comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uroriuir debitum reddat. similit̃
autem e uror uiro. Mulier sui corpo¬
ad tempꝰ ut uacetis oratiomi. & it̾um
reuertimini imͦpsum: netentet nos
satanas ꝓpt̾ incontinentiam nr̃am.
Hoc autem dico scđm indulgentiam:
non scq̃m imꝑium. Uolo autem õs
homines eẽ. sic̃ me ipsum. Sed unus¬
quisq ꝑrium habet donum exdõ:
alius quidem sio alius uͦ sic. Dico aut̃
ñ nuptis & iudius. Bonum est illis
si sic manserint: sic̃ & ego. Quod si se
non continent nubant. Melius est
enim nubere quam uri. His autem
qui matrimonio itincti sunt: p̃cipio
ñ ego seddñs. uxorẽ auiro non discedẽ.
Quodsi discesserit. manere mnuptam.¬

Expanded text:
uxori uir debitum reddat, similiter autem et uxor uiro. mulier sui corpoad tempus, ut uacetis orationi et iterumsum, ne temptet uos satanas propter incontinentiam uestram. hoc autem dico secundum . indulgentiam, non secundum imperium. uolo autem omnes homines esse sicut me ipsum: sed unusquisque proprium habet donum ex deo, alius quidem sic, alius uero sic. dico autem non nuptis et uiduis, bonum est illis si sic maneant, sicut et ego. quod si se non continent, nubant. melius est enim nubere quam uri. his autem qui matrimonio iuncti sunt praecipio, non ego, sed dominus, uxorem a uiro non discedere: quod si discesserit, manere
Abbreviated transcription (Latin):
lem: Scłi aut̃ cristitia: mortẽ operatur.
Eece enĩ hoc ipsũ scđ̾m dm̃ contristari
uos: qͣntam in nob̾ oꝑatur sollicitudi¬
nem. sed defensionem s indignationẽ.
sed timorem. sed desiderium. sed emnu¬
lationem. sed undictã. In omĩb exi¬
biustis nos: incontaminatos eẽ. ne¬
gotio. Igitur si scͥpsi uob. ñ ꝓpt̃ eum
qui fecit inuiriã. nec ꝓpt̾ eũ qͥ passtis ẽs
sedd ad̃ manifestandã sollicitudinẽ nr̃ai

Expanded text:
itia mortem operatur. Ecce enim hoc ipsum secundum Deum contristari vos, quantam in vobis operatur sollicitudinem, sed defensionem, sed indignationem, sed timorem, sed desiderium, sed aemulationem, sed vindictam. In omnibus exhibuistis vos incontaminatos esse negotio. Igitur, etsi scripsi vobis, non propter eum qui fecit injuriam, nec propter eum qui passus est, sed ad manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
membra. Et siquid patitur unum
membrum: conpatiuntur omĩa
membra. Siue glatur unum m̃¬
brum: congandent omĩa membra.
Uos autem estis corpus xp̃i: et
membra dem̃bro. Et quõdam qͥ¬
deinde uirtutes. exinde gr̃as
curationtim. opitulationes. gub¬
nationes. genera linguarum.¬
Hunquid om̃s apłi: Numqͥd
om̃s ꝓpħe: Nũquid om̃e. doc¬
tores: Num qͥd om̃s uirtutes:
Num quid om̃s grãm habent
curationum: Numquid om̃s linguis
loquuntur: Numqͥd om̃s int̾precat
f mulamini autem carismata meliora:
& adhuc excellentiorem uiam uob̃
de monstro. Silingius hominum lo¬
quar &eangłorum caritatem autem

Expanded text:
membra et si quid patitur unum membra et si quid patitur unum membrum conpatiuntur omnia membra sive gloriatur unum membrum congaudent omnia membra vos autem estis corpus Christi et membra de membro et quosdam qudeinde virtutes exin gratias curationum opitulationes gubernationes genera linguarumnumquid omnes apostoli? numquid omnes prophetae? numquid omnes doctores? numquid omnes uirtutes? numquid omnes gratiam habent curationum? numquid omnes linguis locuntur? numquid omnes interpretantur? aemulamini autem carismata maiora: et adhuc excellentiorem uobis uiam demonstro. Si linguis hominum loquar et angelorum, carita
Abbreviated transcription (Latin):
fiue iudei. siue gentiles. sine serui sine
liberi: & om̃s inuno sp̃u potati sumꝰ.
Nam &e corpꝰ non est unum membrũ.
sed multa. Si dixerit ꝑes. qm̃ non sũ
manus. non sum decorpore. non idõ
non est de corpore: Et si dixerit auris
quia non sum oculus. non sumde
corpore: ñ idõ non ẽ. de corpore: Sito¬
tum corpꝰ oculus: ubi auditus: Si
totum auditus: ubi odoratꝰ. Nunc
aut̃ posuit ds̃ membra. unum qđq
eorum incorpore sic̃ uoluit. Qđ si
cẽnte om̃ia uium membrũ: ubi cor¬
pus: Nunc aut̃ multa quidem
dibus non estis mͥ necessari. Sed
multo magis quȩ iudentur menbra
corꝑoris infirmiora eẽ necessariora
sunt. Et que putamꝰ ignobiliora
membra eẽ corporis: nis honorem
habundantiorem circũdamꝰ. Et quȩ
inhonesta sunt nr̃a. habuncdantiorẽ
honestatem habent. Honesta aut̃
nr̃a: nulliꝰ eigent. Sed ds̃ teꝑauit.
corpus ei cui de erat habundan¬
tiorem tribtiendo honorem. ut
non sint scismata incorpore: sed
in ipsum ꝓiniicem sollicita sint

Expanded text:
ive Judaei, sive gentiles, sive servi, sive liberi: et omnes in uno Spiritu potati sumus. Nam et corpus non est unum membrum, sed multa. Si dixerit pes: Quoniam non sum manus, non sum de corpore: num ideo non est de corpore? Et si dixerit auris: Quoniam non sum oculus, non sum de corpore; num ideo non est de corpore? Si totum corpus oculus: ubi auditus? Si totum auditus: ubi odoratus? Nunc autem posuit Deus membra, unumquodque eorum in corpore sicut voluit. Quod si essent omnia unum membrum, ubi corpus? Nunc autem multa qudibus: non estis mihi necessarii. Sed multo magis, quae videntur membra corporis infirmiora esse, necessaria sunt: Et qporis his honorem abundantiorem circumdamus et quae inhonesta sunt nostra abundantiorem honestatem habent honesta autem nostra nullius egent sed Deus temperavit corpus ei cui deerat abundantiorem tribuendo honorem ut non sit scisma in corpore sed id ipsum pro invicem sollicita sint
Abbreviated transcription (Latin):
nos tentari suꝑ idqd̃ potestis. sed faci&
cũ centatione etiam ꝓuentũ. ut positis
sustinere. Propt̃ quod carissum mei fu¬
gite abidolorũ cultura. Ut prudentib
loqnoe: nos indicate quod dico. Calix be¬
nedictionis cui benedicimꝰ: non ne cõ¬
municatio sanguiis xp̃i est: Et panis
quẽ frangimꝰ: nonne participatio cor¬
edunt hostias participes sunt al¬
tarise Quid ergo dico: quod idolis
imimolatum sit aliquid. art quod
idolum sit aliqͥd: Sed qđ ĩmolant
gentes: demoni̾s ĩmolant & ñ dõ.
Nolo aut̾ uos sotios fieri demoni¬
oruim. Non potestis calicem dñi

Expanded text:
d potestis, sed faciet et cum tentatione etiam proventum, ut possitis sustinere. Propter quod, charissimi mihi, fugite ab idolorum cultura: Ut prudentibus loquor, vos judicate quod dico. Calix benedictionis, cui benedicimus, nonne communicatio sanguinis Christi est? et panis, quem frangimedunt hostias, participes sunt altaris? Quid ergo? dico quod idolis immolatum sit aliquid? aut quod idolum sit aliquid? Sed quae immolant Gentes, doemonibus immolant, et non Deo. Nolo autem vos socios fieri doemoniorum
Abbreviated transcription (Latin):
meam: qd̾ parcens uob̾ non tieni ultͣ
corintũ. ñ qͥa dominam᷑ fidei ur̃e. sed
tis. Statui autt̃ hoc ipse apud me:
ne iterũ intristitia uenirẽ adnos. Si
enum ego contristo uos: qͥs ẽ. qͥ me leti¬
ficet. nͥ qui contristatur ex me: Et hoc
tiam habeam. deqͥb oportuerat me
gandere. confidens in omĩb uobis:
quia metm gaudium omĩum nr̃mẽ.
Nam exmulta tribulatione & angu¬
stia cordis scripsi nob̃ ꝑ multas lacri¬
mas. ñ ut contristemini: sed ut sciatis

Expanded text:
non veni ultra Corinthum non quia dominamur fidei vestrae sed tis statui autem hoc ipse apud me ne iterum in tristitia venirem ad vos si enim ego contristo vos et quis est qui me laetificet nisi qui contristatur ex me et hoc iper tristitiam habeam de quibus oportuerat me gaudere confidens in omnibus vobis quia meum gaudium omnium vestrum est nam ex multa tribulatione et angustia cordis scripsi vobis per multas lacrimas non ut co
Abbreviated transcription (Latin):
homo: et sic de pane illo edat. et de ca¬
lice bibat. Qui enim manducat et bi¬
bit indigne: iuditium sibi manducat
ebibit. non diiudicans corpꝰ dnĩ. Ideo
int̾ uos multi infirmi et inbecilles:
et dormiunt multi. Quod si nosmet
ipsos cdiuidicaremꝰ: non utiq iudicare¬
mur. Dum iudicamur autem adño
corripim: ut non cũ hoc mundo
dannemur. Itaq fr̃s mei cum conue-¬
nitis ad manducandum: inuicem ex¬
pectate. Siquis enim esurit domi
manducet. ut non inuiditium conne¬
natis. Cetera autem cum uenero
disponam. De spiritualibꝰ autẽ nolo
os ignorare fr̃s. Scitis qm̃ cum
gentes essetis: ad simulacra muta ꝓ¬
ut ducebamim eundes. Ideo notũ

Expanded text:
pane illo edat et de calice bibat. qui enim manducat et bibit indigne, iudicium sibi manducat et bibit non diiudicans corpus. ideo inter uos multi infirmi et inbecilles, et dormiunt multi. quod si nosmet ipsos iudicaremus, non utique iudicaremur dum iudicamur autem a Domino corripimur ut non cum hoc mundo damnemur itaque fratres mei cum convenitis ad manducandum invicem expectate si quis esurit domi manducet ut non in iudicium conveniatis cetera autem cum venero disponam de spiritalibus autem nolo vos ignorare fratres scitis quoniam cum gentes essetis ad simulacra muta prout duceba
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝓpłians. ñ uelato capite: detur¬
ꝑat caput suũ. Unm ẽ. emmac
si decaluet᷑. Nam si non uelat᷑ mu¬
lier. tondeatur. Siuͦ curpe est mu¬
lieri tonderi aut de caluari: uelcc
enim uir exmuliere: sed mulier ex
iuro. Aenim ñ est creatꝰ uir ꝓpt̾ mu¬
lierem:. sed mulier ꝓpt̃ iurum.Iqõ
debet mulier uelam̃ habere supra
caput. ꝓpt̃ angłos. Uerũptam̃ neq
uir fine muliere: neq mulier sine
niro indño. Nam sic̃ mulier de

Expanded text:
aut prophetans non velato capite, deturpat caput suum; unum est enim ac si decalvetur, nam si non velatur mulier, tondeatur; si vero turpe est mulieri tonderi aut decalvari, velet enim vir ex muliere est, sed mulier ex viro. Etenim non est creatus vir propter mulierem, sed mulier propter virum. Ideo debet mulier potestatem habere supra caput propter angelos. Verumtamen neque vir sine muliere, neque mulier sine viro, in Domino. Nam sicut mulier
Abbreviated transcription (Latin):
Siguis aut̾ iudetur contentiosus eẽ. nos
talem consuetudinem non habemus
neq eccłia dĩ Hoc aut̃ p̃cipio non lau¬
dans: quod ñ in meliꝰ sed indeteriꝰ con¬
uenitis. Primum quidem conuenien¬
tib uob̾ inȩccłia: audio scissuras eẽ.
& exparte credo. Nam opottet & he¬
reses eẽ. ut qͥ ꝓbati sunt : manifesti
fiant inuob. Conuenientibꝰ ergo uob

Expanded text:
uis autem videtur contentiosus esse nos talem consuetudinem non habemus neque ecclesiae Dei hoc autem praecipio non laudans quod non in melius sed in deterius convenitis primum quidem convenientibus vobis in ecclesia audio scissuras esse et ex parte credo nam oportet et hereses esse ut et qui probati sunt manifesti fiant in vob
Abbreviated transcription (Latin):
dico. ñ ut laqueum uob̾ mnitiam.
sed adia quoqd onestum ẽ & quod
facultatem p̃beat sine impedim̃¬
to dño obseruandi. Siquis autem
turꝑem se tderi existimat suꝑiuir.¬
gine sua que sit srꝙ adulta &e tta
oportet fieri quod nul faciat ñ
ꝑeccat si mibat. Nam qui statuit in
corde firmus non habens necessitatem.
potestatem autem habens sue uolunta¬
tis: & hoc iudicauit incorde suo seruare
urginem suam. benefacit. lgitur et qͥ

Expanded text:
t laqueum uobis iniciam, sed ad id quod honestum est et quod facultatem praebeat sine inpedimento dominum obseruandi. si quis autem turpem se uideri existimat super uirginem suam, quod sit superadulta, et ita oportet fieri, quod uult faciat: non peccat: nubat. nam qui statuit in corde suo firmus, non habens necessitatem, potestatem autem habet suae uoluntatis, et hoc iudicauit in corde suo seruare uirg
Abbreviated transcription (Latin):
que idolis sacrificantur. scimus qͥa om̃s
scientiam habemus. Scientia antem ĩflat.
caritas uͦ edificat. Siquis autem se exi¬
stimat scirt aliquid. ñ dum cognouit
quẽ admodum oporteat eum scire.
Siquis autem diligit dm̃. hic cognitꝰ ẽ.

Expanded text:
quae idolis sacrificantur, scimus quia omnes scientiam habemus. Scientia inflat, charitas vero aedificat. Si quis autem se existimat scire aliquid, nondum cognovit quemadmodum oporteat eum scire. Si quis autem diligit Deum, hic
Abbreviated transcription (Latin):
omnia. & nos ꝑ ipsum. Sed non moĩb
est scientia. Quidam autem conscien¬
tia usq nc̃ idoli quasi idolotitum
manducant: & conscientia ipsorum
cum sit infirma pollui tͤ. fsca aut̃
nos non cõmendat qͣo. Neq mini si
ñ manducauerim̃ defitiemꝰ᷑ neq siman
ducauerimꝰ habundabimꝰ Uide¬
te autem ne forte hȩc licentia
nr̃a. offendiculum fiat infirmis.
Si enim qͥs iuiderit eum qui habet
scientiam midolio recũbentem:
nonne conscientia eius cũsit.
infirma edificabitur ad man-¬
ducandum idolotita: Et ꝑsbit
infirmꝰ intua scientia fr̃ ꝓpt̾ quẽ

Expanded text:
omnia et nos per ipsum sed non in omnibus est scientia quidam autem conscientia usque nunc idoli quasi idolothytum manducant et conscientia ipsorum cum sit infirma polluitur esca autem nos non commendat Deo neque si non manducaverimus deficiemus neque siducauerimus, abundabimus. uidete autem, ne forte haec licentia uestra offendiculum fiat infirmis. si enim quis uiderit eum qui habet scientiam in idolio recumbentem, nonne conscientia eius, cum sit infirma, aedificabitur ad manducandum idolothyta? et peribit infirmus in tua s
Abbreviated transcription (Latin):
los ꝓpħare. ut om̃s discant. et om̃s
eis loqui. sed subditas eẽ. sicut et
lex dicit. Si quid̃ autem uolunt dis-¬
cere: domi uiros suos int̃rogent.
Turpe est enim mulieri ineccłia loqͥ.
An auob̾ uerbum dei ꝓcessit: art in
nos solos ꝑuenit: Siquis uidetur

Expanded text:
los prophetare ut omnes discant et omnes los prophetare ut omnes discant et omnes eis loqui sed subditas elex dicit . » Si quid autem volunt discere, domi viros suos interrogent. Turpe est enim mulieri loqui in ecclesia. An a vobis verbum Dei processit? aut in vos solos pervenit? Si quis videtur
Abbreviated transcription (Latin):
malus lingins ꝙ labiis aliis loquar
popło huic: et nec sic exaudient
me dicit dñs. Itaq lingne insignũ
sunt: ñ fidelibꝰ sed infi delib ꝓphie
autem non infidelibis seci fidehi¬
bus. Si ergo conueniat unuersa
eccłia inunum & om̃s linguis
loquantur: intrent autem idiote.
aut infideles. nonne dicent quod̃
insanitis: Siautem ꝓphetent om̃s. intret
autem quis infidelis uł idiota. coniun¬
citur ab om̃ibꝰ: diudicat᷑ ab omnib
Occulta corctis eiꝰ manifesta fuint. et
ita cadens infaciem: adorabit dm̃.
ꝓnuntians quod nere ds̃ inuobis
doctrinam habet. apocalipsm habet.
lingnam habet. int̃pretationẽ habet:
omĩa ad edificationem fiant. Siue
lingua quis loquit᷑ scdm duos. aut
multum tres. aut ꝑpartes: & imnus
int̃pretetur. Si autem non fuerit.
interpres. taceatur in eccłia Sibiaut̃
loquatur & dõ. ꝓpħe auo aut tres
dicant: & ceteri diuidicent. Qnod
si alii reuelatum fuerit sedentr. pͥor
taceat. Potestis enim om̃s ꝑsingu¬

Expanded text:
aliis linguis et labiis aliis loquar populo huic et nec sic exaudient me dicit Dominus itaque linguae in signum sunt non fidelibus sed infidelibus prophetia autem non infidelibus sed fidelibus si ergo conveniat universa ecclesia in unum et omnes linguis loquantur intrent autem idiotae aut infideles nonne dicent quod insanitis si autem omnes prophetent intret autem quis infidelis vel idiota convincitur ab omnibus diiudicatur ab omnibus occulta cordis eius manifesta fiunt eita cadens in faciem adorabit Deum, pronuntians quod vere Deus in vobis doctrlinguam habet interpretationem habet omnia ad aedificationem fiant sive lingua quis loquitur secundum duos aut ut multum tres et per partes et unus interpretetur si autem non fuerit interpres taceat in ecclesia sibi autem loquatur et Deo prophetae duo aut tres dicant et ceteri diiudicent quod si alii revelatum fuerit sedenti prior taceat potestis enim omnes per singu
Abbreviated transcription (Latin):
bit consilia corditim: et tẽ laus erit
uncinq adõ. Hȩc autem fr̃i transsigu¬
rarit mine & apollo ꝓpt̾ uos ut in
nobis discatis: nc supra quam scͥptũ
ist umnus aduersus alterum inflet᷑
palio. Qnis enimi ct anscerint: Qina
autem habes quod non accepisti. Si ant̃
accepisti. quid głaris quasi ñ acceꝑis: Iã

Expanded text:
erit unicuique a deo. haec autem, fratres, transfiguraui in me et Apollo propter uos, ut in nobis discatis, ne supra quam scriptum est unus aduersus alterum infletur pro alio. quis enim te discernit? quid autem habes quod non accepisti? si autem accepisti, quid glor
Abbreviated transcription (Latin):
cibum sumere. Quid entm mͥ dͥe his
qui foris sunt indicare: Nonne de his
qui sunt intus uos indicatis: Nam
eos qui foris sunt deus iudicabit. Infer¬
te malum ex uob̾ ipsis. Audet aliquis
rum iudicari apud imqͦs. & ñ apud
scõs: Annescitis qm̃ scĩ de hoc mundo
iudicabunt.: Et si in uob̾ indicabitur
mundus. indigni estis qui de minimis
indicãtis. Nescitis qm angłbs indica¬
bimus: quanto magis secularia: Se¬
cularia gͥ niditia si habueritis: conten¬
tibiles qui sunt ineccłia illos ad iudi¬

Expanded text:
enim mihi de his qui foris sunt iudicare? nonne de his qui intus sunt uos iudicatis? nam eos qui foris sunt deus iudicabit. auferte malum ex uobis ipsis. Audet aliquis rum iudicari apud iniquos, et non apud sanctos? an nescitis quoniam sancti de mundo iudicabunt? et si in uobimundus: indigni estis qui de minimis judicetis? Nescitis quoniam angelos judicabimus: quanto magis secularia? Secularia igitur judicia si habueritis: contentibiles qui sunt in ecclesia: illos
Abbreviated transcription (Latin):
indoctrnta Tam̃que sine anima sunt
nocem dantia. siue tibia. siue tithara. nͥ
zatur: Et enĩ si incertam uocem dederit
tuba: qͥs parabit se adbellum: Ita & uos
ꝑ linguã nisi manifestuim sermonem
dederitis: qͦmͦ sciet᷑ id qͦa dicitur: Eritis
enim maera loquentes. Iam multa ut
pote genera linguarum st̃ in hoc mun-¬
do: & nichil sine uoce est. Si ergo nes¬
ciero iurtutem uocis. ero ei cui loqͣ
barbarus: et qui loqͥtur m barbarꝰ.
sic et nos. Qm̃ emulatores estis spiri¬
tuum: ad edificationem eccłiȩ queri-¬
te ut habundetis. Ꝙidõ qͥloquit᷑
lingua: oret ut int̾̃pretur. Nam
si orem lingua. sp̃s meus orat: mens
autem mea sine fructu ẽ. Quid gͦ
est: Orabo sp̃u. orabo & mente:
psallam sp̃ii. psallam & mente. Cete¬
rum si benedixeris sp̃u: quis suplet
locum. idiote: Quomͦ dicet amen
suꝑ tuam benedictionem: qm̃ qͥd
dicas nescit: Nam tu qͥdem bene
ba. meo sensu eloqui. ut alios instruã:
qͣm decem milia uerborũ in lingua.

Expanded text:
icant. Tamen quae sine anima sunt vocem dantia, sive tibia, sive cithara, id zatur? Etenim si incertam uocem det tuba, quis parabit se ad bellum? Ita et uos per linguam, nisi manifestum sermonem dederitis, quomodo scietur id quod dicienim in aera loquentes. Tam multa, ut puta, genera linguarum sunt in hoc mundo: et nihil sine voce est. Si ergo nesciero virtutem vocis, ero ei, cui loquor, barbarus: et qui loquitur, mihi barbarus. Sic et vos, quoniam aemulatores estis spirituum, ad aedificationem Ecclesiae quaerite, ut abundetis. Et ideo qui loquitur lingua, oret ut interpretetur. Nam si orem lingua, spiritus meus orat, mens autem mea sine fructu est. Quid ergo est? Orabo spiritu, orabo et mente: psallam spiritu, psallam et mente. Caeterum si benedixeris spiritu: qui supplet locum idiotae, quomodo dicet, Amen, super tuam benedictionem? quoniam quid dicas, nescit. Nam tu quidem bene ba sensu meo loqui, ut et alios instruam: quam decem millia verborum in lingua.
Abbreviated transcription (Latin):
ut & nos uob̾cum regnemtis. Puto eñ
quia nos ds̃ apłos nouissinios osten¬
dit. tanquam morti destinatos: quia
spectaculum facti sumis mundo. &
uos autem prudentes in xp̃o. nos infiri¬
mi. nos autem fortes: uos nobiles. nos
autem ignobiles. Isq inhanc oram
fis cedimur. & instabiles sumus: &¬

Expanded text:
ut et nos vobiscum regnemus. Puto enim quod Deus nos apostolos novissimos ostendit, tamquam morti destinatos: quia spectaculum facti sumus mundo, et istum, vos autem prudentes in Christo: nos infirmi, vos autem fortes: vos nobiles, nos autem ignobiles. Usque in hanc horam phis caedimur, et instabiles sumus
Abbreviated transcription (Latin):
stultus fiat ut sit sapiens. Sapientia
enĩ hinꝰ mumdi. stultitia ẽ. apud dm̃.
criptum ẽ. enim. Comp̃bendam
sapientes inastutia eorum. Et it̾um.
Iñs nouit cogitationes sapientirim:
qm̃ uane sunt. Itaq nemo głetur
in hominibus. Omnia enu ur̃a funt:
siue patilus. sine apollo. siue cephas.
sine mundus. sine uita. suic mors. sine

Expanded text:
ns. Sapientia hujus mundi: stulticia est apud Deum. Scriptum est enim. Comprehendam sapientes in astutia eorum. Et iterum. Dominus novit cogitationes sapientium: quoniam vane sunt. Itaque nemo glorietur in hominibus: omnia enim vestra sunt. Sive Paulus: sive Apollo: sive Cephas: sive mu
Abbreviated transcription (Latin):
na sp̃s. sp̃ualib sp̃ualia cõparantes.
Animalis autem homo non ꝑciꝑit ea
quȩ sunt sp̃s dei. Stultitia enim est
illi & non potest intesligere. ꝗua
sp̃ualit̃ examinatur. Spiritualis
aut̃ indicat omĩa: & ipse a nemine
indicatur. Quis enim cognouit sen¬
sum dnir. ant quis instruit eum:
Hos autem sensum xp̃i habemus:¬

Expanded text:
 spiritualibus spiritualia comparantes. Animalis autem homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei: stultitia enim est illi, et non potest intelligere: quia spiritualiter examinatur. Spiritualis autem judicat omnia: et ipse a nemine judicatur. Quis enim cognovit sensum Domini, qui instruat eum? Nos autem sensum Christi habemus
Abbreviated transcription (Latin):
& hunc & hanc destruet. Corpus aut᷑
ñ fornicationi seqd dño & dñs corpori.
Deus nero & dñm suscitauit: & nos
suscitabit ꝑ iurtutem suam. Nesci¬
tis qm̃ corpora ur̃a membra sunt xͥͤ
Tollens ergo membra xp̃i. faciam m̃¬
pra meretricis: Absit. Annescitis qm

Expanded text:
 Ms. hanc destruet: corpus autem non fornicationi, sed Domino: et Dominus corpori. Deus vero et Dominum suscitavit: et nos suscitabit per virtutem suam. Nescitis quoniam corpora vestra membra sunt Christi? Tollens ergo membra Christi, faciam membra meretricis? Absit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Quod si infidelis discedit. disce¬
dat. Non est tnim seruititti sub¬
iectus fr̃ aut soror mennodi. Inpa¬
ce autem uocauit nos ds̃. Unde enĩ
scis mulier. si uirum salium facies.
aut unde scis uir. si mulierem saluã
quẽq sic̃ uocauit ds̃ ita ambulet:¬
& sic̃ in om̃ib eccłiis doceo. Circũcisuis
aliquis uocatuis est: ñ addncat pre¬
putium. Inp̃putio antem aliquis
uocatus est: non circũcidatur. sir¬
cumcisio nichil est. & p̃putium nichil
est: sed obseruatio mandatorum dĩ.
Unus quisq inqua nocatione uocatꝰ
est: in ea ꝑmancat. Seruns uocat᷑
es. non sit tͥ cure. sed & si potes li¬
ber fieri. magis ntere. Qui enim
indño uocatus est seruus libertꝰ ẽ.
dm̃. Similit̃ & qͥ liber nocatus est:
seruus est . xp̃i. Pretio emꝑti estis:
nolite fieri serui hominum. Unꝗͥs¬
fr̃: in hoc maneat apud qm̃. De
uirginib autem p̃ceptũ dñi non
habeo. consiluim autem do. tan¬
quam miscdiam consecutꝰ adño.

Expanded text:
quod si infidelis discedit, discedat. non est enim seruituti subiectus frater aut soror in eiusmodi, in pace autem uocauit nos deus. unde enim scis, mulier, si uirum saluum facies? aut unde scis, uir, si mulierem saluam it deus, ita ambulet: sicut in omnibus ecclesiis doceo. circumcisus aliquis uocatus est? non adducat praeputium. in praeputio aliquis uocatus est? non circumcidatur. circumcisio nihil est, et praeputium nihil est, sed obseruatio mandatorum dei. unusquisque in qua uocatione uocatus est, in ea permaneat. seruus uocatus es? non sit tibi curae: sed et si potes liber fieri, magis utere. qui enim in domino uocatus est seruus, libertus est domini: similiter qui liber uocatus est, seruus est Christi. pretio empti estis: nolite fieri serui hominum. unusfratres in hoc maneat apud Deum de virginibus autem praeceptum Domini non habeo consilium autem do tamquam misericordiam consecutus a Domino
Abbreviated transcription (Latin):
enum estis carnales. Cum emnisit
inter uos zelus & contentio: nonne
carnales estis. & scđm hominem
ambulatis: Cum enim quis dicat
ego quidem sum pauli. alius antem
ego apollo: nonne homines estis: oͥd
igitur est apollo. quid uͦ paulus: Mini¬
stri eius cui credidistis. & uniciuq
sicut dñs dit. Ego plantani. apollo

Expanded text:
s. Cum enim sit inter vos zelus, et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis? Cum enim quis dicat: Ego quidem sum Pauli: alius autem: Ego Apollo: nonne homines estis? Quid igitur est Apollo? quid vero Paulus? Ministri ejus, cui credidistis, et unicuique sicut Dominus dedit. Ego plantavi, Apollo
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. nolite diligere mundum: iube¬
uros. Ipsi sunt mundus: qui nos odit.
Ergo prohbemur diligere in illo quod
ipse diligit in se ipso. & iubemur dilig̾e
m illo quod ipse odit in se ipso: dei scili¬
cet opifitium. & diuersas bonitatis suȩ
consolationes. llitiam quippe in illo di¬
ligere prohibemur. iubemurq diligere
naturam. cum ipse in se diligat uitiũ.
oderitq naturam: ut nos etm &o dili¬
gamus. & oderimus recte. cum se ipse
diligat. oderitq peruerse. Explicit¬
ab eo qd̾ ait. menientote sermonis mei.

Expanded text:
dicitur, Nolite diligere mundum ; jubedicitur, Nolite diligere mundum ; jubenimicos vestros . Ipsi sunt mundus qui nos odit. Ergo et prohibemur diligere in illo quod ipse diligit in seipso; et jubemur diligere in illo quod ipse odit in seipso, Dei scilicet opificium, et diversas bonitatis suae consolationes. Vitium quippe in illo diligere prohibemur, jubemurque diligere naturam, cum ipse in se diligat vitium, oderitque naturam: ut nos eum et diligamus et oderimus recte, cum se ipse diligat oderitque perverse. TRACTait Jesus, Mementote sermonis mei
Abbreviated transcription (Latin):
opera. non natura quȩ tota fuerat ꝑ
liberum arbitrium in ipsa radice tuitia¬
ta: sed gratuita. hoc est uera gratia.
Qui emim enum de mundo mundum ede-¬
git. fecit quod eligeret. non inuenit: quia
reliquiȩ ꝑ electionem gratiȩ saluȩ factȩ sõ.
Si autem gratia inquit: iam non exoꝑi¬
bus. Alioqtun: gratia iam non est gratia.
Si autem queratur. quom se diligat mũ¬
dus. perditionis. qui odit mundum redp̃p¬
tionis: diligt se utiq falsa dilectione q
uera. Proinde falso se diligit: & uere
odit. Qui enim diligit iniquitatem: odit
animam suam. S diligere se dicituꝵ.
qm̃ iniquitatem qua iniquus est dili¬
git: & rursus odisse se dicitur. qm̃ quod
ei nocet. hoc diligit. Odit ergo in se na¬
turam: diligit uitium. Odit quod fac¬
tus est ꝑ dei bonitatem: diligit quod
in eo factum est ꝑ liberam uoluntatem.
llnde nos quoq illum diligere. & pro¬
hibemur. si recte intelligimus: & iube¬
mur. Prohibemur scilicet. ubi nobis

Expanded text:
opera; non natura, quae tota fuerat per opera; non natura, quae tota fuerat per liberum arbitrium in ipsa radice vitiata: sed gratuita, hoc est vera gratia. Qui enim de mundo mundum elegit, fecit quod eligeret, non invenit: quia reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt. Si autem gratia, inquit, jam non ex operibus; alioquin gratia jam non est gratia . 4. Si autem quaeratur quomodo se diligat mundus perditionis, qui odit mundum redemptionis; diligit se utique falsa dilectione, non vera. Proinde falso se diligit, et vere odit. Qui enim diligit iniquitatem, odit animam suam . Sed diligere se dicitur, quoniam iniquitatem qua iniquus est diligit: et rursus odisse se dicitur, quoniam quod ei nocet, hoc diligit. Odit ergo in se naturam, diligit vitium: odit quod factus est per Dei bonitatem, diligit quod in eo factum est per liberam voluntatem. Unde nos quoque illum diligere et prohibemur, si recte intelligimus, et jubemur: prohibemur scilicet, ubi nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Non uenit filius hominis ut iudicet
mundum: s ut saluetur mundus ꝑ ipsc̃.
Et in epła sua iohannes ait. Aduocatum¬
& ipse ꝓpitiatio est peccatorum nr̃orum. nͣ
tantum nr̃orum. s etiam totius mundi.
Totus ergo mundus eccłã est: & totus mũ¬
dus odit eccłam. Mundus igitur odit mũ¬
dum: inunicus reconciliatum. dampnatus
saluatum. inquinatus mundatum. Sed
iste mundꝰ quem deus in xp̃o reconciliat
pectatum omne donatur: de mundo elec¬
tus est mimico. dampnato. contaminato.
Ex ea quippe massa quȩ tota in adam pe
dus ꝑtinens ad reconciliationem: quem
mundis odit ex eadem masa ꝑtinens ad
uasa ire. quȩ ꝑfecta sunt ad ꝑditionem.
Deniq cum dixisset. si de mundo essetie.
mundus quod suum erat diligeret: conti¬
nuo subiecit. Quia uero de mundo non
estis.s ego elegi uos de mundo: ꝓpterea odit
uosmundus. Ergo & ipsi inde erant. uñ
ut non essent electi sunt inde. non meri¬
tis suis quorum nulla bona p̃cesserant

Expanded text:
Non venit Filius hominis ut judicet Non venit Filius hominis ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum . Et in Episet ipse propitiator est peccatorum nostrorum, non tantum nostrorum, sed etiam totius mundi . » Totus ergo mundus Ecclesia est, et totus mundus odit Ecclesiam. Mundus igitur odit mundum, inimicus reconciliatum, damnatus salvatum, inquinatus mundatum: sed iste mundus, quem Deus in Christo reconciliat  per Christum peccatum omne donatur, de mundo electus est inimico, damnato, contaminato. Ex ea quippe massa quae tota in Adam perest mundus pertinens ad reconciliationem: quem mundus odit, ex eadem massa pertinens ad « vasa irae, quae perfecta sunt ad perditionem . » Denique cum dixisset, « Si de mundo essetis, mundus quod suum erat diligeret, » continuo subjecit, Quia vero de mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus. Ergo et ipsi inde erant, unde ut non essent, electi sunt inde, non meritis suis, quorum nulla bona praecesserant
Abbreviated transcription (Latin):
continet unde turpatur: nisi diligat uñ
honestatur : Merito itaq magister bonꝰ.
dilectionem sic sepe commnendat. tanquã
sola precipienda sit. sine qua non possunt
prodesse cetera bona: & quȩ non potest
haberi sine ceteris. bonis. quibris homo
efficitur bonus. Prohac autem dilectio¬
ne: pacienter debemus etiam mundi odia
sustinere. Necesse est enim ut nos oderit:
quos ceruit nolle quod diligit. S plu¬
rimum nos de se ipso dñs consolatur:
qui cum dixisset hȩc mando uobis. ut
diligatis inuicem. adiecit atq ait. Si mũ¬
dus uos odit: scitote qm̃ me priorem
uobis odio habuit. Cur ergo se menbrũ
supra uerticem extollit: Recusas esse
in corpore: si non uis odium mundi saisti¬
nere cum capite. Si de mundo inquit
essetis: mundus quod suum erat dilig̾et.
llnuerse utiq hoc dicit ȩcclẽ: quam
plerumq etiam ipsam mundi nomine ap¬
pellat. sicut est illud. Deus erat in ip̃o:
mandum reconcilians sibi. Itemq illud.

Expanded text:
continet unde turpatur, nisi diligat unde continet unde turpatur, nisi diligat unde honestatur? Merito itaque magister bonus dilectionem sic saepe commendat, tanquam sola praecipienda sit, sine qua non possunt prodesse caetera bona, et quae non potest haberi sine caeteris bonis, quibus homo efficitur bonus. 2. Pro hac autem dilectione patienter debemus etiam mundi odia sustinere. Necesse est enim ut nos oderit, quos cernit nolle quod diligit. Sed plurimum nos de seipso Dominus consolatur, qui cum dixisset, Haec mando vobis, ut diligatis invicem; adjecit, atque ait, Si mundus vos odit, scitote quoniam me priorem vobis odio habuit. Cur ergo se membrum supra verticem extollit? Recusas esse in corpore, si non vis odium mundi sustinere cum capite. Si de mundo, inquit, essetis, mundus quod suum erat diligeret. Universae utique hoc dicit Ecclesiae, quam plerumque etiam ipsam mundi nomine appellat: sicut est illud, Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Itemque illud.
Abbreviated transcription (Latin):
enim uera dilectione diligeremus in¬
incem: nisi diligentes deum. Diligitꝰ
enim unusquisq proxinum. tanquam
se ipsum: si diligit deum. Nam si deũ
noster. De fructu itaq nobis mandans:
hȩc mando inquit uobis ut diligatis
inuicem. Unde & apls̃ paulus. cum con¬
tra oꝑa carnis commendare fructum
sp̃c uellet: a capite hoc posuit. fructus
inquit sp̃c: caritas est. Ac deinde ce¬
tera tanquam ex isto capite exorta
& religata contexuit: quȩ sunt. gau¬
dium. pix. longanimitas. benignitas. bo¬
nitas. fides. mansuetudo. continentia.
Quis autem bene gaudet: qui bonum
non diligit unde gaudet: Quis pacem
ueram nisi cum illo potest habere: quem
ueraciter diligit: Quis est longanimis
in bono ꝑseueranter tenendo: nisi ferue¬
at diligendo: Quis est benignus: nisl
diligat cui opitulatur Quis bonus:
nisi diligendo esfitiatur: Quis salubrit̾
fidelis: nisi ea fide. que per dilectionem
cui non dilectio moderetur: Quis ab eo

Expanded text:
enim vera dilectione diligeremus inenim vera dilectione diligeremus invicem, nisi diligentes Deum Diligit enim unusquisque proximum tanquam seipsum, si diligit Deum: nam si non dnoster. De fructu itaque nobis mandans, Haec mando, inquit, vobis, ut diligatis invicem. Unde et apostolus Paulus, cum contra opera carnis commendare fructum spiritus vellet, a capite hoc posuit, Fructus, inquit, spiritus charitas est: ac deinde caetera tanquam ex isto capite exorta et religata contexuit, quae sunt, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia . Quis autem bene gaudet, qui bonum non diligit unde gaudet? Quis pacem veram, nisi cum illo potest habere quem veraciter diligit? Quis est longanimis in bono perseveranter manendo, nisi ferveat diligendo? Quis est benignus, nisi diligat cui opitulatur? Quis bonus, nisi diligendo efficiatur? Quis salubriter fidelis, nisi ea fide quae per dilectionem cui non dilectio moderetur? Quis ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
tum afferatis & fructus ur maneat.
ut quodcumq petieritis patrem in no-¬
mine meo. det uob̃. de quibus uerbis
iam nos quod dedit dñs disseruisse me¬
ministis: hic autem dicit sequenti sci¬
licet lectione. quam modo cum recitare¬
tur audistis. Hȩc mando uobis: ut dili¬
gatis inuicem. Ac ꝑ hoc intelligere de¬
bemus hunc esse fructum nr̃m: de quo
ait. ego uos elegi ut eatis &o fructum. aẜ¬
feratis. & fructus ur̃ maneat. Et quod
aditinxit. ut quod cumq petieritis pa-¬
trem in nomine meo det uobis. tunc
utiq dabit nobis si diligamus inuicem.
cum & hoc ipsum ipse dederit nobis.
qui nos elegit non habentes fructum.
quia non eum nos elegeramts. & posuit
nos ut fructum afferamus. hoc est in¬
uicem diligamus: quem fructum sine
illo habere non possumus. sicut palmi¬
tes facere sine uite nichil possunt. Ca¬
ritas ergo est fructus nr̃. quam defi¬
nit apłs de corde puro. & conscientia
bona. & fide non ficta. Hac diligimus
inuicem: hac diligimus detim. Neq

Expanded text:
is, et fructus vester maneat: ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. De quibus verbis jam nos quod Dominus dedit, disseruisse meministis. Hic autem dicit, sequenti scilicet lectione, quam modo cum recitaretur, audistis: Haec mando vobis, ut diligatis invicem. Ac per hoc intelligere debemus hunc esse fructum nostrum de quo ait, Ego vos elegi ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat. Et quod adjunxit, Ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis: tunc utique dabit nobis, si diligamus invicem; cum et hoc ipsum ipse dederit nobis, qui nos elegit non habentes fructum, quia non eum nos elegeramus; et posuit nos ut fructum afferamus, hoc est, invicem diligamus: quem fructum sine illo habere non possumus, sicut palmites facere sine vite nihil possunt. Charitas ergo est fructus noster, quam definit Apostolus, de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta . Hac diligimus invicem, hac diligimus Deum. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
& posuit ut eamus. & fructum afferamꝰ.
Nullum itaq fructum: unde nos eligeret.
habebamus. Ut eatis inquit: & fructum
afferatis. Inius ut afferamus: o ipse est
uia qua inus. in qua nos posuit ut eamꝰ.
Proinde. in omnibus miscdia eis preue-¬
nit nos. Et fructas inquit ut maneat:
ut quodcumq petieritis patrem in uo-¬
mine meo det uobis. Maneat ergo dilec¬
tio: ipsa est enim fructus nr̃. Quȩ diles¬
tio nunc est in desiderio: nondum in
saturitate. Et ipso desiderio. quod cũ¬
q petierimus in nomine unigeniti filiĩ:
dat nobis pater. Quod autem accipere
saluandis non expedit nobis. non existi¬
memus nos petere in nomine saluato¬
ris: s hoc petimus in nomine saluatoris.
quod ꝑtinet ad rationem salutis. Ex¬

Expanded text:
et posuit ut eamus, et fructum afferamus: et posuit ut eamus, et fructum afferamus: nullum itaque fructum unde nos eligeret habebamus. Ut eatis, inquit, et fructum afferatis. Imus ut afferamus, et ipse est via qua imus, in qua nos posuit ut eamus. Proinde in omnibus misericordia ejus praevenit nos. Et fructus, inquit, vester maneat: ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Maneat ergo dilectio; ipse est enim fructus noster. Quae dilectio nunc est in desiderio, nondum in saturitate: et ipso desiderio quodcumque petierimus in nomine unigeniti Filii, dat nobis Pater. Quod autem accipere salvandis non expedit nobis, non existimemus nos petere in nomine Salvatoris: sed hoc petimus in nomine Salvatoris, quod pertinet ad rationem salutis.
Abbreviated transcription (Latin):
dectio. gratia est: de qua dicit apls. Sic
ergo & in hoc tempore: reliquie per dec¬
tionem gratiȩ. salue factȩ funt. Unde sub¬
iungit. Si autem gratia: non ex oꝑibus.
Alioquin: gratia non est gratia. Audi in¬
grate. ingrate audi: non uos me elegistis.
s ego uos elegi. Non est. ut dicas. Ante¬
quam crederem. iam bona oꝑabar: ideo
electus fum. Quid enim est boni oꝑis
ante fidem: cum dicat aplt̃. omne quod
non est ex fide. peccatum est: Quid ergo
dicturi sumus audiendo. non uos me clegis¬
tis: nisi quia mali eramus. & electi sumus.
ut bom ꝑ gratiam nos eligentis essemus :
Non est enim gratia: si precesserant. me¬
rita. Est autem gratia. Hec igitur. ñ
quemadmodum non eligat bonos: sed
quos elegit faciat bonos. Ego inquit ele¬
gi uos. &o posui uos. ut eatis. & fructum
afferatis: & fructus urͣ maneat. Nonne.
iste est fructus de quo im cdexerat: sine
me nichil potestis facere: Elegit ergo:

Expanded text:
electio gratia est, de qua dicit Apostolus : « Sic electio gratia est, de qua dicit Apostolus : « Sic ergo et in hoc tempore reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt. » Unde subjungit. « Si autem gratia, jam non ex operibus, alioquin gratia jam non est gratia. » Audi, ingrate, audi: « Non vos me elegistis, sed ego vos elegi . » quam crederem, jam bona operabar, ideo electus sum. Quid enim est boni operis ante fidem, cum dicat Apostolus, Omne quod non est ex fide, peccatum est ? Quid ergo dicturi sumus audiendo, Non vos me elegistis; nisi quia mali eramus et electi sumus, ut boni per gratiam nos eligentis essemus? Non est enim gratia, si praecesserant merita: est autem gratia; haec igitur nonquemadmodum non eligat bonos, sed quos elegit, faciat bonos. Ego, inquit, elegi vos, et posui vos ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat. Nonne iste est fructus de quo jam dixerat, Sine me nihil potestis facere ? Elegit ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
elegi abiectus esse in domo dñi. magis
quam habitare in tabernaculis pecca¬
torum: Non utiq. Quid ergo erantus:
nisi iniqui & ꝑditi: Neq enim im
credideramus in eum: ut eligeret nos.
Nam si iam credentes elegit: electos
elegit. Cur ergo diceret non uos me
elegistis: nisi quia miscdia eius preue¬
niet nos: Hic certe uacat uana illoꝵ
ratiocinatio. qui prescientiam dei de¬
fendunt contra gratiam dei: & ideo
dicunt nos electos ante mundi constitu¬
tionem. quia presciuit nos deus futu¬
ros bonos. non se ipsum nos facturum
bonos futuros esse presciuerat. simtl etiã
prescisset. qtiod eum nos fuissemus prius
electari. non enim aliter esse possemus
boni: nisi forte dicendus est bonus. qui ñ
eligit bonum. Quid ergo eligit in non bo¬
nis: Non enim electi funt: quia boni fue¬
runt: qui bomi non essent. nisi electi essent.
Alioquin gratia iam non est gratia: si pre¬
cessisse contendimus merita. Hȩc quippe

Expanded text:
Elegi abjectus esse in domo Domini mei magis, Elegi abjectus esse in domo Domini mei magis, quam habitare in tabernaculis peccatorum? » Non utique. Quid ergo eramus, nisi iniqui et perditi? Neque enim jam credideramus in eum, ut eligeret nos. Nam si jam credentes elegit, electos elegit. Cur ergo diceret: « Non vos me elegistis, » nisi quia: « Misericordia ejus praevenit nos? » Hic certe vacat vana illorum ratiocinatio, qui praescientiam Dei defendunt contra gratiam Dei, et ideo dicunt nos electos ante mundi constitutionem , quia praescivit nos Deus futuros bonos, non seipsum nos facturum bonos futuros esse praesciverat, simul etiam praescisset quod eum nos fuissemus prius electuri. Non enim aliter esse possemus boni: nisi forte dicendus est bonus, qui non eligit bonum. Quid ergo eligit in non bonis; non enim electi sunt, quia boni fuerunt, qui boni non essent nisi electi essent: « Alioquin gratia jam non est gratia , » si praecessisse contendimus merita. Haec quippe
Abbreviated transcription (Latin):
piendam esse mercedem. non soltu
redemptionem corporis nr̃i. de qua
dicit apls paulus. uerum etiam salu¬
tem animarum nr̃arum. de qua dĩc
apls̃ petrus : Utriusq enim rei felicitas.
isto tempore atq in ista mottalitate in
spe potius habetur quam in re tenettir:
Uerum hoc interest. quod exterior homo
nr id est corpus adhuc corrumpitur: in¬
terior autem id est anima. iam renouat᷑
de die in diem. Itaq sicut inmortalitatẽ
carnis. & salutem animarum futuram
expectamtis. quamuis iam pignore accepto
salui facti esse dicamur: ita omnium noti¬
ciam quecumq uingenitus audiuit a pa¬
tre. futuram sꝑare. debenius. quamuis
hoc se iam fecisse dixerit. xp̃c. Non uos
me elegistis inquit: sed ego elegi uos. Hȩc
est illa inesfabilis gratia. Quid enim era
mus. quando xp̃m nondum elegeramus:
& ideo non diligebamus : Nam qui eũ
non eligit: quomͦ diligit : Numquid
iam in nobis erat. quod in psalmo canit᷑:

Expanded text:
piendam esse mercedem, non solum piendam esse mercedem, non solum redemptionem corporis nostri, de qua dicit apostolus Paulus ; verum etiam salutem animarum nostrarum, de qua dicit Apostolus Petrus? Utriusque enim rei felicitas isto tempore atque in hac mortalitate in spe potius habetur, quam in re tenetur. Verum hoc interest, quod exterior noster homo, id est corpus, adhuc corrumpitur; interior autem, id est anima, jam renovatur de die in diem . Itaque sicut immortalitatem carnis et salutem animarum futuram exspectamus, quamvis jam pignore accepto salvi facti esse dicamur; ita omnium notitiam quaecumque Unigenitus auditre, futuram sperare debemus, quamvis jam se hoc fecisse dixerit Christus. Non vos me elegistis, inquit, sed ego elegi vos. Haec est illa ineffabimus quando Christum nondum elegeramus, et ideo non diligebamus? Nam qui eum non elegit, quomodo diligit? Nunquid jam in nobis erat, quod in psalmo canitur: «
Abbreviated transcription (Latin):
rum. in illa plenitudine scientiȩ. de qua
dicit apls. Cum autem uenerit quod
perfectum est: quod ex parte est: eua-¬
ctiabittir. Ibi quippe dicit. Nunc scio
ex parte : tunc autem cognoscam sicut
& cognitus sum. Et nunc uidemus peꝵ
speculum in enignate : tunc autem fa¬
cic ad faciem. Nam & ipse apl̃ saluos
nos dicit esse factos. per lauachrum re-¬
generationis: qui tamen alio loco spe
inquit salui facti sumus. Spes autem
quȩ uidetur: non est spes. Quod em̃
iudet quis: quid sꝑat: Si autem qd̃
non uidemus speramus: ꝑ patientiam
expectamus. Unde etiam eius coaplt̃
petrus. in quem modo inquit non ui-¬
dentes creditis: quem cum uideritis
exultabitis gaudio inenarrabili & ho¬
norato. ꝑcipientes mercedem fidei. sa¬
lutem animarum uestrarum. Si ergo
nunc tempus est fidei. salus autem
animarum merces est fidei: quis dubi-¬
tet in fide quȩ ꝑ dilectionem oꝑatur.
ꝑagendum dicm. atq in fine diei reci¬

Expanded text:
rum in illa plenitudine scientiae, de qua rum in illa plenitudine scientiae, de qua dicit Apostolus, Cum autem venerit quod perfectum est, quod ex parte est evacuabitur. Ibi quippe dicit: Nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum; et nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Nam et ipse Apostolus salvos nos dicit esse factos per lavacrum regenerationis : qui tamen alio loco, Spe, inquit, salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Unde etiam ejus coapostolus Petrus: In quem modo, inquit, non videntes creditis; quem cum videritis, exsultabitis gaudio inenarrabili et honorato, percipientes mercedem fidei, salutem animarum vestrarum . Si ergo nunc tempus est fidei, salus autem animarum merces est fidei; quis dubitet in fide, quae per dilectionem operatur , peragendum diem, atque in fine dici reci
Abbreviated transcription (Latin):
uos autem qͥixi
amicos. quia omiã
qnetumq audiuĩ i patre meo. nota fe-¬
ci uobis. Quis autem audeat affirma¬
re uel credere. ullum hominum scire
omnia quecumq ã patre audiuit uni¬
genitus filius: quando ne hoc quidem
quisquam capit. quomꝰ audiat a patre
uslum uerbum. cum ipse sit patris umni¬
cum uerbum: Quid est. quod aliqͥnto
post in hoc ipso sermone quem post ce-¬
nam ante passionem ad discipulos ha-¬
butt: multa inquit habeo uobis dicere
s non potestis illa portare modo : Quo
igitur pacto. intellecturi sumus omnia
eum nota fecisse discipłis̃. quetumq
audiuit ã patre: cum ꝓpterea quedam
multa non dicat. quia scit eos modo por-¬
tare non posse: S ninuirum quod fac¬
turus est fecisse se dicit: qui ea quȩ fa¬
tura sunt fecit. Sicut enim dicit per
ꝓphetam. foderunt manus meas & pe-
des. nec ait fossuri funt uelut preterita
dicens. & ea tamen futura predicens:
ita & hoc loco ait omina se nota fecisse
discipulis. quȩ se nouit nota esse factu¬

Expanded text:
Vos autem dixi amicos; quia omnia quaecumque audivi a Patre meo, nota feci vobis. Quis enim audeat affirmare vel credere ullum hominum scire omnia quaecumque a Patre audivit unigenitus Filius; quando ne hoc quidem quisquam capit, quomodo a Patre audiat ullum verbum, cum ipse sit Patris unicum Verbum? Quid, quod aliquanto post, in hoc ipso tamen sermone, quem post coenam ante passionem ad discipulos habuit, Multa, inquit, habeo vobis dicere; sed non potestis illa portare modo ? Quo igitur pacto intellecturi sumus omnia eum nota fecisse discipulis, quaecumque audivit a Patre, cum propterea quaedam multa non dicat, quia scit eos modo portare non posse? Sed nimirum quod facturus est, fecisse se dicit, qui ea quae futura sunt fecit . Sicut enim dicit per prophetam, Foderunt manus meas et pedes meos ; nec ait, fossuri sunt; velut praeterita dicens, et ea tamen futura praedicens: ita et hoc loco ait omnia se nota fecisse discipulis, quae se novit nota esse factu
Abbreviated transcription (Latin):
dedit michi pater sic facio: surgite eamꝰ
hinc. Discumbens enin : discumbentib
lo quebatur. Eamus autẽ ditit: quo nͥ
ad illum locum unde fuerat tradendus
ad mortem. qui nullum habebat meritũ
mottis: S habebat ut moreretur man¬
datum patris: tanquam ille de quo pre-¬
dictum erat. quȩ non rapui tunc exsol¬
uebam. moitem sine debito soluturus.
& nos a morte debita redempturus.
Rapuerat autem adam peccatum. qͥn-¬
do manum in arborem. presumptione.
deceptus extendit: ut in cominum cabile
nomen inconcesse diuinitatis inuadẽt.
quam filio dei natura contulerat non
uitis uera .⁊ pat̾ agricola est: usq

Expanded text:
dedit mihi Pater, sic facio; surgite, eamus dedit mihi Pater, sic facio; surgite, eamus hinc. Discumbens enim discumbentibus loquebatur. Eamus autem dixit, quo, nisi ad illum locum unde fuerat tradendus ad mortem, qui nullum habebat meritum mortis? Sed habebat ut moreretur mandatum Patris, tanquam ille de quo praedictum erat, Quae non rapui, tunc exsolvebam : mortem sine debito soluturus, et nos a morte debita redempturus. Rapuerat autem Adam peccatum, quando manum in arborem praesumptione deceptus extendit, ut incommunicabile nomen inconcessae divinitatis invaderet, quam Filio Dei natura contulerat, non vitis vera, et Pater meus agricol