comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
malum qd uidi sub sole: qͣi ꝑ erro¬
rem egrediens a facie prĩcipĩs . Po¬
situm stuitu ĩdignitate sublimi
et diuites sede̾ deorsum. Uidi ser¬
uos ĩ equis: et prĩcipes ãbulante¬
dit foueam incidet in caz: et qui dissi¬
pat sepẽ mordebit eum coluber. Qͥ
trãsfert lapides affligetur ĩ eis: et
qui scindit ligna uulnerabitur ab¬
eis. Si retusum fuerit ferrũ et hpc
nõ ut priꝰ sed hebetatũ fuerit: mł¬
to labore exacuetur et pꝰ ĩdustriã
scq̃tur sapĩa. si mordeat serpens ĩ
silentio: nichil eo minꝰ habet qui
occulte de trahit. Uerba oris sapiẽ¬
tis gr̃ã: et labia ĩsipientis preci¬
pitabunt eum. Iniciũ uerborum
eiꝰ stulticia: et nouissimũ oris illi¬
us error pessimꝰ: stultus perba mł¬
tiplicat. Ignorat hõ quid ante se

Expanded text:
malum, quod vidi sub sole, quasi per errorem egrediens a facie principis, positum stultum in dignitate sublimi, et divites sedere deorsum. Vidi servos in equis, et principes quadit foveam, incidet in eam; et qui dissipat sepem, mordebit eum coluber. Qui transfert lapides, affligetur in eis; et qui scindit lignaeis. Si retusum fuerit ferrum, et hoc non ut prius, sed hebetatum erit: Multo labore exacuetur, et post industriam sequetur sapientia. Si mordeat serpens in silentio, nihil eo minus habet qui occulte detrahit. Verba oris sapientis gratia: et labia insipientis praecipitabunt eum: Initium verborum ejus stultitia, et novissimum oris illius error pessimus. Stultus verba multiplicat.
Abbreviated transcription (Latin):
fecrrat:⁊ mestigans cõposint ꝑa¬
bolas multas. Quesiuit uerba
utilia. et conscripsit sermones
rectissimo: ac ueritate plenos.¬
Derba sapientũ sicut stinmili: et
qiͣlaui in altũ defici: qui ꝑ ma¬
gistroꝵ ꝯsilium data sunt a pasto¬
re uno. His amplius fili mi ne
requiras. Faciendi plures libres
nislus est finis: frequensq medi¬
tatio cariis afflictio est Etinem lo
quendi pariter omnes audiamꝰ.
ꝓ omni errato: sine bomur. siue

Expanded text:
fecerat, et investigans composuit pafecerat, et investigans composuit parabolas multas, quesivit verba utilia et conscripsit sermones rectissimos ac veritate plenoserba sapientium sicut stimuli, et quasi clavi in altum defixi, quae per magistrorum consilium data sunt a pastore uno. His amplius, fili mi, ne requiras. Faciendi plures libros nullus est finis: frequensque meditatio, carnis afflictio est. Finem loquendi pariter omnes audiamus.pro omni errato, sive bonum, sive
Abbreviated transcription (Latin):
cent. Anteꝙͣ tenebrescant sol ⁊ iu¬
men et stelle et luna. et reuertant
nubes post plumam. Qũ commo¬
uebuntur aistodes domus: et mu¬
tabut uiri fortissinir. et ociose ert̃
molentes ⁊̃ muuito numero: et te¬
nebrescent uidentes ꝑ foramina: et
claudent hostia in p̾latea in hũili¬
tate uocis molentis: et cõsurgent
ad uocem uolucris: et obsurdescent
omines fine cariñs. E xcelsa quoq
tuebunt et formidabunt in ua:¬
et florebit amgdalus: impingua¬
bitur locusta: et dissipabitur capparis
Qin ibit homo in domũ cternitat᷑
sue et arciubunt in platea plãgẽtes
Autrqͣ rũpatur funiculus argentẽ
trecurrat uita aurra: et conteratur
hydria suꝑ fontenret cõfringatur
rota super cisteruam et reuertatur
pulius in terram suam und̃ erat
et sp̃us redeat ad deum qui dedit
ilum. Danitas uanitatũ dixit
ccclesiastes: et omma uaifas
Cũq esset sapientissimiꝰ ecclesia
stes docuit pplm̃i: et enarrauit que

Expanded text:
cent; antequam tenebrescant sol, et lucent; antequam tenebrescant sol, et lumen, et stellae, et luna, et revertantur nubes post pluviam; quando commovebuntur custodes domus, et mutabunt viri fortissimi: Et otiosae erunt molentes in minuto numero, et tenebrescent videntes per foramina; Et claudent ostia in platea, in humilitate vocis molentis: Et consurgent ad vocem volucris, et obsurdescent omnes filiae carminis. Excelsa quoque timebunt, et formidabunt in via. Florebit amygdalum, et impinguabitur locusta, et dissipabitur capparis: Quoniam ibit homo in domum aeternitatis suae, et circuibunt in platea plangentes. Antequam rumpatur funiculus argenteus; et recurrat vitta aurea: Et conteratur hydria super fontem, et confringatur tota super cisternam: Et revertatur pulvis in terram suam unde erat, et spiritus redeat ad Deum, qui dedit illum. Vanitas vanitatum, dixit Ecclesiastes, omnia vanitas. Cumque esset sapientissimus Ecstes, docuit populum et enarravit que
Abbreviated transcription (Latin):
siderat nbes nũꝙͣ metet. Quonĩo
ignoras q̃ sit uia sp̃s : et qua ratiõe
cõmpĩgantur ossa ĩ bentre p̾gnãtis
sic nescis oꝑa dei: qui fabricator est
oñ. Manc senũa semen tuus: et
uespe ne cesset manus tua: quia ne¬
scis quid magis oriatur hoc aut il¬
lud: et si utrumq simł: melius e¬
rit. Dulce lumen et delectabile ẽ ocu¬
lis uidere solem. Si annus multiᷤ
fuerit: menuĩsse d tenebrosi tprĩs
et dierum multoriu: qui cum
uenerint uanitatis arguñtur pre¬
terita. Letare ergo iuuenis ĩ ado¬
lescentia tua: et in bono sit cortuũ
ĩdich iuuentutis tue: et ãbula ĩ
uiis cordis tur: et ĩ introitu oculoꝵ
tuoꝵ: et scito ꝙ pro onũb his ad¬
ducet te deus in iudicum. Aufer
iram a corde tuo et amoue maliciã
a carne tua. Adolescẽcia enis ⁊ uolu¬
ptas uana st̃. Capłm̃.
Emento creatoriᷤ xii.
tui ĩdieb inuentutis
afflictionis tue et appropiniquent
anni de quibus dicasmͥ non pla¬

Expanded text:
t nubes numquam metet quomodo ignoras quae sit via spiritus et qua ratione conpingantur ossa in ventre praegnatis sic nescis opera Dei qui fabricator est omnium mane semina sementem tuam et vespere ne cesset manus tua quia nescis quid magis oriatur hoc an illud et si utrumque simul melius erit dulce lumen et delectabile est oculis videre solem si annis multis fuerit: Meminisse debet tenebrosi temporis, et dierum multorum: qui cum venerint, vanitatis arguentur praeterita. Laetare ergo, juvenis, in adolescentia tua, et in bono sit cor tuum in diebus juventutis tuae, Et ambula in viis cordis tui, et in introitu oculorum tuorum: Et scito quod pro omnibus his adducet te Deus in judicium. Aufer iram a corde tuo, et amove malitiam a carne tua. Adolescentia enim et voluptas vana sunt. Cap. XII. Memento Ctui in diebus juventutis afflictionis tuae, et appropinquent anni de quibus dicas: Non mihi pla
Abbreviated transcription (Latin):
bunt ciĩ et contẽnent cũ: illos aũt
deus irridebit. Et crunt post hec deci¬
dentes sinc honore: et in contumelia
ad supremũ desolabuntur. Et
crunt gementes et mc̃oria illorum
perict. uement in cogitatione ꝑctõꝵ
suoꝵ tinudi et traduccut illos ex
Unc stabunt nisti in
magna constancia ad¬
uersus cos qui scangu

Expanded text:
bunt et contemnent, illos autem Dominus irridebit: et erunt post haec decidentes sine honore, et in contumad supremum desolabuntur et erunt gementes et memoria illorum periet venient in cogitatione peccatorum suorum timidi et traducent illos ex unc stabunt iusti in magna constantia adversus eos
Abbreviated transcription (Latin):
quidem et ego mortal
homo simmilis omnib
et ex genere terreno illiꝰ
qui prior factus eͤ: et in uentre mrͣis
figuratꝰ sum caro: decẽ mensiuz tẽ¬
pore coagulatꝰ sumt ĩ sangiĩe ex scĩe

Expanded text:
quit, et ego mortalis homo, similis hominibus, et ex genere terreno illius qui prior factus est, et in ventre matris figuratus sum caro, decem mensium tempore coagulatus sum in sanguine ex
Abbreviated transcription (Latin):
regis iherusalẽ. Suꝑfluũ quippe est
isrł hic qd̃ male ĩgrẽcis et latĩs codi¬
cib ĩuenitur. In cãtico aũt cantico¬
rũ nec filius dauid: nec rex israel
siue rhrlm̃ prescribitur. s tantu cã¬
ticus canticoꝵ salonionis. Sicut enĩ
puerbia et rudis ĩstitutio adducdeci
trib et ad totu ꝑtinet ilrł. et qũõ cõ¬
tẽptꝰ mũdi non inisi metropolitis cõ¬
uenit hoc ẽ habitatorib ihrim̃. Ita cã
tũ suꝑna desiderãt. Ad ĩcipientes et ꝓ¬
ficiẽtes: et pat̾na dignitas. et regni ꝓ¬
prii merito uẽdicatur auctoritas. Ad
ꝑfectos uero ubi non tĩore eruditur:

Expanded text:
quippe est hic, Israel, quod male in Graecis et Latinis codicibus invenitur. In Cantico canticorum, nec filius David, nec rex Israel, sive Hierusalem praescribitur, sed tantum: Canticum canticorum Salomonis. Sicut enim Proverbia, et rudis institutio, ad duodecim tribus, et ad totum pertinent Israel; et quomodo contemptus mundi, non nisi metropolitis convenit, hoc est, habitatoribus Hierusalem; tum superna desiderant. Ad incipientes, et proficientes, et paterna 385 dignitas, et regni proprii merito vindicatur auctoritas. Ad perfectos vero, ubi non timore eruditur d
Abbreviated transcription (Latin):
et non ĩuenient me: eo ꝙ exolam
habuerĩt disciplinã et timore dñi
nõ susceperint: nec acquieuerĩt ꝯsi¬
lio meo: et detraxerĩt uiiu̾se correp¬
tioni mee. Comedẽt igitur fructus
uie sue: susq ꝯsiliis saturabũtur
Auersio ꝑuuloꝵ ĩterficiet eos et ꝓspe¬
ritas stultoꝵ ꝑdet eos. Qui aũt me

Expanded text:
et non invenient me; eo quod exosam habuerint disciplinam, et timorem Domini non susceperint, nec acquieverint consilio meo: et detraxerint universe correctioni mee. Comedent igitur fructus vie sue: suisque consiliis saturabuntur. Aversio parvulorum interficiet eos: et prosperit
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰ pax fuerit: et eu dñs dilexerit ap¬
pellatꝰ ẽ. Nani et psalmꝰ quadrage¬
simꝰ quartus ⁊ septuagesimꝰ pͥmus
dilecti et pacifici titulo prenotantur.
excedũt: tñ secundu hystoriã suꝑsa
lomonẽ scripti sũt. Itaq iuxta nu¬
merũ uocabuloꝵ: tria uolum̃a cdi¬
dit: ꝓuerbia. ecclĩaste: canticũ cã¬
ticoꝵ: in prouerbiis punlum docens:
et quasi de officiis ꝑsentẽtias erudie
Unde et ad filiũ serm̃o crebro repetit᷑.
In ecclĩastẽ uero mature uirũ etatis
ĩstituens: ne quicꝙͣ in mũdi rebus
putet ẽẽ perpetuus: sed caduca ⁊ brenia
unũsa q̃ cernimꝰ. Ad extremũ ia cõ¬
sumatus uirũ: et calcato seculo p̾para

Expanded text:
ejus pax fuerit, et eum Dominus dilexerit, appellatus est. Nam et psalmus quadragesimus quartus, et septuagesimus primus, dilecti et pacifici titulo praenotantur.excedant, tamen secundum historiam super Salomone conscripti sunt. Is itaque juxta numerum vocabulorum tria volumina edidit, Proverbia, Ecclesiasten, et Cantica Canticorum. In Proverbiis parvulum docens, et quasi de officiis per sententias erudiens. Unde, et ad filium ei sermo crebro repetitur. In Ecclesiaste vero maturae virum aetatis instituens, ne quidquam in mundi rebus putet esse perpetuum, sed caduca, et brevia universa, quae cernimus. 384 Ad extremum jam consummatum virum, et calcat
Abbreviated transcription (Latin):
onũ terra qui auxit dies nrẽs auentͥ
mrĩo nostre et fecit nobiscũ secundu
suam nĩam det nobis iocunditates
cordis et fieri pacem ĩ diebus nrĩs in
isrł per dies sempiternos: credere isrł
ĩ dicbus suis. Duas gentes odit aĩa
inca: tertia aũt non est gens quã oderĩ
qui sedent in monte scyr: et philistiim
et stultus populꝰ qui habitat ĩ sichi¬
mis. Datrinã sapiencie et discipline
scripsit ĩ codice isto ihs filius syrach
iherosolimita: qui renouauit sapĩas
de corde suo. Beatus qui in istis uersa¬
tur bonis: qui ponit illa ĩ corde suo sa¬
piens erit semꝑ. Si cnĩ hec fecerit: ad
onña ualebit: quia lux dei pestigium
et collaudabo te deuz sai¬
natorem neum. Confi¬
tebor nonũ tuo: qm̃ ad
nitor et protector factus es michis¬

Expanded text:
omni terra, qui auxit dies nostros a ventre omni terra, qui auxit dies nostros a ventre matris nostrae, et fecit nobiscum secundum suam misericordiam, det nobis jucunditatem cordis, et fieri pacem in diebus nostris in Israel per dies sempiternos; credere Israein diebus suis duas gentes odit anima mea tertia autem non est gens quam oderim qui sedent in monte Seir et Philisthim et stultus populus qui habitat in Sicimis doctrinam sapientiae et discipscripsit in codice isto Iesus filius Syrach Ierosolimita, qui renovavit sapientiam de corde suo beatus qui in istis versatur bonis qui ponit illa in corde suo sapiens erit semper si enim haec fecerit ad omnia valebit quia lux Dei vestigium et conlaudabo te Deum salvatorem meum confiteor nomini tuo quoniam adiutor et protector factus es mi
Abbreviated transcription (Latin):
in aramt: amplificare oblationem ex¬
celsi regis: porrexit manum suam
ĩ libatione. et libauit desanguine
pue. Effudit ĩ fundamẽto altaris
odorem diuinum excelso principi.
Tunc exclamauerunt filii aaron in
tubis ductilib sonuerũt et auditã
fecerunt uocem magnã in memori¬
am coram domino. Tunc omĩs po¬
pulꝰ simul properauerunt: et cecide¬
runt in faciem suꝑterram adora-¬
re dĩm deum suũ et dare preces oĩ
potenti deꝯ excelso. Et amplificaue¬
runt psallentes ĩ bocib suis: et in
magna domo factus est sonus sua-¬
uitatis plenus. Et rogauit ꝓopu¬
lus dnñ excelsum in prece usq dũ
ꝑfectꝰ est Ionor domini: et munꝰ
siũ ꝑfecerunt. Tunc descendens ma
nus suas extulit in omẽm congre¬
gationẽ filiorum isrl dare gloria
deo labiis siuis: et in nomine ip̃is.
gloriari. Et iterauit orationem fuã
uolens ostende pirtutem dei: et plus ꝯ¬
rauit deum oĩm qui magna fecit ĩ

Expanded text:
in ara amplificare oblationem exin ara amplificare oblationem excelsi Regis porrexit manum suam in libatione et libavit de sanguine uvae et fudit in fundamenta altarii odorem divinum excelso Principi tunc exclamaverunt filii Aaron in tubis productilibus sonaverunt et auditam fecerunt magnam vocem in memoriam coram Deo tunc omnis populus simul properaverunt et ceciderunt in faciem super terram adorare Dominum suum et dare preces Deo omnipotenti excelso et amplificaverunt psallentes in vocibus suis et in magna domo auctus est sonus suavitate plenus et rogavit populus Dominum excelsum in prece usque dum perfectus est honor Domini et munus suum perfecerunt tunc descendens extulit manus suas in omnem congregationem filiorum Israhel dare gloriam Deo a labiis suis et in nomine ipsigloriari. Et iteravit orationem suam, volens ostendere virtutem Dei. Et plus oravit Dominum omnium, qui magna fecit in
Abbreviated transcription (Latin):
atrii amplificatꝰ est. Quasi stella
matutia in medio nebule: et qua
si luna plena in diehus suis lucet:⁊
quasi sol refulgens: sic ille effulsit
ĩ templo dei. Quasi arcꝰ refulgens
inter nebulas glorie: et quasi flos
rosarum ĩ diebus uernis: et quasi
lilia que sunt in trãsitu a que: et qiͣ
thꝰ redolens in diebus estatis. Qua
si effulgins: et thus ardens migne
quasi uas auri solidum ornatus
onñ lapide pretioso: quasi oliua pul¬
lulãs: et cupressus ĩ altitudine se
glorie: et uestiri eum ĩ consũmatio¬
ne uirtutis: in ascenssu altaris san¬
cti gloriaz dedit sanctitatis amictũ
In accipiendo autem partes de ma¬
nu sacerdotum et ipsestans iuxta
aram. Cirta illum corona fratruz
⁊ quasi plantatio cedri ĩ monteli¬
bano sic cirta illumsteterunt qua¬
si rami palme: et om̃s fuii a aron ĩ
gloria sua. Oblatio autem doñi
inmanib ipõrum: coram omĩ syna¬
goga isrł et consũmatione fungens

Expanded text:
atrii amplificatus est. Quasi stella atrii amplificatus est. Quasi stella matutina in medio nebusi luna plena in diebus suis lucet, et quasi sol refulgens, sic ille refulsit in templo Dei. Et quasi arcus refulgens inter nebulas glorie, et quasi flos rosarum in diebus vernis, et quasi lilia que sunt in transitu aque, et quasi thus redolens in diebus estatis, quasi ignis effulgens et thus ardens in igne. Quasi vas auri solidum, ornatum omni lapide pretioso. Quasi oliva pullulans et cypressus in altitudinem se gloriae: et vestiri consummatione virtutis. In ascensu altaris sancti: gloriam dedit sanctitatis amictam. In accipiendo autem partes de manu sacerdotis: et ipse stans juxta aram circa illum quasi plantatio cedri in monte Libano sic circa illum steterunt quasi rami in palma et omnes filii Aaron in gloria sua oblatio autem Domini in manibus ipsorum coram omni synagoga Israhel et consummationem fungens
Abbreviated transcription (Latin):
ctum domino paratum in gloriam
sempiternã. Et neemias ĩ memoria
multi temporis: qui crexit nobis
muros cuersos et stare fecit portas
et seras qui erexit domios nostras
Ncno natꝰ est ĩ terra qualis enoch:
nam et ipse receptꝰ est a terra. Et io¬
seph qui natꝰ est lpmo: princeps fra¬
trum: furmamentũ gentis: rettor fra¬
trum stabilimentum populi: et ossa
ip̃iꝰ uisitata sunt: et post mortem ꝑ¬
plxtancrũt. Seth et sem apud lpĩes
gloriam adepti sunt: et suꝑ om̃eni
ymon onte filiꝰ sacerdos
magnus: qui ĩ uita sua
suffulsit domum. et ĩ die¬
bus suis corroborauit tẽ¬
plum. Templietiam altitudo ab
ipso fundata est duplex edificatio et
excelsi parietes templi. In dicbs ip̃iꝰ
emanauerũt putei aquarum: e
quasi mare adimpleti sunt supra
modum. Qui curauit gentẽ suami:
et liberauit cam aꝑditione. Qui pre¬
ualuit amplificare ciuitatem:
qui adeptꝰ est gloriã in conuersatio¬
ne gentis: et ingressum domꝰ: et

Expanded text:
ctum domino paratum in gloriam ctum domino paratum in gloriam sempiternam. Et Neemia in memoria multi temporis, qui erexit nobis muros eversos et stare feet seras qui erexit domos nostras nemo natus est in terra qualis Enoch nam et ipse receptus est a terra et Ioseph natus est homo princeps fratrum firmamentum gentis rector fratrum stabilimentum populi et ossa ipsius visitata sunt et post mortem prophetaverunt Seth et Sem apud homines gloriam adepti sunt et super omnem mon Onii filius sacerdos magnus suffulsit domum: et in diebus suis corroboravit templum. Templi etiam altitudo ab ipso fundata est: duplex aedificatio, 254 et excelsi parietes templi. In diebus ipsius emanaverunt putei aquarum, et quasi mare adimpleti sunt supra modum. Qui curavit gentem suam, et liberavit eam a pernicie. Qui praevaluit aedificare civitatem, qui adeptus est gloriam in conversatione gentis: et ingressus domus et
Abbreviated transcription (Latin):
torum corroborauit pietatem. Pre¬
ter dauid et ezechiam et iosiam õs¬
reges pectatum cõmiserunt: nam-
reliquerũt legem altissimi reges
iuda et contempserunt timorẽm det
Dederunt enim regnũ suum aliis
et gloriaz suam alienigene gentu
Incenderũt electam sanctitãtis ciui¬
tatem: et desertas fecerunt uias ip̃rꝰ
ĩmanu rheremie. Nam male tracta¬
uerũt illum quia uentre mriͣs con¬
secratus est propheta: euertere et eru¬
creet ꝑdere: et iterum edificare et reno¬
uare. E zechiel qui uidit conspectum
glorie: quam ostendit illi ĩ curru che¬
rubin. Nam cõmemoratꝰ est iunico¬
rum ĩ ymbre bñfacere illis qui osten¬
derunt rectas uias: Et duodecim
prophetarus ossa pullulant de loco
suo. Nam corroborauerũt iacob et
redemerunt se in fide uirtutis sue¬
Quo amplificemꝰ zorobabel. Nam
et ipse quasi signũ in dextera manu
Qui ĩ diebus suis edificauerunt do¬
num: et ex altauerunt templum sã¬

Expanded text:
torum corroboravit pietatem praetorum corroboravit pietatem praeter David et Ezechiam et Iosiam omnes peccatum commiserunt nam reliquerunt legem Potentis reges Iudae et contempserunt timorem Dei dederunt enim regnum suum aliis et gloriam suam alienae genti incenderunt electam sanctitatis civitatem et desertas fecerunt vias ipsius in manu Hieremiae nam male tractaverunt illum qui a ventre matris consecratus est propheta evertere et eruere et perdere et iterum aedificare et renovare Ezechihel qui vidit conspectum gloriae quam ostendit illi in curru cherubin nam commemoratus est inimicorum in imbri et benefacere illis qui ostenderunt rectas vias et duodecim prophetarum ossa pullulent de loco suo nam rogaverunt Iacob et redimerunt se in fide virtutis quomodo amplificemus Zorobabel nam et ipse quasi signum in dextera manu Qui in diebus suis ędificaverunt domum et exaltaverunt templum san
Abbreviated transcription (Latin):
res. Et ĩuocauerunt dñm misericor¬
dem: et expendentes manus suas¬
extulerunt ad celum et sanctꝰ domi
nus deus audiuit cito uocenr poꝵ
Non est cõmemoratus peccatorum
ipsoꝵ:. neq dedit illos inmicis suis:
sed purgauit illos ĩmanu esaie scti
prophete. Deiecit castra assiriorum t
contrunt illos angelus diũ. Nam
fecit. Ezechias qd̃ placuit deo: et
fortiter iuit in uia dauid patris sui
quã mandauit illi esaias propha
magnus et fidelis in conspectu dei.
Indicbus ip̃iꝰ retro rediit sol: et
addidit egi uitam. Spiritu mag
uidit ultima: et consolatꝰ est iugẽ¬
tes in syon: usq in sempiternum.
Ostendit futura et abscondita añ¬
Emoria iosie ĩ composi¬
tione odoris facta: opus
pigmentarii. In omni
orẽ quasi mel ĩdulcabit
eius. menoria et ut musica ĩ com¬
iuuio uini. Ipse est directꝰ diuinitꝰ
ĩpenitencia gentis: et tulit ab homi¬
nationes ĩpietatis. Et guberuauit
ad dnm̃ cor ipsius: et in dich pecca¬

Expanded text:
res et invocaverunt Dominum misericorres et invocaverunt Dominum misericordem. Et expandentes manus extulerunt in coelum, et sanctus Dominus Deus audivit cito vocem ipsorum non est commemoratus peccatorum illorum neque dedit illos inimicis suis sed purgavit illos in manu Esaiae sancti prophetae subiecit castra Assyriorum et conteruit illos angelus Dei nam fecit Ezechias quod placuit Deo et fortiter ivit in via David patris sui quam mandavit illi Esaias propheta magnus et fidelis in conspectu Dei in diebus ipsius retro rediit sol et addidit regi vitam spiritu magno vidit ultima et obsecratus est lugentes in Sion usque in sempiternum ostendit futura et abscondita antemoria Iosiae in conpositione odoris facti opus pigmentarii in omni ore quasi mel indulcabitur eius memoria et ut musica in convivio vini ipse est directus divinitus in paenitentia gentis et tulit abominationes impietatis et gubernavit ad Dominum cor ipsius in diebus pecca
Abbreviated transcription (Latin):
as qui in turbine tectus est: et ĩ heli
seo completus est spiritus cius. In
diebus suis non ꝑtimuit principẽ:
et potencia nemo uicit illum. Nec
suꝑauit illum uerbum aliqd̃: et
mortuum prophetauit corpus eiꝰ.
In uita sua fecit monstra: et ĩmorte
mirabilia oꝑatus est. In ꝯmĩbus
istis non penituit populus: et non
recesserunt a peccatis suis usq dũ
abiecti sunt de terra sua: et disꝑsi
sunt in omem terram: et relicta ẽ
gens ꝑ pauca: et princeps ĩ domo
dauid. Quidam ipsoꝵ fecerunt qd̃
placeret deo alii autem multa con¬
miserunt peccata. Ezechias mu
niuit ciuitates suant: et ĩduxit in
medium eius aquam: et fodit ferro
rupeni: et edificauit ad aquã pute¬
um. In diebus ip̃iꝰ ascendit senna¬
cherib et misit rapsacẽ et sustulit
manum suam contra illos: et extu¬
lit manũ suam in syon: et suꝑbus
factus est potencia sua. Tunc mota
sunt corda et manus ipsorum: et
doluerunt quasi ꝑturientes mulie-¬

Expanded text:
as qui in turbias qui in turbiseo conpletus est spiritus eius in diebus suis non pertimuit principem et potentia nemo vicit illum nec superavit illum verbum aliquod et mortuum prophetavit corpus eius in vita sua fecit monstra et in morte mirabilia opera ipsius in omnibus istis non paenituit populum et non recesserunt a peccatis suis usque dum deiecti sunt de terra sua et dispersi sunt in omnem terram et relicta est gens perpauca et princeps in domo David quidam ipsorum fecerunt quod placeret Deo alii autem multa commiserunt peccatnivit civitatem suam, et induxit in medium ipsius aquam, et fodit ferro rupem, et aedificavit ad aquam puteum. In diebus ipsius ascendit Sennacherib, et misit Rabsacen et sustulit manum suam contra illos, et extulit manum suam in Sion: et superbus factus est potentia sua. Tunc mota sunt corda et manus ipsorum, et doluerunt quasi parturientes mulie
Abbreviated transcription (Latin):
Tsurrexit helias propha
quasi ignis et uerbum
ip̃iꝰ quasi facula arde¬
bat. Qui induxit ĩ illos
famen et imitantes illum ĩuidia sua
panci facti sunt. Non cnim poterãt
sustinere precepta domini. Uerbo do
mini contunt celumr: et deiecit asc
ignẽ terre. Sic amplicatꝰ est helias
in mirabilib suis. Et quis põt simi¬
liter gloriari tibi. Qui sustulisti mor¬
tuũ ab in feris desorte mortis in uerbo
domini dei qui deiccisti reges ad pui¬
ciẽ et confregisti facile pofenciã ipsoꝵ
et gloriosus delecto suo. Qui audis
in sina iudicium: et in oreb indicia
defensionis. Qui ungis reges ad pcĩ¬
tenciam: et propletas facis successo¬
res post te. Qui receptus est ĩ turbĩe
ignis in curru equoꝵ igueorum: qͥ
inscriptꝰ es in iudiciis tẽporum leni¬
re iracundiam domini: consiliare
cor patris ad filium et restituere trib
iacob. Beati sunt qui te uiderunt:
et ĩ amiticia tua decorati sunt. Naz
tem non erit tale nomen nrm̃. Hely¬

Expanded text:
surrexit Helias propheta quasi ignis et verbum ipsius quasi fax ardebat qui induxit in illos famem et imitantes illum invidia sua pauci facti sunt non poterant enim sustinere praeceptmini exaltavit celum: et dejecit a se ignem terre. Sic amplificatus est Helias in mirabilibus suis: et quis potest similiter gloriari tibi? Qui sustulisti mortuum ab inferis: de sorte mortis in verbo Domini Dei. Qui dejecisti Reges ad perniciem: et confregisti facile potentiam ipsorum et gloriosos delicto suo. Qui audis in Sinay judicium: et in Horeb judicia defensionis. Qui ungis reges ad penitentiam: et prophetas facis successores post te. Qui receptus es in turbine ignis in curru equorum igneorum. Qui inscriptus est in judiciis temporum linire iracundiam Domini. Et conciliare cor patris ad filium: et restituere tribus Jacob. Beati sunt qui te viderunt: et in amicitia tua decorati sunt. Nam tem non erit tale nomen nostrum. Heli
Abbreviated transcription (Latin):
fami graditur uia. In ore stulti uir¬
ga suꝑbie: labia sapientũ custodiũt
eos. Bhi nõ sunt boues: p̾sepe bacuũ
ẽ. ubi añt apparẽt plurime segetes ibi
maĩfesta ẽ fortitudo bonis. Testis fi¬
delis nõ mentietur: profert aũt men¬
datiuz dolosus testis. Querit derisor
sapientiã et non ĩuenit doctrina pru¬
denciuz facilis. Dade contra uirum
stultũ: et nescit labia prudentie. Sa¬
piẽtia callidi ẽ intellige̾ uia suam:
et prudẽcia stultoꝵ errãs. Stultus
illudit pctm̃m: et ĩter iustos morabr
grã. Corqd̃ nouit a maritudines
aĩc sue: in gaudio erꝰ nõ miscebitur¬

Expanded text:
irga superbie: labia sapientium custodiunt eos. Ubi non sunt boves: presepe vacuum est: ubi autem apparent plurime segetes: ibi manifesta fortitudo bovis. Testis fidelis non mentietur: profert mendacium testis dolosus. Querit derisor sapientiam: et non inveniet: doctrina prudentium facilis. Vade contra virum stultum: et nescit labia prudentie. Sapientia callidi: est intelligere viam suam: et imprudentia stultorum errans. Stultus illudet peccatum: et inter justos morabitur gratia. Cor quod novit amaritudinem anime sue: gaudio ejus no
Abbreviated transcription (Latin):
retur ab eo stulticia eiꝰ. Diligenter
agnoce uultus pecoris tri: tũosq g¬
ges cõsidera. Non em̃ habeb̾ iugiter
potestatẽ: sed corona tribuetur tibi ĩ¬
generatione ⁊ generationẽ. Aꝑta sũt
prata et apparuerũt herbe uirentes:
et collecta sũt fena de mõtib. Agni¬
sũt ad uestimẽtus tuum ⁊ hedi ad ag̾
p̾cium. Sufficiat tibi lac capraru
ĩ cihos tuos et in necessaria domus
tue: et ad uictũ ancillis tuis. Cap̃
rore erit. Proptꝰpct̃a t̾re¬
multi prĩcipes eis: et pauꝑ honũs sapi¬
enciã: et horuz scĩam que dicũtur:ui¬
lũmans paupes: sunius est hĩbri ue¬
hemẽti in quo ꝑatur fames. Qui de¬
relinquũt legem laudant ĩpium:
qui custodiunt succendũtur ꝯtr̃a e¬
um. Uiri masi non cogitant in¬
dicium: qui aũt inquirũt dum̃ ai
nimaduertũt omĩa. Nelior ẽ pau¬
ꝑ ambulans in sĩplicitate sũa ꝙͣ

Expanded text:
ab eo stultitia ejus. Diligenter agnosce vultum pecoris tui, tuosque greges considera. Non enim habebis jugiter potestatem: sed corona tribuetur in generatione, et generationem. Aperta sunt prata, et apparuerunt herbae virentes, et collecta sunt fena de montibus. Agni ad vestimentum tuum: et haedi, ad agri pretium. Sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos, et ad necessaria domus tuae, et ad victum ancillis tuis. Cap.rore erit. Propter peccata temulti principes ejus: et propter hominis sapientiam, et horum scientiam quae dicunturlumnians pauperes similis est imbri uehementi, in quo paratur fames, qui derelinquunt legem, laudant impium: qui custodiunt, succenduntur contra eum. uiri mali non cogitant iudicium: qui autem requirunt dominum, animaduertent omnia. melior est pauper ambul
Abbreviated transcription (Latin):
Quatuor sunt minima terre: ⁊ ip̃a
sunt sapienciora sapicntib. Formi¬
ce ppls infirmus: qui p̾parat ĩ messe
cibũ suũ: Lcpusculus plcbs ĩnalida:
qui collocat in petra cubue suum
Riegen locusta non habet : et ogredit
uniuersa ꝑ turmas suas. Stellio ma¬
nbus intitur ⁊ moratur in edibus
regis. Tna sunt que uenc gradiũ¬
tur: et quartũ qd mcedit feliciter.
leo fortissimus bestiaꝵ: ad mlliꝰ
panebit occursum. Gallus succĩt
lumbos suos: et aries nec ẽ rex qui
resistat ei. Et qui stultus apparuerit
postꝙͣ eleuatus ẽ in sublunc. Si
eumi intellexisset: ori suo imposui¬
set manũ. Qui añt fortit p̾mit
ubera ad eliciendũ lac: exprimit
butirĩr. et qui uchementer cmnũgit

Expanded text:
Quatuor sunt minima terre et ipsa sunt sapienciora sapientibus: Formice, populus infirmus, qui preparaverit in messe cibum sibi; lepusculus, plebs invalida, que collocat in petra cubile suum; regem luniversa per turmas suas: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regis. Tria sunt, quae bene gradiuntur, et quartum, quod incedit feliciter: Leo fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum: Gallus succinctus lumbos: et aries: nec est rex, qui resistat ei. Et qui stultus apparuit postquam elevatus est in sublime: si enim intellexisset, ori suo imposuisset manum. Qui autem fortiter premit ubera ad eliciendum lac, exprimit butyrum: et qui vehementer emu
Abbreviated transcription (Latin):
de ĩferno libenbis. sfilimi si sapiens
fuerit anius tuus gaudebit tecus
cor meuz: et xultabunt renẽs mei
cũ locuta fueĩt recta labia tua. Nõ
emuletur co tuũ peccatores: sed̃ in
timore diuĩ ctote tota die: quia habe¬
bis specie ĩ nuissimo: et prestolatio
tua non aiferetur. Audi filimi et¬
esto sapiens: et dirige ĩuia aĩn tu¬
um. Noli ẽun cosmuiuiis potatorus:
nec ĩ comessationib eoꝵ qui carne
ad nescendũ ꝯfer̃t quia uacantes
potib: et dantes simbola ꝯsumeneẽ

Expanded text:
de inferno liberabis. Fili mi, si sapiens de inferno liberabis. Fili mi, si sapiens fuerit animus tuus, gaudebit tecum cor meum: et exultabunt renes mei, cum locuta fuerint recta labia mea. Non aemuletur cor tuum peccatores: sed in timore Domini esto tota die: quia habebis spem in novissimo, et praestolatio tua non aesto sapiens et dirige in via animum tuum noli esse in conviviis potatorum nec in comesationibus eorum qui carnes ad vescendum conferunt quia vacantes potibus et dantes symbola
Abbreviated transcription (Latin):
trum gucture tuo: si tñ habes ĩpote¬
state aĩam tuas. Ne desideres de cibis
cius ĩ quo ẽ panis mẽdacii. Noli labo¬
rare ut diteris: sed prudẽtie tue pone
modus. Ne erigas ocłos tuos ad opes
quas nõ potes habere: qr faciẽt sibi
pẽnas quasi aquile: et uolabunt ĩ
celum. Ne coniedas cũ homine ĩui¬
do: et nẽ deseres cibos eiꝰ: qm̃ in simi¬
litudine arioli et cõiectoris estimat
qd̃ ignorat. Comede et bibe dicet tͥ
et mens eius non ẽ tecuz Cibos qͥs
comederas euonies: et ꝑdes pulchroᷤ
sermones tuos. In aurib ĩsipienci¬
um ne loquaris qr despicient doctͥ¬
nã eloquii tui. Ne actingas ꝑuu¬
loꝵ terminos: et agrũ pupilloru
ne ĩtroeas. Propĩnqũꝰ enĩ illoꝵ
fortis ẽ: et ip̃e iudicabit contra cau¬
sam illoꝵ. In rediatur ad doctrinas
cortuũ: et auis tue ad uerba sciencie
Noli subtr̃aheipuero disciplinã: si
eiĩ pcusseris enni uirga nõ moriet᷑.
Tu uirga ꝑcities eumz et aĩaz eius

Expanded text:
 gutture tuo si tamen habes in potestate animam tuam ne desideres de cibis eius in quo est panis mendacii noli laborare ut diteris sed prudentiae tuae pone modum ne erigas oculos tuos ad opes quas habere non potes quia facient sibi pinnas quasi aquilae et avolabunt in caelum ne comedas cum homine invido et ne desideres cibos eius quoniam in similitudinem arioli et coniectoris aestimat quod ignorat comede et bibe dicet tibi et mens eius non est tecum cibos quos comederas evomes et perdes pulchros sermones tuos in auribus insipientium ne loquaris quia despicient doctrinam eloquii tui ne adtingas terminos parvulorum et agrum pupillorum ne introeas propinquus enim eorum Fortis est et ipse iudicabit contra te causam illorum ingrediatur ad doctrinam cor tuusi enim percusseris eum virga, non morietur. Tu virga percuties eum: et animam ejus
Abbreviated transcription (Latin):
et quartũ peitus ignoro. Biani a¬
quile in celo: uiani colubri suꝑ petrã.
uiam naius in medio maris: ⁊ mã
uiri in adolescentula . Talis est ⁊ uia
mulieris adulterc que comedit: et
tergens os suũ dicit. Non sum oꝑata
mãlũ. Per tria mouctur terra:⁊ q̃uar¬
tũ qd non potest sustinere. ꝑ seruum
cũ regnauerit: ꝑ stultũ ciuñ saturat
fucrit cibo: ⁊ per odiosam nuilierez cũ
in matrimonio fuerit assũpta: et ꝑ¬

Expanded text:
noro viam aquilae in caelo viam colubri super petram viam navis in medio mari et viam viri in adulescentula talis est via mulieris adulterae quae comedit et tergens os suum dicit non sum operata malum per tria movetur terra et quartum non potest sustinere per servum cum regnaveritfuerit cibo, per odiosam mulierem, cum in matrimonio fuerit assumpta
Abbreviated transcription (Latin):
tit lapidẽ in aceruũ mercurii: ita qͥ
tribuit ĩsipienti honores. Qũo si
spina nascatur ĩmanu temulẽti:
sic ꝑabola ĩ ore stultoꝵ. Iudiciũ de t̾¬
minat causas: ⁊ qui ĩponit stulto
qui reuertit᷑ ad uomitũ suuz sic in¬
prudẽs qui iterat stulticiã suam.
Uidisti hominez sapientẽ sibi uide¬
ri: magis illo spẽ habebit ĩ sipiens.
Dic̃ piger leo est ĩuia: ⁊ leena ĩ itine¬
rib. Sicut ostiuz uertitur ĩ cardĩe
suo: ita piger ĩ lectulo suo. Abscõdͭ
piger mauꝰ sub ascella sua: et laborat
si ad os suũ eas conuerterit. Sapiẽ¬
tior sibi stultꝰ uidetur septẽ uiris lo¬
quẽtib sẽtencias. Sicut qui appre
hendit aurib canẽ sic qui trãsit et
ĩpatiens cõmiscetur rixe alterius.
Sicut noxiꝰ est qui mictit sagittas
et lãcras in mortẽ ita bir qui frau¬
duienter nocet amico suo: et cũ fue¬
rit deprehensꝰ dicet ludẽs feci. Cunm
defecerĩt ligna extĩguetur ignis:⁊

Expanded text:
tit lapidem in acervum Mercurii ita qui tit lapidem in acervum Mercurii ita qui tribuit insipienti honorem quomodo si spina nascatur in manu temulenti sic parabola in ore stultorum iudicium determinat causas et qui inponit stqui reuertitur ad uomitum suum, sic inprudens, qui iterat stultitiam suam. uidisti hominem sapientem sibi uideri? magis illo spem habebit stultus. dicit piger: leaena in uia, leribus. Sicut ostium vertitur in cardine suo, ita piger in lectulo suo. Abscondit piger manus sub ascella sua, et laborat si ad os suum eas converterit. Sapientior sibi piger videtur septem viris loquentibus sententias. Sicut qui apprhendit auribus canem sic qui transit et inpatiens commiscetur rixae alterius sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas et mortem sic vir qui fraudulenter nocet amico suo et cum fuerit deprehensus dicit ludens feci cum defecerint ligna extinguetur ignis et
Abbreviated transcription (Latin):
frigida aĩc sicienti: et nũciꝰ bonus
de ferra longĩqua. Sons turbatꝰ
pede et uena corrupta: iustꝰ cadens
coras ĩpio. Sicut qui mel młtum
comedit nõ est ei bonũ: sic qui scru¬
tator est maiestatis opprimetur a
gloria. Sicut urbs pafens et absq
muroꝵ ãbitu: ita uir qui non p̃t
ĩ loquendo cohibe̾ spm̃ suu. Capl¬
ĩ estate: et pluuie ĩ mes¬
se: sic ĩdecens est stulto
gloria. Nã sicut auis ad
alta transuolãs et passer quolibet
uadens: sic maledictũ frustra pro¬
latuz ĩ quẽpias suꝑueniet. sflagel¬
lunt equo et chantꝰ asino: et uirga¬
ĩ dorso ĩprudenciũ: ne respondeãs
stulto iuxta stulticias suant. ne ef¬
ficiaris ei similis. Responde stulto
iuxta stulticiã sua: ne sibi sapienꝰ
eẽ uideatur. Claudus pedib et ĩiqͥ¬
tatẽ bibens qui mictit uerba ꝑ nun¬
ciuz stultus. Qũo pulchras frust
habet claudus tibias: sic ĩ decens ẽ
ĩ orestultoꝵ pabola. Sicut qui mic¬

Expanded text:
ienti, et nuntius bonus de terra longinqua. Fons turbatus pede, et vena corrupta, justus cadens coram impio. Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum: sic qui scrutator est majestatis, opprimetur a gloria. Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir, qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum. Caestate, et pluviae in messe: sic indecens est stulto gloria. Sicut avis ad alia transuolans et passer quo libet uadens, sic male dictum frustra prolatum in quempiam superueniet. flagellum equo et camus asino et uirga dorso inprudentium. ne respondeas stulto iuxta stultitiam suam, ne efficiaris ei similis responde stulto iuxta stultitiam suam ne sibi sapiens esse videatur claudus pedibus et iniquitatem bibens qui mittit verba per nuntium stultum quomodo pulchras frustra habet claudus tibias sic indecens est in ore stultorum parabola sicut qui mit
Abbreviated transcription (Latin):
quia preciosior est argẽto. Seiita
iustoꝵ declinat malã: custos amime
suc scruat uitã suaz. Cõtrictionez p̾¬
cedit suꝑbia: et ante runã exalta¬
bitur sp̃s. Meliꝰ ẽ humiliari cum
mitib: ꝙͣ diuidẽ spolia cũ suꝑbis
Eruditꝰ ĩ uerbo reꝑiet bona: et qͥi

Expanded text:
rgento. Semita justorum declinat mala: custos animae suae servat viam suam. Contritionem praecedit superbia. et ante ruinam exaltabitur spiritus. Melius est humiliari cum mitibus, quam dividere spolia cum superbis. Eruditus in verbo reperiet bona: et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ninucrib substanciã tuam: ⁊ di
uitias tuas ad delendos irgos. N si
irgibus o lamuel nou regib dãr
uinr̃:. qr nullũ sccrctum est ubi re¬
guat chrictas. Ne forte bibant ct
obliuiscantur iudicioꝵ mutent cau¬
sam filioꝵ pauperis. Date sicerã merẽ¬
tibus: et uinũ his qui amaro sunt
animo birant et obliniscantur e¬
gestatis suc it doloris sui non recor¬
dentur amplius. Aperi es tuũ mu¬
to: et sausis oĩm filioꝵ qui ꝑtran¬
scunt. Aperi os tuum: deccrũc qd in¬
stum est: et uiudica iopemt pau¬
perem. Alephi. Eeusierem fortem qͥs
ĩuenict: ꝓcui et de ultimis finibus
p̾ciũ eius. Beth. Confidit in ca cor
uiri sui: et spolus nou indigebit.
Gunel. Rcoddet ci bonũ ⁊ non malũ:
lanam ⁊ siñ: et operata est cõsilio

Expanded text:
mulieribus substantiam tuam, et vias tuas ad delendos reges. Noli regibus, o Lamuel, noli regibus dare vinum: quia nullum secretum est ubi regnat ebrietas. Ne forte bibant, et obliviscantur judiciorum, et mutent causam filiorum pauperis. Date siceram moerentibus, et vinum his qui amaro sunt animo. Bibant, et obliviscantur egestatis suae, et doloris sui non recordentur amplius. Aperi os tuum muto, et causis omnium filiorum qui pertranseunt: Aperi os tuum, decerne quod justum est, et judica inopem et pauperem.  Aleph.  Mulierem fortem quis inveniet? procul, et de ultimis finibus pretium ejus.  Beth.  Confidit in ea cor viri sui, et spoliis non indigebit.  Gimel.  Reddet ei bonum, et non malum, lanam et linum, et operata
Abbreviated transcription (Latin):
cessabũtqz cause et cõtumelie. Qui
diligit cordis mũdicias: pauꝑ gr̃as
labioꝵ suoꝵ habebit anicũ regem
Oculi diũ custediũt scientia: et sup¬
plãtantur uerba ĩiqui. Dicit pigtr:
lco ẽ foris: ĩ medio plãtearus occĩdẽ¬
dus sum . sonea profuda os aliene:
cui iratꝰ es̃t dñs incidet ĩ eas. Stilti
cia colligata ẽ in corde pueri et uiri¬
ga discipline fugabit cam. Qui cao¬
sũmatur pauperez ut angrat druis¬
cias suas dabit ip̃e ditiori ẽt tegebĩt¬
stili mi ĩclina aurẽ tũas: et audi uer¬
ba sapienciũ. Apponcaũt cõraddo¬
ctrinas meã: que puschra erit tibici
mino fiducia tua. Undo et ostendã
eam tibi hodie. Ecce descripsi eam
tibi tripliciter ĩcogitationib et sci¬
encia: ut ostenderẽ tibi firmitate.
et eloquia ueritatis respondert ex

Expanded text:
essabuntque causae et contumeliae qui diligit cordis munditiam propter gratiam labiorum suorum habebit amicum regem oculi Domini custodiunt scientiam et subplantantur verba iniqui dicit piger leo foris in medio platearum occidendus sum fovea profunda os alienae cui iratus est tia colligata est in corde pueri, et virga disciplinae fugabit eam. Qui calumniatur pauperem, ut augeat divitias suas, dabit ipse ditiori, et egebit. Inclina aurem tuam, et audi verba sapientium: appone autem cor ad doctrinam meam. Quae pulchra erit tibi, cmino fiducia tua, unde et ostendi eam tibi hodie. Ecce descripsi eam tibi tripliciter, in cogitationibus et scientia: Ut ostenderem tibi firmitatem, et eloquia veritatis, responder
Abbreviated transcription (Latin):
auis trãsingrans de indo suos sic
uir qui derelĩquit locũ suu. Ungnẽ¬
to et bariis odorib. delectatur cor:⁊
bonis amiciꝯsiliis aĩa dulcoratur.
Amicũ tuu et amicũ patris tui ne
dimiseris: et domuz frĩs tui ne ĩgͥ¬
diaris ĩ die afflictionis tue. Nelior
ẽ bicinus iuxta: ꝙͣ fratꝰ ꝓcul. Stu¬
de sapĩe fili mi: et letifica cor meum
ut possis ex probrãti respondeꝰ lmo¬
nẽ. Astutꝰ uidẽs malu abscondi¬
tus ẽ ꝑuuli. trãseuntes sustinuert
dispen̾dia. Tolle restiniẽtus eiꝰ qͥ
spopondit ꝓextraneo: et ꝓ alienis
auferri pignꝰ. Qui bñdixit ꝓximo
suo uoce grandide nocte ꝯsurgens:
maledicenti similis erit. Tecta ꝑ¬
stillãcia ĩ die frigoris et litigiosa
mulier ꝯparãtꝰ Qui retinẽt eã qiͣ
puentuz teneat: et oleus dextre sue
euacuat: sferrum ferro exacuitur: et
hõ exacuit fatiẽ amici sui. qui ẜuat
ficum comedet fructꝰ eiꝰ ⁊ qui custos

Expanded text:
avis transmigrans de nido suo, sic avis transmigrans de nido suo, sic vir qui derelinquit locum suum. Unguento et variis odoribus delectatur cor: et bonis amici consiliis anima dulcoratur. Amicum tuum, et amicum patris tui ne dimiseris et domum fratris tui ne ingrediaris in die adflictionis tuae melior est vicinus iuxta quam frater procul stude sapientiae fili mi et laetifica cor meum ut possim exprobranti respondere sermonem astutus videns malum absconditus est parvuli transeuntes sustinuedispendia. Tolle vestimentum ejus, qui spopondit, pro extraneo: et pro alienis, aufer ei pignus. Qui benedicit proximo suo voce grandi, de nocte consurgens maledicenti similis erit. Tecta perstillantia in die frigoris, et litigiosa mulier comparantur: Qui retinet eam, quasi qui ventum teneat, et oleum dexterae suae vocabit. Ferrum ferro acuitur, et homo exacuit faciem amici sui. Qui servat ficum, comedet fructus ejus: et qui custos
Abbreviated transcription (Latin):
tima cordis. Qu̾o si argẽto sordido
ornare uel pas fictile: sic labia tu¬
mẽtia cu pessimo corde sociata. La¬
biis suis ĩtelligit᷑ iiicꝰ: cũ in cor¬
de tractauerit dolos. Qñ subinise¬
rit uocẽ suaz ne credideris ei qm̃ sep¬
tẽ nequitie sunt ĩ corde illiꝰ. Qui
oꝑit odium frandulent reuelabitur
antĩcidet in eã: et qui uoluit lapidẽ
reuertetur ad eũ. Lingua fallax nõ
amat ueritates: et os lubricũ oꝑatu
rumas. Capłnxxbii.
E glorieris ĩ crastinum
ignorãs quid supuẽtura
pariat dies. Laudẽt te alie¬
nus et non os tuũ: extraneꝰ et non
labia tua. Graue ẽ saxũ et onerosa
hareua: sed ira stulti utroq grauior
Ira non h̃t misericordiã nẽc erun¬
pens furor: et ĩpetum ꝯcitati sp̃s fre
quis poterit. Melior ẽ manifesta
correctio: ꝙͣ amor absconditꝰ Me¬
liora sũt buliiera diligentis: ꝙͣ fran¬
dulenta oscula odic̃tis. aninia satu¬
rata calcabit fauũz et aĩa esuriens
etiã amaru pro dulci lumet. Sĩc

Expanded text:
tima ventris quomodo si argento sordido ornare velis vas fictile sic labia tumentia cum pessimo corde sociata labiis suis intellegitur inimicus cum in corde tractaverit dolos quando submiserit vocem suam ne credideris ei quoniam septem nequitiae sunt in corde illius qui operit odam, incidet in eam: et qui volvit lapidem, revertetur ad eum. Lingua fallax non amat veritatem, et os lubricum operatur ruinas. Cap. XXVII. Ne glorieris in crastinum, ignorans quid superventura pariat dies. Laudet te alienus, et non os tuum: extraneus, et non labia tua. Grave est saxum, et onerosa arena: sed ira stulti utroque gravior. Ira non habet misericordiam, nec erumpens furor: et impetum concitati ferre quis poterit? Melior est manifesta correptio, quam amor absconditus. Meliora sunt vulnera diligentis, quam fraudulenta oscula odientis. Anima saturata calcabit favum: anima esuriens et amarum pro dulci sumet. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ros suꝑ berbas: ita et hylaritas eiꝰ.
Dolor prĩs filiꝰ stultꝰ: et tecta igit
pstillacia litigiosa mulier. Domus
et diuicie dantur a parẽtib: adño
aũt ꝓpric uxor prudẽs. Pigredo in¬
mictit soporẽ: et aĩa dissolũta esuri¬
et. Qui custodit mandatũ custodit
aĩa suam: qui añt negligit uia
suã mortificabit᷑ sfeneratꝰ dũo
qui miscretur pauꝑis et ur̃aissitũ

Expanded text:
ros super herbam ita hilaritas eius ros super herbam ita hilaritas eius dolor patris filius stultus et tecta iugiter perstillantia litigiosa mulier domus et divitiae dantur a patribus a Domino autem proprie uxor prudens pigredo inmittit soporem et anima dissoluta esuriet qui custodit mandatum custodit animam suam qui autem neglegit vias suas mortificabitur feneratur Domino qu
Abbreviated transcription (Latin):
Elior est panꝑ qui ãbu¬
lat ĩ simplicitate sua ꝙͣ
et ĩsipiens. Ubi non est
sciencia anme nõ est bonĩi: et qͥ festi¬
nus ẽ pedib offendet. Stulticia hoĩs
supplãtat gressus eiꝰ. et cõtra deum
feruet aĩo suo. Diuicic ad dũt ami¬
cos plurĩos : a pauꝑe aũt et hi quos
habuit separantur. Testis falsus nõ
crit ĩpunitꝰ: et qui mẽdatia loquit
nõ effugiet. Nulti colũt ꝑsona po¬
tẽtis: et amĩci sũt dona tribuentis.
sfres homĩs pauꝑis oderũt eum ĩ su¬
per et amici procul recesserũt ab eo
Qui tantũ uerba sectatur nichil ha¬
bebit: qui aũt possessor est mentis
diligit aĩa suã: et custos prudẽtie
ĩueniet bona. Ffalsus testis nõ er
ĩpunitꝰ: et qui loquit mẽdatia ꝑi¬
bit. Non decent stultuz delicie: nẽc
seruu dñari principibꝰ. Doctrina
uiri ꝑ pacienciaz noscitur et glĩa eiꝰ
est miqua pretagredi. Sicũt fre¬
mitꝰ leons: ita ⁊ regis ira: et sicut

Expanded text:
elior est pauper, qui ambulat in simplicitate sua,  insipiens. Ubi non est scientia animi, non est bonum: et qui festinus est pedibus, offendet. Stultitia hominis supplantat gressus ejus: et contra Deum fervet animo suo. Divitiae addunt amicos plurimos: a paupere autem et hi, quos habuit, separantur. Testis falsus non erit impunitus: et qui mendacia loquitur, non effugiet. Multi colunt personam potentis, et amici sunt dona tribuentis. Fratres hominis pauperis oderunt eum: insuper et amici procul recesserunt ab eo. Qui tantum verba sectatur, nihil habebit: qui autem possessor est mentis, diligit animam suam, et custos prudentiae inveniet bona. Testis falsus non erit impunitus: et qui loquitur mendacia, peribit. Non decent stservum dominari principibus. Doctrina viri per patientiam noscitur: et gloria ejus est iniqua praetergredi. Sicut fremitus leonis, ita regis ira: et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Cum surrexerĩt impii abscondẽt
Homines: cũ illi perierint multipli¬
cabuntur iusti. ii Capłm .xxix.
Iro qui corripientez dura
ceruice conteniuit: repẽti¬
no ei suꝑuemiet ĩteritus
ct eum sanitas non seq̃¬
tur. In multiplicatioẽ iustoꝵ letabi¬
tur uulgꝰ: cũ impii sũpserĩt princi¬
patum: gemet ppłs. Uir qui amat
sapĩas lc̃tificat pr̃ez sius: qui autez
nutrit scortum ꝑdet substancia. Rex
iustꝰ erigit terrãs: uir auarꝰ destruet

Expanded text:
Cum surrexerint impii, abscondentur Cum surrexerint impii, abscondentur homines; cum illi perierint, multiplicabuntur justi. Cap. XXIX. iro qui corripientem dura cervice contemnit repentinus superveniet interitus et eum sanitas non sequitur in multiplicatione iustorum laetabitur vulgus cum impii sumpserint principatum gemet populus vir qui amat sapientiam laetificat patrem suum qui autem nutrit scorta perdet substantiam rex i