comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lũbarũ Ubi gͦ laniatꝰ ñ ẽ: uera ẽ. in osculis pax:
simi : uł muscas occidunt. Nihil hoꝵ colũba.
Non demorit pascitur. Qui laniauer̃ eccłiam: de
mortib pascunt᷑. Potens ẽ dñs: Rogemꝰ ut reiuuis¬
cant qͥ deuorant᷑ abeis: &  sentiant. Multiag¬
noscunt : quia reuiuiscunt: Nã ad eorũ ad uen¬
tũ quotidie gratulam̃ innomine xp̃i. Ulos tan¬
tũ sic estote sĩplices: ut sitis prudentes & feruen
tes & feruor ur in linguissit: Nolite tacere: arden¬
tib linguis loqddentes accendite frigidos. Quid
enĩ fr̃s mei: Quis ñ uideat qđ illi ñ uident:
nec mirũ. quia qͥ inde reũti nolunt : sic̃ coruus qui

Expanded text:
lumbarum: ubi ergo laniatus, non est vera in osculis pax; lumbarum: ubi ergo laniatus, non est vera in osculis pax; simi, vel muscas occidunt: nihil horum columba; non enim de morte pascitur. Qui laniaverunt Ecclesiam, de mortibus pascuntur. Potens est Deus, rogemus ut reviviscant qui devorantur ab eis et non sentiunt. Multi agnoscunt, quia reviviscunt; nam ad eorum adventum quotidie gratulamur in nomine Christi. Vos tantum sic estote simplices, ut sitis ferventes; et fervor vester in linguis sit. Nolite tacere; ardentibus linguis loquentes, accendite frigidos. 5. Quid enim, fratres mei? quis non videat quod illi non vident? Ne
Abbreviated transcription (Latin):
pendens incruce ait: łat̃ ignosce illis. qr nesciunt
quid faciunt. Ergone spũ scĩficati dolũ habe ant
in coluba demonstratũ ẽ . Ne siplicitas frigida re¬
maneat. in igne demonstratũ ẽ. Nemoueat: quia
linguȩ diuisȩ sunt. Distant enĩ linguȩ : idõ diuisis
linguis apparuit. k inguȩ inquã diuisȩ. uelut ig¬
nis : qui& insedit suꝑ unũ queq eoꝵ. Iistant
int̃se linguȩ : sed linguarũ distantia ñ s̃ scismata
in lingius diuinis: Noli dissipationẽ timere :
demonstrari spm̃ scm̃. uenientẽ suꝑ dnm̃: ut¬
debere sic̃ colũbã : hab̾e cũ frĩb uerã pacem:
quã significant oscula colũbarũ: habent enĩ
oscula & corui: sed incoruis falsa pax. incolũba
uera pax. Non omĩs gͦ qͥ dic̃ pax uob̾cũ: quasico¬
lũba audiendus est. Nnde gͦ discernunt᷑ oscu¬
la coruorũ ab oscuł colũbarũ: Osculant᷑ cor
ui: laniant Alaniatu: in nocens ẽ. natura co¬

Expanded text:
pendens in cruce ait, Pater, ignosce illis, quia nesciunt pendens in cruce ait, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Ergo ne Spiritu sanctificati dolum habeant, in columba demonstratum est: ne simplicitas frigida remaneat, in igne demonstratum est. Nec moveat, quia linguae divisae sunt. Distant enim linguae, ideo divisis linguis apparuit. Linguae, inquit, divisae velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum. Distant inter se linguae, sed linguarum distantia non sunt schismata. In linguis divisis noli dissipationem timere, udemonstrari Spiritum sanctum venientem super Dominudebere sicut columbam; habere cum fratribus veram pacem, quam significant oscula columbarum. Habent enim oscula et corvi, sed in corvis falsa pax, in columba vera pax. Non omnis ergo qui dicit, Pax vobiscum, quasi columba audiendus est. Unde ergo discernuntur oscula corvorum ab osculis columbarum? Osculantur corvi, sed laniant; a laniatu innocens est natura co
Abbreviated transcription (Latin):
minũ colũbã. hac linguas diuisas suꝑ discipulos
c̃grietos: Ibi simplicitas: hic feruor ostenditur.
Sunt enĩ qͥ dicunt᷑ sĩplices : et prigris. Uocant᷑
sĩ plices: suñ aut̃ segnes. Non talis erat stephanꝰ:
plenꝰ spũ scõ Sĩ plex erat: quia nemini nocebat:
ñ circ̃cisi corde & aurib uos sẽꝑ spũi scõ restitis
tis. Magnꝰ ĩpetꝰ : sed colũba sine felle seuit. Nã
ut noueritis quia sine felle sȩuiebat: illi audi¬
tis his ub qͥ coruierant. ad lapides statĩ adũs
fecerat: & tanꝗ uiolentus inuectꝰ erat ub igneis.
atq ita flãmantib ut audistis. dura ceruice & in
circ̾cis corde & aurib ut qͥ ca ũba audierit. puta¬
ret stephanũ si ei liceret statĩ illos uelle c̃sumi:
enientib in se lapidib ex manib eoꝵ. genu
flexo ait᷑. Onẽ ne statuas illis hoc delictum:
Inheserat unitati colũbȩ. Prior enĩ illud fecẽ¬
rat magist. suꝑ quẽ descendit colũba. Qui

Expanded text:
minum, hac linguas divisas super discipulos congregatos: ibi simplicitas, hic fervor ostenditur. Sunt enim qui dicuntur simplices, et pigri sunt: vocantur simplices, sunt autem segnes. Non talis erat Stephanus plenus Spiritu sancto: simplex erat, quia nemini nocebat; non circumcisi corde et auribus, vos semper restitisto. Magnus impetus: sed columba sine felle saevit. Nam ut noveritis quia sine felle saeviebat, illi auditis his verbis qui corvi erant, ad lapides statim adverss atque ita flammantibus, ut audistis, Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus: ut qui ea verba audiret, putaret Stephanum, si ei liceret, statim illos velle consumi: venientibus in se lapidibus ex manibus eorum, genu fixo ait, Domine, ne statuas illis hoc delictum . Inhaeserat unitati columbae. Prior enim illud fecerat magister, super quem descendit columba; qui
Abbreviated transcription (Latin):
timucrã ne frigus hõc frigidos uos ad con¬
ueniendũ faceret: Sed q ista celebritate
& frequentia urã. spũ uos fertiere demons¬
trastis nͣ dubito quia &iã orastis ꝓme. ut
deb̾ecũ uob̃ ex soluã. d miserã enĩ in nomi¬
rne xlni disscrert hodie. cũ angustia tunc
ĩpediret: ne id possemꝰ explicare trartandũ:
quare ds̃ ꝑ colũbę speciẽ ostenđe uoluerit sp̃m
scm̃. Hoc ut explicet᷑. illux nob hodiernꝰ dies:
& sentio audiendi cupiditate & pia deuotione
uos celebrius c̃gregatos. Expectationẽ urãm :
ds̃ ĩpleat exore nr̃o. Amastis enĩ ut ueniretis.
sed a mastis: quid÷ sinos: & hoc bene Nã uolu¬
mꝰ amari a uob̃: sed nolumꝰ in isob. Iuia ergo in

Expanded text:
timueram ne frigus hoc frigidos vos ad conveniendum faceret: sed quia ista celebritate et frequentia vestra, spiritu vos fervere de monstratis, non dubito quia etiam orastidebitum vobis exsolvam. Promiseram enim in nomine Christi disserere hodie, cum angustia temporis tunc impediret, ne id possemus explicare tractando, quare Deus per columbae speciem ostendere voluerit Spiritum sanctum. Hoc ut explicetur, illuxit nobis dies hodiernus; et sentio audiendi cupiditate et pia devotione vos celebrius congregatos. Exspectationem vestram Deus impleat ex ore nostro. Amastis enim ut veniretis: sed amastis, quid? Si nos, et hoc bene; nam volumus amari a vobis, sed nolumus in nobis. Quia ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
illũ docuit gemere: a colũba didicit gemere.
Multienĩ gemunt in infelictate terrena. uł
quassati dãpnis ł egritudine corporis p̃graua¬
ti: ł carcerib inclusi ł catenis colligati ł flucꝰ¬
tib maris iactati ł aliqͥb immicorũ insidiis
circ̃ septi Gemunt. sed ñ colũ be gemitu
Gemuntꝰ ñ amore dĩ gemunt : ñ spũ gemunt:
Ad eo tales cũ abipsis pressuris fuerint li¬
b̾ati exultant in grandib uocib. lbi appar&
quia coruis : ñ colũbȩ. Idõ de arcaͤ missus e.
coruus & ñ ẽ reũsus : Missa est colũba. & re¬
ũsaẽ. Illas duas aues: misit noe: labebat
ibi coruũ : habebat & colũbã. Utrũq hocge¬
nꝰ: archa illa c̃tinebat: & si archa figurabat
eccłiam : uidetis utiq quia necesseẽ ut inisto¬

Expanded text:
illum docuit gemere, a columba didicit gemere. illum docuit gemere, a columba didicit gemere. Multi enim gemunt in infelicitate terrena, vel quassati damnis, vel aegritudine corporis praegravati, vel carceribus inclusi, vel catenis colligati, vel fluctibus maris jactati, vel aliquibus inimicorum insidiis circumsepti gemunt: sed non columbae gemitu gemunt, non amore Dei gemunt, non spiritu gemunt. Ideo tales cum ab ipsis pressuris fuerint liberati, exsultant in grandibus vocibus: ubi apparet quia corvi sunt, non columbae. Merito de arca missus est corvus, et non est reversus; missa est columba; et reversa est: illas duas aves misit Noe . Habebat ibi corvum, habebat et columbam; utrumque hoc genus arca illa continebat: et si arca figurabat Ecclesiam,
Abbreviated transcription (Latin):
t̃na beatitudo ẽ ei cũ patre & filio: Sp̃s enĩ sc̃s
ds̃ sic dĩ filius ds̃ & pat̾ ds̃. Ter dinds. sed ñ diã
trinitate. in illa beatitudine & et̾nitate substan
tiȩ gemit: sed in nob gemit: quia gemere nos
facit. Nec parua res ẽ qđ nos docet sp̃s scs̃
gemere Insinuat qũ nob quia ꝑcgrinam᷑. & nos
docet inpatriã tisus pirare: & ipso desderiogr¬
mimus. Qui bene.ẽ. in hoc scło Immoquis putat
qđ ei bene sit: Qui letitia rerũ carnaliũ &
abundantia tẽporaliũ & uana felicitate exul¬
tat: habet uocẽ corui Uox corui clamosa est:
ñ gemebunda. Qui aut̃ nouit in p̃ssurã se eẽ.
mortalitatis huiꝰ & peregrinarisẽ ad nõ. nonͣdu
ttnere illã ꝑpituã quȩ nob̾ ꝓmissa ẽ. beatitudi¬
nẽ sed hab̾e illã inspe. habiturũ in re cũ dñs ue¬
nerit in manifestatione p̃darus. qͥ pͥus uenit
in humilitate ocultꝰ Qui hȩc nouit gemit :¬
& quandiu ꝓpt̃ hoc gemit. bene gemit Sp̃s

Expanded text:
 ei cum Patre et Filio? Spiritus enim sanctus Deus, sicut Dei Filius Deus, et Pater Deus. Ter dixi Deus, sed non dixi Trinitate, in illa beatitudine, in illa aeternitate substantiae gemit: sed in nobis gemit, quia gemere nos facit. Nec parva res est, quod nos docet Spiritus sanctus gemere: insinuat enim nobis quia peregrinamur, et docet nos in patriam suspirare, et ipso desiderio gemimus. Cui bene est in hoc saeculo, imo qui putat quod ei bene sit, qui laetitia rerum carnalium, et abundantia temporalium, et vana felicitate exsultat, habet vocem corvi: vox enim corvi clamosa est, non gemebunda. Qui autem novit in pressura se esse mortalitatis hujus, et peregrinari se a Domino , nondum tenere illam perpetuam quae nobis promissa est beatitudinem, sed habere illam in spe, habiturus in re, cum Dominus venerit in manifestatione praeclarus, qui prius in humilitate venit occultus; qui hoc novit, gemit. Et quamdiu propter hoc gemit, bene gemit: Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
colũbã : & mansit suꝑ eũ: & statĩ uox secuta est
dues filius nis dilectꝰ inqͥmꝰ cõplacuit Appara¬
manifestissima trinitas. Fat̃ inuoce. silius in
homine sp̃s in colũba In ista trinitate qͦ missis
id qđ facies eoꝵ ferit. oculos claudunt. Iuo
missis discipuli. in nomine patris & filii & spũ
scĩ ab illo deqͦ dictũ ẽ hic ẽ qͥ baptirat:
Dictũ ẽ enĩ ministris: abeo qͥ sibi tenuit hanc
potestẽ. Hoc enĩ in illo uidit ioħs. & cognouit
qđ ñ nouerat. Nonquia eũ ñ nouerat filiũ dĩ
aut eũ ñ nouerat dnm̃. aut ñ nouerat xpm:¬
aut uͦ & hoc ñ nouerat. quia ipse baptizaturꝰ
erat in aqua & spũ scõ. Nã & hoc nouerat:
sed quia ita ut sibi tener& ipsã potestatẽ
& innullũ ministroꝵ eã tranfer&e hoc ẽ qđ
ddicit in colũba: Per hanc enĩ potestatẽ quã

Expanded text:
mansit super eum: et statim vox consecuta est, Tu es Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Apparmanifestissima Trinitas, Pater in voce, Filius in homine, Spiritus in columba. In ista Trinitate quo missi id quod facies eorum ferit, oculos claudunt. Quo missi sunt discipuli, in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, ab illo de quo dictum est, Hic est qui baptizat. Dictum est enim ministris ab eo qui sibi tenuit hanc potestatem. 6. Hoc enim in illo vidit Joannes, et cognovit quod non noverat: non quia eum non noverat Filium Dei, aut cum non noverat Dominum, aut non noverat aut vero et hoc non noverat quia ipse baptizaturus esset in aqua et Spiritu sancto; nam et hoc noverat: sed quia ita ut sibi teneret ipsam potestatem, et in nullum ministrorum eam transferret, hoc est quod didicit in columba. Per hanc enim potestatem, qua
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ uiiii & mortui iudicandis Posside¬
bat gͦ diaboł genꝰ humanũ & reos supli¬
cioꝵ tenebat cyrographo peccatoꝵ:
domnabat᷑ in cordib fideliũ: adcreaturã
colendã deserto creatore deceptos capti¬
morte eiꝰ & resurrectione firm̃ta ÷ ꝑeiꝰ
sanguinẽ. qͥ in remissionẽ fus ẽ. peccatoꝵ:¬
milia credentiũ adomnatu diaboli libans.
xp̃i corpori copulant᷑ : & subtanto capi
uocabat iudiciũ. hanc discretionẽ : hanc a-
suis redẽptis expulsionẽ diaboli. Deniq at¬
tende qͥddicat. Quasi quȩ reremꝰ qͥd eẽt
qđ ait. nunc iudiciũ ẽ. mundi: sequtꝰ ad¬
iunẽ. Ait enĩ. Nunc pͥnceps huiꝰ mundi:
eiciet᷑ foras Audiuimꝰ: quale dixerit ẽẽ
iudiciũ. Non gͦ illud qđ infine uenturũ ÷
ubi uiui & mortui iudicandi s. aliis addext̃a
aliis ad sinistrã separatis: s iudiciũ qͦpͥn¬
ceps huiꝰ mundi eiciet᷑ foras Quͦmdo ergo

Expanded text:
sime vivi et mortui judicandi sunt. Possidebat ergo diabolus genus humanum, et reos suppliciorum tenebat chirographo peccatorum; dominabatur in cordibus infidelium, ad creaturam colendam, deserto Creatore, deceptos captimorte ejus et resurrectione firmata est, per ejus sanguinem, qui in remissionem fusmillia credentium a dominatu diaboli liberantur, Christi corpori copulantur, et sub tanto capitvocabat judicium, hanc discretionem, hanc a suis redemptis diaboli expulsionem. Denique attende, quid dicat, quasi quaereremus quid esset quod ait: Nunc judicium est mundi, secutus exposuit: ait enim, Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras. Audivimus quale dixerit esse judicium. Non ergo illud quod in fine venturum est, ubi vivi et mortui judicandi sunt, aliis ad dexteram, aliis ad sinistram separatis; sed judicium quo princeps hujus mundi ejicietur foras. Quomodo ergo
Abbreviated transcription (Latin):
meũ qͥme illis ub ab infirmͥtate mea r̃pͥit
ad firmͥtatẽ suã. audio dicentẽ. nunc ani¬
mamea t᷑bata ÷. Quͥd ÷ hoc: Qͦmͦdo sequi
iubes animã meã: si turbari uideo anͥmã
tuã : Quͦmdo sufferã qđ graue tanta fir¬
mitas sentit: Quale fundam̃tũ quęrã si
petra subẽbit: Sed uideor mihi audire
incagnatione mea respondentẽ mͥ dñm:
me int̃pono ut sufferas audisti ad te uo¬
cẽ fortitudinis meȩ : audi inme uocẽ in¬
firmͥtatis tuȩ blires suggero ut curras :
nec repͥmo qđ acceleres: si tns fero inme qđ
trepidas: & subst̃no qͣ transeas Odnẽ me¬
diator. ds̃ supͣnos. homͦ ꝓpt̾ nos: agnosco
mĩam tuã. Nã qđ tii tantꝰ tuȩ haritatis
uoluntate t᷑baris: multos incorpore tuoqͥ
suȩ infirmtatis necessitate t̾bant᷑. ne des¬
perando ꝑeant consolaris. Denͥq homo qͥ seqͥ
uult: audiat qͣ seqͣt᷑. Accessit forte hora
t̾ribił. ꝓpͦnit᷑ optio aut faciendȩ iniqͥt᷑tis

Expanded text:
e mea rapuit ad firmitatem suam, audio dicentem, Nunc anima mea turbata est. Quid est hoc? Quomodo sequi jubes animam meam, si turbari video animam tuam? quomodo sufferam quod grave tanta firmitas sentit? quale fundamentum quaeram, si petra succumbit? Sed videor mihi audire in cogitatione mea respondentem mihi Domime interpono ut sufferas: audisti ad te vocem fortitudinis meae, audi in me vocem infirmitatis tuae: vires suggero ut curras, nec reprimo quod acceleras; sed transfero in me quod trepidas, et substerno qua transeas. O Domine mediator, Deus supra nos, homo propter nos, agnosco misericordiam tuam! nam quod tu tantus tuae charitatis voluntate turbaris, multos in corpore tuo qui suae infirmitatis necessitate turbantur, ne desperando pereant consolaris. 3. Denique homo qui sequi vult, audiat qua sequatur. Accessit forte hora terribilis, proponitur optio aut faciendae iniquitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
ũ fuerit ipsũ solũ man&. siautẽ mortuũ fu¬
erit. multũ fructũ affertabi excͥta¬
uit eosqͥeũ ad regnũ cęloꝵ seqͥ uellent.
ut animã suã odissent in hoc mundo
sicã inuitã ȩt̾nã custodire cogitarent:
Adnrãm rursũ infirmtatẽ. suũ tẽꝑauit
affectũ. Nait unde lectio cȩp̃ hodierna.
odit animã suã ĩ hoc mundo. inuitã et̃nã
custodit eã. Ergo anima tua in hoc mͣn¬
do amat᷑. ĩdõ t̃bat̾ uenente hora passionis¬
qua ex hoc mundo egrediat᷑ : Quis hoc
de anͥma dñi audeat affirmare. Sed
nos inse transtulit: nos inse suscep̃: taput
ñ ÷ ab aliis tũbatũ. s sic̃ de illo dictũ ÷ cũ

Expanded text:
manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert: ubi excitavit eos, qui eum ad regnum coelorum sequi vellent, ut animam suam odissent in hoc mundo, si eam in vitam aeternam custodire cogitarent: ad nostram rursus infirmitatem suum temperavit affectum, et ait, unde lectio coepit hodierna, odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Ergo anima tua in hoc mundo amatur, ideo turbatur veniente hora qua ex hoc mundo egrediatur? Quis hoc de anima Domini audeat affirmare? Sed nos in se transtulit, nos in se suscepit caput non est ab aliquo turbatum; sed sicut de illo dictu
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ ait qͥspiã. qr diabolꝰ decredentiũ
crdib eicit᷑ foras. iã fideliũ nemͥnẽ tẽptat :
ĩmouero tẽptare ñcessat: sed aliud ÷ in¬
trinsecꝰ regnare. aliud forinsecꝰ oppugnre :
Nã & munitissimã ciuitatẽ quando hostis
oppugnat nec expugnat. & si aliqua tela eiꝰ
missa ꝑueniunt. mmonet apłs unde ne
ledant. cõmemorat loricã & sciitũ fidei
Et si aliquando uulnerat ad÷ qͥsanat Qui
sic̃ pugnantib dictũ ÷ hęc scrbo uob̾ut ñ
peccetis. ita quulnerant᷑ qđ seqͥt̾ audulg̃:
Et siqͥs peccauerit aduocatũ habemꝰ patrem

Expanded text:
a diabolus de credentium cordibus ejicietur foras, jam fidelium neminem tentat? Imo vero tentare non cessat. Sed aliud est intrinsecus regnare, aliud forinsecus oppugnare: nam et munitissimam civitatem aliquando hostis oppugnat, nec expugnat. Et si aliqua tela ejus missa perveniunt, admonet Apostolus unde non laedant; commemorat loricam et scutum fidei . Et si aliquando vulnerat, adest qui sanat. Quia sicut pugnantibus dictum est, Haec scribo vobis, ut non peccetis: ita qui vulnerantur, quod sequitur audiunt, Et si quis peccaverit, advocatum habemus a
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑsuasit & tenuit : Poss& gͦ aliqͥs opinari
illũ ignẽ ȩt̃nũ extra mundũ. eẽ.. & hoc
ẽẽ. dic̾tũ eiciet̾ foras. Quia uero ait
nunc iudiciũ ÷ mundi. S exponens qͥd dire¬
rit: nunc in qͥt pͥncep̃s hus mundi eiciet᷑
foras. hoc intelligendũ ÷ qđ nunc fit:
ñ qđ tanto post futurũ ÷ in nouissimꝰ die
Preuidebat gͦ dĩs qđ sciebat pꝰpassionem
& głificationẽ suã ꝑ uniusũ mundũ mul
tos popłos credit̾os. quoꝵ cordib diabol
erat int̾: Cui quando exfide renuncianT
eicit᷑ foras : Sed dicit aliqͥs Nunqͥd

Expanded text:
quia persuasit et tenuit: posset ergo aliquis opinari illum ignem aeternum extra mundum esse, et hoc esse dictum, ejicietur foras. Quia vero ait, Nunc judicium est mundi; et exponens quid dixerit, Nunc, inquit, princeps hujus mundi ejicietur foras: hoc intelligendum est quod nunc fit, non quod tanto post futurum est in novissimo die. Praedicebat ergo Dominus quod sciebat, post passionem et glorificationem suam per universutos populos credituros, in quorum cordibus diabolus intus erat; cui quando ex fide renuntiant, ejicietur foras. Sed dicit aliquis: Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
Tult abimo ꝓficere. Nã & tẽptari dignatꝰ
ẽ adiabolo. qutiq si nolbet ñtẽptaretur.¬
pondit diabolo. q̃ tu intẽptationib debe-¬
as respondere: & ille qͥdẽ tẽptatꝰ ẽ s ñ ꝑi¬
clitatꝰ : ut docer& te intẽptatione ꝑicli¬
tantẽ. tẽptatori responđe. &post tẽp¬
tatorem ñ ire. sed depericulo tẽptationis
exire: Sic̃ aut hic dix̃. nunc anima mea
t̾batadd : ita &iã ubi dic̃. tristis ẽ. anͥma
mea usq ad mortẽ. & pat̾ si sieri potest.¬
transeat ame calix iste. hominis suscep̃
infirmitatẽ : ut doceat sic contristatũ
uolo s sic̃ ti uis pat̾: Sic enĩ homo abhuma¬
nas indiuina dirigit᷑ : cũ uoluntati humanȩ
uoluntas diuina p̃pont᷑. Quͥd ÷ aũt clarifica
tũ nom̃. nisi insua passione & resurrectione :
Quͥd gͦ.ẽ. aliud. nisi ut pat̃ clarific& filiũ.
qͥ clarificat nom̃ suũ & iã insum lib pas¬

Expanded text:
re? Nam et tentari dignatus est a diabolo, a quo utique, si nollet, non tentaretpondit diabolo, quae tu in tentationibus debeas respondere. Et ille quidem tentatus est, sed non periclitatus; ut doceret te in tentatione periclitantem tentatori respondere, et post tentatorem non ire, sed de periculo tentationis exire. Sicut autem hic dixit, Nunc anima mea turbata est, ita etiam ubi dicit, Tristis est anima mea usque ad mortetranseat a me calix iste. Hominis suscepit infirmitatem, ut doceat sic contristatum olo, sed quod tu vis, Pater . Sic enim homo ab humanis in divina dirigitur, cum voluntati humanae voluntas divina praeponitur. Quid est autem, clarifica tuum nomen, nisi in sua passione et resurrectione? Quid est ergo aliud, nisi ut Pater clarificet Filium, qui clarificat nomen suum, etiam in similibus 585 pas
Abbreviated transcription (Latin):
mͥnistrantẽ rȩꝓbatũ potiꝰ quã honoratũ
uidemꝰ. Ut qͥd gͦ alibi quȩrimꝰ qͥd sit mi¬
nistrari xp̃o. & ñ potiꝰ inistis ipsis ub agnos¬
cimꝰ Cũ enĩ dix̃ siqͥs mͥmͥnistrat me se¬
quat᷑: hoc intelligi uoluit. acsi dicer&
siqͥs me ñ seqͥt᷑ ñ mͥ mͥnistrat. Mlinistrant

Expanded text:
ministrantem, reprobatum potius quam honoratum videmus. Utquid ergo alibi quaerimus quid sit ministrare Christo, et non potius in istis ipsis verbis agnoscimus? Cum enim dixit, Si quis mihi ministrat, me sequatur; hoc intelligi voluit, ac si diceret, Si quis me non sequitur, non mihi ministrat. Ministrant
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat tͦnitruũ factũ eẽ. Alii dicebas
angłs ei locutꝰ : Respondit iħs: & dĩ
Non ꝓpt̾ me uox hȩc uenit: s ꝓpt̃ uos
Hic ostendit illa uoce ñ sibi indicatũ. qđ
iã sciebat: s eis qͥb indicari oportebat Sic̃

Expanded text:
ctum: alii dicebant, angelus ei locutus est. Respondit Jesus et dixit: Non propter me vox haec venit, sed propter vos. Hic ostendit illa voce non sibi indicatum quod jam sciebat, sed eis quibus indicari oportebat. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ti ex urõ numero minstrar̃: multi¬
ñ epi. neq clerici. iuuenes & uirgones.
seniores c̃iuniorib multi coniuigati&
coniugatȩ : Multi patres matresq
familias ministrante sxp̃o. & iã animas
suas ineiꝰ martrrio posuer̃: & honorifi¬
cante patre. coronas głiosissimas rec̃per̃¬

Expanded text:
ant, multi episcopi, clerici, juvenes et virgines, senes cum junioribus. Multi conjugati et conjugatae, multi patres matresque familias, ministrantes Christo, etiam animas suas in ejus martyrio posuerunt, et honorificante Patre coronas gloriosissimas receper
Abbreviated transcription (Latin):
&ĩã pat̾ familias hoc nomine agnoscat.
pat̾nũ affectũ suȩ familię se debe
doceat. hortetur. corripiat: ĩpendat
beniuolentiã: exerceat disc̃plinã.
ta indomosua eccłasticũ & qͣdãm

Expanded text:
iam paterfamilias hoc nomine agnoscat paternum affectum suae familiae se deberdoceat, hortetur, corripiat; impendat benevolentiam, exerceat disciplinam: ita in domo sua ecclesiasticum et quodam
Abbreviated transcription (Latin):
& xp̃c. Sic mͥnis trantẽ xp̃o honorific̃¬
uit pat̾ eius honore illo magno: ut
sit c̃filio eiꝰ. nec ũꝗ deficiat felicitas
lite tantũmͦdo bonos epõs & clericos
cogitare : & iã uos ꝓmͦdo ur̃o. mnistrate

Expanded text:
us. Sic ministrantem Christo honorificabit Pater ejus, honore illo magno, ut sit cum Filio ejus, nec unquam deficiat felicitas lite tantummodo bonos episcopos et clericos cogitare. Etiam vos pro modo vestro ministrate
Abbreviated transcription (Latin):
be presentẽ: sic̃ marcha & maria. quan¬
do & latarꝰ unꝰ erat ex discũbentib Sed
Nlã & loculos. ipse habebat: & quãuis exeis
quȩ mittebant᷑ sceleratissime furaret᷑.
ꝑillũ tam̃. & iã necessaria parabant᷑. Hinc
ẽ. illud qđ cei dicer& dñs. qđ fac celerit̾.¬

Expanded text:
a, quando et Lazarus unus erat ex recumbentibus. Sed nam et loculos ipse habebat: et quamvis ex eis quae mittebantur sceleratissime furaretur, per illum tamen etiam necessaria parabantur . Hinc est illud quod cum ei diceret Dominus, Quod faci
Abbreviated transcription (Latin):
cans qua morte głificaturus erat dm̃.
Cũ esses iunior cingebas te. & ibas qͦuo
lebas : Cũ autẽ senueris alt̃ te cing&.
& fer& qͦ tu ñuis Vlbi satis exp̃ssit. non
ascipso s abalio debere occidi: qͥuesti¬
ut hęc c̃ditio ꝓpͦnat᷑ aut faciendũ. ẽẽ.
contra dĩ p̃ceptũ. aut exhac uita emi¬
grandũ : quoꝵ duoꝵ homo cogatur alterũ¬
tũ eligere. cõmnante mortẽ ꝑseqͥtore :
ibi eligat dõ dilecto mori. quã offen¬
souiuere. Ibi ođit in hoc mundo animã
suã : ut inuitã ȩt̃nã custodiat eam. Siqͥs

Expanded text:
cans qua morte glorificaturus erat Deum: Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo volebas; cum autem senueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis . Ubi satis expressit, non a seipso, sed ab alio debere occidi, qui vestiut haec conditio proponatur, aut faciendum esse contra Dei praeceptum, aut ex hac vita emigrandum, quorum duorum homo cogatur alterum eligere, comminante mortem persecutore; ibi eligat Deo dilecto emori, quam offenso vivere: ibi oderit in hoc mundo animam suam, ut in vitam aeternam custo
Abbreviated transcription (Latin):
homo xp̃c iħs. sic̃ nos excitaũ ad sũma: ita
nob̾c̃ pateret᷑ infirma. Audio suꝑius dicen¬
tẽ. uent hora ut głific&̃ filiꝰ hominis.
Simortificatũ fuerit granũ. multũ fructũ
affert: audio qͥodit animã suã in hoc mundo.
inuitã ęt̾nã cus todit eã. Nec ꝑmittor tan¬
tũmꝰdo mirari: s iubeor imitari. Deinde
seq̃ntib uerb. siqͥs mͥ ministrat me sequ̾t᷑.
& ubi sũ ego. ibi & mͥnist̃ m̃s erit : mun¬
dũ contẽnere accendor: & in conspectu

Expanded text:
xcitavit ad summa, ita nobiscum pateretur et infima . 2. Audio superius dicentem, Venit hora ut glorificetur Filius hominis: si mortificatum fuerit granum, multum fructum affert. Audio, Qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Nec permittor tantummodo mirari, sed jubeor imitari. Deinde sequentibus verbis, Si quis mihi ministrat, me sequatur; et ubi sum ego, ibi et minister meus erit; mundum c
Abbreviated transcription (Latin):
ũ homicida ẽ. Ecce post ioħem baptiratũ est.
post homicidã ñ ẽ baptizatũ. Iuia ioħs dedit
baptismũ suũ : homicida dedit baptismũ xp̃i.
Qđ sacram̃tũ. tã scm̃ ẽ: ut nec homicida minis¬
trante polluatur. Ñ respuo ioħem: sed potius
figite. Si enĩ hodiȩ uoluero plenius dicere:
quare ꝑ colũbã. tẽpꝰ ñ suffic̃ Quia enũ res dis¬
cenda insinuata ẽ. ioħi ꝑcolũbã. quĩã. nnouerat

Expanded text:
um, homicida est . Ecce post Joannem baptizatum est, post homicidam non baptizatum est; quia Joannes dedit baptismum suum, homicida dedit baptismum Christi. Quod Sacramentum tam sanctum est, ut nec homicida ministrante polluatur. 20. Non respuo Joannem, sed potius figite. Si enim hodie voluero plenius dicere quare per columbam, tempus non sufficit. Quia enim res discenda insinuata est Joanni per columbam, quam non noverat
Abbreviated transcription (Latin):
orẽ baptirare debemꝰ: quia post meliorẽ bapti
ab ebrioso ñ dico. ab homicida ñ dico. asatellite
alicuiꝰ scelerati ñ dico araptorerũ alienarũ
ñ dico: ab oppressore pupilloꝵ. ñ aseparatore
coniugũ : Nihil horũ dico: qđ sollempne est
dico qđ quotidianũ ẽ dico qͦ uocant᷑ om̃s dico
Et inista ciuitate quando eis dr̃ alogiem᷑ bene
sit nob & tali die festa lunariarũ ñdebesi eiu¬
nare ea dico Oleuia cotidiana. ab ebrioso ho¬
mine c̃baptizat᷑ qͥsẽ melior. ioħs anebriosus:
Responde si potes: qđ ebriosus tuus melior sit
quã ioħs. Nũꝗ hoc audeb. Ergo quia tu ebri-¬
us es: baptiza post ebriosũ tũ. Sienĩ post io¬¬
hannẽ baptizarunt apłi: quanto magis deb&
post ebriosũ sobriuꝰ baptirare: An dicis inu¬
nitate mecũ c̃ ebrios: Ergo ioħs amicꝰ spon¬
si. ñ erat inunitate c̃sponso : sed tibi ipse dico
qͥs qͥs es tues melior an ioħs: Non audeb dice¬
re: ego sũ melior quã ioħs. Ergo postte bap¬

Expanded text:
orem baptizare debemus, quia post meliorem baptizab ebrioso, non dico ab homicida, non dico a satellite alicujus scelerati, non dico a raptore rerum alienarum, non dico ab oppressore pupillorum, non a separatore conjugum; nihil horum dico: quod solemne est dico, quod quotidianum est dico, quo vocantur omnes dico, et in ista civitate, quando eis dicitur, Alogiemus, bene sit nobis, et tali die festo Januariarum non debes jejunare; ea dico levia, quotidiana: ab ebrioso homine cum baptizatur, quis est melior, Joannes an ebriosus? Responde, si potes, quod ebriosus tuus melior sit quam Joannes: nunquam hoc audebis. Ergo tu quia sobrius es, baptiza post ebriosum tuum. Si enim post Joannem baptizaverunt Apostoli, quanto magis debet post ebriosum sobrius baptizare? An dicis, In unitate mecum est ebriosus? Ergo Joannes amicus sponsi, non erat in unitate cum sponso? 18. Sed tibi ipsi dico, quisquis es: Tu es melior, an Joannes? Non audebis dicere: Ego sum melior quam Joannes. Ergo post te bap
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qͥ baptirat. & ȩterũ fr̃s mei delirũ ẽ. dicere :¬
quia melioris meriti fuit . ñ dico uidas. sed qui¬
lib& hominũ quã ille deqͦ dictũ ẽ: innatis mu¬
lierũ nemo exurrex̃ maior ioħe baptista. Nong
huic qͥsꝗ seruus: sed baptismꝰ dnĩ etiã ꝑseruũ.
malũ datꝰ baptismo &iã amici serui p̃ponittur.

Expanded text:
 qui baptizat. 19. Caeterum, fratres mei, delirum est dicere quia melioris meriti fuit, non dico Judas, sed quilibet hominum, quam ille de quo dictum est, In natis mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista . Non ergo huic quisquam servus, sed baptisma Domini etiam per servum malum datum, baptismati etiam amici servi praeponitur.
Abbreviated transcription (Latin):
post iohannẽ Suia sitdatũ ẽ. auida. baptismꝰ
te p̃ponimꝰ. Et enĩ dictũ ẽ dño ante quã pate¬
retur. quia baptiabat plures quã ioħ̃s. Deinde
ad iunctũ ẽ quãuis ipse ñ baptiraret : sed discipu¬
lieiꝰ: Ipse : & ñ ipse. spse potestate : illi ministerio
Seruitiitẽ ad baptitandũ illi ad mouebant: potes¬
tas baptizandi in xp̃o ꝑmanebat. Ergo baptitabant
discipłi eiꝰ & ibi erat Adhuc erat iudas int̃ disci¬
pulos eiꝰ Siquos gͦbaptirauit iudas : ñ s̃ iterũ bap

Expanded text:
nnem: quia si datus est a Juda baptismus, te praeponimus. Etenim dictum est de Domino antequam pateretur, quia baptizabat plures quam Joannes: deinde adjunctum est, Quamvis ipse non baptizaret, sed discipuli ejus . Ipse, et non ipse: ipse potestate, illi ministerio; servitutem ad baptizandum illi admovebant, potestas baptizandi in Christo permanebat. Ergo baptizabant discipuli ejus, et ibi adhuc erat Judas inter discipulos ejus: quos ergo baptizavit Judas,
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝓficit in fans: & di sertꝰ aliqͥs pat̾ si sit
tantꝰ orator. ut lingua illius fora c̃crepent.
& triblinalia c̃cutiant᷑: si habeat paruulũ
filiũ . c̃ ad domũ redierit. seponit forensẽ
eloquentiã qͦ ascenderat: & in lingua pueri¬
li descendit ad paruulũ. Audi uno loco
ip̾sũ apłm ascendentt᷑ descendentẽ : in una
sententia. Siue enĩ inꝗͥt mente excessimꝰ
dõ : siue tẽperantes sumꝰ uob̃. quiẽ. mente

Expanded text:
nec proficit infans. Et disertus aliquis pater, si sit nec proficit infans. Et disertus aliquis pater, si sit tantus orator ut lingua illius fora concrepent, et tribunalia concutiantur; si habeat parvulum filium, cum ad domum redierit, seponit forensem eloquentiam quo ascenderat, et lingua puerili descendit ad parvulum. Audi uno loco ipsum Apostolum ascendentem et descendentem, in una sententia: « Sive enim, inquit, mente excessimus, Deo: sive te
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicantes xpm̃: hoc ẽ suꝑ filiũ hominis ascen¬
dunt & descendunt. Quomodo ascendunt. qͦmodo
descendunt  ex uno habemꝰ exẽplũ. Audi apłm
paulũ: Qđ in ipso inuenerimꝰ : ho deceteris ueri¬
tatis p̃dicatorib credamꝰ. Ulide paulũ ascen¬
dentem. Scio hominẽ inxp̃o ante annos qua¬
tuordetĩ raptũ fuisse. usq interciũ cęlũ: siue
in corpore. siut extra corpus nescio. ds̃scit: &¬
audisse in effabilia ũba. quȩ ñ lic& homini
loqui. Ascendentẽ audistis: descendentẽ au¬
dite. Non potui loqͥ uob̾ quasi spãlib. sed qͣsi
carnalib: quasi paruulis in xp̃o. lac uob potũ
dedi ñ escã. Ecce descendit: qui ascenderat.
Quere quo ascenderat: usq int̾ciũ cęlũ Iuȩre
quo descenderit: usq ad lac paruulis dandũ.
uulos: & sinor̃ latina ũba dicere. decurtant
illa & quassant quodã modo linguã suã. ut
possint delingua diserta fieri blandim̃ta pue¬
rilia. quia sisic dicant ñ audit infans: sed

Expanded text:
Christum; hoc est, super Filium hominis ascendunt et descendunt. Quomodo ascendunt, et quomodo descendunt? Ex uno habemus exemplum: audi apostolum Paulum; quod in ipso invenerimus, hoc de caeteris veritatis praedicatoribus credamuatuordecim raptum fuisse usque in tertium coelum, sive in corpore, sive extra corpus nescio, Deus scit: et audisse ineffabilia verba quae non licet homini loqui » . Ascendentem audistis, descendentem audite. « Non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus: quasi parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam » . Ecce descendit qui ascenderat. Quaere quo ascenderat. Usque in tertium coelum. Quaere quo descenderit. Usque ad lac parvulis dandum. vulos: et si norunt latina verba dicere, decurtant illa, et quassant quodammodo linguam suam, ut possint de lingua diserta fieri blandimenta puerilia; quia si sic dicant, non audit infans, sed
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ filiũis : Ii aliquando dehis ascendentib
& descendentib angłis dixerã : sed ne obliti fu¬
eritis breuit̃ dico. tanꝗ c̃memorans: Plurib aut̃ uerb
dicere : siñ cõmemorare. sed modo insinuarẽ.¬
ieã antra scalas uidit iacob ꝑ sõniũ. & in ipsis

Expanded text:
s? 23. Jam aliquando de his ascendentibus et descendentibus Angelis dixeram; sed ne obliti fueritis, breviter dico tanquam commemorans: pluribus enim dicerem si non commemorarem, sed modo insinuarem. Scalas vidit Jacob per somnium, et in ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
scalis uidit angłos ascendentes & descendentes:
& lapidẽ quẽ sibi posuerat ad eaput unx̃.
ut ueniret & ad oraret. Alioquin: idolatria
eẽt. ñ significatioxpi. facta ẽ gͦ significatio:
qͦusq oportuit fieri significationẽ łt significatꝰ
ẽ xp̃s lapis unctꝰ. Sed ñ in idolo lapis unctꝰ
Quart: Ecce pono insron lapidẽ electũ p̃ciosũ:
& qͥ crediderit in illũ ñ confundet᷑. Quid aut̃

Expanded text:
scalis vidit Angelos ascendentes et descendentes; et lapidem quem sibi posuerat ad caput, unxitut veniret et adoraret: alioquin idololatria esset, non significatio Christi. Facta est ergo significatio, quo usque oportuit fieri significationem, et significatus est Christus. Lapis unctus, sed non in idolum. Lapis unctus: lapis quare? Ecce pono in Sion lapidem electum, pretiosum, et qui crediderit i
Abbreviated transcription (Latin):
iħm xpm̃ & hunc crucifixũ : Si ipse dñs
descenidit & ascendit: manifestu ẽ. qr &
p̃dicatores ipsius ascendunt imitatione.
descendunt
lescendunt p̃dicatione. Et si aliqͣnto
uos diutius tenuimꝰ: c̃silii fuit. ut in por¬
epulis salutarib. quȩ restant agamꝰ. ut diẽ
dominicũ pollepnit̾ ĩpleamꝰ ingaudiis
spãlib: & cõparemꝰ gaudia ueritatis. c̃gau¬
diis uanitatis Et sibrremꝰ : doleamus Si
dolemꝰ : oremꝰ. Si oramꝰ : ex audiemur. Si
exaudimͦ : & illos lucramur

Expanded text:
istum, et hunc crucifixum » ? Si ipse Dominus ascendit et descendit; manifestum est quia et praedicatores ipsius ascendunt imitatione, descendunt praedicatione. 24. Et si aliquanto vos diutius tenuimus, consilii fuit ut imporepulis salutaribus, quae restant agamus, ut diem dominicum solemniter impleamus in gaudiis spiritualibus, et comparemus gaudia veritatis cum gaudiis vanitatis: et si horremus, doleamus; si dolemus, oremus; si oramus, exaudiamur; si exaudimur, et illos lucramur
Abbreviated transcription (Latin):
quid tibi dix̃: Suꝑquẽ uideris sp̃m descenden¬
tẽ sic̃ colũ bã & manentẽ suꝑ eũ: ipscẽ qͥbap¬
tirat in spũ scõ: hoc tibi o iołis dix̃ ꝗͥte misit:
manifestũ q̃uia hoc Quis ergo te misit: for¬
te pater: Nerus ds̃ pater: & ueritas dĩ filius. Si
pat̃ sine filio te misit : ds̃ sine ueritate temisit:
Si ideo aũt uerax es. quia uerititẽ loqueris. & ex
Quẽ uideras inueritate. ipse te nusit ut agnos¬
ceretur in carne : & dix̃ Suꝑ quẽ uideris spm̃
descentt̃ sic̃ colũbã. et manentẽ suꝑtũ : ipse ẽ.

Expanded text:
entem, sicut columbam, et manentem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto. Hoc tibi, o Joannes, dixit qui te misit? Manifestum quia hoc. Quis ergo te misit? Forte Pater. Verus Deus Pater, et veritas Deus Filius: si Pater sine Filio te misit, Deus sine veritate te misit: si ideo autem verax es, quia veritatem loqueris, et ex Quem videras in veritate, ipse te misit ut agnosceretur in carne, et dixit, Super quem videris Spiritum descendentem sicut columbam, et manentem sup
Abbreviated transcription (Latin):
raibilis hcaritas : in separabilis unitas. inseparabilis
maiestas. in separabilis potestas: Scđm hȩc uerba
quȩ ipse posuit: ego & pater unũ sumꝰ: Quis ergo
misit ioħem : si dicamꝰ pat̃ uerũ dicimꝰ: Si di¬
camꝰ filiꝰ. uerũ dicimꝰ. Manifestiꝰ aũt. ut dicamꝰ :¬

Expanded text:
rabilis charitas, inseparabilis unitas, inseparabilis rabilis charitas, inseparabilis unitas, inseparabilis majestas, inseparabilis potestas, secundum haec verba quae ipse posuit, Ego et Pater unum sumus . Quis ergo misit Joannem? Si dicamus, Pater, verum dicimus; si dicamus, Filius, verum dicimus: manifestius autem ut dicam
Abbreviated transcription (Latin):
ICUT DÑS UOLUN ad diẽ ꝓmissionis
nr̃ę ꝑuenimus: prestabit &iã hoc ut ad
ipsius ꝓmissionis redditionẽ ꝑuenire pos¬
simus : Tunc enĩ ea quȩ dicimus. & nob̃ & uob̃ utili¬
a sunt: si ab ipso sunt: Quȩ aut̃ abhomine sunt.
si m̃datiũ et peccatũ: Siqͥd aut̃ homo hab& uerita¬
tis att iustitiȩ : ab illo fonte. ẽ quẽ debemus sitire
in hac heremo. ut exeo quasi guttis quibdã irrora¬
ti. et in hac peregrinatione interim c̃solati. nede-¬
ficiamꝰ in uia. uenire ad eiꝰ requic̃ sacietatẽq. possimꝰ
Siergo qͥloqͥtur m̃datiũ desuo loqͥtur : qui loqͥtur¬
Uerax iołis: sed omis uerax. aueritate uerax est:
ueritas.& Non ergo possit dicere aut ueritas contra
ueracẽ. aut uerax contra ueritatẽ: Uleracẽ: ueri¬
tas misitꝰ. & ideo uerax erat: qm̃ aueritate mis¬
sꝰ̾erat Si ueritas ioħem miserat: xp̃s eũ miserat:
sine filio: nec seorsũ aliqͥd filiꝰ sine patre: Insepa-¬

Expanded text:
icut Dominus voluit, ad diem promissionis nostrae pervenimus: praestabit etiam hoc, ut ad ipsius promissionis redditionem pervenire possimus. Tunc enim ea quae dicimus, et nobis et vobis si utilia sunt, ab ipso sunt: quae autem ab homine sunt, si mendacium et peccatum. Si quid autem homo habet veritatis atque justitiae, ab illo fonte est, quem debemus sitire in hac eremo, ut ex eo quasi guttis quibusdam irrorati, et in hac peregrinatione interim consolati, ne deficiamus in via, venire ad ejus requiem satietatemque possimus. Si ergo qui loquitur mendacium, de suo loquiturverax Joannes, sed omnis verax a veritate verax est: veritas ? Non ergo, posset dicere, aut veritas contra veracem, aut verax contra veritatem. Veracem veritas misit; et ideo verax erat, quoniam a veritate missus erat. Si veritas Joannem miserat, Christus eum miserat. sine Filio; nec seorsum aliquid Filius sine Patre: insepa
Abbreviated transcription (Latin):
ido credendũ ẽ ita eẽ. quia neq grecis
neq latinꝰ int̾p̃tari potuit .: sic̃ illud qͥ
dixerit fr̃i suo racha. Nã & hȩc int̾iẽc¬
tio ẽẽ phib&ur : affectũ indignantis
ostendeis. Benedic tꝰ aut̃ qͥuenit in no¬
mine dñi rex isrł. sic potius accipien¬
dũ ÷ ut innomine dñi. in nomine dĩ
patris intelligatur: Quãuis possit in¬
telligi &iam in nomine suo. quia & ipse

Expanded text:
o credendum est ita esse, quia neque Graecus, neque Latinus hoc interpretari potuit: sicut illud, Qui dixerit fratri suo, Racha . Nam et haec interjectio esse perhibetur, affectum indignantis ostendens. 3. Benedictus autem qui venit in nomine Domini, rex Israel, sic potius accipiendum est, ut in nomine Domini, in nomine Dei Patris intelligatur: quamvis possit intelligi etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
& qodit animã suam in hoc mundo : in in¬
tam ȩt̃nã custodit eam. Ergo qđ supͣ
dictũ. ẽ. qͥ amat. sub intelligit᷑ in hoc
cam Magna & mira sententia: quẽ ad¬
modũ sit hom̾nis inanimã amor
ut pereat: udiũ nepereat. Simale
amaueris. tunc odisti: Si bene ođis.
tunc amasti. Felices qͥoder̃ custodien¬
do : neꝑdant amando. Sed uide netibi¬
subrepat ut te ipsũ uelis int̾imere : sic
intelligendo. qđ debes odisse in hoc
mundo animã tuã. Hinc enĩ qͥdã malig

Expanded text:
 odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Ergo quod supra dictum est: Qui amat, subintelligitur, in hoc a. Mira sententia, quemadmodum sit hominis amor in animam suam ut pereat; odium, ne pereat. Si male amaveris, tunc odisti; si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Sed subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes odisse in hoc mundo animam tuam. Hinc enim quidam malig
Abbreviated transcription (Latin):
agnouit. Hȩc ñ cognouer̃ discipłi eiꝰ
pͥmũ : ss quando glorificatus ÷ iħs. id ẽ
quando uirtutẽ suȩ resurrectionis os¬
tendit: tunc recordati s̃ quia hȩc erant
scripta de eo. & hęc fecer erꝰ Id. ẽ ñ alia
fecer̃ ei. quã illa quȩ erant scripta deeo:
Recolentes qͥppe scđm scripturã: quȩ

Expanded text:
 discipuli ejus primum: sed quando glorificatus est Jesus, id est, quando virtutem suae resurrectionis ostendit: tunc recordati sunt quia haec scripta erant de eo, et haec fecerunt ei, id est, non alia fecerunt ei, quam illa quae erant scripta de eo. Recolentes quippe secundum Scripturam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
m& ipsũ. factꝰ oboediens usq ad mortẽ.
mortẽ aũt crucis. Non itaq amittit
diuinitatẽ: quando nos doc& humi¬
litatem In illa patri . ẽ. equalis. in hac
nobis similis Per qđ patri ẽ. equalis nos
ut essemꝰ creauit : ꝑ qđ nob̵ ẽ similis ne
ꝑiremꝰ redemit has ei laudes. tba dicebat
Osanna. benedictꝰ qͥuenit in nomine dm̃:
rex isrł Quam crucẽ m̃tis inuidentia
principũ iudȩoꝵ ꝑpeti poterat. quando
regẽ suũ xp̃m tanta multitudo clamabat:
Sed fuit d nõ regẽ. eẽ. isrł. Quid mag¬
num fuit regi scłoꝵ regem fieri hominũ.
Nonenĩ rex isrł xp̃c adexigendũ tribu¬
tũ ł ferro exercitũ armãdũ. hostesq
uisibilit̃ debellandos: si rex isrł qđ m̃tes

Expanded text:
metipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . Non itaque amittit divinitatem, quando nos docet humilitatem: in illa est Patri aequalis, in hac nobis similis: per quod Patri est aequalis, nos ut essemus creavit; per quod nobis est similis, ne periremus redemit. 4. Has ei laudes turba dicebat, Hosanna, benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel. Quam crucem mentis invidentia principum Judaeorum perpeti poterat, quando regem suum Christum tanta multitudo clamabat? Sed quid fuit Domino regem esse Israel? Quid magnum fuit regi saeculorum, regem fieri hominum? Non enim rex Israel Christus ad exigendum tributum, vel exercitum ferro armandum, hostesque visibiliter debe
Abbreviated transcription (Latin):
st inuenit iħs asellũ: & sedit suꝑ eũ hic
breuit̃ dictũ ẽ. Nã que a dm̃dũ sit fac¬
tũ : apud alios egelistas. plenissime legit᷑
Adhib&ur aũt̃ huic facto ꝓpħicũ testi¬
moniũ: ut apparer& qđ maligni principes
legebant Inuenit gͦ iħs a sellũ. & sedit
suꝑ eũ: sic̃ scriptũ ẽ Noli timere filia
syon: ecce rex tuus uenit: sedens suꝑ
pullũ asine In ill ogͦ popło: erat filia sy¬
on Ipsa ÷ hirłm: que sron In illo inquã
popło reꝓbo & cȩco. erat tam̃ filia sron
cui diceret᷑. noli timere : ecce rex tuus
uenit. sedens suꝑ pullũ asinȩ lo et fi lia
sron cui diuinit᷑ ista dicunt᷑. in illiserat
ouib quȩ uocẽ pastoris audiebant: inilla
erat multitudine. quȩ dñm uenientem
tanta deuotionȩ laudabat. Fanto agmi¬
ne deducebat: Et dictũ ẽ. noli timere.
illũ agnosce. quͥ a te laudat᷑ & nolitre¬
ƿadare cũ patit᷑ : quia ille sanguis fundit᷑.
ꝑquẽ tuũ delictũ deleat᷑. & uita reddat᷑.

Expanded text:
enit Jesus asellum, et sedit super eum. » Hic breviter dictum est. Nam quemadmodum sit factum, apud alios evangelistas plenissime legitur. Adhibetur autem huic facto propheticum testimonium, ut appareret, quod maligni principes legebant. Invenit ergo Jesus asellum, et sedit super eum « Sicut scriptum est: Noli timere, filia Sion: ecce rex tuus venit sedens super pullum asinae. In illo ergo populo erat filia Sion: ipsa est Jerusalem quae Sion. In illo, inquam, populo reprobo et caeco, erat tamen filia Sion, cui diceretur, Noli timere: ecce rex tuus venit sedens super pullum asinae. Haec filia Sion cui divinitus ista dicuntur, in illis erat ovibus quae vocem pastoris audiebant; in illa erat multitudine quae Dominum venientem tanta devotione laudabat, tanto agmine deducebat. Ei dictum est, Noli timere: illum agnosce qui a te laudatur, et noli trepidare cum patitur; quia ille sanguis funditur, per quem tuum delictum deleatur, et vita reddatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt iħii. audiamus : qͥd dñs adista res¬
ponđit: Ecce uolunt eũ iudȩi occide. gen¬
tiles uide Sed & iã illi ex iudeis erant. qͥ
pucio: uelut parietes dediũso uenientes
& inunã fidẽ xp̃i pacis osculo concurrentes
Audiamꝰ gͦ uocem lapidis angularis stis
autẽ inqͥt respondit eis dicens blenitho¬
ra : ut głific&ur filius hominis Hicqͥsꝗ
forsitan putat idõ se dixisse glificatum:
qr gentił eũ uolebant uide. Nonita ẽ :
turos. Quia sic̃ dic̃ apłs. cęcitas ex parte
isrł facta .ẽ. donec plenitudo gentiũ
intrar& Exoccasione igit᷑ istoꝵ gentili¬
ũ. qͥ eũ uide cupiebant. annunciat futurã
plenitudinẽ gentiũ: & ꝓmittit iã iamq ad¬
ẽt. horam głificationis suȩ qua facta incebs.
gentes fuerant rediturȩ. Vnde p̃dictũ ÷
exaltare suꝑcȩlos ds̃: & suꝑ omem t̾rĩgła

Expanded text:
ista responderit. Ecce voluerunt eum Judaei occidere, gentiles videre. Sed etiam illi ex Judaeis erant, qui aeputio, velut parietes de diverso venientes, et in unam fidem Christi pacis osculo concurrentes. Audiamus igitur vocem lapidis angularis. « Jesus autem, inquit, respondit eis, dicens: Venit hora ut clarificetur Filius hominis. » Hic quisquam forsitan putat ideo quia gentiles eum volebant videre. Non ita est: turos; quia, sicut dicit Apostolus: Caecitas ex parte Israel facta est, donec plenitudo gentium intraret . Ex occasione igitur istorum gentilium qui eum videre cupiebant, annuntiat futuram plenitudinem gentium, et promittit jam jamque adesse horam glorificationis suae, qua facta in coelis, gentes fuerant crediturae. Unde praedictum est: Exaltare super coelos Deus, et super omnem terra
Abbreviated transcription (Latin):
cauete spinas &xiam ꝑmercennarios
uocem pastoris audite : sed nolite. eẽ
mercennarii. cũ sitis m̃bra pastoris
nẽ habeo qui germane de uobis solli
tinguens. uidete quid dixerit. Qui¬
dam ꝑ inuidiam & contentionem: quidã
uero & ꝑbonam uoluntatem xpmp̃di
cant : quidam exkaritate: scientes qi
defensione euangelii positus sum.
qͥdam uero & ꝑ contumaciam xp̃mran¬
nunciant non caste: existimantestri¬
bulationem suscitari uinculis meis.
Isti mercennarii erant: paulo apło in¬
uidebant. Quare inuidebant: nisi quia
temporalia requirebant.: Sed qͥd adiun¬
git: attendite. Quid enim: dũ omimodo
siue occasione. siue ueritate xp̃c anñtietur:
Et in hoc gaudeo. sed & gaudebo.
Ueritas .ẽ. xp̃c: ueritas amercenna¬
riis occasione anñcietur : Ueritas.
a filiis ueritatis anñcietur Filii ȩt̃nã
hereditatẽ patris. patient̃ ex pectan :
Mercennarii tẽporalem mercedem
conducentes festinant̃ ex obtant :

Expanded text:
cavete spinas. Etiam per mercenarios cavete spinas. Etiam per mercenarios vocem pastoris audite, sed nolite esse mercenarii, cum sitis membra pastoris. ixit, « Neminem habeo qui germane de vobis sollictinguens, videte quid dixerit: « Quidam per invidiam et contentionem; quidam vero et per bonam voluam ex charitate, scientes quia in defensionem Evangelii positus sum; quidam vero et per contumaciam Christum annuntiant, non caste, existimantes tribulationem suscitari vinculis meis. » Isti mercenarii erant, Paulo apostolo invidebant. Quare invidebant, nisi quia temporalia requirebant? Sed quid adjungat, attendite: Quid enim? Dum omni modo, sive occasione, sive veritate Christus annuntietur; et in hoc gaudeo, sed et gaudebo . Veritas est Christus: veritas a mercenariis occasione annuntietur, veritas a filiis veritate annuntietur: filii aeternam haereditatem Patris patienter exspectant, mercenarii temporalem mercedem conducentis festinanter exoptant: