comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tendunt suꝑbi. exludunt᷑ ꝓbati. qui aliis languen¬
tib expedite dissonantia consonare ostendunt. In ħ
uul d̾s malũ. Item. Uult oĩa q̃ fiunt. int̃ quȩ ⁊̃
sunt mala. nec aliqͥd eo inuito. nolente.⁊ coacto.
ñ approbat : s odit. ꝓhibet. ⁊ dãpnat. Porro constat
d̾m fecisse rationabilẽ c̾at᷑am lib̾ȩ uoluntatis. ut
possit mereri. Ipsa aut̃ liba uoluntas ꝑ se ñ pot̃
uł ad maiꝰ dirigi. uł in bono ĩ qͦ facta ÷ ꝑsist̾e.¬
set lib̾tatẽ quã dedat tolle̾. Si gͦ lib̾a uoluntas p̃¬

Expanded text:
tendunt superbi, excluduntur probati, qui aliis languentibus expedite dissonantia consonare ostendunt. In hoc vult Dominus malum. Item vult omnia quae fiunt, inter quae etiam sunt mala, nec aliquid fit eo invito, nolente et coacto.atum habet, non approbat, sed odit, prohibet et damnat. Porro constat Deum fecisse rationabilem creaturam liberae voluntatis, ut possit mereri: ipsa autem libera voluntas per se non potest, vel ad majus dirigi, vel in bonum, in quo facta est, perset libertatem, quam dederat, tollere. Si ergo libera voluntas pr
Abbreviated transcription (Latin):
format. alit̃ uͦ p̃sum̃tium hostias non tm ħt ir¬
ritas. uerum ⁊̃ ipsos p̃sumptores int̾im cecitate int̾i¬
ori condempnat : in fut᷑o quoq eis irremediabiles penas
ad completionẽ eoꝵ adhiberi p̃cepit: altaria uideł &
uasa ad hoc opꝰ sacrata. sacͥdotes quoq & ministros
ad ħ offerenda uł ministranda ordinatos. non sine or¬
nam̃tis mysticis ad hoc officium scificatis. De quoꝵ
omnium scĩficatione sic habemꝰ in leuitico: Tulit
moyses uictionis oleum. qͦ liniuit tab̾nacłm cũ oĩ
suppellectili sua. Cumq sc̃ificans asꝑsisser altare
.uii. uicibꝰ. uaxit illud & omnia uasa eiꝰ: labrũq cũ
baũ sua. Quod fundens suꝑ cap̃ aaron: unxit eum
& consecͣuit. Filios quoq eius oblatos uestiũ tunicis
lineis & cuixit baltheo: inposuitq mit̾s ut uisserat

Expanded text:
format. Aliter vero praesumentium hostias non tantum habet irformat. Aliter vero praesumentium hostias non tantum habet irritas, verumetiam ipsos praesumptores interim caecitate interiore condemnat, in futuro quoque eis irremediabiles poenas ad completionem eorum adhiberi praecepit, altaria videlicet et vasa ad hoc opus sacrata, sacerdotes quoque et ministros ad haec offerenda vel ministranda ordinatos non sine ornamentis mysticis ad hoc officium sanctificatis, de quorum omnium sanctificatione sic habemus in Levitico: Tulit Moyses unctionis oleum quo linivit tabernaculum cum omni supellectili sua. Cumque sanctificans aspersisset altare septem vicibus, unxit illud et omnia vasa ejus, labrumque cum  oleo quod fundens super caput Aaron unxit eum et consecravit filios quoque eius oblatos vestivit tunicis lineis et cinxit balteo inposuitque mitras ut iusserat
Abbreviated transcription (Latin):
sitionẽ non facietis. Quicumq ho ñ fec̾it simile:
nadab ⁊ abiud filũ aaron. cum acceptis turribu¬
lis posuissent ignem & incensum desuꝑ. offeren¬
tes coram dno ignem alienũ. qd̃ eis non erat p̾cep¬
tum: egͥsiꝰ ÷ ignis a dño. & deuorauit eos. Qui̾s¬
÷ aut̃ ignem alienum sacͥficio appon̾e: nͥ sacͥdotii
opꝰ sine legitima ordinatiõe ex sui spẽ p̃sũptiõe
usurpare: Rlabemꝰ quoq ui leuitico qr cõple¬
tis ã sacdote summo aaron hostiis ꝓ pecco. ⁊ holo¬
legit᷑. quod cum dathan. chore. & abiron sacͥdotiũͥ
usurpare uolentes inposito igne t᷑ribuł thimiama
suꝑposuissent. ñ thumiama diuinꝰ ignis adoleuit.
s absortis pͥncipib a t̾ra. cõplicem multituoinẽ
similit̃ thurificantẽ mat̾ialis ignis absũpsit.
Sicut gͦ igiis diumꝰ holocausta umbratilia
Alegitimis tñ sacdotib oblata uisibilit̾ assume¬
bat. & in se conu̾tebat. usurpacor aut̃ uictuas
non tm̾ respuebat. uerum ⁊̃ usurpantes t̾ribili¬

Expanded text:
sitionem non facietis. Quicunque homo fecerit simile,Nadab et Abiu, filii Aaron, cum acceptis thuribulis posuissent ignem, et incensum desuper offerentes coram Domino ignem alienum, quod eis 30 non erat praeceptum, egressus est ignis a Domino et devoravit eos . Quid est autem ignem alienum sacrificio opponere, nisi sacerdotii opus sine legitima ordinatione ex sui spiritus praesumptione usurpare? Habemus quoque in Levitico, quia completis a sacerdote summo Aaron hostiis pro peccato et hololegitur quod cum Datan, Core et Abiron, sacerdotium sibi usurpare volentes, imposito igne thuribulis, thymiama superposuissent, non thymiama divinus ignis adolevit, sed absorptis principibus a terra complicem multitudinem similiter thurificantem materialis ignis assumpsit . Sicut ergo divinus ignis holocausta umbratilia a legitimis tamen sacerdotibus oblata visibiliter absumebat et in se convertebat, usurpatorum autem victimas non tantum respuebat, verum etiam usurpantes terribili
Abbreviated transcription (Latin):
reformari ⁊ meritis muniri p̃sens poscit ex¬
cda. Concinit aut̃ uet̾i sac̾dotio: ista p̾cedentiũ
patrũ cõmemoratio. In duob enim uestim̃¬
tis portabat pontifex scã ing̃diens pat̾archaꝵ
nomina. in rationali ⁊ insuꝑhum̾ali ꝗͣ colli¬
gata erant ad inuicẽ sig̾cante sc̃õ spu. ut sacͥ¬
merus uͦ locꝰ ⁊ portandi on̾is. Ad hanic simili¬
tudinem int̾ sac̃menta nr̃a his habet᷑ scoͣꝵ cõ¬
memoratio: ut saldos nr̃ gesta scõꝵ. ⁊ corde
one scõꝵ sac̾dos de meritis suis non p̾sumens
orat. ut scõꝵ m̾itis asseqͣm᷑. qd̾ nr̃is mu̾tis non

Expanded text:
informari, et meritis muniri praesens poscit Ecclesia. Concinit autem veteri sacerdotio ista praecedentium Patrum commemoratio. In duobus enim vestimentis portabat pontifex, sancta ingrediens, patriarcharum nomina in rationali et in superhumerali, quae colligata erant adinvicem, significante Spiritu sanmerus vero locus est portandi oneris. Ad hanc similitudinem inter sacramenta nostra bis habetur sanctorum commemoratio: ut sacerdos noster gesta sanctorum et corde emoratione, sacerdos de meritis suis non praesumens, orat ut sanctorum meritis assequamur quod nostris meritis non
Abbreviated transcription (Latin):
in illo numo u̾nacłoꝵ in q̃ abham supͣdictos
reges uincͣ. quẽ num̾ũ tau.t. luta formã
crucis repͣsentans. scđm litt̾aꝵ supputationẽ
expͥmit. In similitudinẽ talium oblationũ uo¬
luit dns ut ã parentib sub lege factꝰ in cemi¬
plo offerret᷑. ⁊ sacͥficiũ columbaꝵ aut tͣturũ
ꝓ eo offerret᷑. qꝗͣuis ipse talib ñ uidig̾et. s ꝑ
hoc sigͥcaret ȩcłam suam aut ꝑ cõmunes ora¬
tioẽs quas sig̾cant columbȩ. uł ꝑ pͥuatas. qͣs sig̾¬
intelligentia declarat᷑. thus qͦ puritas deuote
orationis intelligit᷑. mirram q̃ carnał mortitin.

Expanded text:
ctos reges vicit, quem numerum thau T littera, formam crucis repraesentans, secundum litterarum supputationem exprimit. In similitudinem talium oblationum voluit Dominus, ut a parentibus, sub lege factus, in templo offerretur et sacrificium columbarum et turturum pro eo offerretur, quamvis ipse talibus non indigeret, sed per hoc significaret Ecclesiam suam aut per communes orationes, quas significant columbae, vel per privatas, quas signintelligentia declaratur; thus, quo puritas devotae orationis intelligitur; myrrham, q
Abbreviated transcription (Latin):
id̾e x & ȩccłe unitatẽ cõmendamꝰ. lrima eium
portiõe. substantiuũ xͥ corpꝰ fig᷑amꝰ. qdꝰ in salb̾o
qͥeuit in sepulchro: de quo ipse dñs dic̃ in
patris consessionẽ. Nec dabis scm tuum iude
corruptionem. Notas mͥ fecisti uias uitȩ. adĩple¬
bis me leticia c.u. t.d.i. o.t .ii. in siuem.

Expanded text:
atem commendamus; prima enim portione, substantivum Christi corpus figuramus, quod Sabbato quievit in sepulcro, de quo ipse Dominus dicit in Patris consessionem. « Nec dabis sanctum tuum videre corruptionem. Notas mihi fecisti vias vitae, adimplebis me laetitia c
Abbreviated transcription (Latin):
hominib. Quanta aut̃ dignitas sit ordinis
sacͥdotał. hĩc adu̾tamus. Dictũ ẽ aut̃ de neqͥssi¬
mo caipha int̾fectore saluatoris int̾ cęt̾a. Hoc
aut̃ de semet ipso non dixit : s cum e̾e̾t pͥnceps
s ordinem tͣditionis. ut ꝗͣuis aliqͥs boni meritis
ficium minist̾ii exhibeat: di aut̃ effectum ẽ tͥbu¬
ere benedictionis. Ex his itaq claret. qr diui¬
tͣditum ordinẽ p̃t̾iitt̾ent. Unde apłi qui potesta¬
tem acceꝑant suꝑ omnnia demonia. cum qͣndam
lunaticum solo u̾bo curare uoluissent. ⁊ non ualu¬
issent: cum admiratiõe ad dñm reu̾tentes. didice¬
runt se pͣtermisse quedam necessaria. sine qͥb ꝑ
fici non poc̾at illius lunatici cura. Dat enĩ. Hoc

Expanded text:
poscentis. Quanta autem dignitas sit ordinis sacerdotalis, hinc advertamus. Dictum est autem de nequissimo Caipha interfectore Salvatoris inter caetera : Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum esset princeps sed ordinem traditionis: ut quamvis aliquis boni meriti ficium ministerii exhibeat. Dei autem est effectum tribuere benedictionis. » Ex his igitur claret, quia divi qui traditum ordinem praetermitterent. Unde apostoli qui potestatem acceperant super omnia daemonia, cum quemdam lunaticum solo verbo sanare voluissent, et non valuissent, cum admiratione ad Dominum revertentes didicerunt se praetermisisse quaedam necessaria, sine quibus perfici non poterat illius lunatici cura. Ait enim: Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
De gȩt̾o si ad paginas ueniamꝰ ęugłicas. legimꝰ
saluatorem non cum laicis ꝑsonis s solis disci¬
płis suis sacͣm̃ta sui corꝑis ⁊ sangͥnis cõmisisse ce¬
lebranda. Qui ⁊ cum sac̾dotiũ uetꝰ tͣnsferre uel¬
let in nouũ. p̃cep̃ eusdẽ discipłis. ut s pascha pa¬
rarent in cenacło. il ipse manifeste nouo functus
sacͥootio. eos huiꝰ sac̾docii conitituit successores.
pꝰ ministͣtam eucharistam. ilł ita p̃cipiens. Hoc
facite in meam cõmemorationẽ. Quid ÷ qd̾ sal¬
uator pͥmum in ģnacło uoluit hoc sacm̃tũ
cȩlebrari: nͥ qr cenacłm celsior ÷ habitatio domꝰ :
sicut sac̾dotium celsior ÷ in eccł̃a gd̃. Cum gͦ
facta dni facta sint in aꝑto. & aliud loq̃nt᷑ in oc¬

Expanded text:
legimus Salvatorem non laicis personis, sed solis discipulis suis sacramenta sui corporis et sanguinis commisisse celebranda. Qui etiam cum sacerdotium vetus transferre vellet in novum, praecepit eisdem discipulis ut sibi Pascha pararent in coenaculo, ubi ipse manifeste novo functus sacerdotio eos hujus sacerdotii constituit successores, post ministratam Eucharistiam ita illis praecipiens: Hoc facite in meam commemorationem . Quid est quod Salvator primum in coenaculo voluit hoc sacramentum celebrari, nisi quia coenaculum celsior est habitatio domus, sicut sacerdotium celsior est in Ecclesia gradus? Cum ergo facta Domini, et facta sint in aperto, et aliud loquantur in oc
Abbreviated transcription (Latin):
fiebant ad emundatiouẽ carnis. cum tanta reueren¬
tia iste ritꝰ ministroꝵ & minist̾ioꝵ erat obseruandꝰ.
ꝗͣ tomag̃ in consecͣtione d̃nici corꝑis ⁊ sangͥnis in qͥb
consistit emundatio carns ⁊ sp̃c. non statim ad mys¬
ticas bñdictiones ⁊ obsec̃tiones i qͥb illa consectio
ꝑficit᷑. qͥlibet ÷ amittendꝰ. nͥ pͥmũ fu̾it in ordine
sac̃dotali consecͣtꝰ: & omnium congruentium suppel¬
lectilium: & omniũ circũstantiũ minist̾ioꝵ plenitu¬
dines ordinat᷑. Qd̃ uͦ aliꝰ quam sacͥdos ad consec̃ndũ
acced̾e non debeat. legit᷑ in libro num̾i. dicente d̾no
ad aaron. tu& filii tui c̾todite sac̾dotium ur̃m. &
ea quȩ intͣ uelum sunt ãministͤnt. dum corpꝰ &
sangͥnem dñi quȩ intꝰ aliud sunt. aliuo foris appa¬
rent̾. m istica bñdictiõe consec̾nt: & fidelib: ppłis
salubt̃ ãministͣnt. Q aut̃ ⁊ ext̃nꝰ: nͥ in pbrali

Expanded text:
fiebant ad emundationem carnis, cum tanta reverentia, iste ritus ministrorum et ministeriorum erat observandus, quanto magis in consecratione Dominici corporis et sanguinis, in quibus consistit emundatio carnis et spiritus, non statim ad mysticas benedictiones et obsecrationes, quibus illa consecratio perficitur, quilibet est admittendus, nisi primum fuerit in ordine sacerdotali consecratus, et omnium congruentium supellectilium, et omnium circumstantium ministeriorum plenitudine subornatus. Quod vero alius quam sacerdos ad consecrandum accedere non debeat, legitur in libro Numeri dicente Domino ad Aaron: Tu et filii tui, custodite sacerdotium vestrum; et ea quae intra velum sunt administrant, dum corpus et sanguinem Domini, quae intus aliud sunt, aliud foris apparent, mystica benedictione consecrant, et fidelibus populis salubriter administrant. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
diuina contenta sint sacͣm̃ta. testat᷑ idem iberoñ ĩ
explanatioẽ suꝑ sophoniam. his uͥbis. Sac̾dotes qͥ
eucharistiȩ seruiũt. & sangͥnẽ eiꝰ ppłis eiꝰ diuidũt.
inpie agunt in legem xͥ. putantes eucharistiam
ĩprecantis fac̾e uerba non uitã. ⁊ necessariã ee̾ tan
offerre oblationes dño. Huic sententiȩ consonat pat̃¬

Expanded text:
divina contenta sint sacramenta, testatur idem Hieronymus in explanatione super Sophoniam his verbis : « Sacerdotes qui Eucharistiae serviunt, et sanguinem Domini populis ejus dividunt, impie agunt in legem Christi, putantes eucharistiam imprecantis facere verba non vitam, et necessariam esse tantuofferre oblationes Domino . » Huic sententiae consonat Pat
Abbreviated transcription (Latin):
se pat̾uȩ uoluntati. filius tanꝗ̃ arietem in
holocaustum offerebat. imitabant᷑ pontifices i
uet̾i testam̃to in die ꝓpiciationis scx̃ scoꝵ̃ intra¬
turi. & cum iam uitulꝰ offerebat᷑ ꝓ pontifice.
aries in holocaustum. hutꝰ in quẽ sors di cecid̾at.
ꝓ pecc̾o ppłoꝵ. cum sangͥs eoꝵ. id ẽ uituli & hir¬
ci unferendꝰ erat in scã crematis eoꝵ corꝑib extͣ
qui in illa tͥna oratione offerendum se pat̾ pͣsenta¬
bat. tanꝗͣ uitulum ꝓ peccͥo pontificura. tanꝗͣ
arietem in holocaustum. tanꝗͥ hircum ꝓ cõmu¬
salutando. pꝰea ut q̃ sursum sunt sapiant.
⁊ redẽptori suo ingrat᷑ cͥristat exortando : ⁊ ut
ħ omiua mediatoris grͣe asseribat consulendo.

Expanded text:
em in holocaustum, imitabantur pontifices in Veteri Testamento, in die propositionis Sancta sanctorum intraturi, cum etiam vitulus offerebatur pro pontifice, aries in holocaustum, hircus, in quem sors Domini ceciderat, pro peccato populorum, cum sanguis eorum, id est vituli et hirci, inferendus erat in sancta, crematis eorum corporibus extra igurabatur, qui in illa trina oratione offerendum se esse Patri praesentabat tanquam vitulum pro peccato pontificum, tanquam arietem in holocaustum, tanquam hircum pro omsalutando; postea, ut quae sunt sursum sapiat, et redemptori suo ingratus non existat, exhortando, et ut haec omnia mediatoris gratiae ascribat, consulendo.
Abbreviated transcription (Latin):
abraham nͥ obedientia q̃ patͥ obediens fuit usq
ad mortem . Qd item ꝑ melchisedech. nͥ id̾e
Nec mirandũ ẽ. nec suꝑfluitati ascͥbendum.
si in sacͣm̃tis nr̃is ħ freq̃nt̃ cõmemorat᷑ : qd̾ in ue¬
t̾ib umbris ñ ociose freqͣnt᷑ fig̾abat᷑. Post tumi¬
amatis oblationem. pꝰ asꝑsum sangͥnẽ uituli.
& hirci. scũarium & tab̾nacłm & altare. mit¬
litudinẽ portantem peccata filioꝵ isrł. De hĩc
reu̾tit᷑ summꝰ sac̃dos in cast̃. orans ꝓ domo sua

Expanded text:
Abraham, nisi obedientia, qua Patri obediens fuit usque Abraham, nisi obedientia, qua Patri obediens fuit usque ad mortem? Quid item per Melchisedech, nisi ideNec mirandum est, nec superfluitati ascribendum, si in sacramentis nostris hoc frequenter commemoratur, quod in veteribus umbris non otiose frequenter figurabatur. Post thymiamatis oblationem, post aspersum sanguine vituli et hirci sanctuarium et tabernaculum et altare, mitlitudinem, portantem peccata filiorum Israel. Dehinc revertitur summus sacerdos in castra, oran
Abbreviated transcription (Latin):
ui t̾ris ꝓpt̾ inobedientiam pͥmi parentis erat ꝑ
orientem uersꝰ. unde nob̾ saluator aduenit typi¬
cis uł ꝓpͥis nominib nominans eadem signo
crucis consignat. Quid ẽ enim iit̾ ipsa myst̾ia
reb sacratis uł sacrandis signum cruas suppon̾e
nͥ mortem dñi cõmemorare :. Unde ⁊ d̾ns for¬
gnus asꝑsionẽ cõmemorantia ex uoce sacͥdotis. ora¬
tionẽ suam ad patrem intendentis. Uñ ⁊ memorẽ
ascensionis offerimꝰ maiestati tuȩ .i. oblatam cõme¬
moramꝰ ꝑ ħ dona tua uisibilia tͥ hostiam purã.
cłatam. talem qͣlem sig̾cabant animalia. q̃ ĩmo¬
landa sine macła querebant᷑. Et hanc ueri sa¬
cͥficii cõmemorationem pꝰtulat sacͥdos ita d̾o pa¬
tͥ fore acceptam sic̃ accepta fuerunt mun̾a abel.
abrahȩ. melchisedech: in quoꝵ oblationib ii¬
cita sunt noui saidotii sacͣmenta. nͣdũ institu¬
to leuitici ordinis sac̾dotio. Qd ꝑ abel sig̾at᷑.
nͥ ip̃c in nocens qͥ ã nocentib occisus ÷ Qd ꝑ

Expanded text:
in terris propter inobedientiam primi parentis erat peorientem versus, unde nobis Salvator advenit, typicis vel propriis nominibus nominans, eadem signo crucis consignat. Quid est enim, inter ipsa mysteria rebus sacratis vel sacrandis signum crucis superponere, nisi mortem Domini commemorare? Unde et Dominus forguinis aspersionem commemorantia, ex voce sacerdotis orationem suam ad Patrem intendentis: « Unde et memoascensionis, offerimus majestati tuae, » id est oblatam commemoramus per haec dona tua visibilia, tibi « hostiam puram, » t talem qualem significabant animalia, quae immolanda sine macula quaerebantur. Et hanc veri sacrificii commemorationem postulat sacerdos ita Deo Patri fieri acceptam sicut accepta fuerunt munera Abel, Abrahae, Melchisedech, in quorum oblationibus initiata sunt novi sacerdotii sacramenta, nondum instituto Levitici ordinis sacerdotio. i innocens a nocentibus occisus est? Quid per
Abbreviated transcription (Latin):
tizat. In code̾ di u̾bo similaginẽ offerimꝰ: cũ expͦ¬
gato ferm̃to maliciȩ & neqͥciȩ. ppłos ad uiutatẽ
ȩccłasticam conuocamꝰ. Qui dum caterizant᷑: q̃¬
si molunt᷑. Cum baptizant᷑ in unum corpꝰ. ut
unꝰ panis fiant adunant᷑: cum ad agonẽ instruun¬
t᷑. qͣsi clibani decoctione roborantur. scđm illd̾.
Uasa figuli ꝓbat foruax: hoĩes aut̃ ĩtos temptati¬
o tͥumphationis. Et illud. Fili accedens ad scrui¬
tutem dĩ p̃para anuimam tuam ad tẽptatio¬

Expanded text:
inem offerimus, cum expurgato fermento malitiae et nequitiae, populos ad unitatem ecclesiasticam convocamus. Qui dum catechizantur, quasi moluntur; cum baptizantur, in unum corpus, ut unus panis fiant, adunantur; cum ad agonem instruuntur, quasi clibani decoctione roborantur, secundum illud: « Vasa figuli probat fornax, homines autem justos tentatio tribulationis . » Et illud. « Fili, accedens ad servitutem Dei, praepara animam tuam ad tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs reponit ho mundꝰ ab intͬfectione xͥ in loco mũ
Quibꝰ omnib expletis: dicit leuita. Ite missa ÷:¬
÷. sossent q̃ scripsimꝰ multis uet̾um figͣis replica¬
ri. & multis expositionum diu̾sitatib dilatari. mul¬
tis scematũ phaleris exhornari: s ñ fuit ꝓpositũ
nt̃m in ħ opuscło ita sequi & plantare nem᷑ in
domo dñi. tantum fuit ꝓpositum nr̃m conue¬
nientiam quęrere int̾ uetus & nouum sac̾doti¬
um: ut qd̾ ibi multiplici sac̃m̃toꝵ ritu p̃fig᷑aba¬
t᷑. in nouo sacͥdotio paucissimis & factu facilli¬
mis. ⁊ angustissimis sacͣm̃toꝵ obseruationib com¬
pletũ ẽe monstret᷑. Nec nos ħ fecusse sufficient᷑ con-

Expanded text:
uos reponit homo mundus ab interfectione Christi in loco mundo, uos reponit homo mundus ab interfectione Christi in loco mundo, Quibus omnibus expletis, dicit sacerdos vel Levita: « Ite, missa est. Possent quae scripsimus, multis veterum figuris explicari, et multis expositionum diversitatibus dilatari, multis schematum phaleris exornari; sed non fuit propositum nostrum in hoc opusculo ita exsequi, et plantare nemus in domo Domini. Tantum fuit propositum nostrum, convenientiam quaerere inter vetus et novum sacerdotium ut quod ibi multiplici sacrificiorum ritu praefigurabatur, in novo sacerdotio paucissimis et factu facillimis et augustissimis sacramentorum observationibus completum esse monstretur. Nec nos
Abbreviated transcription (Latin):
pio uob̾. dicite serui inutiles sumĩ:  fecimꝰ qd̾ fa¬
c̾e debuimꝰ. Idcuro manꝰ lauant. & aqͣ ablutio¬
nis honeste tcͣtant. ꝑ quod altitudinẽ sacm̃ti ho¬
norant: & indignitatem suam tali ablutiõe cõmenio¬
rant. lta &̃ sacdos anteꝗͣ ad sacm̃ta tͣctanda acce¬
dat. manus lauat. sicut pontifex scã sanctoꝵ in¬
g̃ssutꝰ in introitu tab̾nacłi testimonii manꝰ suas
lauabat : & sic ad incendenda aromata ueniebat.
t᷑ : qr omnis gła filiȩ regis ab int᷑. Non enim lu¬
tͣctanda & sum̃da accedimꝰ: ñ inde medicinam iuitȩ
accipimꝰ : s iudicium mortis uicrimꝰ: testis ẽ apłs¬
indigne: iudicium s̃ manducat & bibit. Uñ sata¬
gendum ẽ. ut sicut ext̾iora abluunt᷑ inqͥnam̃ta
manuum. sic int̾iora pugent᷑ illebsa desidia m̃¬
tium. Seqnͣr. de hinc orationes. in qͥb fit pͣcep¬
toꝵ bñficioꝵ cõmemoratio. & grãꝵ actio. quȩ du¬
o sunt tanꝗͣ cini̾es uitulȩ extͣ castͣ combustȩ :¬

Expanded text:
pio vobis, dicite quia servi inutiles sumus: fecimus quae facere debuimus . » Idcirco manus lavant, et aquam ablutionis honeste tractant, per quod altitudinem sacramenti honorant, et indignitatem suam tali ablutione commemorant. Ita et sacerdos antequam ad sacramenta tractanda accedat, manus lavat; sicut pontifex Sancta sanctorum ingressus, introitu tabernaculi testimonii manus suas lavabat, et sic ad incendenda aromata veniebat. tur, quia « omnis gloria filiae regis ab intus . » Non enim lutractanda et sumenda accedamus, non inde medicinam vitae accipimus, sed judicium mortis incurrimibit, judicium sibi manducat et bibit . » Unde satagendum est, ut, sicut exteriora abluuntur inquinamenta manuum, sic interiora purgentur illecebrosa desideria mentium. Sequuntur dehinc orationes, in quibus fit perceptorum beneficiorum commemoratio, et gratiarum actio: quae duo sunt tanquam cineres vitulae extra castra combustae, q
Abbreviated transcription (Latin):
dam nescio sinplicium an duplicium in eptias. qͥ
bꝰ affirmant : dicentes qͣscumq ꝑsonas ⁊ sacrũ or¬
dinem non ħutes u̾ba d̾iuca ꝓferentes. sacm̃ta al¬
taris ⁊ cȩt̾a ȩccłastica sac̃m̃ta posse confic̾e. & salubͥ¬
t̃ accipientib minist᷑re. Quoꝵ fatuitas multipli¬
cit̾ impbari pot̾. & pari ratioẽ. parũ diuinoꝵ oꝑũ
attestatione: pꝰtiemo sc̃oꝵ patrum irrefragabili auc

Expanded text:
dam nescio simplicium an duplicium ineptias, qui ibus affirmant , dicentes quascunque personas etiam sacrum ordinem non habentes, verba Dominica proferentes, sacramenta altaris et caetera ecclesiastica sacramenta posse conficere, et salubriter accipientibus ministrare. Quorum fatuitas multipliciter improbari potest, partim ratione, partim divinorum operum attestatione, postremo sanctorum Patrum irref
Abbreviated transcription (Latin):
cabat. quȩ iam cum capite suo quasi in
saldo qiuiescit: & unam iam inmortał stolã
possidit : in qua illum lat̾nem cͥdimꝰ cẽ. cui ĩ
cruce confitenti dns dicit. Hodie mecum eris in
paradyso. Et de qua cantat ȩccła. Gaudent in cȩ¬
lis animȩ scõꝵ. Tercia portio ꝗͣ in sangͥne poni¬
mꝰ. illim ęcłȩ partem sig̾cat. q̃ calicẽ dñi bibit.

Expanded text:
cat, quae jam cum capite suo quasi in sabbato quiescit, et unam jam immortalitatis stolam possidet, in qua illum latronem credimus esse, cui in cruce confitenti Dominus dixit: « Hodie mecum eris in paradiso , » et de qua cantat Ecclesia: « Gaudent in coelis animae sanctorum. » Tertia portio, quam in sanguine ponimus illam Ecclesiae partem si
Abbreviated transcription (Latin):
tensionẽ carnis patrem interpellantẽ ꝓ nob̾.
Habemꝰ & corpꝰ integrũ in sacͣm̃to alt̾aris.
git᷑ summꝰ sai̾dos in castͣ reu̾s
toꝵ ad curam inferioꝵ descendñs uestim̃ta sua:
cum sͥ adherentium ppłoꝵ luget pecca. ⁊ eos d̾o
recorciliari studet ꝑ oronum suffragia: dicenᷤ
cum ꝓpħa. Qs dabit capiti meo aꝗ. & ocłis me¬
is fontem lacͥmaꝵ: ut lugeam int̾fectos ppłi me
I Hoc continent sequentes orationes. tam mor¬

Expanded text:
tensionem carnis, Patrem interpellantem pro nobis: Habemus et corpus integrum in sacramento altaris. gitur summus sacerdos, in castra reversus, torum ad curam inferiorum descendens, vestimenta sua, cum sibi adhaerentium populorum luget peccata, et eos Deo reconciliare studet per orationum suffragia, dicens cum propheta: « Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum, ut lugeam interfectos populi mei? » Haec continent sequentes frequentes orationes, tam mor
Abbreviated transcription (Latin):
pulu̾e non fedit᷑. Uñ ait ꝓpha. Quam speciosi pe¬
dis eugłizantiũ pacem: euglizantiũ bona. Stcora
ũ huiꝰ uituli ext cast᷑ c̾mant᷑ : cum sputa. colaphi
⁊ omnis contumelia u̾bo dĩ illata. ipsa ⁊̃ crucis
ignominia in głam resurrectionis. remota om̃i
bum dĩ ꝑ uitulum. tanꝗͣ arat᷑ crucis corda ur̃a
garantem. ita ipsum possumꝰ intellig̾e̾ ꝑ arietẽ:

Expanded text:
am speciosi pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona . » Stercora vero hujus vituli extra castra cremantur, cum sputa, colaphi, et omnis contumelia Verbo Dei illata, ipsa etiam crucis ignominia, in gloriam resurrectionis, remota omni bum Domini per vitulum, tanquam aratro crucis corda nostra exarantem, ita ipsum possumus intelligere per arietem,
Abbreviated transcription (Latin):
i. nͣ pecualem. quȩ sangͥne hircoꝵ & tiuroꝵ non
pot̾at ꝑfectum fac̾e̾ seruientem. Hȩc uͭ hostia
ẽ rationał: qr ipsa eade & sacrificans ẽ & sacͥfici¬
ens ad exhaurienda mundi cͥmina. Idcuto ipse of¬
ferens. qr non c̾e̾t sac̾dos ȩque dignus. ꝙr lex con¬
stituit sac̾dotes peccatores qͥ pͥmo offerent ꝓ delic¬
tis suis dem̃ s ppło. Peccator aut̃ sac̾dos qͥ sͥ suffi¬
cere nou pot̾at tam scãm hostiam offerre nͣ ua¬
luit : s ipsa scã & innocens se ipsam obtulit.
qr uoluit. Uñ & in eugło dicit. Nemo tol¬
lit animam meam a me: s ego pono eao⁊.
Post illa u̾ba cõmunia specialit̾̃ exponit sacerdos
gius xͥ. H oratio tanꝗͣ subtilissimoꝵ fumo aroma¬
tum oburibrat ꝓpiciatorium. ꝗͣ tͣrestrẽ mat̾iam &
corruptibilem gęlesti & incorruptibili corpori postu
incorporari. S huic altitudini diuini consilii.
sola fides adhibenda ẽ. ꝗͣ ꝓcedit usq ad int̾iora

Expanded text:
id est non pecualem, quae sanguine taurorum non poterat perfectum facere servien quia ipsa eadem et sacrificans est, et sacrificiens ad exhaurienda mundi crimina. Idcirco ipse offerens, quia non esset sacerdos aeque dignus, quia lex constituit sacerdotes peccatores, qui primo offerrent pro peccatis suis, deinde pro populi. Peccator ergo sacerdos, qui sibi sufficere non poterat, tam sanctam hostiam offerre non valuit; sed ipsa sancta et innocens seipsam obtulit, quia voluit. Unde et in Evangelio dicit: « Nemo tollit a me animam meam, sed ego pono eam . » Post illa verba communia spiritaliter exponit sacerdosti. Haec oratio tanquam subtilissimorum fumo aromatum obumbrat propitiatorium, quae terrestrem materiam et corruptibilem, coelesti et incorruptibili corpori postulat incorporari. Sed huic divini consilii altitudini sola fides adhibenda est, quae procedit usque ad interiora
Abbreviated transcription (Latin):
onem. Quid ẽ aut̃ uigilare. nͥ de suis meritis
nil p̾sum̾e: s in omnib ad mediatoris grãm
recurr̾e. Et ita dignũ e̾ẽ ab humana fragi¬
licate sieri salubrit᷑ docem᷑: cum angłos. ar-¬
changłos. ⁊ om̃s cȩlestes exercitꝰ d̾m inde iau¬
dare ⁊ adorare nou̾imꝰ. qd̾ beatitudinẽ suam
ꝑ mediatoris beneficiũ se obtin̾e̾ fateant᷑. Ind̾
erat quod duo cherubin alis suis ꝓpitiatori¬
um uelabant : qr de collatis sibi uirtutib
angłice pocestates dm honorant. ⁊ in ꝓpici¬
atorium aspiciunt : qr ex ꝓpͥa diͦ bonitate
excellentiã ꝗ̃ hñt. se hr̃e confidunt. Uñ orat
saldos ut in confesliõe sçe tͥnitatis laudes
nr̃e laudib uingant᷑ angłoꝵ. cum in nõe
iħu omne geu flectat᷑. çȩlestiũ. t̾restriũ. ⁊ infer¬
noꝵ. Quia gͦ mediatori nr̃o sic̃ ip̃se dixit. data

Expanded text:
onem . » Quid est autem vigilare, nisi de suis meritis non praesumere, sed in omnibus ad mediatoris gratiam recurrere? Et ita dignum esse, ab humana fragilitate fieri salubriter docemur, cum angelos, archangelos, et omnes coelestes exercitus Deum inde laudare et adorare noverimus, quod beatitudinem suam per mediatoris beneficium se obtinere fateantur. Inde erat quod duo cherubim alis suis propitiatorium velabant, quia de collatis sibi virtutibus angelicae potestates Deum honorant, et in propitiatorium aspiciunt, qui ex propitia Dei bonitate excellentiam, quam habent, se habere confidunt. Unde orat sacerdos, ut in confessione sanctae Trinitatis, laudes nostrae laudibus jungantur angelorum, cum « In nomine Jesu omne genu flectatur coelestium, terrestrium et infern
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedebat sumꝰ de turribulo qui obumbraret
orałm ne uid̾et᷑ sũmꝰ pontifex dum e̾e̾t in scũ¬
ario. Legit᷑ in apocałypsi de nr̃o summo pon¬
tisice qui fuit angłs magni consilii. quod
inpleto turribło de igne altaris .i. habitante ui
ex eo plenitudo & ascensꝰ uirtutum: ut exced̾et
omnem humanũ intellectũ dicente ioħe. Hon
enim ad m̃suram dat ds̃ spm. Orante quoq
sac̾dote nr̃o dum sacͤmenta noui testam̃ti cȩle¬
brat. tanta puritas orationis. tanꝗͣ fumꝰ incensoꝵ
aromatum dirigit᷑ ad dm̃ : qͥ & rationẽ huma¬
nam. & omnem suꝑemineat intellectum.
lam singłarit᷑ benedictam .i. ab omni pec¬

Expanded text:
procedebat fumus de thuribulo qui obumbraret procedebat fumus de thuribulo qui obumbraret oraculum, ne videretur summus pontifex, dum esset in sanctuario. Legitur et in Apocalypsi de nostro summo pontifice qui fuit Angelus magni consilii, quod, impleto thuribulo de igne altaris, id est habitanteex eo plenitudo, et ascensus virtutum, ut excederet omnem humanum intellectum , dicente Joanne: « Non enim ad mensuram dat spiritum . » Orante quoque sacerdote nostro dum sacramenta Novi Testamenti celebrat, tanta puritas orationis tanquam fumus incensorum aromatum dirigitur ad Deum, quae et rationem humanam, et omnem superemineat intellectum. lam singulariter benedictam, id est ab omni pec
Abbreviated transcription (Latin):
qui in sublimitate sunt. scd̾m p̃aeptum apłi
quatinꝰ quietam & tͣnqͥllam uitam agamꝰ. in omni
pietate ⁊ scĩtate. Defert sacͥ̾dos leuiticꝰ. carbones
secum corpꝰ omni bono odore uirtutum refertum.
quod tanꝗͣ carbones uiuos accepit humanitas ab
li desidii. Defert &̃ nrͣ sacerdos secum carbones
de eodem altari acceptos : cum memoriam facit a
alios suo exemplo student de mortuis uiuos fac̾e.
Hanc cominemorationẽ scõꝵ it̾ secreta faciendam.
A uet̾i testam̃to ħmꝰ. p̃cipiente moyse. ut aaron
sanctuariũ ing̾diens rationale ħret in pectore.
in qͦ descripta essent nomina .xii. patͥartħaꝵ.
sculpta in .xii. lapidib distributis ꝑ t̃nos ordines
in capitib .iiii. anguloꝵ. Qua in re sig̾cat᷑.
qd̃ cum fide tͥnitatis et doctna eugłica in mĩte
sac̾dotis senper debet ecͥ memoria p̾cedentium pa¬
trum. quoꝵ exemplis ad bñ uiuendum infor¬
met᷑: ⁊ patrociniis munuat᷑. Inpositis aromatib

Expanded text:
blimitate sunt, secundum Apostolum, quatenus « quietam et tranquillam vitam agamus in omni pietate et sanctitate . » Defert sacerdos Leviticus carbones secum corpus omni bono odore virtutum refectum refertum, quas tanquam 281 carbones vivos accepit humanitas ab li desiderii. Defert et noster sacerdos secum carbones de eodem altari acceptos, cum memoriam facit apalios suo exemplo student de mortuis vivos facere. Hanc commemorationem sanctorum inter secreta faciendam a Veteri Testamento habemus, praecipiente Moyse , ut Aaron Sanctuarium ingrediens, rationale haberet in pectore, in quo descripta essent nomina duodecim patriarcharum, sculpta in duodecim lapidibus, distributis per ternos ordines in capitibus quatuor angulorum. Qua in re significatur, quod cum fide Trinitatis et doctrina evangelica, in mente sacerdotis semper debet esse memoria praecedentium Patrum, quorum exemplis ad bene vivendum informetur, et patrociniis muniatur. Impositis aromatibus,
Abbreviated transcription (Latin):
hominis inmunda erit .uii. dieb. Hic purificabi¬
aliud intelligendum iuideo nͥ contactũ mortui ẽe
hominis iniqͥtatem. Septem uͥ dierum inmun¬
diciam ꝓpt̃ animam & corpꝰ dictũ puto: animã
in tͣnario. corpꝰ in qͣtnario. Q quare ita sit: longũ

Expanded text:
hominis inmunda erit septem diebus; hic purificabihominis inmunda erit septem diebus; hic purificabialiud intellegendum uideo nisi contactum mortui esse hominis iniquitatem. septem uero dierum inmunditiam propter animam et corpus dictam puto, animam in ternario, corpus in quaternario. quod quare ita sit, longum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hi qui sibi uidñt᷑ mundi in fide xͥ se ignoscũt
Q omnes peccauerunt. ⁊ egent gła dei iustifici¬
ti gͣtis ꝑ sangͥnẽ ipsius. lic̃ tam̃ uestunta sua
lauare dix̃ : nam & corpꝰ suum. Credo qd illiꝰ am̾is
congͥgatiõe. ⁊ repositiõe. in loco mundo sis spu
ita mundatꝰ ẽ ut ante uisibilem baptismum. cũ
⁊ extͥnsetꝰ lauaret quod̾am̃ uestim̃ta sua. Et erit¬
iuqͥt filiis iscł ⁊ ꝓselitis qui apponunt᷑ legitimum
sempit̾num. Q aliuo ostend̃. nͥ baptismũ xͥ. ꝗͣ¬
id ẽ filuis ifrł & ꝓselitis tanꝗ̃ nat᷑alib: ramis.
⁊ inserto pinguedini radicis oleastro Quẽ aut̃
ñ faciat intentum qd pꝰ ablutionẽ de singłis
aliud possit intelligi. nͥ qd̾ omnis h̾o pꝰ temissio¬
nem plenusimam pectatoꝵ ꝑmanendo in hac iuta
contͣhit aliquid un sit inmundꝰ. usq ad eiuidẽ uitȩ
finem. uͥ ei dies iste quodãm claudit᷑. qd sigͥcat ues¬
ꝑam. Dem̃ incipit scͥpt᷑a dic̾e. ⁊ exeqͥtur quẽadino¬

Expanded text:
gnoscunt quia omnes peccauerunt et egent gloria dei iustificati gratis per sanguinem ipsius? hunc tamen uestimenta sua lauare dixit, non etiam corpus suum; credo, quod illius cineris congregatione et repositione in loco mundo, si haecita mundatus est, ut ante uisibilem baptismum cum etiam extrinsecus lauaret quodam modo uestiminquit, filiis Israel et proselytis, qui apponuntur, legitimum aeternum. Quid aliud ostendit, nisi baptismum id est filiis Israhel et proselytis tamquam naturalibus ramis et inserto pinguedini radicis oleastro? quem autem non faciat intentum, quod post ablutionem de singulis aliud possit intellegi nisi quod omnis homo post remissionem plenissimam peccatorum permanendo in hac uita contrahit aliquid, unde sit inmundus usque ad eiusdem uitae finem, ubi ei dies iste quodam modo clauditur, quod significat uespera. Deinde incipit scriptura dicere et exequitur quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta. sacͥdos anteꝗͣ ad conuentum eccłȩ re¬
deat. qui tantȩ scĩtatis participatione mundat᷑
ẽe debu̾at. tanꝗͣ a contactu inmundę & moribun¬
de rei manꝰ lauat. ⁊ in locum sacrum huic cul
nȩ rei sac̃m̃to fieri non uidnͣt᷑. U̾ michi occͤrit. qd̾
huic facto concinit. uideł qd̃ sacdos in die ꝓpicia¬
tionis pꝰꝗͣ cͥmatȩ fu̾ant carnes uituli & hurci extͣ
cast᷑ reu̾tebat᷑ donec uestim̃ta eiꝰ. & carnes q̃ ext̾i
ora & int̾iora sig̾cant. ablu̾erent᷑: & tamͣ ita lotꝰ se¬
cundum legem usq ad uesꝑam in mundꝰ repu¬
tabat᷑. Qui .ii. carnes uictimaꝵ extͣ cast᷑ cͥmabãt :¬

Expanded text:
at ad conventum Ecclesiae, qui tantae sanctitatis participatione mundatus esse debuerat, tanquam a contactu immundae et moribundae rei manus lavat, et in locum sacrum huic cultnae rei sacramento fieri non videntur. Ubi mihi occurrit, quod huic facto concinit, videlicet, quod sacerdos in die propitiationis, postquam crematae fuerant carnes vituli, et hirci extra cora et interiora significant, abluerentur. Et tamen ita lotus secundum legem, usque ad vesperam immundus reputabatur. Qui enim carnes victimarum extra castra cremabant
Abbreviated transcription (Latin):
dauit. nec tace ꝑmittimꝰ. Fuidentissimũ enĩ sig¬
nũ in ea noui testam̃ti p̃sig̾at᷑ : nec satis digne
festiuantes dice̾ de sacͣmͣto tanto ualemꝰ. łrimo .ii.
qd̃ ita cep̃ de hac re loqui scͥpt᷑a. quẽ ñ moueat
⁊ intentissimũ faciat in altitudinẽ sac̾m̃ti. ⁊ lo

Expanded text:
dauit, nec tacere permittimur — euidentissimum enim signum in ea noui testamenti praefiguratur — nec satis digne festinantes dicere de tanto sacramento ualemus. primo enim quod ita coepit de hac re loqui scriptura, quem non moueat et intentissimum faciat in altitudinem sacramenti? et lo
Abbreviated transcription (Latin):
offerimꝰ: tũ zelo abitinentiȩ ieuniis ⁊ laborib:
ones nr̃ȩ de quibc᷑q libris huborico uł allegori¬
co stilo dictante comm̃dant. ħ melodiȩ cantoꝵ
ad pietatis affectum suauitate canora aĩos ppłoꝵ
excitantes resonant. Hic ymni psalmi conc̾pãt.
⁊ quicqͥd in officiis ȩccłasticis siue noct᷑nis. siue
diurnis. uł in silentio secͥcoꝵ. uł in audiencia

Expanded text:
offerimus, cum ob zelum abstinentiae, jejuniis et laboribus ones nostrae de quibuscunque libris historico vel allegorico stylo dictae commendant: haec melodiae cantorum, ad pietatis affectum suavitate canora animos populorum excitantes, resonant: haec hymni et psalmi concrepant, et quidquid in officiis ecclesiasticis sive nocturnis sive diurnis, vel in silentio secretorum, vel in audientia
Abbreviated transcription (Latin):
ostolũ ꝑfedtum fac̾e̾ ñ pot̾ant seruientẽ. hȩc aut̃
semel oblata. pecai originalia & adualia pͦgauit :¬
⁊ cȩlestia ac tͣrestria pacificauit. De oꝑationib¬
ac noui sacdotii sac̃m̃ta in aꝑto celebrata
conueniant : in sup̃dictis ꝓ ut potuimꝰ b̾uit̾ ostẽ¬
dimꝰ. Nunc restat ut ea p̃cipue q̃ in misti¬
cis orationib uł oꝑationib sac̾dotes ur̃i facuĩt.
qͣlit̾ cum his conueniant. q̃ pontifices in scã sc̃oꝵ

Expanded text:
ostolum, perfectum facere non poterant servientem : haec autem semel oblata, peccata originalia et actualia purgavit, et coelestia ac terrestria pacificavit. Qacerdotii sacramenta in aperto celebrata conveniant, in supradictis, prout potuimus, breviter ostendimus. Nunc restat, ut ea praecipue, quae in mysticis orationibus vel operationibus sacerdotes nostri faciunt, qualiter cum his conveniant
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ipse ꝑ columbȩ tuȩ uocẽ dixisti. hic ÷ filiꝰ
mens dilectus in qͦ bñ conplacuit mͥ. In his uͥ¬
bis ascensionem dni manifeste cõmemoramꝰ: in
quib filium cum patre honorari parigła ꝓsite
una uoce participem se faciens omniũ carisma¬
tum. quȩ sacͥdos multiplici sacm̃toꝵ dursitate
studuit inpet̾re. Iam gͦ quasi mutato habitu. qͦ
utebat᷑ dum sacra mysteria tractaret. mutat uo¬
ta misso ꝑficit. oranis secum ppłs ad faciendã dni¬
cam orationem qͣ & sac̃m̃toꝵ consecratio ꝑficiat᷑: po¬

Expanded text:
sicut ipse per columbae tuae vocem dixisti: « Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . » In his verbis Ascensionem Domini manifeste commemoramus, in quibus Filium cum Patre honorari pari gloria profitemuna participem voce se faciens omnium charismatum, quae sacerdos multiplici sacramentorum diversitate studuit impetrare, jam ergo quasi mutato habitu, quo utebatur dum sacra mysteria tractaret, mutat voenta missae perficit, hortans secum populum ad faciendam Dominicam orationem, qua et sacramentorum consecratio
Abbreviated transcription (Latin):
ħ om̃a. ꝗͣ ab ut̾itu missę coͣmemorita sunt.
illis sacͥficus congrue cõꝑant᷑. qͣ sac̾dotes in extͥi
lebrant᷑ omnium. S mirabit᷑ aliqͥs ꝗͣ sit ista
conꝑatio sacram̃toꝵ cum illa flerent de corpora¬
lib. noua usta uͦ fiant in uocib. S ⁊ in sig̾catis
bñ conueniunt. qr dispensatiouẽ incarnati uͥ¬
bi sicut suꝑiꝰ dictum ẽ. ꝗͣ p̾sig᷑abant eiuginata
rerum. eaudem conpletam cõmemorant eccunti¬
ationes fig᷑aꝵ uocum. Siue uͦ orem̃. siuit p̃salmũ
cantemꝰ. siue lectionẽ de ꝓpħicis scͥpt᷑is. siue
de apłicis. siue de eugłicis ꝓferam̃. qd̾ fid̾i¬
astruat u̾itatẽ. uł moꝵ cõntendat honesta¬
tem. qͣsi uitulũ labioꝵ nr̃oꝵ ad altare offe¬
rimus. q nist̾uim u̾bi d̃i m̃tib alta sapientib. in
quib ignis diuini amoris ardet. & caro cͥimat᷑ aꝑimꝰ.
Unde ⁊ ab hoc uitulo qͣsi corium detͣħit᷑ : cum re¬
moto uelamine litt̾e. spuał intelligentia reuela¬

Expanded text:
 quae ab introitu missae commemorata sunt, illis sacrificiis congrue comparantur, quae sacerdotes in extericelebrantur. Sed mirabitur aliquis, quae sit ista comparatio sacramentorum, cum illa vetecatis bene conveniunt, quia dispensationem incarnati Verbi, sicut superius dictum est, quam praefigurabant aenigmata rerum, eamdem esse completam commemorant enuntiationes figuratarum vocum. Sive ergo oremus, sive psalmum cantemus, sive lectionem de propheticis, sive de apastruat veritatem, vel morum commendet honestatem, quasi vitulum labiorum nostrorum ad altare offerimus, quia mysterium verbi Dei mentibus alta sapientibus, in quibus ignis divini amoris ardet, et caro crematur, aperimus. Unde et ab hoc vitulo quasi corium detrahitur, cum remoto velamine litterae, spiritualis intelligentia revela
Abbreviated transcription (Latin):
sangͥuẽ diłmi filii tui sũpserimꝰ
omne bũdictiõe glesti ⁊ gr̃a repleam᷑. Eoce ad
memoriam redeunt u̾ba beati andreȩ apłi. qͥbꝰ
asserit. & in celis eẽ corpꝰ dñi. & de altare posse
sumi corpꝰ dni. Cuiꝰ inqͥt carnes cũ sint comes¬
lȩ in tris a ppło. & sangͥs eiꝰ bibitꝰ. ipse tamen
sacͣm̃tum fidĩ ÷. salubrit̾ cͥdi notest: inuestiga¬
ri nͥ ꝑiculose non pot̾. Iñ ÷ qd̃ quidam carna¬
les discipłi recesserunt ab eo cum dixisset. nͥ
manducau̾itis carnẽ filii hominis. ⁊ biberi¬
tis eiꝰ sangͥnem: ñ habebitis uitam in uobis.
Putauerunt .i. qd̃ erogat᷑ꝰ ẽẽt eis corpꝰ uł elixũ
in lebetib uł assum in uerub. Uñ ⁊ d̾ns
eos qui remanserant. instruit dicens. Si
uideritis filiũ ħois ascendentem uͥ erat pͥꝰ. Ac
si dic̾e̾t. Tunc itelligetis qr ñ eo mͦ quo¬

Expanded text:
imi Filii tui sumpserimus, omni benedictione coelesti repleamur. » Ecce ad memoriam veniunt verba beati Andreae apostoli, quibus asserit et in coelis esse corpus Domini, et de altari posse sumi corpus Domini. Cujus, inquit, carnes cum sint comestae in terris a populo, et sanguis ejus bibitus, ipse tamen sacramentum fidei est, salubriter potest investigari; nisi periculose, non potest. Inde est quod quidam carnales discipuli recesserunt ab eo, cum dixisset: « Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam . » Putaverunt enim quod erogaturus esset eis corpus suum, vel elixum in lebetibus, vel assum in verubus. Unde et Dominus eos qui remanserant, instruit, dicens: « Si videritis Filium hominis ascendentem, ubi erat prius . » Ac si diceret: Tunc intelligitis, q
Abbreviated transcription (Latin):
portionum supͣmemorataꝵ dũ sac̾inta sumunt:
ter aguꝰ dĩ a choro cantat᷑. Irimũ orat ȩxclã agnũ
ñ sigurantẽ istum agnũ. s uerum tollentẽ pec¬
ca mundi: i. adhereat ei tanꝗ̃ capiti. Orat sedõ¬
euno̾e agnum q̃tinꝰ societ᷑ illi parti corporis xͥ
tio dnca. Et ne nos inducas in cẽptationẽ. s
ei corpꝰ. deuorat in testina. cum cõputari uult
& concorporari int̾ intima eiꝰ menbra. Neuorat
pedes. dum illos s incorporare studet. qui cũ
capite laboraturi sunt in t̾ra. Uñ in hac t̾̃cia ora¬
tione pacem s̃ dari poscit eccłi. Reddit pꝰ hȩc sa¬
cerdos ad dext̾am partem altaris. & ibi officium
missȩ consũmat sig̾catis qr cum plenitudo genti¬
um intuerit: tunc omnis isrł saluus erit.

Expanded text:
portionum supra memoratarum, dum sacramenta sumuntur, ter Agnus Dei a choro cantatur. Primo orat Ecclesia agnum non figurantem istum agnum, sed verum tollentem peccata mundi, ut eumdem agnum, quatenus societur illi parti corporis Chrtio Dominica: « Et ne nos inducas in tentationem, sed facit ei corpus; devorat intestina, cum computari vult et concorporari inter intima ejus membra; devorat pedes, dum illos sibi incorporare studet, qui cum capite laboraturi sunt in terra. Unde in hac tertia oratione, pacem sibi dari poscit Ecclesia. Redit post haec sacerdos ad dexteram partem altaris, et ibi officium Missae consummat significans quia « cum plenitudo gentium intraverit,
Abbreviated transcription (Latin):
c̃cinence supmemoratũ int̾itum. ꝓcedit ad dex¬
tͥam partem altaris. in ħ sig̾cins mediatorẽ dĩ.
Q̾ hominum. qui de seipso dicit. Ñ sum musꝰ¬
tͣ solꝰ uniꝰ dei cultum tenuanͣ. nec pꝰ dõs alienos
quos ppłs gentił colebat. tanꝗͣ sinist̃ oberrauit.
Post int̾itum seqͥt᷑ ymnꝰ angłicꝰ. temꝑali xͥ nati
uitati testimoniũ ꝑhibens. cum & ꝯlestes ci¬
ues ꝓnuntient se deum iñ głificasse: & murũ
inimititiaꝵ pare hõib reddita cecinisse. Seqr̃
dein orat᷑ adhuc in eadẽ parte altaris sacerdoce
morante. Orandum aut̃ eẽ int̾ p̃dicatiõis suȩ
pͥmordia dñs p̾cepit : qñ congͥgatis in monte
discipłis. tͣdita dñca oratio̾e orandi formam
instituit. Hȩc or̃o quibꝰdã gei̾alib uocib aliã
orationũ sp̃es breuit᷑ comp̾hend̾: qͥb uł appeti¬
mꝰ diligenda. uł uitamꝰ fugienda. uł sanamꝰ

Expanded text:
concinente supra memoratum introitum, procedit ad dexteram partem altaris, in hoc significans mediatorem Dei et hominum, qui de seipso dicit: « Non sum mister, solus unius Dei cultum tenuerat, nec post deos alienos, quos populus gentilis colebat, tanquam sinistra aberraverat. Post introitum sequitur hymnus angelicus, temporali Christi Nativitati testimonium perhibens, cum et coelestes cives pronuntiarent se Deum inde glorificasse, et murum inimicitiarum, pace hominibus reddita, cecidisse. Sequitur deinde oratio, adhuc in eadem parte altaris sacerdote morante. Orandum autem esse, inter praedicationis suae primordia Dominus praecepit, quando congregatis in monte apostolis, tradita Dominica oratione, orandi formam instituit : Haec oratio quibusdam generalibus vocibus alias orationis species breviter comprehendit, quibus vel appetim
Abbreviated transcription (Latin):
do: ut ostendat ꝗͣtum ꝓfec̾it ꝑ ęugl̃iũ. Salutato
deniq ppło dum sacdos hostias accip̃. a ministͥs.¬
& diu̾si gen̾is oblatiões a ppłis: offertoriũ cantat᷑
a clericis. Quam consuetudinẽ accepit ęccła. ex
co quod in libro dierum dedicato templo a salo¬
mone legit᷑ ppłs clangentium leuitis. ⁊ tubis.
⁊ tibiis. ⁊ cunbalis uoce ⁊ omni gene̾ musicoꝵ.
multiplices hostias obtulisse. Ad huimodi hostias
spũalit̾̃ offerendas: ãmonem᷑ ꝑ psalnuistam. affer¬
te dño filii dei. affete dño filios arietum : .i. nos¬
ipsos quos genuerunt apłi duces gͥgis dinici.
ft alibi. Tollite hostias & int̾ite in atͥa eiͦ. Offer¬
t᷑ aut̃ pͥncipalit̾ a ministͥs panis ⁊ uinum in co

Expanded text:
m, ut ostendat, quantum profecerit per Evangelium. Salutato denique populo, dum sacerdos hostiam hostia accipit oblationem oblationes a populis, offertorium cantatur a clericis. Quam consuetudinem accepit Ecclesia ex eo, quod in libro dierum dedicato templo a Salomone, legitur populum clangentibus levitis et tubis et tibiis et cymbalis, voce et omni genere musicorum , multiplices hostias obtulisse. Ad hujusmodi hostias spiritualiter afferendas, admonemur per Psalmistam: « Afferte Domino filii Dei, afferte Domino filios arietum , » id est nosipsos, quos genuerunt apostoli duces gregis Dominici. Et alibi: « Tollite hostias, et introite in atria ejus . » Offertur autem principaliter a ministris panis et vinum, in co
Abbreviated transcription (Latin):
indignos uos exhibiustis: eogȩ conu̾tim᷑ ad gentes.
adu̾sꝰ gͦ gentilitatem in qͣ frig̃ infidelitatis diu
regnauit : tanꝗ̃ in plaga septentonali. Adhuc p̃dica¬
t ȩugłium. donec uit̾eat plenitudo gentium. &
tandem sub helẏa & enoc ad fidẽ ueniant reliqͥe

Expanded text:
indignos vos exhibuistis, ecce convertimur ad gentes . » Adversus gentilitatem ergo, in qua frigus infidelitatis diu regnavit, tanquam in plaga septentrionali, adhuc praedicatur Evangelium, donec introeat plenitudo gentium, et tandem sub Elia et Henoch ad fidem 279 veniant re
Abbreviated transcription (Latin):
in conseqntib dicit. Et qui circumaspget aꝗͣ asꝑsiõis.
lauabit uestim̃ta sua .u. obseruab̾ & aorpia: & qͥ tetig̾it
aꝗͣ asꝑsionis inmiidꝰ erit usq ad uesꝑam. Et oẽ¬

Expanded text:
in consequentibus dicit: Et qui circumasperget aquam aspersionis, in consequentibus dicit: Et qui circumasperget aquam aspersionis, lavabit vestimenta sua, id est, observabit et corpus; et qui tetigerit aquam aspersionis, im
Abbreviated transcription (Latin):
te ertigu̾e. cum exaingui ille ñ possit. Nam si
ex ħ tab̾nacło inmundum factum uellet u¬
telligi: mundari utiq iuberet. Postea uͦ inmũ¬
ita mundari iuberet. Et accipiant illi min¬
dum inquit ã cuĩe illiꝰ exustę purificitiois. &
qͦtqt fu̾int illic. ⁊ suꝑ eum qͥ tetig̾it os huma¬
num aut uuln̾atum. aut mortuũ. aut monu¬
m̃tum. ⁊ asꝑgit mundꝰ suꝑ inmundum die tͣ¬
bit uestim̃ta sua. & lauabit᷑ aqͣ. ꝗͣ puto spũalẽ
sine oubio uisibił erat : sic̃ illȩ om̃s umbrȩ fu¬
turoꝵ. Ainde qͥ sacͣm̃to baptismi recte abluit᷑.
qd̃ illa aĩꝑsionis aqͣ fig᷑abat᷑. mundat᷑. ⁊ spũalit᷑ .i.¬
herbans diximꝰ sidẽ sĩgnisicare ꝗd aliuo occͦrit.
nͥ qd̾ scͥpcũ ẽ. sioe mundans corda eoꝵ: Hon .ii.
ꝓdest baptismus : si desit sides. A uiro aut̃ mun¬
do dixit ħ fieri uͥ sig̾cant᷑ ministͥ. portantes ꝑsonam
dñi sui. qͥ uere uir mundꝰ ĩ. Nam de his ministͥs

Expanded text:
te extinguere, cum extingui ille non possit. nam si ex hoc tabernaculum inmundum factum uellet intellegi, mundari utique iuberet. Postea uero inmunita mundari iubet. et accipient illi inmundo, inquit, cinere illius exustae purificationis et quot fuerint illic, et super eum, qui tetigerit os humanum, aut vulneratum, aut mortuum, aut monumentum. Et asperget mundus super immundum die tebit vestimenta sua, et lavabitur aqua, quam puto sine dubio uisibilis erat sicut illae omnes umbrae futurorum. proinde qui sacramento baptismi recte abluitur, quod illa aspersionis aqua fig fidem significari, quid aliud occurrit, nisi quod scriptum est, fide mundans corda eorum? Non enim prodest baptismus si desit fides . A viro autem mundo dixit hoc fieri ubi significantur ministri portantes personam Domini sui, qui vere vir mundus est. Nam de his ministris