comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
absit. Sequitur enim. Emitt& uerbũ
suum & tabEΠACI& EΑ Non ergonon
desDer& nix : non desper& nebula.
non desper& cristallum. De niue nãq
tanquam de lana conficitur & tunica.
nebula illa in pęnitentia salutem in¬
uenit quia quos p̃destinauit. illos
& uocauit sed lic& sint int̾ p̃destina¬
tos durissimi & multo quasi tẽpore
congelauerint & cristallum facti
fuerint: non erunt durȩ miscđiȩ dĩ
Emitt& uerbũ suũ & tabe faci& ea
quid .ẽ. tabe faci&: ne forte in malo
intellegatis : tabe faci&: lique faci&
dissoluit Durisunt enĩ ꝑsuꝑbiam :
Merito & suꝑbia: stupor dicitur: Iuic
quid stupendũ est frigidũ est rigorem
passi homines : cotidie dicunt Obstipuit
ergo suꝑbia stupore Emittet uerbum
suum & tabe faciet ea: & reuera cumu-¬
li nuuus cũ tabesiunt: deliquescunt in
humilitate : Quomodo ergo quasi niuis¬
montẽ erigit stupor: sic stultus erigit
superbia Emittet uerbũ suũ & tabe¬

Expanded text:
Absit. Sequitur enim: «Emittet verbum Absit. Sequitur enim: «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Non ergo desperet nix, non desperet nebula, non desperet crystallum. De nive namque tanquam de lana, conficitur tunica. Nebula illa in poenitentia salutem invenit; quia «quos praedestinavit, illos et vocavit.» Sed licet sint inter praedestinatos durissimi, et multo quasi tempore congelaverint, et crystallum facti fuerint; non erunt duri misericordiae Dei. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Quid est, «tabefaciet?» Ne forte in malo intelligatis «tabefaciet;» liquefaciet, dissolvet. Duri sunt enim per superbiam. Merito et superbia stupor dicitur; quidquid enim stupidum est, frigidum est. Rigorem passi homines quotidie dicunt, Obstupui. Ergo superbia stupor est. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Et revera cumuli nivis cum calefiunt, deliquescunt in humilitate. Quomodo ergo quasi montem nivis erigit stupor, sic stultos erigit superbia. «Emittet verbum suum, et tabe
Abbreviated transcription (Latin):
non ipse duritiã huius glaciei dissol-¬
uerit: In facieo frisoris eiusquis
Suibsis t&: In faciem frigoris eius
Cuius: dĩ Vnde .ẽ eius frigus
Ecce deserit peccatorem: ecce non
uocat. ec ce non aperit sensum. ecce ñ
infund& gr̃am. Soluat᷑ homo si potest
gr̃e: staltitiȩ non potest. Iuare non
potest: in faciem frigoris eius quis sub¬
sistit : uide ergo congelascentẽ illum
dicentẽ. uideo aliam legem in membris
meis repugnantẽ legim̃tis meȩ &
captiuum me ducentem in lege pecca
ti quȩ .ẽ. in membris meis Miser ego
homo. quis me liberabit de corpore
mostis huius : Ecce frigesco ecce con¬
gelasco qđ calore soluor : ut curram
quis me liberabit de corpore mortis
huius: In faciem frigoris eius quis sub¬
sist&: & quis se ipsum liberabit: si
ille deserit . & quis liberat: Er̃a dĩ¬
ꝑdñm nr̃m iħm xp̃m. Audi & hic
grãm dĩ Quimittit cristallum suum
sicut frusta panis. In faciem frigoris
eius qui subsist&: Ergo desperatio ẽ

Expanded text:
issolverit, «In faciem frigoris ejus quis subsistet? In faciem frigoris ejus,» cujus? Dei. Unde est ejus frigus? Ecce deserit peccatorem, ecce non vocat, ecce non aperit sensum, ecce non infundit gratiam: solvatur homo, si potest, glacie stultitiae. Non potest. Quare non potest? «In faciem frigoris ejus quis subsistet?» Vide ergo congelascentem illum, et dicentem: «Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducenti, quae est in membris meis. Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» Ecce frigesco, ecce congelasco; quo calore solvar, ut curram? «Quis me liberabit de corpore mortis hujus? In faciem frigoris ejus quis subsistet?» Et quis seipsum liberabit, si ille deseruerit? Et quis liberat? «Gratiudi et hic gratiam Dei: «Qui mittit crystallum suum sicut» «frusta panis: in faciem frigoris ejus quis subsistet?» Ergo desperatio est?
Abbreviated transcription (Latin):
alpate inqͥt & uidete. quia sp̃s carnẽ & ossa ñ
habet : sic̃ me uidetis habere: Tangunt gauden
trepidant: Et cũ ad huc trepidarent p̃eaudio
sic habes scriptũ Et sic certa sunt.: qua multũ
leta sunt: Vix credunt᷑ dubitatio quȩdam ue¬
luti tardius credentis : condit uoluntatem
tenentis: Necesse.ẽ. ut plus homo gaudeat:
cũ uenerit quod desꝑauerat Nã ad ipsũ gau-¬
dium condiendũ. & augendũ : noluit se statĩ
cognosci: Teniuit uisus discipłor suoꝵ illorũ
duoꝵ. quos inuenit inusa conloquentes iã
in desꝑatione & dicentes: Nos aut̃ spabamꝰ :

Expanded text:
«Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non «Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere.» Tangunt, gaudent, trepidant. «Et cum adhuc trepidarent prae gaudio;» sic habes scriptum. Etsi certa sunt, quae multum laeta sunt vix creduntur. Dubitatio quaedam veluti tardius credentis, condit voluntatem tenentis. Necesse est ut plus homo gaudeat, cum venerit quod desperaverat. Nam ad ipsum gaudium condiendum et augendum, noluit se statim cognosci. Tenuit visus discipulorum suorum, illorum duorum quos invenit in via colloquentes jam in desperatione, et dicentes: «Nos autem spera
Abbreviated transcription (Latin):
diuitis apud inferos constituti. surrex̃ amortuis
xp̃s. dignaris. uł ipsũ audire Ecce quod forte
similis es. diuiti mortuo: uiuus desiderabas sur¬
gere ab inferis: Nonpat̃ tuũ ñ auus tuuꝰ: non illi
surrexer̃ qui nescio quos nomine traditionis ua¬
famauer̃ : sedecce ñ infamauerĩ. uerũ dixer̃:
Uis nosse quã nihil adme: audiamꝰ simul quid
dixerit : qui surrexit amortius: Iuid pluribus
inmores. ⁊ audiamꝰ: lã aperiat᷑ euangłm : legat᷑
qđ factũ .ẽ. tanquã fiat ponant᷑ ante oculos nr̃os
gesta precerita: ꝓpt̃ cauenda futura Ecce xp̃s
surgens amortu is: ostendit se disciptis suis.
nuptiȩ ipsius. ipse sponsus: ȩccła sponsa: Ecce
sponsus qui dicebatur mortuus assũptus si¬
nitus: Ecce integer resurrex̃ : ecce ostendit᷑
culis discipuloꝵ. ec ce p̃betur contrectatibus
manibus. Ecce tetiger̃ cicatrices : quȩ deperatȩ
sunt uulnera Exhibuit se oculis eor uilendũ

Expanded text:
divitis apud inferos constituti, surrexit a mortuis divitis apud inferos constituti, surrexit a mortuis Christus: dignaris vel ipsum audire? Ecce quod forte similis diviti mortuo vivus desiderabas, surrexit ab inferis: non pater tuus, non avus tuus, non illi surrexerunt qui nescio quos nomine traditionis infamaverunt. Sed ecce non infamaverunt, verum dixerunt; vis nosse quam nihil ad me? Audiamus simul quid dixerit qui surrexit ab inferis. Quid pluribus immorer? Audiamus, jam aperiatur Evangelium, legatur quod factum est tanquam fiat: ponantur ante oculos nostros gesta praeterita, propter cavenda futura. Ecce Christus surgens a mortuis, ostendit se discipulis suis. Nuptiae ipsius; ipse sponsus, Ecclesia sponsa. Ecce sponsus qui dicebatur mortuus, absumptus, finitus; ecce integer resurrexit, ecce ostenditur oculis discipulorum, ecce praebetur contrectantibus manibus, ecce tetigerunt cicatrices, quae desperatae sunt vulnera. Exhibuit se oculis eorum videndu
Abbreviated transcription (Latin):
dicat de eccła sua: quȩ siuit hoc diues
apud inferos aliquẽ ex mortus mitti
ad fr̃s suos. reprehensus est quia hoc
quȩ siuit: Sufficere debuer̃ fratrib eius:
moyses & prophetae Adhuc ille frustra
quesiuit : ut uos iã exemplo ammoniti ne
frustra & sero quȩrentes. sicut ille tor queami¬
ni : audiatis moysen & propħas: Quidixit
mouses. ⁊ in semine tuo benedicentur
or̃ĩs gentes Suid dixer̃ prophetȩ. Com-¬
memo rabuntur & conuertentur ad dnim.
uniuersi fines terrȩ: At mihi dicturus es:
surgat aliquis amortuis. Ego ñ credo nisi
inferis surgeret Et ipse aliquis. non qͥcũq
sed ueritas surrex̃ ab inferis: qui uerũ de in¬
feris diceret &si ad inferos non ueniret.
tam̃ propt̃ uoces imperitoꝵ maloꝵ: ecce
ipse mortuus .ẽ. ecce surrex̃ ab inferis Iuid
dicis hereticȩ. ꝗd dicis  Modo te audiã finitȩ
sunt om̃s excusationes tuȩ : & si uerba dicetes

Expanded text:
dicat de Ecclesia sua? Quaesivit hoc dives dicat de Ecclesia sua? Quaesivit hoc dives apud inferos, aliquem mitti ex mortuis ad fratres suos: reprehensus est quia hoc quaesivit; sufficere debuerunt fratribus ejus Moyses et Prophetae. Ad hoc ille frustra quaesivit, ut vos jam exemplo admoniti, ne frustra et sero quaerentes, sicut ille torqueamini. Audiatis Moysen et Prophetas. Quid dixit Moyses? «In semine tuo benedicentur omnes gentes.» Quid dixerunt Prophetae? «Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae.» Adhuc mihi dicturus es: Surgat aliquis ex mortuis; ego non credo, nisi inferis surgeret; et ipse aliquis, non quicumque, sed Veritas surrexit ab inferis. Qui verum de inferis diceret, etsi ad inferos non veniret; tamen propter voces imperitorum malorum, ecce ipse mortuus est, ecce resurrexit ab inferis. Quid dicis, haeretice? quid dicis? Modo te audiam, finitae sunt omnes excusationes tuae; etsi verba diceres
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui cruciabatur. in flamma leua¬
tis oculis sius: quando in eius gremio
id ẽ in eius secreto uidit pauperẽ feli¬
cit exultantẽ inde ꝓlata ẽ. ista sen¬
tentia. Uide quo tribunali. Ibi habitat
ds̃ quia in sc̃ĩs habitat Vnde optat
multo magis optimũ & latroru illi
dr̃ hodie mecũ eris in paradiso
Ergo dñs cũ abraham & in abraham
manens. dix̃ sententiã. habent ibi
morsen & ꝓphetas si ipsos ñ audiunt
nec si aliquis a mortuis resurrexerit
credent ei . Oheretici habetis hic mo
tis audire Adhuc lic& corrigi. ani¬
mositatẽ frenare. ueritatẽ tenere
ad huc concedit᷑. Disceptate uobiscum
utrun audiendus sit morses & ꝓphetȩ
qui fdei suȩ testimonia tanta ex hibuer
tũ udeamꝰ sic currere res humanas: ut
ab ipsis p̃dictȩ sunt. Quid dubitatis ad¬
huc credere morsi & ꝓphetis : quid
dubitatis audire: anforte quȩritis re¬
surgentẽ amortuis. utrũ & ipse uobis

Expanded text:
ille, qui cruciabatur in flamma, levaille, qui cruciabatur in flamma, levatis oculis suis; quando in ejus gremio, id est in ejus secreto, vidit pauperem feliciter exsultantem: inde prolata est ista sententia. Vide de quo tribunali. Ibi enim habitat Deus, quia in sanctis habitat Deus. Unde optat multo magis optimum» : et latroni illi dicitur, «Hodie mecum eris in paradiso» . Ergo Dominus cum Abraham et in Abraham manens dixit istam sententiam: «Habent ibi Moysen et Prophetas; si» illos «non audiunt, neque si aliquis a mortuis resurrexerit, credent ei.» O haeretici, habetis hic Moytis audire, adhuc licet corrigi, animositatem frenare; veritatem tenere ad huc conceditur: disceptate vobiscum utrum audiendus sit Moyses et Prophetae, qui fidei suae testimonia tanta exhibuerunt; cum videamus sic currere res humanas, ut ab ipsis praedictae sunt. Quid dubitatis adhuc credere Moysi et Prophetis? quid dubitatis audire? An forte quaeritis resurgentem a mortuis, utrum et ipse vobis
Abbreviated transcription (Latin):
gito contempti ante ianuam suam pau¬
peris. qm̃ urebat᷑ in flamma & cum
ei non daretur. quia iudicium sine mi¬
sericordia illi qui non facit miscdiam
Cum ei ergo non daret᷑ dix̃ ad abrahã
Pat̃ abraham mitte lazarũ. habeo ibi
quinq fr̃s annunti& cis quȩ hic pati
non pat̃ abraham: sed siquis amortius
resurrexerit. illi credent & abraham
Si morsen in qͥt & ꝓphetas non audiua
uec siquis amortuis resurrexerit
credent. De quib dix̃ habent ibimor¬
sen & ꝓphetas : De his utiq qui ad huc
uiuebant. quib adhuc tempus cor¬
rectionis largũ erat. qui nondum ue¬
nerant in loca illa corm̃torũ. habent
ibi inquit quos audiant morsen &
ꝓphetas. non credunt his. sed siquis a
mortuis resurrexerit credent si mo¬
p̃sen & ꝓphetas ñ audiunt : sunt¬
nec siquis a¬
mortuis resurrexerit credent: Sen¬
tentia ab rahȩ . ẽ. Abrahȩ sententia
ubi & unde: de quodam excelso loco
& pleno qui etis & felicitatis. quẽ uidit

Expanded text:
gito contempti ante januam suam paugito contempti ante januam suam pauperis, quoniam urebatur in flammis. Et cum ei non daretur, quia «judicium sine misericordia illi qui non fecit mei non daretur, dixit ad Abraham: «Pater Abraham, mitte Lazarum. Habeo ibi quinque fratres; annuntiet eis quae hic patio«Non, pater Abraham; sed si quis ex mortuis resurrexerit, credent.» Et Abraham: «Si Moysen,» inquit, «et Prophetas non audiunt, nec si quis a mortuis resurrexerit, credent» . De quibus dixit, «Habent ibi Moysen et Prophetas?» De his utique qui adhuc vivebant, quibus adhuc tempus correctionis largum erat, qui nondum venerant in loca illa tormentorum. «Habent ibi,» inquit, «quos audiant, Moysen et Prophetas.» Non credunt his, «sed si quis a mortuis resurrexerit, credent. Si Moysen et Prophetas non audiunt, nec si quis mortuis resurrexerit, credent.» Sententia Abrahae est. Abrahae sententia ubi, et unde? De quodam excelso loco, et pleno quietis et felicitatis, quem vidit
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu eius uniuersȩ patriȩ gen¬
tium: & uide iurgante: uide ius
defendenitem qm̃ ipsius . ẽ. regnum
& ipse dominabitur gentiũ. Ip̃se qui
emit xp̃s non qui apostatauit do¬
natus. Adora bunt recte : ad¬
orabunt om̃s patriȩ gentiũ in cons¬
Illud morses: hoc ꝓpheta
& alia multa milia quis
numerat testimonia. de eccła
toto orbe t̃rarũ diffusa quis nu-¬
merat non sunt tothereses con¬
tra eccłam quot sunt testimonia
legis ꝓ eccła. quȩ pagina non hoc
sonat qui uersus non hoc loquitur:
om̃ia clamant ꝓunitate dominica
quia posuit finer iherłm pacẽ. Tu
contra ista latras heretice: tinde
merito dr̃. in illa ciuitate qđ scriptũ
.ẽ. in apocalipsi ca ne foras tu contra
ista latrans si unde iudicasti : de orbe
t̃rarũ ut dicere cȩperam. quo tribu¬
nali : presumptione uidelic& cordis
tui. Altũ tribunal: sed ruinosũ dixit
dunt quise xp̃ianos uideri uolunt.
Tor quebat᷑ quidam diues apud infe¬
ros: desiderauit aque stillam de di¬

Expanded text:
entium.» Et vide jurgantem, vide jus defendentem: «Quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium» . Ipse qui emit Christus, non qui apostatavit Donatus. «Adorabunt:» recte, «adorabunt omnes patriae gentium in consIllud Moyses, hoc Prophetae, et alia multa millia. Quis numerat testimonia de Ecclesia toto terrarum orbe diffusa? quis numerat? Non sunt tot haereses contra Ecclesiam, quot sunt testimonia Legis pro Ecclesia. Quae pagina non hoc sonat? quis versus non hoc loquitur? Omnia clamant pro unitate dominica, quia posuit fines Jerusalem pacem. Tu contra ista latras, haeretice! Unde merito dicitur in illa civitate, quod scriptum est in Apocalypsi, «Canes foras» . Tu contra ista latras. Unde judicasti de orbe terrarum, ut dicere coeperam? quo tribunali? Praesumptione videlicet cordis tui. Altum tribunal, sed ruinosum. Dixitdunt, qui se christianos videri volunt! 17. Torquebatur quidam dives apud inferos, desideravit aquae stillam de di
Abbreviated transcription (Latin):
die quippe quadra gesimo quẽ post
resurrectionẽ suã ascendit in cȩlis ac
deinde cõpletis dieb decẽ misit spm̃
scm. Quadragenario scilic& numero tẽ¬
poralem in hoc mundo quohabitatio¬
nẽ cõmendans : qm̃ quaternarius n
quadraginta numerus p̃ualuit : quat.¬
tuor autẽ partes. hab& annus & mun¬
dus. Denario uero addito uelut mer¬
cedem ꝓ impleta lege bonis operib
reddita ipsa ęc̃nitas figuratur. hunc
quinquagenariũ triplũ hab& cente¬
simꝰ & quinqua gesimꝰ numerus tan¬
quã eũ multiplicauerit trinitas
unde & hac causa ñ in conuenienter
intelligit᷑ istũ numerũ. eẽ ꝓsalmorũ
nam & in illo numero piscium qui
capti sunt retib post resurrectionẽ
missis ad centũ quinquaginta addi¬
tis trib: uelut ammonitio uidetur
facta in quot partes debeat iste nu¬
merus disꝑtire ut ter habeat quin¬
quagenus quã quã ille numerus pis¬
cium habeat & aliã rationẽ multo sub¬
tiliorẽ & iocundiorem qđ decẽ & septẽ

Expanded text:
 post resurrectionem suam ascendit in coelum, ac deinde completis diebus decem misit Spiritum sanctum: quadragenario scilicet numero temporalem in hoc mundo cohabitationem commendans. Quoniam quaternarius in quadraginta numerus praevalet; quatuor autem partes habet mundus et annus: denario vero addito, velut mercede pro impleta lege bonis operibus reddita, ipsa aeternitas figuratur. Hunc quinquagenarium triplum habet centesimus et quinquagesimus numerus, tanquam eum multiplicaverit trinitas. Unde et hac causa non inconvenienter intelligimus istum numerum esse Psalmorum. Nam et in illo numero piscium qui capti sunt retibus post resurrectionem missis, ad centum quinquaginta additis tribus , ve ut admonitio videtur facta, in quot partes debeat iste numerus dispertiri, ut ter habeat quinquagenos. Quanquam ille numerus piscium habeat et aliam rationem multo subtiliorem et jucundiorem, quod decem et septem
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestia om̃ia suꝑiora uis tutes om̃s
atq angłos ciuitatẽ quandã suꝑnam.
bonã. scãm. beatã: Tnde qm̃ peregri¬
namꝰ: miseri adhuc sumꝰ & quo redita¬
ri inspebeati: & quo cũ redierimꝰ in re
beati: Statuit ea in scłm & in scłm scłi¬

Expanded text:
 virtutes omnes atque Angelos, civitatem quamdam supernam, bonam, sanctam, beatam: unde quoniam peregrinamur, miseri adhuc sumus; et quo redituri, in spe beati; et quo cum redierimus, in re beati. «Statuit ea in saeculum et in saec
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ suum: incipit uocatione ueni¬
re ad penitentiam. Menito ergo qui
dat niuẽ uelut lanã ꝓpter confectũ
tunicȩ futurȩ etiã ꝓpt̾ uocationem
inpȩnitentia Nebulam uelu t
cinerem sparcit Nebulam in quit
uelut cinerem spargit. quis: quidait
niuem sicut lanam : quos erxũ p̃desti¬
nauit uocat inpȩnitentia : quia quos
p̃destinauit illos & uocauit. Citis
autẽ : ad pęnitentiam ꝑtin&. Audi

Expanded text:
peccatum suum; incipit vocatione venipeccatum suum; incipit vocatione venire ad poenitentiam. Merito ergo «qui dat nivem velut lanam,» propter confectum tunicae futurae; etiam propter vocationem in poenitentiam, «nebulam velut cinerem spargit. Nebulam,» inquit, «velut cinerem spargit:» quis? «Qui dat nivem sicut lanam.» Quos enim praedestinavit, vocat in poenitentiam; quia «quos praedestinavit, illos et vocavit.» Cinis autem a
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur : ueluti lanã dedit hos: dsfactu¬
rus est inde uestẽ : Merto in montẽ uestis
xp̃i fulsit sicut nix fulgebat uestis xp̃i fulsit
sicut nix: Tanquã deilla lana: iã factaerat
tunica Pequa lana: id est deniue quã dedit
sicut lanã: Adhuc p̃destinati pignerant
sed expecta uide quid sequatur: quia sicut
lanã dedit eos fit inde tunica Suomodo enĩ
dicitur eccła corpus xp̃i. dicitur & uestim¬
tũ xp̃i ipsa etcła: inde est illud quod dicit
tem de illa lana. quã p̃destinauit iniiue:
dhuc in hominib: incredulis & figidis & pi-¬
gris faciat uestem de hac lana. ut
abluatur amaculis: mundetur a fide
ut rugam non habeat: tendat᷑ in cruce
tinauit: illos & uocauit: Iam quomꝰ
uocantur. ex languore corporis illius
ut fiant sani : quomͦ uocantur: audi
euangelium. Non ueni uocare iustos
sed peccatores in pęnitentiam. Incipit
ergo iã p̃de stinatione uis illius
cognoscere torporem suum. accusare¬

Expanded text:
loquitur, veluti lanam dedit hos Deus; factuloquitur, veluti lanam dedit hos Deus; facturus est inde vestem. Merito in monte vestis Christi fulsit, sicut nix . Fulgebat vestis Christi, sicut nix, tanquam de illa lana jam facta erat tunica; de qua lana, id est de nive quam dedit sicut lanam, adhuc praedestinati, pigri erant: sed exspecta, vide quid sequatur; quia sicut lanam dedit eos, fit inde tunica. Quomodo enim dicitur Ecclesia corpus Christi, dicitur et vestimentum Christi ipsa Ecclesia: inde est illud quod ait Aptem de illa lana quam praedestinavit in nive. Adhuc in hominibus incredulis, et frigidis, et pigris, faciat vestem de hac lana. Ut abluatur a maculis, mundetur fide; ut rugam non habeat, tendatur in cruce.tinavit, illos et vocavit» . Jam quomodo vocantur ex languore corporis illius, ut sani fiant? quomodo vocantur? Audi Evangelium: «Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam» . Incipit ergo jam praedestinatione nivis illius cognoscere torporem suum, accusare
Abbreviated transcription (Latin):
nonne ipse p̃destinauit nos antequã
in isto mortali & pigro cos Pore nas¬
ceremur : qui ergo qui p̃destinauit
nos dedit tre niuem i psos nos
Iam enim ueniamus ad illos psalmi
uersus sub obscurds : incipiant illa in uol¬
gis ꝑ nos dicitur tanto auidiores inuenit: Ecce
nos pigri in hac terra : quasi congelauimus
hic: & quo modo contingit niuibus  Rursꝰ
enim flagant : & inima decidunt Sic friges¬
cente cartate. decidit humana natura in
has t̾ras & pigro corpore in uoluta: uelut
nix facta est Sed in ista niue sunt pre.¬
destinati filii dĩ Dat enĩ ille niue: uelut
lanã Iuid est uelut lanã  Idest deniue quã
dedit deistis pigris adhuc sp̃u & frgidis quos
p̃destinauit facturus est aliquid : Lana
enim : materies uestis est : Lana cũ uidet᷑
ueluti p̃paratio est aliquã aduestem Er¬
go quia predestinauit hos qui ad tẽpus fri¬
gidi repunt in terra : & nondum feruent
spũ caritatis: Depredestinatione enĩ ad huc

Expanded text:
Nonne ipse praedestinavit nos, antequam Nonne ipse praedestinavit nos, antequam in isto mortali et pigro corpore nasceremur? Qui ergo praedestinavit nos, dedit terrae nivem, ipsos nos. Jam enim veniamus ad illos Psalmi versus subobscuros; incipiant illa involgis per nos dicitur, tanto avidiores invenit. Ecce nos pigri in hac terra quasi congelavimus hic. Et quomodo contingit nivibus; sursum enim gelant, et in ima decidunt: sic frigescente charitate decidit humana natura in has terras, et pigro corpore involuta velut nix facta est. Sed in ista nive sunt praedestinati filii Dei. Dat enim ille «nivem velut lanam.» Quid est, «velut lanam?» Id est, de nive quam dedit, de istis pigris adhuc spiritu et frigidis quos praedestinavit, facturus est aliquid. Lana enim materies vestis est: lana cum videtur, veluti praeparatio est aliqua ad vestem. Ergo quia praedestinavit hos qui ad tempus frigidi repunt in terra, et nondum fervent spiritu charitatis de praedestinatione enim adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
gatꝰ: illud deserit. & ubi .ẽ. uelocitas:
hoc facit uelocitas: ut & ubiq. semꝑ
sit & nusquam inclusa teneatur
Sed cogitare ista non possumꝰ: pigri
sumus quis ista cogit& : & reuera
si intellexi. & quomͦ potuistis: intelle¬
xistis. Sed quid dicit apłs: ei autẽ
qui potens ẽ facere supra quã petimꝰ
& in telligimꝰ. quid hic ostendit : quia
quotiescumq intellexerimus. ñ intel¬
leximꝰ sicuti .ẽ : quare hoc: corpus
enĩ qđ corrumpit᷑ aggrauat animam
Ergo in t̃ra frigidi sumus: Ue locitas
enim feruens ẽ & om̃ia feruentia
uelociora om̃ia frigidiora tardiora.
nos tardi: ergo frigidi: Illa autẽ sapi-¬
entia : currit usq in uelocitatem.
Ergo feruentissima .ẽ nec .ẽ. qui se
culo terrenȩ uitȩ huius corruptibilis
onere. nullam ne spem habeamus ad
capiendũ uerbum. qđ usq in uelocita¬
tem currit : An uero ille quãuis ex
cos Pore in infima de pressos deseruit :

Expanded text:
git, illud deserit? Et ubi est velocitas? git, illud deserit? Et ubi est velocitas? Hoc facit velocitas, ut et ubique semper sit, et nusquam inclusa teneatur. Sed cogitare ista non possumus; pigri sumus. Quis ista cogitet? Et reverasi intellexi, et quomodo potuistis intellexistis. Sed quid dicit Apostolus? «Ei autem qui potens est facere supra quam petimus, aut intelligimus» . Quid hic ostendit? Quia quotiescumque intellexerimus, non intelleximus sicuti est. Quare hoc? «Corpus enim quod corrumpitur aggravat animam» . Ergo in terra frigidi sumus. Velocitas enim fervens est; et omnia ferventia velociora, omnia frigida tardiora. Nos tardi, ergo frigidi. Illa autem Sapientia currit usque in velocitatem. Ergo ferventissima est; nec est qui se culo terrenae vitae hujus corruptibilis onerati, nullamne spem habemus ad capiendum Verbum, quod usque in velocitatem currit? An vero ille quamvis ex corpore in infima depressos deseruit?
Abbreviated transcription (Latin):
quid Aliqd hoꝵ quantũ ipsa uelocitas usq
in ipsã uelocitatẽ. Velocitas ipsa quid .ẽ.
fr̃s : Ubiq est Nonest in parte: hoc ꝑtin&
aduerbumdei. non est in parte: ubiq es sse
ꝑseipsũ uerbum : ex quo di uirtus & dĩ sapien-¬
tia est nondũ assupta carne: Sic cogitemus
dm̃ informa dĩ: uerbũ aequale patri Ipsa
est sapientia dĩ dequa dictũ .ẽ: attingit
A fine usq adsmnẽ fortit̾: Iuanta uelo ci¬
tas attingit a fine usq ad finem
fortit̃ : sed forte in mobilitate attin¬
git. Si in mobilitate tanquam moles
saxea aliqua: impleat locũ aliquem
Dicitur qđ attingit eiusdem loci a fine
usq ad finẽ : non tam̃ motu quid ergo
dicimꝰ. non hab& motũ uerbũ illud.
& sapientia illa stolida ẽ: & ubi est
qđ dr̃ de sapientiȩ spũ : cũ multa di¬
cerent᷑ : Acutus inquit mobilis certus
in coinquinatus : sic utiq sapientia dĩ
mobilis. Si ergo mobilis quando hoc
tangit illud non tangit. aut hoc tan¬

Expanded text:
um tantum, quanta ipsa velocitas, usque in ipsam velocitatem? Velocitas ipsa quid est, fratres? Ubique est, non est in parte. Hoc pertinet ad Verbum Dei, non esse in parte, ubique esse per seipsum Verbum, ex quo Dei Virtus et Dei Sapientia est , nondum assumpta carne. Si cogitemus Deum in forma Dei, Verbum aequale Patri; ipsa est Sapientia Dei, de qua dictum est: «Attingit in fine usque ad finem fortiter» . Quanta velocitas! «Attingit a fine usque ad finem fortiter.» Sed forte immobilitate attingit. Si immobilitate, tanquam moles aliqua saxea impleat locum aliquem; dicitur quod attingit ejusdem loci a fine usque ad finem, non tamen motu. Quid ergo dicimus? non habet motum Verbum illud, et Sapientia illa stolida est? Et ubi est quod dicitur de Sapientiae Spiritu? Cum multa dicerentur: «Acutus,» inquit, «mobilis, certus, incoinquinatus» . Sic utique sapientia Dei mobilis. Si ergo mobilis; quando hoc tangit, illud non tangit? aut hoc tan
Abbreviated transcription (Latin):
fines tuos pacẽ Ad hierłm illã dicit : et
adipe frum̃ti satians te Transit fames
& sitis: iustitiȩ succedit saturitas Quȩ
ibi erit ad eos frum̃ti nisi panis ille qui
portarũ nostrarũ Et enĩ ille quitunc
satiabit adipe fram̃ti. quid facit in ista
peregrinatione.  hoc quod sequitur:
qui emitTit ueRbuMSuum Terrȩ
Ecce in terra laboramus: fessi langui¬
di pigri frigidi. quando leuaremus
ad ipe frum̃ti satiante . nisi mitter&
uerbum suum t̃rȩ : qua grauabamur
tenx quã impediamur reditu. Misit
uerbum suum non deseruit: etiam in
heremo pluit manna de cęlo qui
ad terras uerbum eius. Quomodo

Expanded text:
fines tuos pacem,» ad illam Jerusalem dicit: «et fines tuos pacem,» ad illam Jerusalem dicit: «et adipe frumenti satians te.» Transit fames et sitis justitiae, succedit saturitas. Qui ibi erit adeps frumenti, nisi panis ille qui portarum nostrarum. Etenim ille qui tunc satiabit adipe frumenti, quid facit in ista peregrinatione? Hoc quod sequitur: «Qui emittit verbum suum terrae.» Ecce in terra laboramus fessi, languidi, pigri, frigidi: quando levaremur ad adipem frumenti et satietatem, nisi mitteret verbum suum terrae, qua gravabamur; terrae, qua impediebamur a reditu? Misit verbum suum, non deseruit etiam in eremo, pluit manna de coelo. «Qui ad terras verbum ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
Q uomodo ipsi saturabuntur : Cũ ad pacẽ
uenerimꝰ: ldeo cũ dixisset. qͥ posuit fines
tuos pacem: quia ibi saturitas. et nulla
indigentia subdidit statim. Etadi
pax ipsa dequa loquimur nondũ est iri
totis nobis. id est in uno quoq nr̃m tota :
adhuc forte aspũ ur̃o delȩctat audire:
sed si nihil resistet et reuelat excorpore:
finiemꝰ psalmũ fatigatos uos nũ quã sentio
tam̃ uereor Nouit ds̃ ne oneris in uobis
ant quib:dã fratribus : & uideor studia
multoꝵ exigentium deme hunc laborem
et hunc sudorẽ. quẽ credo in dño ñ futurũ
infructuosum . gaudeo tantã. ẽẽ. uolunta¬
tẽ inueritate uerbi dĩ. ut studiũ urm bo¬
nũ in bono. et debono uincat studiũ insa¬
noꝵ. qui s̃ in ãpbiteatrũ: Nũqͥd illi sitam
diustarent. adhuc spectarent.: Ergo fr̃s
audiamꝰ cetera : quia hoc uultis. Adsit
dñs: adsit &uirib & m̃tib nr̃is. Iui posuit

Expanded text:
. Quomodo ipsi saturabuntur? Cum ad pacem . Quomodo ipsi saturabuntur? Cum ad pacem venerimus. Ideo cum dixisset, «Qui posuit fines tuos pacem;» quia ibi saturitas et nulla indigentia, subdidit statim, «Et adpax ipsa de qua loquimur, nondum est in totis nobis, id est in unoquoque nostrum tota, adhuc forte spiritum vestrum delectat audire: sed si nihil resistit et rebellat ex corpore, finiemus Psalmum. Fatigatos vos nunquam sentio; tamen vereor, novit Deus, ne oneri sim vobis aut quibusdam fratribus: et video studia multorum exigentium de me hunc laborem et hunc sudorem, quem credo in Domino non futurum infructuosum. Gaudeo tantam esse voluptatem in veritate verbi Dei, ut studium vestrum bonum in bono et de bono, vincat studium insanorum qui sunt in amphitheatro. Numquid illi si tam diu starent, adhuc spectarent? Ergo, fratres, audiamus caetera, quia hoc vultis. Adsit Dominus, adsit et viribus et mentibus nostris. «Qui posuit
Abbreviated transcription (Latin):
tuos pacẽ. Modo desideramꝰ pacem :
quam hic habetnus inspe: Adhuc enĩ
quando erit plena in uno homine :
tunc erit plena in om̃ib ciuib Iherłm
quando erit plena pax : quando cor¬
ruptibile hoc induerit incorruptio¬
nem : & mortale hoc induerit in¬
mor talitatẽ: Tunc plenapax : tunc
firma pax. Nihillitigat: aduersus
animã in homine non ipsa aduersũ
se ex quadã parte saucia ñ carnis
fragilitas ñ indigentia corporis. non
famis non sitis ñ frigus ñ estus ñ las¬
situdo. non ulla inopia. non prouocatio
rixȩ. noncerte ipsa sollicita cautela.
& uitandi inimici. & diligendi Hȩc om̃a
fr̃s meilitigant aduersum nos : nondũ ẽ
plena & ꝑfecta pax: Iuod elamastis qui¬
iam dudũ nominata pace ex desiderio
clamastis: Clamor ur̃ desiti fuit non
desaturitate. quia ibi erat ꝑfecta ius¬
titia: ibi ꝑfecta pax. Modo esurimus
& sitimus iustitiã: Beati qui esuriunt
& sitiunt iustitiam : qm̃ ipsi sat᷑abunt᷑

Expanded text:
tuos pacem.» Modo desideramus pacem, tuos pacem.» Modo desideramus pacem, quam hic habemus in spe. Adhuc enim Quando erit plena in uno homine, tunc erit plena in omnibus civibus Jerusalem. Quando erit plena pax? Quando corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem : tunc plena pax, tunc firma pax; nihil litigat adversus animam in homine, non ipsa adversum se, ex quadam parte saucia; non carnis fragilitas, non indigentia corporis, non fames, non sitis, non frigus, non aestus, non lassitudo, non ulla inopia, non provocatio rixae, non certe ipsa sollicita cautela et vitandi inimici et diligendi. Haec omnia, fratres mei, litigant adversum nos; nondum est plena et perfecta pax. Quod clamastis jamdudum nominata pace, ex desiderio clamastis; clamor vester de siti fuit, non de saturitate: quia ibi erit perfecta justitia, ubi perfecta pax. Modo esurimus et sitimus justitiam. Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
uobiscum quousq accessit : ut nobiscum
ꝑueniatis ad ea quȩ nondum acces¬
sit Ioquor om̃ium linguis. audeo
tibi dicere : in corpore xp̃i sum. in ec¬
clesia xp̃i sum: si corpus xp̃i iã om̃ium
linguis loquit᷑ & ego in om̃ib linguis
sum. Mea .ẽ. greca : mea .ẽ. syra mea
.ẽ. hebrea : mea .ẽ. om̃ium gentium
quia ininitate sũ om̃ium gentium.
om̃s gentes. quid euidentius hoctesti
monium speinr̃ȩ. in unitate corporis
xp̃i. Gaudete infrum̃tis tolerate
Zitaniam gemite intritrã: suspi¬
rate inhorreum: Ueni& illud tempus
quod gaudebimꝰ: confirmatis uectb
portarũ iherłm intret qui intraturus
est : Qui illuc manifestus in trabit. huc
fictus intret. Qui autẽ huc fictus in trat.
foris ẽ foris .ẽ & nescit : uentilabrũ
ꝓbabit Uectes ꝓbabunt: qui modo
uere in tus & ueracit᷑ in tus: ibi firmi¬
ter in tus. Qui autẽ hic tolerando
intus: ibi gaudendo intus Fines ihe
rusalem pax : quia posuit inquit fines

Expanded text:
nobiscum quousque accessit, ut nobiscum nobiscum quousque accessit, ut nobiscum perveniatis ad quae nondum accessit. Loquor omnium linguis, audeo tibi dicere. In corpore Christi sum, in Ecclesia Christi sum: si corpus Christi jam omnium linguis loquitur, et ego in omnibus linguis sum; mea est graeca, mea est syra, mea est hebraea, mea est omnium gentium, quia in unitate sum omnium gentium. 20. omnes gentes: quid evidentius hoc testimonium spei nostrae in unitate corporis Christi. Gaudete in frumentis, tolerate zizania, gemite in tritura, suspirate in horreum. Veniet illud tempus quo gaudebimus, confirmatis vectibus portarum Jerusalem. Intret qui intraturus est. Qui illuc manifestus intrabit, huc fictus non intrat. Qui autem huc fictus intrat, foris est. Foris est, et nescit: ventilabrum probabit, vectes probabunt. Qui modo vere intus et veraciter intus, ibi firmiter intus: qui autem hic tolerando intus, ibi gaudendo intus. Fines enim Jerusalem pax; quia, «Posuit,» inquit, «fines
Abbreviated transcription (Latin):
tur tibi qđ dix̃ dñs. incipientib ab ihe¬
in quos uenit sp̃s sc̃s : quare non uis loqͥ
cium uenientis in homine spr̃ scĩ: ut lin.¬
guis om̃ium loquerentur. Modo quid
dicturus es hȩretice quia ñ dat᷑ sp̃s sc̃s:
non dico ubi dat᷑ annon dat᷑ : sinon da¬
tur . qͥd ẽ qđ agitis. loquendo baptizan¬
do. benedicendo : quid ẽ qđ agitis: in a-¬
nia celebratis Ergo dat᷑. Si dat᷑. quare
linguis om̃ium ñ loquunt᷑ quib datur.
num qͥd defecit donũ dĩ. aut minor est
fructus: Creuer̃ titania: sed & triticũ
sinite utraq crescere usq ad messem.
non dix̃ crescat zizania: decrescat fru-
diffusa : ut m̃bra xp̃i in om̃ib gentib
loquerentur: tunc implebatur in uno:
qđ p̃nuntiabat᷑ in om̃ib Iam totum
corpus xp̃i loquit᷑ om̃ium linguis: &
quib nondũ loquit᷑ loquit᷑ Crescit
enĩ eccła : donec occup& om̃s linguas
qđ uos deseruistis. quousq creuit: tenete

Expanded text:
tur tibi quod dixit Dominus, «Incipientibus ab Jetur tibi quod dixit Dominus, «Incipientibus ab Jein quos venit Spiritus sanctus . Quare non vis loqui cium venientis in homines Spiritus sancti, ut linguis omnium loquerentur. Modo quid dicturus es, haeretice? quia non datur Spiritus sanctus? Non dico, Ubi? Datur, an non datur? Si non datur; quid est quod agitis, loquendo, baptizando, benedicendo? Quid est quod agitis? Inania celebratis. Ergo datur. Si datur; quare linguis omnium non loquuntur quibus datur? Numquid defecit donum Dei, aut minor est fructus? Creverunt zizania, sed et triticum: «Sinite utraque crescere usque ad messem» . Non dixit, Crescant zizania, decrescat frumediffusa, ut membra Christi in omnibus gentibus loquerentur. Tunc implebatur in uno, quod praenuntiabatur in omnibus. Jam totum corpus Christi loquitur omnium linguis: et quibus nondum loquitur, loquetur. Crescet enim Ecclesia, donec occupet omnes linguas. Quod vos deseruistis, quousque crevit! Tenete
Abbreviated transcription (Latin):
pore resurrexit: bene quia cicatrices
ostendit. Quia ut crucifixus. ẽ. ut se¬
pultus ita redditus ita demonstratus
optime credis Audi illum loquentẽ
inquẽ credis Predicabit᷑ in nomine eiꝰ
penitentia & remissio peccatoꝵ ubi
platas t̾ras siuellem illud ego dicere
iã luctans aduersus hereticos: iã pug¬
nans iã habens cum illis conflictum
tantȩ questionis : Non illud dicerem.
sic contra p̃sentes hereticos: quomodo
illud dix̃ ille: Econtra futuros quid
uis amplius : rȩmissio peccatoꝵ. in xp̃i
nomine p̃dicat᷑ ubi : ꝑ om̃s gentes.
unde incipiens : ab iherłm. Communi¬
ca huic eccłȩ Quare litigamus : cȩpit
deat in dõ in illa iherłm cȩlesti: Ab hac
enĩ incipit: ad illam t̃minat. In illa
tota eccłaerit : ab ista exordium fidei
sumpsit. Lege actus apłorum si forte
m̃tior : quomͦ ibi erant congregati
discipłi cũ uenerit sp̃s scs. ut õstenda¬

Expanded text:
pore resurrexit? Bene, quia cicatrices pore resurrexit? Bene, quia cicatrices ostendit; quia ut crucifixus est, ut sepultus, ita redditus, ita demonstratus: optime credis; audi illum loquentem in quem credis. «Praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum.» Ubi? Per latas terras. Si vellem illud ego dicere, jam luctans adversus haereticos, jam pugnans, jam habens cum illis conflictum tantae quaestionis; non illud dicerem sic contra praesentes haereticos, quomodo illud dixit ille contra futuros. Quid vis amplius? Remissio peccatorum in Christi nomine praedicatur. Ubi? «Per omnes gentes.» Unde? Incipiens «ab Jerusalem.» Communica huic Ecclesiae. Quare litigamus? Coepit edeat inde Deo in illa Jerusalem coelesti. Ab hac enim incipit, ad illam terminat. In illa tota Ecclesia erit, ab ista exordium fidei sumpsit. 19. Lege Actus Apostolorum, si forte mentior, quomodo ibi erant congregati discipuli, cum veniret Spiritus sanctus; ut ostenda
Abbreviated transcription (Latin):
uobiscum sum : usq in consummationẽ
scłi sed ait dñs: nolite credere. Qui di¬
cit ecce hic & ecce illic: partes osten¬
dit. Ego totũ emi Dicat mihi hoc euan¬
głium: dic hoc ipse ex euangłio quia iã
resurrexisti amortuis ut credant
tibi : qui credunt morsi & ꝓphecis
dic mihi hoc tu. Audi Oportebat xp̃m
pati. & resurgere t̃tia die . & p̃dica¬
ri in nomine eiꝰ pęnitentiã & remissio
nem peccatorũ ꝑ om̃s gentes: incipien¬
tib ab iherłm. quid est heretice:
Certe cũ recitarẽ morsen . cũ recitarem
ꝓphetas: distulisti ad eũ qui resurre¬
curus erat amortuis. Ecce resurrex̃:
hab& dubitationẽ corpus xp̃i demons¬
tratũ oculis contrectatũ manib disci¬
płoꝵ : ecce qui resurrex̃ amortuis:
utrũq oftendit. Ostendit caput. osten¬
dit membra. ostendit sponsũ. ostendit
sponsam Aut utrũq mecũ crede : aut
illud indampnationẽ tuã credis. Quid
enĩ quia surrex̃ amortuis. quia in eo cor¬

Expanded text:
sque ad consummationem saeculi» . Sed ait Dominus: «Nolite credere:» qui dicit, «Ecce hic, et ecce illic,» partes ostendit; ego totum emi. Dicat mihi hoc Evangelium: dic hoc ipse ex Evangelio, quia jam resurrexisti a mortuis, ut credant tibi qui credunt Moysi et Prophetis; dic mihi hoc tu. Audio: «Oportebat Christum pati et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissios gentes, incipientibus ab Jerusalem» . Quid est, haeretice? Certe cum recitarem Moysen, cum recitarem Prophetas, distulisti ad eum qui resurrecturus erat a mortuis: ecce resurrexit,habet dubitationem corpus Christi, demonstratum oculis, contrectatum manibus discipulorum. Ecce qui resurrexit a mortuis utrumque ostendit: ostendit caput, ostendit membra; ostendit sponsum, ostendit sponsam. Aut utrumque mecum crede, aut illud in damnationem tuam credis. Quid enim quia resurrexit a mortuis, quia in eodem cor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmultos.: Notissimũ illũ paulũ apłm in-¬
tueamur: Nihil nobis isto uiro notius nihil
suauius : nihil inscripturis familiarius
& si fuerint qͥ extanta duritia inquanta ipse
fuit panis fierent: ipso proposito ad exem¬
plum om̃s occurrant. ut explicet᷑ sensus

Expanded text:
per multos? Notissimum illum Paulum apostolum inper multos? Notissimum illum Paulum apostolum intueamur. Nihil nobis isto viro notius, nihil suavius, nihil in Scripturis familiarius est. Et si fuerint qui ex tanta duritia, in quanta ipse fuit, panis fierent; ipso proposito ad exemplum, omnes occurrant, ut explicetur sensus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sumꝰ & credo non excidisse karita¬
ti ur̃ȩ quid ergo: Mittit cristallum
suum sic̃ frusta panis. quomͦ nix illa
ipsius : quia p̃destinatoꝵ. ẽ: quomͦ
nebula ipsius : quia ipsi uocantur ad
penitentiam . qui p̃destinati s̃ ad salu.¬
tem. Sic .ẽ. quodammꝰ cristallũ ipius
quid ẽ cristallum: multũ obduruit.
multũ gelauit: non sic̃ nix facile
quidhoc sibi uult: Euerunt nimis
duri: Noniã niu sed cristallo cõparan¬
di : & ipsi p̃destinati sunt & uocati Et
quidã eoꝵ ita ut pascerent alios: et
essent utiles & aliis & quid opus. ẽ. ut
numeremus multos. forte quos nouimꝰ
illũ aut illũ. Occurrat unicuiq cogi-¬
tanti ex his quos nouit. quã forte duri
& ꝑtinaces & obtinentes aduersus ueri¬
tatẽ fuer̃ & modo p̃dicant ueritatem
facti sunt frusta panis: Iuis ille unus pa-
frusta panis: Dequib dã duris facit m̃bra
sua : & utilia ad alios pascendos: Iuid imus

Expanded text:
enim sumus, et credo non excidisse Charitaenim sumus, et credo non excidisse Charitati vestrae. Quid est ergo, «Mittit crystallum suum velut frusta panis?» Quomodo nix illa ipsius, quia praedestinatorum est; quomodo nebula illa ipsius, quia ipsi vocantur ad poenitentiam, qui praedestinati sunt ad salutem: sic est quodammodo crystallum ipsius. Quid est crystallum? Multum obduruit, multum congelavit; non jam sicut nix facile Quid hoc sibi vult? Fuerunt nimis duri, non jam nivi, sed crystallo comparandi: et ipsi praedestinati sunt, et vocati; et quidam eorum ita ut pascerent alios, et essent utiles et aliis. Et quid opus est ut numeremus multos forte quos novimus, illum aut illum? Occurrit unicuique cogitanti, ex iis quos novit, quam forte duri et pertinaces et obnitentes adversus veritatem fuerunt, et modo praedicant veritatem: facti sunt frusta panis. Quis ille unus panifrusta panis sunt. De quibusdam duris facit membra sua, et utilia ad alios pascendos. Quid imus
Abbreviated transcription (Latin):
se aduersus dm̃ : iam te pertat
secutũ te uias tuas malas. ꝑue¬
nisse in istam difficul tatem
illius beatȩ uisionis: & erit
tibi salubris nebula : quam
sicut cinerem spargit ds̃ Tuipse
adhuc nebula es. seduelut cinis. Ad¬
huc enĩ pęnitentes uolutantur inci¬
nere fr̃s mei : tanquam similes seccm¬
stantes. dicentes dõ suo: cinissũ. dixit
tnĩ quedam scriptura: desexi mem&¬
ipsum & distabui & estimaui me t̾rã
& cinerem. Haec .ẽ. humilitas pęni¬
tentis. quando abraham loquit᷑ ad dm̃
suum : & quando uult sibi aperiri in¬
cendium sod omorum. Ego inquit t̃ra
& cinis sum. Quomͦ fuit ista semꝑ humi¬
litas inmagnis & sc̃ĩs uiris: Nebulã
ergo uelut cinerem spargit . quare :
quia quos p̃destinauit. illos & uocauit
qui non uenit uocare iustos. sed pecca¬
tores in penitentiam. Qui emitit¬
cris t allũ suum: uElut PRus ta
parus Non denuo laborandum est
dicere. quid sit cristallum. Prȩlocuti

Expanded text:
se adversus Deum; jam te poeniteat se adversus Deum; jam te poeniteat secutum te fuisse vias tuas malas. Pervenisti in istam difficultatem illius beatae visionis; et erit tibi salubris nebula quam sicut cinerem spargit Deus. Tu ipse es adhuc nebula, sed velut cinis. Adhuc enim poenitentes volulantur in cinere, fratres mei, tanquam similes se contestantes, dicentes Deo suo: «Cinis sum.» Dixit enim quaedam Scriptura: «Despexi meipsum et distabui, et aestimavi me terram et cinerem» . Haec est humilitas poenitentis. Quando Abraham loquitur ad Deum suum, et quando vult sibi aperiri incendium Sodomorum: «Ego,» inquit, «terra et cinis sum» . Quomodo fuit ista semper humilitas in magnis et sanctis viris? «Nebulam» ergo «velut cinerem spargit:» quare? Quia «quos praedestinavit, illos et vocavit,» qui non venit «vocare justos, sed peccatores in poenitentiam.» crystallum suum velut frusta panis.» Non denuo laborandum est dicere quid sit crystallum. Praelocuti
Abbreviated transcription (Latin):
tibi corozam uȩtibi bethaida. quia si in
tyro & sidone factȩ essent uirtutes quȩ
factȩ sunt inuobis olim inquit incilicio
& cinere pęnitentiã egissent: ergo nebu¬
lam uelut cinerem spargit: Suidẽ nebu¬
lã uelut cinerẽ spargit:  Cũ uocat᷑ qsq
ad intelligendũ dm̃ & dicit᷑ illi. cape
ueritatẽ: Incipit uelle capere ueritatẽ
non sufficit Uidet sequandã caliginem
pati: quã antea non uidebat Adhuc
est ergo illa nebula: ut noueris tenes¬
cire: & noueris quid scire oporteat :¬
& uideas te in ualidũ ad illud sciendũ
quod oportet sciri Nam si inista ne¬
bula iam ante presũpseris scire: au-¬
dies ab apostolo: Iui se putat aliquid
scire : nondũ scit quẽ ad modũ oporte¬
at eũ scire : Ergo nondũ conp̃hendisti.
adhuc nebulamꝰ pateris: Sed nonte de¬
fide sequere. sed quia conaris uidere
& non potes pęniteat te peccatoꝵ.
quia nebula uelut cinis sparsa est
Iam te pęniteat conta macẽ te fuis¬

Expanded text:
tibi Corozaim, vae tibi Bethsaida; quia si in Tyro et Sidone factae essent virtutes quae factae sunt in vobis, olim,» inquit, «in cilicio et cinere poenitentiam egissent» . Ergo «nebulam velut cinerem spargit.» Quid est, «Nebulam velut cinerem spargit?» Cum vocatur quisque ad intelligendum Deum, et dicitur illi, Cape veritatem, incipit velle capere veritatem, non sufficit, videt se quamdam caliginem pati, quam antea non videbat. Ad hoc est ergo illa nebula, ut noveris nescire te, et noveris quid scire oporteat, et videas te invalidum ad illud sciendum quod oportet sciri. Nam si in ista nebula jam ante praesumpseris scire, audies ab Apostolo: «Qui se putat aliquid scire, nondum scit quemadmodum oporteat eum scire» . Ergo nondum comprehendisti, adhuc nebulam pateris. Sed non te defide sequere. Sed quia conaris videre, et non potes, poeniteat te peccatorum; quia nebula velut cinis sparsa est. Jam te poeniteat contumacem te fuis
Abbreviated transcription (Latin):
gentes unꝰ u xp̃o: Ergo ad om̃s ꝑtp¬
n& gentes quod reuesauit ipsi iacob
&ipsi isrł & illi soli in aliis
gentib deputandi sunt
nolentes credern xp̃o.¬
rolunt retel deret
ab oleas tro ar& inseri oliuȩ
remanebunit m siluosis
ramissteriles & amari
Qaudeat iacob  qui ẽ lsupplanta¬
tor iatob. quia supplantauit sacto

Expanded text:
gentes unus in Christo. Ergo ad omnes pertinet gentes, quod revelavit ipsi Jacob et ipsi Israel; et illi soli in aliis gentibus deputandi sunt, qui nolentes credere in Chnolunt recedere ab oleastro et inseri olivae. Remanebunt in silvosis rami steriles et amari. Gaudeat Jacob. Quid est Jacob? Supplantat
Abbreviated transcription (Latin):
solẽ: Iste quã durus fuit crescens in lege.
non audierant ꝓphetas. non audieranT
morsen: frigidi erant. sed cristallum
credebat. nimis duruerat. Quia ergo
cristallum erat. nitidus uidebatur.
& candidus: sed durus & nimium ge¬
lidus Quomͦꝰ nitidus & candidus:
hebre s exhebreas: scđm legem phari¬
seus. Uide nitorem cristalli. Audi du¬
ritiam cristalli Scđm emulationem:
ꝑsequens eccłam xp̃i. Inter lapida¬
tores sc̃ĩ stephani mas trris: ibi erat
iste durs. & forte ceteris durior.
Om̃ium enĩ lapidantium uestimenta
seruabat : ut in om̃ium manib lapi-¬
dan& . Ergo uidemus niuem. nebulam

Expanded text:
solem. Iste quam durus fuit, crescens in Lege, non audierant Prophetas, non audierant Moysen: frigidi erant, sed crystallum credebat, nimis obduraverat. Quia ergo crystallum erat, nitidus videbatur et candidus; sed durus et nimium gelidus. Quomodo nitidus et candidus? «Hebraeus ex Hebraeis, secundum Legem Pharisaeus.» Vide nitorem crystalli. Audi duritiam crystalli: «Secundum aemulationem persequens Ecclesiam Christi» . Inter lapidatores sancti Stephani martyris, ibi erat iste durus, et forte caeteris durior: omnium enim lapidantium vestimenta servabat, ut omnium manibus lapidaret . 26. Ergo videmus nivem,
Abbreviated transcription (Latin):
dentur Facientes ergo huiꝰ mundi miscđias :¬
& illa precipue quȩ gratis constat. dimit¬
te sicut dimittimꝰ. Quo non Nisi carita.¬
tem erogas : quȩ crescit cũ erogas. ł aciens
ergo & seruens in ip̾is bonis oꝑib miscđiae
quȩ iam bona oꝑa ut iam diximꝰ tunc ñ
erunt necessaria : quia nullus erit miser.
inquẽ facienda sit mĩa. Ex pectabit

Expanded text:
dentur. 13. Faciens ergo hujusmodi misericordias, edentur. 13. Faciens ergo hujusmodi misericordias, et illam praecipue quae gratis constat, «Dimitte, sicut dimittimus» ; quo nonnisi charitatem erogas, quae crescit cum erogas: faciens ergo et fervens in ipsis bonis operibus misericordiae, quae jam bona opera, ut jam diximus, tunc non erunt necessaria, quia nullus erit miser in quem facienda sit misericordia; exspectabis