comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trisquã filii passiones. Prior creuit. pͥor senuit pͥor doluit. pͥor
fleuit. Si gͥ hic tẽpore mitior. ille antiqͥor passione. Sihicge¬
neratibnis incurrit ȩtatẽ. nec ille generandi euasit pudorẽ.
Quid te ista quȩstionũ cormenta delectant Ludis dĩ filium
Aut dele nom̃. aut agnosce naturã. Audis uerũ. agnosce gene¬
rationis ꝑspicuȩ ueritatẽ. Audis cor. uerbũ intelligge. Audis
dexterã. agnosce uirtutẽ. Audis os: agnosce sapientiã. Non
hec sunt in dõ. corporalib estimanda. In cõprehensibilit̃ generat᷑
filiꝰ ĩpassibilit̾ generat pat̾. Ettam̃ exse generauit. & ante om¬
nẽ intellectũ generauit d̃ sm̃ uerũ. pdileito aisoeoe

Expanded text:
tris quam filii passiones. 457 Prior crevit, prior senuit, prior doluit, prior flevit. Si igitur hic tempore minor, ille antiquior passione. Si hic generationis incurrit aetatem, nec ille generandi evasit pudorem. 67. Quid te ista quaestionum tormenta delectant? Audis Dei Filium: aut dele nomen, aut agnosce naturam. Audis uterum, agnosce generationis perspicuae veritatem. Audis cor, Verbum intellige. Audis dexteram, agnosce virtutem. Audis os, agnosce sapientiam. Non haec sunt in Deo corporaliter aestimanda. Incomprehensibiliter generatur Filius: impassibiliter generat Pater; et tamen ex se generavit, et ante omnem i
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰdicit᷑ dĩ uirtꝰ dicit᷑. dict᷑ dĩ sapientia. Uerbũ qͥa im.¬
maculatꝰ. uirtꝰ qͥa ꝑfectꝰ. filiꝰ qͥa genitꝰ ex patre. sapienti¬
a qͥa unũ cũ patre. unũ aternitate. unũ diuinitate.
on enĩ pat ipse qͥfiliꝰ. sed int̾ patrẽ & filiũ. generatio¬
nis expressa distinctio est. Ut ex dõ ds̃. ex manente ma
opatricis uirtitis in li eia. Est enĩ plenitudo diuinita¬
tis in patre. est plentuido diuitates in filio: sed ñdiscre.¬
pans. sed una duunttas. Nec confusũ qđ unũ. neo multi¬
plex qđ in differens. Et enĩ si omĩum credentiũ erit cor¬

Expanded text:
Dei virtus dicitur, dicitur Dei sapientia. Verbum, quia immaculatus: virtus, quia perfectus; Filius, quia genitus ex Patre: sapientia, quia unum cum Patre, unum aeternitate, unum divinitate. Non enim Pater ipse, qui Filius: sed inter Patrem et Filium generationis expressa distinctio est; ut ex Deo Deus, ex manente manoperatricis virtutis indicia; est enim plenitudo divinitatis in Patre, est plenitudo divinitatis in Filio, non discrepans, sed una divinitas. Nec confusum, quod unum est: nec multiplex, quod indifferens. 18. Etenim si omnium credentium, sic
Abbreviated transcription (Latin):
mortua qͥa resurrectio est. Uides gͦ qͥa dũ imago dicit᷑ patrẽ
lignificat ẽẽ cuiꝰ unago sit filiꝰ. qͥa nemo potest ipse sibi una
gosua ee: Plura possem de filii testimonus dicere sed ne
fate ipse sibi nimĩ fauis sedicat᷑: patrẽ int̾rogemꝰ. Nẽperpse
dint Faciamꝰ hominẽ ad imaginẽ &e similitudinẽ nr̃ãm. Pat̾
qđ erimꝰ. Scimꝰ qͥa si reuelatũ fuerit similes eierimꝰ. Dimpuida

Expanded text:
mortua, quia resurrectio est. Vides ergo quia dum imago dicitur, Patrem significat esse, cujus imago sit Filius, quia nego sua esse. 51. Plura possem de Filii testimoniis dicere, sed ne forte ipse sibi nimium favisse dicatur, Patrem interrogemus. Nempe ipse dixit: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Pater quid erimus: scimus quia si revelatum fuerit, similes ei erimus . O improvida
Abbreviated transcription (Latin):
& caracter substanciȩ eiꝰ. Imaginẽ apłs dicit. & arriꝰ dicit esse dis¬
similẽ : Cur unagosimilitudinẽ ñ hab&: Inpicturis homines
nolunt ẽẽ dissimiles. & arriꝰ dissimilẽ patrẽ contendit filio. &
uult ut pat̃ dissimilẽ genuerit sui. qͣsi impotens qͥ generare simi¬
lẽ non potuerit: Propħȩ dicunt. In lumine tuo uidebimꝰ lum̃.
Propħȩ dicunt. Splendor ÷ enĩ lucis &t̾nȩ. & speculũ sine macula
dĩmaiestatis. & imago bonitatis illiꝰ. Nide quanta dicantꝰ᷑. Splen¬
dor qđ claritas pat̾nȩ lucis in filio sit: spetulũ sine macula qđ
uirtꝰ tota cernat᷑. Imago doc& ñ esse dissimilẽ: caracter expressũ
patre. expressa de fonte. Per hanc unagunẽ. philippo patrem
de monstrauit dñs dicens. Philippe qͥ me uid et uidet & patrẽ.
& qͦmꝰ tu dicis ostende nobis patrẽ: Non credis qͥa eggo inpatre

Expanded text:
tantiae ejus . Imaginem Apostolus dicit, et Arius dicit esse dissimilem: cur imago, si similitudinem non habet? in picturis homines nolunt esse dissimiles, et Arius dissimilem Patrem contendit Filio, et vult ut Pater dissimilem genuerit sui, quasi impotens qui generare similem non potuerit. 49. Prophetae dicunt: In lumine tuo videbimus lumen . Prophetae dicunt: Splendor est enim lucis aeternae, et speculum sine macula Dei majestatis, et imago bonitatis illius . Vide quanta dicantur. Splendor; quod claritas paternae lucis in Filio sit: speculum sine macula; quod sed virtus in Filio tota cernatur. Imago docet non esse dissimilem, character expressum Patre, expressa de fonte. 50. Per hanc imaginem Philippo Patrem Dominus demonstravit, dicens: Philippe, qui me videt, videt et Patrem. Et quomodo tu dicis: Ostende nobis Patrem? Non credis quia ego in Patre
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpora inqͥs ñ nego filiũ. sed cũ filiũ dico. ostendo priorẽ patrẽ.
qͥa pat̃ inqͥt filio pͥor. Quid ÷ hoc: Hegas esse tẽpꝰ ante fili ũ.
& tam̃ nescio qͥl ante filiũ ius p̃cessisse qđ temporis. sit: & ostendis
nescioque nedia molimina fuisse generandi. in qͦ geuerationem
patias si gnificas tẽporalẽ: Hãsi pat̃ esse opit dĩ cͦ pͥmo erat postra
pat fadtꝰ est. Quo m cͥ ĩmutabilis dĩ Sienũ ante ds postea pademe
tia N os eñi adimpretatẽ eor redarguendã hanc retulimꝰ questio.
nẽ Piamens generationẽ sine cẽpore assert. ut & sẽpiternum
patrẽ cũ filio dicat nec aliqͥndo asserat esse mutatũ. Lungat
gͥ honorificentia patri filiũ. quẽ cliuinitas iunnt. Honseparet
impietas quẽ generationis ꝓpͥetas copulauit. honorificemus
filiũ. ut honorificemꝰ & patrẽ sicuit & in euangło scriptũ est

Expanded text:
tempora, inquis, non nego Filium: sed cum Filium dico, ostendo priorem Patrem, tempora, inquis, non nego Filium: sed cum Filium dico, ostendo priorem Patrem, quia Pater, inquis, Filio prior. Quid est hoc? Negas esse tempus ante Filium, et tamen nescio quid ante Filium vis praecessise, quod temporis sit; et ostendis media nescio quae molimina fuisse generandi, in quo generationem Patris significas temporalem. Nam si Pater esse coepit, Deus ergo primo erat, postea Pater factus est. Quomodo ergo immutabilis Deus? Si enim ante Deus, postea Pater: tiam; nos enim ad impietatem eorum redarguendam, hanc retulimus quaestionem. Pia namque mens generationem sine tempore asserit; ut et sempiternum Patrem cum Filio dicat, nec aliquando asserat esse mutatum. 61. Jungat igitur honorificentia Patri Filium, quem divinitas junxit: non separet impietas, quem generationis proprietas copulavit. Honorificemus Filium, ut honorificemus et Patrem, sicut et in
Abbreviated transcription (Latin):
re. ñ pͥncipio pͣuenit᷑. Ergo arriꝰ conticescat. Qđ aut̃ erat apud
dm̃ ñ ꝑmixtione confundit᷑. sed manentis uerbi apud patiẽ.
solida ꝑfectione distinguit᷑: ut sabelliꝰ ommutescat. Et ds̃ erat
uerbũ. Nongͦ in platione sermonis hoc uerbũ est. sed in illa
bilis unitas ed ocet᷑: ut erubescat eunomius. Postremo cũ omĩa
piscator bonꝰ ititra unũ om̃s rete condusit. ut facerr in habiles
fraudi. quãuis essent in utiles captioni. Dic mͥ heretice. dat u¬
ueniã clem̃tissimꝰ imꝑator. ut te ñ colloquendi studio. nec̃
audiendi cupiditate. sed exponendi grã paulisꝑ alloquar.
dixens. te ipse conuinces : qͥa necesse ÷ asseras fuisse tẽpꝰ ant e
filiũ. cũ filiꝰ tẽporis auctor sit & creator. Non potest enĩ postopus
suũ ipse coepisse. Necesse ÷ gͥ. auctorẽ oꝑis sui ẽ̾ẽ fatearis. Ante

Expanded text:
re, non principio praevenitur. Ergo Arius conticescat. Quod autem erat apud re, non principio praevenitur. Ergo Arius conticescat. Quod autem erat apud Deum, non permixtione confunditur: sed manentis Verbi apud Patrem solida perfectione distinguitur, ut Sabellius obmutescat. Et Deus erat Verbum. Non ergo in prolatione sermonis hoc Verbum est, sed in illa bilis unitas edocetur ut erubescat Eunomius. Postremo cum omnia piscator bonus intra unum omnes rete conclusit; ut faceret inhabiles fraudi, quamvis essent inutiles captioni. CAPUT veniam elementissimus imperator, ut te non colloquendi studio, nec audiendi cupiditate, sed exponendi gratia, paulisper alloquar: dixeris, te ipse convinces: quia necesse est asseras fuisse tempus ante Filium, cum Filius temporis auctor sit et creator; non potest enim post opus suum ipse coepisse: necesse est igitur auctorem operis sui esse fatearis. 59. Ante
Abbreviated transcription (Latin):
ueteri testam̃to ut uel unũ de plurib dicã. Ante me ñ fuit
alius ds̃ : & post me ñ erit. Nichil gͦ argum̃tabor. te ipsũ int̾ro.¬
go. Qiuis hoc dicit pat̾ aut filiꝰ ͦ Utrũ dixeris. ec ce te coniun¬
ci intellige. uel si credas: doceri. Quis gͦ hoc dicit pat̾ an filiꝰ:
Si filiꝰ. ante me inquit ñ fuit alius dĩ. Si pat᷑: post inquit ñ erit
hic pͥorẽ ille posteriorẽ uon habet. lnuicẽ inse. & pat̃ in filio. & fal
in patrẽ cognoscit᷑. Cũ euĩ patrẽ dixeris. ciꝰ etiã filiũ designa¬
sti : qͥa nemo ipse sibi pat̾ est. Cũ filiũ nominas. etiã patre eꝰ
fateris. qͥa nemo ipse sibi ÷ fuliꝰ. lta nec filiꝰ sine patre. necpat
apud dni. Erat inquit apud dm̃. Erat erat. erat erat. łcce
quat᷑ . erat. Nbi ĩpius inuenit qđ ñ erat: Alibi qͦq ioħs in qła
ȩxcogitauens: erat filiꝰ. Om̃s aut̃ hereses. hoc capitulo breui:
piscator nr̃ exclusit. Quod enĩ erat in pͥncipio: ñ lauditꝰ tẽpo¬

Expanded text:
tamento, ut vel unum de pluribus dicam: Ante me non fuit alius Deus, et post me non erit . Nihil ergo argumentabor, teipsum interrogo. Quis hoc dicit, Pater, an Filius? Utrum dixeris, eo te convinci intelliges: vel si credas, doceri? Quis ergo hoc dicit, Pater, an Filius? Si Filius: Ante me, inquit, non fuit alius Deus: Si Pater: Post me, inquit, non erit. Hic priorem, ille posteriorem non habet: invicem in se et Pater in Filio, et Filius in Patre cognoscitur. Cum enim Patrem dixeris, ejus etiam Filium designasti; quia nemo ipse sibi pater est: cum Filium nominas, etiam Patrem ejus fateris; quia nemo ipse sibi filius est. Itaque nec Filius sine Patre, nec Pater apud Deum . Erat, inquit, apud Deum. Erat, erat, erat, erat: ecce quater erat. Ubi impius invenit quod non erat? Alibi quoque Joannes inexcogitaveris, erat Filius. 57. Omnes autem haereses hoc capitulo brevi piscator noster exclusit. Quod enim erat in principio, non includitur tempo
Abbreviated transcription (Latin):
obitiat᷑. inuria est. Extẽpore coepisse dicunt dĩ filiũ
lumꝰ. Ex tẽpore coepimꝰ. & sine tẽpore futuros ẽẽ. nos credimꝰ.
Eieri obta mꝰ nos aternos. & qͦmͦ negare possumꝰ dĩ filiũ sẽpit¬
nũ. quẽ sẽptternũ doc&e atq demoustrat natura non grã.ͦ
Creatũ dicunt. Quis auctorẽ int̾ oꝑa sua deputae. ut uideat᷑.
id e̾e̾ qđ fecit: Bonũ negant. sacrilega uox ipsa se dãnat
ut indulgentiã sꝑare ñ possit. Negant uerũ dĩ filiũ. negais
om̃ipotentẽ: cũ fateant᷑ omĩa facta ꝑsiliũ. omĩa creata ꝑdĩ ẽe¬

Expanded text:
objiciatur, injuria est. 36. Ex tempore coepisse dicunt Dei Filium;objiciatur, injuria est. 36. Ex tempore coepisse dicunt Dei Filium;orales. Ex tempore coepimus, et sine tempore futuros esse nos credimus. Fieri nos optamus aeternos, et quomodo negare possumus Dei Filium sempiternum, quem sempiternum docet atque demonstrat natura, non gratia? 37. Creatum dicunt. Quis auctorem inter opera sua deputet, ut videatur id esse quod fecit? 38. Bonum negant. Sacrilega vox ipsa se damnat, ut indulgentiam sperare non possit. 39. Negant verum Dei Filium, negant omnipotentem; cum fateantur omnia facta
Abbreviated transcription (Latin):
& auruꝰthus. ⁊ myrirã. supplices ad xp̃i cu nabula deculer̃. auro
tes Thesaurꝰ enĩ regni. sacrificiũ dĩ: myrra ÷ sepulturȩ. Qd
ligamꝰ in xpõ differentiã diuinitatis & carius: Ut homocernit᷑.
ut dñs ad orat᷑. lacet in pannis: fulget in stellis. Cunȩ nascentẽ
indicant. stella dnãntẽ. Caro ÷ quȩ inuoluit᷑. diuinitas cui
ab angłis ministrat᷑ Ita nec dignitas naturalis maiestatis amui
nec ilcendia circiuecta senser̃: cũ infidos noxius ignis exure¬
rrr. fidelib innoria flãma roraroe. qͥb. alioꝵ incendia refri¬
gerabant. qͥa merito fidĩ ꝑdiderat suã pęna naturã Aderat
eñi in spetie angłi qͥ muniebat: it in numero trinitatis. uniꝰ
essa laudatio maiestatis. Benedteebat᷑ ds̃. iudebat᷑ in angło
NOne consideremꝰ quas arriani dĩ filio inferant questi¬
ones: Dissimilẽ patiis dicunt e̾ẽ dĩ filiũ. hoc si homini

Expanded text:
et aurum, thus et myrrham supplices ad Christi cunabula detulerunt, auro et aurum, thus et myrrham supplices ad Christi cunabula detulerunt, auro tes. Thesaurus enim regni, sacrificium Dei, myrrha est sepulturae. ligeremus in Christo differentiam divinitatis et carnis? 450 Ut homo cernitur, ut Dominus adoratur: jacet in pannis, sed fulget in stellis: cunae nascentem indicant, et stellae dominantem: caro est quae involvitur: divinitas, cui ab angelis ministratur. Ita nec dignitas naturalis majestatis amittnec incendia circumjecta senserunt; cum infidos noxius ignis exureret, et fidelibus innoxia flamma roraret, quibus aliorum incendia refrigerabant; quia merito fidei perdiderat suam poena naturam. Aderat enim in specie angeli qui monebat ut in numero Trinitatis, unius esset laudatio potestatis. Benedicebatur Deus, videbatur in angelo Nunc consideremus quas Ariani de Dei Filio inferant quaestiones. 35. Dissimilem Patri dicunt esse Dei Filium. Hoc si homini
Abbreviated transcription (Latin):
dilecto suo. Post hȩc interris uisus ÷. & cũ hominib conuersa¬
tꝰ est. de filio dicit. Ipse enĩ ÷ cũ hominib conuersatꝰ. Et di
tantꝰ dicit ꝓpħa. qđ ad eũ ñ possit aliꝰ estimariꝰ. Quȩ enĩ potest
e̾ẽ alia estimatio. ubi dĩtatis unitas est . Confitebat᷑ hoc popłs
Si ꝓpħis ñ credimꝰ. sapientib credo huiꝰ mundi : Sed ubi sapiens.
ubi scriba  Rusticꝰ nr̃ cũ ficos inserer&. inuenit qđ philosoph us
ignorauit. Quȩ stulta st̃ enĩ huiꝰ mundi elegit ds. ut confundat
quȩ st̃ fortia. Credimꝰ uid eis qͥa notꝰ aliquando iniudea deus.
sed hoc ipsũ negant. Propt̾ qđ credimꝰ qͥa ñ norunt patrẽ qͥ
filiũ negauer̃. Unũ dnm̃ cõmunis natura testat᷑. qͥa unꝰ ÷ mundꝰ.
Unũ dnm̃ fides significat: qͥa una fides noui &e ueteris testam̃ti.¬
Unũ spm̃ scm̃ testificat᷑ grã.: qͥa unũ baptisma in nomine trinitatis. ẽ.
Unũ diñ ꝓpħȩ dicunt. apłi audiunt. Unũ dĩ magi credideruis.

Expanded text:
dilecto suo. Post haec in terris visus est, et cum hominibus conversatus est . 29. De Filio dicit: Ipse enim est cum hominibus conversatus; et dictantus dicit propheta, quod ad eum non possit alius aestimari? Quae enim potest esse alia aestimatio, ubi deitatis unitas est? Confitebatur hoc populus Si prophetis non credimus, sapientibus credam hujus mundi? Sed ubi sapiens, ubi scriba? Rusticus noster cum ficus insereret, invenit quod philosophus ignoravit. Quae stulta sunt enim hujus mundi, elegit Deus, ut confundat quae sunt fortia . Credimus Judaeis, quia notus aliquando in Judaea Deus ? Sed hoc ipsum Filium negant. Unum Deum communis natura testatur; quia unus est mundus. Unum Deum fides significat; qUnum Spiritum sanctum testificatur gratia, quia unum baptisma in nomine Trinitatis est. Unum Deum Prophetae dicunt, Apostoli audiunt. Unum Deum Magi crediderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. si hoc de humanis scriptura dicit. qͥa multi unũ
st̃: quorũ nulla potest ẽẽ cũ diuinis cõꝑatio: quanto
maggis pat̾ &e filiꝰ diuinitate unũ sc̃: ubi nec substan¬
tiȩ. nec uoluntatis ulla ÷ differentia. Nãq alit̃ qͦmͦ
unũ dm̃ dicimꝰ: Diuersitas plures facit. unitas potesta¬
excludit numeri quantitatẽ. qͥa unitas numerꝰ non est.
patris q filii scđm diuinitatẽ expresserit unitatẽ: ꝓpħica
testant᷑ oracula. Sic enĩ dicit. Dñs sabaoth laborauit egyptꝰ
& mercatꝰ etheopũ &e s ebaim. Hiri excelsi ad te transibunt.
&e cui erunt serui: & post te sequent᷑ alligati uinculis ꝙ ado¬
rabunt te & in te dep̃cabunt᷑: qm̃ in te ÷ ds̃. & ñ ÷ ds̃ pret̾ te¬
Scriptũ÷ enĩ. Pat̾ qͥui me manae ipse loqͥtur. & oꝑa quȩ ego facio
sed non duo dni: quia ȩque scriptũ est. Nolite duob dñĩs
seruire. Et lexdicit. Audi ispł: dñs ds tuus. dñs unus est.

Expanded text:
ubstantiae sumus: si hoc de humanis Scriptura dicit, quia multi unum sunt, quorum nulla potest esse cum divinis comparatio; quanto magis Pater et Filius divinitate unum sunt, ubi nec substantiae nec voluntatis ulla est differentia? 19. Namque aliter quomodo unum Deum dicemus? Diversitas plures facit, unitas potestaexcludit numeri quantitatem; quia unitas numerus non est, Patris ac Filii utestantur oracula. Sic enim dicit Dominus sabaoth: Laboravit 448 Aegyptus, et mercatus Aethiopum et Sebaim: viri excelsi ad te transibunt, et tui erunt servi, et post te sequentur alligati vinculis, et adorabunt te, et in te deprecabuntur; quoniam in te est Deus, et nScriptum est enim: Pater qui in me manet, ipse loquitur; et: Opera quae ego facio, sed non duo Domini; quia aeque scriptum est: Nolite duobus dominis servire . Et lex dicit: Audi, Israel, Dominus Deus tuus Deus unus est .
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ dĩ erimꝰ. & similitudinẽ audemꝰ dĩ filiũ denega
re : Ergo pat̾ dix̃ ł acianꝰ hominẽ adimaginẽ & similitudinẽ
nram. In pͥncipio ipsiꝰ mundi. patrẽ & filiũ e̾ẽ audio. & unũ
opꝰ cerno. Audioloquentẽ. agnoscofacientẽ. Sed & patrisce filu
unã imaginẽ unã similitudinẽ leggo. Similitudohȩc: non
diuersitatis. sed unitatis est. Qđ gͥ tͥ usurpas: filio dĩ derogas

Expanded text:
lium denegare? 454 53. Ergo Pater dixit: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. In principio ipsius mundi Patrem et Filium esse audio, et unum opus cerno. Audio loquentem, agnosco facientem; sed et Patris et Filii unam imaginem, unam similitudinem lego. Similitudo haec non diversitatis, se
Abbreviated transcription (Latin):
EGINAAUSRUI
uenit audire
sapientiã
silomonis
ut in li¬
bro recg¬
norũ
legimꝰ.
hyram
qͦq rex
ad salomo¬
nẽ misit:
ut cognosceret

Expanded text:
egina Austri venit audire sapientiam Salomonis, ut in libro Regnorum legimus . Hiram quoque rex ad Salomonem misit, ut cognosceret
Abbreviated transcription (Latin):
nominabo. Heresis enĩ uelut quȩdã hydra fabularũ. eue uul¬
queribus
sius creuit. & dũ sepe recidit᷑ pullulauit: igni debita. incendioq ꝑi¬
cura. Aut uelut quȩdã monstruosi sͤilla portenti. in uarias formas
distincta ꝑfidiȩ: uelite suꝑuacuũ xpianȩ sectȩ nom̃ obtendit. Sed
qͦs in illo ĩpietatis suȩ freto miseros. int̾ naufragia fidei repperit fluctu¬
antes: beluinis succincta ꝓdigus. tetri dogmatis seuo dentedilace¬
rat. Cuiꝰ spelũcã scẽ imꝑator ut fer̃ nautȩ cȩcis latebris in horreutẽ.
omẽmq eiꝰ uiciniã ceruleis canib int̾ ꝑfidiȩ saxa resonantẽ: clausa
qͦdã mnͦ prȩterire aure debemꝰ. Scriptũ ÷ enĩ. Sepi aures tuas. Et alibi¬
N idete canes. ud ete malos oꝑarios. Et iter ũhȩreticũ post pͥmã cor¬

Expanded text:
nominabo. Haeresis enim, velut quaedam Hydra fabularum, vulnominabo. Haeresis enim, velut quaedam Hydra fabularum, vulneribus suis crevit: et dum saepe reciditur, pullulavit, igni debita, incendioque peritura: aut velut quaedam monstruosi Scylla portenti in varias formas distincta perfidiae, velut supervacuum Christianae sectae nomen obtendit: sed quos in illo impietatis suae freto miseros inter naufragia fidei reperit fluctuantes, belluinis succincta prodigiis, tetri dogmatis saevo dente dilacerat. 47. Cujus speluncam, sancte Imperator, ut ferunt nautae, caecis latebris inhorrentem, omnemque ejus viciniam caeruleis canibus inter perfidiae saxa resonantem, clausa quodammodo praeterire aure debemus. Scriptum est enim: Sepi aures tuas spinis . Et alibi: Videte canes, videte malos operarios . Et iterum: Haereticum hominem po
Abbreviated transcription (Latin):
endi iuĩ habere: sed studiũ destruendi. Sed ñ in dialectica cõpla¬
nos negamꝰ immopotiꝰ horremꝰ hanc uocẽ. Sed nolo argum̃to credas
uidicet᷑. Sed ñ ÷ honorificentia boni patris iniuiria filii. Hon
potest bono patri placere. si filiꝰ degenerasse potiꝰ apatre:
paulis ꝑ uerba conuerto. Sed quẽ potissimũ legã: Eunomiũ¬
ne an arriũ. uel euticiũ eiꝰ magistros  Plura enĩ nomina. sed una
ꝑfidia. ĩpietate ñ dissonans. cõmunione discordans. Hon dis¬
similis fraude. sed cottione discreta. Cur enĩ secũ noliit conue
quȩ arriꝰ scripserit. Magna cęcitatis effusio. Auctorẽ ꝓbant :
executorẽ refutant. Itaq nc̃ in plures sese diuisere formas. Alu
eunomiũ uel euticiũ. alii palladiũ uel demophilũ atq auxenciũ.
uel ꝑfidie eiꝰ heredes sequunt᷑. alii ediuerso sentiunt. Hunquid
diuisus ÷ ꝓp̃c : Sed qͥ eũ apatre diuidunt. ipsi se scindunt. Et
nit spirarunt : cõmuni nomine hereticos qͥb respondendũ ÷

Expanded text:
non adstruendi vim habere, sed studium destruendi. Sed non in dialectica complanos negamus; immo potius horremus hanc vocem. Sed nolo argumento credasjudicetur. Sed non est honorificentia boni Patris, Filii injuria. Non potest bono Patri placere, si Filius degenerasse potius a Patre, paulisper verba converto. Sed quem potissimum legam Eunomiumne, an Arium, vel Aetium ejus magistros? Plura enim nomina, sed una perfidia, impietate non dissonans, communione discordans: non dissimilis fraude, sed coitione discreta. Cur enim secum nolint convenquae Arius scripserit. Magna caecitatis effusio! Auctorem probant, exsecutorem refutant. Itaque nunc in plures sese divisere formas. Alii Eunomium, vel Aetium, alii Palladium, vel Demophilum atque Auxentium, vel perfidiae hujus haeredes sequuntur, alii diversos. Numquid divisus est Christus? Sed qui eum a Patre dividunt, ipsi se scindunt. 46.sos non convenit, conspirarunt, communi nomine haereticos, quibus respondendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ra. &e ex urgine postea editũ denegemꝰ. Neq ut sabellius.
patrẽ confundamꝰ & uerbũ. ut eundẽ patrẽ asseramꝰ & filiũ neq
ut fotimꝰ initiĩ filii ex uirgine disputemꝰ. Neq ut arrus plures
credendo &e dissimil es potestates: plures deos gentili errore faci¬

Expanded text:
ra, et ex Virgine postea editum denegemus: neque ut Sabellius, ra, et ex Virgine postea editum denegemus: neque ut Sabellius, Patrem confundamus et Verbum; ut eumdem Patrem asseramus et Filium: neque ut Photinus, initium Filii ex Virgine disputemus: neque ut Arius, plures credendo et dissimiles potestates, plures deos gentili errore faci
Abbreviated transcription (Latin):
sp teatubarũ sacerdo taliũ sono uicit ubi ducẽ militiȩ cȩlestis
sgnouit brgo de cu uncere paras: qͥ ⁊p̃m adoras l incere parais
qfude undicas: cui a me libellũ petisti. Mallẽ qͥdẽ eohortandi
adifidosubire officiũ: quã de fide disceptandi. In altero enĩ
religiosa confessio est: in altero in cauta p̃suptio. Sed qm̃ neq
t cohortatione indiges. neq ego excusandi liber. ubi pietatis
officiũ:: audax negotiũ uerecunda excusatione suscipiam.
ut de fide pauca disceptẽ: de cestimonus plura contȩxã. De
conciluis id potissimũ sequar : qđ crecenti decẽ &e octosacerdotes
tanquã abrahe electi iudicio. consona fidĩ uirtute uictores uelite
cropheũ toto orbe subactis ꝑfidis extul es̃ e Nt mͥ uideat᷑ hoc ẽẽ diui¬
tatis exẽplũ.
ssertio aut̃ nrẽ fidei hȩc ÷: ut unũ dm̃ ẽẽ dicamꝰ. Neq ut
gentes filiũ separem: neq ut uidei. natũ ex patre ante cẽpo¬

Expanded text:
litiae coelestis agnovit . Ergo et tu vincere paras, qui Christum adoras: vincere paras, qui fidem vindicas, cujus a me libellum petisti. 4. Mallem quidem cohortandi ad fidem subire officium, quam de fide disceptandi; in altero enim religiosa confessio est, in altero incauta praesumptio: sed quoniam neque tu cohortatione indiges, neque ego excusandi liber, ubi pietatis officium est, audax negotium verecunda occasione suscipiam; ut de fide pauca disceptem, de testimoniis plura contexam. 5. De conciliis id potissimum sequar, quod trecenti decem et octo sacerdotes, tamquam Abrahae electi judicio, consona fidei virtute victores, velut tropaeum, toto orbe subactis perfidis, extulerunt; ut mihi videatur hoc esse divitatis exemplum. ssertio autem nostrae fidei haec est, ut unum Deum esse dicamus: neque, ut gentes, Filium separemus: neque ut Judaei, natum ex Patre ante tempo
Abbreviated transcription (Latin):
te sua informauit affectũ. Et idõbonũ dm̃. sẽpiternum.
ꝑfectũ omĩpotentẽ: uenĩ debemꝰ credere: ut in letg e
accipimꝰ ce ꝓpħis. scripturisq diuinis cȩteris. qͥa sine his ds
nͥ est. Non potest enĩ bonꝰ non ẽẽ qͥds ÷: cũ i natura dĩ ple

Expanded text:
te sua informavit affectum. 14. Et ideo bonum Deum, sempiternum, te sua informavit affectum. 14. Et ideo bonum Deum, sempiternum, perfectum, omnipotentem, verum debemus 447 credere, ut in Lege accepimus et prophetis, Scripturisque divinis caeteris, quia sine his Deus non est. Non potest enim b
Abbreviated transcription (Latin):
n : diuisũ est. Tale gͦ regnũ cupiunt trinitatis e̾e̾. qđ duusio¬
ne sui facile destruat᷑. Immo qͥa ñ potest destrui. constat
ñẽẽ diuisũ. Non enĩ diuidit᷑ unitas nec scindit᷑: & ideo nec
dñe dnẽ: intrabit in regnũ celorũ. Hon gͦ ꝑfunctoria fides
debet e̾e. imꝑator auguste. Scriptũ ÷ enĩ. Belus domꝰ tuȩ
comedit me. Itaq fideli spũ & mente deuota. its um diĩ cr
inuocemꝰ dm̃ ẽe credamꝰ: ut in nomine eiꝰ quicqͥd a patreeiꝰ
pecimꝰ ĩpetremꝰ. Pat̃ enĩ ꝑ filiũ se uult rogari. filiꝰ uult roga¬
riꝑpatrẽ. Concordat pietatis grã. nec uirtutis facta descor¬
dant. Quȩcunq enĩ pat̾ fecenit: eade filiꝰ facit similit̃. Et
similit᷑ facit: &e eadẽ facit filiꝰ. Sed uult rogar patrẽ in eo
qdđ facturꝰ est : uti ñ impossibilitatis indiciũ. s unitatem
potestatis anoscas lure gͥ adorandus atq uenerandus .c̃.
dĩ filiꝰ. qͥ mundũ diuinitate sua condidit. & nr̃m pieta¬

Expanded text:
 divisum est. Tale ergo regnum esse cupiunt Trinitatis, quod divisione sui facile destruatur. Immo quia non potest destrui, constat non esse divisum. Non enim dividitur unitas, nec scinditur; et ideo nec Domine, intrabit in regnum coelorum . Non ergo perfunctoria fides debet esse, imperator Auguste; scriptum est enim: Zelus domus tuae comedit me . Itaque fideli spiritu et mente devota Jesum Dominum invocemus, Deum esse credamus; ut in nomine ejus quidquid a Patre petimus, impetremus; Pater enim se per Filium vult rogari, Filius vult rogari Patrem. 13. Concordat pietatis gratia, nec virtutis facta discordant. Quaecumque enim Pater facit, eadem et Filius facit similiter. Et similiter facit, et eadem f facturus est; uti non impossibilitatis indicium, sed unitatem potestatis agnoscas. Jure igitur adorandus atque venerandus est Dei Filius, qui mundum divinitate sua condidit, et nostrum pieta
Abbreviated transcription (Latin):
ce lĩ uel qđ dominetur om̃ib. uel qđ spectoe omia &e timeat᷑
acunctis. Si gͦ unꝰ ds̃. unũ nom̃. potestas una ÷ trinitatis. deniq
sc̃ in nomine utiq ñ in nominib. Ipse etiã dicit Egoce pat̾:
unũ sumꝰ. Unũ dix̃ nefiat discretio pocestatis. Sumꝰ addidit:¬
pia arrianorũ heresis dũ criminat᷑ incurrit. Tres enĩdeos dicit
trinitate ꝑfecta & plenitudo sit diuinitatis. & unitas potestatis.
Om̃e regnũ in se diuisũ: facile destruet᷑. Dñs hoc dicit. Non

Expanded text:
l quod spectet omnia, et timeatur a cunctis. 8. Si ergo unus Deus, unum nomen, potestas una est Trinitatis. Denique Spiritus sancti . In nomine utique, non in nominibus. 9. Ipse etiam dicit: Ego et Pater unum sumus . Unum dixit, ne fiat discretio potestatis et natpia Arianorum haeresis dum criminatur, incurrit. Tres enim deos dicit, Trinitate perfecta et plenitudo sit divinitatis, et unitas potestatis. 11. Omne regnum in se divisum facile d
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ meã¬
Audire uoluisti. Sed non ego
ciius mireris sapientiam.
tu unius gentis: sed totius
orbis
augustus: Fidẽ libello expͥmb
censuisti. non ut disceres. sutꝰ
p̃robares. Quid enĩ discas imꝑator
auguste. quã ab ipsis incunabulis
pio fouisti semꝑ affectu: Prius quã
inqͥt te formarẽ in utero matriltue
noui te: & prius quã exires de uulua

Expanded text:
fidem meaudire voluisti. Sed non ego Salomon, cujus mireris sapientiam: neque tu unius gentis, sed totius orbis Augustus fidem libello exprimi censuisti: non ut disceres, sed ut probares. 2. Quid enim discas, imperator Auguste, quam ab ipsis incunabulis pio fovisti semper affectu? Priusquam te, inquit, formarem in utero matris tuae, novi te: et priusquam exires de vulva,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ds̃ a dõ unctus : Sed iniissũptione naturȩ unctus humanȩ
dĩ filiꝰ designat᷑. nec legis forma uiolat᷑. Et hic gͦ agnosce diui
tas. ñ facit pluralẽ diuinitatẽ: sicut ipse dñs ostendit dicens.
Credite mͥ qͥa ego in patre. & pat̾ in me est. Alioquin: uel ꝓpt̃ oꝑa
ipsa credte. Et hic aduertimꝰ. qđ unitatẽ diuinitatis. ꝑunitatẽ¬

Expanded text:
gitur quia Deus a Deo unctus: sed in assumptione naturae unctus humanae Dei Filius designatur, nec Legis forma violatur. 25. Et hic ergo cum dicitas non facit pluralem divinitatem, sicut ipse Dominus ostendit, dicens: Credite mihi, quia ego in Patre, et Pater in me: alioquin vel propter opera ipsa credite . Et hic advertimus qu
Abbreviated transcription (Latin):
consideremꝰ qͣndo dicat. cuidicat. qͣciroĩspectione dicat. Diat utiq
in hominis forma dĩ filiꝰ & dicit scribȩ : ei scilica qͥ magistrũ bonum

Expanded text:
consideremus quando dicat, cui dicat, qua circumspectione dicat. 17. Dicit utique consideremus quando dicat, cui dicat, qua circumspectione dicat. 17. Dicit utique in hominis forma Dei Filius, et dicit Scribae, ei scilicet qui ma
Abbreviated transcription (Latin):
cinentia corporis facta subnectas. siue facta p̃cedant. & fides astipu¬
letur comes religiosa factoꝵ. hic religiosi ornatꝰ antistitis. hoc ue¬
lamen est sacerdotis. Dona gͦ fides. cũ pulcro oꝑum renitae orna¬
tu. de qua ut ad sũmã loquar definitiones istȩ st̃ quȩ ñ queuis
¶solui
Si ex nichilo ÷: non est filiꝰ. Si cieatura est: non ÷ creator. Si factura: non:
expers: auctor malitiȩ. Neno bonꝰ: nͥ unꝰ ds̃. Stupeoitaq ab reliqͥ
scẽ imꝑator. & toto corpore animoq deficio. eẽ aliqͦs homines uel podd
post tanta dnĩ. & tã diuina beneficia. bonũ negent ipsũ auctorẽ
bonorũ: Scriptũ ÷ inqͥunt. Nemobonꝰ: nͥ unꝰ ds̃. Scriptũ agnosco. Sed
littera errorẽ non hab&. utinã arriana int̃pretatio ñ haberoe. Apices
sine crimine st̃: sensꝰ in crimine. dictũ dni saluatoris agnosco. Sed

Expanded text:
cinentia corporis facta subnectas: sive facta praecedant, et fides astipucinentia corporis facta subnectas: sive facta praecedant, et fides astipuletur comes religiosa factorum, hic religiosi ornatus antistitis, hoc velamen est sacerdotis. 14. Bona ergo fides, cum pulchro operum renitet ornatu: de qua, ut ad summam loquar, definitiones istae sunt, quae non queunt solvi. Si ex nihilo est, non est Filius: si creatura est, non est creator: si factura est, non est expers, auctor malitiae: Nemo bonus, nisi sancte imperator, et toto corpore animoque deficio, esse aliquos homines, vel potius post tanta Domini et tam divina beneficia, bonum negent ipsum auctorem bonorum. 16. Scriptum est, inquiunt: Nemo bonus, nisi unus Deus. Scriptum agnosco: sed littera errorem non habet; utinam Ariana interpretatio non haberet! Apices sine crimine sunt, sensus in crimine. Dictum Domini Salvatoris agnosco: 474 sed
Abbreviated transcription (Latin):
nas uestes fecit iuiro suo. sic̃ scriptũ ÷ unã oꝑis altãminentis. fidei intexeis
factorũq uelamina. ltaq alibi sic̃ legimꝰ aurũ p̃texit. & postea iacin¬
ctũ ac purpurã cũ coccosubiungit cebisso. rursus alibi cũ iacincto
ce cȩcens prius flosculos format. aurũq subnectit. & unꝰ ÷ habitus
sacerdotis. Ut isdẽ colorib micans gr̃ȩ decorisq diuersitas. ordinis
diuersitate resplendeat. Itaq ut etiã rationis typicȩ series digerat᷑.
auro ae argento ꝓbabili ñ ÷ dubiũ eloqͥa dnĩ designari qͥb fides constat.
Scriptũ ÷ eni Ploqͥa dñĩ eloqͥa casta. argentũ igne examinatũ ꝓbatũ
terrȩ purgatũ septuplo. lainctꝰ aut̃ aeris habae similitudinẽ quẽ¬
spiramꝰ flatu Purpura qͦq speciem aquarũ ex pͥmit. Percoccũ ignis
clementis corpꝰ subsistit humanũ. Siue gͦ mentis fidei p̃cedenticon¬

Expanded text:
nas vestes fecit viro suo, sicut scriptum est : unam operis, alteram mentis, fidei intexens nas vestes fecit viro suo, sicut scriptum est : unam operis, alteram mentis, fidei intexens factorumque velamina. Itaque alibi, sicut legimus, aurum praetexit, et postea hyacinthum 473 ac purpuram cum cocco subjungit et bysso. Rursus alibi ex hyacintho et caeteris prius flosculos format, aurumque subnectit, et unus est habitus sacerdotis; ut iisdem coloribus micans, gratiae decorisque diversitas ordinis diversitate resplendeat. 12. Itaque ut etiam rationis typicae series digeratur, auro et argento probabili non est dubium eloquia Domini designari, quibus fides constat. Scriptum est enim: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum pimus flatum: purpura quoque speciem aquarum exprimit: per coccum igniselementis corpus subsistit humanum. 13. Sive ergo mentis fidei praecedenti con
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciosis lapidib adornatũ hic ueriamictꝰ: sacerd ots. hec uestisnup¬
cialis. hic cextor ꝓpħicꝰ. qͥbene nouerit ista contexere. Neq iuł ista
sapientiã. Hec cõmunes isti lapides. Lapidesut legimꝰ supplem̃ti
Om̃is enĩ in eo ꝑfectio ÷: si nichil desit. Lapides cõpositi& areũdati
auro. intelligibili scilicae natura: si eos bene mens nr̃ã cõponat.
naturalisq sensus ꝓbabili ratione cõpagin&e. Deniq quã ñ medio¬
cres lapides sint: lectio docet. Qđ cũ alia alii uiliora deferrent.
istos tam̃ lapides suꝑ humeros suos religiosi pͥncipes attuleruñ.
ex qͥb fecer̃ rationale opus textile. Textile enĩ opꝰ ÷: qͣndo fidei
facta concordant. Nec me aliqͥs errare putre. qͥa supra triꝑtitã
de quat᷑nis. subter uͦ qͣdriꝑtitã de c̾nis feci distinctionem:
Boni oꝑis grã. ꝑ diuersas plus placoe formas. Bona enĩ illa quȩ texcri¬
nũ indumenti sacerdotalis ostendit: uel lex scilica uel aeccła quȩ bi¬

Expanded text:
s lapidibus adornatum, hic veri amictus est sacerdotis, haec vestis nuptialis; hic textor propheticus, qui bene noverit ista contexere. Neque vilis issapientiam . Nec communes isti lapides, lapides, ut legimus, supplementi: omnis enim in eo perfectio est, si nihil desit. Lapides compositi et circumdati auro, intelligibili scilicet natura; si eos bene mens nostra componat, naturalisque sensus probabili ratione compaginet. Denique quam non mediocres lapides sint, lectio docet , quod cum alii alia viliora deferrent; istos tamen lapides super humeros suos religiosi principes attulerunt, ex quibus fecerunt rationale, opus textile . Textile enim opus est, quando fidei facta concordant. 11. Nec me aliquis errare putet, quia supra tripartitam de quaternis, subter vero quadripartitam de ternis feci distinctionem. Boni operis gratia per diversas plus placet formas. Bona enim et illa quae textrinum indumenti sacerdotalis ostendit, vel lex scilicet, vel Ecclesia, quae bi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ & uenit nͥ ꝑ resurrectionẽ : deniq addidit. ut de assũptione
se dixisse signarae. Propterea dixi uobis pͥus quã fiat: ut cũ factũ
fuerit credatis. Loquebat᷑ enĩ passionẽ sui corpors & resurrecti¬
onẽ : ꝑ quã credere coeperant. qͥ ante dubitabant. Heq enĩ deus
de loco ad locũ tran sit. qͥ ubiq sẽꝑ est. Nt homo ⁊ qͥ uadit ipse
qͥuenit. Deniq & alibi dicit. Surgite eamꝰ inquit. in eo gͥ uadit
ce uenit: qđ ÷ cõmune nobiscũ. Nã qͦ m potest minor ẽẽ ds̃. cum
dõ ꝑfectus &e plenꝰ sit: Sed minor in natura hominis. Et iiraris
si erpsona hominis patrẽ dixt maiorẽ. qͥ in ꝑsona homuus se uer¬
mẽ
dix̃ esse ñ hominẽ : Dix̃ enĩ. Ego aut̃ sũ uermis & ñ homo. Et alibu
Sicut oius ad occisionẽ ductus est.Si in hoc minorẽ dicis: negare non
possũ. Sed ut uerbo utar scripturȩ. ñ minor natꝰ sed minoratꝰ hoc ÷

Expanded text:
tem: et venit, nisi per resurrectionem? Denique addidit, ut de assumptione se dixisse signaret: Propterea dixi vobis priusquam fiat; ut cum factum fuerit, credatis . Loquebatur enim passionem sui corporis, et resurrectionem per quam credere coeperant, qui ante dubitabant; neque enim Deus de loco ad locum transit, qui ubique semper est. Ut homo est qui vadit, ipse est qui venit. Denique et alibi dicit: Surgit, eamus hinc . In eo ergo vadit et venit, quod est commune nobiscum. 61. Nam quomodo potest minor esse Deus, cum Deus perfectus et plenus sit? Sed minor 482 in natura hominis et miraris si ex persona hominis Patrem dixit majorem, qui in persona hominis se vermem dixit esse, non hominem; dixit enim: Ego autem sum vermis et non homo ; et alibi: Sicut ovis ad occisionem ductus est . 62. Si in hoc minorem dicis, negare non possum: sed, ut verbo utar Scripturae, non minor natus, sed minoratus ,
Abbreviated transcription (Latin):
nes constituis dm̃. & dubitat de patre ds. & de morte formidat:
ineã ꝑte ponã : Ap̃c dicit. anima mea curbat᷑. Utrũq uerũ est:
& plenũ utrũq rationis. qđ & ille qͥ ÷ inferior ñ tim&e. & ille qui
suꝑior est gerit tioi entis affectũ. Ille enĩ qͣsi homo uĩ mortis igno¬
rat. iste qͣsi ds̃ in corpore constitutꝰ. Fragilitatẽ carnis exponit. ũt
eoꝵ qͥ sacram̃tũ incarnationis abiurant excluderet᷑ impietas. deniq
& hȩc dixit. & manicheus ñ creddit. ualentinꝰ negauit. martion
phantasma uidicauit. Cousq ait̃ hominẽ quẽ ueritate corporis de

Expanded text:
nes constituis Deum? Et dubitat de Patre Deus, et de morte formidat? nes constituis Deum? Et dubitat de Patre Deus, et de morte formidat? meam pro te ponam ; Christus dicit: Anima mea turbatur . 44. Utrumque verum est, et plenum utrumque rationis; quod et ille qui est inferior, non timet: et ille qui superior est, gerit timentis affectum: ille enim quasi homo vim mortis ignorat, iste quasi Deus in corpore constitutus fragilitatem carnis exponit; ut eorum qui sacramentum Incarnationis abjurant, excluderetur impietas. Denique et haec dixit, et Manichaeus non credidit, Valentinus negavit, Marcion phantasma judicavit. 45. Eousque aut
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd sit qđ ñ possit dĩ filiꝰ. Quis enĩ aduitor cũ cȩlũ facerae fuit.
qͥs adiutor cũ conderoe mundũ ͤAn qͥ in consttaictione angłoꝵ
& dominationũ adutore ñ egguit. eguit ut hominẽ libar&s
hunc. Et idõ si omp̃s est. qͦmͦ de posibilitate ambigit: Ergo
qͥa omĩpotentẽ ꝓbaui : ꝓbaui utiq ambigere eũ de possibili¬
tate ñ posse. Uerba inquit xp̃i st̃. Uerũ dicis sed qͣndo ce in qua
forma loqͣtur aduerte. hominis fragilitatẽ gessit. hominis
assũpsit affectũ. Deniq supra habes. qͥa ꝓgressus pusillũ: ꝓcidit
in faciẽ suã . orans & dicens. Pat̃ si possibile ÷ Hon gͦ qͦsi ds̃. sed
qͣsi homo loqͥt᷑. dĩ enĩ possibile aliqͥd aut ĩpossibile nesciebat:
De qͦ aut̃ dubitat. dese ande patre : de eo utiq qͥdicit transfer :
& dubitat hominis affectu. Ergo ꝓpħa ñ putat aliqͥd ĩpossibile
dõ ꝓpħa ñ dubitat. & filiũ dubitare tu credis Nũ infra homi¬

Expanded text:
 fuit: quis adjutor cum conderet mundum? An qui in constitutione Angelorum et Dominationum adjutore non eguit, eguit ut hominem liberarehunc . Et ideo omnipotens est, quomodo de possibilitate 478 ambigit? Ergo quia omnipotentem probavi, probavi utique ambigere eum de possibilitate non posse. 42. Verba, inquis, Christi sunt. Verum dicis: sed quando, et in qua forma loquatur, adverte. Hominis substantiam gessit, hominis assumpsit affectum. Denique supra habes quia progressus pusillum procidit in faciem suam, orans et dicens: Pater, si possibile est. Non ergo quasi Deus, sed quasi homo loquitur; Deus enim possibile aliquid aut impossibile nesciebat?  est ? 43. De quo autem dubitat? de se, an de Patre? De eo utique qui dicit: Transfer: et dubitat hominis affectu. Ergo propheta non putat aliquid impossibile Deo. Propheta non dubitat, et Filium dubitare tu credis? Num infra homi
Abbreviated transcription (Latin):
ad modũ possent ꝓbare maiorẽ. non uerbis calũnient᷑. sed
uerborũ rationẽ reqͥrant. Ego eos int̾rogo qͥ putant esse
maiorẽ. si qͥa pat̃ ÷ eo maiorẽ putant. ded ñ hic atasce tẽpus.
neq canicies patris. & filii pueritia est. hȩc enĩ maiorẽ solent fateri
patrẽ. Ceterũ pat̾ &e filiꝰ. generantis & nati nomina st̃: quȩ ñ uident᷑
separare sed ungere. Non enĩ pietas naturȩ ÷ detrim̃tũ. Nãq homines
sibi inuicẽ conciliat necessitudo ñ separat. Itaq si nec de natura posst̃
afferre aliquã questionẽ: uei testimonus credant. deniq filiũ ñ ẽẽ

Expanded text:
admodum possent probare majorem, non veadmodum possent probare majorem, non vee majorem? Si quia Pater est, eo majorem putant: sed non hic aetas et tempus, neque canities Patris, et 483 filii pueritia est; haec enim majorem solent facere patrem. Caeterum pater et filius generantis et nati nomina sunt, quae non videntur separare, sed jungere; non enim pietas naturae detrimentum est: namque homines sibi invicem conciliat necessitudo, non separat. 67. Itaque si nec de natura afferre possunt aliquam quaestionem, vel testimoniis credant. Denique Filium non esse eo
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ factꝰ. Et si hoc ad prȩiditiũ trahis: nũ gͦ filiꝰ in natura dĩ
minor ÷ quã sui angłi. qͥ ei seruiunt &e ministrant: Itadũ mino¬
rẽ uultis asserere. impietatẽ incurritis. ut augłorũ naturãdĩ
filio p̃feratis. Sed ñ ÷ seruus supra dnm suũ. deniq & in carne
constituto angłi ministrabant. ut nichil ei agnoscas ꝑ naturã
corporis ĩminutũ. Neq enĩ ds̃ sui pati potuit detrimentũ. cũ id
qđ assũpsi ex uirgine. nec accessio diuinȩ nec diminutio potesta
certe atate. Uacant ista. ubide diuinis tractatꝰ inducit᷑. Maior
etiã uulgo dici sol&. qͥ aliquẽ instituit & informat. In dĩ aut̃
sapientiã non cadit ut instituta sit alteriꝰ disciplinis: cũ ipsa
disciplinarũ om̃iũ cracliderit institutũ. Quã bene aut̃ posuit
apłs ut sine dõꝑ omĩb gustaroe mortẽ. ne diuinitatis illam
passionẽ putaremꝰ fuisse ñ carnus. Ergo si ñ inuenerunt quẽ¬

Expanded text:
hoc ad praejudicium trabis; num ergo Filius in natura Dei minor est, quam sui angeli qui ei serviunt et ministrant ? Ita dum minorem vultis asserere, impietatem incurritis; ut angelorum naturam Dei Filio praeferatis. Sed non est servus supra Dominum suum . Denique et in carne constituto angeli ministrabant; ut nihil eum agnoscas per naturam corporis imminutum; neque enim Deus sui pati potuit detrimentum, cum id quod assumpsit ex Virgine, nec accessio divinae nec diminutio potestatcerte aetate. Vacant ista, ubi de divinis tractatus inducitur. Major enim vulgo dici solet, qui aliquem instituit et informat: in Dei autem sapientiam non cadit, ut instituta sit alterius disciplinis; cum ipsa disciplinarum omnium tradiderit institutum. Quam bene autem posuit Apostolus: Ut sine Deo pro omnibus gustaret mortem ; ne divinitatis illam passionem putaremus fuisse, non carnis! 66. Ergo si non invenerunt quem
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq sic ait. Abrahȩ cũ reꝓmi sissce ds̃. qm̃ nullũ aliũ maiorẽ habe¬
bat: iurauit ꝑse ipsũ dicens. Nisi benedicendo benedixerote. &
de patre dictũ uideri. reliqua ñ coherent. Neq enĩ pat̃ uisus ÷
abrahȩ. nec dõ patri pedes lauit: sed in eo futuri hominis ÷ figu¬
ra. Deniq filiꝰ dicit. Ab rahã diẽ meũ uidit: & gauisus est. Ipse ÷
gͦ qͥ ꝑ se uirauit quẽ abrahã uidit. Et reuera qͦ mͦ maiorẽ habet
qͥ diuinitate cũ patre unũ :. Qđ enĩ unũ ÷ dissimile non est. Int̾
maiorẽ aut̃ & minorẽ: discrecio est. Ergo de filio & patre prȩsen¬
tisdocet lectionis exẽplũ. qͥa nec pat᷑ minorẽ hab&e. nec maiorẽ dĩ
filiꝰtu in patre &e filio nulla distantia diuinitatis sit sed una maiestas.

Expanded text:
e cum repromisisset Deus, quoniam nullum alium majorem habebat, juravit per seipsum, dicens: Nisi benedicendo benedixero te, et de Patre dictum videri, reliqua non cohaerent; neque enim Pater visus est Abrahae, nec Deo Patri pedes lavit, sed ei in quo futuri hominis est figura. Denique Filius Dei dicit: Abraham diem meum vidit, et gravisus est . Ipse est ergo qui per se juravit, quem Abraham vidit. 73. Et revera quomodo majorem habet, qui divinitate cum Patre unum est ? Quod enim unum est, dissimile non est: inter majorem autem minoremque discretio est. Ergo de Filio, et Patre praesentis docet lectionis exemplum, quia nec Pater minorem habet, nec majorem Dei Filius; cum in Patre et Filio nulla distantia divinitatis sit, sed una majestas.
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit tristiciã meã. Confident̃ tristiciã nomino. qͥa crucẽ pͣdico.
Mea ÷ uoluntas quã suã dixit. qͥa ut homo suscepit tristiciã meã. ut
homo locutꝰ ÷: & idõ ait. Hon sic̃ eggo uolo. sed sicͣtu uis. Mea ÷ tristi¬
cia quã meo suscepit iffectu. Nemo enĩ moriturꝰ exultat. Michi cõpa¬
tit᷑ mͥ tristis ÷ : mͥ dolet. Ergo ꝓme &e in me doluit. qͥa ꝓse nichil
habuit qđ dolero. doles gͥ dñe iesy. ñ tua sed mea uulnera. ñ tuam
mortẽ sed meã infirmitatẽ. sicut ait ꝓpħa. qͥa ꝓ nobis dol&e. & nosd

Expanded text:
suscepit tristitiam meam. Confsuscepit tristitiam meam. ConfMea est voluntas, quam suam dixit, quia ut homo suscepit tristitiam meam, ut homo locutus est, et ideo ait: Non sicut ego volo, sed sicut tu vis. Mea est tristitia, quam meo suscepit affectu. Nemo enim moriturus exsultat. Mihi patitur, mihi tristis est, mihi dolet. Ergo pro me et in me doluit, qui pro se nihil habuit quod doleret. Doles, Domine, non tua, sed mea vulnera, non tuam mortem, sed nostram infirmitatem, sicut ait propheta: quia pro nobis dolet. Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
ce filiꝰ qͦs uult uiuificat. sic̃ scriptũ est. dic nc̃ qͦs uiuificauerit filiꝰ.
& pat̾ uuificare noluerit. Cũ aut̃ filiꝰ quos uelit uiuificet. & oꝑatio
una sit. uides qͥa ñ solũ filiꝰ uoluntatẽ patris. sed etiã pat̾ filii faciat
uoluntatẽ:: Quid ÷ aut̃ uiificare nͥ ꝑfilii passionẽ : Passio aut̃ xp̃i.
uoluntas ÷ patris. Quos gͦ filiꝰ iuuificat: ꝑ patris uiuificat uoluntatẽ.
Una gͥ iuoluntas. Quȩ aut̃ uoluntas patris. nͥ ut ueniroe iħc inhunc
mundũ & nos mundare auicus: Audi lepsũ dicentẽ. Sius potesme
excipit᷑. quã pat̾ hab&e. eandẽ haba & filiꝰ uoluntatẽ. Una gͦ uolun¬
alia uoluntas hominis alia dĩ. Deniq ut scias uitã in uoluntate. ẽẽ.
hominis qͥa mortẽ timenꝰ. passionẽ aut̃ xp̃i in uoluntate diuina ut
pateret᷑ ꝓ nobis: cĩpetrus uella dm̃ apassi onereuocare : dñs ait.
Non sapis quȩ dĩ st̃: sed quȩ st̃ hominũ: Suscepit gͦ uoluntatẽ in eã.

Expanded text:
ic nunc quos vivificaverit Filius, et Pater vivificare noluerit. Cum autem Filius quos velit vivificet, et operatio una sit; vides quia non solum Filius voluntatem Patris, sed etiam Pater Filii faciat voluntatem? Quid est autem vivificare, nisi per Filii passionem? Passio autem Christi voluntas est Patris. Quosur est voluntas. 51. Quae autem voluntas Patris, nisi ut veniret Jesus in hunc mundum, et nos mundaret a vitiis? 480 Audi leprosum dicentem: Si vis, potes me excipit; quam habet Pater, eamdem habet Filius voluntatem. Una ergo volun ut scias vitam in voluntate esse hominis; quia mortem timemus: passionem autem Christi in voluntate divina; ut pateretur pro nobis: cum Petrus eum vellet a passione revocare, Dominus ait: Non sapis quae Dei sunt, sed quae sunt hominum . 53. Suscepit ergo voluntatem meam,
Abbreviated transcription (Latin):
& dicit᷑ & ꝓbat᷑ aequalis. Bona equalitas quȩ ce differentiã diuini¬
tatis excludit. & cũ filio patrẽ signat. cui filiꝰ sit aqͣlis. Hon ÷ enĩ
diuersa uer singularis eqͣlitas: qͥa nemo ȩqͥlis ipse sibi solus est. Prgi
se facere dõ. Unde id secutꝰ apłs dixit. Non rapinã arbitratꝰ: ce
habebat atqͦlitatẽ cũ patre. quã in substantia sui. tinquã ds̃ae dñs
posiudebat. Unde ad didit. formã serui accepit. Contrarũ utiq
seruus e qualis  qualis gͦ in diforma minoinsusceptione canus
& hominis passione. Nã qͦmꝰ eidẽ possit minor ẽe aqualisꝙ
natura: Quomꝰ aut̃ si minor ÷ eadẽ similit̃ facit quȩ pat fact:
Nã quẽ ad modũ cadẽ opatio diuersȩ ⁊ potestatis Nunqͥdi sicpo¬
cest minor. quẽ ad modũ maior oꝑarie Aut una oꝑatio pocest
ẽẽ ubi diuersa substantia est : Itaq accipe ip̃m sedm diumt¬

Expanded text:
et dicitur et probatur aequalis. Bona aequalitas, quae et differentiam divinitatis excludit, et cum Filio Patrem signat, cui Filius sit aequalis; non est enim diversa, nec singularis aequalitas; quia nemo aequalis ipse sibi solus est. Ergo se facere Deo. 70. Unde id secutus Apostolus dixit: Non rapinam arbitratus esthabebat aequalitatem cum Patre quam in substantia sui tamquam Deus et Dominus possidebat. Unde addidit: Formam servi accepit . Contrarium utique servus, et aequalis. Aequalis ergo in Dei forma; minor in susceptione carnis, et hominis passione. Nam quomodo eadem posset minor esse aequalisque natura? Quomodo autNam quemadmodum eadem operatio diversae est potestatis, nunquid sic potest minor, quemadmodum major operari? aut una operatio potest esse, ubi diversa substantia est? Itaque accipe Christum