comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hibe antur aut ꝑ turbentur a gebat. Qm̃ quicos lȩdit eũ lȩditcinus
legatione funguntur. Prȩdi carceos assiduȩ & mandatadnĩ sine int̃¬
missione annunti arerogabat. Operacorũ bona corã hominibus mons¬
trare & c̃scientiã bonã corãdõ habereinsinuabat. Om̃s principest̃rae
runctos hominescis oboedire & ccipita sua submittere corũq: adiutores
oxsis tere p̃ciprebat. ut om̃s pariter fideles & cooperatores legs dc imanst arort̃
nedecisdicatur. Confundent᷑ & erubescentomĩs quipugnant afbisio
& erunt quasi non sint & peribunt uiri qui contradicunttibi . Qugres eos
& non inuenies uiros rebelles tuos. eruntqua siñ sint & ueluti consuptio
hominis bellantis aduersumte. Onisergo qui eis contradicent ita da pna¬
tos & in fames usq ad satis factionẽ monstrabat. & nisi conuerterentur

Expanded text:
hibeantur, aut perturbentur, aiebat, quoniam qui eos laedit, eum laedit cujus hibeantur, aut perturbentur, aiebat, quoniam qui eos laedit, eum laedit cujus legatione funguntur . Praedicare eos assidue et mandata Domini sine intermissione annuntiare rogabat. Opera eorum bona coram hominibus monstrare, et conscientiam bonam coram Deo habere insinuabat, omnes principes terrae et cunctos homines eis obedire, et capita sua submittere, eorumque adjutores existere praecipiebat, ut omnes pariter fideles et cooperatores legis Domini monstrarentur, ne de eis dicatur. « Confundantur, et erubescant omnes qui pugnant adversum  erunt quasi non sint, et peribunt viri qui contradicunt tibi. Quaeres eos et non invenies viros rebelles tuos. Erunt quasi non sint, et veluti consumptio hominis bellantis adversum te . » Omnis ergo, qui eis contravenit, ita damnatos et infames usque ad satisfactionem monstrabat, et nisi converterentur
Abbreviated transcription (Latin):
nas sic̃aquilȩ current & non laborabunt. Ambulabunt & ñ desicient
taceant ad meinsulc& gentes mutent fortitudinem. Accedant & tun
lequantur . simuladiudiciũ propinquemus. Hosaut̃ quicos uexant
aut amouere uł dcip̃nareni tuntur. Ipsũ dnm̃ ꝑ prophetũ dap̃nare & usq
adsatis factionẽ corũ & eccłe dep̃natoseẽ docebat uhiait. Taliȩleger
inuiis suis & in abominationibus suis animaeoiũ delectata ẽ. Vnde
& ego digã in lusioneseorũ & dap̃nationẽ adducãeis quia locutus sũ
cis & non audier᷑. fecerq malũ in oculis meis. & que nolui elegerunt
Audite uerbũ dnĩ quitremitis aduerbũcius. Dixer̃ srsurĩ odiente suos¬
& abicientes ꝓpt̃ nom̃ meũglori ficetur dns. & uid ebimꝰ inlȩcitiaurã. ipsi
aut̃ confundentur. Non enĩ laborabunt frustra in conturbation ep̃su¬
lesmei quia sem̃ benedictionũ dnĩ est. Ante quã clament ego ex au¬
diã & adhucillis loquentibus ego audiã. Ad glorisi candũ sc& diui¬

Expanded text:
ilae, current et non laborabunt, ambulabunt, et non deficient. Transeant ad me insulae, et gentes mutent fortitudinem, accedant et tunc loquentur, simul ad judicium propinquemus . » Hos autem qui eos vetant, aut amovere vel damnare nituntur, ipsum Dominum per prophetam damnare, et usque ad satin viis suis, et in abominationibus suis anima eorum delectata est, unde et ego eligam illusiones eorum, et damnationem adducam eis, quia locutus sum eis, et non audierunt, feceruntque malum in oculis meis, et quae nolui elegerunt. Audite verbum D abjicientes propter nomen meum: Glorificetur Dominus, et videbimus in laetitia nostra, ipsi autem confundentur , nonenim laborabunt frustra in conturbatione praesules mei, quia semen benedictionum Domini est, antequam clament ego exaudiam, et adhuc illis loquentibus, ego exaudiam . » Ad glorificandum se, et divi
Abbreviated transcription (Latin):
& ainais actibus scalienũ fucere: Noncẽ supbũ non uinolontũ aoninol
cũ dades Non somnulontem. nionpigrũ. non murmuratore. auer diteri torẽ
quia qui detohoutii uon soluse. sedmultos alios occidit. Iranper ficere
uociracundiȩ tempus reseruare. Dolum cordenontenerer urecpa dł falia
dare Caruti temnon derelinq re. neciurare nesorteꝑiuruũ qtła bsite

Expanded text:
ibus se alienum facere; non esse superbum, « non vinolentum , » nec multum edacem, non somnolentum, non pigrum, non murmuratorem, nec detractorem, quia qui detrahit, non solum se, sed multos alios occidit; iram non perficere, nec iracundiae tempus reservare. Dolum in corde non tenere, nec pacem falsam dare, charitate
Abbreviated transcription (Latin):
nscor ũ nemetuatis. Sicut enĩ uestim̃tũ siccomed& cosuermis
Etsic lanã si cdeuorabit eostinca. Salus aut̃ meam sẽpit̃nũ erit . & iustitia

Expanded text:
mias eorum ne timeatis. sicut enim uestimentum, sic comedet eos uermis: mias eorum ne timeatis. sicut enim uestimentum, sic comedet eos uermis: et sicut lanam, sic deuorabit eos tinea: salus autem mea in sempiternum erit et iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
enĩtra profert semen suũ : & sicutortus sem̃ suũ germinat. sic dñs ds̃
germina iustitiã & laudẽ corauniuer sisgentibus. Eosaut̃ a solodinõtu¬
dicandos autremouendos & non abalus essedicebat. quia suis & non al¬
terius. Et quis ẽ qui alterius iudic& seruũ rꝰ niã sus tañ patiant᷑ hommnes
nec ds̃ deorũ & dns̃ dominantiũ hȩc ulla tenius patit᷑. Vnde& ꝓphetas
sibitestes cẽdicebat. ꝑ quos dns̃ loquitur dicens. Eccdex coxite sed ñ quasi
argentũ : clegite in camino pauꝑtatis. ꝓ pt̃ me ꝓp̃t̃ me faciã ut nonblas¬
phemer : & głam meã alterinondabo. Andimeia cob & isrł quem
ego uoco. Ego ipse ego primus & nouissimus manus quoq: mea fun¬
dauit t̃ram & dex teramea m̃saẽ cȩlos. Ego uoc ciboeos. & stabuirt simul
M einsulcex pectabunt. & brachiũ meũ sustinebunt. Salusaut̃ me am
scpiternũerit . & iustit amea non desicia. Auditeme qui scitis ius tum
pepulũ : loxmeamardecorũ. Nolite timere ol ꝓbria hominũ & blas phe

Expanded text:
men suum, et sicut hortus semen suum germinat, sic Dominus Deus germinabit justitiam, et laudem coram universis gentibus . » Eos autem a solo Domino judicandos aut removendos, et non ab aliis esse dicebat, quia sui sunt et non alterius. Et quis est qui alterius judicet servum? Nam et si ista non patiuntur homines, nec Deus deorum et Dominus dominantium haec ullatenus patitur, unde et prophetas sibi testes esse dicebat, per quos Dominus loquitur, dicens: « Ecce excoxi te, sed non quasi argentum elegi te in camino paupertatis, propter me faciam, ut non blasphemer, et gloriam meam alteri non dabo. Audi me, Jacob, et Israel quem ego voco. Ego ipse, ego primus, et ego novissimus, manus quoque mea fundavit terram, et dextera mea mensa est coelos. Ego vocabo eos, et stabunt simul , me insulae exspectabunt, et brachium meum sustinebunt. Salus autem mea in sempiternum erit, et justitia mea non deficiet . » « Audite me, qui scitis justum, populus lex me
Abbreviated transcription (Latin):
& in ipsomaiora suscitat bella. Oport& ergouos sũ mostudioniti
ut omni ergaillũ uinculo amoris innexi. plenis si moergaeũ In hereatis
effectu. Seduos quoq ipsi unammes i n omni concordia ꝑdurate quo
facilius etiã illiobȩdire omne part̃ consensu & un animitate possitis
ꝓpĩ quod& uos salutẽ consequi & illepossit obtẽperatibus sibiuobis
ꝓpniusim positi hororis ponduscuehere. Quȩdã etiã ex uobis ipsisin¬
telligere debetis. siquas que ipse ꝓpt̃insidics hominũ malorũ nonpo
test cuidentius & manifestuis proloqui uerbigratia sunimicus est
alicui procctibus suis uostiolite expectare utp seuobis dicat. Cu illo¬
o nolite amiec̃ sed prudenter obseruare debetis si qua sunt quȩ ipse ꝓprer¬

Expanded text:
et in ipso majora suscitat bella. Oportet ergo vos summo studio niti, et in ipso majora suscitat bella. Oportet ergo vos summo studio niti, ut omni erga illum vinculo amoris innexi, plenissimo erga eum inhaereatis affectu. Sed et vos quoque ipsi unanimes in omni concordia perdurate quo facilius etiam illi obedire omnes pariter consensu et unanimitate possitis. Propter quod et vos salutem consequi, et ille possit obtemperantibus sibi vobis promptius impositi oneris pondus evehere. Quaedam ex vobis etiam ipsis intelligertest evidentius et manifestius proloqui. Verbi gratia, inimicus est alicui pro actibus suis. Vos nolite expectare ut ipse vobis dicat: cum illo nolite amici esse. Sed prudenter observare debetis et voluntati eius, vide
Abbreviated transcription (Latin):
umsalute suscipies si hc proomniũ incolomitate igilaueris ltaq
si temulti efratribus ꝓpt̃rigorẽ iustitiȩ odiohabuerint. ex hoc quidem
non lȩderis. sed ex huiuscemodi odiis amor tibi conciliabitur dĩ. Eti deo
satage magis & refuge. nelauderis abiniquis & nea pessimea gentibus
diligaris sed potius ꝓtꝰiustitȩ dispensationẽ & nequis simã regulã discipli¬
nȩ axpõ conlaudarimorearis : Hȩccũ dixiss& & his similia quã pluri¬
huic qui p̃sid& uobis adueritatẽ docendã inõnib: oboedite scientes quod
ipsesuscipietur in regnocȩlorũ. Propĩ quod satis agte ad omnẽ collectã
& congregationẽ semꝑ conuenire ut nonuelut neglegentes & desides
auidice xpõ condep̃ nemini. Conuenientes uero semꝑ ad demente date
om̃s operã ꝓ ipsosonire & summostudio fauore urm̃ ergaipsũ depen
dere suentes quia propt̃ singulos uosipsi magissoli infestat mimicus.

Expanded text:
um salute suscipies, si hic pro omnium incolumitate vigilaveris. Itaque um salute suscipies, si hic pro omnium incolumitate vigilaveris. Itaque si te multi e fratribus propter rigorem justitiae odio habuerint, ex hoc quidem non laederis, sed ex hujuscemodi odiis amor tibi conciliabitur Dei. Et ideo satage magis et refuge ne lauderis ab iniquis, et ne a pessime agentibus diligaris; sed potius propter justam dispensationem et aequissimam regulam disciplinae a Christo collaudari merearis. Haec cum dixisset, et his similia quamplurihuic qui praesidet vobis ad veritatem docendam, in omnibus obedite; scientes quod ipse suscipietur in regno coelorum. Propter quod satagite ad omnem collectam et congregationem semper convenire, ut non velut negligentes et desides a judice Christo condemnemini. Convenientes vero semper ad Clementem, date omdere, scientes quia propter singulos vos ipsi magis soli infestat inimicus
Abbreviated transcription (Latin):
tura facienda .ẽ. & abicienda pror susecordae omis intrinsecus quȩlata
amaritudo peccati. siqua forte ex desideriis iniquis uelut excibis
noxiis congre gataest. Quãunq cũ euomuerit quis& abiecerit
ingentis egritudinis liberabitur morbo. sitam̃ postuomitũ quȩ ad sa¬
nitatem ꝑ tinent sumat. Uerũ tam̃ scto tecuncti quod supra om̃s
nos labor& eps̃. quia unus quisq urm̃ suũ ꝓpriũ fert laborẽ. illeoͦ
& suũ & singuilorũ ꝓpt̃ quodo clemens ttĩquã omnibus pec̃ teno¬
lueris singulos putpotueris uiua : & singulos releua quia singulorũ
onus acsolicitudinem portas. Vnde & egonunc hanc tibuin iungens
disporsationem & scoqua accipio gratiã magis quã presto. sedestocon¬
sidons & fortit̃ forens. certus quia laboristiu meritũ recipios cũ ad portũ
quiets in colomẽ hanc prouexeris nauẽ ubi mercedes & pͥmia ꝓomini¬

Expanded text:
tura facienda est, et abjicienda prorsus e corde omnis intrinsecus quae latet tura facienda est, et abjicienda prorsus e corde omnis intrinsecus quae latet amaritudo peccati, si qua forte ex desideriis iniquis, velut ex cibis noxiis, congregata est. Quam utique cum evomuerit quis et abjecerit, ingentis aegritudinis liberabitur morbo; si tamen post vomitum, quae ad sanitatem pertinent sumat. Verumtamen scitote cuncti quod supra omnes vos laboret episcopus; quia unusquisque vestrum suum proprium fert laborem, ille vero et suum et singulorum. Propter quod, o Clemens, tanquam qui omnibus praeesse te noveris, singulos prout potueris juva, et singulos releva, qui et singulorum onus et sollicitudinem portas. Unde et ego nunc hanc tibi injungens dispensationem, scio quia accipio gratiam magis quam praesto. Sed esto confidens et fortiter ferens; certus quia laboris tui meritum recipies, cum ad portum quietis incolumem hanc provexeris navem. Ibi mercedes et praemia pro omni
Abbreviated transcription (Latin):
pore requirenda sunt. Ep̃s tũquã ꝓreta uigilant̃ & sollicite guber
natoris uerba custodiatx pĩ. Saluator dñs gubernator ecłȩ suȩ dili¬
gatur ab omnibus & ipsius solius p̃ceptis aciussiscredat & oboediat
omis eccła. Dõ quoq indesiuenter supplicetur acunctis deprospe¬
ritate uentorũ. ut nauigantes omnẽ tribulationẽ & omnẽ periculũ
superent tãquã inmare pro fundũ mundustius & uttȩ humanȩ pe¬
lagus nauigantes in quoes uriendũ sit & sitiendũ : Nuditatem
quoq ferendã morbosetiã corporis. & egrituthines tolerandas in suꝑ
& hominũ insidias ac dolossepelaborandũ. Quippequidis ꝑgen¬
dos seuonnũ quã nouer sed aliquando ȩtiã congregandos. Vomitꝰ
quoq & suggillationes ferendas cum ex con fusione peccatorum
& reiection ecriminũ uelut male congregati in uisceribus. fellis iac¬

Expanded text:
pore requirpore requirnatoris verba custodiat Christi. Salvator Dominus, gubernator Ecclesiae suae, diligatur ab omnibus, et ipsius solius praeceptis ac jussis credat et obediat omnis Ecclesia. Deo quoque indesinenter supplicetur a cunctis de prosperitate ventorum. Navigantes omnem tribulationem et omne periculum superent, tanquam mare profundum mundi istius et vitae humanae pelagus navigantes, in quo esuriendum sit et sitiendum; 462 nuditatem quoque ferendam, morbos etiam corporis et aegritudines tolerandas. Insuper et hominum insidiis ac dolo saepe laborandum, quippe qui dispergendos se nonnunquam noverint, sed aliquando etiam congregandos; vomitus quoque et sugillationes ferendas, cum ex confusione peccatorum et rejectione criminum, velut male congregati in visceribus fellis, jac
Abbreviated transcription (Latin):
similes hubeantur. lam uero rapidus uertex & tartare accrib¬
dis a saxis inlisa naufragia ac mortifere: submersiones quid aliud
es tim̃anda sunt quã peccata: restatigit᷑ ut hȩcnauis cur iupros¬
pero tuta possit portũ desiderate urbis in trarẽ Itadõ p̃ce fun¬
dere ut nauigantes mereantur audri : Audiriaũt a dõ itade¬
mnũ merebitur quis. siorationes ipsȩ bonis moribus & bonisoperibu s adiuuet
Sed anteomiã cũ quiete & silentio epibatae idẽ laici a insius unusquisq
resideant locis neforteꝑ in quietudinẽ & in conditosinutilesq: discursus
si passim uagaricȩperint uł abofficiosuo nautas impediant uł in alte¬
rũ latus ꝑ in quietu dinẽeorũ nauis pressa dimergatur. Nausto logi
dem ercedibus commoneant & nichilomnino qđ ad diligentiam
uł ad disciplinã ꝑtin& diaconi neglegant. Prbi uelut nautȩ aptent
singula adinstructionẽ naius diligenter & instruant quȩ in suotem¬

Expanded text:
similes habeantur. Jam vero rapidus vortex, et tartarea charybsimiles habeantur. Jam vero rapidus vortex, et tartarea charybdis, et saxis illisa naufragia, ac mortiferae submersiones, quid aliquid aliud aestimanda sunt, quam peccata? Restat igitur ut haec navis cursu prospero tuta possit portum desideratae urbis intrare, ita Deo precem fundere navigantes, ut mereantur audiri. Audiri autem a Deo itamum merebitur quis, si orationes ipsae bonis moribus et bonis operibus adjuventur. Sed ante omnia cum quiete resideant locis, ne forte per inquietudinem, et inconditos inutilesque discursus, si passim vagari coeperint, vel ab officio suo nautas impediant, vel in alterum latus, per inquietudinem eorum, navis pressa demergatur. Nautologi de mercedibus commoneant et nihil omnino quod ad diligentiam, vel ad diciplinam pertinet diaconi negligant, presbyteri velut nautae aptent singula ad instructionem navis diligenter et instruant quae in suo tem
Abbreviated transcription (Latin):
in cõmune seruari. ut concordiãtencatis. ꝑ quã sola potestisportũ
quietis intrare & uuitatẽ regis sũmi quȩ pax nominatur. Similnãq
cis & regioribus uiros portat ad unã potentis regniurbem ꝓ perare
dici conidis pensatorũ locũ teneant. Hiqui catetizant nuus tolo¬
gis conferuntur. Epibatis auĩ totius frat̃nitatis mulatudo sit similis.
ipsũ quoq mare hic mundus habetar. Uentorã uero uarietates
& turbinũ. ducersis tep̃tatio nubus conferantur. Per secuti opes.
& seductorũ seu prauedocor inȩ uerba docentur : Promuntoria
uero & locaconfragosa hiquunpotes tatibus scłi sunt iudicos &
periculaminantur acmortes: Bithalassa ueroloca quȩ duplici¬
bus andȩ fallacis aestibus uerberantur. dubii smente & repromis¬
sioniũ uerita tenutantibus conferantur atq hisquiinrationabili
fidem nram̃ ratione discutiunt Y pocriteuero & dolosi piratis

Expanded text:
in commune servari, ut concordiam teneatis, per quod solum potestis portum in commune servari, ut concordiam teneatis, per quod solum potestis portum quietis intrare et civitatem summi Regis, quae pax nominatur. Similis namcis et regionibus viros portat, ad unam 461 potentis regni urbem properare diaconi dispensatorum locum teneant; hi qui catechizant, naustologis conferantur; epibatis autem totius fraternitatis multitudo similis sit; ipsum quoque mare hic mundus habeatur; ventorum vero varietates et turbinum, diversis tentationibus conferantur; persecutiones et seductorum, seu pravae doctrinae verba ducantur; promontoria vero et loca confragosa, hi qui in potestatibus saeculi sunt judices, et pericula minantur et mortes. Dithalassa vero loca, quae duplicibus undae fallacis aestibus verberantur, dubiis mente et de repromissionum veritate nutantibus conferantur, atque his qui irrationabili fidem nostram ratione discutiunt. Hypocritae autem et dolosi, piratis
Abbreviated transcription (Latin):
setenteos. & quę necessarias̃ prebeant eis cũ conscantia eius qui p̃est
quod tam̃ etiã siclã fecerint ñ peccabunt. Sed & de peregrinis simi lit̃
epõ suggerant refouendis. & cetira his similia quȩ adcultũ ecłȩ &dis¬
ciplinãcius ꝑtinent diaconis curasit quicate tirant. id est qui uer¬
bomstitiunt incipientes primo o porta utipsi ins tructisint. Deani¬
maenĩ agitur hominũ & oporta eũ quidoca a instruuit animasrudescẽ
talẽ utpingenio disceraiũ semanpsũ possitaptare : & uer biordinc̃ ꝓaudi¬
entis capacita tedirigere. Deb& ergoipse aadpͥme eẽ eraditus & doc tͥ.
Inrep̃ hensibilis maturus. pauidus. sicutips ꝓbustis fore clementẽ
hunc p̾me. Multũ ẽaut̃ siegonunc desinguus quȩ unusquisq habere
debeat ꝓsequar. Uerũ tam̃ illud est qđ p̃ccteris ab omnibus uabiscupio

Expanded text:
sitent eos, et quae necessaria sunt praebeant eis cum conscientia ejus qui praeest. sitent eos, et quae necessaria sunt praebeant eis cum conscientia ejus qui praeest. Quod tamen etiamsi clam fecerint, non peccabunt. Sed et de peregrinis similiter episcopo suggerant refovendis; et caetera his similia quae ad cultum Ecclesiae et disciplinam ejus pertinent, diaconis curae sint. Qui catechizant, id est, qui verbo instruunt incipientes, primo oportet ut ipsi instructi sint, de anima enim agitur hominum. Et oportet eum qui docet et instruit animas rudes, esse talem ut pro ingenio discentium semetipsum possit aptare, et verbi ordinem pro audientis capacitate dirigere. Debet ergo ipse apprime esse eruditus et doctus, irreprehensibilis, maturus, impavidus, sicut ipsi probabitis fore Clementem hunc post me. Multum est autem, si ego nunc de singulis quae unusquisque habere debeat prosequar. Verumtamen illud est quod prae caeteris ab omnibus vobis, cupio
Abbreviated transcription (Latin):
Dia coniuero eccłȩ tam quamoculi sint epĩ. oberrantes & circũ lustrantes
cũ uerecundia actus totius eccłȩ. & ꝑscrutantes diligentius siquõ uideant
neri abeo possit hisquimp̃cipitiũ lapsurus ẽ utreuocetur & non corru¬
atin peccatum. Neglegortiores quoq & eosquirarius ad audiendũ
uerbũ dĩ accedunt. nec solucite adepĩtaractatum conueniunt. ipsi
cõmoneant & ortentur: Sienĩ assidiu sint ad audiendũ ñ solũ uitȩ
ueniunt quȩ cũq sermonibusscus incorde ueltiacila defixa circũ fert
abitiuntur omiã p̃dicatione ueritatis & uiteȩ t̃nȩdoctrina & erudi¬
cionepurgata: Alio quin simultotẽp ore auditũ subtrahant: auer¬
bodĩ& remaneant acultuiutiorũ sine dubio spinis erunt ac serbu
occupati. Et quid aliud nisi a dignẽ talis hȩc t̾ra p̃parabitur s dehiser¬
gout diximus dia conicurasit Sel & eos quiscđm carnẽ egrotant

Expanded text:
Diaconi vero Ecclesiae tanquam oculi sint episcopi, oberrantes et circumlustrantes 460 cum verecundia actus totius Ecclesiae, et perscrutantes diligentius si quem videant neri ab eo possit is qui in praecipitium lapsurus est, uti revocetur, et non corruat in peccatum. Negligentiores quoque, et eos qui rarius ad audiendum verbum Dei accedunt, nec sollicite ad episcopi tractatum conveniunt, ipsi commoneant et hortentur. Si enim assidui sint ad audiendum, non solum vitae veniunt, quaeque malorum sermonibus in corde suo velut jacula defixa circumferunt, abjiciuntur omnia praedicatione veritatis, et vitae aeternae doctrina, et eruditione purgata. Alioquin si multo tempore auditum subtrahant a verbo Dei, et remaneant in cultu vitiorum, sine dubio spinis erunt ac sentibus occupati. Et quid aliud, nisi ad ignem talis haec terra praeparabitur? De his ergo, ut diximus, diaconis cura sit. Sed et eos qui secundum carnem aegrotant,
Abbreviated transcription (Latin):
nimo nobiseẽ deba utatalibus arguamur &̃ iudicemur uł abhumano die
Aaioresueo aminoribus nec ciccus arineciudicari ullatenꝰ possedicebat
Qm̃ non solũ hocidiuinas. sedas leges scł in hibere docebat. Omis ergo legũ diuina¬
rũ libent᷑ uiolatores & sacrarũ institu tionũ uoluntarie ꝑ turbatores ecclesi¬
astica indigos regula & scã cõmunioneiudiea bat Operator esuero earur¬
de eisq oboedientes utrarũq acceterarũ bonarũ diguoseẽ dicebat
Vnela pohetus intes timoniũ sumebat. Auditeceli & auribus ꝑcipe
terra. qm̃ dns̃ locutus est. Filio senutriui& exaltaui. ipsi aut̃ spreuern¬

Expanded text:
nimo nobis esse debet, ut a talibus arguamur et judicemur vel ab humano die. nimo nobis esse debet, ut a talibus arguamur et judicemur vel ab humano die. Majores vero a minoribus nec accusari, nec judicari ullatenus posse dicebat, quoniam non solum hoc divinas, sed et leges saeculi inhibere docebat. C. VI. Qui criminorum libenter violatores, et sacrarum institutionum voluntarie perturbatores, ecclesiastica indignos regula, et sancta communione judicabat. Operatores vero earumdem, eisque obedientes utrarumque ac caeterarum bonarum dignos esse dicebat, unde et prophetas in testimonium sumebat. Audite, coeli, et auribus percipe, terra, quoniam Dominus locutus est: « Filios enutrivi, et exaltavi, ipsi autem sprever
Abbreviated transcription (Latin):
tenereprbos debereinsinuabat. Et siquis aliquẽ ex his scandalitar& grauis¬
simã sibi poenam inferredebere p̃dicabat. Cunc tosseinuicẽ diligere & ad¬
iuuare debere & neminẽ ab adiutorio frĩs sesub trahere instruebat. homici¬
lasuero & adulteros accuncto seriminalibus nexibus alligatos & quieis coequa¬
les nonerant ab eorũuexatione & accusatione docente dnõ ꝓhibebat & non
nisi abcoequalibus aliquid sci inferre deberedocebat. Quia discipulũ su¬
ꝑ magistrũ eẽ aut ullã eiiniuriã inferrenullatenius debereo port&. In fames
nãq om̃s & quos primates leges scłi nonsuscipiunt. sed & laccos ab eorũ
accusatione & uexatione semꝑ repellore deberero gabat. & cunctos sibi
sub ditos eẽ p̃cipiebat. Cunctorũ sacerdotũ uitũ superiorẽ sanctiorẽq ac
discretũ a secularibus & laccis hominibus eẽ & spiritales atq sacer dotes

Expanded text:
tenere presbyteros debere insinuabat: et si quis aliquem ex his scandalizaret, gravistenere presbyteros debere insinuabat: et si quis aliquem ex his scandalizaret, gravissimam sibi poenam inferri debere pjuvare debere, et neminem ab adjutorio fratris se subtrahere instruebat. Homicidas veros, et adulteros ac cunctos criminalibus nexibus alligatos, et qui eis coaequales non erant, ab eorum vexatione, et accusatione dicente Domino prohibebat, et non nisi a coaequalibus, aliquid sibi inferre debere, docebat. « Quia discipulum supra magistrum esse , » aut ullam ei injuriam inferre, nullatenus debere oportet. Infames namque omnes, et quos primates legis saeculi, non recipiunt, sed et laicos ab eorum accusatione, et vexatione semper repellere debere rogabat, et cunctos sibi subditos esse, praecipiebat. Cunctorum sacerdotum vitam superiorem, sanctioremque ac discretam a saecularibus et laicis hominibus esse, et sp
Abbreviated transcription (Latin):
inuste periditaretur desmirent. In illis aut̃ ciuitatibus inquib dudũ apud
p̃dicto serant & hnicoseorũ archi flamines quostam̃ minores tenebant
quã memoratos primates. archiepos instatui p̃cepit quiñ ttim̃ primatum
sed are i cpõrũ srucrentur nomine : E. põporũ quoq iudicia ut superius
memoratũ est & maioracclesiarũ negotia supsireclamauer᷑ aut aliquẽ
stimorẽ autistos uł alios suspectos habuerint adiãdictos primates uł pa¬
triarchas nixaliquis nocent̃ perir& transferre docuit: Insingalis uero re¬
liquis ciuitatibus singulos ꝙ ñ binos ułtnos autplures ep̃os constitiup̃cepit
quiũ primatũ autarchieporũ aut metropolitanorũ nomine qui amatres
ciuitatũ ntenent sed eporũ tantũ uoccibulo potrentur. Qm̃neent᷑ ipso sapłos
par institutio suit. sedunus omnibus presuit. Hoctam̃ p̃uidendũ instituit: nein
uillis aut cas tellis ułmodicisciuitatibus instituer ent᷑ epĩ neuileeorũ nom̃ fier&

Expanded text:
In illis autem civitatibus, in quibus dudum apud praedictos erant ethnicos eorum archiflamines, quos tamen minores tenebant quam memoratos primates, archiepiscopos institui praecepit, qui non tamen primatum, sed archiepiscoporum fruerentur nomine. Episcoporum quoque judicia, ut superius memoratum est, et majora ecclesiarum negotia, si ipsi reclamaverint, aut aliquem timorem, aut istos vel alios suspectos habuerint, ad jam dictos primates vel patriarchas, ne aliquis innocenter periret, transferri perdocuit. In singulis vero reliquis civitatibus, singulos, et non binos vel ternos aut plures, episcopos constitui praecepit, qui non primatum, aut archiepiscoporum, aut metropolitanorum nomine, quia matres civitatum non tenent, sed episcoporum tantum vocabulo potirentur, quoniam nec inter ipsos par institutio fuit, sed unus omnibus praefuit. Hoc tamen praevidendum instituit, ne in villis, aut castellis, vel modicis civitatibus instituerentur episcopi, ne vile eorum nomen fieret.
Abbreviated transcription (Latin):
regna quiposuitoibem desertũ & urbes eius destrux̃ : uinctiseius ñ aperuit
careerẽ ebrietatẽ oppido ꝓhibebat. & ebriososcorpore & animomorti¬
oscẽ p̃dicabat: De quib & in exemplũ agebat. Uȩ qui con surgitis mane ad
hebrietatẽ sectandã & pottndũ usq aduesperã & uinoestuetis : Cithara

Expanded text:
regna, qui posuit orbem desertum, et urbes ejus destruxit, vinctis ejus non aperuit regna, qui posuit orbem desertum, et urbes ejus destruxit, vinctis ejus non aperuit carcerem? Ebrietatem oppido prohibebat, et ebriosos corpore et animo mortuos esse praedicabat, de quibus et in exemplum aiebat: Vae qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam, et potandum usque ad ves
Abbreviated transcription (Latin):
faime & multitudo cius sit exaruit. ꝓpterea dilatauit infernus
animã suã & aperuitossuũ cibsq ullo termino. Et descendunt fortescis
& humili abituriur & oculi sublimiũ de pͥm̃tur. Et ex altabitur dns
in iudicio & ds̃scĩ scificabitur iniustita. Carnales spiritalibus resis¬
tere prohibebat & dehisquicer uices suas contramagistros & seniores
suos crigebant in exemplũ dicebant. De tractaẽ ad inferos suꝑbiatua
cecidit cadauertuũ subt̃te st̃ net᷑ tinca & operim̃tũtuũ u̾ermes
Quomodo cecidisti decȩlo lucifer quimancoriebaris : corruistunt̃r
quiuulnerab asgentes: quidicebas in cordetuo Incelũ conscendã
suꝑ astradĩ exalttibo soliũm eũ sedebo in monte testam̃ti in laterib
aquilonis e ascendã suꝑ altitudiem nubium simili sero altissimo
Verũ tam̃ adifernũ detraheris in pro fundũ laci. Quiteuider int ad temcli¬
nabunt᷑ teq prospicient. Nũ qui disteẽ uirquictur bauit t̾rã qui concussit

Expanded text:
ejus siti exaruit. Propterea dilatavit infernus animam suam, et aperuit os suum, absque ullo termino, et descendunt fortes ejuet humiliabitur vir, et oculi sublimium deprimentur. Et exaltabitur Dominus in judicio, tere prohibebat, et de his qui cervices suas contra magistros et seniores suos erigebant in diaboli exemplum dicebat: Detracta est ad inferos superbia tua, cecidit cadaver tuum, subter te sternetur tinea, et operimentum tuum erunt vermes. Quomodo cecidisti de coelo, Lucifer, qui mane oriebaris, corruisti in terram, qui vulnerabas gentes? Qui dicebas in cormeum, sedebo in monte Testamenti, in lateribus aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo. Verumtamen ad infernum detraheris, in profundum laci. Qui te viderint, ad te inclinabuntur, teque prospicient: Nunquid iste est vir, qui conturbavit terram, qui concussit
Abbreviated transcription (Latin):
photũ loquit᷑ dicens. Expauit celũ suꝑhoc & horruit amplius uehe¬
m̃ t̃dic̃ dñs: Ointo lerabilẽma lignitatem. Olinguã loquentẽ iniꝗtatẽ
contradñ & mentõ inaltiadinc̃ cornugxtollentẽ . Etiterũ In ponchomo
tuȩ linguȩ ostiũ & serã. Eessa cornu in altitudinem ex tollens onehono
iusterepellemini. Etiterũ ꝑprophetã loquitur dicens. Vosaut̃ sacerdo¬
tes dñ uocabimini minis tridinrĩ diceturuobis: Fortitudinẽgentium co¬
medecis & ingłaeorũ suꝑbietis. Fro confusioneurã duplici& rubore
laudabunt partem eorũ. Propt̃ hocint̃rasuaduplicia possidebunt : Leti¬
tia se piterna eriteis. Quiciego dns̃ diligensiudiciũ & odiohabensra pi¬
namin holoccusto. Et dabo opuseorũ mnueritate. & phedus ꝑp&uũ feriã

Expanded text:
t, ita dicens: « Expavit coelum super hoc, et horruit amplius vehementer, dicit Dominus. O intolerabilem malignitatem, o linguam loquentem iniquitatem contra Deum, et in altitudinem cornu extollentem! » Et iterum: « Impone, homo, tuae linguae ostium et seram, cessa cornu in altitudinem extollens, et loquens juste repellemini. Et iterum per Prophetam loquitur, dicens: « Vos autem, sacerdotes Domini, vocabimini ministri Dei nostri, dicetur vobis, fortitudinem gentium comedetis: et in gloria eorum supervietis. Pro confusione vestra duplici et rubore laudabunt partem eorum: propter hoc in terram suam duplicia possidebunt. Letitia sempiterna erit eis: quia ego Dominus diligens iudicium: et odio habens rapinam in olocaustum. Et dabo o
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ animosgesserif Sed & qualit̃ michi abinitiousq ad finẽ comesiti¬
neri & actuũ fueris quȩ quȩ ꝑ singulas ciuitates medisput antesolli¬
citus auditor exceperis quiq inp̃dicatronibus meis uł uerborũ fuerit
ordo uł actuum sed & qui me sinis in hacurberepererit. sicit dixi omiã
quã potes breuit̃ conp̃hensa adipsũ tedestinare ñ pigeat. Necuere¬
aris nefortemultũ demeo exitu contris tandussit. cũ merdꝓpietate
sustinerenon ambigat. Fritaut̃ igrandeso latiũ sididicerit qđ post
me non imperitũs aliquis aut in doctus atq: ignorans diuiniũ bi
ministeriũ ecdesiasticiordinis disciplinã uł doctrinȩ regulã nesciens
susceperit cathedrã meã. Scitenĩ quac siindoctꝰ istiusti fficiũ doctoris
apiet sinediobio discipuli & aud tersignorante tenobris mnoolut¬

Expanded text:
fidem animos gesseris, sed et qualiter mihi ab initio usque ad finem comes itifidem animos gesseris, sed et qualiter mihi ab initio usque ad finem comes itineris et actuum fueris, quaeque per singulas civitates me disputante sollicitus auditor exceperis, quique in praedicationibus meis vel verborum fuerit ordo vel actuum, sed qui me finis in hac urbe repererit, sicut dixi, omnia, quam potes, breviter comprehensa, 464 ad ipsum te destinare non pigeat. Nec verearis, ne forte multum de meo exitu contristandus sit, cum id me pro pietate sustinere non ambigat. Erit autem ei grande solatium si didicerit quod post me non imperitus vir aliquis, aut indoctus, atque ignorans divini verbi mysterium, et ecclesiastici ordinis disciplinam, vel doctrinae regulam nesciens, susceperit cathedram meam; scit enim quia si indoctus et inscius officium doctoris accipiat, sine dubio discipuli et auditores ignorantiae tenebris obvolut
Abbreviated transcription (Latin):
e uer bigratia sunimicus est aliciu proactibus suis uos nolite ex pectare
utipseuobis dicat Cumillo nolite amicieẽ. sed prudent᷑ obseruarede¬
betis & uoluntatieius absq: communicationeetisȩ cundare & auer¬
tereuos abeo. Cuiipsũ sentitis auersũ. sed necloquihis quibus ipsenon
lo quitur. utunus quisq: qui inculpaẽ dũ cupitomnũ urm̃ amicititias
his quibus ipsenon loquitur unus ea ipse exillis qui ex t̃minare dĩeccłam
uoluit: Etcũ corpor e uobiscũ eẽ uideatur m̃te & animo contrauos est
ȩtẽ multonequior hostis hic: quã illiqui foris sunt. & eudent̃ mimicis
Etcũ hocdixiss& in medio corã ommibus manus michumposuit & incathe¬
drasua ingentiuere cundia fatigatũ. sedere mecõpulit. Cũq sedisson
hȩc adme rursũ locutus est. Dep̃ corteclemens corã omnibus qui p̃sentess
ut postea quã si c naturale debitũ ẽ uite p̃sentis smeffero. iacobofrĩdnĩ
descrip tabreuit̃ uł queadmitiũ fideituȩ expectant uł etiã quosante

Expanded text:
uerit Clemens alicui pro actibus suis, vos nolite expectare, ut ipse vobis dicat: 'Cum illo nolite amici esse, sed prudenter observare debetis et voluntati eius absque commonitione obsecundare et avertere vos ab eo, cui ipsum sentitis adversum, sed nec loqui his, quibus ipse non loquitur, ut unusquisque, qui in culpa est, dum cupit omnium vestrum amicicias his, quibus ipse non loquitur, unus est et ipse ex illis, qui exterminare Dei aecclesiam volunt; et cum corpore vobiscum esse videatur, mente et animo contra vos est eEt cum haec dixisset, in medio coram omnibus manus mihi imposuit, et in cathedra sua, ingenti verecundia fatigatum, sedere me compulit. Cumque sedissem, haec ad me rursum locutus est: Deprecor te, o Clemens, coram omnibus qui praesentes sunt, ut posteaquam sicut naturae debitum est vitae praesentis finem fecero, Jacobo fratri Domini, descripta breviter, vel quae ad initium fidei tuae spectant, vel etiam quos ante
Abbreviated transcription (Latin):
onẽeius quis enarrabit : quã secretã originẽ cũ propriofilio. Nouit ipse
solus quigenuit. Nec a nobis ds̃ discutiendus ẽ sed credenđ. qui in nob
ipsis nescimus qđ sapimus quomod o sapientia ingenum autintellec
tus consilium aut mens nrã generat uerbũ ÷ sed suf sicit nosse qui aliix
geiuit splendore. sicut ait propheta. Insplendoribus scõrũ exutero
intraui sas est & int̃ homines conuersatus est Diligotergo dm̃ unũ¬
queq̃ extoto corde & extota anima utp̃ fixũ .e. & extota forticudine
oporta & proximũ tãquã sema ipsũ. Respondentedño cudã
scrilurũ acdicente Primu omniũmandatũẽ : Aadiisrł dnsdstiuis¬

Expanded text:
onem ejus quis enarrabit ? quando secretam originem cum proprio Filio novit ipse solus, qui genuit, nec a nobis Deus discipsis nescimus, quod sapimus, quomodo sapientia, ingenium, aut intellectus, aut consilium aut mens nostra generat verbum. Sed sufficit nosse quia lux genuit splendorem, sicut ait Propheta: « In splendoribus sanctorum ex utero ra visus est, et inter homines conversatus est . » Diligere ergo Deum, unumquemque ex toto corde, et ex tota anima, ut praefixum est, et ex tota fortitudine oportet, et proximum tanquam semetipsum, respondente Domino cuidam Scri
Abbreviated transcription (Latin):
curauints aliquosuro adgalias spaniasq mit timꝰ a quosdã aduger¬
uniuam & it tdiã adq ad reli quas gentes dirigere cupim a dr bnat fste
ores a rebelliores genes foretogiouorim̃. illuedirigere sapientiores arauste¬
pioses neles lasras egnses Quicotidie noncessent diuna ser ma teroem aom pes
dno ualeant ꝑ sontare : nillisiuero ciuntetibus inquub olim apud& lnicos pͥmi
flamines corũ atq pͥmilegis doctoreserant ep̃orũ primates poni uł patriar¬
chas quir eliquorĩ epõrũ iudicia & maiora quotiensneces sefor& negotiams¬

Expanded text:
curabimus. Aliquos vero ad Gallias, Hispaniasque mittemus, et quosdam ad Germaniam et Italiam, atque ad reliquas gentes dirigere cupimus, ubi autem ferociores et rebelliores gentes fore cognoverimus, illuc dirigere sapientiores et austeriores necesse habemus. Qui quotidie non cessant divina seminare semina, et et primatibus. In illis vero civitatibus in quibus olim apud ethnicos primi flamines eorum, atque primi legis doctores erant, episcoporum primates poni, vel patriarchas, qui reliquorum episcoporum judicia, et majora, quoties necesse foret, negotia
Abbreviated transcription (Latin):
ftei eãq totocor de & totum̃te & totauirtute diligore. & ꝓcimos
suos tã quã sema ipsos docibilesq usq ad perfectũ doctrinã adhȩe per¬
ficienda sũ mopercoporta: Fideseñ & dilectio totius bonitatis ẽ funde¬
mortim. sineside aut̃ placeredõ memopoterit. Xpõ ittiq resar gente
& ascendentein cȩlũ mis soscõ spũ collata apłis scientia linguarũ : adhuc
in uno positi spͥmbolũ qđ sidelis punc ten& eccła unusquisq qđ sensit
dicendo condider᷑ ut discedente s abinuicẽ . hancregulã ꝑomĩ gentes p̃-¬
dicarent. Summa ergo totius fidei catholicȩre censentes in quarts inte
aritus credulitatisos tenditur & unius diomni potents idẽ sec̃ trim¬
titis equalitus dedaratur & mr̃steriũmcarnationis filuid̃ quupro
salu tehumanigener is apatredecelo descendens deuirgne nascidignate
quo quo ordine uł quando prestulerit. quomodosepultꝰ surrexerit on
carn aipsacelo sascenderit addexterũq patris consederit a iudexuen¬

Expanded text:
te et toto corde, et tota virtute diligere, et proximos suos tanquam semetipsos, docibiles quae usque ad perfectam doctrinam ad haec proficienda sumere oportet. Fides enim et dilectio totius bonitatis est fundamentum. « Sine fide autem placere Deo nemo poterit . » Christo itaque resurgente et ascendente in coelum, misso sancto Spiritu, collata apostolis scientia linguarum, adhuc in uno positi symbolum quod fidelis nunc tenet Ecclesia unusquisque quod sensit, dicendo condiderunt, ut discedentes ab invicem hanc regulam per omnes gentes praedicarent. Summam ergo togritas credulitatis ostenditur et unius dei omnipotentis, id est sanctae trinitatis, aequalitas declaratur et mysterium incarnationis filii dei, qui pro salute humani generis a patre de caelo descendens de virgine nasci dignatus est, quo ordine vel quando pertulerit, quomodo sepultus surrexerit et in carne ipsa caelos ascendens ad dexteram patris consederit iudexque ven
Abbreviated transcription (Latin):
& docamm populo docebunt plurimos. Om̃s enĩ docibiles utiã dictumest
quidoctinon sunt eẽoporta. sed sacerdotes doctiores ceteris populis neces¬
Sacer dotes uero salterre & mundilum̃ docens p̃ceptis insplendore ope¬
rũ patrẽ glorficaredm̃. De quibus & dñs ait : Beati estis cũ male dxc¬
rint uobis  ꝑsecunuos fuerint & dixeritomne in alũ adũ sũ uos men¬
dentes ꝓpt̃me. Gaudete & exultate. qm̃ mercesirã copiosa est in celis:¬

Expanded text:
et docti in populo docebunt plurimos . » Omnes docibiles, ut jam dictum est, et docti in populo docebunt plurimos . » Omnes docibiles, ut jam dictum est, qui docti non sunt, esse oportet, sed sacerdotes doctiores caeteris populis necesSacerdotes vero sal terrae, et mundi lumen doctores praecepit in splendore operum Patrem glorificare Deum, de quibus Dominus ait: « Beati estis cum maledixerint vobis, et persecuti vos fuerint, et dixerint vobis omne malum adversum vos, mentientes p
Abbreviated transcription (Latin):
malitia conpescetur & ꝑ aliud benignitas ꝓpagatur. Utnem alum qͥs
tio proximi. quia dĩ dilectiomorti cõparatur dicentesapientia: Ualida ẽ
dilectio utmors. Id circoquia sicut mors uolenter separatanimã acor¬
ore: hadi lectiodĩ uolent̃ separat hominẽ amundano a carnaliamore.
tep̃nit. dm̃ ñ diligit. Vndescriptũ est . Noliteuos putare ut maneati sin
lilectionemea sinon seruauerins preceptamea. Neq enĩ regẽdiligimꝰ. si hodi
leges eius habemus Neq: ex toto cordepoterit illedm̃ diligere. qui nascitur
in proximi corruere dilectionẽ: quia ꝑ chlectionẽ proximi. ꝑ uenit᷑ ad cari
tatẽ xpĩ. Qm̃utp̃ libatũ est .bisduob p̃ceptis. totalex penda & ꝓbhetȩ
Docibilesergo qui ꝑ fecte doctinonsunt. ad hȩcꝑ agenda oporta om̃s esse
ut & ipsidoctisint & alios prudent̃ instruere & ꝑfecte pos sint docere
luxtadamhelẽ ꝓphetã quiait. Populus aut̃ sciens dm̃ suũ obtinebit & faci&

Expanded text:
malitia compescitur, et per aliud benignitas propagatur, ut ne malum quis tio proximi. Quia Dei dilectio morti comparatur, dicente Sapientia: « Valida est dilectio ut mors , » idcirco, quia sicut mors violenter separat animam a corpore, ita dilectio Dei separat animam a mundano et carnali amore. « ntemnit, Deum non diligit, unde scriptum est. « Nolite putare ut maneatis in dilectione mea, si non servaveritis praecepta mea . » Neque enim regem diligimus, si odio leges ejus habemus. Neque enim ex toto corde poterit ille Dominum diligere qui noscitur in proximi corruere dilectionem; quia per dilectionem Domini pervenitur ad chariut praelibatum est, his duobus praeceptis tota lex pendet, et prophetae, docibiles ergo qui perfecte docti non sunt ad haec peragenda oportet omnes esse, et ut ipsi docti sint, et alios prudenter instruere, et perfecte possint docere, juxta Danielem prophetam, qui ait: « Populus autem sciens Deum suum obtinebit et faciet,
Abbreviated transcription (Latin):
cius quȩdã quȩ ex initio ferebat᷑ suꝑeas. & agnoscitcos quibaptieantur sub appella¬
tioueoriplicis sacram̃tia eripiteos desuppliciis futuris qua sidonũ qđ cdã of ferens
do animas ꝑbaptis mũ consecratas. Confugite ergo ada quasistus : solesẽni quȩ pos¬
lusto quidẽutadimpleatur meo ꝑ fectio & regenereturdõ : In iusto uero ut peccatorũ quȩ
gessit remis sio concedat᷑. Oninib ergo festinendũ est sinemorarena scidõ & de¬
ox it̾uitȩ Cũaut̃ rogeneratus suerit ꝑ ciquã & postmodũ septisormi sps gratia ab ep̃õ utme¬
dat in se similitud inc̃eius quie ũ gouit patris. Posthacuero. Agnosecit bs honorare
mieidiũ & cdulteriũ nesciat. odiũ a aucritiã fugiat. irtm. suꝑbiam iactantam
respuat.  ex sccretur. in uidiã quoq & c&&erahis simlia penit᷑a seducat aliena

Expanded text:
us quaedam quae ex initio ferebatur super eas, et agnoscit eos qui baptizantur sub appellatione triplicis sacramenti, et eripit eos de suppliciis, futuris, quasi donum quoddam offerens Deo animas per baptismum consecratas. Confugite ergo ad aquas istas, solae sunt enim quae posjusto quidem ut adimpleatur in eo perfectio et regeneretur Deo, injusto vero ut peccatorum quae gessit remissio concedatur. Omnibus ergo festinandum est sine mora renasci Deo, et deexitus vitae. Cum autem regeneratus fuerit per aquam, et postmodum septiformis Spiritus gratia ab episcopo, ut medat in se similitudinem ejus qui eum genuit patris. Post haec vero agnoscat Deum honorare: micidium et adulterium respuat et exsecretur, invidiam quoque, et caetera his similia, penitus a se ducat aliena
Abbreviated transcription (Latin):
angłis suscepit am̃: ⁊ ioseph fr̃s pascit in egipto. spons ꝙͦ audit absponsa.
Ubi pascis: ubi cubas. in meridie. Samuhel qͦnaam plangebat s arl.
quia suꝑbie uulnera penitencie medicamine nõ curabat. & pAULUS.
lugebat chorinthios. qͥ fornicationiꝰ maculas lacͥmis delere nolebant.
Unde enechiel librũ deuorat scͥptum intꝰ ⁊ foris carmine. Lamento. &¬

Expanded text:
angelis suscepit deum et Ioseph fratres pascit in Aegypto sponsusque audit a sponsa: angelis suscepit deum et Ioseph fratres pascit in Aegypto sponsusque audit a sponsa: ubi pascis, ubi cubas in meridie? Samuhel quondam plangebat Saul, quia superbiae uulnera paenitentiae medicamine non curabat, et Paulus lugebat Corinthios, qui fornicationis maculas lacrimis delere nolebant. unde et Hiezechiel librum deuorat scriptum intus et foris carmine et
Abbreviated transcription (Latin):
& amicũ riathanahel inuenire desiderat. ut alter eoꝵ mereat᷑ audire.
tues symon filius ioħis tu uocaberis cephas qd̃ int̾p̃tat᷑ petrꝰ alter
donũ dĩ. hoc enĩ in lingua nr̃a sonat nathanahel xͥ ad se loqͤntis
testimonio subleuet᷑. Ecce uere isrłita: in quo dolus nõ est. Optau̾at
quondam ⁊ loth cũ filiabus saluare cõiugem suam. ⁊ de incendio so¬
domȩ ⁊ Gomonȩ pene semi ustus erumpens educere: eã que pͥstinis
uiciis tenebat ad stricta: sed trepida desꝑacione respiciensq p̾t tergũ
de quo infidelitatis titulo condempnat᷑. ⁊ ardens fide ꝓuna muliere ꝑdita
totam segor liberat eiuitatem. Deniq p̾tquam sodomiticas ualles ac
tenebras derelinquens ad montana cõcendit. ortꝰ ẽ ei sol in seguo qͣ
int̾pretat᷑ pariuila. & parua fides Loth que maiora nõ pot̾at. saltem
minora seruaret. Neq enĩ Guomonȩ qͦndã ⁊ eirorĩ habitator statim
ad meridiem poterat ꝑuenire : in quo abraham amicus añi cum

Expanded text:
et amicum Nathanahel inuenire desiderat, ut alter eorum mereatur audire: tu es Simon, filius Iohannis, tu uocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus, alter \'donum dei\' —hoc enim in lingua nostra sonat Nathanahel — Christi ad se loquentis testimonio subleuetur: ecce uere Israhelita, in quo dolus non est. optauerat quondam et Loth cum filiabus saluare coniugem suam et de incendio Sodomae et Gomorrae paene semiustus erumpens educere eam, quae  pristinis uitiis tenebatur adstricta; sed et trepida desperatio respiciensque postergum aeterno infidelitatis titulo condemnatur et ardens fides pro una muliere perdita totam Segor liberat ciuitatem. denique, postquam Sodomiticas ualles ac tenebras derelinquens ad montana conscendit, ortus est ei sol m Segor, quae interpretatur \'paruula\', ut parua fides Loth, quia maiora non poterat, saltim minora seruaret. neque enim Gomorrae quondam et erroris habitator statim ad meridiem poterat peruenire, in qua Abraham, amicus domini, cum
Abbreviated transcription (Latin):
originolis peccati ꝓdest eorumsides. iquib offeruntur. ut quas cũq
maculas delictorũ ꝑ alios ex quib: natis contraxer᷑ aliorũ ẽtiam
in terrogatione acresponsione purgentur. Uerissime quippe in psal¬
mis plangitur : Ecceminiquitate conceptus sum: &in pecccttis mãtmea
me mutero aluit: Itẽ scriptumest : non eẽ mundũ inconspectudĩ. nec
inftintem cuus ẽ unius dieiuita suꝑ terrã: Exceptis ergotalibus de
quorũordine acmerito infutura illa que promit tȩtur sorte scõrumi
uelle amplius querere modulũ hominũ excedit pietate: credit᷑
eis prodeẽ ad spiritalem  salutem qđ ecłastico auctoritate. ꝑ totũ
orbem terrarũ tã sirmo robore custoditur. Ceterũ hominum nult
qđ erat H ȩc primapenitentia p̃cipit᷑ udȩis dicente cipło petro
Peui tentiã agite & bapti tet unus quisq urm̃ in nomined̃nrĩ ihũ¬

Expanded text:
originalis peccati prodest eorum fides, a quibus offeruntur; ut quascumque originalis peccati prodest eorum fides, a quibus offeruntur; ut quascumque maculas delictorum per alios, ex quibus nati sunt, contraxerunt, aliorum etiam interrogatione ac responsione purgentur. Verissime quippe in Psalmis plangitur, Ecce in iniquitate conceptus sum, et in peccatis mater mea me in utero aluit . Item quod scriptum est, non esse mundum in conspectu Dei, nec infantem, cujus est vita diei unius super terram . Exceptis ergo talibus, de quorum ordine ac merito in futura illa, quae promittitur, sorte sanctorum, velle amplius quaerere, hominum modulum excedit; pie tamen creditur eis prodesse ad spiritualem salutem, quod ecclesiasticae auctoritatis per totum orbem terrarum tam firmo robore custoditur: caeterorum hominum nuquod erat. Haec prima poenitentia praecipitur Judaeis, dicente apostolo Petro, poenitentiam agite, et baptizetu
Abbreviated transcription (Latin):
mitatẽ suã notã facer&. in firmopeni tentiam suã dar& : Ad hoclex
data est : ut diceremꝰ in conualle plorationis. uideo aliã legem
immẽ brismeis repugncintẽ legim̃tis meȩ & captiuan tẽ mein legẽ pec¬
cati quȩ ẽ imnẽ brismeis & cũipso ploratuclamaremus. infelixego
homo quis meliberabit decorpore mortis huius. & succurrer& nob
exaudienteillo. qui erigitelisos. soluit cõpeditos. in luminat cecos.
atten dentibus notȩ : Vna equȩ nouũ hominẽ parturit : donec
ꝑ baptis mum salutare omniũ p̃teritoiũ fiatobliuio peccatorum
ut tamquã puero nato dolores transetint quibus uisceraurgebant᷑
tatis ar biter conftitususẽ: cũ acceditad sacram̃ta fidelium. nisi
erumcũ peniteat uitȩ ueteris. nouȩ non potest inchoari: Abac
penitentia cũ baptitant᷑ soli paruuli in munes sunt. nondũ enĩ
ua possunt libero arbitrio. quibus itim̃ ad cͥ secrationẽ renis sionẽ q

Expanded text:
mitatem suam notam faceret, infirmo poenitentiam suaderet. Ad hoc lex mitatem suam notam faceret, infirmo poenitentiam suaderet. Ad hoc lex data est, ut diceremus in convalle plorationis, Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati, quae est in membris meis: et cum ipso ploratu clamaremus, Infelix ego homo! quis me liberabi de corpore mortis hujus? et succurreret nobis, exaudiente illo qui erigit elisos, solvit compeditos, illuminat caecos , attendentibus notae. Una est quae novum hominem parturit, donec per Baptismum salutare omnium praeteritorum fiat ablutio peccatorum: ut tanquam puero nato dolores transeant, quibus viscera urgebantur tatis arbiter constitutus est, cum accedit ad sacramentum fidelium, nisi cum poeniteat vitae veteris, novam non potest inchoare. Ab hac poenitentia cum baptizantur soli parvuli immunes sunt: nondum enim uti possunt libero ar