comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ter dñm rogaui ut auferret eum anie . & dix̃
mͥ. Sufficit tͥ grã mea. nã uirtꝰ minfirmitate
ꝑficit᷑. Tanqͣm medico diceret᷑. posito forri epyte¬
mate. Molestũ ẽ. mͥ hoc emplastrum. rogo ce
colle illud. Ꝙ medicus. Non opꝰ ẽ. diu ibi sit. non
enĩ alit̾ sanare poterit egrotum. Ñ exaudiuit
medicus ad uoluntatẽ: qͥa exaudiuit ad salutẽ.
tamini dõ flagellante & erudiente uos. quib &
parat & seruat ȩt̾nam hereditatem. non uobis
teret panem. qͦmͦ misit helyȩ : ubi ẽ. qđ legisti.
nunq̃m uidi iustum derelictũ. nec seien eiꝰ qͤrens
panem: Tu responde diabolo. Uerum dic̃ scrip¬
tura. nunqͣm uidi iustum derelictũ. nec semen
eiꝰ quȩrens panẽ. Habeo enĩ panẽ meũ. qͦm tu ñ
nosti. Qmpanem: Audi dñm. Non insolo pa
ne uiuit homo.s in omni uerbo dĩ. Putamus ne
uerbũ dĩ panem: Si ñ ee̾t. panis uerbũ dĩ. ꝑ qđ
facta sunt omnia: ñ diceret. ego sũ panis uuus.

Expanded text:
rogavi ut auferret eum a me, et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» . Tanquam medico diceretur, posito forte epithemate: Molestum est mihi hoc emplastrum; rogo te, tolle illud. Et medicus: Non, opus est diu ibi sit; non enim aliter sanari poteris. Aegrotum non exaudivit medicus ad voluntatem, quia exaudivit ad salutem. tamini, Deo flagellante et erudiente vos, quibus et parat et servat aeternam haereditatem, non vobis teret panem, quomodo misit Eliae ? ubi est quod legisti, «Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem» ? Tu responde diabolo: Verum dicit Scriptura, «Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem;» habeo enim panem meum quem tu non nosti. n omni verbo Dei.» Putasne verbum Dei panem? Si non esset panis Verbum Dei per quod facta sunt omnia, non diceret: «Ego sum panis vivus,
Abbreviated transcription (Latin):
nium nr̃arum dirige suꝑ nos. Ut ñ ea ꝓ re¬
ni t̾renarũ mercede faciamus. Tunc enĩ ñ
dirtcta: s curua sunt. Huic usq psalmũ istũ
multi codices habent. s inñnullis legit᷑. aliuᷤᷤ
ultimus uersus. & opꝰ manuũ nr̃arũ dirige
Cu uersui diligentes & docti p̃notant stellã
qͦs asteriscos uocant. quib significant ea quȩ
siuelimus exponere. id mͥ uidet᷑ hab̾e senten¬
tie: qđ omnia bona oꝑa nr̃a unũ opꝰ ẽ. carita¬
tis. Plenitudo enim legis ẽ. caritas. Nã suꝑiorẽ
uersum cũ dixisset & oꝑ a manuũ nr̃arum
uolens ostendere ipsa oꝑa unum opꝰ eẽ. id est
adunũ opiis dirigi. Tunc enĩ recta sunt oꝑa
cũ adhunc unum finẽ diriguntur. fĩnis
enĩ p̃cepti ẽ. caritas de corde puro. & consci.¬
entia bona. & fide non ficta. Opus gͦ unũ
ẽ. in qͦ sunt omnia : fides ͦ ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑.

Expanded text:
nuum nostrarum dirige super nos:» ut non ea pro rerum terrenarum mercede faciamus; tunc enim non directa, sed curva sunt. Huc usque psalmum istum multi codices habent; sed in nonnullis legitur alius ultimus versus, «Et opus manuum nostrarum dirige.» Cui versui diligentes et docti praenotant stellam, quos asteriscos vocant, quibus significant ea quae si velimus exponere, id mihi videtur habere sententiae, quod omnia bona opera nostra, unum opus est charitatis: plenitudo enim Legis charitas . Nam superiore versu cum dixisset, «Et opera manuum nostrarum volens ostendere ipsa opera unum opus esse, id est, ad unum opus dirigi. Tunc enim recta sunt opera, cum ad hunc unum finem diriguntur: finis enim praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . Opus ergo unum est, in quo sunt omnia, fides quae per dilectionem operatur :
Abbreviated transcription (Latin):
temptaret᷑ : & si ille ñ uinceret temptatorẽ. qͦmͦ
disceres tii cũ cẽptatore pugnare : fsuriuit. etiã
tep̃tatus. Dic lapidib istis. ut panes fiant: si filiꝰ
dĩ es. Quid magnũ erat dnõ iħ u xp̃o. de lapidibꝰ
panem facere. qͥ de qͥnq panib cot milia satu¬
rauit. De nichilo fecit panem. Tanta enĩ mubei¬
tudo escȩ quȩ saturaret tot milia unde ꝓcessit :
fontes panes erant in manib dñi. Non ẽ. mirũ.
Nam ipse fec deqͥnq panib multũ panis. unde
satiaret tot milia: qͥ fac̃ cotidie int̾ra depauadᷤᷤ
granis messes ingentes. Ipsa enĩ st̃ miracula
erat dño de lapidib panes facere: Homines fec̃
de lapidib. dicente ipso ioħe baptista. Potens ẽ.d̾s
de lapidib istisꝰ suscitare filios ab rahȩ Qͤre gͦ
ñ fecit: Ut te doceret: respondere tẽp̃tatori. Ut
si forte in aliqua angustia positus fueris & sug
tineres. desereret te mͦ: Non tͥ misisset auxilium:

Expanded text:
tentaretur? Aut si ille non vinceret tentatorem, quomodo disceres tu cum tentatore pugnare? Esurivit: et jam tentator, «Dic lapidibus istis ut panes fiant, si Filius Dei es.» Quid magnum erat Domino Jesu Christo de lapidibus panem facere, qui de quinque panibus tot millia saturavit ? De nihilo fecit panem. Tanta enim multitudo escae, quae saturaret tot millia, unde processit? Fontes panis erant in manibus Domini. Non est mirum: nam ipse fecit de quinque panibus multum panis unde saturaret tot milla, qui facit quotidie in terra de paucis granis messes ingentes. Ipsa enim sunt miraculaerat Domino de lapidibus panes facere? Homines fecit de lapidibus, dicente ipso Joanne Baptista: «Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae» . Quare ergo non fecit? Ut te doceret respondere tentatori, ut si forte in aliqua angustia positus fueris, et sugghristum pertineres, desereret te modo? non tibi misisset auxilium?
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dñs in ȩuangłio: Igit᷑ iam non sunt
duo. s una caro. Exduob unum. exuerbo
& carne unus homo. unus ds̃. Hoc aut̃ cab̾¬
naculum eius sensit flagella int̾ra. Mani-¬
lum appropinquabit tab̾naculo eiꝰ. Lon¬
ge ẽ. suꝑ omnes celos. s pedes habet int̾ra.
Caput in celo ẽ: corpus int̾ra. Cum aut̃ pe¬
des ipsius flagellarent᷑ & calcarent᷑ a saulo:
clamauit caput. Saule saule quid me ꝑse¬
queris: Ecce capit nemo ꝑsequit᷑. ecce caput
in celo. quia xp̃s surgens a mortuis iam ñ¬

Expanded text:
ipse Dominus in Evangelio? «Igitur jam non sunt duo, sed una caro» . Ex duobus unum, ex Verbo et carne unus homo, unus Deus. Hoc autem tabernaculum ejus sensit flagella in terra; manilum propinquabit tabernaculo ejus. Longe est super omnes coelos, sed pedes habet in terra: caput in coelo est, corpus in terra. Cum autem pedes ipsius flagellarentur et calcarentur a Saulo, clamavit caput: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Ecce caput nemo persequitur, ecce caput in coelo: quia Christus resurgens a mortuis
Abbreviated transcription (Latin):
quinqͣgita. Quẽ sacratum ẽẽ. numerũ sati
insinuat liber iste psalmoꝵ. Hanc enĩ haba
in significatione rationẽ. centũ qͥnqͣginta.
qͣm qͥndecim. qui numerus fit septẽ & octo
coniunctis. Quoꝵ pͥmus insimiat ꝓpt̾ sabĩ
obseruationẽ: cestamentũ uetus. scds testi¬
mentũ nouum: ꝓpt̾ dñi resurrectionẽ. hui
sunt in templo. quindecim gradus. Hines
in psalmis. quindecim cantica graduũ. In
qͥndecim cubitis sũmos montes aqͣ dilnus
perauit. & siqͥb aliis locis sacratis cõmeibꝰ
hic numerus. Gͦ anNi nr̃i inqͥt sic̃ areu
meditabant᷑. In reb corruptibilib lalta¬
mus. corruptibilia oꝑa texebamus. quȩ il
Dies annoꝵ nr̃oꝵ in ipsis septuaginta ant
Si aut̃ in potentatib octoginta anni. Ali
ẽ. in ipsis. aliud in pocentatib. In ipsis ha
in annis uel dieb ipsis. qđ dat᷑ intelligi
temporalib reb. Ido.lxx. quia temꝑa¬

Expanded text:
quinquaginta; quem sacratum esse numerum satis quinquaginta; quem sacratum esse numerum satis insinuat liber iste Psalmorum. Hanc enim habent in significatione rationem centum quinquaginta, quam quindecim: qui numerus fit septem et octo conjunctis; quorum primus insinuat propter sabbati observationem Testamentum Vetus, secundus Testamentum Novum propter Domini resurrectionem. Hinc sunt in templo quindecim gradus; hinc sunt in Psalmis quindecim cantica graduum; hinc quindecim cubitis summos montes aqua diluvii superavit ; et si quibus aliis locis sacratus commendatur hic numerus. Ergo, «Anni nostri,» inquit, «sicut aranea meditabantur.» In rebus corruptibilibus laboramus, corruptibilia opera texebamus: quae nos«Dies annorum nostrorum in ipsis septuaginta anni: si autem in potentatibus octoginta anni.» Aliud est «in ipsis,» aliud «in potentatibus. In ipsis,» hoc est in annis vel diebus ipsis quod datur intelligi in temporalibus rebus: ideo
Abbreviated transcription (Latin):
uident᷑ expͥmere breuitatẽ. miseriamq uitȩ hu¬
ius. quia longeui appellant᷑ hoc tempore. etã
qͥ septuaginta annos uixerint. Usq ad octo¬
ginta aut̃ uident᷑ aliquas uires habere.
Hic uͦ amplius si uixerint: multiplicatis labo¬
re & dolorib uiuunt. S multi intra septua¬
gunita annos gerunt infirmissimã et erũpnans¬
simam senectutem. & sepe ultra oc toginta an¬
nos senes mirabilit̾ uigere ꝓbati sunt. Melus
ẽ. gͦ in his numeris. spũale aliquid ꝑscritta¬
ri. Neq enim suꝑ filios adam ꝑ qͦm unum
hominẽ peccatum intͣuit inmundũ. & ꝑpemu¬
tum mors. & ita in omnes homines mors ꝑtͣn.¬
siit. maior ira dĩ ẽ. quia multo breuius uimĩ
qͣm uixerunt antiqui: cũ & uitȩ ipsoꝵ irt¬
sa sit longitudo. ubi mille anni comꝑati f
diei hest̾no: atq p̃cerito: & horis trib. Qitg
tunc multũ uuebant. qͣndo iram dĩ ꝓuoqi¬
uerunt. usq addiluuium qͦ ꝑirent. Septua¬
ginta porro anni & octoginta: fiunt centi

Expanded text:
mque vitae hujus; quia longaevi appellantur hoc tempore etiam qui septuaginta annos vixerunt. Usque ad octoginta autem videntur aliquas vires habere: his vero amplius si vixerint, multiplicatis labore doloribus vivunt. Sed multi et intra septuaginta annos gerunt infirmissimam et aerumnosissimam senectutem, et saepe ultra octoginta annos senes mirabiliter vigere probati sunt. Melius est ergo in his numeris spirituale aliquid perscrutari. Neque enim super filios Adam, per quem unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines mors pertransiit , major ira est Dei, quia multo brevius vivunt quam vixerunt antiqui; cum et vitae ipsorum irrisa sit longitudo, ubi mille anni comparati sunt diei hesterno atque praeterito, et horis tribus: et utique tunc multum vivebant, quando iram Dei provocaverunt usque ad diluvium quo perierunt. 10. Septuaginta porro anni et octoginta, fiunt centum
Abbreviated transcription (Latin):
suri sumus genus humanũ. tot milia qͥ cualt̃
in hoc nomine: Si occiderimus omnes: ꝓpe nullꝰ
in t̾ra remanebit. Cȩpit feruere sol. cepit fer¬
uiere estus. Audite enim quid usserant.Aͦ mͦ
aut̾ usserant: Quicunq confessus fuerit se xp̃i¬
anũ: feriat᷑. Iusserunt postea. quicunq confessꝰ
se fuerit xp̃ianum: torqueat᷑. & tam diu corqͤat᷑.
donec neget se e̾e̾.xp̃ianum. Comꝑate sagittã
uolantẽ ꝑ diem: & demoniũ meridianum. Sa¬
gitta uolans ꝑdiem quiderat: Qͥ se confessus
fuerit xpianum: feriat᷑. Quis fidelis eã mortiᷤ
celeritatẽ declinaret: Ille aut̃ qͥ se confitetu
xp̃ianũ ñ occidat᷑. s torqueat᷑ donec neget. si
se negauerit dimittat᷑ : demoniũ meridianũ
erat. Multi gͦ ñ negantes : in cormentis deficie¬
bant. Tamdiu enĩ coiquebant᷑ : donec negarent.
ꝑseuerantib aut̾ in ñ negando xp̃m. qđ factu¬
rus erat gladius uno ictu occidendo corpꝰ. aĩam

Expanded text:
suri sumus genus humanum, tot millia quae credunt suri sumus genus humanum, tot millia quae credunt in hoc nomine, si occiderimus omnes, prope nullus in terra remanebit. Coepit fervere sol, coepit fervere aestus. Audite enim quid jusserint: quomodo antea jusserant, Quicumque confessus se fuerit christianum, feriatur; jusserunt postea, Quicumque confessus se fuerit christianum, torqueatur, et tamdiu torqueatur, donec neget se esse christianum. Comparate sagittam volantem per diem, et daemonium meridianum. Sagitta volans per diem quid erat? Qui se confessus fuerit christianum, feriatur. Quis fidelis eam mortis celeritate non declinaret? Illud autem, Si se confitetur christianum, non occidatur; sed torqueatur, donec neget; si se negaverit, dimittatur: daemonium meridianum erat. Multi ergo non negantes, in tormentis deficiebant; tamdiu enim torquebantur, donec negarent. Perseverantibus autem in non negando Christum, quid facturus erat gladius, uno ictu occidendo corpus, animam
Abbreviated transcription (Latin):
nomen xp̃ianoꝵ : uisserunt ut quisquis se
ronfiteretur xp̃ianũ. feriret᷑. Qͥcunq noluit
feriri: negauit se xp̃ianũ. Sciens quid mali
faceret. ꝑuenit ad illum sagita uolans ꝑdiẽ.
Quicunq aut̾ ñ curauit p̃sentẽ uitam. s certꝰ
sꝑauit futuram: declinauit sagittam uolan¬
tem ꝑ diem. confessus ẽ. se. xp̃ianum. ꝑcussus
carne. lib̾atus ẽ. spũ. Expectare cepit positꝰ
apud dñi in quietẽ: etiam redemptionẽ corꝑis
sui in resurrectione mortuoꝵ. Euasit aut̃ acẽp¬
tatione illa. a sagrtta uolante ꝑ diem. Prgo
quicunq se confessus fuerit xp̃ianũ feriatur.
Q uomꝰ sagitta uolans ꝑdiem fuit: Nondũ erat
demoniũ meridianum. flagrans uehementi
ꝑsecutione. & faciens magnos estus etiã forabꝰ.
Audite enim. quid secutũ sit. Cum uidissent
inimici qđ multi festinarent ad martẏrium.
& tanto plures crederent in xpm̃. qͣnto plu¬
res patiebantur: dixerunt apud sẽ. Nlos occi.¬

Expanded text:
nomen Christianorum, jusserunt ut quisquis se nomen Christianorum, jusserunt ut quisquis se confiteretur christianum, feriretur. Quicumque noluit feriri, negavit se christianum, sciens quid mali faceret; pervenit ad illum sagitta volans per diem. Quicumque autem non curavit praesentem vitam, sed certus speravit futuram, declinavit sagittam volantem per diem, confessus est se christianum: percussus carne, liberatus est spiritu; exspectare coepit positus apud Deum in quiete, etiam redemptionem corporis sui in resurrectione mortuorum: evasit a tentatione illa, a sagitta volante per diem. Ergo, Quicumque se confessus fuerit christianum, feriatur; quomodo sagitta volans per diem fuit. Nondum erat daemonium meridianum, flagrans vehementi persecutione, et faciens magnos aestus etiam fortibus. Audite enim quid secutum sit: cum vidissent inimici quod multi festinarent ad martyrium, et tanto plures crederent in Christum, quanto plures patiebantur, dixerunt apud se, Nos occi
Abbreviated transcription (Latin):
rat de his qui exierant in petrosis: Exorto
sole inquit aruerunt. qͥa ñ habebant altam
radicem. Hi sunt gͦ qui ad horã gaudent
ad u̾bum. & cũ ꝑsecutio facta fuerit ꝓpt̾ u̾bũ.
arescunt. Quare arescunt: Qͥa ñ habebaũ
tas. Nostis hoc . & sepe dictum ẽ. S qͣre hoc uo¬
lui cõmemorare: Ut intelligatis psalmũ. qͥ a
demoniũ meridianũ: ꝓpt̾ estum uebem̃tis
ꝑsecutionis positum est. Sic enĩ dñs dic̃. Ortꝰ
ẽ. sol & aruit herba: quȩ radicem ñ habebat.¬
& exponens nobis qͥd ẽ. sole arescere herbã:
dixit. Quia ꝑsecutione facta non ꝑmanent illi¬
in fide. qͥ altam radicem ñ habebant. Recte
hic intelligimus demoniũ meridianũ ꝑsecu.¬
tionem uehementẽ. qualis fuit illa ꝑsecutio
aliquando. Fr̃s cõmemorẽ unde ds lib̃auit
eccłani suã. dignet᷑ attendẽ caritas ur̃a. pͥ¬
mo qđ imꝑatores & reges scłi putauerunt se
ꝑsequendo colłe posse de t̾ra nomen xp̃i. et

Expanded text:
rat de his quae exierant in petrosis? «Exorto rat de his quae exierant in petrosis? «Exorto sole,» inquit, «aruerunt, quia non habebant altam radicem» . «Hi sunt» ergo «qui ad horam gaudent ad verbum, et cum persecutio facta fuerit propter verbum, arescunt.» Quare arescunt? «Quia non habebant tas est. Nostis hoc, et saepe dictum est: sed quare hoc volui commemorare? Ut intelligatis Psalmum, quia daemonium meridianum propter aestum vehementis persecutionis positum est. Sic enim Dominus dicit: «Ortus est sol, et aruit herba, quia radicem non habebat.» Et exponens nobis quid est a sole herbam arescere, dixit, quia persecutione facta non manent illi, «quia altam radicem non habebant.» Recte hic intelligimus daemonium meridianum persecutionem vehementem. Qualis fuit illa persecutio aliquando, fratres, commemorem, unde Dominus liberavit Ecclesiam suam, dignetur attendere Charitas vestra. Patores et reges saeculi putaverunt se persequendo tollere posse de terra nomen Christi et
Abbreviated transcription (Latin):
enim ut dixi qđ obhoc sunt xpĩani e
p̃sentia suꝑent. & futura sꝑent. Inuens
eos negotium ꝑambulans intenebnset
capit eos. Sunt aut̃ quidam qui nutnus
se ad futuram spem uocatos. qͥa qđ noͥeil
ꝓmisit ds̃. ñ ẽ. de ista t̾ra. ñ ẽ. de ista uta
quia istȩ omnes temptationes tolerand
sunt. ut illud accipiamus. illud ad qͥratis
qđ nob ꝓmisit ds̃ in et̾num. Norunt istas
quando ceꝑit ꝑ se cutor instare uebemt
agitare minis. penis. tormentis: aliqͥlt
cedunt. & scientes tanqͣm indie cadil̃
Qͣre aut̾ in meridie: Qͥa multũ ferue ꝑx¬
cutio. Maiores estus dixit meridiem. aodl¬
dat hoc caritas ur̃a. de sripturis meplil¬
tem. Quando de seminante dicebat. qud
inuiam. aliud in petrosa. aliud iñ spnl.
dignatus ẽ. ipse exponere similitudinen.
& cũ uenisset ad petrosam: hoc ast hill
qui audiunt uerbũ. &. ad horangaban
uerbum continuo scadalizart᷑. Qͥd enĩ dixe¬

Expanded text:
enim, ut dixi, quia ad hoc sunt christiani, ut praesentia superent, et futura sperent: invenit illos negotium perambulans in tenebris, et capit eos. Sunt autem quidam qui noverunt se ad futuram spem vocatos; quia quod nobis promisit Deus, non est de ista terra, non est de ista vita; quia istae omnes tentationes tolerandae sunt, ut illud accipiamus, illud acquiramus quod nobis promisit Deus in aeternum; norunt ista: sed quando coeperit persecutor instare vehementius, agere minis, poenis, tormentis, aliquando cedunt, et scientes tanquam in die cadunt. 8. Quare autem in meridie? Quia multum fervet persecutio: majores aestus dixit meridiem. Attendat hoc Charitas vestra de Scripturis me probantem. Quando de seminante dicebat Dominin viam, aliud in petrosa, aliud inter spinas; dignatus est ipse exponere similitudinem, et cum venisset ad petrosa, hoc ait: «Hi sunt qui audiunt verbum, et ad horam gaudent erbum, continuo scandalizantur.» Quid enim dixe
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatem ipsius. & ibi uidebis qͥa qͦndes
blandiebat᷑ inimicus erat. s ñdum pubꝰ
necta. Quid ẽ. in senecta : In nouisspl
Ite in ignẽ ȩt̾num. qͥ ꝑatus ẽ. diaboluꝰ
głis eius. Abisto auditu malo: iustihiͣ
bit. Scitis quia dictum ẽ. in qͦdamp
In memoria ȩt̾na erit iustus. ab auho al
non timebit. Quo auditu malo

Expanded text:
iniquitatem ipsius, et ibi videbis, quia quando tibi iniquitatem ipsius, et ibi videbis, quia quando tibi blandiebatur, inimicus erat; sed nondum pulsenecta. Quid est, in senecta? In novissimo. «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Ab isto auditu malo justus non timebit. Scitis quia dictum est in quodam psalmo: «In memoria aeterna erit justus; ab auditu malo non timebit» . Quo auditu malo
Abbreviated transcription (Latin):
cornis cornu meum. & quando erit: Q so
siti. inscandalis. ininiquitatib. in p̃ssuris:
tus ipsius est. Senectus ipsius. id ẽ. nouissiu
ipsius in leticia erunt. & intenc̾at caritas
urã. Quia dixit senectutẽ. ne putetis et it
Homo enim idõ ĩcarne senescit: ut moritꝰ
necta eccłȩ. candida erit recte factis: mort
non corrumpet᷑. Quod ẽ. caput senis: hoc t
oꝑa nr̃a. Uidetis qmad modum canescat a
& in albescat. quantũcũq senectus accedt
Quibene senescit ordine suo: quęris illi aliͥ
in capite capillum nigrum. & ñ inuens
cum fuerit uita nr̃a talis ut gͦͤratur nigii
peccatoꝵ. & ñ inueniatur: senectꝰ tua uiu
est. senectus ista uiridis ẽ. semꝑ uirebit. d
de fȩno peccatoꝵ. audite de senecta iust
Omnes qui oꝑant᷑ iniquitatẽ. Noli attmꝰ
quia amicus tuus ẽ. inimicus. Incurono
tium. & ibi illum ꝓbas. Incipis uiuerias

Expanded text:
cornis cornu meum.» Et quando erit? «Et cornis cornu meum.» Et quando erit? «Et siti, in scandalis, in iniquitatibus, in pressuris, juventus ipsius est: senectus ipsius, id est, novissima ipsius in laetitia erunt. Et intendat Charitas vestra, quia dixit senectutem, ne putetis et mortem: homo enim in carne ideo senescit, ut moriatur. Senecta Ecclesiae candida erit recte factis, morte autem non corrumpetur. Quod est caput senis, hoc erunt opera nostra. Videtis quemadmodum canescat caput, et inalbescat, quantumcumque senectus accedit. Qui bene senescit ordine suo, quaeris illi aliquando in capite capillum nigrum, et non invenis: sic cum fuerit vita nostra talis, ut quaeratur nigritudo peccatorum, et non inveniatur; senecta ista juvenilis est, senecta ista viridis est, semper virebit. Audistis de feno peccatorum, audite de senecta justOmnes qui operantur iniquitatem. Noli attendere quia amicus tuus est iniquus: incurrat negotium, et ibi illum probas. Incipis venire contra
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Ad tempꝰ possunt florere. sic̃ fenum.
Pibunt aut̾ cum ille inspicere ceꝑit. & iudiciũ
suum in omnẽ carnẽ adduxerit. Iunge te scrip¬
ture dĩ. & dic illud cum isto psalmo. qm̃ ecce
inimici tui ꝑ ibunt. Non ibi inueniaris. ubi
mici d̃i ꝑibunt. & diẜgentur omnes qui ope¬
rant᷑ iniquitatem: Tu qui int̾ ista scandala.
int̾ imquitates humanas gemis. qui tribularis
in carne. s gaudes incorde. quid tii: Quȩ tibi
dexteram patris: s pedib cuis: & membris cu¬
is laboras in t̾ra: & dicis. saule saule quid me
ꝑ sequeris. cu qͣm spem habebis: Si inmici
dĩ ꝑibunt. & disꝑgent᷑ omnes qui oꝑantur
iniquitatem. quid tͥ erit: & exaltabitur sic̃
unicornis cornu meũ. Quare dixit sic̃ unicor¬
nis: Aliquando unicornis supbiam signifiat.
aliquando unicornis exaltationem unitatis sig¬
ficat. quia unitas exaltabitumr. Onines hen
cum inimicis dĩ ꝑ ibunt. & exaltabit᷑ sic̃ i¬

Expanded text:
sunt. Ad tempus possunt florere sicut fenum; sunt. Ad tempus possunt florere sicut fenum; peribunt autem, cum ille inspicere coeperit, et judicium suum in omnem carnem adduxerit. Junge te Scripturae Dei, et dic illud cum isto psalmo: «Quoniam ecce inimici tui peribunt.» Non ibi inveniaris, ubi mici Dei peribunt, et dispergentur omnes qui operantur iniquitatem? tu qui inter ista scandala, inter iniquitates humanas gemis, qui tribularis in carne, sed gaudes in corde, quid tu? quae tibi dexteram Patris, sed pedibus tuis et membris tuis laboras in terra, et dicis, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? tu quam spem habebis, si inimici Dei peribunt, et dispergentur omnes qui operantur iniquitatem? quid tibi erit? «Et exaltabitur sicut unicornis cornu meum.» Quare dixit, «sicut unicornis?» Aliquando unicornis significat superbiam, aliquando unicornis exaltationem unitatis significat: quia unitas exaltatur, omnes haereses cum inimicis Dei peribunt. «Et exaltabitur sicut uni
Abbreviated transcription (Latin):
quidem & ipsi. & atroces isti. qui nec lingua
nec cogitationib malis parcunt in iuriis deo.
& quid faciunt dõ excelso ȩt̾no: Si pugnumin
columna ferias: tu lederis. & putas quia blas¬
phemoͥ dm̃ ꝑcutias : Non. Tu dirumperis. nã
nichil facis dõ. Sed inimici dĩ aꝑte blasphe¬
uete cales inimicitias dĩ. Quosdam enĩ occultoᷤ
inimicos dĩ scriptura aꝑit. ut quia ñ illos poteᷤ
nosse corde tuo. noueris illos inscriptura dĩ. &
caueas inueniri cumillis. Aꝑte dicit iacobus
in epła sua. Nescitis quia amicus huiꝰ mundi.
inimicus dĩ constituit᷑. Audisti: Nonuis ẽẽ
inimicus dĩ. noli e̾ẽ. amicus huius mundi. Nã
si amicus huiꝰ mundi fueris: mimicus eris dõ.
delectatum. G inimici dĩ omnes amatores mun-¬
di. omnes inquisitores nugarum. om̃s consul¬
tores sortilogoꝵ. mathematicoꝵ. phytonum. in¬
trent ȩcłas : Non intrent in ęccłas. inimicidi

Expanded text:
quidem et ipsi, et atroces isti qui nec lingua quidem et ipsi, et atroces isti qui nec lingua nec cogitationibus malis parcunt injuriis Dei. Et quid faciunt Deo excelso, aeterno? Si pugno in columnam ferias, tu laederis: et putas quia blasphemia Deum percutiens non tu disrumperis? nam nihil facis Deo. Sed inimici Dei aperte blasphevete tales inimicitias Dei. Quosdam enim occultos inimicos Dei Scriptura aperit; ut quia non illos potes nosse corde tuo, noveris illos in Scriptura Dei, et caveas inveniri cum illis. Aperte dicit Jacobus in Epistola sua: «Nescitis quia amicus hujus mundi, inimicus Dei constituitur» ? Audisti. Non vis esse inimicus Dei? Noli esse amicus hujus mundi: nam si amicus fueris hujus mundi, inimicus eris Deo. delectatur. Ergo inimici Dei omnes amatores mundi, omnes inquisitores nugarum, omnes consultores sortilegorum, mathematicorum, pythonum. Intrent ecclesias, non intrent ecclesias; inimici Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Ut intereant in scłm scłi. Attendunt enĩ florem
ipsoꝵ temporalem. imitantur illos. & uolentes
cũ illis florere ad tempus: intereunt in ęt̾num.
mus inȩt̾num dñe. E xpectans desuꝑ ex et̾ni¬
tace tua. quando transeat tempꝰ iniquoꝵ. et
ueniat tempus iustoꝵ. Qm̃ ecce. Intendite fr̃s.
iam & ipse qui loquit᷑. Loquit᷑ enĩ exꝑsona nrã.
loquit᷑ ex ꝑsona corporis xp̃i. xp̃c enĩ loquitur¬
in corpore suo. id eit. in eccła sua. iam iunxit
se ȩt̾nitati dĩ. sic̃ uobis paulo ante dicebam.
Longaninis ẽ. ds & patiens. Ominia ista quȩ
uidet mala. a malis fieri: colerat. Quare: &ͥa
et̾nus ẽ. & udet quid illis seruet. Uis & cu eẽ.
longanimis. & patiens: Iunge te et̾nitati di
cum illo expecta illa quȩ infra te sunt. Cũ enĩ
adhȩserit cor cuum altissimo: intra te erunt
ribunt. Qui sunt inimici dĩ: tr̃s forte illos soloᷤ
putatis inimicos dĩ. qui blasphemant. Sunt

Expanded text:
«Ut intereant in saeculum saeculi.» Attendunt enim florem «Ut intereant in saeculum saeculi.» Attendunt enim florem ipsorum temporalem, imitantur illos, et volentes cum illis florere ad tempus, intereunt in aeternum: m es, Domine.» Expectans desuper ex aeternitate tua quando transeat tempus iniquorum, et veniat tempus justorum. «Quoniam ecce.» Intendite, fratres. Jam et ipse qui loquitur loquitur enim ex persona nostra, loquitur ex persona corporis Christi: in corpore suo, id est, in Ecclesia sua, jam junxit se aeternitati Dei: sicut vobis paulo ante dicebam, longanimis est Deus et patiens, omnia ista quae videt mala a malis fieri tolerat. Quare? Quia aeternus est, et videt quid illis servet. Vis et tu esse longanimis et patiens? Junge te aeternitati Dei; cum illo exspecta illa quae infra te sunt: cum enim adhaeserit cor tuum Altissimo, infra te erunt ribunt. Qui sunt inimici Dei? Fratres, forte illos solos putatis inimicos Dei qui blasphemant? Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut me mouero çȩdor. Stultus ẽ. imprudens est.
tationes cuę: subiecit statim. Uii imprudens
ñ cognoscet. & stultus non intelliget ea. Aͤ sunt
quȩ non intelliget stultus. & quę ñ cognoscet
imprudens: Cum exoriuntur peccatores sicut
fenum. Quid ẽ. sic̃ fenum : T̃irent. hiemps e̾.
s arescent estate. Actendis florem feni. qͥd citiꝰ
transit: Qͥd lucidius: Quid uiridius: Non te
delectet uiriditas ipsius. s time ariditatẽ ipsiꝰ.
Audisti peccatores sicut fenum: audi & iustos.
Quomͦ  Ecce interim uidete peccatores. Sic̃ fe¬
num florent. Bene. S qͥ st̃ qui ñ cognoscunt:
Stulti & imprudentes. Cum exoriunt᷑ peccatoreᷤ
sic̃ fenum. & ꝓspexerint om̃s qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ.
Omnes qui incorde suo ñ recta sentiunt de
dõ. ꝓspexerunt peccatores orientes sicut fenũ.
id est florentes ad tempus. Qͣre illos ꝓspiciunt:

Expanded text:
ut me movero, caedor. Stultus est, imprudens est; ut me movero, caedor. Stultus est, imprudens est; tationes tuae;» subjecit statim, «Vir imprudens non cognoscet, et stultus non intelliget ea.» Quae sunt quae non intelliget stultus, et quae non cognoscet imprudens? «Cum exoriuntur peccatores sicut fenum.» Quid est, «sicut fenum?» Virent cum hiems est; sed arescent aestate. Attendis florem feni. Quid citius transit? Quid lucidius? quid viridius? Non te delectet viriditas ipsius, sed time ariditatem ipsius. Audisti «peccatores sicut fenum,» audi et justos: «Quoniam ecce». Interim videte peccatores; sicut fenum florent, bene: sed qui sunt qui non cognoscunt? Stulti et imprudentes. «Cum exoriuntur peccatores sicut fenum, et prospexerint omnes qui operantur iniquitatem.» Omnes qui in corde suo non recta sentiunt de Deo, prospexerunt peccatores exorientes sicut fenum, id est, florentes ad tempus. Quare illos prospiciunt?
Abbreviated transcription (Latin):
facte sunt cogitationes cuȩ. Teniusti lignum.
tͣnsis ꝑistam ꝓfunditatẽ. Uides ib i aliquid. in-¬
telligis ibi aliquid: Intelligo dicis. Si iã xp̃ianꝰ
es. & bene eruditus: dicis. ds̃ udicio suo reser¬
uat omnia. Boni laborant. qͥa flagellant᷑ ut
filis mali exultant. quia damnant᷑ ut alien.
Duos filios homo. habet. alterum castigat. alt̾um
Auar mor facit unus male & ñ corripit᷑ apat᷑.
alter mox ut se mouerit colafis ceaitur. fagł¬
laii Ine e ille dimitcit᷑. illecesit᷑. nisi quia
binc ee so be reditas seruatin. Ile aut̃ aimisꝰ
peheredatus est : Uidet eum ñ habere spcm.
& dimictit illum. ut faciat qđ uult. Puer autꝰ qͥ
flagellatur. si cor ñ habuerit. & imprudens fuerit¬
& stultus: gratulat᷑ frĩ suo. qui ñ uapulat. et
gemit de se. & dicit incoide suo. Tanta malamͥ
fecit frͣ m̃s. quicquid uult facit contͣ p̃cepta pa¬
tris mei. & nemo illi facit uerbũ durum. Ego mox

Expanded text:
factae sunt cogitationes tuae.» Tenuisti lignum, factae sunt cogitationes tuae.» Tenuisti lignum, transis per istam profunditatem. Vides ibi aliquid? intelligis ibi aliquid? Intelligo, dicis: Si fam christianus es, et bene eruditus, dicis: Deus judicio suo reservat omnia. Boni laborant, quia flagellantur ut filii: mali exsultant, quia damnantur ut alieni. Duos filios habet homo; alterum castigat, alterum dimittit: facit unus male, et non corripitur a patre; alter mox ut se moverit, colaphis caeditur, flagellatur. Unde ille dimittitur, ille caeditur, nisi quia huic caeso haereditas servatur, ille autem dimissus exhaeredatus est? Videt eum non habere spem, et dimittit eum ut faciat quod vult. Puer autem qui flagellatur, si cor non habuerit, et imprudens fuerit et stultus, gratulatur fratri suo qui non vapulat; et gemit de se, et dicit in corde suo: Tanta mala facit frater meus, quidquid vult facit contra praecepta patris mei, et nemo illi facit verbum durum; ego, mox
Abbreviated transcription (Latin):
Omnia ista cito tͣnseunt. Quid ẽ. longa uita ho¬
minis. ad et̾nitatem di : Uis eẽ. longanimis:ͦ
Uide ęt̾nicatem dĩ. Nam attendis adies tuos
paucos. & dieb tuis paucis uis impleri omnia.
Quȩ omnia : Ut dannent᷑ om̃s impii. & coro¬
nent᷑ omnes boni. Istis dieb tuis uis hȩc imple¬
ri.: Implet eads̃ cempore suo. Qͥ d tu cedium pa¬
tiris & facis: E ternus ẽ. cardat longanimis ẽ.
Uu aut̃ dicis. Icdo ego ñ sum longanimis: qͥa
temꝑalis sum. S: in potestate habes. Iunge cor
tumn ȩt̾nitati dĩ: & cum illo ęt̾nus eris. Quid
enim dictum ẽ. de cemporalib Omnis caro
fenum. & omnis claritas carnis ut flos feni.
fenum aruit. & flos decidit. Omnia gͦ arescut̃.¬
& decidunt: ñ uerbũ illud. Uerbũ enĩ dñi.
manet inȩt̾num. Transit fęnum. tͣnsit cla¬
ritas feni: s ñ habes qͦ te ceneas. uerbũ dñi
manet inȩt̾mim. Gͦ dic illi. Nimis ꝓfundȩ

Expanded text:
omnia ista cito transeunt. Quid est longa vita hoomnia ista cito transeunt. Quid est longa vita hominis ad aeternitatem Dei? Vis esse longanimis? Vide aeternitatem Dei. Nam attendis ad dies tuos paucos, et diebus tuis paucis vis impleri omnia. Quae omnia? Ut damnentur omnes impii, et coronentur omnes boni. Istis diebus tuis vis haec impleri? Implet illa Deus tempore suo. Quid tu taedium pateris et facis? Aeternus est; tardat, longanimis est: tu autem dicis, Ideo ego non sum longanimis, quia temporalis sum. Sed in potestate habes: junge cor tuum aeternitati Dei, et cum illo aeternus eris. Quid enim dictum est de temporanbus? «Omnis caro fenum, et omnis claritas carnis ut flos feni: fenum aruit, et flos decidit» . Omnia ergo arescunt et decidunt; non verbum illud: «Verbum» enim «Domini manet in aeternum.» Transit fenum, transit claritas feni; sed habes quo te teneas: «Verbum Domini manet in aeternum.» Dic ergo illi: «Nimis profundae
Abbreviated transcription (Latin):
nimis ꝓfundȩ factȩ sunt cogitationes cue I
uera fr̃s mei. nullum mare cam ꝓfundumł
qͣm ẽ. ista cogitatio dĩ. ut mali florean. es.
Ibi naufragat omnis infidelis. in isto alo uib
ꝓfundo. Uis tͣnsire ꝓfundum hoc ͦ Aligo pl
noli resilire: & non mergeris. Tene a ahͤ
las a palmis eoꝵ. Quare omnia ista pati uoluit.
nͥ ut consolet᷑ patientes : & poterat & ipse in
sine resuscitare carnem suam. S tu qͥ ñ iud̾as.
non eẽt. qđ sꝑares. Non distulit resurrectionẽ
siam. ne tu adhiic dubitares. Eo gͦ fine pat̾e.
& colera tribulationes inmundo: qͦm admodũ
attendisti in xp̃o. & ñ te moueant qͥ faciunt
mala. & in isto scło florent. Nimis ꝓfundȩ fac¬
ꝙ sunt cogitationes dĩ. Ubi ẽ. gͦ cogitatio di:
Prisens habenas laxat. s postea astringet. Noli
gaudere ad piscem qui in esca sua exultat. ñdũ
traxit hamũ piscator. Nam iam ille hamum
habet in faucib. & qđ tͥ uidet᷑ longũ breue ẽ.

Expanded text:
Nimis profundae factae sunt cogitationes tuae.» Revera, fratres mei, nullum mare tam profundum est quam est ista cogitatio Dei, ut mali floreant, et  tam altum; ibi naufragat omnis infidelis, in isto alto, in isto profundo. Vis transire profundum hoc? A ligno Christi noli resilire; non mergeris: tene te ad lam a psalmis eorum : quare omnia ista pati voluit, nisi ut consoletur patientes? Et poterat et ipse in fine rescuscitare carnem suam; sed tu qui non videras, non esset quod sperares: non distulit resurrectionem suam, ne tu adhuc dubitares. Eo ergo fine patere et tolera tribulationes in mundo, quem attendisti in Christo; et non te moveant qui faciunt mala, et in isto saeculo florent. «Nimis profundae factae sunt cogitationes Dei.» Ubi est cogitatio Dei? Ad praesens habenas laxat; sed postea astringet. Noli gaudere ad piscem qui in esca sua exsultat; nondum traxit hamum piscator: nam jam ille hamum habet in faucibus. Et quod tibi videtur longum, breve est:
Abbreviated transcription (Latin):
ego spem haberem resurrectionis qͣm ñ babeban.
idõ pͥor resurrexisti. ut quo p̃cessisti. illuc me se
Non aocedent ad ce mala. flagellũ ñ appropu¬
quabit tab̾naculo tuo. Gabernacłm dĩ: caroĩ
In carne inhabitauit uerbũ. & caro factaẽ a¬
b̾naculum dõ. In ipso tab̾naculo imꝑato a¬
litauit ꝓ nob̾. in ipso cab̃naculo ab hoste aq¬
tatus est. ne miles deficeret. & quia ipli ca¬
nem ostendit oculis nr̃is. qͥa oculi nr̃i ista lu¬
ce gaudent. & iusibili isto luminẽ delectant᷑
quia in manifestatione posuit carnẽ suam.
ut omnes uiderent: idõ psalmus dic̃. In soll
posuit tab naculum suũ. Quid ẽ. in sole. I
aꝑto. in manifesto. in luce t̾rena. id ẽ. in lud
quȩ t̾ras de cȩlo ꝑfundit: ibi posuit tab̃na.¬
culum suum. S qͦmͦ ibi poneret tab naculũ
suum. si ñ tanqͣm sponsus ꝓcederet decha¬
thalamo suo. exultauit ut gigas ad cuisl¬
nam uiam. Qd ẽ. tab̃naculũ : ipsae᷑. pm

Expanded text:
haberem spem resurrectionis quam non habebam, haberem spem resurrectionis quam non habebam, ideo prior resurrexisti, ut quo praecessisti, illuc me sec«Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Tabernaculum Dei caro est. In carne inhabitavit Verbum, et caro facta est tabernaculum Deo: in ipso tabernaculo Imperator militavit pro nobis; in ipso tabernaculo ab hoste tentatus est, ne miles deficeret. Et quia ipsam carnem ostendit oculis nostris, quia oculi nostri ista luce gaudent, et visibili lumine isto delectantur, quia in manifestatione posuit carnem suam, ut omnes viderent; ideo psalmus dicit, «In sole posuit tabernaculum suum.» Quid est, «in sole?» In aperto, in manifesto, in luce terrena; id est, in luce quae terras de coelo perfundit, ibi posuit tabernaculum suum. Sed quomodo ibi poneret tabernaculum suum, si non tanquam sponsus procederet de thathalamo suo; exsultavit ut gigas ad currendam viam» . Quod est tabernaculum, ips
Abbreviated transcription (Latin):
ad lapidem pedem suum. iudicaturꝰ enĩ uenioe:
Ubi gͦ completũ ẽ. intendat caritas ur̃a. Primo
num mori hominẽ nouerat. resurgere non
nouerat. Ideo quid timeret habebat. quid
speraret ñ habebat. Ut gͦ ille qui ꝓpt̾ discipli¬
nam fecit cimorẽ mortis. ꝓpt̾ p̃mium futurȩ
rexit ante omnes. hoc. passus ẽ. moriendo.
qđ iammulti passi erant: hoc iam fecit resur¬
gendo. qđ nullus ante illũ. Quando enĩ hoc &¬
cipiet ęccła. nisi infine : Precessit in capite. qđ
m̃bra sꝑent. Nouit enĩ caritas urã. qͦmͦ int̾ se
dicant. Dicat gͦ eccła dño suo ib̃u xp̃o. dicatanꝰ¬
capiti suo. Qm̃ tu es dñe spes mea. altissimũ pa¬
isti refugiũ cuum. Id ẽ. idõ resurrexisti amorcus
& in gelum ascendisti: ut altũ poneres refugium
cuũ ascendens. & fieres spes mea. qͥ int̾ra desꝑdis.
& nie resurrecturum c̾e̾. ñ credebam. mͦ iã crido.
qͥa ascendit incelum caput meum. Qͦ caput pͣts.¬
sit. & m̃bra secutura sunt. Puto iam manifestua

Expanded text:
lapidem pedem suum: judicaturus enim veniet. Ubi ergo completum est? Intendat Charitas vestra. 4. Primo num mori hominem noverat, resurgere non noverat: ideo quod timeret habebat, quod speraret non habebat. Ut ergo ille qui propter disciplinam fecit timorem mortis, propter praemium futurae rexit ante omnes. Hoc passus est moriendo quod jam multi passi erant; hoc jam fecit resurgendo, quod nullus ante illum: quando enim hoc accipiet Ecclesia, nisi in fine? Praecessit in capite quod membra sperent: novit enim Charitas vestra quomodo inter se dicant. Dicat ergo Ecclesia Domino suo Jesu Christe, spes mea; altissimum posuisti refugium tuum:» id est, ideo resurrexisti a mortuis, et in coelum ascendisti, ut altum poneres refugium tuum ascendens, et fieres spes mea, qui in terra desperabam, et me resurrecturum esse non credebam; modo jam credo, quia ascendit in coelum caput meum; quo caput praecessit, et membra secutura sunt. Puto jam manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
camen oculis cuis. considerab̾. & retributionẽ
peccatoꝵ uidebis. Qm̃ cues dñe spes mea.¬
Ecce uenit ad illud quare ñ cadat aruina.
altissimũ posusti refugium tuum. Quid ẽ.
qđ in alto ẽ. refugiũ ciĩ: Multi enĩ sic sibi
faciunt refugiumdi: qͦ fugiant a temꝑalib
estib. In alto ẽ. enim refugium dĩ: ualde in
occulto ẽ. qͦ fugias ab ira uentura intꝰ. Alcissi¬
mũ po suisti refugium tuũ. Naccedent ad ce
mala. & flagellum ñ apꝓpinquabit tab̾naculo

Expanded text:
tamen oculis tuis considerabis, et retributionem tamen oculis tuis considerabis, et retributionem peccatorum videbis.» 12. Ecce venit ad illud, quare non cadat a ruina altissimum posuisti refugium tuum.» Quid est quod in alto est refugium tuum? Multi enim sic sibi faciunt refugium Dei, quo fugiant a temporalibus aestibus. In alto est enim refugium Dei, valde in occulto est, quo fugias ab ira ventura. Intus «altissimum posuisti refugium tuum. Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinqua
Abbreviated transcription (Latin):
tuis considabis. & retributionẽ peccatoꝵ uide¬
bis. Quia ẽ boc: Qre ueruntamen: Calicuti
impiis suꝑbire inseruos tuos. licuit impiis ꝑseqͥ
seruos tuos. Impune gͦ erit impiis. quia ꝑsecuti
sunt seruos tuos: Non erit impune. Qͣmus
enim cu ꝑmiseris. & magis inde tui coronati
sint. uerũtamen ocłis tuis consid̾abis. & retribu¬
tionem peccatoꝵ uidebis. Malũ enĩ qđ uo¬
luerunt. ñ bonum qđ ꝑ nescientes accum est.
eis retribuet᷑. mͦ opus ẽ. ut oculos fidi habcamꝰ.
& uideamus quia exaltant᷑ ad tempꝰ. & plan¬
gent inȩt̾num. & quib dat᷑ potestas inser¬
nos dĩ temporalit̾: dicet᷑ eis. Ite in ignẽ et̾nũ.
qͥ ꝑatus ẽ. diabolo & angłis eiꝰ. S si habeat qͥsq
oculos. sic̃ dixit. oculis cuis consid̾abis. ñ ẽ. leue
uidere impium florentem in hoc scło. & habe
ad illum ocłos. ut consideres fide quȩ ille pas¬
surus ẽ. infine. si se non correxerit. Quia qui
mͦ conare uolunt: postea fulminant᷑. Uerũ¬

Expanded text:
abis, et retributionem peccatorum videbis.» Quid est hoc? quare «verumtamen?» Quia licuit impiis superbire in servos tuos, licuit impiis persequi servos tuos. Impune ergo erit impiis, quia persecuti sunt servos tuos? Non erit impune. Quamvis enim tu permiseris, et magis inde tui coronati sint; «Verumtamen oculis tuis considerabis, et retributionem peccatorum videbis.» Malum enim quod voluerunt, non bonum quod per nescientes actum est, eis retribuetur. Modo opus est ut oculos fidei habeamus, et videamus quia exaltantur ad tempus, et plangent in aeternum; et quibus datur potestas in servos Dei temporaliter, dicetur eis: «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Sed si habeat quisque oculos, sicut dixit, «oculis tuis considerabis;» non est leve videre impium florentem in hoc saeculo, et habere ad illum oculos, ut consideres fide quid ille passurus est in fine, si se non correxerit: quia qui modo tonare volunt, postea fulminantur. «Verum
Abbreviated transcription (Latin):
cabunt cũ xpo. Qui gͦ iudicabunt cũ ꝓpo.
Si uis ꝑfectus e̾ẽ: uade uende omnia cia.
Uis mecũ iudicare. & ñ iudicari. Ille enĩ¬
contristatus abscescit. s multi hoc fecerus.
& multi hoc faciuunt. Gͤ isti cũ illo iudica¬
bunt: S multi ꝓmittunt sͥ. qui cũ xp̃o ui¬

Expanded text:
cabunt cum Christo. Qui ergo judicabunt cum Christo, cabunt cum Christo. Qui ergo judicabunt cum Christo, tus, vade, vende omnia tua, Vis mecum judicare, et non judicari. Ille contristatus abscessit ; sed multi hoc fecerunt, et multi hoc faciunt: ergo isti cum illo judicabunt. Sed multi promittunt sibi quia ju
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. quia cũ illo iudicabunt. apłis scilicet qͥ
dimiserunt omnia. & secuti sunt eũ. Nã pecrꝰ
ait illi. Ecce nos dimisimus omnia. & secuai
sumus te. & hoc illis ꝓmisit. Sedeb itis suꝑ
duodecim sedes. iudicantes duodecim tͥbus
isrł. Nolite putare. quia ipsis solisꝓmisit ds̃.¬
Ibi enim sedebit paulus apłs. qͥ plus omnib
illis laborauit. si ñ ibi sedebunt nͥ duodeq̃:
Ille enĩ tͥcius decimus ẽ. Nam deduodecĩ
cecidit uidas. in locũ aut̃ uide tͣditoris. ma¬
thiaas ordinatꝰ ẽ. In actib apłoꝵ legimus.
Impletȩ sunt duodecim sedes. Nonibi sede¬
bit qui plus om̃ib illis laborauit: An
duodecim sedes. ꝑfectio ẽ. tͥbunalis: Nam
milia sedebunt. in duodecim sedib. S un¬
de mͥ ꝓbas ait aliquis. quia & paulus int̾
iudices erit: Audi illum dicentem. Nesci
inquit. Ꝙ ipse ñ dubitauit in p̃sũptione
qua credidit. computare se int̾ illos qͥ uidi¬

Expanded text:
Christus quia cum illo judicabunt; Apostolis scilicet, qui Christus quia cum illo judicabunt; Apostolis scilicet, qui dimiserunt omnia, et secuti sunt eum. Nam Petrus ait illi, «Ecce nos dimisimus omnia, et secuti sumus te;» et hoc illis promisit, «Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel» . Nolite putare quia ipsis solis promisit DUbi enim sedebit Paulus apostolus, qui plus omnibus illis laboravit , si non ibi sedebunt nisi duodecim? Ille enim tertius decimus est. Nam de duodecim cecidit Judas; in locum autem Judae traditoris Matthias ordinatus est: in Actibus Apostolorum legimus . Impletae sunt duodecim sedes. Non ibi sedebit qui plus omnibus illis laboravit? An duodecim sedes perfectio est tribunalis? Nam millia sedebunt in duodecim sedibus. Sed unde mihi probas, ait aliquis, quia et Paulus inter judices erit? Audi illum dicentem: «Nesciinquit. Et ipse non dubitavit in praesumptione, qua credidit, computare se inter illos qui judi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sub umbra alarum eiꝰ sꝑauerunt. s uirib
suis multũ dederunt. Deiecti sunt ado. ut
ostenderet illis qͥa ipse ꝓtegit. ipse temperat
temptationes. ipse tantũ uenire ꝑmittit. qͣntũ
Seqũ & dicit. Cadent alatere cuo mille. & dena
milia adextris tuis. ad te aut̃ ñ appropinqͣbit.
iħc ñ solum inse. s & in nob̃. Recordamini u̾ba
illa. Saule. saule. quid me ꝑsequeris: Q mͦ ipsũ
nemo tangebat & dicebat. qͥd me ꝑsequeris.
nunqͥd ñ in nobis seipsũ cõputabat: Endo dice¬
bat. qui fec̾ uni ex minimis meis mͥ fecit. ñ ne
in nobis seipsum computabat: Ñ enĩ diuisa st̃.
ab inuicẽ m̃bra. caput & corpus. Quid ẽ caput.
tuis. Cadent enĩ ademonio meridiano. magnꝰ
Quare illi alatere. illi adextris: Qre mille alate.
& dena milia adexcris: Quia ẽ. alatere mille:
Quia pauciores sunt mille. qͣm dena milia. qͦ
adexeris cadent. Qͥ sunt isti : mͦ planũ erit. in
nomine xp̃i : mͦ aꝑtum erit. Quib dam ꝓmisit

Expanded text:
arum ejus speraverunt, sed viribus suis multum dederunt. Dejecti sunt a Deo, ut ostenderet illis quia ipse protegit, ipse temperat tentationes, ipse tantum venire permittit, quantum Sequitur, et dicit: «Cadent a latere tuo mille, et dena millia a dextris tuis: ad te autem non appropinquabit.» Jesus, non solum in se, sed et in nobis. Recordamini verba illa: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Quando ipsum nemo tangebat, et dicebat, «Quid me persequeris?» numquid non in nobis seipsum computabat? Quando dicebat, «Qui fecit uni ex minimis meis, mihi fecit» ; nonne in nobis seipsum computabat? Non enim divisa sunt ab invicem membra, caput et corpus. Quid est caput et ctuis?» Cadent enim a daemonio meridiano. Magnus Quare illi a latere, illi a dextris? Quare mille a latere, et dena millia a dextris? Quid est, a latere mille? Quia pauciores sunt mille, quam dena millia quae a dextris cadent. Qui sunt isti? Modo planum erit in nomine Christi, modo apertum erit. Quibusdam promisit
Abbreviated transcription (Latin):
& erit magnus fructus si intellexerias. ũdi¬
ptationẽ quȩ fit inignorantib leuis: am.¬
rẽ norturnũ appellauit. & temptationẽ
ñ sic instant. ñ sic urgent. ut cogant: s pa¬
sunt soita declinata tͣnsire. Fadem rursuss
grauiora. Si ꝑsecutor instat. & uebementa
t̾ret ignorantes. id ẽ. ñdum firmos in fidi
nec scientes qđ adhiic sunt xp̃iani. uti
turam uitã sꝑent: cum ceꝑint t̾reri &
malis temporalib putant qđ deserui

Expanded text:
et erit magnus fructus si intellexeritis. Teet erit magnus fructus si intellexeritis. Tentationem quae fit in ignorantibus levis, timorem nocturnum appellavit; et tentationem ationes? Quae non sic instant, non sic urgent, ut cogant, sed possunt cito declinata transire. Eadem rursus fac gravia. Si persecutor instat, et vehementer terret ignorantes, id est nondum firmos in fide, nec scientes quod ad hoc sunt christiani, ut futuram vitam sperent; cum coeperint terreri de malis tempora
Abbreviated transcription (Latin):
Ueritas aut̃ dĩ quȩ ñ ꝑsonas accipit: discer¬
nit pȩnitentẽ. a defendente. discernit humi-¬
lem a suꝑbo. discernit p̃sumentẽ de se ipso.
ap̃sumente de do. Gͦ ueritas eiꝰ tanqͣm scuto
circundabit te. Non timebis a timore noctur¬
no. a sagita uolante ꝑ diem. anegotio ꝑ¬
ambulante intenebris. aruina & demo¬
nio meridiano. Duob quȩ supͣ dixerat
reddunt᷑ duo quȩ infra dixit. Non time¬
bis a timore nocturno. a sagitta uolante
ꝑ diem. Et ꝓpt̾ cimorẽ nocturnũ. a negotio
ambulanti intenebris. & ꝓpt̾ sagitã uolan¬
tẽ ꝑ diem. aruina & demonio meridiano.
Quid ẽ. timendũ innocte. & qͥd indie: sũqͥs
ignorans peccat. tanqͣm in nocte peccat. sũ
aut̾ sciens peccat: tanqͣm indie peccat. Duo
gͦ illa leuiora. ipsa sunt gͣuiora. quȩ repe¬
cita sunt. Intendite. ut diligent̾ hoc sidĩs
annuerit exponat᷑ uob̃. Obscurum ẽ. enim

Expanded text:
Veritas autem Dei quae non personas accipit, discerVeritas autem Dei quae non personas accipit, discernit poenitentem a defendente, discernit humilem a superbo, discernit praesumentem de seipso a praesumente de Deo. Ergo «veritas ejus» tanquam «scuto circumdabit te.» 7. «Non timebis a timore nocturno, a sagitta volante per diem, a negotio perambulante in tenebris, a ruina et daemonio meridiano.» Duobus quae supra dixit, redduntur duo quae infra dixit. «Non timebis a timore nocturno, a sagitta volante per diem:» et propter timorem nocturnum, «a negotio perambulante in tenebris;» et propter sagittam volantem per diem, «a ruina et daemonio meridiano.» Quid est timendum in nocte, et quid in die? Cum quisque ignorans peccat, tanquam in nocte peccat: cum autem sciens peccat, tanquam in die peccat. Duo ergo illa leviora; ipsa sunt graviora, quae repetita sunt. Intendite, ut diligenter hoc, si Dominus annuerit, exponatur vobis: obscurum est enim,