comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
temporis introitur. Sequitur. Quia exultatio cordis mei sunt. Merito exultationẽ
sui cordis dicebat hereditatem regni cȩleftis: ȩternis temporibus adquisitam.
lpse enim meretur ad eam peruenire: qui ꝓbatur de tali adquitione gaudere.
Inclinaui cor meum ad faciendas iuftificationes tuas in ȩternum: ꝓpter retributio¬
nem. Audiuerat cohors ista scĩssima quam meditatio frequens instruebat. discite
a me quia mitis sum & humilis corde: & necesse fuit. ut cor suum ad faciendas
iustificationes dñi modis omnibus inclinaret: quȩ tali magisterio instructa .ui.¬
taliter superba mundi fastigia respuebat. lustificationes est quippe facere. ma-¬
ndata dñi humilitatis sensib operari: ut esurienti panem frangas: nudũ ues¬
tias: condoleas calamitatib alienis. & cętera quȩ humanum genus creato.¬
ris pietas commonere dignata est. Sed considerandum est quod dicit in ȩter¬

Expanded text:
temporis introitur. Sequitur, quia exsultatio cordis mei sunt. Merito exsultationem temporis introitur. Sequitur, quia exsultatio cordis mei sunt. Merito exsultationem sui cordis dicebat haereditatem regni coelestis, aeternis temporibus acquisitam. Ipse enim meretur ad eam pervenire, qui probatur de tali acquisitione gaudere.Inclinavi cor meum ad faciendas justificationes tuas in aeternum propter retributionem. Audiverat cohors ista sanctissima quam meditatio frequens jugiter instruebat: Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Et necesse fuit ut cor suum ad faciendas justificationes Domini modis omnibus inclinaret, quae tali magisterio instructa, vitaliter superba mundi fastigia respuebat. Justificationes est quippe facere, mandata Domini humilitatis sensibus operari, ut esurienti panem frangas, nudum vestias, condoleas calamitatibus alienis, et caetera quae humanum genus ris pietas commonere dignata est. Sed considerandum est quod dicit in aeter
Abbreviated transcription (Latin):
sicut passer erepta est de laqueo uenantium: laqueus contritus est & nos libe¬
rati sumus. Sequitur antidotũ cęleste. quod contra scłi istius cognoscitur uene¬
na pugnare: scilicet. qm a mandatis dñi minime declinauit. Ab illis enim qui
non declinat: ulla deceptione non capitur: quia iuxta ipsa. non in ipsis insidiȩ
mei sunt. Multis quidem modis adquiri dicitur lucratiua possessio: sed ille
honorabilis habetur filius. qui successione paterna gloriatur. Hoc enim le-¬
gitimum nomen est. hoc summȩ caritatis indicium: & iudicia seniorũ suscipe-¬
re: & de firmissima possessione gaudere. Teftimonia enim sunt dñi precepta
scĩssima. quȩ moyses populo in deuteronomii libro sub testificatione comiemorat.
dicens. testor uobis hodie celũ & terram: & alibi. estote michi testes. && ego tes
sisse gaudebat: scilicet. q̃m talis hereditas in ęternũ capitur: non ad breuitatem

Expanded text:
sicut passer erepta est de laqueo venantium. Laqueus contritus est, et nos libesicut passer erepta est de laqueo venantium. Laqueus contritus est, et nos liberati sumus . Sequitur antidotum coeleste, quod contra istius saeculi cognoscitur venena pugnare; scilicet quoniam a mandatis Domini minime declinavit. Ab illis enim qui non declinat, ulla deceptione non capitur: quia juxta ipsa, non in ipsis insidiae mei sunt. Multis quidem modis acquiri dicitur lucrativa possessio; sed ille honorabilis habetur filius, qui successione paterna gloriatur. Hoc enim legitimum nomen est, hoc summae charitatis indicium, et judicia seniorum suscipere, et de firmissima possessione gaudere. Testimonia enim sunt Domini praecepta sanctissima, quae Moyses populo in Deuteronomii libro sub testificatione commemorat, dicens: Testor vobis hodie coelum et terram . Et alibi: Estote mihi testes, et ego vobisiisse gaudebat; scilicet quoniam talis haereditas in aeternum capitur, non ad brevitatem
Abbreviated transcription (Latin):
salutaribus minime deuiamus. Hoc ubiq semper precipitur. hoc specialiter commo¬
nemur: ut sic redeamus ad legem. ne discedamus alege ꝑ osuerunt peccatores la¬
queof michi. & a mandatis tuis non erraui. Posuerunt. significat tetenderunt.
atq armauerunt: non enim tantũ poni poterant ociosi. neq enim laqueus capit
auem. qui non habet ȩscam: sed illud efficatius decipit quod aliqua oblectatione
blanditur Fuit enim laqueus diaboli armatus triginta argenteis: cum iudam
cepit. atq in interitum suffocauit. Ipse saulem uinxit telo superbi&e: ipse cain
in liuorem fr̃is astrinxit.: & his similia. quȩ in huius scłi longissimam uitam.
diabolica iugiter grassatur insania. In hac enim mundi silua. tot laqueos inue¬
nis: quot uicia contueris. Sed collegio isti scõ nichil terrenum preualere potuit.
qđ se cȩlesti conuersatione tractauit: sicut in alio psalmo dicit. anima nr̃a

Expanded text:
salutaribus minime deviamus. Hoc ubique semper praecipitur, hoc specialiter commosalutaribus minime deviamus. Hoc ubique semper praecipitur, hoc specialiter commonemur, ut sic redeamus ad legem, ne discedamus a lege. Vers. 110. Posqueos  mihi: et a mandatis tuis non erravi. Posuerunt, significat tetenderunt atque armaverunt; non enim tantum poni poterant otiosi. Neque enim laqueus capit avem, qui non habet escam; sed illud efficacius decipit, quod aliqua oblectatione blanditur. Fuit enim laqueus diaboli armatus triginta argenteis , cum Judam cepit atque in interitum suffocavit; ipse Saulem vinxit zelo superbiae I Reg. XV, 20; ipse Cain livore fratris astrinxit , et his similia quae in hujus saeculi longissimam vitam diabolica jugiter grassatur insania. In hac enim mundi silva tot laqueos invenis, quot vitia contueris. Sed collegio isti sancto nihil terrenum praevalere potuit, qui se coelesti conversatione tractavit, sicut in alio psalmo dicit: Anima nostra
Abbreviated transcription (Latin):
quod per hunc modum utraq probantur intelligi. lugiter enim sperandum
legem tuam non sum oblitus. Cum animam iusti latrocinantium persequeretur
iniquitas: eamq uellent diuersis laqueis irretire: sapientissime illam in ma¬
nib dñi dicit collocatam. ubi nulla uis nocentium possit accedere: sicut legitur
iustorum animȩ in manu dei sunt. & non tanget illos tormentum: & in euan
gelio. oues meȩ uocem meã audiunt: & paulo post. & non rapiet eas quis-¬
quam de manu mea. Ad didit: semper: ut nullum tempus. dolosis subreptio-¬
nib relinquere uideretur. Quod autem dicit in manibus: significat in potes¬
tate: quia nouit salutariter regere: qui se eius probantur commisisse sente¬
ntiȩ. Sequitur cur anima ipsius credatur in manibus dñi constituta: scilicet q̃m legem
ipsius non docetur oblitus. Sic enim sub defensione ipsius sumus: dum a preceptis

Expanded text:
Quod per hunc modum utraque probantur intelligi. Jugiter enim sperandum Quod per hunc modum utraque probantur intelligi. Jugiter enim sperandum s semper: et legem tuam non sum oblitus. Cum animam justi latrocinantium persequeretur iniquitas, eamque vellent diversis laqueis irretire, sapientissime illam in manibus Domini dicit collocatam, ubi nulla nocentium vis possit accedere, sicut legitur: Justorum animae in manu Dei sunt, et non tanget illos tormentum mortis . Et iterum: Oves meae vocem meam audiunt ; et paulo post: Et non rapit eas quisquam de manu mea. Addidit, semper, ut nullum tempus dolosis subreptionibus relinquere videretur. Quod autem dicit, in manibus, significat in postestate, quia novit salutariter regere, qui se ejus probantur commisisse sententiae. Sequitur cur anima ipsius credatur in manibus Domini constituta; scilicet quoniam legem ipsius non docetur oblitus. Sic enim sub defensione ipsius sumus, dum a praeceptis
Abbreviated transcription (Latin):
mus offerebat. laudes enim uel in otio dño exhibere gratissimũ est: sed in tribu¬
latione amplius ꝓbatur eximium : quando infirmitas corporis dolore pres-¬
sa non uincitur. sed tunc magis anima felix in dñi laudib excitatur. Oris au¬
tem uoluntaria sacrificia sunt. deuotionem laudis offerre: non mundane alicuius
utilitatis respectu. sed ꝓpriȩ deuotionis intuitu: ut ipsum ꝓpter se dñm diliga¬
nus: ueneremur auctorem qui pluit suꝑ iustos & iniustos: qui in ȩftimabiliter
bonus est. Petit ergo ut eius deuotio dño reddatur accepta: quatinus hac obla¬
tione placatus. iudicia sua eum doceat: quȩ fidelibus dignatur mentib a peri¬
re. Sed consideremus gloriosum cordis ardorem: ut illa semper auide petat.
quȩ se sepius accepisse commemorat: sicut in nona lit tera dicit. bonitatem fe¬
cisti cũ seruo tuo. & iterũ. bonitatem & disciplinam & scientiam doce me.

Expanded text:
mus offerebat. Laudes enim vel in otio Domino exhibere gratissimum est; sed in tribumus offerebat. Laudes enim vel in otio Domino exhibere gratissimum est; sed in tribulatione amplius probatur eximium, quando infirmitas corporis dolore pressa non vincitur, sed tunc magis anima felix in Domini laudibus excitatur. Oris autem voluntaria sacrificia sunt, devotionem laudis offerre, non alicujus mundanae utilitatis respectu, sed propriae devotionis intuitu; ut ipsum propter se Dominum diligamus: veneremur Auctorem, qui pluit super justos et injustos , qui inaestimabiliter bonus est. Petit ergo ut ejus devotio Domino reddatur accepta; quatenus hac oblatione placatus, judicia sua eum doceat, quae fidelibus dignatur mentibus aperire. Sed consideremus gloriosum cordis ardorem, ut illa semper avide petat, quae se saepius accepisse commemorat, sicut in nona littera dicit: Bonitatem fecisti cum servo tuo. Et iterum: Bonitatem, et disciplinam, et scientiam doce me.
Abbreviated transcription (Latin):
pericula: & ideo petunt se scđm promissiones dñi uiuificari : qm in morte
missionem qu& dicit. uenite ad me om̃s qui laboratis & honerati estis. &
ego uos reficiam : & his similia. Sciunt etiam per hanc humilitatem dñm
xp̃m diaboli uicisse superbiam: sciunt per patientiam mortis ipsius for¬
tia superata: sciunt omnia perpessum dñm quȩ scĩs suis precepit sustinere. lt
merito humilitatis suȩ petunt remedia: per quȩ se nouerant esse saluandos.
Per hanc igitur fideles supra regna ꝓficiunt: per hanc superbia tyrannica su-¬
peratur: per hanc in ȩternũ martyres uiuunt: nec potest dici perfectus qui
tua doce me. Cum se humiliatum superius dixerit usquequaq: ne illam in¬
clinationem necessitatis potius fuisse sentires: addidit. uoluntaria oris sui sa¬
crificia iusto dño fieri posse gratissima: quȩ inter seuientes angustias pius ani¬

Expanded text:
pericula; et ideo petunt se secundum promissiones Domini vivificari: quoniam in morte pericula; et ideo petunt se secundum promissiones Domini vivificari: quoniam in morte m illam quae dicit: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos , et his similia. Sciunt etiam per hanc humilitatem Dominum Christum diaboli vicisse superbiam: sciunt per patientiam mortis ipsius fortia superata: sciunt omnia perpessum Dominum, quae sanctis suis praecepit sustinere. Et merito humilitate sua petunt remedia, per quae se noverant esse salvandos. Per hanc igitur fideles supra regna proficiunt, per hanc superbia tyrannica superatur, per hanc in aeternum martyres vivunt; nec potest dici perfectus qui ne, et judicia tua doce me. Cum se humiliatum superius dixerit usquequaque, ne illam inclinationem necessitatis potius fuisse sentires, addidit, voluntaria oris sui sacrificia justo Domino fieri posse gratissima, quae inter saevientes angustias pius ani
Abbreviated transcription (Latin):
quib inuocando diuinitatem. pollicemur ne promissiones nr̃as mutabiliter
exceclamus. Sic & sc̃a deuotio decreuerat sibi atq confatuerat: inter quȩli.¬
bet pericula dñi custodire iudicia. Nam & ipsum nomen indicat causam.
Iurare est enim. iure orare. idest ȩquitatem dicere: ne uelit quispiam qđ
ꝓmisit in partem alteram seductus auertere. Sic enim iurant. id est firme co
nstituunt scĩ. qui iam sunt dono dñi roborati: in euangelio uero prohibet
dñs infirmos. qui uenerat ad paruulos sauciosq saluandos. ne uelint demere
ꝓmittere quod nequaquã poterant suis uirib adimplere Iudicia uero ius¬
titiȩ sunt cũ exaltat humiles. deicit superbos: & miscdiȩ suȩ dono releuat
humili satisfactione prostratos. Quod sequens uersus oftendit. Humiliatus
menbra nimis humiliata: multarũ persecutionum se ostendunt suftinuisse

Expanded text:
quibus invocando Divinitatem pollicemur, ne promissiones nostras mutabiliter quibus invocando Divinitatem pollicemur, ne promissiones nostras mutabiliter excedamus. Sic et sancta devotio decreverat sibi atque constituerat inter quaelibet pericula Domini custodire judicia. Nam et ipsum nomen indicat causamC Jurare est enim jure orare, id est aequitatem dicere: ne velit quispiam quod promisit, in partem alteram declinare. Jurare instituunt sancti, qui jam sunt dono Domini robarati. In evangelio vero prohibet Dominus infirmos, qui venerat ad parvulos sauciosque salvandos, ne velint temere promittere, quod nequaquam poterant suis viribus adimplere Judicia vero justitiae sunt, cum exaltat humiles, dejicit superbos, et misericordiae suae dono relevat humili satisfactione prostratos. Quod sequens versus ostendit. Vers. 107. membra nimis humiliata, multarum persecutionum se ostendunt sustinuisse
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse de se dicit: ego sum lumen mundi. Nam ifta discretio & in euangelio facta est:
ubi de iohanne dictum est. ille erat lucerna ardens & lucens: & tterũ. non enĩ
erat ille lumen. sed utiq missus est ut testimonium perhiberet de lumine:
Sequitur. Et lumen semitis mȩis. In eadem translatione permansit: ut uerbum
dñi. id est dicta prophetarũ. lumen dicat suis prestitisse semitis. Per ipsas
siquidem dum ad uitȩ bonȩ cursum instrumur: clarificati corde rectis gre
ssibus ambulamus. Iuraui & statui: custodire iudicia iuftitiȩ tuȩ. Post illã
illuminationem uerbi. quam suis pedib lucere ꝓfessus est. uideamus si populus
beatus contra preceptũ potuerit iurare: cum scriptũ sit in euangelio. non
iurabis neq per celũ. neq per terram. neq per ierosolimam. neq per ca-¬
put tuum: & cȩtera. Sed iurare. non semꝑ significat sacramenta prestare: in

Expanded text:
et ipse de se dicit: Ego sum lumen mundi . Nam ista discretio et in Evangelio facta est, et ipse de se dicit: Ego sum lumen mundi . Nam ista discretio et in Evangelio facta est, ubi de Joanne dictum est: Ille erat lucerna ardens et lucens . Et iterum: Non enim erat ille lumen, sed utique missus est, ut testimonium perhiberet de lumine . Sequitur, et lumen semitis meis. In eadem translatione permansit, ut verbum Domini, id est dicta prophetarum lumen dicat suis semitis praestitisse. Per ipsas siquidem, dum ad vitae bonae cursum instruimur, clarificati corde rectis  es. 106. Juravi et statui custodire judicia justitiae tuae. Post illam illuminationem verbi, quam suis pedibus lucere professus est, videamus si populus beatus contra praeceptum potuerit jurare, cum scriptum sit in Evangelio: Non jurabis 415 neque per coelum, neque per terram, neque per Jerosolymam, neque per caput tuum , et caetera. Sed jurare non semper significat sacramenta praestare, in
Abbreviated transcription (Latin):
alibi scopulos. alibi contineat ꝓfundissimas uastitates: pedib suis uerbum
dñi lucere testatur: ne absentia ueri luminis incidat. ruinam: quã per suã
prouidentiam uitare non poterat. Sed hoc uerbum. illud debet intelligi: quod
per scripturas scãs ꝓpħarũ ore seminatũ est. Quod bene appellauit lucernã.
quȩ humanis usibus data est ad debellandȩ noctis ꝓfundissimã cecitatem:
sicut petrus apłs dicit. habemus certiorem ꝓpheticũ sermonem: cui bene facitis inten¬
dentes. uelut lucernȩ lucenti in obscuro loco. Sic & ipse dñs apłis dicit. Sint lumbi
ur̃i precincti: & lucernȩ ur̃ȩ ardentes. Bene autem addidit. ardentes: ꝓpter uirgi¬
nes fatuas: quib cũ oleum defecit. aduentũ sponsi non potuerunt prȩstolari.
Uerbum autem illud consubstantiale patria natura deitatis suȩ: lucerna non
potest dici: quod illuminat omnem hominem uenientem in hunc mundũ: sicut

Expanded text:
alibi scopulos, alibi contineat profundissimas vastitates, pedibus suis verbum alibi scopulos, alibi contineat profundissimas vastitates, pedibus suis verbum Domini lucere testatur; ne absentia veri luminis incidat in ruinam, quam per suam providentiam vitare non poterat. Sed hic verbum illud debet intelligi, quod per Scripturas sanctas prophetarum ore seminatum est. Quod bene appellavit lucernam, quae humanis usibus data est ad depellendam noctis profundissimam caecitatem; sicut Petrus apostolus dicit: Habemus certiorem propheticum sermonem, cui benefacitis intendentes velut lucernae in obscuro loco . Sic et ipse Dominus apostolis dicit: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae vestrae ardentes . Bene autem ardentes addidit propter virgines fatuas, quibus cum oleum defecit, ad adventum Sponsi non potuerunt praestolari. Verbum autem illud consubstantiale Patri a natura deitatis suae lucerna non potest dici, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum ; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
lum: & cȩtera quȩ in hunc modum diuina lectione plata sunt. lalia quippe
dũ audisset in mandatis dñi: uiam iniquitatis intellexit omnimodis execran¬
dam: quȩ iusto dño placere non poterat. Odio enim debent esse quȩ scłi sunt:
ut rebus cęlestib totus impendatur affectus. Decet enim nos execrari quȩ ma¬
la sunt: quia interdũ a prauis necessitatibus ꝓhibemur: qm̃ conscius eorũ ui-¬
detur animus qui aliqua illis delectatione consenserit. Sequestratur autem
ab illis rebus uoluntas fidelium. quȩ odio intercedente dampnauerit: ut nec
uoto nec operatione se polluat: qui mentem suam tali execratione purifi
dñici uerbi lumen radiare congaudet. animã suam humilluna satisfactione com¬
mendans: expetens retributiones dñi premiorũ desiderio. non terrore iuindictȩ
Sciens ergo huius scłi noctem diuersis offensionib irretitam ut alibi laqueos.

Expanded text:
lum . Et caetera quae in hunc molum divina lectione prolata sunt. Talia quippe lum . Et caetera quae in hunc molum divina lectione prolata sunt. Talia quippe dum audiisset in mandatis Domini, viam iniquitatis intellexit omnimodis exsecrandam, quae justo Domino placere non poterat. Odio enim debent esse quae saeculi sunt, ut rebus coelestibus totus impendatur affectus. Decet enim nos exsecrari quae mala sunt, quia interdum a pravis necessitate prohibemur; quoniam conscius eorum videtur animus, qui aliqua illis delectatione consenserit. Sequestratur autem ab illis rebus voluntas fidelium, quae odio intercedente damnaverat; ut nec voto nec operatione se polluat, qui mentem suam tali exsecratione purificDominici verbi lumen radiare congaudet, animam suam humillima satisfactione commendans: expetens retributiones Domini praemiorum desiderio, non terrore vindictae. Sciens ergo hujus saeculi noctem diversis offensionibus irretitam, ut alibi laqueos,
Abbreviated transcription (Latin):
cia : tamen faui sapor est suauior: quia gratia nouitatis maiore cumulatur. Potest
etiam & mel intelligi aperta doctrina sapientiȩ: fauum uero absconsa. quia in qui¬
busdam ꝓfundis cellulis probatur esse recondita: quod utrumsmn scripturis di-¬
uinis non est dubium reperiri. Addidit. ⁊ ori meo: quando reuera ipsam sapientiã
quã faucib degluttiuerat. ore predicabat. Sic & ie techiel ꝓpħa dicit de dño
& ait ad me. fili hominis quod inuenisa manduca. & deuora uolumen hoc. &
uade & loquere ad domũ israhel: & manducaui illud. & factũ est in ore meo
tatis. Legem dñi edoctus acceperat. qui dicebat. fili noli ambulare uiam cũ im¬
piis. deuerte autem pedem tuum ab itineribus eorum: pedes enim eorũ in ma¬
liciam currunt. & ueloces sunt ad effundendũ sanguinem: audiuerat etiam
perdirlisti omnes qui fornicantur abste & alibi. qui diligitis dñm odite ma¬

Expanded text:
cia, tamen favi sapor est suavior, quia gratia novitatis majore cumulatur. Potest cia, tamen favi sapor est suavior, quia gratia novitatis majore cumulatur. Potest etiam et mel intelligi aperta doctrina sapientiae: favum vero, quae in quibusdam profundis cellulis probatur esse recondita. Quod utrumque in Scripturis divinis non est dubium reperiri. Addidit, ori meo: quando revera ipsam sapientiam, quam faucibus deglutiverat, ore praedicabat. Sic et Ezechiel propheta dicit de Domino: Et ait ad me: Fili hominis, quod invenisti manduca, et devora volumen hoc, et vade et loquere ad domum Israel. Et manducavi illud, et factum est in ore meo  viam iniquitatis. Legem Domini edoctus acceperat: Fili, noli ambulare viam cum impiis: diverte autem pedem tuum ab itineribus eorum; pedes enim eorum in malitiam currunt, et veloces sunt ad effundendum sanguinem . Audiverat etiam: Perdidisti omnes qui fornicantur abs te . Et alibi: Qui diligitis Dominum, odite ma
Abbreviated transcription (Latin):
littera iam dictũ est. bonũ michi lex oris tui suꝑ milia auri & argenti: ut
ea quidem inter homines precipua. sed diuinȩ iocunditati inferiora esse
cognoscas. Spiritualib itaq deliciis magna ubertate saginatus popłs beatus.
exclamat. quam dulcia faucib meis eloquia tuãdicendo quã. magnã quidem
dulcedinem sibi ẽẽ ꝓfessus est. sed non quã lingua potuisset exprimere. Nam cum
om̃is gustus sapiat in palato : considerandũ est. hic quare dixit. faucib meis. fau¬
ces enim sunt gutturis nr̃i uia: ubi iam deglutata dulcedo nulla sentitur
Sed qui de eloquuis dñi erat absolutȩ dicturus: mirabiliter illam partem posu¬
it ut cito ad cordis nr̃i penitralia perueniret. Eloquia enim dñi non pͥalato sapi¬
unt : sed magis cũ fuerint deglutata dulcescunt. Suꝑ mel & fauum ori meo. Mel.
ad uetus: fauum. ad nouum pertinet utiq testamentum. Nam licet utraq sinit dul¬

Expanded text:
littera jam dictum est: Bonum mihi lex oris tui super millia auri et argenti; ut littera jam dictum est: Bonum mihi lex oris tui super millia auri et argenti; ut ea quidem inter homines praecipua, sed divinae jucunditati inferiora esse cognoscas. Spiritualibus itaque deliciis magna ubertate saginatus populus beatus exclamat: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua! Dicendo: Quam, magnam quidem dulcedinem sibi esse professus est, sed non quam lingua potuisset exprimere. Nam cum omnis gustus sapiat in palato, considerandum est hic quare dixi, faucibus meis. Fauces enim sunt gutturis nostri via, ubi jam deglutita dulcedo nulla sentitur. Sed qui de eloquiis Domini erat absolute dicturus, mirabiliter illam partem posuit; ut cito ad cordis nostri penetralia perveniret. Eloquia enim Domini non in palato sapiunt, sed magis cum fuerint deglutita dulcescunt. Sequitur, super mel et favum ori meo. Mel ad Vetus, favum ad Novum pertinet utique Testamentum. Nam licet utraque sint dul
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudinis integritas custoditur: quando hereticorũ iniquitas peruersa
respitur. Aiudiciis ergo tuis dicit. idest quod tua uoluntas sca consaituit.
& uiuendi nobis regulam dedit. Ab eis utiq non declinare. hoc est in uia recta
consistere: hoc ad cęlorũ gaudia peruenire. Sequitur causa aꝓbabilis: quia tu
legem posuifti michi Cum legem per moysen dñs dederit. eamq usserit in ui¬
olabiliter obseruari: non ingͣrue hic eu angelium intelligimus: cũ dicit. tu le¬
gem posuisti michi. Illa enim quam per moysen dedit. pedagogi nobis presen¬
tauit officium: ista uero. totius plenitudinis donauit effectum. Merito ergo sc̃s
popłs de ipsa lege gaudebat: quã iam credendo susceperat. Deniq uide quid
Comparationes iste quamuis aliquid uideantur habere precipuuin: tamen non
possunt rebus spiritualib exequari. nisi semꝑ ponatur super sicut in nona

Expanded text:
beatitudinis integritas custoditur, quando haereticorum iniquitas perversa beatitudinis integritas custoditur, quando haereticorum iniquitas perversa respuitur. A judiciis ergo tuis dicit, id est quae tua voluntas sancta constituit, et vivendi nobis regulam dedit. Ab eis utique non declinare, hoc est in via recta consistere; hoc est ad coelorum gaudia pervenire. Sequitur causa probabilis, quia tu legem posuisti mihi. Cum legem per Moysem Dominus dederit, eamque jusserit inviolabiliter observari, non incongrue hic Evangelium intelligimus cum dicit: Tu legem posuisti mihi. Illa enim quam per Moysem dedit, paedagogi nobis praesentavit officium; ista vero totius plenitudinis donavit effectum. Merito ergo sanctus populus de ipsa lege gaudebat, quam jam credendo susceperat. Denique vide quidComparationes istae, quamvis aliquid videantur habere praecipuum, tamen non possunt rebus spiritualibus exaequari, nisi semper ponatur, super, sicut in nona
Abbreviated transcription (Latin):
parturiant. Ab omni uia mala. significat hereticorũ prauas & pessimas suasiones:
quib illi exiciabili dulcedine blandiuntur. Addidit quoq. ꝓhibui pedes meos:
quasi desiderantes illuc ire. ubi in atram foueam corruere potussent. Originalis
siquidem peccati culpa pronos nos trahit semper ad uicia: & nisi dñi gratia
salubris. ꝓhibitio: cũ hoc fieri non patimur. quod plenũ periculis inuenitur.
ledes autem meos. significat mentis assensum: qui nos quodam uestigio du¬
cit ad culpam: & ad uias malas compellit. nisi nos pietas diuinitatis. abstraxe¬
rit. Sequitur. Ut custodiam uerbũ tuum. Aliter enim uerbũ dñi non potuit cus¬
tͥodire. nisi cũ illa pestifera suasio ꝓbatur expulsa: sicut apłs dicit. non potes¬
tis calicem dñi bibere & calicem dȩmoniorum: non potestis mensȩ dñi par-
bui pedes meos: utiq ut eius minime iudicia declinaret. Sic enim perfecte

Expanded text:
parturiant. Ab omni via mala, significat haereticorum pravas et pessimas suasiones, parturiant. Ab omni via mala, significat haereticorum pravas et pessimas suasiones, quibus illi exitiabili dulcedine blandiuntur. Addidit quoque, prohibui pedes meos, quasi desiderantes illuc ire, ubi in atram foveam corruere potuissent. Originalis siquidem peccati culpa pronos nos trahit semper ad vitia; et nisi gratia Domisalubris prohibitio, cum hoc fieri non patimur, quod plenum periculis invenitur. Pedes autem meos, significat mentis assensum, quae nos quodam vestigio ducit ad culpam, et ad vias malas compellit, nisi nos pietas Divinitatis abstraxerit. Sequitur, ut custodiam verbum tuum. Aliter enim verbum Domini non potuit custodiri, nisi cum illa pestifera suasio probatur expulsa, sicut Apostolus dicit: Non potestis calicem Domini bibere, et calicem daemoniorum; non potestis mensae Domini parbui pedes meos, utique ut ejus minime judicia declinaret. Sic enim perfectae
Abbreviated transcription (Latin):
dum. Et ut ea ipsa ueritatis testimonio comprobaret: sequitur quare intelle¬
xerit supra seniores: scilicet. quia mandata tua exquisiui. Illi enim si exqui¬
sissent mandata dñi. nequaquã prudentiores potuerant haberi iuniores.
Et uide quȩmadmodũ ueritatis ordinem seruat. Dicit enim mandata tua:
non hominũ peruersorum: de quib dictũ est. ignorantes enim iustitiam
dei & suam uolentes confatuere. iustitiȩ dei non sunt subiecti. Ab omni uia ma-
paret. & superius illos dictos inimicos qui legem dñi nesciebant. & doctores. im¬
peritiȩ cecitate detentos: & seniores non habuisse grauissimam fidȩi firmitatem.
quando se dicit ab omni uia mala ipsorũ. pedes suos ꝓhibuisse: ne eorum potu¬
isset peruersitate subuerti . Illa est enun certior explanatio: quando se ipsam co¬
rusco similis declarat auctoritas. Sed uideamus: quid nobis istius uersus uerba

Expanded text:
dum. Et ut ea ipsa veritatis testimonio comprobaret, sequitur quare intelledum. Et ut ea ipsa veritatis testimonio comprobaret, sequitur quare intellexerit supra seniores; scilicet, quia mandata tua exquisivi. Illi enim si exquisiissent mandata Domini, nequaquam prudentiores se potuerant habere juniores. Et vide quemadmodum veritatis ordinem servat. Dicit enim mandata tua, non hominum perversorum, de quibus dictum est: Ignorantes enim justitiam Dei, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt sperius illos dictos inimicos qui legem Domini nesciebant, et doctores imperitiae caecitate detentos, et seniores non habuisse gravissimam fidei firmitatem, quando se dicit ab omni via mala ipsorum pedes suos prohibuisse, ne eorum potuisset perversitate subverti. Illa est enim certior explanatio, quando se ipsa corusco similis declarat auctoritas. Sed videamus quid nobis istius versus verba
Abbreviated transcription (Latin):
precedentes: de quib dictũ est. interroga patrem tuum & annuntiabit tibi. se.¬
niores tuos. & dicent tibi. Dicimus etiam seniores. etate quidem maturos sed uici
orũ affectione leuissimos: sicut fuerunt illi de quib in euangelio scriptum est
fecerunt sacerdotes concilium cũ seniorib. ut eum morti traderent. Tales nunc
seniores dicit: non canos mente. sed corpore. Ab iftis ergo merito se dicit am
plius intellerisse: quando quem illi sacrilega mente contempserunt. iste suũ
uenerabatur auctorem. Frequenter enim in seripturis diuinis iuniores melius
intelligunt senioribus: sicut iacob qui se ad benedicendũ prebuit. & germano
suo ꝓmissum fructũ primȩ benedictionis accepit: sicut samuhel melius heli
sacerdote: uel danihel melius falsis seniorib: quos ipse sp̃u dei plenus morte
damnauit. Melius utiq intellexit popłs nouus. quã senior ille udaicus qui

Expanded text:
praecedentes; de quibus dictum est: Interroga patrem tuum, et annuntiabit tibi: sepraecedentes; de quibus dictum est: Interroga patrem tuum, et annuntiabit tibi: seniores tuos, et dicent tlibi . Dicimus etiam seniores, aetate quidem maturos, sed vitiorum affectatione  ed., affectione levissimos; sicut fuerunt illi, de quibus in Evangelio scriptum est: Fecerunt sacerdotes consilium cum senioribus, ut eum morti traderent . Tales nunc seniores dicit, non canos mente, sed corpore. Ab istis ergo merito se amplius dicit intellexisse, quando quem illi sacrilega mente contempserunt, iste suum venerabatur auctorem. Frequenter enim Scripturas divinas juniores melius intelligunt senioribus. Sicut Jacob qui se ad benedicendum praebuit et germano suo promissum fructum primae benedictionis accepit. Sicut Samuel melius Heli sacerdote; vel Daniel melius falsis senioribus, quos ipse Spiritu Dei plenus morte damnavit. Melius utique intellexit populus novus, quam senior ille Judaicus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
docuerunt. Hic enim arguit. non apꝓbat: magistros scilicet phariseos designans:
qui se ad litteram tenentes. spiritualem intelligentiam negligebant. Quos & dñs
in euangelio frequenter arguit: sed cor eorũ lapideum rationem ueritatis sen¬
tire non meruit. Supra tales igitur om̃s doctores. merito cohors euangelica intel¬
lexisse se melius dicit: quia prauitatibus eorũ repudiatis. sinceram doctrinam
dñi saluatoris accepit. Sed cur melius intellexerit. causam designat: quia testi¬
monia tua meditatio mea est. Illis enim testimonia dñi non erant meditatio.
qui per suasione falsissima longe aliud quam dictũ fuerat sentiebant. Super
seniores intellexi: quia mandata tua exquisiui. Non est hic iactantia superba:
sed ueritas. Seniores dicimus & sapientiȩ maturitatȩ prȩclaros. & longa nos etate

Expanded text:
docuerunt. Hic enim arguit, non reprobat  ed., probat magistros; scilicet pharisaeos designans, docuerunt. Hic enim arguit, non reprobat  ed., probat magistros; scilicet pharisaeos designans, qui se ad litteram tenentes, spiritualem intelligentiam negligebant; quos et Dominus in Evangelio frequenter arguit; sed cor eorum lapideum rationem veritatis sentire non meruit. Supra tales igitur omnes doctores merito cohors Evangelica intellexisse se melius dicit; quia pravitatibus eorum repudiatis, sinceram doctrinam Domini Salvatoris accepit. Sed cur melius intellexerit, causam designat, quia testimonia tua meditatio mea est. Illis enim testimonia Domini non erant meditatio, qui persuasione falsissima longe aliud quam dictum fuerat sentiebant. Vers. 100. Super seniores intellexi: quia mandata tua exquisivi. Non est hic jactantia superba, sed veritas. Seniores dicimus et sapientiae maturitate praeclaros, et longa nos aetate
Abbreviated transcription (Latin):
cunctos errantes sine dubitatione transcendit. Ecce reuera beatus honor ecce regnũ
bonorũ: superbos transcendere. potestatibus scłi preminere: & in scã humilitate
fixa mente consistere. Adiecit. quia in ȩternũ michi eft: id est mandatum tuum.
Sed queramus quod mandatum est. quod scło isto deficiente permaneat: scili¬
cet. dilectio dei & proximi. Ibi enim & dñm supra omnia diligimus: & ꝓximũ
quem admodum nos. perfectissime tunc amamus. Merito ergo hoc mandatum
in ȩternũ sibi ẽẽ dicebat seruandum: quo beati sc̃ã conscientia iugiter perfruunt᷑.
eccłam dñi integerrima fide docuerunt. hoc dictũ uelimus aduertere. Sed in¬
tendamus superiorem uersum: & om̃is questio calumniosa discedet. Non enim di¬
xit super patres. sed super in imicos meos: utiq qui legem dñi praua intentione

Expanded text:
cunctos errantes sine dubitatione transcendit. Ecce revera beatus honor, ecce regnum cunctos errantes sine dubitatione transcendit. Ecce revera beatus honor, ecce regnum bonorum superbos transcendere, potestatibus saeculi praeeminere, et in sancta humilitate fixa mente consistere. Adjecit, quia in aeternum mihi est; id est mandatum tuum. Sed quaeramus quod mandatum est, quod saeculo isto deficiente permaneat. scilicet dilectio Dei et proximi; ibi enim et Dominum supra omnia diligimus, et proximum quemadmodum nos perfectissime tunc amamus. Merito ergo hoc mandatum in aeternum sibi dicebat esse servandum, quo beati sancta conscientia jugiter perfruuntur.stolos qui Ecclesiam Domini integerrima fide docuerunt, hoc dictum velimus advertere. Sed intendamus superiorem versum, et omnis quaestio calumniosa discedit. Non enim dixit super patres, sed super inimicos meos, utique qui legem Domini prava intentione
Abbreviated transcription (Latin):
& alibi legitur: benedicam dñm in omni tempore: semꝑ laus eius in ore meo. Sc̃a
enim conscientia semper habuit diem: quȩ clarificato corde incredulitatis tene¬
bras ignorauit. O indefecta meditatio: cui scłi istius non sufficit dies. It ut huma¬
nam fragilitatem continuae meditationi credamus potuisse sufficere: hac nobis
ut opinor ratione constabit: qm si quis quas libet causas. respectu dñi sub mo¬
deratione disponat. si cibos temperanter accipiat. si somnos conuenienter carpat.
legem dei meditatur in omnibus : qm̃ se honesta & probabili actione cominendat:
uel pagani: qui precepta dñi aut minime intellexerunt: aut ea. prauo ftudio
non probantur ẽẽ operati. Supra istos. prudentem se dicit effectum: qm̃ uissa
prudens suꝑ inimicos suos. addidit: mandato tuo: q̃m dum illi fideliter obȩdiuit.

Expanded text:
et alibi legitur: Benedicam Dominum in omni tempore: semper laus ejus in ore meo . Sancta et alibi legitur: Benedicam Dominum in omni tempore: semper laus ejus in ore meo . Sancta enim conscientia semper habuit diem, quae clarificato corde incredulitatis tenebras ignoravit. O indefecta meditatio, cui saeculi istius non sufficit dies! Et ut humanam fragilitatem continuae meditationi credamus potuisse sufficere, hac nobis, ut opinor, ratione constabit; quoniam si quis quaslibet causas respectu Domini sub moderatione disponat, si cibos temperanter accipiat, si somnum convenienter capiat, legem Domini meditatur in omnibus; quoniam se honesta et probabili actione commendat, vel pagani, qui praecepta Domini aut minime intellexerunt, aut ea pravo studio non probantur operari. Supra istos prudentem se dicit effectum; quoniam fuerit super inimicos suos, addidit, mandato tuo: quoniam dum illi fideliter obedivit,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quid latius dici potest. quam quod uniuersam legem & cunctorũ ꝓpħarum
yomodo dilEXI LEGtΜ TUam oñE Totabit meditatio MA esi Popłs
beatus qui ꝓpħarum atq euangelii plurima meditatione ꝓfecerat.
in hac littera in troducitur ad loquendũ : suꝑ docentes se ac seniores
asserens diuina intellexisse mandata: & ideo super mel & fauum. ori suo seriptu¬
rarum diuinarũ testatur prouenisse dulcedinem. Dicendo. quomodo: promitait se
dicturũ. quemadmodũ legem dñi precipua intentione dilexerit. Dilexit ergo legẽ
non timuit: q̃m per dilectionem non per timorem mundanũ. preceptũ dñi. sc̃os
uiros decet operari. slus enim acceptũ est amantem aliquid facere: quam solum
infideliter timentem. Quomodo autem dilexerit: consequenter exponit: dicens.
tota die meditatio mea est. Tota die. continuum tempus debemus accipere: sicut

Expanded text:
Nam quid latius dici potest, quam quod universam legem et cunctorum prophetarum Nam quid latius dici potest, quam quod universam legem et cunctorum prophetarum uomodo dilexi legem tuam, Domine? tota die meditatio mea est. Populus beatus, qui prophetarum atque Evangelii plurima meditatione profecerat, in hac littera introducitur ad loquendum: super docentes se ac seniores asserens divina intellexisse mandata; et ideo super mel et favum ori suo Scripturarum divinarum testatur provenisse dulcedinem. Dicendo, Quomodo, promittit se dicturum quemadmodum legem Domini praecipua intentione dilexerit. Dilexit ergo legem, non timuit: quoniam per dilectionem, non per timorem mundanum praeceptum Domini sanctos viros decet operari. Plus enim acceptum est amantem aliquid facere, quam solum infideliter timentem. Quomodo autem dilexerit, consequenter exponit, dicens: Tota die meditatio mea est. Tota die continuum tempus debemus accipere; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
postremum breui sententia. quȩ fuerant dicenda conclusit. Profitetur enim. totius
consummationis uidisse se finem. Consummatio est enĩ uirtutũ omnium completi¬
ua perfectio: cui consummationi xp̃c est finis. Quem se uidisse merito dicit. q̃m
illuminata eum mente tunc credidit ẽẽ uenturũ. Si autem adlitteram hoc uelis
aduertere: potest & sic accipi: qm̃ rebus sȩcularibus terminus semper uidetur
impositus. Mandata enim dñi non habent finem: quia latissima se uirtute dis¬
tendunt. Quod adeo sic positum est. ut nec ambitiones scłi aliquis desideranter ex¬
peteret. quib finem datũ ẽẽ sentiret: & mandata dñi nimia festinatione perqui¬
reret: quȩ latissima comprobaret. Nec uacat. quod latum mandatũ tuum posuit ni¬
mis: scilicet. significans caritatem. quam circa dñm habere iubemur. & proximum.

Expanded text:
postremum brevi sententia quae fuerant dicenda conclusit; profitetur enim totius postremum brevi sententia quae fuerant dicenda conclusit; profitetur enim totius consummationis se vidisse finem. Consummatio est enim virtutum omnium completiva perfectio: cui consummationis Christus est finis; quem se merito vidisse dicit; quoniam eum illuminata mente tunc credidit esse venturum. Si autem ad litteram hoc velis advertere, potest et sic accipi: quoniam rebus saecularibus terminus semper videtur impositus; mandata enim Domini non habent finem; quia latissima se virtute distendunt. Quod ideo sic positum est, ut nec ambitiones saeculi aliquis desideranter expeteret, quibus finem datum esse sentiret; et mandata Domini nimia festinatione perquireret, quae latissima comprobaret. Nec vacat quod latum mandatum tuum posuit nimis, scilicet significans charitatem, quam circa Deum habere jubemur et proximum.
Abbreviated transcription (Latin):
eius animam prauitatis uulnere sauciarent. Nam si pęna fuisset precipitata: non
diceretur expectauerunt: sed accelerauerunt. Grauior enim est ista persecutio:
quȩ & coronam martyrii suspendit: & mortem animȩ suadere non desinit. Sed
quo remedio illa uitare potuisset: oftendit. Intelligens enim testimonia dñi: non po¬
terat ad uicia nefanda perduci. Unde claret illos solos eripi: qui a tali peri
culo dñi suerint illuminatione liberati. Intellexi autem accipiamus opera¬
tus sum: sicut in alio psalmo dicit: beatus qui intelligit suꝑ egenũr& paupe¬
rem. Quid enim poterat pauperi prodesse. si eum tantum egentem intelligeret.¬
& nullo munere subleuaret: Qua propter: intellectus mandatorũ sc̃a operatio
est. Omnis consummationis uidi finem: latũ mandatũ tuum nunis. Intrauerat
in diuitas altitudinis dei: uiderat quod per partes non poterat explicarierã

Expanded text:
ejus animam pravitatis vulnere sauciarent. Nam si poena fuisset praecipitata, non ejus animam pravitatis vulnere sauciarent. Nam si poena fuisset praecipitata, non diceretur expectaverunt, sed acceleraverunt. Gravior est enim ista persecutio, quae et coronam martyrii suspendit, et mortem animae suadere non desinit. Sed quo remedio illa vitare potuisset ostendit; intelligens enim testimonia Domini, non poterat ad vitia nefanda perduci. Unde claret illos solos eripi, qui a tali periculo  mss. A., B., martyrio Domini fuerint illuminatione liberati. Intellexi autem, accipiamus operatus sum, sicut in alio psalmo dicit: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem . Quid enim poterat pauperi prodesse, si eum tantum egentem intelligeret, et nullo munere sublevaret? Quapropter intellectus mandatorum sancta operatiouum nimis. Intraverat in divitias altitudinis Dei: viderat quod per partes non poterat explicari: ad
Abbreviated transcription (Latin):
rũ quippe seruus. dñm non meretur habere scõrum. Apłs autem paulus. non im-¬
& illud. uiuo iam non ego. uiuit autem in me xp̃c: & his similia. Illud quoq conside¬
randũ est. qđ dum professus fuerit se ẽẽ dñi: adhuc peat ut saluus fiat: utiq in
illa iudicatione futura cũ beati intromittuntur in requiem sempiternam. Sed quare
salus ista petatur assidue: subter adiunxit: qm̃ iustificationes tuas exquisiui. Alii
enim honores appetunt: coniugia querunt: mundi gaudia concupiscunt: iste sibi
inestimabiles putabat ẽẽ diuitias. si dñi iustificationes iugi ftudio. probaretur ex¬
quirere. Perscrutandum quoq cur istas iustificationes totiens repetit: scilicet.
ut ueteris teftamenti significantias. non putaret aliquis negligendas Me ex
runt ut perderent: ad illud respicit quod mali suasores blandiendo agebant. ut

Expanded text:
rum quippe servus Dominum non meretur habere sanctorum. Apostolus enim Paulus non imrum quippe servus Dominum non meretur habere sanctorum. Apostolus enim Paulus non imet illud: Vivo jam non ego, vivit autem in me Christus ; et his similia. Illud quoque considerandum est, quod cum professus fuerit se esse Domini, adhuc petit ut salvus fiat, utique in illa judicatione futura, cum beati intromittuntur in requiem sempiternam. Sed quare ista salus petatur assidue, subter adjunxit, quoniam justificationes tuas exquisivi. Alii enim honores appetunt, conjugia quaerunt, mundi gaudia concupiscunt; iste sibi inaestimabiles putabat esse divitias, si Domini justificationes jugi studio probaretur exquirere. Perscrutandum est quoque, cur istas justificationes toties repetit; scilicet ut Veteris Testamenti significantias non putaret aliquis negligendas. Vers.runt ut perderent, ad illud respicit, quod mali suasores blandiendo agebant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
les causas intellectus futurarũ significationum: quod occidebatur agnus immacula-¬
tus in pascha: quod mare rubrũ iter prebuit ad salutem: quod popłs terrã repro¬
missionis per iħum nauȩ intromissus accepit: hȩc enim omĩa. uenturȩ̨ perfectioni
constat indicia prȩftitisse. Has ergo iustificationes non debemus ullatenus obliuisci:
quȩ nobis fidei primordia prȩftiterunt. Nemo enim potest perfecte grãm donati¬
onis agnoscere: nisi & inicia rerũ meminerit cur uisa sunt inchoassẽ. Tuus sum
ego. saluum me fac: qm̃ iustificationes tuas exquisiui. Cum legatur. dñi est terra &
plenitudo eius. orbis terrarũ & uniuersi qui habitant in eo: chorus ifte nescio
qua dñi specialis gr̃ȩ remuneratione confidens. ait. tuus sum ego. Tuus sum enĩ.
non ille uere potest dicere. qui aliqua se cognoscitur obscenitate tractare: uicio-¬

Expanded text:
les causas intellectus futurarum significationum; quod occidebatur agnus immaculales causas intellectus futurarum significationum; quod occidebatur agnus immaculatus in Pascha; quod mare Rubrum iter praebuit ad salutem; quod populus terram repromissionis per Jesum Nave intromissus accepit. Haec enim omnia venturae perfectioni constat indicia praestitisse. Has ergo justificationes non debemus ullatenus oblivisci, quae nobis fidei primordia praestiterunt. Nemo enim potest perfecte gratiam donationis agnoscere, nisi et initia rerum meminerit, cur visa sint inchoasse. Vers. 94. Tuus sum ego, salvum me fac, quoniam justificationes tuas exquisivi . Cum legatur: Domini est terra, et plenitudo ejus; orbis terrarum, et universi qui habitant in eo, chorus iste nescio qua Domini specialis gratiae remuneratione confidens, ait: Tuus sum ego. Tuus enim sum, non ille potest vere dicere, qui aliqua se cognoscitur obscenitate tractare. Vitio
Abbreviated transcription (Latin):
est. illa quȩ precipit uel cogitare uel facere: ut interiore quasi consiliario formatus.
sȩuientia dormenta superare possit intrepidus. In humilitate uero sua: in afflictionib
dixit: quas pia intentione tolerauit. A quib se gaudet ereptũ: quando ad scm̃ me-¬
ruit peruenire martẏrium. Hlumilitas enim & necessitate subitur: & uoluntate
suscipitur. Illam sustinent criminum rei : istam exercent puritate scĩssimi. In ȩternũ
absolutȩ post dona: qui dñi meruit impetrare clementiam. Possunt alia amemoria
fortasse decidere: beneficium autem nullus fidelium obliuiscitur. quo uita prȩstat᷑.
Qua ꝓpter. necesse fuerat illarũ iustificationũ semper eẽ memorem: a quib uitale
munus noscitur accepisse. lustificationes autem sunt sicut iam dictũ est. per tempora¬

Expanded text:
est illa quae praecepit vel cogitare, vel facere; ut interiore quasi consiliario  mss. A., B., F., consolatorio formatus, est illa quae praecepit vel cogitare, vel facere; ut interiore quasi consiliario  mss. A., B., F., consolatorio formatus, saevientia tormenta superare possit intrepidus. In humilitate vero sua, in afflictionibus dicit, quas pia intentione toleravit: a quibus se gaudet ereptum, quando ad sanctum meruit pervenire martyrium, Humilitas enim et necessitate subitur, et voluntate suscipitur; illam sustinent criminum rei; istam exercent puritate sanctissimi. Vers. 93. absolute post dona, quae Domini meruit impetrare clementia. Possunt alia memoria fortasse decidere; beneficium autem nullus fidelium obliviscitur, in quo vita praestatur. Quapropter necesse fuerat illarum justificationum semper esse memorem, a quibus vitale munus noscitur accepisse. Justificationes autem sunt sicut jam supra dictum est per tempora
Abbreviated transcription (Latin):
non habet noctem : de quo scriptũ est. & erit illis dñs lumen eternum. Et
ne quis de tanto miraculo crederet disputandũ: adiecit omia seruire cre
infidelib nonnulla questio oboriri: qui non uidentur seruire dño quando
ab eius deuotione discreti sunt. Sed & ipsi seruiunt: cũ iudicantur. Non enim liber
dimittitur: qui puniendus eẽ monstratur. Siue omĩa intelligere debenus de quib
loquebatur. quib dies perpetuus erit: quia infidelitatis tenebras nullo tẽpore
litate mea. Nisi beneficia legalis meditationis habuisset. ut pęnis non cederet
& conftantiam fidei periculorũ despectione seruaret: inter calamitates quas
passus est asserit se perire potuisse: ut intelligamus quantũ nobis prestet
meditatio legis. quȩ potuit atam ingentib liberare periculis. Meditatio quippe legis

Expanded text:
non habet noctem: de quo scriptum est: Et erit illis Dominus lumen aeternum . Et non habet noctem: de quo scriptum est: Et erit illis Dominus lumen aeternum . Et ne quis de tanto miraculo crederet disputandum, addidit  ed., adjecit, infidelibus nonnulla quaestio oboriri, qui non videntur servire Domino, quando ab ejus devotione discreti sunt. Sed et ipsi serviunt cum judicantur; non enim liber dimittitur, qui puniendus esse monstratur. Sive, omnia, intelligere debemus de quibus loquebatur, quibus dies perpetuus erit; quia infidelitatis tenebras nullo tempore sem in humilitate mea. Nisi beneficia legalis meditationis habuisset, ut poenis non cederet, et constantiam fidei periculorum despectione servaret, inter calamitates quas perpessus est, asserit seperire potuisse; ut intelligamus quantum nobis praestet meditatio legis, quae potuit a tam ingentibus liberare periculis. Meditatio quippe legis