comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuat. qͣntã boniᷤ actib fiduciã prestat:
Ac si patent̃ dicat. Recta agite: ⁊ aĩa¬
dũsionis meȩ motib. ñiam ꝑ dep̃ca-¬
tionis gemitũs ꝑfidutiã auctoritatis
obuiate. Hinc et enĩ ioħs dic̃. Si cor
nr̃m ñ rep̃hendit nos: fiduciã ha¬
bemꝰ ad dm̃. hinc ẽ quod moyses qͥa
placet seruiens. audit᷑ tacens: cũ silen¬
ti dr̃. Qd clamas ad me: Hinc ẽ qͦd i¬
rascentẽ retinet: cũ audit. dimitte me
ut irascat᷑ furor m̃s ꝯtͣ ppłm istũ. hinc
ẽ qͦd arguentẽ dñs ñ habuisse se q̃rit᷑.
n̾et sepem. et staret oppositus contra
me. ne dissiparẽ eam: et ñ iueni. Hĩc
noscecidimꝰ. qͣi foliũ: ⁊ iniqͥtates nr̃e
qͣi uentꝰ abstulert̃ nos. Non ẽ qͥ inuo¬
cet nom̃ tuũ: qͥ consurgat et teneat
te. S possunt recti qͥlibet ꝑ accepte
innocente mitum aliq̃n p̃sentismo¬
tib aĩaduersionis obuiare: ñ aũ ua¬
lent uͥtute ꝓpͥa. abhumano genere
supplicia secuture mortis expellere.

Expanded text:
fiduciam praestat? Ac si aperte dicat: Recte agite, et animadversionis meae motibus non jam per deprecationis gemitum, sed per fiduciam auctoritatis obviate. Hinc etenim Joannes dicit: « Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus ad Deum . Hinc est quod Moyses, quia placet serviens, auditur tacens, cum silenti dicitur: Quid clamas ad me ? Hinc est quod irascentem retinet, cum audit: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra populum istum . Hinc est quod arguentem Dominus non habuisse se queriturvirum qui interponeret sepem, et staret oppositus contra me, ne dissiparem eam, et non inveni . Hinc nos cecidimus quasi folium, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos; non est qui invocet nomen tuum, qui consurgaed possunt recti quilibet per acceptae innocentiae meritum aliquando praesentis motibus animadversionis obviare, non autem valent virtute propria ab humano genere supplicia secuturae mortis expellere.
Abbreviated transcription (Latin):
xit: qͥ ait. Si gauisus sũ ad ruinã eius.
qͥme ocdat. Et rursũ. Non enĩ dedi ad
pecc̃ãdũ gut᷑ meum: ut expet̾em ma¬
ledicens aĩam eiꝰ. Quȩ gͦ uir sc̃s sua oꝑa
u̾ebatur: qͥ illa semꝑ exhibuit. ex qͥ¬
b placari ds. ⁊ erga iniqͥtates solet:
Qditaq ẽ quod et mira oꝑa faciens.
hec ipsa etiã ueret᷑ pauens cũ dicit. ue¬
rebar omĩa oꝑa mea ⁊ nͥ quod inscĩ
uiri actib u̾bisq colligimꝰ. ut si pla¬

Expanded text:
xit, qui ait: Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat . Et rursum: Non enim dedi ad peccandum guttur meum, ut expeterem maledicens animam ejus . Quid ergo vir sanctus sua opera verebatur, qui illa semper exhibuit, ex quibus placari Deus erga iniquitates solet? Quid ergo est quod, mira opera faciens, haec ipsa etiam veretur pavens, cum dicit: Verebar omnia opera mea, nisi quod in sancti viri actibus verbisque colligim
Abbreviated transcription (Latin):
morti tanto qͥs mn aliis obuiare ñ po¬
t̾at: qͣnto hunc reatus a ꝓpͥis astͥnge¬
bat. Uenit itaꝙ nouus hõ ad hoĩes.
contͣdictor ad culpã: amicus ad pe-¬
nã: mira monst̾uit: crudelia ꝑtulit.
Manum gͦ suã in ambob posuit: qͥa
uñ reum recta docuit. inde iratũ iu¬
dicem placauit. Qui hoc ꝙͦ ipsis su¬
ismiracłis mirabiliꝰ p̃buit. qͥa cora
delinq̃ntium mansuetudine potiꝰ
quã terrore correx̃. Uñ et subdit᷑.¬

Expanded text:
morti tanto quis in aliis obviare non poterat, quanto hunc reatus de propriis astringebat. Venit itaque novus homo ad homines, contradictor ad culpam, amicus ad poenam; mira monstravit, crudelia pertulit. Manum ergo suam in ambobus posuit, quia unde reum recta docuit, inde iratum judicem placavit. Qui hoc quoque ipsis suis miraculis mirabilius praebuit, quia corda delinquentium mansuetudine potius quam terrore correxit. Unde et subdit
Abbreviated transcription (Latin):
lore torq̃or. Plebs qͥppe iudaica loqͥ
ut pͥus noluit: que eũ quẽ p̃dix̾at
negauit. S cõmutata facie dolore
torq̃tur: qͥa dũ int̾ni sui hõĩs aspec¬
tũ quo agnosci a conditore potu¬
erat. feditate ꝑfidiȩ polluit. a pre-¬
sentib malis incipiens. sub et̾na se
ultione dãpnauit. Quasi enĩ cõm¬
utata facie ab auctore ñ cognoscit᷑:
quȩ ꝑdita bonȩ conscientiȩ fide re-¬
ꝓbat᷑. S nimirũ restat. ut supplici-¬
orum dolor torq̃at: quã suus ñ cog¬
noscens cognitor ignorat. Qa gͥ hȩc
sub redẽptoris nr̃i significatione tͣns¬
currimꝰ: ñc moralit̾ discutiendo re¬

Expanded text:
obatio. --Plebs quippe Judaica loqui ut prius noluit, quae eum quem praedixerat negavit. Sed commutata facie dolore torquetur, quia dum interni sui hominis aspectum, quo agnosci a conditore potuerat, foeditate perfidiae polluit, a praesentibus malis incipiens, sub aeterna se ultione damnavit. Quasi enim commutata facie, ab auctore non cognoscitur, quae perdita bonae conscientiae fide reprobatur. Sed nimirum restat ut suppliciorum dolor torqueat, quam suus non cognoscens conditor ignorat. Quia igitur haec sub Redemptoris nostri significatione transcurrimus, nunc moraliter discutiendo re
Abbreviated transcription (Latin):
sũ armis gͦ ad infernũ descende ẽ.
cum ip̃is ꝙͦ m̃bris quib desiłia uolu¬
ptatis expleuer̃t. et̾niiudicii torm̃
sorbeat: qui ñc sus delectationib sub¬
diti. undiq contra iusticiã iuste iudi¬
qͦ supplicia quȩ ex lance iusticiȩ
ꝓdeunt. inferri sine ordine nequaꝗͣ.
possunt. Quomͦ nãq in suppliciis
ordo ñ erit ⁊ dũ dampnatũ quẽꝙ:
iuxtamodũ cͥminis. retͥbutio sequet᷑

Expanded text:
 armis ergo ad infernum descendere est, cum ipsis quoque membris, quibus desideria voluptatis expleverunt, aeterni judicii tormensorbeat, qui nunc, suis delectationibus subditi, undique contra justitiam juste judi supplicia, quae ex lance justitiae prodeunt, inferri sine ordine nequaquam possunt. Quomodo namque in suppliciis ordo non erit, dum damnatum quemque juxta modum criminis et retributio sequetur
Abbreviated transcription (Latin):
uigare. S qͥsqͥs iam subtilit̾ parentiᷤᷤ
pͥmi dãpnatione ꝓpagata. humani
gen̾is dãpna considat: suꝑẽ ut his
ad iung̾e ꝓpͥa metuat. Uñ uir sc̃s pꝰt¬
quã cõmunia intulit: repente speci
it: sacre huiꝰ hystoriȩ textꝰ ostendit.
ho locaustis qͥppe multiplicib aucto¬
rem placare studuit: qͥa iuxta filioꝵ
num̾um ut scͥptũ est. consurgens
dilucło offerebat holocausta ꝑsin¬
głos: eosq ñ solũ ab immundis acci-¬
bus. s a praua qͦ cogitatione mun-¬
dabat. De quo scͥptura teste ꝑhibe-¬
tur. Dicebat enĩ. ne forte peccaue¬
rint filii mer: ⁊ bñdixerint deo in
cordib suis. Affectũ cõpassionis ex̾

Expanded text:
vigare. Sed quisquis, jam subtiliter parentis primi damnatione propagata, humani generis damna considerat, superest ut his adjungere propria metuat. Unde vir sanctus postquam communia intulit, repente speciait, sacrae hujus historiae textus ostendit. Holocaustis quippe multiplicibus auctorem placare studuit, quia juxta filiorum numerum, ut scriptum est, consurgens diluculo, offerebat holocausta per singulos; eosque non solum ab immundis actibus, sed a prava quoque cogitatione mundabat. De quo, Scriptura teste, perhibetur: Dicebat enim: Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis . Affectum ergo compassion
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ intͣ om̃ia agnoscunt: quẽ
ꝓhumano gen̾e dũ passurũ mori-¬
turũq conspiciunt. qua scił mor¬
te semet ip̃os refici. ⁊ reformari ad
uitam nouerunt: qͦi more aqͥlȩ pꝰt
contẽplacos solis radios. in cadau̾e
escam quer̃t. Libet spectare aqͥlã
solisradios intuentẽ: quȩ ait. Ds̃.
fortis. pat̾ fut᷑i secłi: pͥnceps pacis.
S ab alto uolatu celsitudinis. ad t̾raᷤ
ueniat: escam cadau̾is inferiꝰ inqͥrat.
Paulopͦt et enĩ subdit dicens. Disci¬
plina pacis nr̃e suꝑ eum: ⁊liuore
eiꝰ sanati sumꝰ. Et rursũ. Et hõ est.
⁊ qͥs cognoscet eũ Subleuata gͦ in
diuinitate mens iusti cum dispensa¬
tionis gr̃am ex eius carne considat:
qͣi a sũmis repente aqͥla ad escam uo¬
lat. S ecce ille isrłiticus ppls. imm̃¬
dona ꝑdidit ⁊ atq in ea fide qͣm p̃ui¬
dendo ñtiauerat. ñ ꝑmansit: et a se
redemptoris p̃sentiam negando rep¬

Expanded text:
hominem intra omnia agnoscunt. Quem hominem intra omnia agnoscunt. Quem pro humano genere dum passurum moriturumque conspiciunt, qua scilicet morte semetipsos refici atque reformari ad vitam noverunt, quasi more aquilae post contemplatos solis radios in cadavere escam quaerunt. Libet spectare aquilam solis radios intuentem, quae ait: Deus fortis, pater futuri saeculi, princeps pacis . Sed ab alto volatu celsitudinis ad terras veniat, escam cadaveris inferius inquirat. Paulo post etenim subdit, dicens: Disciplina pacis nostrae super eum, et livore ejus sanati sumus . Et rursum: Et homo est, et quis cognoscet eum ? Sublevata ergo in divinitatem mens justi, cum dispensationis gratiam ex ejus carne considerat, quasi a summis repente, ut aquila ad escam volat. Sed ecce ille Israeliticus populus immedona perdidit, atque in ea fide quam praevidendo nuntiaverat non permansit; 310 et a se Redemptoris praesentiam negando re
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ stipulã seruant ⁊ et oꝑtũ nob̾ fru¬
ctum sp̃c defert. cũ carnalia locun¬
tur. Sepe nãq dũ quedã narrant
ppͥa: ad diuinitatis eleuant᷑ archa¬
na. Qͥ crebro etiã cum altitudinẽ
diuinitatis aspiciunt: ad incarna¬
tionis eiꝰ mist̾ium repente fundũ¬
aqͥla uolans ad escam. Moris qͥppe
ẽ aqͥlȩ: ut inreu̾b̾ata acie. radios so¬
lis aspiciat. S cum refectionis indi¬
gentia urgetur. eandẽ ocłoꝵ aciẽ
quã radiis solis infix̾at. ad respectũ¬
cadaueris inclinat: et qͣmuis ad alta
reuolet. ꝓsum̃dis t̃n carnib t̾ram
petit. Sic uidelicet. sic antiqͥ patres
fuer̃t ⁊ qͥin qͣntũ humanitatis infir¬
mitas admittebat. treatoris lucẽ ere¬
cta m̃te contemplati sunt: s incar¬
nandũ hunc in mundi fine p̃sci-¬
entes. qͣi asolis radiis ad t̾ram ocłos
deflexer̃t ⁊⁊ qͣi de sũmis adima ue¬
niunt. dum hunc dm̃ suꝑ om̃ia ⁊

Expanded text:
riae stipulam servant, et opertum nobis fruriae stipulam servant, et opertum nobis fructum Spiritus deferunt cum carnalia loquuntur. Saepe namque dum quaedam narrant propria, ad Divinitatis elevantur arcana. Qui crebro etiam cum altitudinem Divinitatis aspiciunt, ad incarnationis ejus mysterium repente funduaquila volans ad escam. Moris quippe est aquilae ut irreverberata acie radios solis aspiciat, sed, cum refectionis indigentia urgetur, eamdem aciem oculorum, quam radiis solis infixcadaveris inclinat; et quamvis ad alta evolet, pro sumendis tamen carnibus terram petit. Sic videlicet, sic antiqui patres fuerunt, qui in quantum humanitatis infirmitas admittebat, Creatoris lucem erecta mente contemplati sunt; sed incarnandum hunc in mundi fine praescientes, quasi a solis radiis ad terram oculos deflexerunt. Et quasi de summis ad ima veniunt, dum hunc Deum supra omnia et
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi nauespoma portantes. Hi qui poma
deferentes maria tͣnsmeant. ip̃i qͥdem
fructuũ odore ꝑfruunt᷑. s eorũdem
fiuctuũ aliis cibos ferunt. Qd gͥ anti¬
qui patres. nͥ naues poma portantes
extiter̃t: qͥ diunȩ incarnationis mi-¬
st̾ium ꝓpħantes. ip̃i qͥdẽ speiodore po-¬
titi sunt. s nob̾ fructũ de eiꝰ spei ꝑfe-¬
ctiõe detuler̃t: Quod enĩ illi expec¬
tando odorati sunt: hoc noscernẽ¬
do et ꝑcipiendo saciam᷑. Un⁊ redẽp¬
tor idem discipłis dic̃. Alii labora¬
uer̃t: et uosin labores eorũ introistis.
Quoꝵ iudelicet dies comꝑant᷑ nauib
qͥa decurrunt ⁊ et recte poma portan¬
tib. quia electos om̃s qͦs ante redẽpto¬
Uel certe qͥa naues cum nauespoma
portant. hec paleis admiscent. ut
ad t̾ras illesa ꝑducant⁊ recte patru
p̃cedentiũ dies. describunt᷑. nauib
poma portantib similes: qͥa antiqͦꝵ
dicta in eo quod myst̾ia sp̃alis uitȩ
denuntiant. ꝑ int̾fusam hec hysto¬

Expanded text:
quasi naves poma portantes. - Hi qui poma deferentes maria transmeant, ipsi quidem fructuum odore perfruuntur, sed eorumdem fructuum aliis cibos ferunt. Qui igitur antiqui Patres, nisi naves poma portantes exstiterunt? Qui divinae incarnationis mysterium prophetantes, ipsi quidem spei odore potiti sunt, sed nobis fructum de ejusdem spei perfectione detulerunt. Quod enim illi exspectando odorati sunt, hoc nos cernendo et percipiendo satiamur. Unde et Redemptor isdem discipulis dicit: Alii laboraverunt, et vos in labores eorum introistis . Quorum videlicet dies comparantur navibus, quia decurrunt; et recte poma portantibus, quia electos omnes quos ante RedemptoVel certe quia naves cum poma portant, haec paleis admiscent, ut ad terras illaesa perducant, recte patrum praecedentium dies describuntur navibus poma portantibus similes, quia antiquorum dicta in eo quod mysteria spiritalis vitae denuntiant, per interfusam haec histo
Abbreviated transcription (Latin):
cium ẽ: secutura ñciare. Om̃s gͥ elec-¬
ti qͥ añ aduentũ redẽptoris ortisunt.
quidã cursores fuer̃t. S qͥa ante p̃sto¬
latũ redẽptionis tẽpus se subtͣhi p̃ui¬
dent. tͣnsire se cursore uelociꝰ dolent:
diesq suos ẽẽ breues ingemiscunt:
qͥa usq ad uidendã redẽptoris lucẽ
minime tendunt᷑. Uñ apte dr̃. fu¬
ger̃t ⁊ ñ uider̃t bonũ. Om̃ia que cre¬
ata sunt. bona sunt: moyse attestai¬
te qui ait. Uidit d̾s cuncta quȩ fec̾at:
et ecce bona ualde. S hoc solũ bonũ
pͥncipalit̃ bonũ ẽ. ꝑ qͦd hec omĩa bo¬
na sunt: quȩ bona ñ pͥncipalit exis¬
tunt. De quo bono u̾itas ꝑ euugłiũ
quã mundo ds in carne montraret᷑:
recte ñc de eisdẽ dieb dr̃. Fuger̃t et ñ
uider̃t bonum. Ac si aꝑte diceret᷑.

Expanded text:
cium est secutura nuntiare. Omnes igitur electi, qui ante adventum Redemptoris orti sunt,quidam cursores fuerunt. Sed quia ante praestolatum redemptionis tempus se subtrahi praevident, transire se cursore velocius dolent; diesque suos esse breves ingemiscunt, quia usque ad videndam Redemptoris lucem minime tenduntur. Unde apte dicitur: Fugerunt, et non viderunt bonum. Omnia quae creata sunt bona sunt, Moyse attestante, qui ait: Vidit Deus cuncta quae fecerat, et ecce bona valde . Sed hoc solum bonum principaliter bonum est, per quod haec omnia bona sunt, quae bona non principaliter existunt. De quo bono Veritas per Evangelium quam mundo Deus in carne monstraretur, recte de eisdem diebus dicitur: Fugerunt, et non viderunt bonum.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmit᷑: Quis appellatioe impii: nisi
diabolus designat᷑: huiꝰ impu manꝰ
fuer̃t: hi. qui in redẽptoris nr̃i mor-¬
te grassati st̃. Cerra itaq data ẽ iina¬
nus impii ⁊ qͥa antiquus hostis. redẽp¬
toris mentem corrũꝑe ꝑse tẽptando ñ
ualuit. s eiꝰ carnẽ ꝑ suos satellites ad
tͥduũ. ꝑmissus extinx̃: et dispensatio¬
nẽ suꝑne pietatis nesciens. ex hac ip¬
sa ꝑmissione seruiuit. Trib et enĩ
redẽptorem nr̃m tẽptationib pul¬
sans. cor dei tem̾are ñ ualuit ⁊ s iude
m̃tem ad mortẽ carnis eiꝰ excitauit:
cũq ei cohortẽ atq apontificib et
phariseis ministros tradidit ⁊ nimi-¬
rũ iste impiꝰ manꝰ ad t̾ram tetendit.
huiꝰ t̾re iudices: sacerdotes et pͥnci¬
pes. pilatus atq illusores milites fu¬
erunt. Iste itaꝙ impiꝰ uultũ iudicũ
eiꝰ oꝑuit: qͥa corda ꝑseq̃ntium. ne
auctorẽ suũ cognosc̾ent. maliciȩ nu¬
bilo uelauit. Un et ꝑpaulũ dr̃. usq

Expanded text:
primitur? Quis appellatione impii nisi diabolus designatur? Hujus impii manus fuerunt hi qui 308 in Redemptoris nostri morte grassati sunt. Terra itaque data est in manus impii, quia antiquus hostis Redemptoris mentem corrumpere per se tentando non valuit , sed ejus carnem per suos satellites ad triduum permissus exstinxit , et dispensationi supernae pietatis nesciens ex hac ipsa permissione servivit. Tribus etenim Redemptorem nostrum tentationibus pulsans, cor Dei temerare non valuit. Sed cum Judae mentem ad mortem carnis ejus excitavit , cumque ei cohortem atque a pontificibus et Pharisaeis ministros tradidit, nimirum iste impius manus ad terram tetendit. Hujus terrae judices, sacerdotes et principes, Pilatus atque illusores milites fuerunt. Iste itaque impius vultum judicum ejus operuit, quia corda persequentium, ne auctorem suum cognoscerent, malitiae nubilo velavit. Unde per Paulum dicitur: Usque
Abbreviated transcription (Latin):
cationẽ illiꝰ. suũ ei opꝰ offeramꝰ. Uñ ⁊
⁊ fecer̃t me totũ incͥcuitu: ⁊ sic repen¬
te p̃cipitas me: Ac si humilit̃ dicat.
Quia sub iusto examine dignũ nos
ẽ tuȩ placatioĩ qͦd feci: pensa miscdi¬
ter ne ꝑeat qͦd fecisti. Qͥb etiã u̾bis
qͥ duo ẽe pͥncipia mentiens. a do sp̃m.

Expanded text:
cationem illius suum ei opus offeramus. Unde et cationem illius suum ei opus offeramus. Unde et t me totum in circuitu, et sic repente praecipitas me? - Ac si humiliter dicat. Quia sub justo examine dignum non est tuae placationi quod feci, pensa misericorditer ne pereat, quod fecisti. Quibus etiam verbis qui duo principi
Abbreviated transcription (Latin):
anni tui sic̃ humana sunt tpr̃a ut q̃raᷤ
iniqͥtatẽ meam et peccatũ meũ scrup¬
teris: ⁊ scias qͥa nicħ impiũ fec̾im: Ac si
humilit̃ reqͥrens dic̾et. Cur me intẽ¬
pore ꝑ flagella examinas: quẽ ap̃d te
ꝑfecte ⁊ añ tpr̃ascisti: Cur culpas m̃aᷤᷤ
u̾berib int̾rogas: quẽ ꝑ et̾nitatis tue
potentiã. nec pͥusquã condes igno¬
ras: Cuiꝰ iuimirũ potentiȩ mox pon¬
dus expͥmit. cũ subiungi ꝑm sit
nemo qͥ de manu tua possit eruere.
Ac si aꝑte dic̾etur. Quid tͥ restat nͥ
parc̾e: cuiꝰ uͥtuti nullus ualet obu-¬
are: Quo enĩ nemo ẽ qͥ aĩaduersio¬
nem tuã ⁊ merito sue uͥtutis retine¬
at: eo se facilius tua pietas excitat.
concepti. miqͥtatib editi. aut noxie
pͣua ꝑpetramꝰ. aut in caute etiã rec-¬
ta agendo delinqͥmus: distͥctus iu-¬
dex uñ nob̾ fiat placabilis ñ habemꝰ.
S cum nr̃m opus eiꝰ obtutib dignũ
exhibere ñ possumꝰ: restat ut ad pla-¬

Expanded text:
umana sunt tempora, ut quaeras iniquitatem meam, et peccatum meum scruteris? et scias quia nihil impium fecerim. Ac si humiliter requirens, diceret: Cur me in tempore per flagella examinas, quem apud te perfecte et ante tempora scisti? Cur culpas meas verberibus interrogas, quem per aeternitatis tuae potentiam nec prius quam conderes ignoras? Cujus nimirum potentiae mox pondus exprimit, cum subjungitnemo qui de manu tua possit eruere? - Ac si aperte dicat: Quid tibi restat, nisi parcere, cujus virtuti nullus valet obviare? Quo enim nemo est, qui animadversionem tuam ex merito suae virtutis retineat, eo a te facilius tua pietas exigit, concepti, in iniquitatibus editi, aut noxie prava perpetramus, aut incaute etiam recta agendo delinquimus, districtus judex unde nobis fiat placabilis, non habemus. Sed cum nostrum opus ejus obtutibus dignum exhibere non possumus, restat ut ad pla
Abbreviated transcription (Latin):
rideat. Quod tñ ualde humillimũ
sine difficultate cognoscimꝰ:. si humili
hoc mente pensamꝰ. Cunctis enim
liquet. quod om̃e desid̾ium pena
ẽcum differt᷑. salomone ꝙͦ attestai¬
te qui ait. Spes quȩ differt᷑ asfug̃
aĩam. Ridere aũ di ẽ: humane nol¬
le affuctioni misereri. Unde ꝑsa
nulla pietate compatior. Ante
redẽptorisgͥ aduentum. penã suã
electi om̃s habuerunt. qui estuan¬
ti desidio. in carnationis eius mi

Expanded text:
rideat. Quod tamen valde humillimum sine difficultate cognoscimus, si humili hoc mente pensamus. Cunctis etenim liquet quod omne desiderium poena est cum differtur, Salomone quoque attestante, qui ait: Spes quae differtur affligit animam . Ridere autem Dei est humanae nolle afflictioni misereri. Unde per nulla pietate compatiar. Ante Redemptoris igitur adventum poenam suam electi omnes habuerunt, quia, aestuante desid
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ sollempnitatis dies. usq ad
diu necesse ẽ ut qͥsq se afficiat: quo¬
usq ad suꝑni sacͥficii altitudinẽ. id
uir qͥa impleri desidium suũ appetit.
ñ differri: humilit̃ dic̃. Non de peniᷤᷤ
innocentũ rideat. Ac si aꝑte dic̾et.
Nota nr̃a libent̃ accipiens ultra ñ
differat: s ostendendo exhibeat eũ
qui nos in sua expectatiõe castigat.
Qa uͦ eũ specialit beatus iob occidi
semel peciit. qͥ carnis soliꝰ mortẽ in

Expanded text:
nimirum solemnitatis dies usque ad nimirum solemnitatis dies usque ad diu necesse est ut quisque se afficiat, quousque ad superni sacrificii altitudinem, id vir, quia impleri desiderium suum appetit, non differri, humiliter dicit: Non de poenis innocentum rideat. Ac si diceret: Vota nostra libenter accipiens, ultra non differat, sed ostendendo exhibeat eum qui nos in sua exspectatione castigat. Quia vero eum specialiter beatus Job occidi semel petivit qui carnis solius mortem in
Abbreviated transcription (Latin):
uidetis: iñ uidunt. Pene itaq
innocentũ sunt. desid̾ia iustoꝵ.
Quousq gͦ electoꝵ suoꝵ uota dñs
ñ cõpatiens distulit⁊ quid aliud
quã de penis innocentũ risit: Itaꝙ
uir sc̃s uenturi redẽptoris dona cõi¬
ter tołans: dicat. Si flagellat occi¬
dat semel: ⁊ ñ de penis innocentiũ¬
Quia uita nr̃a cotidie flagello uin¬
dicte ꝓculpa att̾itur: ille iã ueni-¬
at. qͥ pro nob̾ semel sine culpa mori
ñ rideat. si ip̃e carne passibił appa¬
ret. in cuiꝰ se de sidiis mensnt̃a casti¬
gat. Uel certe si risũ di. eiꝰ leticiã ap¬
pellat⁊ de innocentũ penis ridere¬
eo de nob̾suauiꝰ letat᷑. Quasi qͦddã
qͥppe ei expena gaudiũ facimꝰ cũ
ꝑ scã desidĩa ꝓ eiꝰ nos amore castiga-¬
mus. hinc psalmista ait. Consti¬
tuite diem sollempnẽ inconfreq̃n¬
tationib: usq ad cornu altaris.
Sollẽpnem namq diẽ dño. incon-¬
freq̃ntationib constituit: quisqͥs
se assidue in eiꝰ desidio affugit. Q

Expanded text:
n viderunt . Poenae itaque innocentum sunt desideria justorum. Quousque ergo electorum suorum vota Dominus non compatiens distulit, quid aliud quam poenas innocentum risit? Itaque vir sanctus, venturi Redemptoris dona conter tolerans, dicat: Si flagellat, occidat semel, et non de pQuia vita nostra quotidie flagello vindictae pro culpa atteritur, ille jam veniat qui pro nobis semel sine culpa moria, ultra non rideat, si ipse carne passibilis appareat, in cujus se desideriis mens nostra castigat. Vel certe risum Dei laetitia appellat. De innocentium poenis Domeo de nobis suavius laetatur. Quasi quoddam quippe ei ex poena gaudium facimus, cum per sancta desideria pro ejus nos amore castigamus. Hinc Psalmista ait: Constituite diem solemnem in confrequentationibus, usque ad cornu altaris . Solemnem namque diem Domino in confrequentatione constituit, quisquis se assidue in ejus desiderio affligit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ indñi furore subu̾si st̃: qͥa cũ de suis
finib hebrei apłos pelłent: lucrũ se
fecisse arbitrati sunt. qͦd p̃dicationis
lum̃ amiserunt. Exigentib qͥppe
meritis. iusta aĩadu̾sione ꝑcussi. tan¬
to intelligentiȩ errore cecati sunt:
ut quod lucẽ ꝑcdent. hoc ẽẽ gaudiũ
putarent. S repulsis apłis. ꝑ roma
itur: atq incunctis gentib sparsa
dissipatur. Uñ ⁊ tͣnslatis montib rec¬
te subiungit᷑ Qui cõmouet t̾ram
de locosuo: ⁊ colunnȩ eiꝰ concutient᷑¬
De loco qͥppe suo t̾ra mota ẽ: cũ plebͤ
isrłitica de iudeȩ finib euulsa. nimi¬
rũ colla gentib subdidit: qͥa subdi
auctori recusauit. Quȩ scił t̾ra co¬
lunnas hũit: quia in sac̾dotes ⁊ pͥn¬
cipes. legis doctores atq phariseos
ruitura eiꝰ ꝑtinatiȩ structura sur¬
rex̃. In ip̃is namq litt̾ȩ edificiũ te¬
nuit: ⁊ tnqͥllitatis suȩ tpr̃e sacͥficio¬
rũ carnaliũ qͣi suꝑ impositȩ fabricȩ¬

Expanded text:
de suis finibus Hebraei apostolos pellerent, lucrum se fecisse arbitrati sunt, quod praedicationis lumen amiserunt. Exigentibus quippe meritis justa animadversione percussi, tanto intelligentiae errore caecati sunt, ut quod lucem perderent, hoc esse gaudium putarent. Sed, repulsis apostolis, peritur, atque in cunctis gentibus sparsa dissipatur. Unde et translatis montibus, recte subjungitur: Qui commovet terram de loco suo et columnae ejus concutientDe loco quippe suo terra commota est cum plebs Israelitica, de Judaeae finibus evulsa, nimirum colla gentibus subdidit, quia subdi auctori recusavit. Quae scilicet terra columnas habuit, quia in sacerdotes et principes, legis doctores atque Pharisaeos, ruitura ejus pertinaciae structura surrexit. In ipsis namque litterae aedificium tenuit, et tranquillitatis suae tempore, sacrificiorum carnalium q
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ȩ ñ im̾ito montes uocant᷑. quia
ꝑuite suȩ celsitudinẽ. ua t̾renarũ¬
rerũ deserunt: ⁊celo ꝓpinqui fiunt.
traxit. Ũn recte it̾m ꝑ psalmistã dr̃.
Tranfferent᷑ montes in cor maris In
corde enĩ maris montes translati st̃:
repulsi. ad intellectũ gentiliũ uene¬
runt. Uñ ip̃i quoq in suis actib di-¬
cunt. Nob̾ oportebat pͥmũ loqͥ u̾bũ¬

Expanded text:
patriae non immerito montes vocantur, quia pro vitae suae celsitudine ima terrarum deserunt, et coelo propinqui fiunt. traxit. Unde recte iterum per Psalmistam dicitur: Transferuntur montes in cor maris . In corde enim maris montes translati sunt,repulsi, ad intellectum gentilium venerunt. Inde ipsi quoque in suis Actibus dicunt: Vobis oportebat primum loqu
Abbreviated transcription (Latin):
s ip̃o se gladio contradictionis frang̃.
Ordini int̾no renitit᷑. s suis uicta cona¬
tib ligat᷑. Hab̾e gͦ pacẽ resistens non
potest: qͥa dũ suꝑbiã confusio seqͥtur:
qͦd stulte ꝑculpã geritur. hoc magen¬
tispęna mirabilit̾ ordinat᷑. S uir sc̃s¬
onẽ gen̾alit humanȩ suꝑbiȩ conspi¬
cit. ad speciale malũ ꝓtinꝰ pleb̾ israhe¬
liticȩ ocłos m̃tis tendit: ut quȩ pena
elatos om̃s maneat. ex uniꝰ gentis in¬
t̾itu ostendat. Nã repente subiung̃

Expanded text:
sed ipso se gladio contradictionis frangit. sed ipso se gladio contradictionis frangit. Ordini interno renititur, sed suis victa conatibus ligatur. Habere ergo pacem rpotest, quia dum superbiam confusio sequitur, quod stulte per culpam geritur, hoc in agentis poena mirabiliter ordinatur. « Et onem generaliter humanae superbiae conspicit, ad speciale malum protinus plebis Israeliticae oculos mentis tendit, et quae poena elatos omnes maneat, ex unius gentis interitu ostendit. Nam repente subjungit,
Abbreviated transcription (Latin):
subiecta do intranqͥllitate ꝑsistunt.
ip̃a se sͥmet dimissa confundunt: qͥa
inse pacẽ ñ inueniunt. cuiuenienti
de suꝑ in auctore contͣdicunt. Sic sum
stare potuiss. semet ipsũ repulsus pa¬
tit᷑. qͥa ꝑnaturȩ suȩ inqͥetudinẽ foris
uagat᷑. Sic pͥmus humani gen̾is pa¬
rens. qͥa auctoris p̾̃cepto restitit. carniᷤᷤ
ꝓtinꝰ contumeliã sensit: ⁊ qͥa subesse
conditori ꝑ obedientiã noluit: sub
semet ipso ꝑstratꝰ. ⁊ pacẽ corporis ami¬
sit. bͥñ gͦ dr̃. qui restitit ei. ⁊pacẽ hũit:
qͥa ꝑu̾sa mens un se contͣ auctorẽ erigit.
inde se insemet ip̃a confundit. Resist̾e
aut̃ do dicim᷑: cum repugnare eiꝰ dispo¬
sitionib conam᷑. Neq enĩ nr̃a infirmi¬
tasincõmutabili eiꝰ sentenciȩ obuiat:
s tñ qͦd explere ñ ualet. tẽptat. Nam
sepe humana infirmitas occulte uim
dispositiõis agnoscit: ⁊ tñ hanc simu¬
tare ualeat appetit. Contra ire satagit:

Expanded text:
subjecta Deo in tranquillitate persisterent, subjecta Deo in tranquillitate persisterent, ipsa se sibimet dimissa confundunt, quia in se pacem non inveniunt, cui venienti desuper in auctore contradicunt. Sic summstare potuisset, semetipsum repulsus patitur, quia per naturae suae inquietudinem foras vagatur. Sic primus humani generis parens, quia auctoris praecepto restitit, carnis protinus contumeliam sensit. Et quia subesse Conditori per obedientiam noluit, sub semetipso prostratus, et pacem protinus amisit. Bene ergo dicitur: Quis restitit ei, et pacem habuit? quia perversa mens unde se contra auctorem erigit, inde se in semetipsa confundit. Resistere autem Deo dicimur, cum repugnare ejus dispositionibus conamur. Neque enim nostra infirmitas incommutabili ejus sententiae obviat, sed tamen quod explere non valet tentat. Nam saepe humana infirmitas occulte vim dispositionis agnoscit, et tamen hanc si mutare valeat appetit. Contraire satagit,
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiã scimus: E qͥdmirũ qͦd for¬
tem ẽẽ memorat: quẽ hanc ipsã ẽẽ for¬
titudinẽ nullus ignorat: S sc̃s uir duo¬
b u̾bis in laude auctoris ꝓlatis. aliqͥd
nob̾ intimat: un nos ad cognitionem
nr̃am trepidos rediicat. Sapiens qͥppe
d̾s dr̃: qͥa occulta nr̃a subtilit agnoscit
Et ẽẽ fortis ad iungit᷑. qͥa ualenter cog¬
nita ꝑcutit. Nec falli gͦ a nob̾. qͥa sapi¬
ens: nec uitari. qͥa fortis ẽ. ualet. Nurc
ut sapiens om̃ia inuisibił aspicit: ñe
ut fortis sine ullo obstacło qͦs reꝓbat
punit. Qui hoc quoq hic forti sap̃ia
ordinat: ut humana mens cũ contra
auctorẽ se eleuat. ipsa sẽ sua elatione
confundat. Uñ ⁊ subdit᷑. ui restitit
ei ⁊ pacem habuit: Qͥenĩ cuncta mi¬
rabilit̾ creat: ip̃e ut cͤata. sͥmer ꝯueni¬
ant orcdinat. Inquo gͦ conditori resis¬
titur. pacis conuentio dissipat᷑. quia
ordinata eẽ neq̃unt. quȩ suꝑni mod̾a¬
minis dispositionẽ ꝑdunt. Que enĩ

Expanded text:
 quod fortem esse memorat, quem hanc ipsam esse fortitudinem nullus ignorat? Sed sanctus vir duobus verbis in laudem auctoris prolatis, aliquid nobis intimat, unde nos ad cognitionem nostram trepidos reducat. Sapiens quippe Deus dicitur, quia occulta nostra subtiliter agnoscit; et esse fortis adjungitur, quia valenter cognita percutit. Nec falli ergo a nobis, quia sapiens; nec vitari, quia fortis est, valet. Nunc ut sapiens omnia invisibilis aspicit, tunc ut fortis sine ullo obstaculo quos reprobat punit. Qui hoc quoque hic forti sapientia ordinat, ut humana mens cum contra auctorem se elevat, ipsa se sua elatione confundat. Unde et subditur: CAPUTius haec ait: Qui enim cuncta mirabiliter creat, ipse ut creata sibimet conveniant ordinat. In quo ergo Conditori resistitur, pacis conventio dissipatur, quia ordinata esse nequeunt, quae superni moderaminis dispositionem perdunt. Quae enim
Abbreviated transcription (Latin):
le annis: quia uidelicet regnũ sc̃e eccłie.
uniu̾sitatis ꝑfectione solidat᷑. Quia uͦ
monas multiplicatus. indenariũ duci¬
tur. denariꝰ ꝑsemet ipsum ductus in
centenariũ dilatatur. qͥrursus ꝑdena¬
rium ductꝰ in millenariũ tendit᷑. cũ
ab uno incipimꝰ ut ad millenariũ ue¬
niamꝰ. qͥd hoc locouniꝰ appellatione nͥ
bñ uiuendi initiũ: qͥd millenarii nu-¬
meri amplitudine. nͥ euisdẽ bonȩ ui¬
te ꝑfectio designatur: Cũ do aut̃ con¬
tis arrogare. S sc̃s uir conspiciat. qͥa
⁊ qͥ sumina dona iam ꝑcepit. side ac¬
ceptis excollit᷑. cuncta quȩ acceꝑat
amittit: ⁊dicat. Si uoluerit conten¬
dere cũ eo: ñ pot̾it responde ei unũ
ꝓmille. Qui enĩ cũ auctore conten¬
dit. unũ ꝓmille responde ñ sufficit:
qͥa qui de ꝑfectione se erigit. hr̃e se be¬
ne uiuendi nec initium ostendit.
Unũ nãq ꝓmille responde ñ possu¬
mus: qͥa cũ de bonȩ uitȩ ꝑfectione
extollum᷑. hanc nos nec inchoasse mõ¬

Expanded text:
le annis , quia videlicet regnum sanctae Ecclesiae universitatis perfectione solidatur. Quia vero monas multiplicata in denarium ducitur, denarius per semetipsum ductus in centenarium dilatatur, qui rursus per denarium ductus in millenarium tenditur, cum ab uno incipimniamus. Quid hoc loco unius appellatione, nisi bene vivendi initium? Quid millenarii numeri amplitudine, nisi ejutae perfectio designatur? Cum Deo autem contis arrogare. Sed sanctus vir conspiciat quia et qui summa jam dona percepit, si de acceptis extollitur, cuncta quae acceperat amittit, et dicat: Si voluerit contendere cum eo, non poterit respondere ei unum pro mille. Qui enim cum auctore contendit, unum pro mille respondere non sufficit, quia qui de perfectione se erigit, habere se bene vivendi nec initium ostendit. Unum namque pro mille respondere non possumus, quia cum de bonae vitae perfectione extollimur, hanc nos nec inchoasse mon
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥe defensioĩs calcat: atq audita ꝓtinꝰ
deo. Homo qͥppe deo suppositus iustici¬
am ꝑcipit. cõpositus amitit: qͥa qͥsqͥs
se auctori bonoꝵ comꝑat. bonose qd̃
acceꝑat pͥuat. Qͥ enĩ accepta bonasͥ
arrogat: sius contͣ dñm donis pugnat.
Uñ gͦ despectus erigit᷑. dignum ẽ ut
erectus inde destruat᷑. Sc̃s aut̃ uir. qͥa
om̃e uirtutis nr̃e m̾itum ẽẽ uiciũ cons¬
picit. si abint̾no arbitre distͥcte iudice¬
ꝓmille. In scͥptura sacra millenarius
numerus ꝓ uniu̾sitate solet intelligi.
Hinc ⁊ enĩ psalmista ait. u̾bi qͦd man¬
dauit inmille gen̾ationes: cũ ꝓfecto
constet. qͦd ab ipso mundi exordiousꝙ
ad redemptoris aduentũ. ꝑ euugłistã
ñ amplius quã septuaginta septẽ ꝓpa¬
gines numerant. Quid gͦ in millenario

Expanded text:
propriae defensionis calcat, atque audita protinus propriae defensionis calcat, atque audita protinus --Homo quippe Deo suppositus justitiam percipit, compositus amittit, quia quisquis se auctori bonorum comparat, bono se quod acceperat privat. Qui enim accepta bona sibi arrogat, suis contra Deum donis pugnat. Unde ergo despectus erigitur, dignum est ut erectus inde destruatur. Sanctus autem vir, quia omne virtutis nostrae meritum esse vitium conspicit, si ab interno arbitro districte judicenis . In Scriptura sacra millenarius numerus pro universitate solet intelligi. Hinc etenim Psalmista ait: Verbi quod mandavit in mille generationes ; cum profecto constet quod ab ipso mundi exordio, usque ad Redemptoris adventum, per evangelistam non amplius quam septuaginta et septem propagines
Abbreviated transcription (Latin):
mentes si se¬
nel adstudi¬
si contͣrieta¬
tiseruꝑint.
siue pͬuum
siue rectũ qͥd
a contͣdicenti¬
b audiant. adu̾sis hoc responsioni-¬
b impugnant: qͥa cũ ꝑsona ꝑcontͣ¬
rietatẽ displicet. nec recta quȩ pro¬
tulerint placent. At contra bonoꝵ
corda qͥb modiũ nonuenit ꝑsona s
culpa. sic ꝑuersa duudicant: ut recta
quȩ dicunt᷑ assumant. Discernendis qͥp¬
pe contͣdicentiũ sensib. eqͥssimi arbitres
resident.⁊ sic mala plata respuunt: ut
tñ approbent. quȩ ex u̾itate cognoscunt.
Solet namq int̾ spinarũ multitudines.
etiã de frugis semine spica succrescere.
Cauta gͦ manu oꝑantis agendũ est. ut
dũ spina tollit᷑. spica nutͥat᷑. qͣtinus qͥ
studet eradicare qͦd pungit nou̾it ser¬
uare qͦd reficit. Uñ ⁊ beatus iob. qͥa bal¬
dach suites recte ꝑ inqͥsitionẽ dixerat.
ñqͥd ds supplantat iudiciũ. aut omp̃e
subu̾tit qd̾ iustũ est. qͥa uera mhypocͥtas
gen̾aliter ꝓlata conspiciens. studiũ

Expanded text:
semel ad studium contrarietatis eruperint, sive pravum, seu rectum quid a contradicentibus audiant, adversis hoc responsionibus impugnant, quia cum persona per contrarietatem displicet, nec recta quae protulerit placent. At contra bonorum corda, quibus in odium non venit persona, sed culpa, sic perversa dijudicant, ut recta quae dicuntur assumant. Discernendis quippe contradicentium sensibus aequissimi arbitri resident, et sic male prolata respuunt, ut tamen approbent quae ex veritate cognoscunt. Solet namque inter spinarum multitudinem, etiam de frugis semine spica succrescere. Cauta ergo manu operantis agendum est, ut dum spina tollitur, spica nutriatur, quatenus qui studet eradicare quod pungit, noverit servare quod reficit. Unde et beatus Job, quia Baldad Suhites recte per inquisitionem dixerat: Nunquid Deus supplantat judicium, asubvertit quod justum est ? quia vera in hypocritas generaliter prolata conspiciens, studium
Abbreviated transcription (Latin):
it. dm̃ nec int̾ miracła agnouit. Qa
uͦ antiquꝰ hostis cũ iniqͥs om̃ib una
ꝑsona ẽ: sic plerũq scͥptura sacra de
iniquoꝵ capite. id ẽ diabolo loqͥtur.
ut repente ad eiꝰ corpꝰ. id est ad seqͣces
delis ac ꝑsecutor ppłs designari: cui
et hoc congruit om̃ino qͦd subdit᷑.¬

Expanded text:
 nec per miracula agnovit. Quia vero antiquus hostis cum iniquis omnibus una persona est, sic plerumque Scriptura sacra de iniquorum capite, id est diabolo, loquitur, ut repente ad ejus corpus, id est ad sequacesdelis ac persecutor populus designari, cui et hoc congruit omnino quod subdit
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ qͥppe in segete sole tangit᷑. qr
in actiua uita. humana aĩa respectu
suꝑni luminis illustrat᷑. Pluuias ꝑ¬
cipit: qͥau̾itatis eloqͥo pinguescit.
uentis concutit᷑. qͥa temptationib
exercet᷑. Et secũ crescentes paleas
portat: qͥa neqͥorẽ contra sẽ cotidie
uitã peccantiũ tołat. Atq ad areã
deductũ tͥturatioĩs ponde p̃mit᷑.
ut a palearũ conexione soluat᷑: qͥ a
mens nr̃a cȩlesti discipline suppo¬
sita dũ correctioĩs flagella ꝑcipit:
a societate carnaliũ mundior rece¬
dit: ⁊ relictis paleis ad horreũ ducit᷑:
qͥa foris remanentib rẽpbiselecta
aĩa ad suꝑne mansioĩs gaudia et̾na

Expanded text:
mentum quippe in segete sole tangitur, quia in hac vita humana, anima respectu superni luminis illustratur. Pluvias percipit, quia veritatis eloquio pinguescit. Ventis concutitur, quia tempestatibus exercetur; et secum crescentes paleas portat, quia nequiorem contra se quotidie vitam peccantium tolerat; atque ad aream deductum triturationis pondere premitur, ut a palearum connexione solvatur. Quia mens nostra coelesti disciplinae supposita, dum correctionis flagella percipit, a societate carnalium mundior recedit, et relictis paleis, ad horreum ducitur: quia foris remanentibus reprobis, electa anima ad supernae mansionis gaudia aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
distincte in mundo regiones sunt.
ȩccł̃iȩ gentiũ: quȩ in una fide posi-¬
te. morũ lingarũꝙ diu̾sitate diui¬
dunt᷑. Quid gͦ ꝑ regionũ lapides. nͥ
eccłarũ ȩleccos accipimꝰ: qͥb pͥmi in

Expanded text:
distinctae in mundo regiones sunt Ecclesiae gentium, quae in una fide positae, morum linguarumque diversitate dividuntur. Quid ergo regionum lapides, nisi Ecclesiarum electos acci
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mporta conterunt᷑: qͥa pͣuȩ nide¬
orũ soboles. añ mediatoris aduen¬
tũ in legis obseruatione floruerunt:
s in ip̃a redemptoris nr̃i p̃sentia. a
diuinitatis obseqͥo ꝑfidiȩ suȩ m̾itis
repulsi cecider̃t. Quos nimirũ ñ est
qui eripiat: qͥa scilicet dũ ꝑipsũ re¬
demptorẽ extinguere ꝑseq̃ndo co¬
nati sunt. oblata s remedia ereptio

Expanded text:
 porta conterentur, quia pravae Judaeorum soboles ante Mediatoris adventum in legis observatione floruerunt, sed in ipsa Redemptoris nostri praesentia a divinitatis obsequio perfidiae suae meritis repulsi ceciderunt. Quos nimirum non est qui eripiat. Quia scilicet dum ipsum Redemptorem exstinguere persequendo cona
Abbreviated transcription (Latin):
tha. sollicita es: ⁊ turbaris erga pluri¬
ma. Porro: unum ẽ necessariũ. Mari¬
a optimã partẽ elegit: quȩ ñ auferet᷑
ab ea. Quid enĩ ꝑmariã quȩ u̾ba dñi
residens audiebat: nͥ contẽplatiua ui¬
ta expͥmit᷑. Quid ꝑ marchã ext̾i oribus
obseqͥis occupatã: nͥ actiua uita signa
tur:S marche cura ñ rep̃hendicur:
mariȩ uͦ etiã laudatur: qͥa magna st̃
actiue uitȩ m̾ita. s contẽplatiue poci¬
ora. Uñ nec auferri unqͣm mariȩ parᷤ
seunt : contẽplatiuȩ aũ gaudia. meliꝰ
ex fine conualescunt. Quod bñe ac
breuit᷑ iezechiel ꝓpħ̾a expͥmit: cũ uo¬
lantia aĩalia contẽplatus ait. Simili¬

Expanded text:
tha, sollicita es, et turbaris erga pluritha, sollicita es, et turbaris erga plurima. Porro unum est necessarium. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Quid enim per Mariam, quae verba Domini residens audiebat, nisi contemplativa vita exprimitur? Quid per Martham exterioribus obsequiis occupatam, nisi activa vitanditur, Mariae vero etiam laudatur, quia magna sunt activae vitae merita, sed contemplativae potiora. Unde nec auferri unquam Mariae pars seunt, contemplativae autem gaudia melius ex fine convalescunt. Quod bene ac breviter Ezechiel propheta exprimit, cum volantia animalia conte
Abbreviated transcription (Latin):
ta: qͥd ꝑlyã nͥ actiua signat᷑: In con¬
tẽplatone qͥppe pͥncipiũ qͦd ds̃ est
q̃ritur: in oꝑatione aũ sub gͣui ne¬
cessitatis fasce laborat᷑. Uñ rachel
pulchra s sterilis: lẏa aũ lippa ẽ s
fecunda: qͥa nimirũ mens cũ con¬
tẽplandi ocia appetit. plus uidet:
sminus d̾o filios gen̾at. Cũ uͦ ad
laborẽ se p̃dicationis dirigit: minꝰ
uidet. s ampliusparit. Post lye gͦ com¬
plexꝰ. ad rachelem iacob ꝑuenit: quia
ꝑfectꝰ qͥsq: añ actiue uite ad fecundita¬
tẽ iungitur: ⁊ pꝰt contẽplatiuȩ ad reqͥ¬
em copulat᷑. Quia enĩ contẽplatiua
minor qͥdem tpr̃e. s merito maior ẽ.
quã actiua. sacriseugłii u̾bis ostendi¬
tur: in quo duȩ mulieres diu̾sa egisse
referunt᷑. Maria qͥppe redẽptoris nr̃i
u̾ba audiens ad pedes illiꝰ residebat.
martha aũ corporalib minist̾iis insis.¬
tebat. Cumq contra mariȩ ocium
marcha q̃reret᷑: audiuit. Marcha. mar¬

Expanded text:
 In contemplatione quippe principium, quod Deus est, quaeritur; in operatione autem sub gravi necessitatum fasce laboratur. Unde et Rachel pulchra, sed sterilis; Lia autem lippa est, sed fecunda, quia nimirum mens cum contemplandi otia appetit, plus videt, sed minus Deo filios generat; cum vero ad laborem se praedicationis dirigit, minus videt, sed amplius parit. Post Liae ergo complexus ad Rachelem Jacob pervenit, quia perfectus quisque ante activae vitae ad fecunditatem jungitur, et post contemplativae ad requiem copulatur. Quia enim contemplativa vita minor quidem tempore, sed merito major est quam activa, sacri Evangelii verbis ostenditur, in quo duae mulieres diversa egisse referuntur. Maria quippe Redemptoris nostri verba audiens, ad pedes illius residebat; Martha autem corporalibus ministeriis insistebat. Cumque contra Mariae otium Martha quereretur, audivit: Martha, Mar
Abbreviated transcription (Latin):
pit: qͥpͥus hic ut ab exurendis paleis
liber sit. discipline p̃ssuras sentit.
Elyphathuͦ qͥã in locutioĩs suȩ serie
tab̾naculũ. lapides. bestias. sem̃. her-¬
bas sepulchr̃ ꝙ: noĩauit :⁊ qͦd ñ hȩc iux¬
ta litt̾am dix̾it. ipse innuit: qͥ pꝰt curc¬
nil ab eo iuxta suꝑficiẽ dr̃: qͥa nimirũ
ante faciẽ ñ iacet. qd̾ inuestigat᷑. Qui
gͦ hȩc inuestigasse sẽ indicat: qͥa in
u̾bis ext̾iorib int̾iora q̃sierit demon¬
strat. S pꝰt cuncta adstulticiã iactai¬
auditũ: m̃te ꝑtͣcta. Quantalibet doc¬
tͥna menspolleat: gͣuis eiꝰ imꝑitia ẽ.
uelle doc̾e meliorẽ. Uñ ⁊ ea quȩ ab ami¬
cis recte ꝓlata sunt: ab int̾no arbitre
ñ recta iudicant᷑. In eo nãq ium suȩ
rectitudinis amittunt. qͦd auditori nos

Expanded text:
pit, qui prius hic, ut ab exurendis paleis liber sit, disciplinae pressuras sentit. Eliphaz vero, quia et in locutionis suae serie tabernaculum, lapides, bestias, semen, herbas, sepulcrumque nominavit, quod non haec juxta litteram dixerit, ipse innuit, qui post cuncil ab eo juxta superficiem dicitur, quia nimirum ante faciem non jacet quod investigatur. Qui ergo haec investigasse se indicat, quia in verbis exterioribus interiora quaesierit demonstrat. Sed post cuncta ad stultitiam jactanauditum, mente pertracta. - Quantalibet enim doctrina mens polleat, gravis ejus imperitia est velle docere meliorem. Unde et ea quae ab inimicis recta prolata sunt, ab interno arbitro non recta judicantur. In eo namque vim suae rectitudinis amittunt, quod auditori non
Abbreviated transcription (Latin):
erat. Qͥd enĩ ꝑpennas aĩalium. nͥ con¬
tẽplationes possumꝰ sentire scõꝵ: qͥb
ad sũma tͣnsuolant. ⁊ t̾rena deseren¬
amore se dilatant: bona quȩ p̃ualent.
etiã corporalit̾ ad ministrant. S manꝰ
eorũ sub pennis sunt: qͥa actionis
suȩ oꝑa. uirtute contẽplationis uin¬

Expanded text:
nas animalium, nisi contemplationes possumus sentire sanctorum, quibus ad summa transvolant, et terrena deserenamore se dilatant, bona quae praevalent etiam corporaliter administrant. Sed manus eorum sub pennis sunt, quia actionis suae opera virtute contemplationis vin
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ qd̾ dr̃. necesse ẽ. ut causa. tempꝰ. ⁊ ꝑso¬
na penset᷑. si u̾ba. sententiȩ u̾itas robo¬
rat: si hanc tempꝰ congruũ postulat:
si et u̾itatẽ sententiȩ. ⁊ congruentiã
tp̃ris. ꝑsone qͣlitasñ impugnat. Ille enĩ
laudabilit̾ spicula mittit: qͥ pͥus hoᷤᷤ¬
tẽ quã feriat conspic̃. Male nãq ar¬
cus ualidi cornua subigit: qͥ sagitã
fortit dirigens. ciuẽ ferit.¬

Expanded text:
r, necesse est ut causa, tempus et persona pensetur; si verba sententiae veritas roborat, si hanc tempus congruum postulat, si et veritatem sententiae, et congruentiam temporis personae qualitas non impugnat. Ille enim laudabiliter spicula emittit, qui prius hostem quem feriat conspicit. Male namque arcus validi cornua subigit, qui sagittam fortiter dirigens civem ferit.
Abbreviated transcription (Latin):
siobiectis bonis tpr̃alib. nequaquã
mens leticia soluit᷑. si subtractis. ñ ni¬
mio merore sauciat᷑: ac deinde ꝑpendãt.
si cũ ad semet ipsosintrorsus redeunt.
in eo qͦd sp̃ualia rimant᷑. neqͣquã secũ
corporaliũ rerũ umbras trahunt. uł
fortasse tractas manu discretioĩs abi¬
gunt: suncircumscͥptũ lum̃ indere
cupientes. cunctas circũ scͥptionis suȩ
imagines depͥmunt: ⁊ in eo qͦd suꝑse
conting̾e appetunt. uincunt qd̾ st̃.¬

Expanded text:
si objectis bonis temporalibus, nequaquam si objectis bonis temporalibus, nequaquam eos laetitia solvit; si subtractis, non nimio moerore sauciantur, ac deinde perpendant, si cum ad semetipsos introrsus redeunt, in eo quod spiritualia rimantur, nequaquam secum rerum corporalium umbras trahunt: vel fortasse tractas, manu discretionis abigunt, si incircumscriptum lumen videre cupientes, cunctas circumscriptionis suae imagines deprimunt: et in eo quod super se contingere appetunt, vincunt quod s
Abbreviated transcription (Latin):
lesꝑ claritatẽ suȩ ostensionis illumi¬
nat: ⁊ suꝑboꝵ ocłos ꝑ caliginẽ errori
obscurat. Priꝰ gͥ mens ab appetitu głȩ
tpr̃alis. atq: ab om̃i carnalis concupis¬
centiȩ delectatione t̾genda ẽ: ⁊tunc
ad aciẽ contẽplatioĩs erigenda. Uñ
cũ lex accipitur. ppłs a monte ꝓhibe.¬
tur: ut uidelicet qui infirmis ad huc
m̃tib t̾rena desicd̾ant: consicdare sub¬
limia ñ presumant. Ubi et recte dr̃. Si
bestia tetig̾it montẽ: lapidabit᷑. Bestia
et enĩmontẽ tangit: cũ mens irrationa¬
bilib desicłiis subdita ad contẽplatio¬
nis alta se erigit. S lapidib ꝑcutitur.
qͥa sũma ñ substinẽs. ip̃is suꝑni pondi
ictib necat᷑. Qui gͥ culm̃ apprehendẽ¬
ꝑfectioĩs nitunt᷑: cũ contẽplationis
arcẽ ten̾e desicd̾ant. pͥus se in cãpo opr
pexercitiũ ꝓbent: ut sollicite sciant.
sinulla iã mala ꝓximis irrogant: si
irrogata aꝓximis ȩqͣnimit̾ portant:

Expanded text:
per claritatem suae ostensionis illumiper claritatem suae ostensionis illuminat, et superborum oculos per caliginem obscurat? Prius ergo mens ab appetitu gloriae temporalis, atque ab omni carnalis concupiscentiae delectatione tergenda est; et tunc ad aciem contemplationis erigenda. Unde et cum lex accipitur, populus a monte prohibetur; ut videlicet qui infirmis adhuc mentibus terrena desiderant, considerare sublimia non praesumant. Ubi et recte dicitur: Si bestia tetigerit montem, lapidabitur. Bestia etenim montem tangit, cum mens irrationabilibus desideriis subdita, ad contemplationis alta se erigit. Sed lapidibus percutitur, quia summa non sustinens, ipsis superni ponderis ictibus necatur. Qui ergo culmfectionis nituntur, contemplationis arcem tenere desiderant, prius se in campo operis per exercitium probent, ut sollicite sciant, si nulla jam mala proximis irrogant; si subirrogata a proximis, aequanimiter portant;
Abbreviated transcription (Latin):
tu cogitationũ qͣtit᷑ s ꝑ discipline
suȩ uincła retinet᷑. Neq hoc tempes¬
tas suȩ inqͥetudinis ad naufragium
ꝑtrahit: qͥa in diuini amoris littore
ꝑfecta caritas astringit. un et necesse
ẽ. ut qͥsqͥs ad contẽplationis studia ꝓ¬
ꝑat. semet ipsũ pͥus subtilit̾ int̾roget
qͣntum amat. Machina qͥppe mentis ẽ.
uis amoris: quȩ hanc dũ amundo ex¬
trahit. in alta sustollit. Prius gͦ dis¬
cutiat. si sũma inqͥrens diligit: si di¬
ligens timet: si nouit in cognita. aut
amando cõprehende: aut ñ comp̾ben¬
sa timendo uen̾ari. In contẽplatione
et enĩ mentẽ si amor ñ excitat: teporiᷤ
sui torpor obscurat. Si timor ñ aggra¬
uat: sensus hanc ꝑinania ad nebulã
erroris leuat. Et cũ clausa ei secreto¬
rũ ianua tardius aꝑitur: ab ea lon¬
guis ip̃a sua p̾sumptione repellitur:
tendit. hinc ẽ enĩ qͦd legẽ dat᷑us dñs
inigne fumoꝙ descendit: qͥa ⁊humi-

Expanded text:
tu cogitationum quatitur, sed per disciplinae tu cogitationum quatitur, sed per disciplinae suae vincula retinetur; neque hoc tempestas suae inquietudinis ad naufragium pertrahit, quia in divini amoris littore perfecta charitas astringit. Unde necesse est 209 ut quisquis ad contemplationis studia properat, semetipsum prius subtiliter interroget, quantum amat. Machina quippe mentis est vis amoris, quae hanc dum a mundo extrahit, in alta sustollit. Prius ergo discutiat, si summa inquirens diligit, si diligens timet, si novit incognita aut amando comprehendere, aut non comprehensa timendo venerari. In contemplatione etenim mentem si amor non excitat, teporis sui torpor obscurat; si timor non aggravat, sensus hanc per inania ad nebulam erroris levat; et cum clausa ei secretorum janua tardius aperitur, ab ea longius ipsa sua praesumptione repellitur; tendit. Hinc est enim quod legem daturus Dominus, in igne fumoque descendit ; quia et humiles