comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lucẽ desuꝑ cũctas noctis tenebras effugasse tantoq splẽdo¬
re clarescere: ut diem uinc̾et lux illaq int̾ tenebras rali¬
asset. Mira aũt res in hac speculatõne secuta est. Quia si¬
cut post ea narrauit ip̃e. Omĩs etiã mũdus qͣsi sub uno
solis racłio collectus ante oculos eiꝰ adductus est. Qui dum

Expanded text:
lucem desuper cunctas noctis tenebras effugasse tantoque splendore clarescere, ut diem vinceret lux illa, quae inter tenebras radiasset. Mira autem valde res in hac speculatione secuta est, quia sicut post ipse narravit, omnis etiam mundus, velut sub uno solis radio collectus ante oculos ejus adductus est. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
gat hospites suos: ut saluo uire hospicii hoc int̾im be¬
ficiũ acceptarent. fc̃o aũt mane g̾manus ad palaciũ ꝓ¬
gredit᷑. ⁊ regem egressurũ de palatio p̾stolatur. Exeun¬
ti festinꝰ occurrit. ⁊ cur ei sero hospiciũ negasset potẽter
iuqͥrit. Rex stupore desixus ⁊ sc̃i auctoritate attonitꝰ res¬
pond̾e nõ potuit. Cũc g̾nianꝰ. Egred̾e inqͥt ⁊ regnũ meli¬
testate regia abut̾is. Nex auctoritatẽ celestẽ in p̃sule
reformidãs cum cõiuge ⁊ lib̾tis indiffenter exiuit. et
ult̾ius ingreli ñ p̾sũpsit. Tũc g̾manꝰ subuleũ eũ cõiu
ge uenire fecit ⁊ unuiso stupente palatio regem cõstituit.
Ex tũo reges ex subulci gon̾e ꝑdeuntes: cdñantur genti bri¬
tonũ: deo res hũanas mirabłit̾ ordinante ꝑ b̾m g̾manũ¬

Expanded text:
gat hospites suos ut saluo iure hospitii hoc interim begat hospites suos ut saluo iure hospitii hoc interim beneficium acceptarent. Facto itaque mane Germanus ad palatium progreditur et regem egressurum de palatio prestolatur. Exeunti festinus occurrit et cur ei sero hospitium negasset potenter inquirit. Rex stupore defixus et sancti auctoritate attonitus respondere non potuit. Tunc Germanus: «Egredere», inquit, «et regnum melitestate regia abuteris». Rex auctoritatem celestem in presule reformidans cum coniuge sua et liberis indifferenter exiuit et ulterius ingredi non presumpsit. Tunc Germanus subulcum cum coniuge sua uenire fecit et uniuerso stupente palatio regem constituit. Ex tunc reges ex subulci genere prodeuntes dominantur genti Brittonum deo res humanas mirabiliter ordinante per beatu
Abbreviated transcription (Latin):
lauit. S cum rex ĩmitis noluisset conced̾e. g̾manꝰ cũ disci¬
pulis sius sub iliuo ꝑsistens ninẽ ⁊ grandinẽ pacienter
sustinuerat. Iamq ueniẽte nocte. subulcus regis reg̾ssus
a pascius acceptam in palatia pͥbendã suã ad ꝓpͥum tu¬
guriũ referebat. Is uͥ sc̃m g̾manũ cõspexit uehem̃ti frigo¬
re cum cliscipłis tabescentẽ: ꝑsone dignitate ꝑmotꝰ. oro ait
qͥsquis es clñe ut tͥ ⁊ sociis ꝑoas. ⁊ ueniẽs ad hospiciũ meũ
officiũ mee pauꝑtatis benigne suscipias. Cũq gmanꝰ ad
cũ hũilit̾ declinass. porcariꝰ ilłe uxorem suã monuit ut
unicũ uitulũ ꝙ̃ hẽbãt occid̾et ⁊ hospitib cenaturis appo¬
n̾et. Post cenã gͥ. g̾manꝰ mulierẽ euocat: iubet ꝙ ossa ui¬
tuili cliligent̾ collecta suꝑ pellẽ eiꝰ añ mr̃em in p̾sepio
cõponat. Quo fc̃o uitulus sñ mora surrexit matriq oo¬
astans cõmed̾e fenũ cepit Tũc gͥmanus hoc aucliẽs ro¬

Expanded text:
manus cum discipulis suis sub diuo persistens niuem et grandinem patienter sustinebat. Iam ueniente nocte subulcus regis regressus a pascuis acceptam in palatio prebendam suam ad proprium tugurium referebat. Is ubi sanctum Germanum conspexit uehementi frigore cum discipulis tabescentem, persone dignitate permotus «Oro», ait, «quisquis es domine ut tibi et sociis parcas emee paupertatis benigne suscipias». Cumque ad eum humiliter declinasset, porcarius ille uxorem monuit ut unicum uitulum quem habebant occideret et hospitibus cenaturis apponeret. Post cenam igitur Germanus mulierem euocat. Iubetque ut ossa uituli diligenter collecta super pellem eius ante matrem in presepi componat. Quo facto uitulus sine mora surrexit, matrique coastans comedere fenum cepit. Tunc Germanus hoc audiens ro
Abbreviated transcription (Latin):
nno p̾notato laudini ĩ eccłia sc̃i iohanns
confilio rogis et principum monialib que ma¬
le infames erant eiectis ⁊ monachis ĩ earum locum
substitutis. drogo religione ⁊ facunclia uenerabilis a
bartholomeo ep̃o primus abbas orlinatur qui p̃t¬
modum a ppͣ innocentio rome ostiensis ep̃c carclinalis
ꝑ contentõnem ordinatus ẽ petrus leonis ad cuuuis scis¬
matis pestem sedandam uocatus a clara uaille sc̃s u̾¬
nard us multum laborauit. ⁊ multum ꝑfecit. Dic c̃
turs est ad eum herueiis de bauguntio puer admodũ
eratiosus ortus ex regio sangiune ⁊ ip̃nis ep̃i nepos de qͦ
sequenti nocte famulo suo xp̃c ostentlit qd̾ eiat post tẽ¬
pora longa futurum. Siquidem uidebatur sibi tanqͣ
i uussarum celebratione augelo cuidam pacis osculũ
dare qd̾ ad ip̃m deferretur. Nec dubuis de reuelatione
eundem herueium renunciatuꝵ⁊ secislo. ⁊ futurum
walerantus uen̾abilis primus abbas ursicamꝑi mo¬
nachum fecit ⁊ angelico functus officio pacem quam ex

Expanded text:
 18. Lauduni in aecclesia sancti Johannis, consilio regis et principum, monialibus, quae male infames erant, ejectis, et monachis in earum locum substitutis, Drogo, religione et facundia venerabilis, a Bartholomeo episcopo primus abbas ordinatur; qui postmodum a papa Innocentio Romae Ostiensis episcopus cardinalis per contentionem ordinatus est Petrus Leonis. Ad cujus schismatis pestem sedendam vocatus a Claravalle S. Bernardus multum laboravit, et multum profecit. Hic cum tus est ad eum Herveius de Baugenceio, puer admodum gratiosus, ortus ex regio sanguine, et ipsius episcopi nepos. De quo sequenti nocte famulo suo Christus ostendit, quod erat post tempora longa futurum: siquidem videbatur sibi tanquam in Missarum celebratione angelo cuidam pacis osculum dare, quod ad puerum deferretur. Nec dubius de revelatione eumdem Herveium renuntiaturum saeculo, et futurum venerabilis Valerannus primus abbas Ursicampi monachum fecit, et angelico functus officio, pacem, quam ex
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ĩ frantia quantam nemo aui tunc uiu̾et se
illdisse uł antecessoribiũ sius audisse testaretur. ita ut
sontes ⁊ putei ciuidam fluiui ⁊ siccarenturr. Comes¬
pistauensis giulłmus ad scm̃ iacobum ĩ galitia oratio¬
nis causa proficiscitur ⁊ in. uĩ frͣ parascene ĩ eccłia bi
iacobi moritur ⁊ ante altare sepelitur. Qui moriturus
ꝓceres suos auos secum habebat contestatur ut filia su¬
a maior alienoidis ludouico iuniori frantorum regi cũ
aqutanie ducatu uxor trad̾etirr. Qd̃ ⁊ factum ẽ.S¬
creuenti suõ annuente rege anglorum henrico. ĩ forestã de
ssuenerat ⁊ in heremitorio qd dicebatur mortuum mare

Expanded text:
fuit in Francia, quantam nemo, qui tunc viveret, se vidisse vel ab antecessoribus suis audisse testaretur, ita ut fontes et putei, quidam etiam fluvii siccarentur. ImPictaviensis Willelmus ad Sanctum Jacobum in Galatia orationis causa proficiscitur, et in 6 feria parasceve in aecclesia beati Jacobi moritur, et ante altare sepelitur. Qui moriturus proceres suos, quos secum habebat, contestatur, ut filia sua major Alienordis Ludovico juniori Francorum regi cum Aquitaniae ducatu uxor tradatur. Quam conventu suo, annuente rege Anglorum Henrico, venit in forestam de Luins, et in eremitorio, quod dicebatur Mortuum mare
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾a uero mubeis. ⁊ tũc uenit cuyuch ad tentoriũ alus.
ĩ optimis baldakinis. In illo aũ tabulato: iuxͣ tentoriũ
erant due maiores porte: per quaꝵ unam solus impera¬
tor debebat intrare. ⁊ ad illam milla erat cuitodia.: ꝙ is
cẽt aperta: qr ꝑ illam nuillus audebat ĩgredi.  x u
ꝑ aliam om̃s qͥ admittebant᷑ intrabant. ⁊ ad illam custe¬
rio ꝓpinquabat ułtra terminos q̃ positi erant si capiebat᷑
ut a nobis credit᷑. estius aũ uniu̾sus popło longe extra tã
Tunc incipiebant lac bibere iumentinũ: ⁊usꝙ aduosperas
tm̃ uibebant: qd̾ erat uisu mirabile. Nos autẽ uocauerut
interiꝰ: ⁊ dederunt nobis ceruisiã: qr iummentinũ lac non

Expanded text:
c venit Cuyuc ad tentorium illud, in optimis baldachinis. In tabulato illo iuxta tentorium erant due porte maiores, per unam solus imperator debebat intrare, et ad illam nulla erat custodia quamvis esset aperta, quia per illam nullus audebat ingredi vel exire; per aliam omnes qui admittebantur intrabant, et ad illam erant custoropinquabat tentorio ultra terminos qui positi erant, si capiebatur tractabant. Alius autem universus populus longe extra tabutunc incipiebant lac bibere iumentinum, et usque ad vesperas tantum bibebant, quod mirabile visu erat. Nos autem vocaverunt interius et dederunt no
Abbreviated transcription (Latin):
auas ꝓotes. ⁊ dic eis. hunc amemus ip̃e fecit ħ: ⁊ ñ ẽ longe
Non enim fecit ⁊ abiit: s ex illo in illo sunt. Ecce ibi est.
ubi sapit u̾itas. Intimus cordi ẽ  ⁊ cor errauit ab eo. Re¬
dite p̃uaritores ad cor: ⁊ ish̾ete ei aui fecit nos. State
cumeo: ⁊ stabitis. requiescite meo ⁊ queti eritis. Qͦ itis ĩ

Expanded text:
quas potes et dic eis: "hunc amemus: ipse fecit haec et non est longe." quas potes et dic eis: "hunc amemus: ipse fecit haec et non est longe." non enim fecit atque abiit, sed ex illo in illo sunt. ecce ubi est, ubi sapit ueritas? intimus cordi est, sed cor errauit ab eo. redite, praeuaricatores, ad cor et inhaerete illi, qui fecit uos. state cum eo et stabitis, requiescite in eo et quieti eritis. quo itis in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cu possides omnia. Inuidia de excellentia litigat: te aũ¬
quio excellentius: Ira uuiditam querit. te autẽ instiꝰ¬
totum conp̃hendendum esset ydoneus sensus carnis tue:
adñ ⁊ ipe ĩ ꝑte uniu̾si accepisset ꝓ pena sua uistum mod̾.
uelles ut transiret caucauid existit ĩ p̾sentia: ut magis tͥ
placerent omnia. Nam ⁊ qd̾ clicituꝵ: ꝑ eundem sensum cat¬
ms autlis. ⁊ ũ uis utiꝙ stare silłas. s transuolare ut alie
ueiuant ⁊ totum auclias. Ita semꝑ omnia aiuibus unum
auani singła si possint senturi omnia. S longe melior
illis ẽ de. quifecit omina. Ip̃e est deus nr̃ ⁊ ñ decedit. auia
nec fucceditur ei. Si placent corpora: deui ex illis lauda
⁊ ii artificem eorum retoiqiue amorem: ne ĩ his ciue tͥ pla¬
cent tu displiceas. Si placent auime ĩ d̾õ amentur: quia
⁊ ipse mutabiles sunt: ⁊ ĩ ip̃o stabiliuntur fyxe. aliocuũ
rrent ⁊ ꝑient. In illo gͦ amentur. ⁊ rape ad eum tecum

Expanded text:
et tu possides omnia. inuidentia de excellentia litigat: quid te excellentius? ira uindictam quaerit: te iustitotum conprehendendum esset idoneus sensus carnis tuae ac non et ipse in parte uniuersi accepisset pro tua poena iustum modum, uelles, ut transiret quidquid existit in praesentia, ut magis tibi omnia placerent. nam et quod loquimur, per eundem sensum carnis audis et non uis utique stare syllabas, sed transuolare, ut aliae ueniant et totum audias. ita semper omnia, quibus unum quam singula, si possint sentiri omnia. sed longe his melior qui fecit omnia, et ipse est deus noster, et non discedit, quia nec succeditur ei. Si placent corpora, deum ex illis lauda et in artificem eorum retorque amorem, ne in his, quae tibi placent, tu displiceas. si placent animae, in deo amentur, quia et ipsae mutabiles sunt et illo fixae stabiliuntur: alioquin irent et perirent. in illo ergo amentur, et rape ad eum tecum
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Aspexit emnnus domũ congruentis magninuitlinss
eamq sͥ p̾ꝑari ad hospitandũ uissit. Cumq enusdẽ loci mart
dicerent in ea huno man̾e nõ posse. q multis iam amis
asinoꝵ sibilos serpentiũ: porcoꝵ stridores ⁊ soricũ Cum
repente datius tot bestiaꝵ uocib excitatus surrexit uese
am sp̃c malignus erubuit qui eandem domũ ad exhibenda
monstra que consueuerat ult̾sus nõ intrauit. U Eñabi

Expanded text:
et, aspexit eminus domum congruentis magnitudinis, eamque sibi praeparari ad hospitandum jussit. Cumque ejusdem loci incolae dicerent, in ea hunc manere non posse, quia multis jam annis asinorum, sibilos serpentium, porcorum stridores et soricum. Tunc repente Datius tot bestiarum vocibus excitatus surrexit, veheam spiritus malignus erubuit. At non erubuit, qui eandem domum ad exhibenda monstra quaeconsueverat, ulterius non intravit? Si
Abbreviated transcription (Latin):
uũtiantib: cũcta illa malignoꝵ sp̃uum turba disparuit.
Iudeus uero qui hoc auelerat ilico surrexit: atq ad ep̃m
cum festinatõne ꝑuenit. Quem in eccłia sua repꝑiens
seorsum tulit: ⁊ qua temptatõne urgeret᷑ inquisiuit.
Cui confiteri ep̃c temptatõem suam uerecũdatꝰ noluit.
Cum ille uͭ dic̾et: qd̾ in ila tali dei famula peaui amoris

Expanded text:
nuntiantibus, cuncta illa malignorum spirituum turba disparuit. nuntiantibus, cuncta illa malignorum spirituum turba disparuit. Judaeus vero qui haec viderat, ill co surrexit, atque ad episcopum sub festinatione pervenit. Quem in Ecclesia sua reperiens, seorsum tulit, qua tentatione urgeretur inquisivit. Cui confiteri episcopus tentationem suam verecundatus noluit. Cum vero ille diceret quod in illa tali Dei famula pravi amoris
Abbreviated transcription (Latin):
in ep̃io eiꝰ habitabat qͣntam temptatõem carni cõmo¬
uisset apperuit. Cum uͦ hoc malignꝰ qui p̾erat sp̃c inhi¬
ant̃ audriet: ⁊ tanto sͥ fc̃m lucrum grande cred̾et qͣnto sau¬
ctioris uiri animũ ad lapsum ꝑditõnis inclinaret: ille
die p̾terito uesꝑtina hora eius m̃tem tͣxorit. ut in t̾ga enis¬
q scimonialis femine blandiẽs alapam daret. Cũo mali¬
gnus sp̃o ⁊̃ humani gen̾is antiqus inimicus exhortatus
hũc blande est: ut ꝑfic̾et qd̾ ceꝑat. Quatinꝰ ruine illiꝰ sin¬
gularem int̾ cet̃os palmã tenet. Cumq iudeus qui adue¬
nerat hec uigilãs cern̾et ⁊ magne formiclinis anxietate
palpitaret: ab eodem sp̃u qui cunctis illic obsequentibus
p̾erat ussum est ut requirerẽt quisnam ẽẽt ille qui iac̾e
intemplo eodem p̾sumpsisset. Qui maligni sp̃o ꝑgentes
⁊ subtilius intuentes crucis mist̾io signatũ uid̾unt. mirã¬
tes ꝙ clix̾unt. Ue. ue. uas uacuũ ⁊ signatum. Quib hec re¬

Expanded text:
em carnis commovisset aperuit. Cum vero hoc malignus qui praeerat spiritus inhianter audiret, et tanto sibi factum lucrum grande crederet, quanto sanctioris viri animum ad lapsum perditionis iclinaret, ille die praeterito, vespertina hora, ejus mentem traxerit, ut in terga ejusdem sanctimonialis feminae blandiens alapam daret. Tunc malignus spiritus atque humani generis antiquus inimicus exhortatus hunc blande est, ut perficeret quod coepisset; quatenus ruinae illius singularem inter caeteros palmam teneret. Cumque Judaeus qui advenerat hoc vigilans cerneret, et magnae formidinis anxietate palpitaret, ab eodem spiritu qui cunctis illic obsequentibus praeerat jussum est ut requirerent quisnam esset ille qui jacere in templo eodem praesumpsisset. Quem maligni spiritus pergentes, et subtilius intuentes, crucis mysterio signatum viderunt, mirantesque dixerunt: Vae, vae, vas vacuum et signatum. Quibus hoc re
Abbreviated transcription (Latin):
asserũt mire uircutis ep̃m. Cui dum die quadã suus de¬
conus nũciass qd̾ cursus sui padus alueum egressus ecllt
agros occupass totaq illic loca nutͥendis hominib ꝓsiu
tura ten̾et Sendit dicens. U̾ade ⁊ dic ei. Mandat tͥ ep̃o ur te
compescat ad ꝓpͥum alueum redeas. Qd̾ clyaconus euis
audiẽs: despexit ⁊ irrisit. Tuno uir dñi accersito nota
quam eiꝰdem fluminis proice. Quo fc̃o uiri sc̃i p̾ceptum
suscipiens. statim se a terris eccłie fluminis aqua cĩps¬
cuit. s ad ꝓprtum alueum reũsa exire ult̾ius in loca saᷤ
ñ p̾sumpsit. Qua in repetre quid altud qͣm in obedieĩ
hoũn cduricia confundit᷑ qͣndo in uirtute iħu etiã eleñ¬
tum ipratõnabile sc̃i uiri p̾ceptis obediunt. lpua

Expanded text:
asserunt mirae virtutis episcopum. Cui dum die quadam suus diaconus nuntiasset quod cursus sui Padus alveum egressus Ecclesiae agros occupasset, totaque illic loca nutriendis hominibuus respondit, dicens: Vade, et dic ei: Mandat tibi episcopus ut te compescas, et ad proprium alveum redeas. Quod diaconus ejus audiens, despexit et irrisit. Tunc vir Dei, accersito notarquam ejusdem fluminis projice. Quo facto, sancti viri praeceptum suscipiens, statim se a terris Ecclesiae fluminis aqua compescuit, atque ad proprium alveum reversa, exire ulterius in loca eadem non praesumpsit. Qua in re, Petre, quid aliud quam inobedientium hominum duritia confunditur, quando in virtute Jesu et elementum irrationabile s
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba dephensum se ep̃o intuens humilit̾ est confelluo e
pͥus ꝑtinacit᷑ negauit. Cuiꝰ ruine ⁊ u̾ecunclie isdem us e¬
us consiriens qͣlit hoc cognouisset uł ea q̃ in conuenti ma¬
lignoꝵ sp̃uum de eo audisset inclicauit. Qd̾ ills apnos iu¬
sese in t̾ram ꝑtinus in orõem dedit. Moxq de suo habitu¬
cło nõ solum eandẽ dei famulã: s s om̃em quoq femina.
q̃ in eiꝰ illic obsequio habitabat expulit. In eodem u tem¬
plo a pollinis bĩ audree apłi repente oratoriũ fecit: Dom̃
illa temptatõne carnis funclitus caruit. In d̾m u emtꝰ ni¬

Expanded text:
verba deprehensum se episcopus intuens, humiliter confessus eruinae et verecundiae idem Judaeus consulens, qualiter hoc cognovisset, vel quae in conventu malignorum spirituum de eo audivisset, indicavit. Quod ille agnoscens, se ad terram protinus in orationem dedit. Moxque de suo habitaculo non solum eamdem Dei famulam, sed omnem quoque feminam, quae in ejus illic obsequio habitabat, expulit. In eodem vero templo Apollinis, beati Andreae apostoli repente oratorium fecit, atque omni illa tentatione carnis funditus caruit. Judaeum
Abbreviated transcription (Latin):
nialem qͣm secum pͥus habuerat noluit ab ep̃ii sui cura
repelłe. s certus de sua eiusꝙ continẽtia: secũ hanc ꝑmisit
habitare. Ex qua re actum est: ut antiqus hostis apud etꝰ
animũ adtium temptatõnis exquireret. Sam cepit
spẽm eius oculis m̃tis illiꝰ imprinere: ut illectus nephan¬
da cogitaret. Quadam uͦ die quidã iudeus ex campanie
ꝑtib romã ueniẽs: capue iter carpebat. Qui ad fundanum
fuit ibiꝙ se ad manẽdum contulit. Qui ip̃m loci illiꝰ sacri

Expanded text:
nam, quam secum prius habuerat, noluit ab episcopii sui cura repellere, sed certus de sua ejusque continentia, secum hanc permisit habitare. Ex qua re actum est ut antiquus hostis apud ejus animum aditum tentationis exquireret. Nam coepit speciem illius oculis mentis ejus imprimere, ut illectus nefanda cogitaret. Quadam vero die Judaeus quidam ex Campaniae partibus Romam veniens, Appiae carpebat iter: qui ad Fundanum fuit, ibique se ad manendum contulit. Qui ipsum loci illius sacri
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ip̃ius ad loqñtlum p̾stolamur imꝑium qd̾ nõ
attollamꝰ ĩmod̾atum in collocutõnstus sonũ: qd̃
eqͣnimit̾ sustinemꝰ. qui ad hoc alios uiles uideri: uo¬
lunt ut se cõmendẽt eoꝵ cõꝑatõne quos carpunt ⁊ ide¬
ant᷑ ea in se uicia ñ hr̃e q̃ maliciose in aliis rep̾hen.¬

Expanded text:
quod ipsius ad loquendum praestolamur imperium, quod non attollimus immoderatum in collocutionibus sonum, quodi sunt; qui ad hoc alios viles videri volunt, ut se commendent eorum comparatione quos carpunt, et videantur ea vitia non habere, quae malitiose in aliis reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
amici dilectio ꝑmanebit. Dñetur uiciis ratio subi¬
ciatur corpꝰ animo ⁊̃ animꝰ deo: ⁊ impleta est hominis
ꝑfectio. Qui equitati seruiunt: om̃s om̃im bono uiuũt
ac uelut sͥ inuicem nati: salutẽ mutuam tuent᷑ ⁊ di¬
ligunt. ac ꝑ hos contͣ iusticiã faciũt hi qui m̾ito sue
conu̾satõnis uł eruditõnis electi ociosum studium
furiose utulitati regende młtitudinis anteponunt.¬
S qr sunt młti qui in se imꝑes taute sarcine norũt
teles iuste se ⁊̃ quesiti nõ offerunt ne uideant᷑ ñ eccłi¬
asticos labores uelle susciꝑe: s honores ambire cum dig¬
nitas eccłiastica nec ambienda sit nec uitanda. lxxiii.¬

Expanded text:
amici dilectio permanebit. Et iciatur corpus animo, animus Deo: et impleta est hoministis. Cui aequitati qui serviunt, omnes omnium bono vivunt, ac velut sibi invicem nati, salutem mutuam tuentur ac diligunt. Ac per hoc, contra justitiam faciunt hi qui merito suae conversationis vel eruditionis electi, otiosum studium fructuosae utilitati regendae multitudinis anteponuntti qui se impares tantae sarcinae norunt, tales juste se, etiam quaesiti, non offerunt: ne videantur non ecclesiasticos labores velle suscipere, sed honores ambire, cum dignitas ecclesiastica nec ambienda sit nec vitanda. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ubet hoĩ noc̾e potest tanqͣm si nob̾ noceat enitemus.
Qui enm hoĩes sumus nich̾ humani a nobis alienũ
putare debenꝰ. Si quidẽ beluaꝵ est sͥ uiu̾e. nec suas n¬
tilitates in cõmune confc̾e. uo aũt st̃ in iusticie ge¬
nera. Unũqd̃ iniurias irrogamꝰ. Alt̾um qd̾ ab alus
nrogatas cum pꝰsumꝰ ꝓpuisare negligimꝰ ⁊eq enĩ¬

Expanded text:
libet homini nocere potest, tanquam si nobis noceat, evitemus: quia qui homines sumus, nihil humani a nobis alienum putare debemus. Siquidem bellarum est sibi vivere, nec suas utilitates in commune conferre. A quibus non snera, unum quod injurias irrogamus, alterum quod ab aliis irrogatas cum possumus propulsare negligimus, quan
Abbreviated transcription (Latin):
eomichi auam excelsus es in excelsis: et aua m
ꝓfundus in ꝓfunclis. ⁊ nusciuam recedis ⁊ uix
cende ⁊ rape flagra dulcesce. Anemus curanius. uoca¬
liuitate. Uelle meum tenebat inimicus: ⁊ inde michi
oathenam fec̾at. ⁊ constͥnxerat me: Cuppe. Ex uolũ¬

Expanded text:
mihi, quam excelsus es in excelsis, et quam profundus in profundis! et nusquam recedis, et vix cende, et rape; flagra, dulcesce: amemus, curramus. No ferrea voluntate. Velle meum tenebat inimicus, et inde mihi catenam fecerat, et constrinxerat me. Quippe ex volun
Abbreviated transcription (Latin):
modo semꝑ nosti omnia. Quid gͦ ĩ amiina agit᷑
cum plus delectatur muentis aut redditis rebus quas
diligit. quam si cas semꝑ hũisset. Contestantur enĩ
⁊ c̃. ⁊ plena sunt omina testimoniis camantibus ⁊ ta
minaturq naufragium orñs futura morte pallescũt
Crancuullat᷑ celum ⁊ mare ⁊ exultant nunis: quia¬
est nͥ p̃cedat esuriendi ⁊ sitiendi molestia. Ebriosi
quedam salsuscula cõmedunt. quo sat molestus
ardor auem dum extinguit potatõ fit deleto. Hoc ĩ tur¬
Noc in ip̃a sinc̾ssima honestate amici hoc mes qui mor
et ꝓfoctu ostensionibus ⁊ consiliatõnibus. An is ẽ mod̾
eaꝵ ⁊ tantum dedisti eis aum a simmis clorum usq ad
nna traꝵ ab micio usq ad finem sdoꝵ ab angło usq ad¬

Expanded text:
modo semper nosti omnia. Quid ergo agitur in anima, modo semper nosti omnia. Quid ergo agitur in anima, cum amplius delectatur inuentis aut redditis rebus, quas diligit, quam si eas semper habuisset? contestantur enim et cetera et plena sunt omnia testimoniis clamantibus: "ita minaturque naufragium; omnes futura morte pallescunt: tranquillatur caelum et mare, et exultant nimis, quoest, nisi praecedat esuriendi et sitiendi molestia. et ebriosi quaedam salsiuscula comedunt, quo fiat molestus ardor, quem dum exstinguit potatio, fit delectatio. et inshoc in ipsa sincerissima honestate amicitiae, hoc in eo qet profectu, offensionibus et conciliationibus? an is est modus earum et tantum dedisti eis, cum a summis caelorum usque ad ima terrarum, ab initio usque in finem s
Abbreviated transcription (Latin):
tatõne tua ⁊ dicant. Dñe quis similis tui᷑. In hesant¬
p̾cordiis meis u̾ba tua: ⁊ undiq circum uallabar abs
te. De uita tua et̾na c̃tus eramt̃ quãuis eã ĩ enigma
et̾na substancia ablata inichi erat: nec c̾tior de te s
stabilior ĩ te esse cupiebam̃. Se mea u̾o temporali uita
mitabant omnia: ⁊ mundum erat cor meum a fmẽto
ueti. Et placebat uia ip̃e saluator: ⁊ ireꝑ enis angusti¬
as ad huc pigebat. Sens bone auid agitur ĩ homine¬
ꝑiculum fuisset ⁊ enum tu quoq misiꝰcors pat̾ plus gau
mus amͣ exultantibus pastoris hum̾is reporte tur ouis
aue errau̾at ⁊ diagnia referatur ĩ thesauros tuos.:
colletantibus iuanis nulieri qucmuenit. Et lacri¬
mas excutit gaudium sollempnitatis domius tue: cũ
legitur᷑ domo tuo. de nimore filio tuo quici mortrus
erat ⁊ reuixit. ꝑiert ⁊ inuentus ẽ. G audes amppe ĩ
nobis. ⁊ ĩ angła tius sancta caritate sõis. Nan tu sꝑ
idem: qui ea cuie ñ semꝑ nec eodem mͦ sunt : eode m

Expanded text:
tione tua, et dicant: Domine, quis similis tibi? cordiis meis uerba tua, et undique circumuailabar abs te. de uita tua aeterna certus eram, quamuis eam in aenigmaomnis substantia, ablata mihi erat, nec certior de te, sed stabilior in te esse cupiebam. de mea uero temporali uita nutabant omnia et mundandum erat cor a fermento ueteri; et placebat uia ipse saluator et ire per eius angustias adhuc pigebat. et inminus fuisset? etenim tu quoque, misericors pater, plus gaudmus quam exsultantibus pastoris umeris reportetur ouis, quae errauerat, et drachma referatur in thesauros tuos conlaetantibus uicinis mulieri, quae inuenit, et lacrimas excutit gaudium sollemnitatis domus tuae, cum legitur in domo tua de minore filio tuo, quoniam mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est. gaudes quippe in nobis et in angelis tuis sancta caritate sanctis. nam tu semper idem, quia ea quae non semper nec eodem modo sunt eodem
Abbreviated transcription (Latin):
tociꝰ. Nus dictis introcuntes ĩ diu̾sorium ad curam
corpus assedẽ continuo q dapib appositis exortus ẽ ĩ domo
luctus pluribus ex familia subito extinctis. Qua peste ꝑ
uiciuas edes grassante mox ascensis mulis diffugerunt
Idem archidiaconus in gallia consed̾at ĩ concilio uice pp
Ibi plures cp̃i ꝑ sy moniam stĩ auorum unus huius cruni¬
nii instumilatus nullis testibus argui nullis argumentis
pot̾at afutari. ita dicendi arte callebat. Tunc archicliaco¬
nus. Cesset humainum eloquiũ ꝓducatur oraculum diui¬
cuma opinatur. Coram nobis gͦ qui iudicio sp̃c sansti con¬
minare potuit. Hunc deiestum ab ep̃atu abbas p̃dictus
ꝓ testimonio miraculi sepe secum  duxit. Hic gregouꝰ¬

Expanded text:
tocius. » His dictis, introientes diversorium, ad curam tocius. » His dictis, introientes diversorium, ad curam corpori assedere, continuoque dapibus appositis exortus est in domo luctus, pluribus ex familia subito exstinctis. Qua peste per vicinas aedes grassante, mox ascensis mulis diffugerunt. Idem archidiaconus in Gallia consederat in concilio vice papae; ibi plures episcopi per Simoniam, quorum unus hujus criminis insimulatus nullis testibus argui, nullis argumentis poterat confutari, ita dicendi arte callebat. Tunc archidiaconus: « Cesset humanum eloquium, producatur oraculum divicunia opinatur. Coram nobis ergo, qui judicio Sancti Spiritus conminarpro testimonio miraculi saepe secum duxit. Hic Grego
Abbreviated transcription (Latin):
saplis quoium pruilegtio michi erhibetur. erires¬
cens abbas hoc solum respondit. Queso tomine q̃modo
tulas ad aures meas decluctus est. Item eccłiam alicñ
simul ingressi abbas ⁊ archiclyaconus ut orarent atinu¬
atis ⁊ iunctis latibus ꝓstrati duitius orauerunt. Timc
respexit archidiatonus abbatem turbulento rictu infrẽ¬
dens. Abbas foras egressus causam cõmotõnis inquisiuit
Cui ille. Sime amare uis caue ne ult̾ins hac me inuiria
expungas. Bominus enĩmeus iħc spriosus ilłe p̃ alus
hominum postulatõnibus meis insibilit astabat. intendẽs
dictis ⁊ serenis fauens ocłis s oratõnis tue addictus uiolentia
me deseruit ad te qu̾sus. ꝑuto esse genus iuiurie amico eri¬
pere actorem salutis sue. Pret̾ca nou̾it moitalitatem ho¬
munum ⁊ hoc loco ĩmin̾e excilium uidi angłin cli stan¬
tem iuꝑ altare euaginato glatlio ⁊ iam prouinciam istã
ipissus et nebulosus aer aircumuolat. fugiamus ergo qͣn¬

Expanded text:
stolis, quorum privilegio mihi exhibetur. » Erubescens abbas, hoc solum respondit: « Quaeso, domine, quomodo tulas ad aures meas productus est. » Item Ecclesiam aliquando simul ingressi abbas et archidiaconus, ut orarent, continuatis et junctis lateribus prostrati devotius orarunt: tunc respexit archidiaconus abbatem turbulento rictu infrendens. Abbas foras egressus causam commotionis inquisivit. Cui ille: « Si me amare vis, cave ne ulterius hac me injuria expungas. Dominus enim meus Jesus, speciosus ille prae filiis hominum postulationibus meis visibiliter astabat, intendens dictis, et serenis favens oculis. Sed orationis tuae addictus violentia, me deseruit, ad te conversus. Puto esse genus injuriae, amico eripere auctorem salutis suae. Praeterea noveris mortalitatem hominum, et huic loco imminere excidium. Vidi enim angelum Dei stantem super altare evaginato gladio, et jam provinciam istam spissus et nebulosus aer circumvolat. Fugiamus ergo quan
Abbreviated transcription (Latin):
De hil debrannius ut ausliui a auodam qui hoc audierat
fat abbatem cluniati hugonem. cogitatõnes aliorum
pha mentis intuitu nuntiabat. Quem idõ paꝑa alexand̾̃
nquam cancellarius circuibat ꝓuicias. ut ꝑperã acta cor¬
ar sue auadam cum ecuutaret cur mũita turba ob¬
i uu abbas hugo ĩ extremo examine cumsius monã¬
his p mebatur. uise q eminus tanto niri honore cepitco
Eile imo suo unde esset cantiis honor homũtioni exit

Expanded text:
 Hildebrandus, ut audivi a quodam, qui hoc audierat referre abbatem Cluniaci Hugonem, cogitationes aliorum prophetico mentis intuitu nuntiabat, quem ideo papa Alexander tanquam cancellarius circuibat provincias, ut perperam acta corrigeret. Die quadam cum equitaret cum multa turba obsequentium, abbas Hugo in extremo agmine cum suis monachis prosequebantur. Visoque eminus tanto viri honore, coepit cogitare in animo suo, unde esset tantus honor homuncioni exsil
Abbreviated transcription (Latin):
ma et tempore. localem autẽ mutatõnẽ facile
aleo remouemus si eum ubiꝙ ẽẽ ostenlimus. Qd
umautẽ ubiq ẽẽ multa sunt intlitia. primũ ip̃a
aumaña quam ⁊ ratio simplicem essentiam esse
Ĩ dubitat ⁊ sensus ꝑ omne qđ uiuificat corpus dif¬
susam cẽ ꝓbat. Quecumq enim aĩati corpous ꝑs
lelitur unus ẽ animus uł sp̃c ad quem sensus om̃i
ulous retorciuetir qd̾ omnino ñ sitret s unus ⁊ idẽ
nits diffusui ñ esset. Si gͦ rationalis sp̃c hominis
aimsit simplex ꝑ om̃e cid̃ regit corpus diffunditi
aignu ñ est ut ille cieator sp̃s qui omnia regit et
psilet uno aliquo ̃ loco coartari ⁊ ñ onmnia potiꝰ
inplere credatur. Nam et ip̃i rerum motus auitã
a t tamrationabili ubiq moderamine currunt
ulam intrinsecus mouente esse ostenclunt. Nec tñ
omodo cresendum ẽ qid̾ sicut sp̃c hominis cum cor¬
uuab ensilis mundi ꝑsonalit conungatur. quia
lis in tutis effectus nusꝙͣ dcesse c̃mimus cureandẽ

Expanded text:
 erit. Localem autem mutationem facile ab eo removemus, si eum ubique esse ostendimus. Quod um autem ubique esse multa sunt indicia. Primum ipsa anima nostra, quam et ratio simplicem essentiam esse non dubitat, et sensus per omne quod vivificat corpus, diffusum esse probat. Quaecunque enim animatis corporis pars laeditur, unus est ad quem sensus omnis doloris retorquetur, quod omnino non fieret, si unus et idem ubique non diffusus esset. Si ergo rationalis spiritus hominis cum sit simplex, per omne quod regit corpus diffunditur, dignum non est ut ille Creator qui omnia regit et possidet, uno aliquo in loco coarctari, et non omnia potius implere credatur. Nam et ipsi rerum motus, qui tam certo et tam rationabili ubique moderamine currunt, vitam intrinsecus moventem esse ostendunt. Nec tamen ullo modo credendum est quod sicut sensus hominis cum corus sensibilis mundi personaliter conjungatur, quia vinae virtutis effectus nusquam deesse cernimus, cur eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
crescere qui semetip̃o amplius nil potest recipere noq
minui potest Quicciuid enim semet ip̃o minus fieri
potest uere unum ñ est. Quia id qd̃ in separatõne
se duudit in conuinctione idem ñ fuit. Seus igatur.
tu totum unũ ẽ esse qd̾ est nullo mͦ semetip̃o minor
fieri potest. Neq igitur potest augi ꝑfestio neq unitas

Expanded text:
crescere qui semetipso amplius nil potest recipere, neque minui potest. Quidquid enim semetipso minus fieri potest, vere unum non est, quia id quod in separatione se dividit, in conjunctione idem non fuit. Deus igitur cui totum unum est esse quod est, nullo modo semetipso minor fieri potest. Neque igitur perfectio augeri, neque unitas
Abbreviated transcription (Latin):
est ubiq ẽẽ possit sciat qd alit̾ sp̃c simplex esse d̾
alter corpus. Corpꝰ enim ꝓpt̾ ꝑuitatẽ simplex dicit᷑
cum autem spiritus simplex dicitur
non paruitas s unitas significatur. Creator
g ⁊ simplex ẽ quia unusẽ ⁊ ubiq ẽ. quia deus

Expanded text:
est ubique esse possit, sciat quod aliter spiritus simplex dicitur, aliter corpus. Corpus enim propter parvitatem simplex dicitur. Cum autem spiritus simplex dicitur, non parvitas sed unitas significatur. Creator igitur et simplex, quia unus est, et ubique est, quia Deus
Abbreviated transcription (Latin):
brutorum auimab ꝯuenuint. Non enim sp̃c brutorũ
sicut quidam m̃tiuntur corporeus est quamius sit mor¬
talis s iucorporeus. Sola septima similitudo amune appao¬
puatur humane omiu quidem s ñ soli. ꝟumptamen
⁊ sex pamaꝵ ꝓpͥetatum coguitio multum ei utilitatis
affert.S hoc eiuim ꝙ anima humana cognoscit se esse
sp̃m cognosde̾ potest ⁊ aliciuã uitam sp̃luum aurta car¬
nis separatam. ꝑ hoc ⁊̃ cognosc̾e potest se magis scd̃m¬

Expanded text:
brutorum animabus conveniunt; non enim spiritus brutorum, brutorum animabus conveniunt; non enim spiritus brutorum, sicut quidam mentiuntur, corporeus est, quantum sit mortalis, sed incorporeus. Sola autem septima similitudo animae appropriatur humanae, omni quidem, sed non soli. Verumtamen primarum proprietatum cognitio multum ei utilitatis affert: per hoc enim quod anima humana cognoscit se esse spiritum, cognoscere potest, et aliam vitam spirituum a vita carnis separatam. Per hoc etiam cognoscere potest, se magis s
Abbreviated transcription (Latin):
e hoc codem oratulo epłam quandam olim ad drogo¬
nem nouuomensem canouitum scripsisse me me¬
mini cuius ꝑtem ĩ hoc loco iusere curaui Cognitio homĩs
ĩ eisdem ꝯsistit ĩ quib ⁊ compositio. Compositio autẽ ĩ clu
habetur ex suo exemplari ad aũ ymaginẽ ⁊ similituidinẽ
frã est. ut gͦ coniuncanius apollinem fallacem prius ẽ
coguoscentlus dcus ciuam homo. Naturalit̾ enĩ pror ẽ ydea
ꝙͣ ydos sigillum ꝙͣ sigillatum. exemplar quam opus Ds
sp̃c est ⁊ auima similit᷑ deus simplex est ⁊ anima deus im¬
mortalis est ⁊ anima Inuisibilis est deus muisibilis ⁊ aĩa
Deus unus est ĩ sb̾a ⁊ trinus ĩ ꝑsonis. amma ẽ uma ĩ
essentia ⁊ trina ĩ potentiis. Deus substantialit̾ totus est
ubiq amina ñ quidem unbliq ħ in corpore suo ꝑ singłas
ꝑtes tota diffunditur. Postremo deus rationalis est uł
potius ratio anima similit᷑ rationalis est. Ecce habes .uii.
fuuilitudines anime ad deuui prime sex ⁊̃ qͣriundam

Expanded text:
e hoc eodem oraculo epistolam quamdam olim ad Drogonem Noviomensem canonicum scripsisse me memini, cujus partem in hoc loco inserere curavi. Cognitio hominis in eisdem consistit, in quibus et compositio: compositio autem in duobhabetur ex suo exemplari, ad cujus imaginem et similitudinem facta est. Ut ergo convincamus Apollinem fallacem, prius est cognoscendus Deus, quam homo. Naturaliter enim prius est idea quam idos, sigillum quam sigillatum, exemplar quam opus. Deus spiritus est, et anima similiter; Deus simplex est, et anima; Deus immortalis est, et anima; invisibilis est Deus, invisibilis et anima. Deus unus est in substantia et trinus in personis; anima est una in essentia et trina in potentiis: Deus substantialiter totus est ubique; anima non quidem ubique, sed in corpore suo per singulas partes tota diffunditur: postremo Deus rationalis est vel potius ratio; anima similiter est rationalis. Ecce habes septem similitudines animae ad Deum, quarum primae sex etiam
Abbreviated transcription (Latin):
effuderit. Huius cimtonis amno .xuͦ. mortuus est ro¬
b̾tus rex francoꝵ Hugonis filius uuir elemosinis detlit᷑
a d̾out festis diebus cum exueret se uł indueret ue¬
stibus regiis siñ aliud ad manum haberet ip̃as uestes
pauꝑibus distribueret nisi ex industria uestiarii ege¬
nos importune petentes arcerent.

Expanded text:
effuderit. Hujus Cinitonis an. 15, mortuus est Roeffuderit. Hujus Cinitonis an. 15, mortuus est Robertus rex Francorum Hugonis filius; vir eleemosynis deditus, adeo ut festis diebus cum exueret se vel indueret vestibus regiis, si non aliud ad manum haberet, ipsas vestes pauperibus distribueret: nisi ex industria vestiarii egenos importune petentes arcerent.
Abbreviated transcription (Latin):
nuto uͦ rex anglie romam profectus nauigio ĩ
angliam recliit ⁊ mox maleolium regem sco¬
thorum rebellantem iubegit. Erat tunc ĩ anglia
uir sapientissimiis ege rnoldꝰ archiep̃c cantuari¬
ensis sed̾s post liningum. ꝑost elphegum martprẽ¬
apud papiam brathium sclaugustini doctous magni
.c. talentis argenti et talento auri comparatum apd̾ ⁊¬
iuncturiam misit. Huius etiã monitu rex cinito ad
trasmarinas eccł̃ias ꝑocunias misit ⁊ maxime ad eccł̃iã
carnotensem ubi tunc florebat fulb̾tus ep̃c sc̾itate et
ph̾ia nominatissimus. qui fundam̃ta eccłie sc̃ẽ d̃i geni¬
tricis iecit et eandem ꝑfecit muro lapideo tabulatũ. Qͥ
etiam ab cadem di genitrice ĩ infirmitate iua uiitatꝰ
fiusse dicitur et de eius lacte scissimo recreatus. Hic enĩ
multe amore et felicissimo ĩ honorẽ beate iurgnnii d̾i
genitricis exarsit qd̃ ostenclunt cautus de ea quos ille
tomi qd̾ largitatis ĩue uscera ĩ expensis eccłie carnotẽs̃

Expanded text:
nito rex Angliae Romam profectus, navigio in Angliam rediit: et mox Malcholinum regem Scotorum rebellantem subegit. Erat tunc in Anglia vir sapientissimus Egelnotus archiepiscopus Cantuariensis, secundus post Livingum, post Elfegum martyreapud Papiam brachium sancti Augustini doctoris magni 100 talentis argenti, et talento auri comparatum, apud Conventuriam misit. Hujus etiam monitu rex Cinito ad transmarinas Ecclesias pecunias misit: et maxime ad Ecclesiam Carnotensem, ubi tunc florebat Fulbertus episcopus, sanctitate et philosophia nominatissimus: qui fundamenta Ecclesiae sanctae Dei Genitricis fecit: et eamdem perfecit miro lapideo tabulatu: qui etiam ab eadem Dei Genitrice in infirmitate sua visitatus fuisse dicitur, et de ejus lacte sanctissimo recreatus. Hic enim multo amore et felicissimo in honorem beatae Virginis Dei Genitricis exarsit: quod ostendunt cantus de ea, quos illetoni, quod largitatis suae viscera in expensis Ecclesiae Carnotensis
Abbreviated transcription (Latin):
sum ad eum dirig̾e. S cum hoc idem iustinsamꝰ leusise
fugit ⁊ churcoꝵ chagano se p̃sentauit. C haganus aste
cum honore suscepit᷑. ⁊ tͣdiclit ei uxrem germans ildo
Inde etiam nauigauit ad t̾beslum bulgarie neten soen
S ip̃e auxilium tulit: et suo eum imꝑio restitust. ꝰ¬
gulat. callinũ pẽiarcham excecatum exiliat: ⁊ tant̃ no
entem reumatis guitam det̾geret: pene tociens alqre
ex hiis qui contͣ eum cõspirauerant: iugulari pͥo¬

Expanded text:
sum ad eum dirigere. Sed cum hoc idem Justinianus sensisset, fugit; et Turcorum chagano se praesentavit. Chaganus autem illum cum honore suscepit, et tradidit ei uxorem germanam suam. Indeque navigavit ad Terebellum Bulgariae regem, qui et ipse ei auxilium tulit, et suo imperio restituit. jugulat; Callinicum patriarcham excaecatum exiliat; et tantam in  defluentem reumatis guttam detergeret, paene toties aliquem ex his, qui contra eum conspiraverant, jugulari p
Abbreviated transcription (Latin):
s a genitore ꝑcluctꝰ. sicut erat
a cumine ingenii clarus: cepit ce aulicus scͥba doctus conclitor¬
ꝙ regaliũ pͥurlegioꝵ ⁊ gerulus anuli regalis quo eadem sig¬
musice aitis instrum̃ta in cordis ⁊ tybies audiret ꝑsonantia:
aiebat sͥ. O bone conlitor. qͣle erit te diligentib oauticũ indeficiẽs

Expanded text:
 a genitore perductus, sicut erat acumine ingenii clarus, coepit esse aulicus scriba doctus conditorque regalium privilegiorum et gerulus anuli regalis, quo eadem sigmusicae artis instrumenta in cordis et tibiis audiret personantia, aiebat sibi: O bone conditor, quale erit te diligentibus canticum indeficiens
Abbreviated transcription (Latin):
doeno predixit theoderico adolescenti: qd rexeẽt futuiꝰ Ao cuiꝰ
ꝓpħie fidem ager ut quo tũc erat sub yemali tpr̃e uiridem ꝓ¬
duxit herbam cet̾is agri ꝑtib ꝑpetuo uridiorem. p ost b̾n
Wandregisilũ qui fuit abbas fere aunis .xx. electus est lamb̾¬
um: ⁊ b̾s amb̾tus tũc fc̃s est ab̃bas fontiuelle post bͥm nͨ audo¬
enũ fc̃us ep̃o: creuit gratus. decreuit metalłis. Quadam au̾¬
die expletis missaꝵ sollempniis cunctos ciues rochomagenses
tam nobłes qͣm ignobiles: introduci iussit ad p̃parata cõui¬
uia. ubi cunctis disposite trrumbentib ip̃e ad m̃sam pauꝑũ
resedit. Consus qui de uillis piblicis canonieo ordine ad ꝑtem
ołiaꝵ p̾sbrĩs indulsit. Dedit pͥuilegium monachis fontina¬
lensib ut semꝑ ex sem ip̃is ab̃batẽ elig̾ent. In quo tñ pͥuile¬
post̾i eoꝵ a regula sc̃i uñdicti deuiarẽt. Qd̾ pͥulegiũ fẽm est

Expanded text:
doeno. Praedixit Theoderico adolescenti, quod rex futurus esset. Ad cujus prophetiae fidem, ager in quo tunc erat, sub hiemali tempore viridem produxit herbam, caeteris agri partibus perpetuo viridiorem. Post beatum Vandregisilum, qui fuit abbas annis fere viginti, electus est Lambeum: et beatus Ansbertus tunc factus est abbas Fontanellae post eumdus episcopus, crevit gratiis, decrevit metallis. Quadam die expletis missarum solemniis, cunctos cives Rothomagenses, tam nobiles, quam ignobiles, introduci jussit ad praeparata convivia: ubi cunctis disposite recumbentibus, ipse ad mensam pauperum resedit. Census qui de villis publicis canonico ordine ad partem lesiarum presbyteris indulsit. Dedit privilegium monachis Fontanellensibus, ut semper ex semetipsis abbatem eligerent: in quo tamen privileposteri eorum a Regula sancti Benedicti deviar
Abbreviated transcription (Latin):
b̾i amb̾ti uͦ. in clictõne xͣ. in urbe rothomago in sỹnodo gen̾a¬
li. Corpꝰ b̾i audoem tnͣstulit in editõrem locũ econie sc̃ĩ pecri
in suburbano rothomagi ⁊ conclidit suꝑ eius sepuichrum
reꝑam mire magnitudinis auro s argento ⁊ gẽmis adorna
tã in die ascensionis dñi. Incusatus apud ꝑipinũ pͥncipem
uissu eiusdem deportatꝰ est in exilium apd̾ altũ montẽ qd̾ iu¬
lttũ capiti eius impon̾etur iusus est aꝑuisse oculos lamꝑas añ
eius sepulcheum a fidelib accensa incessant̃ nõ solum ardebat.
s eriam redundabat ita ut sub ea pon̾etur uas in quo eius re

Expanded text:
i Ansberti 5, indictione X, in urbe Rothomago, in synodo generali. Corpus beati Audoeni transtulit in editiorem locum ecclesiae Sancti Petri in suburbano Rothomagi: et condidit super ejus sepulcrum repam mirae magnitudinis, auro et argento et gemmis adort sanctimoniales. Incusatus apud Pipinum principem, jussu ejusdem deportatus est in exsilium, apud Altum montem, quium capiti ejus imponeretur, visus est aperuisse oculos. Lampas ante ejus sepulcrum a fidelibus accensa, incessanter non solum ardebat, sed etiam redundabat: ita ut sub ea poneretur vas, in quo ejus re
Abbreviated transcription (Latin):
naniq si ad eos duecte fussent: hunc ñ solum nicħ lede s ne
ad ꝑiuic̾tum cuudem de monastĩo suo ualuerant ꝑturbare.
Cumq pro hac adinatõne ꝯfestim uenientes ad abbe̾m
illis ꝓdito inpugnatõnis die asseruit se amarissimis cogitatõ¬
num stimulis tunc fuisse pulsatum. Nullo autem modo c̃¬

Expanded text:
issent obducere potuisse, hunc non solum nihil laedere, sed ne ad punctum quidem de monasterio suo ualuerint proturbare. Cumque pro hac admiratione confestim uenientes ad abbatem illis proditae impugnationis die, asseruit se amarissimis cogitationum stimulis tunc fuisse pulsatum. Quo experimento
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ malus: scͥptura testatur. Se utrisq u̾o: lib̾ pastoris
plemssime docet. Si ꝯsidẽmus et illum aui beatum iob expi¬
tiit aꝑtissime instruimuꝵ illum fuisse qui semꝑ insidiabat᷑
ei i nunquam eum ad pccatum potusse incitare. Et idcuro
potestatem a domino poposcsse: uelut cui ñ uirtute iił sẽs dñi
defensione aui illuĩ semꝑ ꝓtex̾it uincẽtur. Se differentiises

Expanded text:
lus eius est. de utrisque uero liber Pastoris plenissime docet. si autem consideremus et illum qui beatum Iob expetiit, apertissime instruimur illum fuisse, qui semper insidiatus ei numquam eum ad peccatum potuerit incitare, et idcirco potestatem a domino poposcisse, uelut qui non uirtute illius, sed domini defensione qui illum semper protexerit uinceretur. de I
Abbreviated transcription (Latin):
ra procerꝰ ciuuis odi fulgebant tanciuam stelle et canis
caput albescebab. Age ait iam auguste aui uisioni¬
b di resugit obedire minime pot̾it culꝑam euadere
emanuel genian ihu. In domine gaude memior eus
funge̾ laude. Iusticie zona. lumbos caput atꝙ coro¬
na. ꝑpete sb̾cingat te xp̃c honore q striugat Nil opꝰ
est ficto dñi quo uissio dicto. Eigo terie fiuidum do¬
mini p̃cepta ucdm. Pic ip̃e ꝯstantinus septies expu¬
łat paganos ab ihosolimis i tñ p̾ualuerant. Hii lega¬
ti regemparisius inuenerunt et epłas tradidunt. Qͥ¬
bus ꝑlactis rex lacrimari cepit pro seꝑ ulchro dñi. Has
epłas ussit rex exponere turpinum archiop̃m coram
omni ppło. Quibus auelitis omnes ꝑfifisci regem p̾cabemi¬
tur. Quo audito. mox rex eclistũ ꝓposiuit ut om̃s qui pos¬
sent arma fre irent secum contra paganos et qui ñ iret
ĩr et filii euis seruus quatuor nũmorum eẽt. Itaq ma¬

Expanded text:
ra procerus, cujus oculi fulgebant tanquam stellae, et canis ra procerus, cujus oculi fulgebant tanquam stellae, et canis caput albescebat. Age jam, Auguste, qui visionibus Dei refugit obedire, minime culpam poterit evadere. Emmanuel. . . . Jesu, in Domino gaude, memor ejus fungere laude, justitiae zona lumbos, caput atque corona perpete subjungat te Christus, honoreque stringat. Nil opus est ficto, Domini quo jussio, dicto. Ergo tene fundum Domini praecepta secundum. » Hic ipse Constantinus sexies expulerat paganos ab Hierosolymis; sed tamen praevaluerant. Hi legati regem Parisius invenerunt, et epistolas tradiderunt. Quibus perlectis rex lacrymari coepit pro sepulcro Domini. Has epistolas jussit rex exponere Turpinum archiepiscopum coram omni populo. Quibus auditis, omnes proficisci regem precabantur. Quo audito, mox rex edictum proposuit, ut omnes, qui possent arma ferre, irent secum contra paganos; et qui non iret, ipse et filius ejus servus quatuor annorum esset. Itaque ma
Abbreviated transcription (Latin):
egitur ꝙ co temꝑe quo karolo datum ẽ imꝑiũ
romanum patriarcha iħosolimitanus de ciui¬
tate expulsus a paganis uenit ꝯstantinopolĩ ad imꝑa¬
torem ꝯstantiũ et filiũ eiꝰ leonem et cum eo iohannes
neapoł sac̃dos et dauid iħosolimitanus archipbr quos
ille ad karolum misit. cum epła iohannis patriarche
manu ip̃ius ĩcripta et cum sua epła manu ip̃ius ꝯstã¬
tini scripta et cumduobus p̾fatis fuerunt alii luo lega¬
ti hebrei ysaac et samuel ĩ cuiꝰ epłe ꝑte ultima scriptũ
erat. Quadam nocte in extasi factus iuli ante lectum
meum quendam uiuencm stantẽ qui me blande uo¬
cans paxillum tetigit et ait. Constantine rogasti do¬
minũ auxilium ad hauc rem. Ecce accipe karolum mag¬
mithi quemdam militẽ armatum ⁊ ocreatum et lori¬
catum scutũ rubeum hñtem ense p̾cinctũ ciũ manu
seꝑe flãmas emittebat et ĩ manu tenebat cassidem
auream et ip̃e senex ꝓlixa barba uulti decorus statu¬

Expanded text:
egitur quod eo tempore, quo Carolo datum est imperium Romanum, patriarcha Hierosolymitanus de civitate expulsus a paganis, venit Constantinopolim ad imperatorem Constantinum, et filium ejus Leonem, et cum eo Joannes Neapolis sacerdos, et David Hierosolymitanus archipresbyter; quos ille ad Carolum cum epistola Joannis patriarchae manu ipsius scripta, et cum sua epistola manu ipsius Constantini scripta, et cum duobus praefatis, fuerunt duo alii legati Hebraei, Isaac et Samuel. In cujus epistolae ultima parte scriptum erat: « Quadam nocte in exstasi factus, vidi ante lectum meum quemdam juvenem stantem, qui me blande vocans, paxillum tetigit, et ait: Constantine, rogasti Dominum auxilium ad hanc rem; ecce, accipe Carolum Magmihi quemdam militem armatum, et ocreatum, et loricatum, scutum rubeum habentem, ense praecinctum, cujus manuepe flammas emittebat; et in manu tenebat cassidem auream, et ipse senex prolixa barba, vultu decorus, statu