comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
manducet aut bibat. hoc enĩ regulȩ ñ recipit disciplina
ut ł poma uilia resumantur . A quã nanq ipsã ante
refectionem legitimã bibe ñ p̃sumant. Siquis uͦ extra
conscientiã abbatis ł p̾positi qͣle cũq locũ egͥressus gula
ł ebrietati se sociauerit aut si inꝑximo transinissꝰ
sua leuitate ł gulȩ ñ ftatim. expedita necessitate
docent aut triginta dieb a cõmunione sepa¬
nẽt aut uirgis cesus em̃detur.

Expanded text:
manducet aut bibat: hoc enim Regulae non recipit disciplina, ut vel poma vilia resumantur: aquam ipsam ante refectionem legitimam bibere non praesumant. CAP. X. Quaconscientiam abbatis vel praepositi, qualemcunque locum egressus, gulae vel ebrietati se sociaverit; aut si in proximo transmissus, pro sua levitate vel gula, non statim expedita necessitate  canones docent, aut triginta diebus a communione separetur, aut virgis caesus emendetur.
Abbreviated transcription (Latin):
in cordib ur̃is dño. Si enĩ corporalit̃ ñ occurrit ad ẽẽ cum
cȩt̾is ad orationis locũ : in quo cũq loco inuentꝰ fu erit
qđ deuotionis ÷ ex pleat. Oportet tam̃ obseruare : ne forte
quis possit cõplere intp̃r suo qđ cõplendũ ÷ & occurre. s dũ
lyqͥ uult occasiones nectit tanꝗ in ministerii op &e occupa
fr̃s spiritales sine laico ambulant uinti ad se & cancan¬
tes modice de uia flectant genua & post orationem
redeant inuiam mox abomnĩ uerbo alieno adõ ta¬
centes ꝓpt̃ reuerentiã oꝑis dĩ. & sic ãbulando petita
pͥus benedictione : in positũ ꝓ rũpant psalmũ. De fr̃ibañ¬

Expanded text:
occurrerit adesse cum caeteris ad orationis locum, in quocunque loco inventus fuerit, quod devotionis est, expleat. Oportet tamen observare, ne forte quis possit complere in tempore suo, quod complendum est, et occurrere; sed dum loqui vult, occasiones nectit, tanquam in ministerii opere occupatfratres spiritales sine laico ambulant juncti ad se, et cantantes modice de via flectant genua, et post orationem redeant in viam: mox ab omni verbo alieno a Deo tacentes, propter reverentiam operis Dei, et sic ambulando petita prius benedictione impositum prorumpant in psalmum,
Abbreviated transcription (Latin):
meẽ. de monstrauit. Quẽ eniꝰ penuria sua ñ frangit. agrãrũ
actione ñ retrahit. In terũ teporaliũ desidiũ ñ accendit. scit
diuidit : scrł habundare Qui enĩ acceptis alim̃tis non ai
ari: Qui alim̃torũ in opiã sine murmuratione colerat.
nec ꝓuessitate uictꝰ agit aliqͥs unde anima peccati laqueũ¬
in currat. scit esurire. Quẽ gͦ nec in habundantia suꝑbia eleueͬt. nec in
netessitate cupiditas irritat. nouit habundare nouit & penuriã pati. Qui gͦ¬

Expanded text:
 discenda. Quem enim penuria sua non frangit, a gratiarum actione non retrahit, in rerum temporalium desiderio non accendit, scit dividit, scit abundare. Qui acceptis alimentis, non ad ari. Qui alimentorum inopiam sine murmuratione tolerat, nec pro necessitate victus aliquid agit unde anima peccati laqueuncurrat, scit esurire. Quem ergo nec in abundantia superbia elevat, nec in necessitate cupiditas irritat, novit abundare, novit penuriam pati. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
bec in uerb̾. ẽẽ & in factis. In uerb̾ ut ei pauca & rationabilia
uerba humilit̃ loqͣtꝰ & cũ reuerentia. Infactis aut̃: ut illo
transeunte unior surgat. Illo iterũ iubeute : sędeat. Illo
loquente : audiens tac̾eat. Int̾roganti humilit̾ respondeat.
ubenti: obediat. Transeunti inclinato capitȩ : benedictionẽ¬
humlit̾ pętat. & in omnib ubi rationabilit̾᷑ p̾ostulat.

Expanded text:
e in verbis et in factis: in verbis, ut eis pauca et rationabilia verba humiliter loquatur, et cum reverentia: in factis autem, ut illo transeunte junior surgat, illo iterum jubente sedeat, illo loquente audiens taceat, interroganti humiliter respondeat, jubenti obediat, inclinato capite benedictionem petat, et in omnibus, ubi rationabiliter res postulat,
Abbreviated transcription (Latin):
multi loquis uacantes: ut uigilant aspiciant a qͦ rectitudi¬
nis statu de ꝑereunt dũ ꝑ mulciplitia uerba dilabunt᷑
Huma ͦ & enĩ mens a quę more & circũ dausa ad suꝑiora
Quo enĩ suꝑ uacuis uerbis asilentii sui censura dissipat᷑.
quasi tot riuis extra se ducit᷑. nde & redire interius ad se

Expanded text:
multiloquio vacantes, ut vigilanter aspiciant a quanto rectitudinis statu depereunt, dum per multiplicia verba dilabuntur. Humana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui
Abbreviated transcription (Latin):
I dnꝗ÷ sine genutũ orandũ. Nã peccatoꝵ recordatio merorem
reõs tunc nos. eẽ. cognoscimꝰ Ideoq cũ dõ assistimꝰ: geniere
& flere debemus.reminiscentes quã grauia sint
scelera quę cõmisimꝰ quãq dira inferni sũpplicia quȩ tinę
mꝰ Mens qualẽ se inorationẽ offert: tale post oratione con¬
seruet. Nã nichil ꝓficit oratio: si denuo cõmititꝰ unde ia

Expanded text:
m est sine gemitu orandum; nam peccatorum recordatio moerorem reos tunc nos esse cognoscimus. Ideoque cum Deo assistimus, gemere et flere debemus, reminiscentes quam gravia sint scelera quae commisimus, quamque dira inferni supplicia quae timemus. 6. Mens qualem se in oratione offert, talem post orationem conservet. Nam nihil proficit oratio, si denuo committitur unde ja
Abbreviated transcription (Latin):
tione cadit in libidinẽ. Sicq ex occulto elationis uitio itͥ
in aptũ libidinis & de aꝑto libidinis. itur moccultũ ela¬
tionis. Sed dĩ seriuuis discrete utrũq penfans sic cauet
lib iẽ ut ñ incurrat inelationẽ. Sic uitat elationẽ: ut ñ
resoluat aninũ ad libidiuẽ: Et seniores uenerare¬

Expanded text:
ter in libidinem; sicque ex occulto vitio elationis itur in apertum libidinis, et de aperto libidinis, itur in occultum elationis. Sed Dei servus discrete utrumque pensans, sic cavet libidinem, ut non incurrat elationem; et sic premit elationem, ut non resolvat ani
Abbreviated transcription (Latin):
it acundiã prorũpunt. & qui actenꝰ uidebant᷑ in noyii: per
in patientia & murmurationẽ se noxios reddunt. Nescientes¬
flagellis corrigit. latronẽ qͥ incrucẽ xp̃m cognouit & post
crucẽ paradisũm cũ xp̃o intrauit. Qui aut̃ nec inẽ flagella
desistit aculpis sinistrũ imittat᷑ latronẽ qͥ ꝓpt̾ peccata ascendit

Expanded text:
iracundiam prorumpunt, et qui hactenus videbantur innoxii, per impatientiam se et murmurationem noxios reddunt. Ut auteflagellis corrigitur, latronem, qui in cruce Christum cognovit, et a cruce paradisum cum Christo intravit; qui nec inter flagella desistit a culpis, sinistrum imitatur latronem, qui propter peccata ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
fs uigilanti & digesto sensu opus dei sobrie compleant. & qđd¬
dicunt agnoscant. & ideo int̾uallum ponit᷑: ut ꝓlixa nocte
sorini grauitas finiatur. Ne cumante pulloꝵ cancũ inbreuib
noctib coacti fuerint fr̃s surgere: ad hnc crudi ab incoato
somno cum inipso impetũ uenarũ sanquinis & humor ꝑuenas
bullescit . & armonia grauedinis suscitati somnqͥ disc̾unt m̃bra
escã quã sumpserant in ipso ad huc in cocti occisi incendio. Non
suscitati sed potiꝰ occisi cum incoato fuerint frs surgere graui
ad huc capite. & in digestu ruptũ effugient. sp̃s scĩ carimat a.

Expanded text:
fratres vigilanti, digesto sensu opus Dei, quod dicunt, dicunt, agnoscant: et ideo intervallum ponitur, ut prolixa nocte somni gravitas finiatur. Nam in verni vel in dicunt, agnoscant: et ideo intervallum ponitur, ut prolixa nocte noctibus coacti fuerint fratres surgere adhuc crudi ab inchoato somno, cum in ipso impetu venarum sanguis et humor per venas bullescit, et inarmonia gravedinis succussati somni discoquunt membra escam quam susceperant, in ipso adhuc incocti occisi incendio, non suscitati, sed potius occisi, cum coacti fuerint fratres surgere gravi adhuc capite et indigesto rupti effugent sancti Spiritus charismata.
Abbreviated transcription (Latin):
mo di. Int̃ qͣs & triã responsoria cantent᷑: du o responsoria sine gła
dicaN. Post terciã uͦ letionem qui cantat
dicat głam: ꝗ dum
incipit cantor dicere . mox oñis desedilib sius surgant obhono¬
rem & reuerentiam sc̃ȩ̃ trinitatis. Codices  aut̃ lo¬

Expanded text:
ones, inter quas et tria responsoria cantentur. Duo responsoria sine Gloria dicantur. Post tertiam vero lectionem, qui cantat, dicat Gloriam. Quam dum incipit cantor dicere, mox orem et reverentiam sanctae Trinitatis. Codices autem l
Abbreviated transcription (Latin):
ae defecerꝰ popłĩ multi in igne. de gentes multe lassatȩ sc̃. lempore enim
uaspasiani & titi cireũdata ÷ exercitibꝰ. & addiẽ solenue᷑ paschȩ uenien¬
tes urbȩ quasi carcere st̃ reclusi. & fame & penuria defecerꝰ. & usq aser¬
tremas ruinas. adriani eos ꝑduxit obsidio. Subuersa aut̃ ciuitate sangui¬
nũ. &r uibe iniqͥtatũ & popłis igne consũptis. & gentibꝰ quȩ ad auaslumm
sus mundus cooꝑtus:
R Qui potũ cdat amico suo: mit¬
tens fel suu̾ & in ebrians. ut aspiciat nuditatẽ eiꝰ. Repletꝰ ÷ ignominia ꝓgła

Expanded text:
e lassatae sunt eo tempore quo Vespasiani et Titi circumdata est exercitibus, et ad diem solemnem Paschae venientes, urbe quasi carcere sunt reclusi: 622 et fame et penuria defecerunt, et usque ad extremas ruinas Hadriani eos perduxit obsidio  Al. obsidium. Sunum, et urbe iniquitatum, et populis igne consumptis, et gentibus quae ad auxilium sus mundus coopertus est. Vae qui potum dat amico suo, mittens fel suum et inebrians, ut aspiciat nuditatem ejus. Reple
Abbreviated transcription (Latin):
anta obȩdientia regulȩ debet unior imbui. ut absq senioriꝰ
sat ffacere sua auctoritatx p̾sumat. Hec illa &e iã quȩ utilia
sunt id ÷ aut cellan mundare. aut a qu̾ã deferre aut
sint quid aliud oportunũ ÷ sine c̾scientia & ordiatione
reb se aliis implicari. Nec lib̾um nidicet

Expanded text:
autem obedientia Regulae debet junior imbui ut absque senioris satisfacere sua auctoritate praesumat: nec illa etiam quae utilia sunt, id est, aut cellam mundare, aut aquam deferre, aut si quid aliud opportunum est, sine conscientia et ordinatione rebus se aliis implicare, nec liberum judicet
Abbreviated transcription (Latin):
rauerit uł cũ aliqͦ tarditate exire uoluerit.
saplacuerit abbati iã ñ mittatur. & statint
eecom¬
nicationis pęnam suscipiat: & sciat se ad eptũ
& p̃ceptioni repugnare diuinȩ.¬

Expanded text:
exire voluerit, si placuerit abbati, jam non mittatur, et statim excommunicationis poenam suscipiat, et sciat se adeptum praeceptioni repugnare divin
Abbreviated transcription (Latin):
tia excuset. Hnc beat augustinus ait. Ut aut̃ uos in hoc libello tanꝗ
inspeculo positis in spicere ne ꝑ obliuionem aliquid negligatis.
semel in septimana uobis legat᷑. & ubi uos inueneritis ea q̃uę
scripta st̃ facientes : agite grãs dnõ bonoꝵ ominiũ lagitori: libi
sautem sibi quicũq ur̃m uidet aliquid de. eẽ : doleat depterito
caueat de futuro oransut sibi& debitum dimittat᷑: & intemptationẽ

Expanded text:
t liberi sub gratia constituti. Ut autem vos in hoc libello tanquam in speculo possitis inspicere, ne per oblivionem aliquid negligatis, semel in septimana vobis legatur. Et ubi vos inveneritis ea quae scripta sunt facientes, agite gratias Domino bonorum omnium largitori: ubi autem sibi quicumque vestrum videt aliquid deesse, doleat de praeterito, caveat de futuro, orans ut et debitum dimittatur, et in tentationem
Abbreviated transcription (Latin):
elrximꝰ ibi abscondita ÷ fortitulo eiꝰ: aquila transtulit q posuit absconsionems
farcitudinis sue. Symmachis & posuit abscondita forcitudine suam Solus
theodotio nr̃ȩ translationi congruens: ait. Et ibi absconsio fortituditus ei. Uerbu
eni. soni. ꝑqualitate loci & posuit intelligit᷑ ox ibi magisq in psenti ibi legendũ:
quã posuit: ut sic sensus & ordo sententiȩ. Cornua in manibꝰ eiꝰ. Et sub audiat᷑
ibi ior in cornibꝰ abscondita : fortitudo ei. Manifestũ ÷ aut̃ iuxta hebraieũ. qd in
ad uentuapĩ cuncta repleta sint gła. scđm illuo qđ in euangłio dĩ. Gla inexcellis
clo. cr suꝑ trã hominibꝰ bone uoluntatis. Et alibi. Racẽ fecit incelis & in t̾ra per
sangum e erueis & sedit indextera magnitulinis. Uelocit᷑ eni currte sermo ei. Et alibi

Expanded text:
quila transtulit, et posuit absconsionem fortitudinis suae: Symmachus, et posuit absconditam fortitudinem suam; solus Theodotio nostrae translationi congruens, ait: et ibi absconsio fortitudinis ejus. Verbum enim SAM   pro qualitate loci, et posuit intelligitur, et ibi: magisque in praesenti loco ibi legendum est, quam posuit, ut sit sensus et ordo sententiae: Cornua in manibus ejus, et subaudiatur, ibi, id est, in cornibus abscondita est fortitudo ejus. Manifestum est autem juxta Hebraicum quod in adventuDeo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Et alibi: Pacem fecit in coelis et in terra per sanguinem crucis, et sedit in dextera magnitudinis: velociter enim currit sermo ejus. Et alibi
Abbreviated transcription (Latin):
quasi fluctibꝰ oꝑim̃. o rabida clemonũ adu̾sũ nos ꝓcella cdesęuit. uelut ad dor¬
miente loquimur. Erurge ut qͥd clormitas dñe: Simulq dni cerne clementiam.
Non dix cũ intuleris sup̃flicia misccłiȩ recordaberis: s eũ iratꝰ fueris. Qui aut
&tritis ñ inferat᷑. EGs abaustro ueniet: & sc̃s de monte pharan. Semꝑ.
Frx. Ds̃ de theman ueniet. & scs de monte umbroso & conclenso. Diapsalma.
Aquila & syminachus & qͥnta eclicio: ipsũ hebraicũ posuer̃ theman. Solus theo¬
dotio qͥd significaret theman: int̾p̃tatꝰ ÷ dicens.

Expanded text:
quasi fluctibus operimur, et rabida daemonum adversum nos procella desaevit, velut ad dorquasi fluctibus operimur, et rabida daemonum adversum nos procella desaevit, velut ad dormientem loquimur, exsurge, quid dormitas, Domine? Simulque Dei cerne clementiam: non dixit, cum intuleris supplicia, misericordiae recordaberis, sed cum iratus fueris: qui autem rritis non inferatur. Deus ab Austro veniet, et Sanctus de monte Pharan. Semper. LXX: Deus a Theman veniet, et Sanctus de monte umbroso et condenso. Diapsalma. Aquila et Symmachus, et quinta editio ipsum Hebraicum posuerunt THEMAN  : solus Theodotio quid significaret Theman, interpretatus est, di
Abbreviated transcription (Latin):
enda peccata uenerit filiꝰ tuus: manifestiꝰ cognoscertio & in ergremt hora adeisno¬
inhobpus oeonstraberis: cũ turbata fuerit anima mea. Qđ etenti N a iler
mel  apuo Lir int̾p̃tũ editionẽ cũ posterioribꝰ copulat᷑. ut poslit ext qu iurba¬
da seerit anima mea inira. Et huc usq distinctio. Deinceps inferat᷑ Misceli  reca
iã coi merbatt. snequiquã inferat᷑ suppliciũ s irã ercduot miscesa ade aniie¬
ira di mensuras quantũ oe quanto tepore. & obquias causas ce quibꝰ inferat iurta
ilud qđ scrpptũ ÷. Cibabis nos pane lacrimarũ: & potabis nos lacrimis in insu
re immo timere debeamꝰ. quoꝵ omĩa oꝑa dĩ ira digna st: Qđ aut̃ seqͥt᷑ iuxta¬
hehiaicũ. cũ iratꝰ fueris miscłiȩ recoroaberis: ñ debemꝰ putare obliusei dm
&x postira sue miscdiȩ recordari. s qđ nos eũ impena positi putemꝰ obliuisci.
uita illud. Usqueqꝰ dñe obliuisceris me infinẽ: Nam & si quando tẽptationibꝰ

Expanded text:
nerit Filius tuus, manifestius cognosceris. Sequitur: Cum advenmpus, demonstraberis, cum turbata fuerit anima mea. Quod, exceptis Septmea, apud LXX interpretum editionem cum posterioribus copulatur, ut possit legi: Cum turbata fuerit anima mea in ira, et hucusque distinctio: deinceps inferatur, misericordiaius conturbata, nequaquam inferatur supplicium, sed iram excludat misetempore, et ob quas causas, et quibus inseratur, juxta illud quod scriptum est: Cibabis nos pane lacrymarum, et potabis nos lacrymis in mensure, immo timere debemus, quorum omnia opera Dei digna sunt ira? Quod autHebraicum: Cum iratus fueris, misericordiae recordaberis, non debemus putare oblivisci Deum, et post iram suae misericordiae recordari, sed quod nos eum in poena positi putemus oblivisci, juxta illud: « Usquequo, Domine, oblivisceris mei in finem? » Nam etsi quando tentationibus
Abbreviated transcription (Latin):
iurta sp̃m ꝙ qcł factũ ÷. in ipso uita erat. & uita est lux hominũ.d đ ͥ mã¬
nifestiꝰ ineuangłio saluator ostendens ait. Hat̃ glorifica me gła qua habui
apud de pͥusꝙ mundus fieret. Ut post ascensionẽ ao celos. sit splendor qdi
loqͥtur in pͥmo regnoꝵ libro. ex altauit cornu xpi sui: magnificentiã regni
saluatoris significat. Et in daniele decẽ cornua. deceꝰ regna ddemonstrant.
die autt̃ uc̃ di cornua in manibꝰ eiꝰ. qͦm̃ x alibi scriptũ leginiꝰ. Cor regis in
manu di. peo qd est mens ox pͥncipale cordis uiri sciꝰ qͥ ꝑgit ad regna crloꝵ
qui adhuc positꝰ int̾ regna corporis atq peccati. ñ uacat᷑ extrinsecꝰ. s indĩ
tutela sitũ est. Quia uͦ & in hebreo a in cȩteris edicionibꝰ ñ habet scriptũ cor
intelligamꝰ filiũ eiꝰ. & in hac manu omĩa regna cęloꝵ eoꝵq qͥ ad celos nitunt᷑
tũ animal int̾ immunda poni in leuitico. &r id ipsũ significare unicornem

Expanded text:
ipso vita erat, et vita erat lux hominum . Quod et manifestius in Evangelio Salvator ostendens ait: Pater, glorifica me gloria, quam habui apud te, priusquam mundus fieret ; ut post ascensionem ad coelos, sit splendor quod loquitur in primo Regnorum libro: 640 Exaltavit cornu Christi sui , magnificentiam regni Salvatoris significat. Et in Daniele, decem cornua decem regna demonstrant . Sic autem nunc dicitur: Cornua in manibus ejus, quomodo et alibi scriptum legimus: Cor regis in manu Dei : pro eo quod est, mens et principale cordis viri sancti qui pergit ad regna coelorum, qui adhuc positus in terra, regnat corpori absque peccatis non vagatur extrinsecus; sed in Dei tutela situs est. Quia vero et in Hebraeo, et in caeteris editionibus non habet scriptum: Cornintelligamus Filium ejus. Et in hac manu omnia regna coelorum, eorumque qui ad coelos nituntur tum animal inter immunda poni in Levitico, et idipsum significare unicornem
Abbreviated transcription (Latin):
legiiRxx. ananonton uidebat᷑. suꝑiora coiuincta fc̃ legit᷑ aut̃ in hebreo. adonar.
iedt dnẽ. Falac. opus tuũ. Pachereb. in medio. canym. annoꝵ. heinu uiuifica illud.
hestorã: ita hunc locũ explanant. Dnȩ audiui auditionẽ tua : or timuil. Aueliuit
penas quas nabuehodonosor & diabolo p̃parasti. in qͥbꝰ diisti ei. ue qͥ multiplicat lun
sua.Et secło. Nei Qui congregat quaricia malã domui suȩ. Et tcio: Ue q̃ eclificat cun¬
tens pri sanguinibi en p̃pãt urbe in iniqͥtate. Et quarto. Ue qͥ potũ dat amicosuo. eut¬
tens fel suũ x ihebrians. Et qͥnto. Ue qui dicit ligno exꝑgiscere surgea api si iicent
Et sic̃ mordẽ pt̾ritꝰ sũ qdđ draco magnꝰ tantis uułneribꝰ confodien hrsic ꝑpoy taorit:

Expanded text:
 videbatur, superiora conjuncta sunt. Legimus autem in Hebraeo ADONAI, id est, Domine, PHALACH, opus tuum, BACEREB, in medio, SANIM, annorum, HEIEU, vivifica illud. historiam hunc locum ita explanant: Domine, audivi auditionem tuam, et timui. Audivi, inquit, poenas quas Nabuchodonosor et diabolo praeparasti, in quibus dixisti ei: Vae qui multiplicat navaritiam malam domui suae, et tertio, vae qui aedificat civitatem in sanguinibus, et praeparat urbem in iniquitate, et quarto, vae qui potum dat amico suo mittens fel suum et inebrians, et quinto, vae qui dicit expergiscere, surge, lapidi tacenti, et sicut timore perterritus, quod draco mag
Abbreviated transcription (Latin):
peris cũ anxiꝰ fuerit: & corã dnõ effuderit p̾cem suã. Et sicubi alibi nomen
orationis infertur. At tam̃ : nullo loco cũ cantico legit᷑. Et nescio. an clecens sit
orare cũ cantico: nisi forte iuxta .Lxx. orare clicemꝰ ꝓpħam ꝓaduentu xpĩ.¬

Expanded text:
peris, cum anxius fuerit, coram Domino effuderit precem suam; » et sicubi alibi nomen peris, cum anxius fuerit, coram Domino effuderit precem suam; » et sicubi alibi nomen orationis orare cum Cantico, nisi forte juxta Septuaginta orare dicimus prophetam p
Abbreviated transcription (Latin):
lud. In medio duũ animaliũ cognosceris. & cũ apꝓpinquauerint anni notꝰ eris.
Et de iudicio. Cũ turbata fuerit anima mea. inira miscłiȩ recordaberis. Et
rursũ de aduentu ꝓpĩ. Ds atheman ueniet. & scs de monte umbroso & condenso
Nec non infuturũ. Pauebunt tabernacula tr̃ȩ madian: & ascendes suꝑ ęquos
tuos. & extendens extendes arcũ tuũ suꝑ regna. Si aut̃ aliqͥs quesierit quare so¬
lus theodotio ꝓspontaneis transtulerit. possumꝰ dicere. uł confessionẽ ꝓpħȩ. qđ
non aliqua necessitate sponte peccauerit. male sertiens de iudicio dĩ. uł cere futu¬
rã gentiũ fidem de monstrari. qđ pͥorẽ errorẽ uoluntarie relinquentes. in eũ
erediture st̃ qͥ in cantico reꝑmittit᷑. Legimꝰ in sexto decimo psalmo. Oratio dauid¬
Et septuagesimo nono. Oratio moysi hominis dĩ. Et incentesimo pͥmo. Oratio pai¬

Expanded text:
lud: In medio duorum animalium cognosceris. Et: Cum appropinquaverint anni, notus eris. lud: In medio duorum animalium cognosceris. Et: Cum appropinquaverint anni, notus eris. Et de judicio: Cum turbata fuerit anima mea in ira, misericordiae recordaberis. Et rursum de adventu Christi: Deus a Theman veniet, et sanctus de monte umbroso et condenso. Necnon in futurum: Pavebunt tabernacula terrae Madian, et ascendens super equos tuos, et extendens extendes arcum tuum super regna. Si autem aliquis quaesierit, quare solus Theodotio, pro spontaneis, transtulerit, possumus dicere, vel 633 confessionem prophetae, quod non aliqua necessitate, sed sponte peccaverit, male sentiens de judicio Dei; vel certe futuram gentium fidem demonstrari, quod priorem errorem voluntarie relinquentes, in eum crediturae sint, qui in Cantico repromittitur. Legimus in » et in octogesimo nono: « Oratio Moysi hominis Dei, » et in centesimo primo: « Oratio pau
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ pignorationibꝰ. est autꝰ sensus. Quia supͣ temere direrat. usqueqꝰ elnẽ clamabo
r ⁊ eraudies uociferabor adte uim paciens ox ñ saluabis. ac deinde sccła querimo¬
nia quare ñ respieis suꝑ iniqua agentes &x taces deuorante impio iustiorem se.
ad quod aucdierat. scribe uisionẽ & explana eam suꝑ tabulas. & post oetera. eoce
qͣ incredulus : ñ erit recta anima eiꝰ in semet ipso. iustꝰ aut̃ infide sua uiuit. &¬
didicertt nabuchodonosor uł diabolũ uł antixpm positũ in iudicio peccatoꝵ. &
forte ad corripienclas gentes: nc̃ agit penitentiã ox plangit qđ temere. sit locutus
Petitq ueniam. ut misccłia consequat᷑. qr ignorans fecit. Unde & lauid. Delicta inqͥt
iuuentutis meȩ : & ignorantias meas ne meminęris. Sunt qͥ pitent orationẽ. &e.
notatũ: qđ ꝓphetieo spũ oret tolli caliginẽ. o redoi lucem. auferri imaginem.
& tribui ueritatẽ. Qł aut̃ ꝓphecia sit: & totꝰ cantici textꝰ ostendit. & mxime il¬

Expanded text:
 ignorationibus. Est autem sensus, quia supra temere dixerat: Usquequo, Domine, clamabo, et non exaudies? vociferabor ad te vim patiens, et non salvabis? Ac deinde in secunda querimonia: Quare non respicis super iniqua agentes, et taces, devorante impio justiorem se? Ad hoc audierat: Scribe visum, et explana eum super tabulas. Et post caetera: Ecce qui incredulus est, non erit recta anima em positum in judicio peccatorum, et fortem ad corripiendas gentes: nunc agit poenitentiam, et plangit quod temere sit locutus: petitque veniam, ut misericordiam consequatur, quia ignorans fecit. Unde et David: Delicta, inquit, juventutis meae, et ignorantias meas ne memineris . Sunt qui putent orationem esse notatum, quod prophetico spiritu oret tolli caliginem, et reddi lucem; auferri imaginem, et tribui veritatem. Quod autem prophetia sit, et totus Cantici textus ostendit, et maxime il
Abbreviated transcription (Latin):
monte syna: ipse ÷ sc̃s qͥ uenit cle monte pharan. Pharan qͥppe. uicinꝰ locus ÷¬
montis syna. & qł infert᷑ diapsalma. io ÷ semꝑ: habere sensu. Ipse qͥ natꝰ ÷ in bech¬
leem & qͥ in syna id÷ in monte pharan legem declit: semꝑ in uniu̾sis beneficiis
p̃teritis & p̾sentibꝰ & futuris. auctor ÷ & largitor. De diapsalmate qđ hebrai¬
a.Lxx. orationis canticũ p̾notatum.
peruit cȩlos gła eiꝰ: & lauelis el
plena est t̾ta.Splendor eiꝰ ut lux erit. cornta in manil

Expanded text:
monte Sinai, ipse est Sanctus qui venit de monte Pharan: Pharan quippe vicinus est locus monte Sinai, ipse est Sanctus qui venit de monte Pharan: Pharan quippe vicinus est locus monti Sina. Et quod infertur, diapsalma, id est, semper, habere sensum: ipse qui natus est in Bethleem, et qui in Sina, id est, in monte Pharan, Legem dedit, semper in universis beneficiis, praeteritis et praesentibus, et futuris auctor est et largitor. De diapsalmate, quod HebraiSeptuaginta orationis Canticum praenotatum. Operuit coelos gloria ejus, et laudis ejus plena e
Abbreviated transcription (Latin):
boribꝰ uberrimis. Atq utinã or mͥ contingat: ut aduocẽ meam & ad expositione
de sullimitate ȩloquii umbrosi & condensi. & scripturarũ testimoniis hinc
inde conterti. Et patre simul filioq ueniente. fiã eoꝵ auditor & habitaculũ.
pharan. & p̃haran. int̾p̃tat᷑ os uicdentis: pulchrȩ iuxta int̾p̃tationẽ nr̃am de
eruditi sermone uiri. uenit noticia filii. Et non qualicũq sermone: s de eo
qͥ plenꝰ ÷ lumine: plenꝰ oculis ut manifestꝰ & purꝰ ad aures audientiũ deferat᷑.
Qł aut̃ ait de monte: sullimia dogmata intellige. Audiui quendã hebreum
istũ locũ ita disserere. qđ bethleem sita sit ad austrũ in qua natꝰ ÷ dñs atq sal¬
uator. & ipsũ ẽẽ. de quo nunc dicat᷑. Dns ab austro ueniet. Hoc ÷ nascet᷑ inbeth¬
leem. & inde consurget. Et qr ipse qͥ natꝰ : in bechleem legẽ quondã dedit in

Expanded text:
boribus uberrimis. Atque utinam et mihi contingat, ut ad vocem meam et ad expositionem boribus uberrimis. Atque utinam et mihi contingat, ut ad vocem meam et ad expositionem m ego sanctus sum , de sublimitate eloquii umbrosi et condensi, et Scripturarum testimoniis hinc inde contexti, et Patre simul Filioque veniente, fiat eorum auditor habitaculum, Pharan, et Pharan interpretatur os videntis: pulchre juxta interpretationem nostram, de eruditi sermone viri venit notitia Filii, et non qualicumque sermone, sed de eo qui plenus est lumine, plenus oculis, ut manifestus et purus ad aures audientium deferatur. Quod autem ait de monte, sublimia dogmata intellige. Audivi ego Hebraeum istum locum ita disserere: Quod Bethleem sita sit ad Austrum, in qua natus est Dominus atque Salvator, et ipsum esse de quo nunc dicatur: Dominus ab Austro veniet, hoc est nascetur in Bethleem, et inde consurget. Et quia ipse qui natus est in Bethleem, Legem quondam dedit in
Abbreviated transcription (Latin):
sep syminachus int̾p̃tatꝰ: in etnũ theodotio infinẽ. qͥnta editio ipsũ hebraicũ.
sela. Ds gͦ ab austro ueniet: id ÷ americlie aclara luce abhis qͥ appellant᷑ filii
dierũ. Unde ꝙ in cantico canticoꝵ aqͥlonẽ sponsus abigit. & austrũ uocat: di¬
cens. Exurge aqͥlo o ueni auster. ꝑfla ortũ meu̾. & fluant aromata mea. Ps
semꝑ in mericdie ÷ Ubi inqͥt pascis. ubi cubas in meridie. Et ad abrahã quando
erat subquercũ nͥ uenit ds nͥ in meridie. Et ioseph qͥ in typo p̃tessit saluatoris.
conuiuiũ fr̃ibꝰ facit meridie. Agnitio gͦ dĩ patris his qͥ digni fĩ uenit inple¬
no lumine : & agnicio fcĩ. id ÷ filii di uenit cde monte umbroso & condenso
Mons umbrosus atq conclensus: uł ipse pat̾ intelligit᷑ plenꝰ uirtutibꝰ om̃iq sa-¬
pientia & maiestate sua cuncta ꝓtegens. & extendens alas suas & confouens pul¬
los suos: uł certe paradisus or cȩlestia plena angłis. plena uirtutibꝰ. plena ar¬

Expanded text:
etatus est, in aeternum: Theodotio, in finem: quinta editio ipsum Hebraicum SELA  . Deus ergo ab Austro veniet, id est, a meridie, a clara luce, et ab his, qui appellantur filii dierum. Unde et in Cantico canticorum, aquilonem sponsus abigit, et austrum vocat dicens: Exsurge, Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et fluant aromata mea . Deus semper in meridie est: Ubi, inquit, pascis? ubi cubas? in meridie . Et ad Abraham quando erat sub quercu, non venit Deus nisi in meridie . Et 637 Joseph qui in typo praecessit Salvatoris, convivium fratribus facit meridie. Agnitio ergo Dei Patris his qui digni sunt, venit in pleno lumine. Et agnitio Sancti, id est, Filii Dei, venit de monte umbroso et condenso. Mons umbrosus atque condensus, vel ipse Pater intelligitur, plenus virtutibus omnique sapientia, et majestate sua cuncta protegens, et extendens alas, et confovens pullos suos: vel certe paradisus et coelestia plena angelis, plena virtutibus, plena ar
Abbreviated transcription (Latin):
ad hanc int̾ptationẽ multis scripturarũ utunt᷑ testimoniis. Porro simplex int̾pta¬
no & opinatio uulgi le saluatore intelligit: qł int̃ duos latrones erucifuns ue¬
oede pputio congregata. ad uobꝰ popłis se hinc inde cingentibꝰ intellect e Calua¬
tue& crcelieꝰ. Sunt qui duo animalia duo intelligantꝰ testamta nouu & ueta.
qule uere animantia sint atq uitalia quȩ spirent & inquoꝵ medio añsere

Expanded text:
et ad hanc interpretationem multis Scripturarum utuntur testimoniis. Porro simplex interpretatio, et opinio vulgi de Salvatore intelligit, quod inter duos latrones crucifixus agputio congregata, quod duobus populis se hinc inde cingentibus intellectus sit Salvator, et creditus. Sunt qui duo animalia duo intelligunt Testamenta, Novum et Vetus, quae vere animantia sint atque vitalia, quae spirent, et in quorum medio Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
rlsto seumone tuũ &e opa tua diligentiꝰ conteplatꝰ sune mn diceret᷑. oꝑa aitẽ enis ñ
respiciunt : &e opa maniũ eiꝰ ñ considerant. Excreaturis inteller ciratore. elnsi
gula que fecisti & quȩ cotidiȩ oꝑaris inuniuso mundo tot obstuputoꝵ e sexi tes ii¬
manitatis amisso: in seãm anĩtiã sũ conu̾sus. Sel certe amissione admiratusne
turbad n laudes tuas trepidus erũpo dicens. In meclio diũ animaliũ cognosce¬

Expanded text:
tua diligentius contemplatus ne mihi diceretur: Opera autem Domini non respiciunt, et opera manuum ejus non considerant, ex creaturis intellexi Creatorem, et per singula quae fecisti, et quae quotidie operaris in universo mundo, totus obstupui, et sensu humanitatis amisso, in sanctam amentiam sum conversus. Vel certe admiratione turbatus, in laudes tuas trepidus erumpo dicens: In medio duorum animalium cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
ux autem nocte dormientium locum illustre
ut depusis in tenebris testimonium pereat singulatis quiet issi
Monachi stratꝰ: in nulla turpi cogitatione uerset᷑: sed in sola contem¬
platione dĩ accubans & requiẽ corporis & quiecẽ habeat cordis co¬
gitationesq pͣuas a se respellat bonisq obiectis turpes a se reiciat.
Nam animi motꝰ imaginib suis agit᷑. & quał uigilanti cogitanio
fuerit. talis & imago ꝑ soporem occurit. Fructuosus dicit. Duo in¬
uno lecto non iaceant. Nec dormis textra cubile ꝓ pͥum auiꝗ licentia
petat. Int̾uallum singulor lector̾ singulis cubitis int̾cedat. Nde
dum ad inuicem ꝓ ximant corpora: nutriant libinis incentiua
ntenebris nemo loquatur alteri. nec accedat. ullo modo iunior
qui libet abi lectũ alterius post com pleta. Ferreolus ait. It¬
duo ꝗ libet ꝓximi ł amici ꝓt̾ secretã orationem quę melius
licentiam orandi credat sibi mens conpuncta concessã. dũ nemi¬

Expanded text:
ux autem nocte dormientium locum illustret, ut depulsis tenebris testimonium pateat singularis quietis. Monachi stratus in nulla turpi cogitatione versetur, sed in sola contemplatione Dei accubans, et requiem corporis et quietem habeat cordis, cogitationesque pravas a se repellat; bonis objectis, turpes a se removeat: nam animi motus imaginibus suis agitur, et qualis vigilanti cogitatio fuerit, talis et imago per soporem occurrit. Qui noctuno lecto non jaceant; nec dormire extra cubile proprium cuiquam licentia pateat. Intervallum singulorum lectulorum singulis cubitis intercedat, ne dum adinvicem proximant corpora, nutriant libidinis incentiva. In tenebris nemo loquatur alteri, nec accedat ullo modo junior quilibet ad lectum alterius post Completam. Lectula duo, quamlibet proximi vel amici, propter secretam orationem, quae melius licentiam orandi credat sibi mens compuncta concessam, dum nemi
Abbreviated transcription (Latin):
Augustinꝰ dicit Popłs diu multũq fatigat̾ũ noua lecti st̃na
quod nũꝗ ante fecerat exhibenda arbitratꝰ : Lecti autem
stenebant᷑ in honorẽ deoꝵs: unde̾ hoc sacrum ł potius
sacri legũi nom̃ accepit. Si pocest fieri om̃s in uno loco doriiais¬
sibile ÷ inuna condaui cõmorari decet. qđ si difficile
fuerit. certe uł decẽ quib unꝰ ÷ p̃ponendus decanꝰ

Expanded text:
utilibus populus diu multumque fatigatus noua lectisternia, quod numquam antea fecerat, exhibenda arbitratus est? Lecti autem sternebantur in honorem deorum, unde hoc sacrum uel potius sacrilegium nomen accepit. Ubi sibile est, in uno conclavi commorari decet. Quod si difficile fuerit, certe vel decem, quibus unus est praeponendus decanus,
Abbreviated transcription (Latin):
Conuit᷑ uͦ scđm p̾positi uł etiã p̾bri ad cuiꝰ dispensationem
ptinent arbitrium debet em̃datoriã sustinere uidictam
Quam si ferre non curauerit ariã si ipse non abscesserit: de ur̃a
societate ꝑ iciat᷑. Non enĩghoc fit crudelit̾ sed miscdit᷑: ne
contagione pestifera plurimos ꝑdat. Nam & de hoc capitulo ab¬
cũq parte uiderit illicitum quicꝗ ł sermone uel oꝑe facien¬
tem & pͥori distulerit publicare: cognoscat se . eẽ. nutritorẽ
peccati & ꝑ omĩa ȩqualẽ peccanti qr & animę suȩ & illi est
quẽ tegit durissimꝰ inimicꝰ. Ex hoc apud dñ qui male odit
apud cunctam fraternitatẽ execrabilis & infidelis habebit᷑.
qͥa ꝑ abundantia malitiȩ noluit ꝓdere ut corrigere potuissec

Expanded text:
cundum praepositi, vel etiam presbyteri, ad cujus dispensationem pertinet, arbitrium, debet emendatoriam sustinere vindictam: quam si ferre non curaverit, etiamsi ipse non abscesserit, de vestra societate projiciatur. Non enim et hoc fit crudeliter, sed misericorditer: ne contagione pestifera plurimos perdat. § XX.--EX REGULcunque parte viderit illicitum quidquam vel sermone vel opere facientem, et priori distulerit publicare, cognoscat se esse nutritorem peccati, et per omnia aequalem peccanti. Et quia et animae suae et illi est quem apud cunctam fraternitatem exsecrabilis, et infidelis habebitur: quia per abundantiam malitiae noluit prodere, ut corrigere posset
Abbreviated transcription (Latin):
gligit : quam ille qui arguit. Sicut is qui in morsum serpen¬
tis ꝑmittit delitescęrẽ uenenum: quã ille qui educit &¬
cens baculo odit filium: Qui aut̃ diligit : diligenter corripit
nitionem iterũ ł alio qͦtũq diẽ id ipsum eũ facere uideri¬
tis : iã uelut uulneratum sanandũ ꝓdat quicũq pote¬
rit hoc in uenere. Prius tam̃ & alterii uł g̾cio hanc petu¬
lantiant oculo de monstratam : ut duoꝵ ł trium possit
ore conunici. & conpetenti seueritate coerceri. nec uos iudi¬
cetis. eẽ. maliuolos quando hoc indicatis. Magis quippe in¬
nocentes ñestis si fr̃s ur̃os quos indicando corrigere pocestis¬
tacendo perire ꝑ mittitis. Sienĩ fr̾ tuus uulnũs ht̃ in corpore
qđ uellet occult̾are cum timet sanari. non ne crudelitꝰ abste
sileret᷑ & misericordit̾ indicaret᷑.Quanto gͦ potius eum de¬
bes manifestare ne ꝑnitiosius putrescatꝰ in corde  Sed
anteq aliis de monstret᷑. ꝑ quos conuincendus : si nega¬

Expanded text:
gligit, quam ille qui arguit: sicut is qui morsu serpentis permittit delitescere venenum, quam ille qui educit et cens baculo, odit filium suum: qui autem diligit, diligenter corripitnitionem iterum vel alio quocunque die id ipsum facere videritis, jam velut vulneratum sanandum prodat, quicunque potuerit hoc invenire, prius tamen et alteri vel tertio hanc petulantiam oculi demonstratam, ut duorum vel trium possit ore convinci, et competenti se veritate coerceri. Nec vos judicetis esse malevolos, quando hoc indicatis. Magis quippe innocentes non estis, si fratres vestros, quos indicando corrigere potestis, deperire permittitis. Si enim frater tuus vulnus haberet in corpore, quod vellet occultare, cum timeret sanari, nonne crudeliter abs te sileretur, et misericorditer indicaretur? Quanto ergo magis debes manifestare, ne perniciosius putrescat in corde. Sed antequam aliis demonstretur, per quos convincendus est, si nega
Abbreviated transcription (Latin):
gante di abolo contumax ł suꝑb seu in obediens uł mur-¬
murans apparuerit. uel etiã in quocũq casu lapsus senior
p̾cepta ł sc̃ȩ̨ regulȩ normã uiolare temptauerit: Hic seđm
pͣceptum dnĩ sẽcreto a seniorib semel ł bis corripiat᷑. Siem̃
dare noluerit: cunc᷑ ꝓ ut clilpȩ magnitudo poposcerit seđm
regulã iudicet᷑. Id ÷ aut ex cõmunicationi sub iaceat: si eiꝰ
antea intcellectꝰ uiguit. aut si obstinate & durȩ m̾tis tena¬
citas culpȩ & in ꝓbitas ꝑ seueret: tunc corporali disciplinȩ
a seniorib uerb̾ oportet ut recedat auitio. Post hȩc sinec sic
errare. Sinec sic em̃dauerit. flagell&t᷑ acerrime : & triũ m̃sium
spatio ex cõmunitionis uindictam suscipiens sub pęnitentię
districtione solus redudat᷑ incella deuesperi in uespere exor-¬
homines rationẽ indie iudicii: nichil orporcet tanꝗ paruũ
sꝑni. Qui enĩ sꝑuit minima: paulatim de fluit. Sed & quo¬

Expanded text:
gante diabolo contumax, vel superbus, seu inobediens, vel murmurans apparuerit; vel etiam in quocunque casu lapsus seniorum praecepta vel sanctae Regulae normam violare tentaverit, hic secundum praeceptum Domini secreto a senioribusdare noluerit, tunc prout culpae magnitudo poposcerit, secundum regulam judicetur: id est, aut excommunicationi subjaceat, si ejus antea intellectus viguit: aut si obstinata et durae mentis tenacitas culpae et improbitatis perseveret, tunc corporali disciplinae a senioribus, verbis oportet, ut recedat a vitio. Post haec si nec sierrare. Si nec sic emendaverit, flagelletur acerrime, et trium mensium spatio excommunicationis vindictam suscipiens sub poenitentiae districtione solus recludatur in cella de vespere in vesperi ex horpro eo rationem in die judicii , nihil oportet tanquam parvum sperni. Qui enim spernit minima, paulatim defluit . Sed et quo
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ hoc letabit᷑ &x exultabit: ꝓpt̾ hoc immolabit sagenȩ sue ox sacrificabit reci suo: qr
in ipsis in ctassata ÷ pars. eiꝰ. & cibꝰ eiꝰ electꝰ. Propt̾ hoc expandit sagenã sua. & sc̃ꝑ gentes
ientficere ñ parcet. Suꝑ custodiã meã stabo. & figam gͣdũ suꝑ munitionẽ. Et contẽ

Expanded text:
super hoc laetabitur et exultabit propterea immolabit sagenae suae et sacrificabit reti suo quia super hoc laetabitur et exultabit propterea immolabit sagenae suae et sacrificabit reti suo quia in ipsis incrassata est pars eius et cibus eius electus propter hoc ergo expandit sagenam suam et semper interficere
Abbreviated transcription (Latin):
ecce ego suscitabo caldeos. gentẽ amarã o uelo¬
çẽ. ambulantẽ suꝑ latitudinẽ t̾rȩ: ut possideat
semet ipsa iudiciũ & onus eiꝰ egrediet᷑. Leuiores pardis equi eiꝰ. &e uelociores lupis uesꝑtinis:
ce diffundent᷑ equites eiꝰ. E quites nãq eiꝰ de longe uenient. uolabt̃ quasi aquila festinans
ad comedendũ. Om̃s ad p̃dã uenient facies coꝵ u̾entꝰ urens. Et congregabit quasi arenã
captiuitatẽ & ipse de regibꝰ triũphabit: & tiranni radiculũ eiꝰ erunt. Iꝑse suꝑ omne̾ mu¬
Dnc̃ inudiciũ posuii eũ. & fortẽ ut corriperes fundasti eũ. Mundi fcꝰ oculi tui ne uideas
malũ: & respicere ad iniqͥtatẽ ñ poteris. Quare ñ respicis suꝑ iniqua agentes. & taces im¬
pio deuorante iustiorẽ se: & facies hom̾ines qͣsi pisces maris. & qͣsi reptile ñ habens pͥnci
pe Totũ in hamo subleuauit. traxit illud in sagena sua: & congregauit in reti suo.

Expanded text:
 ego suscitabo Caldeos, gentem amaram et uelocem, ambulantem super latitudinem terrę, ut possideat ociores lupis vespertinis; Et diffundentur equites ejus: equites namque ejus de longe venient, volabunt quasi aquila festinans ad comedendum. Omnes ad praedam venient, facies eorum ventus urens: et congregabit quasi arenam, captivitatem. Et ipse de regibus triumphabit, et tyranni ridiculi ejus erunt: Ipse super omnem muDomine in iudicium posuisti eum et fortem ut corriperes fundasti eum mundi sunt oculi tui ne videas malum et respicere ad iniquitatem non poteris quare non respicis super inique agentes et taces devorante impio iustiorem se it traxit illud in sagena sua et congregavit in rete suo
Abbreviated transcription (Latin):
potentia possidebat. Suh quoꝵ rege dario anno eiꝰ scdo mense undecimo qͥ appellatur
sabbath uicesima & quarta die mensis: omĩa quȩ supͣ exposuimꝰ contẽplat᷑. Inqua erant
gͥ equi nigri egrediebant᷑ in t̾rã aqͥlonis. ut chaldeoꝵ regnũ medoꝵ uirtꝰ euerteret.
turis scis appellent᷑. Albi qͦq egressi st̃ post eos. secuti medoꝵ ꝑsarũꝙ uestigia. reges ma¬
cedonũ ut chaldeos ac babilone suo imꝑio subiugarent. Quarci uͦ id ÷ sturnini oe uarii
ꝓquo in hebreo legit᷑. boroddim̃. & qͥ alio nomine appellant᷑. am̃asim̃. id ÷ fortes atq
robusti egressi st̃ ad australẽ plagam. & totã t̾rã impetũ celeri celeri lustrauer. Clamat
angłs qͥ loquebuat᷑ in ꝓpħa ad imꝑiũ romanoꝵ. Ite ꝑambulate t̾ra. & oxbe circũte t̾rarũ¬

Expanded text:
potentia possidebat: sub quorum rege Dario, anno ejus secundo, mense undecimo , qui appellatur potentia possidebat: sub quorum rege Dario, anno ejus secundo, mense undecimo , qui appellatur SABAT  , vicesima quarta die mensis, omnia quae supra exposuimus, contemplatur. In qua erant igitur equi nigri, egrediebantur in terram Aquilonis: utturis sanctis appellentur. Albi quoque egressi 823 sunt post eos, secuti Medorum Persarumque vestigia, reges Macedonum, ut Chaldaeos ac Babylonem suo imperio subjugarent. Quarti vero, id est, sturnini et varii, pro quo in Hebraeo legitur BORODIM  , et qui alio nomine appellantur AMASIM, id est, fortes, atque robusti, egressi sunt ad australem plagam, et totam terram impetu celeri lustraverunt. Clamatque angelus qui loquebatur in propheta, ad imperium Romanorum: Ite, perambulate terram, et orbem circuite
Abbreviated transcription (Latin):
Scimꝰ enĩ romanoꝵ reges alios ingentẽ iudeã fuisse clem̃tes. ut gauim cęsarẽ augustũ ꝙ
clauliũ. alios ꝑsecutores. atq t̾ribibes ut gaium caliculã. neronẽ. uespasianũ. & adrianũ.
& quedã erẽplaria male habent. tͥ ẏ ptͣ dͦẏc. confundentia coloꝵ differentias atq regner
cũ tͣiy pͣpoͦ iͥ. id ÷ rufi ñ amasim s ad amam appellent᷑. Propħa gͦ querente. qͥd sĩbi uellent
significare que cerneret : angłs qͥ loquebat᷑ ineo respondit. &e narrauit quattuor. eẽ. cȩli
eant clnĩ uoluntati. Nichil enĩ hec iiii. regna quȩ diximꝰ. absq dni uoluntate fecert̃
Inqua erant equi nigri. egredibant᷑ inqͥt in t̾rã aquilonis. Quã pulchre quadriga pͥma
eo tẽpore quo hec ꝓpħa referebat regnũ p̃terierat babiloniũ : & omnẽ asiam medoꝵ

Expanded text:
Scimus enim Romanorum reges, alios in gentem Judaeam fuisse clementes, ut C. Caesarem, Augustum et Scimus enim Romanorum reges, alios in gentem Judaeam fuisse clementes, ut C. Caesarem, Augustum et Claudium: alios persecutores atque terribiles, ut C. Caligulam, Neronem, Vespasianum et Hadrianum.  . Et quaedam exemplaria male habent πυῤῥοὺς, confundentia colorum differentias atque regnorum, cum πυῤῥοὶ, id est, rufi, non AMASIM, sed ADAMIM   appellentur. Propheta ergo quaerente quid sibi vellent significare quae cerneret, Angelus qui loquebatur in eo, respondet, et narrat quatuor esse ventos eant Domini voluntati. Nihil enim haecIn qua erant equi nigri, egrediebantur, inquit, in terram Aquilonis. Quam pulchre quadriga prima eo tempore, quo haec propheta referebat, regnum praeterierat Babylonium, et omnem Asiam Medorum
Abbreviated transcription (Latin):
cireũ ite trã. Et clamauit & locutꝰ ÷ adme. diceris. E cce qͥ egrediunt᷑ suꝑ t̾ra aqͥlonis
reqͥescere fecerꝰ furore meũ in t̾ra aqͥlonis. Transiui ait ad aliã uisione: &x oełos cordis
mei ad cȩlũ altius sulleuaui. uidiq inii. quadrigas egredientes de medio duoꝵ montium
qͥ erant enei. id÷ insuꝑabiles atq fortissimi. & qui nulla possent uetustate consumi
Quos enĩ supͣ montes myrteos uel umbrosos atq nemorosos dixerat: nc̃ en eos uocat. In
quadriga pͥma eqͥ rufi erant. eruenti & sanguinarii. o babyloniȩ crudelitate t̾ribiles. In
quadriga sçd̃a: eqͥ nigri. regnũ mecloꝵ atq ꝑsarũ. Qđ bige sedens o egreliens ꝑ assueri
regis edictũ. mortẽ omiũ ĩudeoꝵ tristi nuntio p̃ferebat̃. Inquadriga t̾cia. eqͥ albi macedo¬
nes. subquoꝵ rege antiocho. machabeoꝵ uictoria legimꝰ. In quadriga iiii. eqͥ uarii & foras

Expanded text:
cens: Ecce qui egrediuntur super terram Aquilonis: requiescere fecerunt furorem meum in terra Aquilonis. Transivi, ait, ad aliam visionem, et oculos cordis mei ad coelum altius sublevavi: vidique quatuor quadrigas egredientes de medio duorum montium qui erant aenei, id est, insuperabiles atque fortissimi, et qui nulla possent vetustate consumi. Quos enim supra montes 822 myrteos, vel umbrosos dixerat atque nemorosos, nunc aeneos vocat. In quadriga prima equi rufi erant, cruenti, et sanguinarii, et Babylonia crudelitate terribiles. In quadriga secunda, equi nigri, regnum Medorum atque Persarum: quod bigae sedens et egrediens per Assueri regis edictum, mortem omnium Judaeorum tristi nuntio praeferebat. In quadriga tertia, equi albi, Macedones, sub quorum rege Antiocho Machabaeorum victoriam legimus. In quadriga quarta, equi varii fortes.
Abbreviated transcription (Latin):
parte oe sinistra. int̾ quas media lampas luceat. lege x ꝓpħas int̾pr̃etant᷑. Cũq ꝓphe
narrasset uisione suã nesciens qͥd uideret: int̾rogat angłm loquentẽ in se. sensuma
uidelicet adõ illuminatũ. iste enĩ angłi nr̃ ÷ qͥ prudentꝰ intelligens. dĩ nob̾ indieat
uoluntatẽ. & dic̃. Quid st̃ hec dnẽ mis Angłs aut̃ ñ explanat uisionẽ ꝓpħȩ ut rogatꝰ
abeo fuerat. s int̾rogante rursũ int̾rogat. Non ignoras qͥd sint hȩc : Quo respondente nes¬
cio: etiã ipse responclit. Hoc ÷ uerbũ dnĩ ad zorobbabel dicens. Non mȩxerettu neq
in robore. s in sp̃ũ meo diẽ dñs omp̃s. Sermo gͦ dnĩ adrorobbabel qͥ locutꝰ ÷ ñ in exerci

Expanded text:
dextera et sinistra, inter quas media lampas luceat, Legem et Prophetas interpretantur. Cumque propheta dextera et sinistra, inter quas media lampas luceat, Legem et Prophetas interpretantur. Cumque propheta narrasset visionem suam, nesciens quid videret, interrogat angelum loindicat voluntatem, et dicit: Quid sunt haec, domine mi? Angelus autem non explanat visionem prophetae, ut rogatus ab eo fuerat; sed interrogantem rursum interrogat: Num ignoras quid sint haec? Quo respondente, nescio: etiam ipse respondit; Hoc est verbum Domini ad Zorobabel dicens: Non in exercitu, nec in robore, sed in s
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ suscidauit eachariã qͣsi de somno horẽm consurgente. introgat᷑ qͥd u̾iderit. it ell
respondente o ignorante.& sciscitante qͥd cerriat᷑. atq dicente qͥd st̃ hec dñe milo
Audiamꝰ abeo. hoc ÷ uerbũ dnĩ ad corobbabel. Non in erereitu neq in robore. s inspi
meo dic̃ dñs. Diceamsꝰ gͥ singula ꝑcurrentes. pͥmũ qͥd uideat᷑ hebreis aquibꝰ in ueter festa¬
aureũ solidũ legẽ id ÷ nomon. int̾pͥtant᷑ Lampade aut̃ id ÷ flãma inutio candelabror
lucentẽ atq fulgentẽ. ipm qͥ capit legis sit. & omnẽ mundũ illuminet. Septe̾ lucer
st̃. Nulli enĩ dubiũ. quin lex spũ scõ dictante conseripta sit. Septe aut̃ infusoria in
quibꝰ oleũ sit. qd mittat᷑ in lucernas quȩ supͣ candelabrũ luceant. hoc intelligi uolunt
septe᷑ istas gr̃as de cȩlo ad homines ꝑ lege̾ descendere. Duas aut oliuas suꝑ candelabrũ a dertera

Expanded text:
 suscitavit Zachariam quasi de somno hominem consurgentem, interrogat quid viderit, ut illo respondente, et ignorante, et sciscitante quid cernat, atque dicente: Quid sunt haec, domine mi? audiamus ab eo: Hoc est verbum Domini ad Zorobabel: Non in exercitu, nec in robore; sed in spiritu meo, dicit Dominus. Dicamus igitur singula percurrentes, primum quid videatur Hebraeis, a quibus in veteri Testaaureum solidum, Legem, id est, νόμον interpretantur. Lampadem autem, id est flammam in vertice candelabri lucentem atque fulgentem, Christum, qui caput Legis sit, et omnem mundum illuminet. Septem lucernsint. Nulli enim dubium quin Lex, Spiritu sancto dictante, conscripta sit. Septem autem infusoria in quibus oleum sit, quod mittatur in lucernas, quae super candelabro luceant, hoc intelligi volunt, septem istas gratias de coelo ad homines per Legem descendere. Duas autem olivas super candelabrum a parte
Abbreviated transcription (Latin):
Neqeniꝰ fieri potest. ut quoꝵ una natura ÷ : diu̾sa sit gła. Missus ÷ gͦ post głam di¬
uine maiestatis ad gentes quȩ spoliauerant popłm dĩꝰ ut qͥ eos fuerant añte p̾dati
uirta illuo qđ legimꝰ. Nolite tangere xpos meos: & in ꝓpħas meos nolite malignari.
lui enĩ scos dnĩ tetigerit: sic ÷ qͣsi uexare cupiat pupilla occłi eiꝰ. & illũ clara
uitat᷑ luce pͥuare. de qua loqͥt᷑ in euangło. Uos estis lux mundi. Eleuat aut̃ dns
manũ suani ut ꝑcutiat gentes adu̾sarias & popłm suũ ut in ierłm reducauł¬

Expanded text:
e enim fieri potest, ut quorum una natura est, diversa sit gloria. Missus est ergo post gloriam divinae majestatis ad gentes, quae spoliaverunt populum Dei, ut qui eos fuerant ante praedatijuxta illud quod legimus: Nolite tangere christos meos, et in prophetis meis nolite malignari . Qui enim sanctos Domini tetigerit, sic est quasi vexare cupiat pupillam oculi ejus, et illum nitatur clara luce privare, de qua loquitur in Evangelio: Vos estis lux mundi . Elevat autem Deus manum suam, ut percutiat gentes adversarias, et populum suum, vel in Jerusalem reduca