comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rium. sic ꝓuisione cogitationũ nequitias la¬
tentes indagare. De quo odoratu dñs recte
in ȩccłȩ suȩ laudib dicit. N asus tuus sicut
Iturris quȩ ẽ in libano. Per nasum nãq odo¬
res fȩtoresq discernimus. Et quid ꝑ nasũ:
nisi ꝓuida scõrum discretio designatur:
Turris uero speculationis in altum ponitur:
ut hostis ueniens longe uideat᷑. Recte ergo
nasus ȩccłȩ turri in libano similis dicitur:
quia sc̃orum ꝓuida discretio. dum sollicite
circunquaq conspicit. in altum posita pͥus¬
quam ueniat. culpa deprehendit: eamq
quõ uigilant̃ prȩnotat. eo fortiter declinat.
Hinc abbacue ait. Suꝑ custodiam meam
iheremias admonet dicens. Statue tibi spẽcu¬
lam. pone tibi amaritudines. Speculam
quippe sibi statuere est: uentura uiciorum
certamina ex alta consideratione prȩnoscere.
Sibiq electi mens amaritudines ponit: qͦn
do & in uirtutum pace constituta. dũ mala

Expanded text:
rium, sic provisione cogitationum, nequitias larium, sic provisione cogitationum, nequitias latentes indagare. De quo odoratu Dominus recte in Ecclesiae suae laudibus dicit: Nasus tuus sicut turris, quae est in Libano . Per nasum quoque odores fetoresque discernimus. Et quid per nasum, nisi sanctorum provida discretio designatur? Turris vero speculationis in altum ponitur, ut hostis veniens longe videatur. Recte ergo nasus Ecclesiae turri in Libano similis dicitur, quia sanctorum provida discretio dum sollicite circumquaque conspicit in altum posita, priusquam veniat culpa deprehendit, eamque quo vigilanter praenotat, eo fortiter declinat. Hinc Habacuc ait: Super custodiam meam Jeremias admonet, dicens: Statue tibi speculam, pone tibi amariquippe sibi statuere est ventura vitiorum certamina ex alta consideratione praenoscere. Sibique electi mens amaritdo et in virtutum pace constituta, dum mala
Abbreviated transcription (Latin):
gentes inuenit. Unde scĩ uiri cũ multa se ꝓfi¬
cere uirtutũ ꝓsperitate considerant: quodam
dispensationis suꝑnȩ moderamine. exerceri se
etiam temptationib exultant. Quia tanto
robustius aeceptam uirtutũ głam custodiunt.
quanto tẽptationis impulsu concussi. infir¬
mitatẽ suam humilius agnoscunt. E quus gͦ
audita bucina uah dicit: quia uidelicet prȩ¬
liator dĩ cũ uim temptationis incumbere con¬
spicit: utilitatẽ suꝑnȩ dispensationis conside¬
rans. ex ipsa ualidius aduersitate confidit.
Cuius aduersitatis certamina. iccirco illum
ñ superant: quia nunquã imꝓiuisa tẽptant.
Longe quippe prȩnotat ex unaquaq rẽ:
cuius uicii pugna succrescat. Unde & sequit᷑.¬
odorari est: ex causis prȩcedentib quȩ uicio¬
rum pugnȩ subsequant᷑ agnoscere. Quia enĩ
sicut sȩpe iam dictum ẽ. odore res ñ uisa cogno¬
scitur: bellũ ꝓcul odorari est: sicut flatu na¬

Expanded text:
gentes invenit. Unde sancti viri cum multa se profigentes invenit. Unde sancti viri cum multa se proficere virtutum prosperitate considerant, quodam dispensationis supernae moderamine exerceri se etiam tentationibus exsultant, quia tanto robustius acceptam virtutum gloriam custodiunt, quanto tentationis impulsu concussi infirmitatem suam humilius agnoscunt. Equus ergo, audita buccina, vah dicit, quia videlicet praeliator Dei, cum vim tentationis incumbere conspicit, utilitatem supernae dispensationis considerans, ex ipsa validius adversitate confidit. Cujus adversitatis certamina idcirco illum non superant, quia nunquam improvisa tentant. Longe quippe praenotat ex unaquaque re, cujus vitii pugna succrescat. Unde et sequitodorari est ex causis praecedentibus quae vitiorum pugnae subsequantur agnoscere. Quia enim, sicut jam saepe dictum est, odore res non visa cognoscitur, bellum procul odorari est, sicut flatu na
Abbreviated transcription (Latin):
gorem. Contra equum clangor tubȩ insonat:
quando electi mentẽ in eo qđ agit fortiter. e
uicino quȩdam posita culpa terribilit̃ tem¬
ptat. Sed feruens &. fremens sorbet terram̃:
quia nimio ardore semet ipsum discutit. &
quicqͥd inse terrenũ repperit cotidie ꝓficien¬
do consumit. Et clangorem tubȩ sõnare ñ
reputat. quia consideratione forti. om̃e uiciũ
qđ de uirtutis gła nascitur. sollicitꝰ declinat.
Sonare enĩ clangorem tubȩ reputaret. si for¬
tasse ꝓpter aliud qd praue suboritur. alia
agere recta metueret. Quia ergo ad agenda
fortia ante insonantia tẽptamenta ñ trepi¬
dat. in feruore suo positus clangorem tubȩ
minime formidat. Sȩpe enĩ dum ꝓsperari
se uirtutib conspicit: ne ipsa illũ uirtutũ
ꝓsperitas eleuet. pulsari se tẽptationib gau¬
det. Unde & apte subiungit᷑. Ubi audierit
felicitas strauit: multos diuturna pax iner¬
tes readidit. E õq illos inopinatus hostis¬
grauius ꝑculit. quo longo quietis usu negli¬

Expanded text:
r.---Contra equum clangor tubae insonat, quando electi mentem in eo quod agit fortiter e vicino quaedam posita culpa terribiliter tentat. Sed fervens et fremens sorbet terram, quia nimio ardore semetipsum discutit; et quidquid in se terrenum reperit, quotidie proficiendo consumit. Et clangorem tubae sonare non reputat, quia consideratione forti omne vitium quod de virtutis gloria nascitur sollicitus declinat. Sonare enim clangorem tubae reputaret, si fortasse propter aliud quod prave suboritur alia agere recta metueret. Quia ergo ad agenda fortia ante insonantia tentamenta non trepidat, in fervore suo positus clangorem tubae minime formidat. Saepe autem dum prosperari se virtutibus conspicit, ne ipsa illum virtutum prosperitas elevet, pulsari se tentationibus gaudet. Unde et apte subjungitur: CAPUTfelicitas stravit, multos diuturna pax inertes reddidit; eoque illos inopinatus hostisgravius perculit, quo longo quietis usu negli
Abbreviated transcription (Latin):
sed hȩc quo tenderent flagella nescisti: qͥa
& si non habes iam quod corrigas. habes
tam̃ adhuc quo erescas. In quanta uero
uirtutis arce quam plurimos subleuem:
me ecce narrante cognouisti. Ipse conside¬
rabas tuam: sed aliorum celsitudinẽ nescie¬
bas. Auditis igitur alienis uirtutibus:
si quid uales responde de tuis. Scimꝰ autẽ
quod cordis sui oculum ꝑ elationis tẽne
bras extinguit: qui cũ recta agit. considera¬
re meliorũ merita negligit. At contra ma¬
gno humilitatis radio sua opera illustrat:
qui aliorum bona subtilit̾ pensat: quia
dum ea quȩ ipse fecerit. facta foris & ab
aliis conspicit. eũ qui de singularitate in¬
tus erumpere nititur: suꝑbiȩ tumorem
premit. Hinc est qđ uoce dĩ. ad heliam
solum se ȩstimantẽ dicitur. Reliqui mi¬
chi septem milia uirorum: qui ñ curua¬
uerunt genua ante baal: ut dum non
solum se remansisse cognosceret. elationis
głam quȩ ei de singularitate surgere po

Expanded text:
sed haec quo tenderent flagella nescisti, quia sed haec quo tenderent flagella nescisti, quia etsi non habes jam quod corrigas, habes adhuc tamen quo crescas. In quantam vero virtutis arcem quam plurimos sublevem, me ecce narrante cognovisti. Ipse considerabas tuam, sed aliorum celsitudinem nesciebas. Auditis igitur aliorum virtutibus, si quid vales, responde de tuis. Scimus autem qbras exstinguit, qui cum recte agit, considerare meliorum merita negligit. At contra magno humilitatis radio semetipsum illuminat qui aliorum bona subtiliter pensat, quia dum ea, quae ipse fecerit, facta foris, et ab aliis conspicit, eum, qui de singularitate intus erumpere nititur, superbiae tumorem premit. Hinc est, quod vocem Domini ad Heliam solum se aestimantem dicitur: Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Bahal. Ut dum non solum se remansisse cognosceret, de elationis gloria, quae ei desingulari
Abbreviated transcription (Latin):
arius iniqua ꝑsuadet. Quam uidelicet
exercitus ululans sequit᷑: quia infelix ani¬
ma semel principalib uicus capta. dum
multiplicatis iniquitatib in insaniam
uert̾itur : ferali iam immanitate uastatur.
dicens. qui ambulat in iustitus & loquitur
ueritatẽ. qui ꝓicit auaritiam ex calũpnia.
& excutit manus suas ab om̃i munere. qui
opturat aures suas ne audiat sanguinem.
& claudit oculos suos ne uideat malũ: ilico

Expanded text:
arius iniqua persuadet. Quam videlicet arius iniqua persuadet. Quam videlicet exercitus ululans sequitur, quia infelix anima semel a principalibus vitiis capta, dum multiplicatis iniquitatibus in insaniam vertitur, ferali jam immanitate vastatur.dicens: Qui ambulat in justitiis, et loquitur veritatem, qui projicit avaritiam ex calumnia, et excutit manus suas ab omni munere, qui obturat aures suas ne audiat sanguinem, et claudit
Abbreviated transcription (Latin):
pende cũ quo merore om̃s intuendi sunt:
qui in tanto contra te amaritudinis
felle uertunt᷑. Auaritia quoq deuictũ
animũ quasi ex ratione solet exhortari.
cũ dicit. Ualde sine culpa ẽ. qđ quȩdam
habenda concupiscis: quia ñ multipli¬
care appetis. sed egere ꝑtimescis: & quod
male alius retinet. ipse melius expendis.
Uentris quoq ingluuies. deuictum cor
quasi ex ratione solet exhortari. cũ dicit.
satiari cibo respuit. quid aliud quã mune¬
ri concesso contradicit: Luxuria quoq
deuictum cor quasi ex ratione solet exhor¬
tari. cũ dicit. Cur te in uoluptate tua
modo ñ dilatas: cum quid te sequatur
ignoras: Acceptum tempus in desiderus
ꝑdere ñ debes: quia quã citius ꝑtranseat
nescis. Si enim misceri ds̃ hominem in
uoluptate cõitus nollet: in ipso humani
generis exordio masculũ & feminam ñ
fecisset. Hȩc est ducũ exhortatio: quȩ dũ
incaute ad secretũ cordis admittit᷑. famili¬

Expanded text:
pende cum quo moerore omnes intuendi sunt pende cum quo moerore omnes intuendi sunt qui in tanto contra te amaritufelle vertuntur. 5. Avaritia quoque devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Valde sine culpa est quod quaedam habenda concupiscis, quia 263 non multiplicari appetis, sed egere pertimescis. Quare quod male alius retinet, ipse melius expendis. Ventris quoque ingluvies devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: satiari cibo respuit, quid aliud quam muneri concesso contradicit? Luxuria quoque devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Cur te in voluptate tua modo non dilatas, cum quid te sequatignoras? Acceptum tempus in desideriis perdere non debes, quia quam citius pertranseat nescis. Si enim misceri Deus hominem in voluptate coitus nollet, in ipso humani generis exordio masculum et feminam non fecisset . Haec est ducum exhortatio, quae dum incaute ad secretum cordis admittitur, famili
Abbreviated transcription (Latin):
mera quȩ sequunt᷑. dum hanc ad omẽm
insaniam ꝑtrahunt. quasi bestiali clamore
confundunt. Inanis nanq gła. deuictum
cor quasi ex ratione solet exhortari. cum
dicit. Debes maiora appetere: ut quo
potestate ualueris multos excedere. eo etiã
ualeas & plurib prodesse. Inuidia quoq
deuictum cor quasi ex ratione solet exhor¬
tari. cũ dicit. In quo illo uel illo minor es:
Cur ergo eis uel ȩqualis. uel superior ñ es
Quanta uales: quȩ ipsi ñ ualent: Non
ergo tibi aut suꝑiores eẽ: aut eciã ȩquales
debent. Ira etiam deuictum cor quasi ex
ratione solet exhortari. cũ dicit. Quae
erga te aguntur: ȩquanimit̃ ferri non
possunt. N ȩc immo patienter tolerare
peccatũ est: quia & si ñ eis cum magna
exasperatione resistitur: contra te deinceps
sine mensura cumulant᷑. Tristitia quoq
deuictum cor quasi exratione solet exhor¬
tari. cũ dicit. Quo habes unde gaudeas:
cũ tanta mala de ꝓximis portas: Per¬

Expanded text:
mera quae sequuntur, dum hanc ad omnem mera quae sequuntur, dum hanc ad omnem insaniam pertrahunt, quasi bestiali clamore confundunt. Inanis namque gloria devictum cor quasi ex ratione solet exhortati, cum dicit: Debes majora appetere, ut quo potestate valueris multos excedere, eo etiam valeas et multis prodesse. Invidia quoque devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: In quo illo vel illo minor es? cur ergo eis vel aequalis, vel superior non es? Quanta vales quae illi non valent? Non ergo tibi aut superiores esse, aut etiam aequales debent. Ira etiam devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Quae erga te aguntur aequanimiter ferri non possunt, imo haec patienter tolerare peccatum est, quia etsi non eis cum magna exasperatione resistitur, contra te deinceps sine mensura cumulantur. Tristitia quoque devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Quid habes unde gaudeas, cum tanta mala de proximis portas? Per
Abbreviated transcription (Latin):
uelut grauius pressa sentit᷑. Ex ira quoq
tristitia oritur: quia turbata mens quo
inordinate se concutit. eo addicendo con¬
fundit. Et cũ dulcedinẽ tranquillitatis
amiserit: nichil hane nisi ex ꝑturbatione
subsequens meror pascit. Tristitia quoq
ad auaritiam diriuat᷑: quia dũ confusũ
cor bonum lȩtitiȩ in semet ipso intus ami¬
serit. unde consolari debeat foras quȩrit.
Et tanto magis exteriora bona adipisci
desiderat: quanto gaudiũ non habet ad
qđ intrinsecus recurrat. Post hȩc uero duo
carnalia uicia: id ẽ uentris ingluuies &
luxuria suꝑ̾sunt. Sed cunctis liquet qđ
de uentris ingluuie luxuria nascit᷑: dum
in ipsa distributione mẽbrorum. uentri
genitalia subnixa uideant᷑. Unde dũ unũ
in ordinate reficitur: aliud ꝓculdubio ad
contumelias excitat᷑. Bene autem duces
exhortari dicti sunt. exercitus ululare:
quia prima uicia deceptȩ menti quasi
sub quadam ratione se inserunt: sed innu.¬

Expanded text:
velut gravius pressa sentitur. Ex ira quippe velut gravius pressa sentitur. Ex ira quippe tristitia oritur, quia turbata mens, quod inordinate se concutit, eo addicendo confundit, et cum dulcedinem tranquillitatis amiserit, nihil ei nisi ex turbatione subsequens moeror parcit. Tristitia quoque ad avaritiam derivatur, quia dum confusum cor bonum laetitiae in semetipso intus amiserit, unde consolari debeat foris quaerit; et tanto magis exteriora bona adipisci desiderat, quanto gaudium non habet ad quod intrinsecus recurrat. 4. Haec vero duo carnalia vitia, id est, ventris ingluvies et luxuria supersunt, sed cunctis liquet quod de ventris ingluvie luxuria nascitur, dum in ipsa distributione membrorum ventri genitalia subnixa videantur. Unde dum unum inordinate reficitur, aliud procul dubio ad contumelias excitatur. Bene autem duces exhortari dicti sunt, exercitus ululare, quia prima vitia deceptae menti quasi sub quadam ratione se inserunt, sed innu
Abbreviated transcription (Latin):
luxuria. cęcitas mentis. inconsideratio. in¬
constantia. prȩcipitatio. amor sui. odium
dĩ. affectus prȩsentis sȩculi. horror autẽ uel
desperatio futurȩ uitȩ generat᷑. Quia ergo
septem principalia uicia tantam de se uicioꝵ
multitudinẽ ꝓferunt: cũ ad cor ueniunt.
quasi subsequentis exercitus cateruas tra¬
hunt. Ex quib uidelicet septem: quinq
spũalia. duoq carnalia sunt. Sed unum¬
quodq eorum tanta sibi cognatione iungit᷑:¬
ut ñ nisi unum de altero ꝓferatur. Prima
nanq suꝑbiȩ soboles. inanis est gła. Quȩ
dũ oppressam mentẽ corruperit: mox in¬
uidiam gignit. Quia nimirũ dũ uani
nominis potentiam appetit: ne quis hane
alius adipisci ualeat tabescit. Inuidia
quoq iram generat: quia quanto int̾no
liuoris uulnere animꝰ sauciatur. tanto
etiam mansuetudo tranquillitatis amit¬
titur. Et quia quasi dolens membrum
tangit᷑: iccirco oppositȩ actionis manus.

Expanded text:
luxuria caecitas mentis, inconsideratio, inluxuria caecitas mentis, inconsideratio, inconstantia, praecipitatio, amor sui, odium Dei, affectus praesentis saeculi, horror autem, vel desperatio futuri generatur. 3. Quia ergo septem principalia vitia tantam de se vitiorum multitudinem proferunt, cum ad cor veniunt, quasi subsequentis exercitus catervam trahunt. Ex quibus videlicet septem quinque spiritualia duoque carnalia sunt. Et unumquodque eorum tanta sibi cognatione junguntunon nisi unum de altero proferatur. Prima namque superbiae soboles inanis est gloria, quae dum oppressam mentem corrumpit, mox invidiam gignit, quia nimirum, dum vani nominis potentiam appetit, ne quis hanc alius adipisci valeat, tabescit. Invidia quoque iram generat, quia quanto interno laboris vulnere animus sauciatur, tanto etiam mansuetudo tranquillitatis amittitur, et quia quasi dolens membrum tangitur, idcirco positae actionis mens
Abbreviated transcription (Latin):
gła. inuidia. ira. tristitia. auaritia. uentris
ingluuies. luxuria. Nam quia his septẽ
suꝑbiȩ uicus nos captos doluit: iecirco re¬
demptor nr̃ ad spũale liberationis pręlium.
spũ septiformis gr̃ȩ plenus uenit. Sed ha
ctantia. hẏ pochrisis. contentiones. ꝑtinaciȩ.
discordiȩ. & nouitatũ prȩsumptiones oriunt᷑.
De inuidia. odium. susurratio. detractio.
exultatio in aduersis ꝓximi. afflictio autẽ
in ꝓsperis nascitur. De ira. rixȩ. tumor
mentis. contumeliȩ. clamor. indignatio. blas¬
phemiȩ proferunt᷑. De tristitia. malicia.
rancor. pusillanimitas. desperatio. torpor
circa pręcepta. uagatio mentis erga illicita
nascitur. De auaritia. proditio. fraus.
fallacia. ꝑiuria. inquietudo. uolentia. &
contra miscdam obdurationes cordis oriunt᷑.
De uentris ingluuie. inepta lȩtitia. scurili¬
tas. immunditia. multiloquium. hebetudo
sensus circa intelligentiã propagatur. De

Expanded text:
gloria, invidia, ira, tristitia, avaritia, ventris gloria, invidia, ira, tristitia, avaritia, ventris ingluvies, luxuria. superbiae vitiis nos captos doluit, idcirco Redemptor noster ad spiritale liberationis praelium Spiritu septiformis gratiae plenus venit. XVIII. Sed habctantia, hypocrisis, contentiones, pertinaciae, discordiae, et novitatum praesumptiones oriuntur. De invidia, odium, susurratio, detractio, exsultatio in adversis proximi, afflictio autem in prosperis nascitur. De ira, rixae, tumor mentis, contumeliae, clamor, indignatio, blasphemiae proferuntur. De tristitia, malitia, rancor, pusillanimitas, desperatio, torpor circa praecepta, vagatio mentis erga inascitur. De avaritia proditio, fraus, fallacia, perjuria, inquietudo, violentiae, et contra misericordiam obdurationes cordis oriuntur. De ventris ingluvie inepta laetitia, 262 scurrilitas, immunditia, multiloquium, hebetudo sensus circa intelligenda propagatur. De
Abbreviated transcription (Latin):
ptantia quippe uicia. quȩ inuisibili contra
nos prȩlio regnanti suꝑ se sp̃u suꝑbiȩ mili¬
tant. alia more ducũ prȩeunt: alia more
exercitus subsequunt᷑. N eq enĩ culpȩ om̃s
pari accessu cor occupant: sed dũ maiores &
paucȩ neglectam mentẽ prȩueniunt. mino¬
res & innumerȩ ad illam se cateruatim fun¬
dunt. Ipsa nanq uiciorũ regina suꝑbia eũ
deuictum plene cor cȩperit: mox illud sep¬
tem principalib uiciis quasi quib dam siuis
ducib deuastandũ trabit. Quos uidelicet
duces exercitus sequit᷑: quia ex eis ꝓculdubio
importunȩ uiciorũ multitudines oriuntur.
Qđ melius ostendimꝰ: si ipsos duces atq
exercitũ specialit̾ ut possumꝰ enumerando
ꝓferamus. Radix quippe cuncti mali suꝑbia
est: de qua scriptura attestante dicit᷑. Initiũ
omĩis peccati suꝑbia. Primȩ autẽ eiꝰ soboles
septem nimirũ principalia uicia. de hac
uirulenta radice ꝓferunt᷑: scilicet inanis

Expanded text:
tantia quippe vitia, quae invisibili contra nos praelio regnanti super se superbiae militant, alia more ducum praeeunt, alia more exercitus subsequuntur. Neque enim culpae omnes pari accessu cor occupant. Sed dum majores et paucae neglectam mentem praeveniunt, minores et innumerae ad illam se catervatim fundunt. Ipsa namque vitiorum regina superbia cum devictum plene cor ceperit, mox illud septem principalibus vitiis, quasi quibusdam suis ducibus devastandum tradit. Quos videlicet duces exercitus sequitur, quia ex eis procul dubio importunae vitiorum multitudines oriuntur. Quod melius ostendimus, si ipsos duces atque exercitum specialiter, ut possumus, enumerando proferamus. Radix quippe cuncti mali superbia est, de qua, Scriptura attestante, dicitur: Initium omnis peccati est superbia . Primae autem ejus soboles, septem nimirum principalia vitia, de hac virulenta radice proferuntur, scilicet inanis
Abbreviated transcription (Latin):
periculum uolens nolet: quia & in morte
considerat qđ tolerans paueat. & in fructu
mortis aspicit quod appetens quȩrat.
Uideamus paulũ quomodo amet qdđ refu¬
git: quomodo refugiat quod amat. Ait
Senim. Desideriũ habens dissolui & cũ xp̃o¬

Expanded text:
periculum volens nolit, quia et in morte periculum volens nolit, quia et in morte considerat quod tolerans paveat, et in fructu mortis aspicit quod appetens quaerat. Videamus Paulum quomodo amet quod refugit, quomodo refugiat quod amat; ait enim: Desiderium habens dissolvi, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
omnino dicere ñ ualet. innuit᷑ quẽ design&.
Uah quippe: sermo exultationis ẽ. Equus
ergo audita bucina. uah dicit: quia for¬
tis quisq prȩdicator cũ certamen passionis
sibi ꝓpinquare considerat. de exercitio uir¬
tutis exultat. N ec terretur pugnȩ peri¬
culo: quia uictoriȩ lȩtatur triumpho.
Equo itaq est uah dicere: prȩdicatori
scõ de uentura passione gaudere. Sed si p̃
dicator fortis głam passionis appetit. si
discrimen mortis subire pro dño lȩtus quȩ¬
rit: quid ẽ quod ipsi fortissimo prȩdicatori
qui ex robusto corde uircutem traxit petro
ueritas dicit: cũ senueris extendes manus
tuas. & alius te cinget. & ducet quo ñ uis:
Quomodo de passione gaudet. qui cinctus
ab alio ire quo ducitur non uolet: Sed si
pensamus qualit̃ animꝰ appropinquante
passione & mortis metu quatit᷑. & tamen
de uenturo regni prȩmio lȩtatur: intelligi¬
mus quomodo gloriosi certaminis subire

Expanded text:
omnino dicere non valet, innuitur quem designet. omnino dicere non valet, innuitur quem designet. Vah quippe sermo exsultationis est. Equus ergo, audita buccina, vah dicit, quia fortis quisque praedicator cum certamen passionis sibi propinquare considerat, de exercitio virtutis exsultat; nec terretur pugnae periculo, quia victoriae laetatur triumpho. 1028 Equo itaque est vah dicere, praedicatorem sanctum de ventura passione gaudere. Vet. XXVI. Sed si praedicator fortis gloriam passionis appetit, si discrimen mortis subire pro Domino laetus quaerit, quid est quod ipsi fortissimo praedicatori, qui ex robusto corde virtutem traxit in noVeritas dicit: Cum senueris extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo non vis ? Quomodo de passione gaudet, qui cinctus ab alio, ire quo ducitur non volet? Sed si pensamus qualiter animus, appropinquante passione et mortis metu quatitur, et tamen de venturo regni praemio laetatur: et intelligimus quomodo gloriosi certaminis subire
Abbreviated transcription (Latin):
uero. iam dolor de prȩsenti ꝑcussione sen¬
titur. Quia ergo uir sc̃s uentura adũsa
ñ metuit. pauorem despicit: quia uero
nec suꝑuenienti ꝑcussione uincit᷑. nequa.¬
quam gladus cedit. Contra hunc itaq
equum. tot sunt gladu hostium: quot
quia maliciȩ consilia contẽpnit. Uibratam
hastam superat: quia & contra aꝑta ꝑsecu¬
tionis uulnera. pectus firmat. Oppositum
clipeum rũpit: quia disputationẽ resisten¬
tium ratiocinando subicit. Terram sorbet:
quia peccatores in suo corpore exhortando
conuertit. Clangorem bucinȩ sonare non
reputat: quia uocem quamlibet terribilis
prohibitionis calcat. Minus autem quod
dicitur. quia fortis ꝑseuerat in laboribus:
adhuc qđ maus est. exultat aduersis. Unde¬
uah. Quib ꝓfecto uerbis & illud ostendit᷑:
quod hoc loco a dño de equo irrationabili
nil dicatur. N eq enim uah dicere brutũ
animal potest: sed dum asseritur dicere qđ

Expanded text:
vero jam dolor de praesenti percussione senvero jam dolor de praesenti percussione sentitur. Quia ergo vir sanctus ventura adversa non metuit, pavorem despicit; quia vero nec superveniente percussione vincitur, nequaquam gladiis cedit. Contra hunc itaque equum tot sunt gladii hostium, quotquia malitiae consilia contemnit; vibratam hastam superat, quia et contra apertae persecutionis vulnera pectus firmat; oppositum clypeum rumpit, quia disputationem resistentium ratiocinando subigit; terram sorbet, quia peccatores in suum corpus exhortando convertit; clangorem buccinae sonare non reputat, quia vocem quamlibet terribilis prohibitionis calcat. Minus est autem quod dicitur, quia fortis perseverat in laboribus, adhuc, quod majus est, exsultat in adversis. Unde Quibus profecto verbis et illud ostenditur, quod hoc loco a Domino de equo irrationabili nil dicatur. Neque enim vah dicere brutum animal potest; sed dum asseritur dicere quod
Abbreviated transcription (Latin):
contra hostiles cuneos exercitũ prȩceps ad-¬
mouet: neq ille dux fortis. qui semꝑ hunc
ab hostis facie cauendo subducit. Seire nãq
dux debet. modo ab hostili impetu exercitũ
caute subtrahere. modo hostem circũ fusis¬
cornib coartare. Qđ nimirũ sollicite ꝑfe¬
cti prȩdicatores exhibent: cum modo ꝑse¬
cutionis rabiem declinantes. nouerunt sapi-¬
enter. sed ñ eneruit̃ cedere: modo autem
ꝑsecutionis impetum contẽpnentes. noue.¬
runt ei fortiter: sed ñ prȩcipitant̃ obuiare.
Quia autẽ sc̃s uir cum congruum cernit
ictibus pectus obicit. & uenientia iacula
uel moriens retundit. recte dicitur: in oc¬
cursum ꝑgit armatis. De quo adhuc bene¬
cedit gladio. Uideamus quomͦ pauorem
despiciat: qui ipsos aduersariorum gladios
Senumerans calcat. Ait enim. Quis nos¬
S separabit a caritate dĩ: tribulatio. an angu¬
stia. an fames. an ꝑsecutio: In pauore au¬
tem. uentura pęna metuitur: in gladio

Expanded text:
contra cuneos hostiles exercitum praeceps adcontra cuneos hostiles exercitum praeceps admovet, neque ille dux fortis qui semper hunc ab hostis facie cavendo subducit. Scire namque dux debet, modo ab hostili impetu exercitum caute subtrahere, modo hostem circucornibus coarctare. Quod nimirum sollicite perfecti praedicatores exhibent, cum modo persecutionis rabiem declinantes, noverunt sapienter sed non enerviter cedere; modo autem persecutionis impetum contemnentes, noverunt ei fortiter, sed non praecipitanter obviare. Quia autem sanctus vir, cum congruum cernit, ictibus pectus objicit, et venientia jacula vel moriens retundit, recte dicitur: In occursum pergit armatis. De quo adhuc beneexit.---Videamus quomodo pavorem despiciat, qui ipsos adversariorum gladios enumerans calcat. Ait enim: Quis nos separabit a charitate Dei? tribulatio an angustia, an fames, an persecutio ? In pavore autem ventura poena metuitur, in gladio
Abbreviated transcription (Latin):
& quasi prudent̃ impetum declinasse se asse.¬
runt. cũ fugientes turpit̾ in terga feriunt᷑.
Unde necesse est. ut in causa dĩ cum res dis¬
pensationis agitur. metus cordis subtilis¬
sima libratione pensetur: ne ꝑ infirmitatẽ
timor subrepat. & sese ꝑ dispensationis ima¬
ginem rationẽ fingat: ne culpa se pruden¬
tiam nominet. iamq nec ad pęnitentiam
animus redeat: quando hoc quod iniq ꝑ¬
petrat. uirtutẽ uocat. Restat igitur ut¬
in dubiis quisq deprehensus. cũ quȩlibet¬
sibi aduersitas imminet. prius intra semet¬
ipsum contra formidinẽ & prȩcipitationẽ
pugnet: quatinus nec formidolose se sub¬
trahat. nec prȩcipitant̃ opponat. Ualde
enim prȩceps est. qui semꝑ se aduersis obi¬
cit. & ualde pauidus. qui semꝑ abscondit.
Sed hȩc melius in bellis sp̃ualib discimus:
si formã exercitii ã corporalib bellis tra¬
hamus. Neq enim ille dux sapiens ẽ. qui

Expanded text:
 quasi prudenter impetum declinasse se asse quasi prudenter impetum declinasse se asserunt, cum fugientes turpiter in terga feriuntur. Unde necesse est ut in causa Dei cum res dispensationis agitur, metus cordis subtilissima libratione pensetur, ne per infirmitatem timor subrepat, et sese per dispensationis imaginem rationem confingat ne culpa se prudentiam nominet, jamque nec ad poenitentiam animus redeat, quando hoc quod inique perpetrat virtutem vocat. Restat igitur in dubiis quisque deprehensus, cum sibi quaelibet adversitas imminet, prius intra semetipsum contra formidinem et praecipitationem pugnet, quatenus nec formidolose se subtrahat, nec praecipitanter opponat. Valde enim praeceps est qui semper se adversis objicit, et valde pavidus qui semper abscondit. Sed haec melius in bellis spiritualibus discimus, si formam exercitii a corporalibus bellis trahamus. Neque enim ille dux sapiens est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
se bella seruauit. N on enĩ loco uirtus. sed
locus uirtuti defuit: & iccirco fortissimus
miles. ab obsidionis angustia certaminis cã¬
pum quȩsiuit. Ubi autẽ subiuganda regi
ꝓprio multa aduersariorũ colla conspexit᷑.
subire bellum uel cũ morte ñ timuit: sicut
ipse cũ iherusolimã ꝑgeret. eumq discipłi
passione illius ꝑ prophetiam prȩscita ꝓhi-¬
Sberent. sibi met ipsi attestat᷑ dicens. Ego enĩ
ñ solum alligari. sed & mori in iherusalem
paratus sum ꝓ nomine dñi iħu: neq enim
Sfacio animam meã pretiosiorem quam me.¬
Qui igitur hic hostiles cuneos etiam p̃scita
passione sua imꝑterritus petut: illic de dis¬
pensatione fuisse edocuit. ñ de timore quod
fugit. Qua in rẽ pensandũ est: quia ille
labores quosdam ꝑ dispensationis iudiciũ
laudabilit̃ declinat. qui pro dõ maiores
alios fortiter tolerat. Ñam sepe ab homi¬
nib timor debilis eauta dispensatio uocat᷑:¬

Expanded text:
se bella servavit. Non enim loco virtus, sed se bella servavit. Non enim loco virtus, sed locus virtuti defuit. Et idcirco fortissimus miles ab obsidionis angustia certaminis campum quaesivit. Ubi autem subjuganda regi proprio multa adversariorum colla conspexit, subire bellum vel cum morte non timuit. Sicut ipse cum Hierosolymam pergeret, cumque discipuli passionem illius per prophetiam praescitam prohiberent, sibimet ipsi attestatur dicens: Ego enim non solum alligari, sed et mori in Hierusalem paratus sum pro nomine Domini Jesu. Neque enim facio animam meam pretiosiorem quam meQui igitur hic hostiles cuneos etiam praescita passione sua imperterritus petiit, illic de dispensatione fuisse edocuit, non de timore, quod fugit. Qua in re pensandum est quia ille labores quosdam per dispensationis judicium laudabiliter declinat, qui pro Deo majores alios fortiter tolerat. Nam saepe ab hominibus timor debilis, cauta dispensatio vocatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
hostibus quasi trepidus abscondit: nisi hoc
qđ necesse ẽ. ut in eius artificiosa uirtute
discamus aduersariorũ pugnam & constant̃
aliquando appetere: & prudent̃ aliqͣndo
declinare t Necesse quippe ẽ: ut ꝑ om̃e quod
agimus. in mentis trutina positum. hinc pon¬
dus. illinc fructum nr̃i laboris estimemus.
Et cũ pondus fructum superat. laborem
quisq innoxie declinat: dũ modo se in aliis
exerceat. in quib lucro fructuum pondus
laboris uincat. Cũ uero subsequenti quan¬
titate fructuũ mensura laboris. aut ȩquat᷑
aut uincit᷑: labor ñ sine graui culpa decli¬
natur. Unde prȩdicator sc̃s cũ damasci ual¬
de obstinatas mentes ꝑsequentiũ cerneret.
eorũ noluit aduersitate confligere: quia &¬
semet ipsum quẽ ꝓfuturũ multis nouerat
uidit posse deficere: & aut nullis se illie.
aut paucis prodesse. Secessum ergo a certa¬
mine petut: & pugnaturũ felicius ad alia

Expanded text:
hostibus quasi trepidus abscondit, nisi hoc hostibus quasi trepidus abscondit, nisi hoc quod necesse est ut in ejus artificiosa virtute discamus, adversariorum pugnam, et constanter aliquando appetere, et prudenter aliquando declinare. Necesse quippe est ut per omne quod agimus in mentis trutina positum hinc pondus, illinc fructum nostri laboris aestimemus. Et cum pondus fructum superat, laborem quisque innoxie declinat, dummodo se in aliis exerceat, in quibus lucro fructuum pondus laboris vincat. Cum vero subsequenti quantitate fructuum mensura laboris aut aequatur aut vincitur, labor non sine gravi culpa declinatur. Unde praedicator sanctus, cum Damasci valde obstinatas mentes persequentium cerneret, eorum noluit adversitati confligere, quia semetipsum, quem profuturum multis noverat, vidit posse deficere, et aut nullis se illic aut paucis prodesse. Secessum ergo a certamine petiit, et pugnaturum felicius ad alia
Abbreviated transcription (Latin):
Et impleta ẽ ciuitas confusione. & impetũ
fecerunt uno animo in theatrum: rapto
gaio & aristarco macedonib comitib pauli.
Atq mox subditur. Paulo autẽ uolente in¬
Strare in populum: ñ ꝑmiserunt discipuli.
Quidam autẽ & de asiȩ principibus qui
erant amici eius. miserunt ad eum: rogan¬
tes ne se daret in theatrum. In quib ꝓfecto
uerbis. agnoscimus quo impetu contra cu¬
neos aduersantes irrueret: nisi eũ ꝑ amicos
& discipulos caritatis frena tenuissent. Sed
si obuiare hostibus. si ultro pugnã petere.
si nosmet ipsos semꝑ relinquere in cursum
nr̃i feruoris debemus: quid ẽ quod isdem
prȩdicator egregius de semet ipso fatetur
dicens. damasci prȩpositus gentis arathȩ re¬
gis. custodiebat ciuitatẽ damascenorũ ut me
comp̃henderet: & ꝑ fenestram in sporta di¬
missus sum ꝑ murum. & effugi manus eius:
Quid ẽ quod equus iste. modo sponte arma¬
torum cuneos impetit. & modo se ab armatis

Expanded text:
Et impleta est civitas confusione, et impetum Et impleta est civitas confusione, et impetum fecerunt uno animo in theatrum , rapto Gaio et Aristarcho Macedonibus comitibus, atque mox subditur: Paulo autem volente intrare populum, non permiserunt discipuli. Quidam autem et de Asiae principibus, qui erant amici ejus, miserunt ad eum rogantes ne se daret in theatrum . In quibus profecto verbis agnoscimus quo impetu contra cuneos adversantes irrueret, nisi eum per amicos et discipulos charitatis frena tenuissent. Sed si obviare hostibus, si ultro pugnam petere, si nosmetipsos semper relinquere in cursu nostri fervoris debemus, quid est quod isdem praedicator egregius de semetipso fatetur dicens: Damasci praepositus gentis Aretae regis custodiebat civitatem Damascenorum ut me comprehenderet, et per fenestram in sporta dimissus sum per murum, et sic effugi manus ejus . Quid est quod equus iste modo sponte armatorum cuneos impetit, et modo se ab armatis
Abbreviated transcription (Latin):
mur. si obuiare prauis ꝓ iustitia ñ curamus.
Sed si ad ȩternȩ uitȩ desiderium animꝰ exarsit.
si iam uerum lum̃ intrinsecus respicit. sin¬
in
se flaminã scĩ feruoris accendit: in quantũ
locus admittit. in quantũ causa exigit. debe
mus ꝓ defensione iustitiȩ nosmet ipsõs obice¬
re: & ꝑuersis ad iniusta erũpentibus. etiam
cũ ab eis ñ quȩrimur obuiare. Nam cum
iustitiam quã nos amamꝰ in aliis feriunt.
nos nichilominus sira ꝑcussione confodiunt:
etiam si uenerari uideant᷑. Quia ergo uir
sc̃s prauis ac male agentib. sese etiam cũ ñ
quęrit᷑ opponit: recte de equo dĩ dicitur. in
occursum ꝑgit armatis. Intueri libet illũ
sessoris sui calcarib excitatum. contra arma¬
tos hostes quantus paulũ feruor accenderat:
quando eũ ephesi ad irrumpendas theatri
turbas zeli flamma rapiebat. Scriptum
quippe est. Repleti sunt ira. & exclamaue¬
Srunt dicentes. M agna diana ephesiorum.

Expanded text:
mur, si obviare pravis pro justitia non curamus. mur, si obviare pravis pro justitia non curamus. Sed si ad aeternae vitae desiderium animus exarsit, si jam verum lumen intrinsecus respicit, sin se flammam sancti fervoris accendit, in quantum locus admittit, in quantum camus pro defensione justitiae nosmetipsos objicere, et perversis ad injusta erumpentibus etiam cum ab eis non quaeritur obviare. Nam cum justitiam, quam nos amamus, in aliis feriunt, nos nihilominus sua percussione confodiant, etiamsi et honorari videantur. Quia ergo vir sanctus pravis ac male agentibus quaeritur opponit, recte de equo Dei dicitur: In occursum pergit armatis . Intsessoris sui calcaribus excitatum contra armatos hostes, quantus Paulum fervor accenderat, quando eum Ephesi ad irrumpendas theatri turbas zeli flamma rapiebat. Scriptum quippe est: Repleti sunt ira, et exclamaverunt dicentes: Magna Diana Ephesiorum.
Abbreviated transcription (Latin):
derit. Hinc in eo rursum scriptũ ẽ. Lustus
quasi leo confidens: absq derrore erit. In
occursum bestiarũ iccirco leo non trepidat:
quia prȩualere se omib ñ ignorat. Vnde
iusti uiri securitas recte leoni comparatur:
quia contra sẽ. cũ quoslibet insurgere conspi¬
cit. ad mentissuȩ confidentiã redit. Et scit
quia cunctos aduersantes superat: quia illũ
solum diligit. quẽ inuitus nullomͦ amutit.
Quisquis enĩ exteriora quȩ & nolenti sub¬
trahunt᷑ appetit. sua se sponte extraneo ti¬
mori substernit. Infracta autẽ uirtus est.
concupiscentiȩ terrenȩ contemptus: quia &
in alto mens ponit᷑. cũ a rebus infimis spei
suȩ iudicio subleuatur: atq ã cunctis aduer¬
santib tantominus attingitur. quanto in
suꝑnis sita tutius munitur. Equus itaq
tuit: sed eis etiam in occursum ꝑgit. Unde
bene hic additur. In occursum ꝑgitꝰ armatis.
Plerunq enĩ quieti atq inconcussi relinqui¬

Expanded text:
derit . Hinc in eo rursum scriptum est: Justus derit . Hinc in eo rursum scriptum est: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . In occursu bestiarum idcirco leo non trepidat, quia praevalere se omnibus non ignorat. Unde justi viri securitas recte leoni comparatur, quia contra se cum quoslibet insurgere conspicit, ad mentis suae confidentiam redit; 1023 et scit quia cunctos adversantes superat, quia illum solum diligit, quem invitus nullo modo amittat. Quisquis enim exteriora, quae et nolenti subtrahuntur, appetit sua se sponte extraneo timori substernit. Infracta autem virtus est concupiscentiae terrenae contemptus, quia et in alto mens ponitur, cum a rebus infimis spei suae judicio sublevatur, atque a cunctis adversantibus tanto minus attingitur quanto in supernis sita tutius munitur. 56. Justus atuit, sed eis etiam in occursum pergit. Unde bene hic additur: In occursum pergit armatis. Plerumque enim quieti atque inconcussi relinqui
Abbreviated transcription (Latin):
in eo qđ se afflctum insinuat: etiã iocundatũ
demonstrat dicens. Ñ am cũ uenissemꝰ ma.¬
chedoniam: nullam requiẽ habuit caro nr̃a.
Acsi aꝑte diceret: quia sp̃c requiem habuit:
dũ ꝑ ꝓuectum animȩ ꝑsecutionũ supplicia
caro tolerauit. Contra hunc itaq equum:
ab aduersariis sc̃ẽ ȩccłȩ parant᷑ gladii de do¬
lore pęnarum: parant᷑ arma de patrocinis
scłarium potestatũ. Solent nanq heretici
potentũ mundi defensionib quasi quibus¬
dam armis se tegere: solent om̃s infideles
prȩdicationẽ fidei excitatis etiam scłi pote¬
statib impugnare. S ed equus dĩ exultat
audacter. & exteriora torm̃ta non metuit:
quia int̾nã delectationẽ quȩrit. Potestatũ
mundi iracundiam ñ formidat: quia ipsius
quoq uitȩ pręsentis desiderium. ꝑ mentis
excessum calcat. Hinc ꝑ salomonẽ dicitur.
on contristabit iustum. quicquid ei acci¬

Expanded text:
in eo quod se afflictum insinuat, etiam jucundatum in eo quod se afflictum insinuat, etiam jucundatum demonstrat, dicens: Nam cum venissemus Macedoniam, nullam requiem habuit caro nostra . Ac si aperte diceret quia spiritus requiem habuit dum per profectum animae persecutionum supplicia caro toleravit. Contra hunc itaque equum ab adversariis sanctae Ecclesiae parantur gladii de dolore poenarum, parantur arma de patrociniis saecularium potestatum. Solent namque haeretici potentum mundi defensionibus, quasi quibusdam armis, se tegere; solent omnes infideles praedicationem fidei excitatis etiam saeculi potestatibus impugnare. Sed equus Dei exsultat audacter, et exteriora tormenta non metuit, quia internam delectationem quaerit, potestatum mundi iracundiam non formidat, quia ipsius quoque vitae praesentis desiderium per mentis excessum calcat. Hinc per Salomonem dicitur: Non contristabit justum quidquid ei acci
Abbreviated transcription (Latin):
ergo p̃matur aduersis. habet ium fortitudi¬
nis: ne eleuetur ꝓsperis. habet pondus desuꝑ
insidentis. Decurrunt quippe tempora: sed
iccirco iustum trahere ñ ualent: quia leuare
ñ possunt. Illos nimirũ trahunt quos leuans:
irata deiciunt. quos blanda sustollunt. Uir
autẽ bene dõ subditus. scit int̃ transeuntia
stare: scit int̾ lapsus decurrentiũ temporũ
mentis gressum fĩgere: scit nec ad subiecta
se erigere. nec ad obiecta trepidare. Plerũq
autẽ quia exercere se utilius contritionis
suȩ laborib nouit: aduersis hilarescit.
Quȩ dũ constant̃ pro ueritate patitur:
augere sibi uirtutis meritũ lȩtat᷑. Hinc est
quod tunc apłos exultasse legimus: cum pro
xp̃o illos contigit flagella tolerasse. Sicut
scriptum ẽ. Ibant gaudentes a conspectu con¬
cilii: qm̃ digni habiti sunt ꝓ nomine iħu
Scontumeliam pati. Hinc paulus cũ duris
in machedonia fuisset ꝑsecutionib pressus.

Expanded text:
ergo prematur adversis, habet vim fortitudiergo prematur adversis, habet vim fortitudinis; ne elevetur prosperis, habet pondus desuper insidentis. Decurrunt quippe tempora, sed idcirco justum trahere non valent, quia levare non possunt. Illos nimirum trahunt, quos levant; irata dejiciunt, quos blanda sustollunt. Vir autem bene Deo subditus scit inter transeuntia stare, scit inter lapsus decurrentium temporum mentis gressum figere, scit nec ad subjecta se erigere, nec ad objecta trepidare. Plerumque autem quia exerceri se utilius contritionis suae laboribus novit, in adversis hilarescit, quae dum constanter pro veritate patitur, augeri sibi virtutis meritum laetatur. Hinc est quod tunc apostolos exsultasse legimus, cum pro Christo illos contigit flagella tolerasse, sicut scriptum est: Ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pali . Hinc Paulus cum duris in Macedonia fuisset persecutionibus pressus,
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis fetidum erumpit abscondat. Uentris
quippe egestio fossa humo ꝑ paxillũ tegitur:
cũ mentis nr̃e suꝑfluitas subtili redargutio¬
ne discussa. ante dĩ oculos ꝑ compunctionis
suȩ stimulũ celatur. Quia igitur sc̃i uiri
quęq inutilia cogitant. reprehendere ac di¬
iudicare ñ cessant: de equo suo dñs dicat.
terram ungula fodit: id est quicquid in
mente sua terrenũ uersari conspicit. hoc ni¬
mirũ suꝑductȩ pęnitentiȩ duris ꝑcussionib
rũpit. Cũ uero se interius districta subtilita¬
te diiuidicant: iam nichil ẽ qđ exterius ꝑtime.¬
scant. Tanto enĩ minus ad mala prȩsentia
trepidant: quanto semet ipsos plenius bonis
uenturis parant. Unde & subdit᷑. Exultat¬
tat audacter: quia sic aduersis ñ frangitur.
sicut nec ꝓsperis eleuat᷑. Aduersa nanq non
deiciunt: quẽ ꝓspera nulla corrumpunt.
Equus itaq iste. & fortis. & sub freno ẽ. Ne

Expanded text:
a nobis fetidum erumpit abscondat. Ventris a nobis fetidum erumpit abscondat. Ventris quippe egestio fossa humo per paxillum tegitur, cum mentis nostrae superfluitas subtili redargutione discussa, ante Dei oculos, per compunctionis suae stimulum celatur. Quia igitur sancti viri quaecunque inutilia cogitant reprehendere ac dijudicare non cessant, de equo suo Dominus dicat: Terram ungula fodit, id est quidquid in mente sua terrenum versari conspicit, hoc nimirum superductae poenitentiae duris percussionibus rumpit. Cum vero se interius districta subtilitate dijudicant, jam nihil est quod exterius pertimescant. Tanto enim minus ad mala praesentia trepidant, quanto semetipsos plenius bonis venturis parant. Unde et subditutat audacter, quia sic adversis non frangitur, sicut nec prosperis elevatur. Adversa namque non dejiciunt, quem prospera nulla corrumpunt. Equus itaque iste et fortis et sub freno est. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ. quo ue fugiendum: Quo enĩ quis
latere potest eũ. qui ubiq est: Sed ecce pe¬
tram ingredi. fossa humo occultari prȩcipi¬
mur: ut uidelicet cordis nr̃i duritiam dis¬
rumpentes. eo iram̃ inuisibilem declinemꝰ.
quo ab amore rerum uisibiliũ apud nosmet¬
ipsos in corde subtrahimur: ut cũ prauae
cogitationis terra eicitur. mens apud semet¬
ipsam tanto tutius. quanto & humilius abs-
condatur. Hinc israhelitico populo ꝑ moy¬
sen a dño iubetur: ut cũ egreditur ad requi¬
sita naturȩ. mittat paxillum in balteo: &
fossa humo abscondat quȩ egesta fuerint.
Naturȩ enĩ corruptibilis pondere grauati.
a mentis nr̃ȩ utero quȩdam cogitationum
suꝑflua: quasi uentris grauamina erũpunt.
uidelicet ad reprehendendos nosmet ipsos semꝑ
accincti. acutũ circa nos stimulũ compunctio¬
nis habeamus: qui incessant̃ terram mentis
nr̃ȩ. pęnitentiȩ dolore confodiat: & hoc quod

Expanded text:
dum est, quove fugiendum? quo enim quis dum est, quove fugiendum? quo enim quis latere potest eum qui ubique est? Sed ecce petram ingredi, fossa humo occultari praecipimur, ut videlicet cordis nostri duritiam disrumpentes, eo iram invisibilem declinemus, quo ab amore rerum visibilium apud nosipsos in corde subtrahimur, ut cum pravae cogitationis terra ejicitur, mens apud seipsam tanto tutius, quanto condatur . Hinc Israelitico populo per Moysen a Domino jubetur, ut cum egreditur ad requisita naturae, mittat paxillum in balteo, et fossa humo abscondat quae egesta fuerint. Naturae enim corruptibilis pondere gravati, a mentis nostrae utero quaedam cogitationum superflua quasi ventris gravamina erumpunt.  videlicet ad reprehendendos nosmetipsos semper accincti, 1022 acutum circa nos stimulum compunctionis habeamus, qui incessanter terram mentis nostrae poenitentiae dolore confodiat, et hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersorum oꝑum cogitationũ suꝑ nos terra
hominis. fode parietem: id est cordis duritiã.
Screbris ꝑserutationũ ictib rumpe. Hine ad
Sisaiam dñs dicit. Ingredere in petram. &¬
abscondere fossa humo: a facie timoris dñi . &
a gła maiestatis eius. Petram quippe ingre¬
dimur : cũ torporis nr̃i duritiam penetramꝰ.
Atq a facie timoris dñi fossa humo abscon¬
dimur: si terrenas cogitationes egerentes.
ab ira districti iudicis in humilitate nr̃ae
mentis celamur. Quo enĩ plus terra fodi¬
endo ꝓicitur: eo pauimentũ semꝑ inferius
demonstrat᷑. Unde & nos si a nobis studiosius
terrenas cogitationes eicimus: quo apud
nosmet ipsos abscondam᷑. humilius inuenimꝰ.¬
Ecce enĩ quia diuini iudici dies imminet:
quasi ipsa iam timoris eius facies apparet.
Tantoq magis necesse ẽ ut unus quisq illũ
terribilius timeat: quanto iam gła maie¬
statis eius apꝓpinquat. Quid ergo agen¬

Expanded text:
perversorum operum cogitationum super nos terra perversorum operum cogitationum super nos terra hominis, fode parietem ; id est, cordis duritiam crebris perscrutationum ictibus rumpe. Hinc ad Isaiam Dominus dicit: Ingredere in petram, abscondere fossa humo, a facie timoris Domini, et a gloria majestatis ejus . Petram quippe ingredimur, cum cordis nostri duritiam penetramus; atque a facie timoris Domini fossa humo abscondimur, si terrenas cogitationes egerentes ab ira districti judicis in humilitate nostrae mentis celamur. Quo enim plus terra fodiendo projicitur, eo pavimentum semper inferius demonstratur. Unde et nos si a nobis studiosius terrenas cogitationes ejicimus, quo apud nosmetEcce enim quia divini judicii dies imminet, quasi ipsa jam timoris ejus facies apparet, tantoque magis necesse est ut unusquisque illum terribilius timeat, quanto jam gloria majestatis ejus appropinquat. Quid ergo agen
Abbreviated transcription (Latin):
luantur. E quus ergo iste ungula terram
fodit: cũ predicator quisq inquisitione
forti. terrenas in se cogitationes discutit.
Equus ungula terrã fodit: quando is cur
iam dñs prȩsidet. quȩ sibi moles congerit᷑
ex uetusta cogitatione considerat. seq ab illa
flendo euacuare ñ cessat. Unde bene & isaac
apud alienam gentẽ. puteos fodisse descri¬
bitur. Quo uidelicet exemplo discimus: ut
in hac peregrinationis erumna positi. cogi¬
tationũ nr̃arum ꝓfunda penetremus. Et̃
quousq nobis uerȩ intelligentiȩ aqua respon¬
deat: nequaquã nr̃ȩ inquisitionis manus
ab exhaurienda cordis terra torpescat. Quos
tam̃ puteos allophili insidiantes replent:
quia nimirũ immundi sp̃e cũ nos studiose
cor fodere conspiciunt. congestas nobis tẽpta
tionum cogitationes mergunt. Unde semꝑ
mens euacuanda est incessantq fodienda:¬
ca
ne si indiscussa relinquit᷑. usq ad tumorem

Expanded text:
luantur. Equus ergo iste ungula terram luantur. Equus ergo iste ungula terram fodit cum praedicator quisque inquisitione forti terrenas in se cogitationes discutit. Equus ungula terram fodit quando is cui jam Dominus praesidet quae sibi moles congeritur ex vetusta cogitatione considerat, seque ab illa flendo evacuare non cessat. Unde bene et Isaac apud alienam gentem puteos fodisse describitur . Quo videlicet exemplo discimus ut in hac peregrinationis aerumna positi, cogitationum nostrarum profunda penetremus; et quousque nobis verae intelligentiae aqua respondeat, nequaquam nostrae inquisitionis manus ab exhaurienda cordis terra torpescat. Quos tamen puteos allophyli insidiantes replent , quia nimirum immundi spiritus cum nos studiose cor fodere consptionum cogitationes inmergunt. Unde semper / mens evacuanda est incessanterque fodienda, ne, si indiscussa relinquitur, usque ad tumorem