comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rabit abinuicem. Positurus est enim
alios ad dexteram: alios ad sinistran.
Quid autem equius. quid tierius:
quam ut non expectent miscłĩam de
iudice. qui noluerunt facere misedĩam.
antequã ueniret iudex: Qui autem
uoluerunt facere miscdĩam: cum mise¬
ricordia iudicabuntur. Dicetu enim
eis ad dexteram positis. uenite bens¬
dicti patris mei: percipite regnum qd̃
uobis paratum est ab origne mundi.
Et imputat opera miscdsȩ. Esuriui
enim: & dedistis michi manducare.
Sitiui. & potastis me: & cetera. Rur-¬
sus ad sinistram: positis. quid imputa¬
bitur: Quia noluerunt facere mise.¬
ricordiam. Et quo ibunt: Ite inignẽ
eterntm. Iste auditus malus. magnum
gemitum faciet. S quid dixit alitis p̃t:
In memoria eterna erit iustus: ab auditu
malo non timebit. Quid est auditus
malus: Ite in ignem eternum: qui para.¬
tus est chiabolo & angelis eius. Qui gan¬
debit ab auditu bono: non timebit ab

Expanded text:
rabit ab invicem: positurus est enim rabit ab invicem: positurus est enim alios ad dexteram, alios ad sinistram. Quid autem aequius, quid verius, quam ut non exspectent misericordiam de judice, qui noluerunt facere misericordiam, antequam veniret judex? Qui autem voluerunt facere misericordiam, cum misericordia judicabuntur. Dicetur enim eis ad dexteram positis: «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi.» Et imputat opera misericordiae: «Esurivi enim, et dedistis mihi manducare; sitivi, et potastis me,» et caetera. Rursus ad sinistram positis quid imputatur? Quia noluerunt facere misericordiam. Et quo ibunt? «Ite in ignem aeternum.» Iste auditus malus magnum gemitum faciet. Sed quid dixit alius psalmus? «In memoria aeterna erit justus; ab auditu malo non timebit» . Quid est, auditus malus? «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Qui gaudebit ad auditum bonum, non timebit ab
Abbreviated transcription (Latin):
a quatuor uentis. Congregat electos
omnes a quatuor uentis. Ergo de toto
orbe terrarum. quia ipse adam aliquan¬
do hoc dixeram orbem terrarum signi¬
ficat scdm̃ grecam linguam. Quatuor
enim littere sunt: a .d. a &m. Sicut
autem greci locuntur: quatuor coebis
partes has in capite litteras habent. Ana¬
tholen. drunt orientem: difis. occidentem
dicmi. Habes adan. Ipse ergo adam toto
orbe terrarum sparsus est. In uno loco fuit
&o cecidit & quodammꝰ comminutus. im¬
pleuit orbem terrarum: sed miscdia dm̃
undiq collegit frncturas & conflauit igne
caritatis. & fecit unum quod fractunerat.
Nouit illud factre artifex ille. Nemo des¬
peret: multum quidem est: sed quid
sit artifex cogitate. Ille refecit qui fecit:
ille reformauit. qui formauit. Iudicabit
orbem terraram iequitate. Et po-¬
pulos in ueritate sua. Quȩ est equitas
& ueritas: Congregabit secum electos
suos adiudicandum: ceteros autem sepa¬

Expanded text:
a quatuor ventis» . Congregat electos a quatuor ventis» . Congregat electos omnes a quatuor ventis: ergo de toto orbe terrarum. Quia et ipse Adam aliquando hoc dixeram orbem terrarum significat secundum graecam linguam. Quatuor enim litterae sunt, A, D, A, et M. Sicut autem Graeci loquuntur, quatuor orbis partes has in capite litteras habent, Ἀνατολὴν dicunt Orientem; Δύσιν, Occidentem; diem: habes, Adam. Ipse ergo Adam toto orbe terrarum sparsus est. In uno loco fuit, et cecidit, et quodam modo comminutus implevit orbem terrarum: sed misericordia Dei undique collegit fracturas, et conflavit igne charitatis, et fecit unum quod fractum erat. Novit illud facere artifex ille; nemo desperet: multum quidem est, sed qui sit artifex, cogitate. Ille refecit, qui fecit; ille reformavit, qui formavit. «Judicabit orbem terrarum in aequitate, et populos in veritate sua.» Quae est aequitas et veritas? Congregabit secum electos suos ad judicandum, caeteros autem sepa
Abbreviated transcription (Latin):
& qui utuntur hoc mundo tanquam
non utantur. Precerit enim figura hiuiꝰ
mundi. Uolo uos sine sollicitudine esse.
Qui sine sollicitadine est: secairus expec-¬
tat. quando ueniat dñs ipsius. Nam
qualis amor est xp̃i. timere ne ueniat:
fratres non erubescimus. amanius. & time-¬
nius. ne ueniat. Certe amanius: an peo¬
cata nr̃a plus amamus: Ergo ipsa oderi¬
mus peccata: & amenuis eum qui uentu¬
rus est. ad punienda peccata. lleniet. ue¬
limus nolimus. Non enu ꝗtua modo ñ
uenit. ideo uenturus non est : Ulemet
& quando nescis: & si paratum te inue-¬
nerit. nicbil tibi obest quia nescis. Tunc
exultabunt omnia ligna siluarum ante
faciem dñi qm̃ uenit prius. Et postea
quidꝰ Qm̃ uenit iudicare terram. Et
exultabune omnia ligna siluarum. lle¬
nit primo & postea uidicare terram:
ȩxultantes inueniat eos qui primo ad
partem: quia non parten emit. Totũ
iudicare habet: quia pro toto pretium
dedit. Audistis etiangelium: qtua cum
uenerit inquit congregabit electos suos

Expanded text:
ntur hoc mundo, tanquam non utentes: praeterit enim figura hujus mundi. Volo vos sine sollicitudine esse» . Qui sine sollicitudine est, securus exspectat quando veniat Dominus ipsius. Nam qualis amor est Christi, timere ne veniat? Fratres, non erubescimus? Amamus, et timemus ne veniat. Certe amamus? an peccata nostra plus amamus? Ergo ipsa oderimus peccata, et amemus eum qui venturus est ad punienda peccata. Veniet, velimus, nolimus: non enim quia modo non venit, ideo venturus non est. Veniet, et quando nescis; et si paratum te invenerit, nihil tibi obest quia nescis. «Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum, ante faciem Domini, quoniam venit:» prius. Et postea quid? «Quoniam venit judicare terram.» Et «exsultabunt omnia ligna silvarum.» Venit primo, et postea judicare terram: exsultantes inveniet eos qui primo ejus partem, quia non partem emit. Totum judicare habet, quia pro toto pretium dedit. Audistis Evangelium, quia cum venerit, inquit, «congregabit electos suos
Abbreviated transcription (Latin):
pentibus fluctibus tundi potest frangi
non ꝑotest: magis magisq ipsa frangit
fluctus uenientes quam frangitur ab eis:
sic & eccdẽ dei pullulantes ꝑ totuns orbẽ
terrarum. passe funt persecutiois i¬
diq frementium infidelium. Et ecce
stant insule. & ram placatum est mare:
iocundentur infule multe. Nubes¬

Expanded text:
pentibus fluctibus tundi potest, frangi pentibus fluctibus tundi potest, frangi non potest, magisque ipsa frangit fluctus venientes, quam frangitur ab eis: sic et Ecclesiae Dei pullulantes per totum orbem terrarum, passae sunt persecutiones undique frementium infidelium, et ecce stant insulae, et jam placatum est mare. «Jucundentur insulae multae
Abbreviated transcription (Latin):
ante iudicem. ille qui alapas
accepit. ille qui flagellatus est. ille qui
consputus est. ille qui spinis est coronatꝰ.
ille qui cõlaphis cesus est. ille qui in lig
tatum est: ille qui in crace moetuus
est: ĩlle qui lancea pertussus est. ille qͥ
sepultus est: ipse resurrȩtit. Dñs reg¬
nauit: seuiant quantum possunt regna.
Quid sunt factura regi regnorum. dño
omnium regum: creatori ominum scłoꝵ
An ideo contempnitur. qui tam stibunis
est: non impotentia. Ille eninihumilis¬
apparinit: ut eam caperemas. S iam
uideamus. Dñe regnatit. Exulteo
terra: iocundentur insule multe. Ex
quidem quia uerbum dei non in sola
continenti terra predicatum est: sed
etiam in insulis quȩ constitute sunt
in medio mari. Et ipse plene. xp̃ianis:
plene sunt seruis dei. Non enim se¬
parat eum mare: qui fecit mare. Quo ua¬
ues possunt accedere: uerba dei non pos¬
sunt: Implete sunt insule: uertuntam̃
possunt & in figura recte accipi omnes

Expanded text:
ante judicem, ille qui alapas ante judicem, ille qui alapas accepit, ille qui flagellatus est, ille qui consputus est, ille qui spinis coronatus est, ille qui colaphis caesus est, ille qui in ligntatum est, ille qui in cruce mortuus est; ille qui lancea percussus est, ille qui sepultus est, ipse resurrexit. «Dominus regnavit.» Saeviant quantum possunt regna; quid sunt factura Regi regnorum, Domino omnium regum, Creatori omnium saeculorum? An ideo contemnitur, quia tam submissus, est, non impotentia: ille eniperemus. Sed jam videamus: «Dominus regnavit; exsultet terra, jucundentur insulae multae.» Est quidem, quia verbum Dei non in sola continenti terra praedicatum est, sed etiam in insulis quae constitutae sunt in medio mari: et ipsae plenae christianis, plenae sunt servis Dei. Non enim semare eum qui fecit mare. Quo naves possunt accedere, verba Dei non possunt? Impletae sunt insulae. Verumtamen possunt et in figura recte accipi insula
Abbreviated transcription (Latin):
docere per honunem: qui dignatus est
esse homo. Si ergo restituta est terra
euis. tino pariete ueniente de tudeis:
altero pariete ueniente de gentibus:
quibus duobus parietibus de diuerso
uenientibus esset ipse lapis angularis.
ubi ambo copularentur. Iterum quomͦ
acipimus: cum terra eius restitueret᷑.
sum caro eits resuscitaretur. Aluis eñ
intellectus tamen a xp̃o non recedens
se potest nobis occurrere. terra restitu¬
ta. caro restscitata. Post resurrectionẽ
enmi ipsius facta sunt bomma ista: quȩ
cantãtur in psalmo. Audiamus iam
de terrȩ restitutione psalmum plenũ
gnidio: excitet nobis ipse dñs deus nr
dignam tante rei expectationem. &
iocunditatem. Ipse sermonem nr̃m
moderetur aptum cordibus ur̃is: ut
quicquid hic exciltat cor nr̃m in talibꝰ
spectactilis perducat ad linguam. et
Pinde in aures ur̃at. denide in cor ur̃m.
deinde in facta uestra.
Ñg regnauit. Ile qui stetit

Expanded text:
docere per hominem, qui dignatus est docere per hominem, qui dignatus est esse homo. Sic ergo «restituta est terra ejus,» uno pariete veniente de Judaeis, altero pariete veniente de Gentibus; quibus duobus parietibus de diverso venientibus esset ipse lapis angularis, ubi ambo copularentur . 3. Iterum quomodo accipimus, «Cum terra ejus restitueretur?» Cum caro ejus resuscitaretur. Alius enim intellectus, tamen a Christo non recedens, sic potest nobis occurrere: terra restituta, caro resuscitata. Post resurrectionem enim ipsius facta sunt ista omnia quae cantantur in Psalmo. Audiamus jam de terrae restitutione Psalmum plenum gaudio. Excitet nobis ipse Dominus Deus noster dignam tantae rei exspectationem et jucunditatem; ipse sermonem nostrum moderetur aptum cordibus vestris, ut quidquid hic exsultat cor nostrum in talibus spectaculis, perducat ad linguam, et inde in aures vestras, deinde in cor vestrum, inde in facta vestra. 4. «Dominus regnavit.» Ille qui stetit
Abbreviated transcription (Latin):
rant: inuenti sunt qui nichil expectalt᷑
Quem pon tenebant pollicitatorem:
inuener into redemptorem. lan enim
inder tenebant deum pollicitatorem:
ranti presentem non agnouerant. Illis aut̃
promissum nil erat: sed tamen in ꝓpbetis
de fide ipsorum dictam erat. Non dictã
erat ipsis: sed dictum erat de ipsis. Mis¬
sum est & ad illos: & andistis ex dispensa¬
tione dei. Ipsa enimi lectio modo a uobis
lecta est in actibus apostolorum: quomodo
centurio corneluis credidit. Cornelius
enim centarionon erat de gente tudeox.
Orabat. ieuinabat. elemosinas faciebat:
non illum deseruit detis. quamuis in gen¬
tibus constitutam. Et missus est ei angls
qui illi nuntiaret quod elemosine & ora¬
tiones ipsius accepte essent apud deum.
Credidit aduocato ad se petro. Numqrud
non illum poterat docere angelus: Oi¬
sit illum ad petrum: ut magis per homi¬
nem illi fides ficret: quia homines digna¬
tus erat dño insitare. Nec dedignabat᷑

Expanded text:
rant, inventi sunt qui nihil exspectabant: rant, inventi sunt qui nihil exspectabant: quem non tenebant Deum pollicitatorem, invenerunt redemptorem. Jam enim Judaei tenebant Deum pollicitatorem, rant, praesentem non cognoverant: illis autem promissum nihil erat; sed tamen in Prophetis etiam de fide ipsorum dictum erat. Non dictum erat ipsis, sed dictum erat de ipsis. Missum est et ad illos: et audistis ex dispensatione Dei; ipsa enim lectio modo vobis lecta est in Actibus Apostolorum, quomodo centurio Cornelius credidit. Cornelius enim centurio non erat de gente Judaeorum. Orabat, jejunabat, eleemosynas faciebat. Non illum deseruit Deus quamvis in Gentibus constitutum; et missus est ei angelus, qui illi nuntiaret quod eleemosynae et orationes ipsius acceptae fuerint apud Deum: credidit, advocato ad se Petro . Numquid non illum poterat docere angelus? Misit illum ad Petrum, ut magis per hominem illi fides fieret; quia homines dignatus erat Dominus visitare: nec dedignabatur
Abbreviated transcription (Latin):
spes illius in illis non crat. Ostendit se illis
manisestattis est etiam ceteris disciptilis¬
suis: insus. contrectatus. & inuentus illie
quibus iam perisse tudebatur. Reuocati
est fides eorum qui ceciderant. restituta
est terra eius. Deinde factis cum eisxl.
diebus. ascendit in celun: & sicut paulo
ante cõmemorami misso spu sancto fecit
gentium linguis. Tunc illi pro quibus
non frustra dixerat. pater ignosce illis q
nesciunt quid faciunt: cominoti ut dixi¬
mus quesierunt salutem. confilium at:¬
ceperunt ut in euni crederent. Cred¬
derunt uno die triamilia: & rursus qͥr¬
q milia. Cepit feruere per iudeam ei¬
clesia xp̃i ubi ferbuerat obprobrium ꝓp̃
& restituta est terri eius. S quia dixi¬
rat ipse habeo alias oues quȩ non sunt di
hoc ouili. oportet me & eas adducere ut
sit unus grex & unus pastor: etiam adga¬
tes ad quas ꝓplietȩ missi non erant. apłł
missi funt. Qnesiti sunt qui non quesie¬

Expanded text:
spes illius in illis non erat. Ostendit se illis, manifestatus est etiam caeteris discipulis, visus, contrectatus, et inventus illis quibus jam perisse videbatur: revocata est fides eorum qui ceciderant; «restituta est terra ejus.» Deinde factis cum eis quadraginta diebus, ascendit in coelum ; et, sicut paulo ante commemoravi, misso Spiritu sancto fecit i omnium gentium linguis. Tunc illi pro quibus non frustra dixerat, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» , commoti, ut diximus, quaesierunt salutem, consilium acceperunt ut in eum crederent; crediderunt uno die tria millia, et rursus quinque millia ; coepit fervere per Judaeam Ecclesia Christi, ubi ferbuerat opprobrium Christi; et «restituta est terra ejus.» Sed quia dixerat ipse, «Habeo alias oves quae non sunt de hoc ovili; oportet me et eas adducere, ut sit unus grex et unus pastor» ; etiam ad Gentes, ad quas Prophetae missi non erant, Apostoli missi sunt. Quaesiti sunt qui non quaesie
Abbreviated transcription (Latin):
serundum. Et ue nunc pregnantibus &
mamantibus. dudistis modo in euangelio:
canete qunia nescitis qua hora ueniat. In
sigura dicta sunt. quȩ sunt pregnantes:
& quȩ stint lactantes. Pregnantes animȩ
dicuntir: que habent spem in secalo. Quȩ
autem adepte funt iam quod sperabant:
pro lactantibus sunt posite. Uerbi gratia
emere uult uillam: pregnans est. Nondũ
enim factum est: tumet uterus in spe.
Emit. peperit. adeo lactat quod emit.
lle pregnantibus & mãmantibus ue qui
habent spem in sclõ. ue qui herent his re¬
bus quas de seculo pepererunt. Quid gͦ
debet facere tp̃ianuse lltimundo: non
seruire mundo. Quid hocͤ: Habentes.
tanquam non habentes. Sic dicit his¬
quos hortatur quos non uult inueniri
adie illa tanquam pregnantes. & maur¬
mantes. si cos hortatur:. De cetero fr̃s
tempłis breue est: reliquum est ut qrai

Expanded text:
c praegnantibus et mammantibus.» Audistis modo in Evangelio: «Cavete, quia nescitis qua hora veniat» . In figura dicta sunt. Quae sunt praegnantes, et quae sunt lactantes? Praegnantes animae dicuntur, quae habent spem in saeculo. Quae autem adeptae sunt jam quod sperabant, pro lactantibus sunt positae. Verbi gratia: emere vult villam; praegnans est, nondum enim factum est, tumet uterus in spe: emit; peperit, adeo lactat quod emit. «Vae praegnantibus et mammantibus:» vae qui habent spem in saeculo, vae qui haerent his rebus quas de saeculi spe pepererunt. Quid ergo debet facere christianus? Uti mundo, non servire mundo. Quid est hoc? Habentes tanquam non habentes. Sic dicit, sic hortatur quos non vult inveniri a die illa tanquam praegnantes et mammantes, sic eos hortatur: «De caetero, fratres, tempus breve est: reliquum est u
Abbreviated transcription (Latin):
tollens se aduersus detim. factis xp̃i et
a pranorum contronuit. succubuit. et
quando dico quod dictum est fliixit:
infidelium: Montes flpxerunt sicut
cera a facie dm̃i. Ignis eis fuit dñs. illi. an¬
te faciem eius sicut cera fluxerunt:
tamdui duri. donec ignis ille ad moue¬
retur. Complanata est omnis altitudo:
modo blasphemare. xp̃m non audet.
Et paganus non in eum credidit:
non eum tamen blaspheniat. Et si
nondum ẽst factus tuuis lapis: tamen
uictus est durus mons. Montes fluxe¬
runt sicut cera a facie dñi. facis

Expanded text:
tollens se adversus Deum, factis Christi et tollens se adversus Deum, factis Christi et Christianorum contremuit, succubuit, et quando dico quod dictum est, Fluxit, infidelium? «Montes fluxerunt sicut cera a facie Domini.» Ignis eis fuit Dominus, illi ante faciem ejus sicut cera fluxerunt; tamdiu duri, donec ignis ille admoveretur. Complanata est omnis altitudo; modo blasphemare Christum non audet: et paganus non in eum credit, non eum tamen blasphemat; etsi nondum factus est vivus lapis, tamen victus est durus mons. «Montes fluxerunt sicut c
Abbreviated transcription (Latin):
bibus. Quȩ sunt ntibes deie Predicatores
ueritatis. Uides antem nubeni in celo. ne-¬
bulosam. obscuram: & habet intuis nescio
quid latens. Si choruscet: de nube emui¬
cat splendor. Ex eo ipso quod contempne
dentur nubes & contempnuntur. anteꝗͣ
de eisexiliat quod mireris. Erant enum
illi primi homines carnem portantes infir-¬
mi. deinde idiote. indocti. ignobiles: sed
erat meis quod fulguraret. erat in illis
quod choruscaret. Accedebat petrus hõ
piscator: orabat & surgebat mortuus.
forma haimana nubes erat: splendor mira¬
culi choruscatio erat. Sic inuerbis. sic
in factis: cam miracula dicunt & miranda
faciunt: appartierunt falgura eius orbi
terre. U idit & comnota est terra. Si
non est ueru̾m si non tota terra ram
ip̃iana clamat amen: comiuota fulgori¬
bus de illis nubibus erumpentibus. lli¬
dit & cominota est terra. Nontes fluxe.
runt sicut cera a facie dñi. Qui sunt
montes: Suꝑbi. Qninis altitudo ex¬

Expanded text:
bibus. Quae sunt nubes Dei? Praedicatores bibus. Quae sunt nubes Dei? Praedicatores veritatis. Vides autem nubem, in coelo nebulosam, obscuram, et habet intus nescio quid latens. Si coruscet de nube, emicat splendor: ex eo ipso quod contemnebadentur nubes, et contemnuntur, antequam de eis exsiliat quod mireris. Erant enim illi primum homines carnem portantes, infirmi; deinde idiotae, indocti, ignobiles: sed erat in illis quod fulguraret, erat in illis quod coruscaret. Accedebat Petrus homo piscator, orabat, et surgebat mortuus . Forma humana nubes erat, splendor miraculi coruscatio erat. Sic in verbis, sic in factis, cum miranda dicunt, et miranda faciunt, «Apparuerunt fulgura ejus orbi terrae. Vidit et commota est terra.» Si enim non est verum? si non tota terra jam christiana clamat, Amen, commota fulguribus de illis nubibus erumpentibus? «Vidit, et commota est terra.» 9.runt sicut cera a facie Domini.» Qui sunt montes? Superbi. Omnis altitudo ex
Abbreviated transcription (Latin):
li. appetens uana & secularia: fencim esti.
Quam multi forte & fratres nr̃i ieruint
ad theatrum: feno ducti sunt. Nonue
optandus est illis iste ignis ut fenum ar.¬
deat: & aurum purgeatur Quod em̃
illis in est fidei: feno premitur. Bonunit̃
ergo eis ardere sancto igne: ut feno con¬
sumpto splendeat pretiosum quod rede¬
mit xp̃c. Ergo ignis ante eum preibit: a
inflammabit incirtuitu itmnicos enis. Sõ
qui salubriter arserunt: hodie fideles el
sunt. In imici euis erant: & nunc iam fi¬
deles enis funt. Queris immicos. non sini
Consumpti sunt: arserunt. Caritas con¬
Et inflammatut incircuitu inimicos el¬
pparuerunt fulgara eius orbi teris.
Magna exultatio. Nonne uidemus pon:¬
ne manifestum est: Appapuerunt fil¬
gum enis umuerse cerre. inflammitas
inmici: incensi funt inimici. Arsit quic¬
quid contradicebat: & apparcierunt fulgu¬
ra eius orbi terrȩ. Quomͦ apparuerunt :
ltiam crederent. Vnde figarae Denu-

Expanded text:
li appetens vana et saecularia, fenum est. li appetens vana et saecularia, fenum est. Quam multi forte, et fratres nostri icrunt ad theatrum? feno ducti sunt. Nonne optandus est illis iste ignis, ut fenum ardeat, et aurum purgetur? Quod enim illis inest fidei, feno premitur. Bonum est ergo eis ardere sancto igne, ut feno consumpto, splendeat pretiosum quod redemit Christus. Ergo, «Ignis ante eum praeibit, et inflammabit in circuitu inimicos ejus.» Sunt qui salubriter arserunt, hodie fideles ejus sunt; inimici ejus erant, et nunc jam fideles ejus sunt: quaeris inimicos, non sunt; consumpti sunt, arserunt; charitas con«Et inflammabit in circuitu inimicos epparuerunt fulgura ejus orbi terrae.» Magna exsultatio. Nonne videmus? nonne manifestum est? Apparuerunt fulgura ejus universae terrae; inflammati sunt inimici, incensi sunt inimici. Arsit quidquid contradicebat, et «apparuerunt fulgura ejus orbi terrae.» Quomodo apparuerunt? Ut jam cr
Abbreviated transcription (Latin):
Ignem ueni mittere in terram. Exarse.¬
runt homines credentes in eum: accepe¬
runt flammã caritatis. Propterea et
ipse sp̃o sanctus cum missus esset apłis
sic apparuit. Ulise sunt inquit illis linguȩ
ditise uelut ignis: qui & insedit super
ununi quemq illocum. Isto igne flam¬
manti ceperunt ire per nundum: et
inflammare & incendere incipcuitu mi¬
micos eius. Quos inimicos enis : Qui
deseito deo a quo facti erant a dorabãt
simtilachra quȩ fecerant. Ipsi incencleban.¬
tur si mali erant ad consumptionem. si
bom erant ad reparationem: aut ipse incei.¬
debitur qui nolelut credere illo igne. au¬
dito uerbo dei factus peior. intudia sua ex¬
ustus atq consumptus. aut si conuerteretͥ
& crederet. nec sic in illo nichil arsisset.
Apserat enim fenum: ut purgaretur au¬
rum. Acirum fides est: fenum carnalis
concuipiscentia est. Omnis caro fentim
isaras dicit: & omnis honor caruis ut flos
feni. Quicquid ergo est in homine carna.¬

Expanded text:
«Ignem veni mittere in terram.» Exarse«Ignem veni mittere in terram.» Exarserunt homines credentes in cum, acceperunt flammam charitatis; propterea et ipse Spiritus sanctus cum missus esset Apostolis, sic apparuit: «Visae sunt illis,» inquit, «linguae divisae velut ignis, qui et insedit super unumquemque illorum» . Isto igne inflammati coeperunt ire per mundum, et inflammare, et incendere in circuitu inimicos ejus. Quos inimicos ejus? Qui deserto Deo a quo facti erant, adorabant simulacra quae fecerant. Ipsi incendebantur, si mali erant, ad consumptionem; si boni erant, ad reparationem: aut ipse incendebatur, qui nolebat credere, illo igne, audito verbo Dei factus pejor, invidia sua exustus atque consumptus; aut si converteretur et crederet, nec sic in illo nihil arsisset. Arserat enim fenum, ut purgaretur aurum. Aurum fides est, fenum carnalis concupiscentia est. «Omnis caro fenum,» Isaias dicit, «et omnis honor carnis ut flos feni» . Quidquid est ergo in homine carna
Abbreviated transcription (Latin):
ignem ante eum pretuntem id est hoc
tempore intelligendum in penam quandã
infidelium inquorum: intelligimus ignem
⁊si possumus & in salutem redemptorum
ita enim ꝓposueramus. Idem ipse dñs ait:
ignem ueni mutere in terram. Sic ignem.
quomͦ gladitim. Nam & quodam loco ait.
non se uenisse pacem muttere in terram:
s gladium. Giadium ad separationem:
ignem ad ustionem. S utrumq salubre:
quia & glidius uerbi ipsitis salubriter nos
separauit a consuetudine mala. Glaidiũ
enim adculit. & separatt unum quẽq
fidelium aut a patre suo qui in xp̃m ñ
crediderat. aut a matre similiter infideli
aut certe si de parentibus xp̃ianis natus
esti saltim a progeniȩ sui priore. Nemo
enim nr̃m. aut non auum aut pro auũ.
aut aliquam antiquam oeignen. ingen¬
tibus habuit. & in illa execrabili deo m¬
fidelitate separati sumus ab eo quod era¬
mus: sed gladics intercessit. secernens.
non intersitiens. Hoc modo & ignis.

Expanded text:
ignem ante eum praeeuntem, id est, hoc ignem ante eum praeeuntem, id est, hoc tempore intelligendum in poenam quamdam infidelium et iniquorum: intelligamus ignem, si possumus, et in salutem redemptorum; ita enim proposueramus. Idem ipse Dominus ait: «Ignem veni mittere in terram» . Sic ignem, quomodo gladium: nam et quodam loco ait non se venisse pacem mittere in terram, sed gladium . Gladium ad separationem, ignem ad ustionem: sed utrumque salubrem, quia et gladius verbi ipsius salubriter nos separavit a consuetudine mala. Gladium enim attulit, et separavit unumquemque fidelium aut a patre suo qui in Christum non crediderat, aut a matre similiter infideli; aut certe, si de parentibus christanis natus est, saltem a progenie sua priore. Nemo enim nostrum non aut avum, aut proavum, aut aliquam antiquam originem in Gentibus habuit, et in illa exsecrabili Deo infidelitate: separati sumus ab eo quod eramus; sed gladius intercessit secernens, non interficiens. Hoc modo et ignis:
Abbreviated transcription (Latin):
dens apponitur ad lignum humidum &
turide: & non illud inceudit. Ipsa tam̃
ardet: sic & ininicus tutis. Siquis forte
existit iniustus qui tibi moliatur insidias.
uel p̃paret aliquam molestiam: miꝰ stus
est. Tu si turide lignum fueris. id est si
fuco sp̃nali ingens & uirens flamnus mimi¬
citiarum restiteris orando pro illo quite
psequitur: ille ardet. tu manes integer. &
in insticia illius illi nocet. tibi nchil nocet.
nisi forte putas quia nocet tibis corpori tuo
aliquid fecerit: & anima patiens & incor¬
rupta ad detim coronanda ꝑtienerit. se¬
quens exemplum dm̃ sui qui ꝑati maliit
a iudeis: & qui potenit non mori mortu:¬
uis est. Quia & qui non poterat non nasci
natus est: tu enim conditione natus es.
ille uoluntate. Ta conditione moreris:
ille miscchĩa. Quomͦ ergo illi nichil no¬
cuerunt iuder: sic nec tibi quisquam ꝑse.¬
cutor inimictis. si tu elegeris esse men¬
brum capitis illius. Ecce intelleximus

Expanded text:
dens apponitur ad lignum humidum et dens apponitur ad lignum humidum et viride, et non illud incendit, ipsa tamen ardet; sic et inimicus tuus. Si quis forte existit injustus qui tibi moliatur insidias, vel praeparet aliquam molestiam, injustus est: tu si viride lignum fueris, id est, si succo spirituali vigens et virens, flammis inimicitiarum restiteris, orando pro illo qui te persequitur; ille ardet, tu manes integer; et injustitia illius illi nocet, tibi nihil nocet. Nisi forte putas quia nocet tibi, si corpori tuo aliquid fecerit, et anima patiens et incorrupta ad Deum coronanda pervenerit, sequens exemplum Domini sui, qui pati maluit a Judaeis, et qui poterat non mori, mortuus est, quia et qui poterat non nasci, natus est. Tu enim conditione natus es, ille voluntate; tu conditione moreris, ille misericordia. Quomodo ergo illi nihil nocuerunt Judaei; sic nec tibi quisquam persecutor inimicus, si tu elegeris esse membrum capitis illius. 7. Ecce intelleximus
Abbreviated transcription (Latin):
inimo. trucem nultu flaminantibus oculis.
saintillantibus uerbis ferri in hominis necẽ.
indepredationem. in mnitirias. incontume¬
lias. non se capere. non se tenere: alterum
pacienter excipientem uerba acpligas.
quicquid ille inferre uoluerit. & ꝑcatienti
maxillam parantem alteram: cum uideris
hinc furias. inde lenitatem. hinc iran
inde pacientiam. hinc flãmas. inde tble¬
tantiani. dabitas pronuntiare quis eoꝵ
ardeat penamq patutur: Ille ne cuiꝰ
orpus ueratur: an ctius animus uerit᷑:
Propterea & isaias ꝓpheta qͥixit. Et ñc̃
ignis aduersarios comedet. Quid est et
nunc : Anteqtum ueniat dies ille iudiciis
magntis. lam furore suo ardent: qui postea
supplitio sempiterni illius ignis arstiri st̃.
Nisi forte putatis fratres mei. quia iniusti¬
cia que ꝓcedit ex homine ad ledendtin
alterum honunem illi ad quem ꝓcedit
nocet: & illi de quo procedit non nocet
Unde fieri potest: Aliquando facula ar-¬

Expanded text:
animo, trucem vultu, flammantibus oculis, animo, trucem vultu, flammantibus oculis, scintillantibus verbis, ferri in hominis necem, in depraedationem, in injurias, in contumelias, non se capere, non se tenere; alterum patienter excipientem verba, plagas, quidquid ille inferre voluerit, et percutienti maxillam, parantem et alteram: cum videris hinc furias, inde lenitatem; hinc iram, inde patientiam; hinc flammas, inde tolerantiam; dubitabis pronuntiare quis eorum ardeat poenamque patiatur? illene cujus corpus vexatur, an cujus animus vastatur? Propterea et Isaias propheta dixit: «Et nunc ignis adversarios comedet» . Quid est, «Et nunc?» Antequam veniat dies ille judicii magnus, jam furore suo ardent qui postea supplicio sempiterni illius ignis arsuri sunt. Nisi forte putatis, fratres mei, quia injustitia, quae procedit ex homine ad laedendum alterum hominem, illi ad quem procedit nocet, et illi de quo procedit non nocet. Unde fieri potest? Aliquando facula ar
Abbreviated transcription (Latin):
bitror de illo igne dici in quem mittendi
sunt impii: illa ultima iudicii sententia
quibus ad sinistram separatis. sicut in eam
llnde hoc non puto: Quia de quodam
gne dicit: qui preibit ante illum antequã
uenat ad iudicium. Dictum est preire
ignem & inflaminare incircuitu: id est ꝑ
totum oebem terrarum inmicos enis. Ille
ignis post aduentum eius erit: iste autem
ignis ante eum preibit. Quis est ergo iste
ignis: Possumus eam accipere in pena
malortim: possumtis in salute redemptoꝵ.
In pena malorum quomꝰ : Quia cum pre¬
dicaretur xp̃c irate sunt gentes: & comino¬
uerunt ꝑsecutionem. Que ira ignis frnt.
magis consumens eos qui ꝑsequebuntur: quã
eos qtios ꝑsequebantur. Cum enim udemꝰ
duos unum irascentem alterum pacienter
serentem: quis eorum ardeat ur̃m est uidi-¬
care. Potestis in genere hamano tale ex-¬
pectaculum contueri. Ponite nobis ante
oculos hominem iniquum cominotum

Expanded text:
bitror de illo igne dici, in quem mittendi bitror de illo igne dici, in quem mittendi sunt impii illa ultima judicii sententia, quibus ad sinistram separatis, sicut in EvanUnde hoc non puto? Quia de quodam igne dicit, qui praeibit ante illum, antequam veniat ad judicium. Dictum est enim praeire ignem et inflammare in circuitu, id est per totum orbem terrarum, inimicos ejus. Ille ignis post ejus adventum erit; iste autem ignis ante eum praeibit. Quis est ergo iste ignis? Possumus eum accipere in poenam malorum, possumus in salutem redemptorum. In poenam malorum, quomodo? Quia cum praedicaretur Christus, iratae sunt gentes, et commoverunt persecutionem: quae ira ignis fuit, magis consumens eos qui persequebantur, quam eos quos persequebantur. Cum enim videmus duos, unum irascentem, alterum patienter ferentem, quis eorum ardeat, vestrum est judicare. Potestis in genere humano tale spectaculum contueri. Ponite vobis ante oculos hominem iniquum, commotum
Abbreviated transcription (Latin):
sedet sapientia. filius enim dei. sapientu
dei est. ndiuimus autemi ex alia scripta.¬
ra magnum htiis intelligentiȩ documen.¬
tum. Aninia iusti. sedes sapientiȩ. Ergo
quia isti facti funt itsti qui in eum credi¬
derunt: iustificati ex fide facti suit sede ᷤᷤ
ipsits: sedet in ipsis udicans ex ipsis. et
dirigens eos. Quare : Quia mansuetos
intienit. ueluti iumenta mitia non re¬
calcitrantia. non collum suꝑbum aduer¬
sus iugum enis excutientia: non fligel¬
lum eius recusantia. facta sunt ium̾ta
eiis bona mansueta. & meruerune qd̃
dictum est in alio psalmo: diriget mites
in uidicio. docebit mansuetos tuas stias.
Propterea eigo illis nubes & caligo quia
non funt recti: mansuctis autem iusticu
& indicium directio sedis eiis. Ioris¬
ante eum preibiti o inflaminbit incr¬
cuitu immicos eiuis. De quo igne dicit
fratres. ignis ante eum preibit: & inflimi¬
mabit incircuitu mimicos eiis: Non ar¬

Expanded text:
sedet Sapientia; Filius enim Dei, Sapientia sedet Sapientia; Filius enim Dei, Sapientia Dei est . Audivimus autem ex alia Scriptura magnum hujus intelligentiae documentum. «Anima justi, sedes sapientiae.» Ergo quia isti facti sunt justi, qui in eum crediderunt; justificati ex fide, facti sunt sedes ipsius: sedet in ipsis, judicans ex ipsis, et dirigens eos. Quare? Quia mansuetos invenit, veluti jumenta mitia, non recalcitrantia, non collum superbum adversus jugum ejus excutientia, non flagellum ejus recusantia: facta sunt jumenta ejus bona, mansueta; et meruerunt quod dictum est in alio psalmo, «Diriget mites in judicio, docebit mansuetos vias suas» . Propterea ergo illis «nubes et caligo,» quia non sunt recti; mansuetis autem, «justitia et judicium directio sedis ejus.ante eum praeibit, et inflammabit in circuitu inimicos ejus.» De quo igne dicit, fratres, «Ignis ante eum praeibit, et inflammabit in circuitu inimicos ejus?» Non ar
Abbreviated transcription (Latin):
cium directio sedis enis. Quibus nbes
& caligo incircaitu eiis: quibus iusticra
& iudicium directio sedis euis: Nubes
& caligo impĩs qui eum non intellexer̃:
iusticia & iudicitm fidelibus qui in eum
crediderunt. Illi enim per superbiam
non uiderunt: illi per humilitatem
dirigi meruerunt. Audi nubes &one¬
bulam: audi iusticiam & iudicium. Ipse
dñs ait. In uidicium egp in hanc mun¬
dum t̾em ait qui non uident uideant:
& qui uident ceci fiant. Quid est qui
uident cecifiant: Qui sibi uidere uiden¬
ttr. qui se sapientes ꝑatant qui non gͥ
arbitrantur necessariam medicinam.
ipsi cecisiant: ipsi non intelligant. Q
autem non uuident indeant: qui cecita¬
tem consitentur in luminari mereantin
Sic ergo incircitu ens mibes & caligo
his qui eum non cognouerunt: consitenti.¬
bus autem & humiliantibus se iusticta
& iudicium directio sedis enis. Sedem elꝰ
dicit cos ipsos. qui in eum crediderunt.
De ipsis enim fibi fecit sedem: quia ieit

Expanded text:
ejus.» Quibus «nubes et caligo in circuitu ejus?» Quibus «justitia et judicium directio sedis ejus?» Nubes et caligo impiis, qui eum non intellexerunt; justitia et judicium fidelibus, qui in eum crediderunt: illi enim per superbiam non viderunt, illi per humilitatem dirigi meruerunt. Audi nubes et nebulam, et audi justitiam et judicium. Ipse Dominus ait: «In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant» . Quid est, «qui vident caeci fiant?» Qui sibi videre videntur, qui se sapientes putant, qui non sibi arbitrantur necessariam medicinam, ipsi caeci fiant, ipsi non intelligant. Qui autem «non vident, videant:» qui caecitatem confitentur, illuminari mereantur. Sit ergo «in circuitu ejus nubes et caligo,» his qui eum non cognoverunt; confitentibus autem et humiliantibus se, «justitia et judicium directio sedis ejus.» Sedem ejus dicit eos ipsos qui in eum crediderunt: de ipsis enim sibi fecit sedem, quia in eis
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc ad laudem cantici pertinet. quia
cum peccata nr̃a agnoscimus: deigloriã
comnendamus. Preoccupemus faciem
eius in confessione. Et in psalmis iubile.¬
mus ei. Iam diximuis quid sit iubilare.
repetitum est ut consirmetur in facien¬
do: ipsa repeticio exhortatio est. Non
enim iam obliti sumus ut iam moneri
nos tielmitis quȩ dicta sunt superis ut
iubilemus. sed plerumq in affectti ani¬
mi repetitur uerbum quod notum erat.
non ut in notescat: sed ut ipsa repetitio
faciat confirmationem. Repetitur eni
ad intelligendum affectum dicentis.
Inde est qtod dicit dñs: amen amen dico
uobis. Suffitiebat amen unum. Quare
amen amen: nisi quia repetitio consir¬
matio est : In psalmis ergo inquit iubi¬
lemus ei. Et quȩ dicimus in psalmis:
quȩ dicimus uel pottus sentimus in iubi¬
latione : Quȩ sunt quȩ pertinent ad

Expanded text:
et hoc ad laudem cantici pertinet; quia et hoc ad laudem cantici pertinet; quia cum peccata nostra cognoscimus, Dei gloriam commendamus. «Praeveniamus faciem ejus in confessione.» 5. «Et in psalmis jubilemus illi.» Jam diximus quid sit jubilare; repetitum est, ut confirmetur in faciendo: ipsa repetitio exhortatio est. Non enim jam obliti sumus, ut jam moneri nos velimus, quae dicta sint superius, ut jubilemus: sed plerumque in affectu animi repetitur verbum quod notum erat, non ut innotescat, sed ut ipsa repetitio faciat confirmationem; repetitur enim ad intelligendum affectum dicentis. Inde est quod dicit Dominus, «Amen, amen dico vobis» ; sufficiebat «Amen» unum; quare, «Amen, amen,» nisi quia ipsa repetitio confirmatio est? «In psalmis» ergo, inquit, «jubilemus illi.» Et quae dicemus in psalmis? quae dicemus, vel potius sentiemus in jubilation
Abbreviated transcription (Latin):
confessionem penitentium: sed laudan-¬
tium. Et quid est quod continuo nos
admonet de quadam confessione cum
ait: p̃e ꝓueniamus faciem eius in confessio-¬
ne : Quid est preueniamus faciem eius
in confessione: blenturus est. preuenia¬
niis faciem eits in confessione. prius ante.¬
quam ueniat nos confitendo dampnemꝰ
qd̃ i fecimus: ut ille qtiod coronet non
quod dampnet inueniat. Numquud
autem & hoc non ꝑtinet ad laudem dei:
quando confiteris peccata tuat Immo
uero maxime pertinet ad laudem dei.
Quare maxime pertinet ad laudem dei:
Quia tanto amplias laudatur medicus:
quanto plus desꝑabitur egrotus. Confi¬
tere itaq peccata tua: ꝗuo magis despe¬
ribas de te ꝓpter inquitates tius. Tan¬
to enini muor laus est ignoscentis. quãto
maior ȩxaggeritio est peccata consiten¬
tis. Non ergo putemus nos recessisse a
laude cantici: si iam confessionem hic in-¬
telligamus qua confitemur peccata nr̃a.

Expanded text:
confessionem poenitentium, sed laudanconfessionem poenitentium, sed laudantium. Et quid est quod continuo nos admonet de quadam confessione cum ait: «Praeveniamus faciem ejus in confessione?» Quid est, «Praeveniamus faciem ejus in confessione?» Venturus est; «Praeveniamus faciem ejus in confessione,» prius: antequam veniat, nos confitendo damnemus quod fecimus, ut ille quod coronet, non quod damnet, inveniat. Numquid autem et hoc non pertinet ad laudem Dei, quando confiteris peccata tua? Imo vero maxime pertinet ad laudem Dei. Quare maxime pertinet ad laudem Dei? Quia tanto amplius laudatur medicus, quanto plus desperabatur aegrotus. Confitere itaque peccata tua, quo magis desperabas de te propter iniquitates tuas. Tanto enim major laus est ignoscentis, quanto major exaggeratio est peccata confitentis. Non ergo putemus recessisse nos a laude cantici, si hanc confessionem hic intelligimus, qua confitemur peccata nostra:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ reddis deo: Ut illum laudes. te a¬
ctises: quia illius est miscdia ut peccata
nł̃a dinittat. Nim siuellet pro mer¬
tis agere: non inueniret nis quos pu¬
ret. llenit ergo dicens dit rececdamtis
iam pͥeccatis nr̃is. & non nobiscum de¬
ducat rationem de preteritis: sedtañ
tabulȩ noue fiant incensis: emi nibas
cirograpiiis debitorum nr̃oetim. Qun¬
consessio penitentis esset. non diceretur
menangdio de ipso dño: in ipsa hora exal-¬
tauit iħc in sp̃u sancto & ait. Consiteor¬
tibi dñe pater celi & terrȩ. qui abscondis¬
tihec a sapientibus & prudentibus. et
reuelasti ea pariulis. Humquid quia
xp̃t confitebatur. penitens erat : Illum
nichil penitere poterat: quia nichil cul-¬
pabiliter fecerat: sed confitebatur in lau¬
de patris. Ergo quia & hic exultationis
locus est: forte illam debentis intelligere
confessionem. quȩ est in laude dei. IAnde
&o laus cantici: ut non hic intelligamus

Expanded text:
quae reddis Deo? Ut illum laudes, te aquae reddis Deo? Ut illum laudes, te accuses; quia illius est misericordia, ut peccata nostra dimittat. Nam si vellet pro meritis agere, non inveniret nisi quos damnaret. «Venite» ergo dixit, ut recedamus jam a peccatis nostris, et non nobiscum deducat rationem de praeteritis; sed tanquam tabulae novae fiant, incensis omnibus chirographis debitorum nostrorum. Quanconfessio poenitentis esset, non diceretur in Evangelio de ipso Domino: «In illa hora exsultavit ondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis» . Numquid quia Christus confitebatur, poenitens erat? Illum nihil poenitere poterat, quia nihil culpabiliter fecerat; sed confitebatur in laude Patris. Ergo quia et hic exsultationis locus est, forte illam debemus intelligere confessionem quae est in laude Dei: unde et «Laus cantici,» ut non hic intelligamus
Abbreviated transcription (Latin):
quasi inter cantica uerbis expressa.
erundunte letica cui lingua dicendo
non sufficit quemadinodum iubilent: it
per illam uocem indicetur aninii effeat¬
uierbis ȩxplicare non ualentis: quod com
conspicitur: Si ergo illi de gaudio terrem
iubilant: nos de gaudio celesti iubilare ñ
debemuse. Quod uere uerbis explicare
euis in confessione. Confessio quidem:
duobus modis accipitur in scriptaris. Es
confessio laudantis: & est confessio gemair¬
tis. Consessio laudantis. ad honorem per¬
tinet eius qui laudatur: confessio gener¬
tis ad penitentiam pertinet eius qui cor¬
sitetur. Consitentur. homines cum lai¬
dant deum. confitentur cum accusant
se: & nichil dignius facit lingua. Ulere
puto quod ipsa sint uota: de quibus diẽ
in alio psalmo: reddam tibi uota mea.
que distuxerunt labia mea. Hichil
ista distinctione stblimius: nichil tam
necessarium & ad intelligendum. & as
faciendum. Quomͦ ergo distinguis uon

Expanded text:
quasi inter cantica verbis expressa quasi inter cantica verbis expressa exundantes laetitia, cui lingua dicendo non sufficit, quemadmodum jubilent, ut per illam vocem indicetur animi affectus, verbis explicare non valentis quod corde concipitur. Si ergo illi de gaudio terreno jubilant; nos de gaudio coelesti jubilare non debemus, quod vere verbis explicare ejus in confessione.» Confessio quidem duobus modis accipitur in Scripturis. Est confessio laudantis, est confessio gementis. Confessio laudantis, ad honorem pertinet ejus qui laudatur: confessio gementis, ad poenitentiam pertinet ejus qui confitetur. Confitentur enim homines, cum laudant Deum: confitentur, cum accusant se; et nihil dignius facit lingua. Vere puto quod ipsa sint vota, de quibus dicit in alio psalmo. «Reddam tibi vota mea, quae distinxerunt labia mea» . Nihil ista distinctione sublimius, nihil tam necessarium et ad intelligendum et ad faciendum Quomodo ergo distinguis vota
Abbreviated transcription (Latin):
ille ꝑfecti: ad similitudinem nos in tu¬
tat. Si ergo ad similitudinem nos u¬
uitat. constat quia dissimiles gristendo
recesseramus a deo. & facti eramus lon¬
ge per disũmilitudinem. & efficim᷑
ꝓpe per similitudinem: ut iam fiat
in nobis quod scripttim est: accedite
ad eum o inluminamini. Ergo quibꝰ.¬
dam longe positis & male tuuentibus:
psalmus iste dicit. Ulenite exultenus
dño. Quoitis : Quo receditis: Quo
disceditis : Quo fugitis extailtando
mundo: Uenite exaltemus dño. Qo
itis exultare: ubi deficitis: blenite
exultemus. in illo a quo facti sumus:
uenite exultemus dño. Iubilemus
deo salutari nr̃o. Quid esbiubilare :
Gaudium tierbis non posse explicare.
& tamen uoce testari quod intus con¬
ceptum est. & uerbis explicari non
potest: hoc est iubilare. Nam consi¬
deret caritas ur̃a. qui itibilant in can¬
tilenis quibusq & quisi incertamine
quodam leticie seccilaris & uidetis

Expanded text:
ille perfecti,» ad similitudinem nos inviille perfecti,» ad similitudinem nos invitat. Si ergo ad similitudinem nos invitat, constat quia dissimiles existendo recesseramus a Deo, et facti eramus longe per dissimilitudinem, et efficimur prope per similitudinem, ut jam fiat in nobis quod scriptum est, «Accedite ad Deum, et illuminamini» . Ergo quibusdam longe positis et male viventibus psalmus iste dicit, «Venite, exsultemus Domino.» Quo itis? quo receditis? quo disceditis? quo fugitis, exsultando mundo? «Venite, exsultemus Domino.» Quo itis exsultare, ubi deficitis? Venite, exsultemus in illo a quo facti sumus. «Venite, exsultemus Domino.» 3. «Jubilemus Deo, salutari nostro.» Quid est jubilare? Gaudium verbis non posse explicare, et tamen voce testari quod intus conceptum est et verbis explicari non potest: hoc est jubilare. Nam consideret Charitas Vestra qui jubilant in cantilenis quibusque, et quasi in certamine quodam laetitiae saecularis; et videtis
Abbreviated transcription (Latin):
ne recepimus. quȩ in nobis renouatur
intus inmente. ut tanquam resculpa¬
tar in nũmo id est in anima nr̃a imago
dei nr̃i: & redeamus ad thesatros eius.
do enim de tributo cesaris querentes
causam calumpniȩ consulere magistrũ
ueritatis uolnerunt: & consulendo tẽp¬
tare utrum hceret tributum dari
cesari. quidille ait: Quid me tẽpta¬
tis hypocrite : Petit sibi afferri num¬
mum: & allatus est. Cuius habet i:¬
quit inginem: Responderunt.
Cesaris. Et ille. Rc̃dite ergo cesari
quȩ cesaris sunt: & deo quȩ dei sunt.
Tanquim diceret. Si cesar querit in
numino imnaginem suam: deus non
querit in homine imiginem suam:
Ad hanc similitudinem nos dñs nr̃
etiam inimicos diligamus: & dat exẽ¬
plum de ipso deo. Sicut pater ur̃
ait. qui in celis est qui solem suum oriri
facit suꝑ bonos & malos: & pluit super
iustos & iniustos. Estote ergo sicut
pater ur̃ ꝑfecti. Ctum dicit estote sicͣ

Expanded text:
ne recepimus, quae in nobis renovatur ne recepimus, quae in nobis renovatur intus in mente, ut tanquam resculpatur in nummo, id est, in anima nostra imago Dei nostri, et redeamus ad thesauros ejus. do enim de tributo Caesaris, quaerentes causam calumniae, consulere magistrum veritatis voluerunt, et consulendo tentare utrum liceret tributum dari Caesari; quid ille ait? «Quid me tentatis, hypocritae?» Petiit afferri sibi nummum, et allatus est. «Cujus habet,» inquit, «imaginem?» Responderunt: «Caesaris.» Et ille: «Reddite ergo Caesari quae Caesaris sunt, et Deo quae Dei sunt» . Tanquam diceret: Si Caesar quaerit in nummo imaginem suam, Deus non quaerit in homine imaginem suam? Ad hanc similitudinem nos Dominus netiam inimicos diligamus; et dat exemplum de ipso Deo: «Sicut Pater vester,» ait, «qui in coelis est, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos. Estote ergo sicut Pater vester perfecti» . Cum dicit, «Estote sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i sant. Protit quisq affectum habue-¬
rit. ꝓut quisq amorem habuerit: ita ac¬
cedit uel recedit a deo. Honne plerum:¬
q dicimus quando inueninus aliqua
dissimilia: hoc longe est ab illo: Quando
alquos duos forte homines comparamus.
duos equos. duas uestes: & dixerit aliquid
siile hȩc uestis talis est: qualisilla. aut
istȩ homo talis est qualis ille: qtud alitis
dicit qui contradicit: Absit. Longe est
ab illo. Quid est longe est ab illo: Dissimi¬
lis est illi. & iuxta stant: & tamen iste
longe est ab illo. Duo tiero iniqui pares
uita & moribus si untis sit in oriente alt̾
in occidente. secum sunt: quia in deo st̃.
Contra unus iustus alter iniquus etiam¬
sitina eatena ligentur: multum a se se¬
parati sunt. Ergo si dissimilitadine rece¬
dimis a deo: simulitudine accedinus
ad deum. Qua similitudine: Ad quã
facti stimus. quam in nobis peccando cor¬
ruperamus. quam peccatorum remissio¬

Expanded text:
nostri sunt. Prout quisque affectum habuenostri sunt. Prout quisque affectum habuerit, prout quisque amorem habuerit, ita accedit vel recedit a Deo. Nonne plerumque dicimus, quando invenimus aliqua dissimilia: Hoc longe est ab illo? Quando aliquos duos forte homines comparamus, duos equos, duas vestes, et dixerit aliquis, Similis est haec vestis, talis est qualis illa; aut, Iste homo talis est qualis ille: quid alius dicit, qui contradicit? Absit; longe est ab illo. Quid est, longe est ab illo? Dissimilis est illi. Et juxta stant, et tamen iste longe est ab illo. Duo vero iniqui pares vita et moribus, si unus sit in Oriente, alter in OcContra, unus justus, alter iniquus, etiamsi una catena ligentur, multum a se separati sunt. Ergo si dissimilitudine recedimus a Deo, similitudine accedimus ad Deum. Qua similitudine? Ad quam facti sumus, quam in nobis peccando corruperamus, quam peccatorum remissio