comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
asipiente. Dictũ ÷ deillis & qđ auarierint. &a mato¬
respeccuniȩ : & om̃is uita eorũetiã p̃terita descrp
inuenit unde illi ambas aures obturabant. Inten¬
dat carita surã. Dñs qͥd fecit. contriuit denteseoꝵ
inore ipsorũ . Iuid ÷ inore ipsorũ : ut ore suo con¬
trasȩ ꝓnuntiarent. coegit illos ore suo. insesen¬
tentiã dicere. Calũ pnari uolebant ei : ꝓpt̃
tributũ. Nondix̃ ille. licet reddere tributum:
aut non licet reddere. Et uolebat dente seorũ
qͥb in hiabant ut morderent c̃terere. sedinore
ipsorũ uolebat. Sidiceret. soluatur cesari
tributũ : calũ pnarentur illi qđ maledixisset
genti ud ȩorũ cã tributariã faciendo Expec¬
catoenĩ tributũ reddebant humiliati: sic̃ illis
in lege. p̃dictũ erat. Tenemꝰ illũ aiunt maledicto¬
rẽgentisiurẽ simos iusserit tributũ ꝑsoluere.
Siautẽ dixerit nolite soluere : tenemꝰeũ qd ẽtraidare¬

Expanded text:
a sapiente. Dictum est de illis et quod avari erant et amatoa sapiente. Dictum est de illis et quod avari erant et amatores pecuniae: et omnis vita eorum, etiam praeterita, descrivangelium, invenit unde illi ambas aures obturabant. Intendat Charitas Vestra: Dominus quid fecit? Contrivit dentes eorum in ore ipsorum. Quid est, in ore ipsorum? Ut ore suo contra se pronuntiarent: coegit illos ore suo in se sententiam dicere. Calumniari volebant ei propter tributum: non dixit ille, Licet reddere tributum, aut, non licet reddere. Et volebat dentes eorum, quibus inhiabant ut morderent, conterere; sed in ore ipsorum volebat. Si diceret, Solvatur Caesari tributum; calumniarentur illi quod maledixisset genti Judaeorum, eam tributariam faciendo. Ex peccato enim tributum reddebant humiliati, sicut illis in Lege praedictum erat. Tenemus illum, aiunt, maledictorem gentis nostrae, si nos jusserit tributum persolvere: si autem dixerit, Nolite solvere, tenemus eum quod contradixe
Abbreviated transcription (Latin):
peccatitui. & p̃terite uitȩ. transilire ñ potes. qr
corpꝰqđ corrũpit̃ aggrauat animã . Velcupidi¬
tates corporales ñp̃mant. uł concupiscentiȩ
carnis exuant᷑. Unde exuant̃ nisi ieris ꝑ angustã¬
auressuas. neex audiat uocẽ in cantantiũ & medicam̃ti
medicati asapiente. Quid illis fecitdñs contriuit
denteseorũ inore ipsorũ factũe hoc pͥmo: factũ ẽ.
& modo fit. Sed sufficeret fr̃sinei ut diceret᷑: dscon¬
triuit dentescorũ. Quare in oreipsorũ: nolebant
audire legẽ. nolebant audire p̃cepta ueritatis
axp̃õpharisei. similes serpentulli & aspidi. bratri¬
tis enĩsuis peccatis delectabant᷑: & uitã p̃sentẽ nole
id eo nolebant audire. Nã undeẽ illud sidimiseri¬
mꝰcũ uenient romani & tollent nob̵ & locũ &gentẽ :
utiq qnolebant ꝑderelocũ. ad t̃rã conliserant
aurẽ suã &ideo noluer̃ audire uerba illa medicata

Expanded text:
peccati tui et praeteritae vipeccati tui et praeteritae viod corrumpitur, aggravat animam ; vel cupiditates corporales non premant, vel concupiscentiae carnis exuantur. Unde exuuntur, nisi ieris per angustaaures suas, ne audiat vocem incantantium, et medicamenti medicati a sapiente. Quid illis fecit Dominus? Contrivit dentes eorum in ore ipsorum. Factum est; hoc primo factum est, et modo fit. Sed sufficeret, fratres mei, ut diceretur, Deus contrivit dentes eorum. Quare, in ore ipsorum? Nolebant audire legem, nolebant audire praecepta veritatis a Christo Pharisaei, similes serpenti illi et aspidi. Praeteritis enideo nolebant audire. Nam unde est illud: Si dimiserimus eum, venient Romani, et tollent nobis et locum et gentem ? Utique nolebant perdere locum, ad terram colliserant aurem suam; et ideo noluerunt audire verba illa medicata
Abbreviated transcription (Latin):
tro oblitꝰ. & exp̃sentib delectat᷑ꝰsũ Cũ dicit quȩ
retro oblitꝰ. ñ obturauit aurẽ decauda: Cũ dicit.
in ea quȩantes̃ extentꝰ his & p̃sentib ñ obsorduit
Merito dudiens merito p̃dicans merito exultat
linguaciꝰ p̃dicans ueritatẽ in lucenoua. deposita
uetere tunica &adhoc enĩ ualet astutia serpen¬
tis. ad quã nosimitandã dñs adhortat. Aitenĩ. Estote
astuti sic̃ serpentes Iuid ÷ astuti si c̃serpentes :
& quasi senecta ueteris hominis. Audia płm
dicentẽ. Exuentes uos ueterẽ hominẽ. induentes
nouũ & qͦmͦ exuo inqͥs ueterẽ hominẽ : imitare
astutiã serpentis. Quidenĩ facit serpensut ȩxuat
se ueterẽ tumcã : coartat se ꝑforam̃ angustum.
qr paucis ibi. Ubi ponenda ÷ uetus tunica a libi pomi
ñpotest. Ut siuis uetustate impediri. grauari. p̃mi :
nolure ꝑangustã. Siautẽ grauaris uetustatt qͣdã

Expanded text:
tro oblitus, et ex praesentibus delectatus. Cum dicit, Quae tro oblitus, et ex praesentibus delectatus. Cum dicit, Quae retro oblitus, non obturavit aurem de cauda; cum dicit, In ea quae ante sunt extentus, his et praesentibus non obsurduit: merito audiens, merito praedicans, merito exsultat lingua ejus, praedicans veritatem in luce nova, deposita vetere tunica. Et ad hoc enim valet astutia serpentis, ad quam nos imitandam Dominus exhortatur. Ait enim: Estote astuti sicut serpentes . Quid est, astuti sicut serpentes? Ot quasi senecta veteris hominis. Audi Apostolum dicentem, Exuentes vos veterem hominem, et induentes novum . Et quomodo exuo, inquis, veterem hominem? Imitare astutiam serpentis. Quid enim facit serpens, ut exuat se veterem tunicam? Coarctat se per foramen angustum. quia pauci sunt? Ibi ponenda est vetus tunica, et alibi poni non potest. Aut si vis vetustate impediri, gravari, premi, noli ire per angustam. Si autem gravaris vetustate quadam
Abbreviated transcription (Latin):
ut unã earũ int̾ra p̃mat. alterã caudã oppilet: qͥd sibi
uulthoc. incauda: posteriorautiq intelliguntur.
Ergo p̃terita qͥbiam tergũ o portet ponere. ut in ea
qͥb nunc erubescitis : reuocat arecordandis cũ delet¬
tatione p̃teritis. &cũ quadã concupiscentia fruendi.
neredeamꝰ corde inegiptũ. Quid dep̃sentib quomͦ
iubet etiã ipsacontẽpm: nonrespicientes in qͥt quȩ
quȩ autẽ non uidentur aet̃ na. Itẽ dep̃sentiunita dicit.
qͥbi male uixisti. contẽpne p̃sentia qͥb it̃ poralit̃
uiuis. nete alligando p̃sentia ñ ꝑmittant ꝑ uenire
ad futura. Sieni p̃sons uita ttdelectat aurẽ mt̃ra
posinsti:. Situis p̃teritis etiã retro labentib delecta¬
ris. aurẽ deauda obturisti. Pebesergo ireadlucẽ. exi¬
redetenebris: audire uocẽ medicam̃ti medicatiasa¬
piente. ut iã inluce ãbulans &exultans dicaf. Iuȩ
retro oblitꝰ in eaquȩ antes extentꝰ. Nondix̃ quȩ re¬

Expanded text:
ut unam earum in terram premat, alteram cauda oppilet? Quid sibi vult hoc? In cauda, posteriora utique intelliguntur; ergo praeterita, quo jam tergum oportet ponere, ut in ea his in quibus nunc erubescitis ? Revocat a recordandis cum delectatione praeteritis, et cum quadam concupiscentia fruendi, ne redeamus corde in Aegyptum. Quid de praesentibus? quomodo jubet etiam ipsa contemni? Non respicientibus, inquit, quae quae autem non videntur, aeterna . Item de praesenti vita dicit: quibus male vixisti; contemne praesentia, quibus temporaliter vivis, ne te alligando, praesentia non permittant pervenire ad futura. Si enim praesens vita te delectat, aurem in terra posuisti: si tuis praeteritis etiam retro labentibus delectaris, aurem de cauda obturasti. Debes ergo ire in lucem, exire de tenebris, audita voce medicamenti medicati a sapiente; ut jam in luce ambulans, et exsultans dicas: Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus . Non dixit: Quae re
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdatus ÷ nob: Gaud & ebriosus: & ñ gaudit iꝰt ÷ in cari¬
tate .c̃. fructꝰ iusto Miser ille &iã cũ se inebriat. beatꝰ
iste &iã cũ esurit & sitt : Illũ ingargitat uinolentia :
iscũ spespascit : Videat ergo illuis penã suũ gaudium:
& cogiat dm̃ qͥtale gaudiũ modo dedit defide. despẽ.
decaritite. deueritate scripturarũ suarũ : Quale p̃pa¬
rat infinẽ ĩnuia sic pascit. in patriamͦ siginabit: &e dicet

Expanded text:
datus est nobis . Gaudet ebriosus, et non gaudet justus? In charitate est fructus justo. Miser ille, etiam cum se inebriat: beatus iste, etiam cum esurit et sitit. Illum ingurgitat vinolentia; istum spes pascit. Videat ergo illius poenam, suum gaudium, et cogitet Deum. Qui tale gaudium modo dedit de fide, de spe, de charitate, de veritate Scripturarum suarum, quale praeparat in finem! In via sic pasci
Abbreviated transcription (Latin):
ñ posst̃ uideant siñ cruciant᷑ desiderio: Eccũ ꝑuenerint
adid qđ inlicite desiderant: adtndant siñ cruciantur
timore : Uideant hincergo penassuas antequã ueniat
illa resurrectio cũ in carne resurgentes ñ inmutabun¬
tur : Om̃ senĩ resurgemꝰ sed ñ om̃s inmutabimur:
Habebunt qͥppe corruptionẽ carnis inqua
do leantñ nonin quamoruntur : Alioquin :¬
& illidolores finirentur : Tuncspinȩ illius ramni:
id iẽ dolores om̃s & compunctiones corm̃torum
ꝓducentur: Quales spinis pacient᷑ illi qͥdicturi st̃.
hi sunt quos aliqͣndo habuimꝰ inderisũ : s pinas con¬
punctionis peniaentiȩ : sed sere & infructuosȩ sunt
si c̃ spinarũ sterilitas. Penienta huiꝰ ceporis. dolor
medicinalis est : senicentia illiꝰ tẽporis : dolor pȩ¬

Expanded text:
non possunt; videant si non cruciantur desiderio: et cum pervenerint ad id quod illicite desiderant, attendant si non cruciantur timore. Videant ergo hic poenas suas, antequam veniat illa resurrectio, cum in carne resurgentes non immutabuntur. Omnes enim resurgemus, sed non omnes immutabimur . Habebunt quippe corruptionem carnis in qua doleant, non in qua moriantur; alioqui et illi dolores finirentur. Tunc spinae illius rhamni, id est, dolores omnes et compunctiones tormentorum producentur. Quales spinas patientur illi qui dicturi sunt: Hi sunt quos aliquando habuimus in risum ? Spinas compunctio poenitentiae, sed serae et infructuosae, sicut spinarum sterilitas. Poenitentia hujus temporis dolor medicinalis est. Poenitentia illius temporis dolor poe
Abbreviated transcription (Latin):
habe dicebunt qđ adõ acceꝑant : aut si cognouer̃ a quo ae¬
ceper̃ ñ eũg lorficauer̃ a quo seaccepisse cognouer̃:
Hocẽ dicentes scesse supientis: &ibistatĩ : poena subsecuciẽ :
loqͣm̃: Obscuratio corđ excecatio m̃cis parua pȩnaest.
Siquis furtũ ficionis sta cĩ oculũ ꝑdidisset: õm̃s dicerent.
dm̃ p̃sentẽ uindicasse : Oculũ cordisamisit: & ci peꝑcise
putat᷑ ds̃. Sicut cera lique facta austrentur : suꝑceci¬
dit ignis anonuider̃ solẽ : Uidetis quomꝰ dicit. quandã
penã obscurationis Ignissuꝑcaridit ignis suꝑbiȩ ignis
fimosis ignis c̃cupiscentiȩ ĩgnis i racundiȩ : Quantꝰ gnes e
suꝑquẽ ccciderit. ñiudebit solẽ. Ido dicũ c̃ ñ occidat
sol suꝑ iracundiã urãm : Ergo fr̃ signẽ malec̃cu piscentiȩ
timete si non uultis lique fterisi c̃cora & perire a facȩ dĩ
Suꝑ cadit enĩ ignis ist a solẽ ñuidebits: Iuẽ olẽ ñistũ
quẽ teuuident &̃ pecora &inuscȩ. & bomiamali. qͥ facit¬

Expanded text:
 dicebant quod a Deo acceperant; aut si cognoverunt a quo acceperunt, non eum glorificaverunt a quo se accepisse cognoverunt; hoc est, Dicentes se esse sapientes. Et ibi statim poena secuta est: loquamur, obscuratio cordis, excaecatio mentis parva est poena? Si quis furtum faciens, statim oculum perdidisset, omnes dicerent Deum praesentem vindicasse. Oculum cordis amisit, et ei pepercisse putatur Deus! Sicut cera liquefacta auferentur. 19. Supercecidit ignis, et non viderunt solem. Videtis quomodo dicit quamdam poenam obscurationis. Ignis supercecidit: ignis superbiae, ignis fumosus, ignis concupiscentiae, ignis iracundiae. Quantus ignis est? Super quem ceciderit, non videbit solem. Ideo dictum est: Non occidat sol super iracundiam vestram . Ergo, fratres, ignem malae concupiscentiae timete, si non vultis liquefieri sicut cera, et perire a facie Dei. Supercadit enim ignis iste, et solem non videbitis. Quem solem? Non istum quem tecum vident et pecora
Abbreviated transcription (Latin):
ignis iste : Non enĩ par uapena ẽ qđ modoñ uident
solẽ nec spinas penarũ credunt ex hacinta mala sibi
post ea ꝓcessuras : Voseni in qͥt rãnꝰ estis : Iuã rãnũ id ẽ
uosi psos uiuentes idẽ ad huc in hacuita consticutos. prius
quã in futuro iuditio spinas penarĩurãrũ manifestas
ꝓducat. nc̃ inira c̃bibit id ÷ quasi ab forbendo apparere
ñ sinit: hic itaq ordo uerborũ : quantũ puto planuis
ita contexit᷑ : Su ꝑceciditignis : & non uider̃ solem:
Quingnis tanquã in ira. tinꝗuiuentes uos rãnũ combibit :
priquã ꝓducat spina surãs id ẽ uosipsos: Iuo srãnꝰ
inuenit c̃bibit ante morit̃ priquã ea dẽ ranꝰ ipinas
urãs postmortẽ inilla pȩnaleresurrtetione ꝓducat:
quareautẽ ñ dix̃ uiuente s. sedtanquã uiuentes. nisi qr
falsa ÷ hȩcuita impiorũ : neq em̃ utuunt sediuuere sibi

Expanded text:
ignis iste. Non enim parva poena est quod modo non vident ignis iste. Non enim parva poena est quod modo non vident solem, nec spinas poenarum credunt ex hac vita mala sibi postea processuras. Vos enim, inquit, rhamnus estis; quem rhamnum, id est vos ipsos, viventes, id est adhuc in hac vita constitutos, prquam in futuro judicio spinas poenarum vestrarum manifestas producat, nunc in ira combibit, id est, quasi absorbendo apparere non sinit. Hic itaque ordo verborum, quantum puto, planius ita contexitur: Supercecidit ignis, et non viderunt solem: qui ignis tanquam in ira, tanquam viventes vos rhamnum combibit, priusquam producat spinas vestras: id est, vos ipsos quos rhamnum invenit, combibit ante mortem, priusquam idem rhamnus spinas vestras post mortem in illa poenali resurrectione producat. Quare autem non dixit, viventes, sed, tanquam viventes, nisi quia falsa est haec vita impiorum? Neque enim vivunt, sed vivere sibi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbdã detestabilib:: discissis necc̃punca sc̃ : Adcendite
qͥdiscissi st̃ nec cõpunca sunt : Uid &is discissos: & ñuid& is
c̃pimetos : Fece p̃ter ecłam sunt. & ñeos penitet utredeant
unde discisis̃ ꝓduct posteispinascorũ rãnꝰ: Nolunt mͦ
hab̵e c̃punctionẽ medicinalẽ : habebunt postea pȩnalẽ:
Sedetiãmꝰ priꝰquã ꝓducat spinasrĩmꝰ suꝑccidit ignis
conbibituignis c̃cupiscentiarũ malarũ. honorũ uanorũ
suꝑbiȩ auaritiȩ suȩ : &inquͦ cos p̃mit: ne cognoscant
ueritatẽ necucti uideant᷑ nesubicut illos uł ipsauero¬
tas suid em̃ gloriosius fr̃s quã subici &iuncia caritate :
superate ueritas uolentẽ nã& iniitũ ipse suꝑabit: łrgo
&ille ignis ccupiscentiarũ malarũ qͥ suꝑcecidit ucñ uide¬
ant solẽ. conbibit rãnũ priꝰquã ꝑducat spinas eorũ id ẽ
occultat eorũ malãuitã. priusquã pariat eadẽ uitama¬
nifestos infine cruciatꝰ : Sed in iradĩ occultat ramnum:

Expanded text:
dam detestabilibus, Discissi sunt, nec compuncti sunt . Attendite qui discissi sunt, nec compuncti sunt. Videtis discissos, et non videtis compunctos. Ecce praeter Ecclesiam sunt, et non eos poenitet, ut rideant unde discissi sunt. Producet postea spinas eorum rhamnus. Nolunt modo habere compunctionem medicinalem; habebunt postea poenalem. Sed etiam modo, priusquam producat spinas rhamnus, supercecidit ignis combibit: ignis concupiscentiarum malarum, honorum vanorum, superbiae, avaritiae suae; et quidquid eos premit ne cognoscant veritatem, ne victi videantur, ne subjiciat illos vel ipsa veritas. Quid enim gloriosius, fratres quam subjici et vinci a veritate? Superet te veritas volentem; nam et invitum ipsa superabit. Ergo ille ignis concupiscentiarum malarum, qui supercecidit ut non videant solem, combibit rhamnum, priusquam producat spinas eorum: id est, occultat eorum malam vitam, priusquam pariat eadem vita manifestos in fine cruciatus; sed in ira Dei occultat rhamnum
Abbreviated transcription (Latin):
&luctat᷑ & cico uincit: Idoneus. c̃. en ĩ: non dũerescen¬
tib hostib: Iu iaut̃ illã concupiscentã cũ qua depec¬
catiꝓpagine natus ÷ c̃uẽ pnit uincere & multas ad huc
exerit excitatq libidines. difficulter eas superare &
aduersus scipse diuisis igne ꝓprio c̃cremit̃ : Neitaq
sꝑes quasullas solas pȩnas fucuras : p̃sente suide : siꝑ
urã srãnꝰ tã quã uiuentes. tanquã in ira conbibeteos:
Qud ẽ rãnꝰ spinarũ genꝰẽ : Densissimȩ quȩdã spinȩ
eẽ dicunt᷑ Primo herba cst : Cũ herba ẽ molliscepal¬
chra. ẽ ibi sunt tam̃ spinȩ. posteaꝓcessurȩ : Mod oergo
delectant peccata & quasi non conpungunc :herba ẽ

Expanded text:
t cito vincit: idoneus est enim nondum crescentibus hostibus. Qui autem illam concupiscentiam, cum qua de peccati propagine natus est, contemnit vincere, et multas adhuc excitat exseritque libidines, difficulter eas superat, et adversus se ipse divisus, igne proprio concrematur. Ne itaque speres quasi illas solas poenas futuravestras rhamnus, tanquam viventes tanquam in ira combibet eos. Quid est rhamnus? Spinarum genus est, densissimae quaedam spinae esse dicuntur. Primo herba est; et cum herba est, mollis et pulchra est: ibi sunt tamen spinae postea processurae. Modo ergo delectant peccata, et quasi non compungunt. Herba est
Abbreviated transcription (Latin):
stantia castitatis : ꝓpterca &ipsieuntes in libidinessua s.
soluti& fluxi. dicunt᷑: Vndefluxi uinde soluti: abigne
c̃cupiscentiarũ : Tradidit illos ds̃ inccupiscentus cort
eorũ u faciant quȩ ñ conueniunt repletos om̃tini

Expanded text:
stantia castitatis; propterea et ipsi euntes in libidines suas, stantia castitatis; propterea et ipsi euntes in libidines suas, soluti et fluxi dicuntur. Unde fluxi? unde soluti? Ab igne concupiscentiarum. Tradidit illos Deus in concupiscentias cordis eorum, ut faciant quae non conveniunt, reple
Abbreviated transcription (Latin):
auditeme diccurũ qđ noueratis : Seddulcius ẽ cũ in
psilmoostendit̃ : qͥ obscurus ante quã ostenderetur
pitalucar: Paen ĩ pstro: quȩ iã noueratis: Sed quia
indȩꝓstruntur. ubica ñ dũ uidebutis : fit ut etiã nota.
tanquã nouadelatent : Audite : pȩnã impiorũ:
Sicut ceri inqͥt lique facta: austrentur: Dixi ꝑcon¬
cupiscentias suas hoceis fieri : Concupiscentiamala:
quasi ardor .ẽ. &ignis: lgnis consumit uestẽ : libido
ad ulteri non consumit animã : decogitato adilitnio
cũ loquertur scriptura : ait : Alligauit qͥ signem
in siu & uestim̃ta sua ñ conburet : gestas in sinu prunas :¬
ꝑsorat᷑ tunica: Gestais incogitatione adulceriũ &intt¬
grac̃ anima : sedistas penus pauciuident : ꝓptrea eis
maxime cõm̃dat sp̃sdĩ. Audiapłindicent̃ : Tradio it illos¬
ds̃ inc̃cupiscentias cordiseoꝵ : Ecceignis. acuiꝰ faciȩ
tanquã cera liquescunt: Soluuntur eñĩaquadã con¬

Expanded text:
audite hoc me dicturum quod noveratis: sed dulcius est cum in Psalmo ostenditur, qui obscurus antequam ostenderetur, putabatur. Ecce enim profero quae jam noveratis: sed quia inde proferuntur, ubi nondum ea videbatis, fit ut etiam nota tanquam nova delectent. Audite poenam impiorum: Sicut cera, inquit, liquefacta auferentur. Dixi per concupiscentias suas hoc eis fieri. Concupiscentia mala, quasi ardor est et ignis. Ignis consumit vestem, libido adulterii non consumit animam? De cogitato adulterio cum loqueretur Scriptura ait: Alligabit quis ignem in sinu suo, et vestimenta sua non comburet? Gestas in sinu prunas, perforatur tunica: gestas in cogitatione adulterium, et integra est anima ? 18. Sed istas poenas pauci vident: propterea eas maxime coDeus in concupiscentias cordis eorum. Ecce ignis, a cujus facie tanquam cera liquescunt: solvuntur enim a quadam con
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ Ex quo credidisa ⁊a incipis uocariiusc: facta ẽenĩ dimis¬
sio peccatorũ : & sideista residua uita quȩdã peccata tiia st̃.
quȩ ñ possc̃ nisi tanꝗ aqua demari insentinã influere : tam̃
qr credidisti cũ uideriscũ qͥom̃ino auersus ẽ adõ aecidi
impiũ morientẽ. &purgate i peccatis: Ita lo uab̵ qͦdãmͦ¬
mantuas in sanguine pecatoris : Mansuas lauebit pee¬

Expanded text:
dimissio peccatorum. Etsi de ista residua vita quaedam peccata tua sunt, quae non possunt nisi tanquam aqua de mari in sentinam influere: tamen quia credidisti; cum videris eum qui omnino aversus est a Deo occidi impium morientem, et purga te a peccatis. Ita lavabis quodammotuas in sanguine peccatoris. Manus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ea agunt digni st̃ morte quȩq superiꝰ enumerauit
inpȩnis cẽ : Hã tradidit illos ds̃ dix̃ inc̃cupiscentias
corđecorũ :ut facunt quȩ ñconueniunt : Ut ad ultersit :
iã pęnaest : Ut m̃dax ut auarus ut fraudulentus.
ut homicida :ũpen& sunt : Cuiꝰ peccitipenc prioris
a postasi̧ illius suꝑbiȩ. Initiũ peccatiom̃is hominis
a postatare adõ: Qinitiũ om̃is peccati: suꝑbia: Prop

Expanded text:
ravit in poenis esse: nam tradidit illos Deus, dixit, in concupiscentias cordis eorum, ut faciant quae non conveniunt. Ut adulter sit, jam poena est; ut mendax, ut avarus, ut fraudulentus, ut homicida, jam poenae sunt. Cujus peccati poenae? Prioris apostasiae, illius superbiae: Initium peccati hominis apostatare a Deo; et initium omnis peccati superbia
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ pȩnis cas dicit : sropt̃ hoc inqͥtds̃ tradidit cosinccu¬
piscentias corđeorũ in inmunditiã . ut faciant quȩ
ñ conueniunt Et neputaret qͥsquã ipsis penis tantũs e
affligi. qͥbi modo delectatur. & ñtimeret qđ uenturũ ẽ
infine : cõmemorauit ultim̃a penã: Quicũ intelligȩ¬

Expanded text:
Propter hoc, inquit, Deus tradidit eos in concupiscentias cordis eorum, in immunditiam, ut faciant quae non conveniunt. Et ne putaret quisquam ipsis poenis tantum se affligi quibus modo delectatur, et non timeret quod venturum est in fine, commemoravit ultimam poenam: Qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
uita : auc finito scło ꝑuentũ ad resurrationẽ mortuorũ :
Modoergonilla pȩnac̃ a penitus im punta sintds̃
peccata usq ad illũdiem : Est & hic quȩdã pena occulta :
deppsimꝰ tractatur: Hanc uult cõm̃dare sp̃sdĩ: hanc
intellegamꝰ. hanc caucamꝰ. hanc cuitemꝰ. & in illa s inul
exilia. torm̃ta mortes diuersa genera dolorũ. & tribu¬
sed multis ad ꝓbationẽ multis addã pnationẽ : Uidemꝰ¬

Expanded text:
aut finito saeculo perventum ad resurrectionem mortuorum. Modo ergo nulla poena est, et prorsus impunita sinit Deus peccata usque ad illum diem? Est et hic quaedam poena occulta; de ipsa modo tractatur. Hanc vult commendare Spiritus Dei: hanc intelligamus, hanc caveamus, hanc evitemus, et in illas multexsilia, tormsed multis sunt ad probationem multis ad damnationem. Ete
Abbreviated transcription (Latin):
rentur: Picturus enĩ eras. ñ om̃s sic in firmant᷑ quomodo
ego uc credant : ꝑseuerabunt mult ĩnmalosuo &inma¬
litia sua : Ede ipsis nihiltimeas: Sic̃ cera liq facta: au¬
ferent᷑ : Non contrate stabunt: ñ ꝑdurabunt igne qͦdã
concupiscentiarũ suarũ peribunt: Est enĩ hic quȩdã
pęna occulta : deilla diccurus ÷ mͦ pscalmꝰ: Usq infinẽ
pauciuersus sunt : intena estote : Est quȩdã pęna futura.
ie henne ignis. ignis ȩt̃nꝰ: fucuri em̃ pena: duas pecies
habet: Aut instrorũ ẽ. ubi ardebac diuesille quolelut
sibistillã aquȩ scllari in lingua dedigico pauꝑis. quẽ ante
ianuã suã contẽpserat : quando ait qm̃ crucior in hac
flãma & alcera ẽ illa ifine deqͣ audituri sunt qͥ ad sinstrã
ponendis it inignẽ ȩt̃nũ qͥparitus ẽ diabolo & ingłis ciꝰ:¬

Expanded text:
rentur. Dicturus enim eras: Non omnes sic infirmantur, quomodo ego, ut credant; perseverant multi in malo suo et in malitia sua. Et de ipsis nihil timeas: Sicut cera liquefacta auferentur. Non contra te stabunt, non perdurabunt: igne quodam concupiscentiarum suarum peribunt. Est enim hic quaedam poena occulta: de illa dicturus est modo Psalmus usque in finem. Pauci sunt versus: intenti estote. Est quaedam poena futura, gehennae ignis, ignis aeternus. Futura enim poena duas species habet. Aut inferorum est, ubi ardebat dives ille, qui volebat sibi stillam aquae stillari in linguam de digito pauperis, quem ante januam suam contempserat, quando ait: Quoniam crucior in hac flamma . Et altera est illa in fine, de qua audituri sunt: qui ad sinistram ponendi sunt: Ite in ignem aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
contenebratũ oculũ cordis. aoculũ in luminatum
cordis. int̃refrigeriũ castitatis & flãmã libidinis
Int̃ securitatẽ spei & timorẽ facinoris : Cũ uiderit hoc
discernat se: lauet manꝰsuas in sanguine ipsius ꝓficiat
ex cõparatione adicat: Ergo ẽ fructꝰ iusto. ergo cst
dĩ iudicans cos int̾ra : Nondũ inillauita. ñ dũ in igne
ȩt̃ no. ñ dũ apđ inferos: sedhic int̃ra : Eccediues ille
ad huc induit̃ purpura & bisso &aidhuc epulat̃ coti¬
die splendide ñdũ ꝓdux̃ spinas rãnꝰ. ñ dũ dix̃ crucior
in hac flãma : Sediã est m̃tis cecitas. iã oculus m̃tis

Expanded text:
luminatum cordis; inter refrigerium castitatis, et flammam libidinis; inter securitatem spei, et timorem facinoris. Cum viderit hoc, discernat se, et lavet manus suas in sanguine ipsius. Proficiat ex comparatione, et dicat, Ergo est fructus justo: ergo est Deus judicans eos in terra: nondum in illa vita, nondum in igne aeterno, nondum apud inferos, sed hic in terra. Ecce dives ille adhuc induitur purpura et bysso, et adhuc epulatur quotidie splendide. Nondum produxit spinas rhamnus; nondum dicit, Crucior in hac flamma : sed jam est mentis
Abbreviated transcription (Latin):
uit uniuersã faciem t̃rȩ: coniuncant᷑ hinc. non ha¬
bent qͥd dicant. contraeccłam: & qͥd eistemansit :
qͥd nosquȩritis: quid nos uultis: Recedite a nobis
Dicunt autẽ &esus Nemociullis loquat᷑. nemoillis
coniungat᷑ nemo illos audiat. Indignatio eorum¬
sic̃ indignatio serpentis. sic̃ aspidis surdȩ. & optu¬
rantis auressuas . Quȩ ñ exaudiet uocẽ in cantantiũ

Expanded text:
hinc, non habent quod dicant contra Ecclesiam. Et quid eis remansit? Quid nos quaeritis? quid nos vultis, dicunt? recedite a nobis. Dicunt autem et suis: Nemo cum illis loquatur, nemo illis conjungatur, nemo illos audiat. Indignatio eorum, indignatio serpentium: sicut aspidis surdae et obturantis aures suas, quae non exaud
Abbreviated transcription (Latin):
te. Quid ÷ inedicam̃tũ medicatũ a sapiente. forte medi¬
cam̃tũ confectũ dicat medicam̃tũ medicatũ. Anquȩ¬
rimꝰibi aliqͥd qͦmꝰ iãsimedicam̃tũ c̃etiã maelicatũsit :
medicam̃ta erant in ꝓpħis medicam̃ta erant in lege.
p̃cepta ipsa om̃ia medicam̃ta erant Ethoc medicam̃¬
tũ. nondũ erat medicatũ. Aduentu dñi: medicatũ ẽ.
Medicam̃tũ hoc illiferre ñ potuer̃. Quia cnĩ ñ curaban¬
t medicam̃to: medicatũ ẽ ipsũ medicam̃tũ aduentu
dñi. lãste phanꝰ. medicam̃tũ medicatũ incantabat.
Hocilliaudire noluer̃ unde medicatũ ÷ medicam̃tũ
Contrahoc: aures clauser̃ Non ibi hoc fecer̃ ubino
noluer̃ audire. Iđ siaudirent : forti deseuirent
Indignatio eorũ. sic indignatio serpentis. Ialesetã
istospatim̃ Primo sibi ueritatẽ tenere uidebant᷑:
ñ cessauit ds̃ nonqͥeuit in ecđa sua. Predicata ẽ ueri¬

Expanded text:
te. Quid est medicamentum medicatum a sapiente? Forte medite. Quid est medicamentum medicatum a sapiente? Forte medicamentum confectum, dicat medicamentum medicatum. An quaerimus ibi aliquid, quomodo jam si medicamentum est, etiam medicatum sit? Medicamenta erant in Prophetis, medicamenta erant in Lege, praecepta ipsa omnia medicamenta erant; et hoc medicamentum nondum erat medicatum: adventu Domini medicatum est medicamentum; hoc illi ferre non potuerunt. Quia enim non curabantur medicamento, medicatum est ipsum medicamentum adventu Domini. Jam Stephanus medicamentum medicatum incantabat; hoc illi audire noluerunt: unde medicatum est medicamentum, contra hoc aures clauserunt. Nam ibi hoc fecerunt, ubinoluerunt audire. Quod si audirent, forte desaevirent. Indignatio eorum, sicut indignatio serpentis. 9. Tales etiam istos patimur. Primo sibi veritatem tenere videbantur: non cessavit Deus, non quievit. In Ecclesia sua praedicata est veri
Abbreviated transcription (Latin):
ad incantantẽ . huic similes dic̃ sp̃sdĩ. quosdam
non audientes uerbũ dĩ & non solũ non facientes
sed om̃ino ut non faciant audire nolentes : Factũ ÷
hoc : &imprimis cẽporib: fidei. St ephanꝰmartir
p̃dicabat ueritatẽ & tanquã cenebrosis m̃tib
ut eas inlucẽ educeret. incantabat. A tubi uenit
ad cõmemorationẽ xp̃i quẽ illiom̃ inoaudire
nolebant: quid decisscripturadicit. qͥddeillis
narrat : clauser̃ in qͥt auressuas. Quid autem
postea fecerint: passio stephani declarat
N onerane surdi. sedfecer sesurdos. Iuia enĩ aures paten¬
tes in corde ñ habebant : uuolentia tam̃ uerbi paures
carnisi rruens ctiã psis aurib cordis uimfaciebat: cdau¬
ser̃ & aures corporis. &ier̃ adlapides. Ecce aspidessurde
duriores lapidib: qͥb: in cantatorẽ suũ lapidauer̃ . Non
audier̃ uoc̃ in cantantis. & medicam̃ti medicati asapien¬

Expanded text:
ad incantantem. Huic similes dixit Spiritus Dei quosdam ad incantantem. Huic similes dixit Spiritus Dei quosdam non audientes verbum Dei, et non solum non facientes, sed omnino ne faciant audire nolentes. 8. Factum est hoc et in primis temporibus fidei. Stephanus martyr praedicabat veritatem, et tanquam tenebrosis mentibus, ut eas in lucem educeret, incantabat: ubi venit ad commemorationem Christi, quem illi omnino audire noluerunt, quid de eis Scriptura dicit? quid de illis narrat? Clauserunt, inquit, aures suas. Quid autem postea fecerint, passio Stephani narrata declarat. Non erant surdi, sed fecerunt se surdos. Quia enim aures patentes in corde non habebant, violentia tamen verbi per aures carnis irruens, etiam ipsis auribus cordis vim faciebat: clauserunt et aures corporis, et ierunt ad lapides . Ecce aspides surdae, duriores lapidibus quibus incantatorem suum lapidaverunt: non audierunt vocem incantantis, et medicamenti medicati a sapien
Abbreviated transcription (Latin):
& dereb: ergo non laud andis : trahunt̃ scđm quendã
modũ. nonnullȩ similicudines. Autsiꝓptẽa
putatis eundũ eẽ ad marsos qr hoc audistis inscrip¬
turadĩ cundũ ẽ. & adspectacula teatri. qr dicit apłs
non sicpugillor quasi a crẽ cedens. Pugillari eni est:
pancratiũ facereꝰ: lĩquia hinc data :÷ similitudo. spec¬
taculaista deletare nosdebent: autquiad ix̃.
qͥinagone contendit ab om̃ib abstinens c̃ ꝓpterea
agonistica istauana & iudicra debet affatare xp̃i¬
anꝰ actende qͥdibi dicat᷑ ad similitudinẽ quidmo¬
neat̃ ad phibitionẽ : Itaergo & hic data ÷ quȩdam
similitodo demarso. qͥincantat ut educat aspidẽ
detenebrosa cauerna: utiq in lucẽ uult educere :
llla autẽ amando tenebrassuas qͥb sẽ inuolutam
occultare dicit̃. qđ cũ exire noluerit retusans
tam̃ audire illas uocts qͥb se cogi sentit. allidit
unã aurẽ terrȩ. & decauda obturat alterã. atq
ita uocesillas quantũ potest cuitans. non exit

Expanded text:
t de rebus ergo non laudandis trahuntur secundum quemdam modum nonnullae similitudines. Aut si propterea putatis eundum esse ad Marsos, quia hoc audistis in Scriptura Dei; eundum est et ad spectacula theatri, quia dicit Apostolus: Non sic pugillor, quasi aerem caedens; pugilari enim est pancratium facere. Jam quia hinc data est similitudo, spectacula ista delectare nos debent? aut quia dixit, Qui in agone contendit, ab omnibus abstinens est ; propterea agonistica ista vana et ludicra debet affectare christianus? Attende quid tibi dicatur ad similitudinem, quid moneatur ad prohibitionem. Ita ergo et hic data est quaedam similitudo de Marso, qui incantat ut educat aspidem de tenebrosa caverna: utique in lucem vult educere; illa autem amando tenebras suas quibus se involutans occultat, dicitur quod cum exire noluerit, recusans tamen audire illas voces quibus se cogi sentit, allidit unam aurem terrae, et de cauda obturat alteram, atque ita voces illas quantum potest evitans, non exit
Abbreviated transcription (Latin):
abutero inuiscerib eccłȩ. Primo uiderim: qͥd me
uellet docere. Video alienatũ auulua. uidea errase
auentre & auditurussũ abeo qͥd nisi falsa: erra
Indignatio eis scđmsimilitudinẽ serpentis. Iuasi
dixerimꝰ qͥd ẽ qđ dixisti : seqͥt᷑ sic̃ aspidis surde.
Unde surdȩ : & obturantis auressuas . Ideo surde
qr obturat auressuas. Iuȩ non exaudiet uocem¬

Expanded text:
ab utero in visceribus Ecclesiae: primo viderem quid me ab utero in visceribus Ecclesiae: primo viderem quid me vellet docere. Video alienatum a vulva, video errasse a ventre, et auditurus sum ab eo, quid nisi falsa? ErravIndignatio eis secundum similitudinem serpentis. Quasi dixerimus, quid est quod dixisti? sequitur, Sicut aspidis surdae. Unde surdae? Et obturantis aures suas. Ideo surdae, quia obturat aures suas. Et obturantis aure
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ad teuenit. Illiautẽ obsurdescentes aduers
euangłiũ & nonnos ꝑmitentes legere uerba
dĩ quȩ se iactant custodisse aflãma. & uolunt
adme. nectumꝰ quos nominas exeuangelio legis: nec ego
qͦs nomino exeuangelio lego. Auferant̃ demedio
cartȩ mrẽ ꝓcedat in mediũ codex dĩ. Aud ixp̃m dicen¬
tẽ audiueritatẽ loquentẽ. Predicari in nomine eiꝰ¬
in qͥt penitentiã & remissionẽ peccatorũ ꝑ om̃s gentes
incipientib abiherłm. Non inqͥunt sed qđ nosdicimꝰ
Audite qͥd dicit euangłm. Holumꝰ audire. Alienatis
peccatores auulua : errauer̃ auentre. locutis falsa
Nos loqͥ muruera qͥ audiuimꝰ uera : qđ dñs dicit. non
qđ homodicit. Potest fieri uthomomentia t᷑: ñ potert : idest
faeri ut ueritas m̃tat᷑. Ex ueritatis ore agnosco
xp̃m ipsã ueritatẽ exueritatisore agnosco : ȩccłam
participẽ ueritatis. Nemom falsa loquat᷑: qͥerrauit

Expanded text:
ipsa ad te venit. Illi autem obsurdescentes adversus ipsa ad te venit. Illi autem obsurdescentes adversus Evangelium, et non nos permittentes legere verba Dei, quae se jactant custodisse a flamma et volunt ad me? Nec tu mihi quos nominas ex Evangelio legis, nec ego quos nomino ex Evangelio lego. Auferantur de medio chartae nostrae, procedat in medium Codex Dei. Audi Christum dicentem, audi veritatem loquentem: Pr omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem. Non, inquiunt; sed quod nos dicimus audite: quod dicit Evangelium nolumus audire. Alienati sunt peccatores a vulva, erraverunt a ventre, locuti sunt falsa. Nos loquamur vera, quia audivimus vera; quod Dominus dicit, non quod homo dicit. Potest fieri ut homo mentiatur: non potest fieri ut veritas mentiatur. Ex veritatis ore agnosco Christum, ipsam veritatem: ex veritatis ore agnosco Ecclesiam, participem veritatis. Nemo mihi falsa loquatur, qui erravit
Abbreviated transcription (Latin):
desp̃uscõẽ Nondũ deilla natũerat: sediã imilla nitũ
erat. Ergo nascunt᷑ intra uiscera ȩcdȩ qͥdã par uili :¬
& bonũ ÷ ut format exeant. neabortulabantur. Gene¬
rettemat̃ : non abortiat. Sipatiens fueris usque qͦ
formeris. usque quo inte certa sit doctrina ueritatis:
continere tẽ debent mat̾na uiscera. Siaut̃ impati¬
entatua concusserit lateramatris cũ dolore qͥdẽ
te excutit foras : sed magis tuomalo quã suo. Alie¬
natis̃ peccatores auulua : errauer̃ auentre. qr locu¬
tis falsa. Ideo ergo errauer̃ auentre : qr locutis falsa
Anpotiꝰ ideo locutis falsa. qr errauer̃ auentre :
uentre ecłȩ sepant fuerit: necesscẽ falsa loqͥtur
Necesse ÷ inquã salsa loquat᷑. qͥaut c̃cipinoluit.
aut quẽ c̃ceptũ mat̃ excussit. Inde hereaciclamant
c̃tra euangłiũ. ut dehis potiꝰ loqͣm̃. qͦs dolemꝰex¬
coibi capt̃ nrm̃ agnosco sponsũ nrm agnosce & tu
g̃s. incipientib abhierłm. Nondi cohucueni :

Expanded text:
est . Nondum de illa natum erat, sed jam in illa natum erat. Ergo nascuntur intra viscera Ecclesiae quidam parvuli; et bonum est ut formati exeant, ne abortu labantur. Generet te mater, non abortiat. Si patiens fueris, usquequo formeris, usquequo in te certa sit doctrina veritatis, continere te debent materna viscera. Si autem impatientia tua concusseris latera matris, cum dolore quidem te excutit foras, sed magis tuo malo quam suo. 6. Alienati sunt peccatores a vulva, erraverunt a ventre, locuti sunt falsa. Ideo ergo erraverunt a ventre, quia locuti sunt falsa? An potius ideo locuti sunt falsa, quia erraverunt a ventre? ventre Ecclesiae separatus fuerit, necesse est falsa loquatur: necesse est, inquam, falsa loquatur, qui aut concipi noluit, aut quem conceptum mater excussit. Inde haeretici clamant contra Evangelium: ut de his potius loquamur quos dolemus exco ibi caput nostrum, agnosco ibi sponsum nostrum: agnosce et tu gentes, incipientibus ab Jerusalem: non dico, Huc veni;
Abbreviated transcription (Latin):
ritur. & qͥs om̃ia possit numerare. quȩ conee¬
tunt᷑ peccata peccatis : iniqͥtatẽ manꝰurȩ co¬
nectunt. Iuã diuconects: ligas peccatũ peccato
Tesolue a peccatis. Sed non possũ inqͥt. Clama
ad illũ Infelix ego homo qͥs me lib̵abit decor¬
pore mortis huiꝰ: ueniet enĩgraĩ di udelectette
iustitia. sic̃ delectabat iniqͥtas . & homoqͥex
uinculis resolutus es: exclamab addm̃. disru¬
pistiuinculamea. Iuid ÷ disrupisti uinculamea.
nisi remisisti peccatam ea: ãudiꝗx uincula sunt.
Respondet scriptura. Vinculis peccatorũ
suorũ : unꝰqͥsq c̃stringit̃. Non solũ uincula
sed & criniculis qͥsiunt in torquendo. hoc ẽ.¬

Expanded text:
ritur. Et quis omnia possit numerare quae conneritur. Et quis omnia possit numerare quae connectuntur peccata peccatis? Iniquitates manus vestrae connectunt. Quamdiu connectis, ligas peccatum peccato: te solve a peccatis. Sed non possum, inquis. Clama ad illum: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus . Veniet enim gratia Dei, ut delectet te justitia, sicut delectabat iniquitas; et homo qui ex vinculis resolutus es, exclamabis ad Deum: Disrupisti vincula mea . Quid est, disrupisti vincula mea, nisi, remisisti peccata mea? Audi quia vincula sunt: respondet Scriptura, Criniculis peccatorum suorum unusquisque constringitur . Non solum vincula, sed et criniculi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ni : recta uidicate filii hominũ : Nunc aut qͥd facitis
qͣre ista uob̃ dico : Et enĩ incorde: imqͥtate soꝑamini
in t̃ra iniqͥtatẽ forte: incorde solo Audiqͥd seqͥt᷑
& corsiũ sequunt᷑ manꝰ & cordi suo famulantur
manꝰ cogitatur &e fic. Aut nonideo non fit. non
quia nolumꝰ. sed quia nom possumꝰ. Iuiqͥduis
nurẽ concetunt. Quid ÷ coneitunt: depeccatopet¬
catũ & idpeccacũ peccatũ ꝓpt̃ peccatũ. Iind . ẽ.
hoc furtũ ficit : pecatũẽ. Visus est. occide
quȩrit eũ a quo uisus est. Conexũ ẽ petcatũ
peccato Permiserit dsocculto iudicio occide
cũ . quẽ uoluit occiđe . Sentit sciri: quȩrit &
alterũ occiđe. conexuit tercũ. Dũ ea molitur
forte neinueniat᷑. aut quia fecit neconuincat᷑.
consulit mathemaaicũ additũ ÷ quartũ. Respon¬
dit forte aliqua dura & mala mathematicus:
currit᷑ ad aruspitẽ ut expietur. Respondit
aruspex. non se posse expiare. maleficus quȩ¬

Expanded text:
 Nunc autem quid facitis? Quare ista vobis dico? Etenim in corde iniquitates operamini in terra. Iniquitates forte in corde solo? Audi quid sequitur: et cor suum sequuntur manus, et cordi suo famulantur manus, cogitatur et fit; aut ideo non fit, non quia nolumus, sed quia non possumus. Quidquid vis, vestrae connectunt. Quid est, connectunt? De peccato peccatum, et ad peccatum peccatum, propter peccatum. Quid est hoc? Furtum fecit, peccatum est: visus est, occidere quaerit eum a quo visus est; connexum est peccatum peccato. Permiserit Deus occulto judicio occidere eum quem voluit occidere; sentit sciri, quaerit et alterum occidere; connexuit tertium. Dum ea molitur, forte ne inveniatur, aut quia fecit ne convincatur, consulit mathematicum; additum est quartum. Respondet forte aliqua dura et mala mathematicus; curritur ad aruspicem ut expietur: respondet aruspex non se posse expiare; maleficus quae
Abbreviated transcription (Latin):
meliꝰ om̃ib: hominib: nouit. Non enĩ frustrahoc
dix̃ nͥquia ficri potest : ut uerũ sit illud qđ audi¬
uimꝰ deaspide. Aspiscũ cȩꝑit pati incantatorẽ
marsũ qͥeã qͥbusdã carminib: ꝓpriis ẽuocat. sic̃s
malta etiã magica: audite qͥd faciat. Sedinterĩ
hoc aitendite fr̃s. Hoc enĩ p̃loquendũe neqͥsquã
ueluti hesitans audiat. Nonunde cũq dat̃ simili¬

Expanded text:
melius omnibus hominibus novit. Non enim frustra hoc dixit, nisi quia fieri potest ut verum sit etiam illud quod audivimus de aspide. Aspis cum coeperit pati incantatorem Marsum, qui eam quibusdam carminibus propriis evocat, sicut sunt multa etiam magica, audite quid facit. Sed interim in hoc attendite, fratres: hoc enim praeloquendum est, ne quisquam veluti haesitans audiat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cognouit homines peccatores etiã muteris matrũ
N ã unde cũadhuc pregnansect̃ rebecca. a geminos inu¬
tero portaret dictũ ÷ iacobdilexi. esauautẽ odio ha¬
bus. dictũ ẽ enĩ. maior seruiet minori. Occultũibi
iudiciũ dĩ. Sed tam̃ auulua. idẽ ab illa origine. alie¬
natis peccatores Peccatore sunde alienatiꝰ aueritate
Unde alienati a patria beata. a uita beata. anforte
aliena tiabipsa uulua: & qͥpeccatore s alienatis a uil¬
ua: qͥ enĩ nascerent᷑ subiñ tenerent᷑ : aut qͥ hodie ui¬
uerent. ut hȩc sme causa audirent. nͥnascerent᷑ :
forte ergo aquadã uulua alienatis̃ peccatores:
Quositerũ parturio : donec xp̃cformet᷑ in uobis.
Expecta ergo formare : nolitͥ tribuere iudiciũ.
qđ forte non nost Carnalises adhuc. concept̾es
Eoipso qdaccepisti nõm̃ xp̃i. sacram̃to qͦdã natuses inuis¬
ceribmatris. Nonem̃ exuiscerib tantũ nascit᷑ homo:¬

Expanded text:
cognovit homines peccatores etiam in uteris matrum. Nam unde cum adhuc praegnans esset Rebecca, et geminos in utero portaret, dictum est: Jacob dilexi, Esaü autem odio habui ? Dictum est enim: Major serviet minori. Occultum ibi judicium Dei; sed tamen a vulva, id est, ab ipsa origine alienati sunt peccatores. Unde alienati? A veritate. Unde alienati? A patria beata, a vita beata. An forte alienati ab ipsa vulva? Et qui peccatores alienati sunt a vulva? Qui enim nascerentur, si non ibi tenerentur? Aut qui hodie viverent, ut haec sine causa audirent, nisi nascerentur? Forte ergo a quadam vulva alienati sunt peccatores, Quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis . Exspecta ergo; formare. Noli tibi tribuere judicium quod forte non nosti. Carnalis es adhuc, conceptus es: eo ipso quo accepisti nomen Christi, sacramento quodam natus es in visceribus matris. Non enim ex visceribus tantum homo
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ & peccatissiuis cedit̃ : dñsimnale uersante s intẽ plo
flagello deresticulis facco ex dusit. Sed nonuis
modo disrũpiuincula tua : qr ñsentis uinculatui
Etiã delectantte : & uo luptati sunt. Sentie sinfine :
cũ dicetur. ligate illimanꝰ &e pedes: & picite eum
in tenebrisexttriores bierit fletꝰ &e stridordentiũ
Exhorrescis times. pectꝰ tundis. dicis mala et̃ peccara.
baurã infacas urĩ s cognoscant̃ labia urã . Nolite
ergo conectere iniqͥtatẽ : qrl uob ã ligaturã adhi¬
bebit᷑. qͥcqͥd conectitis : Non audiunt : Nonom̃f

Expanded text:
sicut et peccatis suis caeditur, Dominus male versantes in templo flagello de resticulis facto exclusit . Sed non vis modo disrumpi vincula tua, quia non sentis vincula tua; etiam delectant te, et voluptati sunt: senties in fine, cum dicetur, Ligate illi manus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium . Exhorrescis, timstra; in factis vestris cognoscantur labia vestra. Nolite ergo connectere iniquitatem; quia vobis ad alligaturam adhibebitur quidquid connectitis. Non audiunt; non omnes
Abbreviated transcription (Latin):
endo aduersus dm̃ qͥ homo erat. & occidendo
regẽ urm: Non enĩ ideorex ñ erat futurus. quia
occisus ẽ a uob resurrecturus: intitulo ubiscrip¬
tũ erat rex iudȩorũ. posito suꝑ crucẽ dñi linguis
dicare fili hominũ . Nonuultis recte iudicare :
recte iudicabimini. Viuic enĩille rex ur̃. & iã
ñ morit̃ : & mors eiultra ñ dominabit᷑. Eceeue¬
nit. redite p̃caricatores adcor. Ecceueniet:
corrigimini antequãueniat: p̃uenite faciem
eiꝰ in confessione. Ecceuemet: rex ur̃ est. Recor¬
damimtitulũ suꝑcrucẽ : sed non eũ uidetis scrip
Putatis enĩillã inscriptionẽ fuisse corruptã & qͥd
aittitulus psalmihuiꝰ infinẽ necorrũ pas. ipsidđ
in tituliinscriptionẽ. Honergo corrũpit᷑. illa

Expanded text:
viendo adversus Deum qui homo erat, et occidendo regem vestrum? Non enim ideo rex non erat futurus, quia occisus est a vobis resurrecturus. In titulo ubi scriptum erat, Rex Judaeorum, posito super crucem Domini, linguis dicare, filii hominum. Non vultis recte judicare, recte judicabimini. Vivit enim ille rex vester, et jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur. . Ecce venit; redite, praevaricatores, ad cor . Ecce veniet, corrigimini antequam veniat, praevenite faciem ejus in confessione . Ecce veniet; rex vester est. Recordamini titulum super crucem. Si non eum videtis scriptPutatis enim illam inscriptionem fuisse corruptam? Et quid ait titulus psalmi hujus? In finem, ne corrumpas ipsi David in tituli inscriptionem. Non ergo corrumpitur illa
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃sergo dehisreb: int̃rogati: clamant hȩcbona ñeẽ.
Rursus debeneficiis: non solũ de non nocendo uerum
etiã de non p̃stando. atq tribuendo int̃rogat̃ om̃is
anima esuriens. famẽ pateris aliꝰ habet panem
&redundat eiultra sufficientiã: nouitte egere¬
& nondat. Displicettͥ esurienti. displiceat & saciato.
cũ alterũ esurire cognoueris. Peregrinꝰtacto
indigens uenit in patriã tuã non suscipitur:
ille tunc clamat in humanã eẽ illã cnutatẽ facde¬
apđ barbarossibi essẽ potiasse refugiũ. Senat
iniqͥtatẽ quã patitur. tuforte nonsentis. Sed
oportet ut &te cogites peregrinũ: & uideas qͦmͦ
tͥ possit displicere qͥtͥ non p̃stiterit qđ cu in pa¬
triatua nonuis p̃stare peregrino. int̃rogo

Expanded text:
Omnes ergo de his rebus interrogati, clamant haec bona non esse. Omnes ergo de his rebus interrogati, clamant haec bona non esse. Rursus de beneficiis, non solum de non nocendo, verum etiam de praestando atque tribuendo. Interrogatur omnis anima esuriens, Famem pateris; alius habet panem, et redundat ei ultra sufficientiam, novit te egere, non dat: displicet tibi esurienti; displiceat et satiato, cum alterum esurire cognoveris. Peregrinus tecto indigens venit in patriam tuam, non suscipitur: ille tunc clamat inhumanam esse illam civitatem, facilapud barbaros sibi esse potuisse refugium. Sentit iniquitatem, quia patitur: tu forte non sentis; sed oportet ut et te cogites peregrinum, et videas quomodo tibi possit displicere qui tibi non praestiterit quod tu in patria tua non vis peregrino praestare. Interrogo
Abbreviated transcription (Latin):
dite p̃uaricatores ad cor. Iuis enĩcedocuit nolle
accedi ab altero ad uxorẽ tuã: quiste docuit nolle
homines clarauoce respondeant. nolle sepati.
A ges nonuis patiista. nũ qͥd soluses homo. nonne
in societate uiuis generis humani: q̃tecũ factꝰ ẽ socius
tuusẽ & om̃ facs a dimaginẽ dĩ nisi terrenis cupidita¬
tib conterant qđille formauit. Qđergo ł ñiuisfieri :
nolialteri facere Iudica s eñĩ malũ eẽ. in eoqđ pati ñ
uis & hocte cogit nosse lex intima. inipsotuo corde
conscripta : facielus & clamabat̃ int̃manꝰtuas. Iuomͦ
cogeris redire ad cortuũ cũ hoc pateris int̃manus
alienas : furtũbonũ ẽ non int̃rogo adulteriũ bonũ ẽ :
om̃sclamant non. homici diũ bonũ ÷ om̃sclamant
detestarise. Concupiscererẽ ꝓximitui bonũ ẽ :
non. uox om̃iũ ẽ Aut si adhuc non consiteris accedit
qͥ concupiscatrẽ tuã. placeattͥ & responde qđ uis.

Expanded text:
dite praevaricatores ad cor . Quis enim te docuit, nolle dite praevaricatores ad cor . Quis enim te docuit, nolle accedi ab altero ad uxorem tuam? quis te docuit, nolle homines, clara voce respondeant, nolle se pati. Age, si non vis pati ista, numquid solus es homo? nonne in societate vivis generis humani? Qui tecum factus est, socius tuus est; et omnes facti ad imaginem Dei, nisi terrenis cupiditatibus conterant quod ille formavit. Quod ergo tibi non vis fieri, noli alteri facere. Judicas enim malum esse in eo quod pati non vis: et hoc te cogit nosse lex intima, in ipso tuo corde conscripta. Faciebas, et clamabatur inter manus tuas: quomodo cogeris redire ad cor tuum, cum hoc pateris inter manus alienas? Furtum bonum est? Non. Interrogo: Adulterium bonum est? Omnes clamant: Non. Homicidium bonum est? Omnes clamant detestari se. Concupiscere rem proximi bonum est? Non, vox omnium est. Aut si adhuc non confiteris, accedit qui concupiscat rem tuam: placeat tibi, et responde quod vis.