comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liquias eiꝰ scđm electionẽ grẽ: saluti & uitȩ restitu.¬
et. Unde apte subiungit᷑. Et ingressus: ait illis.
Quid turbamini. & ploratis: Puella ñ ẽ. mortua. sed
dormit.Hominib mortua qͥ suscitare nequiuerant.
dõ dormiebat. in cuiꝰ dispositione & anima recepta
uiuebat. & caro resuscitanda quiescebat. Vnde mos
xp̃ianꝰ obtinuit. ut mortui qͥ resurrecturi esse non¬
dubitant᷑. dormientes uocent᷑: sic̃ apłs dix̃ Nolumꝰ¬

Expanded text:
liquias ejus, secundum electionem gratiae, saluti et vitae restituet. Unde apte subjungitur: Et ingressus ait illis: Quid turbamini, et ploratis? Puella non est mortua, sed dormit. Hominibus mortua, qui suscitare nequiverant; Deo dormiebat, in cujus dispositione et anima recepta vivebat, et caro suscitanda quiescebat. Unde mos Christianus obtinuit ut mortui qui resurrecturi esse nondubitantur, dormientes vocentur, sicut Apostolus: Nolum
Abbreviated transcription (Latin):
oniNie iste .ẽ faber filius marie. fr̃ iacobi. & ioseph.
& iudȩ & symonis: Nonne & sorores eiꝰ hic nob̾cũ
sunt: & scandalizabant᷑ in illo. Scandalũ & error
iudeorũ. salus nr̃a. ẽ: & hereticorũ condẽnatio In
tantũ enĩ cernebant hominẽ ie suo xp̃m. ut hunc
fabrũ : & iuxta aliũ euangłistã fabri clamarent
filiũ: fr̃s quoq & sorores eiꝰ secũ esse testarent᷑
qui tam̃ ñ liberi ioseph: aut marie iuxta hereticos
putandi. sed potius iuxta morẽ sacrȩ scripturȩ co
gnati ipsorũ sunt intelligendi: quomꝰ abrahã &
loth fr̃s appellant᷑. cũ esset loth filius frĩs abrahȩ.
& multa habes huiusmodi. Non autẽ si ne certi ꝓuisio¬
ne sacram̃ti dñs in carne apparens. faber & fabri
filius estimari: ac dici uoluit: quinpotius etiã
phoc sẽ eiꝰ ante scła filiũ. eẽ. docuit: qui fabricator
omniũ in principio creauit ds̃ cȩlũ & t̾rã. Na & si
diuinis humana ñ sunt cõparanda. diuinꝰ tam̃ ty¬

Expanded text:
er Jacobi, et Joseph, et Judae, et Simonis? Nonne et sorores ejus hic nobiscum sunt? Et scandalizabantur in illo. Scandalum et error Judaeorum, salus nostra est, et haereticorum condemnatio. In tantum enim cernebant hominem Jesum Christum, ut hunc fabrum, et juxta alium Evangelistam, fabri clamarent filium; fratres quoque et sorores ejus secum esse testarentur. Qui tamen non liberi Joseph aut Mariae, juxta haereticos, putandi sunt, sed potius juxta morem sacrae Scripturae, cgnati ipsorum sunt intelligendi; quomodo Abraham et Loth fratres appellantur, cum esset Loth filius fratris Abrahae, et multa habes hujusmodi. Non vero sine certi provisione sacramenti, Dominus in carne apparens faber, et fabri filius aestimari, ac dici voluit. Quin potius etiam per hoc se ejus ante saecula Filium esse docuit, qui fabricator omnium in principio creavit Deus coelum et terram. Nam et si humana non sunt comparanda divin
Abbreviated transcription (Latin):
ingentib mẽbris enormem. angustũ foram̃ aciis pene-¬
trare. quã diuitẽ intrare in regnũ dĩ: nullus gͦ diues
intrabit in regnũ dĩ. Ꝙ quomͦ uł in euangłio matheiis.¬

Expanded text:
ingentibus membris enormem, angustum foramen acus peneingentibus membris enormem, angustum foramen acus penetrare, quam divitem intrare in regnum Dei, nullus ergo dives intrabit in regnu
Abbreviated transcription (Latin):
amant. Itẽ alii & habent & amant: alii nec habere nec
amare se diuitias scłi gaudent. quorũ tutior status. ẽ.
qͥa dicere cũ apło ualent. nob̾ mundus crucifixus est¬
& nos mundo. Unde & salomon ñ ait. qͥ habet. sed qͥ
amat diuitias fructꝰ ñ capiet ex eis. Et ipse dñs obstu-¬
pescentib in uerbis huiꝰ sententiȩ discipłis: exponendo
subiunxit dicens.Filioli: quã difficile ẽ. confi¬
dentes in pecuniis regnũ dĩ introire. Ubi notandũ qđ
ñ ait quã impossibile: sed quã difficile. ẽ. Qđ enĩ im¬
possibile. ẽ: fieri omĩno ñ potest. Qđ difficile. ẽ: cũ labo¬
re potest. Potest & enĩ fieri. sed cũ maximo labore iuuan¬
te di gr̃a ut pecunias habentes uł in pecuni is confidentes.
exutis phẏlargiriȩ retinaculis: ianuã intrent regni
cȩlestis. Facilius ẽ. camelũ ꝑ foram̃ acus transire:
quã diuitẽ intrare inregnũ dĩ. Si facilius est camelũ

Expanded text:
amant. Item alii et habent et amant. Alii nec habere, nec amant. Item alii et habent et amant. Alii nec habere, nec amare se divitias saeculi gaudent, quorum tutior status est, quia dicere cum Apostolo valent: Nobis mundus crucifixus est, et nos mundo . Unde et Salomon non ait, qui habet, sed qui amat divitias, fructus non capiet ex eis . Et ipse Dominus obstupescentibus in verbis hujus sententiae discipulis exponendo subjunxit dicens: Filioli, quam difficile est confidentes in pecuniis, in regnum Dei introire. Ubi notandum quod non ait, quam impossibile, sed quam difficile est. Quod enim impossibile est, fieri omnino non potest. Quod difficile, cum labore potest. Potest etenim fieri, sed cum maximo labore, juvante Dei gratia, ut pecunias habentes, vel in pecuniis confidentes, exutis philargyriae retinaculis, januam intrent regni coelestis: Facilius est camelum per foramen, etc. . Si quam divitem intrare in regnum Dei. Si facilius est camelum
Abbreviated transcription (Latin):
na. Facilius enĩ sacculus contẽnit᷑ quã uoluntas. Multi
diuitias relinquentes : dñm ñ sequunt᷑ Sequit᷑ autẽ
dñm qͥ umitator eiꝰ est: & ꝑ uestigia illius gradit᷑. Qui
enĩ dicit se in xp̃m credere: dehet quẽ admodũ ille
ambulauit. & ipse ãbulare. Qui contristatꝰ in
uerbo. abiit merens: erat enĩ habens possessiones mul-¬
tas. Hȩc ẽ. tristicia quȩ ducit ad mortẽ. causaq tristi-¬
ciȩ reddit᷑. qđ habuerit possessiones multas. id est
spinas nascentes & tribulos quȩ sementẽ dnĩcã suf¬
focauerunt. Et circũ spiciens iesus: dix̃ discipłis
suis. Quã difficile qͥ pecunias habent. in regnũ dĩ
Claret quidẽ qͥa qui hic multiplicandis diuitiis incũ¬
bunt: alterius uitȩ gaudia quȩrere contẽnunt. Sed
int̾ pecunias habere. & pecunias amare : multa distan¬
tia. ẽ Mlulti enĩ habentes ñ amant: multi ñ habentes

Expanded text:
na. Facilius enim na. Facilius enim divitias relinquentes, Dominum non sequuntur. Sequitur autem Dominum, qui imitator ejus est, et per vestigia illius graditur. Qui enim dicit se in Christo credere, debet quomodo ille ambulavit et ipse ambulare. Qui contristatus in verbo abiit moerens. Erat enim habens possessiones multas. Haec est tristitia, quae ducit ad mortem. Causaque tristitiae redditur, quod habuerit possessiones multas, id est, spinas nascentes et tribulos, quae sementem dominicam suffocaverunt. Et circumspiciens Jesus ait discipulis suis: Claret quidem, quia qui hic multiplicandis divitiis incumbunt, alterius vitae gaudia quaerere contemnunt: sed inter pecunias habere, et pecunias amare, multa distantia est. Multi enim habentes non amant, multi non habentes
Abbreviated transcription (Latin):
uoto tẽptantis ut quidã putauere dñm int̾rogasse. uł de
sua esse uita mentitꝰ cũ se legis mandata custodisse dice¬
bat: sed simplicit̾ ut uixerit est confessus. qͥa si m̃dacii
aut simulationis noxa reus teneret᷑: nequaquã intuitꝰ
archana cordis eiꝰ diligere diceret᷑ iesus. Diligit enĩ dñs
eos qͥ mandata legis quã uis minora custodiunt: sed ni¬
chilominꝰ quȩ in lege fuerant minꝰ iis qui ꝑfecti esse de¬
siderant ostendit. quia ñ uenit soluere lege̾ aut ꝓpħas.
sed adimplere. Ad quã ꝓfecto ad impletionẽ ꝑtinet:
qđ hic consequent adiungit. U ade quȩcunq
& ueni sequere me. Quicunq ꝑfectꝰ. ẽẽ. uoluerit. de-¬
bet uendere quȩ habet. & ñ ex parte uendere sic̃ anani-¬
as fecit & saphyra: sed totũ uendere. & cũ uendiderit
dare omĩa pauꝑib & sic sibi pparare thesaurũ in regno
cȩlorũ. Nec hoc ad ꝑfectionẽ sufficit. nisi post contẽptas
diuitias saluatorẽ sequat᷑: id÷ relictis malis faciat bo¬

Expanded text:
voto tentantis ut quidam putavere Dominum interrogasse, vel de sua esse vita mentitus, cum se legis mandata custodisse dicebat, sed simpliciter, ut vixerit esse confessus. Quia si mendacii aut simulationis noxa reus teneretur, nequaquam intuitus arcana cordis ejus, eum diligere diceretur Jesus. Diligit enim Dominus eos, qui mandata legis quamvis minora custodiunt, sed nihilominus quod in lege minus fuerat, iis qui perfecti esse desiderant, ostendit, quia non venit solvere Legem aut Prophetas, sed adimplere. Ad quam profecto adimpletionem pertinet quod hic consequenter adjungitur. Vade, quaecunque et veni, sequere me. Quicunque perfectus esse voluerit debet vendere quae habet, et non ex parte vendere, sicut Ananias fecit et Saphira, sed totum vendere, et, cum vendiderit, dare omne pauperibus, et sic sibi praeparare thesaurum in regno coelorum. Nec hoc ad perfectionem sufficit, nisi post contemptas divitias Salvatorem sequatur, id est, relictis malis, faciat bo
Abbreviated transcription (Latin):
psecutionib. & in scło futuro uitã ȩt̾nã. Quidã ex
occasione huiꝰ sententię iudaicã mille annorũ fabulã
post resurrectionẽ iustoꝵ dogmatizant: quando om̃ĩa
quȩ ꝓpt̾ dm̃ dimisimꝰ multiplici nob̾ sint foenore red¬
denda. insuꝑ & uita ȩt̾na donanda. Hec uident inepti
qđ & si incęteris digna sit reꝓmissio. in uxorib tam̃
iuxta alios euangłistas centenis appareat turpitudo:
p̾sertĩ cũ dñs & in resurrectione nubendũ ñ. eẽ testet᷑
& ea quȩ dimissa fuerint ꝓpt̾ se recipienda in hoc tẽ¬
pore cũ ꝑsecutionib asseueret. Quas utiq ꝑsecutiones
illi chileiaste sicut & cȩtera qͦq contraria mille annis

Expanded text:
am. Quidam ex occasione hujuscemodi sententiae, Judaicam mille annorum fabulam post resurrectionem justorum dogmatizant, quando omnia quae propter Deum dimisimus, multiplici nobis sint foenore reddenda, insuper et vita aeterna donanda. Nec vident inepti, quod et si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus tamen juxta alios evangelistas centenis appareat turpitudo, praesertim cum Dominus et in resurrectione nubendum non esse testetur, et ea quae dimissa fuerint propter se, recipienda in hoc tempore cum persecutionibus asseveret. Quas utique persecutiones illi Chiliastae, sicut et caetera quoque contraria, mille annis
Abbreviated transcription (Latin):
euangłii sicut paruulus acciꝑẽ iubemꝰ: quia quomͦ
paruulus in discendo ñ contradicit doctorib:neq
rationes & uerba cõponit aduersũ eos resistens. sed fi¬
delit̾ suscipit quȩ docet᷑. & cũ metii obtẽꝑat. & quiescit:
ita & nos oboediendo simplicit᷑ & sine ulla retractatio¬
ne uerbis dñi facere debemꝰ. Et cõplȩxans eos
& imponens manꝰ suꝑ eͥ os : benedicebat eos. Cõplęxus
benedicit paruulos: ut humiles spũ sua benedictionẽ
gr̃a. & dilectione dignos. eẽ. significet¬
⁊ cũ egressus esset in uiã: ꝓcurrens quidã genuflexo

Expanded text:
Evangelii sicut parvuli accipere jubemur, quia quomodo Evangelii sicut parvuli accipere jubemur, quia quomodo parvulus in discendo non contradicit doctoribus, neque rationes et verba componit adversum eos resistens, sed fideliter suscipit quod docetur, et cum metu obtemperat et quiescit; ita et nos in obediendo simpliciter et sine ulla retractatione verbis Domini facere debemus. Et complexans eos et imponens manus super illos benedicebat eos. Complexus benedicit parvulos, ut humiles spiritu sua benedictione, gratia et dilectione dignos esse significett cum egressus esset in viam, procurrens qu
Abbreviated transcription (Latin):
ut uitã ȩternã ꝑcipiã: Audierat credoiste quȩsitor
uitȩ ȩt̾nȩ a dño: tantũ eos qͥ paruulorũ uelint esse si¬
miles dignos. ẽẽ. introitu regni cȩlestis: atq ideo cu-¬
rã gerens. tractatꝰ certiores poscit sibi ñ ꝑ parabolas.
sed aꝑte quib oꝑũ meritis uitã ȩt̾nã consequi possit ex¬
poni. Iesus aut̃ dixitei. Quid me dicis bonũ:

Expanded text:
t eum dicens, etc. Audierat credo iste quaesitor vitae aeternae a Domino, tantum eos qui parvulorum velint esse similes, dignos esse introitu regni coelestis, atque ideo curam gerens tractatus certioris possit sibi non per parabolas, sed aperte quibus operum meritis vitam aeternam consequi possit, exponi. Jesus autem dixit ei: Quid me dicis b
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ significat. Non se magistrũ bonũ ñ essẽ. sed magistrũ
absq dõ nullũ bonũ. ee testatur. Prꝑ̧cepta nosti :¬
Ne adulteres. ne occidas ne fureris. ne falsũ testimoniũ
dixeris. ne fraudẽ feceris. honora patrẽ tuũ & matrẽ
Hȩc. ẽ puerilis innocentiȩ castitas quȩ nob̾ imitanda
ꝓponit᷑. si regnũ dĩ uolumꝰ intrare. Notandũ sane qđ
iusticia legis suo tẽpore custodita: ñsolũ bona t̾rȩ.
uerũ etia suis cultorib uitã conferebat ȩternã:

Expanded text:
Deum significat. Non se magistrum bonum non esse, sed magistrum absque Deo nullum bonum esse testatur. XI. Addis e fureris, Ne falsum testimonium dixeris, Ne fraudem feceris, Honora patrem tuum et matrem. Haec est puerilis innocentiae castitas, quae nobis imitanda proponitur si regnum Dei volumus intrare. Notandum sane quod justitia legis suo tempore custodita, non solum bona terrae, verum etiam suis cultoribus vit
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatib & suꝑbia : sed possibile. ẽ. dõ ut ꝑ uerbũ
eiꝰ sicut etiã factũ esse & cotidie fieri uidemꝰ. acupidi¬
tate tẽporaliũ ad caritatẽ ȩternorũ. & a ꝑniciosa suꝑ¬
bia adhumilitatẽ saluberrimã conuertantur
orpri etikus ei dicere. Ecce nos dimisimꝰ omĩa: &
secuti sumꝰ te. Grandis fiducia. Petrus piscator erat.
diues ñ fuerat: cibos manu & arte quęrebat. & tam̃
loquit᷑ confident᷑. dimisimꝰ om̃ia. & qͥa ñ sufficit

Expanded text:
cupiditatibus et superbia; sed possibile est deo, ut per uerbum cupiditatibus et superbia; sed possibile est deo, ut per uerbum eius — sicut etiam factum esse et cotidie fieri uidemus — a cupiditate temporalium ad caritatem aeternorum et a perniciosa superbia ad humilitatem saluberCoepit Petrus ei dicere: Ecce nos dimisimus omnia et secuti sumus te. Grandis fiducia, Petrus piscator erat, dives non fuerat, cibos manu et arte quaerebat, et tamen loquitur confide
Abbreviated transcription (Latin):
oram̃ gͦ acus dicit angustias passionis. qua scissa nr̃ȩ quasi
uestim̃ta naturȩ. quodã modo resarcire id÷ recuꝑare di-¬
gnatus. ẽ: quatinꝰ post lapsũ melius reformati gaudeamꝰ
ad testimoniũ apłi dicentis. Quicunq enĩ in xp̃o bapti¬
zati estis: xp̃m induistis. Qui magis ad mirabant᷑
dicentes ad semet ipsos. & quis potest saluus fieri: Quo
ꝑtinet ista responsio. cũ incõparabilit̾ maior sit turba
pauꝑũ quȩ diuitib ꝑditis potuerit saluari. nisi quia
intellexerunt cunctos qͥ diuitias amant. etiã si adipisci
nequeunt: indiuitũ numero deputari: Et intu¬
ens illos iesus: ait. Apud homines impossibile. ẽ. sed ñ¬
apud dm̃. Omĩa enĩ possibilia sunt apud dm̃. Non ita
accipiendũ ẽ. qđ cupidi & suꝑbi qͥ nomine illius diui¬
tis significati st̃ in regnũ cȩlorũ sunt intraturi cũ suis

Expanded text:
Foramen ergo acus dicit angustias passionis. Qua scissa nostrae quasi Foramen ergo acus dicit angustias passionis. Qua scissa nostrae quasi vestimenta naturae quodam modo resarcire, id est, recuperare dignatus est; quatenus post lapsum melius reformati, gaudeamus ad testimonium Apostoli dicentis: Quicunque enim in Christo baptizati estis, Christum induistis . Qui magis admirabantur dicentes ad semetipsos: Et quis potest salvus fieri? Quo pertinet ista responsio cum incomparabiliter major sit turba pauperum, quae divitibus perditis potuerit salvari, nisi quia intellexerunt cunctos qui divitias amant, etiam si adipisci nequeant, in divitum numero deputari? Et intuens illos Jesus ait: Apud homines impossibile est, sed napud Deum. Omnia enim possibilia sunt apud Deum. Non ita accipiendum est, quod cupidi et superbi, qui nomine illius diuitis significati sunt, in regnum caelorum sint intraturi cum suis
Abbreviated transcription (Latin):
zacheus & iosephuł inueteri testam̃to quã plurimi diui
tes intrauerunt in regnũ dĩ. nisi forte qͥa diuitias uł ꝓ
nichilo habere. uł extoto relinquere dño inspirante di-¬
dicerunt: Nunqͥd enĩ dauid in regni diuitiis confide¬
bat. qui & desemet ipso canit: qm̃ unicus & pauꝑ sũ ego
& alias hortat᷑ diuitiȩ si affluant nolite cor apponerẽ:
credo ñ ausus dicere nolite susciꝑe: Nunqͥd abrahã dño
substantiã p̃tulisse credibile. ẽ: ꝓquo unicũ ferire non
dubitauit hȩredẽ: Altiore aut̃ sensu: facilius est xp̃m
pati ꝓdilectorib scłi. quã dilectores scłi ad xp̃m posse
conuerti. Cameli enĩ nomine se intelligi uoluit: quia
sponte humiliatꝰ infirmitatis nr̃ȩ onera sustulit. In quo
enĩ manifestius intelligit᷑ quã in ipso qđ scriptũ. ẽ. quanto
magnꝰ es humilia te inom̃ĩb: Pacũ autẽ: punctiones
significat. ꝑpunctiones: dolores in passione susceptos.

Expanded text:
quam plurimi divites Dei intraverunt in regnum? nisi forte quia divitias vel pro nihilo habere, vel ex toto relinquere, Domino inspirante, didicerunt? Nunquid enim David in regni divitiis confidebat, qui et de semetipso canit: Quoniam unicus et pauper sum ego . Et alios hortatur: Divitiae si affluant, nolite cor apponere ? Credo non ausus dicere Nolite suscipere. Nunquid Abraham Domino substantiam praetulisse credibile est, pro quo unicum ferire non dubitavit haeredem? Altiori autem sensu, facilius est Christum pati pro dilectoribus saeculi, quam dilectores saeculi ad Christum posse converti. Cameli enim nomine se intelligi voluit, quia sponte humiliatus, infirmitatis nostrae onera sustulit. In quo enim manifestius intelligitur quam in ipso quod scriptum est: Quanto magnus es, humilia tsignificat, per punctiones dolores in passione susceptos.
Abbreviated transcription (Latin):
idem nr̃i carnalit̃ amici. spu alit̾ uͦ aduersari ĩ desi¬
gnant᷑: sed cũ nos eorũ consultu ac ꝓuidentia opus
habemꝰ illi uͦ consilio nos prauo deciꝑe: atq int̾ errores
deflectere quȩrunt᷑. Scandalũ quippe sermo grecus¬
ẽ. qđ nos offendiculũ uł ruinã & impactionẽ pedis
possumꝰ dicere. Quidã scandalũ grece. latine scrupu¬
lũ dicunt. Ille gͦ scandalizat frẽm. qui ei dicto
factoue minꝰ recto: occasionẽ ruinȩ dederit. Potest
& simplicit̃ dici. Siqͥs ita necessarius nob. ẽẽ. uidetͦ
ut manꝰ. pes & oculus. utilis uidelicet atq sollicitꝰ
& acutꝰ ad ꝑspiciendũ: scandalũ aut̃ nob̾ facit. & ꝑdis¬
sonantia morũ nos trabit ingehennã: ne sic quidẽ¬

Expanded text:
idem nostri carnaliter amici, spiritaliter vero adversarii designantur. Sed cum nos eorum consultis ac provisione opus habemus, illi vero consilio nos pravo decipere atque in iter erroris deflectere quaerunt; scandalum quippe sermo Graecusest, quod nos offendiculum, vel ruinam et impacti pedis dicere possumus. Quidam, scandalum Graece, Latine scrupulum dicunt. Ille ergo scandalizat fratrem, qui ei dicto factove minus recto occasionem ruinae dederit. Potest et simpliciter dici: Si quis ita necessarius nobis esse videtur, ut manus, pes, et oculus, utilis videlicet atque sollicitus et acutus ad perspiciendum, scandalum autem nobis facit, et per dissonantiam moru
Abbreviated transcription (Latin):
ex hibuit : ita e contrario ille qͥ obsequio eiꝰ detrahere
temeraria lingua ñ timuit. ꝑfidiȩ nota longelateq
infamat. & dõ simul atq hominib merito factus est
exosus : sed dñs digna laude bonũ remiinerans. futu¬
ras impii contumelias tacendo prȩterut
E⁊ iudas scariothunꝰ de duodecĩ: abiit ad sũmos sacer¬
dotes ut ꝓderet cũ illis. Infelix iudas dãnũ qđ ex effusio¬
ne unguenti se fecisse credebat: uult magistri p̃cio cõpen¬
sare Hec certã iã postulat sũmã. ut saltẽ lucro suaderetꝰ
ꝓditio: sed quasi uile tradens mancipiũ. in potestate
ementiũ posuit quantũ uellent dare. Qđ aut̃ dixit.
abiit ad sũmos sacerdotes ut ꝓderet eũ illis: ostendit
cu ñ a principib inuitatũ. ñ ulla necessitate constrictũ

Expanded text:
exhibuit, ita e contrario ille qui obsequio ejus detrahere exhibuit, ita e contrario ille qui obsequio ejus detrahere temeraria lingua non timuit, perfidiae nota longe lateque infamatus, et Deo simul atque hominibus merito factus est exosus. Sed Dominus bonum laude digna remunerans, futuras impii contumelias tacendo praeteriit. Et Judas Scariothis unus de duodecim abiit ad summos sacerdotes, ut proderet eum illis. Infelix Judas! damnum quod ex effusione unguenti se fecisse credebat, vult magistri pretio compensare, nec certam jam postulat summam, ut saltem lucrosa videretur proditio, sed quasi vile tradens mancipium, in potestate ementium posuit, quantum vellent dare. Quod autem dixit, Abiit ad summum sacerdotem, ut proderet eum illis, ostendit eum non a principibus invitatum, non ulla necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
oborit᷑ quȩstio. quare it sys post resurrectionẽ dixe¬
rit ad apłos. ecce ego uobiscũ sũ usq ad consũ mationẽ
mundi: & nunc loquat᷑. me aut̃ ñ semphabebitis.
Sed mͥ uidet᷑ in hoc loco de p̾sentia dicere corporali
qua nequaquã cũ eis ita futurus sit post resurrectionẽ.
quomꝰ nunc in om̃i conuictu & familiaritate. Cuiꝰ
rei memor apłsait. & si noueramꝰ ie sum xp̃m scđm
carnẽ: sed nunc iã ñ nouimꝰ eũ. Quod habuit
hȩc fecit: p̃uenit unguerȩ corpus meũ in sepulturã
Qđđ uos putatis ꝑditionẽ eẽ. unguenti: oficiũ sepulturȩ
.e Nec mirũ si mͥbonũ odorẽ suȩ fidei dederit: cuĩ ego
ꝓea fusurus sim sanguinẽ meũ. Amen dico uob̾.
ubicunq p̾dicatũ fuerit euangłiũ istud inuniuersũ
mundũ. & qđ fecit hȩc narrabit᷑ in memoriã eius
Ittende noticiã futurorũ: qđ passurus post dies paucos
sciat euangłiũ suũ toto orbe celebrandũ. Notandũ

Expanded text:
s post resurrectionem dixerit ad discipulos: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem mundi; et nunc loquatur, me autem non semper habebitis. Sed mihi videtur in hoc loco de praesentia dicere corporali, quod nequaquam cum eis ita futurus sit post resurrectionem, quomodo nunc in omni convictu et familiaritate. Cujus rei memor Apostolus ait: Et si noveramus Jesum Christumeum . Quod habuit, hoc fecit; praevenit ungere corpus meum in sepulturam. Quod vos putatis perditionem esse unguenti, officium sepulturae est. Nec mirum, si mihi bonum odorem suae fidei dederit, cum ego pro ea fusurus sim sanguinem meum. Amen dico vobis, ubicunque praedicatum fuerit Evangelium istud in universum mundum, et quod fecit haec narrabitur in memoriam ejus. Attende notitiam futurorum, quod passurus post dies paucos sciat, Evangelium suum toto orbe celebrandum. Notandum
Abbreviated transcription (Latin):
suis. om̃i modis abesse confirmant. Sensus gͥ iste est
Qui ꝓpt̾ euangłiũ xp̃i carnalia reliquerit. spualia bona
recipiet: quȩ cõparatione & merito sui itaerunt. quasi
paruo numero centenarius cõparet᷑: quia nimirũ a frĩb
atq consortib ꝓpositi sui qui spuali glutino colligant᷑.

Expanded text:
suis omnimodis abesse confirmant. Sensus ergo iste est: Qui propter Evangelium Christi carnalia reliquerit, spiritalia bona recipiet, quae comparatione et merito sui ita erunt, quasi parvo numero centenarius numerus comparetur. Quia nimirum a fratribus atque consortibus propositi sui, qui ei spiritali glutino colligant
Abbreviated transcription (Latin):
publice p̃dicari & eiꝰ uulgari in popłis maiestatẽ. quẽ
post paululũ flagellatũ uisuri sint. & crucifixiĩ multa
pati a seniorib & scribis. & principib sacerdotũ. Et no¬
tandũ qđ eũ qui multa pati. & occidi. & resurgere debe¬
at filiũ hominis appellat: qͥa passo in carne xp̃o. diui-¬

Expanded text:
publice praedicari, et ejus vulgari in populis majestatem, quem publice praedicari, et ejus vulgari in populis majestatem, quem post paululum flagellatum visuri sint et crucifixum multa pati a senioribus et scribis, et principibus sacerdotum. Et notandum quod eum qui multa pati et occidi, et resurgere debeat, Filium hominis appellat: quia passo in carne Christo, divi
Abbreviated transcription (Latin):
dñs: cũ m̃tẽ nr̃am afflatu sui sp̃s illustrat. atq ad co-¬
gnitionẽ nos ꝓpriȩ infirmitatis studiũq bonȩ accen-¬
dit actionis. Et app̃hendens manũ cȩci: eduxit eũ
extra uicũ: pphendit manũ cȩci: ut eũ ad executionẽ
bonȩ oꝑationis quã ꝓdiutina cordis obscuritate ñ noue-¬
rat. confortaret. Eduxit extra uicũ. ut a uita uulgari
segregatꝰ uoluntatẽ sui conditoris qua illuminari me-¬
reretur. liberius sedulo corde scrutaret᷑. Quisquis enĩ
lum̃ eternitatis uidere desiderat: ñ exempla turbarũ.
sed ducatũ necesse. ẽ semꝑ sui redẽptoris sequat᷑
t expuens in oculos eiꝰ. impositis manib suis: int̾roga
uit si aliqͥd uideret. Et aspiciens: ait. Uideo homines

Expanded text:
Dominus cum mentem nostram afflatu sui spiritus illustrat, atque ad aDominus cum mentem nostram afflatu sui spiritus illustrat, atque ad agnitionem nos propriae infirmitatis studiumque bonae actionis accendit. Et apprehendens manum caeci, eduxit eum extra vicum. Apprehendit manum caeci, ut eum ad exsecutionem bonae operationis quam pro diutina cordis obscuritate non noverat confortaret. Eduxit extra vicum, ut a vita vulgari segregatus voluntatem sui conditoris, qua illuminari mereretur, liberius sedulo corde scrutaretur. Quisquis enim lumen aeternitatis videre desiderat, non exempla turbarum, sed ducatum necesse est semper sui redemptoris sequatur. Et exspuens in oculos ejus, impositis manibus suis, interrogavit eum si aliquid videret. Et aspiciens a
Abbreviated transcription (Latin):
Tueniunt bethsa idã : & ad ducunt ei cȩcũ. & ro¬
gabant eũ ut illũ tangeret. Cuncti qui a dño
curant᷑ languores. spualiũ sunt signa languorũ: quib
anima ꝑpeccatũ ȩt̾nȩ morti apꝓpinquat. Sicut enĩ
in surdo & muto a dño sanato: sanatio m̃tis eoꝵ insi¬
nuatur qͥ neq audire uerbũ dĩ : neq loqui nouerant.¬
& mox in refectione turbȩ esurientis quȩ dñm secuta
fuerat suauitas illa figurat᷑ qua diligentiũ sẽ & quę¬
rentiũ solet corda nutrire : ita in hoc cȩco paulatĩ cura¬
to a dñõ: illuminatio designat᷑ cordiũ stultorũ. lon¬
ge a uia ueritatis aberrantiũ. Rogabant aut̃ eũ ut
illũ tangeret: scientes quia tactꝰ dñi sicut leprosũ mun¬
cdauit. ita etiã cȩcũ illuminare ualeret. Iangimꝰ autẽ
dñm nos: cũ ei fide integra & sincera adhȩremꝰ. Quẽ
ꝓfecto tactũ nob̾esse saluberrimũ: exẽplo mulieris
quȩ fimbriã eiꝰ felici audacia tetigit᷑ scimꝰ Tangit nos

Expanded text:
eniunt Bethsaida, et adducunt ei caecum, et rogabant eum ut illum tangeret. Cuncti qui a Domino curantur languores spiritalium sunt signa languorum quibus anima per peccatum aeternae morti propinquat. Sicut enim in surdo et muto a Domino sanato sanatio mentis insinuatur eorum qui neque audire verbum Dei neque loqui noverant, et mox in refectione turbae esurientis quae Dominum secuta fuerat suavitas figuratur illa qua diligentium se et quaerentium solet corda nutrire, ita in hoc caeco paulatim curato a Domino illuminatio designetur cordium stultorum, ac longe a via veritatis aberrantium. Rogabant autem eum ut illum tangeret, scientes quia tactus Domini sicut leprosum mundare, ita etiam caecum illuminare valeret. Tangimus autem Dominum nos, cum ei fide integra et sincera adhaeremus. Quem profecto tactum nobis esse saluberrimum exemplo mulieris quae fimbriam ejus felici audacia tetigit ediscimus. Tangit nos
Abbreviated transcription (Latin):
illũ dicens. Absit ate dne: ñ erit tͥ hoc Sepe dixim
nimii ardoris atq amoris maximi fuisse petrũ indñm
saluatorẽ. Quia gͦ post confessionẽ suã qua dixerat
um. beatꝰ es symonbariona quia caro & sanguis ñ re¬
uelauit tͥ sed pat̾ ms qui in cęlis. ẽ: repente audit a¬

Expanded text:
illum dicens: Absit a te, Domine, non erit tibi hoc . Saepe diximus nimii ardoris, atque amoris quam maximi fuisse Petrum in Dominum Salvatorem. Quia ergo post confessionem suam qua dixerat,um: Beatus es Simon Bar Jona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in c
Abbreviated transcription (Latin):
ne ueniente: ut ostendant ipsũ esse quẽ cuncta legis
& ꝓpłarũ oracula ꝓmiser̃. Apparent aut̃ ñ in infimis
sed inmonte cũ illo: qͥa nimirũ soli illi qui m̃te t̾rena
desideria transcendunt. maiestatẽ scȩ scripturȩ quȩ
in dnõ.ẽ. adimpleta ꝑspiciunt. Deniq & filii isrł uide¬
re moysen. sed ad dñm inmontana subeuntẽ sequi ñ
merent᷑: ad se qͦq reuersũ ñ sine uelamine cernunt.
Heliã multi nouere. sed solus triũphũ ascendentis cũ
filiis ꝓpħarũ contẽplatur heliseus: qͥa multi passim
scripturȩ uerba legimꝰ. sed quã celsa in xp̃i mysteriis

Expanded text:
ne veniente, ut ostendant ipsum esse quem cuncta legis ne veniente, ut ostendant ipsum esse quem cuncta legis et prophetarum oracula promiserunt. Apparent autem non in infimis, sed in monte cum illo, quia nimirum soli illi qui mente terrena desideria transcendunt, majestatem sanctae Scripturae, quae in Domino est adimpleta, perspiciunt. Denique et filii Israel videre Moysen, sed ad Deum in montana subeuntem sequi non merentur, ad se quoque reversum non sine velamine cernunt . Eliam novere, sed solis triumphum ascendentis cum filiis prophetarum contemplatur Elisaeus . Quia multi passim Scripturae verba legimus, sed quam celsa in Christi mysteriis
Abbreviated transcription (Latin):
subdit᷑. Qualia fullo suꝑ t̾rã ñ potest candida facere
N ã quia ille hoc loco intelligendus.ẽ. fullo quẽ poenitens
psalmista p̃catur. amplius laua me ab in iusticia mea.
& a delicto meo mundame: ñ potest suis fidelib in t̾ra¬
cdare claritatẽ. quȩ eos conseruata manet incȩlis
apparuit illis. helias cũ moyse: & erant loquentes
cũ iESu. Moyses & helias quorũ unũ mortuũ. alterũ
incȩlis raptũ legimꝰ: uisi in maiestate cũ dño ut lucas scri-¬
bit. futurã in illo om̃iũ scõrũ głam significant: qͥ uide-¬
licet tẽpore iudicii uł uiui incarne repperiendi. uł ab
olim gustata morte resuscitandi: & parit̾ sunt regna-¬
turi cũ illo. Actestante enĩ apło mortui qͥ in xp̃o sunt
resurgent primi: deinde nos qui uiuimꝰ qui relinquimꝰ.
simul rapiem᷑ cũ illis obuiã dño in aera. & sic semꝑ cũ
dño erimus. Alrxtr. Moyses & helias hoc ẽ. legis lator
& ꝓpłarũ eximius. apparent & loquunt᷑ cũ dño in car-¬

Expanded text:
s, ait: qualia fullo super terram non potest candida facere . Nam quia ille hoc loco intelligendus est fullo, quem poenitens Psalmista precatur: Amplius lava me ab injustitia mea, et a delicto meo munda me , dare claritatem, quae eos conservata manet in coelis. Et apparuit illis Elias cum Moyse, et erant loquentes cum Jesu. Moyses et Elias quorum unum mortuum, alterum in coelis raptum legimus, visi in majestate cum Domino ut Lucas scribit futuram in illo omnium sanctorum gloriam significant. Qui videlicet tempore judicii, vel vivi in carne reperiendi, vel et, olim gustata morte, resuscitandi et pariter sunt regnaturi cum illo. Attestante etenim Apostolo: Mortui qui in Christo sunt, resursimul rapiemur cum illis obviam Domino in aera, et sic semper cum Domino erimus . Aliter, Moyses et Elias, hoc est, legislator, et prophetarum eximius, apparent et loquuntur cum Domino in car
Abbreviated transcription (Latin):
magnꝰ & horribilis. & conuertet cor patrũ ad filios. &
cor filiorũ ad patres eoꝵ restituet. & hoc qđ morti dehet
ac diu uiuendo distulit reddet. Qđ etiã hic dñs conse-¬
quent̃ intimauit: cũ ꝓtinꝰ adiunxit. Et quomꝰ
scriptũ ẽ. infiliũ hominis: ut multa patiat᷑ & contẽ¬
natur. Id .ẽ. quomꝰ de xp̃i passione multifariã ꝓpħȩ
multa scripser̃ : sic & helias cũ uenerit multa passurus
est & contẽnendus abimpiis. Restituet gͦ omĩa. pͥmo
uidelicet corda hominũ illius ȩui instituendo ad cre¬
dendũ xp̃o. ac resistendũ ꝑfidiȩ antixp̃i: deinde ipse
suã animã ꝓpt̾ martyriũ fidei xp̃i ponendo. de qͦ i
apocalypsi plenius mystico sermone narratur.
eo dico uob̾: qͥa & helias uenit. & fecer̃ illi quȩcunq uo¬
lucrunt: sicut scriptũ . ẽ. de eo. Ipse qͥ uenturus. ẽ. in scdo

Expanded text:
ertet cor patrum ad filios, et cor filiorum ad patres eorum . Restituet et hoc quod morti debet, ac diu vivendo distulit. Quod etiam hic Dominus consequenter intimavit, cum protinus adjunxit: Et quomodo scriptum est in Filium hominis, ut multa patiatur et contemnatur. Id est quomodo de Christi passione multifarie prophetae multa scripserunt, sic et Elias, cum venerit, multa passurus est, contemnendus ab impiis. Restituet ergo omnia, primo videlicet corda hominum illius aevi, instituendo ad credendum Christo, ac resistendum perfidiae Antichristi; deinde ipse suam animam propter martyrium fidei Christi ponendo. De quo in Apocalypsi plenius mystico sermone narratur. Sed dico vobis, quia et Elias venit, et fecerunt illi quaecunque voluerunt, sicut script
Abbreviated transcription (Latin):
amisit. sed glam futurȩ uł suȩ uł nr̃ȩ resurrectionis
ostendit: qui qualis tunc apłis apparuit. talis post iu¬
diciũ cunctis apparebit electis. Nã in ipsotẽpore iudi¬
candi & bonis simul & malis in forma serui uidebit᷑.
ut uidelicet impii quẽ spreuere. iudei quẽ negaue¬
re. milites quẽ crucifixere. pilatꝰ herodesq quẽ iu¬
dicauere: quȩant agnoscere iudicẽ. Uestim̃ta aut̃
añi recte scĩ eius accipiunt᷑: teste apło qui ait. Quicunq
gͦ in xp̃o baptizati estis. xp̃m induistis. Quȩ uidelicet
uestim̃ta dño in t̾ris consistente despecta. aliorũq simi
lia uidebant᷑: sed ipso montẽ petente: nouo candore
refulgent. qͥa nunc quidẽ filii dĩ sumꝰ. sed nondũ appa-¬
ruit quid erimꝰ. Scimꝰ quia cũ apparuerit similes ei erimꝰ:

Expanded text:
amisit, sed gloriam futurae, vel suae, vel nostrae, resurrectionis amisit, sed gloriam futurae, vel suae, vel nostrae, resurrectionis ostendit; qui qualis tunc apostolis apparuit, talis post judicium cunctis apparebit electis. Nam in ipso tempore judicandi et bonis simul et malis in forma servi videbitur, ut videlicet impii quem sprevere, Judaei quem negavere, milites quem crucifixere, Pilatus Herodesque quem judicavere, queant agnoscere judicem. Vestimenta autem Domini, recte sancti ejus accipiuntur, teste Apostolo, qui ait: Quicunque ergo in Christo baptizati estis, Christum induistis . Quae, videlicet, vestimenta Domino in terris consilia videbantur, sed ipso montem petente novo candore refulgent: quia nunc quidem filii Dei sumus, sed nondum apparuit quid erim
Abbreviated transcription (Latin):
tuo arguas me: neq in ira tua corripias me. Quia nimi¬
rũ ꝑ sex ȩtates quib oꝑarilicet. p̃cib est insistendũ
ne inoctauo retributionis tẽpore a iudice corripiam᷑
irato. Qđ & ipse dñs hoc loco uoluit nos ostenso suȩ
orationis exemplo docere : de quo scđm lucã dicitur.
qͥa ascendit in montẽ ut oraret. In montẽ nanq ora¬
turus. & sic transfiguraturus ascendit: ut ostendat
cos qui fructũ resurrectionis expectant. qͥ regẽ in de¬
core suo uidere desiderant: mente in excelsis habita¬
re. & continuis p̃cib incumbere debere. Tres solũ modo
secũ discipłos ducit: uł quia multi sunt uocati pauci uͦ
electi. uł quia ii qͥ nunc fidẽ qua imbuti st̃ scȩ̃ trinitatis
incorrupta m̃te seruauerint: tunc ȩterna eiꝰ merent᷑ ui¬
sione lȩtari Et transfiguratꝰ. ẽ. inqͥt corã ipsis.
& uestim̃ta eiꝰ facta sunt splendentia. candida nimis ue¬
lut nix. Transfiguratꝰ saluator. ñ substantiã uerȩ carnis

Expanded text:
imirum post sex aetates quibus operari licet, precibus est instandum ne in octavo retributionis tempore a judice corripiamur irato. Quod et ipse Dominus hoc loco voluit nos ostenso suae orationis exemplo docere, de quo subditur: Et ascendit in montem ut oraret. In montem namque oraturus, et sic transfigurandus ascendit, ut ostendat eos qui fructum resurrectionis exspectant, qui regem in decore suo videre desiderant, mente in excelsis habitare, et continuis precibus incumbere debere. Tres solummodo secum discipulos ducit, quia multi sunt vocati, pauci vero electi . Et qui hic fidem, qua imbuti sunt, sanctae Trinitatis incorrupta mente servaverint, illic ejus aeterna merentur visione let vestimenta ejus facta sunt splendentia, candida nimis velut nix. Transfiguratus Salvator, non substantiam verae carnis
Abbreviated transcription (Latin):
rem subdidit. Certe enĩ ꝑsecutionis tẽpore erubescere
poterant fideles substantiis nudari. de dignitatib
deici: uerberib affligi. Pacis aut̃ tẽpore quia hȩc a
nr̃is psecutionib desunt: est aliud ubi ostendamur
nob̾. Ueremur sepe a ꝓximis despici: dedignamur
iniurias uerbi tolerare. Si contingat iurgiũ fortasse
cũ ꝓximo: erubescimꝰ priores satis facere. Cor quippe
carnale. dũ huiꝰ uitȩ głam quȩrit: humilitatẽ respuit.

Expanded text:
rem subdidit. Certe enim persecutionis tempore erubescere rem subdidit. Certe enim persecutionis tempore erubescere poterant fideles, substantiis nudari, de dignitatibus dejici, verberibus affligi: pacis autem tempore, quia haec a nostris persecutoribus desunt, est aliud ubi ostendamur nobis: veremur saepe a proximis despici, dedignamur injurias verbi tolerare; si contingat jurgium fortasse cum proximo, erubescimus priores satisfacere: cor quippe carnale, dum hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem respuit.
Abbreviated transcription (Latin):
pfestionis. Nã sepe labentia cuncta despicimꝰ. sed tanĩ
adnuc humanȩ uerecundiȩ usu p̃pedim᷑: & rectatudinẽ
quã seruamꝰ inmente. nondũ exprimere ualemꝰ in uoce.
& tanto dĩ faciẽ adiusticiȩ defensionẽ neglegimꝰ. quanto
humanas facies contra iusticiã uerem᷑. Sed huic quoq
uulneri congruũ subiungit᷑ medicam̃tũ. cũ dñs dicit
Gienĩ me confusus fuerit. & mea uerba in generatione
ĩsta adultera & peccatrice: & filius hominis confundet᷑
nunc apud se homines dicunt. Nos iam dñm & sermones
eiꝰ ñ erubescimꝰ: quia aꝑta eũ uoce confitem᷑. Quib ego
respondeo. qđ in hac plebe xp̃iana sunt ñnulli qui xp̃m
ideo confitent᷑: qͥa cunctos xp̃ianos eẽ. conspiciunt. Non
gͦ ad ꝓbationẽ fidei uox sufficit: quã defendit a uere
cundia ꝓfessio generalitatis. Est tam̃ ubi se quisq inter¬
roget. ut in confessione xp̃i se ueracit᷑ ꝓbet: si non iã
nom̃ eiꝰ erubescit. si plene uircuti m̃tis humanũ pudo¬

Expanded text:
ia cuncta despicimus, sed tamen adhuc humanae verecundiae usu praepedimur, ut rectitudinem quam servamus in mente nondum exprimere valeamus in voce; et tanto Dei faciem ad justitiae defensionem negligimus, quanto humanas facies contra justitiam veremur. Sed huic quoque vulneri congruum subjungitur medicamentum cum Dominus diciti me confusus fuerit, et mea verba in generatione hac adultera et peccatrice: et Filius hominis confundet t: Nos jam Dominus et sermones ejus non erubescimus, quia aperta eum voce confitemur; quibus ego respondeo, quod in hac plebe Christiana sunt nonnulli, qui Christum ideo confitentur, quia cunctos Christianos esse conspiciunt. Non ergo ad probationem fidei vox sufficit professicundia professio generalitatis. Est tamen ubi se quisque interroget, ut in confessione Christi se veraciter probet, si non jam nomen ejus erubescit, si plenae virtute mentis humanum pudo
Abbreviated transcription (Latin):
monte: p̾cepit illis ne cui quȩ uidissent narrarent. nͥ
cũ filius hominis a mortuis resurrexerit futuri re
gni p̃meditatio. & gła triũ phantis demonstrata fue¬
rat in monte. Non uult gͦ hoc in popłis pͣdicari. ne &¬
tantã głam apud rudes animos: sequens crux scandalũ
faceret. Et int̾rogabant cũ dicentes. Quid gͦ dicunt
pharisei & scribȩ. quia heliã oporteat uenire primum.
Traditio phariseorũ. ẽ. iuxta malachiã ꝓpħam qui .ẽ. nouis.¬
simꝰ induodecĩ. qđ helias ueniat ante aduentũ saluatoris.
& reducat cor patrũ ad filios. & filiorũ ad patres. & resti¬
tuat om̃ia in antiquũ statũ. Estimant gͦ discipłi transfor¬
mationẽ głȩ hanc esse quã in monte uiderant. & dicunt
Si iã uenisti in gła. quomͦ p̾cursor tuus ñ apparet: ma-¬
xime. qͥa heliã uider̃ recessisse. Quando autẽ adiciunt.
scribȩ dicunt quia heliã oporteat primũ uenire: primũ

Expanded text:
monte, praecepit illis, ne cui quae vidissent narrarent, nisi monte, praecepit illis, ne cui quae vidissent narrarent, nisi cum Filius hominis a mogni praemeditatio, et gloria triumphantis demonstrata fuerat in monte. Non vult ergo hoc in populis poriam tantam apud rudes animos sequens crux scandalum faceret. Et interrogabant eum dicentes: Quid ergo dicunt Pharisaei et Scribae quia Eliam oporteat venire primum. Traditio Pharisaeorum est, juxta Malachiam prophetam, qui est novissimus in duodecim, quod Elias veniat ante adventum Salvatoris, et reducat cor patrum ad filios, et filiorum ad patres, et restituat omnia in antiquum statum. Aestimant ergo discipuli transformationem gloriae hanc esse, quam in monte viderant, et dicunt: Si jam venisti in gloria, quomodo praecursor tuus non apparet? Maxime quia Eliam viderant recessisse. Quando autem adjiciunt scribae, et dicunt: quia Eliam oporteat primum venire, primum
Abbreviated transcription (Latin):
głam eiꝰ quã in baptismo credentes confitem᷑. in resur¬
rectione uidentes collaudabimꝰ. Nec frustra sp̃s sc̃s hc
in lucida nube ut alius euangłista cõmemorat. illic
apparebat in colũba: qͥa qui nunc simplici corde fidẽ
quã ꝑcipit seruat. tunc luce aꝑtȩ uisionis qđ crediderat
contẽplabit᷑ ipsaq qua illustrabit᷑ in ꝑpetuũ gr̃ã ꝓteget᷑
⁊ statĩ circũspicientes: neminẽ uider̃ amplius nisi
tantũ ie sum secũ. Ubi coepit filius designari. mox
serui discesser̃: ne ad illos pat̾na uox emissa putaret᷑
Alittr. Cũ fieret uox suꝑfiliũ inuentꝰ ẽ. ipse solus. qͥa
cũ manifestauerit se ipsũ electis. erit ds̃ om̃ia in om̃ib
pore splendebit. Propt̃ quã unitatẽ alibi dicebat. Et
nemo ascendit in cȩlũ. nisi qͥ de cȩlo descendit: filius
hominis qui. ẽ. in cȩlo. Et descendentib illis de

Expanded text:
gloriam ejus quam in baptismo credentes confitemur, in resurgloriam ejus quam in baptismo credentes confitemur, in resurrectione videntes collaudabimus. Nec frustra Spiritus sanctus hic in lucida nube, ut alius evangelista commemorat, illic apparebat in columba, quia qui nunc simplici corde fidem quam percepit servat, tunc luce apertae visionis quod crediderat contemplabitur, ipsaque qua illustrabitur in perpetuum gratia protegetur. Et statim circumspicientes neminem viderunt amplius, nisi Jesum tantum secum. Ubi coepit Filius designari, mox servi discesserunt, ne ad illos paterna vox emissa putaretur. Aliter, cum fieret vox super Filium, inventus est ipse solus, quia cum manifestaverit seipsum electis, erit Deus omnia in omnibupore splendebit. Propter quam unitatem alibi dicebat: Et nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est in coelo . Et descendentibus illis de
Abbreviated transcription (Latin):
naculũ p̃parare. Concordat sane hic locus euangłii cũ
uerbis ipsius moysi. quib incarnationi dñicȩ testimo¬
nuiꝰ ferens aiebat. Propham uob̾ suscitabit dñs ds̃ ur̃ de¬
frib ur̃is tanquã me: ipsũ audietis iuxta om̃ia quȩ
locutꝰ fuerit uob. Erit autẽ. Omis anima quȩcunq
ñ audierit ꝓpħam illũ: exterminabit᷑ de plebe. Quẽ
gͦ moy ses cũ uenerit in carne: audiendũ ab om̃i anima
quȩ saluari uellet p̃dixit: hunc iã uenientẽ incarne
dẽ pat̾ audiendũ discipłis ostendit. & suũ esse filiũ cȩ¬
it. Et quasi manife stius fidẽ
aduentꝰ eiꝰ illis insinuans. hic uir inqͥt. hic. ẽ. ille que
moy ses iste uob̾ sepius in mundo nasciturũ ꝓmisit hui
uerbis iuxta p̾ceptũ ipsius moysi & uos auscultate.
& oñs ueri amatores auscultare iubete. Et notandũ sic
tius dc̃ȩ̃ irinitatis mysteriũ declarat᷑: qͥ inimirũ

Expanded text:
naculum praeparare. Concordat sane hic Evangelii locus naculum praeparare. Concordat sane hic Evangelii locus cum verbis ipsius Moysis, quibus incarnationi Dominicae testimonium ferens, aiebat: Prophetam vobis suscitabit Dominus Deus vester, tanquam meipsum audietis, juxta omnia quae locutus fuerit vobis. Erit autem omnis anima quaecunque non audierit prophetam illum, exterminabitur de plebe . Quem ergo Moyses, cum venerit in carne audiendum ab omni anima quae salvari velit, praedixit, hunc jam venientem in carne Deus Pater audiendum discipulis ostendit, et suum esse Filium coelvit. Et quasi manifestius fidem adventus ejus illis insinuans: Hic vir inquit hic est ille, quem Moyses iste vobis saepius in mundo nasciturum promisit. Hujus verbis juxta praeceptum ipsius Moysi et vos auscultate, et omnes veri amatores auscultare jubete. Et notandum quodtius sanctae Trinitatis mysterium declaratur. Quia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
culuĩ: ut discat in resurrectione ñ cegmine domorũ:
aut̃ hominũ: in ꝓtectione alarũ tuarũ sꝑabunt. Et in
apocalypsi sua ioħes. Et templũ in qͥt ñ uidi in ea. Dñs¬
enĩ dĩ om̃ps templũ illius. ẽ: & agnꝰ. E⁊uenit uox
de nube dicens. Hic ẽ. filius ms carissimꝰ: audite illũ
Quia imprudent᷑ int̾rogauer̃. ꝓpterea responsionẽ dñi
ñ merent᷑: sed pat̾ respondet ꝓfilio. ut uerbũ dñi cõple¬
retur. E go testimoniũ ñ dico ꝓme. sed pat̾ qui misit me
ipse ꝓmẽ dicit cestimoniũ. Uox qͦq de cȩlo patris loquen¬
tis audit᷑ quȩ testimoniũ ꝑhibet defilio: & petrũ errore
sublato docet ueritatẽ. immo in petro cȩteros apłos. Hic ẽ
ait filius m̃s carissimꝰ. huic figendũ.ẽ. tabnaculũ. huic
obtepandũ. Hic. ẽ. filius illi serui sunt moyses & helias.
debent & ipsi uob̾cũ in penetralib cordis sui dño taber¬

Expanded text:
culum, ut discat in resurrectione non tegmine domorum, culum, ut discat in resurrectione non tegmine domorum, autem hominum in protectione alarum tuarum sperabunt . Et in Apocalypsi sua Joannes: Et templum, inquit, non vidi in ea , Dominus omnipotens templum illius est, et agnus. Et venit vox de nube dicenQuia imprudenter interrogaverunt, propterea responsionem Domini non merentur, sed Pater respondet pro Filio, ut verbum Domini compleretur: Ego testimonium non dico pro me, sed Pater qui misit me, ipse pro me dicit testimonium . Vox quoque de coelo Patris loquentis auditur, quae testimonium perhibeat pro Filio, et Petrum errore sublato doceat veritatem, imo in Petro caeteros apostolos: Hic est, ait, Filius meus charissimus. Huic figendum est tabernaculum, huic obtemperandum. Hic est filius, illi servi sunt Moyses et Elias; debent et ipsi vobiscum in penetralibus cordis sui Domino taber
Abbreviated transcription (Latin):
nos esse: & faciamꝰ tria tabernacula. tͥ unũ. moysi unũ
& heliȩ unũ. Nonenĩ sciebat qͥd diceret: erant enim
timore exterriti. O quanta felicitas uisioni deitatis int̾
angłoꝵ choros adesse ꝑpetuo. si tantũ transfigurata xp̃i
humanitas: duorũq societas scõrũ ad punctũ uisa de¬
lectat. ut eos ne discedant etiã obsequio petrus sistere
uelit. Qui & si ꝓstupore humanȩ fragilitatis nesciat qͥd
dicat: insiti tam̃ sibi dat affectꝰ indiciũ. Nesciebat enĩ
sed incęlis. eẽ. ꝓmissũ: nec recordatꝰ ẽ. se suosq coapłos
mortali carne adhuc circũ septos. immortalis uitę sta-¬
tũ subire ñ posse. cui m̃te excesserat qͥa in domo patris
quȩ in cęlis. ẽ. domꝰ manufacta necessaria ñ sit. Sed &
usq nunc imꝑitiȩ notat᷑. quisquis legi. ꝓpħis. & euan¬
gelio tria tabernacula facere cupit: cũ hȩc ab inuicẽ
Qui materiale tabernaculũ quȩ siuit. nubis accepit ubra-¬

Expanded text:
esse, et faciamus tria tabernacula, tibi unum, et Moysi unum, et Eliae unum. Non enim sciebat quid diceret, erant enim timore exterriti. O quanta felicitas visioni Deitatis inter angelorum choros adesset perpetuo, si tantum transfigurata Christi humanitas, duorumque societas sanctorum ad punctum visa delectet, ut eos, ne discedant etiam obsequio, Petrus sistere velit; qui etsi, pro stupore humanae fragilitatis, nesciat quid dicat, insiti tamen sibi dat affectus indicium. Nesciebat enim sed in coelis esse promissum. Nec recordatus est se suosque coapostolos mortali adhuc carne circumseptos, immortalis vitae statum subire non posse, cui mente excesserat, quod in domo patris quae in coelis est, domus manu facta necessario non sit. Sed et usque nunc imperitiae notatur, quisquis legi et prophetis et evangelicis tria tabernacula facere cupit, cum haec ab invicem eos. Qui materiale tabernaculum quaesivit, nubis accepit obumbra
Abbreviated transcription (Latin):
imbui eũq suȩ m̃tis hospitio susciꝑe quȩrentib. fa¬
cultas danda signetur. Et ipse uob̾ demonstrabit
gnũ. lex spũalis. ẽ: quȩ de angustiis litterȩ egrediens.
in sullimi loco recepit saluatorẽ Na qui adhuc occi¬
dentẽ litcerã seruauerit. qui ñ aliud in agno quã
pecus intellexerit: iste nimirũ in imis pascha facit.
quia maiestatẽ sp̃s in uerbis dĩ cõprehendere necdũ
didicit. Qui aquȩ baiulũ hoc. ẽ. grẽ p̃conẽ indomũ
ȩccłȩ fuerit secutꝰ: hic ꝑ sp̃m illustrantẽ suꝑficiẽ lit.¬
terȩ transcendendo. in alto m̃tis solario: xp̃o refectio¬
ne prȩparit: qͥa cuncta uł paschȩ sacram̃ta. uł cȩtera
legis decreta eiꝰ esse sacram̃ta cognoscit

Expanded text:
imbui, eumque suae mentis hospitio suscipere quaerentibus faimbui, eumque suae mentis hospitio suscipere quaerentibus facultas danda signetur. « Et ipse vobis demonstrabit gnum lex spiritalis est, quae de angustiis litterae egrediens, in sublimi loco recipit Salvatorem. Nam qui adhuc occidentem litteram servaverit, qui non aliud in agno quam pecus intelquia majestatem spiritus in verbis Dei comprehendere necdum didicit. At qui aquae bajulum, hoc est gratiae praeconem in domum Ecclesiae fuerit secutus, hic per spiritum illustrantem superficiem litterae transcendendo in alto mentis solario Christo refectionem praeparat, quia cuncta vel paschae sacramenta, vel caetera legis decreta, ejus esse sacramenta cognoscit