comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aristotelis cathegoriȩ quȩ latine
p̃dicam̃ta dicunt᷑. quib ꝑuarias signifi¬
cationes om̃ĩs sermo conclusus. ẽ Instru¬
menta cathegoriarũ st̃ tria. id: prima
ȩquiuoca. scđa uni uoca. tercia denomira¬
tiua. Equi uoca st̃ quando multarũ rerũ
nom̃ unũ. ẽ. sed ñ eadẽ diffinitio. ut leo.
Nam quantũ ad nom̃ ꝑtinet. & uerus & pictꝰ¬
& cȩlestis leo dr̃. quantũ ad diffinitionẽ¬
ptinet alit̃ uerus definit᷑ alit̾ pictꝰ alit̾
cȩlestis. Uniuoca st̃ quando duarũ aut
pluriũ rerũ unũ nom̃ est & definitio: ut
minatiua id ÷ deriuatiua dñr quȩcunꝙ
ab aliqͦ solo differeritiȩ casu scđm nom̃
habent appellationẽ. ut abonitate bonꝰ
amalicia malus. Cathegoriarũ autem
species detẽ st̃: id÷ substantia. quantitas
qualitas. relatio. situs. locus. tẽpus. habtꝰ
agere & pati. Substantia ẽ. quȩ ꝓprie
& principalit̾ dr̃. quȩ neq de subiecto
p̾dicat᷑ neq in subiecto ẽ ut aliqui homo

Expanded text:
totelis categorie que latine predicamenta dicuntur, quibus per varias significationes omnis sermo conclusus est. Instrumenta categoriarum sunt tria: id est prima equivoca, secunda univoca, tertia denominativa. Equivoca sunt, quando multarum rerum nomen unum est, sed non eadem diffinitio. Ut Leo. Nam quantum ad nomet caelestis leo dicitur, quantum ad definitionem, aliter uerus definitur, aliter pictus, aliter caelestis. Vniuocum est quando duarum aut plurium rerum unum nomen est et definitio ut minativa, id est derivativa, dicuntur quaecumque ab aliquo solo differentiae casu secundum nomen habent appellationem, ut a bonitate bonus, et a malitia malus. Categoriarum autem species decem sunt, id est substantia, quantitas, qualitas, relatio, situs, locus, tempus, habitus, agere et pati. Substantia est, quae proprie et principaliter dicitur, quae neque de subiecto praedicatur, neque in subiecto est, ut aliq
Abbreviated transcription (Latin):
one odorẽ creasse. Unde & nunc opti¬
ma unguenta. amaracina dicunt᷑. St̃
aut̃ ex genere florũ. Itẽ alia quȩ a ma¬
teriȩ suȩ qualitate dicunt᷑ ut rosaceũ
arosa. oiprinium a flore cipro. unde
his quȩdã simplicia unguenta ft̃: quȩ
ex una tantũ specie existunt. Unde
& sui nominis refert̃ odoratũ ut ane¬
tinũ. Est enĩ sincerũ ex oleo & a neto
tantũ. Cõposita autẽ st̃ quȩ plurib
admixtis fiunt. unde & nominis sui
odore ñ habent. quia obtinentib ali is
quȩ admiscent᷑ incertũ odorẽ ducunt¬
ut cerotũ. calesticũ. marciatum:

Expanded text:
one odorem creasse. Unde nunc optione odorem creasse. Unde nunc optima unguenta amaracina dicuntur: sunt et ex genere florum. Item alia que a materie sue qualitate dicuntur: ut roseum a rosa, cyprinum a flore cypro; unde his quaedam simplicia unguenta sunt, quae ex una tantum specie existunt, unde et sui nominis referunt odoratum, ut anetinum: est enim sincerum ex oleo et aneto tantum. Conposita autem sunt quae pluribus admixtis fiunt; unde et nominis sui odorem non habent, quia obtinentibus aliis, quae admiscentur, incertum odorem ducunt. Cerotum. Calasticum.
Abbreviated transcription (Latin):
sica in cognita illi ñ erit. nã multa sc̃
quȩ in egris hominib ꝑhanc discipli¬
nam facta legunt᷑. sicut de dauid le
gitur. qui ab spu immundo saulem
arte modulationis eripuit. Asclepia
des qͦq medicus. freneticũ quendã ꝑsim¬
phoniam pristinȩ sanitati restituit:
Postremo & astronomiã notã habebit.
ꝑ quã contẽpletur rationẽ astrorum.
& mutationes tẽporũ. Nam sicut ait
qđ medicina scda phy losophia dicit᷑.
utraq enĩ disciplina totũ hominẽ sibi¬
uindicat. Nam sicite ꝑ illã anima. ita
ꝑhanc corpus curatur. Unguenta aut̃¬
iulius cesar meminit dicens. corpusq
suaui telino unguimꝰ. Hoc conficiebatꝰ
in insula telo. quȩ. ẽ una ex cicladibꝰ.
Sunt & quȩdã abinuentorũ nomine.
ut amaracinũ. Nã quidã tradunt re-¬
gium quendã puerũ amaracũ nomine.
cõplura unguentorũ genera ferentem
casu ꝓlapsũ esse & maiorẽ ex cõmixti¬

Expanded text:
sica incognita illi non erit. Nam multa sunt sica incognita illi non erit. Nam multa sunt que in egris hominibus per hanc disciplinam facta legungitur qui ab spiritu inmundo Saulem arte modulationides quoque medicus phreneticum quendam per symphoniam, pristine sanitati restituit. Postremo et astronomiam notam habebit, per quam contempletur rationem astrorum et mutationes temporum. Nam sicut ait quod medicina, secunda philosophia dicitur; utraque enim disciplina totum hominem vendicat sibi. Nam sicut per illam anima, ita per hanc corpus curatur. DE PARTIIulius Caesar meminit, dicens: Corpusque suavi telino unguimus. Hoc conficiebatur in insula Telo, quae est una ex Cycladibus. Sunt et quaedam ab inventorum nomine, ut amaracinum. Nam quidam tradunt regium quendam puerum Amaracum nomine complura unguentorum genera ferentem casu prolapsum esse, et maiorem ex commixti
Abbreviated transcription (Latin):
balanũ. quia fit ex glande odorata.
capillis. Oleũ. ẽ. purũ. nulliq rei ad¬
mixtũ Unguentũ uͦ. ẽ. om̃e qđ ex cõ¬
muni oleo confectũ. aliarũ specierũ
cõmixtione augetur. odoris iocun¬
ditatẽ sumens. & longius redolens
De initio medicinȩ.xiii¬
UERITUR A quib dã. quare int̾
cȩteras liberales disciplinas.
medicinȩ ars ñ contineat᷑. Propterea.
quia illȩ singulares continent causis.
ista uͦ omniũ. Nam & gramaticã med¬
cus scire iubetur. ut intelligere uel
exponere possit quȩ legit. Similit̾ &
rethoricã. ut ueracib argum̃tis ualeat
definire quȩ tractat. Necnon & da¬
lecticã ꝓpt̾ infirmitatũ causas. ratio¬
ne adhibita ꝑscritandas atq curandis
Sic & arithmẽticã ꝓpt̾ numerũ horatĩ
in accessionib & periodis dierũ. Non
alit̾ & geometricã. ꝓpt̾ qualitates regi¬
onũ & locorũ situs. in quib doceat. qͥd
quenq obseruare oporteat. Porro mu¬

Expanded text:
balanum, quia fit ex glande odorata. balanum, quia fit ex glande odorata. capillis. Oleum est purum nullique rei admixtum. Unguentum vero est omne quod ex communi oleo confectum aliarum specierum conmixtione augetur, odoris iucunditatem sumens et longius redolensDe initio medicinae . Quaeritur a quibusdam quare inter ceteras liberales dismedicinae ars non contineatur. Propterea, quia illae singulares continent causas, ista vero omnium. Nam et grammaticam medicus scire jubetur, ut intelligere vel exponere possit quae legit. 2. Similiter et rhetoricam, ut veracibus argumentis valeat definire quae tractat. Nec non et dialecticam propter infirmitatum causas ratione adhibita perscrutandas, atque tractandas. Sic et arithmeticam, propter numerum horarum, in accessionibus et periodis dierum. Non aliter et geometriam, propter qualitates regionum et locorum situs, in quibus doceat quid cuique observari oporteat. Porro mu
Abbreviated transcription (Latin):
Est enĩ pila uas concauũ & medicorłĩ
aptũ usui. in qua ꝓprie ptisanę fi¬
eri. & pigm̃ta concidi solent. Uar¬
ro aut̃ refert pilumniũ quendã in
italia fuisse. qui pissendis prȩfuit
aruis. unde & pilumni & pistores.
Abhoc gͥ nomine pilũ & pilã inuentã.
quib far pinsitur. & ex eiꝰ nomine ita
appellata. Pilũ autẽ . ẽ. unde contundi¬
tur. quicqͥd inpilã mittit᷑. Mortariũ
qđ ibi iam semina inpuluerẽ redacta.
& mortua condiant᷑. Cotisila. ẽ. in qua
circũ ducta colliria resoluunt᷑. Erit enĩ
lenis. nã asꝑa frangit potius quã resol¬
ui colliriũ facit. De odoribus &
Timiama lingua greca uocat᷑ qđ
sit odorabile. Nam timo dicit᷑ flos qui
mitur. dũ offertur. Thetraidos. for
mulȩ incensi in longitudinẽ porrectȩ
quȩ fiunt ex quatuor pigm̃tis. Quat¬
tuor enĩ grece thetra. formula idos
dr̃. Stacten. ẽ. incensũ qđ ex pressu¬
ra manat. dictũ a grecis Fapa oc ła¬

Expanded text:
Est enim pila vas concavum et medicorum Est enim pila vas concavum et medicorum aptum usui, in quo proprie ptisanae fieri et pigmenta concidi solent. Varro autem refert Pilumnium quendam in Italia fuisse, qui pinsendis praefuit arvis, unde et pilumni et pistores. Ab hoc igitur pilum et pilam inventam, quibus far pinsitur, et ex eius nomine ita appellata. Pilum autem est unde contunditur quidquid in pila mittitur. Mortarium, quod ibi iam semina in pulverem redacta et mortua condiantur. Coticula est in qua circunducta collyria resolvuntur. Erit enim lenis. Nam aspera frangi potius quam resolvi collyrium facit. De odoribus et Thymiama lingua Graeca vocatur, quod sit odorabile. Nam thymum dicitur flos qui mitur, dum offertur. Tetraidos mule incensi in longitudinem porrecte, que fiunt ex quattuor pigmentis; tuor enim Graece τέτταρα, formula εἶδος dicitur. Stacten est incensum quod ex pressura manat, dictum a Graecis παρὰ τὸ σ
Abbreviated transcription (Latin):
berent. De libris medicinalibus.
ForismUs.ẽ sermo breuis. integrũ
sensũ ꝓpo̾sitȩ rei scribens. P rogno¬
stica p̾uisio egritudinũ. uocata a p̃no¬
scendo. Oportet enĩ medicũ & p̾teri¬
ta agnoscere. & p̾sentia scire. & futu¬
ra p̃uidere. Dinamedia potestas herba¬
rum. id ẽ. uis & possibilitas. Nam ua
unde & dinamedia nuncupat᷑. ubi
eorũ medicinȩ scribunt᷑. Butanicũ
herbariũ dr̃. qđ ibi herbȩ notentur.
De instrumentis medicorum.
Nchiridioꝵ dictũ qđ manu astrin¬
gatur. dũ plurima contineat fer¬
ram̃ta. Ciron enĩ grece. manꝰ uocat᷑.
Fletomũ ab incisione uocatũ. nam in¬
cisio grece tomũ dr̃. Similaria. an¬
gistrũ. spatomele. Guua. quȩ a lati
nis a similitudine cucurbitȩ a suspi¬
rio uentosa uocatur. Deniq anima¬
ta spũ ꝑ igniculũ. dehinc prȩciso
corpori suꝑ posita. om̃e qđ intra ci¬
id ẽ. terendis. hinc & pigmãta eoqđ
inpila & pilo agunt᷑. qͣsi piligm̃ta.

Expanded text:
berent. De libris medicinalibus . berent. De libris medicinalibus . Aforismus est sermo brevis, integrum sensum propositae rei scribens. Prognostica praevisio aegritudinum, vocata a praenoscendo. Oportet enim medicum et praeterita agnoscere, et praesentia scire, et futura praevidere. Dinamidia, potestas herbarum, id est vis et possibilitas. Nam in unde et dinamidia nuncupatueorum medicinae scribuntur. Butanicum herbarum dicitur quod ibi herbae notentur. § 11 De instrumentis medicorum. Enchiridion dictum quod manu adstringatur, dum plurima contineat ferramenta; χείρ enim Graece manus vocatur. Phlebotomum ab incisione vocatum; nam incisio Graece τομὴ dicitur. Similaria. Angistrum. Spatomele. Gunis a similitudine cucurbite, a suspirio ventosa vocatur: denique animata spiritu per igniculum, dehinc preciso corpori superposita, omne quod intra cuid est terendis: hinc etiam pigmenta, eo quod in pila et pilo aguntur, quasi piligmenta.
Abbreviated transcription (Latin):
glutiatur. Diamoron. a suco more nom̃
sũpsit. ex qͦ conficit᷑. sicut diacocdion qͥa
ex codia id ẽ. ex papauere fit. sicut
dias parmaton. quia ex seminib cõponit᷑.
Flectuariũ uocatũ. eo qđ molle sorbeat᷑.
Trociscus dictꝰ: quia in modũ rotulȩ
deformat᷑. trocos enĩ grece rota dicit᷑.
Colliria latinũ sonant. qđ uitia oculo
rum detergant. Epitema eo qđ suꝑ po¬
natur. aliis adiutoriis pcedentib.
Cataplasma. eo qđ inductio sola sit. Im¬
plastrũ. eo qđ inducat᷑. Malagma. eo¬
qđ sine igne maceret᷑ & cõprehendat᷑.
Enema grece. latine relaratio dr̃. Pessi¬
ria dicta. qđ intus iniciant᷑. Medicimã
ium̃torũ. ciron quidã grecus inuenit.
inde pingitur dimidia parte homo.
dimidia equus. Dictus autẽ cirori
Creticos dies medici uocant. quibꝰ credo
ex iudicio infirmitatis hoc nom̃ impo¬
sitũ est: qđ quasi iudicent hominẽ.
& sententia sua aut puniant aut li¬

Expanded text:
glutiatur. Dyamoton a succo mori nomen glutiatur. Dyamoton a succo mori nomen sumpsit quo vinum conficitur, sicut dyacodion, quia ex codia, id est ex papavere fit, sicut dyaspermaton, quia ex seminibus componitur. Electuarium vocatum est eo quod melle sorbeatur. Trociscus dictus est, quia in modum rotule deformatur: trocos enim grece, rotundum dicitur. Colliria latinum sonat, qurum detergant. Epitima, eo quod superponatur aliis adiutoriis praecedentibus. Cataplasma, eo quod inductio sola sit. Inplastrum, eo quod inducatur. Malagma, quod sine igne maceretur et conprehendatur. Enema Graece, Latine relaxatio dicitur. Pessaria dicta quod intus iniciantur. Medicinam iumentorum Chiron quidam Graecus invenit. Inde pingitur dimidia parte homo, dimidia equus. Dictus autem Chiron Creticos dies medici vocant, quibus, credo, ex iudicio infirmitatis hoc nomen inpositum est, quod quasi iudicent hominem, et sententia sua aut puniant aut li
Abbreviated transcription (Latin):
mido siccũ. sicut & in homine suꝑbia
sanari ñ potest. nisi humilitate sanet᷑.
Ex similib uͦ. sicut ligam̃tũ uł rotundo
uulneri rotundũ. uł oblongo ob longũ
apponit᷑. Ligatura enĩ ipsa. ñ eadem
membris & uulnerib om̃ib. sed similis
simili coapeatur. quȩ duo etiã ipsa ad¬
urtoria nominib suis significant. Nã
antidotũ grece. latine ex contrario datũ
dr̃. Contraria enĩ contrariis. medicinȩ
ratione curant᷑. At contra ex simili ut
pigra quȩ int̾pretat᷑ amara. quia gustꝰ
eius amarus. ẽ. Ex conuenienti enĩ nom̃
accepit. quia amaritudo morbi. ama¬
ritudine solui solet. Omia aut̃ medica¬
menta. ex ꝓpriis causis habent uocabula.
Gera enĩ dicta. quasi diuina. Arteriaca
qđ apta sint guituris meatui. & tumo¬
res fauciũ & arteriarũ leniant. liriaca
est antidotũ serpentinũ. quo uenena
pelluntur. ite pestis peste soluat᷑: Catar¬
tica grece. latine purgatoria dicunt᷑

Expanded text:
humido, sicut et in homine superbia humido, sicut et in homine superbia sanari non potest, nisi humilitate sanetur. 6. Ex similibus vero, sicut ligamentum vel rotundo vulneri rotundum, vel oblongo oblongum apponitur. Ligatura enim ipsa non eadem membris et vulneribus omnibus, sed similis simili coaptatur, quae duo etiam ipsa adjutoria nominibus suis significant. 7. Nam antidotum Graece, Latine ex contrario datum dicitur. Contraria enim contrariis medicinae ratione curantur. At contra ex simili, 184 ut πικρὰ, quod interpretatur amara, quia gustus ejus amarus est. Ex convenienti enim nomen accepit, quia amaritudo morbi amaritudine solvi solet. 8. Omnia autem medicamenta ex propriis causis habent vocabula. Hiera enim dicta quasi divina. Arteriaca, quod apta sint gures faucium et arteriarum leniat. Theriaca est antidotum serpentinum, quo venena pelluntur, ut pestis peste solvatur. Catharrica grece, latine purgatoria dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ysaiã ez echiȩ languenti aliquid medi¬
cinale mandasse. & paulus apłs timo¬
theo modicũ uinũ ꝓdesse dixit: Cura¬
tio autẽ morborũ. trib generib c̾stat
Farmatia. quã latini medicamina uo¬
cant. Cirurgia. quã latini manuum
oꝑationẽ appellant. Manꝰ enĩ apud
grecos. ciros uocatur. Dieta quã latini
regulã nuncupant. est enĩ obseruatio
legis & uttȩ. Sunt autẽ om̃i curationi
species tres. Primũ genꝰ dieticũ. scđ̾m
farmaceuticũ. terciũ cirurgicũ. Dieta
ẽ. obseruatio legis acuitȩ. Farmatia
est: medicam̃torũ curatio. Cirurgia:
ferram̃torũ incisio. Nã ferro excidun¬
tur: quȩ medicam̃torũ ñ senserint me¬
dicinã. Antiquior aut̃ medicina. her-¬
bis tancũ & sucis erat. Ialis enĩ meden¬
di usus coepit. deinde ferro & cęteris
medicam̃tis. Om̃is aut̃ curatio. aut
ex contrariis. aut ex similib adhibet᷑.
Ex contrariis. ut frigidũ calido. uł hu

Expanded text:
Esaiam Ezechiae languenti aliquid mediEsaiam Ezechiae languenti aliquid medicinale mandasse, et Paulus apostolus Timotheo modicum vinum prode esse dixit. Curatio autem morborum tribus generibus constat: Pharmacia, quam Latini medicamina vocant: Chirurgia, quam Latini manuum operationem appellant; manus enim apud Graecos χείρ vocatur: Diaeta, quam Latini regulam nulegis et vitae. Sunt autem omni curationi species tres: primum genus diaeticum, secundum pharmaceuticum, tertium chirurgicum. Diaeta est observatio legis et vitae. Pharmacia est medicamentorum curatio. Chirurgia ferramentorum incisio; nam ferro exciduntur quae medicamentorum non senserint medicinam. Antiquior autem medicina herbis tantum et sucis erat. Talis enim medendi usus coepit, deinde ferro et ceteris medicamentis. Omnis autem curatio aut ex contEx contrariis, ut frigidum calido, vel siccum
Abbreviated transcription (Latin):
dic̾ta ex languore oscitantiũ. Frenui¬
sculi ulcera cirea rictũ oris similia his
quȩ fiunt in ium̾̃tis asꝑitate frenorũ.
Uleus putredo ipfa. uulnus qđ ferro
fit quasi ui & ulcus qđ olet quasi ol¬
cus unde & ulcera. Pustula . ẽ. in
suꝑficie corporis turgida. ueluti
collectio Papula. ẽ paruissima cutis
eretio circũ scripta cũ rubore. & ideo
papula quasi pupula. Sanies dicta: qͥa
ex sanguine nascitur. excitato enim
calore uulneris. sanguis in saniem uer¬
titur. Nam sanies ñ fit in quemcunq
locũ nisi ubi sanguis aduenerit. quia
om̃e qđ putrescit. nisi calidũ & humi¬
dũ fuerit qđ est sanguinis. putre fie¬
ri ñ potest. Sanies aut̃ & tabes. sibi dif¬
ferunt. Eluere enĩ sanie uiuorũ est.
tabe mortuorũ. Cicatrix ẽ. obductio
uulneris. naturalẽ colorẽ partib ser¬
uans. dicta qđ obducat uulnera. atq
occexat. De Remediis
spernenda ñ . ẽ. Meminimꝰ enĩ &

Expanded text:
dicta ex languore oscitantium. Frenudicta ex languore oscitantium. Frenusculi ulcera circa rictum oris, similia his quae fiunt iumentis asperitate frenorum. Ulcus putredo ipsa; vulnus, quod ferro fit, quasi vi. Et ulcus, quod olet, quasi olcus, unde et ulcera. Pustula est in superficie corporis turgida veluti collectio. Papula est parvissima cutis erectio, circumscripta cum rubore; et ideo papula, quasi pupula. Syringio. Sanies dicta, quia ex sanguine nascitur. Excitato enim calore vulneris sanguis in saniem vertitur. Nam sanies non fit in quocumque loco, nisi ubi sanguis advenerit; quia omne, quod putrescit, nisi calidum et humidum fuerit, quod est sanguis, putrefieri non potest. Sanies autem et tabes sibi differunt. Fluere enim sanie vivorum est, tabe mortuorum. Cicatrix est obductio vulneris, naturalem colorem partibus servans: dicta quod obducat vulnera atque obcaecat. De remediis spernenda non est. Meminimus enim et
Abbreviated transcription (Latin):
minib dedit. quia corporis suꝑficiem
similẽ facit elefantorũ cuti. siue quia
ingens passio. ẽ. sicut animal ipsũ ex qͦ
diriuatũ nom̃ ducit. Hicteris greci ap¬
pellant a cuiꝰdã animalis nomine. qđ sit
coloris fellei Hunc morbũ latini arcu¬
atum dicunt. a similitudine cȩlestis
arcus. Aurugune uͦ uarro appellari ait
a colore aurĩ. Regiũ autẽ morbũ inde
estimant dictũ. qđ uino bono & regalib
cibis facilius curetur. Cancer a simili¬
tudine maritimi animalis uocatũ. uul¬
nus sicut medici dicunt. nullis medica
mentis sanabile. Aut gͦ p̾cidi solet a
corpore membrũ ubi nascitur. ut ali¬
quanto diutius uiuat. & tam̃ inde mor¬
tem quãlibet tardius affuturã. Ordeo¬
lus. ẽ. paruissima ac purulenta collectu
in capillis palpebriũ constituta. in me¬
dio lata & exutroq conducta. ordei gra¬
num similans. unde & nom̃ accepit. Fu
Oscedo. ẽ. qua infantiũ ora exulcerant᷑.

Expanded text:
minibus dedit; quia corporis superficiem minibus dedit; quia corporis superficiem similem facit elephantorum cuti, sive quia ingens passio est, sicut animal ipsud ex quo derivatum ducit nomen. Hicteris Graeci appellant a cuiusdam animalis nomine, quod sit coloris fellei. Hunc morbum Latini arcuatum dicunt, a similitudine caelestis arcus. Auriginem vero Varro appellari ait a colore auri. Regium autem morbum inde aestimant dictum, quod vino bono et regalibus cibis facilius curetur. Cancer a similitudine maritimi animalis vocatum. Vulnus sicut medici dicunt nullis medimentis sanabile. Aut ergo praecidi solet a corpore membrum ubi nascitur, ut aliquanto diutius vivat, 182 tamen inde mortem quamlibet tardius affuturam. lus est parvissima, et purulenta collectio in capillis palpebrarum constituta, in medio lata, et ex utroque conducta, hordei granum similans; unde et nomen accepit. Oscedo est qua infantum ora exulcerantur,
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris redibetur. aut uersa uice
ut pleriq uolunt die reddit᷑. nocte. ne¬
gatur. Uerrucȩ aliud st̃. satiriasis a¬
luid. Herrucȩ : singulatim st̃. Satiri¬
asis uͦ: una fortior & circa ipsã plu¬
res inueniunt᷑. Scabies & lepra. u¬
traq passio asꝑitas cutis cũ pruritu
& squamatione: sed scabies tenuis asꝑiꝰ¬
tas & squamatio. ẽ. Hinc deniq nom̃
accepit. quȩ ita ueluti purgam̃ta¬
amittat. nã scabies quasi squamies.:
Lepra uͦ aspitas cutis squamosa. lepidȩ
herbȩ similis. unde & nom̃ sũpsit
Cuiꝰ color. nunc ingͥredinẽ uertitur.
nunc in alborẽ. nunc in ruborẽ: In cor¬
pore hominis ita lepra dinoscit᷑. si ua¬
riatim int̾ sanas cutis partes color diuer¬
sus appareat. aut si ita se ubiq diffun¬
dat. ut omia unius coloris quãuis ad¬
ulteri faciat. Elefantiacus morb dicit᷑
ex similitudine elefanti. cuiꝰ naturalit᷑
dura pellis & asꝑa nom̃ morbo in ho¬

Expanded text:
tenebris redhibetur, aut, versa vice tenebris redhibetur, aut, versa vice ut plerique volunt, die redditur, nocte negatur. 9. Verrucae aliud sunt, satyriasis aliud. Verrucae singulatim sunt, satyriasis vero una fortior, ac circa ipsam plures inveniuntur. 10. Scabies et lepra, utraque passio, asperitas cutis cum pruritu, et squammatione; sed scabies tenuis asperitas et squammatio est. 181 Hinc denique nomen accepit, quae ita veluti purgamamittat. Nam scabies quasi squamies. Lepra vero asperitas cutis squamosa lepidae herbae similis, unde et nomen sumpsit: cuius color nunc in nigredinem vertitur, nunc in alborem, nunc in ruborem. In corpore hominis ita lepra dinoscitur: si variatim inter sanas cutis partes color diversus appareat, aut si ita se ubique diffundat, ut omnia unius coloris quamvis adulteri faciat. Elefantiacus morbus dicitur ex similitudine elephanti, cuius naturaliter dura pellis et aspera nomen morbo in ho
Abbreviated transcription (Latin):
litudine animalis uulpeculȩ. quã gre¬
ciȩ uł collectiones quȩ ex febrib aut
ex aliqͦ alio nascuntur in auriũ uici.¬
nitates. unde & parrotidȩ fc̃ appella¬
tȩ. Ota enĩ grece. auricula dr̃. Len¬
tigo ẽ. uestĩgia macularũ paruula in¬
rotunditatẽ formata. ab specie lenti¬
culȩ dicta. E resipila ẽ. quẽ latini
sacrũ ignẽ appellant. id ẽ. execrandũ.
ꝑantitrasin. Siquidẽ in suꝑficie. rubo¬
re flam meo cutes rubescunt. Tunc
mat tbobore. quasi abigne uicina
inuadunt᷑ loca. ita ut etiã febris exci¬
tetur. Serpedo .ẽ. rubor cutis cũ pustu¬
larũ extantia. & nom̃ sũpsit a serpen¬
do. eo qđ serpat mẽbra Impetigo.ẽ. sic¬
ca scabies ꝓminens a corpore. cũ asꝑita¬
te & rotunditate formȩ hanc uulgus
sarnã appellat. Prurigo uocata. ẽ. a
purendo & ardendo. Nictalmus. ẽ. pas¬
sio qua ꝑcdiẽ uisũ patentib oculis
denegatur. & nocturnis irruentib

Expanded text:
litudine animalis vulpeculae, quam Graelitudine animalis vulpeculae, quam Graetie vel collectiones, que ex febribus, aut ex alio aliquo nascuntur in aurium vicinitate. Unde et parotide sunt appellate: ota enim grece, auricula dicitur. Lentigo est vestigia macularum parrotunditatem formata, a specie lenticulae dicta. 4. Erysipelas est quam Latini sacrum ignem appellant, id est, exsecrandum per antiphrasim. Siquidem in superficie rubore flammeo cutis rubescit. Tunc moto rubore quasi ab igne vicina invaduntur loca, ita ut etiam febris excitetur. 5. Serpedo est rubor cutis cum pustularum exstantia, et nomen sumpsit a serpendo, eo quod serpat per membra. 6. Impetigo est sicca scabies, prominens a corpore, cum asperitate et rotunditate formae. Hanc vulgus sarnam appellat. 7. Prurigo vocata a perurendo et ardendo. 8. Nyctalmus est passio qua per diem visus patentibus oculis denegatur, et nocturnis irruentibus
Abbreviated transcription (Latin):
que in uesica fit. unde & nom̃ accepit.
Uignit᷑ autẽ ex materia flegmatica
Stranguria dicta ẽ. eo qđ stringat uri¬
narũ difficultatẽ. Sati riasis iuge de¬
sideriũ ueneris. cũ extensione naturali¬
um locorũ. clicta passio a satiris. Dtarria
iugis uentris cursus. sine uomitu. Disin¬
teria. ẽ. diuisio continuationis. id ẽ. ul¬
ceratio intestini. Dis enĩ diuisio. intera
intestina. Fit autẽ antecedenti fluore.
quẽ greci diarriam uocant. Lienteria
dicta. qđ cibũ tanquã ꝑlenia untestincis¬
sio nom̃ sũpsit ab intestino. quẽ greci
colũ appellant. Ragadiȩ dicunt᷑. eo qđ
fixurȩ sint. rugis collectȩ circa orificiũ.
Hȩc & emorroidȩ. a sanguinis fluore di¬
ctȩ. Greci enĩ sanguinem. emath
dicunt. De morbis qui in suꝑficie
cutis uideNtuR
Loricia est capillorũ fluor. circũ¬
scriptis pilis fuluis aeris qualitatẽ
habentib. uocata hoc nomine. a simi¬

Expanded text:
quae in vesica fit, unde et nomen accepit. quae in vesica fit, unde et nomen accepit. Gignitur autem ex materia phlegmatica. Stranguria dicta est, eo quod stringat urinarum difficultatem. Satiriasis iuge desiderium Veneris cum extensione naturalium locorum. Dicta passio a Satyris. Diarria iugis ventris cursus sine vomitu. Disinteria est divisio continuationis, id est ulceratio intestini. Dis enim divisio est, intera intestina. Fit autem antecedente fluore, quem Graeci διάρροιαν vocant. Lienteria dicta, quod cibum tamquam per lenia intestinsio nomen sumpsit ab intestino, quem Graeci κῶλον appellant. Ragadiae dicuntur, eo quod fissurae sint rugis collectae circa orificium. Haec et emorroidae a sanguinis fluore dictae. Graeci enim sanguinem αἷμα dicunt. § 8 De morbis qui in superficie corporis videntur. Alopicia est capillorum fluor circumscriptis pilis fulvis, aeris qualitatem habentibus: vocata hoc nomine a simi
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ sumpsit a corporis in iuria uł
nem greci uocauert̃ Fit aut̃ hec passio
intẽꝑantia egrotantis. uł curatione
mali medicaminis. aut post egritudinẽ
tarda resũptio. Atrosia. nom̃ accepit a
diminutione corporis. Nam greci nutri¬
m̃ti cessationẽ. atrosiam dicunt. Est enĩ
tenuitas corporis ex eausis latentib. &
paulatĩ conualescentib. Sarcian. ẽ. suꝑ¬
fluũ carnis increm̃tũ: quo ultramodũ
corpora saginantur. Greci enĩ carnẽ. sar¬
cian uocant. Sciasis uocata. a parte cor¬
poris quã uexat. Nam uercibulorũ ossa
quorũ sũmitas iliorũ initio terminat᷑
greci scia uocant. Fie autẽ de Flegma
quotiens descenderit in recta ossa. & ef¬
ficitur ibi glutinatio. Podagram en ĩ¬
greci. aretentione pedũ dicunt nomi¬
natã. & aferali dolore. Siquidẽ om̃e qđ
immite fuerit. abiisiue agreste uocamꝰ.
Artericus morbus. ab articulorũ passio¬
ne uocabulũ sũpsit. Cauculus petra. ẽ.

Expanded text:
nomen sumpsit a corporis iniuria vel nomen sumpsit a corporis iniuria vel nem Graeci vocaverunt. Fit autem haec passio intemperantia aegrotantis, vel curatione mala medicaminis; aut post aegritudinem tarda resumptio. Atrofia nomen accepit a diminutione corporis. Nam Graeci nutrimenti cessationem ἀτροφίαν dicunt. Est enim tenuitas corporis ex causis latentibus et paulatim convalescentibus. Sarcia est superfluum carnis incrementum, quo ultra modum corpora saginantur. Graeci enim carnem σάρκα vocant. Sciasis vocata a parte corporis, quam vexat. Nam vertebrorum ossa, quorum summitas iliorum initio terminatur, Graeci ἰσχία vocant. Fit autem de phlegma quotiens descenderit in recta ossa, et efficitur ibi glutinatio. Podagram Graeci a retentione pedum dicunt nominatam, et a ferali dolore. Siquidem omne, quod inmite fuerit, abusive agreste vocamus. Artriticus morbus ab articulorum passione vocabulum sumpsit. Cauculus petra est
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ apud grecos dicta. qđ sit consum¬
ptio totius corporis. Tussis grece ab
altitudine uocat᷑. qđ a ꝓfundo pecto¬
ris ueniat. cuiꝰ contraria.ẽ. suꝑior in
faucib ubi uua citillat. Apostoma a
collectione nom̃ accepit. nam collectio¬
nes greci apostomas uocant. Enpiis di¬
cta abapostoma intrinsecus. uł in la¬
tere uł instomacho. cũ dolore & febrib
& tussi. & abundantib spumis & puru¬
lentis. I paticus morbus. e iecoris passi¬
one nom̃ accepit:. Greci enĩ iecur. ipa¬
ten uocant. Lienosis. absplene uocabu¬
lum sũpsit. Greci enĩ splen. lien dicuñ.
I dropis. nom̃ sũpsit aba quoso humore
cutis. Nam greci ydros aquã uocauert̃.
Est enĩ humor succutaneus. cũ inflati¬
one turgente & anhelitu fecido. Nefre¬
sis. a reniũ languore nom̃ accepit. Re¬
nes enĩ greci. nefresin dicunt. Parali¬
sis dicta a corporis impensatione.
facta ex multa infrigidatione. aut
in toto corpore aut in parte. Cacexia

Expanded text:
autem apud Graecos dicta, quod sit consumautem apud Graecos dicta, quod sit consumtio totius corporis. Tussis Graece ab altitudine vocatur, quod a profundo pectoris veniat. Cuius contraria est superior in faucibus, ubi uva titillat. Apostoma a collectione nomen accepit. Nam collectiones Graeci apostomas vocant. Enpiis dicta ab apostoma intrinsecus vel in latere vel in stomacho cum dolore et febribus et tussi et abundantibus spumis et purulentiis. Hepaticus morbus e iecoris passione nomen accepit. Graeci enim iecur ἧπαρ vocant. Lienosis ab splene vocabulum sumpsit. Graeci enim σπλὴν lien dicunt. Hydropis nomen sumpsit ab aquoso humore cutis. Nam Graeci ὑδωρ aquam vocaverunt. Est enim humor subcutaneus cum inflatione turgente et anhelitu foetido. Nefresis a renum languore nomen accepit. Renes enim Graeci νεφροὺς dicunt. Paralesis dicta a corporis inpensatione, facta ex multa infrigidatione, aut in toto corpore, aut in parte. Cacexia
Abbreviated transcription (Latin):
porũ int̾ualla. Reuina grecȩ. latine
cruptio siue fluor appellat᷑. Catarrus
ẽ. fluor reumȩ iugis ex narib. Quȩ
dũ ad fauces uenerit brancos uocatur.
dũ ad toracẽ uł pulmonẽ. tisis dicit᷑
Coriza. ẽ. qͦtiens in fusio capttis in ossa
uenerit nariũ. & ꝓuocationẽ fecerit
cũ sternutatione. unde & coriza nom̃
accepit. Brancos. ẽ. p̾focatio faucium
a frigido humore. Greci enĩ guttur
brancos dicunt. circa quẽ fauces st̃ quas
nos corrupte brancias dicimꝰ. Raucedo
ampitatio uocis. hȩc & arteriasis uocat᷑.
eo qđ uocẽ raucã & clausã redclat. ab ar¬
teriarũ iniuria. Suspiriũ nom̃ sũpsit
quia inspirationis difficultas. ẽ. quam
Pleripleumonia. apulmonib nom̃ acce¬
pit. Est enĩ pulmonis tumor. cũ spuma¬
rum sanguincarũ effusione. Emopthois.
emissio sanguinis pos unde & nom̃ acce¬
ceratio & tumor inpulmonib. quI IN
iuuenib facilius uenire solet. Tnsin

Expanded text:
porum intervalla. Reuma Graece, Latine porum intervalla. Reuma Graece, Latine eruptio sive fluor appellatur. Catarrhus est fluor reumae iugis ex naribus, quae dum ad fauces venerit, βράγχος vocatur; dum ad thoracem vel pulmonem, πτύσις dicitur. Coryza est quotiens infusio capitis in ossa venerit narium, et provocationem fecerit cum sternutatione; unde et coryza nomen accepit. Branchos est praefocatio faucium a frigido humore. Graeci enim guttur βράγχος dicunt, circa quem fauces sunt, quas nos corrupte brancias dicimus. Raucedo amputatio vocis. Haec et arteriasis vocatur, eo quod vocem raucam et clausam reddat ab arteriarum iniuria. Suspirium nomen sumpsit, quia inspirationis difficultas est, quam 15. Peripneumonia a pulmonibus nomen accepit. Est enim pulmonis tumor, cum spumarum sanguincarum effusione. 16. Haemoptois, emissio sanguinis per os, unde et nomen sumceratio et tumor in pulmonibus, qui in iuvenibus facilius venire solet. Φθίσις
Abbreviated transcription (Latin):
cat. qđ ꝑlunȩ cursũ comitetur eos insa¬
nia demonũ: Idem & laruatio. ipse. ẽ. &
morbus comitialis. id ẽ. maior & diutinꝰ
quo caduci tenentur. Cui tanta uis est.
ut homo ualens concidit. spumetq. Co¬
mitialis aut̃ dictus. qđ apud gentiles
cũ comitiorũ die cuiquã accidisset. co¬
mitia dimittebant᷑. Frat autẽ apud ro¬
manos comitiorũ dies solennis inkalen¬
dis ianuarii. Mania. ab insania uł fu
rore uocata. Nam grecorũ uetustas. furo¬
rem manicẽ appellant. siue abiniquita¬
te quã greci manie uocauert̃. siue a di¬
uinatione. quia diuinare grece manin¬
greci enĩ nigrũ melan uocant. fel autẽ
colen appellant . Epilemsia autẽ it
fantasia fit. melancolia in ratione.
mania in memoria. Tiphi st̃ frigidȩ
febres. quȩ abusiue tipi appellantur.
ab herba quȩ in aqua nascit᷑ latine for¬
ma atq status dr̃. Est enĩ accessionũ
uł recessionũ reuolutio. ꝑ statuta tem¬

Expanded text:
cant, quod per lunae cursum comitetur eos insicant, quod per lunae cursum comitetur eos insidia daemonum. Item et larvatici. Ipse est et morbus comitialis, id est maior et divinus, quo caduci tenentur. Cui tanta vis est ut homo valens concidat spumetque. Comitialis autem dictus, quod apud gentiles cum comitiorum die cuiquam accidisset, comitia dimittebantur. Erat autem apud Romanos comitiorum dies sollennis in kalendis Ianuarii. rore vocata est, nam Grecorum vetustas furorem manichem appellabat sive ab iniquitate, quam Greci manie vocaverunt; sive a divinatione, quia divinare Greci mantGraeci enim nigrum μέλαν vocant, fel autem χολὴν appellant. Epilemsia autem in phantasia fit; melancholia in ratione; mania in memoria. Typi sunt frigidae febres, qui abusive tipi appellantur ab herba quae in aqua nascitur. Latine forma atque status dicitur. Est enim accessionum vel recessionum revolutio per statuta tem
Abbreviated transcription (Latin):
monis uitiũ cum dolore uehementi.
& suspirio. Greci enĩ pulmonẽ fseslencun
uocant. unde & egritudo dicta . ẽ. Apo¬
plexia. ẽ. subita effusiosanguinis. qua
suffocati intereunt. Dicta autẽ apople¬
xia. qđ ex lȩtali ꝑcussione repentinus
casus fiat. Greci enĩ ꝑcussionẽ apoplȩxin
uocant. Spasmus latine contractio su¬
bita artuũ. aut neruorũ cũ dolore ue
hementi. quã passionẽ a corde nomina¬
tam dixert̃. quia in nob̾ principatũ
uigoris habet. fit autẽ duob modis.
aut ex repletione aut ex inatͥione.
Titanꝰ maior ẽ. contractio neruorum
a ceruice addorsũ. Telũ. lateris do¬
lor. ẽ. Dictũ autẽ ita amedicis. quod
dolore corpus transuerberet quasi gla¬
dius. Yleos dolor intestinarũ. unde
& ilia dicta sunt. Grece enĩ ilios obuol¬
uere dr̃. qđ se intestina p̃dolore in uol¬
uant. Hi & torminosi dicunt᷑. ab inte¬
Istiarũ
torm̃to. Y drophoba id . ẽ. aquȩ metus.

Expanded text:
monis vitium, cum dolore vehementi monis vitium, cum dolore vehementi et suspirio; Graeci enim pulmonem πνεύμονα vocant, unde et aegritudo dicta est. 10. Apoplexia est subita effusio sanguinis, qua suffocati intereunt. Dicta autem apoplexia, quod ex lethali percussu repentinus casus fiat. Graeci enim percussionem ἀπόπληξιν vocant. 11. Spasmus Latine contractio subita partium aut nervorum, cum dolore 173 vehementi. Quam passionem a corde nominatam dixerunt, quod in nobis principatum vigoris habet. Fit autem duobus modis, aut ex repletione, aut ex inanitione. 12. Tetanus majorum est contractio nervorum a cervice ad dorsum. 13. Telum, lateris dolor est, dictum est autem ita a medicis, quod dolore corpus transverberet, quasi gladius. 14. Ileos, dolor intestinorum, unde et ilia dicta sunt; Graece enim εἰλεῖν obvolvere dicitur: quod se intestina prae dolore involvant. Hi et torminosi dicuntur ab intestinorum tormento. 15. Hydrophobia, id est, aquae metus;
Abbreviated transcription (Latin):
ria est acutus morbus. qui aut
cito transit. aut celerius int̾ficit.
ut pleuresis. frenesis. Oxi enĩ acutum
apud grecos & uelocẽ significat. Croni¬
a est ꝓlixus corporis morbus. qui mul¬
tis temporib remoratur. ut podagra.
dicitur. Fleomon. ẽ. inquietũ cũ rubo¬
re & dolore & tensione. & duricia &
ustitate. Nam cũ ceꝑit fieri fleomon.¬
& inquietudo: febris consequit᷑. Un¬

Expanded text:
a est acutus morbus, qui aut cito transit aut celerius interficit, ut pleuresis, phrenesis. axi oxy enim acutum apud Graecos, et velocem significat. Chronia est prolixus corporis morbus, qui multis temporibus remoratur, ut podagra, libri XX Phlegmon est inquietudo cum rubore et dolore, et tensione, et duritia, et vastitate. Nam cum ceperint fieri phlegmones, inquietudo febris consequitur. Un
Abbreviated transcription (Latin):
quasi in quacłã breui tabella quascdã
cęli causas situsq terrarũ & maris spa¬
cia annotauimꝰ. ut in modico lector
ea ꝑcurrat. & cõpendiosa breuitate.
echimologias eorũ causasq cognoscat

Expanded text:
quasi in quadam brevi tabella, quasdam coeli causas, situsque terrarum, et maris spatia annotavimus, ut in modico lector ea percurrat, et compendiosa brevitate etymologias eorum causasque cognoscat
Abbreviated transcription (Latin):
di. De quo dr̃ & mundus ꝑ eũ factus. ẽ.
Mundus latine a phylosophis dictus
qđ in sempiterno motu sit. ut cȩlũ.
sol. luna. aer. maria. Nulla enĩ re¬
quies eiꝰ elem̾̃tis concessa . ẽ. ideoq
sempinmotu .ẽ. Vnde & animalia
ipsa inquit mouent᷑. Greci uͦ nomen
mundo de ornam̃to accõmodauert̃.
ꝓpt̾ diuersitatẽ elem̃torũ. & pulchri¬
tudinẽ siderũ. Appellat᷑ enĩ apud eos
cosmos. qđ significat ornam̃tu. Nichil
enĩ mundo pulchrius. oculis carnis
mundi. id ẽ. plagas. orientẽ & occi¬
dentẽ seꝑtentrionẽ & meridiem.
Oriens. ab ex ortu solis nuncupatus.
Occidens. qđ diem faciat occidere atq
interire. Abscondit enĩ lum̃ mundo.
& tenebras suꝑ inducit. Septentrio
autẽ. a septẽ stellis axis uocatꝰ. quȩ
in ipso reuolutȩ rotant᷑. Hic ꝓprie¬
& uertex dr̃. eoqđ uertitur. si cut po
uł quia ibi sol faciat mediũ diem qͣsi
medidies. uł quia tunc purius micat
ether. Merũ enĩ purũ dr̃. Ianuȩ cęli¬

Expanded text:
. 1, 10: 'Et mundus per eum factus est.' Mundus Latine a philosophis dictus, quod in sempiterno motu sit, ut caelum, sol, luna, aer, maria. Nulla enim requies eius elementis concessa est, ideoque semper in motu est. Unde et animalia per in motu est. Graeci vero nomen mundo de ornamento accommodaverunt propter diversitatem elementorum, et pulchritudinem siderum. Appellatur enim apud eos cosmos, quod significat ornamentum. Nihil enim mundo pulchrius oculis carnis mundi aiunt, id est, plagas: orientem et occidentem, septentrionem et meridiem. Oriens ab exortu solis est nuncupatus. Occidens, quod diem faciat occidere atque interire. Absconditi enim lumen mundo et tenebras superinducit. Septentrio autem a septem stellis axis vocatur, quae in ipso revolutae rotantur. Hic proprie vertex dicitur eo quod vertitur, sicut poe . Meridies, vel quia ibi sol faciat medium diem, quasi medidies: vel quia tunc purius micat aether. Merum enim purum dicitur. Mysti
Abbreviated transcription (Latin):
mon: ꝑ dẏptongũ ẽ. notandus. Equus
qđ est animal ꝑ .e. solũ scribendum.
Lequus qđ est iustꝰ. ꝑ ae dyptongũ scri¬
bendũ. Exul. addito . s. debet scribi. qͥa
ex sul dicit᷑ qui exera solũ. ẽ Exultat
melius sine .s. littera scribit᷑. Nã cũ ipsi
.x. ex.c. &.s. constat. qͦmͦ cũ in ea sit rin
ei additur alia: Aeqͦr ꝑ dẏptongum
scribendũ. quia abaqua. ẽ. nom̃ facti
Forsitan ꝑ .n. scribendũ infine. quia in¬

Expanded text:
dus. 'Equus', quod est animal, per E solam scribendum. 'Aequus', quod est iustus, per AE dipthonga scribendum. 'Exsul' addito S debet scribi, quia exsul dicitur qui extra solum est. 'Exultat' melius sine S littera scribitur. Nam cum ipsa X ex C et S constat, quomodo, cum in ea sit, rursus ei additur alia? 'Aequor' per dipthonga scribendum, quia ab aqua est nomen factum. 'Forsitan' per N scribendum in fine, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
silempsis. ẽ. Et ꝓmultis unꝰ. ut .ẽ. illud.
Uterũq armato milite cõplent: cũ non
uno seci multis militib. Itẽ ꝓ uno multi
ut in euangłio latrones qͥ crucifixi e¬
rant cũ eo imꝓꝑabant. ibi ꝓ uno uterq¬

Expanded text:
syllepsis est: pro multis unus, ut est illud: syllepsis est: pro multis unus, ut est illud: uterumque armato milite complent, cum non uno, sed multis militibus. Item pro uno multi, ut in Evangelio: Latrones qui crucifixi erant cum eo improperabant ei; ubi pr
Abbreviated transcription (Latin):
erant reges int̾positi st̃ in septẽ uersib.
& postea additũ. ẽ. ꝓcedunt castris. Inde
& prȩsũptio quia ante posita st̃ quȩ sequi
debuert̃. Teuma. ẽ. clausula cũ plures
sensus uno uerbo claudunt᷑. quȩ fit trib
modis. Namaut in primoaut in postremo
aut in medio id uerbũ ponit᷑. qđ senten¬
sulpicio sorte data. ẽ. gallia cottȩ. In po
cos. ueritas odiũ parit. Y por eusis. ẽ. fi¬
gura suꝑiori contraria. ubi in singulis
sensib ꝓpria unicuiq clausula. ẽ. ut.¬
Regẽ adit & regi memorat nom̃q genꝰq
Silempsis. ẽ. in dissimilib clausulis. aut
pluralis dictio singulari uerbo finita.
dictio plurali uerbo expleta. ut. Sunt
si copia lactis. Supra enĩ sunt dixit. hic
debuit dicere. ẽ & pressi copia lactis.
Fit autẽ silempsis ñ solũ ꝑ partes oratio¬
nis sed & paccidentia partib Nã ubi
.& ꝓmultis unꝰ & ꝓ uno multi ponunt᷑.

Expanded text:
erunt reges interpositi sunt in septem versibus, erunt reges interpositi sunt in septem versibus, et postea additum est: 'Procedunt castris'. Inde et praesumptio, quia anteposita sunt quae sequi debuerunt. Zeugma est clausula, quum plures sensus uno verbo clauduntur, quae fit tribus modis. Nam aut in primo, aut in postremo, aut in medio id verbum ponitur, quod sentenSulpicio sorti data, Gallia Cottae. In poscos, veritas odium parit. Hypozeuxis est figura superiori contraria, ubi in singulis sensibus propria unicuique clausula est, utRegem adit et regi memorat nomenque genusque. Syllempsis est in dissimilibus clausulis aut pluralis dictio singulari verbo finita, dictio plurali verbo expleta, utVirg. Esi copia lactis. Supra enim 'sunt' dixit. Hic debuit dicere: 'est et pressi copia lactis' Fit autem Syllempsis non solum per partes orationis, sed et per accidentia partibus. Nam ubi et pro multis unus, et pro uno multi ponuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
requirt. & loquunt᷑ adoleam & ad
ficũ. & ad uitẽ. & ad rubũ. qđ totũ utiq
ad mores fingit᷑. ut ad rẽ quȩ intendit᷑
ficta quidẽ narratione sed ueraci si¬
gnificatione ueniatur. Sic & demoste¬
nes orator fabula usus. ẽ. aduersꝰ phylip¬
pum. qͥ cũ ab atheniensib postularet
ut sibi decẽ oratores darent᷑ & discederet
fuyxit ille hanc fabulã qua dissuaderet
dicens. lupos aliqͣndo pastorib quorũ
diligentiã deciꝑe uoluissent suasisse.
ite in amiciciã conuenirent. ea tamen
conditione ut si canes inquib erit eoꝵ
uirgiũ uire illis traderent᷑. annuisse
pastores & inspem securitatis dedisse
canes quos ouiũ suarũ uigilantissimos
custodes habebant. Tunc lupi ad ẽpta
om̃i formidine: om̃e qđ in gregib
illis erat ñ ꝓ satietate tantũ. uerũ etiã
ꝓ libidine laccrauert̃. Pylippũ qͦq
principes popłi postulare. quo facili¬
us possit opprimere spoliat am
custodibus urbem:

Expanded text:
requirunt et loquuntur ad oliuam et ad requirunt et loquuntur ad oliuam et ad ficum et ad uitem et ad rubum, quod totum utique ad mores fingitur, ut ad rem, que intenditur, ficta quidem narratione sed ueraci significatione ueniatur. Sic et Demosthenes orator fabula usus est aduersus Philippum qui, cum ab Atheniensibus postularet ut sibi decem oratores darentur et discederetfinxit ille hanc fabulam qua dissuaderet, dicens lupos aliquando pastoribus, quorum diligentiam decipere voluissent, suasisse ut in amicitiam convenirent, ea tamen condicione, ut si canes, in quibus erat causa iurgiorum, iure illis traderentur: adnuisse pastores et in spem securitatis dedisse canes, quos ovium suarum vigilantissimos custodes habebant. Tunc lupi, adempta omni formidine, omne quod in gregibus illis erat, non pro satietate tantum, verum etiam pro libidine laceraverunt. Philippum quoque principes populi postulare, quo facilius possit opprimere spoliatam custodibus urbem.
Abbreviated transcription (Latin):
dam ad naturã rerũ. ñ nullas ad mores
hominũ int̾pretati st̃. Delectandi cau¬
sa fictas: ut eas quas uulgo dicunt. uł
quales plautus & terentius cõposuert̃.
Ad naturã rerũ fabulas fingunt. ut
uul eanꝰ claudus qͥa ꝑnaturã nunquã
rectꝰ ẽ ignis. ut illa triformis bestia pͥma
leo. postrema draco. meelia ipsa chimera
id÷ caprea E tates hominũ ꝑ eã uolen¬
tes distinguere. quarũ ferox & horrens.
prima adolescentia ut leo. Dimidium
uitȩ tẽpus lucidissimũ ut caprea. eo qđ
inflexis ut draco. Sic & ippocentauri
fabulã eẽ confictã. id÷ hominẽ equo
mixtũ ad exprimendã humanȩ uitȩ
uelocitatẽ. qͥa equũ constat ẽẽ uelocis¬
simũ. Ad mores ut apud horatiũ mus
loquitur muri. & mustela uulpeculȩ.
ut pnarrationẽ fictã ad id qđ agitur
uerax significatio referat᷑. unde & ysopi
tales st̃ fabulȩ. ad morũ finẽ relatȩ
uł sicut in libro iudicũ. ligna sibi rege

Expanded text:
dam ad naturas rerum, nonnullas ad mores dam ad naturas rerum, nonnullas ad mores hominum interpretati sunt. Delectandi causa fictas ut eas quas uulgo dicunt uel quales Plautus et Terentius composuerunt, ad naturam rerum fabulas fingunt ut Vulcanus claudus, quia per naturam nunquam rectus est ignis, ut illa triformis bestia: Prima leo, postrema draco, media ipsa Chimera, id est caprea, etates hominum per eam uolentes distinguere, quarum ferox est et horrens prima adolescentia ut leo, dimidium uite tempus lucidissimum ut caprea eo quod us subiacens inflexis ut draco, sic et Ippocentauri fabulam esse confictam, id est hominem equo mixtum, ad exprimendam humane uite uelocitatem quia equum constat esse uelocissimum, ad mores ut apud Horacium mus loquitur muri et mustela uulpecule, ut post narrationem fictam ad id, quod agitur, uerax significatio referatur. Vnde et Esopi tales sunt fabule ad morum finem relate, uel sicut in libro Iudicum ligna sibi regem
Abbreviated transcription (Latin):
teriȩ. Deniq proba uxor adelfi. centonẽ
ex uirgilio de fabrica mundi & euangłnis
plenissime expressit. Materia cõposita
scđ̾m uersus. & uersib scđm materiã
concinnatis. Sic qͦq & quidã põponius
ex eodẽ poeta int̾ cetera stili sui otia.
titirũ in xp̃i honorẽ composuit simi¬
liter & eneidos. DEFABOL.A
quia ñ st̃ res factȩ. sed tantũ loquendo
fictȩ. quȩ ideo sunt inductȩ ut fictoꝵ
mutorũq animaliũ int̾ se colloquio:
sis appellant᷑q hisopiȩ qͥa is apud fri¬
gias in hac re polluit. Sunt aut̃ fabulȩ
aut hisopiȩ aut libisticȩ. Hisopiȩ st̃
cũ animalia muta int̾ se sermocinas.¬
se fingunt᷑. uł qui animã ñ habent.
ut urbes. arbores. montes. petrȩ. flumi¬
na: Libisticȩ autẽ dũ hominũ cũ be¬
stiis aut bestiarũ cũ hominib fingun¬
tur uocis esse cõmerciũ. Fabulas poctȩ:
quaschã delectandi causa finxert̃. quas¬

Expanded text:
teriae. Denique Proba, uxor Adelphi, centonem teriae. Denique Proba, uxor Adelphi, centonem ex Vergilio de Fabrica mundi et Evangeliis plenissime expressit, materia conposita secundum versus, et versibus secundum materiam concinnatis. Sic quoque et quidam Pomponius ex eodem poeta inter cetera stili sui otia Tityrum in Christi honorem conposuit: similiter et de Aeneidos. De fabula quia non sunt res facte sed tantummodo loquendo ficte, que ideo sunt inducte ut fictorum mutorum animalium inter se colloquio isis appellanturque Esopice quia is apud Frigias in hac re poluit. Sunt autem fabule aut Esopice aut Lybistice. Esopice sunt cum animalia muta inter se sermocinasse finguntur uel que animam non habent ut urbes, arbores, montes, petre, flumina; Lybistice autem dum hominum cum bestiis aut bestiarum cum hominibus fingitur uocis esse commercium. Fabulas poete quasdam delectandi causa finxerunt, quas
Abbreviated transcription (Latin):
ibi: uita. mores & ȩtas eoꝵ Poesis dr̃ g̾co
nomine opus multorũ librorũ. Poema
unius. Idilion paucorũ uersuũ. Disticon
duorũ. Monasticon. unius. Epigrãma
.ẽ. titulus. qđ in latinũ suꝑscriptio int̾¬
uł inscriptio dr̃. Epodon. inpoemate
clausula breuis. ẽ. Dictũ aut̃ epodon. qđ
accinat᷑ ad speciem elegiaci. ubi p̾misso
uno longiore. alter breuior cõponit᷑.
atq in singulis quibq maiorib sequen¬
tes minores. qͣsi clausulȩ recinunt
Clausulas autẽ lirici appellant. quasi
p̃cisos uersus integris subiectos. ut est
tiis. Deinde sequit᷑ pͣcisus. ut prisca gens
mortaliũ. sic & deinceps alterni quib
aliqͣ pars deest & ipsi p̾cedentib simi¬
les sedminores. Centones apud grãmati¬
cos uocari solent qͥ de carminib homeri
seu uirgilri ad ꝓpria oꝑa more centena¬
rio ex multis hinc inde cõpositis in unũ
sarciunt corpus ad facultatẽ cuiꝰq ma¬

Expanded text:
ibi vita, mores et aetas eorum. Poesis dicitur Graeco ibi vita, mores et aetas eorum. Poesis dicitur Graeco nomine opus multorum librorum, poema unius, idyllion paucorum versuum, distichon duorum, monostichon unius. Epigramma est titulus, quod in Latinum superscriptio intevel scriptio dicitur. Epodon in poemate clausula brevis est. Dictum autem epodon, quod adcinatur ad speciem elegiaci, ubi praemisso uno longiore, alter brevior conponitur, atque in singulis quibusque maioribus sequentes minores quasi clausulae recinunt. Clausulas autem lyrici appellant quasi praecisos versus integris subiectos, ut est tiis, deinde sequitur praecisus: Ut prisca gens mortalium; sic et deinceps alterni, quibus aliqua pars deest, et ipsi praecedentibus similes, sed minores. Centones apud Grammaticos vocari solent, qui de carminibus Homeri seu Vergilii ad propria opera more centonario ex multis hinc inde conpositis in unum sarciunt corpus, ad facultatem cuiusque ma