comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trem aefiliũ: ipiã unã naturam indiscrecȩ
diuinitatis ostendimus. Aboera est trgo
ꝑsona gentoris & geniti: sed una ÷ natura
genitoris &egenti. Quando utro suffici.¬
ent̃ aut dignc loqui poterit. quis de quo:
Homo de dõ mortalis de immnortali: uisi¬
bilis dt inuisibili. mutabilis de immuta.¬
bili: opus de opifict. de creatore creatu.¬
ra: de faccore factara. paruus dt iminen.¬
so tempotalis ac g̾no. humilis de altis.¬
simor plasmatus climo. at illo qui cuncta
crtauie exnthulo. Cuius. t̃. inenarabilis
umpodasteia quinos gratuita bonitate
ftqit: ntc muiꝰ tamen inenarrabilis gr̃a.
qua nos om̃ipotentissima miseratione salua¬
uit. Qui aropus creatricis om̃ipotentie gra¬
tisfecit: & opus g̃t saluatricis omnipotenter¬
ad impltuit: ilic habens pocestatem ponendi
& sumendi pio nobis animã suã. Om̃i potentũ
uero nunc dicimus. qua uerbũ quod in prin¬
cipio trat. & apud dm̃ erat. & dis̃ erat fecit om̃t

Expanded text:
trem et Filium, ipsam unam naturam indiscretae trem et Filium, ipsam unam naturam indiscretae divinitatis ostendimus. Altera est enim persona genitoris et geniti, sed una est natura genitoris et geniti. 3. Quomodo vero sufficienter aut digne loqui poterit quis? De quo? Homo de Deo, mortalis de immortali, visibilis de invisibili, mutabilis de incommutabili, opus de opifice, de creatore creatura, de factore factura, parvulus de immenso, temporalis de aeterno, humilis de altissimo, plasmatus e limo de illo qui omnia creavit ex nihilo. Cujus est inenarrabilis omnipotentia, qua nos gratuita bonitate fecit; nec minus tamen inenarrabilis gratia, qua nos omnipotentissima miseratione salvavit. Qui et opus creatricis omnipotentiae gratis fecit, et opus gratiae salvatricis omnipotenter implevit: illic habens potestatem coet sumendi pro nobis animam suam. Omnipotentiam vero hanc dicimus, qua Verbum, quod in principio erat, et apud Deum erat, et Deus erat, fecit omne
Abbreviated transcription (Latin):
de geatoro creator est: unde hoc inͦse na.¬
turalit̾ habet. ãt. quod pater est. Natus c̃.
itaꝙ de patre dõ. filius ds̃ alter in ꝑsona.
non alius in natura. Semꝑ apud patrem:
semꝑ cũ patre: semꝑ de patre: semꝑ in
patit. Semꝑ apud patrem: cum quo illi
una est naturalis immensitas. Semꝑ cũ
patre: cũ quo illi una est naturaus ec̾nitas.
Semꝑ dt pare: At quo illi est naturaliter
gc̃na natiuitas. Semꝑ in patrt: cũ quo
ii est una naturalit̃ equalisꝙ diuinitas.
Et alt᷑ quidem illt quod pat̾ est : at̃ ille quod
filius ẽ. Neuter tanren alter d̾s: quia pat̾
& filius unus est ds̃. Qua propt̃ quando
de patre dõ & filio dõ nascitur sermo:
digne dicimꝰ alterũ. tẽ. perem & alterum
filium: & nchilominus digne dicimus
umñi dñ xt. patrem & filium. Cum enim
dicimas alterũ. t̃t. patrem. alterũ filium:
discritas ꝑsonis genitoris genitiq monstra.¬
mus. Cyutro dicimꝰ unum dm̃ ẽt pa¬

Expanded text:
de creatore creator est. Unde hoc in se naturaliter habet esse, quod Pater est. 2. Natus est itaque de Patre Deo Filius Deus, alter in persona, non alius in natura: semper apud Patrem, semper cum Patre, semper de Patre, semper in Patre: semper apud Patrem, cum quo illi una est naturalis immensitas; semper cum Patre, cum quo illi una est naturalis aeternitas; semper de Patre, de quo illi est naturaliter aeterna nativitas; semper in Patre, cum quo illi est una naturaliter aequalisque divinitas: et alter quidem ille qui Pater est, alter ille qui Filius est; neuter tamen alter Deus, quia Pater et Filius unus est Deus. Quapropter quando de Patre Deo et Filio Deo nascitur sermo, digne dicimus alterum esse Patrem, et alterum Filium; et nihilominus digne dicimus unum Deum esse Patrem et Filium. Cum enim dicimus alterum esse Patrem, alterum Filium, discretas personas genitoris genitique monstramus; cum vero dicimus unum Deum esse Pa
Abbreviated transcription (Latin):
participationem generationis xp̃i. carnis
renunticinus operibus. Agnoset o xp̃iant
dignitatẽ tuã: & diuins consors factus na¬
turg. noli in uederem uilitadem degentri
conu̾satione recedere. Memento cuius
capitis: & cuiussis coporis membrum.
Reminiscert quia erutus de potestate tene¬
brarũ: translatus es in di lumen & regnũ.
Perbaptismatis sitramentũ: sp̃s sc̃i factus es
templũ. Noli tantũ habitatorem prauis
de te accib effugare: & diaboli it iterum
scruituti subictre: quia p̾tiũ tuũ sanguis

Expanded text:
participationem generationis Christi, carnis participationem generationis Christi, carnis renuntiemus operibus. Agnosce, o Christiane, dignitatem tuam, et divinae consors factus naturae, noli in veterem vilitatem degeneri conversatione redire. Memento cujus capitis et cujus corporis sis membrum. Reminiscere quia erutus de potestate tenebrarum, translatus es in Dei lumen et regnum. Per baptismatis sacramentum Spiritus sancti factus es templum: noli tantum habitatorem pravis de te actibus effugare, et diaboli te iterum subjicere servituti: quia pretium tuum sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
surgert possit ex altero. Merito uirgines
integritati nichil corruptionis intulit par¬
tus salutis: quia custodia pudoris fuit editio
ueritatis. Talis ergo dilectissimi natiuitas
decuit dĩ uirtutem & dĩ sapientiam xp̃m:
qui nobis & humanitate congrucret. &
diuinitate p̃celler&. Nisi enim. tẽt. d̃s uerus.
non afferret remedium: nisi .c&. homo
uerus. non p̃ber& exemplũ. Ab exultanti¬
canitur: & pax in terra bonȩ uoluntatis
hominib nuntiatur. Uident enĩ celestem
hicrłm ex om̃ib mundi gentib fabricari.
De quo in enarrabili diuins pictatis opere
quantũ lȩtari debet humilitas hominum:
cũ tanto gaudeat sublimitas anglorum :¬
filiũ cius in spu sc̃o: qui propter multam
misccłiam suam qua dilexit nos misertus. ẽ.
nr̃i: & cũ esscmꝰ mortui peccatis. conuiuifi.¬
cauit nos xp̃o: ut ẽc̃mus in ipso noua crea¬
tura. nouuq figmentũ. Dt ponamus ergo
ueterem honunt̃ cũ actib suis. & ad epti

Expanded text:
surgere posset ex altero. Merito igitur virgineae surgere posset ex altero. Merito igitur virgineae integritati nihil corruptionis intulit partus salutis: quia custodia fuit pudoris, editio veritatis. Talis igitur, dilectissimi, nativitas decuit Dei virtutem et Dei sapientiam Christum, qua nobis et humanitate congrueret, et divinitate praecelleret. Nisio verus, non praeberet exemplum. Ab exsultanticanitur, et pax in terra bonae voluntatis hominibus nuntiatur . Vident enim coelestem Jerusalem ex omnibus mundi gentibus fabricari: de quo inenarrabili divinae pietatis opere, quantum laetari debet humilitas hominum, cum tantum gaudeat sublimitas angelorumFilium ejus, in Spiritu sancto, qui propter multam misericordiam suam, qua dilexit nos, misertus est nostri; et cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos Christo , ut essemus in ipso nova creatura, novumque figmentum. Deponamus ergo veterem hominem cum actibus suis ; et adepti
Abbreviated transcription (Latin):
pio erat apud dm̃. ꝑ qũc facta sunt omnia.¬
& sine quo faccũ.c̃ nichil. propt̃ lberandũ
hominem ab ȩc̃na noete factus. ̃. homo:
ita sc ad susciptionem humilitatis nr̃e
sint diminutione suç maiestatis inchans.
ut manens quod erat assumensq qͦd non
erat. uerã serui stemã ei forinş in qua dco
parri.c̃. ȩqualis uniret: & tanto fȩdere
naturã utramq consererit: ut nec inferi.¬
ortm consumeret glorificatio. nec superio.¬
rem minuera assũptio. Salua igitur pro.¬
prietart utriusq substantiş. & in unam
coruntem ꝑsonam suscipitur a maiestatt
humilitas. auirtutt infirmitas. ab ģe̾nitatt
mortalitas: & ad deprehendendũ conditionis¬
ñt debitũ. natura inuiolabilis. naturȩ est
unita passibili: dsq uerus. homo utrus in
unitatt̃ dñi temperatur: ut quod nrĩs rt.¬
mediis congruebat. unus atq idem dĩ homi¬
nũq mediator & mori possit ex uno. & re¬

Expanded text:
pio erat apud Deum, per quem facta sunt omnia,pio erat apud Deum, per quem facta sunt omnia, sine quo factum est nihil, propter liberandum hominem ab aeterna morte factus est homo, ita se ad susceptionsine diminutione suae majestatis inclinans, ut manens quod erat, assumensque quod non erat, veram servi formam ei formae in qua Deo Patri est aequalis uniret , et tanto foedere naturam utramque consereret, ut nec inferiorem consumeret glorificatio, nec superiorem minueret assumptio. Salva igitur proprietate utriusque substantiae, et in unam coeunte personam, suscipitus, ab aeternitate mortalitas: et ad dependendum nostrae conditionis debitum, natura inviolabilis naturae est unita passibili, Deusque verus et homo verus, in unitatem Domini temperatur; ut quod nostris remediis congruebat, unus atque idem Dei hominumque mediator , et mori posset ex uno, et re
Abbreviated transcription (Latin):
ti candem formã tandemq naturam:
mortalitatis quidem nr̃t par cicipem.
selpacem tocius cxperten. Alicnum
quippe abhac natiuitatt. t̃: quod de omnib
legitur. Nemo mundus a sorde. nec infans
inistã singularem natiuitatem de carnis con-¬
cupiscentia transiuit : nichil de peocati loge
manauit. Uirgo regia dauiticȩ stirpis
eligitur: quş sacro grauidanda fȩtu. diui-¬
nam humanamq prolem prius concipt.¬
ret mente quã corpore: & ne suꝑm igna¬
ra consilii adinusitatos paueret effectus.
quod in ta operandũ erat ab sp̃u sc̃o col¬
loquio discit angłico: nec damnũ credit
pudoris. dĩ genitrix mex futura. Cur
enim de conceptionis nouitate desperit :
cui efficientia de altissimi uirtute pro.¬
mittitur: Confirmatur credentis fides:
etiam preeuntis attestatione miraculi.
Donatur ꝙ clisabeth inopinata fecunditas:
ut qui conceptũ dederat sterili. daturus
non dubitaretur & uirgini.
erbũ igicur dĩ. dĩ filius di. qui in princi.¬

Expanded text:
dem formam eamdemque naturam, mortalitatis quidem nostrae participem, sed peccati totius expertem. Alienum quippe ab hac nativitate est, quod de omnibus legitur: Nemo mundus a sorde, nec infans, in istam singularem nativitatem de carnis concupiscentia transivit, nihil de peccati lege manavit. Virgo regi Davidicae stirpis eligitur, quae sacro gravidanda fetu divinam humanamque prolem prius conciperet mente quam corpore. Et ne superni ignara consilii ad inusitatos paveret effectus, 65 quod in ea operandum erat a Spiritu sancto, colloquio discit angelico. Nec damnum credit pudoris, Dei genitrix mox futura. Cur enim de conceptionis novitate desperet, cui efficientia de Altissimi virtute promittitur? Confirmatur credentis fides etiam praeuntis attestatione miraculi, donaturque Elizabeth inopinata fecunditas; ut qui conceptum dederat sterili, daturus non dubitaretur et virgini. erbum igitur Dei Deus, Filius Dei, qui in princi
Abbreviated transcription (Latin):
seueritatis exigentem rationem erga homi.¬
nem qũc tanto honort condiderat antiqũa
mutasse sententiam: opus fuit dilectissuti
secreti dispensationt consilii. ut incõmuta.
bilis ds̃ caius uoluntas non potest sua
benignitate priuari: primam pietatis
suȩ dispositionem sacramento occultiore
cõpleret: & homo diabolicȩ iniquitatis
uersutia actus. in culpam contra dĩ pro
mundi infirma filius dĩ. de gelesti sede
descendens. & apat̾no ordine ñ recedens.¬
uisibilis. t̃. factus in nr̃is. In cõphensibi¬
lis uoluit cõp̃hendi: ante tempora.
manens. t̾e. cepit ex temport. Uniuer.¬
sitatis dñs seruilem formã obumbrata
maiestatis suȩ dignitate suscepit: im

Expanded text:
severitatis exigente ratione, erga hominem, quem in tanto honore condiderat, antiquam mutasse sententiam: opus fuit, dilectissimi, secreti dispensatione cobilis Deus cujus voluntas non potest sua benignitate privari primam erga nos pietatis suae dispensationem sacramento occultiore compleret, et homo diabolicae iniquitatis versutia actus in culpam contra Dei propmundi infirma Filius Dei, de coelesti sede descendens, et a paterna gloria non recedens,visibilis est factus in nostris: incomprehensibilis voluit comprehendi: ante tempora manens, esse coepit ex tempore: universitatis Dominus servilem formam obumbrata majestatis suae immensitate
Abbreviated transcription (Latin):
Ita idem ds̃ a idem homo: innatura ⁊qͣlis
pati: in natlra hominis faccus. x. incata¬
lis in nobis. Pro nobis enĩ de nobis manens
quod erat. suscipicus quod non trat. ut
liberarit qͦl factrat. Hec ÷ orgo duonine
natiuitatis magna sollemnitas: hȩc est
dici huius noua & gloriosa festiuitas. ad.¬
uentus dĩ factus ad homines. Itaq dics iste
ꝓ eoquod in eo xp̃c natus. c̃. natalis dicit᷑.
Quemq ideo obseruart ꝑrtuolutũ circu.

Expanded text:
ita idem Deus et idem homo, in natura Dei aequalis ita idem Deus et idem homo, in natura Dei aequalis Patri, in natura hominis factus mortalis, in nobis, pro nobis, de nobis, manens quod erat, suscipiens quod non erat, ut liberaret quod fecerat. Haec est ergo Dominicae Nativitatis magna solemnitas. Haec est diei hujus nova et gloriosa festivitas, adventus Dei factus ad homines. Itaque dies iste pro eo quod in eo Christus natus est, natalis dicitur: quemque ideo observare per revolut
Abbreviated transcription (Latin):
dies ea de causa a patrib uotiuȩ sollemni.¬
tatis institutus. est: quia in eo xp̃c pro
redẽptione mundi nasci corporaliter
uoluit: ꝓdiens ex uirginis utero qͥ erat
in patris imperio. Cuius suceptȩ carnis
cauia hȩc est. Post quã enim inuidia dia¬
boli parens ille primus. spe seductus
mnani cetidit: confestim exul & ꝑditus
in om̃i genere suo radicem malitiȩ et
peocati trans duxit. Crescebat ꝙ in ma¬
lũ uchementius. om̃e genus. mortaliũ.
diffusis ubiq scltribus: & quod ÷ nequius
õm̃iũ cultib idolorũ. Uolens ergo dcus
terminart peccatũ confuluit uerbo
lege ꝓphetis. signis. plagis. prodigus.
Sedcũ not sic quidem errores suos admo.¬
nitus agnosceret mundus: misit ds filiũ
suũ. ut carnt̃ indueret. & hominibus
apparer&: & pticatores sinaret. Qui uͥeo
in homine uenit: quia ꝑscipsũ ab homi
recurꝰ utrbũ carofactũ. t̃: assumendo car¬
ncm. ñ mutatũ incarne. Assũpsit enun
humanieatem: non amisit dicuntatem.

Expanded text:
dies ea de causa a Patribus votivae solemnitatis institutus est, quia in eo Christus pro redemptione mundi nasci corporaliter voluit, prodiens ex Virginis utero, qui erat in Patris imperio: cujus susceptae carnis causa haec est: Postquam enim invidia diaboli parens ille primus spe seductus inani cecidit, confestim exsul et perditus in omni genere suo, radicem malitiae et peccati transduxit: crescebatque in malum vehementius omne genus mortalium, diffusis ubique sceleribus, et, quod est nequius, omnium cultibus idolorum. Volens ergo Deus terminare peccatum, consuluit verbo, lege, prophetis, signis, plagis, prodigiis. Sed cum nec sic quidem errores suos admonitus agnosceret mundus, misit Deus Filium suum, ut carnem indueret, et omnibus appareret, et peccatores sanaret. Qui ideo in homineretur, Verbum caro factum est, assumendo carnem, non mutatum in carnem. Assumpsit enim humanitatem, non amisit divinitatem;
Abbreviated transcription (Latin):
di ¶ regins. quomꝰ in priuls qui u
sed populus creat sibi regẽ qũt degit.
sed cũ rex ille fuerit factus & confirmatꝰ
in regno. iam habet potestatẽ in homini
ceruict sua repellert. Nã primũ quidem
in potestate populi est facert sibi regẽ
quẽ uult: factũ aut̃ de regno repellere
ĩã non est in potestate eiꝰ. & sic uoluntas
popłi postea in necessitatt̃ conuertitur:
sic & homo priusqua peccet. liberum
habet arbitriũ utrũ uelit sub regno. ẽt.
diaboli. Cũ aut̃ se peccando tradiderit
eiꝰ exire: sed sic prima uoluntas eius in
necessitatem conuertitur. Et hoc . t̃. qͦd

Expanded text:
libus regnis, quomodo in primis quidem sed populus creat sibi regem, quem elegit. Sed cum rex ille fuerit factus et confirmatus in regno, iam habet potestatem in hominibcervice sua repellere. Nam primum quidem in potestquem vult, factum autem de regno repellere, jam non est in potestate ejus, et ita voluntas populi in necessitatem convertitur; sic habet arbitrium, utrum velit sub regno esse dyaboli. Cum autem peccando se tradiderit eius exire. Et sic prima voluntas eius in neccessitatem eius convertitur etc. Hec ille. H 165
Abbreviated transcription (Latin):
pecctꝰ. lberũ quidem habemus arbicriũ.
si uolumus sequi uoluntatem diaboli.
cuadere non possumus: sed sicut nauis
fracto gubernaculo illu̾o ducit᷑. ubi
dempestas uolutrit: sic & homo diui¬
uult agit. scad qͦd diabolus uult. Et msi

Expanded text:
peccemus, liberum quidem habemus arbitrium, si volumus sequi voluntatem dyaboli, evadere non possumus, sed sicut navis fracto gubernaculo, illuc ducitur quo tempestas impellit, sic homo divivult agit, sed quod diabolus. Et si
Abbreviated transcription (Latin):
on. Propt̃ quasdã tales similitudines ani.¬
malib hic adsmilati sunt homines:
đm̃ it dĩ filiũ ñ cognoscentes. Est enĩ ani.¬
mal hoc imundũ. & prȩ goeris pene
iumentis magis in rationabile. & stultũ.
& infirmũ. & ignobile. & oueriferũ magio.
Sic fuerunt & homines ante xp̃m. idolatus

Expanded text:
gi. Propter quasdam enim tales similitudines animalibus hic assimilati sunt homines, Deum vel Dei Filium non cognoscentes. Est enim animal hoc immundum, et prae caeteris pene jumentis magis irrationabile, et stultum, et infirmum, et ignobile, et oneriferum magis: sic fuerunt et homines ant
Abbreviated transcription (Latin):
gnosctit mansuctudinem uenientis: con-¬
sidera spetiem aduentus ciꝰ. Non sedet in
curru aureo preciosa purpura fulgeas:
net ascendit suꝑ feruidũ equũ discordiȩ
amatorem & litis: qui gl̃ȩ iactantia aspe¬
ctus habet rtpletos. qui de longe odorat᷑
bellũ. & gaudit ad uocem tubȩ: & cũ uide¬
rit sanguineam pugnã. dicit in coede suo.
bene.ẽ faccũ. Sed sedet suꝑ asinã tran¬
quillitatis & pacis amicam. Non autem
uides in artuitu tius splendentes gladios:
aut otera ornamenta armoꝵ terribiliũ.
Sed quid: Ramos frondentesi testimonia
pretatis. Uent gͦ mansuttus: non ut ꝓpe
potentiã timeretur. sed ut ꝓpt̾ mansuetu¬
dinem amaretur. Sedens suꝑ asinam &

Expanded text:
gnoscere mansuetudinem venientis, considera speciem adventus ejus . Non sedet in curru aureo pretiosa purpura fulgens, nec ascendit super fervidum equum discordiae amatorem et litis, qui gloria jactantiae pectus habet repletum, qui de longe odoratur bellum, et gaudet ad vocem tubae, et cum viderit sanguineam pugnam, dicit in corde suo: Bene factum; sed sedet super asinam tranquillitatis et pacis amicam. Non autem vides in circuitu ejus splendentes gladios, aut caetera ornamenta armorum terribilium. Sed quid? ramos frondentes, testimonia pietatis. Venit ergo mansuetus, ut non propter potentiam timeretur, sed ut propter mansuetudinem amaretur sedens super asinam et
Abbreviated transcription (Latin):
tuus mansuetus uenit tibi. sedens suꝑ asinã.
Suntellexeris. uenit tͥ: si ñ intellexeris. ueniet
contra te: idest si intellexeris. ueniet ut sal.¬
uet te: & sub pedib tuis subiuget gentes:
ut gaudens ꝑ propħam dicas. Qm̃ dñs ex.¬
celsus. terribilis. & rex magnus suꝑ omnẽ
terrã. Subietit populos nob̾: & gentes
sub pedib nr̃is. Elegit nob̾ hereditatem
sibi: spetiem iacob quã dilexit. Si aut̃ ñ
intellexeris. ueniet ut ꝑdat te. & de tẽplo
scitatis expellat: & aliam sponsam de gen¬
tib castiorem inducat in cubicalũ scitatis:

Expanded text:
tibi mansuetus, cedens super asinam. Si intellexeris, venit tibi; si non intellexeris, veniet contra te, id est, si intellexeris, veniet ut salvet te, et sub pedibus tuis subiget gentes, ut gaudens per Prophetam dicas: Quoniam Deus excelsus terribilis, et rex magnus super omnem terram subjecit populos nobis, et gentes sub pedibus nostris; elegit nos haereditatem sibi speciem Jacob quem dilexit . Si autem non intellexeris, veniet ut perdat te, et de templo sanctitatis expellat, et aliam sponsam de gentibus castiorem inducat in cubiculum sanctitatis
Abbreviated transcription (Latin):
iudȩorũ. Funtes aut̃ discipuli. fetert̃ sicut
p̃ceperat eis iħc: & adduxerunt asinam
& pullũ: qm̃ euntes apłi soluerunt asinã
alienam. Ministeriũ quidem fuit illorũ.
uirtus aut̃ & aucctritas xp̃i. Nec enĩ po¬
tuissent tollere iumentũ alienũ ab illo
dño qui non eos cognoscebat qui essent.
quidem facie eorũ uidebatur opus: It¬
uera aut̃ uirtus fuit & gr̃a xp̃i. Nec enĩ
a xp̃o duodetim constituti totũ mundũ
ligatũ sub potestait diaboli soluere potu¬
issent. nisi gr̃a xp̃i confregissa uirtutem

Expanded text:
li fecerunt sicut praecepit illis, et adduxerunt asinam et pullum. Quod euntes apostoli solverunt asinam alienam, ministerium fuit quidem illorum, virtus autem et auctoritas Christi. Nec enim potuissent tollere jumentum alienum ab illo domino qui non eos cognoscebat qui essent, quidem facie eorum videbatur opus, revera autem virtus fuit et gratia Christi. Nec enim a Christo duodecim constituti totum mundum ligatum sub potestate diaboli solvere potuissent, nisi gratia Christi virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
Ecct ostendentis. ẽ uerbũ: idest uidece. ñ
carnali aspectu. sed spirituali intellectu.
Optra uirtutũ eius aspicite: non scema
uisionis cius. Si enĩ scema cius aspexeritis:
decipiendi estis in natura humana. Si
aut̃ opus eius consideraueritis. saluandi
estis in uirtutt diuina. Antt tempora¬

Expanded text:
Ecce ostendentis verbum est, id est, videte non carnali aspectu, sed spiritali intellectu opera virtutum ejus aspicite, non schema visionis ejus. Si enim schema ejus aspexeritis, decipiendi estis in natura humana. Si autem opus ejus consideraveritis, salvandi estis in virtute divina. Nolite
Abbreviated transcription (Latin):
milit̃. Quidã aut̃ duos istos pecrũ & philip¬
pũ apłos exponit intelligi opcetere: qm̃ hi
pͥmũ trans gredientes iudaicos fines. gentes
adduxerunt ad xp̃m: philippus quidem
samariam. quã ipsã samariã asinã ẽt. inter.¬
pretatur: petrus aut̃ gentes accipiens cor¬
nelium ex gentib quasi samariȩ pullum.
quia ego solus dñs. ñ solũ animaliũ. neq solũ
eorũ qui mͥ subditi sunt : sed omniũ homi¬
num etiã qui mͥ contrarii st̃. Nã & pecca.¬
tores conditione quidem mei st̃: uolun¬
tate aut̃ sua diaboli. Meus . ẽ. enĩ orb̃ terrȩ:
& plenitudo eius. Dñs operã eoꝵ desiderat.
Iustũ.t̃. ut aliquando crtatura seruiat suo
factori. Gentes enĩ dis̃ in potestate diaboli
ꝓ temport reliquit ut tẽptet : ñ in ex̾nũ
contẽpsit ut ꝑdat. Necesse aut̃ ut fiat qͦd
scriptũ.ẽ homines & iumenta saluab dñe.
dñm suũ remissum est: animalis aut̃ pro¬
phetia in iudȩa remansit. Nã de animali

Expanded text:
m. Quidam autem duos istos Petrum et Philippum apostolos exponit intelligi oportere, quoniam hi, primum transgredientes Judaicos fines, gentes adduxerunt ad Christum. Philippus quidem Samariam, quam ipsam Samariam asinam esse interpretatur. Petrus autem gentes accipiens Cornelium ex gentibus quasi Samariae pullum. quia ego solus sum Dominus, non solum animalium, neque solum eorum, qui mihi subditi sunt, sed omnium hominum, etiam qui mihi contrarii sunt. Nam et peccatores conditione quidem mei sunt, voluntate autem sua diaboli. Meus est enim orbis terrae, et plenitudo ejus . Dominus operam eorum desiderat. Justum est, ut aliquando creatura serviat suo factori. Gentes enim Deus in potestate diaboli pro tempore reliquit ut tentet, non in aeternum contempsit, ut perdat. Necesse est autem ut fiat quod scriptum est: Homines et jumenta sadominum suum remissum est. Animal autem prophetia in Ecclesia remansit. De animali etiam
Abbreviated transcription (Latin):
aduite praemia paenitendo ꝑuenit:
Alius auaritiȩ aestib anhelans
aliena diripuit : aspiciat Iacheũ
quisiquid alicui abstulit. quadru¬
plũ reddidit: Alius libidinis igne
succensus. carnis mundiciam ꝑ di¬
dir: aspiciat in ariam quȩ inse amo¬
rent carnis igne diuini amoris ex¬
coxit: Ecce oninpotens ds̃ ubiq
oculis nr̃is quos imitari debeamꝰ
obicit: ubiq exempla suȩ iniscdiȩ
opponit: Mala cnim iam displi¬
ceant. uł experta libent̃ obliuis¬
cantur Omp̃s ds̃ quod nocentes
fuimus paratus est paenitentiã nñam
nobis ad innocentiam deputare:
Inquanati post aquam salutis. re¬
nas camur ex lacrimis: Itaq iuixti
primi pastoris uocem: Sicut mͦ
geniti infantes lac concupiscite :
Redite paruuli filii adsinũ matris
urãe aeternę sapientiȩ: Suggite
larga ubera pietatis dĩ. trans¬
acta plangite. inminentia uitate :
Redẽptor monientaneos fletus
ur̃os aeterno consolabitur gtiudio.

Expanded text:
ad vitae praemia poenitendo pervenit . ad vitae praemia poenitendo pervenit . Alius avaritiae aestibus anhelans aliena diripuit; aspiciat Zacchaeum, qui si quid alicui abstulit, quadruplum reddidit . Alius libidinis igne succensus, 1552 carnis munditiam perdidit; aspiciat Mariam, quae in se amorem carnis igne divini amoris excoxit. Ecce omnipotens Deus ubique oculis nostris quos imitari debeamus objicit, ubique exempla suae misericordiae opponit. Mala ergo jam displiceant, vel experta. Libenter obliviscitur omnipotens Deus quod nocentes fuimus, paratus est poenitentiam nostram nobis ad innocentiam deputare. Inquinati post aquas salutis, renascamur ex lacrymis. 1553 Itaque juxta primi Pastoris vocem, sicut modo geniti infantes lac concupiscite . Redite, parvuli filii, ad sinum matris vestrae aeternae sapientiae; sugite larga ubera pietatis Dei; transacta plangite, imminentia vitate. Redemptor noster momentaneos fletus nostros aeterno consolabitur gaudio,
Abbreviated transcription (Latin):
rissui uestigia tetigit. quȩ sua iti¬
nera praua dereliquit: Sedebat
adpedes iħu: uerbũq deore illius
audiebat Viuent adheserat: mor¬
tuum quȩrebat: Uiuentem reppe¬
rit: quẽ mortuũ quȩ siuit: Iancũq
apud cum locũ grae inuenit: ut
hunc ipsis quoq apłis eias uide¬
lic& nuntus. ipsa nuntiar& Quid
itaq fr̃s. qui in hac re debemꝰ aspi¬
cere. Nisi inmensam miscdiã con¬
ditoris nr̃i. qui nobis uelut in sig¬
no adexemplũ pacnitentie posuit
eos quos ꝑ penitentiam uiuere pꝰ
lapsũ fecit.  ꝑpendo & cñi p&rũ.
considero latronẽ. aspicio rachcũ.
intueor mariã: & nihil in his ali¬
ud uideo. Nisi ante oculos nr̃os
posita spei & pęnitentiȩ exem¬
pla: Fortasse eñi infide lapsus:
aliquis: aspiciat p&rũ quia mare
fleuit. quo̾tumide negauerat: Alius
cortra proximũ suũ in malitia
crudelitatis exarsit: aspiciat latro¬
nem. qui & inipso mortis articulo

Expanded text:
ris sui vestigia tetigit, quae sua itiris sui vestigia tetigit, quae sua itinera prava dereliquit. Sedebat ad pedes Jesu, verbumque de ore illius audiebat. Viventi adhaeserat, mortuum quaerebat. Viventem reperit, quem mortuum quaesivit. Tantumque apud eum locum gratiae invenit, ut hunc ipsis quoque apostolis, ejus videlicet nuntiis, ipsa nuntiaret. Quid itaque, fratres, quid in hac re debemus aspicere, nisi immensam misericordiam conditoris nostri, qui nobis velut in signo ad exemplum poenitentiae posuit eos quos per poenitentiam vivere post lapsum fecit? Perpendo enim Petrum, considero latronem, aspicio Zacchaeum, intueor Mariam et nihil in his aliud video, nisi ante oculos nostros posita spei et poenitentiae exempla. Fortasse enim in fide lapsus est aliquis; aspiciat Petrum, qui amare flevit, quod timide negaverat . Alius contra proximum suum in malitia crudelitatis exarsit; aspiciat latronem, qui et in ipso mortis articulo
Abbreviated transcription (Latin):
nulla cõmittat. Sedhinc cognos¬
cimus quantũ redẽptori humani
generis debitores sumꝰ: qui non so¬
lũ nos mos leuiathan ire prohibui..
sed abore gciam redire concessit:
Quispem peccatori non abstulit:
quia maxillam euis: Ut euadendi
uiam tribuer& ꝑforauit: Ut saltẽ
post morsũ fugiat : quiincautꝰ prius
cauere noluit nemorderetur: Ubtq
ergo nobis occurrit suꝑna medicina
quia & dedit homini praecepta ne
pecc&. Et tamq peccanti dedit re¬
media nedesper&: Unde cauendũ ẽ.¬
sumopere nequis delectatione peccati
leiuathan istiuis ore rapiatur: Eitam̃
siraptus fuerit. nondes per&: Quia
si peccatũ ꝑfecte lugeat: ad huc fora¬
men inmaxilla eus inuenit ꝑ quod
euadat: Adest testis diuinȩ miscdiȩ
haec ipsa dequa loquimur maria :
dequa phariscus dumpietatis fontẽ
uell& obstruere. dicebat: Hinc si
est mulier quȩ tangit eum. quia pec¬
catrixest: Sedlauit lacrimis ma¬
culas cordis & corporis: Et redẽpto¬

Expanded text:
nulla committat? Sed hinc cognosnulla committat? Sed hinc cognoscimus, quantum Redemptori humani generis debitores sumus, qui non solum nos in ore Leviathan ire prohibuit, sed ab ore etiam ejus redire concessit. Qui spem peccatori non abstulit, quia maxillam ejus, ut evadendi viam tribueret, perforavit, ut saltem post morsum fugiat, qui incautus prius cavere noluit ne morderetur. Ubique ergo nobis occurrit superna medicina, quia et dedit homini praecepta, ne peccet, et tamen peccanti dedit remedia, ne desperet. Unde cavendum summopere est ne quis delectatione peccati Leviathan istius ore rapiatur; et tamen si raptus fuerit, non desperet, quia si peccatum perfecte lugeat, adhuc foramen in maxilla ejus invenit, per quod evadat. 10. Adest testis divinae misericordiae, haec ipsa de qua loquimur Maria, de qua Pharisaeus dum pietatis fontem vellet obstruere, dicebat: Hic si est mulier quae tangit eum, quia peccatrix est . Sed lavit lacrymis maculas cordis et corporis, et Redempto
Abbreviated transcription (Latin):
Aut armilla: ꝑ forabis maxillã ehe
Armilla ubiponitur. ambiendo
millam. Nisi circũ plectens nos di¬
uina miscđia designatur.  quae
leuiathan istius maxillam ꝑforat.
dũ nobis post ꝑpetrata mala quȩ
prohibuit. adhuc pęnitentiȩ reme
fabilis miscđie suȩ potentia. sic ma¬
litiȩ antiqui hostis obuiat. ut ali¬
quando eos ȩtiam quos iam coepit
amtttat: & quasi abore illius
cadunt: qui post ꝑpetratas culpas
admnocentiã redeunt: Quis quim
ore illius semel raptus maxillã cius
euader&. siꝑforata noness&. Anñ
in ore petrũ tenuit cũ negauit.
Annon more dauid tenuit. cũ intantã
se luxuriȩ uoragine mersit. Sco
dũ aduitam uterq ꝑpenitentiam
rediit : leuiathan iste eos aliquomͦ
quasi ꝑ maxillȩ suȩ foram̃ amisit :
Persoramen ergo maxillȩ ab cuis
ore subtracti sunt: quipost ꝑ petra¬
tionem tantȩ nequitie. pęnitendo
redierunt: Quis aũt hominũ leui¬
athan istius os euadat. ut in licita

Expanded text:
Aut armilla perforabis maxillam ejus Aut armilla perforabis maxillam ejus ? Armilla ubi ponitur, ambiendo millam, nisi circumplectens nos divina misericordia designatur? Quae Leviathan istius maxillam perforat, dum nobis post perpetrata quae prohibuit, adhuc poenitentiae remedfabili misericordiae suae potentia sic malitiae antiqui hostis obviat, ut aliquando eos etiam quos jam coepit amittat. Et quasi ab ore illius cadunt, qui post perpetratas culpas ad innocentiam redeunt. Quis enim ore illius semel raptus, maxillam ejus evaderet, si perforata non esset? An non in ore Petrum tenuit, cum negavit ? An non in ore David tenuit, cum in tantam se luxuriae voraginem mersit ? Sed dum ad vitam uterque per poenitentiam rediit, Leviathan iste eos aliquo modo quasi per maxillae suae foramen amisit. Per foramen ergo maxillae ab ejus ore subtracti sunt, qui post perpetrationem tantae nequitiae poenitendo redierunt. Quis autem hominum Leviathan istius os evadat, ut illicita
Abbreviated transcription (Latin):
poris. trans fixus est aculao diui¬
nitatis: Ibi quippe inerat huma¬
nitas que adse deuoratorẽ ducer&.
ibi diunitas quȩ ꝑforar& Ibi
aꝑta infirmitas. quȩ prouocat&.
ibi occulta uirtus quac raptoris
faricẽ tians figer&: In amo igit᷑
captus est: qua inde interut. un¬
de momordit: Et quos iare cenebat
mortales ꝑ didit : quia eum in quouis
non habuit. morte appetere inmor¬
talem presũpsit: Hinc est &iã qđ
haec ipsa dequa loquimur maria
uiuit: quia ille prohumano gene¬
re qui mortinil debebat occubuit:
Hinc ÷ quod nos cotidie aduitam
post culpas reuertimur: quia ad
poenã ñr conditor sinc culpa des¬
cendit: Ecce iam antiquus hostis
ca quae dehumano genere coeperat
spolia amisit: Supplantationis suȩ
uictoriam ꝑdidit: Cotidie pecca¬
tores aduitam redeunt : cotidie de
cius faucib redẽptoris manu rapi¬
untur: Vnde bene quoq adbea¬
tũ iob uoce dominica iterũ dicit᷑

Expanded text:
poris, transfixus est aculeo diviporis, transfixus est aculeo divinitatis. Ibi quippe inerat humanitas, quae ad se devoratorem duceret; ibi divinitas, quae perforaret; ibi aperta infirmitas, quae provocaret; ibi occulta virtus, quae raptoris faucem transfigeret. In hamo igitur captus est, quia inde interut unde momordit. Et quos jure tenebat mortales perdidit, quia eum in quo jus non habuit morte appetere immortalem praesumpsit. 9. Hinc est etiam quod haec ipsa de qua loquimur Maria vivit, quia ille pro humano genere qui morti nihil debebat occubuit. Hinc est quod nos quotidie ad vitam post culpas revertimur, quia ad poenam nostram conditor sine culpa descendit. Ecce jam antiquus hostis ea quae de humano genere coeperat spotia amisit, supplantationis suae victoriam perdidit. Quotidie peccatores ad vitam redeunt, quotidie de ejus faucibus Redemptoris manu rapiuntur. Unde bene quoque ad beatum Job voce dominica iterum dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Nũquid capies leurathan amo.
pondit. inmortalitatẽ sustulit:
Quip̃uaricationis quoq culpã
qũa primo homini propinauit.
dũ sequentibusse pessima ꝑsuasione
multiplicat: poenas eis sine cessatio¬
ne coaceruat: Inamo aut̃ esca osten¬
ditur: aculeus occultatur: Hunc
ergo pat̾ om̃ps amo coepit: quia
ad mortem illius. unigenitũ filiũ
ĩ carnatũ misit: In quo & caro pas¬
sibilis uideri possit: Et diuinitas
in passibilis uideri non poss&: Cuq
meo serpens iste ꝑmanus ꝑsequen¬
tium escã corporis momordit :
diuinitatis illũ aculeus ꝑforauit :
Prius uero eũ inmiraculis dm̃ cog¬
nouerat: Sed de cognitione sua
addubitationẽ cecidit. quando
hunc passibilẽ uidit: Quasiamꝰ
ergo glucientis fauces tenuit. dũ
i illo esca carnis patuit quã deuo¬
rator appeter&: Et diuinitas pas¬
sionis tẽpore latuit. quȩ necar&:
In amo eius incarnationis captus :.
quia dũ millo app&rit escam cor¬

Expanded text:
Nunquid capies Leviathan hamo ? 8. Nunquid capies Leviathan hamo ? 8. pondit, immortalitatem sustulit. Qui praevaricationis quoque culpam, quam primo homini propinavit, dum se sequentibus pessima persuasione multiplicat, poenas eis sine cessatione coacervat. In hamo autem esca ostenditur, aculeus occultatur. Hunc ergo Pater omnipotens hamo coepit, quia ad mortem illius unigenitum Filium incarnatum misit, in quo et caro passibilis videri posset, et divinitas impassibilis videri non posset. Cumque in eo serpens iste per manus persequentium escam corporis momordit, divinitatis illum aculeus perforavit. Prius vero eum in miraculis Deum cognoverat, sed de cognitione sua ad dubitationem cecidit, quando hunc passibilem vidit. Quasi hamus ergo fauces glutientis tenuit, dum in illo esca carnis patuit, quam devorator appeteret; et divinitas passionis tempore latuit, quae necaret. In hamo ejus incarnationis captus est, quia dum in illo appetit escam cor
Abbreviated transcription (Latin):
uiris adnuntiat uitã. & dicta sui
uiuificatoris narrat. quȩ mortiferi
serpentis uerba narrauerat: Acsi
potus mortis: dcipsa suscipite pocu¬
lũ uite: Haec de expositione lectio¬
nis euangelice succinete transcur¬
rimus: punc opitulante codẽ de
quo loquimur dño. & resurrettionis
cius głam. & pietatis uiscera consi¬
deremus: Cicius cm̃ amorte uo¬
luit surgere: ne nr̃a diu apima
ininfidelitatis morte remaner&:
Vnde: benc quoq ꝑpsalmistã dict᷑:
Di torrente inuia bibit. ꝓpterea
exaltauit caput: In humano qͥp¬
pegenere: ab ipso mundi mitio.
torrens mortis effluxerat Sed de
hoc torrente dñs inuia bibit: qͥa
mortem intransitu gustauit: Atq
ideo exaltauit caput: quia hoc
qđ moriendo insepulchro posuit.
surgendo suꝑ angelos eleuauit:
Et indeantiquũ hostem in ȩternũ
ꝑculit: unde se uire contrase manꝰ
ꝑsequentiũ t̃poralit̃ ꝑmisit: Qđ
aꝑte dñs beato iob indicat: dicens:

Expanded text:
viris annuntiat vitam; et dicta sui viris annuntiat vitam; et dicta sui vivificatoris narrat, 1550 quae mortiferi serpentis verba narraverat. Ac si llatus est potus mortis, de ipsa suscipite poculum vitae. 7. Haec de expositione lectionis evangelicae succincte transcurrimus; nunc, opitulante eodem de quo loquimur Domino, et resurrectionis ejus gloriam, et pietatis viscera consideremus. Citius enim a morte voluit resurgere, ne nostra diu anima in infidelitatis morte remaneret. Unde bene quoque per Psalmistam dicitur: De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput . In humano quippe genere ab ipso mundi initio torrens mortis effluxerat: sed de hoc torrente Dominus in via bibit, quia mortem in transitu gustavit. Atque ideo exaltavit caput, quia hoc quod moriendo in sepulcro posuit, resurgendo super angelos elevavit; et inde antiquum hostem in aeternum perculit, unde saevire contra se manus persequentium temporaliter permisit. Quod aperte Dominus beato Job indicat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
suis: Quid ergo mirũ si ex humani¬
tate sua minorem se patri asserit in
cȩlo. ex qua sub iectus erat &iam pa¬
rentib in terra.  exqua humanitate :¬
nunc mariae dicitur : Uade ad fr̃s
meos : & dic eis: Ascendo ad patrem
meũ & patrem ur̃m : ad dm̃ meum
cur non cõmunit̃ dicit pr̃m . a Sed
distincte loquens indicat: quia cũdẽ
patrem & dm̃ dissimilit̃ habeat ipse
quẽ nos: Ascendo ad patrem meũ.
uidelic& ꝑnaturam: Et patrem ur̃m
ꝑ grãm: Addm̃ meũ. quia descendi:
addm̃ urm quia ascendistis: Quia
& ep̃i ego homo. ds̃ mihi est: qui auos
aberrore liberati. ds̃ est uobis: Dis¬
tincte ergo nuhi pat̾ & ds̃ est: quia
quẽ ante secula dm̃ genuit. hommnẽ
infine seculorũ metũ creauit: U̾enit
Ioraria magdalene annuntians disci¬
pulis quia uidi dñm: Ethec dixit
mihi: Eccc humani generis culpa:
ibi absconditur unde processit: Quu
em̃ in paradiso mulier uiro propina¬
uit mortem: a sepulchro mulier

Expanded text:
suis . Quid ergo mirum si ex humanisuis . Quid ergo mirum si ex humanitate sua minorem se Patre asserit in coelo, ex qua subjectus erat etiam parentibus in terra? Ex qua humanitate nunc Mariae dicitur: Vade ad fratres meos, et dic eis: Ascendo ad Patrem meum et Patrem vestrum, Deum meum cur non communiter dicit nostrum? sed distincte loquens indicat, quia eumdem Patrem et Deum dissimiliter habet ipse quam nos: Ascendo ad Patrem meum, videlicet per naturam, et Patrem vestrum per gratiam: ad Deum meum, quia descendi, ad Deum vestrum, quia ascendistis: quia enim et ego homo, Deus mihi est; quia vos ab errore liberati, Deus est vobis. Distincte ergo mihi Pater et Deus est, quia quem ante saecula Deum genuit, hominem in fine saeculorum mecum creavit. Venit Maria Magdalene annuntians discipulis quia vidi Dominum, et haec dixit mihi. Ecce humani generis culpa ibi absciditur unde processit. Quia enim in paradiso mulier viro propinavit mortem , a sepulcro mulier
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt: Tangit ergo dnm: qui eũ
patri. & ernitate substantiȩ ȩqualẽ¬
esse credit: Sed fortasse aliquis tacita
cogitatione pulsatur: quomodo
filius patri esse acqualis possit:
Qua inre. humana natura quod
admirando conp̃hendere ñual&:
restat. ut hoc sibi credibile. ex admi¬
ratione alia sci& Hab& namque :¬
quod adhaec sibi subreuitate respon¬
deat: Constat eñi quia ipse crea¬
uit matrem: inicuius uirgineo ute¬
ro. exhumanitate crearet᷑: Quid
igitur mirũ siȩqualis patri. qͥ pri¬
or est matre a paulo quoq adtes¬
tante didicimꝰ: xp̃m dĩ uirtutẽ
& dĩ sapientiam: Qui ergo filium
minorem putat. patri specialiter
derogat. cuius sapientiã esse ei in ae¬
qualẽ fatetur: Quis & qũ homo
potens ȩquanimit̃ ferr& siquis
ei dicer&. magnꝰ quidẽ es sedtam̃
sapientia tua te minor. ẽ. ipse
quoq dñs dicit: Eeoee pat̾ uñu
sumus: Sedrursus ait. pat̾. ma¬
ior meest: Dequo &iam scriptũ
est: quia subditus erat parentib

Expanded text:
ta sunt . Tangit ergo Dominum, qui eum Patri aeternitate substantiae aequalem credit. Sed fortasse aliquis tacita quaestione pulsatur quomodo Filius Patri esse aequalis possit. Qua in re humana natura quod admirando comprehendere non valet, restat ut hoc sibi esse credibile ex admiratione alia sciat. Habet namque quod ad haec sibi sub brevitate respondeat. Constat enim quia ipse creavit matrem in cujus virgineo utero ex humanitate crearetur. Quid ergo mirum si aequalis est Patri, qui prior est matre? Paulo quoque attestante didicimus, Christum Dei virtutem, et Dei sapientiam . Qui ergo Filium minorem putat, Patri specialiter derogat, cujus sapientiam ei esse inaequalem fatetur. Quis etenim homo potens aequanimiter ferret, si quis ei diceret: Magnus quidem es, sed tamen sapientia tua te minor est? Ipse quoque Dominus dicit: Ego et Pater unum sumus . Et rursus ait: Pater major me est . De quo etiam scriptum est, quia subditus erat parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
condendo se dñs signat. pusi qđ
eisdem ipsa ueritas absconditur.
qui cius uerba sequi contẽpnunt..
eam quippe quã non inuenit hu¬
milem: ueritas fugit mentem:
Et quã multi sunt hodie quiui¬
deoꝵ duritiam decestantur. qͥa
predicationem dñi audire no¬
luer̃. Citamen quales illos
arguunt fuisse ad fidem. tales
ips̃ sunt adoperationem: Precipta
dĩ audiunt. mitiula cognoscunt.
sedconuerti a sius prauitatibus
rennuunt: Ecce uocat &eredire
nolumus: Ecce sustin&: Et cius
pacientiam dissimulamꝰ: Dũ ergo
tempus est fr̃s : prauitatẽ suã imꝰ¬
quisq deserat: dĩpacientiam ꝑ¬
timescat: Neqũe nunc tranquil¬
lum despicit: iratum post mortẽ¬

Expanded text:
condendo se Dominus significat, nisi quod condendo se Dominus significat, nisi quod eis ipsa veritas absconditur, qui ejus verba sequi contemnunt? Eam quippe quam non invenit humilem veritas fugit mentem. Et quam multi sunt hodie qui Judaeorum duritiam detestantur, quia praedicationem Domini audire noluerunt, et tamen quales illos arguunt fuisse ad fidem, tales ipsi sunt ad operationem. Praecepta Domini audiunt, miracula cognoscunt, sed converti a suis pravitatibus renuunt. Ecce vocat, et redire nolumus. Ecce sustinet, et ejus patientiam dissimulamus. Dum ergo tempus est, fratres, pravitatem suam unusquisque deserat, Dei patientiam pertimescat, ne quem nunc tranquillum despicit, iratum postmo
Abbreviated transcription (Latin):
centium abscondense. declinauit
ds̃: Nemo ergo se contra acceptas
contumelias erigat: Nemo con¬
uiciis conuicium reddat: Imita¬
tione & cnim dĩ. gloriosius est
inuriam tacendo fugere: quã
respondendo superare: Sed con¬
tra hoc: suꝑbia dicit incorde:
Turpe est : ut accepta iniuria ta¬
ceas: Quisquis conspicit quia
contumeliam accipis &taces:
non putat quia pacientiã ex hi¬
bes: sedcrimina cognoscis: Sed
unde uox ista incorde nr̃o con¬
tra pacientiam nascitur. Nisi
quiainimis cogitationẽ figimus.
Et dum interra gloriam quae¬
rimus : placere & quinos decȩlo
conspicit noncuramus: Accepta
trgo contumelia. meditemur
mopere uocemdĩ: Ego non
quȩro głam meam: est qui querat
& udic& : Hoc aut quod de dño
scriptumest abscondit se: intelligi
& aliter potest: Nubta quippe
iudeis praedicauerat: Sed p̃dica¬
tionis cuis uerba deridebant :
Deteriores quoq ex praedicatione
factisunt : quiusq adiaciendos
lapides ꝑuenerunt: & quid abs¬

Expanded text:
centium abscondendo se declinavit centium abscondendo se declinavit Deus. Nemo ergo se contra acceptas contumelias erigat, nemo conviciis convicium reddat. Imitatione etenim Dei, gloriosius est injuriam tacendo fugere, quam respondendo superare. 5. Sed contra hoc superbia dicit in corde: Turpe est ut, accepta injuria, taceas. Quisquis conspicit quia contumeliam accipis et taces, non putat quia patientiam exhibes, sed crimina agnoscis. Sed unde vox ista in corde nostro contra patientiam nascitur, nisi quia in imis cogitationem fiximus. et dum in terra gloriam quaerimus, placere ei qui nos de coelo conspicit non curamus? Accepta ergo contumelia, meditemur in opere vocem Dei: Ego non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Hoc autem quod de Domino scriptum est, Abscondit se, intelligi et aliter potest. Multa quippe Judaeis praedicaverat, sed praedicationis ejus verba deridebant. Deteriores quoque ex praedicatione facti sunt, qui usque ad jaciendos lapides pervenerunt. Et quid abs
Abbreviated transcription (Latin):
protimis sub in fertur: Ihc aut̃
abscondit se : & exiuit detemplo:
cdinauerit: Quisi diuinitatis suȩ
potentiam exercere uoluiss&. ta¬
cito nutumentis in suis eos ictib¬
alligar&. aut in poena subitae
mortis obrueret: Sed quia pati
uencrat: exercere iudiciũ nolebat:
Certe subipso pasionis tempore.
& quantũ poterat ostendit: &
tamca hoc ad quoduenerat ꝑtulit:
Nam cũ ꝑ setutorib suis. se quae¬
rentibus dicer&. egosum: sola hac
uoce corũ suꝑbram ꝑculit. &
om̃s interram strauit: Qui ergo¬
& in hoc loco potuit manus la¬
pidantium nonse abscondendo
euadere. cur abscondit se. Prsi
quod homo inter homines factus
redẽptor nr̃ : alia nobis uero loqͥt᷑.
alia exemplo: Quid aut nobis
hoc exemplo loquitur: Nisi ut¬
&iam cum resistere possumus.
iram suꝑbientiũ humilit̾ decline¬
nemus.a Unde & ꝑpaulũ dicit᷑:
Date locum irȩ: Quanta humi¬
litate iram proximi ferre debeat
ꝑpendat homo: Si furorem utis¬

Expanded text:
protinus subinfertur: Jesus autem protinus subinfertur: Jesus autem abscondit se, et exivit de templo. clinaverit, qui si divinitatis suae potentiam exercere voluisset, tacito nutu mentis in suis eos ictibus ligaret, aut in poena subitae mortis obrueret. Sed quia pati venerat, exercere judicium nolebat. Certe sub ipso passionis tempore et quantum poterat ostendit, et tamen hoc ad quod venerat pertulit. Nam cum persecutoribus suis se quaerentibus diceret: Ego sum , sola hac voce eorum superbiam perculit, et omnes in terram stravit. Qui ergo et hoc in loco potuit manus lapidantium non se abscondendo evadere, cur abscondit se, nisi quod homo inter homines factus Redemptor noster, alia nobis verbo loquitur, alia exemplo? Quid autem nobis hoc exemplo loquitur, nisi ut, etiam cum resistere possumus, iram superbientium humiliter declinemus? Unde et per Paulum dicitur: Date locum irae . Quanta humilitate iram proximi fugere debeat, perpendat homo, si furores iras
Abbreviated transcription (Latin):
Quinquaginta annos non dum
habes. & abraham urdisti. quos
benigne redẽptor nr̃ a carnis sue
intuitu submou& : Et ad diuini¬
tatis contemplationẽ trahit dicets
AAmen amen dico uobis: anteqũã
abraham fieroe egosum: Ante
enim practerio temporis est: sũ
praesentis: Ꝙ quia praeteritum
& futurũ tempus dumtas non
habet. sedsemꝑ esse hab&: non
ait ante abraham ego fui. sedante
abraham egosum: Vnde & amo¬
ysen dicitur: Egosum: qui sum:
Et dices filiis israhel Quiest. misit
me aduos:  nte ergo uł post abta¬
ham habuit: qui & acccdere
potuit ꝑ exhibitionem praesentiȩ.
& recedere ꝑcussum uitȩ: Vcritas
uero semꝑ esse habet : quia o quic¬
quam nec priore tempore incipit᷑.
nec subsequenti terminatur̾: Sed
sustinere ista ȩternitatis uerba
mentes in fideliũ nonualentes. ad
lapides currunt: & que intelligere
non poterant. obruere quȩrebant:
Quidaut̃ contra furorem lapidan¬
tium dñs fecerit ostenditur : cũ

Expanded text:
Quinquaginta annos nondum Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham vidisti? Quos benigne Redemptor noster a carnis suae intuitu submovet, et ad divinitatis contemplationem trahit, dicens: Amen, amen dico vobis, antequam Abraham fieret, ego sum. Ante enim praeteriti temporis est, Sum praesentis. Et quia praeteritum et futurum tempus Divinitas non habet, sed semper esse habet, non ait: Ante Abraham ego fui, sed Ante Abraham ego sum. Unde et ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum. Et, Dices aliis Israel: Qui est misit me ad vos . Ante ergo et post Abraham habuit, qui et accedere potuit per exhibitionem praesentiae, et recedere per cursum vitae. Veritas vero semper esse habet, quia ei quidquam nec priori tempore incipitur, 1509 nec subsequenti terminatur. Sed sustinere ista aternitatis verba mentes infidelium non valentes, ad lapides currunt, et quem intelligere non poterant, obruere quaerebant 4. Quid autem contra furorem lapidantium Dominus fecerit ostenditur cum