comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fructum intemporesuo. & folicaeius non deciden
Dicit enĩ sp̃s sc̃s. Filii aut̃ hominũ integminea¬
larum tuarum sperabunt. In ebriabuntur
abubertatedomus tuȩ̨ & torrentẽ uolupta¬
tis tuȩ potabis eos. qm̃ apud te est fonsuitȩ  Talis
obrietas non euertit mentẽ sed tamen rapit
sursum : & obliuionem p̃stat omnem t̃renorũ ⁊
Sedsi possumus toto affectu iamdi cere quẽ am¬
modum ceruus desiderat ad fontes aquarum
ita desiderat animam ea ad tods̃ Quodsi for¬
teadhuc ꝓpterȩgritu dinȩsanimȩ quas descłi
amore concepimus negustare sumus idoneiquũ
dulcis est dñsuł credamus diuinȩauotoritati
quĩ uoluites se m scripturis scis defilio suo. qui fac

Expanded text:
fructum in tempore suo, et folia ejus non decident ? fructum in tempore suo, et folia ejus non decident ? Dicit enim Spiritus sanctus: Filii autem hominum in tegmine alarum tuarum sperabunt: inebriabuntur ubertate domus tuae, et torrente uoluptatis tuae potabis eos, quoniam apud te est fons uitae. talis ebrietas non euertit mentem, sed tamen rapit susum et obliuionem praestat omnium terrenorum; sed si possumus toto affectu iam dicere: quemadmodum ceruus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, deus. Quodsi forte adhuc propter aegritudines animae, quas de saeculi amore concepit, nec gustare sumus idonei quam dulcis est dominus, uel credamus diuinae auctoritati, quam uoluit esse in scripturis sanctis de filio suo, qu
Abbreviated transcription (Latin):
inscriptur is enĩ scis ds̃ homines docaꝰ quomodo
cum hominib agant & ipsidõ seruiant : quo¬
modo aut̃ agant᷑ cũ pecoribus ipsi sciunt: idẽ
quo modo salutẽ pecorũ suorũ gubernent usu&
peritia & ratio nenaturali. quequidẽ omnia
demagnis sui creatoris opibus acceperunt.
Quiergo potest intellegere quo modo uniuer¬
sȩcreaturȩ conditor ds̃ guberna eã ꝑ animas
scãs quȩ minis teriacius sunt In cęlis & int̃ris
qui̧ & ipsȩ sarẽ animȩ abipsofactȩsant & in
cius creatura primatum tenent. qui ergo
potest intellegere. Intellȩgat : & mtr& ingau¬
dium dni sui ⁊ siaũ hoc non possumus quã diusu¬
mͦ incorpore & peregrinamura dnõ gustemus
saltem quã suauis est dñs:. Quia dedit nobispig¬
nus spm̃. in quo senti amus eius dulcedinẽ & desi¬
derous ipsum uitȩ fontẽ. ubi sobriaebrieta¬
te inundemur & inrigemur sicut lignũ qđ
plantatum est scđm decursus aquarũ & dat

Expanded text:
in scripturis enim sanctis deus homines docet, quomodo in scripturis enim sanctis deus homines docet, quomodo cum hominibus agant et ipsi deo seruiant; quomodo autem agant cum pecoribus suis, ipsi sciunt, id est quomodo salutem pecorum suorum gubernent, usu et peritia et ratione naturali, quae quidem omnia de magnis sui creatoris opibus acceperunt. qui ergo potest intellegere, quomodo uniuersae creaturae conditor deus gubernet eam per animas sanctas, quae ministeria eius in caelis et in terris, quia et ipsae sanctae animae ab ipso factae sunt et in eius creatura primatum tenent: qui ergo potest intellegere, intellegat et intret in gaudium domini sui. Si autem hoc non possumus, quamdiu sumus in hoc corpore et peregrinamsaltem quam suavis est Dominus, quia dedit nobis pignus Spiritum , in quo sentiamus ejus dulcedinem: et desideremus ipsum vitae fontem, ubi sobria ebrietate inundemur et irrigemur, sicut lignum quod plantatum est secundum decursus aquarum, et dat
Abbreviated transcription (Latin):
sed promerias malitiȩ stipendiantur: seduthȩc
anime quȩ habentuoluntaton nocendi & rationẽ
cogitandi subdiuiuis legibus ordinatȩsunt neali¬
quid iniustumquisq patiatur: It tiomĩa & animalia
& corporaalia ingeneresuo & inordinesuo di¬
uinȩ proudentiȩligibus subdita amminis¬
trantur Ideo dñs dicit. Non ne duo passeres
asseuencunt. & unus eorum none adit int̾rãsi ne
uoluntate patrisurĩ: hoem̃ dixit: uolens osten¬
derequicquid uilissimũ homines putant omm po¬
temi dnĩ guber nari: sicenĩ & uolatiliareęli ab
eopasci & liliaagri abeo uestiri ueritas loqͥ tor
quȩ capillos e tiã nostros numeratos essedicit
Sed qm̃mundas animas rationales ꝑ seipseds̃cu¬
rat. si ue mnoptimis & magnis angłis siue in homi¬
mibus totasibi uoluntate seruientibus. Cętera
uero ꝑ ipsos gubernat uerissime dicipatunt
&ium illud apło : Nonenĩ debubus cura est dõ

Expanded text:
sed pro meritis malitiae stipendiantur. Sed ut hae sed pro meritis malitiae stipendiantur. Sed ut hae animae, quae habent uoluntatem nocendi et rationem cogitandi, sub diuinis legibus ordinatae sunt, ne aliquid iniustum quisque patiatur, ita omnia, et animalia et corporalia, in genere suo et in ordine suo diuinae prouidentiae legibus subdita administrantur. ideo dominus dicit: nonne duo passeres asse ueneunt? et unus eorum non cadit in terram sine uoluntate patris uestri. hoc enim dixit, uolens ostendere quidquid uilissimum homines putant omnipotentia dei gubernari. sic enim et uolatilia caeli ab eo pasci et lilia agri ab eo uestiri ueritas loquitur, quae capillos etiam nostros numeratos esse dicit. sed quoniam mundas animas rationales per se ipse deus curat, siue in optimis et magnis angelis siue in hominibus tota sibi uoluntate seruientibus, cetera uero per ipsos gubernat, uerissime dici potuit etiam illud ab apostolo: non enim de bubus cura est deo.
Abbreviated transcription (Latin):
runt gaudent : sed talis lȩtitia cęcita sest. & sun
miseria. Ips cenimmagis implicat aniniã & ad
maiora tor menta ꝑducit. Nam gaud& & piscis
quando amũ non uidens escũ deuorat. sed cũpis¬
cator eũ adducere coeperit. uisceracius torquent᷑
primo deinde ab omm lętitia suaꝑ ipsã escã de
qualȩ tatus est ad consũp̃tionẽ trahitur ⁊ Sic sunt
am̃s qui debonis temporalibiis beatos seputamt
hamum enimacceperuint : & cumillo sibiuagant᷑
ueni& tempus ut sentiant quanta tormenta
cũ auiditate deuorauerint: & ideobonis pichil
nocent. quia hoccis auferunt quod nondiligunt :
Nam quod diligunt & undebeati sunt: auf erreillis
nemopotest: Cruciatus uero corporis. malasan¬
mas miscrabiliteraf fligit. bonasaut̃ fortiter pur¬
gat: sic sit ut & malus homo & malus angelus
diuinę prouidentię militent. sed nesciunt quidbo¬
indeillis operetur ds̃: Non itaq promeritis officii:

Expanded text:
runt, gaudent. sed talis laetitia caecitas est et summa runt, gaudent. sed talis laetitia caecitas est et summa miseria; ipsa enim magis inplicat animam et ad maiora tormenta perducit. nam gaudet et piscis, quando hamum non uidens escam deuorat; sed cum piscator eum adducere coeperit, uiscera eius torquentur primo; deinde ab omni laetitia sua per ipsam escam, de qua laetatus est, ad consumptionem trahitur. sic sunt omnes, qui de bonis temporalibus beatos se putant; hamum enim acceperunt et cum illo sibi uagantur; ueniet tempus, ut sentiant, quanta tormenta cum auiditate deuorauerint. et ideo bonis nihil nocent, quia hoc eis auferunt, quod non diligunt; nam quod diligunt et unde beati sunt, auferre illis nemo potest. cruciatus uero corporis malas animas miserabiliter adfligit, bonas autem fortiter purgat. sic fit, ut et malus homo et malus angelus diuinae prouidentiae militent; sed nesciunt, quid boni de illis operetur deus. non itaque pro meritis officii
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑspm̃ scm̃ quidatus est nobis: Siergom hacuta ubi
tanta tor menta sunt possumtbom & iusti uiricũ
talia patiuntur Non solumȩ quo animo tolerare.
sede tit̃ indĩ curitate gloriari. quid cogitandum est
deillauita que nobis ꝓmittitur. ubinullã decorpore
molestiã sentiemus ꝗm̃ adhuc resurgitcor pusius¬
torum ad quo dresurgit corpusimpiorum. sicut scrip¬
tum est. Om̃s resurgonus : sed nonom̃s mut abimur :
E tnequis quã put & nomustis immutatronem
istam promitti sed potius iniustis. & eam existi¬
m& essepenalem: sequitur& dicit : & mor tuire.¬
surgent in corrupti. & nosimmut abi mur: Qui¬
cumq ergomalisunt sic ordinati sunt : qui ca unus¬
quisq: sibi & om̃s inuicon sibi nocent : Hocenimap¬
petunt qđ ꝑ nitio sediligitur. & quod eiauferrifa¬
cile potest. & hoc sibi auferunt inuicem quando
seꝑ sequntur & id cocruciantur quibus auferunt᷑
tem poralia qui a diligunt ea : Illi aut̃ qui aufe¬

Expanded text:
sanctum, qui datus est nobis. si ergo in hac uita, ubi tanta tormenta sunt, possunt boni et iusti uiri, cum talia patiuntur, non solum aequo animo tolerare, sed etiam in dei caritate gloriari, quid cogitandum est de illa uita, quae nobis promittitur, ubi nullam de corpore molestiam sentiemus? quoniam non ad hoc resurgit corpus iustorum, ad quod resurgit corpus inpiorum, sicut scriptum est: omnes resurgimus, sed non omnes inmutabimur. et ne quisquam putet non iustis inmutationem istam promitti, sed potius iniustis, et eam existimet esse poenalem, sequitur et dicit: et mortui resurgunt incorrupti, et nos inmutabimur. quicumque ergo mali sunt, sic ordinati sunt, quia et unusquisque sibi et omnes inuicem sibi nocent. hoc enim adpetunt, quod perniciose diligitur et quod eis auferri facile potest; et hoc sibi auferunt inuicem, quando se persequuntur. et ideo cruciantur, quibus auferuntur temporalia, quia diligunt ea; illi autem, qui aufe
Abbreviated transcription (Latin):
Hectu senimillius quibaptiratur. refectũ semꝑ cẽdeb& & diui¬
nihodoris nectare : & spiritaliunctione delibutũ. Vnde ptiã
his quibaptitandi sunt pectus deoleo et scapula tanguntur.
ut illius olei scĩ silic& sps unctionẽ liniti dequo apłs ait. sic̃
unctio eius doc& nos de omnibus. ante & retromuniti Idẽ
contra omnia ꝓspera siue aduersa sintcircũspecti. &
cglestiũ ammaliũ imitatione. Ante & retro plenis untocu¬
lis idest in p̃teritũ & futurũ respicientes salutis suȩ cus¬
todiam non amit tant: Tangitur enis pectus. uitũ dd
ueni& me. Idestanteriora ut beneuelint. Posteriora
nefrustrauellint. Bencaut̃ uelle& ꝑficere ab conobda¬
Et qm̃ cordis nomine. sȩpemens designatur. sicut estillutd
in toto cor demeo exquisi uite Et inolei nomine intelligit᷑
unctio scĩ sps siueo pera luminis & miscđȩ cordis locus
unctione utrũq: munitur. Id est anterius & posterius. ut

Expanded text:
ectus enim illius qui baptizatur refertum semper esse debet, et diviectus enim illius qui baptizatur refertum semper esse debet, et divini odoris nectare et spiritali unctione delibutum. Unde et etiam his qui baptizandi sunt, pectus de oleo, et scapulae tanguntur, ut illius olei sancti videlicet spunctio ejus docet nos de omnibus , ante et retro muniti, id est contra omnia prospera sive adversa sint circumspecti, et coelestium animalium imitatione ante et retro pleni sint oculis, id est, in praeteritum et futurum respicientes salutis suae custodiam non amittant. Tangitur eis pectus, ut cum Davuatur me . Id est anteriora, ut bene velint; posteriora, ne frustra velint. Bene autem velle et perficere ab eo nobis dactum. Et quoniam in cordis nomine saepe mens designatur, sicut est illud. In toto corde meo exquisivi te , et in olei nomine intelligitur unctio sancti Spiritus, sive opera luminis et misericordiae, cordis locus unctione utrimque munitur, id est anterior et posterior, et
Abbreviated transcription (Latin):
similes seđłm eugłm uiro sapienti quic dificauit domũ
suã sup̃ petrã. & spiritaliauditu. sẽꝑ spiritalia aus¬
cultent. Vt cũ dauid dicere possint ÷ Audiã quidlo
hi curẽ ego aut̃ ñ c̃tradico. retror sũñ abii Vtiquae
spiritalit̃ dicuntur. spiritalit̃ audientes: Ad spiri
quȩruntur & ꝑ auriũ nom̃ interioris hominis audit
designatur insacro & eni eloquio plerũq ꝑmẽbracor¬
poris spiritales ammȩ uirtutes intelliguntur: Qua
ergo diuinitas hominẽ assumens quoddã exconexio¬
ne duarũ subs tantiarũ. inuna dĩ fliũ ꝑsonacolliriũ
fecit: Vndegenus hum inũ quod cȩcũ aprimisparenti¬
bus natũ erat iillumin ar& . non abres puto aures tan¬
guntur & nares. ut qui ex puens linguã mutitetige¬
rat. & sputo lutũ fecerit & oculos cecinat a peruerat.
Nunc ꝑminis teriũ sacerdotũ & auditũ spiritalem
his quibaptirandis tribua & recte loquendi. Id est
onv xp̃i hodorẽ capiant aperiat: Co¬

Expanded text:
m Evangelium viro sapienti, qui aedificavit domum suam supra petram , et spiritali auditu semper spiritalia auscultent: ut cum David dicere possint: Audiam quid loqhi aurem, ego autem non contradico, retrorsum non abii ; ut quae spiritaliter dicuntur spiritaliter audientes, ad spiritquaeruntur, et per aurium nomen interioris hominis auditus designatur. In sacro etenim eloquio plerumque per membra corporis spiritales animae virtutes intelliguntur. Quia ergo divinitas hominem assumens, quoddam ex connexione duarum substantiarum in una Dei filii persona collyrium fecit, unde genus humanum quod caecum a primis parentibus natum erat illuminaret, non ab re sputo aures tanguntur et nares, ut qui expuens linguam muti tetigerat, et sputo lutum fecerat, et oculos caeci nati aperuerat, nunc per ministerium sacerdotum, et auditum spiritalem his qui baptizandi sunt tribuat, et recte loquendi, id est Christi odorem capiant aperiat.
Abbreviated transcription (Latin):
nos qui baptisini sacramentũ iã ꝑcepimus. anteo culos ponere
debemus pactũ qđ cũ dõ in baptismatesit. unde cibrenun¬
tiatur satanȩ &operibuscius. & pompiseius. Quod pac¬
tum tun cirritũ fit. si aut infide quis ꝑ manenido uitiis
autafide ex orbitando idolorũ cultibus aut heresũ erro¬
ribus subdatur:¬
ui aigitur pactiones credentiũ cẽduas. Vnã in quare¬
nuntiatur diabolo & pompis eius & omnibus operibus eius
Alterã qua se credere confitentur in patrẽ & filiũ & spm scm̃
temerate cus todire possint: Illius adiutorium sẽꝑ quȩ¬
rere. quibaptis misa cramentũ ad salutẽ humanigeneris
contulit Cuius mrsteriũ & inueterites tamento ꝑmor

Expanded text:
nos qui baptismi sacramentum jam percepimus, ante oculos ponere nos qui baptismi sacramentum jam percepimus, ante oculos ponere debemus pactum, quod cum Deo in baptismate fit, ubi abrenuntiatur Satanae et operibus et pompis ejus, quod pactum tunc irritum fit, si aut in fide quis permanendo vitiis, aut a fide exorbitando idolorum cultibus, aut haeresum erroribus subdaturconstat, pactiones credentium esse duas, unam in qua renuntiatur diabolo et pompis ejus, et omnibus operibus ejus, alteram qua se credere confitentur in Patrem, et Filium, et in Sptemeratae custodiri possint, illius semper adjutorium quaerere, qui baptismi sacramentum ad salutem generis humani contulit, cujus mysterium et in Veteri Testamento per
Abbreviated transcription (Latin):
monstrat c̃ũdicit: Ute quio pa lentiestis insion &
considitis in montes amariȩ obitimatos capitapopũ¬
lorum Ingredientes pompatiae domũ isrt. Sed&
psicomachia ubiait Pompa obstentatrix uanis plen¬
dorisiinani exuiturnodata peplo. Quã uisergo om¬
nepeccatũ suꝑbia dicipos sit: qui aquandoquis pec¬
cat: dõ peccape qui prohibit contrahire uide tur
Aliud tamen est desidiose aliud malitiose aliud
scienter. aludignoranter. Aliud pie legent̃. Alud
arroganter peccare : Quolib& aut̃ modo quis peceit
sipenitere contepnit. In magnũ suꝑ biȩ seliara thrũ
inmergit. De quo nonnisi ꝑ confes sionem peccatorũ suorũ & emer¬
dationẽ morũ & salutaris pęnitentiȩ ãdminiculũ egredi pͥotes
Duobus enĩmodis. homodõ suꝑbit. cum aut prȩceptis cius
in oboediens existens. eaquȩ prohibita sunt cõmittit : aut cõmis¬
sa penitere neglegit. Vnde siuchi quibaptitandi sunt siue

Expanded text:
monstrat, cum dicit: « Vae qui opulenti estis in Sion, et monstrat, cum dicit: « Vae qui opulenti estis in Sion, et confiditis in monte Samariae: optimates capita populorum ingredientes pompatice domum Israel . » Sed et Psychomachiae, ubi ait: Pompa ostentatrix vani splendoris inani Exuitur nudata peplo. Quamvis ergo omne peccatum superbia dici possit, quia quando quis peccat, Deo, qui peccare prohibuit, contraire videtur, aliud tamen est desidiose, aliud malitiose, aliud scienter, aliud ignoranter, aliud negligenter, aliud arroganter peccare, quolibet autem modo quis peccet, si poenitere contemnit, in magnum se superbiae barathrum immergit, de quo non nisi per confessionem peccatorum suorum et emendationem morum et salutaris poenitentiae adminiculum egredi potest. Duobus enim modis homo Deo superbit: cum aut praeceptis ejus inobediens existens, ea quae prohibita sunt committit, aut commissa poenitere negligit; unde sive hi qui baptizandi sunt, sive
Abbreviated transcription (Latin):
brenunture tiamoperibuseius quia opera illius
contrarias operib: saluatoris. Et quia ille armissu¬
is id ẽ uinis gemus humanũ sibi subiecit. dñs armis
sius. ide uir tiitibus illũ debellauit. In illius enĩ mili
inistiusmilitia. idẽ uirtutibus. accepimꝰ uitã ȩternam
Septẽ itaq principaliauitia quibus diabolus genus hu¬
manũ infestat non in congrue operasatanę dicerepos¬
sumus : quibus opponuntur septẽ principales uirtu¬
tes quȩ opera sunt proculdubio salutaria. Nec mi¬
nus interea pompiscius abrenuntiat᷑ quȩ utiq ope¬
in sunt satangi sedideo quasidis cerniuidertur
accteris operibuscius. qui ameis suꝑbia cuius ille
auctorest etquȩ eũ driecit: quodã modo designat᷑:
Pompȩigitur eius sunt ambitio. arrogantia. uana
gła & ceterahuius modi quȩ defonte suꝑ biȩ ꝓcedere
dino scuntur: Pompaenĩ ambitionẽ siue iac tantiã
& his similia intelligiaedere ꝓpheticus sermo deu¬

Expanded text:
brenuntiatur etiam operibus ejus, quia opera illius contraria sunt operibus Salvatoris. Et quia ille armis suis, id est vitiis, genus humanum sibi subjecit, Dominus armis suis, id est virtutibus, illum debellavit. In illius enim militin istius militia, id est virtutibus, accipimus vitam aeternam. Septem itaque principalia vitia, quibus diabolus genus humanum infestat, non incongrue opera Satanae dicere possumus; quibus opponuntur septem principales virtutes, quae opera sunt procul dubio salutaria, nec minus interea pompis ejus abrenuntiatur, quae utique opera sunt Satanae, sed eo quasi discerni videntur a caeteris operibus ejus, quia in eis superbia, cujus ille auctor est, et quae eum dejecit, quodammodo designatur. Pompae igitur ejus sunt ambitio, arrogantia, vana gloria, et caetera hujuscemodi, quae de fonte superbiae procedere dignoscuntur. Pompam enim, ambitionem sive jactantiam, et his similia, intelligi debere propheticus sermo de
Abbreviated transcription (Latin):
tur sathanȩ &omnib: operibuseius. & omnib: porꝓis
enuis Quã abrenuntia tionẽ recte confessio scg̃tri¬
mitatis sequitur ut ubi ab undauit petca tum suꝑ¬
abund& gratia. & abi conꝓutruit iugũ diabolia
facieunctionis sp̃s scĩ. Adueniat iugũ illius quidyx̃
Disciteame qui a mitissũ & humiliscorde. & mnueni¬
etis requiẽ animabus ur̃is lugũ enĩmeũ suaueest.
& onusincũ leue. Satanş enĩ quia diabolus nuncu¬
patur asidelibus abrenuntiatur : llid nõ saluato¬
ri liberius seruiatur. Quia iuxta dñi uocẽ ne¬

Expanded text:
omnibus operibus ejus, et omnibus pompis ejus. Quam abrenuntiationem recte confessio sanctae Trinitatis sequitur, ut ubi abundavit peccatum superabundet gratia, et ubi computruit jugum diaboli a facie unctionis Spiritus sancti, adveniat illius jugum qui dixit: Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis et onus meum leve . » Satanae enim, qui et diabolus nuncupatur, a fidelibus abrenuntiatur, ut Domino Salvatori liberius serviatur, quia juxta ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
cicorde ad fidẽ uerã uenientibus uitȩ sucramenta pti¬
antur : Qulbus utaptiores inueniantur baptismatis
suoramento et eorũ fides ꝓbabiliorsit. quȩdã fiunt
corporalit̃ quȩ spiritu ligustu degustata. misticũ qnuid
uiares ut xpm̃ modor ẽ unguentorũ sequantur & di¬
cant: Traeme posfecurremus: Et cũ paulo ꝓfite an¬
turdicentes xp̃i bonꝰ ł odor sumꝰdõ & illius mẽbra ef¬
ficiantur cuidicitur. & hodor uestimentorũ tuorũ
suꝑ omiã a romata: Quẽ hodorẽ tunc benchaberepo¬
terunt . sicũ mariaquȩ int̃p̃tatur domina siuenllu¬
unguenti. hoc ẽ saerȩ fidei puritatẽ. & bongoperatio¬
nis ex er citiũ. & unguant pedesihũ a postolexũ ui¬
delic& monita cõplentes uł p̃dicatorũ quorũ lib& ꝑ
quos xpa inambulat. & domꝰ mundus uidelic& siue
uniuersitas scȩ ȩclȩ corũ bonaopinione. quasi quo
dã & suauihodore repleatur: & qui aplerũq: ho¬
doris suauitas & diuersa timiamata. dissolutis &a

Expanded text:
ci corde ad fidem veram venientibus, vitae sacramenta impertiantur. Quibus ut aptiores inveniantur baptismatis sacramento, et eorum fides probabilior sit, quaedam fiunt corporaliter, quae spiritali gustu degustata mysticum quid Nares, ut Christum in odore unguentorum sequantur et dicant: Trahe me, post te curremus , et cum Apostolo profiteantur dicentes: Christi bonus odor sumus Deo , et illius membra efficiantur cui dicitur: Et odor vestimentorum tuorum super omnia aromata . Quem odorem tunc bene habere poterit, si cum Maria, quae interpretatur domina sive luunguenti, hoc est sacrae fidei puritate et bonae operationis exercitio, ungant pedes Jesu, apostolorum videltus inambulat, et domus, mundus videlicet sive universitas sanctae Ecclesiae, eorum bona opinione, quasi quodam dulci et suavi odore repleatur. Et quia plerumque odoris suavitas et diversa thymiamata dissolutis et
Abbreviated transcription (Latin):
non p̃sumat quȩ facultatib ȩccłe cõparauerit uende
re uł quasicdcasũ dĩ tradere. rusi ad eccłam cuiusꝑ
Imbiaritate in debita mulierũ secustodiant prbi. sic
sepissime in t̃ diximus et interdicimus. quuł ad contume¬
liã nram laiciꝰ mepeunit. utsicui dentercũ testibus
rint. caballũ & cappã inde eis habereliceat. Qua¬
propt̃ si ali hincprłu sedetalibus non cauerint: qui¬
a diuinũ nomiment iudicar̃. temporalẽ illis inue¬

Expanded text:
non praesumat qunon praesumat qu ad casam Dei tradere, nisi ad ecclesiam cujus familiaritate indebita mulierum se custodiant presbyteri, sicut saepissime interdiximus et interdicimus: quia ad contumeliam nostram laici me petunt, ut si evidenter cum testibus, rint, caballum et cappam inde eis habere liceat. Quapropter si abhinc presbyteri se de talibus non caverint, quia divinum non timent judicium, temporalem illis inve
Abbreviated transcription (Latin):
rit uł quot curpius est. tales mulierẽ ibihabuerit
quilanificiũ suũ exerceant & curã domusagant &
ad cadẽ loca prbt incongrue recurrerit. frequenta¬
uerit uł manserit qm̃ contradecreta canonũ horma¬
lũ agitur aquib ꝑ petraturꝰ quia sicut nec suo ita nec
ceredeh& Multominus aut̃ fraudẽ facere defaculta¬
tibus ecclesiasticis. qm̃ hoc agere sacrilegiũ est & parer¬
menananiȩ & saphirȩ atq iudȩ furis quisacras obla¬
tiones quȩ adusus sideliũ acpauperũ mit tebantur as¬
por tabat & furabat. Nam aliud est sinedispendio ecl
amics uł parentibi: pauperib: autquibi lib& ne es tuo¬
sisex caritate cũ mensura & ratione subuenire uł ad¬
utoriũ ferre. Etaliudeũ destruotioneȩedȩ ułdis si¬
patione facultacum ȩcclosias ticarũ. quasi furtim quȩ
tumimpendi carnaliũ carnalit̃ usib: sine diuino res¬
pectum seruire. Et denichilbabetb ꝓmotus prbt.

Expanded text:
rit, vel quod turpius est tales mulieres ibidem habuerit, rit, vel quod turpius est tales mulieres ibidem habuerit, quae lanificium suum exerceant, et curam domus agant, et ad eadem loca presbyter incongrue recurrerit, frequentaverit, vel manserit: quoniam contra decreta canonum hoc malum agitur a quibus perpetratur; quia sicut nec suo, ita neccere debet, multo minus autem fraudem facere de facultatibus ecclesiasticis: quoniam hoc agere sacrilegum est, et par crimen Ananiae et Saphirae, atque Judae furis, qui sacras oblationes, quae ad usus fidelium ac pauperum mittebantur, asportabat et furabatur. Nam aliud est sine dispendio ecclesiae amicis vel parentibus pauperibus, aut quibuslibet necestuosis, ex charitate cum mensura et ratione subvenire, vel adjutorium ferre, et aliud cum destructione ecclesiae, vel dissipatione facultatum ecclesiasticarum, quasi furtim, imo tum impendi, carnalium carnaliter usibus sine divino respectu inservire. Et de nihil habentibus promotus presbyter
Abbreviated transcription (Latin):
triũ fideliũ studios e & diligenter diuidantur. & ut
gulos annos :quid inde ꝓfecerit inecła
Ut matricularios habeat iux taqualitatẽ loci non
bubulcos aut porcarios. sed pauperes nac debiles. & de
eodem dominio nisi forteipseprbt habeat fratre auta¬
liquẽ ꝓpinquũ debilem. aut pauꝑrimũ quideeadem
decima sus tententur. soliquos aut propinquos siux¬
ta sehabereuoluerit de sua portione uestiat atq
nues tigandũ similit̃ sinichilpa trimonu habens
quando prouectus ẽ ador dinẽ ecelisi asticũ. posteaeme¬
bertib ꝓmotus ẽ eẽ debent iuxta canonic & auctorita¬
tis decretum:
Inquirendium si occasione huius prȩcedents capituli
aliquis prborũ abhipac dereditibus ced uł oblationib
uacuotis fidelium aleno nomeneheres comparauer it &ibi
structuras fecrit ul quȩ ad ecłam ꝑtinent ibidem¬
collo cauerit. & mulierũ frequen tation ẽ ibi fieriꝑ mise¬

Expanded text:
trium fidelium studiose et diligenter dividantur: et uttrium fidelium studiose et diligenter dividantur: et utgulos annos quid inde profecerit in ecclesia. XVII. Ut matricularios habeat juxta qualitatem loci, non bubulcos aut porcarios, sed debiles et pauperes, et de eodem dominio. Nisi forte ipse presbyter habeat fratrem, aut aliquem propinquum debilem, aut pauperrimum, qui de eadem decima sustentetur: reliquos autem propinquos, si juxta se habere voluerit, de sua portione vestiat atque Investigandum similiter, si nihil patrimonii habens, quando provectus est ad ordinem ecclesiasticum, postea emebentibus promotus est, esse debent juxta canonicae auctoritatis decretum. XIX. Inquirendum, si occasione hujus praecedenti capituli aliquis presbyterorum abhinc de reditibus ecclesiae, vel oblationibus ac votis fidelium, alieno nomine res comparaverit, et ibi structuras fecerit, vel quae ad eccollocaverit, et mulierum frequentationem inibi fieri permise
Abbreviated transcription (Latin):
quando abliuntur uasa al taris autos ułmanus post
ꝑceptio nẽ sacrȩ cõmumonis. aut supse prbt proprus
manibus autdiaconus. aut subdia conus eius lau&
primocorporale:
uometallosit calix & patena aut quadiligentia
cus todiuntur. ausi habeat pixidem ubi congrue possit
recondi sacra oblatio reseruanda adiuaticũ m firmis
dattõmunionẽ cuiquã laico ad deferendũ indomũ suã
causacuius lib& in firmi
Si hab& clericũ qui posit tenerescolã. aut legere eplam
aut canercua leat ꝓutne cessariũ sibiuide tur
nues tigandum nichil hominus delum paribi ęcłş aut
quot cerarios habeat ipse titulus
nitatis inquie tudine:
Q uome tullo habeant᷑ ibidem signa:
Tiatriũ habeat munitũ aut sicellã propriã habeat
iux taeccłam. aut si suspitiosa incircuitu hostiola sunt
Utex decimis quat tuor portiones siant iux tamsti¬
tutionẽ canonicã. & ipsȩ sub testimonio duorũ aut

Expanded text:
quando abluuntur vasa altaris, aut os vel manus post quando abluuntur vasa altaris, aut os vel manus post perceptionem sacrae communionis. Aut si ipse presbyter propriis manibus, aut diaconus, aut subdiaconus ejus, lavet primo corporale. VIII. Quo metallo sit calix et patena, aut qua diligentia custodiantur, aut si habeat pyxidem, ubi congrue possit recondi sacra oblatio reserunda ad viaticum infirmis. dat communionem cuiquam laico ad deferendum in domum suam causa cujuslibet infirmi. XI. Si habeat clericum qui possit tenere scholam, aut legere epistolam, aut canere valeat, prout necessarium sibi videtur. XII. Investigandum nihilominus de luminaribus ecclesiae, quot cerarios habeat ipse titulus.nitatis inquietudinem. XIV. Quo metallo habeant ibidem signa. XV. Si atrium habeat munitum, aut si cellam propriam habeat juxta ecclesiam, aut si suspiciosa in circuitu ostiola sint. XVI. Ut ex decimis quatuor portiones fiant juxta institutionem canonicam, et ipsae sub testimonio duorum aut
Abbreviated transcription (Latin):
tã suscipiat. sicutide epo canonica deereuit aucto¬
ritas. Vt qui ꝑ ambitionẽ maiorẽ ciuitate appetierit
& illã ꝑ datquã tenuit. & illa nequaquã obtineat
gunda sunt amagistris & decanis prbis ꝑsingulas
etrenuntiandũ ẽ nobis. qualit̃ obseruentur & custo¬
nquir endumin qua uilla aut cuius lib& sci hono
Sihabeat mansum habentẽ bunnuaria xii. prec
tinaut si habeat mancipia uior
Quotimansos habeat in sua parrochia ingenꝰł & seruł
Qualia sint indumenta altaris quotnoua & queruietusta
qualit̃ nitida. quo me tallo sint capsȩ & cruces cooperte
aut sidiligen t̃ reconditȩ sint reliquiȩ maltari. aut sup¬
sȩcapsę seris munite sint
uos & quot libros. habeat. aut sibenesin recitati
Qualia aut quot sacerdo taliaues timenta habeat. &
qualit sint ninda autmnitido lo cocollo centur:
labeat locũ preparatũ uhiefsundi possitaqua

Expanded text:
tam suscipiat, sicuti de episcopo canonica decrevit auctotam suscipiat, sicuti de episcopo canonica decrevit auctoritas, ut qui per ambitionem majorem civitatem appetierit, et illam perdat quam tenuit, et iganda sunt a magistris et decanis presbyteris per singulas et renuntiandum est nobis qualiter observentur et customus. I. Inquirendum in qua villa, aut cujuslibet sancti honore, II. Si habeat mansum habentem bunnuaria duodecim, tinetur, aut si habeat mancipia quatuor. III. Quot mansos habeat in sua parochia ingenuiles et seIV. Qualia sint indumenta altaris, quot nova et quot vetusta, qualiter nitida: quo metallo sint capsae et cruces coopertae, aut si diligenter reconditae sunt reliquiae in altari: si ipsae capsae seris munitae sunt. V. Quos et quot libros habeat, aut si bene sint recitati. VI. Qualia aut quot sacerdotalia vestimenta habeat, et qualiter sint nitida, aut in nitido loco collocentur. VII. Si habeat locum praeparatum, ubi effundi possit aqua
Abbreviated transcription (Latin):
adhomicidia & hodia & dissensiones accideresolent:
ad copenitus interdicimus ut qud decȩ̨tero hocage
p̃sumpserit si prot fuerit uł qui lib& dericus gradu
priuetur: Silaicus est. uł femina: ab eccłausq ad
satis factionẽ separetur Conuentus aut̃ taliũ con¬
fratrũ. sinccesse fuerit ut simul conueniant ut sifor¬
tealiquis contraparẽ suũ discor diã habuerit quem
in ereligionssconueniunt & postdebitas ammonitio¬
nes : quiuo luer it culogias a prbo accipiant et panẽ
tantũ frangentes. singuli singulos biberes accipi¬
ant. et nichilam plius contingere presumant. & sic
unus quisq: a suacũ benedictione dm̃redeat
Itsi quilib& prborũ defunctus fuerit : uicinus
prbt apud senorẽ scłarẽ . nulla precatione uł ali¬
quoex enio eccłam illã obtineat que titulus ꝑ secans¬
tansantea extitit. sedneq capellã si pe consultu
nrõ : Quodsi fecerit. di finitã sententiã sibi prola¬

Expanded text:
ad homicidia et odia et dissentiones accidere solent, ad homicidia et odia et dissentiones accidere solent, adeo penitus interdicimus ut qui de caetero hoc agere praesumpserit, si presbyter fuerit, vel quilibet clericus, gradu privetur, si laicus, vel femina usque ad satisfactionem separetur. Conventus autem talium confratrum, si necesse fuerit ut simul conveniant, ut si forte aliquis contra parem suum discordiam habuerit, quem stianae religioni conveniunt, et post debitas admonitiones, qui voluerint eulogias a presbytero accipiant, et panem tantum frangentes, singuli singulos biberes accipiant, et nihil amplius contingere praesumant, et sic unusquisque ad sua cum benedictione Domini redeatsi quilibet presbyterorum defunctus fuerit, vicinus presbyter apud seniorem saecularem nulla precatione, vel aliquo exenio, ecclesiam illam obtineat, quae titulus per se constans antea exstitit, sed neque capellam, sine consultu nostro. Quod si fecerit, diffinitam sententiam sibi prola
Abbreviated transcription (Latin):
ttq redionẽ ꝑtin& : ultra aut nemo neq sacerdos. neati
dolis quis quã in parrochianrã ꝓgrediaudeit. Idestioro¬
nobsequio religionis coniungantur: llidelica inobla¬
tone inluminaribus. In oratonibus maitus. In exe¬
isde functorũ: Inhelemosinis & ceteris pietans afficiis.
lta ut qui candelã offerreuoluerint. siues patiabiter
siue generalit̃. aut ante missã autint̃missã antequa
cuangłm legatur ad altaredeferat: Oblationẽ aut uin
tantũ modo oblatã & offertoriũ psuisq omnibus eor¬
iunctis & familiaribus offerat ꝰ Siplus deuino uolue¬
rit: mbut ticulã uł cannã aut plures oblatas aut
an temissam aut postmissã prboułminis troillius tri¬
buat. undepłs inhelemosina & benedictione illius
culogias accipiat. uł prbt suplementũ aliquod habeat
Pastos aut̃ & cõmessationes quas diuina auctoritas ue¬
tat ubi & griuedines et indebitȩ exactiones et turpes
aginanes lȩtitiȩ &rixȩ sepeȩtiã sicut exꝑtisumus usq

Expanded text:
: ultra autem nemo neque sacerdos, neque fidelis quisquam, in parochia nostra progredi audeat. Id est in omni obsequio religionis conjungantur: videlicet in oblatione, in luminaribus, in oblationibus mutuis, in exsequiis defunctorum, in eleemosynis, et caeteris pietatis officiis: ita ut qui candelam offerre voluerint, sive specialiter, sive generaliter, aut ante missam, aut inter missam antequam Evangelium legatur, ad altare deferant. Oblationem autem, unam tantummodo oblatam, et offertorium pro se suisque omnibus conjunctis et familiaribus offerat. Si plus de vino voluerit in butticula vel canna, aut plures oblatas, aut ante missam aut post missam presbytero vel ministro illius tribuat, unde populus in eleemosyna et benedictione illius eulogias accipiat, vel presbyter supplementum aliquod habeat. Pastos autem et comessationes, quas divina auctoritas vetat, ubi et gravedines, et indebitae exactiones, et turpes ac inanes laetitiae et rixae, saepe etiam, sicut experti sumus, usque
Abbreviated transcription (Latin):
ualeat e orationes missarũ apostolũ quoq & euan¬
gilsẽ ueneległre possit: Esalmorũetiã uerba & dis¬
tne tones ragulariter ex cordecũ canticis consue tude¬
marus ꝓnuntiaresciate Nec non & sermo ie sui at han¬
su defide cuius initiumest: Quicũq uult saluus ee me¬
morie quisqr eomend&. & sensumillius intellegat & ue¬
bistẽmunibus enuntia requeati

Expanded text:
uoque et Evangelium bene legere possit: Psalmorum etiam verba et distinctiones regulariter, et ex corde, cum canticis consuetudinariis pronuntiare sciat. Nec non et sermonem Athanasii de fide, cujus initium est: Quicunque vult salvus esse, memoriae quisque commendet, et sensum illius intelligat, et verbis communibus enuntiare queat.
Abbreviated transcription (Latin):
pus ex uirgine idẽ dĩ filius as supserit. ut quierat in diui¬
intate dĩ patris filius. Ipse fuctus sit inhumanitate
hominis matris filius Credantȩ tũ cũ descendis seril¬
timo tepr proredep̃tio nemundia patre: quinũ quã de siit
es sea patre. et hominẽ uerũ factũ ut humanũ genus ho¬
moliberar& : ut ipsequi absq: initio ae tormtateꝰ cũpatre
hominẽ susceperit. & uerbũ caro factũ sit assumendo
humanitatẽ non ꝑmutando diumi tatẽ .I Gredant ȩ¬
tiã cũ ꝑtulissi passionẽ & mortẽ : noninuir tute diluni¬
tatis sed ininfirmitate humanitatis. Mor tuũ uera
carnis mortiꝓesurrexisse uera carnis resurrectiono
& resurrectionesua spemnobis resurrectionqs contu¬
carne. Cred antȩtiã cũ meodc̃ aorpore quod d euirgine
as sup̃sit & passionẽ sustinint & resur rexisse ascen dis
semcelũ & ineodẽ & mincesse & adiudiiũ uenturũ es se

Expanded text:
pus ex virgine idem Dei Filius assumpserit, ut qui erat in divinitate Dei Patris Filius, ipse factus sit in humanitate hominis matris Filius. Credant etiam eum descendisse ultimo tempore pro redemptione mundi a Patre, qui nunquam desiit esse cum Patre, et hominem verum factum, ut humanum genus homo liberaret. Et ipse qui absque initio aeternitatem cum Patre hominem non permutando divinitatem. Credant etiam eum pertulisse passionem et mortem, non in virtute divinitatis, sed in infirmitate humanitatis, mortuum vera carnis morte, resurrexisse vera carnis resurrectione, et resurrectione sua spem nobis resurrectionis contucarne. Credant etiam eum in eodem corpore quod de Virgine assumpsit, passionem sustinuit, et resurrexit, ascendisse in coelum et in eodem nunc esse, et ad judicium venturum esse
Abbreviated transcription (Latin):
intgridus cadesiusticos. exorcistarũ ȩtiã mmisterium
hab& Sciendũnũq ẽ quia dim exorctatiosit : Illeꝓ
culdubio exoratatur. qui & baptisma ͥ salati fidelium
& omnibus uirtutibus contrarnus est. Illo enĩ exor airito
siue expulso. diuini uerbi condimentũ credentib datur:
accipiunt ut eiusgustt condimentũ sapienti: pcipiant

Expanded text:
inter gradus ecclesiasticos exorcistarum etiam ministerium inter gradus ecclesiasticos exorcistarum etiam ministerium habet. Sciendum namque est quia cum exorcizatio fit, ille procul dubio exorcizatur qui et baptismati, et saluti fidelium, et omnibus virtutibus ejus contrarius est. Illo enim exorcizato sive expulso, divini verbi condimentum credentibus datur.accipiunt, ut ejus gustu condimentum sapientiae percipiant
Abbreviated transcription (Latin):
efficiatur & instraualeat. ut relic toritũ quo creatur:
deseruiebatsoliereatoriseruiat. Si cenim catetum ini in xpm̃
credunt : ut ad huo sula peccata portent. Dequib: puto meuan
& baptitabantur quȩ baptismus enis peccata delereñ pote¬
rat: cate cuminorũ typũ p̃tulis senos cendisunt :
flatunem signacruas sit ut & diabolus fugetur. &xp̃o
habitator erat. Enis uirtute et sacratis simo signo. ꝑmi¬
nisteriũ sacerdatũ exiretogatur. Qui& indiscipulos
suos insufflus se & sp̃smmundos increpas selegatur:
luciã tenebras: Egrediantur tenebrȩ & lux ueraxps
ingrediatur. Qui& inrachariat pice ꝓpt̃ peccatanrã
quȩ incorpore suoportauit. sordida uestimenta habu¬
is selegitur & mcrepans satanam i hir sem heleit scam̃
uidelic& eccłam quȩ c̃ uisio pacis: quã cotidie ꝓꝰ le noua
sermo increpationis siue ceniurationis: Unde & mac¬
tibus apłorũ exorciste fuis seleguntar : & in scũ eccła

Expanded text:
efficitur ut instrui valeat, et relicto ritu quo creaturae efficitur ut instrui valeat, et relicto ritu quo creaturae deserviebat, soli creatori Deo deserviat. Sic enim catechumeni in Christum credunt, ut adhuc sua peccata portent. De quibus puto in Eet baptizabantur, quia baptismus ejus peccata delere non poterat, catechumenorum typum praetulisse noscendi sunt. Iflationem signum crucis fit, ut et diabolus fugetur, et Chrhabitator erat, ejus virtute et sacratissimo signo per ministerium sacerdotum exire cogatur, qui et in discipulos suos insufflasse, et spiritus immundos increpasse legitur. luci ad tenebras , egrediantur tenebrae et lux vera Christus ingrediatur. Qui et in Zacharia typice propter peccata nostra, quae in corpore suo portavit, sordida vestimenta habuisse legitur . Et increpans Satanam, Hierusalem elegit, sanctam videlicet Ecclesiam, quae est Visio pacis, quam quotidie prole nova njurationis. Unde et in Actibus apostolorum exorcistae fuisse leguntur, et sancta Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
baptit andiaduentebant inser uebantur & do cebantur abeis
& instructi& docti desacramenio baptis matis & deceteris re¬
gulis fadẽ accipiebant sacra sentorns ceriũ lapusmaus.
stimus inxpoihũ inmor teipsits baptitati sumus  inqͥli
uerbis os tenditur. non cosignoras se facramenn baptis ma¬
tis arliana quibaptitabanturꝰ sas & ut coñs nomuteuq:
ait ltebaptitate. sedite eloecte om̃sg cenes haptir antes
cos ut nos sepossimus. primũ insiruere & doccre deberũ
quibaptitanđẽ. & postcabaptitare. Inftanti sengo &
audientes & cathecumini fiuntu suonquomta dem
te & instrui & daceri possint. sedut antinuus mos serue t᷑
quo apłi eos quos baptitaturierant. priũ docebant & ins
trucbant sicut iam dic tum est: QUIDSIT CATEEUMID
atecum inus aut. audiens siut ins tractus int̃p̃tatur:
Genus enĩ humanũ audit & instruit᷑. antequã ad baptis inũ
unius ueridĩ cultũ : modo ꝑsacerdo tũ mr̃sterrũ. & audiens

Expanded text:
baptizandi adveniebant, instruebantur et docebantur ab eis, et instructi et docti de sacramento baptismatis et de caeteris regulis fidei, accipiebant sacrosanctum mysterium baptismatis. in morte ipsius baptizati sumus ? In quibus verbis ostenditur, non eos ignorasse sacramenti baptismatis arcana qui baptizabantur. Sed et Dominus non utcunque ait, Ite, baptizate; sed, Ite, et docete omnes gentes, baptizantes eos . Ut nosse possimus, primum instruere et docere debere eum qui baptizandus est, et postea baptizare. Infantes ergo et audientes et catechumeni fiunt, non quo in eadem aetate et instrui et doceri possint, sed ut antiquus mos servetur, quo apostoli eos quos baptizaturi erant primum docebant et ebant, sicut jam dictum est. II. Quid sit catechumenus. Catechumenus autem audiens, sive instructus interpretatur. Genus enim humanum audit et instruitur antequam ad baptismum unius veri Dei cultum: modo per sacerdotum ministerium et audiens
Abbreviated transcription (Latin):
nendo primã. Tertiã. sextã. nonãq ꝑsoluat. Iratam̃
ut postea oris cõpetentibus iux tapossililitatẽ. auta se.
aut ascolastics publiae cõpleatur Deindeꝑ nactismis sa¬
rũ sollepnis & fes si siirmis uisitatis adopusrurale et td¬
sibi cõpetit ex eat ieiunus. ut iterũ necessita tbus peregri¬
norũ ospitũ siuediuersorũ cõmeantiũ: Infirmorũ quoq
atq de functorũ suc currerepossit usq ad statuta brã ꝓ

Expanded text:
rimam, tertiam, sextam, nonamque persolvat: ita tamen, ut postea horis competentibus, juxta possibilitatem, aut a se, aut ab scholasticis publice compleatur. Deinde peractis missarum solemniis, et fessis infirmis visitatis, ad opus rurale, et qsibi competit, exeat jejunus: ut iterum necessitatibus peregrinorum hospitum, sive diversorum commeantium, infirmorum quoque atque defunct
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑgatur & qui uo luerit inuasculis suis pitidis exilla
accipiant. & ꝑmansiones& agr̃os accuneas. suꝑ pesco¬
quoeuangeliũ legit᷑ & finito offirtoro supoblatione
uł certedesuis. prbt conuenient̃ partes incsas habeat
inua senitido et conuenienti : ut postmissarũ sollep̃ia
qui cõmunicareñ fuerint parati culogias omnidiedomi¬
mico & indieb festis ex indeaccipiant. & illa unde eũlog¬
as prbt daturus ẽ. ante in hec uerba benedicat : & sicꝰ
side treuerentia ac grattarũ tuarũ actione sumantaba
salus mentis et cor porislatq contraoms morbos etum uer¬
as cunctorũ inimicorũ insidas ttamentu: ꝑ chiim̃urm¬

Expanded text:
gatur: et qui voluerit in vasculis suis nitidis ex illa accipiant, et per mansiones, et agros, et vineas, super pecoquo Evangelium legitur, et finito offertorio, super oblationem vel certe de suis, presbyter convenienter partes incisas habeat in vase nitido et convenienti, ut post missarum solemnia, qui communicare non fuerunt parati, eulogias omni die Dominico, et in diebus festis, exinde accipiant. Et illa, unde eulogias presbyter daturus est, ante in haec verba benedicat, et sic fide, et reverentia, ac gratiarum tuarum actione sumentibus salus mentis et corporis, atque contra omnes morbos, et universas cunctorum inimicorum insidias tutamentum. Per
Abbreviated transcription (Latin):
qui baptigantur aptsint. & nepreterit a peccata it¬
nintes respiciam retro & ꝓssiciantur statuasalis.
x remmaneant in sensauiexemplo poenesus alios con¬
diant. debentuccipore salẽ sapientię. utquiu ste
cacipum memores sint uxons loth. & sicut heliicas
sabis innis none sterplitatẽ aqu̧ curauit : hramri¬
nũ uerus lieustus dñs nr ihs tp̃s uerbisuis apore flus
dã generis humam sterclitate ad dulcẽ fidei & bono¬
N operũ apore cducit: Cuius fidei firmitus tunc
clure ebuicescit cũ usqui audierat solius dĩ cultum
essetenendagundo sidiens uotatus ẽ Etins triueo¬
porut auore religionis cultu llnde caticum in
uocatus eratc iustutionẽ etexorcitationẽ. & a¬
cepirgustũ dimiuarb tradatur oi symbolumi
prisco habtaiotẽ derebiole sidis ornetur etelcaua
spine incredalitaastiubiẽiuint incipiant in eaue¬
rȩfidei documerta plantari. Eriusenĩ euellen de si
incredulirates scinuitiorũ spme. & posicups antanasu¬

Expanded text:
um apti sint, et ne praeterita peccata iterantes respiciant retro, et efficiantur statua salis, et remanentes insensati exemplo poenae suae alios condiant, debent accipere salem sapientiae, ut quidquid in juxta Apostolum memores sint uxoris Lot. Et sicut Elisaeus salis immissione sterilitatem aquae curavit, ita nimirum verus Elisaeus dam generis humani sterilitatem ad dulcem fidei et bonorum operum saporem perducit. Cujus fidei firmitas tunc jam clare elucescit, cum is qui audierat solius Dei cultum esse tenendum, unde audiens vocatus est, et instrui coeperat de verae religionis cultu, unde catechumenus vocatus estcoepit gustum divini verbi, tradatur ei symbolum, prisco habitatore derelicto fide ornetur, et de qua spinae incredulitatis evulsae sunt, incipiant in ea verae fidei documenta plantari. Prius enim evellendae sunt incredulitatis sive vitiorum spinae, et pos
Abbreviated transcription (Latin):
uestimentis sacerdos ꝓcedat adołm. sed uitra scã illadimin¬
tat adeũ in colloquio diuino rediens Ettuumgabernas
adbibendũ a sacris canoribus ingrediꝓhibeturꝰ scĩ ficata
sacri ministerii necad contingendũ inniundis. quanto
magis inuadimoniũ ex hibere deb& sicutstꝗ hanus scs¬
papi & mar tyr ãscm hilariũ in siuis decre talib docuit.¬
tnemo prboꝵquẽquã in eccła
sepeliat si ne consultuepĩ exceptis huius mod: edumtax¬
ut ꝑsonis quas singilatin & priuatimins hodo designa¬
uiius Nc pro sepeliendis quiddã ex enii exigat. Pextor¬
queat. Siquid aut̃ altariuł eccłe autsibigratis oblatu
suerit. adeuotis quibus lib& cũbenignitate recipere non
inter dicimus :¬

Expanded text:
vestimentis sacerdos procedat ad populum, sed intra sancta illa dimittat, a 63 colloquio divino rediens. Et cui in tabernas ad bibendum a sacris canonibus ingredi prohibetur, sanctificata sacri ministerii nec ad contingendum immundis, quanto minus in vadimonium exhibere debet, sicut Stephanus papa et martyr secundum Hilarium in suis Decreterorum quemquam in ecclesia sepeliat sine consultu episcopi, exceptis hujusmodi duntaxat personis, quas singillatim et privatim in synodo signavimus: nec pro sepeliendis quiddam exenii exigat vel extorqueat. Si quid autem altari, vel ecclesiae, aut sibi gratis oblatum fuerit a devotis quibuslibet, cum benignitate recipere non interdicimus
Abbreviated transcription (Latin):
I.dinem rec̃ciliandi iuxtamodũ sibitiii
canoniae reser uatũ atq unguendi in firmos. Ora¬
tiones quoq eidem neces sitati. competentes
memorit̃ dicat Simili t̃ordinẽ & peȩs in exetiuisu
q agendis de functorũ: N eominus exorciss nos ali¬
dictiones aquȩ  salis

Expanded text:
dinem reconciliandi, juxta modum sibi canonice reservatum, atque ungendi infirmos, orationes quoque eidem necessitati competentes memoriter discat. Similiter ordinem et preces in exsequiis atque agendis defunctorum, nec minus exorcismos et benedictiones aquae et salis
Abbreviated transcription (Latin):
terant uł debebant. quiunius fidei uinculo nectebantur
Pleriq interca uerbum ad breuia tũ ꝑ esauã ꝓphetatum.
in srmbolo& orationedominica intelligiuolunt: In altero
enĩ fidei. in altero p̃cũ continetur integritas. ut & induo¬
decimuerbis duo decim aplorũ doctrina. & in septempe¬
titionibus omnẽ contineatur quicquid ad p̃sentis & futu¬
rȩuite ꝑ tin& dispensationem: Quã uisetiã totius doc¬
trinȩ uerbum dicipossit ad breuiatũ : quia quod prius
lex & ꝓphete continebant inlatitudinep̃ceptorum. ue¬
miens dñs ꝓnuntiauit & dixit. Diliges dnm̃ dm̃ tuum
extoto corde tuo & extota ammatua. & ex totis uiribus
tuis. et preximũ tuũ tũ quã teipsũ. In his duob: manda
tis. totalexpende & ꝓphetȩ In quo cuident̃ ꝓphetas
& legẽ duob sermonibus breuiauit. Hȩc desembolo
& nomine eius dictasint: QUOMODO CREDENDU

Expanded text:
terant vel debebant, qui unius fidei vinculo nectebantur. terant vel debebant, qui unius fidei vinculo nectebantur. Plerique interea verbum abbreviatum per Isaiam prophetam, in Symbolo et oratione Dominica intelligi volunt. In altero enim fidei, in altero precum continetur integritas, ut et in duodecim verbis duodecim apostolorum doctrina, et in septem petitionibus omne contineatur quidquid ad praesentis et futurae vitae pertinet dispensationem. Quamvis etiam totius doctrinae verbum dici possit abbreviatum, quia quod prius lex et prophetae continebant in latitudine praeceptorum, veniens Dominus pronuntiavit et dixit, Diliges Dominum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex totis viribus tuis, et proximum tuum tis tota lex pendet et prophetae . In quo evidenter prophetas et legem duobus his sermonibus breviat. Haec de Symbolo et nomine ejus dicta sint. VII. De credu