comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abb̃i. Er̃. S. suppͥor sc̃i Pancͣcii
⁊ humił Conuentꝰ eiꝰdem Loci salutem.
⁊ tam deuotam qͣm debitam cum ho¬
nore debito obedĩam. Qua tͣnslato
uen̾abili pr̃o dño . H. quõdã pͥore
nr̃o. ad opꝰ aiꝰ monast̾ium. ad huc
simꝰ destitiui pastore. latores p̃sentiũ.
illustris uiri dm̃i .W. Com̃. War̃. ad¬
uocati nr̃i. ad uos decreuimꝰ dirigen¬
tos. rogantes uniu̾si ⁊ singłi prẽm pm̃
filii deuotissimi. ut de tali nob̾ ꝓuideatis
pastore. qui uelit ut teneturꝰ tam ꝓd¬
esse. qͣm p̃esse quia uob̃ cedet ad głiã.
qͥcqͥd is quem miłitis ꝓfec̾it ad uͥtut̾e.

Expanded text:
abbati, frater S., supprior Sancti Pancracii, et humilis conventus ejusdem loci, salutem et tam devotam quam debitam cum honore debito obedientiam. Quia translato venerabili patre domino H., quondam priore nostro, ad opus ai? monasterium, adhuc sumus destituti pastore, latores præsentium illustris viri domini W., comitis Warennæ, advocati nostri, ad vos decrevimus dirigendos, rogantes universi et singuli patrem pium filii devotissimi, ut de tali nobis provideatis pastore, qui velit, ut tenetur, tam prodesse quam præesse, quia vobis cedet ad gloriam quicquid is quem miseritis profecerit ad virtutem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinentib sine assensu albatis ⁊ eiusdem eccłie.
nullus homo ad ibi manendum recipictur. eccẽ
⁊ p̃sbiteri eccũium ⁊ ea que ad p̃sbiterium ꝓpͥe
ꝑtinere noscuntur. extra partem nostram spali
nes fidelium. legata. cuniteria. sepulture. ⁊ si
qua sunt alia bñficia. que ad hiꝰ ꝑtinere uide
munia erunt omĩo .i. iusticia. census. decime
tenigia. molendina. furni. agricolationes.
uiee. prata. piscationes aquar̃. ⁊ fanuorũ.
Si ibi fcã fuerint ⁊ si ibi contigerit ficri ex¬
actiones uł q̃stus uł niuidinas. uł mercaitũ.
cõmuna erunt. ⁊ ut b̾uit̾ dicatur: quicqͥd
exiius uł recdditus. de uilla ⁊ terra ⁊ hoĩ¬

Expanded text:
rtinentibus, sine assensu abbatis et ejusdem ecclesiæ rtinentibus, sine assensu abbatis et ejusdem ecclesiæ nullus homo ad ibi manendum recipietur. Ecclesiæ et presbyteri ecclesiarum, et ea quæ ad presbyterium proprie pertinere noscuntur, extra partem nostram specialiter lationes fidelium, legata, cimiteria, sepulturæ, et si qua sunt alia beneficia quæ ad eum pertinere videalesiæ communia erunt omnino: id est, justicia, census, decimæ, terragia, molendina, furni, agricolationes, vineæ, prata, piscationes aquarum et stagnorum. Si ibi factæ fuerint, et si ibi contigerit fieri exactiones vel quæstus, vel nundinas, vel mercatum, communia erunt; et, ut breviter dicatur, quidquid exitus vel redditus de villa et terra et ho
Abbreviated transcription (Latin):
Anomine sc̃e ⁊ indiuidue trinitatis amẽ.
Ego ludouicus dei grã francoꝵ rex tpaliũ
status rerum qͣnto facilius mouetur tan¬
to euidencius nos cõmonet deo pie subici
qui sine motu mou omn̾a. de cuiꝰ uclicioꝵ
ꝓfundissima abisso ꝓdire intelligimus.
qd̾ domus clumaceñ recenti memoria la¬
tissime eflorescens. aluis salutare subsidium
imꝑtiri consueta. Nunc guerris undiq pulu¬
lantib. ⁊ circumqͣ malicia debacante graui¬
ter elidit᷑. ⁊ ꝑ p̾ssure uehementiã. aliunde
salutem rogare coacta nos adũt humiłr postu¬
lans ut ei subueniremus. Ea de causa donnus
stephanus albas oluniateñ. ⁊ conuentus ip̃iꝰ
loci. Nos consociauerunt in uilla que dicitur
sanctus Iangulsus.⁊ in omnib possessionib
ad euisdema uille potestatem ꝑtinentib ⁊ nomi¬
natim uico qui dicit᷑ burgum nouum istis dũ¬
tarat pactionib que subiecte sunt pro arbitrio
nrõ in eadem possessione unaui uł plures ha¬

Expanded text:
nomine sanctæ et individuæ Trinitatis. Amen. Ego Ludovicus, Dei gratia Francorum rex, temporalium status rerum quanto facilius movetur, tanto evidentius nos commonet Deo pie subici, qui sine motu movet omnia, de cujus judiciorum profundissima abysso prodire intelligimus, quod domus Cluniacensis recenti memoria latissime efflorescens, aliis salutare subsidium impertiri consueta, nunc guerris undique pullulantibus et circumquaque malitia debacchante, graviter eliditur et per pressuræ vehementiam aliunde salutem rogare coacta, nos adiit humiliter postulans ut ei subveniremus. Ea de causa, domnus Stephanus, abbas Clun., et conventus ipsius loci nos consociaverunt in villa quæ dicitur Sanctus Jangulfus, et in omnibus possessionibus ad ejusdem villæ potestatem pertinentibus, et nominatim vico qui dicitur Burgum Novum, istis duntaxat pactionibus quæ subjectæ sunt: Pro arbitrio nostro, in eadem possessione unam vel plures ha
Abbreviated transcription (Latin):
ri. ⁊ sigilli nrĩ auctoritate confirinari pre¬
cepinrus. actiun publice aput fontẽ bliau¬
di. anno uerbi incarnati. mͦ. cͦ. lxͦ. ixͦ.
Regni uero nostri. xxͦx .iiͦ. philippi filii
nostri natiuitate. Quiñto. Suber ecian
in scripto nominuis nri karactere. astantib
in palatio nr̃o. Quoꝵ apposita sunt nominq
⁊ signa. Signum comitis theobaldi dapife¬
ri nostri. Signum Guidonis buticularii
Signum mathi camerarii. Signum Ra¬
dulsi constabularii. Data ꝑ manum hu

Expanded text:
ri, et sigilli nostri auctoritate confirmari præri, et sigilli nostri auctoritate confirmari præcepimus. Actum publice, apud Fontem Bliaudi, anno Verbi incarnati M. C. LXIX, regni vero nostri XXXIII, a Philippi filii nostri nativitate quinto. Subter etiam inscripto nominis nostri karactere, astantibus in palatio nostro, quorum apposita sunt nomina et signa. Signum comitis Theobaldi, dapiferi nostri. S. Guidonis buticularii. S. Mathæi camerarii. S. Radu
Abbreviated transcription (Latin):
N nomine sancte ⁊ in diuidue trinitatis amẽ.
Ego ludouicus rex francorum omirib in ꝑ¬
petuum. Regie magnificencie opus esse dig
⁊ ne a dignitate corone in manus alienas
ꝓcessu temporis deueniant: p̃cauere. Not̃
itaꝙ facimꝰ uniuersis tam futuris quam p̃¬
sentib qd̾ rogatu amici ⁊ fidelis nostri uene¬
rabilis uiri stephani clumaceñ albatis. et
tocius ecc̾e. que magnum huiꝰ regni menbꝵ
existit. ⁊ cuuis religio dieb nostris in signe
sanctiratis prebet exemplum. crebra ⁊ petici¬
one dileĩ ac familiaris nr̃i artaldi prioris
de amberta. Eandem eccãm uidelic ambertã
cum omnib appendicus sius in manu et
protectione nostra suscipinus. Recernentes
sub regio ꝑmaneant dñio ⁊ ꝓtectiore. aucto¬
ritate ⁊̃ regia ꝓhibentes: ne alicui here¬
dum nirõꝵ. Aut alii unqͣm hamni liceat
eam aliquo modo ad aliam transferre potesta¬
tem. Qd̃ ut ratum in posterum ⁊ ĩ mobili fir¬
mitate subnxum ꝑmaneat : scripto nota¬

Expanded text:
n nomine sanctæ et individuæ Trinitatis. Amen. Ego Ludovicus, rex Francorum, omnibus in perpetuum. Regiæ magnificenciæ opus esse dignet ne a dignitate coronæ in manus alienas processu temporis deveniant præcavere. Notum itaque facimus universis, tam futuris quam præsentibus, quod rogatu amici et fidelis nostri, venerabilis viri Stephani, Cluniacensis abbatis, et totius ecclesiæ, quæ magnum hujus regni membrum existit et cujus religio diebus nostris insigne sanctitatis præbet exemplum, crebra etiam petitione dilecti ac familiaris nostri Artaldi, prioris de Amberta, eandem ecclesiam, videlicet Ambertam, cum omnibus appendiciis suis in manu et protectione nostra suscipimus; decernentes sub regio permaneant dominio et protectione, auctoritate etiam regia prohibentes ne alicui heredum nostrorum, aut alii unquam homini liceat eam aliquo modo ad aliam transferre potestatem. Quod ut ratum in posterum et immobili firmitate subnixum permaneat, scripto nota
Abbreviated transcription (Latin):
minium uł potestatẽ alicꝰ alt̾i̾us potĩt de¬
uenire. s n᷑obis uł successorib nris de ma¬
nu ꝓpͥa eam alienare. uł tradicione. uł ꝯ¬
nĩdatione. uł aliqͦ mͦ licebit. qd̾ si forte eã
tenere noluerimꝰ in uis ⁊ potestatẽ clumaceñ
eccẽ  integro redigetur. ppositꝰ aũ ibid̾
a nob̾ constitueturꝰ sic tarũ ut in pp̃ositura
uis heditarium penitus excludat᷑. Si quid
infra castellane ip̃ius iinrites ꝑ emptõem
tionis p̃cium de ꝯii soluetur. ħ omina ꝓ
ĩmobili firmitate annotari scripto / ⁊
sigillo nrd̃ muniri fecimꝰ subter in scͥpto
nominis nr̃i karactere. actũ publice
parisius. anno ũbi ĩ carnati. mͦ. cͦ.lxuiͦ.
Regni nri. xxixͦ. philipi filii nrĩ. latalis
anno primo. astantib in palacio nr̃s
Quoꝵ apposita sũt noiã ⁊ signa. P̾ comitis
theobaldi dapiferi nrĩ. ꝑ. Giidonis buti

Expanded text:
minium vel potestatem alicujus alterius poterit deminium vel potestatem alicujus alterius poterit devenire, nec nobis vel successoribus nostris de manu propria eam alienare vel traditione vel commendatione, vel aliquo modo licebit. Quod si forte eam tenere noluerimus, in jus et potestatem Clun. ecclesiæ ex integro redigetur. Præpositus autem ibidem a nobis constituetur, sic tamen ut in præpositura jus hereditarium penitus excludatur. Si quid infra castellaniæ ipsius limites per emptionem tionis precium de communi solvetur. Hæc omnia pro immobili firmitate annotari scripto et sigillo nostro muniri fecimus, subter inscripto nominis nostri karactere. Actum publicæ Parisius, anno Verbi incarnati Mº Cº LXVIº, regni nostri XXIXº, Philippi filii nostri natalis anno primo, astantibus in palatio nostro, quorum apposita sunt nomina et signa: S. comitis Theobaldi, dapiferi nostri. S. Guido
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ constitutus. ⁊ pͥmo ⁊ quociens fuerit ĩ¬
nouatus. uł morte. uł alia ꝯmutatione. Añ¬
qͣm de ad mninistratione pp̃ositure se intro¬
mittat faciet fidelitatem nob̾. albati ⁊ eccẽ
cluniateñ qd̾ si albas absens fũt nich obimꝰ
coram pͥdore. uł camerario uł aliis officialib
con uiramento fidelitatem eidem eccẽ p̃stabit
Si albas uł aliquis officilialium eius in burgo
oluniateñ uł ĩ alus locis. ad clumatum ꝑtinen¬
tib aliq̃m uł aliquos de sus hominib uł hospi¬
tib in cãm trayerit idem pp̃ositus nec ꝑ se nec
ꝑ aliq̃m muustroꝵ suoꝵ in partem ad u̾sariã
stabit. nullum omĩo de hominibꝰ siue hospitibꝰ
eccͣe cõmencdatum habebit. neq pro ꝯmenda¬
tione aliquid ab eis accipiet moneta clum̃.
ẜadem cutret in burgo illo que currit in clm̃
uilla ista cum appendic us suis ꝓprie ⁊ spãlit
ad ꝑsonã ⁊ maiestatẽ regiam ⁊ ipĩus coro¬
tiam regni spectabit. nec aliqͦ mͦ in ius ⁊ do¬

Expanded text:
iens fuerit innovatus vel morte vel alia commutatione, antequam de administratione præposituræ se intromittat, faciet fidelitatem nobis, abbati et ecclesiæ Clun.; quod si abbas absens fuerit, nihilominus coram priore vel camerario et aliis officialibus cum juramento fidelitatem eidem ecclesiæ prestabit. Si abbas vel aliquis officialium ejus in burgo Clun. vel in aliis locis ad Cluniacum pertinentibus, aliquem vel aliquos de suis hominibus vel hospitibus in causam traxerit, idem præpositus, nec per se nec per aliquem ministrorum suorum in partem adversariam stabit, nullum omnino de hominibus sive hospitibus ecclesiæ commendatum habebit, neque pro commendatione aliquid ab eis accipiet. Moneta Clun. eadem curret in burgo illo, quæ currit in Cluniaco; villa ista cum appendiciis suis proprie et specialiter ad personam et majestatem regiam et ipsius coronam regni spectabit, nec aliquo modo in jus et do
Abbreviated transcription (Latin):
di ⁊ faciendi quicquid elegerint. Et ut hec
nostre cessitudinis auctoritas firmior habea¬
tur. ⁊ ꝑ uentura tꝑa melius conseruet᷑. De
Rorigius cancellarius.
ad uicem acarcli recognouit. Actum capri¬
niaco uilla. klt.iilii. anno .xi. regni ludouici
regis qñ ⁊ franciam recuꝑauit.

Expanded text:
di et faciendi quicquid elegerint; et ut hæc di et faciendi quicquid elegerint; et ut hæc nostræ celsitudinis auctoritas firmior habeatur et per ventura tempora melius conservetur, de Rorigius cancellarius, ad vicem Achardi, recognovit. Actum Capriniaco villa, kal. jul., anno XI regni Ludovici regis, quando etiam Franciam recuperavit.
Abbreviated transcription (Latin):
terris. pratis. siluis. aquis. aquarum q
decursib maiorib. ⁊ riuis minorib ui¬
uariis. fractis fossis.⁊ portu cum exiti¬
b ⁊ regressib cum pascuis. ⁊ omnibus
adiacenciis.⁊ unuĩsis piscatorib ⁊ pisca¬
toriis. seu omnib seruis ⁊ ancillis uel
colonis cum infantib suis ⁊ omni cog¬
natione eorum quesitum ⁊ inquirendũ
totum ⁊ ad integrum cedo atq transfũ¬
rum eius: ꝓ statu ⁊ stabilitate regni nr̃i
simul ⁊ principum nr̃orum atq omnium
xpĩ ficdelium. uiuorum scil ac defunctoꝵ
salute. p̃cipientes gͦ uibemus. ut deincepe
ꝑ hanc nostre sublimitatis auctoritatem uire
firmissimo predcĩ seculi uidices. Beati uidel
petrus ⁊ paulus. uł albates ⁊ rectores p̃fati
cenobii eorum. Seu ⁊̃ monachi eisdem xpĩ
apostolis seruientes teneant atq possideant.
⁊ quicquid ex inde facere uł uiclicare uolueruit
libero in omnib pociantur arbitrio ordinan¬

Expanded text:
terris, pratis, siluis, aquis, aquarumque terris, pratis, siluis, aquis, aquarumque decursibus maioribus, & riuis minoribus, viuariis, stagnis, fossis, & portu, cum exitibus & regressibus, cum pascuis & omnib. adiacētiis, & vniuersis piscatoribus & piscatoriis, ceu omnibus seruis & ancillis, vel colonis, cum infantibus suis, & omni agnatione eorum, quæsitum & inquirendū, totum & ad integrum cedo atq. trāsfuntolorum eius, pro statu & stabilitate Regni nostri, simul & Principum nostrorum, atque omnium Christi fidelium, viuorum scilicet ac defunctorum salute. Præcipientes ergo iper hanc nostræ sublimitatis auctoritatem jure firmissimo predicti seculi judices, beati videlicet Petrus et Paulus, vel abbates et rectores prefati cœnobii eorum, seu etiam monachi eisdem Christi apostolis servientes, teneant atque possideant, et quicquid exinde facere vel judicare voluerint libero in omnibus potiantur arbitrio ordinan
Abbreviated transcription (Latin):
A nomine sancte ⁊ induudue trinitatis¬
d ludunicus cliuina ꝓpiciante clemencia
rex. Si enim precib seruorum dei pro scẽ
dei eccẽ statu nec non ⁊ corum utilitatibꝰ
assensum p̃bemus regiam in omnib cõ¬
seniamꝰ dignitatem. ⁊ ut in posterum ui¬
re furmissimo ⁊ ĩuolabilit fore ꝑmansur̃
decernimꝰ. Idcuro omniũ sc̃e dei eccłe fi¬
delium nostroꝵ q nouerit idustria p̃sẽ¬
cium scilic ⁊ futuroꝵ: Qm̃ꝰ illustrissimi
principes regni nostri hugo uidelic duy
francoꝵ. ⁊ alt̾ dux burgundionum noĩe
hugo. ⁊ leuitaldus comes. nr̃e regie sere¬
nitatis adierunt serenitatem excellenciã
deprecantes quatinus cluñ monasterio
in honore b̾atorum apłorum petri ⁊ pau¬
li consecuato. qͣindã uilulam de ratione
uice comimatus lugdunem. regale con¬
cedeiemus p̃ceptum. Est uero uilla ip̃a si¬
ta in eodem pago lugduneñ suꝑ ararim
fluuium.quam cum omnib reb ad eam
ꝑtinentib donamus. uineis scil ⁊ campis.

Expanded text:
 nomine sanctæ et individuæ Trinitatis. Ludovicus, divina propiciante clementia, rex. Si enim precibus servorum Dei pro sanctæ Dei æcclesiæ statu necnon et eorum utilitatibus assensum prebemus, regiam in omnibus conservamus dignitatem, et ut hoc in posterum jure firmissimo et inviolabiliter fore permansurum decernimdelium nostrorumque noverit industria, presentium scilicet et futurorum, quoniam illustrissimi principes regni nostri, Hugo, videlicet dux Francorum, et alter dux Burgundionum, nomine Hugo, et Leutaldus comes, nostræ regie serenitatis adierunt excellentiam, deprecantes quatinus Cluniaco monasterio in honore beatorum apostolorum Petri et Pau consecrato quandam villulam de ratione Vicecomitatus Lugdunensis per regale cōcederemus Præceptum. Est vero ipsa villa sita in eodem pago Lugdunensi super Ararim fluuium, quam cum omnibus rebus ad eam pertinentibus donamus, vineis scilicet & campis,
Abbreviated transcription (Latin):
eperat enĩ deilla dulcedine gustare queom̃s̃ succuita¬
Ates probatur eccedere hrmi litas enim ista hies usalẽ
tangit Norio sa fastidia: Nam sicut super bia mergiat
tar tarum ita ista tollit adcelũ. Ista quippe humi¬
uauio qua lepremium habeat. Consequenter aponit̃ :
dicit enim ut disce rem iustificacionestuas.
Idest ut facerem que docuisti: Tunc emimperfecte
discitur. quando precepta dñi accione monstratur¬
cumi litate ait non uenifacereuo luntatẽ meã
secduoluntatam eius qui memisit : Haec enim
commendatio humi litatis est . Suꝑbia quippe facit
uoluntatẽ suã & humilitasfacit uoluntatẽ
đi Ideo quicod me uenerit. non eiciã foras:
Quare: quianonueni face reuo luntatẽ meã
seduo luntatem eius quimi sit me: humslis ueni
humilitatem docere ueni: Maister humilis ueniqui

Expanded text:
eperat enim de illa dulcedine gustare, quae omnes suavitates probatur excedere. Humilitas enim ista Jerusalem tangit gloriosa fastigia; nam sicut superbia mergit ad tartarum, ita ista tollit ad coelum. Ista quippe humiliatio quale praelium habeat consequenter exponitur; dicit enim, ut discerem justificationes tuas, id est, ut facerem quae docuisti. Tunc enim perfecte discitur, quando praecepta Domini fideli aus, dixit: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus qui me misit . Haec enim commendatio humilitatis est. Superbia quippe facit voluntatem suam, humilitas facit voluntatem Dei. Ideo qui ad me venerit, non ejiciam foras. Quare? quia non veni facere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit. Humilis veni, humilitatem doc
Abbreviated transcription (Latin):
Ego autemꝰ e per sonalo quens adam set ego proprie ihs
ultra homines ut uel sic dignareturimitari huma na
suꝑ bia humilita tem mẽa Obprobriũ hominũ
cabieccioplebis inqua factus sũ oͥpro briũ hominũ
ita ut ꝓconiuicio so mabedicto diceretur. Iusisdis¬
cipulus eius pleps contemneret: HIERONUAVS :¬

Expanded text:
em jam non ex persona Adam loquens, sed ego proprie Jesuultra homines; ut vel sic dignaretur imitari humana superbia humilitatem meam. Opprobrium hominum et abjectio plebis: in qua factus sum opprobrium hominum, ita ut pro convicioso maledicto diceretur; Tu sis discipulus ejus , et plebs me contemneret. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc specialiter membris probatur conue nirinon
capiti ecaltatus dicit quando prius unus quis que
fidelium res umanas tumidocorde cogitabat
humiliatus sũ quando illatconfes sionis medicabile
donũ diuine gracie mi serante per. uenit
Confusus quandoilla que maleges serant penitenciepro¬
fessione clamnauit. Obeatã confusio queeter tol¬
lis obprobriũ. Nam quic quid inreatum uenerit
penitenciãper petuis. secs reditur absolutũ:¬
AGVgtNVs Atoc ealtantur &iã in sclo isto quedam uer¬
ba eius ut in eius sit maior humilitas. O suꝑipsum corpus
manent quia non fidelisetde infide lidictũ est e iradĩ manet

Expanded text:
Hoc specialiter membris probatur convenire, non capiti. Exaltatus, dicit, quando prius unusquisque fidelium res humanas tumido corde cogitabat. Humiliatus sum, quando ad confessionis medicabile donum, divina gratia miserante, pervenit. Confusus, quando illa quae 298 male gesserat poenitentiae professione damnavit. O beata confusio quae aeternum tollis opprobrium! Nam quidquid in reatum venerit poenitentium, perpetuis saeculis redditur absolutut ad hoc exaltantur etiam in saeculo isto quaedam membra ejus, ut in eis sit major humilitas. Et super ipsum corpus,manent: quia non de fideli, sed de infideli dictum est, «Ira Dei manet
Abbreviated transcription (Latin):
inopi & palmas suas exten dit ad pauperes ait qđ¬
& deo peribus elemosinarũ quȩ generaliter fiunt
in pauperes accipipotest Sed & melius de uerbodĩ qđ
indumentũ salutisanimabus confert intellegitur
Dequobeatus iobgloriatur dicens. iustitia indutussũ

Expanded text:
inopi, et palmas suas extendit ad pauperem. Quod et de operibus eleemosynarum quae generaliter fiunt in pauperes accipi potest, sed melius de verbo Dei quod indumentum salutis animabus confert, intelligitur; de quo beatus Job gloriatur dicens, Justitia indutus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
rioliuocati ꝓpt̃ qđ circa aras idoloꝵ nefarias pces
emittunt & funes sacrificia offer̃hisq sceleratib:
demoñ responsa accipiunt: Aurus pices ñcupati quasi
horarũ inspectores dies & enĩ & horas inagendis negociis
operib q iustodiunt & quicquid ꝑ singula tẽpora obser¬
ua edebat homo hii & acta pecodũ in spiciunt & eis fu

Expanded text:
rioli vocati, propter quod circa aras idolorum nefarias preces emittunt, et funesta sacrificia offerunt, hisque celebritatibus daemonum responsa accipiunt. Aruspices nuncupati, quasi horarum inspectores: dies enim et horas in agendis negotiis operibusque custodiunt: et quid per singula tempora observare debeat h
Abbreviated transcription (Latin):
peeit qđ autratione iuste necessi tatis aut intentione
pie utilitatis car&. Siergoratio deotio somone exi¬
gitur. pensemus que pena multilo quiũ maneat in quo
nibus nobis ioci&risus inmoderata lua ꝑ quã
plerũque amarissima int̃ fratresnascuntur scan¬
dala Nec deb& & hacre occasio discordia ꝓuenire
ꝑquã & si non nasceretur litigiũ cauendus tamen no¬
biserat adedificationem sermone non ꝑtinens. & sien¬
tes quia & deotioso sermone ratio dño est raddendo
Nansu su pramodũ quis nesciat in disciplainatio nes
& leui tati sesse ianuã ꝑquã pernitiosus cibus mise¬
re animȩ diabolus subtiliter subminis trat

Expanded text:
est quod aut ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensemus quae poena multiloquium maneat in quo nibus nobis joci et risus immoderata luxuria, per quam plerumque amarissima inter fratres nascuntur scandala. Nec debet ex hac re occasio discordiae provenire, per quam etsi non nasceretur litigium, cavendus tamen nobis erat ad aedificationem sermo non pertinens. Et scientes quia et de otioso sermone ratio Domino est reddenda. Nam risum supra modum quis nesciat indisciplinationis et levitatis esse januam, per quam perniciosos cibos miserae animae diabolus subtiliter subministrat
Abbreviated transcription (Latin):
senti ebã. quia sũmũ sapientiae genus est non
perelationem si bi ali quid ꝓsũa dere. sed de uoto
bi insalmo. Non habitauit in me dio domus
meae fatiens suꝑbia iterũ que contrasoc uiti¬
um orał dñi deposcit auxiliũ dicens. Nonueniat
mihi pessuꝑbiae Sequitur Se dex altaui
animã meam Hic ne gat ecaltatã animã id est
insuꝑ biae cul meneuectã. ubi ascendere rui¬
no sum est ꝓ mouere periculũ. Post quã hu¬

Expanded text:
sentiebam, quia summum sapientiae genus est non sentiebam, quia summum sapientiae genus est non per elationem sibi aliquid persuadere, sed devoto bi in psalmo: Non habitabit in medio domus meae faciens superbiam ; iterumque contra hoc vitium orans, Domini deposcit auxilium, dicens: Non veniat mihi pes superbiae . Sequitur, sed exaltavi animam meam. Hic negat exaltatam animam suam, id est in superbiae culmen evectam, ubi ascendere ruinosum est,
Abbreviated transcription (Latin):
Quiduero iã uacui oculiui su. & aures auditu.
& lingua intẽperantia quidalicd quã continenti¬
a moderatur & cohib& sed intẽperatus risus con¬
tinentia coerceat. Sicut in continentiae risus
est in ordinatus & in conpositis moribus agere
inrisũ. Cũ uti que subriden dũ tantũ mo doleti¬
tiã mentis oporteat indi cari Ideo indecorũ
aut̃ est si crepitante consonitu ȩleuareri sum
qđ certũ est ꝑ in continentiã mentis ac cedere
Solerter &iam inuitis queris grauitatẽ & con¬
stantiã animã mollire ac resoluere sol&
Cinde& salomon Risui in quidixt in mensiã
Et sicut uox spinarũ sub olla: itarisus stultorũ
Titerum Stultus in risu & al tatuo cẽ su ã¬
Laliter hic yppotetiuis sylo gismus enascitur
Asuꝑbia igitur reddo alienus minc reliqua ꝑscru¬
temus. Psalmus hic humilitatem quidẽ predi¬
cat tẽperantiã dot& patientiã mon&. sedcũ
ꝓphieta negat uitiosa confitetur. Omninolau¬
Nimis conpetenter dictũ est. sinon humiliter

Expanded text:
Quid vero jam vagos oculi visus, et auris auditus, et linguae intemperantiam aliud quam continentia moderatur et cohibet? Sed et intemperatos risus continentia coercet: siest, inordinatis et incompositis moribus agere in risu, cum utique subridendo tantummodo laetitiam mentis oporteat indicari. Indecorum autem est sic crepitantem cum sonitust per incontinentiam mentis accidere solere etiam invitis; quae res gravitatem et constantiam animi emollire ac resolvere solet. Unde et Salomon: Risum, inquit, dixi amentiam . Et: Sicut vox spinarum sub olla, ita risus stultorum . Et iterum: Stultus in risu exaltat vocem suaTaliter hic hypotheticus syllogismus enascitur:a sutemur. Psalmus hic humilitatem quidem praedicat, temperantiam docet, patientiam monet. Sed cum propheta negat vitiosa, confitetur omnino lauNimis competenter edictum est, Si non humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
ffrem. Eeneralis hic continentiae modus est . ut
secundũ capatitatem uirium uelcorporis uel ȩtatis
tantũ sibim& cibiunus quis que concedait. quantũ
sustentatio carnis Non quantũ desideriũ saturi¬
tatis x poscit Inutraque enim sustinebit magnũ de

Expanded text:
rent. Generalis tamen hic continentiae modus est, ut secundum capacitatem uirium uel corporis uel aetatis tantum sibimet cibi unusquisque concedat, quantum sustentatio carnis, non quantum desiderium saturitatis exposcit. in utraque enim parte sustinebit maximum de
Abbreviated transcription (Latin):
nere dm̃ toto cordediligere. amare millo qđ pa¬
ne requia nec nobis quic quã ille ꝓposuit: ca¬
ritatitius in se parabiliter adherert crucitius
foctiter acfidenter adsistere quan do eius no¬
mine & honore aertamen est geibere insermone
constantiã quã confitemur In questione fidu¬
tiã quã congredimur in morte patiaentiam
qua coronamur hoc est qđ here demxp̃i uelle
es se. hoc est p̃ceptũdi facere. hoc est uoluntatatẽ
patris implere¬

Expanded text:
nere, Dominum toto corde diligere, amare in illo quod panere, Dominum toto corde diligere, amare in illo quod panere, quia nec nobis quicquam ille praeposuit, caritati eius inseparabiliter adhaerere, cruci eius fortiter ac fidenter adsistere, quando de eius nomine et honore certamen est, exhibere in sermone constantiam qua confitemur, in quaestione fiduciam qua congredimur, in morte patientiam qua coronamur: hoc est coheredem Christi uelle esse, hoc est praeceptum Dei facere, hoc est uoluntatem patris inplere
Abbreviated transcription (Latin):
ramus & petimus ut fiat uoluntas dĩ quȩ ut fi at in
nobis opus est dĩ uoluntate idest opere aeius & ꝓcecti¬
ont qui a nemosuis uiribus fortis est sed qui dĩindul¬
gentia & mi serico diatotus est Deni quȩ dñs infir¬
mitatẽ hominis quẽ por tabat ostendens ait
Pater si firri potest transeatame calxiste
Exemplũ discipulis suis tribuens ut non uolunta cẽ
suã ded d fatient: Addidit picens Utrunta¬
men non qđ ego uoloi sed quodtu Etalio eius qui
memisit Quod si filius obaudiuit ut facer&
uolun ta tẽ patrisquantomagis seruus obsta ase
doba ut fatiat uolunta tem dñi Sicut in epistola sua
io hannes quo quae ad fatien dã uoluntate di
ortatur & instruit dicens Et mundus transibit¬
man& mnecernũ Quinȩternũ manere uolu¬
in conuersatione. Nabilitas inside uere condi amn
uerbis. in factis iustitia. In o peribus iastitia miseri¬
cordia. in moribus disciplina. in iuriã facere non
nosse & factã possetollerare: cũ fratribus pacẽte¬

Expanded text:
ramus et petimus ut fiat in nobis uoluntas Dei: quae ut fiat in nobis, opus est Dei uoluntate id est ope eius et protectione, quia nemo suis uiribus fortis est sed Dei indulgentia et misericordia tutus est. denique et Dominus infirmitatem hominis quem portabat ostendens ait: pater, si fieri potest, transeat a me calix iste, et exemplum discipulis suis distribuens, ut non uoluntatem suam sed Dei faciant, addidit dicens: uerumtamen non quod ego uolo sed quod tu uimisit me. quodsi filius obaudiuit ut faceret patris uoluntatem, quanto magis seruus obaudire debet ut faciat domini uoluntatem, sicut in epistula sua Iohannes quoque ad faciendam uoluntatem Dei hortatur et instruit dicens: nolite dilin aeternum. qui in aeternum manere uoluin conuersatione, stabilitas in fide, uerecundia in uerbis, in factis iustitia, in operibus misericordia, in moribus disciplina, iniuriam facere non nosse et factam posse tolerare, cum fratribus pacem te
Abbreviated transcription (Latin):
BAGILICiS Et dehis iã dictũ est in multis quia pro¬
priauoluntate nulli quic quã facere permiten duest.
sediuditio & ꝓbatione uł multorũ uł eorũqui praesunt
qui aut non obtẽperat hissententiã praesupti& c̃tradi¬
Illã diximus esseper¬
fectã continentiã qua sequis apro prus suis uo luntati¬
bus contin& quantũ aut habeat periculi qui uoluntatẽ¬
te propriã factre uult & non dm̃ certũ est cxis a posto¬
lus dicit fatientes uolunta tes carnis aiogitationũ

Expanded text:
 Et de his jam dictum est in multis, quia propria voluntate nulli quidquam facere permittendum est, sed judicio et probatione, vel multorum, et eorum qui praesunt. Qui autem non obtemperat his, sententiam praesumptoris et contradiillam diximus esse perfectam continentiam, qua se quis a prioribus suis voluptatibus continet. Quantum autem habeat periculi, qui voluntatem propriam vult facere, et non Domini, certum est ex his quae Apostolus dicit: Facientes voluntat
Abbreviated transcription (Latin):
nes & bonos doctores meritorũ distantia tanta ese
& premiorũ Hõs enĩ adueniens cũ uigilantes in¬
ons uenerto faci& discũbere & transministrabit eis
ilos aũt conuerbi annonã familiȩ sibicre dite fi delite
prudente quȩ dispensantes inuenerit supraomni aq
posiid& constitua : id est supra om̃ia ceuestia regni
gauidia  Nonuti quȩ horũ soli dominiũ tentant᷑ sedut
corũ habundantius c&ȩris sc̃s &erna possessiont fruari¬
tu Quienĩ docti fuerint ful gebunt quasi splen dorfir¬
ma menti & qui adiustitiã erudiunt multos qua si felle

Expanded text:
anta est et praemiorum. Hos enim adveniens cum vigilantes invenerit, faciet discumbere, et transiens ministrabit eis. Illos autem cum verbi annonam familiae sibi creditae, fideliter prudenterque dispensantes invenerit, supra omnia quae possidet constituet, id est, supra omnia coelestis regni gaudia, non utique ut horum soli Dominum teneant, sed ut eorum abundantius caeteris sanctis aeterna possessione fruantur. Qui enim docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti: et qui ad justitiam erud
Abbreviated transcription (Latin):
Agustinus heceentiacũ refertur adilectionẽ dĩ
Omnia flagitia moriuntur cũ ad ꝓximũ om̃ĩa faci¬
nora. Nemo enĩ uul corrũpihabitaculũ suum. non
enĩ deb& corrũ perehabitaculũ dĩ seipsũ scilic& &
nemo uul sibi a quo quã nocere nec ipse igitur cuiquã
iustissimis legibus dileccionisdĩ & ꝓximi ꝓt̃ dm̃¬

Expanded text:
uae sententia cum refertur ad dilectionem Dei, omnia flagitia moriuntur; cum ad proximi, omnia facinora. Nemo enim vult corrumpi habitaculum suum: non ergo debet corrumpere habitaculum Dei, seipsum scilicet. Et nemo vult sibi a quoquam noceri: nec ipse igitur cuiquam justissimis legibus dilectionis Dei
Abbreviated transcription (Latin):
De da Recte pigri uocabulo deno tatur qui uult
regnaredõ & non uult labora recũ dõ. de let tant p̃¬
mia compollicentur. deterrentcertamina cũ
qui a qui piis ꝓ dño laboribus insudant celesti & in¬
mar cescibilepo st labores mercede donabuntur

Expanded text:
etc. Recte pigri vocabulo denotatur, qui vult regnare cum Deo, et non laborare pro Deo. Delectant praemia, cum pollicentur; deterrent certamina, cum quia qui piis pro Domino laboribus insudant, coelesti et immarcescibili post labores mercede donabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
o tã precipitem diabolus monachũ pertrait. ac
per ducit ad mortem. Quã cũ neglegentis consi¬
liis seniorum suo iuditio persua serit definiti¬
IUinepistola adebreos obedite prepositis
uestris & subiacete eis. ipsienim peruigilat qua¬
sirationem ꝓanimabus uestris red dituri
Vtgau diohoc fatiant & non gementes. Ad tesa¬

Expanded text:
o tam praecipitem diabolus monachum pertrahit ac perducit ad mortem, quam cum eum neglectis consiliis seniorum suo iudicio persuaserit definitiipit dicens: Obedite praepositis vestris, et subjacete eis: ipsi enim pervigilant quasi rationem pro animabus vestris reddituri. Ut cum gaudio hoc faciant non gementes. Hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
rus ira cundus. detiactor þlasphemus. & plu¬
rimauitia hab& istorum confitetur & totocor¬
de Si quis aut̃ ꝓ omnibus uitiis suis & passio¬
nibus animȩ su ȩ agit poenitentiã iste potest
dicere: confite bortibi dñe in totocorde

Expanded text:
us, aut detractor, aut blasphemus, et plurima vitia habet, iste non confitetur in toto corde. Si quis autem pro omnibus vitiis, et passionibus animae suae agit poenitentiam, iste potest dicere: Confitebor tibi, Domine, in toto corde
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut serui dñi secundum qđ precepit
dñs quia qui uult in uobis esse magnus fiat
omniũ no uissimus & omniũ seruus
militatem Sicut filius hominis nonuenit
ministrari sedministrare. Sed& illud qđ
ab apostolo dictumest ꝑcaritatem sp̃s ser

Expanded text:
sicut servi Domini secundum quod praecepit sicut servi Domini secundum quod praecepit Dominus, quia qui vult in vobis esse magnus, fiat omnium novissimus, et omnium servus militatem: Sicut filius hominis non venit ministrari, sed ministrare . Sed et illud quod ab Apostolo dictum est: Per charitatem spir
Abbreviated transcription (Latin):
iorũ qui dem qui imperant dif̃ferentia uel di¬
uersitas non deb& inpedire oboedientium ꝓpo¬
situm Sane non parua est diuersitas. Alie
nãque contrariȩ uidentur essemandatiĩ dñi
Aliȩ uero uel in terrũ perem andatum uel con¬
taminare illuduidentur. aliȩ uero ad ixemplũ
id ad que aedificandum ueniunt. Ne cessarium
ergo est meminis se a postolici precepti dicentis.
Prophetias nolite &xꝑnere: omnia aũt ꝓbate
qđ bonũ et tenete : ab omnispetiaemala abstine¬
dato & anime &pediat. & hoc nobis ali quo fuerit
imperatũ uel uolun tatem dĩ prompte & li¬
benter debemus accipere & & plere qđ dic¬
tum est obtem perantes inuicem in caritate
xp̃i sin aut̃ contrarium aliquidm andatis
dĩ uel quodea corrũpere uideatur aut con¬
taminare facere iubemur ab ali quo
Te pus est nobis dicere obtẽ perare oport&
dõmagis quã hominibus Etrursũ meminis¬
se dñi dicentis. Alieni autem uo cẽ non se¬
cuntur sed fugiunt abeo qm̃ nesciunt alie¬
no rũ uo cem

Expanded text:
orum quidem qui imperant differentia vel diversitas non debet impedire obedientium propoum sane non parva est diversitas: aliae namque contrariae videntur esse mandatis Dei, aliae vero interrumpere mandatum, vel contaminare illud videntur, aliae vero ad explendam id atque aedificandum veniunt. Necessarium ergo est meminisse apostolici praecepti dicentis: Prophetias nolite spernere: omnia probate, quod bonum est retinete; ab omni specie mala abstineet animae expediat, et hoc nobis ab aliquo fuerit imperatum, velut voluntatem Dei prompte ac libenter debemus accipere et explere, quod dictum est: Obtemperantes invicem in charitate Christi . Sin autem contrarium aliquid mandatis Dei, vel quod ea corrumpere videatur aut contaminare, facere jubemur aliquo, tempus est nos dicere: Obtemperare oportet Deo magis quam hominibus . Et rursum meminis dicentis: Alieni autem vocem non sequuntur, sed fugiunt ab eo, quoniam nesciunt alienorum vocem
Abbreviated transcription (Latin):
ger& inter dixit: sed ut per melius oboedien¬
tiȩ meritum homo bene conditus crescer&
Dignũ fuerat ut hunc &iambono ꝓiber&
Qua tenus tanto ueriui hoc qđ ageret uirtus ess&
quanto abono ces sans auctori suo se sub ditum
nis. meltor est oboedientia quã uictime
Oboedientia quip pe uictimis iure praeponitur
quia ꝑuictimas aliaena caro perobe dientiam
uero uoluntas pio priamactatur Tanto igitur
quis que dm̃ citius placat. quanto ante eiuso¬
culos repressa arbritriisui suꝑbia gladio pre¬
cepti senimolat

Expanded text:
geret, interdixit. Sed ut per melius obediengeret, interdixit. Sed ut per melius obedientiae meritum homo bene conditus cresceret, dignum fuerat ut hunc etiam a bono prohiberet, quatenus tanto verius hoc quod ageret virtus esset, quanto et a bono cessans auctori suo se subditum nis: Melior est obedientia quam victimae . Obedientia quippe victimis jure praeponitur, quia per victimas aliena caro, per obedieuero uoluntas propria mactatur. Tanto igitur quisque Deum citius placat quanto ante eius oculos, repressa arbitrii sua superbia, gladio precepti se immolat
Abbreviated transcription (Latin):
eb& ergo oboedientia & in aduersis &e suo aliquid
habere & rursum in prosperis ex suo aliquid
omnimo do non habere Quatenus & in aduersis¬
tanto sit uerior quanto a presenti ipsa quã diuini¬
tus percipit gloria funditus ex mente separatur
Ab omni potente dño obordientia us que ad
mortem seruanda precipitur si cut ueritas
ait Non possum ame ego facere quicquã sedsi¬
cut audio iu dico ipsesicut au diuit iu dicat
tunt & iam oboedit patri cumiu dge huuis uent¬
rit seđi Ne nobis us que ad prȩsentis uite termi¬
num o boedientiȩ laboriosa appartat redemtor
nr̃ in dicat quia hanc &iam cum iu de uenei¬
rit seruat. Quidergo mirum sipecca tor homo
oboedientiȩ in presentis uite breuitate sesubicit.
quan do hec mediator di & hominum & cum
oboedien tesremunerait non relinquid
Sci endũ est num quã per obordientiãmalum fi¬
eri aliquando autem deb& per oboedientiam
bonum qđ agitur intermitti: neque ȩnim ma
lapara diso arbor etitit quã ds̃ homini ne contin¬

Expanded text:
et ergo et obedientia in adversis ex suo aliquid habere, et rursum in prosperis ex suo aliquid omnino non habere, quatenus et in adtanto sit verior, quanto a praesenti ipsa quam divinitus percipit gloria, funditus ex mente separatur. Ab omnipotente Domino obedientia usque ad mortem servanda praecipitur, sicut Veritas ait: Non possum ego a meipso facere quidquam, sed sicut audio, judico . Ipse sicut audit, judicat. Tunc etiam obediet patri, cujus judex hujus venerit saeculi. Ne nobis usque ad praesentis vitae terminum obedientia laboriosa appareat, Redemptor noster indicat, qui hanc etiam cum judex venerit, servat. Quid ergo mirum, si peccator homo obedientiae in praesentis vitae brevitate se subjicit, quando hanc mediator Dei et hominum etiam cum obedieSciendum vero est nunquam per obedientiam malum fieri, aliquando autem debet per obedientiam bonum quod agitur intermitti. Neque enim mala in paradiso arbor exstitit, quam Deus homini, ne contin
Abbreviated transcription (Latin):
monstramus Adnihilũ deductus est inc̃spectuei: malig¬
EIgustinus ista ꝑfectionẽ ut ni hil homine ualeat
malignus. ut hoc sit inconspectu eius iđ certissi¬
me nouerit malignũ non eẽ nisi cũ animus aspe¬
tie suicreatoris aeterna & in cõmutabili adcreatu¬
rae spetiem uertitur que denihilo factaest & alibi¬

Expanded text:
s. 4. Ad nihilum deductus est in conspectu ejus malignus. Ista perfectio est, ut nihil in hominem valeat malignus; et ut hoc sit in conspectu ejus, id est, certissime noverit malignum non esse, nisi cum animus a specie sui Creatoris aeterna et incommutabili, ad creaturae speciem avertitur, quae de nihilo facta est. Ti
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ꝓfutura concessit nimis uera subsequitur & affec¬
tio sapetitio ut ꝓp̃t nomen suũ humani generip̃¬
star&utilia qͥ probabilia merita in peccatorib: nequa¬
quã poterat inutnire. Nãcũ bonalargituri mertas
ipsius gła ꝓbatur es seqt cedit itẽ alibi Non nobis¬

Expanded text:
profutura concessit, nimis vera subsequitur et affectuosa petitio; ut propter nomen suum humano generi praestaret utilia, qui probabilia merita in peccatoribus nequaquam poterat invenire. Nam cum bona largiatur immeritis, ipsius gloriae probatur esse quod
Abbreviated transcription (Latin):
autus ep̃s necenĩ parabolama xim& ad mobe¬
Idientes respicit sic enĩ legimus. om̃s quiaudit uer¬
rint stillicidie passionũ cũ aduenerint flumin a
& torrentes ad que impetus tribulationũ & multitu¬
dine nedegentiarũ cũ flauerint uentiilli utique qͥ
pistũ aerẽ uolitant parati adxp̃i aerẽ uentilandũ sic¬
ubi: inuenient pale asquas adludibriũ suũ rapi

Expanded text:
est: haec enim parabola maxime ad inobedientes respicit. Sic enim legimus: Omnis qui audit verrint stillicidia passionum, cum advenerint flumina et torrentes atque impetus tribulationum, ex multitudine negligentiarum; cum flaverint venti, illi utique qui per istum aerem volitant, parati ad Christi arcam ventilandam sicubi inveniant paleas quas ad ludibrium suum rapi
Abbreviated transcription (Latin):
nã mendatia & c&era. adhuc infans anima tenera
loni aergo ꝑsecuta est paruulus nos. s& ds̃ dedit nobis
agnitionẽ suiiã grandibus ut non sequeremur errores
tribuant babilloniae: Quã retributionẽ par uulie
ius uicissim elidantur & moriantur : qui sunt paruu¬
la consuetu docũ paruulaẽ elide illã sedtimes neae¬
lisa non moriatur ad petrã allide : petra aũt erat

Expanded text:
acturus est adhuc infans, anima tenera,lonia ergo persecuta est parvulos nos; sed Deus dedit nobis agnitionem sui jam grandibus, ut non sequeremur errores tribuant Babyloniae. Qualem retributionem ei rejus vicissim elidantur, et moriantur. Qui sunt parvula consuetudo, cum parvula est lisa non moriatur; «ad petram» elide: «Petra autem erat
Abbreviated transcription (Latin):
BEACIS QVITE NE BIT ETALLID & paruulos tuos ad petrã¬
Cassiodorus. adhuc ad ipsã loquitur carnẽ bẽatã eẽ
com mȩ morans. qui filios eius iđuitia nocentiaten&
mus. hoc in potestate nr̃a redigimus. & desinit fieri
liberũ qđ nobis coeperit eõ captiuũ. Ad didit & allid&¬
ait ad pretrãut non moraeturitenens ne uoluptas
montibus instigabant beneaũt discutiendũ est
qđ dixit paruulostuos Carnis sili c& errores. qui
misera matre nas cuntur. hidũ par uuli fuerint fa¬
cilius tenetur adque in petrã illa celestẽ efficatiter
diduntur Nã siiã coeperint eẽ adulti . & robustissi

Expanded text:
Beatus qui tenebit et allidet parvulos tuos ad petram. Adhuc ad ipsam loquitur carnem, beatum esse commemorans qui filios ejus, id est vitia nocentia tenemus, hoc in potestate nostra redigimus, et desinit fieri liberum, quod nobis coeperit esse captivum. Addidit, et allidet ad petram, ut non moretur tenens, ne voluptas motibus instigabant. Bene autem discutiendum est quod dixit, parvulos tuos; carnis scilicet errores, qui misera matre nascuntur. Hi dum parvuli fuerint, facilius tenentur, atque in petram illam coelestem efficaciter eliduntur; nam si jam coeperint adulti
Abbreviated transcription (Latin):
turã Sedintuerepul cherrime uarios sensus
apta uerba distinguant : In tabernaculo dicitur
quis habitatit de illo qui ad huc huius scłi agone
contendit. In monte quisrequiescit: quando iã
unus quis que fideliũ p̾labores huius scłia& nt pa¬

Expanded text:
Sed intuere quam pulchre per varios sensus apta verba distinguantur: In tabernaculo, dicitur, quis habitabit? de illo qui adhuc in hujus saeculi agone contendit; in monte, quis requiescet? quando jam unusquisque fidelium per labores hujus saeculi aeternae pa
Abbreviated transcription (Latin):
DNEQuiS habita¬
doponatur tabernaculũ &iã ꝓhabitatione sempit̃na
Tamen cũ ꝓprie accipitur tabernaculũ bellires est.
ad tẽpus enĩ cũ di abolodimicamus. & tunc opus
est tabernaculũ quonos refitiamus quod significat
maxime fidẽ tẽporalis dispensationis. que ꝓnobis
acta ẽ. tẽporaliter ꝑ incarnationẽ dñi & quis requi¬
escit in monte scotuo. hic fortas se ipsã e ternã habi¬
tationẽ signi ficat. ut montẽ intellegamus suꝑ emi
Lingua agitur doluscũ aliud oreprofertur: aliud
pectore tegitur Nec fecit proximosu omala.
ꝑximũ omnẽ hominẽ accipioporterenotũ est
& ob ꝓbriũ non ac cepit aduersus ꝓximũ suũ.
id nonlibentes autum are credidie criminator

Expanded text:
quis habitado ponatur tabernaculum, etiam pro habitatione sempiterna, tamen cum proprio accipitur, tabernaculum belli res est. Ad tempus enim cum diabolo dimicamus, et tunc opus est tabernaculo, quo nos reficiamus, quod sigmaxime fidem temporalis dispensationis, quae pro nobis acta est temporaliter per incarnationem Domini. Et quis requiescet in monte sancto tuo? hic fortasse jam ipsam aeternam habitationem significat, ut montem intelligamus superemilingua agitur dolus, cum aliud ore profertur, aliud pectore tegitur. Nec fecit proximo suo malum: proximum omnem hominem accipi oportere notum est. Et opprobrium non accepit adversus proximum suum: id est, non libenter aut temere credidit criminator
Abbreviated transcription (Latin):
quia ali aest carnis luxoria qua castitatẽ corrũpimyx
alia uero luxoria cordisest qua de castita tegloria¬
muni Dicitur ergo accingesicut uirlũ bostuos. ut
qui pr̃ius luxoriã corruptionis uicerat. minc luxoniã
stringãt elationis ne de patientia ł de castitat e su

Expanded text:
quia alia est luxuria carnis qua castitatem corrumpimus, alia vero luxuria cordis est qua de castitate gloriamur? Dicitur ergo ei: Accinge sicut vir lumbos tuos, ut qui 898 prius luxuriam corruptionis vicerat, nunc luxuriam restringat elationis, ne de patientia vel castitate su
Abbreviated transcription (Latin):
a tauia est saecul iuoluptas quã appetunt ho
Perlatã a bulane multrangustã pauci in ueni¬
unt latã non querimus nec inuentione opus
est sponte seaufert & errantiũ uia est
Angustam uero ne comnes inueniunt nec qui
inuenerit statim ingrediuntur per eam
diquidem multi inuenta ueritasuia capti
sieculi uoluptatibus demedio ix inere re¬
uertuntur

Expanded text:
a via est saeculi ad voluptates, quas appetunt hommulti ambulant, angustam pauci inveniunt. Latam non quaerimus, nec inventione opus est: sponte se offert, et errantium via est. Angustam vero, nec omnes inveniunt, nec qui invenerint, statim ingrediuntur per eam. Siquidem multi, inventa veritatis via, capti saeculi voluptatibus, de medio itinere revertuntur
Abbreviated transcription (Latin):
fecit misericor diã suꝑ ex alta aũt misericordi am
iudicio quia que ad me dũ daominatusiniudicio di
docebit qui non fecit miserico diã. ita qui fecitremu¬
neratus exultabit adque gaudebit Aliter super¬
exaltat miserico diã iudicio non dictũ est uincit
misericor di ãiu dicio Non enĩ est aduers aiuditio
sedsu ꝑ ex altat quia plures permisericodiã colli¬
guntur. sed quimispricor diã prȩstiterunt Aliter
Bea t enĩ miseri cordes qm̃ ipsorũ misert bituit as
Ite supse altat misericor diã iudicio. suꝑ ponitur
miserica diaiuditioinquo inuentũ fuerdi opaquo
rerice diȩ Etsih abuerit aliquid fertenudici oqquo
punatur tã quã undami sericor diȩ pec catugnis
ex tinguitur

Expanded text:
misericordiam. Superexaltat autem misericordia judicium. Quia quemadmodum damnatus in judicio Dei dolebit, qui non fecit misericordiam, ita qui fecit remuneratus exsultabit et gaudebit. Aliter: Superexaltat misericordia judicium. Non dictum est: Vincit misericordia judicium. Non enim adversa est judicio, sed superexaltat, quia plures per misericordiam colliguntur, sed qui misericordiam praestiterunt. Beati enim misericordes, quoniam ipsorum miserebitur Deus Superexaltat misericordia judicio?» Superponitur misericordia judicio: in quo inventum fuerit opus misericordiae, etsi habuerit aliquid forte in judicio quo puniatur, tanquam unda misericordiae peccati exsting
Abbreviated transcription (Latin):
dit: Qeminũ confer donum lect̃ scãrum scrip¬
curarũ. siue qui a intellectum mentis instruit seu
quod amundiuanitatibus abstractum hominẽ
adamorẽdi ꝑducit. Totauana spesmor talitatis
huius nobis uilescit quanto amplius legendo spesȩ¬
terna clauerit

Expanded text:
 Geminum confert donum lectio sanctarum Scripturarum, quod intellectum mentis erudit, et quod a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducit. Tanto una spes mortalitatis hujus nobis vilescit, quanto amplius legendo, spes aeterna claruerit
Abbreviated transcription (Latin):
laudẽ tua
abia prophetȩ que clausa fuerant condici one pec¬
catibeneficio ab solucio nis aperiendo ꝓnunciat.
In reatu enim positis ora dam nata sunt.
Sicut &esaucs dicit Om̃i serego qm̃ inmundus sũ
quicũ sim homo et in munda labia habeã in medio
quo que populi inmunda labia habentis habitem
Os aũ dicitur & cordis archanũ unde efficiter
laus diuina cantatur. Mcrito ergo postabso¬
litionem peccati & labia sua aperi en da es se
pronunciat. et õs suũ dicit dni atinunciare
pos sũ p̃conia

Expanded text:
laudem tuam. Labia prophetae quae clausa fuerant conditione peccati, beneficio absolutionis aperienda pronuntiat. In reatu enim positis ora damnata sunt; sicut et Isaias dicit: O miser ego, quoniam immundus sum, qui cum sim homo, et immunda labia habeam, in medio quoque populi immunda labia habentis habitem . Os autem dicitlaus divina cantatur. lutionem peccati et labia sua aperienda esse pronuntiat et os suum dicit Domini annuntiare posse praeconia