comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Depassione eius¬
Dertuelatione capitis eius
De uirtute fontis ubicaput enis ablutũ ẽ
Desenib: et matona cuius uirtenebatur
De coqui alium inba silica occidere uoluit¬
De conuersione incolarum
Qualiter hillidius populũ ab hostilitate liberauit.
De interitu eorũ quiministeriũ basilicae portauer̃¬
Defedamia paralrtica
De eo qui ꝑcus sorẽ suũ debasilica conabatꝰ extrahere
Decontracto quidiedominica boues iunxit.
Dea nagildo muto et surdo uel caeco
Ochis quiheo dorici registẽpore basilicã in ruper̃
Desigiualdo perua sore
Depastoris malitia
De contumacia becconis
Dedia cono quioues basilicã abstulit
Deeo qui caballũ inuigilia scĩ furauit
Deeo qui propter treantem periur auit.
De eo quiba si licã scam furtu spoliauit.
Deeo qui caballum infestiuitate perdidit
Decaeco inluminato
De febre petrine potis eius
Demei capitis dolore
Defrebricitante ad fontem sanato.

Expanded text:
De passione eiusDe revelatione capitis eius. 3. De virtute fontis, ubi caput eius ablutum est. 4. De senibus et matrona, cuius vir tenebatur. De eo qui alium in basilica occidere voluitDe conversione incolarum. 7. Qualiter Hillidius populum ab hostilitate liberavit. De interitu corum qui ministerium basilicae portaverDe Fedamia paralytica. 10. De eo qui perenssorem suum de basilica conabatur extrahere. De contracto, qui die dominica boves iunxit. De Anagildo muto et surdo vel caeco. 13. De his qui Theodorici regis tempore basilicam inruperunt. 14. De Sigivaldo pervasore. 15. De pastoris malitia. 16. De contumacia Becconis. 17. De diacono, qui oves basilicae abstulit. 18. De eo qui caballum in vigilia sancti furavit. 19. De eo qui propter treantem periuravit. 20. De eo qui basilicam sanctam furtu spoliavit. 21. De eo qui caballum in festivitate perdidit. 22. De caeco inluminato. ato. 24. De febre Petri nepotis eius. 25. De mei capitis dolore. 26. De febricitante ad fontem sanato. 27.
Abbreviated transcription (Latin):
Vt adiutorio sacratae trinitatis usi effi¬
cimereamur martrres. Carnalibus
desideriis abdicatis ut ipsedicit qui prosefide¬
liter dimicantes lapidib p̃tiosis coronat incaelo
Qlumnos cultoresq amicorum suorũ prote XUII¬
geredignetur insclo. ac p̃stet ut assistant
martrres inuocati. a suis quos post uictoriã
para disus beatitudinis retinet immortales :
ut in illo examinationis tempore cum illos
gloria aeterna circumdat. Nos aut excuset
media trix uenia. Aut leuis poena pertran¬
seat Nec dam nec reos procriminis actione XX
inperpetuo quos p̃tiosisanguinis commertio
reparauit
INEPNT CAPI LIBRII
DCPAS NOŨ ETUIRTUNIB¬
SCIULIANI MTRIS¬

Expanded text:
ut adjutorio sacratae Trinitatis usi, effiut adjutorio sacratae Trinitatis usi, effici mereamur martyres Christi, carnalibus desideriis abdicatis, ut dicit ipse, qui pro se fideliter dimicantes lapidibus pretiosis coronat in coelo, alumnos cultoresque amicorum suorum protegere dignetur in saeculo; ac praestet, ut assistant martyres invocati a suis, quos post victoriam paradisus beatitudinis retinet immortales; ut in illo examinationis tempore, cum illos gloria aeterna circumdat, nos aut excuset mediatrix venia, aut levis poena pertranseat; nec damnet in perpetuo, quos pretiosi sanguinis commertio reparavit. INCIPIUNT CAPITULA LIBRI DE PASSIONE ET VIRTUTIBSANCTI IULIANI MAR
Abbreviated transcription (Latin):
CNNichius picta uensis termini
prbt̃ dum ad conuiuium cũ amicis
quos euocauerat resideret. poculum
poscit. Quo accepto. musca inportunior
cirđiolans inquinare poculũ nitebatur
Quod cum saepius prbt̃ manu abigissec
et illa paululum eleuans. rursus reuerti
niteretur. sensit. eẽ. insidiã in imici.
Susceptũq: leua poculũ dedextera crucẽ
fecit. Mox inquattuor diuisum partib
liquor qui in erat. eleuata in excelso
unda terraediffunditur. Patuit nãq
manifestissime fuisse haec insidiã inimici
Ergo et tusi uirilit̃ et non tepide signũ
tunc resistendo uitiis martrr habebiris
Quia et ipsi martrres ea quae uicerur̃
non suis uirib seddi haec auxiliis persigna¬
culum crucis gloriosissime per egeruNt
Inquibus ut saepediximus ĩpsed ñs et dimi¬
cat et triumphat. Vnde oportet nobis
corum patrocinia expetere. ut eorum
mereamur suffragiis adiuuare. Vel qđ
nr̃is digni non sumus meritis obtinere.
eorum possemus intercessionib: adipisci

Expanded text:
nnichius Pictaviensis termini presbyter, dum ad convivium cum amicis quos evocaverat resideret, poculum poscit. Quo accepto, musca importunior circumvolans inquinare poculum nitebatur. Quam cum saepius manu presbyter abegisset, et illa paululum se elevans rursus reverti niteretur, sensit esse insidiam inimici, susceptoque laeva poculo de dextera signum crucis facit: mox in quatuor divisus partes liquor qui inerat, elevata in excelso unda, terrae diffunditur. 844-847 Patuit namque manifestissime hoc insidiam fuisse inimici. Ergo et tu, si viriliter et non tepide signum tunc resistendo vitiis martyr habeberis, quia et ipsi martyres ea quae vicerunt, non suis viribus, sed Dei haec auxiliis, per signaculum crucis gloriosissime peregerunt, in quibus, ut saepe diximus, ipse Dominus et dimicat, et triumphat. Unde oportet et nos eorum patrocinia expetere, ut eorum mereamur suffragiis adjuvari, vel, quod nostris digni non sumus meritis obtinere, eorum possimus intercessionibus adipisci,
Abbreviated transcription (Latin):
Adẽ priuatus exgabalis quioues suas
barbaris inftigatione commotis tradere
noluit. Aduenit ferreolus collegatu¬
us ex iuenensibus qui nobis inte suppliciũ
in colis praesi dium misit . Quid sinphoria¬
num aeduum quid saturninum uocas
tholosinum : ad gregasticoncilium ut
nobis ingeras infernale tormentum
Haec et hissimilia dicentibus itascos di
humanis mentibus rep̃sentant ut nulli
sic dubium eos in ibi commorari. Multi
recedunt.
quaesit mansuetudo pecorum in hac
ba si lica uotiuorum. qualiter uituli pe¬
culantes. calcitrantes. equi grunnientes.
conquiescunt. Nam uidimus saepe
cotur nosostauros quia quindecim aut̃
eo amplius uiris alligaa funibus duce¬
bantur talem in hominibus impetum
dare ut putares eos ipsos quoq: disrũ¬
pere funes. Sed cumaedem scam̃ in¬
gessisunt. ita qui euerunt ut arbitra¬
res illos tamquam agnos mansuetos
haberi: Vidimus et nunc permedi¬
ascurbas multos ingredi inclinate ca¬

Expanded text:
Adest Privatus ex Gabalis, qui oves suas Adest Privatus ex Gabalis, qui oves suas barbaris, nostra instigatione commotis, tradere noluit. Advenit Ferreolus collega tuus ex Viennensibus, qui nobis in te supplicium, incolis praesidium misit. Quid Sinphorianum Aeduum, quid Saturninum vocas Tholosanum? Adgregasti concilium, ut nobis ingeras infernale tormentum'. Haec et his similia dicentibus, ita sanctos Dei humanis mentibus repraesentant, ut nulli sit dubium, cos inibi commorari; multi recedunt. quae sit mansuetudo pecorum in hac basilica votivorum: qualiter vituli petulantes, calcitrantes equi, grunnientes sconquiescunt. Nam vidimus saepe cothurnosos tauros, qui a quindecim aut eo amplius viris alligati, funibus ducebantur, talem in hominibus impetum dare, ut putares eos ipsos quoque dirumpere funes: sed cum aedem sanctam ingressi sunt, ita quieverunt, ut arbitreris eos tanquam agnos mansuetos haberi. Vidimus etiam Al., et nunc per medias turmas multos ingredi, inclinato ca
Abbreviated transcription (Latin):
norar. Et haec ignorantia usq ad
beatum germanum aut disiodoren¬
simantestitem ẽ prot᷑aca factũ
ẽ. autem ut antedictus pontifex:
briuate ad ueniret sciscitatasq
ab incolis quotempore huius sacra
ca elebrarentur: senescire respon
dent: Tuncille: Oremus inquid
et fortassis nobis haec dñi potentia
reuelabit. Quod cum fecissent :
maneorto conuocatis senioribus
lociait Quinto Ralenda rum men¬
sis septmi. caelebrandam eẽfesti¬
uitatem: Ex hoc nunc deuotus
adueniens populus uota praesoli
reddens . refret animae et corparis
maedicinam
nerguminiuero cum aduenerint
plerumq: euoment in scm̃dĩ conui¬
tia. Curscs alios ad suam conuocet
festa ipsosq nominatim confitentes
eorum fatentur uirtutes et merita :
aiunt enim. fufficiat abiiulia nae
nos propria uirtute torquaere Vt
quid relicos prouocas  quid inuitas
extraneos Eccemartinum panno¬
nicum inimicum iugiter nostrum: qui
tres a nostris cauernis repulit mortuos

Expanded text:
norari. norari. beatam Germanum Autissiodorensem antistitem est protracta. Factum est tantum ut antedictus pontifex Brivatem adveniret, sciscitatusque ab incolis quo tempore hujus sacra celebrarentur, se nescire redent. Tunc ille: 'Oremus', inquit, 'et fortassis nobis haec Domini potentia revelabit'. Quod cum fecissent, mane orto, convocatis senioribus loci, ait, quinto Kalendarum mensis septimi caelebrandam esse festivitatem. Ex hoc nunc devotus adveniens populus, vota praesoli reddens, refert et animae et corporis medicinam. nergumini vero cum advenerint, plerumque evoment in sanctum Dei convitia, cur sanctus alios ad suam convocat festa, ipsosque nominatim confitentes, eorum fatentur virtutes et merita. Aiunt enim: 'Sufficiat tibi, Iuliane, nos propria virtute torquere; ut quid reliquos provocas? quid invitas extraneos? Ecce Martinum Pannonicum inimicum iugiter nostrum, qui tres a nostris cavernis repulit mortuos.
Abbreviated transcription (Latin):
lericus autem arediilemouicini
abbatis adfesaiuitatem ueniens prae
multitudine populi non modo ad scm
tumulum accedere uerum etiam nec
in ipsam basilicam potuit introire Cũq
maestus metatu sered didis set recubans
in lectulo obdormiuit: protinus ads¬
tetat eiuir inuisudicens. quit tuinquit
sopore deprimeris : uadeceler adtem¬
plum martrris etomnia in uenies re¬
serata. Adille metu territus ex sur¬
gens credulus dicaoni: properat ue¬
lociter experire siuera eeñt quae sibi
fuerant indicata : Cumq uenis setꝰ
adostum reperit remotos undiq po¬
pulos usq scm̃ altare uelipsumtumu¬
lum uia facta nullum obsistente. et
sic sineulla in praessione accedens. fu¬
sa orationecum gaudio ẽ regressus:
Quod nequis dubitet testoromipo¬
tentem dm̃quia ab ipsius abbatis haec
ore cogioui apud cuius monachũ geftasin¬
uius festiuitats tempus ignara
ples maesta pendebat : Nesciens
diem inquomartre beatus deberet
prouirtas ac passionis gloria ho¬

Expanded text:
lericus autem Aredii Lemovicini abbatis ad festivitatem veniens, prae multitudine populi non modo ad sanctum tumulum accedere, verum etiam nec in ipsam basilicam potuit introire. Cumque maestus metatu se reddidisset, recubans in lectulo obdormivit. Protinus adstetit ei vir in visu, dicens: 'Quid tu', inquid, 'sopore depraemeris? Vade celerius ad templum martyris, et omnia invenies reserata'. At ille metu territus exsurgens, credulus dictioni properat velociter experire, si vera essent quae sibi fuerant indicata. Cumque venisset ad ostium, repperit, remotos undique populos, usque sanctum altare vel ipsum tumulum via facta nullum obsistere. Et sic sine ulla inpraessione accedens, fusa oratione, cum gaudio est regressus. Quod ne quis dubitet, testor omnipotentem Deum, quia ab ipsius abbatis haec ore cognovi, apud cuius monachum gesta sunHuius festivitatis tempus ignara plebs maesta pendebat, nesciens diem, in quo martyr beatus deberet pro virtutis ac passionis gloria ho
Abbreviated transcription (Latin):
Quoduinũ ea nocte decreuit
Secont racco in eodelo cosanato
Decaeco illuminato
De alio contracto
Deperiurib:
Dereliquia seiꝰ quod aridius pr̃i¬
Deparalitriosanato
Decaeco inluminato
Decruce altaris furara
Qualit expecitas eius pignora
Derosis ad sepuldhrũ eius diuntus offensis

Expanded text:
Quod vinum ea nocte aderevit. 37. De contracto in eodem loco sanato. 38. De caeco inluminato. 39. De alio contracto. 40. De periuribus. 41. De reliquias eius, quod Aridius prDe paralytico sanato. 43. De caeco inluminato. 44. De cruce altaris furata. 45. Qualiter expetita sunt eius pignora. i sanato. 46b. De rosis ad sepulchrum eius divinitus ostensis
Abbreviated transcription (Latin):
ille proscratus antesepulchrum. diutis¬
sime martrris ẽ suffragium in p̃catus
Deinde ad motam oculis caetismanũ
protinus ut signũ crucis imposuit uisũ
isterecepit. Ammiraminiquaeso
uirtutẽ narerris. cum et parũ si
exercere miracula. Nunc etiã perma¬
nus discipulorum adstipulante uirtu¬
tissuae fauorem. publiceoperatur
Sed nec meritum discipuli fuit exiguũ
Cuihaec prestita. eẽ cernuntur

Expanded text:
ille prostratus ante sepulcrum diutisille prostratus ante sepulcrum diutissime Martyris est suffragium deprecatus: deinde, admotam oculis caecis manum, protinus ut signum crucis inposuit, visum iste recepit. Admiramini, quaeso, virtutem martyris, cum parum sit exercere miracula, nunc etiam per manus discipulorum, adstipulante virtutis suae favore, publice operatur. Sed nec meritum discipuli fuit exiguum, cui haec praestita esse cernuntur
Abbreviated transcription (Latin):
caereis. ad portum usq procede¬
re. Igitur nauclerius audiens
flensq praegaudio inoccursum
ep̃i properat᷑. Nihil se aliud ad se¬
tens debeatisustulis sebasilicaninisi
parum perpulueris quicirca scm̃ iacebat
tumulum Sed ds̃ omnp̃s conprobans
fidem uiri. occuli uirtutem marerris
non permisit. Dehinc ep̃s sublatas

Expanded text:
ereis ad portum usque procedere. Igitur nauclerius audiens flensque prae gaudio, in occursum episcopi properat, nihil se aliud adserens de beati sustulisse basilicam, nisi parumper pulveris, qui circa sanctum iacebat tumulum; sed Deus omnipotens conprobans fidem viri, oculi virtutem martyris non permisit. Dehinc episcopus subla
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Quaecum die tertia posedecursa¬
festiuitate ad domum redire cupiebat
prostratam inscãmba silicã orarecoe¬
pitut eidñs solitã misericordiaesuae
opemdignaretur ostendere. Quod
dum cũla crimis peteret ilico direc¬
tismanib: acpedib: stabilitis. ad scm̃ad¬
ducta sepulchrum gratias proaccep¬
ta sospita te ꝑegit : post haec rogat
sede duciadostium ubi prostrataiterũ
dicitsuis. Non hinc consurgã nisi pri¬
us mibilu menoculorum reddat. qui
pedummanuumq restituitusum
Haec eadicente subito inergumini
tor quaeri se prodamant. et marti¬
ni adeẽ p̃sentiam confitentur. Sed
cumdiabolus quiabin itiomendax. ẽ.
adcredendum minime admittitur
reb ipsisumrip̃sentia dedarat. nam
femina ba ecquae paulo antedicta
directa fuerat nuncinluminata
adeẽbeatũ antistitẽ ad probauit
o dico aut̃ succedencespario
iacebat paralrticus unus in grabatto
qui exbiturigo plaustrode uectus adue

Expanded text:
vit. Quae cum die tertia posvit. Quae cum die tertia posfestivitate ad domum redire cupiret, prostrata in sanctam basilicam orare coepit, ut ei Dominus solitam misericordiae suae opem dignaretur ostendere. Quod dum cum lacrimis peteret, ilico directis manibus ac pedibus stabilitis, ad sanctum adducta sepulchrum, gratias pro accepta sospitate peregit. Post haec rogat, se deduci ad ostium, ubi prostrata iterum dicit suis: 'Non hinc consurgam, nisi prius mihi lumen oculorum reddat, qui pedum manumque restituit usum'. Haec ea dicente, subito inergumini torqueri se proclamant et Martini adeese praesentiam confitentur. Sed dum diabolus, qui ab initio mendax est, ad credendum minime admittitur, rebus ipsis viri praesentia declaratur. Nam femina haec, quae paulo ante directa fuerat, nunc inluminata, adesse beatum antestitem, adprobavit. 40. Modico autem succedente spatio, iacebat paralyticus unus in grabato, qui ex Biturigo plaustro devectus adve
Abbreviated transcription (Latin):
Ego uero dum cautior nitor extor¬
ecclesiam peteremobui amhabuiu¬
num amicorum meorum. Incuius am
plexus etoscularuens. scis cita recoepi
sicuncta domui prospera reliquis set
Tuncreuocatus auia. potum cueodẽ
haurirecoepi. Post qua maut̃ carita¬
temꝑ pocula expleuis seuisum .ẽ ua¬
ledicta discessit. Quo ab eunte tanto
oculi meiglutino coniunctis palpebri¬
bus ad haeserunt . ut eosnullatenus
aperire possim. Deniq: cuminhac
infirmita te tristis abirem. desideriũ
habui sepulchrũbeati antestiti suisita¬
re. Dieaut̃ tertio postquãuen. cũ eius
sepulchro adsisterem subito febris
magna oculos meos arrfuit. Atego
ingemereuehe mentercoepi. et scĩ
auxilium fortiter dep̃cari. Ilico
aut̃ erumpens ex oculis meis san¬
guis noctempepulit. diemq reduxit
haec nobis dia conuseffatus incolomes
contractis retrorsummanib: ac pedib
cum parentũ solatio celebrarebeatam
festiuitatemgloriosi antistitis expeti¬

Expanded text:
Ego vero dum cautius nitor extorEgo vero dum cautius nitor extorecclesiam peterem, obviam habui unum amicorum plexus et oscula ruens, sciscitare coepi, si cuncta domui prospera reliquisset. Tunc revocatus a via, potum cum eodem haurire coepi. Postquam autem caritatem per pocula explevisse visum est, vale dicta, discessit. Quo abeunte, tanto oculi mei glutino coniunctis palpebribus adhaeserunt, ut eos nullatenus aperire possim. Denique cum in hac infirhabui sepulcrum beati Antistitis visitare: die autem tertio postquam veni, cum ejus sepulcro assisterem, subito febris magna oculos meos arripuit. At ego ingemere vehementer coepi, et Sancti auxilium fortiter deprecari: illico autem erumpens ex oculis meis sanguis noctem pepulit, diemque reduxit. Haec nobis diaconus effatus, incolumiscontractis retrorsum manibus ac pedibus, cum parentum solatio celebrare beatam festivitatem gloriosi Antistitis expeti
Abbreviated transcription (Latin):
reliquae inuenerunt eam semiuiua
humoiacentem nihilpenitus loqui
posse. innuebat quidemilla manũ
sed nibilintellegentib: haec muta
permansit. Vmbra uero qua e eiap¬
paruerat. intantum hominis domꝰ
illius insidiata .ẽ ut relinquentes
locum a libi conmigrarent. postdu¬
orum uero aut trium mensuũ dieb
decursis ad basilicã puellaueniens
eloquium reciperemeruit . sicq
cuncta quae ꝑtulerat ore propo
enarrauit.
gitur catalaunensis diaconis ut
mosgentuẽ aliis matutiras grat
ascelebrantib potum ha uriret: ocu¬
lorum amis sionemultatur recog¬
noscensq reatũ suum. et se non dignã
propositoremgessisse suspenditur
ret fama quae totum late complexat̃
a cuius sepuldrum saept̃aliumss¬
firmatum : Clades depulsa quie sceret
Nec moratur diaconus sed ilicoiter
inscituiiubens adbasilicã scãm. Non du¬
bius de uirtutebeatiuiri peruenit
biq prostratus solooratione subnixus
diecertia aꝑtisoculis lumen recepit

Expanded text:
reliquae, invenerunt eam semivivam reliquae, invenerunt eam semivivam humo iacentem, nihil penitus loqui posse. Innuebat quidem illa manu; sed nihil intellegentibus, haec muta permansit. Umbra vero, quae ei apparuerat, in tantum hominibus domus illius insidiata est, ut relinquentes locum alibi conmigrarent. Post duorum vero aut trium mensuum diebus decursis, ad basilicam puella veniens, eloquium recipere meruit. Sicque cuncta qua pertulerat ore proprio enarravit. gitur Catalaunensis diaconus, ut mos genti ias celebrantibus, cum potum hauriret, oculorum amissione multatur; recognoscensque reatum suum, et se non dignam proposito suo rem gessisse, suspenditur ret, fama, quae totum late compleverat ad cujus sepulcrum saepe talium infirmitatum clades depulsa quiesceret. Nec moratur diaconus, sed illico iter institui jubens, ad basilicam sanctam non dubius de virtute beati Viri pervenit, ibique prostratus solo, orationi subnixus, die tertia apertis oculis lumen recepit.
Abbreviated transcription (Latin):
currentibus sinedolore uisi cis sanata ẽ¬
XX DE DUOB. PARALYTICIS
ritur indicamus. inuitatus aut̃ bade¬
gis elus cinomannorum ep̃s quodã lo¬
codiocesis suae ad basilicambeatiuiri.
et nominee treliquiis consecrandum.
celebrata sollemnia inuocantes no¬
menscĩmartini. duo paralrtici gres¬
sum. caetusq unus uisum recepit.
gustus enimquidã ciui s urbis
turonicae. dumnimium renium
dolorelaborat contractis pedibus
et prope adipsos reductus renespes¬
sime debilitatur. Inqua in firmitate
ꝑduorum annorum curricula labo¬
rauit. Deinde a suis commonitus
basilicam scĩ ex petut. Ibiq persep¬
temdies iei unansetorans. dempto
doloredirectisq pedib: sanus abscessit
octemporeet mulier quae¬
damdum discedentibus pa¬
rib solatantum remansit adtelã
apparuit ei sedentium brate terri¬
recoepit. Atilla uoci feranset pla
genscum nullũ aspiceret auxilium
uirilitertamenresistere conabatur
Post decursa ueroduarum auttriũ
horarumspatia regressae mulieres

Expanded text:
currentibus vesicis, sanata eV. De duobus paralyticis,ritur indicamus. Invitatus autem Badegyselus Cenomannorum episcopus quodam loco diocesis suae ad basilicam beati viri et nomine et reliquiis consecrandam. Celebrata solemnia, invocantes nomen sancti Martini, duo paralytici gressum, caecusque unus visum recepit. gustus enim quidam civis urbis Turonicae, dum nimium renium dolore laborat, contractis pedibus et prope ad ipsos reductus renes, pessime debilitatur; in qua infirmitate per duorum annorum curricula laboravit. Deinde a suis commonitus, basilicam sancti expetiit, ibique per septem dies ieiunans et orans, dempto dolore directisque pedibus, sanus abscessit. 37. Hoc tempore et mulier quaedam, dum, discedentibus paribus, sola tantum remapparuit ei sedenti umbra teterrire coepit. At illa vociferans et plagens, cum nullum aspiceret auxilium, viriliter tamen resistere conabatur. Post decursa vero duarum aut trium horarum spatia regressae mulieres
Abbreviated transcription (Latin):
qua ptriduumieiunans etorans die
quarta accipiendicibi . desiderium
capit. Vinumq: orelibans conforta¬
tus ẽ. Dehinc gratias agens sanusabs¬
cessit.  IMULIIA¬

Expanded text:
qua per triduum ieiunans et orans, die quarta accipiendi cibi desiderium capit, vinumque ore libans, confortatus est. Dehinc gratias agens, sanus abscessit. 31. Muli
Abbreviated transcription (Latin):
re quae prbt loquaebatur : Va setenĩ
illud mediumerat. Cumq: dehocli¬
quore quodabasilica scĩ ad sumptum
fuerat ꝑfunderetur. protinus ebul¬
uensoleum ampullã usq ad summi¬
tatẽimpleuit. Quod matrona cernens
admirans uirtutem confessoris. bea¬
tidomni. regressa. ẽ. gaudens

Expanded text:
ri quae presbyter loquebatur. Vas etenim ri quae presbyter loquebatur. Vas etenim illud medium erat. Cumque de hoc liquore, qui a basilica Sancti assumptus fuerat, perfunderetur, protinus ebulliens oleum ampullam usque ad summitatem implevit. Quod matrona cernens, admirans virtutem Confessoris beati, domum regressa est gaudens
Abbreviated transcription (Latin):
duo inerguminiin hocloco eiecto dac¬
mone sunt mundati XXIIII
DEOLEO CRESCENTI
Sedreuertamuradaridiumnrũ
immoetiam peculiaremut ita
dicam beati confessoris alumnum ca
saepius desuis pignoribuscerneremin¬
cula p̃stat. Hic ad festiuitatem scĩcũila
qua solitus ẽ benignitate humilitate
et carita teperuenit: regrediensie¬
ro. ampullam paruulam deoleosi
sepulchro completa secum detulit
dicens forsita nin firmus aliquisin
uia ad ẽ. quiabeatim artinia e debe¬
nedictionẽ corde conpunctus acci¬
peredesideret. Deniq inquodã
ex hibens ampullam aliam cumoleo
dicens rogoteserue xp̃i ut tua hoc
oleumbenedictione scifices At ille
neuanitati subiectus uideretur. ait
parua ẽ uirtus mea sed siplacet olcũ
de sepulchrobeatimartinihabeo ex quo
bocoleum ꝑfundatur : Tuuerosi credis
eius uirtutem magnam. ex hoc salutem
hauries. Atilla gaudens petut exple¬

Expanded text:
duo inergumini in hoc loco, eiecto daduo inergumini in hoc loco, eiecto damone, sunt mundati. CAPUT XXIV. De oleo crescente. Sed revertamur ad Aredium nostrum, imo etiam peculiarem, ut ita dicam, beati Confessoris alumnum, cui saepius de suis pignoribus cernere miracula praestat. Hic ad festivitatem Sancti cum illa qua solitus est, benignitate, humilitate et charitate pervenit. Regrediens vero ampullam parvulam de oleo sancti sepulcri completam secum detulit, dicens: Forsitan infirmus aliquis in via adest, qui a beati Martini aede benedictionem, corde compunctus, accipere desideret. Denique in quodam exhibens ampullam aliam cum oleo, dicens: Rogo te, serve Christi, ut tua hoc oleum benedictione sanctifices. At ille, ne vanitati subjectus videretur, ait: Parva est virtus mea; sed, si placet, oleum de sepulcro beati Martini habeo, ex quo hoc oleum perfundatur. Tu vero, si credis ejus virtutem magnam, ex hoc salutem hauries. At illa gaudens, petiit exple
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̃hensis manutabulis. interse con¬
lisis uocem quaerenti simitabatur. Cum
hoc enim artificio adsupradictum uicũ
aduenit ibiq aliis stipemflagitantib:
adiungitur : sextusigitur iam defluxe¬
rat annus. quod pauꝑistea diuitus sca ẽ
cellula euescebatur: factum ẽ aut̃
inunadominicarum noctedum ad
domumhospitis suidecumberet subi¬
tolocusille in menso repleredumine:
et eccehic pauore perterritus solo pros¬
ternitur. Et statimuisus ẽ eiuir quidã
sacer dotalihabitu comptus. tangens
eum. ete rucem xp̃ifrontieius inponens
ait. Dñste sanum fecit surge et pro¬
pera adeclesiameta gegratias dotuo
ipscaut̃ eleuatam cum gratiaruma¬
tione uocẽ clamoribus uiuma comple
lico concurrunt omnes adspectacu¬
lum et mirantur loquentem quem
pridieui derant mutum : Interea sig
mouetur horismatutinis ad gregat᷑
et populus. Vigiliasq celebratas uir¬
tus scĩ darificata ꝑpatuit. His diebus

Expanded text:
adprehensis manu tabulis, inter se conadprehensis manu tabulis, inter se conlisis, vocem quaerentis imitabatur. Cum hoc enim artificio ad supradictum vicum advenit ibiquc aliis stipem flagitantibus adiungitur. Sextus igitur iam defluxerat annus, quod pauper iste a divitiis sanctae cellulae vescebatur. Factum est autem, ut in una dominicarum nocte, dum ad domum hospitis sui decumberet, subito locus ille inmenso repleret lumine, et ecce hic pavore perterritus solo prosternitur. Et statim visus est ei vir quidam sacerdotali habitu comptus, tangens eum et crucem Christi fronti eius inponens, ait: 'Dominus te sanum fecit. Surge et propera ad eclesiam et age gratias Deo tuo'. Ipse autem, elevatam cum gratiarum actione vocem, clamoribus vicinia complet. Ilico concurrunt omnes ad spectaculum et mirantur loquentem, quem pridie viderant mutum. Interea signum movetur horis matutinis, adgregatur et populus, vigiliasque celebratas, virtus sancti clarificata perpatuit. His diebus
Abbreviated transcription (Latin):
mentum illud subserato cinereadpositũ
capiti lapidem isrł. nostritemporis flexa
ceruiceretubuit. Ergo adhocoraculũ
mulierui ro adminiculante deducitun
in quo permultos dies orationem con¬
puncta fundebat. Tandempictassae
uisum mulieriamis sum restituit. Tn¬
taq: deinceps feminamfides accendit
utusq ad diemobitus sui. num quã
cus membris morbo caput conuertit
ad lectulum. Dehinc perdies singu
los inualescente febrae cunctis artub:
ualuis set et sineuocemaneret. ablatasi¬
bi a fratribus facultatis parte dedomopa¬
terna proicitur. Dicentibus fratribus
hicamens effectus ẽ non patiatur ds̃
quod aut facultatinostraeinhereat. aut
partem hereditatis adquirat. Erant
enimingenui et possessionem propriã
incolentes. sed nihilcogitantes dehis
quaedĩ erant. Eiecerunt mutũ et surdũ
quem potius fouere debuerant. illeue¬
roquã quã si nehis usibus cẽt sensum
tamen in cordere tenebat. porro aut̃

Expanded text:
mentum illud substrato cinere, et apposito mentum illud substrato cinere, et apposito capiti lapide, Israel nostri temporis flexa cervice recubuit. Ergo ad hoc oraculum mulier viro adminiculante deducitur, in quo per multos dies orationem compuncta fundebat. Tandem pietas adiciens, visum mulieri amissum restituit. Tantaque deinceps feminam fides accendit, ut usque ad diem sui obitus nunquam tis membris morbo, caput convertit ad lectulum: dehinc per singulos dies invalescente febre, cunctis artubusvaluisset, et sine voce maneret, ablata sibi a fratribus facultatis parte, de domo paterna projicitur, dicentibus fratribus: Hic amens effectus est. Non patiatur Dquod aut facultati nostrae inhaereat aut partem hereditatis adquerat'. Erant enim ingenui et possessionem propriam incolentes; sed nihil cogitantes de his quae Dei erant, eiecerunt mutum et surdum, quem potius fovere debuerant. Ille vero quamqnam sine his usibus esset, sensum tamen in corde retenebat. Porro autem,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquattuor annosorationi incumbens
uisitatus uirtute diuina. patefactis
non solumad propria murbẽ
uerumetiam in aliis urbibus et pene
intotomundo uulgata permansit.
ulianus quidamabhispantis ueni¬
ens manus acpedes debiles adhunc
medicum deuotus ingessit dicens
Credoenim scis si me p̃sulquod pote¬
rismibi ea medella eadiuuamenta
p̃bere quaceteris intesperantibus
nonessolitus denegare. In haccredu¬
utate orationias sidiueadsistens
et ded nĩ miseratione non dubitans
directis pedib: ac manibus. incolomis
.ẽ. redditus
erum quia in superioribus li¬
bellis saepius diximus Et in loco
illo de quomigrauit ad caclosplerumq
miracula celebrari : quid nuꝑgestũ sit
pandam Indigen a urbisturonicae insus
claritatemutata cellulam conda tensim
in qualectulumbeatiantistihabeturex¬
petuit. Putans sibi p̃sidium fore sican¬
cellos ipsius lectuli contigis set. lectulũ
aut̃ non aliter dicitur. nisi quod in paui¬

Expanded text:
quatuor annos orationi incumbens, visitatus virtute divina, patefactis non solum ad propriam urbem, veram etiam in aliis urbibus et pene in toto mundo vulgata perpatuit. Iulianus quidam ab Hispaniis veniens, manus et pedes debiles ad hunc medicum devotus ingessit, dicens: 'Credo enim, sanctissime praesul, quod poteris mihi ea medellae adiuvamenta praebere, qua ceteris in te sperantibus non es solitus denegare'. In hac credulitate orationi assidue adsistens et de Domini miseratione non dubitans, directis pedibus ac manibus, incolomis est redditas. 22. Verum quia in superioribus libellis saepius diximus, et in loco illo, de quo migravit ad caelos, plerumqmiracula celebrari, quid nuper gestum sit pandam. Mulier indigena urbis Turonicae visus claritate multata, 1093 cellulam Condatensem, in qua lectulus beati Antistitis habetur, expetiit, putans sibi praesidium fore, si cancellos ipsius lectuli tetigisset. Lectulus autem non aliud dicitur, nisi quod in pavi
Abbreviated transcription (Latin):
prietatem quasi nouus effloruit floridus
lericus exnatiuitate seruus ipsi¬
us scaẽba silicae perincursum
insidiatoris luminemultatus in hos¬
pitiolum proprium nihilibi laborare
potens resed ebat aegrotus. tribus
fereannis hanc sustinens caetitatem
aedembeatis acerdotis expetut. Ibiq
dep̃cans consuetam miseri cordiam.
inluminatus rediuit ad propria
cuidam dum diedominicosa epemcon

Expanded text:
prietatem quasi novus effloruit Floridus. 28. prietatem quasi novus effloruit Floridus. 28. Clericus ex nativitate servus ipsius sanctae basilicae per incursum insidiatoris lumine multatus, in hospitiolum proprium, nihil ibi laborare potens, resedebat aegrotus. Tribus fere annis hanc sustenens caecitatem, aedem beati sacerdotis expetiit; ibiquc deprecans consuetam misericordiam, inluminatus redivit ad propria. cuidam dum die do
Abbreviated transcription (Latin):
CRIS UIRCII
Ulia uero mulier cuiusdigitun
ipsam palmam contractidefixi
erant basilicã beati martiniantisti¬
tis expetit. paucis quoq interpositis
dieb: oratione fundens et sc̃ĩ auxilium
te pessimaruens. membrisom¬
nib: debilitate contrahitur. haecau¬
ditamiraculaqua eantistis gloriosus
in singulis operatur. nomeneius in¬
uocaba tleuote. postdesaut̃ paucos
rogatse ad eius basilicã deportari
incuius a trium dieb: multis iacens fusa
saepius oratione cum lacrimis a uirtute
pontificis uisitatur. sicq subueniente diui¬
namisericordia sanata discessit¬
ueruero exandecauo terreturio
dum indomoparentum resede¬
resederet. perinmis sionem ut ipsead¬
serebat artis diabolicae manũ pedũq
ꝑdiditusum Ita ut contractis intrin
secus digitis ungula emn palmam defi
calca neos adcrura diuerterent sicq
persexannos a parentibus malebaiu
latus ad templũ scĩ antistitis deporta¬
tur. Sedinoratione perdurans. resti¬
tutis membris iuxta nominis sui. pro¬

Expanded text:
ris directis. Alia vero mulier, cujus digiti in ipsam palmam contracti defixi erant, basilicam beati Martini antistitis expetiit. Paucis quoque interpositis diebus orationem fundens, et Sancti auxilium te pessima ruens, membris omnibus debilitate contrahitur. Haec, audita miracula, quae antistis gloriosus in singulis operatur, nomen eius invocabat devote. Post dies autem paucos rogat se ad eius basilicam deportari; in cuius atrium diebus multis iacens, fusa saepius oratione cum lacrimis, a virtute pontificis visitatur; sicque subveniente divina misericordia, sanata discessitPuer vero ex Andecavo terreturio, dum in domo parentum resederet, per inmissionem, ut ipse adserebat, artis diabolicae, manum pedumque perdidit usum, ita ut, contsecus digitis, ungulae in palmam defigcalcaneos ad crura diverterent: sicque per sex annos a parenlatus, ad templum sancti antistitis deportatur. Sed in oratione perdurans, restitutis membris, iuxta nominis sui pro
Abbreviated transcription (Latin):
fet et inceptũ ut potuerat carperet
iter manus eius separatae sunt. Non
amen directis digitis. Atuero ubi
adlocumscm̃ accessit. Etorationem
fudit protinus ablata omnidolore
solidatis digitis manus liberas cum
gratiarum extulitactionem
XXXIII. DE MORSO

Expanded text:
et, et incoeptum, ut poterat, carperet iter, manus ejus illico separatae sunt non tamen directis digitis. At vero ubi ad locum sanctum accessit, et orationem fudit, protinus ablato omni dolore, solidatis digitis, manus liberas cum gratiarum retulit actione. CAPUT XXXIII. De morbo
Abbreviated transcription (Latin):
perfrontes et dorsa crucedomimca
signat. Ipsisq anima libus terraede¬
icctis resupinatisq ex hocunguine
fideplenus infuditinore moxde¬
tocitius clandestina peste propula
pecoraliberata sunt
Abrincatinus quoq in colacui
persexannos uidendiusus fue¬
ratdenegatus. beati confessoris ex¬
petuit saluarip̃sidio. Ad cuius basi¬
licam accedens multo temporcieni¬
nus etorationibus uacans. auxibum
beatiin plorat antestitis. Deniq ad¬
ueniente sacroscã festiuitate. popu¬
lis missarũ sollemnia spectantibus
huic uisus ẽ redditus. rediitq inpatriã.
uidens qui ad scam̃ ba silicam alio deducen¬
te peruenerat. protante pietatis gau¬
dia uouit seibidem tunsorari. quod postea
rediens. deuotusimpleuit.
ametquidã detransmari¬
nis partibus ueniens dum
operam exerceretinagro. subito or¬
tam suꝑseui olentiamuenticum pulue¬
re. lumen caruit oculorum. Et quidiu
caecisuia fuerat. ipsed omialiore gen¬

Expanded text:
per frontes et dorsa cruce dominica per frontes et dorsa cruce dominica signat, ipsisque animalibus terrae deiectis resupinatisque ex hoc unguine fide plenus infudit in ore. Mox dicto citius, clandestina peste propulpecora liberata sunt.Abrincatinus quoque incola, cui per sex annos videndi usus fuerat denegatus, beati Confessoris expetiit salvari praesidio. Ad cujus basilicam accedens, multoque tempore jejuniis et orationibus vacans, auxilium beati implorabat Antistitis. Denique adveniente sacrosancta festivitate, populis missarum solemnia spectantibus, huic visus est redditus; rediitque in patriam videns, qui ad sanctam basilicam alio deducente pervenerat. Pro tantae pietatis gaudia vovit se ibidem tonsorari, quod postea rediens devotus implevit. et quidam de transmarinis partibus veniens, dum operam exerceret in agro, subito ortam super se violentiam venti cum pulvere, lumen caruit oculorum; et qui diu caecis via fuerat, ipse domi alio regen
Abbreviated transcription (Latin):
thi ad occursum nm̃ accedit Osculatũq
ficienter colloquiumusi sumus. illein
domouocatur ecdesiae. Protinusigit᷑
uta mediscessit disrupta auris surde
claustra. et qua simagnum ex inde uen¬
tum exiresentiens auditum recepit
reuersusq continuo mibhi gratia sa gere
coepitdicens. Tertia enim dieserat quod
dehacaure auditum amiseram sed cum
tecum loquaerer sensi ue lociter resera¬
tam. Tuncego confusus. nemihihaecad¬
scriberentur aio. Nolidulcissi mefili
mihi aliquid gratiarum referre. sedeicu¬
ius tibiuirtus auditũ resatuit Nãscias
beatimartinimecum haberepignori
cuius tibi potentia auditus grauitas ẽ
uodam uero temporedum
sa eualxes taliter deseuiret
inpecora ut nec ad recuperandum
genus puta returaliquis remanere
quidam denostris adbasilicam scam
adiit oleumq lrchnorum qui came¬
redependebant suscepit . Cumipsis
aquis inuasculo deportatũq domo
pecora quaeadhuchic morbus non at¬
tigerat intinctũ digitum inliquore

Expanded text:
thi, ad occursum nostrum accedit, osculatumque thi, ad occursum nostrum accedit, osculatumque ficienter colloquium usi sumus, ille in domo vocatur eclesiae. Protinus igitur ut a me discessit, disrupta auris surdae claustra, et quasi magnum exinde ventum exire sentiens, auditum recepit; reversusque continuo mihi gratias agere coepit, dicens: 'Tertia enim dies erat, quod de hac aure auditum amiseram, sed, cum tecum loquerer, sensi velociter reseratam'. Tunc ego confusus, ne mihi haec adscriberentur, aio: 'Noli, dulcissime fili, mihi aliquid gratiarum referre, sed ei, cuius tibi virtus auditum restituit. Nam scias, beati Martini mecum habere pignora, cuius tibi poteQuodam vero tempore dum saeva lues taliter desaeviret in pecora, ut nec ad recuperandum genus putaretquidam de nostris ad basilicam sanctam adiit, oleumque lychnorum, qui camerae dependebant, suscepit cum ipsis aquis in vasculo, deportatumque domo, pecora quae adhuc hic morbus non attigerat, intinctum digitum in liquore,
Abbreviated transcription (Latin):
mobilis tunc sensit quasi pupugis set
aliquisoculos eius abspiculo. Et statim
sanguis abhiserumpens coepit defluere
pergenas eius : a uersaq sursum facie uii¬
dit supersecereu melucere. Et excla¬
mansuocemagna. ait. Cratia stibiago
sca ẽ confessor dĩ quia uirtutetualum en
reciperemerui. Oad mirabilis gratia
Ouirtus inmensa. multimodis enim
affectibus donatua spargisinpopulos
Nam quistipem petierat. lumen rece¬
pit. Cidiuexter. aluceuir tutis tuae.
lumine uultus ornatur. Ositemulto¬
rumcriminum tenebrae. a nostrisinsib
non arcerent. Nem pe uenires uisibili¬
ter et in firmis uoce petriclamares au¬
rum etargentum non habea sed quodha¬
tunc ecclesia mregebat. benigne fuis
semus excepti. inluci scente incrastina
dominicadie ad ecdesiam accessimus
resedentesq: insacrario aduentum
p̃stolabamur antistitis. Cotempore
scĩ martini reliquias. licet temerario
ordine supermeta men habebam Ixtẽ
siggo referendarius quondã si giber¬

Expanded text:
mobilis, tunc sensit, quasi pupugisset mobilis, tunc sensit, quasi pupugisset aliquis oculos eius ab spiculo, et statim sanguis ab his erumpens, coepit defluere per genas eius, aversaque sursum facie, vidit super se cereum elucere, et exclamans voce magna, ait: 'Gratias tibi ago, sanctae confessor Dei, quia virtute tua lumen recio virtus immensa! multimodis enim affectibus dona tua spargis in populis. Nam qui stipem petierat, lumen recepit, et diu extera luce, virtutis tuae lumine vultus ornatur. O si te multorum criminum tenebrae a nostris visibus non arcerent, nempe venires visibiliter, et infirmis voce Petri clamares: Aurum et argentum non habeo, sed quod hatunc Ecclsemus excepti, inluciscente in crastina dominica die, ad eclesiam accessimus, resedentesque in sacrario, adventum praestolabamur antistitis. Eo tempore sancti Martini reliquias, licet temerario ordine, super me tamen habebam. Igitur Siggo, referendarius quondam Sigiber
Abbreviated transcription (Latin):
Posthaec puerulus quidã exle¬
mouic inocaecus adueniens. lumen
recepit oculorũ hoc modo : an noter¬
tionatiuitatis suae. Cumiã gressum
incipiens fingere erum pentelingua
in uerbis oralaxaret. Dum matriallu¬
ditblande dumosculalibat dũ collo
cius appenditur. Dumin ulnis defer¬
tur. commotã ꝑemissionem diabolicã
uimuenti pulus aterracũ puleis elcut̃
super puerum ac matrem eius cum mag¬
no turbine fertur. sedrustica mulier
et incauta non tractat se filiũq saluta¬
riuix illom unire : ideoq p̃ualente insi¬
dia oculiadoliscentis repletipuluere
obserantur. Quidiuuociferans. tandem
mitigatus amatre permansitcaecus. Ad
bulans stipendi quiddam acciperet
Erantaut̃ parentes eius ualde paupe¬
res. Igitur duo dec imocaecitatis sua can¬
no aduenitturonus ante diemsollem¬
nitatis quapa ter uerbum carnigluti¬
nans mundos alutemin uexit. Decur¬
sa aut̃ festiuitatis diem dũ recedenti¬
bus aliis. hicad pedesscĩ decubaret in¬

Expanded text:
Post haec puerulus quidam ex LePost haec puerulus quidam ex Lemovicino caecus adveniens, lumen recepit oculorum hoc modo. Anno tertio nativitatis suae cum iam gressum incipiens fingere, erumpente lingua, in verbis ora laxaret, dum matri alludit blande, dum oscula libat, dum collo eius appenditur, dum in ulnis defertur, commotam per emissionem diabolicam vim venti, pulvis a terra cum paleis elevatur, super puerum ac matrem eius cum magno turbine fertur; sed rustica mulier et incauta non tractat se filiumque salutari vixillo munire, ideoque, praevalente insidia, oculi adolescentis repleti pulvere obserantur. Qui diu vociferans, tandem mitigatus a matre, permansit caecus. Adubulans stipendii quiddam acciperet. Erant autem parentes eius valde pauperes. Igitur duodecimo caecitatis suae anno advenit Turonus ante diem solemnitatis, qua Pater Verbum carni glutinans mundo salutem invexit. Decursa autem festivitatis vigilia, dum, recedentibus aliis, hic ad pedes sancti decubaret in
Abbreviated transcription (Latin):
poma effractoramocorruit Conli¬
sumq ad lapidem pedem debilatatis ẽ
postmultos uero annos duminhac
labsante gressup̃cipitatur. Conp̃s¬
sumq: pedem. alium quisanus erat
grauiter laesit. Dehinc portarise
adbeabasi licam postulat. prorettus
ad pauimentũ orationẽ fideliter fun¬
dit Nec morata ẽpietas quae semper
tribulantib: subuenire consueuit sed
protinus ab lato omnidolore incolo¬
mis a pauimento surrexit. Igitur ꝑ
triginta circiter annosdeali o pedesicut
Tindem inspectas propria econscientiae
noxas conuertideoreuit. scilicetuthu¬
miliatis capillis ipsis cõdeseruiretantes¬
tii: Sed priusa gerep̃ceptu melicuit
ut res omnes basi licaetraderet uiuens
Quo facto capitetunsorato impleto
bon aedeliberationis uoto peseius qui
effractis ossib fuerat breuiatus elon¬
gatur. Et qui antea duobus pueris sus¬
tentatus ibat : Nunc sineullius hominis
ad miniculo qui uol uerit. absq aliquo
debilitatis in pedimento discurrit.

Expanded text:
poma, effracto ramo corruit; collisoque ad lapidem pede, debilitatus est. Post multos vero annos dum in hac lapsante gressu, praecipitatur, compressumque pedem alium, qui sanuserat, graviter laesit. Dehinc portari se ad sanctam basilicam postulat, projectusque ad pavimentum, orationem fideliter fundit. Nec morata est pietas, quae semper tribulantibus subvenire consuevit, sed protinus, ablato omni dolore, incolumis a pavimento surrexit. Igitur per triginta circiter annos, de alio pede, sicut Tandem, inspectas propriae conscientiae noxas, converti decrevit, scilicet, ut humiliatis capillis ipsi sancto deserviret antestiti. Sed prius a regem praeceptum elicuit, ut res omnes basilicae traderet vivens. Quo facto, capite tunsorato, impleto bonae diliberationis voto, pes eius, qui effractis ossibus fuerat breviatus, elongatur. Et qui antea duobus pueris sustentatus ibat, nunc sine ullius hominis adminiculo, quo voluerit absque aliquo debilitatis inpedimento discurrit. 16.
Abbreviated transcription (Latin):
quiin debilitateredactus fuerat ꝑdidit
Posthaec aduent adbeatã basilicam
inqua dumcrebraseffundit p̃ces amor
debilitate. in colomitatidonatur.
rat tunc temporis inuilla quae subtu¬
tione s caẽma tricolachabebatur ho¬
moquidã quitã quam effractis renib
inclinatus ambulabat. Hic iuxta illã
euangelicae seriem mulierem deor sũ
prodinus nequaquã sursum poterateri¬
gi sed duob in ascellis fustibus additis
incuruus a gebat gressum. Ad festiui¬
tatemaut̃ adueniens tertia die post
acta sollemnia erectus. ab omni incur¬
si onediabolicamundatus sanus abs¬
cessit

Expanded text:
qui in debilitate redactus fuerat, perdidit qui in debilitate redactus fuerat, perdidit Post haec ad beatam advenit basilicam, in qua dum crebras effundit preces, amota debilitate, incolomitati donatur. rat tunc temporis in villa, quae sub tuitione sancti matricolae habebatur, homo quidam, qui, tamquam effractis renibus, inEvangelicae seriei mulierem deorsum proclinus nequaquam sursum poterat erigi, sed duobus in ascellis fustibus additis, incurvus agebat gressum. Ad festivitatem autem adveniens, tertia die post acta solemnia erectus, ab omni incursione diabolica mundatus, sanus abscessit
Abbreviated transcription (Latin):
ueladoccursum antifcitissci uelcausa
desideriimei. Cumq ibidem ꝑduos aut
tresmenses commorata fuisset. assidue
bcati pontificis auxilium p̃cabatur. tan¬
dẽ respiciente miseratione consueta dis¬
cessit doloratibia quaepertriginta quat¬
tuorannos feminam fatigauarat¬
Ced etalia mulierde ande cauoterre¬
turio digitis inpalmadefixis. ut ad
locum scm̃ p̃ceseffudit. Digitis directis
sanatamanudiscessit¬
uerfamiliaris nost̃correptus a fe¬
bre grauiterurebatur. Ardebant
enim extrinsecus membra. in trinsecus
uero satis ualidaerat. Et si potũ aliquod
accipiebat. moxreicebat abstomacho.
nihiltamencapienscibi. Cumq: in hoc
labore quarto aut quinto diefatigare¬
tur. petututeipuluere parũ ꝑ ex hibe¬
rent desepuldro adbibendum. Quo
exhibito. uinoq deluto uthausit fideli¬
ter. recepta sanitate conualuit
heoda uero uuiliachariquondã
prbifilia dum abumore pedum
frequentius laboraret unius pedisusũ

Expanded text:
vel ad occursum antistitis sancti vel causa vel ad occursum antistitis sancti vel causa desiderii mei. Cumque ibidem per duos aut tres menses commorata fuisset, assidue beati pontificis auxilium precabatur; tandem respiciente miseratione consueta, discessit dolor a tibia, quae per triginta quattuor annos feminam fatigaverated et alia mulier de Andecavo territurio, digitis in palma difixis, ut ad locum sanctum preces effudit, digitis directis, sanata manu discessitfamiliaris noster correptus a febre, graviter urebatur. Ardebant enim extrinsecus membra, intrinsecus vero sitis valida erat; et si potum aliquod accipiebat, mox reiciebat ab stomacho, nihil tamen capiens cibi. Cumque in hoc labore quarto aut quinto die fatigaretur, petiit, ut ei pulvere parumper exhiberent de sepulchro ad bibendum. Quo exhibito vinoque deluto, ut hausit fideliter, recepta sanitate, convaluit. 13. Theoda vero, Wiliachari quondam presbiteri filia, dum ab umore pedum frequentius laboraret, unius pedis usum,
Abbreviated transcription (Latin):
meridiani ꝑdiderat. Qui inciso fustead
mensuram geniculi pelle su pposita adip¬
sumgeniculum extensum recrorsum
uestigio gressum quem peden itebatur
agere fuste adminiculante perficiebat
ad antedictã basilicã nouem postannos
aduenit fusaq: oratione pertriduum
ante tertiũ festiuitatis diem poplite di¬
recto surrexit. Aduenientiaut̃ ad scĩ
sollemnia populo qualiter peruirtutẽ
eiussanatus eẽt ed ocuit¬
atriuerom eae hocordineuir¬
tus sc̃ĩ subuenit Tempore
quo postquã trans actis parturitionis dolo¬
ribus edidit doloreminu notibiaemus¬
culo incurrit. Eratenim subitaneus.
Tam quã siclauus ad figens ita fictam gra¬
uissimãdabat ut plerumq eclrpsim ge¬
neraret. Necerat quod eum mitigare
possit. Nisicũ diutissi me contraignem
tentus. auaporefociobstupesceret
sed et siunguentũ aliquod parũ per
fuis set infusũ quiescebat. Quid plura
postordinationemmeã aduenit turomis

Expanded text:
meridiani perdiderat. Qui, inciso faste ad meridiani perdiderat. Qui, inciso faste ad mensuram geniculi, pelle superposita, ad ipsum geniculum extensum retrorsum vestigio, gressum, quem pede nitebatur agere, fuste adminiculante perficiebat. Ad antedictam basilicam novem post annos advenit, fusaque oratione per triduum, ante tertium festivitatis diem, poplite directo, surrexit. Advenienti autem ad sancti solemnia populo, qualiter per virtutem eius sanatus esset, edocuitatri vero meae hoc ordine virtus sancti subvenit. Tempore, quo postquam transactis parturitionis doloribus edidit, dolorem in uno tibiae musculo incurrit. Erat enim subitaneus, tamquam si clavus adfigens ita fictam gravissimam dabat, ut plerumque eclypsim generaret, nec erat quod eum mitigare posset, nisi cum diutissime contra ignem tentus a vapore foci obstupisceret; sed et, si unguentum aliquod parumper fuisset infusum, quiescebat. Quid plura? Post ordinationem meam advenit Turonus