comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sensusq pulcherrimꝰ est quod scutũ
non protexerit quẽpiam. sed nuda¬
rit eum: quod ꝑ robur militũ om̃s
opes erutȩ sint. Sin autẽ elamitae
ponunt᷑ in prelio. quȩ urbs assyrioꝵ
nisi forte cuncta allegorice interp̃¬
temur. Et erunt electe ualles tuę
plenȩ quadrigarũ: & equites ponen¬
tur opim̃tum uideȩ. uidebis in illa¬
die armamentariũ domus saltus:
& scissuras ciuitatis dauid uidebi¬
tis. quia multiplicatȩ sunt. Mani¬
feste captiuitatẽ descͬribit: quae
undecimo anno regis sedechiȩ fac¬
ta est. De qua & ieremias loquitur.
Ecce ego conuocabo om̃s cognationes
regnorũ aquilonis ait dñs. & uenice
& ponet unusquisq solium suum in
muros eius in circuitu. Quod ne pu¬
temus uoce p̃dictum. & opere non
expletum: idẽ ieremias ait. Unde¬
cimo anno sedechiȩ mense quarto
quinta mensis aꝑta est ciuitas. &̃ ingres¬
si sunt om̃s principes regis babylonis
&& sederunt in porta media. Tunc gͦ

Expanded text:
sensusque pulcherrimus est, quod scutum sensusque pulcherrimus est, quod scutum non protexerit quempiam, sed nudaverit: eo quod per robur militum omnes opes erutae sint. Sin autem Elamitae ponuntur in praelio, quae urbs Assyriorunisi forte cuncta allegorice interpretemur. plenae quadrigarum, et equites ponentur operimentum Judae, die armamentarium domus saltus, et scissuras civitatis David videbitis, quia multiplicatae sunt. Manifeste captivitatem describit, quae undecimo anno regis Sedechiae facta est, de qua et Jeremias loquitur: Ecce ego convocabo omnes cognationes regnorum Aquilonis, ait Dominus, et venient, et ponet unusquisque solium suum in muros ejus in circuitu . Quod ne putemus voce praedictum, et opere non expletum, idem Jeremias ait: Undecimo anno Sedechiae, mense quarto, quinta mensis, aperta est civitas, et ingressi sunt omnes principes regis Babylonis, et sederunt in porta media . Tunc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
angustia possedit me sicut angustia
parcurientis: corrui cũ audirem. con¬
turbatus sum cũ uiderem. emarcuit cor
meũ. tenebre stupefecerunt me. baby¬
lon dilecta mea posita ÷ michi in mira¬
culum: quanto magis nunc in urbis suȩ
ruina. nullã accipere consolationẽ po¬
test. totum se planctis tradens: Dies e¬
nim interfectionis & conculcationis &
fletuum dño dõ exercituũ: in ualle uisi¬
onis. Reddit causas iuxta triplicẽ in¬
telligentiã quare dixerit. recedite
ame amare flebo: quia conculcata sit
sion mons quondã uisionũ. & nunc ual¬
lis fletuum. Serutans murũ & mag¬
nificus suꝑ montẽ. & elam sumpsit
pharetram. currũ hominis equitis: &e
parietẽ nudauit clipeus. Describitur
babylonis exercitus intrans urbẽ. tem¬
plum occupans : & quadrigis ꝑ plate¬
as suꝑbus incedens. Quodq auratos
postes & marmorũ crustis uestitos
parietes. clipeus qui alia solet tegere
nud auerit. elegant̃ in hebrȩo resonat.

Expanded text:
angustia possedit me sicut angustia parturientis: Corrui cum audirem, conturbatus sum cum viderem. Emarcuit cor meum, tenebrae stupefecerunt me: Babylon dilecta mea posita est mihi in miraculum, quanto magis nunc in urbis suae ruina nullam accipere consolationem potest, totum se planctibus tradens! Dies enim interfectionis, et conculcationis, et fletuum Domino Deo exercituum in Valle visionis. Reddit causas juxta triplicem intelligentiam, quare dixerit: Recedite me, amare flebo; quia conculcata sit Sion, mons quondam visionum, et nunc vallis fletuum. Scrutans murum, et magnificus super montem: et Elam sumpsit pharetram, currum hominis equitis, et parietem nudavit clypeus. Describitur Babylonis exercitus intrans urbem, templum occupans, et quadrigis per plateas superbus incedens. Quodque auratos postes, et marmorum crustis vestitos parietes, clypeus, qui alia solet tegere, nudaverit, eleganter in Hebraeo resonat,
Abbreviated transcription (Latin):
sationis pristinȩ memoria deleat᷑: ne hoc
ipsũ pars maloꝵ sit. prioris angustiȩ re¬
cordam. Cęlũ aut̃ nouũ. ⁊ t̾ram nouã. qͥ
putant om̃ia interire quȩ cernimꝰ: euan¬
geli interp̃tant᷑ testimonio. cȩlũ ⁊ terra
ꝑtransibunt. Et pauli apłi. Quȩ enĩ ui¬
dentur temporalia st̃: quȩ aut̃ ñ uident᷑
ȩterna. Porro qͥ nouitatẽ. cõmutationẽ
in melius. ⁊ ñ elem̃toꝵ arbitrant᷑ interitũ.
illo utunt᷑ exemplo. A principio t̾rã tĩ

Expanded text:
sationis pristinae memoria deleatur: ne hoc sationis pristinae memoria deleatur: ne hoc ipsum pars malorum sit, prioris angustiae recordari. Coelum autem novum et terram novam, qui putant omnia interire quae cernimus, Evangelii interpretantur testimonio: Coelum et terra transibunt . Et Pauli apostoli: Quae enim videntur, temporalia sunt: quae autem non videntur, aeterna . Porro qui novitatem, commutationem in melius, et non elementorum arbitrantur interitum, illo utuntur exemplo: A
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ascendent suꝑ cor: sed gaudebitis. &
exultabitis usq in sempit̾nũ. in his quae
ego creo. loex Obliuiscet᷑ enĩ tribula¬
Itionis prioris: ⁊ ñ ascendet suꝑ cor eoꝵ.
Erit enĩcęlũ nouũ. ⁊ t̾ra noua:i ñ recor
⁊ dabitur prioꝵ iñ ueniet suꝑ cor eorũ.
S gaudiũ ⁊ exultationẽ inuenient in ea.:
Causa letitię ⁊ confessionis dĩ ueri ẽ: qͥa
ȩt̃na angustiarũ prioꝵ succedit obliuio.
Ut nequaꝗ idoloꝵ meminerint ⁊ erroris
pristini: sed ad lucẽ de tenebris transeant.
⁊ ȩt̃na beatitudine ꝑfruant᷑. Obliuiscet᷑
pristina mala. ñ obliuione memoriȩ sed
successione bonoꝵ : iuxta illud qͦd scrip¬
tũ .ẽ. In die bona obliuio maloꝵ. & alibi.
Afflictio horȩ obliuionẽ facit deliciarũ.
eo qđ in angustiis constituti. nequaꝗ uo
luptatib pristinis. iuxta errorẽ epicuri
animo ꝑfruantur. Licet possit ⁊ hoc dici
qđ incęlo nouo ⁊ t̾ra noua om̃is conuer¬

Expanded text:
 ascendent super cor: sed gaudebitis et exsultabitis usque in sempiternum in his quae ego creo. LXX: Obliviscentur enim tribulationis prioris, et non ascendet super cor eorum. Erit enim coelum novum, dabuntur priorum, et non veniet super cor eorum; ed gaudium et exsultationem invenient in ea. Causa laetitiae et confessionis Dei veri est, quia aeterna angustiarum priorum succedet oblivio, ut nequaquam idolorum meminerint et erroris pristini, sed ad lucem de tenebris transeant, ut aeterna beatitudine perfruantur. Obliviscentur enim pristina mala, non oblivione memoriae, sed bonorum successione, juxta illud quod scriptum est: In die bona oblivio malorum . Et alibi: Afflictio horae oblivionem facit deliciarum : eo quod in angustiis constituti, nequaquam voluptatibus pristinis, juxta errorem, Epicuri animo perfruantur. Licet possit et hoc dici, quod in coelo novo, et in terra nova, omnis conver
Abbreviated transcription (Latin):
citare filios abrahȩ. Quom̾ enĩ possunt
huiꝰ esse filii. qͥ dixer̃ ligno ⁊ lapidi tu
genuisti me. cũ econtrario qͥ ex fide sunt
hi appellent᷑ filii abrahȩ : Uos aut̃ inqͥt
interficiet dñs: ut nequa quã appellemint
circũcisio sed concisio ut uita careatis ȩt̃na.
ut ñ habeatis eũ quidicit. ego sum uia.
Seruos aut̃ ait suos uocabit nomine alio.
siue nouo: qđ in toto orbe celebrabit᷑. ⁊
erit benedictũ. in tantũ ut qͥ illo nomine
fuerit appellatꝰ benedicat᷑ in dño ⁊⁊ sig¬
nũ uerȩ circuncisionis accipiat am̃. quod
sȩpe in approbationẽ eorũ quȩ dicta st̃
dñs utit̾ in euanglio. Am̃ am̃ dico uobis.
Nom̃ aut̃ nouũ siue aliud: nullũ ẽ. nisi

Expanded text:
citare filios Abrahae . Quomodo enim possunt citare filios Abrahae . Quomodo enim possunt hujus esse filii, qui dixerunt ligno et lapidi, tu genuisti me: cum e contrario, qui ex fide sunt, hi appellentur filii Abrahae? Vos autem, inquit, interficiet Dominus, ut nequaquam appellemini circumcisio, sed concisio : ut vita careatis aeterna, ut non habeatis eum qui dicit: Ego sum vita . Servos autem, ait, suos vocabit nomine alio, sive novo, quod in toto orbe celebrabitur. Et erit benedictum: in tantum, ut qui illo nomine fuerit appellatus, benedicatur in Domino, et signum verae Circumcisionis accipiat, amen: quo saepe in approbationem eorum quae dicta sunt, Dominus utitur in Evangelio: Amen, amen dico vobis . Nomen autem novum sive aliu
Abbreviated transcription (Latin):
dicit hoc ẽ. Aliis in ur̃m succedentib lo¬
cũ. nom̃ ur̃m erit in uram̃tũ electis meiᷤᷤ .¬
ut ꝓ maloꝵ exemplo uos habeant. detes¬
tentur talia sustinere. ⁊ iurent sic. Non
hȩc patiar quȩ passus ẽ. popłs iudȩorũ.
Siue nom̃ ur̃m erit insatietatẽ. qđ in his
dici solet quoꝵ odiosa ẽ. recordatio &
memoria : ⁊ qͥ usq ad saturitatẽ nausiãq
uener̃. Uel certe hoc dicendũ qđ nom̃
suũ derelinquant electis dm̃. ut ꝑ illis
gentiũ turba succedat: ⁊ ipsi appellent᷑¬
abraham ⁊ ssrł. De quib paulus loquit᷑.
Pax sup eos: ⁊ suꝑ isrł dĩ. Neq enĩ qui ex
israelitis sunt ispł : nec qͥ sem̃ abrahã om̃s
filii. Ad quos dicit᷑. Si filii essetis abrahã :
opera abrahã faceretis. Et quia sem̃ st̃
abrahã ⁊ ñ filii. dequoꝵ differentia supͣ
diximꝰ: ꝓpt̾ea increpat eos baptista ioħs
dicens. & ne uelitis dicere patrẽ. Abhrei¬
hã : potens ẽ. enĩ ds̃ de lapidib istis sus¬

Expanded text:
um succedentibus locum, nomen vestrum erit juramentum electis meis, ut pro malorum exemplo vos habeant et detestentur talia sustinere, et jurent sic; non haec patiar quae passus est populus Judaeorum. Sive nomen vestrum erit in satietatem: quod in his dici solet, quorum odiosa est recordatio et memoria. et qui usque ad saturitatem nauseamque venerunt. Vel certe hoc dicendum, quod nomen suum derelinquant electis Domini, ut pro illis gentium turba succedat; et ipsi appellentAbraham et Israel. De quibus Paulus loquitur: Pax super eos, et super Israel Dei . Neque enim qui ex Israelitis sunt Israel; nec qui semen Abraham omnes filii , ad quos dicitur: Si filii essetis Abraham, opera Abraham faceretis . Et quia semen sunt Abraham, et non filii, de quorum differentia supra diximus: propterea eos increpat Baptista Joannes, dicens: Et ne velitis dicere, patreham: potens est enim Deus de lapidibus istis sus
Abbreviated transcription (Latin):
mus fundata suꝑ harenã subita tẽpesta-¬
te subuertit᷑. : i qui ȩdificauer̃ suꝑ funda¬
m̃tũ xp̃i ligna. fenũ. stipulã. An ñ tibi ui¬
detur quotidie inueterar e oꝑa sua. qͥ p̃teri¬
torũ oblitus in futurũ extenditur : Unde
& uetus ⁊ nouũ dicit᷑ testam̃tũ : ñ quo uetus
pereat. sed qͦ nouo aliud ñ succedat. Hoc
rũ id ÷ electoꝵ dĩ. ⁊ in thesauris eoꝵ recon¬
dant᷑. Multi enĩ uocati: pauci electi. Isti
ñ laborabunt frustra ut quondã laboraue¬
re iudȩi: sed labores manuũ suarũ mandu¬
cabunt. Neq generabunt in conturbatione.
siue in maledictione. ⁊ ut in hebraico expres

Expanded text:
pestate subvertitur; et qui aedificaverunt super fundamentum Christi, ligna, fenum, stipulam. An non tibi videtur quotidie inveterare opera sua, qui praeteritorum oblitus, in futurum extenditur? Unde et vetus et novum dicitur Testamentum: non quo vetus pereat, sed quo novo aliud non succedat. Hoc lorum, id est, electorum Dei, et in thesauris eorum recondantur. Multi enim vocati, et pauci electi . Isti non laborabunt frustra, ut quondam laboravere Judaei; sed labores manuum suarum manducabunt. Neque generabunt in conturbatione, sive in maledictione, et ut in Hebraico expres
Abbreviated transcription (Latin):
restituant᷑ in pristinũ statũ. Qđ si eis conces¬
serimꝰ. audiant ñ solũ hoc ierłm. sed ⁊ sodo¬
mȩ repmnitti : dicente iez echiele. restituet᷑
sodoma in antiquã. Ergo domꝰ in quib ha¬
bitaturi sunt qͥ edificant eas. uł uirtutes in¬
telligendȩ sunt. uł diuersȩ mansiones apud
patrẽ: quas iugit̾ possidebit qͥ eas ȩdificaue¬
rit: Quales sibi ȩdificasse ⁊ obstetrices di¬
cuntur in exodo : quia timebant dñm: Et li¬
cet scriptũ sit in hebraico adõ eis ȩdificatas
domos. qͥa timuer̃ eũ. Et ia cob qͥa simplex e¬
rat siue ut grece dicit᷑ aplatos. idẽ. nequa¬
quã fictus. nec talis quales in petri epła con¬
demnant᷑. de quib ait in auaritia fictis ser¬
monib de uobis negotiant᷑: idcirco habita¬
bat in domo. quã esau qͥ feris delectabatur
insiluis possidere ñ potuit. Talem domũ ⁊
saluatoris in euangłio uerba describunt.
Om̃is qui uenit ad me ⁊ audit sermones me¬

Expanded text:
uantur in pristinum statum. Quod si eis dederimus, audiant non solum hoc Jerusalem, sed et Sodomae repromitti, dicente Ezechiele: Restituetur Sodoma in antiquum . Ergo domus, in quibus habitaturi sunt qui aedificant eas, vel Virtutes intelligendae sunt, vel diversae mansiones apud Patrem; quas jugiter possidebit, qui eas aedificaverit. Quales sibi aedificasse et obstetrices dicuntur in Exodo, quae timebant Deum: licet scriptum sit in Hebraico, a Deo eis aedificatas domos, quia timuerunt eum . Et Jacob quia simplex erat, sive ut Graece dicitur ἄπλαστος, id est, nequaquam fictus; nec talis quales in Petri Epistola condemnantur, de quibus ait: In avaritia fictis sermonibus de vobis negotiantur ; idcirco habitabant in domo, quam Esau, qui feris delectabatur et silvis, possidere non potuit. Talem domum et Salvatoris in Evangelio verba describunt: Omnis qui venit ad me, et audit sermones me
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ serpenti pulus panis eiꝰ. Non nocebint
neꝙ occident in om̃i monte sc̃o ieo. dicit
dñs .lxx. Et enĩ scđ̾m dies ligni uitȩ dies
popłimei: oꝑa laborũ suoꝵ inueterescere
facient el ecti mei. Non laborabunt inua¬
cuũ. neq filios generabunt in maledictio¬
nẽ : quia sem̃ benedictũ adño ẽ. ⁊ ne potes
eorũ cũ eis. Et erit ante quã clament ego
exaudiã eos: adhuc loquentib illis dicã
quid ẽ : Tunc lupi lagni pascent᷑ simul. leo
aut̃ quasi bos comedet paleas: ⁊ serpens t̾rã
quasi panẽ. Non nocebunt neq corrũpent
in monte scõ meo dicit dñs. Aeterna erit
babitatio atq plantatio iustoꝵ: ita ut dies
uitȩ popłi mei dieb ligni uitȩ cõparent᷑.
De qͦ in psalmis dicit᷑. Iustus ut palma flo¬
rebit: quotidie triumphans de aduersa¬
riis: ⁊ insignȩ uictoriȩ p̃ferens. Sin autẽ

Expanded text:
nti pulvis panis ejus. Non nocebunt, neque occident in omni monte sancto meo, dicit Dominus. LXX: Etenim secundum dies ligni vitae, dies populi mei: opera laborum suorum inveterascere facient electi mei: non laborabunt in vacuum, neque filios generabunt in maledictionem: quia semen benedictum a Domino est, et nepotes eorum cum eis. Et erit antequam clament, ego exaudiam eos: adhuc loquentibus illis dicam, quid est? Tunc lupi et agni pascentur simul: leo autem quasi bos comedet paleas, et serpens terram quasi panem. Non nocebunt, neque corrumpent, in monte sancto meo, dicit Dominus. Aeterna erit habitatio atque plantatio justorum, ut dies vitae populi mei diebus vitae ligni comparentur, de quo in Psalmis dicitur: Justus ut palma florebit , quotidie triumphans de adversariis, et insigne victoriae praeferens. Sin autem
Abbreviated transcription (Latin):
sed ueteres. ⁊ antiquos in meliꝰ cõmutato ᷤ
Possumꝰ hoc dicere qđ conuersi ab idola¬
tria. pristino errore deserto. nouos cȩloᷤ
⁊ nouã t̾rã uideant: nequaꝗ arbitrante ᷤᷤ
elem̃ta deos. ⁊ ea quȩ nascuntur ex t̾ra.
ens: cantat in psalmo. Ui debo cȩlos oꝑa
digitorũ tuoꝵ. Non qͦ eo tempore cȩlos
ñ uiderit cũ ista dicebat : sed quo ꝑsin
Quia ecce ego creo ierłm exultationẽ:
⁊ popłm eiꝰ gaudiũ. ⁊ exultabo in ierłm.
⁊ gaudebo inpopło meo.lxx. Quia ecce
ego facio ierłm exultationẽ: ⁊ popłm
meũ lȩticiã. Et exultabo suꝑ ierłm: ⁊¬
lȩtabor suꝑ popło meo. Gaudere inqͥt
⁊ exultare debetis lȩticia sempit̾na. in
priorũ penitus ñ meminisse. Nequaquã
uobis recordationis antiquȩ oriat᷑ tristicia.
quia ñ solũ cęlos nouos. ⁊ t̾rã nouã: sed
ierłm quoq creabo in exultationẽ. ⁊ po¬
płm eius ingaudiũ. haud dubiũ qͥn uni¬
uersȩ terrȩ. Ut quȩ uetus uni genti gau¬

Expanded text:
sed veteres et antiquos in melius commutatos. Possumus et hoc dicere, quod conversi ab idololatria, et pristino errore deserto, novos coelos et novam terram videant: nequaquam arbitrantes elementa deos, et ea quae nascuntur ex terra. ens cantat in psalmo: Videbo coelos opera digitorum tuorum : non quo eo tempore coelos non viderit, cum ista dicebat; sed quo per singQuia ecce ego creo Jerusalem exsultationem, et populum ejus gaudium: et exsultabo in Jerusalem, et gaudebo in populo meo. LXX: Quia ecce ego facio Jerusalem exsultationem, et populum meum laetitiam, et exsultabo super etabor super populo meo. Gaudere, inquit, et exsultare debetis laetitia sempiterna in priorum penitus non meminisse: ne qua vobis recordationis antiquae oriatur tristitia: quia non solum coelos novos et terram novam, sed Jerusalem quoque creabo in exsultatione, et populum ejus in gaudio. Haud dubium quin universae terrae, ut quae vetus uni genti gau
Abbreviated transcription (Latin):
tũ inuolues eos ⁊ mutabunt᷑. In qͦ ꝑspicue
demonstrat᷑ ꝑditionẽ. ⁊ interitũ. ñ abolici¬
onẽ innichili: sed cõmutationẽ sonare
in meliꝰ Neq enĩ illud qͦd in alio loco scrip¬
tũ ẽ. luna fulgebit ut sol. ⁊ sol septuplũ
lum̃ accipiet. interitũ significat pristinoꝵ.
sed cõmutationẽ in melius. Qđ ut possit
intelligi: nr̃ȩ conditionis ponamꝰ exẽpla.
Infans cũ in puerũ creuerit. ⁊ puer in ui¬
uenc̃. ⁊ iuuenis in uirũ. & uir in senem:
prius fuit. sed paulatim immutat᷑: ⁊ ȩta¬
ti pristinȩ perisse dicit᷑. Qđ in telligens
⁊ paulꝰ apłs: loquebat᷑. Preterit enĩ figu¬
rahuiꝰ mundi. Consideremꝰ qͥd dixerit fi¬
gura p̃terit: ñ substantia. Hoc idẽ signi¬
ficat ⁊ petrus. latet eos hoc uolentes. qm̃
cęli erant abinicio ⁊ t̾ra. de aqua ⁊ ꝑ a-
quã dĩ sermo subsistit: ꝑ quȩ prior mu¬
ndus inundatꝰ diluuio periit. Cęli aut̃
qui nc̃ sunt ⁊ t̾ra: eadẽ ratione seruan-¬

Expanded text:
um involves eos, et mutabuntur . In quo perspicue demonstratur perditionem et interitum, non abolitionem in nihili, sed commutationem sonare in melius. Neque enim illud quod in alio loco scriptum est: Luna fulgebit ut sol, et sol septuplum lumen accipiet , interitum significat pristinorum, sed commutationem in melius. Quod ut possit intelligi, nostrae conditionis ponamus exempla: Infans cum in puerum creverit, et puer in juvenem, et juvenis in virum, et vir in senem, st qui prius fuit; sed paulatim immutatur, et aetati pristinae perisse dicitur. Quod intelligens et Paulus apostolus loquebatur: Praeterit enim figura hujus mundi . Consideremus quid dixerit: Figura praeterit, non substantia. Hoc idem significat et Petrus: Latet eos hoc volentes: quoniam coeli erant ab initio; et terra de aqua, et per aquam, Dei sermone subsistit: per quae prior mundus inundatus diluvio periit. Coeli autem qui nunc sunt et terra, eadem ratione servan
Abbreviated transcription (Latin):
errore arrianoꝵ referimꝰ ad ꝑsonam¬
dĩ tantũ patris. de quo scriptũ estut
cognoscant te solũ uerũ dm̃. ⁊ quẽ mi¬
uerus ẽ. dicente euangelista ioħe. uenit
filius dĩ. ⁊ dedit nob̾ mentẽ ut cognosca

Expanded text:
errorem Arianorum referimus ad personam tantum Dei Patris, de quo scriptum est: Ut cognoscant te solum verum Deum, et quem miDeus est, dicente evangelista Joanne: Venit Filius Dei, et dedit nobis mentem, ut cogno
Abbreviated transcription (Latin):
plantabt̃ uineas ⁊ comedent fructꝰ earũ.
Non edificabunt ⁊ alius habitabit: ñ plan¬
tabunt ⁊ alius comedet. Lxx. Similiter.
De his domib ⁊ in sexagesimo octauo p̾almo
sermo ꝓpheticꝰ pollicet᷑ dicens Quia ds̃ saluã
faciet sẏon. ⁊ ȩdificabunt᷑ ciuitates uidae.

Expanded text:
plantabunt vineas, et comedent fructus earum. plantabunt vineas, et comedent fructus earum. Non aedificabunt, et alius habitabit: non plantabunt, et alius comedet. LXX similiter. De his domibus, et in sexagesimo octavo psalmo sermo propheticus pollicetur, dicens: Quia Deus salvam faciet Sion: e
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc figurã docent euangelia: in quib
fertur tunc AeMoROSSAM egrotare cȩpisse.
quando nata ẽ. filia archisinagogi ⁊ quan¬
do ista sanata sit : statim illã ẽẽ. mortuam.
orbe uulgata. ẽ.: ne in loco famosissimo. ui¬
derem᷑ ad hebreȩ linguȩ arcẽ confugere.
Qd siue post resurrectionẽ intellexeris in
sedo saluatoris aduentu. siue post baptismũ
in prima resurrectione credendũ: ñ abhor¬
ret ab eccłȩ fide. Hebrȩi hȩc ante resur¬
rectionẽ. in mille annoꝵ regno suꝑ terrã fu-¬
tura contendunt: ⁊ tam longa futurę uitae
spacia reꝑmitti: ut centũ anni reputentur
infantie. Peccatorẽ aut̃ centesimo ȩtatis suȩ
anno.eẽ. moriturũ: ne uidelicet paratis opi¬
bus ꝑfruat᷑. sed obpeccatũ maledictũ esse
se nouerit. Qđ si ita ẽ. ubi erit beatitudo
ꝑfecta. quȩ peccato uiolat᷑ atq corrũpit᷑.
⁊ peccatũ immatura morte punitur.
t ȩdificabunt domos ⁊ habitabunt: et

Expanded text:
Hanc figuram docent Evangelia , quibus Hanc figuram docent Evangelia , quibus fertur tunc haemorrhousam aegrotare coepisse, quando nata est filia archisynagogi, et quando ista sanata sit, statim illam esse mortuam, orbe vulgata est: ne in loco famosissimo videremur ad Hebraeae linguae arcem confugere. Quod sive post resurrectionem intellexeris in secundo Salvatoris advento, sive post baptismum in prima resurrectione credendum, non abhorret ab Ecclesiae fide. Hebraei haec ante resurrectionem in mille annorum regno super terram futura contendunt, et tam longa futurae vitae spatia repromitti, ut centum anni reputentur infantiae; peccatorem autem centesimo aetatis suae anno esse moriturum: ne videlicet paratis opibus perfruatur; sed ob peccatum, maledictum esse se noverit. Quod si ita est, ubi erit beatitudo perfecta, quae peccato violatur atque corrumpitur, et peccatum immatura morte punitur? Et aedificabunt domos, et habitabunt; et
Abbreviated transcription (Latin):
tor erunt simili resurrectione ꝑfecti:
nec int̾̃ se uariabunt tempora. sed alius
ad p̃mia alius ad supplicia ꝑtrahet᷑. Et
in eo peccator maledictus erit: qđ in cor-¬
rupto corpore pęnas paciet᷑ ȩternas. Il¬
lud quoq qđ in apocalipsi ioħis legimꝰ.
post resurrectionẽ exhibere p̃sentiȩ iui¬
dicis paruos ⁊ magnos: ñ ȩtatũ sed me¬
ritorũ significat differentias. Qui enim
paruus ẽ iuxta sententias salomonis di¬
gnus ẽ. miscdia : potentes aut̃ potenter
torm̃ta patient᷑. In quẽ sensũ ⁊ dñi uer¬
ba consentiunt. Seruuis qui scit uolunta¬
tẽ dñi sui ⁊ ñ facit ea uapulabit multa:
qui uero nescit ⁊fecerit digna. plagis
abrahã patriarchã ñ solũ circuncisionis s
p̃putii asserit patrẽ: Hoc ẽ. duos ex eo po¬
pulos ẽẽ. generatos: ⁊ eũ qui iuxta carnẽ
ab rabã stirpe generatus ẽ. in quẽ ille mise¬
rit manꝰ maledictioni ꝑpetuę̧ subiacere.

Expanded text:
tor erunt simili resurrectione perfecti, tor erunt simili resurrectione perfecti, nec inter se variabunt tempore; sed alius ad praemia, alius ad supplicia pertrahetur: et in eo peccator maledictus erit, quod incorrupto corpore poenas patietur aeternas. Illud quoque quod in Apocalypsi Joannis legimus , post resurrectionem exhiberi praesentiae judicis parvos et magnos, non aetatum, sed meritorum significat differentias. Qui enim parvus est juxta sententiam Salomonis, dignus est misericordia: Potentes autem potenter tormenta patientur . In quem sensum et Domini verba consentiunt: Servus qui scit voluntatem Domini sui, et non facit eam, vapulabit multis . Qui vero nescit, et fecerit digna plagis, Abraham patriarcham non solum circumcisionis, sed praeputii asserit patrem , hoc est, duos ex eo populos esse generatos, et eum qui juxta carnem Abraham stirpe generatus est, in quem ille miserit manus, maledictioni perpetuae subjacere.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenient in uirũ ꝑfectũ. in mensurã ęta¬
tis plenitudinis xp̃i ⁊ ut nec desint alicui
annoꝵ spatia nec suꝑsint. ⁊ alio nec dũ so¬
lidas habente uires. alius desinat eẽ quod
fuerat. ⁊ de crepita ȩtate marcescat. ꝑue¬
nientq om̃s ad centenariũ numerum.
Qualis fuit abrahã: qui ꝓmissionẽ filii isa¬
ac. hac ętate suscepit. De cuius numeri lau¬
dib ñ necesse ẽ. plura memorare: ne suꝑ-¬
flua sit disputatio. hoc tantũ dicimus
qđ decem decadis ȩqualia habeat latera:
& quadrȩ formȩ possideat firmitatẽ. In
reꝓmissionẽ quoq ꝓhis quȩ contẽpsimꝰ.
⁊in bonã terrã sem̃tes cadens. primũ ha¬
bet uberrimȩ frugis. numerũ centenari¬
um. Deniq & isaac unũ sem̃tẽ iaciens fi¬
dei : hoc numero laboris sui opera multi¬
plicata suscepit. In illo igit᷑ tempore qͣn¬
do ȩtas fuerit una cunctorũ. ⁊ sc̃s ⁊ pecca¬

Expanded text:
pervenient in virum perfectum, in mensuram aetapervenient in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi, ut nec desint alicui annorum spatia, nec supersint, et alio necdum solidas habente vires, alius desinat esse quod fuerit, et decrepita aetate marcescat; pervenientque omnes ad centenarium numerum, qualis fuit Abraham, qui promissionem filii Isaac, hac aetate suscepit . De cujus numeri laudibus, non necesse est plurima memorare, ne superflua sit disputatio. Hoc tantum dicimus, quod decem decades aequalia habent latera, et quadrae formae possident firmitatem. In repromissionibus quoque pro his quae cet in bonam terram sementis cadens, primum habet uberrimae frugis numerum centenarium. Denique et Isaac unam sementem jaciens fidei, hoc numero laboris sui opera multiplicata suscepit. In illo igitur tempore, quando aetas fuerit una cunctorum, et sanctus et pecca
Abbreviated transcription (Latin):
Non erit ibi ampliꝰ infans dierũ. ⁊ senex
qui ñ impleat dies suos: qm̃ puer centũ
annoꝵ moriet᷑. ⁊ peccator centũ annoꝵ
maledictus erit.lxx. It ñ audiet᷑ in¬
ea ultra uox fletus ⁊ uox clamoris. neq
fiet ibi ultra immaturus ⁊ senex. qui non
tũ annoꝵ. ⁊ qͥ morit᷑ peccator centenariꝰ
maledictus erit. Neq enĩ congruũ erit.
ut inciuitate ierłm ⁊ popło dĩ. qui exul¬
tationis ⁊ gaudii ȩt̃nã suscipiet creatu¬
rã. audiatur ultra uox fletus ⁊ clamoriᷤ.
quando abierint dolor. meror ⁊⁊ gemitas.
Contraria quippe simul ẽẽ ñ possunt:
&e ubi exultatio ẽ. ⁊ gaudiũ qui fructus
ẽ. sp̃c scĩ: ibi fletus ⁊ planetꝰ non potest
cõmorari. qui aptus ẽ. lam̃tantib. atq
lugentib & p̃cipue clamor quẽ de eccła
credentiũ popłs expellit: ne insimilitu
In tali urbe diuersȩ etates ñ erunt. infais
&̃ senex paruus ⁊ magnꝰ qui ñ impleat
dies suos: sed quasi filii resurrectionis om̃s

Expanded text:
erum, et senex qui non impleat dies suos. Quoniam puer centum annorum morietur, et peccator centum annorum maledictus erit. LXX: Et non audietur ultra in ea vox fletus, et vox clamoris: neque fiet ibi ultra immaturus et senex, qui non tum annorum, et qui moritur peccator centenarius, maledictus erit. Neque enim congruum erit, ut in civitate Jerusalem et populo Dei, qui exsultationis et gaudii aeternam suscipiet creaturam, audiatur ultra vox fletus et clamoris; quando abierint dolor, moeror et gemitus. Contraria quippe simul esse non possunt. Et ubi exsultatio est, et gaudium, qui fructus est Spiritus sancti, ibi fletus et planctus non potest commorari, qui aptus est lamentantibus atque lugentibus, et praecipue clamor, quem de Ecclesia credentium Paulus expellit, ne in similituamorem . In tali urbe diversae aetates non erunt: infans et senex, parvus et magnus, qui non impleat dies suos; sed quasi filii resurrectionis, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ne extenderet adam manũ suã & ut
uiueret. eiectus ẽ. de paradiso. In cuiꝰ cus¬
todia cherubin idẽ. scientiȩ multitudo.
& ignita framea posita ẽ. ut seruarent
uiã ligni uitȩ : ne in peccato positus adam.
⁊ necdũ sua delicta cognoscens. comederet
ex eo. ⁊ inpenitentiȩ desperationisq ac suꝑ¬
biȩ morte moreret᷑. Qđ sit hoc lignũ uitȩ :
salomon exponit manifestrꝰ. qui de sapien¬
tia dĩ disputans ait. Lignũ uitȩ ẽ. om̃ib
qͥ accedunt ad eã : ⁊ qͥ innitunt᷑ suꝑ illam.
quasi suꝑ dñm firmitas. Nec dubiũ quin
uerbũ dĩ significet qui ipse ẽ. uita atq
sapientia ⁊ de se loquit᷑ ego sũ uita : ⁊ de
quo ꝓpħa decantat. Om̃ia in sapientia fe
pera quoq popli dĩ ñ ueterascent. sed in¬
nouabunt᷑ quotidie ut ñ ambulent in
uetustate litterȩ. sed innouitate sp̃c. Ut
quomͦ ꝑ in obȩdientiã uniꝰ hominis pecca¬
tores constituti sunt multi: sic ꝑ obedien

Expanded text:
suam ut viveret, ejectus est de paradiso . In cujus custodiam Cherubim, id est, scientiae multitudo, et ignita framea posita est, ut servarent viam ligni vitae, ne in peccato positus Adam, et necdum sua delicta cognoscens, comederet ex eo, et impoenitentiae desperationisque ac superbiae morte moreretur. Quod sit hoc lignum vitae, Salomon exponit manifestius, qui de sapientia Dei disputans ait: Lignum vitae est omnibus qui accedunt ad eam, et qui innituntur super illam, quasi super Dominum firmitas ; nec dubium quin Verbum Dei significet, qui ipse est via atque sapientia, et de se loquitur: Ego sum vita . Et de qua Propheta decantat: Omnia in sapientia fecpera quoque populi Dei non veterascent, sed innovabuntur quotidie, ut non ambulent in vetustate litterae, sed in novitate spiritus . Ut quomodo per inobedientiam unius hominis, peccatores co
Abbreviated transcription (Latin):
lste ẽ uerus ds̃. ⁊ uita et̃na. Si enĩ salua¬
tor de se loquit᷑ ego sum ueritas: conse¬
quent̃ uerus ds̃. aueritate nom̃ accepit:
Ut nequaꝗ scđm falsos deos appellet.
similis. Qđ redundat in capita eorũ: q
nouũ: qđ ei in apocalipsi suꝑ calculos
scribitur: ⁊ cui in toto orbe benedicitur.
Sua obliuioni traditȩ st̃ angustiȩ pri¬
õres : ⁊ quia abscondite sunt ab oculis
nr̃is. Ecce enĩ ego creo cęlos nouos de t̾rã

Expanded text:
ste est verus Deus et vita aeterna. Si enim Salvator de se loquitur: Ego sum veritas , consequenter verus Deus a veritate nomen accepit, ut nequaquam secundum falsos deos appelletursimilis, quod redundat in capita eorum, qunovum, quod ei in Apocalypsi super calculo scribitur , cui in toto orbe benedicitur. Quia oblivioni traditae sunt angustiae priores, et quia absconditae sunt ab oculis meis. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Nec uobis hȩc sufficit impietas. ut
me p̾sentẽ contemneretis. ⁊ missũ ad uos
occideretis heredẽ : sed fecistis malum
in conspectu meo. ⁊ quȩ nolebam elegistis. ⁊¬
&e blasphemastis filiũ dĩ ut peteretis uob̾
cere quare nos fecisti errare auia tua :
Si enĩ qui me nesciebant inuener̃ me.⁊
qui me ñ inuocabant susceper̃ me. quib
uos digni estis cruciatib. qui missũ ad uos
atq dicentẽ. ñ ueni nisi ad oues ꝑditasdo¬
nius isrł suscipere noliustis: sed insuꝑ as¬
fixistis eruci : Considerandũ quid signifi¬
cet qͦd ait.⁊ quȩ nolebam elegistis : aut q̃
sit uoluntas filii dĩ qui loquit᷑ in euangłio.
Non om̃is qui dic̃ michi dñe dñe ingredit᷑
in regnũ cȩlorũ: sed qͥ facit uoluntatem

Expanded text:
ret . Nec vobis haec sufficiebat impietas, ut ret . Nec vobis haec sufficiebat impietas, ut me praesentem contemneretis, et missum ad vos occideretis haeredem; sed fecistis malum in conspectu meo, et quae nolebam elegistis, et blasphemastis Filium Dei, ut peteretis vobis cere: Quare nos errare fecisti a via tua ? Si enim qui me nesciebant invenerunt me, et qui me non invocabant, susceperunt me, quibus vos digni estis cruciatibus, qui missum ad vos atque dicentem: Non veni nisi ad oves perditas domus Israel , suscipere noluistis, sed insuper affixistis cruci? Considerandum quid significet quod ait: Et quae nolebam elegistis; aut quae sit voluntas Filii Dei, qui loquitur in Evangelio: Non omnis qui dicit mihi, Domine, Domine, ingredietur in regnum coelorum: sed q
Abbreviated transcription (Latin):
non potestis calicẽ dñibibere. ⁊ calicẽ de¬
monioꝵ. Qui ȩcernis tradent᷑ suppliciis:
ut nullus eorũ cȩdem ⁊ ruinã possit eua¬
dere. Pro eo qđ uocaui ⁊ ñ respondistis:
locutus sum ⁊ ñ audistis: sed fecistis ma
Quia uocaui uos ⁊ ñ audistis. locutꝰ sũ
& contẽpsistis. ⁊ fecistis malũ in conspec¬
tu meo: ⁊ quȩ nolebam elegistis. Gladio
ait estis traditi: quia ñ solum reliquistiᷤ
me &e obliti estis mei ⁊ fortunȩ poculũ mis¬
cuistis. sed cũ essem emmanuel id ÷ nob̾eũ
ds̃. de quo ⁊ ioħes scribit. uerbũ caro fa¬
ctum ẽ. ⁊ habitauit in nobis. p̃sens uos uo¬
caui. reuertimini ad me filii reuerten¬
tes. ⁊ uenite ad me om̃s qui laboratis et
onerati estis. ⁊ respondere noluistis.
Locutus in parabolis ⁊ om̃ia feci quȩ face¬
re debui: ⁊ñ audistis me immo ⁊ contẽp¬
sistis. Ego enĩ sum qͥ ⁊ supra dixi. Ueni &
ñ erat homo: uocaui ⁊ ñ erat qui obȩdi¬

Expanded text:
re, et calicem daemoniorum : quia aeternis tradentur suppliciis, ita ut nullus eorum caedem et ruinam possit evadere. Pro eo quod vocavi, et non respondistis, locutus sum, et non audistis: sed fecistis VuQuia vocavi vos, et non audistis: locutus sum, et contempsistis, et fecistis malum in conspectu meo, et quae nolebam elegistis. Gladio, ait, estis traditi, quia non solum reliquistis me, et obliti estis mei, et fortunae poculum miscuistis, sed cum essem Emmanuel, id est, nobiscum Deus, de quo et Joannes scribit: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , praesens vos vocavi: revertimini ad me filii revertentes . Et: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis , et respondere noluistis. Locutus sum in parabolis, et omnia feci quae facere debui, et non audistis me, immo et contempsistis. Ego enim sum qui et supra dixi: Veni et non erat homo: vocavi, et non erat qui obedi
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ mensã ⁊ impletis absq me potionẽ: ut
doceant ñ sibi fieri sed demoni. Gladius
aut̃ quo interficiunt: ꝓ supplicio accipi¬
tur. Neq enĩ om̃is popłs isrł gladio tra¬
ditus ẽ. quorũ uidemꝰ quanta milia in
toto orbe disꝑsa sint: sed pęnis atq cru¬
ciatib captiuitati ⁊ ultimȩ seruituti.
Iuxta illud qđ alibi dicitur. In gladio
morient᷑ om̃s peccatores popłi mei. Et in
deuteronomii cantico. In ebriabo sagit¬
tas meas sanguine: ⁊ gladius m̃s cõmedec
carnes. Uulneratorũ aut̃ credibile esse
potest. sagittas dñi in hebriari sanguine:
&e gladium illiꝰ uulneratoꝵ saturari car-¬
nibus. De his sagittis quȩ iob ꝑsingula
horarũ mom̃ta pungebant. loquit᷑. Sa¬
gitcȩ dñi incorpore meo st̃: quarũ furor
ebibit sp̃m meũ. Cũ enĩ cepero loqui. sti¬
mulant me. Iuxta tropologiã aut̃ hoc
dicendũ ẽ. qđ om̃s qui eccłam dẽserant.

Expanded text:
nae mensam, et impletis absque me potionem; ut nae mensam, et impletis absque me potionem; ut doceat non sibi fieri, sed daemoni. Gladius autem quo interficiuntur, pro supplicio accipitur. Neque enim omnis populus Israel gladio traditus est, quorum videmus quanta millia in toto orbe dispersa sint; sed poenis atque cruciatibus, captivitati et ultimae servituti, juxta illud quod alibi dicitur: In gladio morientur omnes peccatores populi mei: et in Deuteronomii Cantico: Inebriabo sagittas meas in sanguine, et gladius meus comedet carnes vulneratorum . Haud credibile esse potest, sagittas Domini inebriari sanguine, et gladium illius vulneratorum saturari carnibus. De his sagittis quae Job per singula horarum momenta pungebant, loquitur. Sagittae Domini in corpore meo sunt: quarum furor ebibit spiritum meum; cum enim coepero loqui, stimulant me . Juxta tropologiam autem 783 hoc dicendum est, quod omnes qui Ecclesiam deserunt
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium sc̃s. uł montẽ sion ⁊ ciuitatẽ dĩ
uiuentis ierłm cęlestẽ: qui hȩc ⁊ hȩc fa¬
citis tradam gladio ut om̃s interfẽcti
parit̃ corruatis. Quis sit gladius dicenꝰ
postea. Ponitis inqͥt fortune mensã.⁊ li¬
batis suꝑ eã. siue iuxta septuaginta. para¬
tis fortunȩ m̃sã ⁊ impletis dęmoni pocu.¬
lũ. aut lcepascna qđ om̃s similit̃ transtu¬
ler̃ : id ÷ mixtam potionẽ. Est autẽ in
cunctis urbib ⁊ maximȩ in egipto. ⁊ in
alex andria. id olatriȩ uetus consuetudo:
ut ultimo die anni ⁊ mensis eorũ qui ex¬
tremus ẽ. ponant mensã refertã uarui
generis epulis. ⁊ poculũ mulso mixtum.
uł p̃teriti anni uł futuri fertilitatem
auspicantes. Hoc aut̃ faciebant ⁊ israeli¬
tȩ. om̃ium simula chroꝵ portenta ueneran¬
tes : inequa quã alteri uictimas sed hinꝰ¬
cemodi mense liba fundebant. Quodq
bet menni. qđ sẏminachꝰ interp̃tatus. ẽ.
absq me: ut sit sensus. Qui paratis fortu¬

Expanded text:
omnium sanctus, vel montem Sion, et civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem, qui haec et haec facitis, tradam gladio, ut omnes interfecti pariter corrnatis. Qui sit gladius, dicemus postea: Ponitis, inquit, fortunae mensam, et libatis super eam: sive juxta Septuaginta: Paratis fortunae mensam, et impletis daemoni poculum, aut κέρασμα, quod omnes similiter transtulerunt, id est, mixtam potionem. Est autem in cunctis urbibus, et maxime in Aegypto, et in Alexandria idololatriae vetus consuetudo, ut ultimo die anni et mensis eorum qui extremus est, ponant mensam refertam varii generis epulis, et poculum mulso mixtum, vel praeteriti anni, vel futuri fertilitatem auspicantes. Hoc autem faciebant Israelitae, omnium simulacrorum portenta venerantes, et nequaquam altari victimas, sed hujuscemodi mensae liba fundebant. Quodquebet MENNI  , quod Symmachus interpretatus est, absque me: ut sit sensus: Qui paratis fortu
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ia enĩ nr̃a peccata. dĩ patent oculiᷤ:
⁊ his scripta st̃ libris de quib in dani¬
ele legimꝰ. Throni positi s̃: ⁊ libri aꝑti
sunt. De quib ⁊ in alio loco dicitur.
Suꝑ t̾ram scribant᷑. Et nequaꝗ ultra
reticebit qui prius dixerat. ta cui
nunqͥd semꝑ tacebo dicit dñs : Sed red¬
det unicuiq qđ oꝑatus ẽ. in sinu eiꝰ hoc
est in cordis archana: ut eos ꝓpriator¬
queat conscientia. De qua ⁊ osee ꝓpħa
uaticinat᷑. Cadent in gladio principes
eorũ: ꝓpt̃ in disciplinationẽ linguę
eorũ. Hȩc ẽ. detrectatio ipsorũ iN
sinu ipsorũ: quȩ de uniꝰcuiusq corde ꝓ¬
cedit. Simile qͥd ⁊ in ꝑuerbiis scribit᷑.
In sinu reddunt᷑ suo iniqͥs om̃ia. Iui sinꝰ
ꝓpt̃ anime principale alio nomine ap¬
pellatur caput. Uias eorũ dedi in ca¬
pite eoꝵ. Et alibi. Conu̾tet᷑ dolor eiꝰ inca¬
cendet. Est aut̃ ⁊ bon sinꝰ: qui sc̃ĩtate

Expanded text:
Omnia enim nostra peccata Dei patent oculis, et Omnia enim nostra peccata Dei patent oculis, et in his scripta sunt libris, de quibus in Daniele legimus: Throni positi sunt, et libri aperti sunt . De quibus in alio loco dicitur: Super terram scribantur . Et nequaquam ultra reticebit qui prius dixerat, Tacui: numquid semper tacebo? dicit Dominus . Sed reddet unicuique quod operatus est in sinu ejus, hoc est in cordis arcano, ut eos propria torqueat conscientia. De qua et Osee propheta vaticinatur: Cadent in gladio principes eorum propter indisciplinationem lieorum . Haec est detractio ipsorum in sinu eorum, quae de uniuscujusque corde procedit. Simile quid et in Proverbiis scribitur; In sinu redduntur suo iniquis omnia . Qui sinus propter animae principale alio nomine appellatur caput. Vias eorum dedi in capita eorum . Et alibi: Convertetur dolor ejus in cacendet . Est autem et bonus sinus, qui sanctitate
Abbreviated transcription (Latin):
nas ⁊ tizania quȩ ꝓsemine dĩ attulimꝰ.
ligna quoq fenũ ⁊ stipulã quȩ suꝑ
fundam̃tũ pauli edificauimꝰ: seuiens
flãma consumat. De hoc igne ꝑpetuo:
⁊ in morfi cantico legimꝰ. Ignis accens
est de furore meo : ⁊ ardẽbit usq ad
inferni deorsũ. Deuorabit t̾ram ⁊ ge¬
nimina eius: comburet fundamenta
montiũ. ⁊ sagittȩ meȩ consument eos.
Cuiꝰ testimonii sensus ẽ. qͦd ignis dĩ atq
uindicta semꝑ ardeat pͥeccatorib:⁊
eos usq ad inferos ꝑsequat᷑. Qualis
erat ⁊ diues ille in euangłio purpu-¬
ratus : qui requiescente lararo in si¬
nu abrahȩ ȩternis torquebat᷑ ardori¬
bus. Terrã quoq id ẽ. carnẽ nr̃am &
genimina eiꝰ. id ÷ carnis desideria ea¬
dẽ flãma cõburet: ⁊ fundam̃ta mon¬
tiũ quȩ se eleuant contra scientiã dĩ
ipsosq montes dĩ. iacula disꝑdent.
ut humiliati in pęnis montes eẽ. desis¬
tant. Ecce inquit scriptũ. ẽ. corã me.

Expanded text:
mine Dei attulimus, ligna quoque, fenum et stipulam, quae super fundamentum 777 Pauli aedificavimus , sapiens flamma consumat. De hoc igne perpetuo et in Moysi cantico legimus: Ignis accensus est de furore meo, et ardebit usque ad infernum deorsum. Devorabit terram et genimina ejus: comburet fundamenta montium, et sagittae meae consument eos . Cujus testimonii sensus est, quod ignis Dei atque vindicta semper ardeat peccatoribus, et eos usque ad inferos persequatur. Qualis erat et dives ille in Evangelio purpuratus, qui, requiescente Lazaro in sinu Abraham, aeternis torquebatur ardoribus. Terram quoque, id est, carnem nostram, et genimina ejus, id est, carnis desideria, eadem flamma comburet, et fundamenta montium quae se elevant contra scientiam Dei. Ipsos quoque montes Dei jacula disperdent, ut humiliati in poenis, montes esse desistant. Ecce, inquit, scriptum est coram me.
Abbreviated transcription (Latin):
siccitatẽ : sic inquit de iudeorũ innume¬
rabili multitudine quȩ offendit dm̃. si
paucos iustos inuenero. liberabo eos de
interitu plurimorũ. Et hoc faciã ꝓpt̃
seruos meos abrahã. isaac .⁊ iacob. ad qͦs
facta ÷ repromisio: siue ꝓpt̾ eos qui int̾
plurimos peccatores seruiunt mͥ. Tale
quid ⁊ in genesi legimꝰ : quando de quinqͣ¬
ginta usq ad decẽ paulatim querunt᷑ ius¬
ti. qͥ de peccato liberent ciuitatẽ. Et loh
de sodomis cũ filiab sius solus iustus eri.¬
pitur : de qͦ in canonica epła scribit᷑. qđ
cruciaret᷑ anima ipsiꝰ uidentis nefanda
peccantiũ plurimã multitudinẽ solus rap¬
tus ad dm̃ est: ⁊ noe cũ liberis suis ꝓpt̃
declinantẽ omnẽ carnẽ adñĩ seruitute.
diluuiũ delere ñ potuit. Sed ⁊ abrahã

Expanded text:
siccitatem: sic, inquit, de Judaeorum innumesiccitatem: sic, inquit, de Judaeorum innumerabili multitudine, quae offendit Deum, si paucos justos invenero, liberabo eos de interitu plurimorum. Et hoc faciam propter servos meos Abraham, Isaac et Jacob, ad quos facta est repromissio, sive propter eos, qui inter plurimos peccatores serviunt mihi. Tale qiud et in Genesi legimus, quando de quinquaginta usque ad decem paulatim quaeruntur justi, qui de peccato liberent civitatem , et Lot de Sodomis cum filiabus suis solus justus eripitur . De quo in Catholica Epistola scribitur , quod cruciaretur anima ipsius videntis nefanda peccantium plurimam multitudinem solus raptus ad Deum est . Et Noe cum liberis suis, propter declinantem omnem carnem a Domini servitute, Diluvium delere n
Abbreviated transcription (Latin):
seruos meos ut ñ disꝑdam totũ. LxX.
Sic dicit dñs. Quomodo si iueniat᷑ acinũ
in botro ⁊ dicat᷑ ne contingas illud quia
benedictio ẽ. in eo. sic faciam ꝓpt̃ seruũ
meũ ut ñ disꝑdam om̃s. Dixerat dñs ispł¬
ẽẽ. periturũ. ⁊ omĩa peccata illiꝰ suis pa¬
tere conspectib. ⁊ redditurũ se opera
singuloꝵ in sinu eorũ: post hȩc infert
similitudinẽ ⁊ comparationis exemplũ.
quo doceat unũ quẽq suo perire pecca¬
to:⁊ etiã si peccantiũ sit plurima multi¬
tudo. unũ iustũ cunctoꝵ uitio ñ perire.
Si quis ait in botro ⁊uua quȩ ad matu¬
ritatẽ ꝑuenire ñ potuit. ⁊ acescentes at¬
tulit fructus. uł aliquo aeris uł t̾rę cor¬
rupta ẽ. uitio. unũ granũ repperit ille¬
sũ. qđ spem habeat adhuc maius fieri.
⁊ ad maturitatẽ solitã ꝑuenire. dicat al¬
teri ne tangas illud sed dimtete ut cres¬
cat quia benedictio dñi ẽ. ut in tantam
acinoꝵ multitudinẽ solum euaderet

Expanded text:
rvos meos, ut non disperdam totum. LXX: Sic dicit Dominus: Quomodo si inveniatur acinum in botro, et dicatur: ne contingas illud, quia benedictio est in eo: sic faciam propter servum meum, ut non disperdam omnes. Dixerat Dominus, Israel esse periturum, et omnia peccata illius suis patere conspectibus, et redditurum se opera singulorum in sinu eorum. Post haec infert similitudinem, et comparationis exemplum, quo doceat unumquemque suo perire peccato, et etiamsi peccantium sit plurima multitudo, unum justum cunctorum vitio non perire. Si quis, ait, in botro et uva, quae ad maturitatem pervenire non potuit, et acescentes attulit fructus, vel aliquo aeris ac terrae corrupta est vitio, unum granum reperit illaesum, quod spem habeat adhuc majus fieri, et ad maturitatem solitam pervenire, dicat alteri, ne tangas illud, sed dimitte ut crescat, quia benedictio Domini est, ut in tanta acinorum multitudine solum evaderet
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ uenenataq animalia. ⁊ loca quondã
insidiarũ ⁊ sanguinis. in eccłas dñi tͦn-¬
seant. ⁊ pascant᷑ ibi greges ab eo qui po¬
suit animã ꝓ ouib suis: ⁊ de qͦ scrip¬
tum ÷ ipse pascet nos in scła. Ista uox
dñi ꝑficiens ceruos:⁊ reuelans conden¬
sa siluarũ. pioħem clamabat in here¬
mo: iam securis ad radicẽ arboꝵ po¬
sita ẽ. om̃is arbor quȩ ñ facit fruetũ¬

Expanded text:
tiae venenataque animalia, et loca quondam tiae venenataque animalia, et loca quondam insidiarum et sanguinis, in ecclesias Domini transeant, et pascantur ibi greges ab eo, qui posuit animam pro ovibus suis. De quo scriptum est: Ipse pascet nos in saecula . Ista vox Domini perficiens cervos, et revelans condensa silvarum, per Joannem clamat in eremo: Jam securis in radicem arborum posita est. Omnis arbor quae n
Abbreviated transcription (Latin):
bunt in ea serui eius: de quib in eodẽ
uolumine scribit᷑. Sem̃ abrahã serui
eius: filii ia cob electi eius. Quicunq gͦ
adhuc sem̃ ẽ. nec formatus in filium:
iste seruus ẽ. dñi ciu dicit in euangłio.
Scio quia sem̃ abrahȩ estis: sed necdũ
filii. Si enĩ sem̃ eẽnt. abrahã : oꝑa utiq
abrahã facerent. Qui aut̃ filius: iste ⁊
electus ÷ dñi. Unde electus possidet
ierłm: ⁊ serui habitant in ea. & de fili¬
oꝵ ac seruoꝵ differentia dicit᷑. non ac
cepistis sp̃m seruitutis iterũ in timore :
sed sp̃m adoptionis. Et erunt inquit
campestria siue saltus in caulas gregũ.
ẜ campestrib in hebrȩonsaron ponitur
om̃is regio circa lidiam. ioppen. ⁊ iam¬
niã apta pascendis gregibus: de qͦ &
in actib apłoꝵ scriptũ. ẽ. Saltus aut̃
uertent᷑ in ouilia: uixta illud quod in
psalmo canit᷑. Uox dñi p̃parantis cedroᷤ.
⁊ reuelabit saltus siue condensa siluarũ:
ut latrones ibi latitare desistant. ⁊ bes¬

Expanded text:
De quibus in eodem volumine scribitur: Semen Abraham servi ejus, filii Jacob electi ejus . Quicumque ergo adhuc semen est, nec formatus in filium, iste servus est Domini, cui dicit in Evangelio: Scio quia semen Abrahae estis, sed necdum filii . Si enim semen essent Abraham, opera utique Abraham facerent. Qui autem filius, iste et electus est Domini. Unde electus possidet Jerusalem, et servi habitant in ea, et de filiorum ac servorum differentia dicepistis iterum spiritum servitutis in timore, sed spiritum adopticampestria, sive saltus, in caulas gregum. Pro campestribus in Hebraeo SARON   ponitur. Omnis regio circa Lyddam, Joppen et 781 Jamniam apta est pascendis gregibus. De quo et in Actibus Apostolorum scriptum est: Saltus autem vertentur in ovilia , juxta illud quod in psalmo canitur: Vox Domini perficientis cervos, et revelabit saltus , sive condensa silvarum, ut latrones ibi latitare desistant, et bes
Abbreviated transcription (Latin):
& obliti estis montẽ scm̃ meũ. qui ponitis
fortunȩ mensã. ⁊ libatis suꝑ eã: numera¬
bo uos in gladio. ⁊ om̃s in cęde corruetis.
LXXUõs aut̃ qui dereliquistis me. et
obliti estis montis scĩ mei. ⁊ paratis fortu¬
nȩ mensã : umpletis demonii potionem.
Ego tradam uos in gladiũ om̃s int̃fecti cor¬
ruetis. In locis quondã siluestribus atq
turbarũ in locis gentiliũ: erunt caulae
ouiũ. id ÷ eccłe de toto orbe credentiũ.
Uos aut̃ opopłe isrł qui dereliquistis dñm.

Expanded text:
m meum. Qui ponitis fortunae mensam, et libatis super eam. Numerabo vos in gladio, et omnes in caede corruetis. LXX: Vos autem qui dereliquistis me, et obliti estis montis sancti mei, et paratis fortunae mensam, et impletis daemoni potionem: ego tradam vos in gladium: omnes interfecti corruetis. In locis quondam silvestribus atque turbarum. 782 in locis gentilium erunt caulae ovium, id est, Ecclesiae de toto orbe credentium. Vos autem, o populi Israel, qui dereliquistis Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
arm̃toꝵ: ⁊ requiẽ popło meo qui re-¬
quisier̃ me. De qua ⁊ in libro iħu filii
naue legimꝰ. qđ ibi interfectus sit achã.
qui furatus ẽ. de anathemate .⁊ de
spolus iericho. ⁊ cũ om̃i domo sua in¬
terfectus: atq ex eo qđ turbauerit
popłm. locus ipse in qͦ hoc accidit achor.
id ÷ turbationis ac tumultꝰ. nom̃ acce
fuit atq suppliciũ: erit in armentoꝵ
requiem. Quȩ paulus edisserens ait.
Nunqͥd de bobus cura ẽ. dõ: An utiq
de nobis dicit: Quia debet qͥ arat ara-¬
re. ⁊ qui terit areã tẽrere eam in spe:
ut participet᷑. De hac ualle: ⁊ in osee
mỹstice scriptũ. ẽ. Loquar ad cor eius
haud dubiũ quin ierłm: ⁊ dabo pos¬
sessores illiꝰ inde ⁊ ualle achor ut a¬
periat intelligentiã illiꝰ Idcirco enĩ¬
uallis achor in possessionẽ tradit᷑ arm̃toꝵ
popłi dĩ. ⁊ saltus uertunt᷑ in caulas gregũ
ut aperiat᷑ intelligentia: ⁊ dñi ueritas cog¬

Expanded text:
t in requiem populo meo qui requisierunt me. De qua et in libro Jesu filii Nave legimus, quod ibi interfectus sit Acham, qui furatus est de anathemate, et de spoliis Jericho, et cum omni domo sua interfectus, atque ex eo quod turbaverit populum, locus ipse in quo accidit, ACHOR  , id est, turbationis ac tumultus nomen accefuit atque supplicium, erit in armentorum requiem. Quae Paulus edisserens, ait: Numquid de bobus cura est Deo ? an utique de nobis dicit, quia debet in spe qui arat, arare, et qui terit aream, terere eam in spe, ut participetur. De hac valle et in Osee mystice scriptum est: Loquar ad cor ejus, haud dubium quin Jerusalem; et dabo possessores illius inde, et vallem Achor, ut aperiat intelligentiam illius . Idcirco enivallis Achor in possessionem traditur armentorum populi Dei, et saltus vertuntur in caulas gregum, ut aperiatur intelligentia,