comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sariis resistentib & multis hostib impu.¬
gnantib bello & armis hereditatem t̾rȩ
re ꝓmissionis accipiunt. Cũ uͦ ex necessi¬
tate quis fuerit subiectus tunc qͣndo
etiam nouissimũ inimicũ destrui ne.¬
cesse est mortem: nerit iam gr̃a iis qui
plurimas gentes: de sẏdomis solis dix
Et onmes sy donios ego ex t̾minabo afa¬
cie filiorum isrł. Nominati sunt & cha¬
nib accaron & asinistris partib flu.¬
Iminum.
& aliȩ quã plurimȩ gentes. & de solis sy.¬
domis dicit dñs: quod eos euersurus sit.Sy¬
domi aut̃e dicuntur sicut ante iam hiximꝰ
uenatores. Qui gͦ intelligunt᷑ isti uenatores
quos dñs ext̾minauit. nisi illȩ uirtutes contra¬
runt pectib meis. quib scilicȩt uenentur &
decipiant animas adpeccatũ: Istos gͦ ext̃.¬
minat dns. Cũ isti tales interierint uenato¬
res. cum iam nemofuerit qui laqueos ten¬
dat & retia ut decipiat animas inpeccato:

Expanded text:
sariis resistentibus, et multis hostibus impusariis resistentibus, et multis hostibus impugnantibus, bello et armis haereditatem terrae repromissionis accipiunt. Cum vero ex necessitate quis fuerit subjectus, tunc quando etiam novissimum inimicum destrui necesse est mortem, non erit jam in gratia his qui plurimas gentes, de Sidoniis solis dixit: « Et omnes Sidonios ego exterminabo a facie filiorum Israel. » Nominati sunt et Chanibus Accaron et a sinistris partibus fluminum, et aliae quamplurimae gentes; et de solis Sidoniis dixit Dominus quod eos eversurus sit. Sidonii autem dicuntur, sicut jam diximus, venatores. Qui intelliguntur isti mali venatores quos Dsub pedibus meis , » quibus scilicet venentur et decipiant animas peccantium? Istos ergo exterminat Dominus. Cum isti tales interierint venatores, cum jam nemo fuerit qui laqueos tendat et retia ut decipiat animas in peccato,
Abbreviated transcription (Latin):
re. donec ponat om̃s immicos suossubscabello
pecdũ suorũ. Hec gͦ. ẽ. t̾raquȩ nunc multa dr̃¬
.ẽẽ. derelicta donec om̃ssubdantur pedib ei:
est inquit t̾raque derelicta: ẽ. om̃s fines phẏ.¬
listum. & alia quã plurima quȩ secuntur.
Multa adhuc suꝑ sunt quantũ ad nr̃a tem¬
pora spec̾tat. quȩ uidemꝰ nondũ pedib tħs
esse subiecta. quȩ necesse est utiq omnia
obtineri. Neq enĩ finis. ẽẽ. poterit rerũ.
nisi fuerint ei prus cuncta subiecta. Sic
enim & ꝓphacdicit. quia om̃s gentesser.¬
uient ei. & afinib fluminũ usq ad fines
orbis t̾rȩ inconspectueuis ꝓcident. & ȩchi¬
opes de transripas fluminum ȩthiopiȩ
offerent sacrificia. Undeconstat. qͦd iN
secundo aduenti hanc t̾ram multã quȩ
suꝑ est obtinebit iħc. Sedheati sunt illi:
qui primo euis aduentu obtenti sunt. Isti
enim uere ingr̃a erunt: qui multis aduer-¬

Expanded text:
re donec ponat omnes inimicos suos scabellum re donec ponat omnes inimicos suos scabellum pedum suorum . » Haec ergo est terra quae nunc multa dicitur esse derelicta, donec omnes subdantur pedibus ejuest, inquit, terra quae derelicta est, « Omnes fines Philisthiim, » et alia quamplurima quae sequuntur. Multa adhuc supersunt, quantum ad nostra tempora spectat, quae videmus nondum pedibus Jesu subjecta esse, quae necesse est utique omnia obtinere. Neque enim finis esse poterit rerum, nisi prius fuerint cuncta subjecta. Sic enim et propheta dicit , quia omnes gentes servientes a finibus fluminum usque ad fines orbis terrae in conspectu ejus. Procedunt Aethiopes de trans ripas fluminum: Aethiopes offerent sacrificia; unde constat quod in secundo adventu hanc terram multam, quae superest, obtinebit Jesus. Sed beati sunt illi qui primo ejus adventu obtenti sunt; ipsi enim vere in gratia erunt, qui multis adver
Abbreviated transcription (Latin):
saluator: quia ipse est omniũ caput.
Addit aute adhec responsũ diuinũ. & di¬
cit. Tu ꝓuectus es indieb. & tra relicta
est multa ualde. Insuꝑiorib dicebatur
ualde. Putasne contraria sibi scriptura¬
contineat: Hoc nec leuit suspicandũ
est. Sed redeamꝰ adintelligentiam sp̃ĩa-¬
lem: & in eanichil inuenies. ẽẽ contra¬
rium. Intuere dñi & saluatoris nr̃iͥpmo
quidem aduentucũ uenit seminare
uerbum suum in orbem terrȩ: quomͦ
cepit omnem t̾ram solo seminis iactu.
& quomͦ aduersarias potestates exea &
angelos refugas qui gentiliũ mentes
obsederant: effugauit & interemit. Interim
seminauit uerbũ atq ecclas ꝓpagauit. Hȩc
est prima eiꝰ totius t̾rȩ possessio. Sequere au.¬
tem me o auditor ꝑsubtiles lineas uerbi. &
ostendam tibi qͦm etiam scdõ cepit t̾ram hanc:
quȩ nunc dicit᷑ abiłii multa. ẽe. derelicta. Au
di deeo dicentem paulũ. Oportet enĩ eũ regna.¬

Expanded text:
Salvatorem, quia ipse est omnium caput. Salvatorem, quia ipse est omnium caput. Audi autem ad haec responsum divinum quod dicit: « Tu provectus es in diebus, et terra relicta est multa valde. » In superioribus dicebantur,est multa valde? Putasne contraria sibi contineant? hocne leviter suspicandum est? Sed redeamus ad intelligentiam spiritalem, et in ea nihil invenis esse contrarium. Intuere Domini et Salvatoris nostri primum quidem adventum, cum venit seminare semen suum in orbem terrae, quomodo cepit omnem terram solo seminis jactu, et quomodo adversarias potestates ex ea et angelos refugas qui gentilium mentes obsederant effugavit, et interim seminavit verbum atque Ecclesias propagavit: haec est prima ejus totius terrae possessio. Sequere autem, o auditor, per subtiles lineas verbi, et ostendam tibi quomodo etiam secundo cepit terram hanc, quae nunc dicitur ab Jesu multa esse derelortet eum regna
Abbreviated transcription (Latin):
hostes suos subegerit spũales: abistis pau-¬
cis & malis dieb ꝓuehitur & ꝓmouet᷑ ad
illos dies ȩt̃nos & bonos. et̾nisolis luce sig.¬
natos. Taligͦ quodã ordine intelligendus
est & iħc exdiuinis responsis ꝓuectus di¬
erũ ꝓnunciari. Uerũ qͣm institumꝰ quȩ¬
de iħu dicuntur etiam ad dñm salua¬
torem ur̃m referre quis ita prb̃r & se.¬
nior ꝓuectus dierũ intelligitur. sicut
ipsequi est principiũ. pmogenitus om̃is
creature: Et idõ fortasse ipse solus uere
est integer prb̃rdictus: ante que nemo
est. Igitur & si sunt quidicantur inscri¬
pturis presbiteri uł seniores. uł ponti¬
fices. tamendñs iħs inpontificib pontifi.¬
cũ pͥncepsest. Et sicut inpastorib pͥnceps
pastorum est: ita & inpresbiteris uł se.¬
niorib pͥnceps presbiterorũ putandus
est. & inep̃is princeps ep̃orũ. & omne
qdcunq honorabile nomen est primũ
in hoc. Et pͥnceps. ẽẽ. credendus est &¬

Expanded text:
et hostes suos subegerit, spiritalis ab istis pauet hostes suos subegerit, spiritalis ab istis paucis et malis diebus provehitur, et promovetur ad illos dies aeternos et bonos aeterni solis luce signatos. Talis ergo quodam ordine intelligendus est et Jesus ex divinis responsis provectus dierum pronuntiari. Verum qtur, etiam ad Dominum Salvatorem nostrum referri, quis ita presbyter et senior, provectus dierum intelligitur, sicut ipse qui est principium, primogenitus omnis creaturae? Et ideo fortasse ipse solus vere et integer presbyter dicitur, ante quem nemo est. Igitur etsi sunt qui dicuntur in Scripturis presbyteri, vel seniores, vel pontifices, tamen Dominus Jesus in pontificibus pontificum princeps; et sicut in pastoribus princeps pastorum est, ita et in presbyteris vel senioribus princeps presbyterorum putandus est, et in episcopis princeps episcoporum. Et omne quodcunque honorabile nomen est, primum in hoc et principem esse credentium et
Abbreviated transcription (Latin):
ctus dierũ. Non eni se extendit adea
quȩ inante sunt obliuiscens ea quȩ retror.¬
sum sunt: sed semꝑ retro conuertitur &
aduomitũ suũ redit. & idõ ñ . ẽ. aptus
regno celorũ. Qui aut̾e semꝑ ad priora
iste ꝓuectus est indieb suis. Et nunc g¬
tius. Nesciogͦ si hoc loco illud potest ui¬¬
deri quia hoc diceret dñs ad iħm de ȩta¬
te eiꝰ senili. qͦd omnes uidebant & omnes
nouerant. Et que sunt tammagna ista
diuina responsa quȩ hominib: deferunt᷑.
ut dicant semi homini qͥa senexes. qͦd om̃s
uidebant & om̃s nouerant: Sed m udet᷑¬
tror qͦd sicut sol iste dies facit mundo
huic: ita & sol iusticiȩ faciat aliquosdies
spũales. qui fulgore ueritatis & lampa.¬
de sapientiȩ illustrentur. Siqui eͦ in prȩ¬
ceptis qdĩ uitam hanc pręsentẽ. quȩ sicut
ia cob dicebat paucorũ & malorũ dierũ
est tͣnsegerit. & immaculatũ se ab hoc
mundo custodierit. atq om̃s aduersarios

Expanded text:
ctus dierum. Non enim se extendit in ea ctus dierum. Non enim se extendit in ea quae inante sunt, obliviscens ea quae retro sunt, sed semper retro convertitur, et ad vomitum suum reddit, et ideo non est aptus regno coelorum. Qui autem semper ad priora ovectus est in diebus suis. « Et tera. Nescio ergo si in hoc loco illud potest videri; quia hoc dicebat Dominus ad Jesum pro aetate ejus senili, omnes videbant, omnes noverant. Et quae sunt tam magna ista divina responsa, quae homines disserunt, ut dicant homini seni, quia senex es, quod omnes videbant et omtror quod sicut sol iste diem facit mundo huic, ita et Sol justitiae facit aliquos dies spiritales, qui fulgore veritatis et lampade sapientiae illustrentur. Si quis ergo in praeceptis Dei vitam hanc praesentem, quae sicut Jacob dicebat, « paucorum et malorum dierum est , » transegerit, et immaculatum se ab hoc mundo custodierit, atque omnes adversarios
Abbreviated transcription (Latin):
uitate uite ueneranda hac appellatione
decorentur. maxime cũ addit᷑ ad presbi¬
terũ sermo iste qͥ sequit᷑. plenꝰ dierũ. Si
eñĩ eui ꝓlixitate appellandus quis pre.¬
sbit̃ uł senior uidet᷑. quẽ magis aliũ
oportebat hoc nomine censeri quã pri-¬
mũ adam. uł certe matusalam. aut noe.
qui utiq longe plurib quã ceteri annis
in hoc mundo uixisse declarantur: Sed
nunc uidem̃ qͦd quidem ex illis nullus
refert᷑ abscriptura presbit uł semor ap.¬
pellatus. sedis quilonge breuioris temporis
uitam duxit: pͥmꝰ inscripturis sc̃ĩs abrãã
presbit uł semor appellat᷑. Dictũ. ẽ. etiã
admoy senadño. Elige tibi abom̃i popło
prbos: quos tuipse nosti quia presbiteri
sunt. Sed obserua etiam tu oauditor
inom̃i scriptura. sicubi inuenire potes
appellationem hanc senor & plenꝰ dierũ
positam suꝑ aliquẽ peccatorem. Nunc
sbiterũ seniorem. & ꝓuestũ indieb. Ita
dici ñ poterat: quia peccator ñ. ẽ ꝓue¬

Expanded text:
ne decorantur, maxime cum additur ad presbyterum sermo iste qui sequitur: « Plenus dierum. » Si enim aevi prolixitate appellandus qui presbyter vel senior videtur, quem magis alium oportebat hoc nomine censeri, quam primum Adam, vel certe Mathusalem, aut Noe, qui utique pluribus quam caeteri annis in hoc mundo vixisse declarantur. Sed nunc videmus quod quidem ex illis nullus refertur a Scriptura presbyter vel senior appellari; sed is qui longe brevioris temporis vitam duxit, primus in Scripturis sanctis Abraham presbyter vel senior appellatur . Dictum est etiam ad Moysen a Domino: Elige tibi ab omni populo presbyteros, quos tu ipse nosti, qui probi sunt . Sed observa etiam tu, o auditor, in omni Scriptura, sicubi invenire potes appellationem hanc, « senior et plenus dierum, » positam super aliquem peccatorem. Nuncsbyterum vel seniorem provectum in diebus: ita dici non poterat, quia peccator non est prove
Abbreviated transcription (Latin):
& immedio  popłi immunda labia haben¬
tis habitem: Annotemꝰ & aliud qͥddam qͥa
peccata isaiȩ ñ infactis sed tantũ insermo¬
nib erant. ꝓpt qͦd ait. Quia cũ homosim:
& immunda labia habeam. Erat autem &
popłs immunda labia habens. Non decuit
eũ accusare popłm. & dicere plura pecca.¬
ta ineo. eẽ. quã immundorũ labiorũ. Et
Sregem dñm sabaoth uidioculis meis. Si
quando de dõ cogitauerimꝰ cũ adhuc simꝰ
peccatores. & nos dicamꝰ quȩ nunc dicit ꝓ.¬
pħa. Et emissus. ẽ. ad me unꝰ de seraphim.
Quam bonꝰ ds̃. Quia inquit audio confiten¬¬
tem isaiam. dix̃ enĩ. omiser ego. quia au.¬
dio pęnitentem. ait quippe. compunctus
cens. cũ sim homo & immunda labia ha¬
beam & inmedio qͦq popłi imunda la.¬
bia habentis habitem: & ego adhuc lo
quente eodico. Ecce assum. Et missus est
Sadme unꝰ de seraphim: & inmanu sua ha¬
bebat carbonẽ. Carbo defertur ad ꝓpħam.
ut ꝑ ignis exustione purgentur labia eiꝰ

Expanded text:
quoque populi immunda labia habentis habitem. Annotemus et aliud quiddam, quia peccata Isaiae non in factis, sed tantum in sermonibus erant. Propter quod ait: Quia cum homo sim, et immunda labia habeam. Erat autem et populus immunda labia habens. Non decuit eum accusare populum, et dicere plura peccata in eo esse, quam immundorum labiorum. IV. Et regem Dominum Sabaoth vidi oculis meis. Si quando de Deo cogitaverimus, cum adhuc sumus peccatores, et nos dicamus, quae nunc dicit Propheta: Et missus est de me unus de Seraphim. Quam bonus Deus! Quia, inquit, audio confitentem Isaiam, dixit enim: O miser ego, quoniam audio poenitentem, ait quippe: Compm homo, et immunda labia habeam, in medio quoque populi immunda labia habentquente eo, dico: Ecce adsum. Et missus est ad me unus de Seraphim, et in manu sua habebat carbonem. Carbo defertur ad Prophetam, ut per ignis ustionem purgentur labia ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
quã ory as moreretur. Cũ incipit peni-¬
tentiã agere. statim dicit q̃m cõpunctus
sũ. Siquis sine sensuest uixta interiorem
hominẽ. cũ peccator sit n compungitur.
sed quasi in exteriora membra licet adhi¬
beas stimulũ ñ sentit mortuũ corpiis:
eodem mͦ etiã si ad hibeas peccatori uerba
diuina mortificas ꝑpeccatũ & n agenti
pęnitentiã. neq mȩstus . ẽ. neq penitet.
neq habet tristiciam oꝑantem confessio¬
ne: tristiciam quȩ scđ̾m dm̃ est. Siquis au¬
tem uult saluari & audierit sermones
arguentis se & corripientis: statim dicit.
O miser ego. Nec sufficit dicere miser ego.
apponendũ ei est quia compunctus sum.
Utinãq amplius compungatur. Quanto
em̃ plus compungim᷑: tanto plus pecca.¬
torũ nobis uincla laxantur. ꝓpt᷑ hoc
achab ille ñ multũ utilitatis. e. consecu¬
tus: quia n multũ copunctꝰ. ẽ. S cõpun-¬
ctus qͥdem. ẽ. Semel aute. Quã obrem

Expanded text:
quam Osias moreretur: cum incipit poeniquam Osias moreretur: cum incipit poenitentiam agere, statim dicit: quoniam compunctus sum. Si quis sine sensu est juxta interiorem hominem, cum peccator sit, non compungitur: sed quasi in exteriora membra licet adhibeas stimulum, non sentit mortuum corpus: eodem modo si adhibeas peccatori verba divina mortificato per peccatum, et non agenti poenitentiam, neque moestus est, neque poenitet, neque habet tristitiam operantem confessionem, tristitiam quae secundum Deum est. Si quis autem vult salvari, et audierit sermones arguentis se, et corripientis, statim dicit: O miser ego! Nec sufficit dicere, miser ego: apponendum est ei, quia compunctus sum. Utinam amplius compungamur! Quanto enim 1118 plus compungimur, tanto plus nobis peccatorum vincula laxantur. Propter hoc Achab ille non multum utilitatis est consecutus, quia non multum compunctus est : sed compunctus quidem est semel tantum. Quamobrem
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Et dix̃. O miser ego. qͣm compunctꝰ
sũ. Ante quã uideas uisionem ñ confite.¬
ris. ẽẽ. te miserũ oisaia. Non aio quã diu
uiuit oryas neq insensũ meũ uenit qͥa
miser essem. Incipio aut̾e nosse qͥa miser
essem qͣndo uideo uisione moriente mͥ
orya leproso rege. & dico. O miser ego
nunc incipio & ego confiteridño. & di¬
cere de memet ipso. Omiser ego. qͦmͦ isaias
dicit: omiser ego. ꝓrime aut̃e huic
& apłs dicit. Miser ego homo. quis me
lib̾abit de corpore mortis huiꝰ: Beatũ
est gͦ ut miserũ ipse me fatear. Si me
humiliauero. & pęnitens suꝑ peccatis meis
fleuero. exaudiet me ds̃: & dabit mͥ li.¬
dnim nr̃m. Uerũ ex corde dicamꝰ. Miser
Unusquisq recordetur causas miseriarũ
suarũ & delicta. dicam̃. surgentes adora.¬
tionẽ. memores quidem quasi confitentes.
oblitiautem quasi iam ñfacientes. dicamꝰ.
Miser ego. qm compunctus sũ. Non est com.¬
punctus ante quã uideret uisionẽ. ante¬¬

Expanded text:
t dixi: O miser ego quoniam compunctus sum. Antequam videas visionem, non confiteris te esse miserum, o Isaia? Non ait: quamdiu vixit Osias, neque in sensum meum venit quia miser essem. Incipio autem nosse quia miser sum, quando video visionem, moriente mihi Osia rege leproso, et dico: O miser ego ! Nunc incipio et ego confiteri Domino, et dicere de memetipso: O miser ego! quomodo Isaias dicit: O miser ego! Proxime autem huic et Apostolus dicit: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Beatum est ergo ut miserum me fatear. Si me humiliavero, et poenitens super peccatis meis flevero, exaudiet me Deus, et dabit mihi lim . Verum ex corde dicamus, miser Unusquisque recordetur causas miseriarum suarum, et delicta, et dicamus surgentes ad orationem, memores quidem quasi confitentes, obliti autem quasi jam non facientes, et dicamus: Miser ego, quoniam compunctus sum. Non est compunctus antequam videret visionem, ante
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃s sc̃s qͥ semꝑ fuerunt cũ dõ: uident
faciem eius. forte & angłi qui uident ui.¬
git̾ faciem patris qui ẽ. in celis: uident
& pͥncipia negotiorũ. Sic aute & pedes
abscondunt ante homines & seraphi. No.¬
uissima enĩ ut sunt ñ ualent enarrari.
Quis annunciauit de nouissimis: Ait scri.¬
ptura. qua quȩ uidemꝰ ut tam̃ concedatur
quia aliqͥd uidemꝰ media sunt. quȩ ante
mundũ fuerint: ignoramꝰ. fuerunt porro
quȩdam ante mundũ. Quȩ post mundũ
secutura sint: certũ ñ app̃hendimꝰ. Prunt
autẽ alia post mundũ. Ea gͥ quȩ scripta
sunt. In principio fecit ds̃ celũ & t̾ram.
T̾erra autẽ erat inuisibilis & in composita.

Expanded text:
 vident faciem ejus: et forte Angeli qui vident jugiter faciem Patris qui est in coelis, vident et principia negotiorum. Sic autem et pedes abscondunt ante homines Seraphim. Novissima enim ut sunt, non valent enarrari. Quis annuntiabit de novissimis? ait Scriptura . Quae videmus ut tamen concedatur, quia aliqua videmus media sunt: quae ante mundum fuerint, ignoramus. Fuerunt porro quaedam ante mundum. Quae post mundum secutura sint, ad certum non apprehendimus. Erunt autem alia post mundum. Ea igitur quae scripta sunt: In principio fecit Deus coelum et terram, terra autem erat invisibilis
Abbreviated transcription (Latin):
particeps sum istius dicti. Plena. ẽ. t̾ra
gła eius. Cũ gͦ om̃ia ista faceret. eleuatũ
Est quoddã suꝑliminare a uoce seraphim
qua clamabant. Beatũ ẽ. itaq unum.¬
quenq nr̃m ita laborare. ut particeps
fiat hostii & suꝑ liminaris hostũ qͦd est¬

Expanded text:
particeps sum istius dicti: Plena est terra gloria ejus. Cum ergo omnia ista fecero, elevatum est superliminare a voce Seraphim, qua clamabant. Beatum est itaque unumquemque nostrum ita laborare ut particeps fiat ostii, et superliminaris ostii, quod j
Abbreviated transcription (Latin):
cant dm̃. gła dei. ẽ. atq ita uniuersa t̾ra
plena est gła dĩ. Olim n om̃is t̾ra plena
erat gła dei. sedunus angulus t̾rȩ cui adõ
dicebatur. Notus inuidea ds̃. inisrł ma.¬
gnũ nom eiꝰ. Gła dõ. qͥ misit filiũ suũ ut
om̃is t̾ra plena fieret gła sua. Sedqͥd tibi
ꝓdest si t̾ra plena sit ꝓpt̾ ȩccłas beatorũ
qui ubiq sunt gła dĩ. tuaut̾e ñsis par-¬
ticeps głȩ plenitudinis dĩ: Et tugͦ labo¬
ra. & incunctis nitere. ut gła dĩquęrens

Expanded text:
cent Deum, gloria Dei est, atque ita universa terra plena est gloria Dei. Olim non omnis terra plena erat gloria Dei, sed unus angulus terrae, quando dicebatur: Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus. Gloria Deo, qui misit Filium suum, ut omnis terra plena fieret gloria sua. Sed quid tibi prodest, si terra plena sit propter ecclesias beatorum, qui ubicumque sunt, gloria Dei, tu autem non sis particeps gloriae plenitudinis Dei? Et tu ergo labora, et in cunctis enitere ut sis gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s uenit inmundũ peccatores salua.¬
re. quorũ primꝰ sũ ego. Uidesne quia¬
quia multũ compunctus est. & ñ semel.
sed semꝑ scribens & loquens & agens
compunctus. ẽ. qͦmͦ & isaias inpsenti
qͥ dicit. omiser ego qm compunctꝰ sũ.

Expanded text:
unc mundum, peccatores salvare, quorum primus ego sum . Videsne quia multum compunctus est, et non semel, sed semper scribens, et loquens, et agens compunctus est? quomodo et Isaias in praesenti, qui dicit: O miser ego sum, compu
Abbreviated transcription (Latin):
dei quȩ annunciatur absp̃u sc̃o nemo po¬
ctũ numerum trinitatis assumunt. ut
multitudinem sc̃itatis manifestent dei.
quȩ est trinȩ scĩtatis repetita c̃omunitas.
Qui scĩficat. saluator est: iuxta hoc qͦd hõ
.ẽ. adõ patre accipiens sçitatem. Dicunt
sabaoth ut aquila tradidit dñs militia¬
aseraphim ꝓpħatur. quia futurũ sit ut¬

Expanded text:
Dei quae annuntiatur a Spiritu sancto, nemo poDei quae annuntiatur a Spiritu sancto, nemo poctum numerum Trinitatis assumunt , ut multitudinem sanctitatis manifestent Dei, quae est trinae sanctitatis repetita communitas, Qui sanctificat Salvator est, juxta hoc quod homo est a Deo Patre accipiens sanctitatem. Dicunt h. Interpretatur Sabaoth ut Aquila tradidit Dominus militiaa Seraphim
Abbreviated transcription (Latin):
inquib incũbebat sp̃s di. s & tenebre quȩ
suꝑ abyssum erant: ñ sunt ignite. Utrunq
enĩ ex nichilo creatũ est. Audi inisaia di¬
centem dm̃. ꝑgo ds̃ qui construxi lucem. &
feci tenebras. Audi sapientiam in ꝓ uerbiis
p̾dicant̾e. Ante om̃s abyssos nata sũ. NoN
operũdĩ. id est faciesdĩ. Similit̾ autẽ &
Garrulorũ est hominũ horũ noticiã polli.¬
ceri. nescientiũ quia homo ea tantũ potest
capere quȩ media sunt.Et ea quȩ media¬
post modũ ad consummationem iniudicio
sunt futura. de penis. de retributione.
Et horũ qͦq multa absconsa sunt nobis.
ut ꝓpt̾ hoc quidem scriptum sit. Duab
uelabant faciem. Non solu̾ aute uelabant.
sed & ñ contingebant. idest uel abant ut
nec modicũ uideretur priorũ. dico aut̃e
bant. Aꝑta sunt media ad contemplandũ.
& clamabant alter ad alterum. Non alter
adplures. sed alter ad alterũ. Audire eñ
scitudinem dĩ quȩ annunciatur asalua¬¬
tore iuxta dignitatem rei nemo potest nͥ

Expanded text:
in quibus incubabat spiritus Dei. Sed et tenebrae quae super abyssum erant, non sunt ingenitae. Utrumque enim ex nihilo creatum est. Audi in Isaia dicentem Dominum: Ego Deus qui construxi lucem, et feci tenebras . Audi sapientiam in Proverbiis praedicantem: Ante omnes abyssos nata sum . Non operum Dei, id est, facies Dei: similiter autem et Garrulorum est hominum horum notitiam polliceri, nescientium quia homo ea tantum potest capere quae media sunt, et ea quae posdum usque ad consummationem in judicio sunt futura, de poenis, de retributione. Et horum quoque multa absconsa sunt nobis, ut propter hoc quidem scriptum sit: Duabus velabant faciem. Non solum autem velabant, sed et contegebant, id est sic velabant, ut nec modicum videretur priorum, dico autem bant. Aperta sunt media ad contemplandum. Et clamabant alter ad alterum. Non alter ad plures, sed alter ad alterum. Audire enim sanctitudinem Dei quae annuntiatur a Salvatore, juxta dignitatem rei nemo potest nis
Abbreviated transcription (Latin):
post hȩc peccauermꝰi conuertim᷑ ad iniqͥ.¬
tates ñ simplicit patrũ: s patrũ pͥorũ.
Ad ꝓbation̾e aut̾e eiꝰ reiquia duplices ha-¬
beamꝰ patres. utim & dauid testimonio
in qͣdragesimo qͣrto psalmo ita dicentis.
Audi filia & uide. & inclina aurem tuã. &
obliuiscere popłi tui. & domꝰ patris tui.
Pat̾ dicit. obliuiscere domũ patris tui. qͣsi
pat̾ qͥ pcepit audi filia. Ergoduplices nri
patres sunt. Sed obliuiscere inqͥt dom̃u
patris tui pͥoris. Sigͥ oblitꝰ priꝰdomꝰ pa¬
tris tui pͥoris. rursũ fueris ad peccata

Expanded text:
eccaverimus, convertimur non ad iniquitates simpliciter patrum, sed patrum priorum. Ad approbationem autem ejus rei. quia duplices habemus patres, utemur et David testimonio in quadragesimo quarto psalmo ita dicentis: « Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populi tui et domum patris tui . » Pater dicit, oblivisceris domum patris tui, quasi pater quippe coepit, « audi filia. » Ergo duplices npatres sunt. Sed obliviscere, inquit, domum patris tui prioris. Si igitur oblitus domum patris tui prioris rursus fueris ad peccata
Abbreviated transcription (Latin):
atũ cor nr̃m dõ acceptabile fiat. Fugi-¬
am̃ trena negotia. Ista sunt enĩ quib
cor incrassatur. ꝓpt̾ hoc sermo subti¬
lis erat. ut in exodo scribit᷑ de eo qͦd ait
eni oculis ds̃ uidetur. Tria sunt quȩ di¬
cunt᷑. Incrassatũ. ẽ. enicor popłi huiꝰ. &
aurib suis grauit auderunt. & ocu.¬
los suos clauserunt. Possunt aute & alit̾
manifestius intelligi. quȩ hoc dicuntur
in loco. Multieni hominu putant inspi¬
cientes creaturas & mundũ istũ contem¬
plantes: uidere se ea. Et qͥd dico hominu
Ecce uolucres & qͣdrupedia uident solem
& lima & uniuersũ simul celũ cũ stel.¬
larũ choro. s rationes eorũ ñ intelligunt.
soli uͦ iusti & sc̃i ꝑsapientiȩ dĩ rationem
cõphendentes inspiciunt ea. Idõ in octa¬
uo psalmo dauid dic̃. Qm uidebo cȩlos
tuos. oꝑa digitorũ tuorũ lunã & stel.¬
las quas tu fundasti. Quid eñi Nunc
ꝓpħa ñuidet celũ & luna: S hoc qͦdait

Expanded text:
atum cor nostrum Deo acceptabile fiat. Fugiatum cor nostrum Deo acceptabile fiat. Fugiamus terrena negotia. Ista sunt enim, quibus cor incrassatur. Propter hoc sermo subtilis erat, ut in Exodo scribitur de eo, quod aenim oculis Deus videtur. Tria sunt quae dicuntur. Incrassatum est enim cor populi hujus, et auribus suis graviter audierunt, et oculos suos clauserunt. Possunt autem et aliter manifestius intelligi, quae hoc dicuntur in loco. Multi enim hominum putant inspicientes creaturas, et mundum istum contemplantes, videre se ea. Et quid dico hominum? Ecce volucres et quadrupedia vident solem et lunam, et universum simul coelum cum stellarum choro; sed rationes eorum non intelligunt. Soli vero justi et sancti per sapientiae Dei rationem comprehendentes inspiciunt ea. Ideo in octavo psalmo David dicit: Quoniam videbo coelos tuos opera digitorum tuorum, lunam et stellas, quae tu fundasti. Quid enim nunc Propheta non videt coelum et lunam? Sed hoc quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
audientes ñ audirent: & uidentes ñ uide.¬
rent. Manifestius porro fiet qͦd dr̃: si con
qͥdem tunc udei cȩcos respicientes. ration̾e
autem uisionis ignorabant. Audiebant
parabolas quas dissoluebat secreto discipłis
saluator. ipsi uͦ ñ audiebant. nescientes quȩ
dicebant᷑. ꝓpt hoc testificans eos dixio.
Qui habet aures audiendi audiat. Nec
eni pͥuati erant his aurib ut ñ audirent.
sed interiores eorũ aures grauatȩ erant
etis & ñ intelligetis. & cernentes aspicie¬¬
tis & ñ uidebitis. Incrassatũ. ẽ. eni cor po-¬
puli hiuus. Quid sit hoc qͦd dr̾. in crassa¬
tĩ. ẽ. enĩ corpopuli hui: inspiciamꝰ. Om¬
nib qͥ in psentis uitȩ curis uersantur
cor incrassatũ est. Haud alit̾ eis qͥ in scła.¬
rib morant᷑ incrassatũ . ẽ. cor: quã si a
spinis enecentur. Iecirco pinguescit cor:
& ñ potest tenuioris sp̃s suscipere noti.¬
ones. Fugiamꝰ gͦ atalib curis. ut attenu.¬

Expanded text:
audientes non audirent, et videntes non videaudientes non audirent, et videntes non viderent. Manifestius porro fiet 1142 quod dicituquidem videre tunc caecos respicientes, rationem autem visionis ignorabant. Audiebant parabolas, quas dissolvebat secreto discipulis Salvator. Ipsi vero non audiebant, nescientes quae dicebantur, propter hoc testificans eos dixit: Qui habet aures audiendi audiat. Nec enim privati erant his auribus, ut non audirent; sed interiores eorum aures gravatae erant etis, et non intelligetis: et cernentes aspicietis, et non videbitis. Incrassatum est enihoc quod dicitur: Incrassatum est enim cor populi hujus, inspiciamus. Omnibus, qui in praesentis vitae curis versantur, cor incrassatum est: haud aliter eis, qui in saecularibus morantur incrassatum est cor, quam si a spinis enecentur. Idcirco pinguescit cor, et non potest tenuioris spiritus suscipere notiones. Fugiamus ergo a talibus curis, ut attenu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exaudiuit uocem dñi di.¬
centis. Quem mittam. &
quis ibit adpopłm istum:
Et dixit. Ecce ego fum:
mitte me. & ait. Uade
& dic popło huic. Aure audietis & ñ in¬
telligetis. & Reliqua. De eoqͥ nunc lectus
.ẽ.isaiȩ ꝓpħȩ sermone oremꝰ dm̃ ut nobis
grãm largiatur. ut digna ꝓpħico spu ua¬
rium dei. & dicit. Ecce ego sum: mitte me
Sed ut paratior esset adhoc: meminerat
uocis moy sei. Nam & ille eadem utens
uoce mitte me: princeps popłi uidexq fa.¬
ctus & famulus dĩ nuncupatus est. Audiui
aute ego quendam hebreũ exponentem
hunc locũ. atq dicentem. quia libent qͥdẽ
ꝓphetes & paratus ꝓphetiam suscepit ad
popłm: ignorans quȩ ei essent dicenda.
Porro audiens tristia que essent populo
nuncianda. hoc est aure audietis & ñ intel¬
ligetis. & cȩtera: insequentib pigrior fit
dicente ei uoce dei. clama. Respondit ei &
dicit. Quid clamabo: Arbitror autem hȩc
ꝓpħari desaluatore. quia futurũ erat ut

Expanded text:
 audivi vocem Domini dicentis, quem mittam, et quis ibit ad populum istum? Et dixi: Ecce ego sum, mitte me. Et ait: vade, et dic populo huic: Aure audietis, et non intelligetis, et reliqua. De eo qui nunc lectus est Isaiae Prophetae sermone, oremus Deum, ut nobis gratiam largiatur, ut digna prophetico spiritu rium Domini, et dicit: Ego sum, mitte me. Sed ut paratior esset ad hoc, meminerat vocis Mosei. Nam et ille eadem utens voce, mitte me, princeps populi, judexque factus, et famulus Dei nuncupatus est. Audivi autem quemdam Hebraeum exponentem hunc locum, atque dicentem, quia libenter quidem Prophetes, et paratus prophetiam suscepit ad populum, ignorans quae essent ei dicenda. Porro audiens tristia, quae essent populo nuntianda, hoc est, aure audietis, et non intelligetis, etc. , in sequentibus pigrior fit: dicente ei voce Dei; Clama, respondit ei, et dicit: Quid clamabo? Arbitror autem haec prophetari de Salvatore; quia futurum erat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
stus nascit᷑ ex dõ. Hoc aut̾e ut pleniꝰ possit
ꝓbari: etiã de saluatoris nr̃i cotidiana
natiuitate dicamꝰ. liqͥdo id iniustis obti.
nascit᷑ & de incepsdesinit nasci. s quoti.¬
enscimq ortũ fuerit lum̃ ex qͦ splen¬¬
dor oriat᷑: totiens orit᷑ & splendor
Saluator nr sapientia ẽ. dĩ. Sapientia uͦsplen
& iccirco dicit ante om̃s aute colles generat
me ñ ut qͥdã male legunt genuit. si semꝑex
patre nascit᷑ dñs: etiã tu insimilitudine eiꝰ

Expanded text:
ustus nascitur ex Deo. Hoc autem ut plenius possit probari, etiam de Salvatoris nostri quotidiana nativitate dicamus, liquido id in justis obtinenascitur, et deinceps desinit nasci, sed quotiescunque ortum fuerit lumen, ex quo splendor oritur, toties oritur et splendor Salvator noster sapientia est Dei. Sapientia vero splendnascitur, et idcirco dicit: Ante omnes colles generat me, non, ut quidam male legunt, generavit. Si semper ex Patre nascitur Dominus, etiam tu i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯbant faciem. & duab uelabant pedes.
S & duab uolabant & clamabant alter
Sadalterũ. Uerũ hȩc seraphim quȩ circa
dm̃ sunt. quȩ sola cognitione dicunt
riũ trmitatis quia & ipsa sunt sc̃a. his
eni in omnib quȩ sunt sanctius nichil
fessionẽ clamare ꝓnunciant. seruent᷑¬
officia. Operiebant faciem dei. E xor-¬
diũ enim dei ignotũ est: sed & pedes.
Ante ista quȩ fuerint nescio. Ex his quȩ
sunt: intelligo dm̃. Post ista quȩ futura
sint uixta qͦd futura sunt quis ꝓnuncia.¬

Expanded text:
bant faciem, et duabus velabant pedes, et duabus volabant, et clamabant alter ad alterum. Verum haec Seraphim quae circa Deum sunt, quae sola cognitione dicuntrium Trinitatis, quia et ipsa sunt sancta. His enim in omnibus quae sunt, sanctius nihil efessionem clamore pronuntiant. Quofficia. Operiebant faciem Dei. dium enim Dei ignotum est. Sed et pedes.Ante ista quae fuerint, nescio: ex iis quae sunt, intelligo Deum. Post ista quae futura sunt, juxta quod futura sunt, nesci
Abbreviated transcription (Latin):
meliorib. ꝓpt̾ ea qͥa beatũ. ẽ. suscipere
saluatorem. aꝑtis hostiis pͥncipalis cordis
nr̃i p̾paremꝰ ei mella & omnẽ cenã eiꝰ ut
ipse nos ducat admagnam cenã patris in re.¬
gno celorũ quȩ est inxp̃o iħu: cui ẽ. gła&¬

Expanded text:
melioribus. Propterea quia beatum est suscipere melioribus. Propterea quia beatum est suscipere Salvatorem, apertis ostiis principalis cordis nostri, praeparemus ei mella, et omnem coenam ejus: ut ipse nos ducat ad magnam coenam Patris in regno coelorum, quae est in Christo Jesu, cui est g
Abbreviated transcription (Latin):
lectus. Iste porro qͥ . ẽ. natus ex uirgine
emmanuhel buty rũ & mel manducat.
& querit abimo qͦq nr̃m butirũ man¬
ducare. Quomͦ a singulis nr̃m buty rũ
querit & mel: sermo edocebit. Opera
nr̃a dulcia. sermones nr̃i suaussimi &
utiles. mella sunt quȩ manducat emmna.¬
pleni sunt. ira. animositate. męsticia.
turpiloquio. uitiis. contentione. dedit
inos meũ fel: & ñ comedit abhis ser-¬
monib saluator. Comedet aut̾e salua.¬
tor de sermonib qͥ sunt apud homines.
si fuerint sermones eorũ mel. Appro-¬
bemꝰ hoc scriptura. ꝑcce sto ante ho.¬
& pulso. Siquis aꝑuerit mͥ hostiũ. ingre¬
diar adeũ. & cenabo cũ illo: & ille mecũ.
Igitur ipse pollicetur se ex nr̃is cenaturũ ẽẽ.¬
nobiscũ. Certũ. ẽ. aut̃e quia & nos cũ illo
cenemꝰ: si cenemꝰ illũ. Comedens qͥppe de
nr̃is bonis sermonib. oꝑib & intellectu
repascit nos suis escis spũalib & diuinis. &

Expanded text:
lectus. Iste porro qui est natus ex virgine lectus. Iste porro qui est natus ex virgine Emmanuel, butyrum et mel manducat, et quaerit ab unoquoque nostrum butyrum manducare. Quomodo a singulis nostrum butyrum quaerit et mel, sermo edocebit. Opera nostra dulcia, sermones nostri suavissimi et utiles, mella sunt quae manducat Emmapleni sunt, ira, animositate, molestia, turpiloquio, vitiis, contentione, dedit in os meum fel, et non comedit ab his sermonibus Salvator. Comedet autem Salvator de sermonibus qui sunt apud homines, si fuerint sermones eorum mel. Approbemus hoc de Scripturis. Ecce sto ad ot pulso. Si quis aperuerit mihi ostium, ingrediar ad eum, et coenabo cum illo, et ille mecum. . Igitur ipse pollicetur se ex nostris coenaturum nobiscum esse, certum est autem quia et nos cum illo coenamus, si coenemus illum. Comedens quippe de nostris bonis sermonibus, operibus, et intellectu, repascit nos suis escis spiritalibus, et divinis, et
Abbreviated transcription (Latin):
enim: Ego ñ audeo dicere quia de melle
corporeo mͥ prȩcipiat sp̃s sc̃s. Comede
mel. Ecce ñ habeo. aut certe naturȩ eius-¬
modi sum ut de melle comedere ñ possim.
qua ratione mͥ dicit. comede mel. & noli
comedere carnes. sed comede fili mel. bo¬
nũ est enĩ Si uideas apes ꝓpħas. & opus
eorũ mella uł fauos. tunc uidebis qͦmͦ
ꝓdignitate sc̃ĩ sp̃s intelligas comede
fili mel: bonũ: ẽ. eni. Siquis meditatur
eloquia diuina. & nutritus sermonib
scripturarũ complet mandatũ iuibens co¬
mede fili mel. & faciens qͦd iussũ ẽ: potit᷑
sermone qui sequit᷑. bonũẽ. enĩ. Quiabon̾ũ
quȩdã ut ita dicam apis suꝑ apes. Et qͦm
suꝑ apes: Rex quidam. ẽ: qui nominatus¬
adquem mittit me sp̃s sc̃s ut comedam
mel. bom̃i. ẽ. eni & fauus eiꝰ. ut indulcent᷑
fauces mee. Et forte subtiliores litterȩ
faui eritnt. Mel uͦ est: qui inhis: e. intel.¬

Expanded text:
est? Ego non audeo dicere, quia de melle est? Ego non audeo dicere, quia de melle corporeo mihi praecipiat Spiritus sanctus, comede mel. Ecce non habeo, aut certe naturae hujusmodi sum, ut de melle comedere non possim: qua ratione mihi dicit, comede mel, et noli comedere carnes, sed comede, fili, mel; bonum est enim. Si videas apes Prophetas, et opus eorum mella vel favos, tunc videbis quomodo pro dignitate sancti Spiritus intelligas, comede mel, fili; bonum est enim. Si quis meditatur eloquia divina, et nutritur sermonibus Scripturarum, compleat mandatum divinum jubens, comede mel, fili: et faciens quod jussum est, potitur sermone, qui sequitur, Bonum est enim. Quia bonum quaedam ut ita dicam apis super apes: et quomodo inter apes rex quidam est qui nominatur essad quem mittit me Spiritus sanctus, ut comedam mel, bonum est enim, et favus ejus ut indulcentur fauces meae. Et forte subtiliores litterae favi erunt, mel vero est qui in his est intel
Abbreviated transcription (Latin):
si tͦnnati paruuli. rationabile sine dolo lac
desiderate. Ergo est sine dubio lac rationa.¬
bile. & oportet nos istiusmodi lac quȩrere.
Rursum in ꝓuerbiis de melle scriptum est.
M el inueniens comede qͦd sufficit. ne forte
plenꝰ euomas. Et curauit sp̃s sc̃s de melle
isto qͦd notũ est: ne forte plus comedamꝰ. Sed
ueniens. comede quod sufficit. Qͦd autem
sentiens sp̃s sc̃s prȩcepit nobis. ut si in ue.¬
nerimꝰ: mel em̃ inuentibile est. siquidem
mel comedamꝰ qͦd sufficit. Uade ait ad apem
& disce quomͦ operatrixest. Et inueniuntur
ꝓpłȩ apes. ẽe. fingunt siquidem ceras. &
mella conficiunt. & si audenti mͥ expedit
dicere. faui eorũ scripturȩ sunt: quas re-¬
liquerunt. Et uolens uenit ad scripturas.
& inuenit mel. Sed & comede mel. Et in
ꝓuerbiis rursus dr̃. Bonꝰ enĩ est fauus. ut
indulcentur fauces tuȩ. Putasne hoc dicit
sp̃s sc̃s. comede mel qͦd inusu est. bonũ. ẽ.

Expanded text:
si modo nati parvuli rationabile et sine dolo lac si modo nati parvuli rationabile et sine dolo lac desiderate . Ergo est sine dubio lac rationabile, et oportet nobis istiusmodi lac quaerere. Rursum in Proverbiis de melle scriptum: Mel inveniens comede quod sufficit, ne forte plenus evomas . Num curavit Spiritus sanctus de melle isto quod notum est, ne forte plus comedamus? Sedveniens comede quod sufficit. Quid autem sentiens Spiritus sanctus praecepit nobis, ut si inveniremus mel, invenibile est siquidem mel, comedamus quod sufficit? Vade, ait, ad apem, et disce quomodo operatrix est . Et inveniuntur Prophetae apes esse. Fingunt siquidem ceras, et mella conficiunt, 1110 et si audienti mihi expedit dicere, favi eorum scripturae sunt, quas reliquerunt. Et volens veni ad Scripturas, et inveni mel. Sed comede mel Et in Proverbiis rursus dicitur: Bonus est enim favus, ut indulcentur fauces tuae . Putasne, hoc dicit Spiritus sanctus, comede mel quod in usu est, bonum enim
Abbreviated transcription (Latin):
exeo minꝰ faciamꝰ. neq ad faciliora curramꝰ.
sed expectemꝰ donec gr̃a dei subiciat nob̃̾
ꝑ illuminationẽ scientiȩ explanationẽ
quȩstionis. aut certe rursus gr̃a dei ꝑqu̾e
uult illuminet nos. ut ñ ultraqueramꝰ
sed quęstio nr̃a soluatur. Si autem temere
ad ñ intellecta ꝓrumpimꝰ: nos ipsos causa.¬
bimur. Quȩ. ẽ. Eͦ domꝰ dauid Si dauid xp̃c
est ut frequenter ꝓbaui: domꝰ dauid nos
ñ domui dauid ista dicuntur. Et ꝓpħatur.
quia siquis. ẽ. domꝰ dauid: uocaliit nomen
eius emmanuhel. In aduentu enĩ xp̃i sola¬
excła nr̃a de xp̃o dicit. Nobiscum ds. His
ut dedit dei gr̃a explanatis: alia iam quȩ-¬
ramꝰ eniginata. Butrrũ & mel manduca-
comesurus: Si hoc fuerit expositũ dño tri-¬
buente: rursus ea quȩ secuntur aliam nob̾
ingerent questionem. Utinamq om̃s face¬
remus illud qͦd scriptũ est. Scrutamini
scripturas. Plura ex corporalib cybis nomi¬
nata sunt inscripturis: ꝓescis spiialib. Qua.¬

Expanded text:
urramus, sed exspectemus donec gratia Dei subjiciat nobis per illuminationem scientiae illuminationem quaestionis: aut certe rursum gratia Dei per quem vult illuminet nos, ut non ultra quaeramus, sed quaestio nostra solvatur. Si autem temere ad non intellecta prorumpimus, nos ipsos causabimur. Quae est ergo domus David? Si David Christus est, ut frequenter probavi, domus David nos non domui David ista dicuntur. Et prophetatur, quia si quis est domus David, vocabit nomen ejus Emmanuel. In adventu enim Chriesia nostra de Christo dicit: Nobiscum Deus. His, ut dedit gratia Dei, explanatis, alia jam quaeramus aenigmata. II. Butyrum et mel manducabicomesturus? Si hoc fuerit expositum, Domino tribuente, rursus ea quae sequuntur, aliam nobis ingerent quaestionem. Utinamque omnes faceremus illud quod scriptum est: Scrutamini Scripturas! Plura ex corporalibus cibis nominata sunt in Scripturis pro escis spiritalibus. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
quibusdam dr̃. Amantes uoluptatem ma-¬
gis quam dm̃. Et quidem idipsum ñ exiis
dictum . ẽ. qui omnino sunt infideles: sed
de iis qui intrinsecus cõmorantur uolup¬¬
tatem magis amantes quã dm̃. qui habent
figurationem pietatis. uirtutem aut̾e eiꝰ
negantes. Hȩc ꝓpt̾ mortem regis oryȩ.
post cuius interitũ uidisse se ait uisionẽ
ꝓpħa. Quȩ est aut̾e uisio: Uidi dñm se.¬
dentem suꝑ thronum excelsũ & eleuatũ:¬
celsum neq eleuatũ. Disserens scripturam
daniel dicit. Throni positi sunt. & ñ erat
excelsus ibi thron. Et ueniam ut sedeam
adiudicandũ popłm inualle iosaphat. Er¬
go hic inualle sedio. & inualle eũ iudica¬¬
turus est : que condemnaturus est. Aliud
aut̾e.ẽ. uidere eũ sedentem suꝑ thronũ ex¬

Expanded text:
itur: 1102 Amantes voluptatem magis quam Deum . Et quidem idipsum non de his dictum est, qui omnino sunt infideles, sed de his, qui intrinsecus commorantur, voluptatem magis quam Deum amantes; qui habent figurationem pietatis, virtutem autem ejus negantes. Haec propter mortem regis Osiae, post cujus interitum vidisse se ait visionem Propheta. Quae est autem visio? Vidi Dominum sedentem super thronum excelsum et elevatumcelsum, neque elevatum. Disserens Scripturam Daniel, dicit: Throni positi sunt , et non erat excelsus ille thronus. Et veniam, ut sedeam ad judicandum populum in valle Josaphat. Ergo hic in valle sedit, et in valle eum judicaturus est, quem est condemnaturus. Aliud autem est videre eu
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ nob̾ omnib ut petamꝰ nobis hoc signũ.¬
Ut uult nobis efficiat sigñu. qͦd dat dñs
ds̃ in ꝓfundum & in excelsum. Siquis
aut̾e . ẽ qui sciat rationabilit contempla¬
tionẽ. cognoscat hoc qͦd dictũ. ẽ. in ꝓfun-¬
dum & in excelsũ. ñdisiunctiue. ẽẽ. dictũ
Significat em̃ hoc qͦd utrunq poscit. Pete

Expanded text:
ergo nobis omnibus, ut petamus nobis hoc signuergo nobis omnibus, ut petamus nobis hoc signum, ut nobis utile fiat signum quod dat Dominus Deus in profundum et in excelsum. Si quis autem est qui sciat, et rationabili contemplatione cognoscat hoc quod dictum est, in profundum et in excelsum, non disjunctive esse dictum, significat enim hoc quod utru
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc reꝓmissio. Idõ dñs ipse dabit uo¬
Sbis signum. Ecce uirgo inutero accipiet
& pariet filium. & uocabis nom̃ eiꝰ emma¬
nuel. Hȩc exponantur. & de reliqͥs uide.¬
bimꝰ indigentib & illis gr̃adĩ ut ma-¬
nifestentur. lubetur ut petat signũ
non simplicit. sed sibi ipsi. Sermo qͥp¬
in ꝓ fundum aut in excelsum. In ꝓfun¬¬
dum qͥdem quia qui descendit ipse est:
in excelsum uͦ quia qͥ ascendit suꝑ om̃s
cȩlos ipse est. Michi autẽ hoc signũ ꝓpo¬
situm dominꝰ meus it SUs MeisUs
inꝓfundum & in excelsum nichil ꝓdest.
si nonmͥ fiat my sterium de ꝓfundo & ex.¬
celso euis. Cum entim ego recepero my ste¬¬
rium de xp̃o iħu de ꝓfundo & excelso:
tunc accipiam signũ scđm prȩceptum
dñi. & dicetur mͥ quasi habenti inmemet.¬
ipso ꝓfundum & excelsum. Neq dixeris
incorde tuo. Quis ascendit incelumꝰ
Hoc est xp̃m deducere. Aut quis descendit
in abyssum: Hoc est. xp̃m ex mortuis
mens inore tuo & incorde tuo. Precipit᷑

Expanded text:
e dabit vobis signum. Ecce virgo in utero concipiet, et pariet filium, et vocabis nomen ejus Emmanuel. Haec exponantur, et de reliquis videbimus, indigentes et in illis gratia Dei ut manifestentur. Jubetur ut petat signum, non simpliciter, sed sibi ipsi. Sermo quipin profundum aut in excelsum. In profundum quidem, quia qui descendit, ipse est. In excelsum vero, quia qui ascendit super omnes coelos, ipse est. Mihi autem hoc signum propositum Dominus meus Jesus Christus in profundum et in excelsum, nihil prodest, si non mihi fiat mysterium de profundo et excelso ejus. Cum enim ego recepero mysterium de Christo Jesu de profundo et excelso, tunc accipiam signum secundum praeceptum Domini, et dicetur mihi quasi habenti in memetipso profundum et excelsum: Neque dixeris in corde tuo, Quis ascendit in coelum? Hoc est Christum deducere. Aut quis descendit in abyssum? hoc est, Christum ex mortuis mens in ore tuo, et in corde tuo . Praecipitur
Abbreviated transcription (Latin):
forsitan aliquis editũ. ẽẽ. euangłium: qui
uult deliberet. ꝓpħa quidem manifeste
habet. Et uocabis nomen eiꝰ emmanuhel.
Noui quendam in exordio scripturarũ eua.¬
ngłiilegentem & uocabis nom̃ eiꝰ emma-¬
nuhel dixisse intra semet ipsũ. Quid est
uocabis: Quid uocauit achat: Et qͦmͦ
potuit achaz de saluatore qͥ post genera.¬
tiones multas uenit audire. uꝯcabis nom
eius enmanuhel: Atq ita ꝓeo qͦd. ẽ. uo¬
nachaz dicitur & uocabis nom̃ eiꝰ emmna.¬
nu̾el: sed domui dauid. Uide manifeste
dictũ. Audite nunc domꝰ dauid. Nunqͥd
modicũ uobis est prȩstare certam̃ homi.

Expanded text:
forsitan aliquis editum esse Evangelium, qui forsitan aliquis editum esse Evangelium, qui vult deliberet. Propheta quidem manifeste habet, et vocabis nomen ejus Emmanuel. Novi quemdam in exordio scripturarum Evangelii legentem: Et vocabis nomen ejus Emmanuel, dixisse intra seipsum: Quid est vocabis? Quis vocabit? Achaz. Et quomodo potuit Achaz de Salvatore, qui post generationes multas venit, audire: Vocabis nomen ejus Emmanuel: atque ita pro eo quod est vo quia non Achaz dicitur: Et vocabis nomen ejus Emmanuel, sed domui David vide manifeste dictum: Audite nunc, domus David: Numquid modicum vobis est praestare certamen hom
Abbreviated transcription (Latin):
excelsum. Et in ꝓmissione aut̾e dix apł̃s.
ut cognoscamꝰ qͥd sit ꝓfundũ & excelsũ
& laticudo & longitudo. Et dix achaz.
Nonpetam. in credulus fuit. Dicit enim.
Pete tͥ ipsi. Populus aut̾e usq hodie ñ pe¬
tit signũ ꝓpterea ñ habet illud. Et pͦ.¬
quȩstio. Isto enĩ dicente ñ petam. neq
temptabo dñm. & estimante tẽptatione
ẽ̾e. si peteret signu: ait. Audite nunc
domꝰ dauid. Nunqͥd modicũ uobis est
p̃stare certam̃ hominib: Et qͦmͦ dño prȩ¬
statis certamen: Non prestat autẽ cer-¬
tamen dño. sed neq hominib eũ arbi.¬
tror prȩstare cercam̃: qui petit signũ
in ꝓfundũ aut in excelsũ. CertameN
quippe dĩ. ẽ: qͦmͦ saluet hominem.
salutem. Qui uͦ dño certante ut saluet
uocabis. Inmatheo porro scimꝰ lectitari. &
uocabunt nom̃ eiꝰ emmanuel. Non possumꝰ
scripturam. utritm abaliquo ñ intelligen¬
te & ad faciliora currente. qͦmͦ & in aliis
multis factũ. ẽ. ansic aprincipio ut dicat

Expanded text:
xcelsum. Et in promissione autem dixit Apostolus: Ut cognoscamus quid sit profundum, et excelsum, et longitudo, et latitudo . Et dixit Achaz, non petam. Incredulus fuit. Dixit enim: Pete tibi ipsi. Populus autem usque hodie non petit signum, propterea non habet illum, et praquaestio. Isto enim dicente: Non petam, neque tentabo Dominum, et aestimante tentationem esse, si peteret signum, ait: Audite nunc, domus David. Numquid vobis modicum est praestare certamen hominibus, et quomodo Domino praestatis certamen? non praestat autem certamen Domino, neque hominibus eum arbitror praestare certamen, qui petit signum in profundum aut in excelsum. Certamen quippe Dei est, quomodo salvet hominem. salutem. Qui vero Domino certante, ut salvet vocabis. In Matthaeo porro scimus lectitari: Et vocabitur nomen ejus Emmanuel. Non possumus scripturam? Utrum ab aliquo non intelligente, et ad faciliora currente, quomodo et in aliis multis factum est: an sic a principio, ut dicat
Abbreviated transcription (Latin):
summus sacerdos offerre patri int̾pella¬¬
tiones nr̃as: surgentes ꝑ ipsum sacrificia
patri offeramꝰ. Ipse eñi ꝓpiciatio: e. ꝓpec.¬
catis nr̃is: cui est gła & imꝑium inscła¬
ncipit omł. .ii. De eo quod scriptum
est ecce uirgo inutero accipiet.
Uant ym addictum attinet
uerecunde fecit achaz cũ ei
fuisset imꝑatũ ut peteret
sigͥnum
inꝓfundum
aut excelsum. & rationem reddiderit
cur petere noluerit. ait quippe. ñ pet᷑a
neq temptabo dñm. est tamen suꝑ hoc
uerecundo culpatus: & dicit᷑ adeum.
Audite nunc domꝰ dauid. Nunqͥd modi-¬
cũ uobis est prestare certam̃ hominib:

Expanded text:
summus sacerdos offerre Patri interpellationes nostras, surgentes per ipsum sacrificia Patri offeramus. Ipse enim propitiatio est pro peccatis nostris, cui est gloria et imperium in saHOMILIA SECUNDA. De eo quod scriptum est: Eccuantum ad dictum attinet, verecunde fecit Achaz, cum ei fuisset imperatum, ut peteret signum in profundum aut in excelsum, et rationem reddidit cur petere noluerit . Ait quippe: Non petam, et non tentabo Dominum. Est tamen super hoc verbo culpatus, et dicitur ad eum: Audite nunc, domus David: Numquid modicum vobis praest