comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
populus hic delictum grande: fecerunt sibi deos
aureos & argenteos: &nunc sidimittis eis delictum¬
dimitte : sin autem deleme delibro quem scribsisti:
dixit dñs ad moysen: si qui deliquerit anteme : deleã
eum delibro meo Item cum hieremias propopulo
praecar&ur. dñs adeum loquitur dicens & tunoli
orare propopulo hoc & noli postulare proipsis
in praece & oratione : quia non exaudiam intempore
quo inuocabunt me in tempore ad flictionis suae:
Ezechiel quoque h&c eandem denuntiat in dignati¬
onemdĩ eis qui indm̃ delinqunt: & fuit inquid uer¬
bum dñi admedicens: fili hominis : terra quaecumq
peccauerit mihi ut delinquat delictum: extendẽa
manum meam super eam. &obteram stabilimentũ
panis. & inmittam in eam famem. &auferam dea
hominem &pecora & sifuerint tres uiri hi in medioqꝰ¬
Doe & danel &iob: non liberabunt filios suos neque
filicas ĩpsisolis Huerunt : Item in regnorum primo:

Expanded text:
populus hic delictum grande. Fecerunt sibi deos populus hic delictum grande. Fecerunt sibi deos aureos. Et nunc si dimittis dimitte: sin autem, dele me de libro quem scripsisti. et dixit Dominus ad Moysen: si qui deliquit ante me, deleam eum de libro meo. item cum Hieremias pro populo deprecaretur, Dominus ad eum loquitur dicens: et tu noli orare pro populo hoc et noli postulare pro ipsis in prece et oratione, quia non exaudiam in tempore quo inuocabunt me, in tempore adflictionis suae. Ezechiel quoque hanc eandem denuntiat indignationem Dei eis qui in Deum delinquunt, et fuit, inquit, uerbum Domini ad me dicens: fili ho. minis, terra quaecumque peccauerit mihi ut delinquat delictum, extendam manum meam super eam et obteram ątabilimentum panis et inmittam in eam famem et auferam de ea hominem et pecora. et si fuerint tres uiri hi in medio eNoe et Danihel et Iob, non liberabunt filios neque filias, ipsi soli salui erunt. item in Regno
Abbreviated transcription (Latin):
quidolis seccrificant : In exodo sucrificans dus ercidica¬
bitur nisid ño soli : Intem inde uthero nomio: sacrifi¬
cauerunt daemoniis. & nondõ
Item apud qͥsaiam : cidorciuierunt eos quos fecerunt
digitieorum  Ecuruatus est homo & humiliatus est
uir : & nonlcxabo illis : &iterum: illis fudistis libamina:
dicit dñs Item apudhieremiam: nolite ambulare
postdeos cilienos ut seruiatis eis &neadora ueritis cos:
& ne incit&is me in operibus manuum ur̃arum addis¬
perdendos uos : Itemina poca lypsi : siquis adorauerit
bestiam &imaginemeius &acceperit notam in fronte
sua & inmaanus ua bib& &ipse deuino irae dĩ mixto
inpoculo irae eius & punieur igne & sulphore
suboculis scõrum angelorum. & suboculis agni: & funis
deormentis eorum insaecula saeculorum ascend&:
nechabunt requiem die & nocte quicumque adora
propopulo rogat. nec in p&rat : Precor ait dñe deliqud

Expanded text:
IDOLIS SACRIFICANT. In Exodo: Sacrificans diis eradicaIDOLIS SACRIFICANT. In Exodo: Sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino soli . Item in Deuteronomio: Sacrificaverunt daemoniis, et non Deo . Item apud Esaiam: Adoraverunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curvatus est homo, et humiliatus est vir, et non taxabo illis . Et iterum: Illis fudistis libamina, dignabor, dicit Dominus ? Item apud Hieremiam: Nolite ambulare post deos alienos ut serviatis eis, et ne adoraveritis eos, et ne incitetis me in operibus manuum vestrarum ad disperdendos vos . Item in Apocalypsi: Si quis adorat bestiam et imaginem ejus, et accipit notam in fronte sua aut in manu, bibet et ipse de vino irae Dei mixto in poculo irae ejus, et punietur igne et sulphure sub oculis sanctorum Angelorum et sub oculis Agni: et fumus de tormentis eorum in saecula saeculoruma scendet; nec habebunt requiem die ac nocte quicumque adoranpro populo rogat, nec impetrat. Precor, ait, Domine, deliquit
Abbreviated transcription (Latin):
tohis dñs speciosior : aut siuis tutes & operaeorũ
miratis unt : intellegant cibipsis. quoniã qui hacc
constituit fostia fostior est illis:
Quod dr̃ solus colendus sit : sicut scribꝰtum est : dnm̃
dm̃ tuum ad orabis : &ipsisoli seruies : Item indeutero¬
Ego interficiam & uiuere faciam ꝑcutiam eego
sanabo: & non est quieripiaat demanibus meis:
Item incpocalypsi Quidi alium angelum uolan¬
tem medio caelo habentem euangelium a&ernũ.
ut axnunciare superterram peromnesgentes
etribus & lingucs & populos. dicentem uocemarn&
t̃im&epotius dm̃ & date illi cdaritatem. Qmuenit
horaa iudicueius. & ad orate eum quifecit caelũ.
& terramanare . &omnia qu&e in eissunt:
Sic&dñs in euangelio comiemorationem facit
orimi& s ecundi praccepti dicens : ciuduseta bediedn dĩ¬
a secundum similehuic: diligis ꝓximum tibi t̃anquã
teipsum Inhis duobus praeceptis tota lex pendo:
Quae comminatiodĩ sit aduersus eos¬

Expanded text:
to his Dominus sit speciosior: aut si uirtutes et opera eorum to his Dominus sit speciosior: aut si uirtutes et opera eorum mirati sunt, intellegant ab ipsis quoniam qui haec constituit fortia fortior est illis. QVOD DEVS SOLVS COLENDVS SIT. Sicut scriptum est: Dominum Deum tuum adorabis et illi soli seruies. item in Deuteroego interimam et uiuere faciam, percutiam et ego sanabo, et non est qui eripiat de manibus meis. item in Apocalypsi: et uidi alium angelum uolantem medio caelo, habentem euangelium aeternum, ut adnuntiaret super terram per omnes nationes et tribus et linguas et populos, dicentem uoce magna: metuite potius Deum et date illi claritatem, quoniam uenit hora iudicii eius, et adorate eum qui fecit caelum et terram et mare et omnia quae in eis sunt. sic et Dominus in euangelio commemorationem facit primi et secundi praecepti dicens: audi Israel, Doile huic: Diliges proximum tuum tamquam te. In his duobus praeceptis tota lex pendet .--QUAE COMMINATIO DEI SIT ADVERSUS EOS
Abbreviated transcription (Latin):
Tuice deorum colende nonsiNT:
opus manuum hominum : os habent & non loquun¬
tur oculos habent & nonuident. Aures habeNT
& non audient: neque enimest sp̃s in ore eorum:
fidunt in eis : Item in sapientia salomonis :omnia
idolagentium aestimauerunt deos. quibus neque
oculorum uisus est aduidendum : Neque nares
ad recipichꝰdum sp̃m. neq ciures ad cudiendum
Nec digiti hi manib ad traatindum: sed etpe¬
des corum pigri ad ambulcindum : Homo oum
fecit illos & qui sp̃m mutuatus estis fux illos:
Nemo cũ sibi similem homo poterit dm̃ fingere:
cũsit mĩ mortalis: mor tuũ singit manibus ini¬
iquis : Melior ẽciũ ipse his quos colit : qm̃ ipse
quidem uixhllinumquam: Ingodo: non fc¬
cies tibi idolum nec cuius quã similitudincm:
Iteraito aipud sclomonẽ. deelem̃tis: Neq oper ti
cutendentes agnouerunt quis esset crtifex eorũ
sed uuit ignem . aut sp̃m. cutcitatum aerem
autgyruit stellarum aut nimiam aquam autsole
sipropter speciem hoc aestimauerunt .: sciant quan¬

Expanded text:
COLENDA SINT. pus manuum hominum. os habent et non locuntur, oculos habent et non uident, aures habent et non audiunt: neque enim est spiritus in ore eorum. ciunt ea. item in Sapientia Salomonis: omnia idola nationum aestimauerunt deos, quibus neque oculorum uisus est ad uidendum neque nares ad percipiendum spiritum neque aures ad audiendum nec digiti in manibus ad tractandum, sed et pedes eorum pigri ad ambulandum. homo enim fecit illos et qui spiritum mutuatus est is finxit illos. nemo autem sibi similem homo poterit deum fingere: cum sit enim mortalis, mortuum fingit manibus iniquis. melior est autem ipse his quos colit, quoniam ipse quidem uixit, illi numquam. item in Exodo: non facies tibi idolum nec cuiusquam similitudinem. item aput Salomonem de elementis: neque opera attendentes, agnouerunt quis esset artisex: sed aut ignem, aut spiritum, aut citatum aerem aut gyrum stellarum, aut nimiam aquam, aut Solsi propter speciem hoc aestimauerunt, sciant quan
Abbreviated transcription (Latin):
llosrum uidentes turbabuntur timore horrabili
Lmimbuntur in subitectione inspbratie sclutis
dicentes. interse paenitentiam habentes. &p̃r angus¬
tic  sp̃s gementes : Hi sunt quos habuimus aliquan¬
do in risui& in similitudine improperu: nos in sen¬
secti uita millorum sperabamus inseniam:
Efinem illorum si nehonore: quo modo cõputati sunt
inter filiosđi. & inter scõs sors eorumest : Ergo
errauimus ocuia ueritatis: &iustitiae lumen
non luxit nobis : & sol non hostus est nobis lassati
suntimushiquitatis uia &ꝑditionis. &ambula¬
uimus solitudines difficiles: i amautem dñi igno¬
rauimus: quid nobis profuit suꝑbia aut quid diui¬
tiarum uctatio contulit nobis : Tramntsmoquntodecimo

Expanded text:
orum: uidentes turbabuntur timore horribili et mirabuntur in subitatione insperatae salutis dicentes inter se, paenitentiam habentes et per angustiam spiritus gementes: hi sunt quos habuimus aliquando in risu et in similitudine inproperii. nos insensati uitam illorum aestimabamus insaniam et finem illorum inter filios Dei, et inter sanctos sors eorum est! Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis. Lassati sumus in iniquitatis via et perditionis, ambulavimus solitudines difficiles, viam autem Domini ignoravimus. Quid nobis profuit superbia, aut quid divitiarum jactati
Abbreviated transcription (Latin):
& inplicitos nos ad praehendat : Liuceat inbonis ope¬
ribus lumen nostrum & fulgeat sut ipsum nos ad lucẽ
cdiaritatis a&ernae de hac sae culi nocte ꝑducat : ex pec¬
temus solliciti semꝑ &cautiaduentum dñi repenti¬
num: ut quando ille pulsauerit. euigile᷑ fides nrã
uigilantiae praemium receptura de dño: si haec
mandata seruentur : si hec monita & praecepta
teneantur. op primi dormientes diabolo fallente
non possumus serui uigiles xp̃odominante regnabimus

Expanded text:
et inplicitos adprehendat. luceat in bonis opeet inplicitos adprehendat. luceat in bonis operibus nostrum lumen et fulgeat, ut ipsum nos ad lucem claritatis aeternae de hac saeculi nocte perducat. expectemus solliciti semper et cauti aduentum Domini repentinum, ut quando ille pulsauerit, euigilet fides nostra uigilantiae praemium de Domino receptura. si haec mandata seruentur, si haec monita et praecepta teneantur,. opprimi dormientes diabolo fallente non possumus, serui uigiles Christo dominante regnabimus
Abbreviated transcription (Latin):
elanguit : Ꝙid cir co dñs temporanr̃a respiciens:
in euangelios uodicit : F ilius hominis cumuenerit.
putas inueni& fidem interra. Videmus fieri quod
ille praedixit : In dñi timore. in lege iustitiae: indi¬
lectione. in opere : fides nulla est: Nemo futurorũ
meum cogitat : diem dñi &iramdĩ & incredulis
uentura supplicia & statuta perfidis a&ernator iñta¬
nemo considerat : huit quid m& ueret conscientia nostra :
possumus dilectissimi fratres. & somno inertiae u&e¬
ris abrupto. ad obseruando &gerenda dñi praecepta
uigilemus : Simus tales quales nos ipse praecepit esse.¬
dicens: Sint lumbiuri: ac cineti & lucernȩ ardentes:
&uos similes hominibus expectantibus dnm̃ suum
quando ueniat anuptus : cumuenerit &pulsa uerit
& pulsa uerit aperiant ei : beati seruulli: quos adue¬
niens dñs inuenerit uigilantes Qe cinctos nos esse
opost& necum expeditionis dies uenerit: inpeditos

Expanded text:
elanguit. et idcirco Dominus tempora nostra respiciens elanguit. et idcirco Dominus tempora nostra respiciens in euangelio suo dicit: filius hominis cum uenerit, putas inueniet fidem in terra? uidemus fieri quod ille praedixit. in Dei timore, in lege iustitiae, in dilectione, in opere fides nulla est. nemo futurorum metum cogitat, diem Domini et iram Dei et incredulis uentura supplicia et statuta perfidis aeterna tormentanemo considerat. quicquid metueret conscientia nostra, spossumus, dilectissimi fratres, et somno inertiae ueteris abrupto ad obseruanda et gerenda Domini praecepta uigilemus. simus tales quales esse nos ipse praecepit dicens: sint lumbi uestri adcincti et lucernae ardentes et uos similes hominibus expectantibus dominum suum, quando ueniaet pulsauerit, aperiant ei. beati serui illi quos adueniens Dominus inuenerit uigilantes. adcinctos nos esse oportet, ne cum expeditionis dies uenerit, inpeditos
Abbreviated transcription (Latin):
redes xp̃i sumus : in xepĩ pace manecimus : sifiluiduõ
eẽ dĩ filios: corde mites sermone simplices : af¬
fectione concordes : fideliter sibi un: animita¬
tis nȩibus coherentes : haecunanimitas
sub cipostolis olim fuit: Sic nouus credentium
populus dñi incindata custodiens. carit atẽ
suã tenuit: probait scriptura quae dicit :
nimes in orcitione cũ mulieribus: & maria
queie fuercit mat̃ ibũ & sratribus eius : &ideo
eficacibus praecibus orabant : Ideo imp&rcurecumfi¬
ducia poterant quod cumque di misericordia postulabañ :¬
nnobis uero sic un animitas diminuta est: ut & largitas
operationis infracta est: domos tunc & fundos uenun¬
dabant. & thes auros sibi in caelo reponentes: distribu¬
enda inusus indigentium pr&ia a postolis offerebans
Mnunc de pactrimonio nec decimas damus: &cum
uendere iubeat dñs. eͥmimus potius & augemus:
s ic in nobis emarcuit uigor fidei. sic credentium robor

Expanded text:
redes Christi sumus, in Christi pace maneamus: si filii Dei redes Christi sumus, in Christi pace maneamus: si filii Dei ortet Dei filios, corde mites, sermone simplices, adfectione concordes, fideliter sibi unanimitatis nexibus cohaerentes. . Haec unanimitas sub apostolis olim fuit: sic nouus credentium populus Domini mandata custodiens caritatem suam tenuit. probat scriptura quae dicit: tnimes in oratione cum mulieribus et Maria quae fuerat mater Iesu et fratribus eius. et ideo efficacibus precibus orabant, ideo impetrare cum fiducia poterant quodcumque de Dei misericordia postulabant. In nobis uero sic unanimitas deminuta est, ut et largitas operationis infracta est. domos tunc et fundos uenundabant et thesauros sibi in caelo reponentes distribuenda in usus indigentium pretia apostolis offerebant. at nunc de patrimonio nec decimas damus et cum uendere iubeat Dominus, emimus potius et augemus. sic in nobis emarcuit uigor fidei, sic credentium robur
Abbreviated transcription (Latin):
rans pari crimine &ipse teneatur : Unus dĩ est. & xp̃s
unus : &una ecclesia & fides una : & plebs insolidam
corporis unitatem. concor diglutino copulata scindi
unitas non potest: neccorpus unũ discidio conpaginis
separari. diuulsꝗs laceratione uis ceribus infrusta
discerpiiquicquid amatrtȩ discesserit. seor sum
uiuere &spirare non poterit : substantiam salutis
Contine lingucutuam amalo & labiatua nelo quan¬
tur dolum: declina amalo & facbonum : quaere
pacem & inuenies eam: Pacem quaerereri deb&
& sequi filius pacis adissensionis malo continere
linguam deb& quinouit & diligit uinculum caritatis
Inter sua diuinae mandota & magisteria scluta¬
ria passioni lam proximus dñs : ciddi dit dicens :
Pacẽ mecim uobis dimitto: pac metĩ douobis : Hanc
nobis hereditatẽ dedit : dona om̃i suce pollicta¬
onis & p̃mia : in pcicis conseruatione ꝓmisit : ihe¬

Expanded text:
rans pari crimine et ipse teneatur. unus Deus est et Christus rans pari crimine et ipse teneatur. unus Deus est et Christus unus et una ecclesia eius et fides una et plebs una in solidam corporis unitatem concordiae glutino copulata. scindi unitas non potest nec corpus unum discidio conpaginis separari, diuulsis laceratione uisceribus in frusta discerpi. quicquid a matrice discesserit . seorsum uiuere et spirare non poterit, substantiam salutis contine linguam tuam a malo et labia tua ne loquantur insidiose. declina a malo et fac bonum, quaere pacem et sequere eam. pacem quaerere debet et sequi filius pacis, a dissensionis malo continere linguam suam debet qui nouit et diligit uinculum caritatis. inter sua diuina mandata et magisteria salutaria passioni iam proximus Dominus addidit dicens: pacem nobis dimitto, pacem meam do uobis. hanc nobis hereditatem dedit, dona omnia suae pollicitationis et praemia in pacis conseruatione promisit. si he
Abbreviated transcription (Latin):
mater includat : sitamen quosdam schis matum
duces & dissensionis auctores: incaeca &obstincta
dementia permanentes non potuerit ad salutis uiam
consilium salubre reuocare : c&eritamen uel sim¬
plicitate capti. uelerrore inducti. uel aliqua fallentis
astutiae calliditate decepti. & fallaciae uos laque is
soluite : uagantes gressus aberroribus libercte :
Iter rectum uiae caelestis agnoscite : Contestantis apłi
uoxest Praecipimus uobis inquid in nominedm̃i nr̃i ihũ¬
xp̃i ut recedatis ab omnibus ftatribus ambulantibus
inordinatae & non secundum traditionẽ quã accepe¬
runt a nobis : Miterum : Nemouos decipiat in anibus
uerbis : propterea enim uenit iradĩ superfilios contu¬
maciȩ : Nolite ergo esse pasticipes eorum: receden¬
dum est adelinquentibus uel immo fugiendum: nedũ
quis male ambulantibus iungitur. &per itinera
erroris & criminis graditur. auia ueri itineris exer¬

Expanded text:
mater includat. si tamen quosdam schismatum mater includat. si tamen quosdam schismatum duces et dissensionis auctores in caeca et obstinata dementia permanentes non potuerit ad salutis uiam consilium salubre reuocare, ceteri tamen uel simplicitate capti uel errore inducti uel aliqua fallentis astutiae calliditate decepti a fallaciae uos laqueis soluite, uagantes gressus ab erroribus liberate, iter rectum uiae caelestis adgnoscite. contestantis apostoli uox est: praecipimus uobis in nomine Domini Iesu Christi ut recedatis ab omnibus fratribus ambulantibus inordinate et non secundum traditionem quam acceperunt a nobis. et iterum dicit: nemo uos decipiat inanibus uerbis: propterea enim uenit ira Dei super filios contumaciae. nolite ergo esse participes eorum. recedendum est a delinquentibus uel immo fugiendum, ne dum quis male ambulantibus iungitur et per itinera erroris et criminis graditur, a uia ueri itineris exer
Abbreviated transcription (Latin):
& fides cecidit quia proditom ab eorum soci&ate defecit :
sic & hic non steitim confessoꝵ scĩtas & dignitas con¬
minutaiest: qui c quorundã fides frataẽ :
Becitus a postolus loquitur in epistola suc dicens:
rum parsmaior & melior ifidei suce robore
& in legis acdisciplinae dominicae ueritate nec ab
ecclesiae pacediscedunt quis anecdesia gratiam
consecutos dedĩ dignatione meminerunt.
atque hoc ipso ampliorem consequuntur fidei
suaelaudem : qđ ab eorum perfidia segregati
qui iuncti confessionis consortio fuerunt. a confes¬
sione criminis recesserunt: Uero in luminati euan¬
gelii lumine pura & candida dm̃i luce rcediati
łam sunt in conseruanda xp̃ipace laudabiles quam
fuerunt indiaboli congressione uictores. Opto
equidem dilectis simifratres. & consulo pariter
& suadeo ut si fieri potest nemodeftatribus pereat.
X consentientis populi unum gremiosuo gaudens

Expanded text:
et fides cecidit, quia proditor ludas ab eorum societate defecit. et fides cecidit, quia proditor ludas ab eorum societate defecit. sic et hic non statim confessorum sanctitas et dignitas conminuta est, quia quorundam fides fracta est. beatus apostolus loquitur in epistula sua dicens: rum pars maior et melior in fidei suae robore et in legis ac disciplinae dominicae ueritate, nec ab ecclesiae pace discedunt qui se in ecclesia gratiam consecutos de Dei dignatione meminerunt, adque hoc ipso ampliorem consecuntur fidei suae laudem, quod ab eorum perfidia segregati qui iuncti confessionis consortio fuerunt a contagio criminis recesserunt: uero inluminati euangelii lumine, pura et candida Domini luce radiati tam sunt in conseruanda Christi pace laudabiles quam fuerunt in diaboli congressione uictores. Opto equidem, dilectissimi fratres, et consulo pariter et suadeo, ut si fieri potest nemo de fratribus pereat et consentientis populi corpus unum gremio suo gaudens
Abbreviated transcription (Latin):
sualege mandauit &ipse a patre amplissimũ nom̃
praemio humilitatis accepit : Confessor est xp̃i.
sed si non postea blas phem&ur peripsum maiestas
& dignitas xp̃i. Lingua xpm confessa non sit maledica :
non turbulenta : non conuiiis &litibus perstrepens
audiatur. Non contra fratres & dĩ sacer dotes. post
uerba laudis serpentis uenena iacul&ur: C&erum
siculpabilis & d&estabilis postmodum fuerit: sicon¬
fessionem suã mala conuersatione ꝓdegerit: siuitam
suam turpifeditate maculauerit. si ec clesiã denique
ubi confessor factus est derelinquens & unitatis con¬
cordiã scindens. fidem primã perfidia posteriore
muta uerit: blandirisibi per confessionem non potest
quasielectus adgloriae praemium : quando ex hoc ipso
magis creuerint merita poenarũ: Ham&iudam
inter apłs dñs elegit : sed tamen dñm iudas postmodum
prodidit : non tamen idcirco a postolorum firmitas

Expanded text:
sua lege mandauit et ipse a patre amplissimum nomen sua lege mandauit et ipse a patre amplissimum nomen praemio humilitatis accepit? confessor est Christi: sed si non postea blasphemetur per ipsum maiestas et dignitas Christi. lingua Christum confessa non sit maledica, non turbulenta, non conuiciis et litibus perstrepens audiatur, non contra fratres et Dei sacerdotes post uerba laudis serpentis uenena iaculetur. ceterum si culpabilis et detestabilis postmodum fuerit, si confessionem suam mala conuersatione prodegerit, si uitam suam turpi foeditate maculauerit, si ecclesiam denique ubi confessor factus est derelinquens et unitatis concordiam scindens fidem primam perfidia posteriore mutauerit, blandiri sibi per confessionem non potest quasi electus ad gloriae praemium, quando ex hoc ipso magis creuerint merita poenarum. Nam et ludam inter apostolos Dominus elegit, et tamen Dominum ludas postmodum tradidit. non tamen idcirco apostolorum firmitas
Abbreviated transcription (Latin):
quo fastigium salutis ascenditur. Honter minus quo
iam culminis summa teneatur : confessor est: sed
post confessionem periculum maius est: quia asiplus
aduersarius prouocatus est: confessor est: hoc magis
stare deb& cum dñi euangelio. per euangelium glo¬
riam consecutus adño : Cui multumdatur. multum
quaeritur ab eo : &cuiplus dignitatis ađi cribitur.
plus de illo exigitur seruitutis : Nemo perconfesso¬
ris exemplum pereat : Nemo iniustitiam Nemo
in solentiam. Ne moperfidiam de confessoris morib:
dis catĩ confessor est : sithumilis & quieus : sit inactusuo
cumdis ciplina modestus: ut quixp̃i confessor dicitur xp̃m
quem confiteut imit&ur : Nam cum dicat ille. qui se
extollit humiliabitur & quihumiliat se exaltabitur.
&ipse a patre exaltatus sit quiase intertis & sermo.
&uistus & sapientiadi patris humiliauit : quomodo
potest extollentiam diligere: qui& nobis humilitatẽ

Expanded text:
quo ad fastigium salutis ascenditur, non terminus quo quo ad fastigium salutis ascenditur, non terminus quo iam culminis summa teneatur. confessor est: sed post confessionem periculum maius est, quia plus aduersarius prouocatus est. confessor est: hoc magis stare debet cum Domini euangelio per euangelium gloriam consecutus a Domino. cui multum datur, multum quaeritur ab eo: et cui plus dignitatis adscribitur, plus de illo exigitur seruitutis. nemo per confessoris exemplum pereat, nemo iniustitiam, nemo insolentiam, nemo perfidiam de confessoris moribus discat. confessor est: sit humilis et quietus, sit in actu suo cum disciplina modestus, ut qui Christi confessor dicitur Christum quem confitetur imitetur. nam cum dicat ille: qui se extollit humiliabitur, et qui humiliat se exaltabitur, et ipse a patre exaltatus sit, quia se in terris sermo et uirtus et sapientia Dei patris humiliauit, quomodo potest extollentiam diligere qui et nobis humilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
diccholi aut contratemptationes &pericula & incur sus
atque imp&us saeculares. adhuc insaeculo positum ꝑ p&ua
securitate defendit: E&erũ numquam in confessoribus
fraudes &stupra & adulteria. post modum uideremus
quaenunc in quibusdã uidentes ingemis cemus & dolemus:¬
Quisque ille confessor est. salomone maior & melior
autdõcarior non est : qui tamen quãdiu inuus dñi ambu¬
lauit tam diu gratiam quam de dñõ fuerat consecutus-
Obtinuit: post quam dereliquiꝗ dñiuiam perdidit
& gratiam dñi : &ideo s̃cribtum est : tene quod habes:
nealius accipiat coronã tuam: quod utiquedñs non
minar&ur auferriposse coronam iustitiae : Nisi
quia recedente iustitia recedat necesse est & corona:
Confessio exordium gloriae est. non meritum iamco¬
ronae : Nec perficit laudem sed initiat dignitatem
Cumscribtum sit: qui perseuerauerit usque ad finẽ
hic saluus erit : quic quid ante finẽ fuerit gradus est

Expanded text:
diaboli aut contra temptationes et pericula et incursus diaboli aut contra temptationes et pericula et incursus adque impetus saeculares adhuc in saeculo positum perpetua securitate defendit: ceterum numquam in confessoribus fraudes et stupra et adulteria postmodum uideremus quae nunc in quibusdam uidentes ingemescimus et dolemusquisque ille confessor est Salomone maior aut melior aut Deo carior non est: qui tamen quamdiu in uiis Domini ambulauit, tamdiu gratiam quam de Domino fuerat consecutus obtinuit, postquam dereliquit Domini uiam, perdidit et gratiam Domini. et ideo scriptum est: tene quod habes, ne alius accipiat coronam tuam. quod utique Dominus non minaretur auferri posse coronam iustitiae, nisi quia recedente iustitia recedat necesse est et corona. Confessio exordium gloriae est, non meritum iam coronae, nec perficit laudem sed initiat dignitatem, cumque scriptum sit: qui perseuerauerit usque in finem hic saluus erit, quicquid ante finem fuerit gradus est
Abbreviated transcription (Latin):
&roratur: illic ecdesie repugnatur: hie potest neces¬
sitas fuisse : illic uoluntas teneur inscelere. Hicqui
lapsus est sibi tantum nocuit: Illic quiheresim uelschisma
facere conatus est multos secum trahendo decepit:
Hic animae unius est damnum. Illic periculum plurimorũ:
Ceste peccasse sehic & intellegit & lamentatur & plangit :
Ile tumens in peccatosuo & in ipsis sibidelictis placens
amatre filios segregat : Gues a pastore sollicitat:
dis acramenta disturbat: &cum lapsus semel peccauerit.
ille cotidie peccat: postremo lapsus mas trrium post¬
modum consecutus potest regni promissa percipere:
Ille si extra ecclesiam fuerit occisus. ad ecclesiae praemia¬
non potest peruenire : Necquis quã mireur dilectissimi
fratres &iam de confessoribus quosdam adista proce¬
dere: inde quoque aliquos tamne fanda tam grauia
peccare: Neque enim confessio in munẽ facit ab insidus

Expanded text:
et rogatur, illic ecclesiae repugnatur: hic potest neceset rogatur, illic ecclesiae repugnatur: hic potest necessitas fuisse, illic uoluntas tenetur in scelere: hic qui lapsus est sibi tantum nocuit, illic qui haeresin uel schisma facere conatus est multos secum trahendo decepit: hic animae unius est damnum, illic periculum plurimorum. certe peccasse se hic et intellegit et lamentatur et plangit, ille tumens in peccato suo et in ipsis sibi delictis placens a matre filios segregat, oues a pastore sollicitat, Dei sacramenta disturbat. et cum lapsus semel peccauerit, ille cottidie peccat. postremo lapsus martyrium postmodum consecutus potest regni promissa percipere: ille si extra ecclesiam fuerit occisus, ad ecclesiae non potest praemia peruenire. Nec quisquam miretur, dilectissimi fratres, etiam de confessoribus quosdam ad ista procedere, inde quoque aliquos tam nefanda, tam grauia peccare. neque enim confessio inmunem facit ab insidiis
Abbreviated transcription (Latin):
nauoluntate conati:s ic &ozias rex cum turibulum
ferens contralegemdĩ saccrificium sibi uiolenter
ad sumens resistente s ibi azaria sacerdote obtempe¬
rare nollit &credere: diuina indignatione confusus.
&lesrae uari&ate infronte maculatus est : eapaste
corporis notatus offensodñõ ubi signantur quid ñm
promerentur : & filiia aron quimpos uerunt altari
inan alienum quem non pcepertit dñs : In conspectu
statim dñi uindicantis extinctisunt: quos imitantis
sclic& atq sec ttintur. quidi traiditione contimmp¬
ta alienas doctrinas app&unit : & magis teria
humantie institutionis inducuNt: Quos increpat
dñs & obiurgat in euangelios uodicens: reicitis man¬
doccumdi : ut traditionem uram statuatis: Peius hoc
crimenest quam quod ad misisse lapsi uidentur
quitamen inpaenitentia criminis constitũdm̃ plenis
satis factionibus depraecantur: hicecdesu quaeritui

Expanded text:
na uoluntate conati. sic et Ozias rex cum turibulum na uoluntate conati. sic et Ozias rex cum turibulum ferens et contra legem Dei sacrificium sibi uiolenter adsumens resistente sibi Azaria sacerdote obtemperare nollet et cedere, diuina indignatione confusus et leprae uarietate in fronte maculatus est, ea parte corporis notatus offenso Domino ubi signantur qui Dominum promerentur. et filii Aaron, qui inposuerunt altari ignem alienum quem non praeceperat Dominus, in conspectu statim Domini uindicantis extincti sunt. Quos imitantur scilicet adque sectantur qui Dei traditione contempta alienas doctrinas adpetunt et magisteria humanae institutionis inducunt: quos increpat Dominus et obiurgat in euangelio suo dicens: reicitis mandatum Dei, ut traditionem uestram statuatis. peius hoc crimen est quam quod admisisse lapsi uidentur, qui tamen in paenitentia criminis constitute Deum plenis satisfactionibus deprecantur. hic ecclesia quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
ne sacrilegus: In obsequens seruus. filius impius
frater inimicus : Contemptis episcopis &dĩ sacer dotib
derelictis constituere aud& aliud altare : praecem
d teram inlicitis uocibus facere: domincae hostiae
ueritatem fals&̧ sacrificia profanare : Nec scire qm̃
qui contra ordinationẽ dĩnititur. Obtemeritatis
audaciã diuina animaduersione punitur: sic chore
& dathan & abiron. quisibi contramorsen &aaron
sacer dotem sacrificandi licentiam uindicare conatis unt
Poenas statim prosuis conatibus dependerunt :
terra conpagibus ruptis in profundum sinum patuit
stantes atque uiuentes recedentis solihiatus ab sorbuit:
Nectantum eos quiauctores fuerant dĩ indignantis ira¬
& comites qui coagulaticum isdem simul adaudaciam
fuerant. exiens ad ñõ ignis properata ultione consũpsit:
Admonens scilic& &ostendens contradm̃ fieri quicquid
improbi fuerint ad destruendam ordinationẽ dĩ huma¬

Expanded text:
ne sacrilegus, inobsequens seruus, filius impius, ne sacrilegus, inobsequens seruus, filius impius, frater inimicus contemptis episcopis et Dei sacerdotibus derelictis constituere audet aliud altare, precem alteram inlicitis uocibus facere, dominicae hostiae ueritatem per falsa sacrificia profanare, nec scire quoniam qui contra ordinationem Dei nititur ob temeritatis audaciam diuina animaduersione punitur. Sic Core et Dathan et Abiron qui sibi contra Moysen et Aaron sacerdotem sacrificandi licentiam uindicare conati sunt poenas statim pro suis conatibus pependerunt. terra conpagibus ruptis in profundum sinus patuit, stantes adque uiuentes recedentis soli hiatus absorbuit, nec tantum eos qui auctores fuerant Dei indignantis iraet comites qui coagulati cum isdem simul ad audaciam fuerant exiens a Domino ignis properata ultione consumpsit, admonens scilicet et ostendens contra Deum fieri quicquid inprobi fuerint ad destruendam ordinationem Dei huma
Abbreviated transcription (Latin):
c&eriftatres ab eius modica uerant : quia & haec
ante praedicta sunt : Instruente dño & dicente:
quae souos fratres eius modi homines & alatero
atque auribus ur̃is perniciosa conloquia uelut
contagium mostis arc&e : sicut scristum est:
sepiaurestuas spinis: & noli audire linguã neqũ
&iterum : corrumpunt mores bonos. Confabuil atio¬
nes
pessi mae doc& dñs & ad mon& atclibus recedendum
Caeci sunt in quiđ duces caccorum: Cae eus autem caeeum
ducens: simul in foueam cadent: Auersandus esttalis
lat que fugiendu quisque fuerit ab ecdesi separatus.
peruersus est huius modi & peccat: eest a sem&lips
damnatus.: Anesre sibi cumxp̃o uideatur quiaduersus
sacer dotem xp̃i facit quise aclerieius & plebis socioa¬
te secernit. Eerma illꝰ contra ecclesiam postat:
contradi dispositionẽ repugnat: hostis altaris aduer¬
sus sacrificiumdĩ rebellis : ꝓfide perfidus. proreligio

Expanded text:
ceteri fratres ab eiusmodi caueant, quia et haec ceteri fratres ab eiusmodi caueant, quia et haec ante praedicta sunt instruente Domino et dicente: quaeso vos, fratres, ejusmodi homines, et a latere atque auribus vestris perniciosa colloquia velut contagium mortis arcete, sicut scriptum est: Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam . Et iterum: Corrumpunt ingenia bona confabulationes pessimae : Docet Dominus et admonet a talibus recedendum. Caeci sunt, inquit, duces caecorum. Caecus autem caecum ducens, simul in foveam cadunt . Aversandus est talis atque fugiendus quisquis fuerit ab Ecclesia separatus. Perversus est hujusmodi et peccat, et est a semetipso damnatus . An esse sibi cum Christo videtur qui adversus sacerdotes Christi facit, qui se a cleri ejus et plebis societate secernit? Arma ille contra Ecclesiam portat, contra Dei dispositionem repugnat. Hostis altaris, adversus sacrificium Christi rebellis, pro fide perfidus, pro reli
Abbreviated transcription (Latin):
diligentes: habentes deformationem religionis. uistutem
autem eius ab negantes: Ex his sunt quirepunt indomos
& praedantur mulierculas. oneratas peccatis. quaedu¬
cuntur uariis desiderus. semꝑ discentes & nũquam
adscientiã ueritatis peruenientes: & quo modo lamnes
& mambres restiterunt morsi ita & huresis tunt ueri¬
tati : sed non proficient plurimum.: Inperitia enim eorũ
manifestaerit omnibus: sicut &illorum fuit : E dim¬
plentur quaecumque praedicta sunt : & ad propinquan¬
te iam saeculi fine. hominum pariter actemporum
probatione uenerunt: Magis ac magis aduersceriosae¬
uiente error fallit : extollit stupor. ibor incendit᷑
cupiditas excaecat᷑ deprauat impieas : superbia inflat
discordia exasperat: ira praecipitat : Nontamen nos
moueat acturb& multorumnimia &aperta
perfidic ised potius fidemnram praenuntiatae
reiueritate corrobor& : ut qm̃ quidam tales esse
coeperunt. quia haec ante praedicta sunt : Ita

Expanded text:
diligentes, habentes deformationem religionis, uirtutem diligentes, habentes deformationem religionis, uirtutem autem eius abnegantes. ex his sunt qui repunt in domos et praedantur mulierculas oneratas peccatis quae ducuntur uariis desideriis, semper discentes et numquam ad scientiam ueritatis peruenientes. et quomodo Iannes et Mambres restiterunt Moysi, sic et hi resistunt ueritati, sed non proficient plurimum. imperitia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit. adimplentur quaecumque praedicta sunt et adpropinquante iam saeculi fine hominum pariter ac temporum probatione uenerunt. magis ac magis aduersario saeuiente error fallit, extollit stupor, liuor incendit, cupiditas excaecat, deprauat inpietas, superbia inflat, discordia exasperat, ira praecipitat. Non tamen nos moueat aut turbet multorum nimia et abrupta perfidia, sed potius fidem nostram praenuntiatae rei ueritate corroboret. ut quidam tales esse coeperunt, quia haec ante praedicta sunt, ita
Abbreviated transcription (Latin):
tam qua m teipsum : in his duobus pracceptis : tota lax
pendet & ꝓph&e Unitatem simul & dilectionem
magisterio suodocuit proph&cis omnes & legẽ
p̃ceptis duobus inclusit: quã uero unitatem secu¬
ucit. quã dilectionem custodit aut cogitat. quidis¬
cordice furore uciesanus ecclesicm scindit. fidem
destruũ poccem turbat: Caritatem dissipat. scetañ¬
tum pfanat᷑ icilum hoc dilectis simistatres lapridẽ
coeperat sednunc oreuit eiusdem mali infesta cdadas.
& surgere & pullulare plus coepit herelicȩ pec¬
uersitatis & schis matum uenencta pernicies : quia &
sic in occa sum mundi opos tebat:. Praenuntiante perapłm
nobis & praemonente spũscõ Innouissimis inquiđ dieb
aderunt tempora molestaetunt homines sibi placentes :
superbitumidi. blasphemi parentibus indicto audientes.
Ingratumpii. sine affectu. sine soedere : delatores
in continentes. inmites. bonum amantes : proditores
procaces stupore inflati uoluptatẽ magis quamdm̃

Expanded text:
am te. in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. unitatem simul et dilectionem magisterio suo docuit, prophetas omnes et legem praeceptis duobus inclusit. quam uero unitatem seruat, quam dilectionem custodit aut cogitat qui discordiae furore uesanus ecclesiam scindit, fidem destruit, pacem turbat, caritatem dissipat, sacramentum profanat P Malum. hoc, fidelissimi fratres, iam pridem coeperat, sed nunc creuit eiusdem mali infesta clades et surgere ac pullulare plus coepit haereticae peruersitatis et schismatum uenenata pernicies, quia et sic in occasu mundi oportebat praenuntiante per apostolum nobis et praemonente Spiritu sancto: in nouissimis, inquit, diebus aderunt tempora molesta, erunt homines sibi placentes, superbi, tumidi, cupidi, blasphemi. parentibus in dicto non audientes, ingrati, impii, sine adfectu, sine foedere, delatores, incontinentes, inmites, bonum non amantes, proditores, procaces, stupore inflati, uoluptates magis quam Deum
Abbreviated transcription (Latin):
bandum: ante praedictum esse quod nos mundus
hodio habiturus ess&. & quod persecutiones ad¬
uersusnos excitar&: ut ex hoc ipso quod haec fiani
manifestasit fides diuinae pollicitationis. in merce¬
dibus & praemis postmodum secuturis. Necnouũ
quidaccidat xp̃ianis. quando ab initio mundi boni
labor auerint: &opraessi atque occisi sint iustiabiniustis:
.cii In nouissima paeste ponendum. quae spes & merces
maneat iustos & mastrr&s: post conflictationes
huius temporis & passiones.

Expanded text:
bandum \'ante praedictum esse quod nos mundus bandum \'ante praedictum esse quod nos mundus odio habiturus esset et quod persecutiones aduersum nos excitaret, ut ex hoc ipso quod haec fiant manifesta sit fides diuinae pollicitationis in mercedibus et praemiis postmodum secuturis, nec nouum quid accidat christians, quando ab initio mundi boni laborauerint et oppressi adque occisi sint iusti ab iniustis. XII. In nouissima parte ponendum quae spes et quae merces maneat iustos et martyras post conflictationes huius temporis et passiones.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i sanguine ni hil xp̃o praeponere debecmus:
quici nec ille quic quam nobis praeposuerit. &illo
propternos mala bonis praculerit: paupes tatẽ
diuitus. seruitutem dominationi: mostem in mor¬
talitati : Nos contra in passionibus nr̃is paupestati
saeculari paradisi diuitias & delicias praeponamus:
dominatum & regnum a&ernum. temporari aeserui
Insinuaandum quoque. neerepti de faucibus diaboli
& delaqueis sacculi liberati. sinangustus & praessu¬
ris esse coeperint. regredi denuo ad saeculum uelint:
&perdant quod euaserint:
UIII
Insistendum potius esse & perseuerandum infide &
uistute caelestis acsp̃italis gratiae consummatione :
ut ad palmam & coronam possit perueniri.
Nectimendas esse iniurias & poenas persecutionũ
quic maior est ds̃ ad protegendum quam diabolus
ad expugnandum
V acne ex paues cat quis & conturb&ur ad praessuras
&persecutiones quas patimur inistomundo ad pro¬

Expanded text:
Christi sanguine nihil Christo praeponere debeamus, Christi sanguine nihil Christo praeponere debeamus, quia nec ille quicquam nobis praeposuerit et ille propter nos mala bonis praetulerit, paupertatem diuitiis, seruitutem dominationi, mortem inmortalitati, nos contra in passionibus nostris paupertati saeculari paradisi diuitias et delicias praeferamus, dominatum et regnum aeternum temporariae seruitisto. VII. Insinuandum quoque ne erepti de faucibus diaboli et laqueis saeculi liberati, si in angustiis et pressuris esse coeperint, regredi denuo ad saeculum uelint et perdant quod euaserint. VIII. Insistendum potius esse et perseuerandum in fide et uirtute et caelestis ac spiritalis gratiae consummatione, ut ad palmam et coronam possit perueniri. probemur. X. Nec timendas esse iniurias et poenas persecutionum, quia maior est Dominus ad protegendum quam diabolus ad inpugnandum. XI. Ac ne expauescat quis et conturbetur ad pressuras et persecutiones quas patimur in isto mundo, pro
Abbreviated transcription (Latin):
&amici: In ex hostandis itaque acparandis fratri¬
bus nr̃is. &uistutis acfidei firmitate. ad praeconiũ
dominicae confessionis. atque ad proelium per¬
secutionis & passionis armandis: Primo in loco
dicendumest
Idola deos nonesse. quae homo sibi faciat: neque
enim quae fiunt. factore suo & fabricatore maiora
sunt aut protegere & seruare quemquampos sur
queceipsec d&uemplis suis pereunt inisi ab homine¬
seruentur: sed nec elementa colenda esse. quaeho¬
mini secundum dispositionẽ & praeceptũdĩ seruiunt :¬
I des tructis idolis &elementorum ratione monstrata :¬
ostendendum dm̃ solum colendum esse.
Tunc ad dendum: quae comminatiodĩ sit aduersus
eos quiidolis sacrificant:
Pra&erea docendũ non facile ignosceredm̃ idolatris:
& quod sic idolatriae indignaur dr̃ ut praeceperit
&iameos interfici quis a crificare & seruire
idolis suaserint
subiungendum posthaec. quod redempti & uiuificati

Expanded text:
et amici. In exhortandis itaque ac parandis fratriet amici. In exhortandis itaque ac parandis fratribus nostris et uirtutis ac fidei firmitate ad praeconium dominicae confessionis adque ad proelium persecutionis et passionis armandis primo in loco dicendum est: I. Idola deos non esse quae homo sibi faciat — neque enim quae fiunt factore suo et fabricatore maiora sunt, aut protegere et seruare quemquam possunt quae ipsa de templis suis pereunt, nisi ab homineseruentur — sed nec elementa colenda esse quae homini secundum dispositionem et praeceptum Dei seruiunt. II. Destructis idolis et elementorum ratione monstrata ostendendum Deum solum colendum esse. \' III. Tunc addendum quae comminatio Dei sit aduersus eos qui idolis sacrificant. IIII. Praeterea docendum non facile ignoscere Deum idololatris. t quod sic idololatriae indignetur Deus, ut praeceperit etiam eos interfici qui sacrificare et seruire idolis suaserint. VI. Subiungendum post haec quod redempti et uiuificati
Abbreviated transcription (Latin):
rum nr̃orũ moras. & tarditates atque ambages
sermonis humani subtrahendas : ponenda illa
sola quaeds̃ loquitur : quibus seruos suos ad mar¬
trrium xp̃i hostatur : praecepta ipsa diuina :¬
uelut arma pugnantibus suggerenda sunt :
Illa sint militaris tubae hostamenta. illa pugnantib:
classica indeaures erigantur . Inde instruantur mentes
tolerantiã roborentur : Nos tantum qui d ño ꝑmitente
primum baptisma credentibus dedimus. ad aliud
quoque singulos praeparemus : in sinucentes & dicentes :¬
Hoc estbaptisma ingratia maius. In potestate sub¬
limius : in honore pra&iosus Biptisma in quo angeli
baptis ma post quod nemo iampeccat: baptisia qđ
fide inrae incrementa cuncta consummat:. Daptisma
quodnos demundo recedentes. statim dõ copulã:
Inaquae babtis mo accipitur peccatorum remissio:
Insanguinis corona uistutum: ampleitendares
&optanda &omnium postulationum nr̃arum
precibus exp&enda : ut quis eruidĩ fuimus. simus

Expanded text:
rum nostrorum moras et tardidates adque ambages rum nostrorum moras et tardidates adque ambages sermonis humani subtrahendas, ponenda illa sola quae Deus loquitur, quibus seruos suos ad martyrium Christus hortatur. praecepta ipsa diuina uelut arma pugnantibus suggerenda sunt. illa sint militaris tubae hortamenta, illa pugnantibus classica. inde aures erigantur, inde instruantur mentes,tolerantiam roborentur. nos tantum qui Domino permittente primum baptisma credentibus dedimus ad aliud quoque singulos praeparemus insinuantes et docentes hoc esse baptisma in gratia maius, in potestate sublimius, in honore pretiosius, baptisma in quo angeli nt, baptisma post quod nemo iam peccat, baptisma quod fidei nostrae incrementa consummat, baptisma quod nos de mundo recedentes statim Deo copulat. in aquae baptismo accipiuntur peccatorum remissa, in sanguinis corona uirtutum. amplectenda res est et optanda et omnibus postulationum nostrarum precibus expetenda, ut qui serui Dei fuimus simus
Abbreviated transcription (Latin):
proposueram diuinae lectionis auctoritate solida¬
rem : ut nonta tractatum meum uidear tibimisisse.¬
quam materiam tractantibus praebuis se : quaerss :¬
inusum singulis proficit utilitate maiore: Dansi
confertam & paratã uestem misissem: uestis esto
mei quamalus uterour : &for siteen non phabitũ¬
dine staturae & corporis res alteri facta minus
congruens haber&ur: Nuncuero de agnoperquẽ
redempti acuiuificatisumus. lanam ipsam ex purputã
misi quamcum acceperis. cunicã tibi prouoluntate
conficies &plus indomestica atque in propria ueste
la& aberis Uc&eris quoque ut conficere &ipsi
pro arbitriosuo possint quod misimus ex hibebis :
Vtu&ere illa nuditate contẽpta perferant omnes
indumenta xp̃i. Caelestis gratiae scĩficatione uestiti:
Nec non & illud consilium frater carissime utile
& salubre prospexi inexhostatione tã necessaria
quae mastrr &s faciat. &mputandas esse uerbo¬

Expanded text:
proposueram diuinae lectionis auctoritate solidaproposueram diuinae lectionis auctoritate solidarem, ut non tam tractatum meum uidear tibi misissequam materiam tractantibus praebuisse. quae res in usum singulis proficit utilitate maiore. nam confectam et paratam iam uestem darem, uestis esset mea qua alius uteretur et forsitan non pro habitudine staturae et corporis res alteri facta minus congruens haberetur: nunc uero de agno per quem redempti ac uiuificati sumus lanam ipsam et purpuram misi, quam cum acceperis tunicam tibi pro uoluntate conficies et plus ut in domestica tua adque in propria ueste laetaberis et ceteris quoque, ut conficere et ipsi pro arbitrio suo possint, quod misimus exhibebis, ut uetere illa nuditate contecta perferant omnes indumenta Christi caelestis gratiae sanctificatione uestiti. Nec non et illud consilium, frater carissime, utile et salubre prospexi in exhortatione tam necessaria quae martyras faciat amputandas esse uerbo
Abbreviated transcription (Latin):
lum : qui non exercitatus incampo prius fuerit.
Cut qui agonisticã coronã quaerit adipisci. instadio
Eoronabitur. nisi usum &perit ianuirium ante
medit&ur : Aduerscrius ueus esti hostis antiquus:
cum quo proelium gerimus : sexmilia annorum
iampoene complentur ex quo hominem diabolus
inpugnat omnigenere temptandi : Cartes atq
insidias deiciendi. usuipso u&us tatis edidicit: sun¬
paratum inuenerit xp̃imilitem. sirudem. sinon
sollicitum. si non toto corde uigilantem : circum¬
uenit nescium : fallit in cautum : decipit inperitũ :
Ciuero quis dominica praecepta custoditñs. & fostiter
xp̃o adhęrens. contraeum steuerit. uincatur
neces se est : quiaxp̃s quem confitemur riuctus est:
Mene in longum sermonemmeum extenderem
frater carissime &audientem uellegentẽ stili
latioris copia fatigarem : conpendium feci
Vt propositis titulis quosquis & nosse debeatate¬
nere Capitula dominica subnecterem. &id qđ

Expanded text:
lum qui non exercitatus in campo prius fuerit, lum qui non exercitatus in campo prius fuerit, aut qui agonisticam coronam quaerit adipisci in stadio coronabitur, nisi usum et peritiam uirium ante meditetur. aduersarius uetus est et hostis antiquus cum quo proelium gerimus. sex milia annorum iam paene conplentur, ex quo hominem diabolus inpugnat. omnia genera temptandi et artes adque insidias deiciendi usu ipso uetustatis edidicit. si inparatum inuenerit Christi militem, si rudem, si non sollicito ac toto corde uigilantem, circumuenit nescium, fallit incautum, decipit inperitum. si uero quis dominica praecepta custodiens et fortiter Christo adhaerens contra eum steterit, uincatur necesse est, quia Christus quem confitemur inuictus est. Ac ne in longum sermonem meum extenderem, frater carissime, et audientem uel legentem stili latioris copia fatigarem, conpendium feci, ut propositis titulis quos quis et nosse debeat et tenere capitula dominica subnecterem et id quod