comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de : ꝓpter eos enĩ dixit : qͥplerũq in labiis
bona loquuntur : Audis uocẽ iusti sed nonaẽ
coriusti. Nã qͥd ꝓfint hoc addere ut diceret.
qͥcogitauer̃ in uistitias in cordeꝰ ab eis meli¬
bera : ibisit potentissima manꝰtua. aderu¬
endũme. facile .ẽ. enĩ deuitare aꝑtas inimi¬
citias : facile ẽ auerti ab inimico prompto
& manifesto cuꝰ iniqͥtasiã etiã in labiis. ẽ:
lle ẽ molestꝰ ille .. occultꝰ : Elle difficile
deuitat᷑ : qͥ in labiis bona portat . & incorde
occultat mala: Quicogitauer̃ iniustitias
incorde : totadie constituebant bella uid
ẽ bella  : c̃tra quȩ pugnarẽ: totadie mͥ con¬
stituebant : Inde hocenĩ nascit᷑ : Detalib: cor¬
dib quicqͥd.ẽ contra qđ pugnat xp̃ianus.
siseditio siscisma. si heresis. si contradictio
tur bulenta : non hoc erũpit nisi deillis cogi¬
tationib: quȩ tegebantur. &quando labia
bona loquebantur : tota die constituebant

Expanded text:
de? Propter eos enim dixit, qui plerumque in labiis de? Propter eos enim dixit, qui plerumque in labiis bona loquuntur. Audis vocem justi; sed non est cor justi. Nam quid profuit hoc addere, ut diceret, «Qui cogitaverunt injustitias in corde?» Ab eis me libera; ibi sit potentissima manus tua ad eruendum me. Facile est enim devitare apertas inimicitias; facile est averti ab inimico prompto et manifesto, cujus iniquitas jam etiam in labiis est: ille est molestus, ille est occultus, ille difficile devitatur, qui in labiis bona portat, et in corde occultat mala: «Qui cogitaverunt injustitias in corde. Tota die constituebant bella.» Quid est, «bella?» Contra quae pugnarem tota die mihi constituebant. Inde enim hoc nascitur de talibus cordibus, quidquid est contra quod pugnat christianus. Si seditio, si schisma, si haeresis, si contradictio turbulenta, non hoc erumpit nisi de illis cogitationibus quae tegebantur: et quando labia bona loquebantur, «tota die constituebant
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥmͦ quȩr̃ implere qđ effuderant : nũ qd
iã parcunt rapinis. & cogitationib: fraudiũ
om̃i generimalignitatis ex qͥrendȩ : iã uides
hominẽ malũ : quẽ putabas antea lenem.
quando illũ uidebas in ebriari. bonꝰ erat : modo
iã furem uides. latronẽ times: Processerunt
spinȩ deillis radicib: : Quando sentiebas lenes
radicesspinarũ. tunc si posses incenderes:
& non. eẽt. unde ꝓdiret qđ te modo pungent
ꝓcliues ferrimmalas libi dines. & in ꝑnitiosas
uoluptates : tunc rep̃hendite & tunc castigate
&tunc urte : Incendaturra dix : & non. ẽi
unde spina ꝓcedat: Siautẽ ñ potueritis:
certiestote qđ eos habebitis in imicos. Tacere
possunt: occultare in imicitias suas possunt: amare
uos ñ poss̃: Sed qm̃ a mare uos ñ possunt . & neces¬
seiẽ uc qͥuos oder̃ mala uobis quȩrant : nonuacet
ql ñ audent ꝓferre in lingua & feruant in cor¬

Expanded text:
et quomodo quaerunt implere quod effuderunt? Numquid et quomodo quaerunt implere quod effuderunt? Numquid jam parcunt rapinis et cogitationibus fraudum, omni generi malignitatis exquirendae? Jam vides malum hominem, quem putabas antea lenem. Quando illum videbas inebriari, bonus erat: modo jam furem vides, latronem times; processerunt spinae de illis radicibus. Quando sentiebas lenes radices spinarum, tunc si posses incenderes, et non esset unde prodiret quod te modo pungeret.proclives ferri in malas libidines et in perniciosas voluptates, tunc reprehendite, et tunc castigate, tunc urite. Incendatur radix, et non est unde spina procedat. Si autem non potueritis, certi estote quod eos habebitis inimicos. Tacere possunt, occultare inimicitias suas possunt, amare vos non possunt. Sed quoniam amare vos non possunt, et necesse est ut qui oderunt vos mala vobis quaerant; non vacet quia non audent proferre in lingua, et servant in cor
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eũ uides forte in illis sordib ꝓsperani
duceris taliũ delectatione factorum:
& si non consentis : saltim inuenisti qđ expis¬
nes : Quomodo ergo tibi ñ nocebat qͥlaboras
uincere qđ fecit incorde tuo : malignꝰ. ẽ
ergo om̃s in ustꝰ: & necesse ẽ. noxius sit suc
sit blandus. siue sit ferox. Quisquis
in illũ incurrerit. quisquis laquȩ is eiꝰ fuent
captꝰ: inueniet quã sit noxiũ qđ putabat
lene & enĩ fr̃s & spinȩ ñ pungunt in radi¬
cib : Eruespinas de terra : contrecta radices
ipsarũ. & ude sisentis dolorẽ : Tam̃ illud
unde dolorẽ sentis in suꝑficie : de illa radice
ꝓcessit: Itaq ñ uolis placeant homines: quasi
lenes & blandi: Amatores tam̃ carnalium
uoluptatũ. & inquinarũ cupiditatũ sectatores
ñ uobis placeant: & si adhuc uident᷑ lenes
radicesspinarũ sunt : Nã talib: factis ꝑ
luxuriã plerũq effandunt qđ habebant

Expanded text:
cum eum vides forte in illis sordibus prosperari, cum eum vides forte in illis sordibus prosperari, duceris talium delectatione factorum? Etsi non consentis, saltem invenisti quod expugnes. Quomodo ergo tibi non nocebat, qui laboras vincere quod fecit in corde tuo? Malignus est ergo omnis injustus, et necesse est noxius sit, sive sit blandus, sive sit ferox. Quisquis in illum incurrerit, quisquis laqueis ejus fuerit captus, inveniet quam sit noxium quod putabat lene. Etenim, fratres, et spinae non pungunt in radicibus. Erue spinas de terra, contrecta radices ipsarum, et vide si sentis dolorem: tamen illud unde dolorem sentis in superficie, de illa radice processit. Itaque non vobis placeant homines quasi lenes et blandi, amatores tamen carnalium voluptatum, et inquinatarum cupiditatum sectatores; non vobis placeant. Etsi adhuc vi factis per luxuriam plerumque effundunt quod habebant:
Abbreviated transcription (Latin):
sed indtio: oremñ tantũ contra tenebras
id ẽ contra peccatores qͦs ad huc possi¬
det diabolus. sed etiã contraipsum
principẽ eorũ diabolũ qͥoꝑatur in filiis
diffidentiȩ Auiro iniqͦ erueme: hoc ẽ
ab homine maligno : qđ ẽ. auiro iniusto:
Malignũ enĩ ideo dix̃. qr in uistũ: ne forte¬
putes aliquẽ in iustũ bonũ eẽ . Sunt enĩ
multi iniusti : quasi ñ nocent᷑. Non sunt eñĩ¬
sȩui. non sunt asperi ñ s̃ ꝑ sequentes & p̃s
uoluptatib: dediti : Qquomodo nullin ocet
qͥfibi ñ parcet : in nocens enĩ ille ẽ qͥ non
nocet : non autẽ qͥsibi nocet. Tibi autẽ
quomodo potest ñ nocere. qui sibi nocet:
sed respondes : In quomͥ nocet : non enĩ inua¬
sit rem meam: aut appetiuit salutẽ meã:
Luxuria sua pascit᷑ : suis uoluptatib delet¬
tat᷑ sed in quinatas habet uoluptates:
pse in quinatur. mihi qͥd ꝑtinet cuimolost
non ẽ ÷̃ nocet tibi saltim uel exemplo quia
uiuit tecũ : & ad qđ agit inuitat. Nonne

Expanded text:
on tantum contra tenebras, id est contra peccatores, quos adhuc diabolus possidet; sed etiam contra ipsum principem eorum diabolum, qui operatur in filiis diffidentiae . «A viro injusto erue me.» Hoc est, «ab homine maligno;» quod est, «a viro injusto.» Malignum enim ideo dixit, quia injustum: ne forte aliquem injustum bonum esse putes. Sunt enim multi injusti quasi non nocentes; non sunt saevi, non sunt asperi, non sunt persequentes et pressvoluptatibus dediti. Quomodo nulli nocet qui sibi non parcit? Innocens enim ille est qui non nocet; non autem qui sibi nocet. Tibi autem quomodo potest non nocere qui sibi nocet? Sed respondes: In quo mihi nocet? Non enim invasit rem meam, aut appetivit salutem meam: luxuria sua pascitur, suis voluptatibus delectatur; sed si inquinatas habet voluptates, ipse inquinatur; mihi quid pertinet, cui molestus non est? Nocet tibi saltem vel exemplo, quia vivit tecum, et ad quod agit invitat. Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
ab infimo mancipio & hoc femina ab ancilla
interrogatꝰ sub cubuit : Negauitter : Sema
negato. cũ mem oraret᷑ : negauit iterum.¬
ꝑat . ñ coegerat : Aut si ꝓpterea putatur
petrus recte fecisse quia hoc p̃dixeratdns
recte fecit & iudas quitradidit eũ. quia
& hoc p̃dixerat dñs: Absit fr̃smei : hȩcuor¬

Expanded text:
ab infimo mancipio, et hoc femina, ab ancilla ab infimo mancipio, et hoc femina, ab ancilla interrogatus succubuit. Negavit ter. Semel negato, cum memoraretur, negavit iterumperat, non coegerat. Aut si propterea putatur Petrus recte fecisse, quia hoc praedixerat Dominus; recte fecit et Judas qui tradidit eum, quia et hoc praedixerat Dominus. Absit, fratres me
Abbreviated transcription (Latin):
amuscipula quã statuer̃ m. Ecce frater
tuus iã consensit: & Abscandaliseorum:
peccatores : sed nonom̃s peccatores Iuidã
peccatores. qͥusq: eo sunt peccatores. ut
sic ament uitã istã ut p̃ponant illã uitȩ
ȩternȩ : cadunt inmuscipulã eiꝰ: Sed qͥd
dicis: puta sistitales cadent in retia ele
sed qͥd dediscipłis tuis oxpe : ecce cũfer¬
quia p̃iudistiꝰ. Nonenĩ quia p̃nuntiasti
tufecisti. auttu in quoquã tenegasti : sedecce
illi qͥtibi coherebant intuatẽptatione & ꝑ secu¬
tione qua te in imici requirebant crucifigendũ
defecer̃ :  unꝰ ille audax qui tib ꝓmiserat
quia tecũ usq: ad mortẽ. audiuit qͥdem amedi¬
co quidinse ageret egrotꝰ. febriens enim
sanũ sedixerat : cordis uenã ille tangebat
Ventũ ẽ. ad tẽptationẽ. uentũ ẽ ad ꝓbacio¬
nẽ : uentũ ẽ ad accusationẽ : etiã ipse inter¬
rogatus Non ab aliqua magna potestate :

Expanded text:
a muscipula quam statuerunt mihi.» Ecce frater a muscipula quam statuerunt mihi.» Ecce frater tuus jam consensit: «Et ab scandalis eorum peccatores?» Sed non omnes peccatores: quidam peccatores, qui usque eo sunt peccatores, ut sic ament vitam istam, ut praeponant illam vitae aeternae, cadent in muscipulam ejus. Sed quid dicis? Putas, isti tales cadunt in retia ejus? Sed quid de discipulis tuis, o Christe? Ecce cum ferquia praevidisti: non enim quia tu tu fecisti, aut tu in quoquam te negasti: sed ecce illi qui tibi cohaerebant, in tua tentatione et persecutione, qua te inimici requirebant crucifigendum, defecerunt. Et unus ille audax qui tibi promiserat quia tecum esset usque ad mortem, audivit quidem a medico quid in se ageretur aegrotus. Febriens enim sanum se dixerat; cordis venam ille tangebat. Ventum est ad tentationem, ventum est ad probationem, ventum est ad accusationem; et jam ipse interrogatus, non ab aliqua magna potestate, sed
Abbreviated transcription (Latin):
& multi defecer̃ : & quia de captiuitate
& multos periclitatos eẽ. & tanquã in mediis
tibulationsꝑ secutionũ emissa. ẽ. uox p̃cantis. m̃ ad te¬
dñe oculimei : Noncuro qͥdminentur qͥcir¬
cũ stant : ad tedñe oculimei : Plus figo culũ
in ꝓmissistuis: quã inminis eorũ: Noui
qͥd ꝓme passussis : quidmihi ꝓmiseris : Ad
parco: Inmuscipula posita. ẽ. ȩsca uitȩ huiꝰ.
Siamat auis hancȩscã. cadit inmuscipulã :
Si autẽ auis talis: ẽ ut dicat. & diem hominis
ñ concupiui tuscis: oculieiꝰ ñ recedunt a dõ:
& ipse euellet dela queo pedeseiꝰ: Custodi
Muscipulã statuisse. ꝑsecutores dixit:
scanda la uero abeis qͥ consenser & apos¬
tatauer̃ : Exutrisq se uult custo diri
Hinc sȩuiunt minantes : hinc labuntur
consentientes : Timeo netalissit iste quẽ
timeam: Netalis sit iste quẽ imiter:
Hȩctibi facio si non consenserłs : testo dime

Expanded text:
et multi defecerunt. Et quia de captivitate et multi defecerunt. Et quia de captivitate et multos periclitatos esse; et tanquam in mediis tribulationibus persecutionum emissa est vox precantis, ne, oculi mei.» Non curo quid minentur qui circumstant; «Ad te, Domine, oculi mei.» Plus figo oculum meum in promissis tuis, quam in minis eorum. Novi quid pro me passus sis, quid mihi promiseris: «Ad parco. In muscipula posita est esca vitae hujus: si amat avis hanc escam, cadit in muscipulam: si autem avis talis est ut dicat, «Et diem hominis non concupivi, tu scis» ; oculi ejus non recedent a Deo, et ipse evellet de laqueo pedes ejus . «Custmuscipulam statuisse persecutores dixit, scandala vero ab eis qui consenserunt et apostataverunt; et ex utrisque vult se custodiri. Hinc saeviunt minantes, hinc labuntur consentientes: timeo ne talis sit iste, quem timeam; ne talis sit iste, quem imiter. Haec tibi facio, si non consenseris: «Custodi me
Abbreviated transcription (Latin):
latarus ulcerosus sed tam̃ ab angłis
sublatus .ẽ. in sinuabra ham. Prȩtiosa in cons¬
pectudñi morsscõrũ eiꝰ. Sicut contẽptibilis. ẽ.
scło: it a p̃tiosa ẽ. agricolȩ. Nouit enĩ tͥ utili¬
tatẽ. &uberẽ sucũ & nouit qͥd ad fetet qͥd
eligat : unde seges fertilis furgat : sed contẽp¬
nit ea istemundus: Nescitis quia contẽptibi¬
lia mundi elegit ds̃. & eaquȩ nons tanquam
quȩ sunt ut ea quȩ s̃ euacuent᷑: destercore
erectꝰ paulus & petrus : & cũ occiderent᷑
contẽpnebant᷑: Modo iã saginata inde
terra. exurgente segete ecdae: ecce qđẽ
nobile : & p̃cipuũ inmundo: Imꝑator
uenitromõ. Quo festinat : ad tẽplũ imꝑa¬
toris an ad memoriã piscatoris : sicut enĩ
crassitudo terrȩ disrupta. ẽ. suꝑ terram:
dissipatas uixta infernũ ossa nr̃a. Qm̃ ad¬
tedñe oculimei: intesꝑauinea uferas ani¬
mameã: Cruciatis enĩ in ꝑfecutionib:

Expanded text:
Lazarus ulcerosus, sed tamen ab Angelis Lazarus ulcerosus, sed tamen ab Angelis sublatus est in sinum Abrahae . Pretiosa est in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Sicuto, ita pretiosa est agricolae. Novit enim ibi utilitatem et uberem succum, et novit quid affectet, quid eligat, unde seges fertilis surgat: sed contemnit eam iste mundus. Nescitis quia «contemptibilia mundi elegit Deus, et ea quae non sunt, tanquam quae sunt, ut ea quae sunt evacuentur» ? De stercore erectus Petrus, et Paulus; et cum occiderentur, contemnebantur: modo jam saginata inde terra, exsurgente segete Ecclesiae, ecce quod est nobile et praecipuum in mundo, imperator venit Romam; quo festinat? ad templum Imperatoris, an ad memoriam Piscatoris? «Sicut» enim «crassitudo terrae disrupta est super terram, dissipata sunt juxta infernum ossa nostrane, oculi mei: in te speravi; ne auferas animam meam.» Cruciati sunt enim in persecutionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
urxta infernũ. Quid ẽ crassitudo terrȩ dis¬
rupta ẽ. suꝑtrã : nouimꝰ crassitudinẽ terrȩ
contẽptibilia quȩq eẽ : quȩ s̃ quasi contẽ ptibi¬
lia hominib: sucũ dant terrȩ. Nã dictũ . ẽ.
& in qͥdã psalmo iacuisse mortes scorũ. & non
fuit qͥse peliret : sedillȩ om̃s mortes factȩ suc̃t
crassitudo terrȩ. uomodo accepit terra
quandã pinguedinẽ dereb: contẽptibilib
& obiectis: sic exeo qđ contẽpsit hic mundꝰ
accepit crassitudinẽ terr& ut inde seges
eccłȩ feratius pullularet : Iamnostis fr̃s. quia
contẽptibilia terrȩ huiꝰ deqͥb pinguescit
terra: nec appellare uolo. nec dicere decet:
Talis ẽ. quȩda saginaterrȩ : talis. ẽ. quȩdã
pinguedo : & contẽptibile ẽ. hominib: & quasi
sordidũ .ẽ & abicitur: sed quid fecit hic:
ut iã ex ipsis uerbis utar : de terra erexit
Prostratꝰ enĩ ẽ in terra : tanquã pinguedo
terrȩ disruptꝰ ẽ. suꝑ terrã: Sicut iacuit ille

Expanded text:
isrupta est super terram?» Novimus crassitudinem terrae, contemptibilia quaeque esse. Quae sunt quasi contemptibilia hominibus, fecundant terram. Nam dictum est et in quodam psalmo jacuisse mortes sanctorum; et non fuit qui sepeliret . Sed illae omnes mortes factae sunt crassitudo terrae. Quomodo accipit terra quamdam pinguedinem de rebus contemptibilibus et abjectis; sic ex eo quod contempsit hic mundus, accepit crassitudinem terra, ut inde seges Ecclesiae feracius pullularet. Jam nostis, fratres, quia contemptibilia terrae hujus, de quibus pinguescit terra, nec appellare volo, nec dicere decet: talis est quaedam sagina terrae, et quaedam pinguedo; et contemptibile est hominibus, et quasi sordidum est, et abjicitur. Sed quid fecit hic, ut jam et ipsius verbis utar? «De terra» erexit . Prostratus enim est in terra; tanquam pinguedo terrae, disruptus est super terram: sic jacuit ille
Abbreviated transcription (Latin):
substantiȩ meȩ expetiui: Anti qua mihi fuer̃
tũ quando lapsisumꝰ : nouissima pȩna quando
in istã mortalitatẽ laboriosam. periculosaq
ꝑuenimꝰ : Atq: utinã nobis ista sit nouissima:
erit ista nouissima : si iã redire uoluerimus.
Est enĩ alia quib dã impus nouisfima: qͥb dretꝰ
ite in ignẽ ȩternũ qͥp̃paracus ẽ diabolo

Expanded text:
substantiae meae expetivi. Antiqua mihi fuerunt substantiae meae expetivi. Antiqua mihi fuerunt atum, quando lapsi sumus; novissima poena, quando in istam mortalitatem laboriosam periculosamque pervenimus. Atque utinam nobis ista sit novissima! Erit ista novissima, si jam redire voluerimus. Est enim alia quibusdam impiis novissima, quibus dicetur: «Ite in ign
Abbreviated transcription (Latin):
meũ inuestigasti Quid . ẽ. semitã meam:
qua ꝓfectus sũ: Quid ẽ. limitẽ meũ : quo usq
ꝑueni. Semitã meã & limen meũ in uestigosi
Limism̃s ille longinquus ñ fuit longe aboci¬
listuis. multũ ieram : & tuibi eras. Semita
Ante quã eas irem. ante quã eas ambularẽ
p̃uidistieas : & ꝑmisistime in labore ire
uia smeas. ut sinollem laborare redirem
inuias tuas. Qm̃ non .ẽ. dolus in lingiamea
Quare hoc dixit: quia ecce fateor tibi ambu¬
laui semitã meã : factꝰ sũ longinquus atẽ
discessi ate cũ qͦm eratbene : & bono meo
malem fuit sinete  Nã sim bene. eẽt sinete
nollem forsitan redire adte. Ergo iste consi¬
tens. & peccata sua dicens. corpꝰ xpĩ iustii¬
catũ. non in se sed in illius grã dix̃. non .ẽ
uisti omĩa nouissima & antiqua: Cognouit
nouissimamea. quando porcos paui: Cos¬
nouisti antiquam ea. quando ato part̃

Expanded text:
meum investigasti.» Quid est, «semitam meam?» meum investigasti.» Quid est, «semitam meam?» Qua profectus sum. Quid est, «limitem meum?» Quo usque perveni. «Semitam meam et limitem meum investigasti.» Limes meus ille longinquus non fuit longe ab oculis tuis: multum ieram, et tu ibi eras. «SemitaAntequam eas irem, antequam eas ambularem, praevidisti eas; et permisisti me in labore ire vias meas, ut si nollem laborare, redirem in vias tuas. «Quoniam non est dolus in lingua mea.» Quare hoc dixit? Quia ecce fateor tibi; ambulavi semitam meam, factus sum longinquus a te; discessi a te, cum quo mihi bene erat, et bono meo male mihi fuit sine te. Nam si mihi bene esset sine te, nollem forsitan redire ad te. Ergo iste confitens peccata sua, dicens corpus Christi justificatum, non in se, sed in illius gratia, dixit, «Non est isti omnia novissima et antiqua.» Cognovisti novissima mea, quando porcos pavi; cognovisti antiqua mea, quando a te partem
Abbreviated transcription (Latin):
uisti sessionẽ meã. & resurrectionẽ meam:
Sedi inegestate : surrexi indesiderio panis
tui : Intellexisti cogitationes meas a longinqͦ
nuerã e intellexisti cogitationes meas delon¬
ginqͦ Propterea fic dicit dñs in euangłio :
quia occunrit illi pater uenienti : Vere :
quia intellexerat cogitationes eiꝰ delongin¬
quo: semitã meã & limitẽ meũ inuestigasti
Semitã inqͥt meã : Quã nisimalã qua ille
ambulauerat ut patrẽ desereret . quasi
occultꝰ. eẽ. posset aboculis uindicantis :
aut uero in illa ȩgestate contereret᷑. aut
porcos pascere poneret᷑. nisi pater uellet
flagellare longinquũ ut reciperet ꝓpinquũ :
ergo tanquã dep̃hensus fugitiuus sequente se
uindicta legitima dĩ. uindicta in affectio¬
nes nr̃as̃ quacũq ierimꝰ. & quo cũq ꝓgressi
fuerimꝰ agnoscimur: Tanquã ergo dep̃hen¬
sus fugitiuus loqͥt᷑: semitã meã & limitẽ

Expanded text:
visti sessionem meam et» «resurrectionem meam.» visti sessionem meam et» «resurrectionem meam.» Sedi in egestate, surrexi in desiderio panis tui. «Intellexisti cogitationes meas de longinquo.» rueram? «Intellexisti cogitationes meas de longinquo.» Propterea sic dicit Dominus in Evangelio, quia «occurrit illi pater venienti» . Vere, quia intellexerat cogitationes ejus de longinquo. «Semitam meam et limitem meum investigasti. Semitam,» inquit, «meam:» quam, nisi malam, quam ille ambulaverat, ut patrem desereret, quasi occultus esse posset ab oculis vindicantis; aut vero in illa egestate contereretur, aut porcos pascere poneretur, nisi pater vellet flagellare longinquum, ut reciperet propinquum? Ergo tanquam deprehensus fugitivus, sequente se vindicta legitima Dei, vindicantis in affectiones nostras, quacumque ierimus et quocumque progressi fuerimus; tanquam ergo deprehensus fugitivus loquitur: «Semitam meam, et limitem
Abbreviated transcription (Latin):
ens serat qͥppe in longinqua : filiusminor
Duos enĩfilios habebat qͥdem paterfamilias :
Alaior ñ longe ierat sed inagro oꝑabat᷑:
et significat scõs in lege faciente s oꝑa. &
p̃cepta legis: Genꝰ autẽ humanũ qđ de flu¬
xerat in idolorũ cultura: in longinquo fu¬
erat peregrinatũ : Qustã longe ab eo qͥfecit
te. quã figm̃tũ qđ tibi ipse fecisti : ꝓfectꝰ ẽ.
ergo filius minor in regionẽ longinquã por¬
tans secũ substantiã suã: & sicut nouimꝰ ine¬
uangłio dissipauit eã uiuens ꝓdige cũ mere¬
tricib : & famẽ passus applicuit se cuidam
principi regionis illius: & ille eũ porcis pas¬
cendis p̃posuit᷑. deqͦrũ siliquis cupiebat sa¬
turarii & ñ poterat: Post laborẽ & trituram
& tribulationẽ & ȩgestatẽ uenit illi pater¬
inm̃tẽ : & uoluit redire & sic ait . Surgã &ibo
ad patrẽ meũ : Surgã dicit: sed erat enim:
Hic ergo eiꝰ uocẽ agnosce dicentis : tucogno¬

Expanded text:
ens. Ierat quippe in longinquum filius minor. Duos enim filios habebat quidam paterfamilias: major non longe ierat, sed in agro operabatur, et significat sanctos in Lege facientes opera et praecepta Legis. Genus autem humanum quod deflexerat in idolorum culturam, in longinquo fuerat peregrinatum. Quid tam longe ab eo qui fecit te, quam figmentum quod tibi ipse fecisti? Profectus est ergo filius minor in regionem longinquam, portans secum substantiam suam, et sicut novimus in Evangelio, dissipavit eam vivens prodige cum meretricibus; et famem passus applicuit se cuidam principi regionis illius; et ille eum porcis pascendis praeposuit, de quorum siliquis cupiebat saturari, nec poterat. Post laborem, et trituram, et tribulationem, et egestatem, venit illi in mentem pater, et voluit redire; et sic ait: «Surgam, et ibo ad patrem meum. Surgam,» dixit; sederat enim. Ejus ergo vocem hic agnosce dicentis, «Tu cogno
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ quȩ ĩa noueratis : tam̃ quia ex illis locis
eruebantur quȩ obscura uidebant᷑ : tasequa
noua fieret ipsa cognitio: Nũ qͥd ñ noueratis
frs̃. quia in ecđa dĩ tolerandis mali. & scismata
non sunt facienda: nũ quid ĩa non sciebatis.
quia intra illa retia quȩ capi bonos & malos
pisces ꝑdurandũ ẽ usq: adlitꝰ. hec retia rũpen¬
da s̃. quia inlitore separabuntur bom aduasa.
& maliꝑicientur : iã ista noueratis : uersus autẽ
istos psalm huiꝰ non intelligebatis: Expositũ. ẽ.
qđ non intelligebatis : & in nouatũ . ẽ qđ noueratis.

Expanded text:
mus quae jam noveratis, tamen quia ex illis locis mus quae jam noveratis, tamen quia ex illis locis eruebantur quae obscura videbantur, tanquam nova fieret ipsa cognitio. Numquid non noveratis, fratres, quia in Ecclesia Dei tolerandi sunt mali, et schismata non sunt facienda? Numquid non jam sciebatis quia intra illa retia quae capiunt bonos et malos pisces, perdurandum est usque ad littus, nec retia rumpenda sunt; quia in littore separabuntur boni ad vasa, et mali projicientur? Jam ista noveratis; versus autem istos psalmi hujus non intelligebatis: expositum est quod non intelligebatis, et innovatum est quod noveratis.
Abbreviated transcription (Latin):
do & calũmando. seq separando accipiant
non plane inȩternitatẽ. sed inuanitate ciui¬
ȩterna : Scrutare in qͥt semitas meas. id ẽ
consilia & cogitationes meas: Et uide siuia
iniqͥtatis sit inme siue faciendo. siue con¬
sentiendo : & deducme in uia ȩterna.
Quid aliud dix̃ quã deducme in xpõ: quis. ẽ.
enĩ uia ȩterna. nisi qͥ est uita ȩterna : ȩter¬
Siergo aliquid inueneris inuiamea qđ dis¬
tudeducme inuia ȩterna. ubi nulla. ẽ.
iniqͥtas Quia & siquis peccauerit: aduoca¬
tũ habemꝰ apud patrẽ iħm xp̃m iustum.¬
ȩterna sine peccato Vpse . ẽ. uita ȩ terna
sine supplicio: Magna sacram̃ta fr̃s : Quom
nobiscũ loquitur sp̃s dĩ quomͦ nobis facit
in hac nocte delicias : quid.ẽ. hoc rogamꝰ uos
fr̃s : unde dultiora: quo obscuriora: conficit
nobis potionẽ adamorẽ suũ:. Quib: dã modis
miris mirificat ipsa dicta sua: ut cũ ea dicere¬

Expanded text:
do et calumniando seque separando, accipiant, do et calumniando seque separando, accipiant, non plane in aeternitate, sed «in vanitate civieterna. Scrutare,» inquit, «semitas meas,» id est consilia et cogitationes meas: «et vide si via iniquitatis sit in me,» sive faciendo, sive consentiendo; «et deduc me in via aeterna.» Quid aliud dicit, quam, deduc me in Christo? Quis est enim via aeterna, nisi qui est vita aeterna? Aeter. Si ergo aliquid inveneris in via mea quod distu «deduc me in via aeterna,» ubi nulla est iniquitas: quia «etsi quis peccaverit, advocatum habemus apud Patrem, Jesumaeterna sine peccato; ipse est vita aeterna sine supplicio. 31. Magna sacramenta, fratres. Quomodo nobiscum loquitur Spiritus Dei? quomodo nobis facit in hac nocte delicias? Quid est hoc, rogamus vos, fratres? unde dulciora, quo obscuriora? Conficit nobis potionem ad amorem suum, quibusdam modis miris. Mirificat ipsa dicta sua, ut cum ea dicere
Abbreviated transcription (Latin):
rando sic accipiant inuanitate ciuitates
suas ut multimali adhuc restent qͥ eoꝵ
separationẽ non sequant᷑: Sed abonis
usqu infinẽ tolerandi. in eadẽ ꝑmixtione
remaneantꝰ:. uid interhȩc agit corpꝰxp̃i
siue centenũ. siue sexagenũ. siue tricenũ
fructũ afferenscũtolerantia : quidagit
ꝓxima xp̃i in medio filiarũ. sicut lilium
in mediospinarũ : quȩ sunt uoces eiꝰ quȩ
conscientia: quȩ spesfiliȩ regis intrinsecus:
ecce audi qͥddicat.: Probame ds̃ &scito cor
qui nec ꝓbare nouit. nec scire potest cor
meũ:Ubi tuꝓbas. & scis quia ñ consentiã
factis malorũ. &illime putant contami¬
nari posse peccatis aliorũ : Vt dũego in lon¬
ginqua peregrinatione mea facio qđ in
alio psalmo gemo id.ẽ. cũ his qoder̃ pacẽ
sum pacificus. donec ꝑueniã adillã uisionẽ
pacis qđ interp̃tatur iherłm : Quȩ ẽ mat̃
om̃iũ nr̃m ciuitas ȩterna incȩlis. Ipsi litigan¬

Expanded text:
rando, sic accipiant in vanitate civitates rando, sic accipiant in vanitate civitates suas, ut multi mali adhuc restent, qui eorum separationem non sequantur, sed a bonis usque in finem tolerandi, in eadem permixtione remaneant: quid inter haec agit corpus Christi, sive centenum, sive sexagenum, sive tricenum fructum afferens cum tolerantia ? Quid agit proxima Christi in medio filiarum. sicut lilium in medio spinarum ? Quae sunt voces ejus? quae conscientia? quae species filiae regis intrinsecus ? Ecce audi quid dicat: «Proba me, Deus, et scito cor qui nec probare novit, nec scire potest cor meum, ubi tu probas et scis quia non consentiam factis malorum, et illi me putant contaminari posse peccatis aliorum: ut dum ego in longinqua peregrinatione mea facio quod in alio psalmo gemo, id est, cum iis qui oderant pacem sum pacificus , donec perveniam ad illam visionem pacis, quod interpretatur Jerusalem, quae est mater omnium nostrum, civitas aeterna in coelis; ipsi litigan
Abbreviated transcription (Latin):
illos: Quid ẽ ꝓfecto odio : oderam in illis
iniqͥtateseorũ : diligebã conditionẽ tuam:
hoc ẽ ꝑfecto odio odisse : ut nec ꝓpter
uitia homines oderis. nec uitia ꝓpter homi¬
nes diligas: Nã ecce ude qͥd adiungit:
Inimicistcctis mͥ. Noniã tantũ dĩ: sed suos
inimicos ostendit : Quomodo ergo in eis
nsi illo ꝑfecto odio ut hoc in eisoderit
qđ imqͥ sunt. hoc diligat qđ homines sunt :
Nã & tẽpore ueteris testam̃ti. quo uisibilib
suppliciis carnalis popłs cohercebatur.
homo adnouũ testam̃tũ ꝑ intelligentiã ꝑtinens.
famulu s đi moy ses qͦmodo oderat peccan¬
tes cũꝓeis orabat: qͣmodo ñoderat cũ eos
occidebat: anisqi ꝑfecto odio oderat illose
ea naq ꝑfectione. sic oderat iniqͥtatẽ quã
puniebat : ut diligeret humanitatẽ ꝓqua
intereos interimgemat :cũ illioccisi pec¬
catores tanquã demalorũ cõmunione
bonis calĩniando & sequasi ꝑoccasionẽ
malorũ magis abonis & in nocentib sepa¬

Expanded text:
illos.» Quid est, «perfecto odio?» Oderam in eis iniquitates eorum, diligebam conditionem tuam. Hoc est perfecto odio odisse, ut nec propter vitia homines oderis, nec vitia propter homines diligas. Nam ecce vide quid adjungat, «Inimici facti sunt mihi.» Non jam tantum Dei, sed suos inimicos ostendit. Quomodo ergo in eis nisi illo perfecto odio; ut hoc in eis oderit quod iniqui sunt, hoc diligat quod homines sunt? Nam et tempore Veteris Testamenti, quo visibilibus suppliciis carnalis populus coercebatur, homo ad Novum Testamentum per intelligentiam pertinens, famulus Dei Moyses, quomodo oderat peccantes, cum pro eis orabat? et quomodo non oderat, cum eos occidebat, nisi quia perfecto odio oderat eos? Ea namque perfectione sic oderat iniquitatem quam puniebat, ut diligeret humanitatem pro qinter eos interim gemat; et cum illi occisi peccatores tanquam de malorum communione bonis calumniando, et se quasi per occasionem malorum magis a bonis et innocentibus sepa
Abbreviated transcription (Latin):
raliter loquens utiq ꝑ ad sũptã creaturã loque¬
bat᷑ seruosuo. id ẽ ñ ꝑ substantiã suã. sed ꝑ
ad sũptã aliquã corporalẽ creaturã ꝑ quã uoces¬

Expanded text:
raliter loquens utique per assumptam creaturam loqueraliter loquens utique per assumptam creaturam loquebatur servo suo; id est, non per substantiam suam, sed per assumptam aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. usq ad huiꝰ uitȩ mortalitatẽ.: sufficut
labor nr̃ : Recordemꝰ panẽ pacris nr̃i
recolamꝰ beatitidinẽ domꝰ patris nr̃:
Non nos deleccent siliquȩ porcorum
doctrinȩ dȩmoniorũ: Ecce. dnẽ cognoubi
om̃ia noui ssima mea & antiqua: Nouissi¬
ma quo ꝑueni: antiqua ubite offendi
Tifinxistine & posuisti suꝑme manũ tuã: finxistone.
Vbis inistã mortalitatẽ iã ad labores : ad qͦs om̃s
nati sumꝰ: Nonenĩ qͥsquã nascit᷑: nisiquẽ ds̃
finxerit inuteromatris suȩ  aut ulla creatura ẽ.
cuiꝰ ñ ẽ. ille plasmator: Sed finxistime in isto
labore : & posuisti suꝑ mȩ manũ tuã uindicẽ:
manũ grauantẽ suꝑbũ : Ita enĩ salubriter deicit
elatũ ut erigat humilẽ : Tufinxistime: & po
tua exme: inualuĩ ñ potero adillam: Aliqͥd
qđ obscurũ qͥdem. ẽ. sed cũ ñ parua dulcedine
intelligit᷑ aduertentes audite. Moyses sc̃sdĩ
famulus. cũ quo loquebat᷑ ds̃ ꝑnubem. qr tẽpo¬

Expanded text:
talitatem sufficiat labor noster. Recordemur panem Patris nostri, recolamus beatitudinem domus patris nostri; non nos delectent siliquae porcorum, doctrinae daemoniorum. «Ecce tu, Domine, cognovisti omnia novissima et antiqua: novissima,» quo perveni; «antiqua,» ubi te offendi. «Tu finxisti me, et posuisti super me manum tuam. Finxisti me:» ubi? In ista mortalitate; jam ad labores, ad quos omnes nati sumus. Non enim quisquam nascitur, nisi quem Deus finxerit in utero matris suae; aut ulla creatura est cujus non est ille plasmator. Sed «finxisti me» in isto labore: «et posuisti super me manum tuam;» vindicem manum, gravantem superbum. Ita enim salubriter dejecit eltua ex me: invaluit; non potero ad illam.» Aliquid quod obscurum quidem est, sed cum non parva dulcedine intelligitur, advertentes audite. Moyses sanctus Dei famulus, cum quo loquebatur Deus per nubem, quia tempo
Abbreviated transcription (Latin):
nũ qui sunt. nisi qͥoder̃ fr̃s sicut ioħs dicit
qͥodit frẽmsuũ homicida ẽ e ħoc ergo non
intelligentes occisi peccatores. qͦmodo dicat
ds̃ malis in cogitatione bonorũ . uiri sangui¬
nũ declinate ame : accusant in eis cõmunionẽ
malorũ. & se ꝑ has calũ nias separando acci¬
piunt inuanitate ciuitates suas: hȩc uox
quȩ modo in cogitatione bonorũ dicitur:
malis a ꝑtaerit in illa die. quando eis dic st᷑¬

Expanded text:
num qui sunt, nisi qui oderunt fratres; sicut Joannes dicit: num qui sunt, nisi qui oderunt fratres; sicut Joannes dicit: «Qui odit fratrem suum, homicida est» ? Hoc ergo non intelligentes occisi peccatores, quomodo dicat Deus malis in cogitatione bonorum, «Viri sanguinum, declinate a me,» accusant in eis communionem malorum; et se per has calumnias separando, accipiunt «in vanitate civitates suas.» Haec vox quae modo in cogitatione bonorum dicitur malis, aperta erit in illa die, quando eis dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ame qm̃dices incogitatione. accipient in ua¬
nitate ciuitates suas : Id ẽ. ideo seducent in se¬
paratione ꝓpria popłossuos. uanitate ꝓpna
corrũ:pendos : quia tu incogitatione dices
Viri sanguinũ declinate ame : Vt scilicet meri¬
to suꝑbiȩ peccatores in sp̃u occisi. ꝓpterea
ciuitatessuas hoc. ẽ. popłos suos inuanũ acci¬
piant . hoc.ẽ. a nerroris uanitatẽ separando
traducant: & quasi offensi cõmixtione pa¬
learũ disrupta unitate triticũ deserant᷑: qr
ipsũtriaicũ id .ẽ. bonos fideles monensut
ante uentilationẽ quȩ nouissima uentura ẽ
non aꝑte seamalis segregent. neadhuc eis
cõmixtos deseratbonos. sed ꝓbonã conuer¬
sationẽ & dissimilitudinẽ uitȩ qͥdã modo
tacite illis dicat corpꝰxp̃i Ciri sangunũ
declinate ame. hoc enĩ eis uoce didicit :
Quȩuox in cogitationeaẽ. sicut eã ds̃dicit
in cogitatione scĩ popłi sui Uiri autẽ sangui¬

Expanded text:
a me, quoniam dices in cogitatione, accipient in vaa me, quoniam dices in cogitatione, accipient in vanitate civitates suas;» id est, ideo seducent in separationem propriam populos suos, vanitate propria corrumpendos, «quia» tu «in cogitatione dices, Viri sanguinum, declinate a me:» ut scilicet merito superbiae peccatores in spiritu occisi, propterea civitates suas, hoc est populos suos, in vanum accipiant, hoc est, in erroris vanitatem separando traducant, et quasi offensi commixtione palearum, disrupta unitate triticum deserant; quia ipsum triticum, id est bonos fideles, monet ut ante ventilationem, quae novissima futura est, non aperte se a malis segreget, ne adhuc eis commixtos deserat bonos; sed per bonam conversationem et dissimulitudinem vitae quodammodo tacite illis dicat, «Viri sanguinum, declinate a me.» Hoc enim eis voce Dei dicit, quae vox in cogitatione est, sicut eam Deus dicit in cogitatione sancti populi sui. Viri autem sangui
Abbreviated transcription (Latin):
uiuunt: Sc̃s enĩ sp̃s disciplinȩ effugiet
fictũ : & auferet se a cogitationib: quȩ sunt
sine intellectu : Sic occidunt᷑ peccatores :
quia obscuratt̃ intelligentia alienantur
a uiadĩ: Amittunt enĩ confessionẽ ꝓpter
elationẽ : atq ita in eis occisis. fit qđ scrip¬
tũ .ẽ. amortuo homine tanquã qͥ non sit
perit confessio: Et sic accipiunt inuanitate
ciuitatessuas. id .ẽ. popłossuos uanos. Eorũ
uanitates sectantes : cũ inflati iustitiȩ nomine
ꝑsuadent ut disrupto unitatis uiculo. eos
tanquã iustiores cȩci & inperiti sequantur ÷
&e quia plerũq hinc inueniunt occasionẽ sepa¬
randi se abunitate xpĩ. dũmalos accusant
cũ qͥb se cõmunionẽ nolle habere confingunt:
& quia potest ut non tantũ in fament in nocentes
qͦs tanquã malos se fugere simulant. sedetiuã
uera de qͥb dã malis. suis similib: dicant. int̃qs
triticũ xp̃i seruato unitatis uinculo gemit:
Propterea int̃posuit . uiri sanguinũ declinate

Expanded text:
itus enim sanctus disciplinae effugiet fictum, et auferet se a cogitationibus quae sunt sine intellectu» . Sic occiduntur peccatores, quia obscurati intelligentia alienantur a vita Dei . Amittunt enim confessionem propter elationem: atque ita in eis occisis fit quod scriptum est, «A mortuo, tanquam qui non sit, perit confessio» . Et sic accipiunt «in vanitate civitates suas,» id est, populos suos vanos, eorum vanitatem sectantes; cum inflati justitiae nomine persuadent ut disrupto unitatis vinculo, eos tanquam justiores caeci et imperiti sequantur. Et quia plerumque hinc inveniunt occasionem separandi se ab unitate Christi, dum malos accusant, cum quibus se communionem nolle habere confingunt; et quia fieri potest, ut non tantum infament innocentes, quos tanquam malos se fugere simulant, sed etiam vera de quibusdam malis sui similibus dicant, inter quos triticum Christi servato unitatis vinculo geiri sanguinum, declinate
Abbreviated transcription (Latin):
corporis: Audi& ex ꝑsona capitis: & non qͣsi
distinguit. ut inducat ipsas ꝑsonas: modo
caput. modo corpus: Sienĩ distinguit. ut in¬
carne una : Si autẽ duosunt in carne una noli
illud ossũ interius : Nondũ illis erat firmatũ
robur pacientiȩ. & latebantse. nesciebant
uires suas : & ausus. ẽ. petrus ꝓmittere societatẽ
mortis cũ dñi passione : & non se nouerat ȩgrotꝰ.
medicus autẽ nouerã ȩgrotũ: Quid autẽ fac

Expanded text:
corporis; audi et ex persona capitis: et non quasi corporis; audi et ex persona capitis: et non quasi distinguit, ut inducat ipsas personas, modo caput, modo corpus. Si enim distinguit, carne una. Si autem duo sunt in carne una ; noli illud ossum interius; nondum illis erat firmatum robur patientiae: et latebant se, nesciebant vires suas; et ausus est Petrus promittere societatem mortis cum Domini passione, et non se noverat aegrotus; medicus autem noverat aegrotum. Quid aute
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑat᷑ : Vide qͦmodo formatasit illa firmitas
intus incorde: Scientes qm̃ tribulatio pacien¬
tiã oꝑat᷑ : pacientia ꝓbationẽ : Probatio spem
Spes autẽ ñ confundit: qm̃ caritas dĩ diffusa. ẽ.
Sic formatũ atq firmatũ .ẽ. ossum illud abs¬
conditũ : ut facit nos etiã gloriari in tribula¬
tionib:: Sed uideistur hominib: miseri: quia
absconditũ . ẽ. eis qđ habemꝰ intrinsecus: Non
est absconditũ osmeũ ate. qđ fecisti in abscon¬
dito : Et substantia mea in inferiorib terrȩ:
Ecce incarne . ẽ. substantiamȩa : in inferiorib
terrȩ ẽ. substantia mea : & habeo tam̃ ossum
intrinsecus qđ formasti. qđ faciatme ñcedere
om̃ib ꝑsecutionib: inferioris huiꝰ regionis.
Vbi .ẽ. adhuc substantia mea : qͥd enĩ magnũ. ẽ.
si fortis ẽ. angłs: magnũ ẽ. ut fortis sit caro:
Et unde fortis caro unde forte uasfictile:
nisiquia factũ .ẽ. ibi ossum in abscondito. &

Expanded text:
operatur.» Vide quomodo formata sit illa firmitas operatur.» Vide quomodo formata sit illa firmitas intus in corde: «Scientes quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem; spes autem non confundit: . Sic formatum atque firmatum est ossum illud absconditum, ut faciat nos etiam gloriari in tribulationibus. Sed videmur hominibus miseri, quia absconditum est eis quod habemus intrinsecus. «Non est absconditum os meum a te, quod fecisti in abscondito: et substantia mea, in inferioribus terrae.» Ecce in carne est substantia mea, in inferioribus terrae est substantia mea; et habeo tamen ossum intrinsecus, quod formasti, quod faciat me non cedere omnibus persecutionibus inferioris hujus regionis, ubi est adhuc substantia mea. Quid enim magnum est si fortis est angelus? Magnum est si fortis est caro. Et unde fortis caro, unde forte vas fictile, nisi quia factum est ibi ossum in abscondito? «E
Abbreviated transcription (Latin):
quasi tristes : contumeliis obꝓbrus. ꝑsecutio¬
nib flagellis. plagis lapidationib: lapidib:
carcerib cathenis : Quis non eos cunc miseros
ȩstimaret : necilli ipsiꝑ secutores sȩ uirent
in eos: nisiputarent eos miseros fieri ꝑsecutionib
suis. Illiem̃ eos ex sua infirmitate conitiȩbant.
qͥñ habebant osfu absconditũ interiꝰ. Illiuero
qͥbabebant hominib foris tristes uidebantur :÷
intus autẽ gaudebant dõ . cui nonerat abscondi¬
tũ os ipsorũ. qđ fecerat in abscondito Aperit
autẽ hoc ossum in abscondito factũ ad nõ idem
apłspaulus. his uerbis: Nonsolũ autẽ inqͥt:
sed etiã gloriam in tribulationib:: Parum est
quia non es tristis: sed et głaris: sufficiat
tͥ tristẽ non esse : Parũ. ẽ. in quã xp̃ianis: Tale
ossummͥ fecit in abscondito : ut parũsit ñ fran¬
gi. nisietiã glorier : Vnde głaris : in tribula¬
tionib: scientes quia tribulatio pacientiam

Expanded text:
«quasi tristes?» Contumeliis, opprobriis, persecutio«quasi tristes?» Contumeliis, opprobriis, persecutionibus, flagellis, plagis, lapidationibus, carceribus, catenis. Quis non eos miseros tunc existimaret? Nec illi ipsi persecutores saevirent in eos, nisi putarent eos miseros fieri persecutionibus suis. Illi enim eos ex sua infirmitate conjiciebant, qui non habebant ossum absconditum interius: illi vero ui habebant, hominibus foris tristes videbantur, intus autem gaudebant Deo; cui non erat absconditum ossum ipsorum, quod fecerat in abscondito. Aperit autem hoc ossum in abscondito factum a Deo idem apostolus Paulus, his verbis: «Non solum autem,» inquit, «sed etiam gloriamur in tribulationibus.» Parum est quia non es tristis, sed et gloriaris? Sufficiat tibi tristem non esse. Parum est, inquit, Christianis: tale ossum mihi fecit in abscondito, ut parum sit non frangi, nisi etiam glorier. Unde gloriaris? «In tribulationibus, scientes quia tribulatio patientiam
Abbreviated transcription (Latin):
abscondito eñifecisti fednũ qͥd & tibi hoc
abscondistis hoc ossũm eũ factũ ate in abs¬
condito homines ñ uident: homines non
nouer̃ : tuautẽ nosti qͥfecisti Qđ ergo
os dicit fr̃se quȩramꝰ illud. in abscondito ẽ
Sed quia xp̃iani in nomine dñi xp̃i anis
loqͥmur : modo inuenimꝰ qđ sit ossum:
Huiꝰmodi firmitas quȩdã ẽ. interior :
quia in ossib firmitas & fortitudo intelli¬
ubi firmitas ñ frangitur : quȩ libet torm̃ta
quȩ libet tribulationes. quȩ libet huiꝰ scłi
aduersitates Vndiq sȩuant : illud qđ ds̃
in abscondito fecit firmũ in nobis frangi
ñ potest ñcedit : Ad nõ eñ facta ẽ. quȩdã
firmita spacientiȩ nr̃ȩ : dequa dr̃ in alio
psalmo : Uerũ tam̃ dõ subiciet᷑ animamea :
qm̃ ab ipso ẽ. pacientia mea : & ad tende
apłmpaulũ : habentẽ intꝰ hoc genꝰ firmitatis:
quasi tristes inqͥt: sẽꝑ autẽ gaudentes: unde

Expanded text:
abscondito enim fecisti; sed numquid et tibi hoc abscondito enim fecisti; sed numquid et tibi hoc abscondisti? Hoc ossum meum factum a te in abscondito homines non vident, homines non noverunt; tu autem nosti, qui fecisti. Quod ergo os dicit, fratres? Quaeramus illud; in abscondito est. Sed quia christiani in nomine Domini christianis loquimur, modo invenimus quod sit ossum hujusmodi. Firmitas quaedam est interior; quia in ossibus firmitas et fortitudo intelli firmitas, ubi non frangitur. Quaelibet tormenta, quaelibet tribulationes, quaelibet hujus saeculi adversitates undique saeviant; illud quod Deus in abscondito fecit firmum, in nobis frangi non potest, non cedit. A Domino enim facta est quaedam firmitas patientiae nostrae, de qua dicitur in alio psalm ab ipso patientia mea» . Et attende apostolum Paulum, habentem intus hoc genus firmitatis: «Quasi tristes,» inquit; «semper autem gaudentes» . Unde
Abbreviated transcription (Latin):
matrismeȩ: Antea uero mirificata .ẽ. scien¬
tatua exme : inualuerat nec poterã ad illã:
ergo eme in ualuerat. nec poterã adillam ͣ
Vnde modo anima mea cognoscit ualde.
nisi quianox in luminatio in delicusmeis estꝰ.
nisi qr uenit mͥ grã tua. & in luminauit tene¬
bras meas : nisi quia tupossedistirenes meos:
nisi quia tume suscepisti ex utero matrismeȩ :¬
Non .ẽ. absconditũ osmeũ ate : qđ fecisti in
abscondito: Ossuũ dicit. qđ uulgo dicunt
ossum. latine os dicit᷑: Hoc ingreco inuenit᷑
Nãpossemꝰ hic putare os eẽ. abeo qđ sunt
ora non os correpte abeo qđ sunt ossa Non ẽ
ergo absconditũ in qͥt osmeũ ate : qđ fecisti
in abscondisto: habeo in abscondito qđdã
ossũ sic enĩ potius loquam᷑: Melius ẽ rep̃¬
hendant nos grã matici : quã non intelligaq̃
popłi: Ergo. ẽ. inqt qđ dã ossummeum:
intus in abscondito . Tufecisti intꝰ ossũ mihi
in abscondito : & non .ẽ. absconditũ ate: In

Expanded text:
 scientia tua ex me; invaluerat, nec poteram ad illam. Ergo ex me invaluerat, nec poteram ad illam. Unde modo anima mea cognoscit valde, nisi quia nox illuminatio in deliciis meis est? nisi quia venit mihi gratia tua, et illuminavit tenebras meas? nisi quia tu possedisti renes meos? nisi quia tu suscepisti me ex utero matris meae? Non est absconditum os meum a te, quod fecisti in abscondito.» Os suum dicit: quod vulgo dicitur ossum, latine os dicitur. Hoc in graeco invenitur . Nam possemus hic putare os esse, ab eo quod sunt ora; non os correpte, ab eo quod sunt ossa. «Non est» ergo «absconditum,» inquit, «os meum a te, quod fecisti in abscondito.» Habeo in abscondito quoddam ossum. Sic enim potius loquamur: melius est reprehendant nos grammatici, quam non intelligant populi. Ergo est, inquit, quoddam ossum meum intus in abscondito; tu fecisti intus ossum mihi in abscondito, et non est absconditum a te. In
Abbreviated transcription (Latin):
tellexer̃ : & qͥd seqͥt᷑ : Michi autẽ ualde
honorificati s̃ amici tui ds̃: Idem ipsi. qͥ ꝑdiem
errabunt: & nemo fuit in eis: amicitui
factisunt & ualde mͥ hon orificatis: factũ . ẽ.
ineis os illud Post resurrectionẽ dñi. in abs¬
condito: & ꝓeinomine passi sunt Incuius
passione trepida uer̃: CUhi autẽ ualde
hon orificatis amicituids̃ : ualde confortats

Expanded text:
quid sequitur? «Mihi autem valde honorificati sunt amici tui, Deus.» Iidem ipsi qui per diem erraverunt, et nemo fuit in eis, amici tui facti sunt, et valde mihi honorificati sunt. Factum est in eis os illud post resurrectionem Domini in abscondito, et pro ejus nomine passi sunt, in cujus passione trepidaverunt. «Mihi autem valde honorificati sunt amici tui, Deus; valde confortati
Abbreviated transcription (Latin):
oculos ipsorũ quatriduanũ mortuũ suscitaue¬
rat : ante oculos ipsorũ tanta mirabilia fece¬
rat : & tam̃ trepidauer̃ in passione eiꝰ. quasi
amisis sent eũ de qͦ frustra p̃sũ pserant: sed ꝑ
diem errabunt : & nemoin eis : Nemo prorsus:
nec ipse qͥdixerat tetũ usq ad mortẽ: di¬
xerat enĩillis : Ueniet hora : ut me relinqͣtis
solũ & eat unꝰ qͥsq inuã suã: Sed nonsũ solus:
quia pater metũ est : Cũ illo erat pater.
& ipse cũ patre : & in illo pater. & ipse in pa¬
tre &ipse & pater unũ : & illi timuer̃
cũmorere t̃ : Quare nisi qui a ꝑdiem errauer̃.

Expanded text:
suscitaverat , ante oculos ipsorum tanta miracula fecerat; et tamen trepidaverunt in passione ejus, quasi amisissent eum de quo frustra praesumpserant. Sed «per diem errabunt» «et nemo in eis.» Nemo prorsus, nec ipse qui dixerat, «Tecum usque ad mortem.» Dixerat enim illis: «Veniet hora, ut me relinquatis solum, et eat unusquisque in viam suam: sed non sum solus, quia mecum est Pater» . Cum illo erat Pater, et ipse cum Patre; et in illo Pater, et ipse in Patre; et ipse et Pater unum ; et illi timuerunt cum moreretur. Quare, nisi quia per diem erra
Abbreviated transcription (Latin):
accedant : Tam̃ a corpore dñi ñ recedant. ut in
uno corpore & in his mbris conpaginati. possint
dũlucẽ habetis: Sed ꝑdiem errabunt in ꝑfecti
reuelauit caro & sanguis sed paterm̃s qͥ incȩlis ẽ:
Quare : quia dixerat illũ filiũ dĩ: Ibi paulo post
eodẽ loco. in ipsa contextione uerborũ. cȩpit
dñsde passione sua futura dicere : Ille autem
petrus qͥiam illũ confessus fuerat filiũ dĩ.
timuit nesicut filius hominis moreret᷑: Erat
filius dĩ : erat & filius hominis: Filius dĩinfor¬
madĩ ȩqualis patri: filius hominis informa
ad passionẽ : utiq ad formã serui: Quidamu¬
it petrus ene in forma serui periret formadĩ :¬
a non pocius p̃sũpsisset quia exforma dĩ
reuelatione sed ex carnis infirmitate respon¬
derat: satanas appellatus .ẽ: Non sapis

Expanded text:
accedant: tamen a corpore Domini non recedant; ut in accedant: tamen a corpore Domini non recedant; ut in uno corpore, et in his membris compaginati possint dum diem habetis» . Sed «per diem errabunt» imperfecti revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est.» Quare? Quia dixerat eum Filium Dei. Ibi paulo post, eodem loco, in ipsa contextione verborum, coepit Dominus de passione sua futura dicere. Ille autem Petrus, qui jam illum confessus fuerat Filium Dei, timuit ne sicut filius hominis moreretur. Erat Filius Dei, erat et filius hominis: Filius Dei, in forma Dei, aequalis Patri; filius hominis, in forma ad passionem utique ex forma servi; quid timuit Petrus ne in forma servi periret forma Dei, et non potius praesumpsit quia ex forma Dei revelatione, sed ex carnis infirmitate responderat, satanas appellatus est; «Non sapis