comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fierent. p̾sentia qͥdẽ s ñsine futuroꝵ sig¬
nificatione gebant᷑. Ideoq ut ostendet
qui psallendo ista p̾dicebat. eadẽ se u̾biᷤ
age̾ quȩ illicfactis agebant᷑ uno eodẽq
spũ oꝑante &e illa facta. &e hȩc dicta. ut
id qͦd infine scłoꝵ manifestandũ reser¬
uabat᷑. figuris rerum atq u̾boꝵ p̾cur¬
rentib nunciaret᷑: ñ omnino ea dixit
quȩ ibi gesta s̃. s alit̾ quȩdã ꝗͣ illic lecta
didicimꝰ : ne uͭ putaret᷑ tͣnsacta recolere
stetisse legimꝰabea parte qͣ aquȩ defuꝑ
influebant: c̃ppłs illȩ tͣnsiret. Deide
gestientes montes collesq ñ legimꝰ: quȩ
sic addidit. ut etiam omia ista repet̾et:
Namcum dixisset. mare uidit ⁊ fugit.
iordanis conu̾sus ẽ retͦrsum: contexuit.
montes gestier̃ uelut arietes: ce collesue¬
lut agniouium. Eademq rurs interro¬
gat. Quid tͥ mare qͦd fugisti: aut tu
tes quare gestistisuelut arietes. ⁊ colles

Expanded text:
fierent, praesentia quidem, sed non sine futurorum sigfierent, praesentia quidem, sed non sine futurorum significatione gerebantur. Ideoque ut ostenderet, qui psallendo ista praedicebat, eadem se verbis agere quae illic factis agebantur, uno eodemque Spiritu operante et illa facta et haec dicta, ut id quod in fine saeculorum manifestandum reservabatur, figuris rerum atque verborum praecurrentibus nuntiaretur; non omnino ea dixit quae ibi gesta sunt, sed aliter quaedam quam illic lecta didicimus: ne vere putaretur transacta recolere,stetisse legimus ab ea parte, qua aquae desuper influebant, cum populus ille transiret; deinde gestientes montes collesque non legimus: quae sic addidit, ut etiam omnia ista repeteret. Nam cum dixisset, «Mare vidit et fugit, Jordanis conversus est retrorsum;» contexuit, «Montes gestierunt velut arietes, et colles velut agni ovium: eademque rursus interrogat, «Quid est tibi, mare, quod fugistes, quia gestiistis velut arietes; et colles,
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ notissimũq retinemꝰ
dilectissimi frẽs. qͦd narratur
in lib exodi: ppłm isrł lib̾atum ab iniqͣ
dñatione egyptiorum. int̾ diuisos fluc¬
tusmaris tͣnsisse ꝑsiccum: iordanẽ quoq
fluuium. c̃ ꝑ eum int̾ram ꝓmissionis in¬
tͣrent. tactum pedib sac̾dotũ arcã dñi
portantiũ. stetisse desuꝑ infrenato lap¬
su. ab inferiore autẽ parte defluxisse
qͦcurrit in mare: donec insicco stantib
sac̾dotib. tͣnsiret ppłs uniu̾sus. Noumꝰ
hȩc. Nec tam̃ arbit᷑ri nos oportet in hoc
gesta recolentes. neqͣꝗͣ futura talia cogi¬
temꝰ. Illa enim sic̾ dic̃ apłs: infigura cõ¬
nis scłoꝵ obuenit. Cum gͥ audimꝰ inpsa¬
lino. inexitu isrł de egypto. domꝰ iacob
de ppło barbaro. facta ẽ iudea scĩficatio
eiꝰ. isrł potestas eiꝰ : mare uidit et fugit.
iordanis conu̾sus ẽ retͦrsum: ne arbitre¬
mini nob̾ narrari p̾t̾ita. s potiꝰ futura
p̾dici: quia illa qͦ miracula c̃ iillo ppło

Expanded text:
quidem, notissimumque retinemus, dilectissimi fratres, quod narratur in libro Exodi, populum Israel liberatum ab iniqua dominatione Aegyptiorum inter divisos fluctus maris transisse per siccum : Jordanem quoque fluvium, cum per eum in terram promissionis intrarent, tactum pedibus sacerdotum arcam Domini portantium, stetisse desuper infrenato lapsu; ab inferiore autem parte defluxisse, quod currebat in mare, donec in sicco stantibus sacerdotibus transiret populus universis : novimus haec, nec tamen arbitrari nos oportet in hoc gesta recolentes, nequaquam futura talia cogitemus. «Illa» enim, sicut dicit Apostolus, «in figura connis saeculorum obvenit» . Cum igitur audimus in Psalmo, «In exitu Israel de Aegypto, domus Jacob de populo barbaro, facta est Judaea sanctificatio ejus, Israel potestas ejus; mare vidit et fugit, Jordanis conversus est retrorsum:» ne arbitremini nobis narrari praeterita, sed potius futura praedici; quia illa quoque miracula cum in illo populo
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte dr. c̃ ei dr. Et benedicent᷑ inte õs
gs. Nullus itaq xͥanoꝵ: sea nomine
isrł arbitret᷑ extraneum. Illis enĩ qui
credidunt exiudeis. in quoꝵ num̾o pͥn-¬
cipalit̾ apłos inuenimꝰ : mangulari
lapide copulam᷑. Hinc ait dñs alio loco.
rael: ⁊ ipse potiꝰ domꝰ iacob. Idem quippe
isrł: qui iacob. Illa uͦ turba iudeorum qͣ
m̃ito ꝑfidiȩ repbata ẽ. uoluptate car¬
nali uendidit pͥmogenita sua: ut n̾adia¬
cob sed adesau potius ꝑtin̾et. Sc̃itis nãq
ducentes cũ infidelib. Sic enim quisq
ierłm cȩlestis fit ciuisidoneus. cͦ pͥmum
huic scło renunciau̾it: quẽ ad modum
illȩ ppłs int̾ram ꝓmissionis duci ñ potu¬
it. nisi pͥus ab egypto recedet. S sicut
illȩ ñ inde discessit nͥdiuino lib̾atus au¬
illic semel p̃siguratum ẽ: hoc inisto fi¬
ne scłi. inhac sicut beatꝰ ioħs apłs scri¬
bit hora nouissima. qͦtidianis eccłiȩ
fetib inuno quoq credente complet᷑.

Expanded text:
 dicitur: «Et benedicentur in te omnes gentes» . Nullus itaque Christianorum se a nomine Israel arbitretur extraneum. Illis enim qui crediderunt ex Judaeis, in quorum numero principaliter Apostolos invenimus, in angulari lapide copulamur. Hinc ait Dominus alio loco: rael, et ipse potius domus Jacob. Idem quippe Israel qui Jacob. Illa vero turba Judaeorum, quae merito perfidiae reprobata est, voluptate carnali vendidit primogenita sua, ut non ad Jacob, sed ad Esau potius pertineret. Scitis namque ducentes cum infidelibus . Sic enim quisque Jerusalem coelestis fit civis idoneus, cum primum huic saeculo renuntiaverit; quemadmodum ille populus in terram promissionis duci non potuit, nisi prius ab Aegypto recederet. Sed sicut ille non inde discessit, nisi divino liberatus auillic semel praefiguratum est, hoc in isto fine saeculi, in hac, sicut beatus Joannes scribit, hora novissima , quotidianis Ecclesiae fetibus in unoquoque credente completur.
Abbreviated transcription (Latin):
deo tuo similis. auferens iniquitatẽ: ⁊ tͣns¬
grediens impietatẽ residuis hereditatis
tuȩ: Et ñcontinuit intestimonio irã
uertet: et miserebit᷑ nr̃i. Denĩget delic¬
ta nr̃a: dem̾get in maris ꝓfundũ om̃s¬

Expanded text:
Deo tuo similis, auferens iniquitatem, et transDeo tuo similis, auferens iniquitatem, et transgrediens impietatem tuae; et non tenuit in testimonium iram uertet et miserebitur nostri; demerget delicta nostra et demerget in profundum m
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ inomnib illis bene complacuit
dõ. ꝓstrati enim sunt in deserto. Hec
autẽ figurȩ nr̃ẽ facte sunt. Quiduul¬
tis amplius fres dilectissimi: Certȩ
manifestum ÷ ñ humana suspicio ẽ
ds̃ enim loquebat᷑ in eis. & ꝗuis de
carneis nubib tñ dñs intonabat:
certe gͦ tanto testimonio manifestũ
est illa omnia figurate gesta. nc̃ in nr̃a salu¬
te compleri: quia tc̃ futura p̾nunciabãt᷑.
nẽ p̾t̾ita legunt᷑: et p̾sentia cognoscuntur.
Audite qͦd ÷ mirabilus: libroꝵ ueterum
sacramenta occultata atq uelata. ñ nulla ex
parte alibris uet̾ib reuelari. Nam miche¬
as ꝓpħaita loquit᷑. Put dies inquit ꝓfectiõiᷤ
Uidebunt nationes: et confundent᷑ ab oĩ
uigore eorũ. Manib orasua obstruent: au¬
res illis exsurdabunt᷑. Delingentes t̾ram.
uelut serpentes trahentes t̾ram: contur-¬
babunt᷑ deconclusionib eoꝵ. In dño deo
nr̃o excident m̃te: & t̾rebunt᷑ ate. Quis

Expanded text:
n in omnibus illis bene complacuit Deo: prostrati enim sunt in deserto. Haec autem figurae nostrae factae sunt» . Quid vultis amplius, fratres dilectissimi? Certe manifestum est non humana suspicione, Deus enim loquebatur in eis, et quamvis de carneis nubibus, tamen Dominus intonabat: certe ergo tanto testimonio manifestum est illa omnia figurate gesta, nunc in nostra salute compleri; quia tunc futura praenuntiabantur, nunc praeterita leguntur, et praesentia cognoscuntur. 4. Audite quod est mirabilius, Librorum veterum sacramenta occultata atque velata, nonnulla ex parte a Libris veteribus revelari. Nam Michaeas propheta ita loquitur: «Prout dies,» inquit, «profectionis Videbunt nationes, et confundentur ab omni robore eorum, manibus ora sua obstruent, aures illis obsurdabuntur, delingentes terram, velut serpentes trahentes terram; conturbabuntur de conclusionibus eorum, in Domino Deo nostro excident mente, et terrebuntur a te. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
Ec ͣi. tionem. quoꝵ potuit uidere rationem.
Non autẽ ait concupiscit: s concupiuit
anima mea desidare iustificationes tuaᷤ.
Fortassis quippe taliserat iste incola in
terra: qͥ iamꝑuen̾at adid qͦd concupiu̾at:
iãq desicłabat eas qͣrum se desidium
aliqñ concupisse cõmemorat. Si autẽ
defidabat cur ñhabebat: Non enim
aliquid impedit qͦ minꝰ habeant᷑ iustifi¬
cationes dei. nͥ quia ñ desid̾ant᷑: dũ ñ in
eas caritas feruet. qͣrum claritas lucet.

Expanded text:
ionem. 5. Non autem ait, concupiscit; sed, «Concupivit anima mea desiderare justificationes tuas.» Fortasse quippe talis erat iste incola in terra, qui jam pervenerat ad id quod concupiverat, jamque desiderabat eas quarum se desiderium aliquando concupisse commemorat. Si autem jam desiderabat, cur non habebat? Non enim aliquid impedit quominus habeantur justificationes Dei, nisi quia non desiderantur, dum non in eas charitas fervet, quarum c
Abbreviated transcription (Latin):
re cibum: dum concupiscit tion habere
fastidiũ. S fastidium: morbꝰ ẽ corꝑis.
Concupiscentia uͦ quȩ concupiscit desida¬
re cibum. hoc ẽ carere fastidio. inanimo
ẽ ñ incorpore: ⁊ ht eã ñ guituris ⁊ fauciũ
delectatio. que fastidio restinguit᷑ sed
recuꝑande ratio sanitatis. qͣ pellendum
ẽẽ fastidiũ ꝓuidet᷑. Ideo ñ ẽ mirũ si appe¬
tit animꝰ. ut appetat corpꝰ: qñ appetit ani¬
mꝰ. nec appetit corpꝰ. Cum autẽ utrũq
animiẽ. ⁊ utrumq concupiscentia ẽ.
cur nam concupisco desidium iustificati¬
onum dei: Qmͦinuno eodẽq animo meo
habeo concupiscentiã desidii huiꝰ. ⁊ ipsum
ñ habeo desidium: Aut qͦmͦ ista duos ⁊ nͣ
unũ: Ut quid enim concupisco desidare
iustificationes tuas. ac ñ ipsas iustificatio¬
nes potiꝰ qͣm earum desiderium concupis

Expanded text:
re cibum, dum concupiscit non habere re cibum, dum concupiscit non habere fastidium: sed hoc fastidium morbus est corporis. Concupiscentia vero qua concupiscit desiderare cibum, hoc est carere fastidio, in animo est, non in corpore: et habet eam non gutturis et faucium delectatio, quae fastidio restringitur; sed recuperandae ratio sanitatis, qua pellendum escae fastidium providetur. Et ideo non mirum est si appetit animus ut appetat corpus, quando appetit animus nec appetit corpus. Cum autem utrumque animi est, et utrumque concupiscentia est, cur concupisco desiderium justificationum Dei? Quomodo in uno eodemque animo meo habeo concupiscentiam desiderii hujus, et ipsum non habeo desiderium? aut quomodo ista duo sunt, et non unum? Utquid enim concupisco desiderare justificationes, ac non ipsas justificationes potius quam earum desiderium concu
Abbreviated transcription (Latin):
piuit desidare. Iustificationes autẽ facta
sunt iusta: id÷ oꝑa iusticiȩ. Cumitaq nõ¬
dum habeat. & qͥ iam desidat: qͣm longe
abhiserat. qui adhuc eas desidare concu¬
piscebat: & qͣm longius abeis s̃ qui neq ħ
adhuc concupiscunt. Mirum ẽ autẽ qͦmͦ
concupiscat᷑ desidium. nec sit innob̃: cuiꝰ¬
iam concupiscentia fit in nob̃. Neq enim
pulchrũ aliqͦd corpꝰ ẽ: sicut aurum. uł ca¬
ro. aliqͣspeciosa. qͣm pot̾ homo concupisc̾e̾
nec hr̃e: quia extͣ posita ñ ẽ. in homine.
Quis autẽ nesciat in homine ẽẽ concupis¬
centiã: in homine ẽẽ desidiutm: Curgͦ
concupiscit᷑ ut habeat᷑. qͣsi forinsecꝰ insera¬
tur: aut qͦm habi eiꝰ concupiscentia sine
ipso pot̾. c̃ñsit ⁊ ipsum quid aliud quã
concupiscentia: Nam et desidare: ꝓcul
dubio c̃cupisce̾ ẽ. Quis ÷ iste mirabilis atq
in explicabilis langor: Et tam̃ ẽ. Nam
et egrotꝰ qui fastidio laborat. ⁊ uult eua¬
dere hoc malũ: concupiscit utiq desida¬

Expanded text:
ificationes autem facta sunt justa, id est, opera justitiae. Cum itaque nondum habeat et qui jam desiderat, quam longe ab his erat qui adhuc eas desiderare concupiscebat? et quam longius ab eis sunt qui neque hoc adhuc concupiscunt? 4. Mirum est autem quomodo concupiscatur desiderium, nec sit in nobis cujus concupiscentia jam sit in nobis. Neque enim pulchrum aliquod corpus est, sicut aurum, vel caro aliqua speciosa, quam potest homo concupiscere, nec habere, quia extra posita non est in homine. Quis nesciat in homine esse concupiscentiam, in homine esse desiderium? Cur ergo concupiscitur ut habeatur, quasi forinsecus inferatur? Aut quomodo haberi ejus concupiscentia sine ipso potest, cum non sit et ipsum quid aliud quam concupiscentia? Nam et desiderare procul dubio concupiscere est. Quis est iste mirabilis atque inexplicabilis languor? Et tamen est. Nam et aegrotus qui fastidio laborat, et vult evadere hoc malum, concupiscit utique desidera
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ista c̃cupiscentia. nͥbona dilectio: Cũ
autẽ dicit᷑ diligenda ÷. qͥd aliud dr᷑. qͣm
concupiscenda ẽ: Qͦcirca qm̃ recte con¬
cupiscuntur iustificationes di: recte
concupiscit᷑ concupiscentia iustificati¬
onum dei. Hoc enim aliomͦ sic dici po¬
test. Si recte diligunt᷑ iustificationes
dei: recte diligitur dilectio iustificati¬
onum dei. An aliud ÷ concupisc̾e̾. aliud
desidare: ñ qͦd ñ sit c̃cupiscentia deside¬
rium. s qr ñ om̃is c̃cupiscentia desidiũ
ẽ: Concupiscunt᷑ enim ⁊ quȩ habent᷑.
& qͥ ñ habent᷑. Nam concupiscendo fru¬
itur homo reb quasht̃: desidando autem
tificationes ab sentes eẽ qͦm possunt. nͥ qͦ¬
qn uesciunt᷑ : An⁊ quando sciunt᷑ ⁊ñ fi¬
hoc possunt infirmitate animi ñ deside¬
rari: ⁊ ratione m̃tis. uͥ uidet᷑ qͣm sint uti¬
les. atq salubres. pot̾ ear̃ desid̾ium con¬
cupisci. Sepe enim quid agendum sit
uidemꝰ. nec agimꝰ: quia ñ delectat ut

Expanded text:
entia, nisi bona dilectio? Cum autem dicitur, Diligenda est, quid aliud dicitur quam, concupiscenda est? Quocirca quoniam recte concupiscuntur justificationes Dei, recte concupiscitur concupiscentia justificationum Dei. Hoc enim alio modo sic potest dici: si recte diliguntur justificationes Dei, recte diligitur dilectio justificationum Dei. An aliud est concupiscere, aliud desiderare? Non quod non sit concupiscentia desiderium, sed quia non omnis concupiscentia desiderium est. Concupiscuntur enim et quae habentur, et quae non habentur: nam concupiscendo, fruitur homo rebus quas habet; desiderando autem,tificationes absentes esse quomodo possunt, nisi quando nesciuntur? An et quando sciuntur et non fiverba? Ac per hoc possunt infirmitate animae non desiderari; et ratione mentis, ubi videtur quam sint utiles atque salubres, potest earum desiderium concupisci. Saepe enim quid agendum sit videmus, nec agimus; quia non delectat ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ egͥnat᷑ adño. Dicat itaq Incola ego sum
int̾ia: ne ab scondas ame mandata tua .S
qui tandem sunt a quib ds abscondit manda¬
ta sua: Nonne illa uͥq ds uoluit p̾dicari: yti¬
nam qͣm multis clara s̃:. tam multis carasint. Nã
to corde tuo. ⁊ extota anima tua.: ⁊ ex omĩm̃te
omnib fidelib: et plurimis infidelib nota
sunt. Cur gͦ poscit fidelis ne abscondat᷑ sibi.
qͦd nec infideli cernit abscondi: An quia dm̃
nosse difficile ẽ. consequens ẽ utiq ut diliges
dñm dm̃tuum difficile intelligatur. ne ali¬
ud ꝓalio diligatur: Namprimi facilior ui¬
det᷑ eẽ cognitio. Omnis quiipe homo ẽ. omĩ
homini ꝓximꝰ: nec ulla cogitanda ẽ. longin¬
quitas gn̾is. uͥẽ natura cominunionis: qͣmqͣ
nec ꝓximũ nou̾at qui dño ait. et quis ẽ michi

Expanded text:
 a Domino. Dicat itaque, «Incola ego sum in terra; ne abscondas a me mandata tua.» 2. Sed qui tandem sunt a quibus Deus abscondit mandata sua? Nonne illa ubique Deus voluit praedicari? Utinam quam multis clara sunt, tam multis clara sint. Nam to corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente omnibus fidelibus, et plurimis infidelibus nota sunt. Cur ergo poscit fidelis ne abscondatur sibi quod nec infideli cernit abscondi? An quia Deum nosse difficile est, consequens est utique ut, «Diliges Dominum Deum tuum,» difficile intelligatur, ne aliud pro alio diligatur? Nam proximi facilior esse videtur cognitio. Omnis quippe homo est omni homini proximus, nec ulla cogitanda est longinquitas generis, ubi est natura communis. Quanquam nec proximum noverat qui Domino ait: «Et quis est mihi
Abbreviated transcription (Latin):
terra. hȩc enim mandata. ⁊ si audiunt et nõ
sapiunt: qui t̾rena sapiunt. Quorũ autẽ con¬
u̾satio incelisẽ: inqͣntum hic conu̾sant᷑. ꝓfec¬
to ꝑegͥnant᷑. Petant itaq ne abscondant᷑ abeiᷤᷤ
mandata dei: ꝑquȩ abhoc incolatu lib̾entur.
diligendo dm cum qͦ inȩt̾num erunt: & dili¬
gendo ꝓximum ut illic sit uͥ ⁊ illierunt: Qd
git᷑: Unde consequent̾ iste incola interra.
cum d̾i mandata ne sibi abscondent᷑ orasset:
inquib dilectio p̾cipit᷑. uel sola uel maxime:
et ipsius dilectionis dilectionẽ se uelle hr̃e ꝓ
clamat dicens. Concupiuit anima mea:
desidare iustificationes tuas inomni temꝑe

Expanded text:
terra: haec enim mandata etsi audiunt, non terra: haec enim mandata etsi audiunt, non sapiunt; quia terrena sapiunt. Quorum autem conversatio in coelis est , in quantum hic conversantur, profecto peregrinantur. Petant itaque ne abscondantur ab eis mandata Dei, per quae ab hoc incolatu liberentur, diligendo Deum, cum quo in aeternum erunt; et diligendo proximum, ut illic sit ubi et ipsi erunt. 3. gatur? Unde consequenter iste incola in terra, cum Dei mandata ne a se absconderentur orasset, in quibus dilectio praecipitur, vel sola, vel maxime, et ipsius dilectionis dilectionem se velle habere proclamat dicens: Concupivit anima mea desiderare justificationes
Abbreviated transcription (Latin):
mum ñ fuisse nͥ qͥ c̃ illo fec̃ mĩam ipsȩ qͥ int̾roga¬
u̾at iudicauit: patuitq in facienda mĩa ne¬
minẽ alienũ ẽẽ putandũ. ab eo quidiligit ꝓ¬
.ximũ. S multi. nec se ipsosnouer᷑: quia ⁊ seip¬
sum nosse. quẽ ad modũ homo sibi debet in
pͥus reu̾sus ẽ insemet ip̃m: nͥquia tam longe
ꝑegͥnatus ẽ ut relinqueret etiam semet ip̃m.
Nec tñ reu̾teret᷑ ad se: si omnimͦ nesciret sus
Nec dic̾et. surgam ⁊ ibo ad patrẽ meũ: si pe¬
nitꝰ ignoraret dm̃. Qͦcirca ⁊ aliqͣtenꝰ ista sci¬
unt᷑: nut magis magisq sciantur. ñ ĩm̾ito
scienda poscunt᷑. Qꝓpt̾ ut sciamꝰ dilig̾e dm̃:¬
sciendusẽds. Et ut scia homo dilig̾e ꝓximum
tanqͣm seip̃m: pͥusdelet diligendo dm̃. dilige
seipsum. Quodunde pot̾it sinescit dm̃. si nescit
et seipsum: Recteitaq dr do. Incola ego sum
interra: ne abscondasa me mandata tua. Me¬
rito namq abscondunt᷑ eis: quiñ s̃incole in

Expanded text:
iam, ipse qui interrogaverat judicavit ; patuitque in facienda misericordia neminem alienum esse deputandum ab eo qui diligit proximum. Sed multi nec seipsos noverunt; quia et seipsum nosse, quemadmodum homo sibi debet innprius reversus est in semetipsum , nisi quia tam longe peregrinatus est, ut relinqueret etiam semetipsum. Nec tamen reverteretur ad se, si omni modo nesciret se; nec diceret, «Surgam, et ibo ad patrem meum,» si penitus ignoraret Deum. Quocirca et aliquatenus ista sciuntur, et ut magis magisque sciantur, non immerito scienda poscuntur. Quapropter ut sciamus diligere Desciendus est Deus; et ut sciat homo diligere proximum tanquam seipsum, prius debet diligendo Deum diligere seipsum: quod unde poterit, si nescit Deum, si nescit et seipsum? Recte itaque dicitur Deo, «Incola ego sum in terra; ne abscondas a me mandata tua.» Merito namque absconduntur eis qui non sunt incolae in
Abbreviated transcription (Latin):
do iusticiã. An hoc ẽ. qͦd suꝑius dixi. qͦd
diligenda sit etiã ipsa dilectio. qͣdiligi¬
t᷑ qͦd diligi oportet: sicut odio habenda
ẽ. dilectio. quadiligitur qͦd diligi ñ opor¬
tet: Odio quippe habemꝰ concupiscen¬
tiam nrã: qͣ caro c̃cupiscit ad u̾sus sp̃m.

Expanded text:
do justitiam. An hoc est quod superius dixi, quod diligenda sit etiam ipsa dilectio qua diligitur quod diligi oportet; sicut odio habenda est dilectio qua diligitur quod diligi non oportet? Odio quippe habemus concupiscentiam nostram qua caro concupiscit adversus spiritum:
Abbreviated transcription (Latin):
entie deducit ad regnum. si n addet sapien¬
tiȩ: nullomͦ dicẽt. concupiscentia deducit
piscentian. uelquid ñ concupisces. Gertũ ẽ.
enim ñ intelligi cũita dicit᷑: nͥ malã concupi¬
scentiã. Quid gͦ huiꝰ anima concupiscit: De

Expanded text:
sapientiae, nullo modo diceret, Concupiscentia perducit piscentiam, vel quid non concupisces: certum est enim non intelligi, cum ita dicitur, nisi malam concupisce
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo dicit. inquilinꝰ ego sum ap̃te. et
ꝑegͥnꝰ sicut om̃s patres mei: ñ ait sic̃ omne
homines: s dicendo sicut om̃s patres mei.
iustosꝓpculdubio uult intelligi. qui eum
pio suꝑnȩ patriȩ suspirarunt. De quib sc̃p¬
tumẽ. ad hebreos. Scdm fidem mortui sunt
hi om̃s. cum ñ accepissent ꝓmissiones: sed
longe casuidentes. et salutantes: ⁊ confitẽ¬
tes quia hospites et ꝑegͥni sunt suꝑ t̾ram
Quienm talia dicunt: ostendunt quia pa¬
tͥamquerunt. Et siquidem eiꝰ memores es¬
sent a qua discesserant: habuissent tẽpꝰ
reu̾tendi. Nunc autem meliorẽ appetũt:
id÷ cęlestẽ. Ideo ñ confundit᷑ de his d̃s̃:¬
uocari d̾s eoꝵ. Preparauit enim eis ciui¬
tatem. Et illud qͦd legimꝰ qͣm dii sumꝰ
incorpore ꝑegͥnamur adño: pot̾ intelli¬
fides. Et uidemꝰ quid his u̾bis apłs iungat
Cum enĩdixisset qͣm diu sumꝰ incorpore
ꝑegͥnamur a dño: ꝑ fidẽ enim ambula

Expanded text:
mo dicit, «Inquilinus ego sum apud te et peregrinus, sicut omnes patres mei» ; non ait, Sicut omnes homines; sed dicendo, «sicut omnes patres mei,» justos procul dubio vult intelligi, qui eum pio supernae patriae suspirarunt. De quibus scriptum est ad Hebraeos: «Secundum fidem mortui sunt hi omnes, cum non accepissent promissiones, sed longe eas videntes et salutantes, et confitentes quia hospites et peregrini sunt super terram. Qui enim talia dicunt, ostendunt quia patriam quaerunt. Et si quidem ejus memores essent a qua discesserant, habuissent tempus revertendi; nunc autem meliorem appetunt, id est coelestem: ideo non confunditur de his Dvocari Deus eorum; praeparavit enim eis civitatem» . Et illud quod legimus, «Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino;» potest intellifides» . Et videmus quid his verbis Apostolus jungat. Cum enim dixisset, «Quimdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino: Per fidem enim ambula
Abbreviated transcription (Latin):
iustificationib tuis: s quib qͣsi gͣdib
ad easꝑueniat᷑ ostendit: ꝑ rius ẽ enĩ:
ut uideant᷑ qͣm sint utiles ⁊ honeste. de¬
inde: ut earum desidium concupiscat᷑.
Postremo: ut ꝓficiente lumine atq sa¬
nitate. delectet ear et oꝑatio: quarũ
sola ratio delectabat. S ea q̃ sequntur.
qm̃ iam iste ꝓlixius est alio sermone adiuuã¬
te dño commodius disserentur.¬

Expanded text:
 quibus quasi gradibus ad eas perveniatur, ostendit. Prius est enim ut videatur quam sint utiles et honestae; deinde, ut earum desiderium concupiscatur; postremo, ut proficiente lumine atque sanitate delectet earum et operatio, quarum sola ratio delectabat. Sed ea quae sequuntur, quoniam jam iste prolixus est, alio sermone, adjuvante Domino, commodius disserentur.
Abbreviated transcription (Latin):
incola ego sum int̾ra ñ abscondas ame man¬
ñnunqͣm etiam aduena int̾p̾tati s. Inqͥlini.
ñ hñtesꝓpͥam domũ: habitant in aliena.
Incolȩ autem uel aduene: utiq aduenti
cuꝑhibent᷑. Ubi magna de anima exorit᷑
quȩstio. Neq enim scđm corpus dictũ uid̾i
pot̾. incola uel aduena. uelinquilinꝰ sum
int̾ra: cum de t̾ra. corpꝰ originem ducat. S
de hac ꝓfundissima questione: nichil au¬
deo definire. Siue enimꝓpt̾ animã quȩ
absit ut putet᷑ ext̾ra. m̾ito dici potuerit
inquilmiꝰ. uel incola. uel aduena egosũ inter¬
ra: siue scđm totum hominem. quia para¬
disi aliqͣndo ciuis fuit. uͥutiq nerat qͥista
dicebat: siue qͦd ÷ ab omni controu̾sia lib̾iꝰ.
ñ omns hõpossit hoc dic̾e s cui patͥa ꝓmis¬
sa ÷ et̾na in cęlis: hoc scio quia temptatio:
uita humana suꝑ terram÷ ⁊ iugũ gͣue ẽ.
suꝑ filios adam. Uerũ me plus delectat sec̃¬
dum istam disputare sententiam: ut ideo

Expanded text:
Incola ego sum in terra; non abscondas a me mannonnunquam etiam «advena» interpretati sunt. Inquilini non habentes propriam domum, habitant in aliena; incolae autem vel advenae, utique adventitii perhibentur. Ubi magna de anima exoritur quaestio. Neque enim secundum corpus dictum videri potest, «Incola,» vel «advena,» vel «inquilinus sum in terra;» cum de terra corpus originem ducat. Sed in hac profundissima quaestione nihil audeo definire. Sive enim propter animam quae absit ut putetur ex terra merito dici potuerit, «Inquilinus,» vel «incola,» vel «advena ego sum in terra;» sive secundum totum hominem, quia paradisi aliquando civis fuit, ubi utique non erat qui ista dicebat; sive quod est ab omni controversia liberius, non omnis homo possit hoc dicere, sed cui patria promissa est aeterna in coelis: hoc scio, quia tentatio est vita humana super terram ; et jugum grave est super filios Adam . Verum me plus delectat secundum istam disputare sententiam, ut ideo
Abbreviated transcription (Latin):
qui uolunt diuites fieri: incidunt intẽp¬
tationẽ et desidia multa stulta et noci-¬
ua: quȩ m̾gunt hominẽ inint̾itũ et ꝑ¬
dicionẽ. Hȩc s̃ flumina babylonis. Ra-¬
dix ẽ enĩ omniũ maloꝵ auaricia. Qͣm
qͥdã appetentes naufragauer̃ a fide: et
inseruer̃ se dolorib multis. G contraria
s̃ ista cantica: Nons̃ contͣria. Uidete qͦd

Expanded text:
qui volunt divites fieri, incidunt in tenqui volunt divites fieri, incidunt in tentationem et desideria multa, stulta et noxia, quae mergunt hominem in interitum et perditionem.» Haec sunt flumina Babylonis. «Radix est enim omnium malorum avaritia; quam quidam appetentes naufragaverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis» . Ergo contraria sunt ista cantica? Non sunt contraria. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
diuitiar: chitur a flumine babilonis:.
S ui humiliauerit se. et ñ suꝑbierit. et ñ sꝑa¬
u̾it inincerto diuitiar̃: sedet suꝑ fluiuũ:
suspirat ȩt̾nam ierłm : recordat᷑ syon. Et
ut ꝑueniat ad syon: erogat. Ecce habes
canticum: qͦd diuites accepunt de canticiᷤᷤ
syon. Oꝑent᷑: tangant organa: ñ uacẽt.
Cuminuen̾int hominẽ dicentẽ s. qͦd est
qͦd facis: ꝑdis res tuas tantũ crogando:
thesauriza filiis tuis: cum uidint ñ saꝑe.
et intellex̾int lignum eẽ salicis: ñ facile
dicant qͣre agant et quid agant. Suspẽ¬
dant organa in salicib babylonis. Pret̾
salices autẽ. cantent: ñcessent: oꝑent᷑.
Non enĩꝑdunt qͦd erogant. Seruo cõ¬
mendant et tutũ ẽ. xͦ cõmendant et pe-¬
rit: audistis canticũ diuitũ de canticiᷤᷤ.
syon: audite canticũ paupum. Idẽ paul
loquit᷑. Nichil intulimꝰ inhc̃ mundum:
et tegumentũ: his contenti sumꝰ. Nam

Expanded text:
divitiarum, trahitur a flumine Babylonis. divitiarum, trahitur a flumine Babylonis. vero humiliaverit se, et non superbierit, et non speraverit in incerto divitiarum, sedet super fluvium, suspirat aeternae Jerusalem recordatus Sion; et ut perveniat ad Sion, erogat. Ecce habes canticum quod divites acceperunt de canticis Sion. Operentur, tangant organum, non vacent, cum invenerint hominem dicentem sibi: Quid est quod facis? perdis res tuas tanta erogando; thesauriza filiis tuis. Cum viderint non capere, et intellexerint lignum esse salicis, non facile dicant quare agant, et quid agant, suspendant organa in salicibus Babylonis. Praeter salices autem cantent, non cessent, operentur. Non enim perdunt quod erogant. Servo commendant, et tutum est; Christo commendant, et perit? 14. Audistis canticum divitum de canticis Sion; audite et canticum pauperum. Idem Paulus loquitur: «Nim habentes, his contenti simus. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
in deoiuuo qui p̾stat nob̃ omĩa ab un¬
dant̾ ad fruendum. ad iungens qͥ debe¬
IIIant ag̾e: iam tangit organũ ñ suspẽ¬
dit. Diuites sint in oꝑib bonis: facile
tͥbuant: cominunicent: thesaurirent
sibi fundam̃tũ bonũ infutur̾: ut appre¬
hendant uerã uitã. Hoc canticũ de can-¬
ticis sy on diuites acceꝑunt. Primo nõ
suꝑbe saꝑe. Extollunt enĩ diuitie. Et
qͦs extollunt : flumina extollunt illa.
Quid gͦs his p̾cipitur: Ante omnia nõ
suꝑbe saꝑe. Quod faciant diuitie: hoc
caueant incliuitiis. Caueant indiuituᷤ
suꝑbiam. Ipsũ enim malũ ẽ: qͦd impor¬
tant maxime diuitiȩ incautis hoĩb.
torẽ et conu̾sus ad creat᷑am. Hoc gͦ sibi
p̾caueat ne sit suꝑb: et suꝑ fluuiu ba-¬
bylonis sedeat. Hoc enimilli dictũ ẽ.
Non suꝑbe saꝑe. Ergo sȩdeat. Neq sꝑa¬
re in incerto diuitiar̃. Gͣ suꝑ flum̃ ba¬
bylonis sedeat. Si enĩ sꝑau̾it inincerto.

Expanded text:
in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abunin Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum.» Adjungens quid debeant agere, jam tangit organum, non suspendit: «Divites sint in operibus bonis, facile tribuant, communicent, thezaurisent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam» . Hoc canticum de canticis Sion divites acceperunt, primo, «non superbe sapere.» Extollunt enim divitiae; et quos extollunt, flumina illa tollunt. Quid ergo his praecipitur? Ante omnia, «non superbe sapere.» Quod faciunt divitiae, hoc caveant in divitiis; caveant in divitiis superbiam. Ipsum enim malum est quod important maxime divitiae incautis hominibutorem, conversus ad creaturam. Hoc ergo ibi praecaveat, ne sit superbus, et super fluvium Babylonis sedeat. Hoc illi enim dictum est, «Non superbe sapere:» ergo sedeat. «Neque sperare in incerto divitiarum:» ergo super flumina Babylonis sedeat. Si enim speravit in incerto
Abbreviated transcription (Latin):
quer̃ quasi c̃siliũ aduitã ȩt̾nã: et tã¬
dunos laudant qͦusq respondeamꝰ
qͦd quert̃. Dedit de illo documentũ:
tanqͣm nob dicturis aliqͣndo talib
hominib. Quomͦ cantabimꝰ canticũ
dñi int̾ra aliena: Ecce ait. uis ẽẽ. ꝑ¬
fectus: Uade uende omĩa quȩ habes.
et dapauꝑibͥ et habeb̾ thesaurum
incȩlo. et ueni sequere me. Ut discat
multa de canticis syon: pͥꝰ impedim̃¬
ta reiciat: expeditꝰ ambulet. ne ullo
onere p̃grauetur: & discet aliqͥd decan¬
ticis syon. Illȩ autẽ contristatus absces¬
sit. Dicamus pꝰ illum. Quomͦ cantabi¬
mꝰ canticum dñi int̾ra aliena: Et ille
dedit. Nam contristati discipłi : dixe¬
runt. Quisnã pot̾ saluus fieri: Et res¬
dam modum suum: et acceꝑunt can¬
ticũ desyon. Canticum. deqͦ dic apłs.¬
Precipe diuitib huiꝰ mundi ñ suꝑbe sa¬
ꝑe: neq sꝑare in incerto diuitiarũ: s

Expanded text:
quaerant quasi consilium ad vitam aeternam, et tamquaerant quasi consilium ad vitam aeternam, et tamdiu nos laudent, quamdiu respondeamus quod quaerunt. Dedit de illo documentum, tanquam nobis dicturis aliquando talibus hominibus, «Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena?» Ecce ait: «Vis esse perfectus? Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo; et veni, sequere me.» Ut discat multa cantica de canticis Sion, prius impedimenta rejiciat, expeditus ambulet, ne ullo onere praegravetur; et discet aliquid de canticis Sion. Ille autem contristatus abscessit. Dicamus post illum, «Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena?» Et ille minus dedit. Nam contristati discipuli dixerunt: «Quisnam potest salvus fieri?» Et restes quemdam modum suum, et acceperunt canticum de Sion, canticum de quo Aposn superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
amiciciam eorum. et times talib displice̾:
incipiat te delectare babylonia: et obli¬
uiscaris ierłm. Hoc gͦ timens. uide qͥd
subiciat: uide qͥd seqͣtur. Passus ẽ enĩ hõ
istȩ qui cantabat. et ipse hõ sumꝰ nos si
uolumꝰ: passus ẽ. undiq talia interro¬
gantes. et adulatione blandientes: mor¬
dacit̾ rep̾h endentes: falso laudantes :
qͦd ñ capiunt exigentes. qͦ pleni s̃ fundẽ
nolentes: et int̾ turbas talium tanꝗͣ
ꝑiclitans animũ erexit ad recordationẽ
syon. et constnxit se talis anima inra-¬
gantium: querentiũ : et disce̾ nolen¬
tium. Ecce inde erat cuus et ille qͥ dñm
interrogauit. Magister bone quid
faciã ut uitã et̾nam c̃seqͣr : Nonne de
uita ȩt̾na querens qͣsi de canticis syon.
int̾rogauit : Serua mandata: ait illi
dñs. Et illȩ de fastu cũ audisset: res
a iuuentute mea. Et dñs dix̃ illi qͥd¬
dam de canticis. Et nou̾at qͦd ñ caꝑet :

Expanded text:
amicitias eorum, et times talibus displicere; amicitias eorum, et times talibus displicere; incipiat te delectare Babylonia, et obliviscaris Jerusalem. Hoc ergo timens vide quid subjiciat, vide quid sequatur. Passus est enim homo iste qui cantabat; et iste homo nos sumus, si volumus: passus est undique talia interrogantes et adulatione blandientes, mordaciter reprehendentes, falso laudantes, quod non capiunt exigentes, quo pleni sunt fundere nolentes; et inter turbas talium tanquam periclitans, erexit animum ad recordationem Sion, et constrinxit se talis anima juragantium, quaerentium et discere nolentium. 13. Ecce inde erat dives ille qui Dominum interrogavit: «Magister bone, quid faciam ut vitam aeternam consequar?» Nonne de vita aeterna quaerens, quasi canticum Sion interrogavit? «Serva mandata,» ait illi Dominus. Et ille de fastu, cum audisset, «Jam a juventute mea.» Et Dominus dixit illi quiddam de canticis Sion, et noverat quod non caperet;
Abbreviated transcription (Latin):
Dic mͥ: cantamͥ: redde mͥ rationẽ. Nonuiᷤ
inqͣm ut dicã. Nbono animo audis. Nõ
sic pulsas: ut tͥ dignũ sit aꝑire. Illȩ te
impleuit: qui me captuũ dux̃. Ipse me
int̾rogat de te. Astiitꝰ ẽ: dolose querit.
Non querit quid discat: s quid repre¬
hendat. Ego gͦ ñ dicã. Suspendã or¬
Cantate nob̃ u̾ba canticoꝵ: cantate
nob ymnũ: cantate nob̃ de canticis
syon. Quid respondemꝰ : Babylonia te
portat: babylonia te c̃tinetͥ babylo¬
nia te nutrit: babylonia de te loquit᷑.
Nonnosti caꝑe: nͥ qͦd fulget ad tempꝰ
Et̾na meditari ignoras. Non capis qͦd
ni irrisores. exauctores u̾itatis. plenoᷤ
falsitatis. Respondete illis exigentib
a uob. quȩ caꝑsñ possunt: et dicite ex
o corpus xͥ. o gen̾osa ꝑ egͥnatio: ñ es
hinc. aliunde es: ne cum illi qui tibi
dicunt. cantate nob u̾ba canticoꝵ. di¬
cite nob̃ ymnũ. cantate nob̾ de canti¬
cis syon. quasi amant᷑ ate. et affectaᷤᷤ

Expanded text:
Dic mihi, canta mihi, redde mihi rationem. Non vis, Dic mihi, canta mihi, redde mihi rationem. Non vis, inquit, ut discam? Non bono animo audis, non sic pulsas ut tibi dignum sit aperiri. Ille te implevit qui me captivum duxit, ipse me interrogat de te. Astutus est, dolose quaerit: non quaerit quid discat, sed quid reprehendat. Ergo ego non dicam, suspendam or«Cantate nobis verba canticorum, cantate nobis hymnum, cantate nobis de canticis Sion.» Quid respondemus? Babylonia te portat, Babylonia te continet, Babylonia te nutrit, Babylonia de te loquitur; non nosti capere nisi quod fulget ad tempus, aeterna meditari ignoras, non capis quodni irrisores, exactores veritatis, plenos falsitatis. Respondete illis exigentibus a vobis quae capere non possunt, et dicite ex o corpus Christi, o generosa peregrinatio non es hinc, aliunde es; ne cum illi qui tibi dicunt, «Cantate nobis verba canticorum, dicite nobis hymnum, cantate nobis de canticis Sion,» quasi amantur a te, et affectas
Abbreviated transcription (Latin):
enim male u̾santur. publice notis̃: qui
autẽ se conu̾tunt ad dm̃. ⁊ a sordib ma-¬
larũ cupiditatũ purgant᷑: occulti ĩ: q
et inipso et exip̃o torculari amurca aꝑ¬
te fluit: oleum occulte eliquat᷑. Acclamatis
adista et gaudetis adista: quia iãpotestiᷤ
sede suꝑ flumina babilonis et flere. Illi
autẽ qui captiuos dux̾unt nos. qñ intͣnt
incorda hominũ. et int̾rogant nos. ꝑ lin-¬
guas eorum possident qͦs et dicunt nob̃
cantate nob̃ u̾ba canticorum ÷ reddite no
mͥ imꝑas ut credam: respondeo illi et
dico. O homo. qͦmͦ ñ uis tͥ imꝑem ut
ut credas: Plenus es malis cupiditatib
Si dicam bona illa ierłm: ñ ea capis. O¬
portet ut exinaniaris qͦ plenꝰ es: ut possis
impleri quo inanis es. Ergo noli facẽ: no¬
lihuic aliqͥd dicẽ. Lignum ẽ salicis: lig¬
num ẽ sti̾le. Noliꝑcit̾e organum ut so¬
net: s fuspende potiꝰ. S ille dicturꝰ ẽ.

Expanded text:
enim male versantur, publice noti sunt; qui enim male versantur, publice noti sunt; qui autem se convertunt ad Deum, et a sordibus malarum cupiditatum purgantur, occulti sunt: quia et in ipso vel ex ipso torculari amurca aperte fluit, oleum occulte eliquatur. 10. Acclamatis ad ista, et gaudetis ad ista; quia jam potestis sedere super flumina Babylonis, et flere. Illi autem qui captivos duxerunt nos, quando intrant in corda hominum, et interrogant nos per linguas eorum quos possident, et dicunt nobis: «Cantate nobis verba canticorum;» reddite nobmihi imperas ut credam. Respondeo illi et dico: O homo, quomodo non vis tibi imperem ut credas? Plenus es malis cupiditatibus: si dicam bona illa Jerusalem, non ea capis; oportet ut exinaniaris quo plenus es, ut possis impleri quo inanis es. Ergo noli facile huic aliquid dicere; lignum est salicis, lignum est sterile: noli percutere organum ut sonet, suspende potius. Sed ille dicturus est:
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑes ñ necessitate s uoluntate: seq̃ntes
dnm: sꝑantes regnum cȩloꝵ. Irrident is¬
ti: quasi stultos. Et talia inquiunt bona
attulit. xp̃c : ut ꝑdat homo res suas. et c̃
dat egenis remaneat egenus: Quid gͦ fa
Priora tempora respicis: et quasilitiora
tͥ udentur fuisse tempora pͥstina: quȩ sic
erant tanꝗͣ oliue pendentes in arbore:
ducentib uentis quasi qͣdã lib̃tate aure ꝑ¬
fruentes. uago qͦdam desidio suo. Uentũ
ẽ ut oliua mitt̾et᷑ intorculari. Non enim¬
semꝑ pende habebat inarbore. lamfiniᷤᷤ
ẽ anni. Nonsine causa scribunt᷑ psalmi
qͥdã ꝓtorcularib. In arbore lib̾tas: intor-¬
cularib p̾ssura. Cũ gͦ res humanȩ conte¬
runt᷑ et p̾munt᷑: attendis quia crescit a-¬
uaricia: attende quia crescit et conti¬
nentia. Quare tam cecus es ut amurcam
fluentẽ ꝑ plateas uideas :÷ oleũ ingemel¬
larib ñuideas: Et hoc ñ sine causa. Qui

Expanded text:
pauperes, non necessitate, sed voluntate, sequentes pauperes, non necessitate, sed voluntate, sequentes Deum, sperantes regnum coelorum! Irrident isti quasi stultos: Et talia, inquiunt, bona attulit Christus, ut perdat homo res suas, et cum dat egenis, remaneat egenus? Quid ergo facPriora tempora respicis, et quasi laetiora tibi videntur fuisse tempora pristina, quae sic erant tanquam olivae pendentes in arbore, ducentibus ventis, quasi quadam libertate aurae perfruentes vago quodam desiderio suo. Ventum est ut oliva mittesemper pendere habebat in arbore: jam finis est anni. Non sine causa inscribuntur psalmi quidam, «Pro torcularibus» : in arbore libertas, in torculari pressura. Cum enim res humanae conteruntur et premuntur, attendis quia crescit avaritia; attende quia crescit et continentia. Quare tam caecus es, ut amurcam fluentem per plateas videas, oleum in gemellaria non videas? Et hoc non sine causa. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
pia cantica ÷ si libido scortantiũ et m̾etͥ¬
cantiũ hrẽt quietẽ et securitatẽ: si ñti¬
m̾et famẽ indomo sua qͥclamat ut pan¬
tomini uestiantur : si hȩc omĩa sine labe
sine ꝑturbatione aliqͣ fluerent. et eẽt
securitas magna muigar̾: felicia eẽnt tẽ¬
pora. & magnã felicitatẽ reb humanis
xͦ attulisset. Quia uͦ ceduit᷑. iniquita¬
tes ut extyrpata cupiditate plantet᷑
caritas ierłm. quia miscent᷑ a maritu¬
dines uitȩ temporali. ut ȩt̾na desidet᷑ :
qr eruduuit᷑ inflagellis homines. pat̾¬
nam accipientes disciplinam. ne iudici¬
ariã inueniant sententiã: nicħ boni
attulit .xͨ. et labores attulit.xͦ. Et inci¬
qͦd mͦ audistis in euu̾glio: uendunt oĩa
sua: dant pauꝑb ut habeant thesaurũ
incelo: et sequunt᷑ dñm. Dicis illi. Ecce
qͥd attulit xp̃c. Qmͣ multi faciunt ista.
ut distribuant res suas egenis et fiant

Expanded text:
pia cantica, si libido scortantium et meretrpia cantica, si libido scortantium et meretricantium haberet quietem et securitatem, si non timeret famem in domo sua qui clamat ut pantomimi vestiantur; si haec omnia sine labe, sine perturbatione aliqua fluerent, et esset securitas magna nugarum, felicia essent tempora, et magnam felicitatem rebus humanis Christus attulisset. Quia vero caeduntur iniquitates, ut exstirpata cupiditate plantetur charitas Jerusalem; quia miscentur amaritudines vitae temporali, ut aeterna desideretur; quia erudiuntur in flagellis homines, paternam accipientes disciplinam, ne judiciariam inveniant sententiam; nihil boni attulit Christus, et labores attulit Christus. Et inciquod modo audistis in Evangelio, vendunt omnia sua et dant pauperibus, ut habeant thesaurum in coelis et sequantur Dominum : dicis illi, Ecce quod attulit Christus. Quam multi faciunt ista, ut distribuant res suas egenis, et fiant
Abbreviated transcription (Latin):
et sangumẽ. id÷ adu̾sus homines: sed
adu̾sus pͥncipes. adu̾sus potestates et
rectores mundi tenebrarũ har̃. Quid
dixit mundi: Dilectoꝵ mundi. Has
appellauit et tenebras : id ÷ iniqͦs: scele¬
stos: infideles: peccatores. Quib iam
credentib gratulat᷑ hocmͦ: ut dicat.
fiustis enim aliq̃n tenebre: nc̃ autẽ lux
in dño. Gͣ constituit nos luctã hr̃e cũ
mͦ autẽ diabolꝰ intͣuit incoruide ut tͣ¬
det dñmĩ ñ autẽ intraret nͥ illȩ locũ
daret: sic multi homines mali. de me¬
diababylonia ꝑ desidĩa carnalia et il¬
licita locum dando diabolo et angłis eiꝰ.
incordib sius. ut in ilł &e de ilł opeturꝰ ali¬
qͣndo interrogant nos: & dicunt nobis.
Exponite nob rationem. Pagani pleriq
res humane qͣm mͦ: Dicant nob xͥani:
quid boni attulit xp̃c. Unde infeliciores
in columes : sincħ cad̾et de babilonia: si
lib̾tas ẽẽt cucum fluentium uoluptatũ
hominib cantatorib et saltatorib ad tur¬

Expanded text:
 adversus homines; «sed adversus principes, et potestates, et rectores mundi tenebrarum harum» . Quid dixit, «mundi?» Dilectorum mundi. Hos appellavit et tenebras, id est iniquos, sceleratos, infideles, peccatores; quibus jam credentibus gratulatur hoc modo, ut dicat: «Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino» . Ergo constituit nos luctam habere cuQuomodo autem diabolus intravit in cor Judae , ut traderet Dominum, non autem intraret, nisi ille locum daret; sic multi mali homines de media Babylonia per desideria carnalia et illicita locum dando diabolo et angelis ejus in cordibus suis, ut in illis et de illis operetur, aliquando interrogant nos, et dicunt nobis: Exponite nobis rationem. Pagani pleriqueres humanae quam modo? Dicant nobis Christiani quid boni attulit Christus? unde feliciores incolumes, si nihil caderet de Babylonia, si ubertas esset circumfluentium voluptatum hominibus cantaturis et saltaturis ad tur
Abbreviated transcription (Latin):
ab extremo t̾rȩ: ⁊ dicent. Uere m̃daciũ
coluer̃ patres nr̃i: uanitatẽ que illis ñ
ꝓfuit. lam iuuenes dicunt: qui occisi
erant paruuli sequendo ipsas uanita¬
tes. Proiciendo autẽ uanitates et reui¬
uscendo in dm̃ ꝓficiant: et retͥbuant
babilonie. Qualẽ retͥbutionẽ illi retri
sunt paruuli babilome: Nascentes
male cupiditates. St̃ enim: qui cũ uet̾e
cupiditate rixantur. Quando nascitur
cupiditas.: anteꝗͣ robur faciat adu̾sũ te
accipiat: cum paruula ẽ. elide illã. S
ñ cessent: uob̾ inuicẽ cantate cantica
syon. Qm libenter audistis. tam libentius
agite quod audistis: siñ nultis ẽẽ. salices ba¬
biloniȩ : pasti de fluminib eiꝰ. et fructũ
nullũ afferentes. S suspirate iȩt̾nã ierłm.¬

Expanded text:
ab extremo terrae, et dicent, Vere mendacium coluerunt» «patres nostri, vanitatem quae illis non profuit» . Jam juvenes dicunt, qui occisi erant parvuli sequendo ipsas vanitates: projiciendo autem vanitates, et reviviscendo in Deum proficiant, et retribuant Babyloniae. Qualem retributionem ei retribsunt parvuli Babyloniae? Nascentes malae cupiditates. Sunt enim qui cum vetere cupiditate rixantur. Quando nascitur cupiditas, antequam robur faciat adversum teaccipiat; cum parvula est, elide illam. Sed non cessent; vobis invicem cantate cantica Sion. Quam libenter audistis, tam libentius agite quod audistis; si non vultis esse salices Babyloniae, pasti de fluminibus ejus, et fructum nullum afferentes. Sed suspirate in ae
Abbreviated transcription (Latin):
Gub̃nat nos mͦ desuꝑ: amplectetur ibi¬
secum. Inilla ciuitate equales erimꝰ. angli
di. Non audemꝰ hoc suspicari de nob̃: nͥ
ꝓmuteret u̾itas. Hoc gͦ concupiscite frẽs:
hoc die noctuq cogitate. Quicqͥd felicit᷑
de mundo arriserit: nolite p̾sumere.
Nolite libent̾ colloqͥ cum cupiditatib
ur̃ is. Hostismaior ẽ: occidat᷑ ad petrã.
Breuis hostisẽ: elidat᷑ ad petrã. Et ma¬
iores impet᷑ occidite: et minores ad pe-¬
tͣm elidite. Petra uincat. Impetͣ edifica-¬
mini: si ñ uultis tolli aut a fluuio auta
uentis. aut apluiuia. Si uultis armati
ẽẽ contͣ temptationes hꝰ scłi: crescat et
roboret᷑ desidium ierłm ȩt̾nȩ incordib¬
ur̃is. Transiet captiuitas: ueniet felici¬
tas. dampnabit᷑ hostis extremꝰ: et cũ
rege sine morte triumphabimus

Expanded text:
gubernat nos modo desuper: amplectetur secum in illa civitate; aequales erimus Angelis Dei. Non auderemus hoc suspicari de nobis, nisi promitteret Veritas. Hoc ergo concupiscite, fratres, hoc die noctuque cogitate. Quidquid de mundo feliciter arriserit, nolite praesumere: nolite libenter colloqui cum cupiditatibus vestris. Hostis major est, occidatur ad petram: brevis hostis est, elidatur ad petram. Et majores ad petram occidite, et minores ad petram elidite. Petra vincat. In petra aedificamini, si non vultis tolli aut a fluvio, aut a ventis, aut a pluvia. Si vultis armati esse contra tentationes in saeculo, crescat et roboretur desiderium Jerusalem aeternae in cordibutris. Transiet captivitas, veniet felicitas, damnabitur hostis extremus, et cum rege sine morte triumphabimus
Abbreviated transcription (Latin):
dicit infelicẽ: beatum autẽ qui re-¬
tͥbuet ei retͥbutionẽ qͣm retͥbuit nob̾.
Querimꝰ qͣm retͥbutionẽ. Beatꝰ inqͥt
qui tenebit: et allidet paruulos tu¬
osad petram. Ipsa ẽ retͥbutio. Quid
enim nob̾ fecit babilonia ista: lam
cantauimꝰ in illo psalmo. Sermones
inquoꝵ p̃ualuer̃ ad u̾sum nos. Qnͣdo¬
eim nati sumꝰ. paruos nos in uenit ista
cifusio scłi huius: et suffo cauit nos er¬
q̃i diu̾sorũ uanis opinionib adhuc in¬
fates. Natꝰ infans. futurꝰ ciuis ierłm
centillum auariciã: rapinas : m̃dacia
cotidana. diu̾sas culturas idoloꝵ & de¬
monprũ: remedia illicita p̾cantationũ
et ligaturarũ. Quid facturꝰ ÷ ad huc in¬
fans. anima tet̾ia: attendens ad maiorẽ
quid agant. ut quorl eos uid̾it fac̾e̾ h
sequat᷑: Baby lonia ꝑsecuta ẽ. paruu¬

Expanded text:
beatum autem qui retribuet ei retributionem quam retribuit nobis. Quaerimus, quam retributionem: «Beatus,» inquit, «qui tenebit et elidet infantes tuos ad petram.» Ipsa est retributio. Quid enim fecit nobis Babylonia ista? Jam cantavimus in illo psalmo: «Sermones iniquoenim nati sumus, parvulos nos invenit ista confusio saeculi hujus; et offocavit nos errorum diversorum vanis opinionibus adhuc infantes. Natus infans futurus civis Jerusacent illum avaritiam, rapinas, mendacia quotidiana, diversas culturas idolorum et daemoniorum, remedia illicita praecantationum et ligaturarum. Quid facturus est adhuc infans, anima tenera, attendens ad majores quid agant, nisi ut quod eos viderit agere hoc sequatur? Babylonia ergo
Abbreviated transcription (Latin):
sũpsit honorẽ spualẽ. Illȩ uͦ factus ẽ.
inimicꝰ. Om̃s carnales: spu̾alib inimi-
cis̃. Om̃s tales c̃cupiscentes p̾sentia:
in sequut᷑ eos quos uident meditari
ȩt̾na. Contͣ hos iste respiciens ierłm.
⁊ rogans dm̃ ut eruat᷑ de captiuitate:
qͥd dicit: Memento dñe filioꝵ edom
Liba nos a carnalib: ab eisqͥ imitant᷑

Expanded text:
honorem spiritualem. Ille vero factus est inimicus. Omnes carnales spiritualibus inimici sunt: omnes tales concupiscentes praesentia, insequuntur eos quos vident meditari aeterna. Contra hos iste respiciens in Jerusalem, et rogans Deum ut eruatur a captivitate, quid dicit? «Memento, Domine, filiorum Edom.» Libera nos a carnalibus, ab eis qui imitantur
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iani. Uicit iam captiua turba capti¬
uatores suos: ⁊ tñ murmurant et seui¬
unt: et uolunt int̾fice̾ apud se pegͥnan¬
tem scãm ciuitatẽ: sicut uoluit ipsum
ppłm int̾ficere pharao. qͣndo masculos
occidebat natos. et feminas relinquebat.
uirtutes p̾focabat: concupiscentiã nu¬
triebat. Par̃ ẽ gͦ meminisse. Uide qͦmͦ
memin̾is. Quȩdã eñ cum odio memi¬
nimꝰ: quedã cũ amore. Cum gͦ dixisset

Expanded text:
istiani! Vicit jam captiva turba captiistiani! Vicit jam captiva turba captivatores suos, et tamen murmurant, et saeviunt, et volunt interficere apud se peregrinantem sanctam civitatem: sicut voluit ipsum populum interficere Pharao, quando masculos occidebat natos, et feminas relinquebat; virtutes praefocabat, concupiscentias nutriebat. Parum ergo est meminisse: vide quomodo memineris. Quaedam enim cum odio meminimus, quaedam cum amore. Cum ergo dixisset,