comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
castitatis laude angelici: uelut etiam mul¬
ti illorum qui post flagitia publica peniten¬
do tibi meruerunt ẽẽ deuoti. Qui etiam si
quid boni tua grã largiente fecero: quo fine
hȩc faciam: qua ue a te districtione petisent᷑
ignoro. Afferebant autem ad illum & infan¬
tes: ut eos tangeret. Qd̃ cum udetent dis¬
cipuli: increpabant illos. Et hȩc humilita¬
tis magisterio lectio plena micat. quȩ udeli¬
cet innocentes. ac simplices ad dñi grãm ꝑtin¬
tingere posse demonstrat. Increpabant autẽ
offerentes discipuli: non quo nollent infan¬
tib saluatoris et manu et uoce benedici. sed
quo necdum habentes plenissimam fidem:
putarent eum in similitudine hominum
offerentium importunitate lassari. Iħc aũ
conticans illos: dixit. Sinite pueros uenire
ad me. & nolite eos uetare. Talium est regnũ
dĩ. Significanter dixit talium non istorum.
ut ostenderet non etatem regnare s mores. et

Expanded text:
castitatis laude angelici, velut etiam mulcastitatis laude angelici, velut etiam multi illorum qui post flagitia publica poenitendo tibi meruerunt esse devoti. Qui etiam, si quid boni, tua gratia largiente, fecero, quo fine hoc faciam, quave a te districtione pensetur, ignoro. Afferebant autem ad illum et infantes, ut eos tangeret. Quod cum viderunt discipuli, increpabant illos. Et haec humilitatis magisterio lectio plena micat, quae videlicet innocentes ac simplices ad Domini gratiam pertingere posse demonstrat. Increpabant autem offerentes discipuli, non quia nollent infantibus Salvatoris et manu et voce benedici, sed quod necdum habentes plenissimam fidem, putarent eum, in similitudinem hominum, offerentium importunitate lassari. Jesus autem, convocans illos, dixit: Sinite pueros venire ad me, et nolite eos vetare. Talium est enim regnum Dei. Significanter dixit talium, non istorum, ut ostenderet non aetatem regnare, sed mores, et
Abbreviated transcription (Latin):
positus. confitetut peccata sua. Quorum unꝰ¬
suꝑbiendo recessit humiliatꝰ: alter lam̃tan¬
do appropinquare meruit exaltatus. Quia
omnis qui se exaltat humiliabitur: & qͥ
se humiliat exaltabitur. Et de utroq ppło
prefato. et de omni suꝑbo uel humili. recte
potest intelligi. sicut et illud quod alibi le¬
gimus. ante ruinam ȩxaltabitur cor: &
ante głam humiliabitut. Qua ꝓpter & de
uerbis elati pharisei quib humiliari me¬
ruit. possumus ex diuerso formam humilita¬
tis qua sublimemur adsumere: ut sicut ille
consideratis. et peiorum uiciis. et sius uir¬
tutib est elatus ad tuinam : ita nos non
nr̃a solum pigritia. s et melioꝵ uirtutib
inspectis. humiliemur ad głam: quatinꝰ
unus quisq nr̃m hȩc apud se supplet ac sum¬
missus obsecret. Ds̃ omp̃s nuserere supplici tuo.
quia non sum sicut intiumeri serui tui con¬
temptu scłi sublimes. iusticie merito gloriosi

Expanded text:
positus, confitetur peccata sua. Quorum supositus, confitetur peccata sua. Quorum superbiendo unus recessit humiliatus, alter lamentando appropinquare meruit exaltatus. Quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur. Et de utroque populo praefato, et de omni superbo vel humili recte potest intelligi, sicut et illud quod alibi legimus: Ante ruinam exaltatur cor, et ante gloriam humiliatur . Quapropter et de verbis elati Pharisaei quibus humiliari meruit, possumus ex diverso formam humilitatis qua sublimemur assumere: ut siconsideratis et pejorum vitiis, et suis virtutibus, est elatus ad ruinam, ita nos non nostra solum pigritia, sed et meliorum virtutibus inspectis, humiliemur ad gloriam, quatenus unusquisque nostrum haec apud se supplex ac submissus obsecret: Deus omnipotens, miserere supplici tuo, quia non sum sicut innumeri servi tui, contemptu saeculi sublimes, justitiae merito gloriosi,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidens:mala sollerter cauens. S nos se¬
pe dum aliis ceb intendimus: fit ut alia
negligamus. Et tibi negliguus: ibi ꝓcul
dubio octilum non habemus. Nami ecce
phariseus ad exhibendam abstinentiam.
ad impendendam misccłiam. ad refecendas
deo grãs oculum habuerat: s ad humilita¬
tis custodiam non habebat. Et quid ꝓdest
quod contra hostitun infidias pene tota
cuutas caute custoditur si unum foramen
aꝑtum telinquitur. unde ab hostib intre¬
tur: Et publicanus ã longe stans: nole¬
peccatori. Dico uob̃: descendit hic uistificatꝰ
in domum suam ab illo. Quantam fiduciã
uenie digne penitentib prebet. quod ptibli¬
canus qui reatum sue nequicie ꝑfecte cog¬
nouit fleuit & confessus est & si inuistus ad
templum uenit. ustificatus a templo rediit:
tipice autem phariseus: uideorum ppłs est.
ex iustificationib legis extollit m̾ita sua pui¬
blicanus uero gentilis est: qui longe a deo

Expanded text:
providens, mala solerter cavens. Sed nos saeprovidens, mala solerter cavens. Sed nos saepe dum aliis rebus intendimus, fit ut alia negligamus, et ubi negligimus, ibi procul dubio oculum non habemus. Nam ecce Pharisaeus ad exhibendam abstinentiam, ad impendendam misericordiam, et referendas Deo gratias oculum habuerat, sed ad humilitatis custodiam non habebat, et quid prodest, quod contra hostium insidias pene tota civitas caute custoditur, si unum foramen apertum relinquitur unde ab hostibus intretur. Et publicanus a longe stans, nolepeccatori. Dico vobis, descendit hic justificatus in domum suam ab illo. Quantam veniae fiduciam digne poenitentibus praebet, quod publicanus qui reatum suae nequitiae perfecte cognovit, flevit, confessus est, et si injustus ad templum venit, justificatus a templo rediit. Typice autem Pharisaeus Judaeorum est populus, qui justificationibus legis extollit merita sua; publicanus vero gentilis est, qui longe a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
go tibi. quia non sum sicut ceteri homi¬
num. Raptores. inuisti. adulteri. uelut
etiam hic publicanus. Quatuor sunt spe¬
cies. quib omnis tumor arrogantium de¬
monstratur. Cum bonum aut a semetipsis
habere se estimant. aut si sibi datum desu¬
ꝑ credunt ꝓ siuis se hoc accepisse m̾itis pu¬
tant aut certe cum iactant se habete qd̾
non habent aut despectis ceteris. singula¬
riter uideri appetunt habere qd̾ habent.
Qua phariseus iste iactantie peste labora¬
sse dep̾henditur. Qui idcͥco de templo absq
iustificatione descendit quia bonorũ om̃iũ
m̾ita sibi quasi singulariter tribuens: oran¬
ti publicano se pretulit. Ietuno bis in sab¬
bato. decimas do omnium quȩ possideo.
hierechiel ꝓpħa de ostensis sibi celi auima¬
b scribit: & totum corpus plenum oculis
in circuitu ipsorum quatuor. Corpora qͥp¬
pe animalium. idcͥco plena oculis descri¬
buntur. quia scõrum actio ab omni par
te circum specta ẽ. bona desiderabiliter

Expanded text:
go tibi, quia non sum sicut caeteri hominum, raptores, injusti, adulteri, velut etiam hic publicanus. Quatuor sunt species quibus omnis tumor arrogantium demonstratur, cum bonum aut a semetipsis habere se aestimant, aut si sibi datum desuper credunt, pro suis se hoc accepisse meritis putant; aut certe cum jactant se habere quod non habent; aut despectis caeteris, singulariter videri appetunt habere quod habent. Quia Pharisaeus istae jactantiae peste laborasse deprehenditur, qui idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens, oranti publicano se praetulit. Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo. Ezechiel propheta de ostensis sibi coeli animalibus scribit: Et totum corpus plenum oculis, in circuitu ipsorum quatuor . Corpora quippe animalium idcirco plena oculis describuntur, quia sanctorum actio ab omni pate circumspecta est bona desiderabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
tib et illudetur. et flagellabitut. et conspuet᷑
Et post quam flagellaueruit: occident eum.
& die tercia resurget. Preuidens saluator ex
passione sua discipłorum animos ꝑtutban¬
dos. eis longe añ ce eidem passionis penam.
et resurrectionis sue gloriam predicit. ut cum
morientem sicut p̾dictum e̾e̾t cernerent. etiã
resurrecturum non dubitarent. Preuidens
etiam quosdam hereticos in eccłia futuros.
qui xp̃m dicerent legi ꝓpħisq docuisse contra¬
ria. aliumq neteris testamenti. atq alium
notu dm̃ ẽẽ credendum. ostendit ꝓpħarum
presagia. non aliomagis quam ad sue dispen¬
sationis quam ꝓ nobis temporarie suscepit
uttendisse misterium. adeo ut consumma¬
tio sit ꝓphetie sue passionis & posterioris gło¬
tie celebrata ꝑsecutio. necnon & paganorum
dementiam qui eitis crucem derident aꝑ¬
tissime confiitat. quando ꝓxume sue passio¬
ius. et tempus quasi futurorum prescius os¬
tendit et locum quasi mortis intrepidus

Expanded text:
et illudetur et flagellabitur, et conspuetur, et postquam flagellaverint occident eum, et die tertia resurget. Praevidens Salvator ex passione sua discipulorum animos perturbandos, eis longe ante, et ejusdem passionis poenam, et resurrectionis suae gloriam praedicit, ut cum morientem, sicut praedictum esse cernerent, etiam resurrecturum non dubitarent. Praevidens etiam quosdam haereticos in Ecclesia futuros, qui Christum dicerent, legi prophetisque docuisse contraria, aliumque Veteris Testamenti atque alium Novi Deum esse credendum, ostendit prophetarum praesagia non alio magis quam ad suae dispensationis, quam pro nobis temporarie suscepit, intendisse mysterium, adeo ut consummatio sit prophetiae suae passionis, et posterioris gloriae celebrata perfectio. Nec non et paganorum dementiam, quae ejus crucem derident, apertissime confutat, quando proximae suae passionis et tempus, quasi futurorum praescius ostendit, et locum quasi mortis intrepidus
Abbreviated transcription (Latin):
autem in domo pusilli zachei oportet me
manere: hoc est noue lucis gr̃a coruscante.
in humili credentium nationum corde qui¬
escere. Qd̃ autem descendere de sicomoro ta¬
cheus et sic in domo sua xp̃o mansionem p̃¬
patare uibetur: hoc ẽ qd̾ apłs ubet ubi ait.
quia & si cognouimus scd̾m carnem xp̃m.

Expanded text:
autem in domo pusilli Zachaei oportet illum autem in domo pusilli Zachaei oportet illum manere, hoc est, novae lucis gratia coruscante in humili credentium nationum corde quiescere. Quod autem descendere de sycomoro Zachaeus, et sic in domo sua Christo mansionem praeparare jubetur, hoc est quod Apostolus ait: Quia et si cognovimus secundum carn
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fidem dominice incarnationis ad cog¬
nttionem diunitatis ꝑueniendi: quasi de¬
sicomoro iħu faciem speculandi: doctor
egregius ostendit cum att Non enim ui¬
dicaui me scire aliquid inter uos nisi cħm
xp̃m: et hunc crucisixum. Itemq aliis ex¬
probrans: facti estis inquit quib lacte opus
sit. non solido cibo. Lac infirma temporalie
dispensationis. solidum cibum ardua per¬
petue maiestatis appellans. Et dixit ad
eum. Tachee: festinans descende. quia ho¬
die in domo tua oportet me manere. Et fes¬
tinans descendit: et excepit illum gaudens.
Manebat aliquando dñs in domo pͥncipis
phariseorum. hoc ẽ in uideorum synagoga do¬
cebat. s quia non baptizatum ante ptandi¬
um.sabbato curantem: publicanos et pecca¬
tores recipientem. contra auariciam dispu¬
tantem: & cetera digna deo agentem. lin¬
gua uenenata catpebant ꝓpterea iħe ab
corum faciniore discessit: & aufugit dicens re¬
luquetur uobis domus ur̃a deserta. Hodie

Expanded text:
per fidem Dominicae incarnationis ad cogper fidem Dominicae incarnationis ad cognitionem divinitatis perveniendi, quasi sycomorum Jesu faciem speculandi doctor egregius ostendit, cum ait: Non enim judicavi scire me aliquid inter vos nisi Christum Jesum, et hunc crucifixum . Itemque aliis exprobrans, Facti estis, inquit, quibus lacte opus sit, non solido cibo : lac infirma temporariae dispensationis, solidum cibum ardua perpetuae Majestatis, appellans. Et dixit ad eum: Zacchaee, festinans descende, quia hodie in domo tua oportet me manere. Et festinans descendit et excepit illum gaudens. Manebat aliquando Dominus in domo principis Pharisaeorum, hoc est, in Judaeorum synagoga docebat; sed quia non baptizatum ante prandium, Sabbato curantem, Publicanos et peccatores recipientem, contra avaritiam disputantem, et caetera digna Deo gerentem, lingua venenata carpebant, pertaesus eorum facinora discessit, et aufugit dicens: Relinquetur vobis domus vestra deserta . Hodie
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Ascensa autem si comoro transeutem
fatuitatem. et si necdum ut ẽ solide iam
tamen raptun & quasi in transitu lucis
sapientie celestis intendit. Et eum uenisset
ad locum suspiciens ihc uidit illum. Peram¬
bulans ihc iericho. saluator uenit ad locum.
ubi precurtens zacheus sicomorum conscen¬
derat: quia missis ꝑ mundum sui uerbi p̾¬
conib in quib ipse nimitum & loquebatur
et ibat. uenit ad ppłm nationum: qui passi¬
onis eius fide iam sublimis existens. etiam
diuinitatis eius ardebat agnita facie beari
Suspiciens iudit illum: quia ꝑ gr̃ãm fidĩ
a terrenis cupiditatib eleuatum turbis q
in fidelib p̾minentem elegit. Uidere enim
dĩ: eligere uel amare c̃ Unde est illud. Oeuli
domini suꝑ uistos. Nam et nos que amamus
uidere: ab his que exectamus intuitum
festinamus auertere. Uidit gͦ iħs uidentẽ
se: quia elegit eligentem se et amauit aman¬
tem. Hunc sane ordinem ꝓfiscicendi. hoc ẽ

Expanded text:
Christi . Ascensa autem sycomoro transeuntemChristi . Ascensa autem sycomoro transeuntemdabilem fatuitatem, etsi necdum ut est solide, jam tamen raptum et quasi in transitu luci sapientiae coelestis intendit. Et cum venisset ad locum, suspiciens Jesus vidit illum. Perambulans Jericho Salvator, venit ad locum ubi praecurrens Zachaeus sycomorum conscenderat: quia missis per mundum sui verbi praeconibus, in quibus ipse nimirum et loquebatur et ibat, venit ad populum nationum, qui passionis ejus fide jam sublimis existens, etiam divinitatis ejus ardebat agnita facie beari. Suspiciens vidit illum, quia per gratiam fidei a terrenis cupiditatibus elevatum, turbisque infidelibus praeeminentem elegit. Videre enim Dei, eligere vel amare est. Unde est illud: Oculi Domini super justos . Nam et nos quae amamus videre, ab his quae exsecramur, intuitum festinamus avertere. Vidit ergo Jesus videntem se, quia elegit eligentem se, et amavit amantem. Hunc sane ordinem proficiendi, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinis que supra cecum clamantem
ne lumen peteret increpabat. etiam sus¬
cipientem publicanum. ne iħm uideat tar¬
dat. S sicut cecus turbarum uoces magis
ac magis clamando deuicit. ita pusillus
necesse est turbe nocentis obstaculum al¬
tiora petendo transcendat. terrena relin¬
quat. arborem crucis ascendat. Si comorus
namq est arbor filiis moro similis. s alti¬
tudine prestans. Unde & a latinis celsa
nuncupatur. et ficus fatua dr̃. Et eadem
dominica crux credentes alit ut ficus. ab
incredulis irridetur ut fatua. Nos autẽ
predicamus xp̃m crucifixum. uideis qui¬
dem scandalum. gentib autem stulticiã.
Ipsis uero uocatis uideis atq gentib xp̃m
dĩ uirtutem. et dĩ sapientiam. Quam ui¬
delicet arborem pusillus statura dacheus
qua exaltari possit ascendit. dum qͥlibet
humilis. et ꝓprie conscuis infirmitatis
confidens in dño ꝓclamat. Michi autẽ
absit głari nisi in cruce domini nrr̃i ib̃u

Expanded text:
suetudinis, quae supra caecum clamantem, suetudinis, quae supra caecum clamantem, ne lumen peteret, increpabat, etiam suspicientem Publicanum, ne Jesum videat, tardat. Sed sicut caecus turbarum voces magis ac magis clamando devicit, ita pusillus necesse est turbae nocentis obstaculum altiora petendo transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus namque, quae est arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans, unde et a Latinis celsa nuncupatur, ficus fatua dicitur. Et eadem dominica crux, quae credentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur ut fatua. Nos enim praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam. IpsisDei virtutem et Dei sapientiam . Quam, videlicet, arborem pusillus statura Zachaeus, quo exaltari possit, ascendit, dum quilibet humilis et propriae conscius infirmitatis, confidens in Domino, proclamat: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
quia uide erat. transiturus. Quȩ impossibi¬
lia sunt apud homines: possibilia sunt apd̾
dm̃. Ecce enum camelus deposita gybi sar¬
cina ꝑ foramen acus transit hoc est diues
et publicanus relicto onere diuitiaꝵ. con¬
tempto censu fraudium. angustam portã
artamq uiam quȩ ad uitam ducit ascen¬
dit: qui mira deuotione fidei ad iudendũ
saluatorem quod natura minus babue¬
tat ascensi supplet arboris. atq ideo iuste
qͣmuis ipse togare non audeat benedictionẽ
dominice susceptionis quam desiderabat ac¬
cepit. Mistice autem ⁊acheus qui interp̃tetur
iustificatus credentem ex gentib ppłm sig¬
nifieat: qui quanto cutis sclarib occupa¬
tior. tanto flagitiis depͥmentib erat factꝰ
humilior. S ablutus est s scĩficatus. s iuis¬
uidere querebat. S pre turba non poterat.
quia gr̃ẽ fidĩ quam mundo saluator attu¬
lit: participare cupiebat s molita uici¬
orum consuetudo. ne ad uotum ꝑueniret
obstiterat. Eadem namq turba noxie con¬

Expanded text:
uia inde erat transiturus, etc. Quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum. Ecce enim camelus, deposita gibbi sarcina, per foramen acus transit , hoc est, dives et Publicanus, relicto onere divitiarum, contempto censu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit, ascendit. Qui mira devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris; atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedictionem Dominicae susceptionis quam desiderabat accepit. Mystice autem Zacchaeus, qui interpretatur justificatus, credentem ex gentibus populum significat. Qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed ablutus est, sed sanctificatus, sed jusvidere quaerebat, sed prae turba non poterat. Quia gratiam fidei, quam mundo Salvator attulit, participare cupiebat, sed inolita vitiorum consuetudo, ne ad votum perveniret, obsistebat. Eamdem namque turbam noxiae con
Abbreviated transcription (Latin):
raret. quasi exponendo subiunxit. Ctm fe¬
ceritis omnia quȩ precepta sunt uob̃ dicite.
serui untiles sumus. Cui contra suꝑbi cũ
nequaquam omnia. s modicum quid eoꝵ
que precepta sunt faciant. non solum mox
de sua iusticia presumunt: s et infirmos
quosq despiciunt. atq idco quasi fide uacui.
cum oraueruit non exaudiunt᷑. Duo ho¬
mines ascenderunt in templum ut orarent
untis phariscus: & altet publicanus. Ptibli

Expanded text:
raret, quasi exponendo subjunxit: Cum feraret, quasi exponendo subjunxit: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus . Cui contra superbi, cum nequaquam omnia, sed modicum quid eorum quae praecepta sunt faciant, non solum mox de sua justitia praesumunt, sed et infirmos quosque despiciunt, atque ideo, quasi fide vacui, cum oraverint, non exaudiuntur. Duo homines ascenderunt in templum, ut orarent. Unus Pharisaeus et alter Pu
Abbreviated transcription (Latin):
et dicas contempnis me. consid̾a. forsitan.
dũs tuus sum. Et apłs ad quosdam contẽp¬
tores suos. Puto autem inquit: & ego sp̃m dĩ
habeo. Qui dicit puto: dubitare uidetur. S
ille increpabat non dubitabat. Ita gͦ & do¬
minus scit quidem omnia ꝑ quem facta st̃
omnia. et tamen dubitando increpat infide¬
liuim corda. Dixit aũ et ad quosdam qui in
se confidebant tanquam iusti: & aspetna¬
bantur ceteros: parabolam istam. Quia
parabolam dñs qua semꝑ orate & non de¬
ficere docebat: ita concludit ut diceret ue¬
niente uidice difficile fidem in terram rep¬
periendam. ne quis sibi forte desuꝑuacua
fidei cognitione. uel etiam confessione blan¬
diretut. mox altera inchoata parabola di¬
ligentius ostendit. a deo fidei non uerba
ȩxaminanda: sed oꝑa. Interq nimitum
oꝑa: maxime regnat humilitas. Unde &
supta cum fidem grano sinapis minuto
quidem. s ex contritione flagranti compa¬

Expanded text:
et dicas: Contemnis me, considera forsitan, et dicas: Contemnis me, considera forsitan, dominus tuus sum. Et Apostolus ad quosdam contemptores suos: Puto autem inquit et ego spiritum Dei habeo . Qui dicit, puto, dubitare videtur. Sed ille increpabat, non dubitabat. Ita ergo et Dominus scit quidem omnia, per quem facta sunt omnia, et tamen dubitando increpat infidelium corda. Dixit autem et ad quosdam qui in se confidebant tanquam justi, et aspernabantur caeteros, parabolam istam. Quia parabolam Dominus, qua semper orare et non deficere docebat, ita conclusit, ut diceret, veniente judice, difficile fidem in terra reperiendam, ne quis sibi forte de supervacua fide, cognitione, vel etiam confessione blandiretur, mox altera juncta parabola diligentius ostendit a Deo, fidei non verba examinanda, sed opera. Inter quae nimirum opera maxime regnat humilitas. Unde et supra, cum fidem grano sinapis minuto quidem, sed ex contritione flagranti compa
Abbreviated transcription (Latin):
irł temporaliter aliquod ualent. quẽ fi¬
nem usti conuenire desiderant. quamius
ꝓ inimicis sius oient: tamen non absur
de uindictam desid̾are dicuntur. Uetũ¬
tamen filus hominis ueniens. putas uiue¬
met fidem in t̾ram: quamuis omp̃s con¬
ditor semꝑ electos suos ad se clamantes
sit uindicare paratus: in die tam̃ uidicii.
quod trementi est corde retinendam: cum
idem conditor in forma filii hominis appa¬
tuerit. tanta erit taritas electorum: ut ñ
tam ob clamorem fidelium inuste dam¬
pnatorum. quam ob eorum torporem iuste
dampnandorum totius iam mundi sit acce¬
leranda riuna. Quod autem dũs quasi du¬
bitatiue dicit. putas inueniet fidem. non
dubitat s arguit. Uerbo quippe dubitati¬
otus inccepatur infidelitas. non opinatur
duunitas. Nam e nos aliquando de reb
quas certas habemus. increpatiue u̾bũ
dubitationis ponimus: cum corde non
dubitemus. Uelut si indigneris secuo tuo.

Expanded text:
vel temporaliter aliquid valent. Quem fivel temporaliter aliquid valent. Quem finem justi cum venire desiderant, quamvis pro inimiciesiderare dicuntur. Verumtamen Filius hominis veniens, putas inveniet fidem in terra? Quamvis omnipotens Conditor semper electos suos ad se clamantes sit vindicare paratus, in die tamen judicii, quod trementi est corde retinendum, cum idem Conditor in forma Filii hominis apparuerit, tanta erit raritas electorum, ut non tam ob clamorem fidelium injuste damnatorum, quam ob eorum torporem juste damnatorum totius jam mundi sit acceleranda ruina. Quod autem Dominus quasi dubitative dicit: Putas, inveniet fidem? non dubitat, sed arguit. Verbo quippe dubitationis increpatur infidelitas, non opinatur divinitas. Nam et nos aliquando de rebus, quas certas habemus, increpative verbum dubitationis ponimus, cum corde non dubitemus. Velut si indigneris servo tuo,
Abbreviated transcription (Latin):
illum assidius p̾cib tundunt. uel ꝓpter
tedium deuitandum potest contempn̾e̾.
Nam hoc est quod ait ne ueniens suggil¬
let me. Ipsa uero uidua potest habere si¬
militudinem eccłis. quod desolata uidetur
donec ueniat dñs. qui tamen in secrito. etiã
nunc euram eius gerit. Ait autem dominꝰ.
Audite quid uidex innquitatis dicat. Deus
autem non faciet uindictam electorũ suoꝵ.¬
clamantium ad se die ac nocte. et pacien¬
tiam habebit in illis: Dico uob̃: quia cito
faciet uindictam illorum. Si quem mouet.
cur electi dĩ se uindicar dep̾centut. qd̾ eti¬
am in apocalipsi ioħ̃is de martirib dicit᷑
cum aꝑtissime moneamur. ut ꝓ nr̃is ini¬
micis et ꝑsecitorib oremus: intelligendũ
est eam uindictam ẽe iustorum. ut omnes
mali ꝑeant. Pereunt autem duob modis:
aut conu̾sione ad iusticiam. aut amissa ꝑ
supplicitm potestate: quia nunc aduersus
bonos quamdui hoc ipsum bonis expedit.

Expanded text:
illum assiduis precibus tundunt, vel propter illum assiduis precibus tundunt, vel propter taedium devitandum potest contemnere. Nam hoc est quod ait: Ne veniens suggillet me. Ipsa vero vidua potest habere similitudinem Ecclesiae, quod desolata videtur, donec veniat Dominus, qui tamen in secreto etiam nunc curam ejus gerit. Ait autem Dominus: Audite, quid judex iniquitatis dicit. Deus autem non faciet vindictam electorum suoamantium ad se die ac nocte, et patientiam habebit in illis? Dico vobis quia cito faciet vindictam illorum. Si quem movet cur electi Dei se vindicari deprecentur, quod etiam in Apocalypsi Joannis de martyribus dicitur , cum apertissime moneamur, ut pro nostris inimicis et persecutoribus oremus , intelligendum est eam vindictam esse justorum, ut omnes mali pereant. Pereunt autem duobus modis, aut conversione ad justitiam, aut amissa per supplicium potestate, qua nunc adversus bonos, quandiu hoc ipsum bonis expedit
Abbreviated transcription (Latin):
um ñ timeo nec hominem reuereor tamen
quia molesta est mͥ hȩc iudua uindicabo
illam. ne in nouissimo ueniens: suggillet
me. Parabolas dñs aut scdm similttudinẽ
aliquam ponit sicut de homine qui habe¬
bat duos filios. maiorem in agro sibi ꝓpiu¬
quantem. minorem autem in longinquo
luxuriantem: aut ex ipsa dissimilitudine
aliquid ꝓbat ueluti est illud: quod si fenũ
agri quod hodie est. et cras in clibanum
mittitur ds̃ sic uestit. quantomagis uos
modice fidĩ. Itaq illud suꝑius genus bis
uerbis adiungi potest sicut illud: ita et
illud: hoc autem posterius bis uerbis.
Si illud. quantomagis illud: aut si illd.
quantominus illud. S alicubi obscure.
alicubi aꝑte ista ponuntur. Hic gͦ iniquꝰ
tudex. non ex simitudine. s ex dissimilitu¬
dine adhibitus est Non etum ullomodo
ille iniuistus uidex ꝑsonam dĩ allegorice
sustinet. s tam̃ quantum ds̃ qui bonus
et uistꝰ ẽ: curet dep̾cantes se: hinc conici
ds̃ uoluit. quod nec iniustus homo eos qͥ

Expanded text:
c hominem revereor, tamen quia molesta est mihi haec vidua, vindicabo illam, ne in novissimo veniens, suggillet me. Parabolas Dominus aut secundum similitudinem aliquam ponit, sicut de homine, qui habebat duos filios, majorem in agro sibi propinquantem, minorem autem in longinquo luxuriantem, aut ex ipsa dissimilitudine aliquid probat, veluti est illud: Quod si fenum agri, quod hodie est et cras in clibanum mihitur, Deus sic vestit, quanto magis vos modicae fidei . Itaque illud superius genus, his verbis adjungi potest: Sicut illud, ita et illud. Hoc autem posterius, his verbis: Si illud, quanto magis illud? Aut, si illud, quanto minus illud? Sed alicubi obscure, alicubi aperte ista ponuntur. Hic ergo iniquus judex non ex similitudine, sed ex dissimilitudine adhibitus est. Non enim ullo modo ille injustus judex personam Dei allegorice sustinet, sed tamen quantum Deus, qui bonus et justus est, curet deprecantes se, hinc conjici Dominus voluit, quod nec injustus homo eos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ipse in uniu̾sis quȩ cepit facere & docere non
suam ab hominib s patris głam quecebat.
Et ingressus ꝑambulabat ierico. Et ecce uir
nomine᷑ ⁊acheus. & hic erat princeps publi¬
canorum. et ipse dites. et querebat cħm ui
dere quis e̾et. Et non poterat pre turba. qr
statura pusillus erat. Et precurrens ascen

Expanded text:
ipse in universis quae coepit facere et docere , non ipse in universis quae coepit facere et docere , non suam ab hominibus, sed patris gloriam quaerebat. Christus perambulabat Hierico: et ecce vir nomine Zacheus: et hic erat princeps publicanorum: et ipse dives. Et querebat videre Jesum: quis esset: et non poterat pre turba: quia statura pusillus erat.
Abbreviated transcription (Latin):
Uidit aũ s non sequitur: qui bonum qui¬
dem itelligit: s bona oꝑari contempnit.
Iħm enim sequitur: qui unitatut. hinc nãꝙ
dicit. Si quis michi ministrat me sequatur
sonsideremus ergo qua graditut. ut sequi
mereamur. sicq fit ut non solum nr̃a utta
in dm̃ ꝓficiat. s hec ipsa nr̃a conu̾sio ad lau¬
dem dĩ &e alios accendat. Uñ illic subditur.
Et omnis plebs ut uidit: dedit laudem deo.
Dedit enum plebs laudem deo. non solum ꝓ
impetrato munere lucis: s & ꝓ m̾ito fidei
impetrantis. Dedit laudem deo: quia ⁊ iħm
uidit miscditer &e potenter lucem restituisse
roganti. et obstinate fidei clamorem que ui¬
ste quesierit: mox consequi posse cognouit.
Unde notandum: quia dñs in carne appa¬
tens. omnia que uerbis docuit: exemplis fir¬
mauit. Qui enim precepit sic luceat lux ur̃a
coram hominib ut uideant oꝑa ur̃a bona.
et glouficent patrem ur̃m qui in celis est: &

Expanded text:
Videt autem, sed non sequitur, qui bonum quiVidet autem, sed non sequitur, qui bonum quidem intelligit, sed bona operari contemnit. Jesum enim sequitur, qui imitatur. Hinc namque dicit: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Consideremus ergo qua graditur, ut sequi mereamur. Sicque fit ut non solum nostra vita in Deum proficiat, sed haec ipsa nostra conversio ad laudem Dei et alios accendat, unde illic subditur: Et omnis plebs ut vidit, dedit lauaem Deo. Dedit enim plebs laudem Deo, non solum pro impetrato munere lucis, sed et pro merito fidei impetrantis. Dedit laudem Deo, quia et Jesum vidit misericorditer ac potenter lucem restituisse roganti, et obstinatae fidei clamorem, quae juste quaesierit, mox consequi posse cognovit. Unde notandum quia Dominus in carne apparens omnia quae verbis docuit exemplis firmavit. Qui enim nobis praecepit: Sic luceat lux vestra coram hominibus ut videant opera vestra bona, et glorificen
Abbreviated transcription (Latin):
net: et tam̃ dicit. Scit namq pater ut̃ quid
opus sit uobis antequam petatis eum. Ad
hoc gͦ requirit ut petatut. ad hoc requirit.
ut cor ad orationem excitet. Uñ & cecus ꝓ¬
tinus adiunxit. Domine ut uideam. Ecce
cecus a domino. non aurum s lum̃ querit
Pariupendit extra lumen aliquid quetere
quia & si habere cecus quodlibet potest.
sine luce non potest udere quod habet. Itni¬
temur gͦ eum: quem & corpore auduumus
et mente saluatum. Non falsas duitias. ñ
terrena dona. non fugitiuos honores a do¬
mino: s lucem queramus. Illam uidelicet¬
lucem quam uidere cum solis angesis possi¬
mus: quam nec inttium inichoat: nec finis
angustat. Ad quam ꝓfecto lucem: uia fides
est. Unde recte & illuminando ceco ꝓtintis
subiungitur. Et iħc dixit illi. Respiee. fides
tua te saluum fecit. Et confestim uidit: e
sequebatut illum magnificans dm̃. Uidet
& sequitur: qui bonum qd̃ intelligit oꝑat᷑.

Expanded text:
net, et tamen dicit: Scit namque Pater vester quid net, et tamen dicit: Scit namque Pater vester quid opus sit vobis, antequam petatis eum . Ad hoc ergo requirit, ut petatur; ad hoc requirit, ut cor ad orationem excitet. Unde et caecus protinus adjungit: Domine, ut videam. Ecce caecus a Domino non aurum, sed lucem quaerit, parvipendit extra lucem aliquid quaerere. Quia et si habere caecus quodlibet potest, sine luce non potest videre quod habet. Imitemur ergo eum quem et corpore audivimus et mente salvatum, non falsas divitias, non terrena dona, non fugitivos honores a Domino, sed lucem quaeramus: illam lucem videlicet quam videre cum solis angelis possumus, quam nec initium inchoat, nec finis angustat. Ad quam profecto lucem via fides est. Unde recte et illuminando caeco protinus subjungitur: Et Jesus dixit illi: Respice, fides tua te salvum fecillum, magnificans Deum. Videt et sequitur, qui bonum quod intelligit operatur.
Abbreviated transcription (Latin):
hec eadem exorare uicia quȩ ppetrauimus
conamur: occurrunt cordi fantasmata pec¬
catorum que fecimus. mentis nr̃e aciem re¬
uerberant. Confundunt animum. & uoces
nr̃ȩ dep̃cationis p̾munt. S quem turba in¬
crepat ut taceat. magis ac magis clamat
quia quanto grauiori tumultu cogitati¬
onum carnalium p̃mimur tanto orationi in¬
sistere ardentius debemus. Stans autem iħs
uissit illum adduci ad se. Ecce stat qui ante
transiebat: quia cum adhuc turbas fantas¬
matum in oratione patunur. cħ̃m aliqua¬
tenus transeuntem sentimus. Cum uero
orationi uehement̾ insistimus stat iħe ut
lucem restituat. quia ds̃ in corde figitur.
et lux amissa reparatur. et cum appropti¬
quasset: int̾rogauit illum dicens. Quid tͥ
ius faciam: At ille dixit Domine ut uideã.
Numquid qui lucem reddere poterat. quid
uellet cecus ignorabat: s peti uult: hoc qd̾
et nos petere. et se concedere prenoscit. Iin¬
portune namq ad orationem nos ammo¬

Expanded text:
haec eadem exorare vitia, quae perpetravimus, haec eadem exorare vitia, quae perpetravimus, conamur, occurrunt cordi phantasmata peccatorum, quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt, animum et vocem nostrae deprecationis premunt. Sed quem turba increpat, ut taceat, magis ac magis clamat, quia quanto graviori tumultu cogitationum carnalium praemimur, tanto orationi insistere ardentius debemus. Stans autem Jesus jussit illum adduci ad se. Ecce stat qui ante transibat, quia cum adhuc turbas phantasmatum in oratione patimur, Jesum aliquatenus transeuntem sentimus. Cum vero orationi vehementer insistimus, stat Jesus, et lucem restituit, quia Deus in corde figitur, et lux amissa reparatur. Et cum appropinquasset, interrogavit illum dicens: Quid tibi vis faciam? At ille dixit, Domine, ut videam. Nunquid qui lumen reddere poterat, quid vellet caecus ignorabat? Sed peti vult hoc, quod et nos petere et se concedere praenoscit. Importune namque ad orationem nos admo
Abbreviated transcription (Latin):
humanum genus lumen quod amiserat
recipit. Qui uidelicet cecus recte & iuxta
uiam sedere: & mendicans ẽẽ describitur.
Ipsa enim u̾itas dixit. ego sum uia. Ergo
qui eterne lucis claritatem nescit cecus ẽ
s si iam in redemptorem credit. iuxta uiam
sedet. Si autem iam credit. s ut eternã lu¬
cem recipiat rogare dissimulat atq a pre¬
cib cessat: cecus quidem uixta uiam sedet.
s minime mendicat. Si uero & credit et ex¬
orat: & iuixta uiam sedet cecus & mendicat.
Et clamauit dicens. Ihu fili dauid: misere¬
re mei. Et qui preibant: increpabant eũ
ut taceret Ipse uero multomagis clama¬
bat. fili dauid miserere mei. Quid isti dsig¬
nant qui ihm uenientem precedunt. nisi
desidiorum carnalium turbas tumultꝰq
uiciorum. qui priusquam iħe ad cor nr̃m
ueniat temptationib sius cogitationem
nr̃am dissipant. et uoces cordis in oratione
ꝑturbant: Sepe namq dum conu̾ti ad dm̃
post ꝑpetrata uicia uolumus. dum contra

Expanded text:
humanum genus lumen, quod amiserat, humanum genus lumen, quod amiserat, recipit. Qui videlicet caecus recte et juxta viam sedere, et mendicans esse describitur. Ipsa enim veritas dicit: Ego sum via . Ergo qui aeternae lucis claritatem nescit, caecus est; sed si jam in Redemptorem credit, juxta viam sedet. Si autem jam credit, sed ut aeternam lucem recipiat rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, sed minime mendicat; si vero credit et exorat, et juxta viam sedet caecus, et mendicat. Et clamavit, dicens: Jesu fili David, miserere mei. Et qui praeibant increpabant eum ut taceret. Ipse vero multo magis clamabat, Fili David, miserere mei. Quid isti designant, qui Jesum venientem praecedunt, nisi desideriorum carnalium turbas tumultusque vitiorum, qui priusquam Jesus ad cor nostrum veniat, tentationibus suis cogitationem nostram dissipant, et voces cordis in oratione perturbant? Saepe namque dum converti ad Deum post perpetrata vitia volumus, dum contra
Abbreviated transcription (Latin):
quebatur qd̃ ipsi summoꝑe et fieri opta¬
bant et ꝑficere satagebant. Sicq miro &
inusitato modo: idem subeunde erucis sa¬
cramentum quo fidelib amor abscondit.
infidelib inuidia pandit. factum ẽ autẽ
cum appropinquaret ierico. cecus quidã
sedebat secus uiam mendicans. Et cum
audiret turbam pretereuntem: interro¬
gabat quid hoc eet Dixecunt autem ei:
quia iħc nazarenus transiret. Cecus iste
ꝑ allegoriam genus humanum signifi¬
cat: quod in parente primo aparadisi gau¬
diis expulsum. claritatem suꝑne lucis
ignorans. dampnationis suȩ tenebras patit᷑
S cum ierico appropinquare iħs dicitur: cecus
illuminatur. Ietico quippe interp̾tatur lu¬
na. luna autem in sacro eloquio ꝓ defectu
ponitur carnis: quia dum menstruis mo¬
mentis dectescit defectum nr̃e mortalita¬
tis designat. Dum gͦ conditor nr̃ appropin¬
quat ierico: cecus ad lumen rediit quia dũ
duunitas defectum nr̃e carnis suscipit.

Expanded text:
quebatur, quod ipsi summoquebatur, quod ipsi summobant, et perficere satagebant, sicque miro et inusitato modo idem subeundae crucis sacramentum, quod fidelibus amor abscondit, infidelibus invidia pandit. Factum est autem, cum appropinquaret Jericho, caecus quidam sedebat secus viam mendicans; et cum audiret turbam praetereuntem, interrogabat quid hoc esset. Dixerunt autem ei, quod Jesus Nazarenus transiret. Caecus iste per allegoriam genus humanum significat, quod in parente primo a paradisi gaudiis expulsum, claritatem supernae lucis ignorans, damnationis suae tenebras patitur; sed cum Hiericho appropinquare Jesus dicitur, caecus illuminatur. Hiericho quippe interpretatur luna; luna autem in sacro eloquio pro defectu ponitur carnis, quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igitur conditor noster appropinquat Hiericho, caecus ad lumen redit, quia dum Divinitas defectum nostrae carnis suscipit,
Abbreviated transcription (Latin):
Nos audiuimus ex lege. quia xp̃s manet
ineternum. Et quotuodo tu dicis oportet
exaltari filium hominis: quid est gͦ quod
discipuli totiens sibi teplicatum dominice
passionis archanum intelligere nequeunt.
et uidei ad unum uerbum et tam obscure
positum. ut hoc expositione dignum euan¬
gelista ducat hoc autem dicebat inquit
significans qua morte ẽet moritutus. mox
quia crucis exaltatio significetur intelli¬
gant. nisi quia discipuli cuius uitam ma-¬
xime uidere desiderabant. eius mortem au¬
dire non poterant. quem non solum homi¬
nem innocentem. s et dm̃ uerum sciebant.
hunc nullatenus mori uel posse putabant.
Et quia ꝑ parabolas eum sepe loquentem
audire consueuerant. quotiens aliquid de
sua passione dicebat. hoc non ita ut sona¬
bat intelligendum. s amore dictante ad
aliud quid allegorice teferendum ẽe crede¬
bant. Iuidei uero quia in eius necem conspi¬
rauerant. quicqͥd de sua passione uł morte
loquebatur intelligebant: Hoc enim lo¬

Expanded text:
quia Christus manet in aeternum. Et quomodo tu dicis, Oportet exaltari Filium hominis? Quid est ergo quod discipuli toties sibi replicatum dominicae passionis arcanum intelligere nequeunt, et Judaei ad unum verbum et tam obscure positum, ut hoc expositione dignum evangelista ducat. Hoc autem dicebat, inquit, significans qua morte esset moriturus; mox quia crucis exaltatio significetur, intelligunt, nisi quia discipuli, cujus vitam maxime videre desiderabant, ejus mortem audire non poterant. Quem non solum hominem innocentem, sed et Deum verum sciebant, hunc nullatenus mori vel posse putabant. Et quia per parabolas eum saepe loquentem audire consueverant, quoties aliquid de sua passione dicebat, hoc non ita ut sonabat, intelligendum, sed, amore dictante, ad aliud quid allegorice referendum esse credebant. Judaei vero, quia in ejus necem conspiraverant, quidquid de sua passione vel cruce loquebatur, intelligebant. Hoc enim lo
Abbreviated transcription (Latin):
de eius carne saturantur. quorum ꝑ resur¬
rectionem renonabitur ut aquile uiuentꝰ.
Concunt etiam studiis eorum: qui głam
suꝑne maiestatis tota mente contemplari
sitiuint: quod aquila ceteras aues uolatu
trans goediens. in ipsum solis radium o¬
culos gaudet infigere. Congruit & illud:
quod etitem lapidem uenenis resistentem
sius nidis solet adferre. ne forte serpens acce¬
dere. uel pullos aũ oua sua tangere presumat.
quia uidelicet om̃is sapiens. ut actus cogi¬
tatusq suos ab antiqui serpentis ualeat in¬
cuptione defendere. illum necc̃e lapidem qͥ
precisus de monte sine manib diaboli teg¬
num strauit: hoc est fidem dilectionem q xͥ¬

Expanded text:
de ejus carne saturantur, quorum per resurde ejus carne saturantur, quorum per resurrectionem renovabitur, ut aquilae juventus . Concinit etiam studiis eorum qui gloriam supernae majestatis tota mente contemplari sitiunt, quod aquila caeteras aves volatu transgrediens, in ipsum solis radium oculos gaudet infigere. Congruit et illud, quod aetiten lapidem veniens resistentem suis nidis solet adferre ne forte serpens accedere, vel pullos aut ova sua tangere praesumat. Quia videlicet omnis sapiens, ut actus cogitatusque suos ab antiqui serpentis valeat irruptione defendere, illum necesse est lapidem, qui praecisus de monte sine manibus diaboli regnum stravit , hoc est, fidem dilectionemq
Abbreviated transcription (Latin):
concordiam tamen. unitatemq concurren
tes possint inueniri. Unde et hiezechiel pro¬
continentes. atq conuigati signati sunt.
Nam noe archam unundis rexit: atq idõ¬
archa. figuram rectorum tenuit Damel
et in aula regia abstinentie deditus fuit:
&e idcͥco uitam continentium signauit. Iob
uero conuigio positus. et curam domꝰ pro¬
prie exercens placuit. ꝑ quem digne bo¬
norum conuigatorum ordo figuratur.
Respondentes dicunt illi. Ubi domine:
Qui dixit eis. Ubicunq fuerit corpus: il¬
lue congregabuntur a quile. Dno saluator
interrogatus ubi scilicet boni assumendi.
& tibi sint mali relinquendi. unum dixit.
aliud sub intelligendum reliquit. Scõs e¬
nu secum futuros asseuerando. teprobos
nimirum a sua uisione sec̾nendos. Et ideo
non alibi quam cum diabolo dampnandoᷤ
insinuat. Ubicumq gͦ fuerit dñs corpore:
illo congregabuntur electi. qui eus passi¬
onem. humilitatemq unitando. tanquã

Expanded text:
cocotes possint inveniri. Unde et Ezechiel proctores continentes, atque conjugati signatNam Noe arcam in undis rexit, atque ideo figuram rectorum tenuit. Daniel et in aula regia abstinentiae deditus fuit, et idcirco vitam continentium signavit. Job vero in conjugio positus, et curam domus propriae exercens placuit, per quem digne bonorum conjugum ordo figuratur. Respondentes dicunt illi: Ubi, Domine? Qui dixit eis: Ubicunque fuerit corpus, illuc congregabantur aquilae. Duo Salvator interrogatus, ubi scilicet boni assumendi, et ubi sint mali relinquendi, unum dixit, aliud subintelligendum reliquit. Sanctos enim secum futuros asseverando, reprobos nimirum a sua visione secernendos, et ideo non alibi quam cum diabolo damnandos, insinuat. Ubicunque ergo fuerit Dominus corpore, illo congregabuntur electi, qui ejus passionem humilitatemque imitando, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
ra relinquetur. Assumetur ea pars quȩ conti¬
bia ꝓpter amorem tantum generis exereue¬
rit terrenamq substantiam ob ad quiran¬
da celestia dispensauerit: relinquet᷑ autem.
quȩ conuigis ob illecebras carnis seriuerit.
terrena uero si qua eccłie uel pauꝑib obtu¬
lerit. ideo fecerit. ut quasi reddente dño his
amplius abundet. Duo in agro: unus adsu¬
metur alter relinquetur. Sicut supra in lec̃
to uno. et molentes in unum posuit: sic &
hic in agro uno reor intelligendum. Signi¬
ficat autem eos qui oꝑantur in eccłiȩ mim¬
sterio tanquam in agro dĩ: cum sius agri¬
colis paulus dicebat. di agri cultura estis.
Assumetur autem ille: qui non adulterans
non caste. s ex occasione relinquetur ab eo.¬
slec puto alia genera ẽe hominum. quib
costat eccłia: quã ista tria habentia binas
differenti as. Duas ꝓptet assumptionem:
& relictionem. qͣmitis in singulis multe
studiorum uoluptatumq diu̾sitates. ad

Expanded text:
ra relinquetur. Assumetur ea pars quae connura relinquetur. Assumetur ea pars quae connubia propter amorem tantum generis exercuerit, terrenamque substantiam ob acquirenda coelestia dispensaverit; relinquetur autem quae conjugiis ob illecebras carnis servierit, terrena vero si qua ecclesiae vel pauperibus obtulerit, ideo fecerit ut quasi redemptio Domini his amplius abundet. Duo in agro, unus assumetur, et alter relinquetur. Sicuto uno, et molentes in unum posuit, sic et hic in agro uno reor intelligendum. Significat autem eos qui operantur Ecclesiae ministerio, tanquam in agro Dei, cui suus agricola dicebat: Dei agricultura estis . Assumetur autem inon caste, sed ex occasione. Duae moec puto alia esse genera hominum, quibus constat ecclesia, quam ista tria, habentia binas differentias propter assumtionem et relictionem, quamuis in singulis multae studiorum uoluntatumque diuersitates, ad
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dĩsunt: ad sumetur adeo. qui uero uł
humane laudis amore. uel alia qualibet
uiciorum corruptione. statum monastice
uite quo imbutus est leserit: hic ubi relin¬
quendus sit ieremie lamentationes insi¬
nuant. Qui ociose cuiuslib & peccatricis
anune sub uidee specie lapsum describens:
ait. Uidetunt eam hostes: & deriserunt
sabbata eius. Duo erunt molentes in unum.
Molentes appellat eos: qui in plebib con¬
stituti reguntur a doctorib ea quȩ sunt
regi eos expedit. Et molentes dixit: ꝓpter
temporalium negociorum orbem atq cir¬
cuitum. Et quasi in uno molentes dixit. in
quantum deipsis teb et negociis suis pte¬
bent usib eccłie. Una queq eium huiꝰ mũ¬
di actio: mola est. Quȩ dum multas curaᷤ
agit: humanas mentes quasi ꝑ girum
uertit. Atq ex se uelut farinas ꝓbicit: qr
inquieto corde. semꝑ minutissimas cogi¬
tationes gignit. Una assumetur. et alte¬

Expanded text:
quae Dei sunt, assumetur a Deo; qui vero vel quae Dei sunt, assumetur a Deo; qui vero vel humanae laudis amore et alia qualibet vitiorum correptione, statum monasticae vitae, quo imbutus est, laeserit, hic ubi relinquendus sit Hieremiae lamentationes insinuant, qui otiosae cujuslibet et peccatricis animae sub Judaeae specie lapsum describens ait, viderunt eam hostes et deriserunt sabbata ejus. Duae erunt molentes in unum. Molentes appellat eos, qui in plebibus constituti reguntur a doctoribus agentes ea qregi eis expedit; et molentes dixit, propter temporalium negotiorum orbem atque circuitum, quas tamen in unum molentes dixit, in quantum de ipsis rebus et negotiis suis praebent usibus ecclesiae: unaquaeque enim hujus mundi actio mola est, quae dum multas curas congerit, humanas mentes quasi per gyrum vertit, atque ex se velut farinas projicit, quia inquieto corde semper minutissimas cogitationes gignit. Una assumetur, et alte
Abbreviated transcription (Latin):
mans eam ut ouem occisionis. exurgente
tunc et adiuuante xp̃o liberam eam inue¬
met ꝓpter nomen xp̃i. Dico uob̃t illa nocte
etunt duo in lecto uno. Dixerat supra dñs.
eum qui in agro sit retro tedire non debere.
Quod ne de his tantum qui aꝑte de agro¬
redituri. hoc estpalam dnm negaturi sunt.
dictum putares: ꝑgit ostendere. non nullos
qui cum faciem in anteriori tenere uideant᷑.
animo tamen: hu mente retro respiciant.
In illa gͦ nocte. in illa tribulatione tam te¬
nebrosa. ut in errorem inducantur. si fieri
potest etiam electi. duo erunt in lecto: illi
uidelicet qui ocium & quietem eligunt.
neq negociis scłarib neq negociis ecclesi¬
asticis occupati. quȩ illorum requies lecti
nomine significata est. Unus assumet᷑. & alt̾
relinquetur. Qd̃ non quasi de duob homi¬
nib dictum est s de duob gen̾i̾b affectio¬
num. Qui enum ꝓpter dm̃ continentie stu¬
duerit ut sine sollicitudine iuiuens. cogitet

Expanded text:
mans eam ut ovem occisionis exsurgente mans eam ut ovem occisionis exsurgente tunc et adjuvante Christo liberam eam inveniet propter nomen Christi. Dico vobis: Illa nocte erunt duo in lecto uno. Dixerat supra Dominus eum qui in agro sit redire non debere: quod ne de his tantum, qui aperte de agroredituri, hoc est, palam Dominum negaturi sunt dictum putares, pergit ostendere nonnullos qui cum faciem in anteriora tenere videantur, animo tamen ac mente retro respiciant. In illa ergo nocte dixit ne illa tribulatione tam tenebrosa ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi, duo erunt in lecto, illi videlicet, qui otium et quietem eligunt: neque negotiis saecularibus, neque negotiis ecclesiasticis occupati, quae illorum quies lecti nomine significata est. Unus assumetur et alter relinquetur. Non quasi de duobus hominibus dictum est, sed de duobus generibus affectionum. Qui enim propter Deum continentiae studuerit, ut sine sollicitudine vivens cogitet