comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bere dõ placitis confidamꝰ: uerun¬
tam̃ utile. eẽ fr̃na uos alloqui
caritate credimꝰ. ut solatia quȩ
ultro uos decet impendere. nrĩs
quoq ꝓuocati epłis augeatis. Atq
idõ indicamꝰ sc̃itati ur̃ẽ. augusti¬
nũ seruũ dĩ prȩsentiũ portitorẽ
cuuꝰ telus & studiũ bene nob̾. ẽ.¬
cognitũ. cũ aliis seruis dĩ ꝓ ani¬
marũ nos illuc compendio tran¬
smisisse. sicut uobis ipse coram
positus poterit indicare. Inqua
re oratione uos eũ & auxiliis
adiuuare necesse. ẽ atq ubi op̾
exegerit solatiorũ ur̃orũ ei pre¬
bere suffragia. & pat̾na ac sacer-¬
dotali illũ consolatione sicut
conuenit refouere. Quatinꝰ dũ
sc̃itati ur̃ȩ fuerit solamina con¬
secutꝰ. siquid dõ nr̃o lucri facere
sicut optamꝰ ualuerit: & uos
possitis parit̃ mercedẽ ad qui¬
rere. quia adbona oꝑa suffragii
urĩ deuote copiã ministratis.
Candidũ autẽ prb̃m. cõmunẽ
filiũ & patrimoniolũ eccłȩ nr̃ȩ¬

Expanded text:
Deo placitis confidamus, verumtamen utile esse 831 fraterna vos alloqui charitate credimus, ut solatia, quae vos ultro decet impendere, nostris quoque provocati epistolis augeatis. Atque ideo indicamus sanctitati vestrae Augustinum, servum Dei, praesentium portitorem, cujus zelus et studiucognitum, cum aliis servis Dei, pro animarum nos illuc compendio transmisisse, sicut ipse vobis eoram positus poterit indicare. In qua re oratione vos eum et auxiliis adjuvare necesse est, atque, ubi opus exegerit, solatiorum vestrorum ei praebere suffragia et paterna ac sacerdotali illum consolatione sicut convenit refovere, quatenus dum sanctitatis vestrae fuerit solamina consecutus, si quid Deo nostro lucrifacere, sicut optamus, valuerit, et vos possitis pariter mercedem acquirere, qui ad bona opera suffragii vestri devote copiam ministratis. Candidum autem presbyterum, communem filium, et patrimoniolium Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
sephano abbati:
Nos nos relatio augustini
nui dei prȩsentiũ portitoris effe¬
t: qł dilectionem tuã ut oportet
inislantem esse narrauit. deniq
ippositorũ bonitas. subiectorũ
ilubris. ẽ. regula : om̃ĩpotentẽ
dm̃ dep̃camur. ut inbonis te
Imꝑ oꝑib grã suȩ pietatis accen¬
di & cõmissos tͥ abomĩ diaboli¬
& fraudis tẽptatione custodiat
& tecũ incaritate & placita sibi
uiuere conuersatione concedat.
Quia uͦ humani generis inimicꝰ
isidiari nr̃is actib ñ quiescit. sed
isidua calliditate hoc nititur.
It dõ seruientes anumas inquali¬
lt parte decipiat: idõ dilectis¬
ime fili hortamur. ut sollicitu¬
dinẽ tuã uigilant̾ exerceas. &
ita cõmissos tͥ oratione & cura ꝓ¬
uidenti custodias: ut lupus cir¬
ciuens nullã dilamandi occasio¬
ñe inueniat. Quatinꝰ dũ dõ nr̃o
incolumes quorũ suscepisti curã
nddideris : & prȩmia labori tuo
l&e circulos qͦs direxisti. suscepi¬
mꝰ. Et caritati tuȩ grãs agimꝰ qͥ a

Expanded text:
ephano abbati. Laetos nos relatio Augustini servi Dei praesentium portitoris effecit, quod dilectionem tuam ut oportet vigilantem esse narravit; deniquepraepositorum bonitas subjectorum salubris est regula, omnipotentem Dominum deprecamur ut in bonis te semper operibus gratia suae pietatis accendat, et commissos tibi ab omni diabolicae fraudis tentatione custodiat, et tecum in charitate et placita sibi vivere conversatione concedat. Quia vero humani generis inimicus insidiari nostris actibus non quiescit, sed assidua calliditate hoc nititur, ut Deo servientes animas in qualibet parte decipiat; ideo, dilectissime Fili, hortamur ut sollicitudinem tuam vigilanter exerceas, et ita commissos tibi oratione et cura providendi custodias, ut lupus circumiens nullam dilaniandi occasionem inveniat; quatenus dum Deo nostro incolumes quorum suscepisti curam reddideris, et praemia labori tuo vero et circulos quos direxisti suscepimus, et charitati tuae gratias agimus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
habeat caritas ur̃a iudicium:
directa a uobis relatio
patefecit. Quem qm ita estis in paucis
dieb exꝑti ut eum cardinalẽ habere
desideratis ep̃m: gratulam᷑. Sed quia
summis inreb citum non oportet
esse consilium: & nos quid fiendũ sit
matura subinde xp̃o adiuuante de¬
liberatione disponimus. & uobis meliꝰ
tractu temporis qualem se exhibeat
innotescit. Ideoq filii dilectissimi prȩ¬
dicto uiro si eũ uere diligitis obȩdite
cifica conuenite. Quatinus ita uos ad
alterutrum dilectio muduȩ caritatis
astringat: ut inimicus seuuendo cir¬
cumuolans. innullo ur̃m uiam nan¬
ciscatur addissociandam unanimitatẽ
qua surrepat. Prefatũ quoq ep̃m. dũ
fructũ animarũ quẽ desideramꝰ. dõ nr̃o
ipso quoq suffragante facere senserimꝰ:
quicquid post hoc de eiꝰ ꝑsona ur̃oq de¬
siderio. cordi nr̃o inspiratio diuina mi¬
nistrauerit: faciemus

Expanded text:
habeat charitas vestra judicium, directa a vobis relatio patefecit. Quem quoniam ita estis in paucis diebus experti, ut eum cardinalem habere desideretis episcopum, gratulamur. Sed quia summis in rebus citum non oportet esse consilium, et nos quid fiendum sit matura subinde, Christo adjuvante, deliberatione disponimus, et vobis melius tractu temporis qualem se exhibeat innotescit. Ideoque, filii dilectissimi, praedicto viro, si eum vere diligitis, obedite, cifica convenite, quatenus ita 575 vos ad alterutrum dilectio mutuae charitatis astringat, ut inimicus saeviendo circumvolans in nullo vestrum viam nanciscatur ad dissociandam unanimitatem qua subrepat. Praefatum quoque episcopum dum fructum animarum, quem desideramus, Deo nostro, ipso quoque suffragante, facere senserimus, quidquid post haec de ejus persona vestroque desiderio cordi nostro inspiratio divina ministraverit, faciemus
Abbreviated transcription (Latin):
sustinere. s ita interiꝰ cognita
ueritate quȩ redemptori nr̃o
placuerint ordinari: quatinꝰ
exipsa nr̃a dispensatione dño
suffragante cunctis appareat.
ñ nos ꝓprio odio contra aliquẽ.
sed dĩ ⁊elo & eccłastici ordinis

Expanded text:
sustinere; sed ita interius cognita sustinere; sed ita interius cognita veritate, quae Redemptori nostro placuerint ordinari; quatenus ex ipsa nostra dispensatione, Domino suffragante, cunctis appareat non nos proprio odio contra aliquem, sed Dei zelo et ecclesiastici ordinis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓꝑaret. Sed elegit ex cõmunica¬
tioni succũbere. quã oboedien¬
tiã exhibere. Unde contigit.
uitas. in sua alios secũ qb dici
nefasẽ. ꝑditione conuolueret.
Nunc autẽ quia aheiꝰ te nequitia
cognouimꝰ dissentire: deniq
ut nec ei cõmunices nec nominiᷤ
ipsius facias int̾ sacra missarum
solenma mentionẽ. ut animȩ tuę
uł sero tẽ abeo discordasse ꝓficiat.
scriptis te p̾sentib adhortamur.
quatinꝰ adnos mora summota
uenire ñ differas. sed & alios tecũ
qͦs tam̃ potueris epõs ceterosq reli-¬
giosos festines adducere. ut cͥausa
subtilius examinata. & ur̃a si res
exegerit. congrue decent̃q debe-¬
at absolutio ꝓuenire: & ii qui
inpeccato euisdẽ temeritatis col-¬
lapsi sunt. ad uiã salutis auxi¬
liante beato PETRo apłorũ pͥn-¬
cipe. dispositione xp̃o placita
reuocentur. Sciat autem qͥsqͥs
adnos ep̃s seii religiosus uenerit.
nullũ se p̃iudiciũ ł iniusticiã

Expanded text:
properaret; sed elegit excommunicaproperaret; sed elegit excommunicationi succumbere, quam obedientiam exhibere. Unde contingit vitas in sua alios secum, quod dici nefas est, perditione convolveret. Nunc autem quia ab ejus te nequitia cognovimus dissentire, denique ut nec ei communices, nec nominis ipsius facias inter sacra missarum solemnia mentionem, ut animae tuae vel sero te ab eo discordasse 864 proficiat, scriptis te praesentibus adhortamur; quatenus ad nos mora submota venire non differas, sed et alios tecum, quos tamen potueris, episcopos caeterosque religiosos festines adducere: ut causa subtilius examinata, et vestra, si res exegerit, congrue decenterque debeat absolutio provenite, et hi qui in peccato ejusdem temeritatis collapsi sunt ad viam salutis, auxiliante beato Petro apostolorum principe, dispositione Christo placita revocentur. Sciat autem quisquis ad nos episcopus vel religiosus venerit, nullum se praejudicium vel injustitiam
Abbreviated transcription (Latin):
idispensationis eccłasticȩ regu¬
lam. & antiquȩ consuetudi¬
ns ordinẽ. sollicita studuis¬¬
ses consideratione pensare: nec ͥt
aliqua illicitȩ psumptionis culpa
surriꝑet. nec alii occasione tui
peccati discrim̃ incurrerent.
Itaq cognouisse te ñ ambiguũ.
quiadũ adnos quȩdã de maximo
puenissent. quȩ sacerdotii ꝓue¬
meius ꝑsona ñ fuisse consensuĩ.
nec prius nos eũ uolunsse adhoc
qđ nitebat᷑ accedere: quã digna
deiis quȩ dicta erant satis factio
ꝓueniret. Qd cũ seruare & tu
om̃imodo debuisses.: actũ Magis
ẽ ut ante dictꝰ maximꝰ cetȩ m̃tis
iuiditate epãtũ arripiens. ad
suã te incaute uoluntatẽ contra
nr̃m uetitũ inclinaret. Sed
ne uł tunc irrequisita quȩ
adnos ꝑlata fuerant remane¬
ent: nr̃is ut huc ueniret.ẽ.¬
uo studio differentẽ. curȩ nob̃
fuit sub interdictione cõmu¬
nionis iteratis epłis admonere.
ut adnos ꝓsui purificatione
uenire excusatione post posita

Expanded text:
dispensationis ecclesiasticae regulam, et antiquae consuetudinis ordinem sollicita studuisses consideratione pensare, nec tibi aliqua illicitae praesumptionis culpa subriperet, nec alii occasione tui peccati discrimen incurrerent. Itaque cognovisse te non est ambiguum quia dum ad nos quaedam de Maximo pervenissent quae sacerdotii proven fuisse consensum, nec prius eum nos voluisse ad hoc quod nitebatur accedere quam digna de his quae dicta erant satisfactio proveniret. Quod cum servare et tu omnino debuisses, actum magis est ut antedictus Maximus, caecae mentis aviditate episcopatum arripiens, ad suam te incaute voluntatem contra nostrum vetitum inclinaret. Sed ne vel tunc irrequisita quae ad nos perlata fuerant remanerent, nostris ut huc veniret epivo studio differentem curae nobis fuit sub interdictione communionis iteratis epistolis admonere, ut ad nos pro sui purificatione venire, excusatione postposita,
Abbreviated transcription (Latin):
tes ei. oratorium heatȩ MaRit qu&
nuꝑ incella frm edificatũ .ẽ. ub
marinianꝰ abbas prȩ esse dinosetꝰ
augusto mense disposuisse nos adiu¬
uante dño summoꝑe dedicari. quatinꝰ
cepta nr̃a operante dño debeant con¬
summari. Sed quia cellȩ ipsius te¬
nuitas exigit. debere nos in ipsa ei
festiuitate concurrere: ꝓpterea uo¬
lumꝰ ut ad celebrandã dedicationẽ
dare debeas aderogandum pauꝑib
inauro solidos decem. uini anpho¬
ras triginta. agnos ducentos. olei
nib imputari. Statim gͦ fieri hec
nullius morȩ int̾iectione consti¬
tuȩ ut uota nr̃a dõ auctore cele

Expanded text:
oratorium beatae Mariae, quod nuper in cella fratrum aedificatum est, ubi Marinianus abbas praeesse dignoscitur, Augusto mense disposuisse nos, adjuvante Domino, summopere dedicari, quatenus coepta nostra, operante Domino, debeant consummari. Sed quia cellae ipsius tenuitas exigit, debere nos in ipsa diei festivitate concurrere; propterea volumus ut ad celebrandam dedicationem dare debeas ad erogandum pauperibus, in auro solidos decem, vini amphoras triginta, agnos ducentos, olei bus postmodum imputari. Statim ergo fieri haec nulla morae interjectione constitue, ut vota nostra, Deo auctore, cele
Abbreviated transcription (Latin):
portitoris abethia quondam głosȩ me¬
moriȩ. morenȩ cuidam feminȩ titu¬
lo donationis fuisse largitã. & ab ea¬
dem morena ꝑ epłam manu missam.
& ideo indecens. ẽẽ. credimꝰ: ut ꝓge¬
niti exlibera muliere filii. ad serui¬
tium retrahant᷑. ꝓpterea experientię
tuȩ p̃senti auctoritate precipimꝰ. ut
his ipsis documentis sicut & nos didi¬
cimus exutõ acuris animo diligent᷑
intendat. quatinꝰ si documenta nul¬
la sunt abȩccłȩ parte quȩ docum̃¬
tis huiꝰ hominis debeant obiuare
abeius se molestia sine aliqua retra¬
ctatione suspendat. Durum . ẽ. enĩ
ut si alii ꝓmercede sua libertates
tribuuntꝰ abeccła qua tueri hȩc o¬
portuerat reuocent᷑. Iterũ gͦ atq ite¬
rũ experientiam tuam necessario
gritate discutiat. Sicq patrimonia¬
les utilitates ꝑagat: ut abenigni¬
tate iusticiȩ non recedat

Expanded text:
portitoris, ab Ecia quondam gloriosae meportitoris, ab Ecia quondam gloriosae memoriae, Morenae cuidam feminae titulo donationis fuisse largitam, et ab eadem Morena per epistolam manumissam; et ideo indecens esse credimus ut 548 progeniti ex libera muliere filii ad servitium retrahantur. Propterea experientiae tuae praesenti auctoritate praecipimus ut his ipsis documentis, sicut et nos didicimus, exuto a curis animo, diligenter intendat, quatenus si documenta nulla sunt ab Ecclesiae parte quae documentis hujus hominis debeant obviare, ab ejus se molestia sine aliqua retractatione suspendat. Durum enim est ut si alii pro mercede sua libertates tribuunt, ab Ecclesia quam tueri has oportuerat revocentur. Iterum ergo atque iterum experientiam tuam necessario  integritate discutiat, sicque patrimoniales utilitates peragat, ut a benignitate justitiae non recedat
Abbreviated transcription (Latin):
bere consensum: ut fidelis deuo¬
tio celerem sortiat᷑ effectũ. Et qm̃
saumus abbas monasterii scĩ stephani
insule cabris. suggessit nobis scẽ aga¬
thȩ martyris reliquias iam olim apud
se habere concessas. & inmonasterio
suo uult ipsa sanctuaria collocari:
ideo ad pͣdictũ monasteriũ te iubemꝰ
constat humatũ: prędicta sanctua¬
ria solennit̾ collocabis. ut deuotioniꝰ
suȩ potiatur effectii.
antemio Subdiaconõ
on solum frequentib pceptionib¬
sed etiã p̾sentem te sepius monu¬
isse me memini: ut illic uice nr̃a
ñ tantũ ꝓutilitatib eccłasticis. quan¬
tũ ꝓsubleuandis pauperũ necessita¬
tib fungereris: & eos magis a ciiꝰli¬
bet oppressionib uindicares. Pre¬
sentiũ gͦ lator gaudiosus. insinua¬
uit nobis abactorib sc̃ę romane. Ac¬
cui dõ auctore presidemꝰ ȩccłȩ sibi
uiolentum irrogari. asserens qđ filie
care. Oblatis & enim abeo documentis.
agnouimꝰ siricam uxorẽ prȩsentium

Expanded text:
bere consensum, ut fidelis devotio celerem sortiatur effectum. Et quoniam Savinus abbas monasterii sancti Stephani insulae Capris suggessit nobis se sanctae Agathae Martyris reliquias jam olim apud se habere concessas, et in monasterio suo vult ipsa sanctuaria collocari, ideo ad praedictum monasterium te jubemus constat humatum, praedicta sanctuaria solemniter collocabis, ut devotionis suae potiatur effectu.Anthemio subdiacono. Non solum frequentibus praeceptionibsed etiam praesentem te saepius monuisse me memini, ut illic vice nostra, non tantum pro utilitatibus ecclesiasticis, quantum pro sublevandis pauperum necessitatibus fungereris, et eos magis a cujuslibet oppressionibus vindicares. Praesentium ergo lator Gaudiosus insinuavit nobis ab actoribus sanctae Romanaecui Deo auctore praesidemus, Ecclesiae sibi violentiam irrogari, asserens quod filios care. Oblatis etenim ab eo documentis, agnovimus Siricam uxorem praesentium
Abbreviated transcription (Latin):
dicitis: ꝙ loquẽdo multis ꝓ¬
desse multisq posse lucere ꝑ¬
hibetis : existimationẽ michi
meam fateor ĩ dubictatem
marimam perduxistis. Con¬
sidero nãq qui sũ: et nichil ĩ
me ex huius boni signo de¬
prehendo. Considero namq
qui estis: et uos mentiri pos¬
se non arbitror. Cũ ergo credt̃
Uolo quod dicitis contradicit
michi infirmitas mea. Cũ di¬
sputare .olo quod in laude mea
dicitur: contradicit michi sã¬
ctitas uestra. Sed queso rir
sancte nobis aliquid de hoc cer¬¬
tamine nostro cõueniat: Ut et
archic aliis uel fratribus: ita¬
et synodicã uobis epłam direxi
ꝗr apud me semper hoc estis: qđ
ex omĩpotentis dei munere ac¬¬
cepistis esse: nõ qđ ex uolũtate
nominũ putamini nõ esse. La¬
tori uero presentiũ Bonifacio
defensori aliqua ĩiunxi : que
sanctitati cestre debeat serio¬
sius intimare. Amatoris aũt
uestri beati Petri aplĩ uobis
claues transmisi: que super

Expanded text:
dicitis, quod loquendo multis pdicitis, quod loquendo multis prodesse, multisque posse lucere perhibetis, aestimationem mihi meam, fateor, in dubietatem maximam perduxistis. Considero namque qui sum, et nihil in me ex hujus boni signo deprehendo. Considero autem qui estis, et vos mentiri posse non arbitror. Cum ergo credere volo quod dicitis, contradicit mihi infirmitas mea. Cum disputare volo quod in laude mea dicitur, contradicit mihi sanctitas vestra. Sed quaeso, vir sancte, nobis aliquid de hoc certamine nostro conveniat, ut etsarchis 517 aliis patribus vestris, synodicam vobis epistolam direxi; quia apud me semper hoc estis, quod ex omnipotentis Dei munere accepistis esse, non quod ex voluntate hominum putamini non esse. Latori vero praesentium Bonifacio defensori aliqua injunxi, quae sanctitati vestrae debeat secretius intimare. Amatoris autem vestri beati Petri apostoli vobis claves transmisi, quae super
Abbreviated transcription (Latin):
Carnis uilebantur expressa:
qr sic spiritalem amorẽ suũ
quem gestabant aperuerunt.
acsi mens aclper se metipãm
loqueretur. Sed durũ ual¬
de fuit ꝗđ scriptũ est quia
amor uester terrena me por.¬
tate onera peccepit: et quem
prius spiritaliter diligeba.¬
tis postea ut existimo tempor¬
raliter amantes usq ad terrã
me superposito onere me de¬
pressistis: ita ut omẽm mẽtis
rectitudinẽ funcditus perdẽs
contemplationisq aciem a-¬
mittens: nõ per prophetie spi¬
ritũ sed per experimentũ di¬
cam. Incuruatus sum et
humiliatus sum Usq quaq
Ianta me quippe occupationũ
onera deprimũt: Ut ad suꝑã
Multis causarũ fluctibus qua¬
tior: et post illa quietis ocia:
tumultuose uite tempestali¬
bus affligor: ita ut recte dicã
Ueni in altitudinẽ maris: et
tempestas demersit me. Peri¬
clitanti igitur michi manũ
orationis uestre tendite uos qͥ
in uirtutũ littore statis. Q
Uero me os dnĩ. ꝙ lucernam

Expanded text:
carnis videbantur expressa, carnis videbantur expressa, quia sic spiritalem amorem suum quem gestabat aperuit, ac si mens per semetipsam loqueretur. Sed durum valde fuit quod secutum est, quia amor vester terrena me portare onera praecepit, et quem prius spiritaliter diligebatis, postea, ut aestimo, temporaliter amantes, usque ad terram me superposito onere depressistis; ita ut omnem mentis rectitudinem funditus perdens, contemplationisque aciem amittens, non per prophetiae spiritum, sed per experimentum dicam: Incurvatus sum, et humiliatus sum usquequaque. Tanta me quippe occupationum onera deprimunt, ut ad superna Multis causarum fluctibus quatior, et post illa quietis otia, tumultuosae vitae tempestatibus affligor, ita ut recte dicam: Veni in altitudinem maris, et tempestus demersit me. Periclitanti igitur mihi manum orationis vestrae tendite, vos qui in virtutum littore statis. Quod vero me os Domini, quod lucernam
Abbreviated transcription (Latin):
quoq consiliũ pariter ueneror:
plena rprobatut: in Theodorꝰ
personã mediatoris dei et hoiuꝵ
in duabus substantiis separãs
ad impietatis perfidiã ceci¬
disse cõuincitur: et ĩ quo scri¬
pla quoq Iheodorici per que
beati Cyrilli fides reprehẽdi¬
tur: ausu dementie prolata
refutantur. Cunctas uero p̾
fata ueneranda cõcilia per-¬
sonas respuũt respuo: quas¬
uenerantur, amplector: qr dum
Uniuersali sunt cõsensu con¬
stituta/ le et nõ illa destruit
quisquis presumit aut soluere
quos religant: aut ligare qͦs
solunt. Quisquis ergo aliud
sapit: analhema sit. Quisquis
uero predictaꝵ synodorũ fi-¬
dem tenet: pax ei sit a deo prẽ
stantialiter deus in unitate
spũs sctĩ per omiã scła secu¬
lorum Amers.
GREGORIUS ANASTASTO
PAPRTARCHIE AHITTOCHE NO
Cripta uestre beatitu¬¬
dinis: Uti fessus requiẽ
Calutẽ eger: fontẽ sitiens: um¬
bram estuans accepi. Neq
em̃ illa uerba per linguam

Expanded text:
quoque concilium pariter veneror, quoque concilium pariter veneror, plena reprobatur, Theodorus personam Mediatoris Dei et hominum in duabus subsad impietatis perfidiam cecidisse convincitur, et in quo scripta quoque Theodoriti, per quae beati Cyrilli fides reprehenditur, ausu dementiae prolata, refutantur. Cunctas vero quas praefata veneranda concilia personas respuuvenerantur, amplector, quia dum universali sunt consensu constituta, se et non illa destruit, quisquis praesumit aut solvere quos religant, aut ligare quos solvunt. Quisquis ergo aliud sapit, anathema sit. Quisquis vero praedictarum synodorum fidem tenet, pax ei sit a Deo Patrestantialiter Deus in unitate Spiritus sancti, per omnia saecula saeculorum. Amen.Gregorius Anastasio patriarchae Antiocheno. Scripta vestrae beatitudinis, uti fessus requiem, salutem aeger, fontem sitiens, umbram aestuans inveni. Neque enim illa verba per linguam
Abbreviated transcription (Latin):
cipiã qđ ĩpendo. Dũ enim
nos robis per oroĩs opẽ cõ¬
uĩgims: quasi ambulãtes ꝑ
lubricũ uicissim nobis ma¬
nũ tenemꝰ: fitq ex magna ꝓ¬¬
uisione charitatis : Ut ẽo ro¬
perfigatur quo ĩ alterũ alter
ĩnititur. Preterea qr corde
creditur ad iusticiã: corͣde
aut confessio fit ad salutem:
sicut sctĩ euangelii quattuor
libros. sic eo quattuor cõsi¬
lia suscipere et uenerari me
fateor. Nicenũ ser in qͦ per¬¬
uersũ arris dogma destruit᷑.
Constantinopolitanũ q̃q ĩ qͤ
Eunomiĩ macecdonii error cõ¬
uĩcitur. Ephes inũ etiã primũ
in quo Nestorii impietas ui.¬
dicatur. Chalcedonẽ uero:
in quo futhicetis Dioscoriq
prauitas reprobatur: tota de¬
uotione complector: ĩtegerri¬
ma approbatioẽ custodio: qr
in his uelut ĩ quadrato lapi¬
de sctẽ fidei structura con-¬
surgit. Et cuiuslibet uite
si lapis esse cernitur tamẽ
extra edificiũ iacet. Quĩtum

Expanded text:
cipiam quod impendo. Dum enim cipiam quod impendo. Dum enim nos vobis per orationis opem conjungimur, quasi ambulantes per lubricum vicissim nobis manum tenemus, fitque ex magna provisione charitatis ut eo siperfigatur, quo in alterum alter innititur. Praeterea, quia corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad sasicut sancti Evangelii quatuor libros, sic quatuor concilia suscipere et venerari me fateor, Nicaenum scilicet, in quo perversum Arii dogma destruitur; Constantinopolitanum quoque, in quo Eunomii et Macedonii error convincitur; Ephesinum etiam primum, in quo Nestorii impietas judicatur; Chalcedonense vero, in quo Eutychis Dioscorique pravitas reprobatur, tota devotione complector, integerrima approbatione custodio; quia in his velut in quadrato lapide sanctae fidei structura consurgit, et cujuslibet vitaen tenet, etiamsi lapis esse cernitur, tamen extra aedificium jacet. Quintum
Abbreviated transcription (Latin):
et ad ꝙͣtũ necesse est prodeãt
et tamen reciedãtur citius ne
ĩ moderatius excrescant:
Dũ igitur per administratã
exteriorẽ prouidentiã cor-¬
poralis subditorũ uita pro¬
tegitur: et rursus per ĩmo¬
deratã alta cordis ĩtẽtio nõ
impeditur: quasi capilli
in capite sacerdotis seruãt᷑
ut cutẽ cooperiãt: et rese-¬
cantur ne oculos claudãt.
Ded hoc ĩ loco huius discre¬¬
tionis moderamina uideo
seruari nõ posse: qr tãti
quotidie casus ĩminẽt. Et
mentẽ simul obruant: cũ
uitã corporalẽ necant. Uñ
fratres sanctissimi per uen¬¬
turũ iudicẽ rogo: per mul¬
toꝵ miliũ angeloꝵ frequẽ¬
tiam: per ecclesiã primiti¬
uorũ qui cõscripti sũt in
celis: sub hoc pastoralis
cure onere lassescentẽ otoĩs
uestre intercessione me adiu¬
uate: ne suscepta me põedera
Ultra uires premant. Me mor
uero qđ scriptũ est: Orate
pro ĩuicẽ ut saluemini: et
impendo qđ peto. Seel re-¬

Expanded text:
et ad quantum necesse est prodeant, et ad quantum necesse est prodeant, et tamen recidantur citius, ne immoderatius excrescant. Dum igitur et per administratam exteriorem providentiam corporalis subditorum vita protegitur, et rursus per moderatam alta cordis intentio non impeditur, quasi capilli in capite sacerdotis servantur, ut cutem cooperiant; et resecantur, ne oculos claudant. Sed 515 hoc in loco hujus discretionis moderamina video servari non posse, quia tanti quotidie casus imminent, ut mentem simul obruant, cum vitam corporalem necant. Unde, frater sanctissime, per venturum judicem rogo, per multorum millium angelorum frequentiam, per Ecclesiam primitivorum qui conscripti sunt in coelis, sub hoc pastoralis curae onere lassescentem orationis tuae intercessione adjuva, ne suscepta me pondera ultra vires premant. Memor vero quod scriptum est: Orate pro invicem ut salvemini, etiam impendo quod peto. Sed re
Abbreviated transcription (Latin):
ceris agat. Et quidẽ qͥsquis
regendis fratribus precst. Ua¬
care funditus a curis exteri¬
oribus non potest: sed tamẽ
curandũ magnopere est ne
ab his ĩmoderate deprimatur
Unde recte ad Erechielẽ dicitꝰ
Sacerdotes caput suũ nõ radãt
neq comã nutriant: sed tõdẽ¬
tes attondeant capita sua.
Quid em̃ signãt capilli ĩ ca¬
pite nisi exteriores cogitatiõs
in mente : Qui dũ sũper cere¬
brũ in sensibiliter oriũt᷑: cu¬
ras uite presentis exprimunt:
que ex neglecto ac torpenti
sensu qr ĩ portune prodcunt
quali nobis nõ sentientibus
procedunt. Quia ergo cũcti
qui presunt habere exteriores
nec tamẽ eis uehemẽter ĩcũ:¬
bere: Cacerdotes recte et caput
prohibẽtur radere et comam.
nutrire: Ut cogitationes car¬¬
nis de uita subditoꝵ nec
a se funditus amputent:
nec rursum ad crescendũ
nimis relaxent. Unde bene
dicitur: tondẽtes tondeãt
capita sua: Et uidelicet cu¬
re temporalis sollicitudũs

Expanded text:
ceris agat. Et quidem quisquis ceris agat. Et quidem quisquis regendis fratribus praeest, vacare funditus a curis exterioribus non potest, sed tamen curandum magnopere est ne ab his immoderate deprimatur. Unde recte ad Ezechielem dicitur: Sacerdotes caput suum non radant, neque comam nutriant; sed tondentes attondeant capita sua. Quid enim signant capilli in capite, nisi exteriores cogitationes in mente? Qui dum super cerebrum insensibiliter oriuntur, curas vitae praesentis exprimunt; quae ex negligenti ac torpenti sensu, quia importune prodeunt, quasi nobis non sentientibus procedunt. Quia ergo cuncti qui praesunt habere quidem sollnec tamen eis vehementer incumbere, sacerdotes recte et caput prohibentur radere, et comam nutrire, ut cogitationes carnis de vita subditorum nec a se funditus amputent, nec rursum ad crescendum nimis relaxent. Unde bene dicitur: Tondentes attondeant capita sua, ut videlicet curae temporalis sollicitudinis,
Abbreviated transcription (Latin):
maritani studiũ semiuiuus
in stabulũ ducitur: et uinũ
atq oleũ uulneribus eius
adhibetur: Ut per uinũ sci-¬
licet mordeantur uulnera:
et per oleũ foueantur. Ne¬
cesse quippe est: ut is qui sa¬
nandis Uulneribꝰ preest : ĩ
uino morsũ doloris adhibe¬
at: ĩ oleo mollitic̃ pietatis.
quatenus per uinũ mordeãtur
putrida: et per oleũ sananda
foueantur. Sit ergo amor: sed
non emolliens: Sit uigor: sed
non exasperans. Quod bene
illa tabernatuli arca significat
in qua cũ tabulis uirga simł
et manna est: qr cũ scripture
sacre sciencia in boni rectoris
pectore si est Uirga districtiois
sit et manna dulcedinis. Su¬¬
scepto itaq pastoralis cure o¬¬
nere cũ cũcta hec atq illa alia
huiusmodi multa considero:
Uideor ꝙ qđ esse nõ possũ: ma¬
xime qr hoc in loco quisquis
pastor dicitur curis exteriori¬
bus grauiter occupatur: ita
Ut sepe incertũ fiat Utrũ pa¬
storis officiũ an terreni pro¬

Expanded text:
maritani studium semivivus maritani studium semivivus in stabulum ducitur, et vinum atque oleum vulneribus ejus adhibetur ; ut per vinum scilicet mordeantur vulnera, et per oleum foveantur. Necesse quippe est ut is qui sanandis vulneribus praeest, in vino morsum doloris adhibeat, in oleo mollitiem pietatis, quatenus per vinum mundentur putrida, per oleum sananda foveantur. Sit ergo amor, sed non emolliens; sit vigor, sed non exasperans: Quod bene illa tabernaculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul et manna est; quia cum Scripturae sacrae scientia in boni rectoris pectore, si est virga districtionis, sit et manna dulcedinis. Suscepto itaque pastoralis curae onere, cum cuncta haec atque alia hujusmodi multa considero, videor quod esse non possum, maxime quia hoc in loco quisquis Pastor dicitur, curis exterioribus graviter occupatur; ita ut saepe incertum fiat utrum pastoris officium an terreni pro
Abbreviated transcription (Latin):
preest Uitiis potius ꝙͣ fra.¬
tribus dñatur. Bene acce¬
ptam potestatem regit qui
et tenere illam nouit et impu¬
gnare. Bene hanc regit qui
scit per illam super culpas.
erigi: scit cũ illa ceteris in
equalitate componi. Sic aut
seruanda est uirtus humili:¬
tatis: Ut nõ soluãtur iura
regiminis: ne dũ prelatus
quisq plus se ꝙͣ decet deiicit
subditorũ uitã restrĩgere sb̃
discipline uinculo nõ possit.
et sic seruanda est discipliẽ
seueritas: ne dũ plusꝙͣ ne-¬
cesse est zelus accenditur:
mansuctudo funditꝰ amilta:.
Sepenamq uitia uirtutes se
esse mentiuntur/ Ut tenacia
parfimonia effusio largi¬
tas crudelitas zelus iusticie
remissio pietas uelit uideri.
Disciplina ergo uel miseri-¬
cordia multũ destituitur :
si una sine altera teneatur.
Sed magna discretionis arto
seruanda est et iuste consu-¬
lens misericordia: et pie fe¬
riens disciplina. Hinc nãq
est gãdocẽte ueritate per Sa¬

Expanded text:
praeest vitiis potius quam frapraeest vitiis potius quam fratribus dominatur. Bene acceptam potestatem regit, qui et tenere illam novit et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super culpas erigi, scit cum illa caeteris in aequalitate componi. 514 Sic autem servanda est virtus humilitatis, ut non solvantur jura regiminis; ne dum praelatus quisque plus se quam decet dejicit, subditorum vitam restringere sub disciplinae vinculo non possit; et sic servanda est disciplinae severitas, ne dum plus quam necesse est zelus accenditur, mansuetudo funditus amittatur. Saepe namque vitia virtutes se esse mentiuntur, ut tenacia parcimonia, effusio largitas, crudelitas zelus justitiae, remissio pietas velit videri. Disciplina ergo vel misericordia multum destituitur, si una sine altera teneatur. Sed magna discretionis arte servanda est, et juste consulens misericordia, et pie feriens disciplina. Hinc namque est quod docente Veritate per Sa
Abbreviated transcription (Latin):
et summũ se intra ecclesiã ꝯtꝰ
peccata recoluit: quod honore
sibi uchementer impenso corã
bene agentibus fratribus non
agnou̾it. Hic cõmunionẽ eqͣ¬¬
litatis meruit sanctitas actioĩs:
illic zelus ultionis apperuit¬
um potestatis. Hinc est ꝙ pa
Paulus bene agentibus fr̃ib
prelatũ se esse nescichat cum
diceret. Non qr dnãmur fi¬¬
dci uestre: sed adiutores su¬¬
mus gaudii uestri. Aed q̃¬
illico adiũxit Fide em̃ statis.
ac si id quod pretulerat ape.¬
riret dicens: ideo nõ dnam:
fidei uestre: qr fide statis. e¬
quales em̃ uobis sumus in q
uos stare cognoscimus. Qua¬
si prelatũ se esse fratribus ne¬
sciebat cũ diceret: Facti su¬
mus lparuuli in medioue¬
strũ. et rursus : Nos aũt ser¬
uos uestros per christũ. Sed
cũ culpam que corrigi de:¬
buisset inuenit: illico se ma.¬
gistrũ esse recoluit licens.
Quid uultis in uirga ueniã
ad uos: Summus it aq lo.
cus bene regitur: cũ is qui

Expanded text:
et summum se intra Ecclesiam contra et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod, honore sibi vehementer impenso, coram bene agentibus fratribus non agnovit. Hic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, illic zelus ultionis jus aperuit potestatis. Hinc est quod Paulus bene agentibus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum diceret: Non quia dominamur fidei vestrae, sed adjutores sumus gaudii vestri. Ad quae ideo adjunxit: Fide enim statis. Ac si id quod protulerat aperiret, dicens: Ideo non dominamur fidei vestrae, quia fide statis. Aequales enim vobis sumus, in quo vos stare cognoscimus. Quasi praelatum se esse fratribus nesciebat, cum diceret: Facti sumus parvuli in medio vestrum. Et rursus: Nos autem servos vestros per Christum. Sed cum culpam, quae corrigi debuisset, invenit, illico se magistrum esse recoluit, dicens: Quid vultis, in virga veniam ad vos ? Summus itaque locus tunc bene regitur, cum is qui
Abbreviated transcription (Latin):
Rursus cũ me ad consideran¬
dũ confero: qualis in humi¬
litate: qualisq esse rector de¬
beat in districtione : perpẽdo
quoniã necesse est ut bene a¬¬
gentibus per humilitatẽ sit¬
socius: et contra delinquẽti¬
um uitia per zelũ iusticie
erectus: quatenus et bonis ĩ
nullo se preferat: & cũ pra¬¬
uorũ culpa exigit prioratꝰ
sui potestatẽ agnoscat: Ut et
honore suspenso equalẽ se
subditis bene uiuentibus
deputet: & contra peruersorũ
culpas ex zelo iusticie ex¬¬
crescat. Hinc est nanq Pe.¬
trus auctore deo scte eccłe
principatũ tenens a bene a¬¬
gente Cornelio et se se ei hu¬
militer prosternente, immo¬
deratius uenerari reculauit.
seq illi similẽ recognouit
dicens: Surge ne feceris:
et ego homo sum. Sed cũ
ananie et saphire culpã reppe¬
rit: mox ꝙͣta potentia super ce¬
teros excreuisset ostendit. Uer¬
bonãq corũ uitã perculit: quã
spũ perscrutante deprehendit.

Expanded text:
Rursus cum me ad consideranRursus cum me ad considerandum confero qualis in humilitate, qualisque esse rector debeat in districtione, perpendo, quoniam necesse est ut et bene agentibus sit per humilitatem socius, et contra delinquentium vitia per zelum justitiae erectus, quatenus et bonis in nullo se praeferat, et cum pravorum culpa exigit, prioratus sui potestatem agnoscat; ut et honore suppresso, aequalem se subditis bene viventibus deputet, et contra perversorum culpas ex zelo justitiae excrescat. Hinc est namque quod Petrus, auctore Deo, sanctae Ecclesiae principatum tenens, a bene agente Cornelio, et se e ei humiliter prosternente, immoderatius venerari recusavit, se que illi similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris, et ego homo sum. Sed cum Ananiae et Sapphirae culpam reperit, mox quanta potentia super caeteros excrevisset, ostendit. Verbo namque eorum vitam perculit, quam spiritu perscrutante deprehendit;
Abbreviated transcription (Latin):
lisserente dicit. Non obtu¬¬
rabis os boui trituranti. Quo¬
rũ quidẽ nos aperta opera cer¬
nimus: sed apud districtum
iudicẽ: que illos posterius ma¬
neant in occulta retributioe
nescimus. Qui tamẽ cum
condescensionis sue patien¬
tiam abluendis ꝓximorum
confessionibus preparant ue¬
lut ante fores templi luterem
portant: ut quisquis intrare
eternitatis ianuam nititur:
tentationes suas menti pasto¬
ris indicet: et quasi in boum
lutere cogitationis Uel oper¬
rationis manus lauet. Et fit
plerumq ut dũ rectoris aĩus
tentamenta condescendendo
recognoscit: auditis tentatio¬
nibus et ipẽ pulsetur: quia
et hec eadem per quã popu¬
li multitudo diluitur: aqua
procul dubio luteris inquina.
Iam dũ sordes diluentiũ su-¬
suscipit: quasi sue mũditie
serenitatẽ perdit. Sed hec
nequaꝙͣ pastori timenda sũt:
quia deo subtiliter cuncta
pensante tanto facilius a sua
eripitur quanto misericor¬
dius ex aliena fatigatur:

Expanded text:
disserente, dicit: Non obtudisserente, dicit: Non obturabis 513 os bovi trituranti. Quorum quidem nos aperta opera cernimus; sed apud districtum judicem, quae illos posterius maneant in occulta retributione, nescimus. Qui tamen cum condescensionis suae patientiam abluendis proximorum confessionibus praeparant, velut ante fores templi luterem portant; ut quisquis intrare aeternitatis januam nititur, tentationes suas menti pastoris indicet, et quasi in boum lutere cogitationis vel operis manus lavet. Et fit plerumque ut dum rectoris animus aliena tentamenta condescendendo recognoscit, auditis tentationibus et ipse pulsetur, quia et haec eadem per quam populi multitudo diluitur, aqua procul dubio luteris inquinatur. Nam dum sordes diluentium suscipit, quasi suae munditiae serenitatem perdit. Sed haec nequaquam pastori timenda sunt, quia, Deo subtiliter cuncta pensante, tanto facilius a sua eripitur, quanto misericordius ex aliena tentatione fatigatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nis rectoribus sternens: Ut et¬
si iam summa cõtemplãdo
appetunt: necessitatibus łamẽ
infirmantiũ conpatienedo mi¬
sceantur: quia tunc ad alta
charitas mirabiliter surgit
cũ ad ima proximorũ se mi-¬
scricorditer attrahit: et quo
benigne descendit ad infima
Ualenter recurrit ad summa.
In qua uidelicet compassione
necesse est ut talẽ se qui p̾est
exhibeat: cui subiecti quiq
occulta quoq sua prodere nõ
crubescant: Ut cũ tentationũ
suarũ fluctus paruuli tole¬
rant, ad pastoris mentẽ qua
ad matris sinũ recurrant
et hoc quod se inquinari pul¬
santis culpe sordibus preuidẽt.
exhortationis eius solatio et¬
la chrimis orationis lauent.
Unde et ante fores templi ad
abluendas ingrediẽtiũ ma¬
nus mare eneũ ÷ luterem
duodecim boues portãt: qui
quidẽ sacie exterius eminẽt
sed ex posterioribus latent. Qd
nanq duodecĩ bobus nisi
Uniuersus pastorũ ordo sig̃¬
tur: De quibus lex Paulo

Expanded text:
nis rectoribus sternens, ut etnis rectoribus sternens, ut etsi jam summa contemplando appetunt, necessitatibus tamen infirmantium compatiendo misceantur, quia tunc ad alta charitas mirabiliter surgit, cum ad ima proximorum se misericorditer attrahit; et quo benigne descendit ad infima, eo valenter recurrit ad summa. In qua videlicet compassione necesse est ut talem se qui praeest exhibeat, cui subjecti quique occulta quoque sua prodere non erubescant; ut cum tentationum suarum fluctus parvuli tolerant, ad pastoris mentem, quasi ad matris sinum, recurrant, et hoc, quod se inquinari pulsantis culpae sordibus praevident, exhortationis ejus solatio lacrymis orationis lavent. Unde et ante fores templi ad abluendas ingredientium manus mare aeneum, id est luterem, duodecim boves portant, qui quidem facie exterius eminent, sed ex posterioribus latent. Quid namque duodecim bobus, nisi universus pastorum ordo signatur? De quibus lex, Paulo
Abbreviated transcription (Latin):
et descendentes angelos ui¬
dit: qr se predicatores recti
non solũ sursũ sanctũ caput
ecclesie uidelicet dñm contemplã¬
do appetunt: sed dcorsũ quoq
ad membra illius miserãdo de¬
scendũt. Hinc Moyses crebro
łabernaculũ intrat et exit: et qͥ
intus in contemplationẽ rapitur.
foris infirmantiũ negociis ur¬¬
getur. Intus dei arcana con¬
siderat. foris onera carnalium
portat. Qui de rebus quoq
dubiis semper ad tabernaculũ
recurrit: et corã testamenti
arca dñm consulit. Exemplũ
procul dubio rectoribus prebẽs:
Ut cũ foris ambigunt quid di¬
sponant: ad mentẽ semper qua¬
si ad tabernaculũ redeant: et
Uelut corã testamenti arta dñm
consulant: si de his in quibus
dubitant apud semet ip̃os ĩtꝰ
sacri eloquii paginas requitãt.
Hinc ip̃a ueritas per susceptioẽ
nobis nostre humanitatis ostẽ¬
sa in monte orationi inheret:
miracula in Urbibus exercet:
imitationis uicdelicet uiã bo¬

Expanded text:
et descendentes angelos viet descendentes angelos vidit, quia scilicet praedicatores recti non solum sursum sanctum caput Ecclesiae, videlicet Dominum, contemplando appetunt, sed deorsum quoque ad membra illius miserando descendunt. Hinc Moyses crebro tabernaculum intrat et exit, et qui intus in contemplatione rapitur, foris infirmantium negotiis urgetur. Intus Dei arcana considerat, foris onera carnalium portat. Qui de rebus quoque dubiis semper ad tabernaculum recurrit, coram testamenti arca Dominum consulit; exemplum procul dubio rectoribus praebens, ut cum foris ambigunt quid disponant, ad mentem semper quasi ad tabernaculum redeant, et velut coram testamenti arca Dominum consulant, si de his in quibus dubitant apud semetipsos intus sacri eloquii paginas requirant. Hinc ipsa Veritas per susceptionem nobis nostrae humanitatis ostensa, in monte orationi inhaeret, miracula in urbibus exercet; imitationis videlicet viam bo
Abbreviated transcription (Latin):
stͤatũ carnaliũ sollicitudiẽ
deserit: quia compage cha-¬
ritatis summis simul et in¬
fimis iũctus: et in semet ip̃o
Uirtute sp̃s ad alta ualenter
rapitur: et pietate ĩ aliis equa¬
nimiter ad ima reuocatur.
ro hac re sue compassione
dicit: Quis infirmatur et
ego non infirmor: quis scã¬
dalizatur et ego non uror:
inc rursum ait. Factus sum
iudeis tanꝙ̃ iudeus. Quod
Uidelicet exhibeat nõ amittẽdo
fidẽ: sed extendendo pietatẽ:
et in se personã inficdeliũ trãs.¬
figurans: Ut ex semetipo disce¬
ret qualiter aliis miscreri de¬
buisset: quatinus hoc illis ĩ¬
penderet. quod ip̃e sibi. si ita
esset impendi recte uoluisset.
Hinc iterũ dicit: Siue mente
excedimus: deo: siue sobrii su¬
mus uobis: quia et semet ip̃m
nouerat contemplando tran¬¬
scendere: et cundẽ se auelito¬
ribus condescendendo tem¬
perare. Hinc Iacob dñõ de-¬
super innitente et uncto de¬
orsum la pide: ascendentes et¬

Expanded text:
stratum carnalium sollicitudine stratum carnalium sollicitudine deserit, quia compage charitatis summis simul et infimis junctus, et in semetipso virtute spiritus ad alta valenter rapitur, et pietate in aliis aequanimiter ad ima revocatur. Pro hac suae compassione dicit: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Hinc rursus ait: Factus sum Judaeis tanquam Judaeus. Quod videlicet exhibebat non amittendo fidem, sed extendendo pietatem, et in se personam infidelium transfigurans; ut ex semetipso disceret qualiter aliis misereri debuisset, quatenus hoc illis impenderet, quod sibi ipse, si ita esset, impendi recte voluisset. Hinc iterum dicit: Sive mente excedimus, Deo; sive sobrii sumus, vobis ; quia et semetipsum noverat contemplando transcendere, et eumdem se auditoribus condescendendo attemperare. Hinc Jacob Domino desuper innitente, et uncto deorsum lapide, ascendentes
Abbreviated transcription (Latin):
transferat: et per speculati¬
onis altitudinẽ semetiplũ
quoq inuisibilia appetẽdo
transcendat: ne aut alta pe¬
tens ꝓximorũ ꝑ infirma de¬
spiciat: aut infirmis proxi.¬
morũ congruens appetere
alta desistat. Hinc est nãq
ꝙ Paulus in paradisũ duciꝰ
celiq tertii secreta rimatur :
et tamen in illa inuisibiliũm
contemplatioe suspensus ad
cubile carnaliũ mentis aciẽ
reuocat: et cũ sanctũ sit cõ¬
iugiũ creandorũ caula libero¬
rum : aliquid etiã eis et de uor¬
luptate largitur: dicens. Pro¬
pter fornicationes aũt unus¬
quisq suam uxorẽ habeat: et
Unaqueq suũ uirũ habeat.
Ixori uir debitũ reddat: simi¬
liter et uxor uiro. Lcce iã ce¬
lestibus inseritur secrctis: et
tamen per condescensionis ui¬
scera carnaliũ cubile per¬
scrutatur: e quẽ sublcuatus
ad inuisibilia crigit: hunc
mentis oculũ ad lecreta cõ¬
iugũ inflectit. Celũ contẽ¬
platione transcendit: nec tñ

Expanded text:
transferat, et per speculatitransferat, et per speculationis altitudinem semetipsum quoque invisibilia appetendo transcendat, ne aut alta petens proximorum infima despiciat, aut infimis proximorum congruens appetere alta desistat. Hinc est namque quod Paulus in paradisum ducitur, coelique tertii secreta rimatur ; et tamen illa invisibilium contemplatione suspensa, ad cubile carnalium mentis aciem revocat; et cum sanctum conjugium creandorum sit causa liberorum, aliquid etiam eis et de voluptate largitur, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat, et unaquaeque suum virum habeat. Uxori vir debitum reddat, similiter autem et uxor viro. 512 Ecce jam coelestibus secretis inseritur, et tamen per condescensionis viscera carnalium cubile perscrutatur; et quem sublevatus ad invisibilia erigit, hunc mentis oculum ad secreta conjugum inflectit. Coelum contemplatione transcendit, nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
sal in uobis: et pacem habete
inter uos. Per sal quippe
uerbi sapientia designatur.
Qui igitur loqui sapienter
nititur: magnopere metuat
ne cius eloquio audientiũ
Unitas confundatur. Hinc
Paulus ait. Non plus sape
ꝙ oportet sapere: sed sapere
ad sobrietatem. Hinc in sa¬
cerdotis ueste iuxta diuinã
uocem: tintinnabulis mala
punica cõiunguntur. Quid
em̃ per mala punica: nisi
fidei unitas designatur:
Iam sicut in malo punico
Uno exterius cortice: multa
interius grana muniuntur.
sic innumeros Ictẽ ecclesie
populos unitas fidei cõtegit.
quos intus diuersitas me¬
ritorũ tenet. Tunc ergo
tintinnabulis mala pu̾nica
iungimus : cũ per omne quod
dicimus Unitatẽ fidei custo¬
dimus. Rurlum cũ me ad
considerãdũ confero quał
rector in compassione:qua.¬
lisq esse debeat in contẽpla¬¬
tione: perpendo ut et sin-¬
gulis compassione sit pro¬¬
ximus: et pre ceteris contẽ¬
platione sit suspensus:qua¬¬
in se infirmitatẽ ceterorum

Expanded text:
sal in vobis, et pacem habete sal in vobis, et pacem habete inter vos. Per sal quippe verbi sapientia designatur. Qui igitur loqui sapienter nititur, magnopere metuat ne ejus eloquio audientium unitas confundatur. Hinc Paulus ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem. Hinc in sacerdotis veste juxta divinam vocem, tintinnabulis mala punica conjunguntur. Quid enim per mala punica, nisi fidei unitas designatur? Nam sicut in malo punico una exterius cortice multa interius grana muniuntur, sic innumeros sanctae Ecclesiae populos unitas fidei contegit, quos intus diversitas meritorum tenet. Tunc ergo tintinnabulis mala punica jungimus, cum per omne quod dicimus unitatem fidei custodimus. Rursum, cum me ad considerandum confero qualis rector in compassione, qualisque esse debeat in contemplatione, perpendo ut et singulis compassione sit proximus, et prae cunctis contemplatione suspensus; quain se infirmitatem caeterorum
Abbreviated transcription (Latin):
pe est: Audiatur sonitus qnͣ̃
ingreditur uel egreditur sã¬
et uariũ in conspectu dñĩ:
et non moriatur. Saccrelos
namq ingrediens uel egre¬
diens moritur: si de eo sonitꝰ
non audiatur: qr irã contra
se occulti iudicis exigit: si
sine sonitu predicatioĩs in¬
cedit. Apte aũt tintinnabu¬
la uestimentis eius describũ¬
tur inserta. Uestimẽta etẽm
sacerdotis quid aliud ꝙ̃
recta opera debemus accipe̾:
propheta attestante qui ait:
Sacerdotes tui induantur iu.¬
stibiam. Uestimentis itaq illid
t intinnabula inherent: Uł ur
am cũ lingue sonitu: ip̃a qͦq
opera sacerdotis clament. Sed
considerandũ quoq est Ut
rector cũ se ad loquendũ pre¬
parat. sub quante cautele stue¬
dio loquatur attenclat: ne si
inordinate ad loquendũ ra¬
pitur: erroris Uulnere audi¬
entium corda feriantur: et cũ
fortasse lapiens uideri clesi¬¬
derat: uanitatis compagem
insi pienter abscindat. Hinc
nanq ueritas dicit. Habete

Expanded text:
pe est: Audiatur sonitus quando pe est: Audiatur sonitus quando ingreditur vel egreditur sanctuarium in conspectu Domini, et non moriatur. Sacerdos namque ingrediens vel egrediens moritur, si de eo sonitus non audiatur, quia iram contra se occulti judicis exigit, si sine sonitu praedicationis incedit. Apte autem tintinnabula vestimentis ejus describuntur inserta? Vestimenta etenim sacerdotis quid aliud quam recta opera debemus accipere, propheta attestante, qui ait: Sacerdotes tui induantur justitiam ? Vestimentis itaque illius tintinnabula inhaerent, ut vitae viam cum linguae sonitu ipsa quoque opera sacerdotis clament. Sed considerandum quoque est ut rector cum se ad loquendum praeparat, sub quantae cautelae studio loquatur attendat; ne si inordinate ad loquendum rapitur, erroris vulnere audientium corda feriantur, et cum fortasse sapiens videri desiderat, unitatis compagem insipienter abscindat. Hinc namque Veritas dicit: Habete
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Hinc Paulus ait. Ut po¬
tens sit exhortari in doctrina
sacra: et eos qui contradicunt
redargucre. Hinc per malachiã
dicitur. Labia sacerdotis custo¬
dient scientiam: et legem requi.¬
rent ex ore eius: qr angelus dñi
exercitiuũ est. Hinc per Esaiam
dñs ad monet dicens. Clama
ne cesses: quasi tuba exalta uocẽ
tuam. Preconis quippe officiũ
suscipit: quisquis ad sacerdo¬
tiũ ascendit: ut ante aduẽtũ
iudicis qui terribiliter sequit᷑.
ip̃e scilicet clamãdo gradiat᷑
Sacerdos uero si predicationis
est nescius: quã clamoris uocẽ
daturus est preco mutus: Hĩc
est em̃ ꝙ super pastores primos
in linguarũ specie spũs sctus
insedit: qr nimirũ quos reple¬
uerat: de se protinus loquẽtes
facit. Hinc Moysi precipitur
Ut tabernaculũ sacerdos in¬
grediens tintinnabulis am-¬
biatur: Uł Uidelicet uoces pre¬
dicatioĩs habeat: ne su perni
speculatoris iudiciũ ex silẽ¬
tio offendat. Scriptũ quip¬

Expanded text:
vit. Hinc Paulus ait: Ut povit. Hinc Paulus ait: Ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos qui contradicunt redarguere. Hinc per Malachiam dicitur: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est. Hinc per Isaiam Dominus admonet, dicens: Clama, ne cesses, sicut tuba exalta vocem tuam. Praeconis quippe officium suscipit, quisquis ad sacerdotium 511 accedit, ut ante adventum judicis, qui terribiliter sequitur, ipse scilicet clamando gradiatur. Sacerdos vero si praedicationis est nescius, quam clamoris vocem daturus est praeco mutus? Hinc est enim quod super pastores primos in linguarum specie Spiritus sanctus insedit, quia nimirum quos repleverit, de se protinus loquentes facit. Hinc Moysi praecipitur ut tabernaculum sacerdos ingrediens tintinnabulis ambiatur, ut videlicet voces praedicationis habeat, ne superni speculatoris judicium ex silentio offendat. Scriptum quip