comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
celoꝵ. Sunt autẽ om̃s istȩ octo sententis.
Iam enĩ cetera cõpellans. loquit᷑ ad illos
qui aderant dicens. Beati eritis cũ uob̃
maledicent. & ꝑsequent᷑ uos. Suꝑiores
autẽ sententias generalit̃ dirigebat. Non
Neq beati mites. qm̃ uos possidebitis terrã.
sed q̃m ipsi possidebunt terrã: & ita cete¬
ras usq ad octauam sententiam ubiait.
beati qui ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̃ iusticiã.
qm̃ ipsoꝵ ẽ regnũ cȩloꝵ. Ile iam incipit
loqui p̃sentes cõpellans: cũ & illa quȩ supͣ
dicta sunt ad eos etiã ꝑtinerent qͥ pͣsentes
audiebant. & hȩc postea quȩ uidentur p̃¬
sertibus specialit̃ dici. ꝑtineant etiã
ao illos qͥ absentes uel post futuri erant.
Quaꝓpt̃ iste sententiarũ numerꝰ. diligent̃
considerandus ẽ. Incipit enĩ beatitudo
inflati. dũ se diuinȩ auctoritati subdit
anima. timens ꝑost hanc uitã ne ꝑgat ad
penas. etã si forte in hac uita sibi beata ẽẽ

Expanded text:
. Sunt autem omnes istae octo sententiae. Jam enim caetera compellans loquitur ad illos qui aderant, dicens: Beati eritis, cum vobis maledicent, et persequentur vos. Superiores autem sententias generaliter dirigebat: non m vos possidebitis terram, sed quoniam ipsi possidebunt terram; et ita caetera, usque ad octavam sententiam, ubi ait: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum. Inde jam incipit loqui praesentes compellans, cum et illa quae supra dicta sunt ad eos etiam qui praesentes audiebant, et haec postea, quae videntur praesentibus specialiter dici, pertineant etiam ad illos qui absentes vel post futuri erant.Quapropter iste sententiarum numerus diligenter considerandus est. Incipit enim beatitudo inflati, dum se divinae auctoritati subdit anima, timens post hanc vitam ne pergat ad poenas, etiamsi forte in hac vita sibi beata esse
Abbreviated transcription (Latin):
tur. et dicent om̃e malũ aduersũ uos men¬
tientes ꝓpt̃ me. Gaudete & exultate: qm
merces ur̃a multa ẽ in cęlis. Animaduer¬
tat quisquis delicias huius scł̃i & faculta¬
tes rerũ temporaliũ querat in nomine. xp̃i¬
ano. intrinsecus ẽẽ beatitudinẽ nr̃am. sicut
de anima ȩccliastica ore ꝓphetico dicit᷑. om¬
nis pulchritudo filiȩ regis. intrinsecus.
Nam extrinsecus maledicta & ꝑsecutiones
tientium. eoꝵ qui iã possunt dicere glo¬
riamur in tribulationib scientes qm̃ tri¬
bulatio patientiã oꝑatur. patientia ꝓba¬

Expanded text:
lum adversum vos, mentientes, propter me. Gaudete et exsultate, quoniam merces vestra multa est in coelis. Animadvertat quisquis delicias hujus saeculi et facultates rerum temporalium quaerit in nomine christiano, intrinsecus esse beatitudinem nostram; sicut de anima ecclesiastica ore prophetico dicitur: Omnis pulchritudo filiae regis intrinsecus : nam extrinsecus maledicta et persecutiones tientium, eorum qui jam possunt dicere, « Gloriamur in tribulationibus; scientes quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia a
Abbreviated transcription (Latin):
agmina subiecta sunt. Alii tanta diui¬
Nec aliunde om̃ino inciꝑe oportuit be¬
atitudinem. Siquidẽ ꝑuentura est ad
sũmam sapientiã. Initiũ autẽ sapientie
ꝑeccati suꝑbia inscribit᷑. Suꝑbi ergo aꝑ¬
petant. et diligant regna t̾rarum. Beati

Expanded text:
agmina subjecta sunt; alii tanta Diviagmina subjecta sunt; alii tanta DiviNec aliunde omnino incipere oportuit beatitudinem; siquidem perventura est ad summam sapientiam: Initium autem sapientiaepeccati superbia inscribitur . Superbi ergo appetant et diligant regna terrarum: Beati
Abbreviated transcription (Latin):
sensũ dñi. aut qͥs consiliarius eius fuit:
Aut qͥs prior dedit illi. & retribuetur ei:
Qm̃ exipso et ꝑ ipsũ et in ipso sunt om¬
licis ad laudem & glam atq honorem
sui nominis ac maiestatis in ꝑpetuum
miro ordine collocauit: de quib plura
loqui ꝑtimescimus. quia soli dõ scire ẽ.
quomͦ uel quẽadmodũ eorũ nobis in-¬
uisibilis absq contagione seu diminuti¬
one in sua sola consistit natura. Sed tam̃
nouem ẽe angłoꝵ ordines ad dĩ iudicia
ac ministeria explenda. testante sacro
eloquio cognouimꝰ: quoꝵ principatus
atq potestates subtilit̃ atq mirabilit̃¬
dĩ om̃ipotentis nutu distinguuntur.
Alii ex illis ad nos in mundũ missi. fu¬
tura p̃dicando ꝑueniunt: alii adhȩc
constituti. ut ꝑ eos signa & miracula
frequentius fiant. Alii subiectis angłoꝵ
spiritib p̃sunt: eisq ad explenda diui¬
na ministeria disponendo pͥncipant᷑.
Alii mira potentia ceteris preminent:
ꝓ eo qd̃ eis ad obediendũ alia angłor

Expanded text:
iarius ejus fuit, aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei? quomodo ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omlicis ad laudem et gloriam, atque honorem sui nominis ac majestatis in perpetuum miro ordine collocavit. De quibus plura loqui pertimescimus, quia soli Deo scire est quomodo vel quemadmodum eorum invisibilis absque contagione seu diminutione in sua sola puritate consistat natura. Sed tamen novem esse angelorum ordines, ad Dei judicia ac ministeria complenda, testante sacro eloquio, cognovimus, quorum principatus atque potestas subtiliter ac mirabiliter Omnipotentis nutu distinguitur. Alii ex illis ad nos in mundum missi, futura praedicando, perveniunt; alii ad hoc sunt constituti, ut per eos signa et miracula frequentius fiant; alii subjectis angelorum spiritibus praesunt, eisque ad explenda divina mysteria disponendo principantur; alii mira potentia caeteris praeeminent, pro eo quod eis ad obediendum alia angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
Septẽ ergo sunt quȩ ꝑficiunt. Nã octaua
clarificat. & qđ ꝑfectum ẽ demonstrat:
ut ꝑ hos gradus ꝑficiantur & ceteri. tan¬
quam a capite rursus exordiens. Uide
sc̃i de quo ysaias loquitur.his gradib
sententiisq congruere:sed int̃est ordi¬
nis. Nam ibi enumeratio ab excellentio¬
rib cęꝑit: hic uͦ ab inferiorib. Ibi nãq
incipit a sapientia. & desinit ad timorẽ
dei: sed initiũ sapientiȩ timor dĩ ẽ. Qua¬
ꝓpter si gradatim tanqͣm ascendentes
numeremus. pͥmus ibi ẽ timor dĩ. scd̃a
pietas. t̾cia scientia. quarta forttudo.
quintũ consiliũ. sextũ intellectus. sapi¬
b de quib hic dicit᷑. beati pauꝑes sp̃u. id
li altum sapere. sed time: idest noli excolli.

Expanded text:
uae perficiunt: nam octava clarificat, et quod perfectum est demonstrat, ut per hos gradus perficiantur et caeteri, tanquam a capite rursum exordiens. CAPUTsancti, de qua Isaias loquitur , his gradibus sententiisque congruere. Sed interest ordinis: nam ibi enumeratio ab excellentioribus coepit, hic vero ab inferioribus. Ibi namque incipit a sapientia, et desinit ad timorem Dei: sed initium sapientiae timor Domini est. Quapropter si gradatim tanquam ascendentes numeremus, primus ibi est timor Dei, secunda pietas, tertia scientia, quarta fortitudo, quintum consilium, sextus intellectus, septibus, de quibus dicitur beati pauperes spiritu, id li altum sapere, sed time , id est noli extolli.
Abbreviated transcription (Latin):
octauus addit᷑. ut quinqͣginta. Ubi¬
compleant᷑: & tanquã redeatur ad caput.
cȩloꝵ ducimur: & hereditatẽ accipimus.
et consolam᷑ & pascim᷑. & miscdiam conseqͥ¬
Ur. et mundamur et pacificam᷑. atq ita
ꝑsect ores extrinsecus illatas molestias ꝓ
ueritate & iusticia sustinemus. Beati eritis¬

Expanded text:
octavus additur, ut quinquaginta octavus additur, ut quinquaginta compleantur et tanquam redeatur ad caput: coelorum ducimur, et haereditatem accipimus, et consolamur; et pascimur, et misericordiam consequimur, et mundamur, et pacificamur; atque ita perfecti, omnes extrinsecus illatas molestias pro veritate et justitia sustinemus. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
rum ocłm ad intelligenda ȩt̃na gerenti¬
b. Beati mundi cordes. qm̃ ipsi dm̃ uide¬
bunt. Pacificis dĩ similitudo. tanquã ꝑfecte
sapientib formatisq ad imaginẽ dĩ. ꝑ rege¬
nerationem renouati hominis. Beati ꝑacifi
ẽẽ in apłis credimꝰ. Nam illa om̃imoda &¬
in angłicam formã mutatio. quȩ post hanc
uitã ꝓmittitur: nullis uerbis exponi po¬
test. Beati gͦ qui ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̃
iusticiã: quia ipsoꝵ ẽ regnũ cęloꝵ. Hec octa¬
ua sententia quȩ ad caput redit. ꝑfectũq
hominẽ declarat. significat᷑ fortasse & cir¬
cuncisione octaua die in neteri testam̃to.
et dñi resurrectione post sabbatũ. qui est
utiq octauus idẽq primus dies. & celebra-¬
tione octauarũ feriarũ quas in regenerati-¬
one noui hominis celebramꝰ. & numero ip¬
so pentecostes. Nam septenario septies mul-¬
tiplicato qͦ fiunt quadraginta nouẽ. qͥsi

Expanded text:
rum oculum ad intelligenda aeterna gerentirum oculum ad intelligenda aeterna gerentibus: Beati mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Pacificis Dei similitudo, tanquam perfecte sapientibus formatisque ad imaginem Dei per regenerationem renovati hominis: Beati pacifiesse in apostolis credimus. Nam illa omnimoda in angelicam formam mutatio, quae post hanc vitam promittitur, nullis verbis exponi potest. Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam; quoniam ipsorum est regnum coelorum. Haec octava sententia, quae ad caput redit, perfectumque hominem declarat, significatur fortasse et circumcisione octavo die in Veteri Testamento; et Domini resurrectione post sabbatum, qui est utique octavus, idemque primus dies; et celebratione octavarum feriarum, quas in regeneratione novi hominis celebramus; et numero ipso Pentecostes. Nam septenario numero septies multiplicato, quo fiunt quadraginta novem, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
auris audiuit. nec in cor hominis ascendit.
de quib hic dicit᷑. beati mundicorde.
Sapientia congruit pacificis. in quib iã
ordinata sunt om̃ia. nullusq motus ad¬
uersus rationẽ rebellis ẽ. sed cuncta obtẽ¬
perant sp̃ui hominis. cũ & ipse obtemꝑat
dõ. de quib hic dicit᷑. beati pacifici. Unum
autem p̃mium qđ ẽ regnũ celoꝵ ꝓ ipsis
gradib uarie nominatũ ẽ. In primo sicut
itaq dictum ẽ. beati pauperes sp̃u qm̃ ip
sorum ẽ regnũ cȩloꝵ. tanquã diceret᷑. ini¬
tium sapientiȩ tir rdñi. Mitib hereditaᷤ.
tanquã testam̃tum ꝑais cũ pietate q̃¬
rentib. Beati mites: qm̃ ipsi hereditate
possidebunt terrã. Lugentib consolatio.
tanquã scientib quid amiserint. & quib
tas. tanquã refectio laborantib. fortit̃q
consilio utentib: ut hoc eis exhibeat᷑ a
potentiore. qđ inualidiorib exibent. Be
corde facultas uidendi dm̃: tanquã ꝑu¬

Expanded text:
auris audivit, nec in cor hominis ascendit : auris audivit, nec in cor hominis ascendit : de quibus hic dicitur, Beati mundi corde. Sapientia congruit pacificis, in quibus jam ordinata sunt omnia, nullusque motus adversus rationem rebellis est, sed cuncta obtemperant spiritui hominis, cum et ipse obtemperet Deo: de quibus hic dicitur, Beati pacifici. 12. Unum autem praemium quod est regnum coelorum, pro his gradibus varie nominatum est. In primo, sicut itaque dictum est, Beati pauperes spiritu; quoniam ipsorum est regnum coelorum: tanquam diceretur, Initium sapientum patris cum pietate quaerentibus: Beati mites, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram. Lugentibus consolatio, tanquam scientibus quid amiserint, et quibutas, tanquam refectio laborantibus fortiterquconsilio utentibus, ut hoc eis exhibeatur a potentiore, quod inferioribus exhibent: Beacorde facultas videndi Deum, tanquam pu
Abbreviated transcription (Latin):
rit. honorat sc̃am scripturã: & ñ repre-¬
hendit qd̃ ñdum intelligit. et ꝓpterea
ñ resistit. qd est mitẽ esse. Unde hic dicit᷑.
Beati mites. Scientia congruit lugenti.¬
b. quia iam cognouerunt in scripturis.
quib malis uincti teneantur. quȩ tan¬
quã bona & utilia ignorantes appetie¬
runt. de quib hic dicit᷑ beati qͥ lugent.
fortitudo congruit ȩsurientib & sitientib.
Laborant enĩ desiderantes gaudiũ de ueriᷤs
bonis: & amorẽ a terrenis & corporalibus
auertere cupientes. De quib hic dicit᷑. beati
qui ȩsuriunt & sitiunt iusticiã. Consiliũ
congruit miscd̃ib. hoc enĩ unũ remediũ
ẽ de tantis malis euadendi. ut dimittamꝰ
sicut nob̾ dimitti uolumꝰ. & adiuuemꝰ in
quo possumus alios. sicut nos in quo ñ
possumꝰ cupimus adiuuari. de quib hic
dicitur. beati miscdes. Intellectus congruit
mundis corde. tanquã purgato ocło quo
cerni possit qđ corporeus ocłs ñ uidit. nec

Expanded text:
rat sanctam Scripturam, et non reprehendit quod nondum intelligit, et propterea non resistit, quod est mitem esse: unde hic dicitur, Beati mites. Scientia congruit lugentibus, qui jam cognoverunt in Scripturis quibus malis vincti teneantur, quae tanquam bona et utilia ignorantes appetiverunt: de quibus hic dicitur, Beati qui lugent. Fortitudo congruit esurientibus et sitientibus: laborant enim desiderantes gaudium de veris bonis, et amorem a terrenis et corporalibus avertere cupientes: de quibus hic dicitur, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam. Consilium congruit misericordibus: hoc enim unum remedium est de tantis malis evadendi, ut dimittamus, sicut nobis dimitti volumus; et adjuvemus in quo possumus alios, sicut nos in quo non possumus cupimus adjuvari: de quibus hic dicitur, Beati misericordes. Intellectus congruit mundis corde, tanquam purgato oculo, quo cerni possit quod corporeus oculus non vidit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ficut in die natalis dñi. ad eccłiam in
bonore om̃ium sc̃oꝵ consecratã conueni¬
ret. ibiq missarũ sollemnitate a presule
sedis apłicȩ celebrata. om̃ibq rite per¬
actis. unusquisq in sua cũ gaudio re-¬
mearet. Ex hac gͦ consuetudine sc̃e ro¬
manȩ ȩccłiȩ crescente religione xp̃iana
decretũ ẽ. ut in eccłiis dei quȩ ꝑ orbem
terrarũ longe lateq construuntur. ho¬
nor & memoria om̃ium sc̃oꝵ in die qua
p̃diximus haberetur: ut qͥcqͥd humana
fragilitas ꝑ ignorantiã uel negligentiã.
seu ꝑ occuꝑationẽ rei secularis in sollẽ

Expanded text:
in die natalis Domini, ad ecclesiam in honore omnium sanctorum consecratam conveniret, ibique missarum solemnitate a praesule sedis apostolicae celebrata, omnibusque rite peractis, unusquisque in sua cum gaudio remearet. Ex hac ergo consuetudine sanctae Romanae Ecclesiae, crescente religione Christiana, decretum est ut in Ecclesiis Dei, quae per orbem terrarum longe lateque construuntur, honor et memoria omnium sanctorum, in die qua praediximus, haberetur, ut quidquid humana fragilitas per ignorantiam, vel negligentiam, seu per occupationem rei saecularis, in sole
Abbreviated transcription (Latin):
dicat: quia res transiens et tunc ꝓpe
nichil fuit. cũ stare uideretur. Hȩc ergo
sate: in ȩc̃nitatis amore cor figite. ut
dũ terrena culmina adipisci contẽpni¬
tis. ꝑueniatis ad glam quã ꝑ fidẽ tene

Expanded text:
dicat quia res transiens et tunc propdicat quia res transiens et tunc prope nihil fuit cum stare videretur. Haec ergo,sate, in aeternitatis amore cor figite; ut dum terrena culmina adipisci contemnitis, perveniatis ad gloriam, quem per fidem tene
Abbreviated transcription (Latin):
stimus: florentẽ mundũ m̃tis despe¬
ctu calcauerunt. Erat tc̃ uita longa.
salus continua. opulentia in reb. fe¬
cunditas in ꝓpagine. tranquillitas in
diuturna pace: & tam̃ cũ in se ipso flo¬
reret. iã in eoꝵ cordib mundus aruerat.
Ecce iã mundus in se ipso aruit: et ad¬
huc in nr̃is cordib floret. Ubiq mors.
ubiq luctus: ubiq desolatio. Undiq ꝑ-¬
cutimur.undiq amaritudinib replem᷑:
et tam̃ ceca m̃te carnalis concupiscentiȩ.
ipsas eiꝰ amaritudines amamꝰ. Eugien-¬
tem sequim᷑: labenti inheremus. Et qͥa
labentẽ retinere ñ possumus: cũ ipso la¬
bimur.quẽ cadentẽ tenemꝰ. Aliquando
nos mundus delectatione sui sibi tenu-¬
it: nc̃ tantis plagis plenus ẽ. ut ipse noᷤ
iam mundus inuitet ad dm̃. Pensate gͦ
quã nulla sunt: quȩ tẽporalit̾ currunt.
Finis temporaliũ ostendit: quã nichil
sit qͦd transire potuit. Casus rerũ in¬

Expanded text:
ionem facimus, florentem mundum mentis despeionem facimus, florentem mundum mentis despectu calcaverunt. Tunc enim erat vita longa, salus continua, opulentia in rebus, fecunditas in propagine, tranquilldiuturna pace; et tamen cum in seipso floreret, jam in eorum cordibus mundus aruerat. Ecce jam mundus in seipso aruit, et adhuc in cordibus nostris floret. Ubique mors, 1569 ubique luctus, ubique desolatio, undique percutimur, undique amaritudinibus replemur; et tamen caeca mente carnalis concupiscentiae ipsas ejus amaritudines amamus, fugientem sequimur, labenti inhaeremus. Et quia labentem retinere non possumus, cum ipso labimur, quem cadentem tenemus. Aliquando nos mundus delectatione sibi tenuit; nunc tantis plagis plenus est, ut ipse nos jam mundus mittat ad Deum. Pensate ergo quia nulla sunt quae temporaliter currunt. Finis temporalium ostendit quam nihil sit quod transire potuit. Casus rerum in
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ in imo ẽ quanto hominib in altũ.
et humilitas cordis nr̃i tanto apud
dm̃ in alto ẽ. quanto hominib in imo.
Despiciamꝰ ergo siquid boni gerimus:
nulla nos nr̃a inflet oꝑatio. ñ rerum
abundantia ñ gła extollat. Si quib li-¬
bet ex bonis affluentib intus intume¬
scimus: deo despecti sumus. Quocontra
psalmista de humilib dicit. Custodienᷤ
paruulos dñs. Quia qui paruos humi-¬
les appellat: postquã sententiã ꝓtulit.
consiliũ illius subiungit. Nam quasi
quereremus quid ipse ad hȩc faceret:
intentione pensate. Nolite in ꝓximis
ur̃is mundi huius bona uenerari:
hoc ꝓpt̃ dm̃ honorate in hominib quib
tam̃ cõmissi ñ estis. qͦd facti sunt ad ima¬
ginem dĩ. Qđ tunc ꝓximis uere serua¬
tis: si apud uosmet ipsos prius in cor
de ñ tumescitis. Nam qui se adbuc ꝓ
reb transitoriis extollit: nescit in ꝓxi.¬
in uosinet ipsos pensare qd habetis:
sed qͦd estis. Ecce mundus qui diligit᷑¬

Expanded text:
mo est, quanto hominibus in alto; et humilitas cordis nostri tanto apud Deum in alto est, quanto hominibus in imo. Despiciamus ergo si quid boni gerimus; nulla nos inflet operatio, non rerum abundantia, non gloria extollat. Si quidem ex bonis affluentibus intus intumescimus, Deo despecti sumus: quo contra Psalmista de humilibus dicit: Custodiens parvulos Dominus . Qui quia parvulos humiles appconsilium subiungit. Nam quasi quererintentione pensate. Nolite in proximis vestris mundi hujus bona venerari. Hoc propter Deum honorate in hominibus, quibus tamen commissi non estis, quod facti sunt ad imaginem Dei. Quod tunc proximis vere servatis, si apud vosmede non intumescitis. Nam qui se adhuc pro rebus transitoriis extollit, nescit in proxiin vobismetipsis pensare quod habetis, sed q
Abbreviated transcription (Latin):
ectio scĩ euangłii quam modo
fr̃s audistis expositione ñ indiget: sed
ne hanc tacite preterisse uideamur. ex¬
hortando potius quã exponendo in ea
aliquid loquam᷑. Hoc autẽ nobis so¬
lummodo de expositione uideo eẽ re¬
quirendũ: cur is qui ad salutẽ peten¬
dam uenerat audiuit. nisi signa & ꝓ¬
digia uideritis ñ creditis. Qui enĩ salu

Expanded text:
ectio sancti Evangelii, quam modo, fratres, audistis, expositione non indiget. Sed ne hanc taciti praeterisse videamur, exhortando potius quam exponendo in ea aliquid loquamur. Hoc autem nobis solummodo de expositione video esse requirendum, cur is qui ad salutem filio petendam venerat audivit: Nisi signa et prodigi
Abbreviated transcription (Latin):
sola ut diximus quȩ circumstant ho¬
minib pensat. naturã ñ asꝑicit: ho¬
norem dei in hominib ñ agnoscit. Ec¬
ce ire ñ uult filius dei ad filiũ reguli.
et tam̃ ire paratus ẽ ad salutem serui.
Certe si nos cuiuspiã seruus rogaret
ut ad eum ire deberemus: ꝓtinus nob̃
nr̃a suꝑbia in cogitatione tacita re-¬
sponderet dicens. Non eas:quia temet¬
ipsum degeneras. honor tuus despicit᷑.
locus uilescit. Ecce de celo uenit qui ser¬
uo occurrere interra ñ despicit: et
tam̃ humiliari in terra contẽpnimuᷤ.
qui de terra sumꝰ. Quid uͦ apud dm̃
uilius. quid ẽe abiectius potest.quã ser¬
testis oculos ñ timere: Unde & in sa¬
cro euangłio ad phariseos ait. Uos estiᷤ
qui iustificatis uos corã hominib. ds̾
autẽ nouit corda ur̃a: quia qͦd homini

Expanded text:
sola, ut diximus, quae circumstant hosola, ut diximus, quae circumstant hominibus pensat. Naturam non aspicit, honorem Dei in hominibus non agnoscit. Ecce ire non vult Filius Dei ad filium et tamen venire paratus est ad salutem servi. Certe si nos cujuspiam servus rogaret ut ad eum ire deberemus, protinus nobis nostra superbia in cogitatione tacita responderet dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de coelo venit, qui servo occurrere in terra non despicit; et tamen humiliari in terra contemnimus, qui de terra sumus. Quid vero apud Deum vilius, quid esse despectius potest, quam sertestis oculos non timere? Unde in sacro Evangelio ad Pharisaeos ait: Vos estis qui justificatis vos coram hominibus. Deus autem novit corda vestra, quia quod homin
Abbreviated transcription (Latin):
ego ueniã et curabo eũ. Quid ẽ qđ regu¬
lus rogat ut ad eius filiũ ueniat. & ta¬
men ire corporalit recusat: ad seruũ uͦ
centurionis ñ inuitatur: et tam᷑ se cor¬
poraliter ire pollicetur: Reguli filio ꝑ
corporalẽ presentiam ñ dignatur adesse:
centurionis seruo ñ dedignat᷑ occurrere.
Quid ẽ hoc nisi qͦd suꝑbia nr̃a retundi¬
tur: qui in hominib ñ naturã qua ad
imaginẽ dei facti sunt. sed honores et
diuitias ueneramur : Cumq pensamus
quȩ circa eos sunt. ꝓfecto interiora mi-¬
nime p̃uidemus: dũ ea consideramus
quȩ in corporib despecta sunt. negligi¬
mus pensare qđ sunt. Redẽptor uero
nr̃. ut ostenderet quia quȩ alta sunt
hominib. scĩs despicienda sunt. &quȩ
despecta sunt hominib. sc̃is despici¬
enda ñ sunt: ad filiũ reguli ire noluit.
ad seruum centurionis ire paratꝰ fuit.
Increpata ẽ ergo suꝑbia ñra. quȩ ne-¬
seit pensare homines ꝓpt̃ homines:

Expanded text:
Ego veniam, et curabo eum. Quid est quod reguEgo veniam, et curabo eum. Quid est quod regulus rogat ut ad ejus filium veniat, et tamen corporaliter ire recusat; ad servum vero centurionis non invitatur, et tamen se corporaliter ire pollicetur? Reguli filio per corporalem praesentiam non dignatur adesse, centurionis servo non dedignatur occurrere. Quid est hoc? nisi quod superbia nostra retunditur, qui in hominibus non naturam, qui ad imaginem Dei facti sunt, sed honores et divitias veneramur; cumque pensamus quae circa eos sunt, profecto interiora minime pervidemus. Dum ea consideramus quae in corporibus despecta sunt, negligimus pensare quid sunt. Redemptor vero noster, ut ostenderet quia quae alta sunt hominum sanctis despicienda sunt, et quae despecta sunt hominum despicienda non sunt, ad filium reguli ire noluit, ad servum centurionis ire paratus fuit. Increpata est ergo superbia nostra, quae nescit pensare homines propter homines,
Abbreviated transcription (Latin):
& aꝑte cognoscitis quia in fide dubita-¬
uit. Poposcit nanq ut descenderet: &
sanaret filiũ eius. Corporalem ergo pre¬
sentiam dñi querebat: qui ꝑ sp̃m nus¬
quã deerat. Minus itaq in illo credidit:
quẽ ñ putauit posse salutẽ dare. nisi p̃¬
sens eẽt & corpore. Si enĩ ꝑfecte credi¬
disset: ꝓfecto sciret. quia ñ esset locus.ir̃
ubi ñ ẽet ds̃. Ex magna ergo parte dif¬
fifus ẽ: quia honorẽ ñ dedit maiesta¬
ti. sed p̃sentiȩ corporali. Salutẽ itaq
filio petiit: & tam̃ in fide dubitauit.
quia eum ad quẽ uenerat & potentẽ
ad curandũ credidit. et tam̃ morienti fi¬
lio ẽẽ absentẽ putauit. Sed dñs qui ro¬
gatur ut uadat: quia ñ desit uhi inui¬
tatur indicat. Solo iussu salutẽ reddidit.
qui uoluntate om̃ia creauit. Qua in
re hoc nob̾ ẽ sollerter intuendũ. qđ si¬
cut euanglista alio testante didicimus.
er m̃s iacet paralyticus in domo. & male
torquetur: cui a iħu ꝓtinus respondet᷑.

Expanded text:
te cognoscetis quia in fide dubitavit. Poposcit namque ut descenderet, et sanaret filium ejus. Corporalem ergo praesentiam Domini quaerebat, qui per spiritum nusquam deerat. Minus itaque in illum credidit, quem non putavit posse salutem dare, nisi praesens esset et corpore. Si enim pedisset, procul dubio sciret quia non est locus ubi non est Deus. Ex magna ergo parte divisus est, quia honorem non dedit majestati, sed praesentiae carnali. Et salutem itaque filio petiit, et tamen in fide dubitavit, quia eum ad quem venerat, et potentem ad curandum credidit, et tamen morienti filio esse absentem putavit Deum. Sed Dominus qui rogatur ut vadat, quia non desit ubi invitatur indicat, solo jussu salutem reddidit, qui voluntate omnia creavit. Qua in re hoc nobis solerter intuendum, quod, sicut alio Evangelista testante didicimus: er meus jacet paralyticus in domo, et male torquetur . Cui Jesus protinus respondit:
Abbreviated transcription (Latin):
quia si petimus et ñ fit: ñ hoc pecimus
quod habet mansio in eo.nec qđ habent
uerba eiusquȩ manent in nob̃. sed quod
habet cupiditas et infirmitas carnis
quȩ ñ ẽ in eo. & in qua ñ manent uerba
euis. Nam utiq ad uerba eius ꝑtinet
oratio illa quam docuit ubi dicimꝰ. pãt
nr̃ qui es in cęlis. Ab huius orationis
uerbis et sensib ñ recedamꝰ petitionib
nr̃is: & quicquid petimus fiet nob̾. Tẽ
enim dicenda sunt uerba eius in nobis
manere: quando facimus quȩ precepit.
et diligimus quȩ ꝓmisit. Quando autẽ
uerba eius manent in memoria. nec inue¬
niuntur inuita: ñ cõputatur palmes
inuite.quia uitã ñ attrabit ex radice.
Adhanc differentiã ualet qđ scriptum ẽ.
Memoria retinentib mandata eius: ut
faciant ea. Multi enĩ memoria retinent
ut contẽpnant. uel etiam derideant:
aut oppugnent ea. In his u̾ba xp̃i ñ ma-¬
nent: quia tangunt quodammꝰ ñ cobe¬

Expanded text:
quia si petimus, et non fiet, non hoc petimus quia si petimus, et non fiet, non hoc petimus quod habet mansio in eo, nec quod habent verba ejus quae manent in nobis, sed quod habet cupiditas et infirmitas carnis, quae non est in eo, et in qua non manent verba ejus. Nam utique ad verba ejus pertinet oratio illa quam docuit, ubi dicimus, Pater noster, qui es in coelis . Ab hujus orationis verbis et sensibus non recedamus petitionibus nostris, et quidquid petierimus, fiet nobis. Tunc enim dicenda sunt verba ejus in nobis manere, quando facimus quae praecepit, et diligimus quae promisit: quando autem verba ejus manent in memoria, nec inveniuntur in vita, non computatur palmes in vite, quia vitam non attrahit ex radice. Ad hanc differentiam valet quod scriptum est, Et memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea . Multi enim memoria retinent, ut contemnant, vel etiam derideant et oppugnent ea. In his verba Christi non manent, qui attingunt quodammodo, non cohae
Abbreviated transcription (Latin):
manserint: quanto głosiora si manserirt.
Oeniq sicut de his etiam ꝑ ihezechielem
ꝓphetam dñs dicit: precisa nullis agri¬
colarum usib ꝓsunt: nullis fabrilibus
oꝑib deputantur. Unũ e duob palmiti
congruit: aut uitis. aut ignis. Si in uite
ñ est: in igne erit. Ut ergo in igne ñ sit:
in uite sit. Si manseritis in me inquit.
et u̾ba mea in uob̾ manserint: qđcunq
uolueritis petetis et fiet uob̾. Manendo
quippe in xp̃o. quid uelle possunt nisi
quod conuenit xp̃o: quid uelle possunt
manendo in saluatore. nisi qͦd ñ ẽ alie-
num a salute: Aliud quippe uolumus
quia sumus in xp̃o: & aliud uolumus
quia sumus adhuc in hoc soło.De man¬
sione nanq huius scłi nob̾ aliquando
subrepit. ut hoc petamus qͦd ñ expedire¬
nobis nescimus: sed absit ut faciat nob̾
si manemus in xp̃o. qui ñ facit quando
petimus nisi qͦd expedit nob̾. Manentes
ergo in eo cũ uerba eius in nob̾ manent.
qđcunq uoluerimus petemꝰ. et fiet nob̾:

Expanded text:
manserint, quanto gloriosiora si manserint. Denique sicut de his etiam per Ezechielem prophetam Dominus dicit, praecisa nullis agricolarum usibus prosunt, nullis fabrilibus operibus deputantur . Unum e duobus palmiti congruit, aut vitis, aut ignis: si in vite non est, in igne erit. Ut ergo in igne non sit, in vite sit. Si manseritis in me, inquit, et verba mea in vobis manserint: quodcunque volueritis petetis, et fiet vobis. Manendo quippe in Christo, quid velle possunt, nisi quod convenit Christo? Quid velle possunt manendo in Salvatore, nisi quod non alienum est a salute? Aliud quippe volumus, quia sumus in Christo, et aliud volumus quia sumus adhuc in hoc saeculo. De mansione namque hujus saeculi nobis aliquando subrepit, ut hoc petamus quod nobis non expedire nescimus: sed absit ut fiat nobis, si manemus in Christo, qui non facit, quando petimus, nisi quod expedit nobis. Manentes ergo in eo, cum verba ejus in nobis manent, quodcunque voluerimus petimus, et fiet nobis;
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dilexit me pater & ego dilexi uos:
ñ equalitatẽ naturȩ ostendit nr̃e & suȩ.
sicut ẽ patris et ipsius. sed grãm qua me
Mediator quippe monstratur cũ dicit:
diligit me pater & ego uos. Nam pater
utiq diligit & nos. sed in ipso: quia

Expanded text:
Sicut diSicut dinon aequalitatem naturae ostendit nostrae et suae, sicut est Patris et ipsius, sed gratiam qua medesus. Mediator quippe monstratur, cum dicit, Diligit me Pater, et ego vos. Nam Pater utique diligit et nos, sed in ipso; quia
Abbreviated transcription (Latin):
Si ergo in hoc głificatus ẽ ds̃ pater ut
fructum plurimũ afferamus. et efficiam᷑
tanquã ex nob̾ hoc ipsis habeamꝰ. Eius
ẽ enim hec gr̃a: & ideo in hoc ñ nr̃a sed
eius ẽ gła. Unde et alibi cũ dixisset. sic lu¬
ceat lux ur̃a coram hominib. ut uideart
bona oꝑa ur̃a: ne a semet ipsis putarent
ẽẽ bona oꝑa sua. mox addidit. et głificeit
patrem ur̃m qui in celis ẽ. In hoc enim
głificatur pater ut fructũ plurimum
afferamus. et efficiamur xp̃i discipuli.
A quo efficiamur: nisi ab illo cuiꝰ mise¬
ricordia p̃uenit nos eꝰ Ipsius enĩ sumus
figm̃tum creati in xp̃o iħ̾u: in oꝑib bom ᷤ¬
Sicut dilexit me pater inquit: & ego dile¬
xiuos. Manete in dilectione mea. Ecce
unde sunt nob̃ opera bona. Nam unde
nob̾ ẽẽnt. nisi quia fides ꝑ dilectionem
oꝑatur: Unde autẽ diligeremꝰ. nisi pͥus
diligeremur: Aꝑtissime hoc in epła sua
iste euangłista dixit. Hos diligimus dm̃
qm̃ ipse prior dilexit nos. Qd autẽ ait

Expanded text:
Si ergo in hoc glorificatus est Deus Pater, ut fructum plurimum afferamus, et efficiamur tanquam hoc ex nobis ipsis habeamus. Ejus est enim haec gratia: et ideo in hoc non nostra, sed ejus est gloria. Unde et alibi cum dixisset, Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona : ne a semetipsis putarent esse bona opera sua, mox addidit, Et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . In hoc enim glorificatur Pater, ut fructum plurimum afferamus, et efficiamur Christi discipuli. A quo efficiamur, nisi ab illo cujus misericordia praevenit nos? Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus boSicut dilexit me Pater, inquit, et ego dilexi vos: manete in dilectione mea. Ecce unde sunt nobis opera bona. Nam unde nobis essent, nisi quia fides per dilectionem operatur ? Unde autem diligeremus, nisi prius diligeremur? Apertissime hoc in Epistola sua idem iste evangelista dixit: Nos diligamus Deum, quoniam ipse prior dilexit nos . Quod autem ait,
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ et homines. Scd̃m hoc igitur recte
possi: mus dicere. qđ cũ ad naturã dei ñ
ꝑtineat humana natura: ad ꝑsonã tam̃
unigeniti filii dei ꝑ gr̃ãm ꝑtinet huma¬
na natura. Et tanta gr̃a. ut nulla sit
maior: nulla ꝓrsus ȩqualis. Neq enim
illam susceptionẽ hominis ulla merita
p̃cesserunt: sed ab illa susceptione meri¬
ta eius cuncta cȩperunt. Manet gͦ filius
in dilectione qua eũ dilexit pater: et
ideo seruauit precepta eius. Quid ẽ enĩ
et ille homo. nisi qd d̾s susceptor ẽ eiꝰ:
Ds̃ enim erat uerbũ: unigenitus. gignen¬
ti coȩt̃nus. Sed ut mediator daret᷑ nob̾:.
ꝑ ineffabilem grãm u̾bum caro factũ ẽ.
et habitauit in nobis

Expanded text:
Deum et homines . Secundum hoc igitur recte possumus dicere, quod cum ad naturam Dei non pertineat humana natura, ad personam tamen unigeniti Filii Dei per gratiam pertinet humana natura; et tantam gratiam, ut nulla sit major, nulla prorsus aequalis. Neque enim illam susceptionem hominis ulla merita praecesserunt, sed ab illa susceptione merita ejus cuncta coeperunt. Manet ergo Filius in dilectione qua eum dilexit Pater, et ideo servavit praecepta ejus. Quid est enim et ille homo, nisi quod Deus susceptor est ejus , Deus enim erat Verbum, Unigenitus gignenti coaeternus: sed ut mediator daretur nobis, per ineffabilem gratiam Verbum caro factum est, et habitavit in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tatis quã carnales eatenus potuere conse¬
cuti sunt: maiori desiderio certandi ꝓ ue¬
ritate succensi sunt. Non tam̃ putandũ ẽ
in hac uita quẽpiam om̃em ueritatẽ pos¬
se cõprehendere: cũ hȩc fidei nr̃e merces
in alia uita sit ꝓmissa. ipsa ueritate di¬
cente. Hȩc ẽ autem uita ȩt̃na: ut cogno¬
scant te solũ uerũ dm̃. et quem misisti
iħm xp̃m. Et alibi ad uideos. Si manseritis
in uerbo meo uere discipłi mei eritis: & co¬
gnoscetis ueritatẽ. Unde & apl̃s qͥ ad t̾ciũ
celum raptus audiuit archana uerba qͦ

Expanded text:
tatis quam carnales eatenus potuere consecuti sunt, et majore desiderio certandi pro veritate succensi sunt. Non tamen putandum est in hac vita quempiam omnem veritatem posse comprehendere, cum haec fidei nostrae merces in alia sit vita promissa, ipsa veritate dicente: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Christum . Et alibi ad Judaeos: Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei eritis, et cognoscetis veritatem . Unde et Apostolus, qui ad tertium c
Abbreviated transcription (Latin):
xit quȩ ad ipsam patris diuinitatẽ ꝑ¬
tinent: in quib illi ẽ ȩqualis. Om̃ia quȩ
habet pat̃ mea sunt habendo: neq enim
sp̃s sc̃s de creatura quȩ patri ẽ subiecta
et filio erat accepturꝰ. qđ ait de meo acci-¬
piet. s utiq de patre de quo ꝓcedit sp̃s.
de quo natus ẽ & filius. Sed quia donan-¬

Expanded text:
xit quae ad ipsam Patris divinitatem pxit quae ad ipsam Patris divinitatem pertinent, in quibus illi aequalis est omnia quae habet Pater habendo. Neque enim Spiritus sanctus de creatura quae Patri est subjecta et Filio erat accepturus, quod ait de meo accipiet, sed utique de Patre, de quo procedit Spiritus, de quo natus est Filius. Natura igi
Abbreviated transcription (Latin):
spũ scõ: et loquebant᷑ uerbũ dei cũ fidu¬
cia. Sp̃s clarificauit xp̃m: cũ impleti gr̃a
spũali doctores sci tot & tanta miracu¬
la in nomine. xp̃i fecerunt. quib orbem
totũ ad fidẽ xp̃i conuerterent. tot ac
tanta ꝓ xp̃i nomine passionũ certami¬
na ꝑtulerunt. donec ipsa etiã suꝑborũ
colla ꝑsecutoꝵ suauissimo xp̃i iugo sub¬
muterent. Sp̃s clarificat xp̃m. cũ sua nos
inspiratione ad diligendã eius uisionem
accendit. cũ illũ patri in diuinitate ȩqua¬
lem ẽẽ credendũ fideliũ cordib intimat.
Quia de meo inquit accipiet: & annun¬
ciabit uob̃. De patre accipit sp̃s sc̃s unde
accipit filius: quia in hac trinitate de
patre natus ẽ filius. de patre ꝓcedit sp̃s
sc̃s. Qui autẽ de nullo natus sit. de nullo
ꝓcedit: pater ẽ solus. Om̃ia que habet
pat̃ mea sunt: ꝓpt̃ea dixi. quia de meo
accipiet. & annunciabit uob̃. Dehis di

Expanded text:
Spiritu sancto, et loquebantur verbum Dei cum fiduSpiritu sancto, et loquebantur verbum Dei cum fiducia . Spiritus clarificavit Christum, cum impleti gratia spirituali doctores sancti tot et tanta miracula in nomine Christi fecerunt, quibus orbem totum ad fidem Christi converterent, tot ac tanta pro Christi nomine passionum certamina pertulerunt, donec ipsa etiam superborum colla persecutorum suavissimo Christi jugo submitterent. Spiritus clarificat Christum, cum sua nos insaccendit, cum illum Patri in divinitate aequalem esse credendum fidelium cordibus intimat. Quia de meo, inquit, accipiet, et annuntiabit vobis. De Patre accipit Spiritus sanctus, unde accipit et Filius, quia in hac trinitate de Patre natus est Filius, de Patre procedit Spiritus sanctus. Qui autem de nullo natus sit, de nullo procedat, Pater est solus. Omnia quaecunque habet Pater, mea sunt; propterea dixi quia de meo accipiet et annu
Abbreviated transcription (Latin):
qđ nichil ẽ aliud quã scientia. Qđ uero
adiunxit. et quȩ uentura sunt annunci¬
abit uob̃: constat innumeros fideliũ ꝑ
ra. Sed quia sunt ñnulli qui sp̃s gr̃a
pleni infirmos curant. mortuos susci¬
tant. demonib imꝑant. multis uircu¬
tib choruscant: ipsi angłicam in terri ᷤ
hic dñi sermo etiã sic accipi. quia sp̃s ad¬
ueniens quȩ uentura sunt annunciet.
nob̾. cũ gaudia nob̃ patriȩ cȩlestis ad me¬
moriam reducit. cũ festa illa suꝑnȩ ciui-¬
tatis ꝑ donũ nob̃ suȩ aspirationis inno-¬
tescit. Uentura nob̾ annunciat: cũ nos
a delectatiõne p̃sentium abstrahens. ꝓ¬
missi in cęlis regni desideriis inflaminat.
Ille me clarificabit: quia de meo accipiet
& annunciabit uob̃. Sp̃s clarificabit xp̃m:
quia ꝑ eũ tanta caritas in cordib disci¬
puloꝵ accensa ẽ. ut abiecto timore carna-
gerant. unde scriptũ ẽ. Et repleti st̃ om̃s

Expanded text:
quod nihil est aliud quam scientia. Quod vero quod nihil est aliud quam scientia. Quod vero adjunxit: Et quae futura sunt annuntiabit vobis. Constat innumeros fidelium pera. Sed quia sunt nonnulli qui, Spiritus gratia pleni, infirmos curant, mortuos suscitant, daemonibus imperant, multis virtutibus coruscant, ipsi angelicam in terris hic Domini sermo etiam sic accipi, quia Spiritus adveniens quae ventura sunt nobis annuntiat, cum gaudia nobis patriae coelestis ad memoriam reducit, cum festa illa supernae civitatis per donum nobis suae aspirationis innotescit. Ventura nobis annuntiat, cum nos a delectatione praesentium abstrahens, promissi in coelis regni desideriis inflammat. Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Spiritus clarificavit Christum, quia per eum tanta cpulorum accensa est, ut abjecto timore carnaligerant. Unde scriptum est: Et repleti sunt omnes
Abbreviated transcription (Latin):
gnoscimus. et ex parte ꝓphamus. Intelli¬
gendũ ergo ẽ qͦd ait de sp̃u docebit om
nem ueritatẽ: quasi diceret. diffundet
in cordib ur̃is caritatẽ. cuiuis magisterio
intus edocti ꝓficiatis de uirtute in uirtu¬
tem: digniq efficiamini ꝑuenire ad uitã.
in qua uob̃ ȩt̾na claritas sũmȩ ueritatis
et uerȩ sublimitatis. idest contẽplatio
ur̃i conditoris appareat. Non enĩ loquet᷑
a semet ipso: sed quȩcũq audiet loquet᷑.
Non loquit᷑ sp̃s a semec ipso: idest sine
patris et filii cõmunione. Neq enĩ diui¬
sus ac seꝑtitus ẽ sp̃s: sed quȩcũq audiet
loquet᷑. Audiet uidelicet ꝑ unitatẽ sub¬
stantȩ: & ꝓprietatẽ scientiȩ. Non loquet᷑
a semet ipso: quia ñ ẽ a semet ipso. Pater
dit. Ab ipso autẽ audiet sp̃s sc̃s: a quo ꝓ¬
cedit. Quia enĩ ñ est a se ipso sed ab illo
a qͦ ꝓcedit: a quo illi ẽ essentia. ab illo
utiq & scientia. Ab illo igit᷑ audientia.

Expanded text:
scimus, et ex parte prophetamus . Intelligendum est ergo quod ait de Spiritu: Docebit vos omnem veritatem, quasi diceret: Diffundet in cordibus vestris charitatem, cujus magisterio intus edocti proficiatis de virtute in virtutem, dignique efficiamini pervenire ad vitam, in qua vobis aeterna claritas summae veritatis et verae sublimitatis, id est, contemplatio vestri Conditoris appareat. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecunque audiet loquetur. Non loquitur Spiritus a semetipso, id est, sine Patris et Filii communione, neque enim divisus ac a se partitus est Spiritus, sed quaecunque audiet loquetur; audiet videlicet per unitatem substantiae, et proprietatem scientiae. Non loquitur a semetipso, quia non est a semetipso. Pater dit. Ab ipso autem audiet Spiritus, a quo procedit, quia non est a seipso, sed ab illo a quo procedit. A quo illi est essentia, ab illo utique et scientia. Ab illo igitur audientia,
Abbreviated transcription (Latin):
admonere. ut eius memoriã sollicita sẽꝑ
intentione seruemꝰ. eius suauitatẽ et
deuoto pectore scrutemur. & casto seꝑuis
ore ruminemꝰ. Quid enim ꝓdest ad
landi patrimonii cupiditas inanis incen-¬
dit. sed urget sẽꝑ religionis affẽctꝰ. et deuota
sinceritas. Quã cũ fuerint comitata plena
pietatis officia. quantũ ille ualebit. qͣntũ
ille ꝓficiet talit̃ agendo: Merebit᷑ statim
p̃sentem dñm ꝓpiciũq sentire. Imple gͦ
miserationis officia: et sc̃ificasti ieiunia.
Sagina pauꝑũ uiscera:& anima tua mune¬
rib scĩtatis pinguescit. Uesti nudũ: & tua
peccata contecta sunt. Peregrinũ hospitio
tuo contende susciꝑe: ut & te ds̃ in cęloꝵ
regna suscipiat.

Expanded text:
admonere, ut ejus memoriam sollicita semper intentione servemus, ejus suavitatem et devoto pectore scrutemur, et casto saepius ore ruminemus. Quid enim prodest ad landi patrimonii cupiditas inanis incendit; sed urget semper religionis affectus et devota sinceritas: quam cum fuerint comitata plenae pietatis officia, quantum ille valebit, quantum ille proficiet? Taliter agendo merebitur statim praesentem Dominum propitiumque sentire. Imple ergo miserationis officia; et sanctificasti jejunia. Sagina pauperum viscera; et anima tua muneribus sanctitatis pinguescit. Vesti nudum; et tua peccata contecta sunt. Peregrinum hospitio tuo contende suscipere; ut et te Deus in coelorum regna suscipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
to suȩ incredulitatis. Arguebat de iusti¬
cia: quia uidelicet iusticiã fideliũ nol¬
lent imitari. Arguebat de iudicio: ui¬
delicet quare cdhẏabolũ qui iam iudicatꝰ
ac damnatus erat sequerent᷑. Sed ñ sine
causa spm̃ cũ uenerit hoc idem dicit
acturũ: quia ꝓfecto ꝑ huiꝰ inspirationem
corroborandus erat animus discipłoꝵ. ne
mundũ qui contra se fremebat arguere
timerent. Exponens gͦ sententiã suã dñs
adiunxit. De peccato quidẽ: qͥa ñ creduit
in me. Peccatũ incredulitatis quasi speci¬
ale posuit: quia sicut fides ẽ origo uirty¬
tum. ita solidam̃tum ẽ uicioꝵ in incre-¬
dulitate ꝑsistere. dño terribiliter atte¬
stante qui dicit. Qui autẽ ñ credit iã iu¬
dicatus ẽ: qͥa ñ credit in nomine unige.¬
niti filii dĩ. At contra iustus ex fide uiuit.

Expanded text:
to suae incredulitatis; arguebat de justito suae incredulitatis; arguebat de justitia, quia, videlicet, justitiam fidelium nollent imitari; arguebat de judicio, videlicet, quare diabolum, qui jam judicatus ac damnatus erat, sequerentur. Sed non sine causa Spiritum cum venerit hoc idem dicit acturum, quia profecto per hujus inspirationem corroborandus erat animus discipulorum, ne mundum, qui contra se fremebat, arguere timerent. Exponens ergo sententiam suam Dominus, adjunxit: De peccato quidem, quia non credit in me. Peccacatum incredulitatis quasi speciale posuit, quia sicut fides origo virtutum, ita solidamentum est vitiorum in incredulitate persistere, Domino terribiliter attestante, qui dicit: Qui autem non credit jam judicatus est, quia non credit in nomine unigeniti Filii
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissionis eius munere lȩtati. luca atte¬
laboriosa expositione indiget. cur eun¬
dem sp̃m paraclytũ id est consolatorẽ
cognominer: quia nimirũ corda disci.¬
puloꝵ quȩ recessus iꝑsius mesta reddi¬
disset. huiꝰ consolarent᷑ & recrearentur
aduentu. Sed & singulis quibq fideliũ
uel de peccati ꝑpetratione merentib. uel
cõmuni scłi huius affuctione laboranti¬
b. dum spem ueniȩ & miscd̾iȩ cȩlestis in¬
spirat: ꝓfecto ab angore tristiciȩ m̃tem
illustrando subleuat. quia uͦ sp̃s idem
m̃ti quam replet ñ solũ ium diuinȩ ca¬
ritatis infundit interius. uerũ etiam
carnali timore depulso. ad increpandã
prauitatẽ maloꝵ foris fiduciã prestat:
recte subdit᷑. Et cũ uenerit. ille arguet
mundũ de peccato: & de iusticia et de iudi¬
cio. Olaret nanq qͦd ipse filius dei dñs¬
iħ̾c xp̃c cũ esset in mundo. arguebat
mundũ. idest sectatores mundi. de pecca¬

Expanded text:
promissionis ejus munere laetati, Luca attepromissionis ejus munere laetati, Luca attelaboriosa expositione indiget, cur eumdem Spiritum paracletum, id est, consolatorem cognominet, quia nimirum corda discipulorum, quae recessus ipsius moesta reddidisset, hujus consolaretur et recrearet adventus. Sed et singulis quibusque fidelium vel de peccati perpetratione moerentibus, vel communi hujus saeculi afflictione laborantibus, dum spem veniae et misericordiae coelestis inspirat, profecto ab angore tristitiae mentem illustrando sublevat. Quia vero Spiritus eidem menti, quam replet, non solum vim divinae charitatis infundit interius, verum etiam, carnali timore depulso, ad increpandam pravitatem malorum foris fiduciam praestat, recte subditur: Et cum venerit ille, arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. Claret namqistus, cum esset in mundo, arguebat mundum, id est, sectatores mundi, de pecca
Abbreviated transcription (Latin):
aspectib : quatinus amor diuinitatis ar-¬
tius ur̃is infigatur m̃tib. Expedit ut
notam uob̃ formã celo inferam: quatinꝰ
maiore ꝑ hoc desiderio illuc suspiretis.
sicq suspensis ad suꝑna cordib ur̃is. ad
accipienda iam sp̃s scĩ dona capaces fiatiᷤ
Si enim ñ abiero: paraclytus ñ ueniet
ad uos. Si autẽ abiero: mittã eũ ad uos.
Non quia ñ poterat ipse in terra ꝑosituᷤ
dare sp̃m discipłis hȩc loquit᷑. cũ aꝑte
legatur: quia post resurrectionẽ apꝑarenꝰ
eis insufflauit & dicit eis. accipite sp̃m
scm̃: sed quia ipso in t̾ra posito et corpo¬
raliter conuersante cũ eis. ñ ualebant
illi erigere m̃tem ad sitienda munera gr̃ȩ
cęlestis. Ascendente autẽ ipso ad cȩlos.
et illi parit̃ om̃e defiderium suũ illo
transferebant: iuxta hoc qd alibi audier̃t
ubi enĩ est thesaurus tuus ibi & cortuũ
erit. ideoq caꝑaces sp̃s iam facti erant.
ñ ultra de morte eius contristati. sed de

Expanded text:
aspectibus, quatenus amor divinitatis arctius vestris infigatur mentibus. Expedit ut notam vobis formam coelo inferam, quatenus majori pro hoc desiderio illuc suspiretis, sicque, suspensis ad superna cordibus vestris, ad accipienda jam Spiritus sancti dona capaces fiatis. Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos. Non quia non poterat ipse in terra positus dare Spiritum discipulis, haec loquitur, cum aperte legatur quia post resurrectionem apparens eis insufflavit et dixit eis: Accipite Spiritum sanctum . Sed quia ipso in terra posito, et corporaliter conversante cum eis, non valebant illi erigere mentem ad sitienda munera gratiae coelestis; ascendente autem ipso ad coelos, et illi pariter omne desiderium suum illo transferebant, juxta hoc quod alibi audierunt: Ubi enim est thesaurus tuus, ibi et cor tuum erit . Ideoque capaces Spiritus jam facti erant, non ultra de morte ejus contristati, sed de
Abbreviated transcription (Latin):
rorũ fideliũ. id est eoꝵ qui dm̃ in carne
ñ uiderunt hȩc ẽ. qd eum quẽ corporali
intuitu nunquã uider̃t. dm̃ & hominẽ
uerũ corde credunt ac diligunt. De qua
ꝓfecto iusticia fidei arguunt᷑ infideles:
cur ipsi uidelicet cũ similiter uerbũ uite
audirent. noluerint credere adiusticiã.
Neq enĩ nequicia maloꝵ ex sua solũ tor¬
titudine: uerũ etiã ex cõparatione recto¬
rum quã sit damnanda monstrat᷑. Hinc
etenĩ scriptũ est. Probata autẽ uirtus
corripit insipientes. Arguit gͦ mundum
sp̃s sc̃s de peccato suo. quia ñ crediderte
in xp̃m: arguit & de iusticia credentiũ
quia exemplũ eoꝵ sequi noluerit. qui
hunc ad patrem ascendisse. neq ultra cor¬
poraliter in t̾ris conuersaturũ ẽẽ sciebant.
nec tam̃ ab eius dilectione poterant ulla
ratione separari. Hoc ẽ enim qđ ait. qͥa ad
patrẽ uado: & iam ñ uidebitis me. Non ui¬
debitis me postquã ascendero qualẽ nunc
uidere soletis. carne mortali & corruptibi¬

Expanded text:
rorum fidelium, qui Dominum in carne non viderunt, haec est, quod eum quem corporali intuitu nunquam viderunt. Deum et hominem verum corde credunt ac diligunt. De qua profecto justitia fidei arguuntur infideles, cur ipsi videlicet, cum similiter verbum vitae audirent, noluerint credere ad justitiam. Neque enim nequitia malorum ex sua solum fortitudine, verum etiam ex comparatione rectorum, quam sit damnanda monstratur. » Sed etenim scriptum est: Probata autem virtus corripit insipientes . Arguit ergo mundum Spiritus sanctus de peccato suo, quia non crediderit in Christum; arguit et de justitia credentium, quia exemplum eorum sequi noluerint, qui hunc ad Patrem ascendisse, neque ultra corporaliter in terris conversaturum esse, sciebant, nec tamen ab ejus dilectione poterant ulla ratione separari; hoc est enim quod ait: Quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Non videbitis me postquam ascendero, qualem nunc videre soletis, carne mortali et corruptibi
Abbreviated transcription (Latin):
ra passionis eiusdẽ. minus ꝓ illius morte
dolerent quem post mortẽ ad cęlos suble-¬
uandum ñ dubitarent. minus de sua
desolatione trepidarent. quos abeunte
nemo ex uob̾ int̾rogat me qͦ uadis. Acsi
aꝑte dicat. Reuertor ascendendo ad eũ
qui me incarnari constituit: & tanta
tamq erit manifesta eiusdẽ ascensioniᷤ
claritas. ut nemim ur̃m opus sit int̃ro¬

Expanded text:
ra passionis ejusdem, minus pro illius morte dolerent, quem post mortem ad coelos sublevandum non dubitarent; minus de sua desolatione trepidarent, quos, abeunte nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis? Ac si aperte dicat: Revertor ascendendo ad eum, qui me incarnari constituit, et tanta tamque manifesta erit ejusdem ascensionis claritas