comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut non te ꝑmittat temptari supra
quam potes ferre. sicut dicit apls:
fidelis d̾s qui non uos ꝑmutet tempta¬
ri supra quam potestis ferrȩ. Illegͦ
qui non sunt temptari supra quam
potestis ferre : quã ius iam fideles si¬
mus quamius iam manus dextere
nr̃ȩ sit innobis. tegit nos d̾s super
ONINIoSIS sufficit habere manũ
dextere. uisi ille et ipse manum
dextere porrigat. Ecce hoc de
temptationib dixi: intendite quid
sequatur. Pitegit te dñs suꝑ manũ
dextere tue. Dixi. & quod arbi¬
tror recognouistis. Si euimi uon re¬
cognouissetis. & de scripturis non
recognouissetis: nou uocib ur̃is m¬
tellectum ur̃m mͥ significaretis. Ergo
quia intellexistis fr̃es: uidete quid
sequit᷑. quare ꝓtegat dñs. & super
manũ dextere. idest suꝑ ipsã fidẽ
in qua potestatem accepimus esse
filios di. & ẽẽ addexteram. Quare
oportet ut ꝓtegat dñs: Propter
scandala. Unde sunt scandala:
Deduob timenda sunt scandala.

Expanded text:
ut non te permittat tentari supra ut non te permittat tentari supra quam potes ferre; sicut dicit Apostolus, «Fidelis Deus, qui non vos permittet tentari supra quam potestis ferre» . Ille ergo qui non sinit tentari supra quam possumus ferre, quamvis jam fideles simus, quamvis jam manus dexterae nostrae sit in nobis, protegit nos Deus super on nobis sufficit habere manum dexterae, nisi ille et ipsam manum dexterae protegat. tentationibus dixi: intendite quid sequatur. «Protegat» «te Dominus super manum dexterae tuae.» Dixi, et, quod arbitror, recognovistis. Si enim non recognovissetis, et de Scripturis non recognovissetis, non vocibus vestris intellectum vestrum mihi significaretis. Ergo quia intellexistis, fratres, videte quid sequitur; quare protegat Dominus et super manum dexterae, id est, super ipsam fidem, in qua potestatem accepimus esse filios Dei, et esse ad dexteram: quare oportet ut protegat Dominus? Propter scandala. Unde sunt scandala? De duobus timenda sunt scandala,
Abbreviated transcription (Latin):
boni ad dexteram qͥb dicetꝰ.
uenite benedicti patris mei ꝑcipite
regnum. qdͦ uobis paratum ẽ ab ori¬
ine mundi. Ut autem sis adextris.
st ut possis dĩ filius fieri : potes¬
Erm accepisti. Quam potestatẽ:
D qͣ dicit iohes. Deo it eis potestatẽ
filios di fieri. Unde accxpisti hanc
potestatem: Credentib inquit in
nomine eiꝰ. Si ergo credis: ipsa tibi
potestas data ẽ ut sis inter filios di
Este autem int̾ filios di: hoc ẽ ad dex¬
teram ꝑtinere. Ergo fides tua manus
dextere tuȩ. ide potestas quȩ tͥ data
est. ut sis int̾ filios di. manus ẽ dex¬
tere tux. Sed quid ualet ipsa potes¬
tas quam accepit homo nisi dñs
ꝓregat Ei cce gradiait iã ãbulat
in fide: infirmus ẽ inter temptatio¬
nes: agitatur uiter molestias. inter
carnales corruptiones. inter suggesti¬
ones cupiditatis. inter uersutias &
iaqueos inunici. Quio ualet ergo
qui habet potestatem: Credidit in
uisi & ipsius fidem dñs ꝓtegat. id est

Expanded text:
i ad dexteram, quibus dicetur: «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi» . Ut autem sis ad dexteram, id est, ut possis Dei filius fieri, potestatem accepisti. Quam potestatem? De qua dicit Joannes, «Dedit eis potestatem filios Dei fieri.» Unde accepisti hanc potestatem? «Credentibus,» inquit, «in nomine ejus» . Si ergo credis, ipsa tibi potestas data est, ut sis inter filios Dei. Esse autem inter filios Dei, hoc est ad dexteram pertinere. Ergo fides tua, manus dexterae tuae; id est, potestas quae tibi data est, ut sis inter filios Dei, manus est dexterae tuae. Sed quid valet ipsa potestas quam accepit homo, nisi Dominus protegat? Ecce credidit, jam ambulat in fide: infirmus est, inter tentationes agitatur, inter molestias, inter carnales corruptiones, inter suggestiones cupiditatis, inter versutias et laqueos inimici. Quid valet ergo, quia habet potestatem, et credidit in nisi et ipsius fidem Dominus protegat: id est,
Abbreviated transcription (Latin):
terat facere ꝑfecutor: quamus de¬
licate femine.
rat quidem illa sexu infirma.
& diuitiis forte languidior. et
consuetudine corporali infirmior
Sed quid ad tanta munimenta. quid ad
illum sponsũ mnittentẽ sinistram sub
caput. & dextera sua complectentẽ:
Quando sic munitã ꝑcuter&. inimicꝰ:
Et tam̃ ꝑcussit : sed in corpꝰ. Quid au¬
tum dicit psalmus: Custodiat dñs¬
amimã tuã. Auimas ñ cessit : corpus

Expanded text:
s delicatae feminae? Erat quidem illa sexu infirma, et divitiis forte languidior, et consuetudine corporali infirmior; sed quid ad tanta munimenta? quid ad illum sponsum mittentem sinistram sub caput, et dextera sua complectentem? Quando sic munitam percuteret inimicus? Et tamen percussit, sed in corpus. Quid autem dicit Psalmus? «Custodiat anim
Abbreviated transcription (Latin):
in ebriabunt᷑ ab ub̾tate domus tuę
ipsa erat dextera. Sinistii uͦ erat
ꝓaduitorio consolationii: non ad
firmamentum felicitatis. Nam feli¬
citas eius utraq germana: us erat.
Sri autem dequib dicit: qid
quia os eoꝵ locutum ẽ uanitait̃. ꝙ.
dextera roꝵ dextera iniqͥtas. non
hinc cos reprrhendit. quia his om̃ib
habuud:bant. sed quia os ꝑoꝵ locatũ
ẽ uanitatẽ. Quid enim sequitur.
Cum enunirrasset copias cor ait
łeatũ dixeriuit popuiĩ ctire sunt

Expanded text:
«Inebriabuntur ab ubertate domus tuae:» «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae:» ipsa erat dextera. Sinistra vero erat pro adjutorio consolationis, non ad firmamentum felicitatis. Nam felicitas ejus vera atque germana Deus erat. Isti autem de quibus dicit David quia «os» eorum «locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis;» non hinc eos reprehendit, quia his omnibus abundabant, sed quia «os» eorum «locutum est vanitatem.» Quid enim sequitur? Cum enumerasset copias eorum, ait: «Beatum dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
exitib suis. boues cori crasse Non
est ruina sepis: nec exitus. ueq
clamor in plateis conim
aGriam felicitatẽ quarumd
de scripsit. Posset tamen istam felici¬
tatem & aliquis ustus habere: sicut
habuit iob. Sed iob ꝓsinistra illam
habebat: non ꝓ dextera. Nam dexte¬
ram non habrbat: nisi apud dñi ꝑpe¬
tuam & sempiternã felicitatẽ. Idto
concessa ẽ ꝑcutienda sinistta: ꝙ. sufficit
ei dextera. Quomͦ ꝑcussa ẽ sinistra:
Temptationib diaboli. Aostulit subito
diabolus. ꝑmissus quide ado ut iustus
ꝓbaretur: impius puniret᷑:. abstulit
omĩa. sed iob qͥnouerat sinistram sinis¬
tram eẽ. & dexteram ñ insi dex terã
quomͦ setenuit ad dexteram. ꝙ. exul¬
tauit in dnc. consolatus ẽ dampna.
quia non est passus dampn:: deuite¬
riorib diuitus. do plenũ cor habe¬
bat. Dñs inquit dedit. dñs abstulit.
sicut dño placuit ita factũ ẽ: sit no¬
men dñi benedictum. Hec erat dex¬
possessio. fons uitȩ. lumen in lumine.

Expanded text:
rassi: non est ruina sepis, nec exitus; neque clamor in plateis eorum.» Magnam felicitatem quorumdam descripsit. Posset tamen istam felicitatem et aliquis justus habere, sicut habuit Job: sed Job pro sinistra illam habebat, non pro dextera; nam dexteram non habebat nisi apud Deum perpetuam et sempiternam felicitatem. Ideo concessa est percutienda sinistra, et suffecit ei dextera. Quomodo percussa est sinistra? Tentationibus diaboli. Abstulit subito diabolus; permissus quidem a Deo, ut justus probaretur, impius puniretur; abstulit omnia: sed Job qui noverat sinistram sinistram esse, et dexteram nonnisi dexteram, quomodo se tenuit ad dexteram? Exsultavit in Domino, consolatus est damna, quia non est passus damnum de interioribus divitiis; Deo plenum cor habebat. «Dominus,» inquit, «dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . Haec erat dexpossessio, fons vitae, lumen in lumine.
Abbreviated transcription (Latin):
& sinistram. Dicit de quib dã psalmꝰ
apud dauid. Quorum os locutum ẽ
uanitatẽ: & dextera eoꝵ dextera in¬
iquitatis. Inurnit ergo quosdam qͦs
reprehendit: qui dexteram ueram
ꝓsinistra habebant: & ueram sinistrã
dexterã sibi fecerunt. Qui sint isti:
exponit consequenter. In uertia¬
conis homo quifelicitatẽ
non putat e̾e hominis solũ
nisi i istis temporalib fa¬
cultatib & deliciis & affluentia et
copia mundi huius: iste est stuitus
atq ꝑuersus. qͥ sinistram facit sibi
dexterami. Tales illi eraut deqͥb di¬
cit psalmus: non quia ad̾o ñ accepe¬
runt etiam quȩ it inporalit̾ posside¬
bant. sed qͥa ipsam solã putabant eẽ
bratã uitã. & nichil aliud reqͥrebant.
fudite enim: qͥd de illis cousequenter
dicit. Quoꝵ os locutum ẽ uanitatẽ.
& dextera eoꝵ dextera iniquitatis:
& sequitur. quoꝵ filui uelut nouelle

Expanded text:
et sinistram. Dicit de quibusdam psalmus et sinistram. Dicit de quibusdam psalmus apud David: «Quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis.» Invenit ergo quosdam quos reprehendit, qui dexteram veram pro sinistra habebant, et veram sinistram dexteram sibi fecerant: qui sint isti exponit consequenter. nis homo qui felicitatem non putat esse hominis, nisi solum in istis temporalibus facultatibus et deliciis, et affluentia et copia mundi hujus, iste est stultus atque perversus, qui sinistram sibi facit dexteram: tales illi erant de quibus dicit psalmus; non quia a Deo non acceperant etiam quae temporaliter possidebant, sed quia ipsam solam putabant esse beatam vitam, et nihil aliud requirebant. Audite enim quid de illis consequenter dicit: «Quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis.» Et sequitur: «Qu
Abbreviated transcription (Latin):
Inqͦ ñ dormit fides: uigilat xp̃c. Et
si forte dormiebat fides tua. & ideo
mnista questione fluctuabas qͥsi nauif
illa que tempestatem patiebat᷑ ubi
dabuntur tempestates.
iofm ergo ur̃am interrogo caris¬
simi. qui filii estis eccłȩ. ꝙ in eccła
prosecistis &. in eccła ꝓficitis. qͥñ dum
profecistis. & ineccła ꝑficiendi estis.
qui iam ꝓficitis. interrogo uos quid
soletis intelligere. quod dictum est
ineugłio. nesciat sinistra tua. quid
faciat dextera tua. Hoc enĩ intellee¬
to. inurnirtis que sit dextera & que
sit sustia. simul incelligetis utrãq
partẽ deũ fecisse a dexteram & sinis¬
tram. & tam̃ non debet scire sinistra
qd faciat dextera. Sinistra nr̃a dici¬
tur quicqͥd temporalit̾ habenius.
dextera nr̃a dicitur quicꝗd nobis et̃¬
num & in commutabile dñs pollicetur.
Si autem ille qͥdabit uitam eteritam
ipse & de istis temporalib consolatur
p̃sentem uitam. ipse fecit dxteram

Expanded text:
non dormit fides, vigilat Christus. Et si forte dormiebat fides tua, et ideo in ista quaestione fluctuabas, quasi navis illa quae tempestatem patiebatur, ubi dabuntur tempestates . 8. Fidem ergo vestram interrogo, charissimi: quoniam filii estis Ecclesiae, et in Ecclesia profecistis, et in Ecclesia proficietis qui nondum profecistis, et in Ecclesia proficiendi estis qui jam profecistis , interrogo vos quid soletis intelligere quod dictum est in Evangelio, «Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua» . Hoc enim intellecto invenietis quae sit dextera, et quae sit sinistra: simul intelligetis et utramque partem Deum fecisse, et dexteram et sinistram; et tamen non debet scire sinistra quid faciat dextera. Sinistra nostra dicitur, quidquid temporaliter habemus: dextera nostra dicitur, quidquid nobis aeternum et incommutabile Dominus pollicetur. Si autem ille qui dabit aeternam vitam, ipse et de istis temporalibus consolatur praesentem vitam, ipse fecit dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
cipio erat uerbũ: &. uerbũ erat apud
dm̃. Od̾serat uerbum. Posteriora
eius quest̃: Et uerbum caro factũ
ẽ: & habitauit in nobis.
UM ergo credis in hoc quod¬
prote factum ẽ uerbũ. ꝙ. resur¬
rexit incarne. ne tu de tua carne des¬
perares. esficeris isrł. Factus autẽ isrł
cum fueris. ñ dormitauit neq obdormi¬
et qͥ custoditte : quia iam isrł es. Et
Quid enim ait ipse inpsalmo: Ego
aormiui : & somnum cepi. Numquid
remansit insonno: Et surrexi inqͥt.¬

Expanded text:
cipio erat Verbum, et Verbum erat apud cipio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Posteriora ejus quae sunt? «Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Cum ergo credis in hoc quodpro te factum est Verbum, et resurrexit in carne, ne tu de tua carne desperares, efficeris Israel. Factus autem Israel cum fueris, non dormitabit, neque dormiet, qui custodit te; quia jam Israel es, et Quid enim ait ipse in psalmo? «Ego dormivi, et somnum cepi.» Numquid remansit in somno? «Exsurrexi,» inq
Abbreviated transcription (Latin):
fecit nobis uiã credentib in resurrec¬
tionẽ eius. ut transeanius & nos de
inorte aduitam.
oN magnum ẽ credere: quia
&. iudei &. om̃s iniqui credunt:
hoc om̃s credunt qͥa mortuus ẽ. Fides
magno habrmus: quia credimus re
surrexisse. Ergo cunc se uoluit ui¬
deri cum transiret: hoc ẽ cum resur¬
rexisset. Tunc uise uoluit credi cũ
tramĩret. quia traditus ẽ propter
delicta nr̃a. &. resurrexit ꝓpt̾ iustifi¬
cationem nr̃am. Et ipsam fidem in
resurrectionẽ. xp̃i maxime com iñ¬
dauit apłs. Ait enim. Sicredidersꝰ
incorde tuo quia dͥs eum suscitauit
amortius: saluuis eris. Don dixit
si credideris quia mortuus ẽ xp̃e.
ris ⁊ corde tuo qͥa d̾s illum suscitauit
amortuis. saluus eris. Hoc credere.
Quãuis adhuc posteriora eł: tamen
cum credideris inposteriora. ꝑueni¬
es aduisionẽ faciti. Quid est hoc:
Cum credideris in id quod posterius
ꝓte factus ẽ. xp̃c : cum credideris in
id quod posterius suscepit xp̃c. Nã

Expanded text:
s viam credentibus in resurrectionem ejus, ut transeamus et nos de morte ad vitam. Non magnum est credere quia et Judaei, et omnes iniqui credunt. Hoc omnes credunt, quia mortuus est: fides magno habemus, quia credimus eum resurrexisse. Ergo tunc se voluit videri, cum transiret, hoc est, cum resurrexisset. Tunc in se voluit credi, cum transiret; quia traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Et ipsam fidem in resurrectionem Christi maxime commendavit Apostolus: ait enim, «Si credideris in corde tuo quia Deus eum suscitavit a mortuis, salvus eris» . Non dixit, Si credideris quia mortuus est Chrisris in corde tuo quia Deus illum suscitavit a mortuis, salvus eris.» Hoc credere, quamvis adhuc posteriora ejus, tamen cum credideris in posteriora, pervenies ad visionem faciei. Quid est hoc? Cum credideris in id quod posterius pro te factus est Christus; cum credideris in id quod posterius suscepit Christus.
Abbreviated transcription (Latin):
te inurmat: Noli ẽx̾ innocte. Quid
est noli er in nocte: Filu lucis estis:
&. filii diei. Non si mus noctis: neq
tenebrarũ. Quisunt filii noctis &
tenebrarũ : Iniqui: impii. infide
urniat hbra: & dicat illis apostolus.
ꝑuistis aliquando tenebre nunc autẽ
lux indño : & sicut iste psalmus ha¬
bet euigilent.III¬
am illuminati sunt montes. Quid
ad huc lormiunt: Leuent oculos
suos inmontes: uide tienret auxi

Expanded text:
uid est, Noli esse in nocte? «Filii lucis estis et filii diei; non sumus noctis neque tenebrarum» . Qui sunt filii noctis et tenebrarum? Iniqui, impii, infidelveniat hora, et dicat illis Apostolus, «Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino» . Sicut iste psalmus habet, evigilent. Jam illuminati sunt montes, quid adhuc dormiunt? Levent «oculos suos in mon
Abbreviated transcription (Latin):
animã autem ñ possunt occidere: sed
eum timete qui habet potestatẽ corpus
& animã occidere ingehenia ignis. Hanc
igitur animã tuã custodiat dñs: ne
cedas ꝑsuasori malo. ne cedas ꝓmittenti
falsa: ne cedas minanti temporalia.&.

Expanded text:
mam autem non possunt occidere: sed eum timete, qui habet potestatem corpus et animam occidere in gehenna ignis» . Hanc ergo animam tuam custodiat Dominus, ne cedas persuasori malo, ne cedas promittenti falsa, ne cedas minanti temporalia, et
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit autẽ ille. Num qͥd inpotesta¬
te mea ẽ.: ut ñ dormitet qͥ crstodit me:
Uolo. ut ñ dormiat niq dormitet.
Eigo illum tͥ elige qͥ nondormit neq
dormitauit : & ñ mouebit᷑ pes tuis.
Os numqͣm ẽ dormiens. Si uis habe¬
re custodẽ ñ dormientẽ: d̾m elige
custodẽ. De des ad mouendũ pedẽ
meum dicistu. Bene. optime: sed
ꝙ ille dicit tͥ. Neq dormiet qͥ custo¬
ditte. Tu forte conuersurus te eras
ad homines custodes &. dicturꝰ. quẽ
sum inuenturꝰ ñ dormientẽ: qͥs homo
ñ dorm tauit: quẽ inuemo. quo ibo.

Expanded text:
Dixerit autem ille: Numquid in potestate mea est ut non dormitet qui custodit me? Volo ut non dormiat, neque dormitet. Ergo illum tibi elige, qui non dormiet, neque dormitabit, et non movebitur pes tuus. Deus nunquam est dormiens: si vis habere custodem non dormientem, Deum elige custodem. «Ne des ad movendum pedem meum,» dicis tu; bene, optime: sed et ille dicit tibi, «Neque dormitet qui custodit te.» Tu forte conversurus te eras ad homines custodes, et dicturus: Quem sum inventurus non dormientem? quis homo non dormitabit? quem invenio? quo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dominabitur. Ricte ibi cantat: rcce
ñ dormitauit neq obdormiet qͥcusto¬
dit isrł. Adhuc forte queris carnali
sensu quisest qͥ nondormitauit neq
obdormirt: &. cum queris int̾ bomi¬
nes falleris: numqͣm inuenturtis es.
Noli trgo p̃sumere. dequoqͦm hornine.
Oũs homo dormit : .ꝙ. dormitauit.
Quando dormitat : Ctiui portat carnẽ
infirmitatis. Quando dormirt: Qũ
furrit mortuus. Noli gͦ p̾sumere de
lomuie. potest dormitare uiortalis.
dormit mortens. noli querere inter
Qui non dormitat: neq dormiet. fAudi
quid seqͥt᷑. Dñs custo diet te. Non gͦ
homo dormitans ꝙ. dormiens: sed dñs
custodit te. Quomͦ te custodit: Dñs
tegum̃tũ tuũ: suꝑ manũ dextere tuȩ̨.

Expanded text:
abitur» : recte tibi cantat, «Ecce non dormitabit, neque obdormiet, qui custodit Israel.» Adhuc forte quaeris carnali sensu, Quis est, qui «non dormitabit, neque obdormiet?» Et cum quaeris inter homines, falleris; nunquam inventurus es. Noli ergo praesumere de quoquam homine: omnis homo dormit, et dormitabit. Quando dormitat? Cum portat carnem infirmitatis. Quando dormiet? Cum fuerit mortuus. Noli ergo praesumere de homine. Potest dormitare mortalis: dormit moriens. Noli quaerere inter qui non dormitat, neque dormiet? Audi quid sequitur: «Dominus custodiet» «te.» Non ergo homo dormitans et dormiens, sed Dominus custodit te. Quomodo te custodit? «Dominus tegumentum tuum super manum dexterae tuae.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicate sunt scripture. patuerunt
ouria sacramenta. conscissum ẽ uelũ.
patuit secretũ templi. iam tandem
leuent ocuos innontes. unde urni¬
et auxiliũ illis. Hoc enim precipit
iste psalmus scd̾i de his qui scribunt
canticum gradui. Sed non rursus
p̃sumant de mortib: quia tł mon¬
tes non ase luceit. sed ab illo aurent
de quo dictũ est Erat lumer. tierrũ
qͦo illuminat orqnt̃ kemiaẽ uenien¬
tem inhe munoi MHontes Ossunt

Expanded text:
dicatae sunt Scripturae, patuerunt omnia sacramenta, conscissum est velum , patuit secretum templi: jam tandem levent oculos in montes, unde veniet auxilium illis. Hoc enim praecipit iste psalmus, secundus de his qui inscribuntur, «Canticum graduum.» Sed non rursus praesumant de montibus; quia ipsi montes non a se lucent, sed ab illo lucent de quo dictum est, «Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum» . Montes possunt
Abbreviated transcription (Latin):
Roga contra illum siuis as¬
cenderr: ꝙ dic d̾o tuo. Dñt erue
anim̃am mram a labiis iniustis: q a
lingua dolosa. Et dicit tͥ dñs tiuis.
Quid dabit᷑ tͥ: aut quid apponrar
tibi ad linguam dolosam: Ia est qd
habeas aduersus. linguam dolosomꝰ
qd̾ opponas lingur dolose. quo te
miniias aduersus linguã dolosim:
Quid tͥ dabitur aut quid apponit᷑.
interrogauit exercens. Nam ipst
dicturus ẽ: quod interioat. Respon¬
dit eium: subiciens sibi interro gan¬
d. Sagitte potentis acuie acun
carbonib de solatorus uel uastatorib.
Siue de solatonis dicas. siue uastatorib
dicas. nam indiuersis codicib diuxr¬
se scriptuni. idem significat. Uideti
Uastatores carbones dicuntur. qui
uastando & desolando ad desolatiouem
facile ꝑduciut. Ouisuut isti carboue̾:
Sed cum transfixa fuerint corda sagit¬
tis tierbi dm̃. amor excitat᷑. non in¬
teritus comparat᷑. Nouit dñs sagit¬
tare ad amorem. Et nemo pulchrius

Expanded text:
Roga contra illam, si vis asRoga contra illam, si vis ascendere, et dic Deo tuo: «Domine, erue animam meam a labiis injustis et a lingua dol«Quid dabitur tibi, aut quid apponetur tibi ad linguam dolosam?» Id est, quod habeas adversus linguam dolosam, quod opponas linguae dolosae, quo te munias adversus linguam dolosam, «quid tibi dabitur, aut quid apponetur tibi?» Interrogavit exercens; nam ipse dicturus est quod interrogat. Respondit enim, subjiciens sibi interroganti, «Sagittae potentis acutae, cum carbonibus desolatoriis;» vel, «vastatoribus.» Sive «desolatoriis» dicas, sive «vastatoribus» dicas nam in diversis codicibus diverse scriptum est, idem significat. Videte: vastatores carbones dicuntur, quia vastando et desolando ad desolationem facile perducunt. Qui sunt isti carbones? sed cum transfixa fuerint corda sagittis verbi Dei, amor excitatur, non interitus comparatur. Novit Dominus sagittare ad amorem; et nemo pulchrius
Abbreviated transcription (Latin):
ltũ ꝓhibendo deterrent. alii laudan¬
uo plus premunt. Quia em̃ talise
uita que iam occupauerit mundũ
fauta aueloritas xpi ẽ ut rephendt¬
iani xp̃m nec paganus audrat. legi¬
tur ile qui reprrhendi non potest
quia dixit. uade irende cmĩa que
babes & distribur pauperib q. seque¬
re me. xp̃o contra dici non potest.
euglio contradici ñ potest. reprehen¬
di xp̃c non potest. conuertit se dolo¬
sa lingua ad laudem ꝓlubentẽ. Si
laudas: hortare. Quare laudando
premisꝰ Melius eẽt ut intuperares.
quam dolose laudares. Quid enim
diceres uituprrando: Absit. feda
uita ista ẽ. mala uita ista ẽ. Sed qͥa
nosti cum hȩc dixris premi te posse
auetoritate euanglica. conurrtis te
ad aliud dissuadendi genus. ut lau¬
dando me falso a ueri laude ꝓhibras.
hibeas dicens. Quid hoc: Ecco
illi fecerunt: forte tu non poteris. In¬
cipis ascendere: cadis¬
orrire uidetur serpens. dolo¬
sa lingua ẽ: uenenũ habet.

Expanded text:
Alii prohibendo deterrent, alii laudanAlii prohibendo deterrent, alii laudando plus premunt. Quia enim talis est vita quae jam occupaverit mundum, tanta auctoritas Christi est, ut reprehendistum nec paganus audeat. Legitur ille qui reprehendi non potest, quia dixit, «Vade, vende omnia quae habes, et distribue pauperibus, et sequere me» : Christo contradici non potest, Evangelio contradici non potest, reprehendi Christus non potest; convertit se lingua dolosa ad laudem prohibentem. Si laudas, hortare. Quare laudando premis? Melius vituperares, quam dolose laudares. Quid enim diceres vituperando? Absit: foeda vita ista est, mala vita ista est. Sed quia nosti, cum haec dixeris, premi te posse auctoritate evangelica; convertis te ad aliud dissuadendi genus, ut laudando falso, me a vera laude prohibeas; hibeas, dicens: Quid est hoc? Ecce illi fecerunt, forte tu non poteris: incipis ascendere, cadisvidetur; serpens est, dolosa lingua est, venenum habet.
Abbreviated transcription (Latin):
&. quod est grauius quasi consulendo
a salute auertentium. Qui rnim consu¬
lit alicui ad salutẽ consulit. ad id quod
ꝓdest consulit. ille autẽ q̃uasi consulenᷤ
trtrahit a salute. Quia ergo udrtur
habere pallium consolantis.ꝙ. habet
uenenum perimentis. lingua dolosa
dicta es ⁊
SCENSUIUS ergo. contra ipsas
linguas: primo dm̃ deprecatur.
ANit̾ enim. Adte dñe cum tribu¬
larer clamaui: ꝙ. exaudisti me. Un¬
de ilum exaudiuit: Ut iam consti¬
tueret eum ad gradus ascendendi. Et
orat: Dur̃ erur animam mrã alabis
iniuitis: & alingua dolosa. Our est
lingua dolosa: Habens imaginrin
consulendi: & ꝑnitiem docerdi. Ipsi
sunt qͥ dicunt. Ett.ihõe facturuis es
qe uenio frcit: Et tu solus eris rp̃i¬
anus: Et si osteuderet alios hoc
facere. ꝙ legeret eugłm ubi p̃ecpit
dñs fieri. & legeret actus apostolor.
illi quid dicunt in lingua subdola ꝙ
labus iniquis: Non poteris forte
implere: multũ est qd aggrederis.

Expanded text:
et quod est gravius, quasi consulendo et quod est gravius, quasi consulendo a salute avertentium. Qui enim consulit alicui, ad salutem consulit, ad id quod prodest consulit; ille autem quasi consulens, retrahit a salute. Quia ergo videtur habere pallium consulentis, et habet venenum perimentis, lingua dolosa dicta est. Ascensurus ergo, contra ipsas linguas primo Deum deprecatur: ait enim, «Ad te, Domine, cum tribularer clamavi, et exaudisti me.» Unde illum exaudivit? Ut jam constitueret eum ad gradus ascendendi. 4. orat? «Domine, erue animam meam a labiis injustis et a lingua dolosa.» Quae est lingua dolosa? Subdola, habens imaginem consulendi, et perniciem nocendi. Ipsi sunt qui dicunt: Et tu hoc facturus es, quod nemo fecit? et tu solus eris christianus? Et si ostenderit alios hoc facere, et legerit Evangelium ubi praecepit Dominus fieri, et legerit Actus Apostolorum; illi quid dicunt in lingua subdola et labiis iniquis? Non poteris forte implere; multum est quod aggrederis.
Abbreviated transcription (Latin):
ac eigo psalmum audite. Ecce
ante oculos ur̃os ponamus ascensu¬
rum hominera. Ubi ascensurum:
In corde. Inde ascensuriun: Ab
humilitate. id est a conualle plorati¬
ascensurum: Ad alud ineffabile.
qdͦ cum dici non possit dictum ẽ.
inlo ⁊u quẽ disposuit. Cum ergo
sic operit homo disponere ascen¬
sum. hoc dico aꝑtius. cum ceperit
homo xp̃ĩanus cogitare. ꝓficere:
incipit pati linguas aduersantiũ.
Quicumq illas nondum passus ẽ
nondum ꝓficit. Ouicumq illas
non patitur: non conatur ꝓficere
Uuit nosse qui dicamus. immo qd
audiamus simie experiatur. In¬
cipit ꝓficere. incipit uelle ascen¬
dere. uelle contriapuere terreuã
fragilitatem. temporalemi felicitatẽ
scsi ꝓnichilo habere. dm solui
cogitare. lucris non gaudere. damp¬
uis nou contabescere. omĩa etiam
sua uelle uendere & pauꝑib tribu¬
ere. & sequi xp̃m. Uideamus quẽ¬
ad modum patiatur linguas detra¬
hentium. &. multa contra dicentium.

Expanded text:
Jam ergo Psalmum audite. Ecce Jam ergo Psalmum audite. Ecce ante oculos nostros ponamus ascensurum hominem: ubi ascensurum? «In corde.» Unde ascensurum? Ab humilitate, id est a «convalle ploratiascensurum? Ad illud ineffabile quod cum dici non posset, dictum est, «In locum quem disposuit.» 3. Cum ergo sic homo coeperit disponere ascensum; hoc dico apertius, cum coeperit homo christianus cogitare proficere, incipit pati linguas adversantium. Quicumque illas nondum passus est, nondum profecit: quicumque illas non patitur, nec conatur proficere. Vult nosse quid dicamus? Imo quid audiamus simul, experiatur. Incipiat proficere, incipiat velle ascendere, velle contemnere terrena, fragilia, temporalia, felicitatem saeculi pro nihilo habere, Deum solum cogitare, lucris non gaudere, damnis non contabescere, omnia etiam sua velle vendere et pauperibus tribuere, et sequi Christum; videamus quemadmodum patiatur linguas detrahentium et multa contradicentium,
Abbreviated transcription (Latin):
id est hoc modo dictum paruuli
ii capiunt. Quomͦ gͦ capiunt:¬
Isim xp̃m inquit: & hunc cruci¬
fixuni. Suge quod ꝓte factus ẽ:
& crescis ad. id quod est. fca .iiii.¬
Unt ergo ascenden¬
tes & descendentes: in illis sca¬
lis & ascendentes sunt. & des¬
cendentes. Ascencientes qui sunt:
Qui proficiunt ad intellectũ spiri¬
talium Descrudentes quisunt:
Qui quan us quantũ horiues pos¬
sinit. fruant᷑ urcelligentit spirita¬
liit taĩ descendunt ad pariui¬
Ios ut talia eis dicant. qualia pos¬
sunt eapere us lacte uutriti
idonri fieri q ualidi. ad capiendum
cibum spiritale. Isaias fr̃es. etiam
ipse ad nos de descendentib fuit.
Nam ipsi gradus eiis aescendentes
apparent. Cum enim diceret de
pietatis. & sp̃c tioris dm̃: a sapi¬
entia cepit. & usq ad tunorẽ des¬
cendit. Quomodo ille qͥ docebat.
a sapientia descendit usq adtimorẽ.
tu aui discis. si ꝓficis. a timore ascen¬
de ad sapiritiam. Scriptum ẽ enĩ.
Initium iapientiȩ: tuor diĩ.

Expanded text:
id est, hoc modo dictum, parvuli non capiunt. Quomodo ergo capiuntistum,» inquit, «et hunc crucifixum.» Suge quod pro te factus est, et crescis ad id quod est. Sunt ergo ascendentes et descendentes. In illis scalis et ascendentes sunt et descendentes. Ascendentes qui sunt? Qui proficiunt ad intellectum spiritualium. Descendentes qui sunt? Qui quamvis, quantum homines possunt, fruantur intelligentia spiritualium; tamen descendunt ad parvulos, ut talia eis dicant, qualia possunt capere, et lacte nutriti possint idonei fieri et validi ad capiendum cibum spiritualem. Isaias, fratres, etiam ipse ad nos de descendentibus fuit: nam et ipsi gradus ejus descendentis apparent. Cum enim diceret de piritus timoris Domini» : a sapientia coepit, et usque ad timorem descendit: Quomodo ille qui docebat, a sapientia descendit usque ad timorem; tu qui discis, si proficis, a timore ascende ad sapientiam: scriptum est enim, «Initium sapientiae timor Domini» .
Abbreviated transcription (Latin):
quo ascendrndum est: Ideo cum
dici non posset: ait in locum quẽ
disposint. Quid t̾ plus dicturus
talem. Tate qͥc qͥd dixero. terrenũ
cogitas. humo repis. carnẽ portas.
corpus quod corrũpit᷑ aggrauat
animam. & deprimit terrena in¬
habitatio sensũ multa cogitantem.
Cui loquar: qͥs auditurꝰ ẽ: Quis
capiet: ubi erimus post hanc ui¬
tam: si incorde ascenderiinus:
Quia gͦ nemo sperat aliquẽ ineffa¬
bilit̾ bratitudinis locum quẽ sibi
disposuit: qͥ ascensiones etiam in cor¬
de tuo disposuit. Sed ubi: In con¬
ualle plorationis. Conuallis humi¬
litatem significat: mons celsitudinẽ
significat. Est mons quo ascendamꝰ:
spiritalis quedam celsitudo. Et qͥs
est iste mons qͦ ascendimus: nisi dñs
uallem plorationis: qui fecit montẽ
manendo ascensionis. Quid ẽ ual¬

Expanded text:
quo ascendendum est? Ideo cum dici non posset, ait, «In locum quem disposuit.» Quid tibi plus dicturus talem? Quidquid dixero, terrenum cogitas, humi repis, carnem portas: corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Cui loquar? quis auditurus est? quis capiet ubi erimus post hanc vitam, si in corde ascenderimus? Quia ergo nemo, spera aliquem ineffabilem beatitudinis locum, quem tibi disposuit qui ascensiones etiam in corde tuo disposuit. Sed ubi? «In convalle plorationis.» Convallis humilitatem significat; mons celsitudinem significat. Est mons quo ascendamus, spiritualis quaedam celsitudo. Et quis est iste mons quo ascendimus, nisi Dominvallem plorationis, qui fecit, manendo, montem ascensionis. Quid est val
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iam qͦ ascendat᷑. tamqͣm
deficit sermo humanus.
nec explicari potest fote
nec cogitari: audistis cuni apłs
urc uris iud uit nec intoe hoitti¬
nis es endit. In corde sonirus dos
ascenit:  hominis illir ascit

Expanded text:
 jam quo ascendatur, tanquam deficit sermo humanus, nec explicari potest, forte nec cogitari. Audistis modo, cum nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» . «In cor hominis non ascendit;» cor hominis i
Abbreviated transcription (Latin):
ut loquatur descendit. Nam ut
sciatis quia con descendit. de illo
qui descendit loquit᷑. Fece iohes
nanentẽ inse loquit᷑. In principio
erat uerbum. & uerbum erat apud
principio apud dm̃. Omĩa ꝑ ipsũ
facta sunt: &. sine ipso factũ ẽ nichil
Capr si potes. ⁊rripr: cibus c̃. Sed
dicturus es mͥ. Iile quideni cibus ẽ
sed rgo infans sum: lactandtii suin
ut idonrus fieri possum ad inandu¬
candum cibum. Ergo quia tu lac¬
te mitriendus es. ille autem cibus
ẽ: ipse cibus ꝑ carnem t̃ traiectus
ẽ ad fauces. Quomodo ergo cibũ
mater comedit ut ꝑcarne̾ traici¬
at ad infautem lactentem. ita cib
augelor dñs uerbum caro factũ
Lac nobis potum dedi non escam.
Non duui enu potrratis. sed nec
adhuc quidem potestis. Ergo
dando lac descendit ad paruulos.
& quia descendit descendentem
dedit. Lit enim. Num quid dixi
me aliquid inter uos scire. uisi

Expanded text:
ut loquatur, descendit. Nam ut ut loquatur, descendit. Nam ut sciatis quia cum descendit, de illo qui descendit loquitur; ecce Joannes manentem in se loquitur: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil.» Cape, si potes; arripe, cibus est. Sed dicturus es mihi, Ille quidem cibus est, sed ego infans sum, lactandus sum, ut idoneus fieri possint ad manducandum cibum. Ergo quia tu lacte nutriendus es, ille autem cibus est, ipse cibus per carnem tibi trajectus est ad fauces. Quomodo ergo cibum mater comedit, ut per carnem trajiciat ad infantem lac factum; sic cibus Angelorum Dominus «Verbum caro factum «Lac vobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis, sed nec adhuc quidem potestis» . Ergo dando lac descendit ad parvulos; et quia descendit, descendentem dedit. Ait enim: «Numquid dixi me aliquid inter vos scire, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
non posset ipi arteni niadere illa
ut cumq posset. quȩ tibi loqui ñ
posset. Itaq si semꝑ manerr uelet
in eo quod uidebat qdͦ loqͥ ñ poterat
te non leuaret ubi & tu possis uide
Quid autem fecit: Descendit. Nã
ubi ait. siur enim mente excessimus
do. suir temprrantes sumus uobis.
quid est temperantes sumus: Sic
loquimur ut capere possitis. quia
&. xp̃e talem se fecit uascendo &. pa¬
tiendo. ut possent de illo homines
loqui. quia de homine homo facre
loquit᷑. de do homo quando loqͥt᷑
si quomodo d̾s est: Homo autẽ de
homine facibe loquitur. Ut ergo
magni descenderent ad par uos. &.
non illis tamen loquerent᷑ nisi mag¬
num. ipse qͥ magnus erat factus ẽ
paruis. ut de illo magni paruis
loquerentur.
UDiISrIs modo qd̾ dico cum
apłs legeretur. si aures ad¬
uertistis dixit hoc. Non
potui loqui uobis quasi sꝑualibus.
sed quasi carnalib. Ergo spiritalib
in excelsis loquit᷑. carnalib autem

Expanded text:
non posset: ipse autem videre illa non posset: ipse autem videre illa utcumque posset, quae tibi loqui non posset. Itaque si semper manere vellet in eo quod videbat, et loqui non poterat, te non levaret ubi et tu posses videre. Quid autem fecit? Descendit. Nam ibi ait: «Sive enim mente excessimus Deo, sive temperantes sumus vobis» . Quid est, «temperantes sumus?» Sic loquimur, ut capere possitis. Quia et Christus talem se fecit nascendo et patiendo, ut possent de illo homines loqui: quia de homine homo facile loquitur. De Deo homo quando loquitur sic, quomodo Deus est? Homo autem de homine facile loquitur. Ut ergo magni descenderent ad parvos, et non illis tamen loquerentur nisi magnum; ipse qui magnus erat, factus est parvus, ut de illo magni parvis loquerentur. Audistis modo quod dico, cum postolus legeretur. Si autem advertistis , dixit hoc: «Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus.» Ergo spiritualibus in excelsis loquitur; carnalibus autem
Abbreviated transcription (Latin):
istos significare ille scale. sed forte me¬
lius intelligunt᷑ om̃s boni in illis sca¬
lis. & ascendentes & descendentes.
Non em̃ frustra ñ dictum ẽ cadentes.
sed descendentes. Multum autem
inter est. inter descendere & cadr¬
re. Nam quia cetidit adam: idro
descendit xp̃c. Ille cęcidit: iste des¬
cendit. Ille cecidit suꝑbia: iste des
descendit. Et quĩdem ipse decelo¬
solus descendit: seo multi imitantes
eum sci descendunt ad nos: & descen¬
derunt ad nos.
am inquadam altitudine cordiᷤ
habitabat apłi. cum diceret.
siue enim mente excessimus do.
lam quod mente excesserat: do exces¬
serat. Excedens enim mente om¬
nem humanã fragilitatẽ. omnem
seculi temporalitatẽ. om̃ĩa quecũq
nascendo &. occidendo uaneseunt
transeuntia. hic habitabat corde ur
quadam in effabili contemplatione
quanta poterat. dequa dicit. quia
audiui in esfabilia uerba qur non
acet homini loqui. Sed tibi illa loqͥ

Expanded text:
istos significare illae scalae, sed forte meistos significare illae scalae, sed forte melius intelliguntur omnes boni in illis scalis, et ascendentes et descendentes. Non enim frustra non dictum est cadentes, sed descendentes. Multum autem interest inter descendere et cadere. Nam quia cecidit Adam, ideo descendit Christus: ille cecidit, ille descedescendit; equidem solus de coipse solus descendit; sed multi imitantes eum sancti descendunt ad nos, et descenderunt ad nos. Nam in quadam altitudine cordis habitabat Apostolus, cum diceret: «Sive enim mente excessimus Deo.» Jam quod mente excesserat, Deo excesserat. Excedens enim mente omnem humanam fragilitatem, omnem saeculi temporalitatem, omnia quaecumque nascendo et occidendo vanescunt, transeuntia haec; habitabat corde in quadam ineffabili contemplatione, quantum poterat, de qua dicit quia audivit ineffabilia verba quae non licet homini loqui . Sed tibi illa loqui
Abbreviated transcription (Latin):
litatis ñ cogitabant. Intelligat caritas
ur̃a qd dico: duos discipulos uoluis¬
se ad latera dm̃. unum ad dexteram.
alterum adsinistram sedere. Uidit
eos dñs p̃propere ꝙ prepostere deho¬
norib cogitare: cum prus discere de¬
berent humiliari ut exaltarent᷑ꝰ & ait
eis dñs. Potestis bibere calicẽ quẽ ego
bibiturus sum: Ipse enim in conualle.
plorationis: bibiturꝰ erat calicẽ passi¬
onis Iili autẽ ñ atcendentes humilita¬
tem xp̃i: comp̃hendere uolebant
altitadinẽ xp̃i. Reuocauit illos ad
tuam tanqͥm aberrantes: non ut ue¬
gtritꝰ ulis quod uellent. sed ut osten¬
deret qua uenirene.  iii. le .i.¬
iae fr̃es mei hunc psalmum ascensio¬
nis cantemus ascensuri in corde. quia
ut ascendamus. descensum ẽ ad nos.
mus putare ascendentes uros ꝓficien¬
tes. descendentes deficientes. quia ꝙ.
reuera inuenimus hoc inpopulo di.
lui ꝓficiunt: alii deficiunt. Poterant

Expanded text:
litatis non cogitabant. Intelligat Charitas litatis non cogitabant. Intelligat Charitas vestra quod dico, duos discipulos voluisse ad latera Domini, unum ad dexteram, alterum ad sinistram sedere: vidit eos Dominus praepropere et praepostere de honoribus cogitare, cum prius discere deberent humiliari, ut exaltarentur; et ait eis Dominus: «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum» ? Ipse enim in convalle plorationis bibiturus erat calicem passionis: illi autem non attendentes humilitatem Christi, comprehendere volebant altitudinem Christi. Revocavit illos ad viam, tanquam aberrantes; non ut negaret illis quod vellent, sed ut ostenderet qua venirent. 2. Itaque, fratres mei, hunc psalmum ascensionis cantemus ascensuri in corde; quia ut ascendamus descensum est ad nos. mus putare ascendentes visos, proficientes; descendentes, deficientes: quia et revera invenimus hoc in populo Dei; alii proficiunt, alii deficiunt. Poterant
Abbreviated transcription (Latin):
cipio erat uerbũ: & uerbũ erat
apud dm̃ ꝙ d̾s erat uerbum.
psum enim uerbum caro
factum ẽ & rabitauit inobis.
Sic deserudit dort: ut mareret
inse. Descendit cate. ut firret tͥ
conuallis plorationis: mausit uise.
ut eẽt tibi mons ascensionis. Erit in¬
quit isaias in nouissirais dieb mani¬
festus mons dñi: paratus incacumi¬
ne montiũ. Ecce quo ascendendũ
est. Sed noli aliquid terrenũ cogi¬
tare: urc quia montẽ audisti. alta
quedam cogites terre: nee cũ saxũ
audis aut petram. duritia ate in¬
telligatur: nec cũ audis leonem.
cogites feritatẽ nec cum audis ag¬
num. cogites pecus. Nichil horũ
est inse: ꝙ. omĩa factus c̃ prote.
Hunc ergo ascendendum: illuc ascen¬
dendum: ab exemplo ipsuis. ad di¬
uinitatẽ ipsius. Exemplum enĩ
tibi fecit: humiliando se. Nam qui
nolebant a conualle plorationĩs ascen¬
dere: compressi sunt ab ipso. Prepro¬
pere enim uolebant h.bere ascensũ:
honores altos cogitabant: uiam huii¬

Expanded text:
erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.» Ipsum enim «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Sic descendit ad te, ut maneret in se: descendit ad te, ut fieret tibi convallis plorationis; mansit in se, ut esset tibi mons ascensionis. «Erit,» inquit Isaias, «in novissimis diebus manifestus mons» «Domini, paratus in cacumine montium» . Ecce quo ascendendum est. Sed noli aliquid terrenum cogitare, nec quia montem audisti, alta quaedam cogites terrae: nec cum saxum audis aut petram, duritia a te intelligatur; nec cum audis leonem, cogites feritatem; nec cum audis agnum, cogites pecus. Nihil horum est in se, et omnia factus est pro te. Hinc ergo ascendendum est, illuc ascendendum; ab exemplo ipsius, ad divinitatem ipsius. Exemplum enim tibi fecit humiliando se. Nam qui nolebant a convalle plorationis ascendere, compressi sunt ab ipso. Praepropere enim volebant habere ascensum, honores altos cogitabant, viam humi
Abbreviated transcription (Latin):
iam adño ñ potest mereri qͦo petitn
qͥ hic noluit audire qo̾ ussit. Qai  ẽpꝰ
congrue penitentiȩ pdidit. frustra
ante regni ianuã cump̃cib urnit.
Hinc ẽ enĩ qͦd ꝑsalomonẽ dñs dicit.
Uocaui & renuistis: getendi manũ¬

Expanded text:
jam a Deo non potest mereri quod petit, qui hic noluit audire quod jussit: qui tempus congruae poenitentiae perdidit, frustra ante regni januam cum precibus venit. Hinc est enim quod per Salomonem Dominus dicit: Vocavi et renuistis; extendi manu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ. interm regni luce ꝑdita. ad exteri¬
ores tenebras reꝓbi ꝑtrabunt᷑⁊ii
Iunc enĩ bonos malosq cõmunit᷑:
qͣsi ꝑmixtos pisces. fulti sagena
pisces qͥcapti fieruit: nuitari ñ possts
Nos antẽ mali capunꝰ sed iabonitate.
ꝑmutam᷑. Cogitemꝰ gͥ in captione:

Expanded text:
 luce regni perdita, ad exteriores tenebras reprobi trahuntur. Nunc enim bonos malosque communiter, quasi permistos pisces fidei sagena pisces qui capti fuerunt mutari non possunt; nos vero mali capimur, sed in bonitatem permutamur. Cogitemus igitur in ca
Abbreviated transcription (Latin):
uelut quibusdam fidei sue brachiis: iunc di¬
mĩtteturꝰ ut non uidear mortem. quia uide¬
tit uitam. Dides uberem in omnes grati¬
am soĩtimi genetaliones diffusam: et mo¬
ꝑ hen̾am in credulis negatam esse non iu¬
stis. Ette en symedii ꝓph̃at. in tumam et
defuntett dnem plutimoꝵtm uenisse dominũ
liscernat. et pro nostrorum qualitate fa¬
cdorum uider uerus et iustus aut sippu¬
ria decemat aut premia. Et tuam inquit
insius a imam. peritansibit el adius.
docet ex hac uita nariam corpo¬
ralis iece passiois migrasse. Non e¬
ium aima sel dipus: materiali gla¬
dio cransuerbem uir. Et ideo prudentiam
marie. haut iguarami nusterii celestis o¬
stendit. Unium est enin uerbum dei et
ualidum. et acritius omni gladio acutis¬
simo penetrans nsꝙ ad diuisionem ani¬
me et spiritus. artuumq et medullatum
cogitationes quoq tordis et serretã scruta¬
omnia dei filio: quem conscientie secreta non

Expanded text:
 quibusdam suae fidei brachiis. Tunc di quibusdam suae fidei brachiis. Tunc dimittetur, ut non videat mortem, qui viderit vitam. 60. Vides uberem in omnes gratiam Domini generatione diffusam, et prophetiam incredulis negatam esse, non justis. Ecce et Simeon prophetat in ruinam et resurrectionem plurimorum venisse Dominum discernat, et pro nostrorum qualitate factorum judex verus et justus aut supplicia decernat, aut praemia. Et tuam, inquit, ipsius animam pertransibit gladius. . 61. docet ex hac vita Mariam corporalis necis passione migrasse; non enim anima, sed corpus materiali gladio transverberatur. Et ideo prudentiam Mariae haud ignaram mysterii coelestis ostendit. Vivum enim verbum Dei, et validum et acutum omni gladio acutissimo, penetrans usque ad divisionem animae, et spiritus, artuumque et medullarum, cogitationes cordis, et secreta scrutaomnia Dei Filio, quem conscientiae secreta non
Abbreviated transcription (Latin):
ialem cui nomen syme¬
on. et homo iste iustus
et tunoratus. expectane
consolationem israel. nõ
solum ab angelis et prophetis ac pasto¬
ibus parentibusq sed etiam a semori¬
bus et iustis. generatio domini accepit
imonium. Nam omnis etas et uterq
serus. euentu miraculorum fidem asttu¬
unt. Uirgo generat. sterilis parit: mu¬
tus loquitur. elyzabetli ꝓph̾at. magus
loquitur: in utero dausus exultat. indua
conficetur.: iustus expectat. Et bene iustus.
qui non fuam sed populi gratiam require¬
bat. cupiens ipse corpore et unculis fra¬
gilitatis absolui: sed expectat uidere pro¬
mifsum. Sciebat enim quia beati oculi
qui uiderent. Nunc inquit dimittis seruũ
trum.
idere iustum uelut corporee cartere
molis inclusum uelle dissolui: ut
incipiat esse cum xp̃o. Dnsolui enim et
cum xp̃o esse multo melus erati. Sed qui
ult dimnti ueniat in templum: nemat
mi iherusalem. expectet xp̃m domini. acci¬
mat in manib nerbum dei: complectatur¬

Expanded text:
alem, cui nomen Symeon, et homo iste iustus et timoratus, exspectans consolationem Israhel. non solum ab angelis et prophetis, a pastoribus et parentibus, sed etiam a senioribus et iustis generatio domini accipit testimonium. omnis aetas et uterque sexus euentorumque miracula fidem adstruunt: uirgo generat, sterilis parit, mutus loquitur, Elisabet prophetat, magus adorat, utero clausus exsultat, uidua confitetur, iustus equi non suam, sed populi gratiam requirebat: cupiens ipse corporeae vinculis fragilitatis absolvi, sed exspectans videre promissum; sciebat enim quia beati oculi qui eum viderent. Nunc, inquit, dimitte servum tuum. . Vide justum velut corporeae carcere molis inclusum velle dissolvi, ut incipiat esse cum Christo; dissolvi enim, et cum Christo esse, multo melius. Sed qui vult dimitti, veniat in templum, veniat in Hierusalem, exspectet Christum Domini, accipiat in manibus Verbum Dei, complectatur
Abbreviated transcription (Latin):
tat. quia aerba angeli que dicta
i in futuro sequerentur preuidit. Ma¬
q̃ niero domini sui nominans quia
Emptorem binnam generis in itero
aret̾ intellexit. Ltio¬
t ait maria. Magnificat ai¬
ma mea dominuni. Et exulta¬
it spͤiritus meus: in deo salutari mes.
anro inquit me dominus. taurg in¬
dito munere sublimauit: quod non
lingue officio explicari. sed ipso uix
nami pectoris afectu ualeat compre¬
i. Et ideo tepas anme uires in a¬
Dis gratiarim laudibus efferre. to
incontemplenda magnitudine eiꝰ
mis non est fuis. quicquid uino. sen¬
p. discerno. graulanter impendo: quia
aciusdem ihũ id est salutaris spritus
sus eterna diuinitate lecatur. cuius
ra caro temporali conceptione fecunda

Expanded text:
indicat quia verba angeli quae dicta ad in futuro sequerentur praevidit. Matrem vero Domini sui nominans, quia Redemptorem humani generis in utero portare intellexit. Et ait Maria: Magnificat anima mea Dominum. Et exsultavit Spiritus meus in Deo salutari meo. Tanto inquit me Dominus tamque inaudito munere sublimavit, quod non ullo linguae officio explicari, sed ipso vix intimi pectoris affectu valeat comprehendi, et ideo totas animae vires in agendis gratiarum laudibus offero, totum in contemplanda magnitudine ejus cujus non est finis, quidquid vivo, sentio, discerno, gratulanter impendo, quia et ejusdem Jesu, id est salutaris, spiritus meus, aeterna divinitate laetatur, cujus mea caro temporali conceptione feta
Abbreviated transcription (Latin):
uir. xp̃ianissimus me¬
diolanensium parti¬
um eruditus. ciuis
dus: dio cletiauo &.
maximiano imꝑatorib ita carus erat.
ut principatũ ei primę cohortis tuide¬
rent. & suo eũ conspectui semꝑ adsta¬
re iuberent. Erat enim uirtocius pru¬
dentie. Insermone uerax. in iudicio
iustͣ. inconsilio ꝓuidus. in cominisso
fidelis. in interuentu strentius: in bo¬
nitate conspicuus. in uniuersa morũ
honestate p̃clarus. Hunc milites ac
si patrẽ uenerabant᷑: hunc uniliera¬
qui preerant palatio. uarissimo uene¬
rabantur affitu.
Rar enu uerus dĩ cultor: et nt¬
cium. sed agebat. quatinus hoc sacril¬
gis regib eẽt occultũ: ñ passionis timo¬
re ꝑterritꝰ. nec patrimoni sui amore
constrictus: sed ad hoc tantũ sub elami¬
de terreni imꝑii. xp̃i militẽ tegebat
absconditũ. ut xp̃ianoꝵ animos. quos
intormentis uidebat deficere conforta¬
ret: &. dõ redderet animas. quas aiabo¬
lus conabatur auferre.

Expanded text:
istianissimus Mediolanensium partibus eruditus civis  Diocletiano et Maximiano imperatoribus ita charus erat, ut principatum ei primae cohortis traderent, et suo eum conspectui juberent semper astare. Erat enim vir totius prudentiae, in sermone verax, in judicio justus, in consilio providus, in commisso fidelis, in interventu strenuus, in bonitate conspicuus, in universa morum honestate praeclarus. Hunc milites ac si patrem venerabantur; hunc universqui praeerant palatio, charissimo venerabantur affectu: erat enim verus Dei cultor, et nebat officium, sed agebat quatenus hoc sacrilegis regibus esset occultum, non passionis timore perterritus, nec patrimonii sui amore constrictus, sed ad hoc tantum sub chlamyde terreni imperii Christi militem agebat absconditum, ut Christianorum animos, quos inter tormenta videbat deficere, confortaret, et Deo redderet animas quas diabolus conabatur auferr
Abbreviated transcription (Latin):
temporalib mercemut et̾̃nra. Si autẽ
nec dum possumus relinquere ꝓpͥa:
saltem ñ concupiscamꝰ a lirna. Si nec¬
dum mens nr̃a accendit᷑ igne caritatis.
in ambitione sua habrat frenũ timo¬
ris. ut ꝓfectus sui passib urgrtata.
dũ ab alienorum appetitu compesci¬
tur: quandoq ad ꝓpria contempnen¬

Expanded text:
temporalibus, mercemur aeterna. Si autem temporalibus, mercemur aeterna. Si autem necdum possumus relinquere propria, saltem non concupiscamus aliena. Si necdum mens nostra accenditur igne charitatis, in ambitione sua habeat frenum timoris, ut profectus sui passibus vegetata, dum ab alienorum appetitu compescitur, quandoque ad propria contemnen