comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ac diuidat: uerũ etiã desicc& & auferat. Fluuiꝰ enĩ quanedo siccat᷑: ad nichilum
sine dubitatione ꝑcducit᷑. Qđ tunc contingere manifestũ ÷: quando clonata
multitucline peccatorũ. diaboli constat inuncdantia ꝑisse consilia. Aetham
ox : tu fecisti solem & lunã. Uersus iste & sequens: om̃ib aellitterã patent. G¬
tarũ qͥppe rerũ: creator ⁊ lñs. Secl aptiꝰ uidet᷑: sispiritalit̃ exqͥrunt᷑. diẽ ponamꝰ¬

Expanded text:
ac dividat, verum etiam desiccet et auferat. Fluvius enim quando siccatur, ad nihilum ac dividat, verum etiam desiccet et auferat. Fluvius enim quando siccatur, ad nihilum sine dubitatione perducitur. Quod tunc contingere manifestum est, quando donans multitudinem peccatorum, diaboli constat inundantia periisse consilia. Ethan . Tuus est dies et tua est nox; tu fecisti solem et lunam. Versus iste et sequens omnibus ad litteram patent. Cunctarum quippe rerum creator
Abbreviated transcription (Latin):
÷ quante fuerant tenebrosa mente teterrim : sed ad dñm conuersi co
pessimũ intelligi uolumꝰ cdiabolũ nuncupamus. Omĩb enim culpis exsufflatur
ab om̃ib execrabile horrore clecerpit᷑. Sic fit: ut qui paganis ante uenerabił.
nunc ad xp̃ianis detractionũ morsib corroda t᷑. Siue conuersi iam fidelis
im possunt hab̾e cdiabolũ: quando ꝑ ipsius machinam̃ta temptacionesc
ꝓficiunt. Ipso enĩ ꝑsequente martyres fuint: ipso affligente patientię mune-¬¬
re coronant᷑. Qua ꝓpt̃ merito diabolus illorũ ȩsca dicit᷑: quos fatigationib
siccasti fluuios aetham. Hoc totum ꝑ allegoriã de peccatorib dicit. Fontes
ilos appellat. quorũ mala iugiter influebant: torrentes. qui subito c
rapidis excursib irruebant. Hec enĩ duo genera peccantiũ dñs di rũp&. cum
eos adiaboli famulatione diuiserit. Seqͥt᷑. Siccasti fluuios ȩtham. Priorẽ ex colit sensũ
fluiuos. iel ÷ inunclationes diabolica iniqͥtate collectas. non solum di rũ

Expanded text:
 ante fuerant tenebrosa mente teterrimi; sed ad Dominum conversi,pessimum intelligi volumus, diabolum nuncupamus. Omnibus enim culpis exsufflatur ab omnibus exsecrabili errore discerpitur. Sic fit, ut qui paganis ante venerabilis nunc a Christianis detractionum morsibus corrodatur. Sive conversi jam fideles escam possunt habere diabolum, quando per ipsius machinamenta tentationesque proficiunt. Ipso enim persequente, martyres fiunt: ipso affligente, patientiae munere coronantur. Quapropter merito diabolus illorum esca dicitur, quos fatigationibus siccasti fluvios Ethan. Hoc totum per allegoriam de peccatoribus dicit. Fontes illos appellat, quorum mala jugiter influebant; torrentes, qui subito concitati rapidis excursibus irruebant. Haec enim duo genera peccantium Dominus dirumpet, cum eos a diaboli famulatione diviserit. Sequitur, siccasti fluvios Ethan. Priorem excolit sensum, ut fluvios, id est inundationes diabolica iniquitate collectas non solum dirumpat
Abbreviated transcription (Latin):
uideoꝵ. qui talia dix̃ ad clñm: ut illi uderet᷑ exꝓbrare: cui uł exaliqua parte gracias
agere nulla potest creatura sufficere. Sequit᷑. & popłs insipiens incitauit nom̃ tuũ.
Insipiens utiq qui agebat indigne. ut illa patient̃ auelir&. quȩ debuisset om̃ino resu¬
gere : & ex hoc dñm acliram ꝓuocauer̃. quia non pro suis peccatis talia sib acerdisse
dixer̃.  sed putauer̃ inustũ dm̃. qui quasi non merentib dñari ꝑmittebat interitũ.
Consideremꝰ igit᷑ ordinẽ salubrimũ supplicantis. Sic pro culpabilib rogat.: ut eoꝵ
semꝑ confiteat᷑ errata. hoc si uicdei fecissent mente cleuota: potuerant genera lit̃ debita
obliuiscaris infinẽ. A saph uenit acdt̃ciã sectionẽ: cui merito p̃missus ÷ intellectꝰ qͥndo
sic peccaita popłi suꝑiꝰ confessus ÷. ut tam̃ deuotos dño lib̾andos. eẽ. p̃sumat. Supplicat
ñ uir sc̃s. qđ sciebat. cẽ. uenturũ : ut fideliũ animas non tradat. ne diabolꝰ¬

Expanded text:
um, qui talia dixit in Dominum, ut illi videretur exprobrare, cui vel ex aliqua parte gratias agere nulla potest creatura sufficere. Sequitur, et populus insipiens exacerbavit nomen tuum. Insipiens utique qui agebat indigne, ut illa patienter audiret, quae debuisset omnino refugere. Et ex hoc Dominum ad iram provocaverunt, quia non pro suis peccatis talia sibi accidisse dixerunt, sed putaverunt injustum Deum, qui quasi non merentibus dominari permittebat interitum. Consideremus igitur ordinem saluberrimum supplicantis. Sic pro culpabilibus orat, ut eorum semper confiteatur errata. Hoc si Judaei fecissent mente devota, potuerant generaliter debita obliviscaris in finem. Asaph venit ad tertiam sectionem, cui merito praemissus est intellectus: quando sic peccata populi superius confessus est, ut tamen devotos a Domino liberandos esse praesumat. Supplicat enim vir sanctus quod sciebat esse venturum, ut fidelium animas non tradat, ne diabol
Abbreviated transcription (Latin):
distingunt: ita & p̃dicatores. xpĩ uere fidĩ iura custo cliunt. Seqͥt᷑. Aestatẽ & uer
tu fecisti ea. ꝑ hȩc tempora: significat fideles. diuersa morũ qualitate pollentes.
ii enĩ sunt tanquã aestus fidei calore feruentes ad martiriũ usq ꝑclu
enĩ & ista & talia ipse fecit: cuiꝰ grã concedit᷑. qđ in hominũ bona uoluntate
monstrat᷑. Adeliclit. Memor esto huiꝰ creaturx tuȩ. Reddilit causã. cur enun¬
ratio illa prȩmissa sit: Scilic& ut qui facere consuerut magna. uideis quoq
delinquentib miseratꝰ inlulgeat. & ut beniuolentiã pii dñ prouocar&¬

Expanded text:
t, ita et praedicatores Christi verae fidei jura custodiunt. Sequitur, aestatem et ver tu fecisti ea. Per haec tempora significat fideles diversa morum qualitate pollentes; alii enim sunt tanquam aestus fidei calore ferventes ad martyrium usque perducti; enim et ista et talia ipse fecit, cujus gratia conceditur, quod in hominum bona voluntate monstratur. Addidit, memor esto hujus creaturae tuae. Reddit causam cur enumeratio illa praemissa sit; scilicet, ut qui facere consuevit magna, Judaeis quoque delinquentibus miseratus indulgeat. Et ut benevolentiam pii Domini provocar
Abbreviated transcription (Latin):
indicat scientiã. Sed cũ dic̃ tuus est dies. & tua ÷ nox. significat qm̃ in utrisq dẽ
miracula magna facit : ut & illũ munerȩ suę pietatis illumin&: & istũ peccatis emũ¬
clatũ. regni sui faciat. ẽẽ. parti cipẽ. Addidit. Iu fecisti solem & lunã. hec nomina:
ꝑ exempla magis planiꝰ exponunt᷑. Sol sapientẽ significat. luna. stultũ: sicut
scriptũ ÷. Sapiens ꝑman& sic̃ sol: stultus aut̃ sic̃ luna mutat᷑. Pulchra narratio.
ut ꝑsimilitudines rerũ. om̃i potentis stupenda magnalia declarent᷑. In on
tam̃. intelligendũ ÷ creatorẽ dñm solitã noͥmis & copiosã ostene pietatẽ. Tu¬

Expanded text:
indicat scientiam . Sed cum dicit: Tuus est dies et tua est nox, significat quoniam in utrisque Deus miracula magna facit, ut et illum munere suae pietatis illuminet, et istum peccatis emendatum, regni sui faciat esse participem. Addidit, tu fecisti solem et lunam. Haec omnia nomina per exempla magis planius exponuntur. Sol sapientem significat, luna stultum, sicut scriptum est: Sapiens permanet sicut sol; stultus autem sicut luna mutatur . Pulchra narratio, ut per similitudines rerum Omnipotentis stupenda magnalia declarentur. In omnibus tamen intelligendum est Creatorem Dominum solitam nimis et copiosam ostendere pietatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ponit draconẽ: ut ipsum satanan inlicare uidea tar: Iui quartum foneso
bantum nequior & cum singulari numero ponitur. inter malignos
ip̃s habere similem penitus ab negatur. Confractum ÷ enim capane rus
quando suꝑbia ipsuis de cȩlo subiecta: e natiuã clarrltem nedidere
non ualisemeruit: qui se uoluntaria obscuritate macularut. dodidrti
Decdisti eumn ȩscampopło ȩchiopum. dethiopes bene peccatores aduer-¬

Expanded text:
ponit draconem, ut ipsum Satanam indicare videatur, qui quantum fortior, tantum nequior; et cum singulari numero ponitur, inter malignos spiritus habere similem penitus abnegatur. 252 Confractum est enim caput ejus, quando superbia ipsius de coelo dejecta est; et nativam claritatem retinere non meruit, qui se voluntaria obscuritate maculavit. Addidit, dedisti eum in escam populo Aethiopum. Aethiopes bene peccatores adver
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pigeat tam̃ eadẽ ꝑsingula loca declarare: ut psalmoꝵ possiet cdignitas
estimari. Iulas siqͥlẽ domos c̃fident̃ intramꝰ: quarũ penitralia inipsa fronte
cognoscimꝰ. Infinẽ significat xp̃m: qͥ in hoc psalmo locuturꝰ. ẽ. Ne disꝑclas clauied intituli
inscriptione. Et cdauid sepe diximꝰ xp̃m significare: quia & rex erat. & nomen eius
mones᷑ ergo ꝓtinus prlatus ne disꝑdat scriptũ titulũ. qui regẽ dñm declara¬
bat: quia redeli non poterat in cassũ. quod diuina noscebatur iussione conseri-¬
ptum. Regẽ enĩ illũ quis poterat ab olere: quẽ constat e̾ẽ. çęli terrȩq creato.
đ idõ frequent᷑ repetitur: ut ex cusatio contradicentib auferatur. di

Expanded text:
n pigebit tamen eadem per singula loca declarare, ut psalmorum possit dignitas aestimari. Illas siquidem domos confidenter intramus, quarum penetralia in ipsa fronte cognoscimus. In finem significat Christum, qui in hoc psalmo locuturus est. Ne disperdas David in tituli inscriptione. Et David saepe diximus Christum significare, quia et rex erat, et nomen ejus monetur ergo Pontius Pilatus, ne disperdat scriptum titulum qui Regem Dominum declarabat: quia reddi non poterat incassum quod divina noscebatur jussione conscriptum. Regem enim illum quis poterat abolere, quem constat esse coeli terraeque creatorem? Quod adeo frequenter repetitur, ut excusatio contradicentibus auferatur. Di
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ dñs Qui sermo: ad potentiã diuinã. ꝓpr̃ ex pͥmendas causas ab humana imbe¬
cillitate translatũ ẽ. Geminat ȩtiã. exurge psalteriũ & cythara. Quȩ figura dicit᷑
epembasis: ict ẽ. iteratio uerbi. Qđ ȩtiã insuꝑiori uersu fec̃ ubi ait: paratũ cor meũ

Expanded text:
urgam, dicit Dominus . Qui sermo ad potentiam divinam propter exprimendas causas ab humana imbeurgam, dicit Dominus . Qui sermo ad potentiam divinam propter exprimendas causas ab humana imbecillitate tran latus est. Geminat etiam: Exsurge, psalterium et cithara. Quae figura dicitur epembasis, id est iteratio verbi; quod etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
aeqͣlis ẽ. Nã quãuis laqueos parasset inimicus: foreã aꝑuisset ingratꝰ pͥaratũ sedic̃ ad agenlas
grãs: qͥa sibi sciebat resurrectionis głiã modis omĩb affuturã. Sed inqͦ sit paratꝰ ꝑ ũba
sequentia declarat᷑. Cantabo & psalmũ dicã dño. Cantare cliximꝰ uocib grãs referre:
psalmũ dicere p̃dicabili cdñm actione laudare. Quȩ duo suꝑiori geminationi merito aptata ui
dent᷑ qͥndo in utroq se ꝓficet᷑ eẽ. paratũ. Sed dũ illa de se dic̃: nos quẽ admodũ confiteam̃
instituit. Nã & apłs paulus sequens magistrũ. paratũ se ꝓfitet᷑ dũ ait : głam̃ intribula-¬
ionib scientes qm̃ tribulatio patientiã oꝑat᷑: patientia ꝓbationẽ: & cetera. ł xui¬
głia mea. exurge psalteriũ & cythara: ex urgã diluculo. Per tropologã exurge
licit᷑ qͥsi surge ad miraculũ faciendũ ⁊ sic̃ scriptũ ẽ. in undecimo psalmo: nc̃ exu

Expanded text:
aequalis est. Nam quamvis laqueos parasset inimicus, foveam aperuisset ingratus, paratum se dicit ad agendas gratias, quia sibi sciebat resurrectionis gloriam modis omnibus affuturam. Sed in quo sit paratus, per verba sequentia declaratur: Cantabo et psalmum dicam Domino. Cantare diximus, vocibus gratiam referre; psalmum dicere, praedicabili Dominum actione laudare. Quae duo superiori geminationi merito videntur aptata, quando in utroque se profitetur esse paratum. Sed dum illa de se dicit, nos, quemadmodum confiteamur, instituit. Nam et apostolus Paulus sequens magistrum, paratum se profitetur, dum ait: Gloriamur in tribulationibus, scientes quoniam tribulatio patientiam oia mea; exsurge, psalterium et cithara: exsurgam diluculo. Per tropologiam exsurge dicitur, quasi surge ad miraculum faciendum; sicut scriptum est et in undecimo psalmo: Nunc exs
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ mala consilia de nece dnĩ tractauer̃ catuli leonũ popłi qͥ ꝑꝑa inuena
sunt secuti. Addidit: dormiui conturbatus. Mors dñi mirabili ꝓpͥetate describit᷑: qui
conturbatꝰ fremiti iudȩoꝵ. quiete altissima dormiebat. ostendens tam nichil fuisse
ꝑsecutionẽ impioꝵ. ut occisus ꝑduceret᷑ ad sominũ. Dormire enĩ ñ ẽ. c̃turbati: nisi
illiꝰ qͥ incruce positꝰ. sp̃m sua reddidit uoluntate. Eilii hominũ dentes eoꝵ arma &
sagittȩ: & lingue eoꝵ gladius acutꝰ. Hȩc de illis dic̃: qͥ innece dñi impia uo luntate

Expanded text:
qui mala consilia de nece Domini tractaverunt. Catuli, eorum populi qui perperam inventa qui mala consilia de nece Domini tractaverunt. Catuli, eorum populi qui perperam inventa secuti sunt. Addidit, dormivi conturbatus. Mors Domini mirabili proprietate describitur, qui conturbatus fremitu Judaeorum, quiete altissima dormiebat: ostendens tam nihil fuisse persecutionem impiorum, ut occisus perduceretur ad somnum. Dormire enim non est conturbati, nisi illius qui in cruce positus, spiritum sua reddidit voluntate. Vers. 7. Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum gladius acutus. Haec de illis
Abbreviated transcription (Latin):
nimã meã: & potestatẽ habeo iterũ sum̃di eã.Uerũ istę locutiones. co¬
perationẽ sc̃ȩ trintatis ostendunt: quȩ unũ uult. unũ semꝑ oꝑat᷑. Addidit:
gaudere. Dedecus enĩ suũ iudicat mala conscientia: qͥndo ꝓpͥa ñ uidet
partis ingredit᷑. Nã quãuis insuꝑiori uersu similia ũba dixerit: hic tam̃
in gr̃arũ actione ꝓrũpit: ut spem credentiũ de sua ꝓsꝑitate firmaret.
Misit enĩ. de patre dic̃: qđ ad humanitatẽ susceptã ꝑtinec⁊ sic̃ & in ȩuangi¬
ait. Non sũ missus: nisi ad oues quȩ perier̃ domus isr ł. Miscłia . ẽ gͦ. qu a humano
generi in suscepta carne cõpatit᷑. dũ clamat. saule saule. qͥd me ꝑsequeris: uel his
ilia: ueritas auit qua unicuiq sua facta retribuit. E ripuit animã meã demedio
lorũ leonũ: dormiui c̃turbatꝰ. Crucifixo corpore animã suã dic̃ ereptã: de qͣ maximȩ
ficat plebẽ iudeoꝵ. quã pͥncipes & sacerdotes ferali uoluntate genuer̃: ut leones

Expanded text:
erum istae locutiones cooperationem sanctae Trinitatis ostendunt, quae unum vult, unum semper operatur. Addidit, gaudere. Dedecus enim suum judicat mala conscientia, quando propria non videt m. Januam secundae partis ingreditur. Nam quamvis in superiori versu similia verba dixerit, hinc tamen in gratiarum actionem prorumpit, ut spem credentium de sua prosperitate firmaret. Misit enim de Patre dicit, quod ad humanitatem susceptam pertinet, sicut et in Evangeait: Non sum missus, generi in suscepta carne compatitur, dum clamat: Saule, Saule, quid me persequeris ? vel his similia. Veritas, quoniam unicuique sua facta retribuit. Vers. 6. Eripuit animam meam de medio catulorum leonum; dormivi conturbatus. Crucifixo corpore, animam suam dificat Judaeorum, quam principes et sacerdotes ferali voluntate genuerunt; ut leones sint
Abbreviated transcription (Latin):
positione separantur. Miserere mei ds miserere mei: qm̃ inte confidit
anima mea. Np̃s dñs humanatus clamat ad patrẽ. ex eo quod fu¬
urã metuit passionẽ: ut quãuis uoluntariã susceꝑit mortẽ. animȩ s
de clararet ab solutȩ formidinẽ. Misccłiam petit dĩ filius. qͥ miseretur
omĩb: qͥ tanta ad nos lib̾andos humilitate descendit. ut unũ ex fide.¬

Expanded text:
psalmi. Vers. 1. Miserere mei, Deus, miserere mei: quoniam in te confidit psalmi. Vers. 1. Miserere mei, Deus, miserere mei: quoniam in te confidit anima mea. Christus Dominus humanatus clamat ad Patrem, ex eo quod futuram metuit passionem; ut quamvis voluntariam susciperet mortem, animae suae declararet absolute formidinem. Misericordiam petit Dei Filius, qui miseretur omnibus, qui tanta ad nos liberandos humilitate descendit, ut unum ex fide
Abbreviated transcription (Latin):
lem sicut iste uicdȩos iniquissimos ꝑfęrebat. O portet igitur meminisse.
salmũ qͣuintũ. ẽẽ. illorũ : qui passionẽ & resurrectionẽ elni. sub brei¬
te commemorant
ÑS xp̃s inprimo ordine psalmi
orat. de sua passione sollicitus: sccłm il qđ ꝓpter nos homo fieri in esti¬
mabili pietate dignatus . ẽ. factus est em̃ utꝰ ita dixerim humanatus dr̃
quia ȩtiã in assũptione carnis ds̃ eẽ nedestitit: in conuercibilis manens.
assumpto conuertibili homine: naturã suã non minuens. sed conditio¬
ne mortalitatis exaltans. Unus enĩ atq ilem est dñs xp̃s: qui & in dĩ
forma oꝑatus ẽ. miracula magna uirtutis: & in forma serui subiit
seuitiã passionis. Scđo orline: resurrectionis suȩ głiam stupenda
uarietate describit. Tercio: post beatissimã resurrectionẽ laudes se
patri dño cantare promittit. Quȩ menbra: dia psalmatũ quoq inten¬

Expanded text:
lem, sicut iste Judaeos nequissimos perferebat. Oportet igitur meminisse lem, sicut iste Judaeos nequissimos perferebat. Oportet igitur meminisse psalmum hunc quintum esse illorum qui passionem et resurrectionem Domini sub brevitate commemorstus in primo ordine psalmi orat de sua passione sollicitus, secundum id quod propter nos homo fieri inaestimabili pietate dignatus est. Factus enim ut ita dixerim humanatus Deus, qui etiam in assumptione carnis Deus esse non destitit; inconvertibilis manens, assumpto convertibili homine, naturam suam non minuens, sed conditionem mortalitatis exaltans. Unus enim atque idem est Dominus Christus, qui et in Dei forma operatus est miracula magna virtutis, et in forma servi subiit saevitiam passionis. Secundo ordine resurrectionis suae gloriam stupenda varietate describit. Tertio post beatissimam resurrectionem, laudes se Patri Domino cantare promittit; quae membra diaplasmatis quoque inte
Abbreviated transcription (Latin):
quia ipsa est nr̃a perfectio. al ipsũ feliciter peruenire. Nã sicut
cũ tminũ attigeris itineris destinati. labore finito in loco desidantis¬
simo conquiescis: ita cũ ad dñm ueneris. ulterius nil requires. Nedis¬
ꝑclas dauid  hibetur dauid asaule disꝑli: qui ad regnũ fuerat uolun-¬¬
pilato scriptus titulus mutaretur. Sed quia diximꝰ ꝑ sonã dni saluatoris
portasse dauiel: hoc nunc de ipso dicit᷑ quoel erat in xp̃i lñi passione facien¬
dũ  ne cdisꝑderet᷑ dauid de regno deputato: sicut nec illa dñi potuit titu-
inscriptio commutari. Addidit: cum fugeret: saul a facie inspelu
saulem fugiens. inspelunca se condidit: ita & dñi saluatoris deitas. intra
templũ corporis sui udeis perfidis fuisse probat᷑ abscondita. Sie singu¬
la quȩ de dauid & xp̃o ꝓuenerunt facta: illis sunt sub hac allusione
ommunia. Quȩ imagines rerũ in hoc titulo icło prȩ ludunt: qui
totus psalmus de dñi passione dicturus. ẽ. Sic enĩ ille truculentũ sau¬

Expanded text:
quia ipsa est nostra perfectio ad ipsum feliciter pervenire. Nam sicut cum terminum attigeris itineris destinati, labore finito in loco desiderantissimo conquiescis, ita cum ad Dominum veneris, ulterius nil requires. Ne disperdas David. Prohibetur David a Saule disperdi, qui ad regnum fuerat voluntPilato scriptus titulus mutaretur. Sed quia diximus personam Domini nostri Salvatoris portasse David, hoc nunc de ipso dicitur, quod erat in Christi Domini passione faciendum: ne disperderetur David de regno deputato, sicut nec illa Domini potuit tituli inscriptio commutari. Addidit, cum fugeret a facie Saul in spelunSaulem fugiens in spelunca se abscondit, ita et Domini Salvatoris deitas intra templum corporis sui Judaeis perfidis fuisse probatur abscondita. Sic singula quae de David et Christo provenerunt facta, illis sunt sub hac allusione communia. Quae imagines rerum in hoc titulo ideo praeludunt, quia totus psalmus de Domini passione dicturus est. Sic enim ille truculentum Sau
Abbreviated transcription (Latin):
maiestate regnare. Non enĩ supra se ełs̃ poterat exaltari. qͥa ñ ẽ. ultra qͦ crescat.
sed exaltabat᷑ plane int̃ homines. qͥndo głia maiestatis eiꝰ conũsis m̃tib aparebat.

Expanded text:
majestate regnare. Non enim Deus supra se exaltari poterat, quia non est ultra quo crescat; majestate regnare. Non enim Deus supra se exaltari poterat, quia non est ultra quo crescat; sed exaltabatur plane inter homines
Abbreviated transcription (Latin):
gittȩ : eoꝵ scilicet. qͥ sic̃ legit᷑ supra eũ stridebant. Quod ꝑ qͥntã spetiẽ dicit̾ lefiniai¬
onis: quȩ grece appellat᷑ cata antilex in. latine al uerbũ. Singulis enĩ uerbis de¬
finit᷑ qͥd sint dentes hominũ furentiũ: id ẽ. arma. & sagut&.
Arma retulit ad consilia pessima: sagittas aduerba uolantia. sed ad oꝑationẽ mort
emissa. addidit  & linguȩ eoꝵ gladius acutꝰ. Acuto gladio cõparant᷑ uoces ille
que dicebant: crucifige. crucifige. Nã sic̃ acutꝰ ensis celerrimũ oꝑat̾ mortis effer
dus: ita & illa uba. citã exitu cõpleuere sententiã. Uno enĩ impetu uisi st̃ ꝑemisse.
sic̃ arma solent acutissima desecare. ꝑ quę tam̃ subtilit̃ cõmonuit. qͥa & lingua
nitas & dñm cęli iudei uident᷑ hab̃e derisui: exclamat a forma seruui quã pro
b assũpsit: exaltare suꝑ cȩlos ds̃: ut qͥ pendes incruce. cognoscaris semꝑ in

Expanded text:
peciem dicitur definitionis quae Graece appellatur κατὰ τὴν λέξιν, Latine ad verbum. Singulis enim verbis definitur quid sint dentes hominum furentium, id est arma et sagittae. Arma retulit ad consilia pessima; sagittas ad verba quidem volantia, sed ad operationem mortis emissa. Addidit, et lingua eorum gladius acutus. Acuto gladio comparantur voces illae quae dicebant: Crucifige, crucifige . Nam sicut ensis acutus celerrimum operatur morttum, ita et illa verba citam exitii complevere sententiam. Uno enim impetu visi sunt peremisse, sicut arma solent acutissima desecare. Per quae tamen subtiliter commonuit, quia et lingua nitas, et Dominum coeli Judaei viderentur habere derisui, exclamat a forma servi, quam pro nobis assumpsit: Exaltare super coelos, Deus; ut qui pendes in cruce, cognoscaris semper in
Abbreviated transcription (Latin):
entiȩ ꝑuenit᷑. Clamabatꝰ ab humanitate suscepta: a quo suꝑnȩ creati
opẽ ñ desinunt postulare. Nã qđ dic̃ dm̃ qͥ bene fec̃ mͥ: designat excellen¬
tissiniũ in carnationis archanũ: qđ humano generi grã diuina collatũ. ẽ
humanitatis unita clĩ filio confite tur lib̾atã se ab humana imbecillitate:

Expanded text:
entiae pervenitur. Clamabat ille ab humanitate suscepta, a quo supernae creaturae entiae pervenitur. Clamabat ille ab humanitate suscepta, a quo supernae creaturae opem non desinunt postulare. Nam quod dicit, Deum qui benefecit mihi, designat excellentissimum incarnationis arcanum, quod humano generi gratia divina collatum est.humanitatis unita Dei Filio confitetur liberatam se ab humana imbecillitate,
Abbreviated transcription (Latin):
debeat optinere: tertio. quẽa diodũ possit abimminenti ꝑsecutione lib̾ari.
Alarũ & enĩ umbra. tecta mat̾na sunt: quȩ pullos teneros & blandim̃to
quoclã fouent. & ab irruente tempestate custodiunt. Sed qͥa hȩc minima
magnũ auxiliũ mat̾nȩ pretatis ostendunt: talis cõparatio frequent̃ inscri¬
pturis scĩs posita reꝑitꝰ : sic̃ dñs in ȩuangłio dic̃. Hierłm. hierłm. quotiens
Quȩ figura di cit᷑ parabole id ẽ. comparatio: quotiens sibi res genere dissi-¬
miles cõparant᷑. Sequit᷑. donec transeat iniqͥtas. In ipsa cõparatione ꝑmansit:
ut sub eadẽ umbra requiesceret. donec feruila inquitas ȩstuaret. E la-
mabo ad dm̃ altissimũ: dm̃ qͥ bene fecit mͥ. Magnꝰ ordo pię p̃dicationis os¬
tendit᷑: ad altissimũ clamare: ad quẽ ñ uoce ualida. sed puritate consci-¬

Expanded text:
debeat obtinere. Tertio quemadmodum possit ab imminenti persecutione liberari. debeat obtinere. Tertio quemadmodum possit ab imminenti persecutione liberari. Alarum etenim umbra tecta materna sunt, quae pullos teneros et blandimento quodam fovent, et ab irruente tempestate custodiunt. Sed quia haec munimina magnum auxilium maternae pietatis ostendunt, talis comparatio frequenter in Scripturis sanctis posita reperitur, sicut Dominus in Evangelio dicit: Jerusalem,  id est comparatio, quoties sibi res genere dissimiles comparantur. Sequitur, donec transeat iniquitas. In ipsa comparatione permansit, ut sub eadem umbra requiesceret, donec fervida iniquitas aestuaret. Vers. 3. Clamabo ad Deum altissimum, Deum qui benefecit mihi. Magnus ordo piae praedicationis ostenditur, ad Altissimum clamare, ad quem non voce valida, sed puritate consci
Abbreviated transcription (Latin):
lib clamare prites. qđ creator munli assumpte carnis infirmitate dep̃cat᷑.
Nam cũ dic̃. misererȩ mei ds̃ miserere mei: repetitio ista ꝑiculũ futurȩ mortis
ostendit: ut sȩpe posceret resurrectionis miraculũ. qͥ subiturꝰ erat diserimin
passionis. Sequit᷑. Qm̃ inte confidit anima mea. Oratio ista forma fideliũ
est: ut qͥ propt̃ salutem nr̃am talia ꝑtulit. prȩcationib quoq nos suis pius
doctor instrueret. Orauit enĩ: ut regulã nob̾ sc̃ẽ orationis ostendet. Passus
e. ppt̃ nos: ut nullus ꝓ ipso pati uelle refugiat. Resurrexit: ut ad resur-¬
rectionẽ quoq ipsuis spes se nr̃ȩ infirmitatis extendat. Ille enĩ istarum
rerũ indiguꝰ ñ fuit: sed omia causa nr̃ȩ salutis excepit. Et in umbra alarũ
tuarũ sꝑabo: donec transeat iniquitas. T Ntelligamꝰ orationis istiꝰ purissimã
scĩtatẽ. Primo ũsu. misereri sibi dñm antẽ om̃ia postulauit: scđo dic̃ quare

Expanded text:
putes, quod Creator mundi assumptae carnis infirmitate deprecatur. Nam cum dicit: Miserere mei, Deus, miserere mei, repetitio ista periculum futurae mortis ostendit, ut saepe posceret resurrectionis miraculum, qui subiturus erat discrimina passionis. Sequitur, quoniam in te confidit anima mea. Oratio ista forma fidelium est, ut qui propter salutem nostram talia pertulit, precationibus quoque nos suis pius doctor instrueret. Oravit enim ut regulam nobis sanctae orationis ostenderet. Passus est propter nos, ut nullus pro ipso pati velle refugiat. Resurrexit, ut ad resurrectionem quoque ipsius spes se nostrae infirmitatis extendat. Ille enim istarum rerum indigus non fuit, sed omnia causa nostrae salutis excepit. Vers. 2. Et in umbra alarum tuarum sperabo, donec transeat iniquitas. Intelligamus orationis istius purissimam sanctitatem. Primo versu misereri sibi Dominum ante omnia postulavit. Secundo dicit quare
Abbreviated transcription (Latin):
uapdalteris de phensa: moy ses eni p̃cepit nob huꝰ mocli lapilare: tu auit̃ qͥd dicis
peetera hiuĩ modi quȩ maligna int̾rogatione cõmouebant. Pedes aut̃ xp̃i sunt iiere¬
pationes maloꝵ ꝓmissionesq ficdeliũ: qͥb ille in hoc mundo ȩuangłitans. qͦsi quib dã
pedbrincedebat᷑. Seqͥt᷑ It in curuauer animã meã. Hic pietas dñ. scitasq des¬
eribit᷑ In curuauer̃ enĩ animã xpi: qͥndo scelerati iudei credẽ noluer̃. Ipsis¬

Expanded text:
erio deprehensam. Moyses enim praecepit nobis hujusmodi lapidare: tu autem quid dicis ? et caetera hujusmodi, quae maligna interrogatio commovebat. Pedes autem Christi sunt increpationes malorum promissionesque fidelium, quibus ille in hoc mundo evangelizans, quasi quibusdam pedibus incedebat. Sequitur, et incurvaverunt animam meam. Hic pietas Domini sanctitasque describitur. Incurvaverunt enim animam
Abbreviated transcription (Latin):
dñe: & psalmũ dicã tibi int̃ gentes. Istud iã dicit᷑ a parte m̃boꝵ: qͥa ipsũ constat patri
inpopłis ẽfiteri : qͥ caput & dux ȩccłiȩ ꝓbat᷑ intelligi. Nã qđ ait. psalmũ dicã int̾ gentes.
sõ deuota m̃te ꝑsoluit. Qm̃ magnificata ẽ. usq ad cȩlos miscłia tua: & usq ad nub
ueritas tua. ł sta ẽ causa c̃fessionis. ista ꝓmissio psalmocliȩ: qm̃ magnificata ẽ. miscłia
dnĩ usq ad cȩlos idẽ. qͥa humanitas filii usq ad cȩloꝵ raegna ꝑclucta ẽ. Peric litanti qͥppe
homini qͥ peccatis tenebat᷑ obnoxiꝰ. fec̃ misccłiã suã : ut dispensatione mirabili faceret
enĩ nubes uocant᷑ qͣ & cȩlesti fonte satiati st̃. & supra steriles peccatores. spũalis copiae
cdona fuder. Euȩ cluo: p̃posterato st̃ orcdine collocata. Ueritas ẽ. tẽpore anterior: miscdłia
uͦ. aduentu posterior. Quȩ idõ cõmutata st̃ : ut sine aliqua differentia. in his potuisset

Expanded text:
; psalmum dicam tibi inter gentes. Istud jam dicitur a parte membrorum, quia ipsum constat Patri in populis confiteri, qui caput et dux Ecclesiae probatur intelligi. Nam quod ait, psalmum dicam tibi inter gentes, ficata est usque ad coelos misericordia tua, et usque ad nubes veritas tua. Ista est causa confessionis, ista promissio psalmodiae: Quoniam magnificata est misericordia Domini usque ad coelos; id est quia humanitas Filii usque ad coelorum regna perducta est. Periclitanti quippe homini, qui peccatis tenebatur obnoxius, fecit misericordiam suam, ut dispensatione mirabili faceret enim nubes vocantur, quia coelesti fonte satiati sunt, et supra steriles peccatores spiritualis copiae dona fuderunt; quae duo praeposterato sunt ordine collocata. Veritas est tempore anterior, misericordia vero adventu posterior; quae ideo commutata sunt, ut sine aliqua differentia in his potuisset
Abbreviated transcription (Latin):
hpsa em ab estu uicior: nos defendit açreficit: ipsa euã nob cȩlesta lona eome¬
d bumbrauat tibi & alibi subumbra alarũ tuarũ ꝓtege me. Flȩc ÷ umbra quȩ
inbono pbonit Deniq laude montis sequenti uersũ dicturꝰ i. de albabunt᷑ autẽ¬

Expanded text:
Ipsa enim ab aestu vitiorum nos defendit ac reficit ipsa nobis coelestia dona coIpsa enim ab aestu vitiorum nos defendit ac reficit ipsa nobis coelestia dona coobumbrabit tibi ; et alibi: Sub umbra alarum tuarum protege me . Haec est umbra quae in bono ponitur. Denique laudem montis sequenti versu dicturus est. Dealbabuntur aute
Abbreviated transcription (Latin):
discernit cȩlestis regis suꝑ eam: nue de albabunt᷑ in selmon. Po st elia psalmatis
sulentiũ uenit ad psalmi tercũ menbrũ: ub enuoerat dona quȩ contulerit es¬
clȩtes urrettionis głia contributa. D ñs cȩlestis. Reges sunt apłi scĩq pontifices.
ues cȩteri sideles: qui probabiliter regere corpora sua diuno munere mernerun.
S ex ergo aregendo uocatus est & merito hoc illis nomen inpositum ÷ quicupiditates
seli refrenare cliuma uirtute potuer: sicut apłs quosdam increpans diẽ esine
nobis regnatis &utinã regnaretis. ut᷑ nos uobiscum conregaremus. lhoser pouge
dlum suꝑ eam columbã quã suꝑiꝰ dixit. cliscernit concor diter clñs atqrelistribuit.:
sup nubem de albabunt inselmon. id÷ supra candore nuus elucesenselnou. aom¬
lesam regere ficdelit᷑ atq orcdinare noscunt᷑. Qđ aut̃ dicdum: in selmon. mom̃
huias montis umbra interpretat᷑: quȩ hic congrue diuina uires intellis eonee

Expanded text:
discernit coelestis reges super terram, nive dealbabuntur in Selmon. Post diapsalmatis silentium, venit ad psalmi tertium membrum, ubi enumerat dona quae contulerit Ecclesiae resurrectionis gloria contributa Dominus. Coelestis reges sunt apostoli sanctique pontifices, vel caeteri fideles, qui probabiliter regere corpora sua divino munere meruerunt. Rex ergo a regendo vocatus est. Et merito hoc illis nomen impositum est, qui cupiditates saeculi refrenare divina virtute potuerunt, sicut Apostolus quosdam increpans dicit: Sine nobis regnatis, et utinam regnaretis; ut et nos vobiscum conregnaremus . Hos ergo reges dum super eam columbam quam superius dixit, discernit concorditer Dominus atque distribuit, super nivem dealbabuntur in Selmon, id est supra candorem nivis elucescunt, qui Ecclesiam regere fideliter atque ordinare noscuntur. Quod autem dictum est in Selmon, nomen hujus montis umbra interpretatur, quae hic congrue divina virtus intelligitur.
Abbreviated transcription (Latin):
pphia qusiti morise uit sedmon quẽ supĩ clx̃. Ac̃si clicer& montẽ dico: idest ipsum
dñm saluatorem: de quo isaias ꝓpħa cecinit: erit innorissimis dieb preparatus
ions clomus dnĩ inuerticem montium. & eleuabitur super colles. &ibunt ad eũ
gentes. Addidit montem uberẽ : ex quo ꝑpetua & suauia fluenta descendunt: qͥ
aquas habet irriguas. & cȩlesti suauitate conditas sub iungit mons coagulatus: scr-¬
licet ꝓpt̃ paruulos enutriendos: qͥ non esca corpulenta. sed coagulato lacte potand

Expanded text:
is sit mons ille Selmon, quem superius dixit; ac si diceret: Montem dico, id est ipsum num Salvatorem, de quo Isaias propheta cecinit: Erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium, et elevabitur super colles, et ibunt ad eum omnes gentes . Addidit, montem uberem, ex quo perpetua et suavia fluenta descendunt, qui aquas habet irriguas, et coelesti suavitate conditas. Subjungit, mons coagulatus, scilicet propter parvulos enutriendos, qui non esca corpulenta, sed coagulato lacte potand
Abbreviated transcription (Latin):
columbe & cuimis eloqruis argenteo canclore resplend&: de qua scriptum i una
⁊ columba mea: una ÷ dilecta mea. huius columbȩ posteriora. id÷ ultima inspeue
auri clarificata resplenclet: quia postquã de hoc mundo discesserit. supra aurũ
euis gr̃a relucebit. & respice qł in hoc munclo argento comparata : imidatũ :
resurrectione auri eã specie dicit ornandam: sicut in xliiͦi. psalmo iam dictũ:¬

Expanded text:
columbae, et divinis eloquiis argenteo colore resplendet; de qua scriptum est: Una columbae, et divinis eloquiis argenteo colore resplendet; de qua scriptum est: Una est columba mea, una est dilecta mea . Hujus columbae posteriora, id est ultima, in specie auri clarificata resplendent, quia postquam de hoc mundo discesserit, supra aurum ejus gratia relucebit. Et respice quod in hoc mundo argento comparata est: in illa vero resurrectione auri eam specie dicit ornandam, sicut in quadragesimo qu
Abbreviated transcription (Latin):
uos hic dormire non stuporẽ somni significat atit obluion̾e rerũ. quã pati consu¬
uiem habentes. Cleros enim auctoritate patrum luo testam̃ta debemꝰ ac
interquȩ mon& contineri atq quiescere. xpianos. Sensus ergo talis: Commonae
ficleles. Si dormiatis inter duo testam̃ta: hoc ÷ s⁊ animam ur̃am inscripturis
diuinis ultima cdormitione reponatis. Dormitionẽ uero ꝓmorte pom elñsin
euanglio tesiatur dicens. Fararus amicus nr̃ dormit: sel eamꝰ ut asomno susem
temis cũ. Sequit᷑ płnȩ columbe de argentatȩ. Per hȩc cõmata sicut supiꝰ drrm
sub audiendũ suscipient uos. ł binȩ significãt celeritatẽ: quȩ nos in illam patuiã
ducunte sihic inlege dñi quiescere mereamur: Eolumbȩ de argentatȩ ȩccłiã
signisicant: quȩ msrito columba cdeargentata dicit᷑ quia innocenciam babana

Expanded text:
vos. Hic dormire, non stuporem somni significat, aut oblivionem rerum quam pati consuvos. Hic dormire, non stuporem somni significat, aut oblivionem rerum quam pati consun idipsum requiem habentes. Cleros enim auctoritate Patrum duo Testamenta debemus accipere, inter quae monet continere atque quiescere Christianos. Sensus ergo talis est. Commonet fideles: si dormiatis inter duo Testamenta, hoc est, si animam vestram in Scripturis divinis ultima dormitione reponatis. Dormitionem vero pro morte poni Dominus in Evangelio testatur dicens: Lazarus amicus noster dormit; sed eamus ut Per haec commata sicut superius diximus subaudiendum, suscipient vos. Pennae significant celeritatem, quae nos in illam patriam ducunt, si hic in lege Domini quiescere mereamur. Columbae deargentatae Ecclesiam significant, quae merito columba deargentata dicitur, quia innocentiam habet
Abbreviated transcription (Latin):
subtilitate ꝑplexus. Bic enĩ clilectũ. filium patris clebemus acciꝑe: sic̃ ipse in euan.¬
gelio licit hic ÷ filius m̃s clilectus. in quo michi bene complacui. Quod schema di¬
citur anthonomnsa. id ÷ uice nominis posita : quando sic aliud nom̃ ponit᷑. ut tam̃
illud qeł necessariũ fuerit sentiatur. dilecti ergo pat̾ rex angłoꝵ & potestatum
dicit. D̾ñs uirtutum ipse ÷ rex głiȩ. Quod tam̃ sc̃ẽ trinitati certũ ÷ conuenire.
ctamen patrem uult intelligi: quia lilecti posuit. id÷ xp̃i. Sequitur. a
cies cdomus diuidere spolia. Pulcritudo domus diuinȩ cognoscit᷑: quando
spolia cliaboli. id ÷ homines scelerati incl̃ ȩccłrã transferunt᷑. Spolia si quidẽ
diaboli sunt populi: quos dñs alligato forte liberauit: sic̃ in euangłio ipsedic̃¬
Deno intrat inclomũ fortis. & uasa ciuis diripi&: nisi prius alligauerit fortẽ: & tunc lomũ
liuis diripi& Nlis enim spoluis domũ suȩ potestatis ornauit: ȩccłiam scãm gaude fer

Expanded text:
is debemus accipere, sicut ipse in Evangelio dicit: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Quod schema dicitur antonomasia, id est vice nominis posita, quando sic aliud nomen ponitur, ut tamen illud quod necessarium fuerit sentiatur. Dilecti ergo Pater, Rex angelorum et potesdicit: Dominus virtutum ipse est Rex gloriae ; quod tamen sanctae Trinitati certum est convenire. Hic tamen Patrem vult intelligi, quia dilecti posuit, id est Christi. Sequitur, et species domus dividere spolia. Pulchritudo domus divinae cognoscitur, quando spolia diaboli, id est homines scelerati in Domini Ecclesiam transferuntur. Spolia siquidem diaboli sunt populi quos Dominus alligato forte liberavit, sicut in Evangelio ipse dicNemo intrat in domum fortis et vasa ejus diripit, nisi prius alligaverit fortem, et tunc domum illius diripiet . His enim spoliis domum suae potestatis ornavit, Ecclesiam sanctam gaudere
Abbreviated transcription (Latin):
Pungendum÷ huic uersui cognosceris Alhuc enĩ mnoꝑationis eius laulib ꝑse¬
uertt gressus ÷ quidem ds̃ coram popło israclitico: dũ incolumna ignisappa¬
uit  dum in deserto eos mannȩ largitate satiauit. Sed hoc melius resp
fortitu dine sua: quando resuscita ⁊ qui insepulchris habitant. Ipsũ enino
contuetur fidelis: quando in oꝑib magnis eius pietatẽ potentiamq cognos.¬
cit. Transgressus: etiã incleserto quando ad gentes uenit adouas propbeta
nullus recessit quȩ uelut heremus desolatȩ a uerbo dñi reddebant᷑ aliens¬
aerra mota ÷: & enĩ cȩli clistillauer̃ a facie dĩ syna. a facie dĩ israel. Indero¬
iecto lia psalmate. uenit ad sełm ingressum: ubi enumerat quȩ israelitico
popło uirtus cliuina concessit. Terra mota::. ⁊d: terreni homines ui-¬

Expanded text:
huc enim in operationis ejus laudibus perseverat. Egressus est quidem Deus coram populo Israelitico, dum in columna ignis apparuit, dum in deserto eos mannae largitate satiavit. Sed hoc melius ad pofortitudine sua; quando resuscitantur qui in sepulcris habitant. Ipsum enim contuetur fidelis, quando in operibus magnis ejus pietatem potentiamque cognoscit. Transgressus est etiam in deserto, quando ad gentes venit, ad quas propheta nullus accessit; quae velut eremus desolata a verbo Domini reddebantur alienli distillaverunt a facie Dei, mons Sina a facie Dei Israel. Interjecto diapsalmate, venit ad secundum ingressum, ubi enumerat quae Israelitico populo virtus divina concessit. Terra mota est, id est terreni homines vi
Abbreviated transcription (Latin):
confessione prȩclicabant : quando eis languentiũ turbas sanare concessum ÷. Nam
ipsum quoq ȩuangłiũ multarũ constat. e̾e̾. uirtutum. Quid enĩ fortius quam

Expanded text:
confessione praedicabant, quando eis languentium turbas sanare concessum confessione praedicabant, quando eis languentium turbas sanare concessum ipsum quoque Evangelium multarum constat esse virtutum. Quid enim fortius quam
Abbreviated transcription (Latin):
fuit popłs hȩbreorũ: sicut legitur. & facta portio clñi populus eius iacob funi¬
culus hereclitatis eius israel. Hȩc si a tempris insirmata ÷ dño saluatori minime cre-¬
dendo: ꝑficit hereditatem suam. quando gentes reliquas in supplementũ crecluli¬
tatis admittit. Animalia tua inhabitabr̃ in ea: parasti inclulcedine tua paupe-¬
ris ds̃. Quia suꝑiꝰ clexerat de hereditate clñĩ. tu uero ꝑfecisti eã : nunc adiecit.
unde eam ꝑfecerit. Animalia fuer̃ gentes uera religione uacuatȩ : seel cũ ad dñm
uener̃. factȩ sunt eius quȩ iam nichil indigeant: sed rationabili ac pleno lumine
nt. Eterũq quȩ sint ista animalia consequent̃ exponit᷑. dicit enim: parasti ini
cedine tua pauꝑis ds̃. Parasti significat p̃destinatos: qui ab origine mundi ipso mise-¬
rante p̃parati sunt. In clulcedine tua: non scłi huiꝰ ubi amara patiunt᷑. sedilla suaui-¬
angelizantib uerbum. declit enĩ uirtutes multas apłis: qui uerbũ eiꝰ uenera

Expanded text:
ni populus ejus, Jacob funiculus haereditatis ejus . Haec si ad tempus infirmata est, Domino Salvatori minime credendo, perfecit haereditatem suam, quando gentes reliquas in supplementum credulitatis admittit. Vers. 12. Animalia tua inhabitabunt in ea: parasti in dulcedine tua pauperi, Deus. Quia superius dixerat de haereditate Domini, tu vero perfecisti eam, nunc adjicit unde eam perficeret. Animalia fuerunt gentes vera religione vacuatae; sed cum ad Dominum venerunt, factae sunt ejus, quae jam nihil indigeant, sed rationabili ac pleno lumine e, perceperint. Iterumque quae sint ista animalia consequenter exponitur; dicit enim: Parasti in dulcedine tua pauperi, Deus. Parasti significat praedestinatos, qui ab origine mundi, ipso miserante, praeparati sunt. In dulcedine tua, non saeculi hujus ubi amara patiuntur, sed in illa suavitavangelizantibus verbum. Dedit enim virtutes multas apostolis, qui verbum ejus veneranda
Abbreviated transcription (Latin):
peccati fortituclinis suȩ robore uberauit. Alligato enĩ diabolo ecluxit uinc-¬
tos quos tenebat ille captiuos. bene autem dictũ ÷ eduxit: quia eos abinfert¬
qui habitant in sepulchris. Enumerat adhuc quos ȩducit uinctos in fortitu¬
ine sua. iniram enĩ ꝓuocant dñm blasphemi & pessima se conuersatu
tractantes. Ipsi sunt quippe quiuiui habitant insepulehris. ĩd : infȩtida &car¬
nali actione sepulti sunt: de quib & alio loco dictũ ÷. Sepulchrũ patens:
guittur eorũ. tlamlic& mortuos uisu alit̾ suscitauerit: hrimanũ genas tam̃

Expanded text:
peccati fortitudinis suae robore liberavit. Alligato enim diabolo, eduxit vincpeccati fortitudinis suae robore liberavit. Alligato enim diabolo, eduxit vinctos quos tenebat ille captivos. Bene autem dictum est, eduxit, quia eos ab inferqui habitant in sepulcris. Enumerat adhuc quos educit vinctos in fortitudine sua. In iram enim provocant Dominum, blasphemi et pessima se conversatione tractantes. Ipsi sunt quippe qui vivi habitant in sepulcris, id est qui in fetida et carnali actione sepulti sunt: de quibus et in alio loco dictum est: Sepulcrum patens est guttur eorum . Nam licet mortuos visualiter suscita
Abbreviated transcription (Latin):
quid sit ds̃ his conplexionib possit ostendi. addidit quoq ds in loco sc̃o suo. Sub.¬
audiendũ ÷ qui immutabilẽ seruat firmãq sententiã : sicut de ipso apatre au.¬
irmes indomo: qui educit uinctos infortitudine. In hoc uersu & duol
abis qui sequunt᷑ ꝑduodecimã speciem de finitionis. quȩ grece catepenon latine
Sicut legit᷑ in actib apłoꝵ: multitulinis aut̃ creelentiũ erat cor & anima una:
siue quia ꝓphȩ &euangelistȩ inlomo dni unũ sentientes uerbũ ueritatis
consentanea p̃clicacione locuti sunt : & alibi ipse dicturꝰ÷. quã bonũ & quã
iocundũ habitare fr̃s in unũ. In clomo enĩ illius ipsi habitant. qui se mutua
caritate consociant. Indomo uero ȩccłiam significat. Sequit᷑. qui edurit
uinctos in fortitudine. Hic humanum genus significat: qđ uinctum lege

Expanded text:
quid sit Deus, his complexionibus possit ostendi. Addidit quoque, Deus in loco sancto suo, subquid sit Deus, his complexionibus possit ostendi. Addidit quoque, Deus in loco sancto suo, subaudiendum est, qui immutabilem servat firmamque sententiam; sicut de ipso a Patre Autare facit unanimes in domo; qui educit vinctos in fortitudine. In hoc versu et duobus aliis qui sequuntur per duodecimam speciem definitionis quae Graece κατ'  erat cor unum et anima una . Sive quia prophetae et evangelistae in domo Domini unum sentientes, verbum veritatis consentanea praedicatione locuti sunt. Et alibi ipse dicturus est: Quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum ! In domo enim illius ipsi habitant qui se mutua charitate consociant. In domo vero Ecclesiam significat. Sequitur, qui educit vinctos in fortitudine. Hic humanum genus significat, quod vinctum lege
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu eiꝰ : non in prȩs entia hominũ. ubi ÷ caduca leatia: sed in conspectu
consideratione futuri prȩmii semꝑ erigit᷑. Turbabunt᷑ aficiȩ pͥatris orphanoꝵ.¬
& uidicis uiduarũ: ds̃ in loco scõ suo. Postquã dixit in conspectu dnĩbeatis
ee. gaudendũ: nunc a faciȩ ipsius predones atq impios asserit. ee. pellendo s
qui orphanos ac uicduas sȩua cupicditate di lacerant. Iurbati enĩ & rimĩ formo.¬
dantes a facie dĩ tales expelluntur: quando audierint. ite inignẽ eternũ. quip̃
paratus ÷ diabolo & angłis eius. Sed qui sit iste. acruꝰ facie pellunt᷑. exponit.
Ił patris orphanorũ & iudicis uiduarũ. Dequo & alibi legitur. Pupillo & uidus
dieris acdiutor. Quid ergo de prȩdator eorũ pati poterit: qui uidicis sui suscep¬
tos impia laceratione contrunt: Patris aut̃ & iudicis genitiuos posuit casus: ut

Expanded text:
in conspectu ejus. Non in praesentia hominum, ubi est caduca laetitia; sed in conspectu ejus, in conspectu ejus. Non in praesentia hominum, ubi est caduca laetitia; sed in conspectu ejus, tur. Vers. 6. Turbabuntur a facie ejus Patris orphanoruet Judicis viduarum: Deus in loco sancto suo. Postquam dixit in conspectu Domini beatis esse gaudendum, nunc a facie ipsius praedones atque impios asserit esse pellendos, qui orphanos ac viduas saeva cupiditate dilacerant. Turbati enim et nimium formidantes a facie Dei tales expelluntur, quando audierint: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Sed qui sit iste a cujus facie pelluntur, exponit, id est, Patris orphanorum et Judicis viduarum. De quo et alibi legitur: Pupillo et viduae tu eris adjutor . Quid ergo depraedator eorum pati poterit, qui judicis sui susceptos impia laceratione contrivit? Patris autem et Judicis genitivos posuit casus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nente p̃sumentes. laudes dõ hẏmnica exultatione concȩlebrent. Cantat
enĩ clõ: qui contemplationẽ eiꝰ puro ac fideli semꝑ animo contuet᷑. Esalm᷑ dicit no¬
nini eius : qui oꝑas efficit. quas ille p̃cepit. Sequit᷑: iter facite ei : id ÷ corda
pririficata preparate. quȩ dignet᷑ sc̃s dñs introire. ⁊ siue p̃dicationib beatis cunctos
in brte : sicut isaias ꝓpħa dicit Parate uias dñi: rectas facite semitas eius. Sed cui
istud iter: ȩclicit᷑. Quiascendit suꝑ occasum. Ascendit utiq dñs xp̃c su ꝑ oc
liberos. quos peccatis alligantib tenebat obnoxios. Necesse enĩ fuit. ut occa
tenebrosus ceder&: suꝑ quẽ sol iustitiȩ ꝓbatur exortus. & nequis ambiger& qui
ascend& suꝑ occasũ: dicit᷑ dñs nom̃ ÷ ei: ut neclubitar& dm̃. e̾ẽ dñm saluatorẽ. quem
nefancli uicdȩi uelut cõmunẽ hominẽ truciclancdũ. e̾ẽ. prtauer̃. Sequit᷑. Ex uli

Expanded text:
ente praesumentes, laudes Deo hymnidica exsultatione concelebrent. Cantat enim Deo qui contemplationem ejus puro ac fideli semmini ejus, qui operas efficit, quas ille praecepit. Sequitur: Iter facite ei, id est, cordapurificata praeparate, quae dignetur sanctus Dominus introire; sive praedicationibus beatis cunctos imbuite, sicut Isaias propheta dicit: Parate vias Domini, rectas facite semitas ejus . Sed cui fiat istud iter edicitur, qui ascendit super occasum. Ascendit utique Dominus Christus liberos, quos peccatis alligantibus tenebat obnoxios. Necesse enim fuit ut occasus tenebrosus cederet, super quem Sol justitiae probabatur exortus. Et ne quis ambigeret, quis ascendit super occasum, dicit: Dominus nomen est ei, ut nemo dubitaret Deum esse Dominum Salvatorem, quem n
Abbreviated transcription (Latin):
dendo tam magna miracula credider̃. Cȩli distillauer̃ a facie dĩ: quando inui-¬
m stillicilii manna descendit. Afacie dĩ: quia ꝑcolumnã ignis ac nubis. p̃ser
ipsius noscebatur. Mons syna quoq a facie dĩ fumauit: quando ibi moẏses incluab
tabulis legem beatus accepit. Nam & in exodo ita scriptũ ÷: totus aut̃ mons syna
cȩli distillauer̃. Ipsa ÷ enim pluuia uoluntaria : quã tunc comedendi auid
gens iudȩa ꝓmeruit. Nam ut uoluntati eius satisfier&: in exꝑtũ miraculum
munclus accepit. Pluuia siquidẽ illa uoluntaria fuit: non ista quȩ generaliter

Expanded text:
dendo tam magna miracula crediderunt. Coeli distillaverunt a facie Dei, quando in vicem stillicidiorum manna descendit a facie Dei, quia per columnam ignis ac nubis praesentia ipsius noscebatur. Mons quoque Sina a facie Dei fumavit, quando ibi Moyses in duabus tabulis legem beatus accepit. Nam et in Exodo ita scriptum est: Totus autem mons Sina oeli distillaverunt . Ipsa enim pluvia voluntaria, quam tunc comedendi avida gens Judaea promeruit, manna. Nam ut voluntati ejus satisfieret, inexpertum miraculum mundus accepit. Pluvia siquidem illa voluntaria fuit, non ista quae generaliter