptista, qui dixit, Non sum ego Christus, ne quisquam in monte spem ponens, caderet ab illo qui montes illustrat. Et ipse confessus, ait: Quoniam de plenitudine ejus omnes accepimus. ita debes dicere: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi. Ne auxilium quod tibi venit, montibus imputes, sed sequaris et dicas: Auxilium meum a Domino qui fecit coelum et terram. Ergo, frut quando erexistis cor ad Scripturas, cum sonaret Evangelium, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, et caetera quae lecta sunt, intelligatis vos levasse oculos ad montes. Nisi enim montes ista dicnon inveniretis. Ergo ex montibus venit vobis auxilium, ut haec vel audiretis: si nondum potestis intelligere quod audistis, invocate auxilium a Domino qui fecit coelum et terram, quia montes sic potuerunt loqui, ut non possint ipsi illuminare, quia et ipsi illumina
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere. leuate oculos in istum montẽ:
id ẽ erigite uos ad euangłistã : erigite uos
ad eius sensum. Sed quia montes isti pacẽ
suscipiunt: don potest aut̃ ipe in pacẽ sus¬
cipi. qui spem ponit in homine. Nolite
sic erigere oculos in montem. ut putetis i
homine spem uram eẽ collocandã: Et sic
dicite:Leuaui oculos meos ad montes.
unde ueniet auxilium michi : ut statim
sub ungatis. Auxilium meum adño qui
fecit cęlum & terram. Ergo leuemus
oculos in montes. unde ueni& auxilium
nobis : Et tamen non ipi montes sunt. in
quib spes nr̃a ponenda est. Accipiunt
enim montes: quod uob̾ ministrent: Ergo
unde & montes accipiunt: ibi spes nr̃a
ponenda est. Oculos nr̃os cum leuamus
ad scripturas. quia ꝑ homines ministratȩ s̃
scripturae: leuamus oculos nr̃os ad mon¬
quia ipsi homines qui scripserunt scriptu
ras non dese lucebant. sed ille erat lumen
eorum. qui illuminat omẽm hominẽ. ueni¬
entẽ in hunc mundum: Mons erat & ille

Expanded text:
intelligere, levate oculos ad istum montem, id est, erigite vos ad evangelistam, erigite vos ad ejus sensum. Sed quia montes isti pacem suscipiunt, non potest autem esse in pace qui spem ponit in homine; nolite sic erigere oculos in montem, ut putetis in homine spem vestram esse collocandam, et sic dicite: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi: ut statim subjungatis: Auxilium meum a Domino qui fecit coelum et terram. Ergo levemus oculos in montes, unde veniet auxilium nobis. Et tamen non ipsi montes sunt, in quibus spes nostra ponenda est. Accienim montes quod nobis ministrent: ergo unde et montes accipiunt, ibi spes nostra ponenda est. Oculos nostros cum levamus ad Scripturas, quia per homines ministratae sunt Scripturae, levamus oculos nostros ad monquia ipsi homines erant qui scripserunt Scriras, non de se lucebant; sed ille erat lumen illorum qui illuminat hominem omnem venientem in hunc mundum; et mons erat ille
Abbreviated transcription (Latin):
& ipa facta sunt. Quȩris de spiritalib cre¬
aturis. de angłis. archangłis. sedibus. domi¬
nationib. uirtutib principatib: & ipa fa¬
cta sunt. Nam cum enumeraret hȩc omĩa
palmus: conclusit sic. Ipse dixit & facta
sunt : ide mandauit & creata sunt. Si dix̃
& facta suN: ꝑ uerbum facta sunt. Si aut̃
ꝑ uerbum facta sunt: non potuit ioħis cor ꝑ¬
uenire ad id quod ait In principio erat uerbũ.
& uerbum erat apud dm̃. & ds̃ erat uerbum:
nisi transcendisset om̃a quae sunt facta ꝑ
uerbum. qualis ergo iste mons. quã sc̃s. quã
altus. int̾ illos qui susceꝑunt pacẽ popło
dĩ ut possent colles susciꝑe iustitiã: Ui¬

Expanded text:
et ipsa facta sunt. Quaeris de spiritualibus creet ipsa facta sunt. Quaeris de spiritualibus creaturis, de Angelis, Archangelis, Sedibus, Dominationibus, Virtutibus, Principatibus? et ipsa facta sunt. Nam cum enumeraret haec omnia Psalmus, conclusit sic: Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt . Si dixit, et facta sunt, per Verbum facta sunt: si autem per Verbum facta sunt, non potuit Joannis cor pervenire ad id quod ait, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; nisi transcendisset omnia quae sunt facta per Verbum. Qualis ergo iste mons, quam sanctus, quam altus inter illos montes qui susceperunt pacem populo Dei, ut colles possent suscipere justitia
Abbreviated transcription (Latin):
dixi di estis: & filii altissimi om̃s Ad hocer¬
go nos uocat deos: ne simus homines. Sed
tunc in melius non erimꝰ homines. si prius
nos eẽ homines agnoscamꝰ.: id est ut adillam
celsitudixẽ ab humilitate surgamꝰ : ne cum
putamꝰ nos aliquid eẽ cũ nichil simꝰ. non so¬
lum accipiamus quod non sumꝰ. sed & amitta¬
mus quod sumus. Ergo fr̃s de his montib
& ioħs erat. qui dixit. In orincipio erat uer¬
bum. & uerbum erat apud dm̃. & ds̃ erat
uerbum. Susceꝑat pacẽ mons iste : eontẽpla¬
batur diuinitatẽ uerbi. Qualis iste mons erat.
quam excelsus: transcendat om̃a cacumina ter¬
rarum: transcenderat om̃s campos aeris. tran¬
scenderat om̃s altitudines siderum: trascendat
om̃s choros. & legiones angłor. Nisi eaum tran¬
transcendit: nisi uideatis qͦ ꝑuenerit: Quȩris
de cęlo & terra: facta sunt. Quaeris de his.
quae sunt in cęlo & terra: utiq multomagis

Expanded text:
dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes . Ad hoc erdixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes . Ad hoc ergo vocat nos Deus, ne simus homines. Sed tunc in melius non erimus homines, si prius nos homines esse agnoscamus, id est, ut ad illam celsitudinem ab humilitate surgamus: ne cum putamus nos aliquid esse, cum nihil simus, non solum non accipiamus quod non sumus, sed et amittamus quod sumus. 5. Ergo, fratres, de his montibus et Joannes erat, qui dixit, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Susceperat pacem mons iste, contemplabatur divinitatem Verbi. Qualis iste mons erat? quam excelsus? Transcenderat omnia cacumina terrarum, transcenderat omnes campos aeris, transcenderat omnes altitudines siderum, transcenderat omnes choros et legiones Angelorum. Nisi enim trantranscenderit, nisi videatis quo pervenerit. Quaeris de coelo et terra? facta sunt. Quaeris de his quae sunt in coelo et terra? Utique multo magis
Abbreviated transcription (Latin):
andã popło : contẽplati sunt ipã sapientiam.¬
corhominis ascendit. Si in cor hominis ñ
ascendit: quomodo ascendit in cor ioħis:
Annon erat homo ioħes: an forte nec in cor
ioħis ascendit : sed cor ioħis in illam ascendit :
quod enim ascendit incor hominis: de imo
ẽ ad hominẽ : Quo aut̃ ascendit cor hominis.
sursum ẽ ab homine: &iam sic fr̃s dici potest:
quia si ascendit in cor iohannis. si aliquo mo¬
do potest dici: in tantũ ascendit incor ioħis.
in quantũ ife iohannes non erat homo. Quid
est non erat homo : in quantũ ceꝑat eẽ angłs:
Quia om̃s scĩ angłi. quia annuntiatores dĩ s̃.
Ideo ccirnalib & Animalib non ualentib ꝑci¬
pere quae sunt dĩ. quid ait apłs: Cum enum
dicitis ego sum pauli. ego apollo. nonne homi¬
nes estis: quid eos facere uolebat. quib. exꝓ¬
brabat quia homines erant : Gultis nosse qͥd
eos facere uolebat: audite in palmis Ego

Expanded text:
andam populo, contemplati sunt ipandam populo, contemplati sunt ip cor hominis ascendit . Si in cor hominis non ascendit, quomodo ascendit in cor Joannis? An non erat homo Joannes? An forte nec in cor Joannis ascendit, sed cor Joannis in illam ascendit? Quod enim ascendit in cor hominis, de imo est ad hominem: quo autem ascendit cor hominis, sursum est ab homine. Etiam sic, fratres, dici potest quia si ascendit in cor Joannis, si aliquo modo potest dici, in tantum ascendit in cor Joannis, in quantum ipse Joannes non erat homo. Quid est, Non erat homo? In quantum coeperat esse angelus: quia omnes sancti, angeli; quia annuntiatores Dei. Ideo carnalibus et animalibus non valentibus percipere quae sunt Dei, quid ait Apostolus? Cum enim dicitis, Ego sum Pauli, ego Apollo, nonne homines estis ? Quid eos volebat facere, quibus exprobrabat quia homines erant? Vultis nosse quid eos facere volebat? audite in Psalmis: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
ex fide colles. quia montes pacẽ suscipiunt.
Abibis montib: dictum ẽ eccłae: pax uobis-¬
cum: Et ipi montes pacem annuntiando
eccłae. non se diuiserunt aduersus eũ a quo
susceꝑunt pacẽ : ut ueracit̃ non ficte nunti¬
arent pacẽ. Sunt aut̃ alii montes naufrago¬
si: quo quisq nauẽ cum impulerit soluitur
Facile ẽ enim cum uidet᷑ terra apericlitantib
quasi conari ad terram : sed aliquando uidet᷑
t̾ra inmonte. & saxa latent sub monte: Et
cũ quisq conat᷑ ad montẽ. incidit insaxa: &
non ibi inuenut portum sed planctum:. Sic fu-¬
erunt quidã montes : & magni apparuerunt in¬
ter homines: & fecerunt hereses & scismata &
diuiseruN eccłam di. Isti qui diuiserunt ec¬
cłam dĩ : non erant illi montes de quib. dictũ
est. suscipict montes pacẽ populo tuo. Quo¬
modo erum pacem susceꝑunt. qui uautatem
diuiserunt : Qui autẽ susceꝑunt pacẽ nunti¬

Expanded text:
ex fide colles, quia montes pacem suscipiunt. ex fide colles, quia montes pacem suscipiunt. Ab ipsis montibus dictum est Ecclesiae, Pax vobiscum: et ipsi montes pacem annuntiando Ecclesiae, non diviserunt se adversus eum a quo susceperunt pacem , ut veraciter, non ficte nuntiarent pacem. 3. Sunt enim alii montes naufragosi, quo quisque navim cum impulerit, solvitur. Facile est enim cum videtur terra a periclitantibus, quasi conari ad terram: sed aliquando videtur terra in monte, et saxa latent sub monte; et cum quisque conatur ad montem, incidit in saxa; et non ibi invenit portum, sed planctum. Sic fuerunt quidam montes, et magni apparuerunt inter homines; et fecerunt haereses et schismata, et diviserunt Ecclesiam Dei: sed isti qui diviserunt Ecclesiam Dei, non erant illi montes de quibus dictum est, Suscipiant montes pacem populo tuo. Quomodo enim pacem susceperunt, qui unitatem diviserunt? 4. Qui autem susceperunt pacem nunti
Abbreviated transcription (Latin):
at: & capiat quisq quod potest: qͥa & qui loqͥt᷑
dicit qđ potest. Nam dicere ut est quis potest s
Audeo dicere fr̃s met᷑ Forsitan nec ipe ioħes
dixit ut ẽ: sed & ip̾e ut potuit: quia de dõ ut¬
homo dixit. E quidẽ inspiratꝰ adõ: sed tam̃
homo. Quia in spirat᷑ dixit aliquid: si non in¬
spiratꝰ eet̃ dixisset nichil. Quia uero inspi¬
ratus nox totum quod ẽ dixit : sed quod potu¬
de illis montib: dequib scriptum est. Susci¬
piant montes pacem populo tuo: & colles ui¬
stitiã. Montes excelsae animȩ sunt: colles.
paruulae animȩ sunt. Sed ideo montes exci¬
piunt pacem : ut colles exciꝑe possint iusti¬
tiam. Quae ẽ iustitia quã colles excipiunt.
fides: quia ustus ex fide uiuit. Non autem
acciꝑent minores animae fidem. nisi maio¬
res animȩ quae montes dictae sunt. ab ipa
sapientia illustrarent᷑. ut possint paruulis
trahicere quod possint paruuli caꝑe. & uiuere

Expanded text:
at, et capiat quisque quod potest: quia et qui loquitur, at, et capiat quisque quod potest: quia et qui loquitur, dicit quod potest. Nam dicere ut est, quis potest? Audeo dicere, fratres mei, forsitan nec ipse Joannes dixit ut est, sed et ipse ut potuit; quia de Deo homo dixit: et quidem inspiratus a Deo, sed tamen homo. Quia inspiratus, dixit aliquid; si non inspiratus esset, dixisset nihil: quia vero homo inspiratus, non totum quod est dixit; sed quod potude illis montibus, de quibus scriptum est: Suscipiant montes pacem populo tuo, et colles justitiam . Montes, excelsae animae sunt: colles, parvulae animae sunt. Sed ideo montes excipiunt pacem, ut colles possint excipere justitiam. Quae est justitia, quam colles excipiunt? Fides, quia justus ex fide vivit . Non autem exciperent minores animae fidem, nisi majores animae, quae montes dictae sunt, ab ipsa Sapientia illustrarentur, ut possint parvulis trajicere quod possint parvuli capere, et vivere
Abbreviated transcription (Latin):
apostolica quod animalis homo non perci¬
pit ea quae sunt spiritus dĩ. & cogitantes
in hac presente turba caritatis uestrae ne¬
cesse esse. ut multi sint anumales. qui ad¬
huc scđm carnem sapiant. nondumq sȩ pos¬
sint ad spiritalem intellectum erigere: besito
uehement̃ quomodo ut dñs dederit possim
dicere. uel pro modulo meo explicare quod
lectum est ex euangłio In principio erat
uerbum: & uerbũ erat apud dm̃ & ds̃ erat
uerbum. Hoc enim animalis homo non ꝑci¬
pit. Quid ergo fr̃s. silebimus hinc: Quare ergo
legitur. si siletur :: Aut quare auditur. si non ex¬
ponitur : sed ut quid exponitur . si non intelligit᷑:
Itaq quoniã rursus esse non dubito innumero
ur̃o quosdã a quib possit non solũ expositũ capi.
sed ante quã exponat᷑ intelligi: non fraudabo
eos qui possunt capere. dũ timeo suꝑfluus esse
aurib eorum qui non possunt capere. Postre¬
mo aderit miscđia dĩ fortasse ut omib satisfi¬

Expanded text:
nimalis homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei , et cogitans, in hac praesenti turba Charitatis vestrae necesse esse ut multi sint animales, qui adhuc secundum carnem sapiant, nondumque se possint ad spiritualem intellectum erigere, haesito vehementer, quomodo, ut Dominus dederit, possim dicere, vel pro modulo meo explicare quod lectum est ex Evangelio, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc enim animalis homo non percipit. Quid ergo, fratres? silebimus hinc? Quare ergo legitur, si silebitur? aut quare auditur, si non exponitur? sed et quid exponitur, si non intelligitur? Itaque quoniam rursum esse non dubito in numero vestro quosdam, a quibus possit non solum expositum capi, sed et antequam exponatur, intelligi; non fraudabo eos qui possunt capere, dum timeo superfluus esse auribus eorum qui non possunt capere. Postremo aderit misericordia Dei, fortasse ut omnibus satis fi
Abbreviated transcription (Latin):
e illa uero cȩlesti generatione si quȩ
inuenues & quando erat. & quo modo erat:
& quid erat. & quid egerat. & quid agebat. &¬
ubi erat: & quo uenerit. & quomodo uenerit.
& quo tempore uenerit. & qua causa uenerit:
xprincipio erat uerbum: habes quando erat
Et uerbum erat apud dm̃: habes quo mo¬
do erat. Habes etiam quid erat: & ds̃ inqͥt
erat uerbum. Quid egerat: om̃a ꝑ isũ facta
sunt. Quid agebat: erat lux uera: quȩ illumi¬
nat om̃em hominẽ uexuentẽ in hunc mundum:
Et ubi erat: in hoc mundo erat. Et quo
uenerit : insua ꝓpriai uenit: Quomodo uene¬
rit: uerbũ caro factũ est. Quando uenerit.
ioħs testimoniũ ꝓhibet de ipo. dicens. Hic ẽ
dequo dixi. qui post me uenit ante me factꝰ ẽ:
quia prior me erat. Qua causa uenerit: ioħs
ipe. testat᷑. Ecce agnus dĩ: ecce qui tollit
peccata mundi.

Expanded text:
ero de caelesti generatione si quaerinuenies et quando erat et qu quid erat, quid egerat, quid agebat, ubi erat, q quo tempore uenerit, qua causa uenerit. in principio inquit erat uerbum: habes quando erat, et uerbum erat apud deum: habes quomodo erat. habes etiam quid erat: et deus inquit erat uerbum, quid egerat: omnia per ipsum facta sunt, quid agebat: erat lux uera, quae inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, et ubi erat: in hoc mundo erat, quo uenerit: in sua propria uenit, quomodo uenerit: uerbum caro factum est. quando uenerit Iohannes testimonium perhibet de ipso dicens: hic est de quo dixi: qui post me uenit ante me factus est, quia prior me erat. qua causa uenerit Iohannes ipse testatur:ecce agnus dei, ecce qui tollit peccatum mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqđ inter fuisse temporis inter ual¬
lum : tam̃ hoc seruato & custodito. ista
dicimus qđ illepater ẽ. illefilius. Lat̃
autẽ ñ est. sinon habeat filium : Et filius
non .ẽ. si ñ habeat patre : Sed tamen
filius ds̃ depatre : pater autẽ ds. sed
non defilio: pater filii. nonds defilio
Ille autẽ filius patris. etds depatre
Tumen gͦ qđ non ex lumine. & lum̃
aequale quod exlumine : simul unũ
lumen. non duolumina. Si intelleximꝰ:
dõ gratias. Siquis autẽ parũ intelle¬
acit : fecit homo quousq potuit : cȩte¬
ra uideat unde sper& forinsecus ut
operarii possumꝰ plantare et rigare :
seddĩ est incrementum dare Mea doc¬
trina inquit non est mea : sed eiꝰ quimi¬
sitme Audiat consiliũ: qͥdicit. non¬
dũ intellexi Magna quipperes et ꝓ¬
funda cũ fuiss& dicta : uidit utiq
ipse dñs xp̃s hoc tã ꝑfundũ. non oñs
intellecturos: & in consequenti dedit

Expanded text:
aliquod interfuisse temporis intervalaliquod interfuisse temporis intervallum; tamen hoc servato et custodito ista dicimus, quod ille Pater est, ille Filius. Pater autem non est, si non habeat Filium; et Filius non est, si non habeat Patrem: sed tamen Filius Deus de Patre; Pater autem Deus, sed non de Filio. Pater Filii, non Deus de Filio: ille autem Filius Patris, et Deus de Patre. Lumen ergo quod non ex lumine, et Lumen aequale quod ex Lumine, simul unum Lumen, non duo lumina. 6. Si intelleximus, Deo gratias: si quis autem parum intellexit, fecit homo quo usque potuit, caetera videat unde speret. Forinsecus ut operarii possumus plantare et rigare, sed Dei est incrementum dare . Mea, inquit, doctrina non est mea, sed ejus qui misit me. Audiat consilium, qui dicit, Nondum intellexi. Magna quippe res et profunda cum fuisset dicta, vidit utique ipse Dominus Christus hoc tam profundum non omnes intellecturos, et i
Abbreviated transcription (Latin):
tibus sillabis admoniti conuersi ad
eũ fueritis: nec uos transibitis. sed cũ
raliter transeunt: ꝗdobene significant:
nec mendaciter ꝓferuntur Omĩa qͥp¬
pe signa qua ꝓferimus sonis aliquid
significant: qđ ñ ẽ. sonus Nonenim
duaebreues sillabae ds ẽ. & duas bre¬
ues syllabas colimꝰ. etduas breues silla¬
bas adoramꝰ: et adduas breues sylla¬
bas ꝑuenire desideramus: qua e pene
ante desinunt sonare quã coeperint
Nec ineis scdae locus est: nisi primatran¬
ds Sic intendite doctrinã xp̃i: & ꝑ
erat uerbũ: & uidebitis uerũ dictum
esse. mea doctrina Intendite &iam
cuius . ẽ. uerbum : et uidebitis recte
dictũ . eẽ. non est mea Breuiter ergo
dico caritati urãe hoc uid&ur mihi
est mea : acsidicer&. ego nonsum
ame ipso Quã uis enĩ filiũ patridicamꝰ.
et credamꝰ aequalem. nec ullam in eis
.eẽ. naturae substantiaeq distantiam.
nec inter generantẽ atq generatum

Expanded text:
tibus syllabis admoniti, conversi ad tibus syllabis admoniti, conversi ad eum fueritis, nec vos transibitis, sed cum raliter transeunt, quando bene significant, nec mendaciter proferuntur. Omnia quippe signa quae proferimus sonis, aliquid significant quod non est sonus. Non enim duae breves syllabae Deus est, et duas breves syllabas colimus, et duas breves syllabas adoramus, et ad duas breves syllabas pervenire desideramus: quae pene ante desinunt sonare, quam coeperint; nec in eis secundae locus est, nisi prima tranDeus. Sic intendite doctrinam Christi, eerat Verbum; et videbitis verum dictum esse, mea doctrina: intendite etiam cujus est Verbum; et videbitis recte dictum esse, non est mea. 5. Breviter ergo dico Charitati vestrae; hoc videtur mihi est mea, ac si diceret, Ego non sum a meipso. Quamvis enim Filium Patri dicamus et credamus aequalem, nec ullam in eis esse naturae substantiaeque distantiam, nec inter generantem atque generatum
Abbreviated transcription (Latin):
Sigͦdiligenter intueamur qđ ipse ine¬
xordio dicit scs euangelista. In princi¬
pio erat uerbum et uerbũ erat apud
dm̃ &dserat uerbũ: Independet huiꝰ
solutio quaestionis Quae ẽ.gͦ doctrina
patris. nisi uerbũ patris : ipse ergox p̃s
doctrina patris: si uerbũ patris Sed
qr uerbum non potest. ẽẽ. nullius. sed
alicuius : & suã doctrinã dix̃ seipsũ
et non suã : quia patris . ẽ. uerbũ Quid
ꝗtusi alicuius .ẽ. qđ es: Uerbũ ergo.
etds̃ .ẽ. & doctrina stabilis uerbũ. ẽ.
ñ sonabilis ꝑsyllabas & uolatilis: sed
manentis cumpatre: Ad quã conuer¬
tamur manentẽ. sonis transeuntib
ad moniti  Nonenĩ nosita ad monet qđ
transit : ut ad transitoria uoco& : ad mo¬
nemur ut diligamus dm̃. Iotũ hoc qđ
dixisillabae fuer̃: ꝑcussum aerem
uerberauerunt: ut ad sonũ urãrum
aurium ꝑuenirent. sonando transier̃
Nontamen illud qđ uos admonuit tran¬
sire deb&: quia ille quẽuos diligere
ad monui. non transit Et cũ transeun¬

Expanded text:
im diligenter intueamur quod ipse in exordio dicit sanctus evangelista: In principio erat verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum : inde pendet hujus solutio quaestionis. Quae est ergo doctrina Patris, nisi Verbum Patris? Ipse ergo Christus, doctrina est Patris, si Verbum Patris, sed quia verbum non potest esse nullius, sed alicujus: et suam doctrinam dixit seipsum, et non suam, quia Patris est Verbum. Hoc tu, si alicujus est quod es? 4. Verbum ergo et Deus est, et doctrinae stabilis Verbum est, non sonabilis per syllabas et volatilis, sed manentis cum Patre, ad quam convertamur manentem, sonis transeuntibus admoniti. Non enim nos ita admonet quod transit, ut ad transitoria vocet. Admonemur ut diligamus Deum. Totum hoc quod dixi, syllabae fuerunt; percussum aerem verberaverunt, ut ad sensum vestrarum aurium pervenirent, sonando transierunt: non tamen illud quod vos admonui, transire debet; quia ille quem vos diligere admonui, non transit; et cum transeun
Abbreviated transcription (Latin):
mea inquit doctrina non .ẽ. mea : sed
Uid&ur enĩpaucis uerb̾ quasi contraria
locutus Non enĩait. Ista doctrina non¬
est mea. sed mea doctrina non ÷ mea
Sinontua. qͦmꝰ tua: si tua qͦmͦ non tua. tu
enĩ dicis utrũq & meadoctrina etnon
mea Namsidixiss&. ista doctrina ñ est
mitus intendite quaestionẽ: & sic ordine
exespectate solutionem Namquinon
uid& questionẽ quae ꝓponitur. qͦmͦ in¬
tellegit qđ exponitur : hoc ÷ gͦ inquȩs¬
tione qđ ait mea ñ mea: hoc uid&ur

Expanded text:
« Mea, inquit, doctrina non est mea, sed « Mea, inquit, doctrina non est mea, sed Videtur enim paucis verbis contraria locutus: Non eniest mea; sed, Mea doctrina non est mea. Si non tua, quomodo tua? Si tua, quomodo non tua? Tu enim dicis utrumque: et, mea doctrina; et, non mea. Nam si dixisset, Ista doctrina non est atres, primitus intendite quaestionem, et sic ordine exspectate solutionem. Nam qui non videt quaestionem quae proponitur, quomodo intelligit quod exponitur? Hoc est ergo in quaestione, quod ai
Abbreviated transcription (Latin):
latebat docebat. & palã loquebat᷑ :
et non tenebatur Illud enĩ ut later&
erat causa exempli : hoc potestatis
Sedcũ docer&: mirabantur iudaei
Om̃s quidem quantum arbitror mi¬
rabantur: sed non om̃s conuestebant᷑:¬
& unde ad miratio: quia multi noue¬
rant ubinatꝰ. quẽ ad modũ fuerit
educatus : num quã eũ uiderant lit te¬
ras discentem. Audiebant autẽ dele.¬
ge disputantẽ. legis testimonia ꝓferen¬
tem quae nemoposs& ꝓferre. nisi legis¬
set Nemo legere. nisi lit teras didiciss&
& ideo mirabantur: eorũ autẽ ad mira¬
tio: magistro facta. ẽ. insinuandȩ altius
ueritatis occasio exeoꝵ quippe admi¬
ratione & uerbis. dixit dñs profun¬
dũ aliquid & diligentius in spici& dis-¬
cuti dignũ: ꝓpt̃ qđ intentã faciocarita¬
tem urãm. non solũ ad audiendũ ꝓuo
bis: sed &iam ad orandũ ꝓnobis
Quidgͦ dñs respondit eis ad mirantib
qͦmꝰ scir& litteras quas non didicerat:

Expanded text:
latebat, docebat; et palam loquebatur, latebat, docebat; et palam loquebatur, et non tenebatur. Illud enim ut lateret, erat causa exempli, hoc potestatis. Sed cum doceret, mirabantur Judaei. Omnes quidem, quantum arbitror, mirabantur; sed non omnes convertebantur. Et unde admiratio? Quia multi noverant ubi natus, quemadmodum fuerit educatus; nunquam eum viderant litteras discentem, audiebant autem de Lege disputantem, Legis testimonia proferentem, quae nemo posset proferre nisi legisset, nemo legere nisi litteras didicisset: et ideo mirabantur. Eorum autem admiratio Magistro facta est insinuandae altius veritatis occasio. Ex eorum quippe admiratione et verbis, dixit Dominus profundum aliquid, et diligentius inspici et discuti dignum. Propter quod intentam facio Charitatem vestram, non solum ad audiendum pro vobis, sed etiam ad orandum pro nobisQuid ergo respondit Dominus eis admirantibus quomodo sciret litteras, quas non didicerat?
Abbreviated transcription (Latin):
UODSEAUITUR de euangelio
& hodie lectum . ẽ. consequenter
et nõsuideamus : & qđ dñs don auerit
hinc dicamꝰ hesterno die. huc usq lec¬
tum erat. Quialic& non uidissent
dñm iħm in temploꝑ diemfestum : lo¬
quebantur tamen de illo Etdicebant
bonus. ẽ: alii autẽ non. sed seducit tur¬
bas Dictũ enim hoc. ẽ. ad eorum solatiũ.
qui postea p̃dicantes uerbũ dĩ: futuri
erant ut seductores & ueraces Sienĩ
seducere decipere est: nec xp̃s seduc¬
tor. nec apłi eiꝰ. net quis quã seductor
deb&. ẽẽ. xpĩanus. Siautẽ seducere
alium dealiquo ad aliud ꝑsuaden do
ducere est : quaerendũ .ẽ. unde & quo
Si amalo adbonum: bonus seductor: ẽ
Si abono ad malum: malus seductor. ẽ
Inhanc gͦpartem qua seducuntur homi¬
nes demalo adbonum : utinã om̃s seduc¬
tores & uocemur & simus Ascendit
gͦ postea dñs ad diem festum median¬
te die festo et docebat : & mirabant᷑
iudaei dicentes. Quomodo hiclitte¬
ras scit. cum non didicerit : ille qui

Expanded text:
uod sequitur de evangelio, et hodie lectum est, consequenter et nos videamus, et quod Dominus donaverit, hinc dicamtum erat, quia licet non vidissent Dominum Jesum in templo per diem festum, loquebantur tamen de illo: Et alii dicebant, Bonus est; alii autem, Non, sed seducit turbas . Dictum enim hoc est ad eorum solatium, qui postea praedicantes verbum Dei, futuri erant ut seductores et veraces . Si enim seducere decipere est; nec Christus seductor, nec Apostoli ejus; nec quisquam seductor debet esse christianus: si autem seducere, aliunde aliquem ad aliud persuadendo ducere est, quaerendum est unde et quo: si a malo ad bonum, bonus seductor est; si a bono ad malum, malus seductor est. In hanc ergo partem qua seducuntur homines de malo ad bonum, utinam omnes seductores et vocemur et simus! 2. Ascendit ergo postea Dominus ad diem festum, mediante die festo, et docebat. Et mirabantur Judaei dicentes: Quomodo hic litteras scit, cum non didicerit? Ille qui
Abbreviated transcription (Latin):
facere. cognosc& dedoctrina utrũ
exdõ sit : anego a meipsoloquar
eius facere. sed ego dixerã siquiscre¬
diderit : & hoc consilium dederam:
Sinon intellexisti inquã. crede In¬
tellectus enĩ: merces ÷ fidei Ergonoli
querere intelligere ut credas. sed
crede ut intelliͥgas : q in nisi credide¬
ritis non intellegetis: Cumgͦ ad pos¬
sibilitatẽ intelligendi consilium de
xisse: in consequenti sententia. Inue¬
nimus eum dixisse. Siquis uoluerit
uoluntatẽ eiꝰ facere. cognosc& dedoc

Expanded text:
noscet de doctrina mea, utrum ex Deo sit, an ego a me ipso loquar. erit facere? Sed ego dixeram, si quis crediderit; et hoc consilium dederam, si non intellexisti, inquam, crede. Intellectus enim merces est fidei. Ergo noli quaerere intelligere ut credas, sed crede ut intelligas; quoniam nisi credideritis, non intelligitis. Cum ergo ad possibilitatem intelligendi consilium dedxisse, in consequenti sententia invenimus eum dixisse: Si quis voluerit voluntatem ejus facere, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
rectionem animarũ. ut assiduae di¬
centem capiamꝰ: quia uelut uolantẽ
sermonem sequi non poteramus Ecce
inmoratur nobiscũ sermodĩ. Ecce qͣsi
habitat cũ infirmitatib nr̃is. Redit
rursus ad cõmendationem : resurrec¬
tionis animarũ. Amenamendicouo¬
bis. quia qui uerbũ meum audit
& credit ei qui memisit. hab& uitã ae¬
ternam. Sed tãquã expatre quia uer¬
bum meũ audit. & credit ei quimisit me
Expatre hab& uitã aeternam: creden
doeiquimisit illum: Et in iuditium non
ueni& : sed transi st amorte aduittm
Sedexpatre uiuificat᷑ . cui credit
Quid tu: non uiuificas : uide quia etfi¬
lius quos uult uiuificat. Amen amen
dico uobis. quia uenit hora quando mor¬
tui audient uocẽ filii dĩ: & qui audierint
uiuent hic non dixit credent ei quimi¬
sitmne. & ideouiuent: sed audiendo uo¬
cemfilii dĩ. qui audierint hoc . ẽ. obau¬
dierint filio dĩ: uiuent Ergo expatre
uiuent. cũ credent patri. & ex filio ui¬

Expanded text:
rectionem animarum, ut assidue directionem animarum, ut assidue dicentem capiamus: quia velut volantem sermonem sequi non poteramus; ecce immoratur nobiscum sermo Dei, ecce quasi habitat cum infirmitatibus nostris: redit rursum ad commendationem resurrectionis animarum. Amen, amen dico vobis, quia qui verbum meum audit, et credit ei qui me misit, habet vitam aeternam: sed tanquam ex Patre. Quia qui verbum meum audit, et credit ei qui misit me, ex Patre habet vitam aeternam, credendo in eum qui misit illum. Et in judicium non veniet, sed transiit a morte ad vitam: sed ex Patre vivificatur, cui credit. Quid, tu non vivificas? Vide quia et Filius quos vult vivificat. Amen, amen dico vobis, quia venit hora, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Hic non dixit, Credent ei qui misit me, et ideo vivent; sed audiendo vocem Filii Dei, qui audierint, hoc est obaudierint Filio Dei, vivent. Ergo et ex Patre vivent, cum credent Patri; et ex Filio vi
Abbreviated transcription (Latin):
porum. non pater iudicat quemquam.
sed om̃e iudicium dedit filio: ut omnes
honorificent filium. sicut honorificant
patrem. hoc redditũ est resurrectioni
animarum : ut om̃s honorificent filiũ
Quomodo : sicut honorificant patrem
Animarum enĩ resurrectionem sic ope¬
ratur filius quomodo pater : sic uiui¬
ficat filius. quo modo pater Ergo ina¬
nimarum resur rectionem. om̃s hono¬
rificent filium : sicut honorificant pa¬
trem:. Quid de honorificatione ꝓpter
resurrectionem corporis: Qui non ho¬
norificat filium: non honorificat pa¬
trem quimisit illũ Nondixit sic̃ sed
honorificat : & honorificat. Honoratur
enim homo xp̃s : sed nonsicut pater ds̃
Quare : quia scđm hoc dixit: paterma¬
ior me est: Quando autẽ honorificatur
filius. sicut honorificabatur pater:
in hac honorificatione secunda quid ait.
Quinon honorificat filium: non hono¬
rificat patrem quimisit illũ Non est
missus filius: Nisi quia factus ẽ. homo
Amen am̃dico uobis: iterũ ad resur¬

Expanded text:
ater quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. Hoc redditum est resurrectioni animarum. Ut omnes honorificent Filium. Quomodo? Sicut honorificant Patrem. Animarum enim resurrectionem sic operatur Filius, quomodo Pater: sic vivificat Filius, quomodo Pater. Ergo in animarum resurrectione omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. Quid de honorificatione propter resurrectionem corporis? Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum. Non dixit, sicut; sed, honorificat, et honorificat. Honoratur enim homo Christus, sed non sicut Pater Deus. Quare? Quia secundum hoc dixit, Pater major me est . Quando autem honorificatur Filius, sicut honorificatur Pater? in hac honorificatione secunda quid ait? Qui non honorificat Filium, nec honorificat Patrem qui misit illum. Non est missus Filius, nisi quia factus est homo. 14. Amen, amen dico vobis. Iterum redit ad resur
Abbreviated transcription (Latin):
Restat euidentius dicere. deresurrec¬
tione corporũ Et potestatẽ dedit ei ⁊
iudicium facere: Nonsolum animas
ꝑfidem & sapientiam suscitare. sed
et iudicium facere Quare autẽ haec :
ex substantia sua. cui aequalis . ẽ. filius
Sicut ipsum nasci. sicut ipsum crul¬
figi. sicut ipsum mori. sicut ipsum re¬
surgere Non enĩ aliquid horum patri
contigit : sic̃ & resurrectionẽ corporum
Nam resurrectionẽ animarum ex substan

Expanded text:
rectione corporum. Et potestatem dedit ei et judicium facere: non solum animas per fidem et sapientiam suscitare, sed et judicium facere. Quare autem haec? ex substantia sua cui aequalis est Filius; sicut ipsum nasci, sicut ipsum crucifigi, sicut ipsum mori, sicut ipsum resurgere: non enim aliquid horum Patri contigit. Sic et resuscitationem corporum. Nam resuscitationem animarum ex substan
Abbreviated transcription (Latin):
occis : mortẽ occidit. Et nostis fr̃s. quia mors
ista: ꝑ diaboli inuidiã intrauit in mun¬
dum. Ds mortẽ ñ fecit Scriptura loquitur:
Nec lȩtat̾ inqͥc. in ꝑditione uiuoꝵ. Creauit
eni: ut eẽnt omĩa. Sed quid ibi ait: Inuidia
enĩ diaboli mors intrauit in orbẽ t̃rarũ. Ad
mortẽ diabolo ꝓpinatã: ñ ueniret homo ui
adductꝰ. Ñ eni cogendi potentiã diaboł habebat.
sed ꝑ suadendi uersutiã: nͥ c̃sentires: Nihil inuex¬
rat diabolus: consensio tua. O homo: te ꝑdux̃ ad mor¬
tẽ: amortali mortales nati: ex ĩmortalib mortat
facti. Abadã homines mortales. Ihs̃ aut̃ filius
mortalis factꝰ. ẽ: quia ũbũ caro factũ ẽ & habi¬
tauit in nob̵. Ergo mortẽ suscepit. & mortẽ
suspendit incruce: & de ipsa morte liberant᷑
mortales Qđ insigura factũ .ẽ. apud antiquos.
cõmemoriuit illud dñs. Et sicut inquit moy¬
ses ex altauit serpentẽ in deserto. ita exaltari

Expanded text:
occisus, mortem occidit. Et nostis, fratres, quia mors occisus, mortem occidit. Et nostis, fratres, quia mors ista per diaboli invidiam intravit in mundum. Deus mortem non fecit, Scriptura loquitur; nec laetatur, inquit, in perditione vivorum: creavit enim ut essent omnia . Sed quid ibi ait? Invidia autem diaboli mors intravit in orbem terrarum . Ad mortem a diabolo propinatam non veniret homo vi adductus: non enim cogendi potentiam diabolus habebat, sed persuadendi versutiam. Non consentires, nihil invexerat diabolus: consensio tua, o homo, te perduxit ad mortem. A mortali mortales nati, ex immortalibus mortales facti. Ab Adam omnes homines mortales: Jesus autem Filius mortalis factus est; quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . 11. Ergo mortem suscepit, et mortem suspendit in cruce; et de ipsa morte liberantur mortales. Quod in figura factum est apud antiquos, commemorat illud Dominus: Et sicut, inquit, Moyses exaltavit serpentem in eremo, ita exaltari
Abbreviated transcription (Latin):
Uos aut̃ xp̃i. Si aut̃ xpĩ gͦ abrahȩ sem̃ estis
Qđ dix̃ unũ: hoc dix̃ om̃snos eẽ Idõ in sal¬
mis aliquando plures cantant. ut osten¬
dat quia deplurib fit unꝰ Aliquado un
cantat. ut ostendat̾ qđ fiat deplurib
Proptea unꝰ sanabat̾ in illa piscina: & quisqͥs
alius descendebat ñ sanabat᷑. Ergo isteunꝰ:
cõm̃dat unitatẽ eccłȩ. Uȩ illis qͥ oder̃ uni¬
tatẽ: & partes sibi faciunt in hominib
Audiant illũ qͥuolebat eos facere unũ.
inuno. ad unũ Audiant illũ dicentẽ: no¬
lite uos facere multos: Ego plantaui.
apollo rigauit : dsaut increntũ dedit.
Neq qͥ plantat ẽ. aliqͥd neq qͥrigat: sed
qui increm̃tũ dat ds̃. Illi dicebant. Egosũ
Hemo ascendet in cȩlũ : nisi qͥ decęlo des¬
cendit. Ecce uolumꝰ tẽ. tui : dicebant
paulo: & ille Nolo sitis pauli : Sed eiꝰ estote:
cuiꝰ ẽ. uob̾cũ paulus. Descendit enĩ & morauis
.ẽ : & ipia morte liberabie amorte. Morte

Expanded text:
e estis . Quod dixit unum, hoc dixit omnes nos esse. Ideo in Psalmis aliquando plures cantant, ut ostendatur quia de pluribus fit unus; aliquando unus cantat, ut ostendatur quid fiat de pluribus. Propterea unus sanabatur in illa piscina ; et quisquis alius descendebat, non sanabatur. Ergo iste unus commendat unitatem Ecclesiae. Vae illis qui oderunt unitatem, et partes sibi faciunt in hominibus! Audiant illum qui volebat eos facere unum in uno ad unum: audiant illum dicentem, Nolite vos facere multos: ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: sed neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Illi dicebant: Ego sumNemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit. Ecce volumus esse tui, dicebant Paulo. Et ille: Nolo sitis Pauli, sed ejus estote cujus est vobiscum Paulus. 10. Descendit enim et mortuus est, et ipsa morte liberavit nos a morte: morte
Abbreviated transcription (Latin):
seqͥt᷑. Nemo ascendit in cȩ̨lũ nisi qui descen¬
dit decęlo: filius hominis qͥ ẽ. incęlo Mira¬
res: quia & hic erat & incęlo. Tiles fecit dis¬
cipulos suos paulũ aplm̃ audi dicentem :
nr̃a aũt c̃ũsatio: in celis .ẽ. Si homo paulus
ergo nemo nisi ille descendit & ascendet: quȩ
spes erit cęteris: Ea spes ẽ cęteris: quia ille
ꝓpt̃ea descendit. ut in illo & c̃illo unꝰ cẽnt.
qͥ ꝑ illũ ascensuri eẽnt. Non dic̃ & seminib

Expanded text:
 nisi qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in coelo. Miraris quia et hic erat et in coelo? Tales fecit discipulos suos. Paulum audi apostolum dicentem, Nostra autem conversatio in coelis est . Si homo Paulus ergo nemo, nisi ille, descendit et ascendit, quae spes est caeteris? Ea spes est caeteris, quia ille propterea descendit ut in illo et cum illo unus essent, qui per illum ascensuri essent. Non dicit, Et semini
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitates xp̃i intelligunt̾: una diuina.
altera humana. Una ꝑ quã efficerem: altera
ꝑ quã reficerem̃ ambę mirabiles: Illa sine
matre : ⁊ista sine patre: Sed quia de adã
corpus acceperat.: quia maria deadã. ipsũq
corpus suscitatur erat: terrenũ qđdã dixerat:
Soluite tẽplũ hoc. & trib dieb suscitabo
illud. E ȩl este aut̃ qͥddã dix̃ nisi qͥsrenatꝰ¬
fuerit exaqua & spũ: ñ uidebit regnum dĩ.
uoluit eẽ filios ĩ Ipse descendit ꝓpt̃ nos.
nos ascendamus ꝓpt̃ ipsũ. Solus enĩdes¬
cendat. & ascendit: Quia hoc ait. nemo
ascendet incȩlũ. nisi q decęlo descendit
ã ergo ascensuri s̃ in cęlũ quos facit filios
dĩ Ascensuri plane: hȩc nob̵ ꝓmissio. ẽ : er
ȩquales angelis dĩ. Quomodo gͦ nemo ascen¬
det. nisi qͥ descendit: quia uñds̃ descendit.

Expanded text:
tivitates Christi intelliguntur; una divina, altera humana: una per quam efficeremur, altera per quam reficeremur: ambae mirabiles; illa sine matre, ista sine patre. Sed quia de Adam corpus acceperat, quia Maria de Adam, ipsumque corpus suscitaturus erat: terrenum quiddam dixerat, Solvite templum hoc, et in tribus diebus suscitabo illud . Coeleste autem quiddam dixqua et Spiritu, non videbit regnum Dei . voluit esse filios Dei. Ipse descendit propter nos, nos ascendamus propter ipsum. Solus enim descendit et ascendit, qui hoc ait, Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo. Non ergo ascensuri sunt in coelum quos facit filios Dei? Ascensuri plane: haec nobis promissio est, Erunt aequales Angelis Dei . Quomodo ergo nemo ascendit, nisi qui descendit? Qui