comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim lx ꝑdecos partitus fueris hoc ẽ ꝑ signa in tegra. quia
decem puncti semꝑ signum faciunt: Sex ames ergo sexier deni boc
est .ui. signa Item lx .t̃. Multiplicati fiunt tressex ageni hoc
.ẽ sex trigeni : quae ꝑficiunt signa sex ergo signis is ẽ. dimedium
ties plenis simus ẽ : contra solem cernis obpositum homilem uide¬
licet sole sublimi : & sublimem lunã sole humilit Quia nimirum
cum sol estiuum tenet circulum plena luna tenet brumauem¬
eirculum Cum sole de uexo in brumale plena ẽ ipsam solsticia
li circulo scandere nox longis sima ꝓdit Cum solumquã equino e¬
tium tenet inplem lunio aliud aequinoctiũ luna seruat᷑ uuro
&nunoe tit trans gressu longituoiem noctis suꝑat Rũ ỹ pleni¬
luntum totam nocten in&equinoctium lus tratpId ẽ totim¬
de luna cres corte diximus ꝑ qt punctos Et ꝑqt ho ras¬
Et ꝑ qt̃ partes & signa elongat᷑ a sole usq: ao plem lunium. Nunc aut̃
torum & horarũ & parcium & signoꝵ usq: ad accertionẽ in xax die

Expanded text:
si enim 60 per decem partitus fuerit, hoc est per signa integra, quia 10 puncti semper signum faciunt. Sexaginta ergo sexies deni sunt, hoc est 6 signa. Item 60 ter multiplicati fiunt ter sexageni, hoc est 6 triceni, qui perficiunt 6 signa. Sex ergo signis semper, idest ditiens plerissimus est, contra solem cernis oppositum, humilem videlicet sole sublimi, et sublimem humili. Quia nimirum cum sole aestivum tenente circulum plena est, ipsa tenet prumalem; cum sole divexo imprumalem plena est, ipsam solstitiali circulo scandere nox longissima prodit. Cum sol unum aequinoctium tenet, in plenilunio alterum aequinoctium luna servat. Sol aequinoctii transgressus longitudinem noctis superat luna per plenilunium totam noctem in aequinoctio, et post aequide luna crescente diximus per quot punctos, horas, partes, et signa elongatur a sole usque ad plenilunium; nunc etiam torum, et horarum et partium, et signorum usque ad accensionem in 30 die.
Abbreviated transcription (Latin):
puncti in lunã hoc ẽ. duȩ horȩ unum signum faciunt. XXenĩ
puncti inluna duo signa cõplent: Si enim .xx.t̃. dux eris
Ix r̃. hoc ẽ bis trigen qui faciunt duo sugena. Trigenie enĩ
partes unum signum faciunt. Siclũ .uI. Siuis scire quan
l os partire ꝑ .x. uices -bis dene hoc ẽ duo signa Romanent
L̃ ui. asole distat : Item lũ .uii. m ultiplica .uii. quat̃ siunt xxui.
duc t̃. fiunt Lxxxiiii. duobus signis & xx quaparte ⁊̃ en signi

Expanded text:
puncti in luna, hoc est duae horae unum signum faciunt; 20 autem puncti duo signa complent. Si enim ter duxeris 60 sunt, hoc est bis 30, qui faciunt duo signa. Tricenae enim partes unum signHos partire per decies, bis deni sunt, hoc est duo signa, remanent na 6 semper a sole distat. Item luna septima multiplica 7 quater, fiunt 28. Duc ter, fiunt 84. Duobus signis, et 24 parte
Abbreviated transcription (Latin):
decenã .xuiiͦi. lunari .xui. A xiiii lũ p̃teriti ferti usq: in xii. sequentis .Io
ic facias semꝑ inomnibus annis excepto in primo anno inquo axiii.¬
luna ultimi tisq: in .xiiͦii. primi numeralis & pascha sollempnitatis
utrum in anno cõmuni. añ in ebłmo debeat celebrari rite & absq:
ullo errore reꝑies¬

Expanded text:
 16 a 15 luna praeteriti festi usque in 14 sequentes, id c facies semper in omnibus annis, excepto in primo anno, in quo 24 ultimi usque in 14 primi numerabis a Pasch. solemnitatis, utrum in anno communi, an embolismali debeat celebrari, rite, et absque ullo errore repe
Abbreviated transcription (Latin):
dia nocte factus ẽ mundus. Si enim ã .xu. luna p̃teriti festi
usq xiiii anni eius dem seq̃ ntis dies .cliiͦͬ. fuerint cõmunus annus
primo anno de cenno uenali usq: ad ultimũ eiusdẽ subiecta
poteris formula edpcericuius ordo talis .ẽ. ANNo decennoue¬
nali primo lunari .xiiiͦ X xiͦͣi. lut̃ p̃teriti festi paschalis
usq: ad .xiiii. eiusdem sequentis id .ẽ .A xV. heł mãi usque innõn aprł
quia cõmunis cinnus ẽ fiunt dies .cccliiͦ. Anino de cennouena li uͦ

Expanded text:
enim a 15 luna praeterit festi usque 14 anni ejusdem sequentes dies 354 fuerunt, communis annus aptius fiat, a primo anno decemnovennali usque ad ultimum ejusdem subjecta poteris formula edoceri, cujus ordo talis est. Anno decemnovennali 1, luna 17 a 15 luna praeteriti festi paschalis usque ad 14 ejusdem sequentes; id est a 16 Kal. Mai. usque in Non. Apr. quia communis annus est, fiu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sente. Sic ꝑ omnes menses qualis sit feriȩ in una quaque die
os tenditur colligens om̃s dies. Ał ipsius m̃sis usq: ad p̃serẽ
us m̃ sis quicumq: fuerint Si aut̃ prima feria fuerint. Feł
Id est die dominico nihiltaddes nisi dies m̃sis tantum diuideis
ꝑ .uii. quotus numerus remanserit tota erit ferie p̃sens. Siaut̃
totum numerum ꝑ .uii. partitus fueris sabbatum erit illa fe¬

Expanded text:
praesentis, sicque per omnes menses, qualis sit feria in unaquaque die ostenditur, colligens omnes dies a Kal. illius mensis usque ad praesentem endas illius mensis, quicumque fuerunt. Si autem prima feria fuerint Kal., id est die Dominico, nihil addes, nisi dies mensis. Divide per 7, quotus numerus remanserit, tota erit feria praesens. Si autem totum numerum per 7 partitus fueris, Sabbatum erit illa fe
Abbreviated transcription (Latin):
hune sp̃m fudit in fralunã: Volat auium & nubiũ & tẽpestatũ
capax: Vbi etiã potes tates &ereae pat̃na sede de turbata cũ torm̃ti
diem iudici dusdur rius tunt dampnande p̃stulant᷑. Ex quo homi¬
nibus appareites aere sib corpora meritis similia sumunt Nã supra
lunã qu&e aeris atherisq: c̃finio currit : Omĩa pura ac̃ diurnȩ lucis
sunt pleni: Cuiꝰ uicinia tangere fertur olimphus A nobis aut̃ ꝑ noc¬
tem cernunt᷑ sidera : Vt reliqua lumina a tenebris suꝑioruͦ & serenus
aer celo inferior aut̃ qui ex alationibus humidus corpora scit t̃raȩ
de putatur. Vbi s̃ ignis grando nix glaties & sp̃s tempestatũ:
Quae dñm de t̾ra laudare iubet᷑. Sed & ipse aliqnõ celum uocat᷑ unde
& petrus celos indiluuio ꝑisse cumider turbulendus esset c̃uersus

Expanded text:
hunc spiritum fundit, infra lunam, volatus avium nubiumque, et tempestatum capax. Ubi etiam potestates aereae superna sede deturbatae cum tormento diem judicii durius tunc damnandae praestolantur. Ex quo hominibus apparentes, aerea sibi corpora meritis similia sumunt. Nam supra lunam, quae aeris aetherisque confinio currit, omnia pura ac diurnae lucis sunt plena, cujus vicinia tangere fertur Olympus. A nobis autem per noctem cernuntur sidera, ut reliqua lumina e tenebris. Superior vero et serenus aer coelo, inferior autem, qui in exhalationibus humidis corporescit, terrae deputatur: ubi sunt ignis, grando, nix, glacies, et spiritus tempestatum, quae Dominum de terra laudare jubentur. Sed et ipse aliquando coelum vocatur; unde et Petrus ait coelos in diluvio periisse, cum aer turbulentus esset conversus
Abbreviated transcription (Latin):
uus quidẽ cuiq: colorẽ sat᷑no
candidus Ioui clarus Marti laneus Lucifero gaudens uesꝑorefui¬
gens Mercurio radiens, Lunae blandus Soli cum oritur ardoss post¬
ẽadies sed colores ratio altitudinũ temꝑat. Si quidẽ eorũ similitũ¬
dinẽ trabunt in quarum cere uenere sub eundo ł ingitq ad ꝓpinquan¬
tes utra libet aliem circuli meatus circulus frigidior in pallorem
ardentior in ruborẽ Ventosus in horrorem Solis atq: cõmissure
ꝯerrante stellȩ ferunt᷑ Nec aliud habitat᷑ in t̃ris ꝗ q̃d illi subia¬
cet Reliqua apolis squalent Ueneris tam̃ stellẽ excedit cumbifus
par tibus. Luna quoq: ꝑ totã latitudinẽ eius uagat᷑ Sed eum omni no¬
ñ excedens extra ab his mercurii stella laxissime. Vt tm̃ eduo denis¬
partibus tot enim s̃ latitudinis ñ omplius oetinas ꝑerret. Neq
has equalit̃ sed duas medio eius & supra nͦu infra duas Sol indime¬
dio fertur int̃duas partes flexuoso draconum meatu inaqualis

Expanded text:
uus quidem cuique color est: Saturno candidus, Jovi clarus, Marti igneus, Lucifero gaudens, Vespero refulgens, Mercurio radians, Lunae blandus, Soli cum oritur ardens; postea dies. Sed colores ratio altitudinum temperat, siquidem earum similitudinem trahunt, in quarum aera venere subeundo, tingitque appropinquantes utralibet alieni circuli meatus: circulus frigidior in pallorem, ardentior in ruborem, ventosus in horrorem, sol atque commissurae errantes stellae feruntur; nec aliud habitatur in terris, quam quod illi subjacet, reliqua polis squalent. Veneris tantum stella excedit eum binis partibus. Luna quoque per totam latitudinem ejus vagatur, sed omnino non excedens eum. Ab iis Mercurii stella laxissime, ut tpartibus, tot sunt enim latitudines, non amplius octonas pererret neque has aequaliter, sed duas medio eius et supra quatuor et infra duas. Sol deinde medio fertur inter duas partes flexuoso draconunr meatu inaequalis,
Abbreviated transcription (Latin):
quam ⁊ udiaus ꝑacot eo facilitas c̃putandi tricenis e un ba trige¬
quibus xi epactanum dies accrescunt Quib: soluor secur pime
singulis annis ex supiat. Duo deciesenim uiceni & bin cixuus fari¬
unti & undecies uieer & quatm eundem numerũ complent Seabe¬
brei m̃ sis alima nascente Pomam alit inuipunt lotrgptit a in¬
Ił rum ea rundem .xxx. diebus m̃ ses suos computantes Residuor dies
incalares appellant qui pͥmus ad solis cur sum ĩ ses t̃minare cepers

Expanded text:
rigenis et undetrigequibus XI epactarum dies accrescunt, quibus sol lunae cursum singulis annis exsuperat. Duodecies enim viceni et bini CCLXIV faciunt, ut indecies viceni et quaterni eumdem numerum complent. Sed Hebraei menses a luna nascente, Romani a Calendis incipiunt, Aegyptii a rum earumdem, XXX diebus suos menses computantes; residuos vero dies intercalares appellant. Qui primi ad solis cursum menses terminare coeperunt,
Abbreviated transcription (Latin):
olem int̃uentu lune lunamq: t̾ra ab iectu nobis ꝑ hi¬
bent occultari sed solis diffectũ ñ nisi nouissima pͥma ue fieri luna.
q̃d uocant eoitu. Lune aut̃ ñ nisi plena ñ posse uero totũ solẽ ad imit̃is
in t̃cedente luna Si t̃ramaior ẽe quã luna : Embs aut̃ anni fieri utriusq:
sideris de fectus Statutis diebus horisq: sub t̃ra nec tam̃ cũ suꝑne
fiant ubiq: cerni. Aliqño ꝓpt̃ nebulam Sepius globo obsistente¬
Solis uero .vii. eundembis in .xxx. diebus utrumq: de fcisse. Semel
iam miratione lunã in occasu de sicisse utroq: suꝑ t̃ras ẽ spicuo
sidere : Sed ne singulis m̃ sibus & lipsis feret latitudo feri lunã
matudinos ad occa sum habitantes obstante globo t̃rarum Neq:
ẽnim nox aut dies quã uis eadem toto orbe simul. est ob positu globi
noctẽ aut ambrtudien afferente Tempore en imalexandri magni
luna de fecit in arabia hora noctis scđa Eadem in sicilia exoriens

Expanded text:
olem interventu lunae, lunamque terrae objectu nobis perhibent occultari, sed solis defectum nonnisi novissima primave fieri luna, quam vocant coitum, lunae autem nonnisi plena, non posse vero totum solem adimi terris intercedente luna, si terra major esset quam luna, omnibus autem annis fieri utriusque sideris defectus statutis diebus horisque sub terra, nec tamen cum superne fiant, ubique cerni aliquando propter nubila, saepius globo terrae obsoc cerni; quondam in quindecim diebus utrumque sidus defecisse, semel jam, mira ratione, lunam in occasu defecisse, utroque super terras conspicuo sidere. Sed ne singulis mensibus eclipsis fieret, latitudo signiferi matutinos ad occasum habitantesobstante globo terrarum. Neque enim nox aut dies, quamvis eadem, toto orbe simul est, oppositu globi noctem aut ambitu diem afferente. Tempore enim Alexandri Magni luna defecit in Arabia hora noctis secunda, eademque in Sicilia exoriens.
Abbreviated transcription (Latin):
re literis Nerum &iã toto alfabeti sui caractere innumerorum figuras
ipensat Tnes quiplus sunt numeros notis singuis de pingunt cundem
pene numeri sigurandi quam seribendi alfabet ordinem siquentes hoc uͦdͦ¬

Expanded text:
re litteris, verum toto alphabeti sui charactere in numerorum figuras re litteris, verum toto alphabeti sui charactere in numerorum figuras expenso, tres qui plus sunt numeros notis singulis depingunt, eumdem pene numeri figurandi, quem scribendi alphabeti ordinem sequentes, hoc mod
Abbreviated transcription (Latin):
St & alt̃ius modi compotus articulatim de currens. Qui qm̃ specialit̾ ad
paschaȩ rationem ꝑtinet. Cum adhanc exordine uentu suerit oportunius
&x plicabit᷑. Potest aut̃ & de ipso quem p̃ notaui cõ poto quae dam manua¬
lis loquela tam in genii ex cercendi Eludi agendi gratia figurari. Qua
lit̃is qui singillatim exp̃r sis uerba quaȩ in his dem litis c̃tinent᷑ Alt̃i
quisianc quoq: nouerit industriam : tam & si ꝓcul posito legenda con
inꝑtos quosq: quasi dibiinando de ludens Cuius ordo ludi uel lo quele
talis ẽ. Cum primã alfabeti lit̃am intͦimare cupis unum manu teneto:
Cum scd̃am. duo. Cum t̃ciam. tria & sic ex ordine cetas Verbi gratia
Si amicũ int̃ insidiatores positum ut cautae se agat amonere desideras
ii. cce caute aue suficant potmmeces iussribtos causa secretior ecigat
Sed hac grecorum compoto lit̃isq: facilius dici fimul atq ƿagipornre
Qui ñ ut latini paucis hisdemq: geminatis suos numeros solent exprime¬

Expanded text:
st et alterius modi computus, articulatim decurrens: qui, quoniam specialiter ad Paschae rationem pertinet, cum ad hanc ex ordine ventum fuerit, opportunius explicabitur. Potest autem et de ipso quem praenotavi computo quaedam manualis loquela, tam ingenii exercendi quam ludi agendi gratia figurari: qua litteris quis singillatim expressis verba, quae iisdem litteris contineantur, alteri qui hanc quoque noverit industriam, tametsi procul posito, legenda atqimperitos quosque quasi divinando deludens. Cujus ordo ludi vel loquelae talis est: cum primam alphabeti litteram intimare cupis, unum manu teneto: cum secundam duo, cum tertiam, tria. Et sic ex ordine caeteras. Verbi gratia: si amicum inter insidiatores positum, ut caute rem agat, admonere desideras:litterae, Caute age, significant. Potest et ita scribi, si causa secretior exigat. Sed haec Graecorum computo litterisque facilius disci simul atque agi possunt, qui non ut Latini, paucis iisdemque geminatis suos numeros solent exprime
Abbreviated transcription (Latin):
qua creator orber medium ambitu p̃cinexit . Quae ex parte in cen¬
trum t̃rae uerget & interiora ntens decedere nom posset. Vt cũ
stare aquae nisi sus tinente tramotuo inamplexu iungerentur
Hac sinus pandente illa uͦ ꝑ me ame totã intra extra supra
in fra uenis ut auinculis discuirnentib: atq: &iam in summis iugis
erumperte

Expanded text:
qua Creator orbem medio ambitu praecinxit, quae ex omni parte in centrum terrae vergeret, et in interiora nitens decidere non posset, ut, cum stare aqua nisi sustinente terra, mutuo inplexu iungerentur, hac sinus pandente, illa vero permeante totam, intra extra, supra infra, venis ut vinculis discurrentibus, atque etiam in summis iugis erumpente,
Abbreviated transcription (Latin):
ribus annis qui duo denis m̃ sibus scdm luna cursum & diebus cecliui
ex plentur inuitem iuncti in paschali fes tiuitate socientur. Qui¬
bus adrationen solis .xi. dies de sunt quos aegiptii epactas .id. ẽ
Quod &iam inembolis moꝵ rationem dirigens ꝑ scrutator poteris
in uenire. Quorum uistalis .ẽ. ut ꝓsui lõgitudine cõmunium
Cec srxiiii impletur. Solarem annum diebus .xuiii. trauscondens
Nam cõmunium & enb annoꝵ talis c̃ꝓbatio ẽ Si enim .axo. luñ pre¬
teriti festi usq: ad .xiii. anni eius dem sequentis dies ccc lnͣ.¬

Expanded text:
ris  annor, que duodenis mensibus secundum lunae cursum et diebus 354 explent, invicem juncti in paschali felicitate socientur, quibus ad rationem solis 11 dies desunt, quos Aegyptii epactas, id est quod etiam in embolismorum ratione dirigens perscrutatur, potens invenire, quorum vis talis est, ut pro sui longitudine communium diebus 384 impletur, solarem annum diebus 19 transcendens. Nam communium et embolismorum talis comprobatio est. Si enim a 15 luna praeterit festi usque 14 anni ejus
Abbreviated transcription (Latin):
martiarum usque in nõn ap̃rl quaȩ pͥmi m̃ sis nouorum initium osten
dit axii. uero kł a prl usque in .xiiii. Nł mai in quacumq: die .xiiii. luna
occurrerit ipsa te ad celebrationẽ scĩ paschae ꝑducit. Siuero .xiiii. luñ
ante xii. Kł ap̃r occurrerit Id ẽ axiii. kł aprł. Aut xiiii. kł ap̃r
ab .xi. Nł aprł usque in .uii. kł mai quo cum̃ qͥ: dominica die luñ¬
uide licet occurrerit scm pascha modis omnibus celebrandũ qđ si
ante .xi. kł apr̃ &iam siluna occurrerit uel post .uii. Kł mãi. pas¬
celebrari. Accipe rationẽ namq: decennouenalis circuli. Qui enniake¬
de cat̃ ta greco uocabulo nuncupatur. ꝑ ogdo adem & in endegadẽ

Expanded text:
Martiarum usque in Nonas Aprilis, quae primi mensis novorum initium osten XII vero Kal. Apr. usque in XIV Kal. Mai, in quacumque die 14 luna occurrerit, ipsa te ad celebrationem sancti Paschae perducit Si vero 14 luna ante XII Kal. occurrerit, idem aut XIII Kal. Apr., aut XIV Kal. Apr., ab XI Kalend. April. usque in VII Kalend. Maii, quocunque die Dominico luna occurrerit, sanctum Pascha modis omnibus celebrabis. Quod ante XI Kalend. April. etiam si luna occurrerit, vel post VII Kalend. Maii, Pascelebrari, accipe rationem. Namque decemnovalis circulus, qui enneacaedecaetiris Graeco vocabulo nuncupatur, per ogdoadem et en
Abbreviated transcription (Latin):
erit. Qi hoc facias senꝑ in omnibus annis excepto in .i. anno
Et pasche sollempnitates utrum in anno cõm. añ in emblmo debe¬
ant celebrari rite & absq ullo errore reꝑies de

Expanded text:
anno, a Pasch. solemnitatis, utrum in anno communi, an embolismali debeat celebrari, rite, et absque ullo errore reperies. De
Abbreviated transcription (Latin):
soa niuasa sum samo traciam iluricos ꝑ campaniam & ruriã MaIPa
nispanã t̃ra conensen mȩ diam inde ꝑ lusianam gyomini pedes unbre¬
onis onessimus dresce horarũ .xi. ad dita ix parte uniushorȩ gerti¬
rtami gromii axrex u pedes umbre xxx .vi. amplissima dieshera x
Et quin aarũ pari m hore trium: Octauus a tanai ꝑ meotu lacus
&esarmatas dacos partẽ q germane gallias in greditr LPonglsimus

Expanded text:
tes, Caucasum, Samothraciam, Illyricos, Campaniam, Etruriam, Massiliam. tes, Caucasum, Samothraciam, Illyricos, Campaniam, Etruriam, Massiliam. Hispaniam, Terraconensem mediamVIII. Longissimus dies horarum XV addita nona parte unius horae. Septiriam. Gnomoni XXXV pedes umbrae XXXVI. Amplissima dies horarum XV et quintarum partium horae trium. Octavus a Tanai per Maeotim lacum, et Sarmatas, Dacos, partemque Germaniae Gallias ingreditur. Longissimus
Abbreviated transcription (Latin):
cto circulis trae ꝓ dierum uarictate dis tinguit᷑ pͥmus ab indie
parte australi ꝑrulm maris accolas & affrice maritima ad colum¬
mas ł e dilis ꝓuent. Quo equinoctii medio die anomen .aii. pedũ
umbram .iii. ꝑ pedes longam reodit Dies uero longis simus xiuo
arabiam anspriam erprum cretã lilibeum & uii. trionalia
affaae & tingear. ambilicus &e quinoe tio xxx .v pedũ umbrã
xxuii. pedes longam faẽ dies aut̃ maxima .xiii. horarum ẽ.
accedente bis .uͫ parte unius horȩ Tercius oritur ab indus imao ꝓximis &ten¬
dit ꝑ caspias partes: Taurum pamphiliã r hodumcidadas Siracussas Catinã
gadas gomines cunct&e umbrã xxx .uiii. untiarũ faciunt Lungissimos dies
nensis gallie exortiua affricȩ marrtima tendit adocca sum gomini .xxi.
pedum Respondent umbrae .xuI. pedum longis simus dies habet horas .xiiii.
&t̃cias duas unius horae. Quinto circulo ẽtinentur ab introitu caspumars
bac tri armema macedonia tarentum tuscia bale ares hispamatiar:

Expanded text:
cto circulis terra, pro dierum varietate, distinguitur. Primus ab Indiae parte Australi, per Rubri maris accolas, et Africae maritima ad columnas Herculis pervenit. Quo aequinoctii die medio gnomon VIII pedum, umbram IV pedes longam reddit. Dies vero longissimus XIV Arabiam, Syriam, Cyprum, Cretam, Lylibaeum, et septentrionalia Africae contingens. Umbilicus aequinoctio XXXV pedum, umbram XXIII pedes longam facit. Dies autem maxima XIV horarum est accedente his quinta parte unius horae. Tertius oritur ab Indis Imao proximis, tendit per Caspias portas, Taurum, Pamphiliam, Rhodum, Cycladas, Syracusas, Catinam, Gades: gnomonis cunctae umbram XXXVIII unciarum faciunt. Longnensis Galliae exortiva, Africae maritima tendit ad occasum. Gnomoni XXI pedum respondent umbrae XVI pedum. Longissimus dies habes horas XIV et tertias duas unius horae. Quinto circulo continentur ab introitu Caspii maris Bactrii, Armenia, Macedonia, Tarentum, Tuscum mare, Baleares, Hispania,
Abbreviated transcription (Latin):
ipso quidem principio conditionis facta s̃ celũ & t̃rã angeli
aer aqua de nihilo Die uero primo lux facta ẽ & ipsa denihilo
Sc̃do firmam̃ tum in medio aquarũ. Tercio species maris & trae
cũ eis qu& t̃raȩ radicibus in herent. Quarto luminaria celi delumi¬
ne pͥmo die facto. Quinto natatilia & uolatilia de aquis. Sexto
reliqua animalia de t̃ra & homo quidẽ carne de t̃ra Anima
uero de mhilo creatus qui in paradiso quem dñs a principio plan¬
tauit c̃ struit᷑ Septimo dñs reqͥeuit ñ acreature gubernatio¬
ne. Cũ in ipso uiuamꝰ & moueamur & simus sed a nouae substan¬

Expanded text:
ipso quidem principio conditionis facta sunt coelum, terra, angeli, aer, et aqua de nihilo. Die autem primo lux facta est, et ipsa de nihilo; secundo, firmamentum in medio aquarum; tertio, species maris et terrae, cum eis quae terrae radicitus inhaerent; quarto, luminaria coeli de lumine primo die facto; quinto, natatilia et volatilia de aquis; sexto, reliqua animalia de terra, et homo quidem carne de terra, anima vero de nihilo creatus; qui in paradiso, quem Dominus a principio plantaverat, constituitur; septimo Dominus requievit, non a creaturae gubernatione, cum in ipso vivamus, moveamur,
Abbreviated transcription (Latin):
t dies debemus pascha celebrare Id ẽ .xxxiiͦiͦ. ł xxxu
&lioc ut dixi in .xuiiii. anno cydi fit ꝓpt̃ concordiã aepactarum
dies pascha ñ uicet celebrari supra uͦ lot hos dies licet Inemb
uro lutt qste ergo numerus dierum in cõ munibus annis &gub
uident arcentionẽ luñ Id .ẽ. initium pͥme luna ł stellarũ
cursum quae ante aut retro curr̃ Apud ueteres onim omui¬
anegotiatione Siue mercimonia Nundine sillem pnicates dicuntur
nes cirent latrones mercatum illoꝵ qño essec debeat quia abs con¬
debat se ꝑ diuersa latibula insecretis locis iuxtauiam &uenientes
ad mercatum occidebont & spoliebant. Qua causa dicti s̃ i. malas¬
latinoꝵ ad edendum dictum putant. Ed his dies apuo ueteres cepula¬
rum essent uel species m̃ sis sequentis ł ꝑꝓ medium m̃ sem. quia
iduare grece Medium dr̃ latine

Expanded text:
 die debemus Pascha celebrare, idem 30, vel 31, et hoc, ut dixi, in 19 anno cycli fit propter concordiam epactarum. dies Pascha non licet celebrare. Supra vero hos dies licet. In emvero licet. Iste ergo numerus dierum in communibus annis, et viderent accensum lunae, id est initium primae lunae, vel stellarum cursum, quae ante, aut retro currunt; apud veteres enim omnia negotiatione, sive a mercimonia nondinae solemnitas dicitur. non scirent latrones mercatum illorum, quando esse deberet, qui abscondebant se per diversa latibula in secretis locis juxta viam, et venientes ad mercatum occidebant, et spoliabant. Qua causa dictae sLatinorum ab edendo dictas putant, quod hi dies apud veteres epularum essent, vel species mensis sequentis, vel propter medium mensis, quia iduvare Graece medium dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
mundus hoc polo excelsiore seatollit ut undiq cernant᷑ ħ fide¬
ra Uerum eadẽ quibusq ꝓximis sublimiora credunt᷑ eadẽq
de mersa loncos quis ut que nc̃ sublimis in deciecto positis uidetͥ
hic uertex sic in illa t̃ra de uexitate trans gressis illa se atollunt
residentib: quae hic ex celsa fuerant opponente se c̃ tramedios
uisus globo t̃rarum a dõ ut vII trionales quae a nob̵ auernaice
pendent in quibusdam in die locisxu dieb: tantũ in anno appac¬

Expanded text:
mundus hoc polo excelsiore se attollit, ut undique cernantur haec sidera; verum eadem quibusque proximis sublimiora creduntur, eademque demersa longinquis, utque nunc sublimis in dejectu positis videtur hic vertex, sic in illa terrae devexitate transgressis illa se attollunt, residentibus quae hic excelsa fuerant, opponente se contra medios visus globo terrarum, adeo ut septentriones, quae nobis a vertice pendent, in quibusdam Indiae locis quindecim tantum in anno
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc caldei & ꝑse int̃ duos solis exortus aegptu int̃ duos occa sus
Romani amedio noctis in medio umbri & atheniensis ameridie c̃putant
ad meridiẽ. Muises aut̃ amane ad mane unã diẽ appellat Sed dño surgente
uesꝑa sabbati lucescebat in pͥma sabbati ut homo deluce lapsus ntere¬
bras de inceps ex tenebris rediret ad iucem: Serodete lapo a& erteus
de Nocte Nox

Expanded text:
 et Persae inter duos solis exortus: Aegyptii inter duos occasus numerant: Romani a medio noctis in medium. Umbri et Athenienses a meridie computant ad meridiem. Moses autem a mane usque ad mane unum diem appellat: sed Domino surgente vespera sabbati, lucescebat in primam sabbati, ut homo de luce lapsus in tenebras, deinceps a tenebris rediret ad lucem. CAPUT III De Nocte. Nox
Abbreviated transcription (Latin):
bo Grbem traȩ diciinus ñ quia ab soluti orbis sit porma in
tanta montiũ camporumq dis panalitate E ed eiuis omplecor
sacune tar sine ame  eom ꝑ heneamt᷑ ambitu figuram ab solati orb̃
efficiat inde enim fit ut septẽ trionalis plagae soera nob ap¬
pareant : Meridianae numquã Rursusq: hac illis ñ cernunt᷑
obstante globo trarum Septem triones ñ cernit tragoditita
& c̃finis agoptus Nec canopum italiꝰ quã uis eius dem orbis pone
demedio pars aboriente adoccasũ quam a meridie aduII trionẽ
habi tet᷑ hie calore illic rigore : ꝓhibente accessum d¬

Expanded text:
 Orbem terrae dicimus, non quod absoluti orbis sit forma, in tanta montium camporumque disparilitate, sed cujus amplexus, si cuncta linearum comprehendantur ambitu, figuram absoluti orbis efficiat. Inde enim fit ut septentrionalis plagae sidera nobis semper appareant, meridianae nunquam; rursusque haec illis non cernantur, obstante globo terrarum. Septentriones non cernit Troglodytice, et confinis Aegyptus, nec Canopum Italia: quamvis ejusdem orbis pene dimidio major pars ab oriente ad occasum, quam a meridie ad septentrionem habitetur: hinc calore, illinc rigore prohibente accessum
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃ asole mu tantes cun mindo uert ut pute mnino los firela
ex ñ stante mundo uagae ferridnr exceptis his quae planete .i ẽ erran¬
tes uocant᷑ easq diei aduentu celari Necumquã discedere Fulgur pleni¬
lumi & solis probat dilicium. Quã uisui demus ianiculos ex athere lapsor
portari uenti uagiq lum̃ si deris immitari trucibus cito orientibus
uentis¬
idera aut̃ alia dicunt᷑ in liquorẽ soluti humoris ẽe scda Alias c̃creti
in pruinas. Alia coacti inniues Alia glatialiti in grandines. Alia
flatus Alia temporis Alia uciporis Alia noris Alia rigoris Nec solum
grantia uelut saturnus cuius transrtus imbriferisiunt Sed & quaedã
polo ẜxa cum errantiũ fuerint accensu uel radus inpulsa. Vt succulae
& suo sponte quȩdã statutisq: temporib: ut hedorũ exortus & are¬
turi. Qui ꝑ idus septb cũ ꝓcellosa grandine surgit. & ut .ẽ. niuosus

Expanded text:
lumen a sole mutuantes, cum mundo verti, utpote in uno loco fixae, et non stante mundo, vagae ferri dicuntur, exceptis iis quae planetae, id est errantes, vocantur, easque diei adventu celari, nec unquam coelo decidere, fulgor plenilunii, et solis probat deliquium. Quamvis videamus igniculos ex aethere lapsos portari ventis, vagique lumen sideris imitari, trucibus cito coorientibus ventisem alia sunt in liquorem soluti humoris fecunda, alia concreti in pruinas, aut coacti in nives, aut glaciati in grandines. Alia flatus teporis, alia vaporis, alia roris, alia frigoris. Nec solum errantia, ut Saturnus, cujus transitus imbriferi fiunt, sed et quaedam fixa polo, cum errantium fuerint accessu vel radiis impul a, ut Succulae et sua sponte quaedam, statutisque temporibus, ut haedorum exortus et arcturi qui per idus
Abbreviated transcription (Latin):
uobus dum taxat erectis. Cumdicis L pollicem ex t̃iore artu ad
pollicem ut supra curuatum indice circum flexo diligente a fronte
dicis artum. Cumdicis .Lxxx indicem ut sup circum flexum pollice in
flexi ungulam radici pollicis erecti in figes hactenis inleua Cen
leua .iiĩ. in dext̃a. Qmõ .iii. in leua &cet̃a usq ad uiiii. porno .x. cum
dicis leuam medio pectori sopinam ad pones digitis tantũ ad collũ
erec tis .xx. Cum dicis eandem pectori expansam late suꝑ pone .xxx
Cum dicis eadem ꝓna sed erecta pollicẽ cartilagini me dii pectoris
in mittes .xł. Cum dicis eandem inumbiculo erectã sopinabis. E.
Cum dicis eius dem ꝓne sed erectat pollicen in umbiculo inpones.
Ex eadem ꝓna femor leuum de suꝑ c̃ prehendes Exx. Cum dicis
eandem sopinã foemori suꝑ pones . Lxxx. Cum dicis eandem ꝓnam foe¬
mori suꝑ pones .xc. Cum dicis eadem lumbos adp̃hendes pollice
ad inguinem uerfo. At uero .c. & ce. & cet̾ausq ad. dcc̃ce eodem

Expanded text:
obus duntaxat erectis. Cum dicis quinquaginta, pollicem exteriore artu inspollicem ut supra curvatum indice circumflexo diligenter a fronte dicis artum. Cum dicis octoginta, indicem ut supra circumflexum pollice in flexu unguem radici pollicis erecti infiges. Hactenus in laeva. laeva, III in dextera quomodo tria in laeva, et caetera usque ad VIV. Porro X cum dicis, laevam in medio pectori supinam adpones, digitis tantum ad collum erectis. XX cum dicis, eamdem pectori expansam late superpones. XXX cum dicis, eadem prona sed erecta pollicem cartilagini medii pectoris immittes. XL cum dicis, eamdem in umbilico erectam supinabis. L cum dicis, ejusdem pronae sed erectae pollicem in umbilico pones. eadem prona femur laevum desuper comprehendis. LXX cum dicis, eamdem supinam femori superpones. LXXX cum dicis, eamdem pronam femori superpones. XC cum dicis, eamdem lumbos apprehendes, pollice ad inguen verso. At vero C et CC usque ad DCCCC e
Abbreviated transcription (Latin):
uis nosse feriam hoc .ẽ. diẽ
septimane in hł .xii. m̃ sium scito qt regulares habet unus quisq: m̃sis
Amar incipiens quia in illo m̃se factus ẽ mundus Mar ergo habet
ad ditis concurrentibus p̃sentibus. Cuius libet anni ꝑ xx̃ & uiii annos
Tunc enim uey clus solis inse reuertitur totaq: suma in .uii. diꝰuisa
quotus numerus remanserit tota erit feria in Rł xii. mensium
Siaut̃ ptotum numerum ꝑ .uii diuersis sabbato erit Nł ipsius m̃sis
Cuius fer̃ queritur. Si uero ille numerus regulares : & c̃ currenti¬
um simul ad .uii. ñ ꝑ uenerint quotus numerus fuerit tota erit

Expanded text:
is nosse feriam, hoc est, diem septimanae in Kalendis mensium, scito quot regulares habet unusquisque mensis a Martio incipientis, quia in illo mense factus est mundus, additis concurrentibus praesentis cujuslibet anni per XXVIII annos, tunc enim cyclus solis in se revertitur, totaque summa in VIII divisa, quotus numerus remanserit, tota erit seria in Kalendis XII mensium. Si autem totum numerum per VII diviseris, Sabbato erunt Kalendae ipsius mensis, de cujus feria quaeritur. Si vero ille numerus regularium et concurrentium simul ad VII non pervenerit, quotus numerus fuerit, tota erit
Abbreviated transcription (Latin):
olem ꝑ se ipsum mouere ñ cum mundo uertere dicimus. Nam si
fixus celo maneret om̃s dies & noctes aqualis exist̃ent. Sed qm̃ alio
loco eras occassurũ alio occidisse uidemus apparet eum ꝑ se ipsum
moueri Ñ cũ mundo uerti. Spatus in aqualibus orbes annuos c̃ficit
ꝓpt̃ tempoꝵ motationes oriens diem fac̃. Occidens noc tem induẽ
Nam uadens longius ad meridiem hienem fac̃ ut hibernis humorib:¬
ac pruinis t̃ra pinguescit accedens ꝓpius ad septem trionem
es tatem reddit ut fruges maturitatẽ durent᷑ &quae sunt in hu¬
midis in coeta ferue facta mitescant
de orto SoliS

Expanded text:
olem per se ipsum moveri, non cum mundo verti. Nam si fixus caelo maneret, omnes dies et noctes aequales existerent; sed quoniam alio loco cras occasurum, alio occidisse hesterno videmus, apparet eum per se ipsum moveri, non cum mundo verti. Spatiis enim inaequalibus orbes annuos conficit propter temporum mutationes. Oriens diem facit, occidens noctem inducit. Nam vadens longius ad meridiem hiemem facit, ut hibernis humoribac pruinis terram impinguat. Accedens propius ad septentrionem, aestatem reddit, ut fruges maturitate durentur, et quae sunt in humidis incocta, fervefacta mitescant. Dies est sol s
Abbreviated transcription (Latin):
solis eninere cursibus Ac̃ꝑis tam sui semꝑ in crem̃ti copiam. Bre¬
uiorum longiores conpensant in opiam. De hinc decem atq: nouẽ
annorum statuitur Tempus certum quo lunaris t̃minus porrigit᷑
In quoluna replicantur cursu quodam subtili. Biscenteni terq:
deni semel quini circulim̃ ses binc & inde ut exigit ꝑ scrutant᷑ ratio
Semꝑ partes dies saltus int̃serit spatio Intraquoq: supra dictum
inter semꝑ spatium. Dies solis atq: luna aquum pondus partium
Cuius grri pars uocatur ogdo as anterior. Ae de inde appellat᷑
en decas ult̃ior Ogodadi deputant᷑ uiii anni pͥores. Inde cadi
relin quoꝵ dis tinguit᷑ series. In hoc cursu fiunt anni breues duo¬
decies

Expanded text:
solis eminere cursibus. Ac per istam sui semper incrementi copiam, Bresolis eminere cursibus. Ac per istam sui semper incrementi copiam, Breviorum longiores compensant inopiam. Dehinc decem atque novem annorum statuitur. Tempus certum quo lunaris terminus porrigitur, In quo lunae replicantur cursu quodam subtili, Bis centeni terque deni semel quini circuli. Hinc et inde ut exigit perseveranda ratio, Se per partes dies saltus interserit spatio. Intra quoque supra dictum habent semper spartium, Dies solis atque lunae aequum pondus partium. Hujus cycli pars vocatur ogdoas anterior, Ac deinde appellatur hendecas ulterior. Ogdoadi deputantur octo anni priores, Hendecade reliquorum destinatur series. In hoc cursu fiunt anni breviores duodecies
Abbreviated transcription (Latin):
t nus solis continetur quaduor temporibus Acde inde adimpletꝰ xii
m̃sibus. Quinqua grota & duobus currit ebdomadibus Tricestenis
sexaconta atq: quinq: diebus Sed excepta parte quarta noctis
diei. Quae dierum suꝑ ee cernit᷑ seriei. De quadrante p̃ annori
Ibis binorum t̃minũ. Calculantes colligendum de ereuer bissgetiũ.
linc annoꝵ diuersant᷑ longe longtudinis Quoꝵ quidã embolismi qui¬
dam siunt cõmunes Preuis quippe qui uocat᷑ cõmunis lunar ibus
Solis semꝑ .xii. t̃minat᷑ m̃ sibus. Longus aut̃ qui omino en bolismus dr̃.
Luna tribus atq: decem cursibus colligt᷑ B reuioris anmi totus t̃minat᷑
circulus Tricentis quinquaginta a quatuor diebus Longus uero luna
annus in dierũ t̃mino Continetur tricento octo geno quat᷑no. Uno
nempe atq: decem diebus in ordine. Breuis annus annisolis suꝑat᷑
agnine Nouem uͦ emłismus atq: decem diebus pre uidetur anni

Expanded text:
nus solis continetur quatuor temporibus, Ac deinde adimpletur duodecim mensibus. Quinquaginta et duabus currit hebdomadibus, Trecentenis sexaginta atque quinque diebus. Sed excepta quarta parte noctis atque diei, Quae dierum superesse cernitur seriei. De quadrante post annorum bis binorum terminum, Calculantes colligendum decreverunt bissextum. Hinc annorum diversantur longae latitudines Quorum quidam embolismi, quidam fiunt communes. Brevis quippe qui vocatur communis lunaribus, Solis semper duodenis terminatur mensibus. Longus autem qui omnino embolismus dicitur, Lunae tribus atque decem cursibus colligitur, Brevioris anni totus terminatur circulus, Trecentenis quinquaginta, ac quatuor diebus. Longus vero lunae annus in dierum termino, Continetur trecenteno, octogeno, quaterno. Uno nempe atque decem diebus in ordine, Brevis annus anni solis superatur agmine. Novem vero embolismus atque decem diebus, Pervidetur anni
Abbreviated transcription (Latin):
obfentia t̃ rarum umbra c̃ diti mortalibus ad requiẽ facta Ne oꝑe¬
diutimo auidua de ficeret humanitatis ubi rigidior Ibi ad adoꝑa minu¬
enda & memnbra fouenoa ꝓlixior Cuiꝰ partes r̃ .ui. Erepuselã ne¬
oubia lnt anter lutem & tenebras Nam creꝑum dubium drcim uespiaro
apparinte stelle huus nominis c̃ticinium quo oñs silent intẽ postnuũ
gallus in matudinũ int̃ abscessum noctis & aurone aaus qtior es nlu¬

Expanded text:
bsentia terrarum umbra conditi, mortalibus ad requiem facta, ne opediutino avida deficeret humanitas: ubi rigidior, ibi et ad opera minuenda et ad membra fovenda prolixior. Cujus partes sunt septeubia lux inter lucem et tenebras; nam creperum, dubium dicimus. Vesperum, apparente stella hujus nominis. Conticinium, quando omnia silent. Intempestum, gallus resonat. Matutinum, inter abcessum tenebrarum, et
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃ celum t̃rasq: VIIͫ sid era pendent discreta certis spa
ciis qu&e uocant᷑ errantia ẽ trarium mundo agentitt cursum .id. ẽ
leuum illo semꝑ in dextra p̃cipiti & quã uis assidua c̃ uersione inm̃see
celeritatis attollunt᷑ ab eo rapiunt᷑ que in occasus aduerso tam̃ ire
motu ꝑ suos quosq: pasus ad uertant᷑ Nẽ inferius nẽ suꝑius ꝓpt̃
obliquitatẽ si gni feri uagantia radiis solis p̃pedita a nomalec

Expanded text:
nter coelum terramque septem sidera pendent; certis discreta spatiis, quae vocantur errantia, contrarium mundo agentia cursum, id est, laevum, illo semper in dextram praecipiti. Et quamvis assidua conversione immensae celeritatis attollantur ab eo, rapianturque in occasus, adverso tamen ire motu per suos quaeque passus advertuntur, nunc inferius, nunc superius, propter obliquitatem sig
Abbreviated transcription (Latin):
v. & xxx. luna inclibans. Qt̃ horis occurrit tot & returrit. Malina
aut̃ axiii. &axxuiii. incipiis citior in accessa Sed tardior in recessa
fluentũ dulce eo c̃ summi ł uentis aut uapore solis arripi : ut in lacis
lacunisq: ꝓbamus breui mom̃to de siccatis & in occulto meatu in suos
re fluere fantes : & solito ꝑ suos amnes gres surecurrere. Mari¬
nis aut̃ aquis dulces suꝑ sudi ut pute lauores ipsas uero ut gro¬

Expanded text:
vicesima luna inchoans, quot horis occurrit tot et recurrit. Malinas autem a XIII et a XXVIII incipiens, citior in accessu, sed tardior in recessu,fluentum dulce consumi, vel ventis aut vapore solis abripi, ut in lacis lacunisque probamus in brevi momento desiccatis, vel etiam occulto meatu in suos refluere fontes, et solito per suos amnes gressu recurrere; marinis autem aquis dulces superfundi, utpote leviores; ipsas vero ut gra
Abbreviated transcription (Latin):
seo colore nom̃ trahit qd tm̃ ñ naturalit habet sed uicinis lio¬
ribus quaȩ sanguineo colore rubent in ficit᷑. Idẽ q: in de nimium
& alibi colores pictur arum rubraeq gẽme legunt᷑ : Scinditur aut̃
induos sinus : quoꝵ ꝑ siccus aquilonem arabicus petit occidentẽ.
qui .cxĩ. pas suum distat ab aegipto mari¬
de MiLoN

Expanded text:
seo colore trahit, quem tamen non naturaliter habet, sed vicinis littoribus, quae sanguineo colore rubent, inficitur. Ideoque inde minium, et alii colores picturarum, rubraeque gemmae leguntur. Scinditur autem in duos sinus, quorum Persicus Aquilonem, Arabicus petit Occidentem, qui CXV passibus distat ab Aegyptio mariDe Nilo
Abbreviated transcription (Latin):
ACi ecrescente in uenunt᷑. Et s crescunt de imoribus ad
ad maiora. Hoc.ẽ. ab athomo. Ad mom̃tum. Am om̃to. In minutũ. Aminu¬
to in punctũ. Apuncto inhoram. Ab hora In qua orantẽ. Aqua oran¬
te In diem. Adie in eb domadã. Ab eb domada Inm̃ sen am̃sea snrtet¬
pore. A tempore In annũ Ab anno in cỹ clum. Asyclo In etaton
Unum punetũ complent .iiͦIͬI. puncti unã horam in sole faciunt

Expanded text:
ecrescente inveniuntur; et sic crescunt de minoribus numeri ad majora; hoc est, ab atomis in momentum, a momento in minutum, a minuto in punctum, a puncto in horam, ab hora in quadrantem, a quadrante in diem; a die in hebdomadam, ab hebdomada in mensem, a mense in tempus, a tempore in annum, ab anno in cyclum, a cyclo in aetatem,nque pun
Abbreviated transcription (Latin):
usq: in uiuiige .x. milia dext̃a palma suꝑ uerticem sopinata re¬
faciem eregione ante positae .s. ante aures retro respicientes Incip

Expanded text:
istra palma supra verticem supinatum refaciem e regione interpositae, sed ante aures retro respicientes tres
Abbreviated transcription (Latin):
primã digtorum ͫ in leua ab extreno inflectionẽ in medium palmȩ
ardum dr̃ tinũ duo tues Cum dicis IIͦII. ex tremum digitum leues cũ dicis
u. Sedi ab ex tremo similit̃ erigas cumdicis .uI in edicum in mediũ pal
In uiiii. aut̃ inpudicum eregione conpones. Inx. unguem indicis in me¬
dium figes. artum pollicis .xx. sũmitas pollicis in medio artu int̃ in
.xl. pollicis sumitas ad iacens artui medio in lat̾e pone ad dorsum in¬
dicis L Curuata pollex ad palmam cet̃ is erectis Lx pollicẽ cur¬
uata in ex t̃iori artu int̃ eundem artum ungulamq: indice s trin¬
gente undiq: medio indicis artu inmedia pollicis fronte int̃ ar¬
tum &ungulã sita circum pone .Lxx. pollicis artu curuato
trans medium indicis artũ radicem pollicis alat̃e sumitas circuit
Lxxx pollicen in longum tendens indice illius sumitatẽ ungulãq:
circumpone .xc. indicis ungulã in pollicis radicem sige .C. Index t̃a

Expanded text:
m in laeva ab extremo, inflexionem palmae in medium artum dicitur 1, 2, 3, cum dicis 4 extremum digitum leves. Cum dicis 5 secundum ab extremo similiter erigas. Cum dicis 6 modicum in medium palmIn 9 autem impudicum e regione compones 10, ungues indicis in medio fixus artu pollicis 20, summitas pollicis medio artu inter in40, pollicis summitas adjiacens artui, in medio latere pone  a dorsu indicis 50, curvate pollex in palmam caeteris erectis 60, pollicem curvam in exteriore artu inter eumdem artum, ungulamque indicis trie  undique medio tere indicis artum; medio pollicis fronte, inter artum et ungulam sito, circumpone 70, pollicis artu curvato trans medium indicis artum radicem pollicis a latere circuivit  indicis 80 pollicem in longum tendens indice illius summitatem, ungulamque circumpone 90 indicis, ungulamque in pollicis radice eriges. 100 in dextera
Abbreviated transcription (Latin):
ampliorem Luna uͦ t̃rae maiorem. Vnde & cunctis unius magnitudi¬
dens Quidum nat᷑a sit igneus motu quoq: calorem ad auget. hic cur¬
su uariante dies &m̃ ses tempora diuidit annos. Aeris qui temꝑie
accedo ł recedendo ꝓtemporum ratione dispensat Ne sisemꝑ in his¬
ET SITU LUNE

Expanded text:
ampliorem; lunam vero terra esse majorem, unde et cunctis unius magnitudidens, qui dum natura sit igneus, motu quoque nimio calorem adauget. Hic cursu variante dies et menses, tempora dividit et annos, aeris temperiem accedendo vel recedendo pro temporum ratione dispensat, ne si semper in iiset situ lun
Abbreviated transcription (Latin):
c̃iuncta obscuratur sed eodem mom̃tore nascens paulatim abeo
spatia moderat. qu&ȩ idõ obliquo incidit cursu & ñ recto ut sol
scilicet ne incedat incentrum t̾ra & frequent̃ paciatur ȩcdipsit¬
uicinus. Est enim circulus t̃rae crescens aut̃ oriente cornibus expec¬
tat De crescens occidentẽ merito qua̧ occa sura & amissura ẽ lum̃¬
Lũ t̃ris uicinorẽ quia sol indee &breuiori && clerioricursu
in solis cursum posuer

Expanded text:
coniuncta obscuratur; sed eodem momento renascens paulatim ab eospatia moderat. Quae ideo obliquo incedit cursu et non recto, ut sol, scilicet ne incVicinus est enim circulus ejus terrae. Crescens autem orientem cornibus spectat; decrescens occidentem; merito, quia occasura et amissura est lumLuna terris vicinior est quam sol. Inde et breviori orbe celerius nnos autem in solis cursu posuer
Abbreviated transcription (Latin):
Bissena mersium uertigi¬
ne uoluitur aNNus
Septimanis decies quinis
simul atque duabus
Tricentenis bisq: trice¬
nis quinque diebus
Qui ternis gaude diuisus
stare columnis
Scilicet idibus & nonis
simul atq: kalendis E¬
Nam qua dris c̃stat nonis
concurrere menses
Om̃s excepto marte & ma¬
i0 sequitur quos:
ulius octobris sens solis
hii moderantur:

Expanded text:
Bis sena mensum uertigine uoluitur annus, Septimanis decies quinis simul atque duabus, Ter centenis bisque tricenis quinque diebus, Quos ternis gaudet diuisos stare columnis, Scilicet Idibus et Nonis simul atque KalendNam quadris constat Nonis concurrere menses Omnes excepto Marte et Maio, sequitur quos Iulius et October: senis soli hi moderantur.
Abbreviated transcription (Latin):
mbres ex nubium c̃ gregati gutulis dũ in maiores stillas coeunt aeris
amplius ñ ferente nat᷑a nẽ uento inpellente nc̃ de soluente sole plu¬
uia lit̃ ad t̃ras de labunt᷑ : Sed pluuias uocamus lentas & iuges Nibos
rum uapore nec dum densato inguttas: sed gule p̃ripiente form antur
at sincerum. Si palleat tem pes tuosum. Si cauei uid eat᷑ ta ut in meduio
sulgens radios ad aus trũ & ad aqͥ lonem emutat tenpestatẽ humidã
&uentuosam Sipallidus innigras nubes occidat ab aquilone uentum
Calum si uesꝑe rubeat serenũ diẽ Simare tempestuo sum signficat
Ab aliquilone sulgor & ab euro tonitruus tempes tatẽ &ab austrofla¬
tus a stum portendit Luna iIͦI. sirubeat q̃si aurum uentus ostendit
Si summo incorniculo maculis marescit pluuidum m̃si exordium Sim
medio plenilunium serenum. Itẽ cum aqua in noc t᷑na nauigatione
stillat ad remos tempes tas erit : & cum del fini undis sepius exiliunt

Expanded text:
mbres ex nubium concreti guttulis, dum in majores stillas coeunt, aeris amplius non ferente natura, nunc vento impellente, nunc sole dissolvente pluraliter ad terras dilabuntur. Sed pluvias vocamus lentas et juges: nimb nive. Nives aquarum vapore, necdum densato in guttas, sed gelu praeripiente formantur, at, sincerum; si palleat, tempestuosum; si concavus videtur, ita ut in medio fulgens radios ad Austrum et Aquilonem emittat, tempestatem humidam et ventosam; si pallidus in nigras nubes occidat, aquilonem ventum. Coelum si vespere rubet, serenum diem; si mane, tempestuosum significat. Ab Aquilone fulgur, et ab Euro tonitrus tempestatem, et ab Austro flatus aestum portendit. Luna quarta si rubeat quasi aurum, ventos ostendit; si summo in corniculo maculis nigrescit, pluvium mensis exordium; si in medio, plenilunium serenum. Item cum aqua in nocturna navigatione scintillat ad remos, tempestas erit. Et cum Delphini undis saepius exsiliunt,
Abbreviated transcription (Latin):
unum. Et qño bis sextus euenerit .uͦ. dies & habet ipse annus horas
mił decix. Et habet punctos .xxxu. & in suꝑ horas al & ipsas horas
diuide iii .uii. partes uii pars ex ipsis horis sunt hora mił cclx &
de ipsis remanent hore .iii. extra portionem horarum et ipse .ui
no uno qui faciunt horas .iii. in alio annohoras .ii. int̃cio annoho¬
quidam prtant cum iosue sołem orabat stare credendumẽ quia
ille dies fuit & p̃terut. Sed ob hoc dr̃ bissectus Quodinino quoq:
mensae punctus unus adcrescit. punctus uͦ unus quarta pars hore
ẽ. Quatuoꝵr puncti unã horã faciunt .xii. uͦ puncti .ii. horas expl¬
& ineras tino sic habeat uerb gratia Si hodie Nł mar̃. ao dit᷑
ille dies qui .iiͦ. anno expletus .ẽ ut crastino sic habeat .ui. It
mãr Et ideo bis sextus dr̃ quiabis legt᷑ .ui. Rł mãr
ItEM

Expanded text:
 et quando bissextus evenerit, dies 2, et habet ipse annus horas 18770, et habet punctos 1,035, et insuper horas 40. Ipsas horas divide in 7 partes, septima pars ex ipsis horis sunt horae 1,260, et de ipsis remanent horae 3 extra portionem horarum, et ipsae 3 no 1, qui faciunt horas 3. In alio anno horas 3. In tertio hoquidam putant, cum Josue solem orabat stare, credendum est, quia ille dies fuit, et praeteriit. Sed ob hoc dicitur bissextus, quod in unoquoque mensem punctus unus accrescit. Punctus vero unus quarta pars horae est. IV vero puncti unam horam faciunt; XII vero puncti III horas explet ut in crastino sic habeat. V. g. si hodie VI Kal. Mart. additur ille dies, qui quarto anno expletus est, ut et in crastino sic habeat VI Kal. Mart. Et ideo bissextus dicitur, quia bis legitur VI Kal. Mart. Item
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ sis quintilis q̃d a numero sumꝑserat &iam pͥ positos marcio
duos menses ser uauit. Sed p̃ ea in honorem iulii cessaris
dictatoris legem ferente marco antomino marci filio consule
Iuł us uocatus .ẽ. q̃d hoc mense amͦi. ĩd quintiles iulius ꝓcreatus
ag .xiiii. dies xxxi lut xxx

Expanded text:
Quintilis, quod a numero sumpserat, etiam post praepositos Martio duos menses servavit, sed postea in honorem Julii Caesaris dictatoris legem ferente Marco Antonio Marci filio consule, Julius vocatus est, quod hoc mense ad III Idus Quintiles Julius procreatus a
Abbreviated transcription (Latin):
Vt t̃ra quidem arida & frigida frigida aquae. Aqua uero fri¬
oda & humida humido aeri. Ler porro humidus & calidus
calido igni lenis quoq: calidus & siccus terrae sociatur aridae

Expanded text:
ut terra quidem arida et frigida frigidae aquae, aqua vero friut terra quidem arida et frigida frigidae aquae, aqua vero frigida et humida humido aeri, porro aer humidus et calidus calido igni, ignis quoque calidus et aridus terrae societur aridae.