comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dixere maiores. Accipe a captiuitate & a pͥn¬
cipib & abutilib eiꝰ & abhis qui cognouer̃t
eam aurũ & argentũ. & ingressus domum
iosiȩ filii sophoniȩ. qui &e ipse uenit de baby¬
lone. fac in ea coronas aureas & argenteas.
quas impones suꝑ caput iesu filii iosedech sacet¬
dotis magni. Captiuitas iudeoꝵ idest popłi
dñm confitentis. uitia sunt atq peccata. Quȩ
qui coeꝑit agere poenitentiã & desiderare pri
serit ac dimittit. & offert᷑ a principib capti¬
uorũ & abutilib eius idest captiuitatis. qͥ &
ipsi ꝑutilitate sua traditi sunt angło sathanȩ
in interitum carnis ut sp̃s saluus fieret. & ab
his qui cognoscunt eã uidelicet captiuitatem.
in bonã partẽ post supplicia. eẽ. uertendam
qui prius male egrotauerat. & recte dicitur
iosias saluatus. quia &e ipse reuersus est de
babylone. imponuntur autem coronȩ. uel
corona iesu filio iosedech sacerdoti magno: quia

Expanded text:
dixere majores. Accipe a captivitate, et a prindixere majores. Accipe a captivitate, et a principibus, et ab utilibus ejus, et ab his qui cognoverunt 829 eam, aurum, et argentum, et ingressus in domum Josiae filii Sophoniae, qui et ipse venit de Babylone, fac in ea coronas aureas et argenteas, quas impones super caput Jesu filii Josedec sacerdotis magni. Captivitas Judaeorum, id est, populi Dominum confitentis, vitia sunt atque peccata: quae, qui coeperit agere poenitentiam, et desiderare prisserit ac dimittit, et offertur a principibus captivorum, et ab utilibus ejus, id est, captivitatis qui et ipsi pro utilitate sua traditi sunt angelo Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus fieret , et ab his qui cognoscunt eam, videlicet captivitatem, in bonam partem post supplicia esse vertendam.qui prius male aegrotaverat. Et recte dicitur Josias, salvatus, quia et ipse reversus est de Babylone. Imponuntur autem coronae, vel corona, Jesu filio Josedec sacerdoti magno, quia
Abbreviated transcription (Latin):
diĩ. Idaia: notus dñi. Pro holdai: nunc in pͥmo
in quarto loco addidit hen: idest gratia.
Horum quattuor hominũ coronȩ erunt apud
filium sophoniȩ quẽ supra iosiam legimꝰ. qui
custos & edituus est templi dñĩ. & ibi ȩterna
statione requiescent. Hebrei annaniam. aza¬
riam. & misahel de captiuitate uenientes.
aurum & argentũ innumera templi & coro¬
nas pontificis ac ducis attulisse cõmemoran.
&e quem supra ñ dixerat hen. idest grãm. da¬
nihelem uenisse cum munere. Et iccirco helẽ
positum ꝓholdai. ut exint̾p̃tatione nominis
quo dr̃ somniũ. ostendatur in captiuitate po¬
situm danihelẽ & tres pueros regalis somnu
mysteria cognouisse. Assumptis enĩ trib pu¬
eris daniel orauit dñm: & int̾p̃tationẽ som¬
nu consecutꝰ est. Hȩc uixta hystoriã circun¬
cisio conatur exponere. nobis incumbit ne¬
cessitas iuxta .lax. interp̃tes dicere. quȩ nr̃i

Expanded text:
Domini. Idaja, notus Domini. Pro HOLDAI  , nunc in primo Domini. Idaja, notus Domini. Pro HOLDAI  , nunc in primo mnium; et in quarto loco addidit HEN  , id est, gratia. Horum quatuor hominum coronae erunt apud filium Sophoniae, quem supra Josiam legimus, qui custos et aedituus est templi Domini, et ibi aeterna statione requiescent. Hebraei Ananiam, Azariam et Misael de captivitate venientes aurum et argentum in munera templi, et coronas pontificis, ac ducis attulisse commemorant, et quem supra non dixerat, Hen, id est, gratiam, Danielem venisse cum munere, et idcirco Helem positum pro Holdai, ut ex interpretatione nominis quod dicitur somnium, ostendatur in captivitate positum Danielem, et tres pueros regalis somnii mysteria cognovisse. Assumptis enim tribus pueris, Daniel oravit Dominum, et interpretationem somnii consecutus est . Haec juxta historiam Circumcisio conatur exponere. Nobis autem incumbit necessitas juxta LXX interpretes dicere quae nostri
Abbreviated transcription (Latin):
ut sacerdotium parit̃ & regnũ dĩq popłm
regant. Ipsasq coronas quas de auro feceris
&e argento: post quam impositȩ fuerint capi-¬
tu iesu filii iosedech. & capiti torobbabel filu
salathiel. nominib eoꝵs a quib oblatȩ sunt
consecrabis in templo. idest helem. & tobiȩ.
&e idaiȩ. & hen. Nom̃ scdm & tercium: idẽ ÷
qđ supra. Primum mutatũ est. Pro holdai¬
enĩ. nunc helem posuit. Quartũ qđ supra non
dixerat additum: hoc est hen. De qͥb loquem᷑
in consequentib. Repositis aut̃ ait coronis
in templo dni. & insempit̾nã memoriã con-¬
secratis: de toto orbe terrarum ꝓcul positȩ
gentes uenient & edificabunt in templo meo
unusquisq ꝓ uirib sius. & tunc exitu rerũ
ce ꝓsꝑitate omniũ cognoscetis qđ dñs mise¬
rit me. & ipso cuncta iubente pͣdixerim.
Hȩc aut̃ omĩa erunt. si oboedieritis p̃ceptis
dni. & mandata illius feceritis. Holdai in¬

Expanded text:
ut sacerdotium pariter et regnum Dei 828 populum ut sacerdotium pariter et regnum Dei 828 populum regant, ipsasque coronas quas de auro feceris et argento, postquam impositae fuerint capiti Jesu filii Josedec et capiti Zorobabel filii Salathiel, nominibus eorum a quibus oblatae sunt, consecrabis in templo, id est, Helem, et Tobiae, et Idajae, et Hen. Nomen secundum et tertium idem est quod supra. Primum mutatum est, et pro Holdai nunc Helem posuit. Quartum quod supra non dixerat additum, hoc est Hen, de quibus loquemur in consequentibus. Repositis autem, ait, coronis in templo Domini, et in sempiternam memoriam consecratis, de toto orbe terrarum, et procul positae gentes venient, et aedificabunt in templo meo unusquisque pro viribus suis. Et tunc exitu rerum et prosperitate omnium cognoscetis, quod Dominus miserit me, et ipso cuncta jubente, praedixerim. Haec autem omnia erunt, si obedieritis praeceptis Domini, et mandata illius feceritis. Holdai i
Abbreviated transcription (Latin):
impones unam ex eis in capite iesu filii iosedech
sacer dotis magni. & loqueris adeum. Hȩc dicit
dñs omp̃s. Ecce iur cuiꝰ nom̃ est oriens. qđ hebra¬
icȩ dr̃. sema: non ꝑ. siñ. sed ꝑ. sadẽ. litterã scri-¬
ptũ. Qui iccirco oriens idest anatole. uł. aꝯa
id est germen. quia ex se repente succrescit.¬
& ex radice sua insimilitudinẽ germinis pul-¬
głam idest coronam alterã. quȩ hebraice. hodet.
uel inclitum uel decorem uel uirtutẽ uel
głam sonat. Significare aut̃ putant torob¬
babel qui exhumili atq captiuo inducem
popli uidaici repente consurgens. edificauit
templum dni: & sedit suꝑ soliũ suũ & princi¬
pis potestate dominatus est. Sed& pontifex
inquit iesus filius iosedech sedebit in sacerdo.¬
tali throno. & unctis animis atq consilus
dĩ popłm gubernabunt. & erit pax inter
duos illos. hoc est int̾ eũ qui de tribu regia
est. & eum qui de leuitica stirpe descendit.

Expanded text:
impones unam ex eis in capite Jesu filii Josedec impones unam ex eis in capite Jesu filii Josedec sacerdotis magni, et loqueris ad eum: Haec dicit Dominus omnipotens: Ecce vir cujus nomen est, Oriens, quod Hebraice dicitur SEMA  , non per SIN, sed per SADE litteram scriptum. Qui idcirco Oriens, id est, ἀνατολὴ, vel id est, germen, quia ex se repente succrescet, et ex radice sua in similitudinem germinis pultabit gloriam, id est, coronam alteram, quae Hebraice HOD  vel inclytum, vel decorem, vel virtutem, vel gloriam sonant. Significari autem putant Zorobabel, qui ex humili atque captivo in ducem populi Judaici repente consurgens, aedificavit templum Domini, et sedit super solio suo, et principis potestate dominatus est: sed et pontifex, inquit, Jesus filius Josedec sedebit in sacerdotali throno, et junctis animis atque consiliis, Dei populum gubernabunt. Et erit pax inter duos illos, hoc est, inter eum qui de tribu regia est, et eum qui de Levitica stirpe descendit,
Abbreviated transcription (Latin):
scietis quia dñs omp̃s misit me ad uos. Et erit
Isi auditu audieritis uocẽ am̃ dĩ ur̃i. Semel
ꝓposui archana eruditionis hebraicȩ & ma¬
gistroꝵ synagoge reconditã disciplinã eam
dum taxat quȩ scripturis scĩs conuenit. la¬
tinis aurib ꝓdere. Quã obrem necesse mͥ est
in locis obscurissimis hystoriȩ lineas ducere.
& sic quȩ a beccłasticis uiris accepi ꝑferre in
medium. lectoris arbitrio qͥd magis sequi debeat¬
derelinquens. & primũ lectionis ordo redden-¬
dus est: ut qđ dr̃ uixta litteram ꝑspicuum
fiat. Accipe inqͥt abholdai. & a tobia. & abida¬
ia qui de babylonia captiuitate uenerunt.:¬
& sumes abeis quȩ offerunt᷑ munera argen¬
tum & aurũ. & intrabis domũ iosiȩ filii
sophoniȩ. & ibi facies coronas auri atq argen¬
ti uarietate distinctas. Nonunã coronã. seđ
uel duas uel plures. Ataroth quippe idest¬
etemmata. non unum sea dualem uel pluralẽ
numerum significant. Cumq coronas feceris:

Expanded text:
quia Dominus omnipotens misit me ad vos, et 827 erit, si auditu audieritis vocem Domini Dei vestri. Semel proposui arcana eruditionis Hebraicae, et magistrorum synagogae reconditam disciplinam, eam dumtaxat, quae Scripturis sanctis convenit. Latinis auribus prodere. Quamobrem necesse mihi est in locis obscurissimis historiae lineas ducere, et sic quae ab ecclesiasticis viris accepi, proferre in medium, lectoris arbitrio quid magis sequi debeat, relinquens. Et primum lectionis ordo reddendus est, ut quod dicitur, juxta litteram perspicuum fiat. Accipe, inquit, ab Holdai, et a Tobia, et ab Idaja, qui de Babylonica captivitate venerunt, et sumes ab eis quae offeruntur munera, argentum, et aurum, et intrabis domum Josiae, filii Sophoniae; et ibi facies coronas, auri atque argenti varietate distinctas, non unam coronam; sed vel duas vel plures: ATAROTH   quippe, id estστέμματα, non unum, sed vel dualem, vel pluralem numerum significant. Cumque coronas feceris,
Abbreviated transcription (Latin):
& qd emolum̃tũ quia custodiuimꝰ p̃ceptaeiꝰ.
&e quia ambulauimꝰ tristes corã dño exercitu.¬
umꝰ Ergo nunc beatos dicimꝰ arrogantes:
Si quidẽ edificati sunt facientes impietateni.¬
& tẽptauer̃ diñ & salui facti sunt. Tunclo¬
cuti sunt tim̃tes dm̃ unusquisq cũ ꝓximo
suo. Et attendit dñs & audiuit. & scriptꝰ est
liber monum̃ti coram eo: tim̃tib dñm &¬
parcã eis sic̃ parcit uir filio suo seruienti sibi.
Et conuertemini & uidebitis qͥd sit int̾ iustũ
& impiũ. & int̾ seruientẽ dõ. & ñ seruientẽ
ei. Eece enĩ dies ueniet succensa quasi caminꝰ.
& er̃ om̃s suꝑbi & om̃s facientes iniquitatẽ
stipula. & inflammabit eos dies ueniens
dic̃ dñs exercituum. quȩ ñ relinquet eis ra¬
dicẽ & germen. Et oriet᷑ uob̾ timentib nom̃
meum sol iusticiȩ & sanitas in pennis eius
&egrediemini & salietis sicut uituli de arm̃to.
& calcabitis impios cum fuerint cinis sub pla¬

Expanded text:
d emolumentum quia custodivimus praecepta eius et quia ambulavimus tristes coram Domino exercituum ergo nunc beatos dicimus arrogantes siquidem aedificati sunt facientes impietatem et temptaverunt Deum et salvi facti sunt tunc locuti sunt timentes Deum unusquisque cum proximo suo et adtendit Dominus et audivit et scriptus est liber monumparcam eis, sicut parcit uir filio suo seruienti sibi. et conuertimini et uidebitis, quid sit inter iustum et impium et inter seruientem deo et non seruientem ei. Ecce et erunt omnes superbi, et omnes facientes impietatem stipula. Et inflammabit eos dies veniens, dicit Dominus exercituum, quae non derelinquet eis radicem et germen. Et orietur vobis timentibus nomen meum sol justitiae, et sanitas in pennis ejus. Egrediemini et salietis quasi vituli de armento, et calcabitis impios cum fuerint cinis sub pla
Abbreviated transcription (Latin):
aduos dic̃ dñs exereituũ. Et dixistis. Inquo
reuertem : Si affligit homo dm̃. quia uos con.¬
fixistis me:᷑ & dixistis. In quo confiximꝰ teꝰ
In decimis & in pͥmitiuis: & inpenuria. Uos
maledicti estis. & me uos confixistis gens tota
Inferte omnẽ decunã inhorreũ. & sit cib in
domo mea: & ꝓbate me suꝑhoc diẽ dñs. Si ñ¬

Expanded text:
ituum. Et dixistis: In quo revertemur? Si affiget homo Deum, quia vos configitis me? Et dixistis: In quo confiximus te? In decimis, et in primitivis. Et in penuria vos maledicti estis, et vos me confixistis, gens tota. Inferte omnem decimam in horreum, et sit cibus in domo mea, et probate me super hoc, dicit Dominus: Si n
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixistis. Eece de labore. & exufflastis illud
dicit dñs exercituum. & intulistis de rapinis
claudum & languidũ. & intulistis munus.
N unqͥd suscipiam illud de manu urã. dic̃ dñs:
Maledictus dolosus qui habet ingrege suo mas.¬
culũ. & uotum faciens immolat dño debile
Quia rex magnus ego sũ dic̃ dñs exercituũ. &
nom̃ meũ horribile in gentib. Et nunc ad
uos mandatũ hoc o sacerdotes. Si nolueritis
audire. & si nolueritis ponere suꝑcor ut detis
głam nomini meo ait dns exercituum: mittã
in uos egestatẽ & maledicam benedictionib
ur̃is. & maledicam illis qm̃ ñ posiustis suꝑ eor
Ecce ego ꝓiciã uobis brachium. & disꝑgã suꝑ
assumce uos secum. & scietis quia misi aduos
mandatũ istud ut esset pactũ meũ cũ leui
dicit dñs exercituũ. Pactum meũ fuit cũ eo uitę
& pacis: & dedi ei timorẽ meũ. & timuit me.

Expanded text:
et dixistis ecce de labore et exsuflastis illud dicit Dominus exercituum et intulistis de rapinis claudum et languidum et intulistis munus numquid suscipiam illud de manu vestra dicit Dominus maledictus dolosus qui habet in grege suo masculum et votum faciens immolat debile Domino quia rex magnus ego dicit Dominus exercituum et nomen meum horribile in gentibus et nunc ad vos mandatum hoc o sacerdotes si nolueritis audire et si nolueritis ponere super cor ut detis gloriam nomini meo ait Dominus exercituum mittam in vos egestatem et maledicam benedictionibus vestris et maledicam illis quoniam non posuistis super cor ecce ego proiciam vobis brachium et dispergam super assumet vos secum. Et scietis quia misi ad vos mandatum istud, ut esset pactum meum cum Levi, dicit Dominus exercituum. Pactum meum fuit cum eo vitae et pacis: et dedi ei tim
Abbreviated transcription (Latin):
spicitis nom̃ meum & dixistis. In quo despe¬
ximus nom̃ tuũ: Offertis suꝑ altare me.¬
um panẽ pollutum. & dicitis. In quo pollui.¬
mus te: In eo qͦd dicitis. mensa dñi despe-¬
cta est. Si offeratis cȩcum & adimmnolandũ.
nonne malum est: Et si offeratis claudũ
atq languidũ nonne malũ est: Offer illud
duci tuo. si placuerit ei aut si susceꝑit faciem¬
tuam dicit dñs exercituũ. Et nunc dep̃cami.¬
ni uultũ dĩ ut misereat᷑ ur̃i. de manu enim
urã factũ. ẽ. hoc: siquo modo suscipiat facies
ur̃as. dicit dñs exercituum. Quis est in uobis
qui claudat hostia. & incendat altare meũ
gratuito: Non est mͥ uoluntas in uobis dic̃
dñs exercituum. & munꝰ non suscipiã de
manu ur̃a. Abortu enim solis usq ad occa.

Expanded text:
 dixistis in quo despeximus nomen tuum offertis super altare meum panem pollutum et dicitis in quo polluimus te in eo quod dicitis mensa Domini despecta est si offeratis caecum ad immolandum nonne malum est et si offeratis claudum et languidum nonne malum est offer illud duci tuo si placuerit ei aut si suscetuam, dicit Dominus exercituum. Et nunc deprecamini vultum Dei, ut misereatur vestri de manu enim vestra factum est hoc, si quomodo suscipiat facies vestras, dicit Dominus exercituum. Quis est in vobis, qui claudat ostia, et incendat altare meum gratuito? Non est mihi voluntas in vobis, dicit Dominus exercituum: et munus non suscipiam de manu vestra. Ab ortu enim solis u
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m ur̃m. & nolite despicere. Laborare fecistis
dñm in sermonib ur̃is. & dixistis. In quo eũ
fecimus laborare: In eo qđ diceretis. Omnis
qui facit malũ bonus est in conspectu dnii:
& tales ei placent. Aut certe. ubi est ds̃ udicu᷑¬

Expanded text:
strum, et nolite despicere. Laborare fecistis Dominum in sermonibus vestris, et dixistis, In quo eum fecimus laborare? In eo cum diceretis, Omnis qui facit malum, bonus est in conspectu Domini, et tales ei placent; aut certe ubi est dies judic
Abbreviated transcription (Latin):
in quo dilexisti nos: Nonne
fr̃ erat esau iacob dicit dñs.
& dilexi iacob. esau aut̃ odio
habui. &e posui seir montes eius
in solitudinem. & hereditatẽ eiꝰ in dracones
deserti: Quod si dixerit idumea. destructi
sumus. sed reuertentes edificabimꝰ quȩ de-¬
structa sunt: hȩc dicit dñs exercituuum.¬

Expanded text:
n quo dilexisti nos? Nonne frater erat Esau Jacob, dicit Dominus, et dilexi Jacob, Esau autem odio habui? Et posui Seir montes ejus in solitudinem, et haereditatem ejus in dracones deserti. Quod si dixerit Idumaea: Destructi sumus, sed revertentes aedificabimus quae destructa sunt: Haec dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
cum dauid. Reuela oculos meos. & considera¬
bo mirabilia de lege tua. Ut introducat
nos rex in cubiculum suum. & uelamen
quod ante oculos moysi positũ fuit in le¬
ctione ueteris testamenti. tollat a nobis.
Statim enim ut locutus est dñs. pat̾ in manꝰ
tuas commendo sp̃m meum. &e hec dicens
expirauit: uelum templi scissum est. & om¬
nia iudeorum secreta patuerunt. ce fons qͥ
mare. solitudinis. & uerus heliseus aquas
steriles atq mortiferas sapientiȩ suȩ condi.
dulcorata est. Intelligimus enĩ qui sit uidas
patriarcha electus ini regem. nec miramur
cur ad thamar quasi ad meretricẽ uir sc̃s
introeat. Quare sanson qui int̾̃p̃tatur sol
dalilam amauerit quȩ transfert᷑ in pau¬
perem. & ꝓꝑterea irrisus & mortuus ad¬
uersariorum milia trucidarit. Cur salmon
urum iustum boot de raab metͣrice gene.¬
rarit. qui ruth moabitem penna palli sui
oꝑiens. & iacentẽ ad pedes ad caput euangłu

Expanded text:
cum David: Revela oculos meos, et consideracum David: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua ; ut introducat nos rex in cubiculum suum , et velamen quod ante oculos Moysi positum fuit in lectione veteris Testamenti , tollat a nobis . Statim enim ut locutus est Dominus: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum, et haec dicens exspiravit , velum templi scissum est, et omnia Judaeorum secreta patuerunt. Et fons qui mare solitudinis: et verus Elisaeus aquas steriles atque mortiferas sapientiae suae condividulcorata est . Intelligimus enim quis sit Judas patriarcha electus in regem, nec miratur cur ad Thamar quasi ad meretricem vir sanctus introierit ; quare Samson, qui interpretatur sol, Dalilam amaverit, quae transfertur in pauperem; et propter eam irrisus et mortuus adversariorum millia trucidarit ; cur Salmon virum justum Booz de Raab meretrice generarit, qui Ruth Moabiten pinna pallii sui operiens, et jacentem ad pedes, ad caput Evangelii
Abbreviated transcription (Latin):
lȩtus imꝑium. quasi optauerit. quasi mul.¬
to tempore eum pudiciciȩ uacasse poeniteat
cum honestiora &e absq peccato sanctos
uiros renusse dnõ iubente legerimus:
Mo yses mittitur ad pharaonem ce dux israeli¬
tici popłi constituitur. & tamen ñ imbecilli¬
tate sed humilitate respondit. Prouide
alium quem mittas. Ieremias puerũ esse sẽ
dicit. ne petcantem arguat ierłm. Erechieli¬
uibetur de omĩ genere leguminis ac semen¬
tis unum subcinericium panem facere &
accipe uxorem fornicariam. ñ frontem
rugat. ñ merorẽ pallore testatur. ñ uere¬
strat. sed ꝑgit ad lupanar. scortum ducit
ad lectulum. & non illam puduciciȩ matro¬
nali. sed sẽ luxuriosũ ac ne potẽ ꝓbat
Qui enim adhȩroe meretrici. unũ cum ea
corpus efficitur. Hȩc gͥ audientes quid
possumꝰ respondere nͥ illud ꝓpheticũ. qͥs
sapiens & intelliget ista. intelligens ce
cognoscet ea: Unde &e nobis dicendũ est

Expanded text:
laetus imperium, quasi optaverit, quasi mullaetus imperium, quasi optaverit, quasi multo tempore eum pudicitiae vacasse poeniteat: cum honestiora et absque peccato sanctos viros renuisse, Domino jubente, legerimus. Moyses mittitur ad Pharaonem, et dux Israelitici populi constituitur: et tamen non imbecillitate, sed humilitate respondet: Provide alium quem mittas . Jeremias puerum esse se dicit, ne peccantem arguat Jerusalem . Ezechiel de omni genere leguminis ac sementis unum subscinericium panem facere, eAccipe uxorem fornicariam , non frontem rugat, non moerorem pallore testatur, non verestrat; sed pergit ad lupanar, et scortum ducit ad lectulum. Et non initiat illam pudicitiae matronali; sed se luxuriosum ac nepotem probat. Qui enim adhaeret meretrici, unum cum ea corpus efficitur . Haec igitur audientes quid possumus respondere nisi illud propheticum: Quis sapiens et intelliget ista, intelligens et cognoscet ea? Unde et nobis dicendum est
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃i SEIRITUS
indigemus ad.¬
uentu. ut cuuis
instinctu scripti
sunt illius reue¬
latione pandan
tur. & in isaia
mus librum
quem scribȩ ce pharisei qui legis litteras
nosse se iactant non possunt legere quia
signatus est. nullusq inueniri potuit nͥ leo
de tribu iuda quem signauit ds̃ pat̾ qui eiꝰ
posset reserare mysteria: quanto magis
in explanatione osee ꝓpħȩ orandus est
dñs. & cum petro dicendum. edissere nobis
parabolam istam. prȩsertim cum obscuritatẽ
uoluminis infinc testetur ipse qui scripsit.
quis sapiens &e intelliget ista. & intelligens
cognoscet ea: Quod non ꝓmpossibili se ꝓ
difficili debemus acciꝑe. tuixta illud euangłi
Quis putas est seruus fidelis &e prudens. quem
constituit dñs suꝑ familiam suam: Quis enĩ
non statim infronte libri scandalizetur &
dicat. osee primus omĩum ꝓpħarũ metricẽ
acciꝑe iubetur uxorẽ & non contradicit.
non saltem nolle se simulat ut re turpem
facere uideatur inuitus. sed erequitur

Expanded text:
cti Spiritus indigemus adventu, ut cujus instinctu scripti sunt, illius revelatione pandantur: et in Isaia mus librum, quem Scribae et Pharisaei, qui Legis litteras nosse se jactant , non possunt legere, quia signatus est, nullusque inveniri potuit, nisi leo de tribu Juda, quem signavit Deus Pater, qui ejus posset reserare mysteria: quanto magis in explanatione Osee prophetae orandus est Dominus, et cum Petro dicendum: Edissere nobis parabolam istam . Praesertim cum obscuritatem voluminis in fine testetur ipse, qui scripsit: Quis sapiens et intelliget ista, intelligens et cognoscet ea ? Quod non pro impossibili, sed pro difficili debemus accipere, juxta illud Evangelii: Quis putas est servus fidelis et prudens quem constituit Dominus super familiam suam ? Quis enim non statim in fronte libri scandalizetur, et dicat: Osee primus omnium prophetarum meretricem accipere jubetur uxorem, et non contradicit? Non saltem nolle se simulat, ut rem turpem facere videatur invitus; sed exsequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ancta ma.¬
dia uirgo.
uirginum mater .¬
et filia regis regũ
omium tuum no¬
bis impende sola.¬
ciũ ut celestis re.¬
mur habere pre¬
mium et cum elͭ¬
tis dei regnare ĩ

Expanded text:
ancta Maria, Virgo virginum, mater et filia Regis regum, omnium tuum nobis impende solatium, ut coelestis remur habere praemium, cum electis Dei regnare i
Abbreviated transcription (Latin):
audire merear
islã dulcissimtã
dilecta mea qz.
iã disposui pe¬
nurias tuas cõ¬
ut mecũ cõsten¬
lis meis ĩregno
meo epulari io¬
cũdaxi et cõmora

Expanded text:
audire valeam illam dulcissimam dilecta, quia jam disposui penurias tuas conut mecum conscenlectis meis in regno meo epulari, jocundari, et commora
Abbreviated transcription (Latin):
bz Et sicut tu di¬
xisti latron ¶No¬
die mecũ eris ĩ
paradiso fac me
ita uiuere ut in
hora mortis mee¬
hodie mecũ eris ã
celo Et sicut tit
dixisti mr̃i tue
usier ecce filiꝰ
tuũs Deinde di.¬
xisti distipulo.
ecte mr̃ tua fac
ut mri tue me
societ amor tuuis
et caritas uerci
Et sic tu dixisti

Expanded text:
a: et sicut tu dixisti latroni, Hodie mecum eris in paradiso, fac me ita vivum, ut in hora mortis Hodie mecum eris in  et sicut tu dixisti matri tuae, Mulier, ecce filius tuus, deinde dixisti discipulo tuo, Ecce mater tua, fac ut matri tuae me societ amor tuus et charitas vera: et sicut tu dixisti
Abbreviated transcription (Latin):
zige me rex meͦ
et deus meus qͥ.¬
me tuo ꝓprio sã¬
guĩe redemisti
Qt sicut tu dixi¬
sti Ecicio stili¬
cet salutem stãꝵ
per sciciã te et.¬
diligã te fontẽ aq̃
uiuẽtis fontẽ eter

Expanded text:
ge me Rex meus et Deus meus, qui tuo proprio sanguine me redemisti. Et sicut tu dixisti, sitio, scilicet salutem animarmper sitiam te diligere, fontem aquae viventis, fontem aeter
Abbreviated transcription (Latin):
qui septem
uerba die ultimo
uite tue ĩcruce pẽ¬
dens dixisti ut
semper illa sacra¬
tissima uerba.
Nogo te per uirtu¬
tem illoꝵ septẽ.
uerbore ut in par¬

Expanded text:
qui septem verba ultimo vitae tuae in cruce pendens dixisti, ut semper illa sanctissima verba rogo te, per virtutem illorum septem verborum, ut mihi par
Abbreviated transcription (Latin):
replecti sumus.
despectione. O
multum reple.¬
cta est anima.
nostra opprobriũ
hñdantib et de¬
spectio superbis

Expanded text:
repleti sumus despectione . Multum repleta est anima nostra, opprobrium abundantibus, et despectio superbis
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝓponas radici¬
b arbor inicina
agatangeli area positis
crescentib fundam̃tis tue
p̃ses ad exemplum int̾¬
Si arborin alienas edes ĩ¬
pendebit. It̾ siarbor in ali¬
enum agͥum inpendebit
cere oport̾e rem ad suam
equitatem rediget. IMp̃ꝵ¬

Expanded text:
um proponas radicibus arborum in vicina agathangeli area positis crescentibus fundamentis domus praeses ad exemplum inte"si arbor in alienas aedes impendebit", item: "si arbor in alienum agrum impendebit"cere oportere, rem ad suam aequitatem rediget. P
Abbreviated transcription (Latin):
um: intali
uolumus
religione ũ¬
sari: quam
duinum pe¬
trum apłm tradidisse romanis
religio usq ad huc ab ip̃o insinua¬
ta declarat. Quamq pontificem

Expanded text:
um, in tali volumus religione versari, quam divinum Petrum apostolum tradidisse Romanis religio usque ad nunc ab ipso insinuata declarat quamque pontificem
Abbreviated transcription (Latin):
regit imꝑi¬
um: intali
uolumus
religione ũ¬
sari: quam
duinum pe¬
trum apłm tradidisse romanis
religio usq ad huc ab ip̃o insinua¬
ta declarat. Quamq pontificem

Expanded text:
regit imperium, in tali volumus religione versari, quam divinum Petrum apostolum tradidisse Romanis religio usque adhuc ab ipso insinuata declarat, quamque pontificem
Abbreviated transcription (Latin):
aa. Ad florentinum ip̃. gist¬
ecuriones ad magr̃atũ
uel exactõnem annonaꝵ antres m̃¬
ses ł amplius noĩari debent ut si queni¬
moniam eoꝵ iusta iudatur sine impe¬
dum̃to ⁊ ab soluendi locum alius sb̾¬

Expanded text:
A. ad Florentium pp. Decuriones ad magistratum vel exactionem annonarum ante tres menses vel amplius nominari debent, ut, si querimonia eorum iusta videatur, sine impedimento in absolvendi locum alius sub
Abbreviated transcription (Latin):
solidetur ꝙ si quid qualib ꝑsona ccͣ
publicam disciplinam illesionem
possessoꝵ fieri cognoĩunt. Defenso¬
res referendi h̃ant potestatem ad
illustres ⁊ magnificos uiros illustͤs¬
uiros p̃fc̃orioꝵ ⁊ illustres uiros ma¬
solercia defensor munime posses¬
sores maiorib m̃suris ⁊ ponderib
a suscepcõnib p̃grauari. S eos dem¬
dep̾hensos ad iudiciũ dirigi cum
ip̃o ⁊ misse frandis iuditõ ⁊ illud fĩ¬
tib actoꝵ ꝯuentio a defens orib dene¬
getur licentia eis tribuatur q̃rele ꝓ
pue libellum ꝯscriptum eo cp̃r quo
tũat ⁊ cestand̾ infreq̃ntiorib ciuuita¬
tum locis ꝓponẽdis undiq cum se
bas tabularios ⁊ cet̾a offã publica
ꝯmonenda per q̃ libellum colligi
oportebit atq nuntis supra memo¬
q̃ ꝓbatam in eos quos gestoꝵ ꝑpen¬
dam ⁊ fectõem negasse ꝯsticerit ui¬
gor iudiciarius exerceatur.Mp̃re¬

Expanded text:
od si quid a qualibet persona contra publicam disciplinam in laesionem possessorum fieri cognoverint defensores, referendi habeant potestatem ad illustres et magnificos viros praefectos praetorio et illustres viros mallertia defensorum minime possessores maioribus mensuris et ponderibus a susceptoribus praegravari, sed eos deprehensos ad iudicium dirigi cum ipso commissae fraudis indicio. Illud tibus actorum confectio a defensoribus denegetur, licentia eis tribuatur querellae propriae libellum conscriptum eo tenore, quo fuerat contestandum, in frequentioribus civitatum locisbas tabularios et cetera officia publica commonenda, per quae libellum colligi oportebit atque invitis supra memoqua probata in eos, quos gestorum petitam confectionem negasse constiterit, vigor iudiciarius exeratur. Da
Abbreviated transcription (Latin):
t om̃s religiones in quib fera ⁊ ꝑi¬
culi sin nescia latronum fruet insa¬
na ꝓbatissimi quio ⁊ districtissumi
defensores ad sint discipline ⁊cotidia¬
nis actib p̾sint ou non sinant cri¬
mina inpimita ꝯualesc̾e remoue¬
ant patrocua q̃ feruorem reis et
auxilium scelerosis imꝑciendo ma¬
turari scelera fecerint.IMp̃ix. ar¬
cħ ⁊ hoñ. aa. Ceciliano. ppͥ
effensoris cuuitatum oblatos sibi
reos in ip̃o latrocimo uł ꝯgressu uio¬
lentie aut perpetrato homicidio stru¬
po uł rapto uel adultio dep̃hensos
⁊ actis publicis sibitraditos exp̃sso ł¬
mine cum his quib fuert̃ accusati
mox sub ydonea ꝑ secucõe ad iudici¬
um dirigantur.

Expanded text:
 omnes regiones, in quibus fera et periculi sui nescia latronum fervet insania, probatissimi quique atque districtissimi defensores adsint disciplinae et cotidianis actibus praesint, qui non sinant crimina inpunitate coalescere. Removeantur patrocinia, quae feruorem reis et auxilium scelerosis impertiendo maturari scelera fecerunt. D.  Honorius AA. Caeciliano pp. Defensores civitatum oblatos sibi reos in ipso latrocinio vel congressu violentiae aut perpetrato homicidio stupro vel raptu vel adulterio deprehensos et actis publicis sibi traditos expresso crimine cum his, a quibus fuerint accusati, mox sub idonea prosecutione ad iudicium dirigant.
Abbreviated transcription (Latin):
clarissime ciuitatis uiridicum licitũ
⁊ ⁊fessum ẽẽ singłic quibq nolentib
donatões ⁊ scͥpte sollẽpĩter instrum̃¬
tum reserare eiusdemq roburadici¬
et gestoꝵ series apd̃ emndem uuꝵ ꝯ
sectant tamoinã si apud uiꝵ claris¬
simũ mod̾atore ꝓuintie uł magr̃ã¬

Expanded text:
clarissimae civitatis iuridicum licitum et concessum esse singulis quibusque volentibus donationis conscriptae sollemniter instrumenta reserare, eisdemque robur adiciet gestorum series apud eundem virum confecta, tamquam si apud virum clarissimum moderatorem provinciae vel mag
Abbreviated transcription (Latin):
la que uł sola uł maxime militant acłu̾sus aiam uanꝰ scił amor
amor mudi. & suꝑfbrus nr̃i: pesti utriq duo libr i illi obui¬
are noscint᷑. Alter sarculo distiꝑ line p᷑ua queq in morib & carmꝰ¬
sꝑstua resec̃as: alteꝵ boce racionis in om̃igła mundi fucu̾ ua¬
nitatis sagaciter dep̾hendens uerauter distingues a solidoñta¬
tis. Deniꝙ unĩisis humanis studiis. ac miidanis desidis pͥ
tnim sapĩe pͥmum illd̃ initium scđm cnsũmatio est si tam̃
duor lectiõe libroꝵ co.npetenter acorditur ĩa ad be̾ sacrũ
checoritũꝙ sermonẽ qui tũ sit ambo⁊ frucꝰ ñ nͥ sobrs

Expanded text:
la, quae vel sola, vel maxime militant adversus animam, vanus scilicet amor mundi et superfluus sui, pesti utrique duo illi libri obviare noscuntur; alter sarculo disciplinae prava quaeque in moribus, et carua resecans; alter luce rationis in omni gloria mundi fucum vanitatis sagaciter deprehendens, veraciterque distinguens a solido veritatis. Denique universis humanis studiis, ac mundanis desideriis tenim sapientiae primum illud, initium; secundum, consummatio est: si tameduorum lectione librorum, competenter jam acceditur ad hunc sacrum theoricumque sermonem: qui cu
Abbreviated transcription (Latin):
non metiunt: dum qui uim pig¬
mentorũ nesciunt. uideri carnis
medici erubescunt. S qͥa auctore
deo ad religionis reuerentiã om̃e
iam p̾sentis scłi culm inclinat᷑: sũt
non nulli qui conͣtta scãm eccł̃iã
ꝑ spetiem regiminis. głam affectãt
honoris. Uider loctores appetunt:
transcendere cettros concupiscunt.
Atq aitestante ueritate primas

Expanded text:
non metuunt: dum qui pignon metuunt: dum qui pigmentorum vim nesciunt, videri medici carnis erubescunt. Sed quia auctore Deo ad religionis reverentiam omne jam praesentis saeculi culmen inclinatur, sunt nonnulli qui intra sanctam Ecclesiam per speciem regiminis gloriam affectant honoris; videri doctores appetunt, transcendere caeteros concupiscunt, atque attestante Veritate, primas
Abbreviated transcription (Latin):
tiam loquerilo Iagẽt. Ad extre¬
mum uero siꝑ est. ut ꝑfecta queq
opera consideratio ꝓprie infirini¬
tatis depͥmat: ne hȩc aute oculti
arbitri oculos. tumor elationis ex¬
tinguat. Sed quia sunt pleriq
michi imꝑitia similes: qu dum
metiri se nesciunt. quȩ non didi¬
cerunt docere concupiscũt: qui
pondus magisterii. tanto leuiu̾
estimant: qͣnto uim magnitudi¬
nis illiꝰ ignorant: ab ipso libri
huiꝰ reprehendant᷑ exordio. Ut
quia indocti ac p̃cipites doctrine
arcem tenere appetunt: a p̃cipita¬
cionis suȩ ausib in ipsa locutiõis
nr̃ȩ ianua repellant᷑.¬
ulla ars doceri p̾sumit᷑: nisi
intenta pruis mediatione
discat᷑. Abimꝑitis gͦ. pastorale
magisteriũ qua temeritate suscipit᷑
quando ars.ẽ. artium. regim̃ ani
marum us aut̃ cogitationũ
uulnera. occultiora ẽẽ nesciat
uulnerib uiscerum: Et tam̃ sepe
qui nequaꝗͣ spũalia p̾cepta eogno¬
uerunt: cordis se medicos ꝓfiteri

Expanded text:
tur, loquendo propagetur. Ad extretur, loquendo propagetur. Ad extremum vero superest ut perfecta quaeqopera consideratio propriae infirmitatis deprimat, ne haec ante occulti arbitrii oculos tumor elationis exstinguat. Sed quia sunt plerique mihi imperitia similes, qui dum metiri se nesciunt, quae non didicerint docere concupiscunt; qui pondus magisterii tanto levius aestimant, quanto vim magnitudinis illius ignorant; ab ipso libri hujus reprehendantur exordio; ut quia indocti ac praecipites doctrinae arcem tenere appetunt, a praecipitationis suae ausibus in ipsa locutionis nostrae janua repellantuintenta prius meditatione discatur. Ab imperitis ergo pastorale magisterium qua temeritate suscipitur, quando ars est marum. Quis autem cogitationum vulnera occultiora esse nesciat vulneribus viscerum? Et tamen saepe qui nequaquam spiritalia praecepta cognoverunt, cordis se medicos profiteri
Abbreviated transcription (Latin):
astoralis cure me
pondera fugere de¬
litescendo uoluisse:
uia esse uideantur: presenteᷤᷤ
libri stilo exprimo. de eorum
grauedine omne quod penso.
Ut &e hȩc qui uacat in caute ñ
expectat: & qui in caute expe.¬
dit. Ad eptum se esse ꝑtimescat.
Quadriptita uero disputatione.
liber iste distinguit᷑: ut ad lectoriᷤ
sui animũ. ordinatis allegatiõibꝰ
quasi quibusdã passib gradiat᷑.
Nom cum rerum necessitas exposc̃:
pe isandũ ualde est. ad culmen
qusq regiminis qualit̃ ueniat:
atqͥ ad hoc rite ꝑueniens. qualit̃
uunt: & bene uiuens. qualiter
dociat: & recte docens. infirmita
tem suam cotidie quanta consi-¬
dentione cognoscat. Ne aut humi-¬
litis accessum fugiat. aut ꝑuenti¬
on uita contradicat: aut uitam
dostrina destituat: aut doctri-¬
nan p̾sumptio excollat. Prius
erço appetitũ timor temperet:
pot autem. magisteriũ quod a ñ
querente suscipitur. uita cõm̃det.
Acdeinde necesse est. ut pastoris
boiũ quod uiuendo ostendit᷑.¬

Expanded text:
astoralis curae me pondera fugere delitescendo voluisse, via esse videantur, praesentis libri stylo exprimo de eorum gravedine omne quod penso, ut et haec qui vacat, incaute non expetat; et qui incaute expetiit, adeptum se esse pertimescat. Quadripartita vero disputatione liber iste distinguitur, ut ad lectoris sui animum ordinatis allegationibus quasi quibusdam pastibus gradiatur. Nam cum rerum necessitas exposcit, pensandum valde est ad culmen quisque regiminis qualiter veniat; atque ad hoc rite perveniens, qualiter vivat; et bene vivens, qualiter doctem suam quotidie quanta consideratione cognoscat: ne aut humilitas accessum fugiat, aut perventioni vita contradicat, aut vitam doctrina destituat, aut doctrinam praesumptio extollat. Prius ergo appetitum timor temperet: post autem magisterium, quod non a quaerente suscipitur, vita commendet. Ac deinde necesse est ut pastoris bonum, quod vivendo ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
patris tui: & inclina aomonics¬
da michi libenter aupi: ad:
lo cuncta que dicunur ausculta chum¬
upio enim te iustr re quȩ spiritualis
milicia. & quib modis regi tuo debeas mi
litare. Iit entissime ergo audiat sensus tu¬
us. & ar iam tuam nullus prȩgrauet sõ¬
Nis: s ad uigilandum excita eam. & ad stu¬
dum intelligendi sermones meos sapiens¬
plata ex diuinis fontib. neq enim noua do¬
etrina isti uo te s. ea quȩ didici amaiorib
meis doceote. Hȩc enim si miniseris incortu¬
um: in pace dirigentur itinera tua. nec adte¬
cedet omnis aduersitas animȩ. Si gͦ cupis

Expanded text:
Patris tui, et inclina da mihi libenter auditum lo cuncta quae dicuntur ausculta. Cupio enim te instruere quae sit spiritualis militia, et quibus modis regi tuo militare debeas. Intensissime ergo audiat sensus tuus, et animam tuam nullus praegravet somnus; sed ad vigilandum excita eam, et ad studium intelligendi sermonem meum. Vprolata ex divinis fontibus. Neque enim nova doctrina instruam te, sed ea quam didici a patribus meis. Hanc enim si immiseris in cor tuum, in pace dirigentur itinera tua, nec apprcedet a te omnis adversitas animae CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
mali disserentes ꝙ illa sit ad̾o. ñ ista. ancto¬
ritatib astruit potencia peccandi ẽẽ ad̾o

Expanded text:
mali disserentes, quod illa sit a Deo, non ista. 2. Auctoritatibus astruit potentiam peccandi esse a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Qd̃ reꝙ alie se quib sruend̾ ẽ. alie qͥb
litend̾ ẽ alie q̃ fruunt᷑ ⁊ utunt᷑. Ille quib
stuend̾ ẽ nos beatos faciunt istis quib
utendũ ẽ: tendentes aꝯbĩtudinẽ aduiua¬
mur ⁊ qͣi ad minicłam᷑ ut ad illas res que
nos beatꝯs faciũt ꝑ uenire eisq ĩ here pos¬
simꝰ. Nes u̾o q̃ fruunt᷑ ⁊ utunt᷑ nos sumꝰ¬
Ttiu̾o id cy ĩusum uen̾it referre adopti¬
nend̾ illud quo fruend̾ ẽ alias abuti ẽ. nõ
uti. Nã usus illicitus. abusus abusio noĩati
debetł es gͥ quib fruendũ ẽ. st̃ pr̃ ⁊ si ⁊ s.¬
s. eadẽ tñ trinitas q̃dam sũma res ẽ. cõisq
oĩb fruentib ea. s tñ res dici debet. ⁊ nõ

Expanded text:
quibus fruendum est, aliae quibus utendum est, aliae quae fruuntur et utuntur. Illae quibus fruendum est, nos beatos faciunt. Istis quibus utendum est, tendentes ad beatitudinem adjuvamur, et quasi adminiculamur, ut ad illas res, quae nos beatos faciunt, pervenire, eisque inhaerere possimus. Res vero quae fruuntur et utuntur nos sumvero, id quod in usum venerit referre ad obtinendum illud quo fruendum est; alias abuti est, non uti: nam usus illicitus, abusus vel abusio nominari debet. Res igitur quibus fruendum est, sunt s. Eadem tamen Trinitas quaedam summa res est, communisque omnibus fruentibus, ea si tamen res dici debet, et non
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs res signũ ẽ qi ñ adhibet᷑ ad significã¬
dum aliquid. Eũq his intend̾it theolo¬
goꝵ specłacõ studiosa atq modesta di¬
uinã scͥpturã forma p̾scͥptã indoct̾nam
ten̾e adu̾tet. de hiis gͦ nob̾ aditũ ad res di¬
uinas aliqͣtenꝰ intelligendas deo ouce aꝑi¬
re uolentib discernend̾ ẽ ⁊ pͥmũ de reb¬
⁊ postea designis disseremꝰ¬

Expanded text:
is res signum est, quia non adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentibus disserendum est: et primum de rebus, postea de signis disserem
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ehic fane ꝯtempne potestatẽ tim̃do potesta¬
ꝓ ꝯsulẽ iubeat. Aurlus siqͥd ip̃e ꝓ ꝯsul uibeat
⁊ aliud iubeat imꝑator sũqͥd dubitatur il¬
lo ꝯtempto illi eẽ seruiend̾ gͦ si aliud im¬
dum ẽ d̾o potestati gͦ diabolił hõĩs tc̃ resis¬
timꝰ cũ aliqͥd ceͣ d̾m iuggesserit ĩ qͦ d̾i ordina¬
pit ut ĩ malis nulli potestati obediamus

Expanded text:
eri? Hic sane contempne potestatem, timendo potestasulem jubeat? Rursus si quid ipse proconsul jubeat, et aliud jubeat imperator, numquid dubitatur illo contempto illi esse serviendum? Ergo si aliud imdum est Deo. Potestati ergo diaboli vel hominis tunc resistamus, cum aliquid contra Deum suggesserit; in quo Dei ordinapit, ut in malis nulli potestati obediamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Qui facit regnare ypocritam pp̃ ꝑu̾sita¬
tem ppłi et de ppło urł dicit d  . dedi eis regẽ
l̃ira mea Nocendi ti uoluntas pot ẽẽ ab hoĩs
suos de hoc ⁊̃ gͥgͥ. ĩ moralib ait. Tumoris
elacõ ñ potestatis ordo ĩ crimine ẽ potenci¬
am d̾s t̾buit elacõm elacõm sio potencie
malicia nr̃e m̃tis ĩuenit. Gollamꝰ ꝙ de nr̃o
ẽ. qi ñ potencia iusta s actõ pͣua dampnat᷑
His auctoritatib aliisq płib euidẽt̾ ostẽdi
t᷑ ꝙ ñ ẽ potestas bonit mali cuicũq nͥ adeo
equo ⁊ si te lateat eqͥtas
dii nocendi ñ ẽ hoĩ ł diabolo nisi a d̾o apłs

Expanded text:
ait: Qui facit regnare hypocritam propter perversitatem populi . Et de populo Israel dicit Deus: Dedi eis regem in ira mea . Nocendi voluntas potest esse ab hominis suos. De hoc etiam Gregor. in Mor. ait: Tumoris elatio, non potestatis ordo in crimine est. Potentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollampotentia justa, sed actio prava damnatur. His auctoritatibus aliisque pluribus evidenter ostenditur quod non est potestas, boni vel mali cuicumque, nisi a Deo aequo, etsi te lateat aequitavel nocendi non est homini vel diabolo, nisi a Deo. Apos
Abbreviated transcription (Latin):
iupͣ accipiens uti ⁊ frui sic dic̃. uti supra¬
ẽ assum̾e aliqͥd ĩ facultatem uolũtatis:
fruia ẽ uti cũ gaudio. ñ adhuc sper: s iał iri.
Id̾oq oũ qui fruit᷑ utit᷑ assumit N aliqͥd in
facultatẽ uolũtatis cũ fine delectacõis nõ

Expanded text:
supra accipiens uti et frui, sic dicit: Uti est assumere aliquid in facultatem voluntatis. Frui autem est, uti cum gaudio, non adhuc spei, sed jam rei; ideoque omnis qui fruitur, utitur; assumit enim aliquid in facultatem voluntatis cum fine d
Abbreviated transcription (Latin):
Usi atig̃. In libro. x de trinttate. fritmurco¬
nitis. ⁊ in quib ip̃is pp̃ se uoluntas deleccata
oquiescit utimiit ticrocis. que ad altud refe¬
timus quo fruendum est:
Item quid int̾¬
sit inter trii ⁊ uti alitit quam supra. oẽ

Expanded text:
 Aug. in lib. 10 de Trin., c. 10: Fruimur cognitis in quibus ipsis propter se voluntas delectata conquiescit: utimur vero eis quae ad aliud referimus, quo fruendum est. 3. Item quid intersit inter frui et uti aliter quam supra.
Abbreviated transcription (Latin):
frii. stm̃ uti ubi gauidemus in spe. t̃ stpra
diccum sit frui cẽ amore in herete aucm ret
pp̃ se. qualit criam hic multi adherent deo.
egermimatõ corum que uidentur c̾tia

Expanded text:
m uti, ubi gaudemus in spe; cum supra dictum sit, frui esse amore inhaerere alicui rei propter se: qualiter etiam hic multi adhaerent Deo. 4. Determinatio eorum quae videntur contra
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ omnis usis ad in significando. ñ intꝰ
gr̃a aliqtud. ut aliqua .s. sacram̃ta legalia.
Alia que ñ soutm sig̃cant. s oferunt ꝙ intits
ad iutiet. lunt euanglica sacram̃ta. Ex quo
aperre intlligitur. que hu appellentur signa
res ille tudentitr iudeicto q̃ ad significandsĩ
aliquid ad hibentur. Omne igtiit signtĩ
ait omnino nichil c̃. non asi eꝯtictio. Om̃is
res signitm ẽ. qr ñ adbibetut ad significant̾
aliquid. sumq hiis intenderit theologortĩ
speculatõ studiosa atq modesta. diimã litip¬
turam. formam scriptam in docteina tenere
ad uerret. E hris ergo nobis ad itum ad res
ditinas. aliquatentis intelligendas deo dui¬
ce apetite nolentib dissctend̾ est primam
de tib. postca de fignis disscremus:
De rebus communiteragit. oco eoco oco

Expanded text:
ificando; quibus gratia, ut aliqua sacramenta legalia. Alia quae non solum significant, sed conferunt quod intus adjuvet, sicut evangelica sacramenta. Ex quo aperte intelligitur quae hic appellentur signa, res illae videlicet quae ad significandum aliquid adhibentur. Omne igitur signum ait , omnino nihil est. Non autem e diverso omnis res signum est, quia non adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentibus disserendum est: et primum de rebus, postea de signis disseremus. 2. De rebus communiter agit. Id ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ctais ai nouo legis conti¬
nentiam diligenti in¬
dagine: ⁊̃ atq etiam cõ¬
siderantib nobis p̾ itia
dei gr̃a innotuit satre
pagine tractum citra res uel signa p̃cipue
uctiati. Ut .ii. egreguis doctor ang. ait in li¬
bro de docttina xp̃iana. Omins doctrina ut

Expanded text:
is ac novae legis continentiam, diligenti indagine, etiam atque etiam considerantibus nobis, praevia Dei gratia, innotuit sacrae paginae tractatu circa res, vel signa praecipue versari; ut enim egregius doctor Aug. ait in libro
Abbreviated transcription (Latin):
t̾minamtis duentis nos ⁊ hic im ficuro
fritt. s ibi pprie ⁊ petfecte. ⁊ plene. tibi per
sp̃em itdbimus quo fruiamit. Hicã
dtim in spe ambulamiis frutintit
quidem s ñ a deo plene. uñ augrist̾

Expanded text:
rminamus, dicentes, nos et hic, et in futuro frui; sed ibi proprie, et perfecte, et plene, ubi per speciem videbimus quo fruemur; hic autem, dum in spe ambulamus, fruimur quidem, sed non adeo plene, unde
Abbreviated transcription (Latin):
Uti nero id ꝙ in ustim uenerit ifetre ad ob¬
tinendum illud quo stuendum est alias
abuti iñ uti. Nam ustis illicitus ab iistis
tiel abtisio nominati debet ooce¬
Be rebus quibus fruendum cit. oco coo

Expanded text:
Uti vero, id quod in usum venerit referre ad obtinendum illud quo fruendum est; alias abuti est, non uti: nam usus illicitus, abusus vel abusio nominari debet. Res igitur quibus fruendum
Abbreviated transcription (Latin):
Illis quib utend̃ est tendentes ad beatitudi¬
nem aduttiamur. et quasi ãminicłamtir.
utt ad illas res. que nos beatos fatitint pertie¬
nite cesq in herere possimitis
que fruntur. t utuntur. ooccecococco

Expanded text:
Istis quibus utendum est, tendentes ad beatitudinem adjuvamur, et quasi adminiculamur, ut ad illas res, quae nos beatos faciunt, pervenire, eisque inhaerere possimus. uae fruuntur et utuntu
Abbreviated transcription (Latin):
seruare : dũ modo ad refectionem ꝑuenientes desiderata
satietate potiantur. Quod nuꝑ beniamin ciuẽ nr̃m. ꝑtinaci¬
ter tenuisse cognoscitis. Qui ne cotidie paximatia duo per¬
cipiens. ȩquali castigatione continuam parcitatẽ iugiter
retentaret : maluit biduana semꝑ continuare ieiunia.
dum modo ad refectionem ueniens. duplicata mensura
repleret uentris ingluuiem. Nam id quod biduo fuerat ꝑ¬

Expanded text:
seruare, dummodo ad refectionem peruenientes desiderata seruare, dummodo ad refectionem peruenientes desiderata satietate potiantur. quod nuper Beniamin ciuem uestrum pertinaciter tenuisse cognoscitis, qui ne cotidie paxanjatia duo percipiens aequali castigatione continuam parcitatem iugiter retentaret, maluit biduana semper continuare ieiunia, dummodo ad refectionem ueniens duplicata mensura repleret uentris ingluuiem, id est ut quat
Abbreviated transcription (Latin):
sitate commorantes in carne om̃imodis carere ñ possumꝰ: saltẽ
rarius nos & non amplius quã trinauice ista colluuione resꝑ¬
sos. totius anni cursus inueniat. Quod tamen sine ullo pruritu
quietus egerat sopor non fallax imago index occultȩ uolupta¬
tis eliciat. Quã obrem hȩc est t̾emꝑata quã diximꝰ continen¬
tia. & qqualitas atq mensura quȩ patrũ quoq iudicio cõpbat᷑.
ut cotidianam panis refectionem cotidiana comitetur esuries.
in uno eodemq statu animam parit̾ corpusq conseruans.
nec ieiuni i fatigatione corpus concidere. nec grauari men¬
tem saturitate ꝑ̾mittens. Ianta nanq frugalit̾ate finitur:
ut interdum se post uesꝑam nec sentiat aut meminerit re¬
fecisse. & intantum hoc non sine labore ꝑficitur: ut malint
ii qui ꝑfectionẽ discretionis ignorant. etiam biduo ꝓtelare
ieiunia. atq quod hodie sumpturi fuerant in crastinum re¬

Expanded text:
sitate conmorantes in carne omnimodis carere non possumus, saltim sitate conmorantes in carne omnimodis carere non possumus, saltim rarius nos et non amplius quam trina uice ista conluuione respersos totius anni cursus inueniat. quod tamen sine ullo pruritu quietus egerat sopor, non fallax imago index occultae uoluptatis eliciat. quamobrem haec est temperata quam diximus continentiae aequalitas atque mensura, quae patrum quoque iudicio conprobatur, ut cotidianam panis refectionem cotidiana comitetur esuries, in uno eodemque statu animam pariter corpusque conseruans, nec ieiunii fatigatione concidere nec grauari mentem saturitate permittens. tanta namque frugalitate finitur, ut interdum se post uesperam nec sentiat aut meminerit refecisse. Et in tantum hoc non sine labore perficitur, ut malint hi qui perfectionem discretionis ignorant etiam biduo protelare ieiunia idque quod hodie sumpturi fuerant in crastinum re