comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bipsomimmise diepemte costes ceu usqudad tare
id ĩusq ud cordaelectorũ a postolorũ in igneis liuguis : AC
ideo quid postra ugitur ioffic omissae: illud tempus
figunate e primit quo a postol a postolorũq succes sores
negon dñi exercent: Quoc sinitur euas eȩlio plecto
SSocest & simpliciter intellagidispositiocereorum : expedi¬
tus cursus circualta reminis traridi

Expanded text:
issus est die Pentecostes ceu usque ad altare, issus est die Pentecostes ceu usque ad altare, id est, usque ad corda electorum apostolorum in igneis linguis. Ac ideo quod postea agitur in officio missae, illud tempus figurate exprimit quo apostoli apostolorumque successores negotia Domini exercent : quod finitur Evangelio perlecto. Potest et simpliciter intelligi dispositio cereorum, expeditus cursus circa altare ministrandi
Abbreviated transcription (Latin):
duua sp̃s sc̃s cuuis lumen sigatur luminecercorum
qui suplis res stit & humilib: dat graenã : Vt ueraus
coenoscm eẽ cinerem & puluerem. Quo lumine
iniuminatus ẽ patri archa abrochã quanido post locu¬
tiuuiẽ duũi aed se ficctũ dixit: Quic semel õeriloquar
ud dñm aneũ aũ simpuluis &ciuis. Cereus in medio
stuus eũ designat quidixit. Vbi duo uel tres corgre¬
gutifuerint in nomine meo in medio eorũ sum: Nu¬
meris cereos ticorũ non ptrensit septen criũ nume¬
rũ qm̃ septi formispũ inluminatur omuis ecdesia
Quis epti formis sp̃s singuluriter nxp̃o habitat
Epo ascendente ad sedẽ cercostata mutcntꝰ delocis
suis mordiueuiuus liuee excepto primo usq: ad al¬
ture. Percer e stata uuria dona gnatiarũ spssc̃i
figurantur ꝑquȩ iniui inatur ecclesic: Indouis
memorutis duodebem: memoreri : id .ẽ maltifcria
auo  unitatẽ sp̃s Percereostuta udtrinseius
examus in hab& aprimocereo quem dixim significare

Expanded text:
ur lumine cereorum, qui superbis resistit, et humilibus dat gratiam , ut vere nos cognoscamus esse cinerem et pulverem. Quo lumine illuminatus est patriarcha Abraham, quando post locutionem Domini ad se factam, dixit: Quia semel coepi, loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Cereus in medio stans, eum designat signat qui dixit: Ubi duo vel tres congregati fuerint in nomine meo, in medio eorum sum . Numerus cereostatarum non pertransit septenarium numerum: quoniam septiformi Spiritu illuminatur omnis Ecclesia, qui septiformis spiritus singulariter in Christo habitat. Episcopo ascendente ad sedem, cereostata mutantur de locis suis in ordine unius lineae, excepto primo usque ad altare. Per cereostata varia dona gratiarum Spiritus sancti figurantur, per quae illuminatur Ecclesia. In donis memoratis duo debemus memorari, id est multifaria dona, et unitatem spiritus. Per cereostata altrinsecus examussim habet a primo cereo, quem diximus significare
Abbreviated transcription (Latin):
lucit̃ decipiꝓ plulo sophiã & in anẽ fallacia secundun
ditioue homiuũ. Vbi ẽ ueraphilosoplna: nonsequitur
in anis fallatia : Vbi epompos adoctriua sequitur
acteetia animi. Rulio modo: Ante omne entuo¬
nemspeciudem sucerdotũ. necesse .e. pcederemi sericor¬
dici dnĩ ꝓpr trescauscs quue mihi in promptu occur¬
rud Nua e ut sereueurmens sucerdotis adeuin¬
tendenda quae oredicit. Aliero ut dignus sit loqui
dõ quunũ aducctur humcna ꝑtin&. Testic quod
si tedio cliquocorporedi affentus sp̃ssi ne mete orue¬
rit. dũs non in furore suores piciat suꝑillũ sediu
iudiciomiseri cordiue: Onost& ut pcedisa liquid
tule quod repellat resuudites cogiatioues amenle
quiue accidunt uisu cudituc&erisq: sensib: ubinoratio¬
ne meas sola nuis bilic cugite qm̃ inuisibiblo quitꝰ

Expanded text:
 decipi per philosophiam et inanem fallaciam secundum traditionem hominum. Ubi est vera philosophia, non sequitur inanis fallacia: ubi est pomposa doctrina, sequitur jactantia animi. Et alio modo: Ante omnem orationem specialem sacerdotum necesse est praecedere misericordiam Domini propter tres causas, quae mihi in promptu occurrunt. Una est, ut serenetur mens sacerdotis ad ea intendenda quae ore dicit: altera ut dignus sit loqui Deo, quantum ad naturam humanam pertinet: tertia, quod, si taedio aliquo corporali affectus spiritus sine mente oraverit, Dominus non in furore suo respiciat super illum, sed judicio misericordiae, oportet ut praecedat aliquid tale, quod repellat redundantes cogitationes a mente, quae accidunt visu, auditu caeterisque sensibus, ut in oratione mens s
Abbreviated transcription (Latin):
dines E&erũ ꝓph&ã diaconus sapiens & scriba: sccpr¬
ens subdiaconus ꝓpb&a & scriba scribu a colrtus ꝓph&a
& scpiens Doc& xp̃s orare discipulos. Quaꝓpt̃ cantores
id ẽ. liidatores aduentus dũi : aduun licut temp: ẽẽ
ut corda patrum conuestintur in filios. sicut abnt¬
ham tresangelos uidit & tam̃ unũ dm̃adorauit &cre¬
didit trinitatẽ iniiitate : sic& modofilios abrahae
in eucigelio: Messis quidem multa opentru autem
pauci: Rogate ergo dñm messis ut mittat opentrios
in messem suã: Xp̃s dñr messis mittit operarios in mes¬

Expanded text:
dines. Caeterum propheta, diaconus sapiens, et scriba. Sapidines. Caeterum propheta, diaconus sapiens, et scriba. Sapiens subdiaconus, propheta et scriba; scriba acolythus, propheta et sapiens. Docet Christus orare discipulos. Quapropter, cantores, id est, laudatores adventus Domini, annuntiant tempus esse ut corda patrum convertantur in filios. Sicut Abraham tres angelos vidit ; et tamen unum Deum adoravit et credidit trinitatem in unitate, sic et modo filios Abrahae in Evangelio: Messis quidem multa, operarii autem pauci: rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam .
Abbreviated transcription (Latin):
torib: quir&ro stant adimplens quace dixit discipulis:
Iacem meam douobis pacẽme am nelin quo uobisp
sentibus dat: absentib: siue u& erites tamentisi ueno uire¬
linquit: hoc ẽ. quod solemus dicore unuit episcopuscanto¬
ri: Quo facto : sapientia dĩ quasi aduentũ subdicccono¬
rum intellegunt cantores mutatiiam deueteri trini¬
tatem dm̃ luudare : & dicunt gloriapatri & filio & spũi
scõ: Dicc coniquasicorus propli& arum stant cum eo hu¬
miliati & dicunt duẽ docenosorare: Exspũ proph&iue
id ẽ spu re uelationis cognoscunt non seposse habere as¬
fectũ inonitione ad patrem : nisiad eodẽ unigenito filio
eius qui ẽ. insinupatris edoceantꝰ: Quod separatĩ dixi¬
m.dediuconis & suldigonis &ucolytis deuno quoq dir¬
cipulo xp̃i ntellegimus. Sed propt̃ quosdã ꝓfactus af¬
fectiũ unius p̃dicatoris opus distinguitꝰ ꝑmulti plicesor¬

Expanded text:
toribus qui retro stant, adimplens quae dixit discipulis: toribus qui retro stant, adimplens quae dixit discipulis: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis , praesentibus dat, absentibus, sive Veteris Testamenti, sive Novi, relinquit. Hoc est quod solemus dicere, innuit episcopus cantori. Quo facto sapientia Dei quasi adventu subdiaconorum, intelligunt cantores mutati jam de Veteri, trinitate Deum laudare, et dicunt, Gloria Patri et Filio et Spiritui sancto. Diaconi quasi chorus prophetarum stant cum eo humiliati et dicunt, Domine, doce nos orare ; et spiritu prophetiae, id est, spiritu revelationis cognoscunt non se posse habere affectum in oratione ad Patrem nisi ab eodem unigenito Filio ejus, qui est in sinu Patris , edoceantur. Quod separatim diximus de diaconis, et subdiaconis, et acolythis, de unoquoque discipulo Christi intelligimus, sed propter quosdam profectus affectuum, unius praedicatoris opus distinguitur per multiplices or
Abbreviated transcription (Latin):
tr̃mpcinistrice : Tympanistrice cantores sunt: Minis¬
uienim cantatluudem non solũ laudat sed &iachilarit¬
laudat¬
inlege amabant: de quorum ꝑsona dicebet decud
Vtiũ mentum factus sum apudte: scilic& udiberos hu¬
berent opibus abundarenł: honore fruerentur : & su¬
nitategccuderent: Xp̃o homine nouo ueniente corcoꝵ
mutari opostebat admeliont: Sapientia subdiccono¬
rum innouateos ut qui unum ant̃ea tantum dm̃ diceban
canticis canticorũ: Oscul& me osculo orissui fcrtis dicen¬
pisse: Qua propter postquam psensatus e ecdae ineli¬
nctus stat us que adimpl&ionem suaẽ humilitatis : inqua
factus ẽ patrioboediens usq ad moste : Im ipsc n dinatio¬
ne dat pacẽministris : qui adextris leuaq suđ: Ipse ẽ
mento siue deu&eri: Ipse distruxit medium parietem
inimicitiarũ fecitutrumq: uuum: Pacem dedithis qui
longe : & pacem his qui prope: Candem pacem ofsestcau¬

Expanded text:
tympanistriae. Tympanistriae cantores sunt. Ministympanistriae. Tympanistriae cantores sunt. Minisgesimo secundo: Qui enim cantat laudem, non solum laudat, sed etiam hilaritlaudatin lege amabant, de quorum persona dicebat David, Ut jumentum factus sum apud te , scilicet ut liberos haberent, opibus abundarent, honore fruerentur et sanitate gauderent. Christo homine novo veniente, cor eorum mutari oportebat ad meliora. Sapientia subdiaconorum innovat eos ut qui unum antea tantum Deum dicebant, Canticis canticorum, Osculetur me osculo oris sui . Scitis dicenpisse. Quapropter postquam praesentatus est Ecclesiae, inclinatus stat usque ad impletionem suae humilitatis, in qua factus est Patri obediens usque ad mortem . In ipsa inclinatione dat pacem ministris, qui a dextris laevaque sunt. Ipse est mento, sive de Veteri: Ipse dextruxit medium parietem inimicitiarum, et fecit utrumque unum; pacem dedit his qui longe, et pacem his qui prope . Eamdem pacem offert can
Abbreviated transcription (Latin):
dit: ut apostolus adgidutdoas: Omnis enĩ lexinuno ser¬
moneimpl&ur Diliges ꝓximũtuũ sicut teinsũ: Minis¬
teriũ ꝓph&ue ẽ exmemoratis libris eucngelicã ueritatẽ
approbare: Vt modenite ꝓpb&ia disponatur : habeat
ante ses ubdi conorũ sapientiam: scilic& ut congruotẽ¬
pore ꝓph&ent & it c orduaate ut possitcapi ab audito¬
rib: quoddr̃ a colrtarum lux doctorum opus expleu
utinm anifesta luce perducat memonitos libros: Quienim
xpm p̃cedit ad cliquem locum ut eucngelium p̃dic& ea uero su¬
pienter deb& p̃cedere ut prosit auditorib: & explan& oliscuros
sensus scriptuntrum: Post qua trton sit uicarius xp̃i in mes¬
dio adolescentulcrũ tsmpanistriarũ dequib: agustinus qui
supnt inministerio inquit honontbib:: Numita sunt in
medioministrip̃positi ec̃desiarum noucrum: hoc enim
sunt adolescentul ari carne edomita dm̃ laudclium:
apientia id .ẽ. subdicc coni uadunt in medio udolescentula¬
rum trmpanistriarum : ut doceant quã laudaredebeal

Expanded text:
as: Omnis lex in hoc sermone impletur: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Ministerium prophetae est, ex memoratis libris evangelicam veritatem approbare. Ut moderate prophetia disponatur, habeat ante se subdiaconorum sapientiam, scilicet ut congruo tempore prophetent, et ita ordinate, ut possit capi ab auditoribus quod dicitur. Acolythorum lux, doctorum expleat, ut in manifestam lucem perducant memoratos libros. Qui enim Christum praecedit ad aliquem locum, ut Evangelium praedicet, ita sapienter debet praecedere, ut prosit auditoribus et explanet obscuros sensus Scripturarum. Postquam transit vicarius in medio adolescentularum tympanistriarum, de quibus Augustinus qui supra: In ministerio, inquit, honorabili, nam ita sunt in medio ministri, praepositi Ecclesiarum novarum, hoc enim sunt adolescentularum, carne edomita Deum laudantium. Sapientia, id est, subdiaconi, vadunt in medio adolescentularum tympanistriarum, ut doceant quem laudare debeant
Abbreviated transcription (Latin):
& pacẽ interranntt: At u&ernã quan do iustitiã
supiediũ & caritatẽ & c&ent : Inter huec om̃a acolrti
staił & tenent cereos in manibus : Qui dadiud signifi¬
cat nisiunũ quẽq: doctorem debere habere in munib:
doctrinã succ̃  ut magis stud eat operedocerequã uerbis

Expanded text:
at aeternam, quando justitiam, sapientiam et charitatem, etc. Inter haec omnia stant acolythi et tenent cereos in manibus. Quid aliud significat, nisi unumquemque doctorem debere habere in manibus doctrinam suam, ut magis studeat opere docere, quam verbis
Abbreviated transcription (Latin):
sisdõ antosicoum Symma husquadragesimi
quintiis pisetederforum coustituit ut omni die domiauo¬
& natidicu marterumidem ÷muus cuntur&ur:
re: In quibus ita solemus dnm̃ requirere quasi Ibpropri
eius sedersit cum potius eum scicmus ubi queesse: Nor
est ordo ut qui dnm laudare uoluerit: tergum a deum ueri
& pectus ad seruos: Insuimsticum e qmaditete loci ubicungu
ceciuerunt memonetũ sninum possumus cauicere: Dr̃is uneti
quiubique ẽ secuiidum formãser in bedleemerat:
Qucebethleem nñm ecdes. amsignat : quae .ẽ. domus panis
Angeli adorientem ceciuerunt Demiostutu dicitmicha
Xticcurris gregis nebulos a filices ionusq: ad teuenieđ : ł
Furris quip̃pegretis quae ebntice dicitꝰ turris ader
millecirciterpꝰ as sibus aciuitatebethleem adoriedẽ diste
Diximus superius trensitum ep̃ide cdtur itadextenem
uitam aẽc ideo hõe in loco dicimus gloriai ex celsis dõ car¬
tutidum qm̃ gloria inestabibis inexcinsstete qucar¬

Expanded text:
sacrificium. Symmachus quadragesimus quintus post Telesphorum constituit ut omni die Dominico, natalitiis martyrum, idem hymnus cantaretur. re, in quibus ita solemus Dominum requirere, quasi ibi propria ejus sedes sit, cum potius eum sciamus ubique esse. Non est ordo, ut qui Dominum laudare voluerit tergum ad eum vertat, et pectus ad servos. Ipsum statum ex qualitate loci, ubi angeli cecinerunt memoratum hymnum possumus conjicere. Dominus qui ubique est, secundum formam servi in Bethleem erat, quae Bethleem nostram Ecclesiam signat, quae est domus panis. Angeli ad Orientem cecinerunt. De quo statu dicit Micheas: Et tu, turris gregis nebulosa, filia Sion, usque ad te venient . Turris quippe gregis, quae Hebraice dicitur turris Ader mille circiter passibus a civitate Bethleem ad Orientem distat. Diximus superius, transitum episcopi de altari in dexteram vitam: ac ideo hoc in loco dicimus, Gloria in excelsis Deo cantandum, quoniam gloria ineffabilis in excelsis fa
Abbreviated transcription (Latin):
crificium psallerentur antiphonatim exomnib: : Quodan¬
& scm̃ eucnigolium & sicmis suc adebrabatur: T Quod
nos taintollegimus ut exomrub: psalmis excerper& arti¬
phonocs quae pscllerentur in officiomis sae : NamanTecun¬
hocibaturmissa a lectionẽ: : Quimos ad hucr&inetur
inuigilu s paschae : & iniuigiliis peNte costes: Ap̃s filus
dĩ quielegit suos aNe constitutionẽ mund ut es sen sc̃i& iminaculati
misit p̃cones in u&erites tamento ut decliis tace cmquisi¬
uitate & modulatione uocis popłmsuum congregur& ad
unius dĩcultum.: Quorum auctor fuit decuid: dequoa¬
gustinum p̃tulimus dicentem in superiorib: : Eritautẽ
dauid uirin cunticis eruditus qui armoni am musiccm
non uulgari uoluntate : sed sideliuoluntate dilexerit &rłq

Expanded text:
crificium psallerentur antiphonatim ex omnibus, quod ancrificium psallerentur antiphonatim ex omnibus, quod anet sanctum Evangelium, et sic missa celebrabatur. Quod nos ita intelligimus, ut ex omnibus psalmis excerperet antiphonas quae psallerentur in officio missae. Nam antea inchoabatur missa a lectione. Qui mos adhuc retinetur in vigiliis Paschae et in vigiliis Pentecostes; Christus Filius Dei, qui elegit suos ante mundi constitutionem, ut essent sancti et immaculati , misit praecones in Veteri Testamento, ut de aliis taceam, qui suavitate ac modulatione vocis populum suum congregarent ad unius Dei cultum. Quorum auctor fuit David, de quo Augustinum praetulimus dicentem in superioribus . Erat autem David vir in canticis eruditus, qui harmoniam musicam non vulgari voluptate,
Abbreviated transcription (Latin):
& orinł aciugilunt & quod entuius ẽ. delinquuNt percurnus
aipp&itum: Vnide& hiero uimus in tractatu e pistolueu
ephesios : Quantienim diligunt dñm : panati exiliae panitimar¬
tiria paniti i nopicm: & omrna proeo contu meliarum
fficium quoduocatur introitus missae. hab& initium capri¬
macntiphonia quae dicitur iNtro itus & finitur i noratione
quae a sacerdo tedicitur antelectionem: In troitus ep̃i cdmissũ
quiui carius ẽ xpi ipsius aduenitum nobis td memorium re¬
ducit: & populi adunactiorẽ adeum : siue ꝑ suã pdicatione
siue suorum p̃dicatorum: Introitus epĩ cuelebratus queud
sessiorem sucom: Tangitenim expasteofficium quocixps
corporeliter gessit interrt siue discipulieius : usque quo a scen¬
dit ad sedem pãcternum : Hoc officium cddidit missue
cuelestinus: Ille ut ingestis portificadib: contin&ur¬
constituit ut psad midccuidcentum quinquaginta amesc¬

Expanded text:
et orant, ac vigilant, et quod gravius est, delinquunt per carnis et orant, ac vigilant, et quod gravius est, delinquunt per carnis appetitum. Unde et Hieronymus in tractatu Epistolae ad Ephesios: Quanti enim diligunt Dominum, parati exsilia, parati martyria, parati inopiam et omnia pro eo contumeliarum Officium quod vocatur Introitus missae, habet initium a prima antiphona, quae dicitur Introitus, et finitur in oratione quae a sacerdote dicitur ante lectionem. Introitus episcopi ad missam, qui vicarius est Christi, ipsius adventum nobis ad memoriam reducit, et populi adunationem ad eum, sive per suam praedicationem, sive suorum praedicatorum. Introitus episcopi celebratur usque ad sessionem suam. Tangit enim ex parte officium quod Christus corporaliter gessit in terra, sive discipuli ejus, usquequo ascendit ad sedem paternam. Hoc officium addidit missae Coelestinus. Ille, ut in Gestis pontificalibus continconstituit, ut psalmi David centum quinquaginta ante sa
Abbreviated transcription (Latin):
coquitur torqu&ur : acmagno & longo exercitio ad
candidũ deuiridi ꝑducitꝰ colorem: sic& ciro nnt̃ ut ad
uis tutem decoreq: castitatis ꝑueniat : astis senecesse ẽ
ieiuniorũ: orationis uigiliarũ: & totius continediuelo¬
borib subigat quib: natundes & uelut ingenitas eius
delectationes exsiccare atq udeã quac desidertemus digni¬
tectẽ uistutis accendere que amus. Qincdio loco eius dẽ
Quid ꝑbyssume nisi cardens decor munditiae corpo¬
nilis custitus designaturI In significatione non dis¬
crepat nrum liu quo nr̃i culoresue setuntur abysso
psi enim luabores quos supnt dixum non s̃ caridor sed ꝑ eo s
ꝑuenitur adcandorem : Acideo ut ptulimus ꝑcasu
lã possumus intellegereipsos labores : in camisa ueroip¬
sc̃munditiã carnis quae splend& cnte dnm. Ex nobis
ipsis possumus addiscere aliud eẽ i eiunium ortiones & iugi¬
lias & cliud munditiam curpis: Multi enimieiunant

Expanded text:
coquitur, torquetur, et magno et longo exercitio ad coquitur, torquetur, et magno et longo exercitio ad candidum de viridi producitur colorem; sic et caro nostra, ut ad virtutem decoremque castitatis perveniat, arctis se necesse est jejuniorum, orationis, vigiliarum et totius continentiae laboribus subigat, quibus naturales et velut ingenitas ejus delectationes exsiccare, atque ad eam, quam desideramus, dignitatem virtutis accedere queamus. Et in alio loco ejusdem: Quid per byssum, nisi candens decore munditiae corporalis castitas designatur? In significatione non discrepat nostrum linum, quo nostri cantores vestiuntur a bysso. Ipsi enim labores quos supra diximus, non sunt candor, sed per eos pervenitur ad candorem; ac ideo, ut praetulimus, per lam possumus intelligere ipsos labores; in camisia vero ipsam munditiam carnis quae splendet ante Dominum. Ex nobis ipsis possumus addiscere aliud esse jejunium, orationes et vigilias, et aliud munditiam carnis. Multi enim jejunant,
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectiomostuorũ Laudate cu incymbidis benesonan¬
tib: Icudate eũ in crmbalis iubi lationis. Eymbada
inuicem tiigunt ut sonent. Ideo cquib: dã labiis nris
cõpanita sunt sed melius intellegiputo in cymbadis quodã¬
modo lcud aredm̃ : dũ quisq: honoratꝰ apximo non a seipso
& inuicem honontutes daritlauidem dõ
IIII DEUESTI ERATE CUITORI.
Primi cantores uesti enent brssinis ut uerba dierũ nar¬
nent dicendo tã leuitue qua cantores id ẽ. quisuba saph
entnt & qui subeman & qui subidithun filii& frttresecrũ
uestitibrssinis crmbalis & nsalterus &cihuris con¬
crepabuntTex naturabrssi possum intollegere quã ꝓxi¬
mas int interse haet duo byssus & lintũ quo nr̃icunores
utuntur. Dicit beda in libro d&abernaculo & uasis
eius : Urssus nãq ut scepius comiemonatũ ẽ d&erra
uiridis nascitur sed eruta decenit siccatꝰ: Contunditꝰ

Expanded text:
resurrectio mortuorum. Laudate eum in cymbalis bene sonanresurrectio mortuorum. Laudate eum in cymbalis bene sonantibus, laudate eum in cymbalis jubilationis.» Cymbala invicem tangunt ut sonent; ideo a quibusdam labiis nostris comparata sunt. Sed melius intelligi puto in cymbalis quodammodo laudare Deum, dum quisque honoratur a proximo suo, non a seipso; et invicem honorantes dant laIV. De vestimento cantorum. Primi cantores vestiti erant byssinis, ut Verba dierum narrant dicendo: Tam Levitae quam cantores, id est, qui sub Asaph erant, et qui sub Eman, et qui sub Idithun filii et fratres eorum vestiti byssinis, cymbalis, et psalteriis et citharis concrepabant . Ex natura byssi possumus intelligere quam proxima sint inter se haec duo, byssus et linum, quo nostri cantores utuntur. Dicit Beda in libro de Tabernaculo et Vasis ejus : Byssus namque, ut saepius commemoratum est, de terra viridis nascitur: sed eruta de terra, siccatur, contunditur,
Abbreviated transcription (Latin):
musicis instrumentis: hoc cui folles adhibentur alio greo
nomine appellun: Vt autẽ orgnariũ dicatur : magis la¬
tinu & euuiulgaris ẽ. consu&udo : Quodergo cit incordis
& orgicuo : uid&urmihi aliquod orginũ quod cordas hu¬
berit significare uoluisso : Mon enĩ sola psalteria & citha¬
nte cordas habent: Sed quia in psulteri o & cithart ꝓpr̃
sonũ ab inferiorib: & superiorib: inuentũ .ẽ aliquid qđ
secundũ hanodistentionẽ possit intellegi: aliud nos in¬
ipsis cordis quȩrere admonuit: quiccipsȩ curosiuit sedia
corruptione libenata : Quibl deo fostusse addiditorga¬
nũ non ut singulae fonent sed ut diuersitate concordis¬
simatonsonent sicut ordinatur in orguno : Habebunł
enĩ &iã heicstĩ differentiã ad suas consonanes nor
dissonantes id .ẽ. consentientes non dissentientes: sicut
fit succuis sim: cantus ex diuersis quidem sed non aduer¬
si sinterse: stella enim astelladiffest ingloria. sic&

Expanded text:
musicis instrumentis; hoc cui folles adhibentur, alio Graeci musicis instrumentis; hoc cui folles adhibentur, alio Graeci nomine appellant. Ut autem organum dicatur, magis latina et ea vulgaris est consuetudo. Quod ergo ait, «in chordis et organo,» videtur mihi aliquod organum quod chordas habeat, significare voluisse. Non enim sola psalteria et citharae chordas habent: sed quia in psalterio et cithara, propter sonum ab inferioribus et superioribus, inventum est aliquid quod secundum hanipsis chordis quaerere admonuit: quia ipsae caro sunt, sed jam corruptione liberata. Quibus ideo fortasse addidit organum, non ut singulae sonent, sed ut diversitate concordissima consonent, sicut ordinatur in organo. Habebunt enim etiam sancti differentiam ad suos consonantes, non dissonantes, id est, consentientes, non dissentientes, sicut fit suavissimus cantus ex diversis quidem, sed non adversis inter se. Stella enim differt in claritate, sic et
Abbreviated transcription (Latin):
dec uelestib: & terres trib: tã quac eũ quifecit caelũ & terrã :¬
am qui ppeincdio psalmo ex posium : psclteriũ desuꝑ habere
sonorũ illud lignũ cuineruorũ series ut meliorẽsoruireddat
incũbit: Quod lignũ cybara inferius hab&. Licida te
eũ intypano & c̃oro. Tympcnũ laudat dm̃ : cũ iam in car¬
ne muiata nulla ẽ terren ae corruptionis infirmitas:
Decorio quippe fit tympanũ exsiccato atq firmato : Co¬
rus laudat dm̃: quando eũ laudat peccata socistus
licdate eũ incordis & orgatio : Cordas hab& & psalteriũ¬
& cytlicra quae superius commentta suđ. Organũ caẽ
generalenomen ẽ. ua sorũ omniũ musicorũ Quc̃ cuis iam
olitinuerit consu&o : ut orgunca ꝓprie dicanitur eaq:
inflantꝰ follib: quod genus significatũ hic eẽ non arbitror:
Nã cũ organũ uocabulũ grecũ sit: ut dixi gȩnentle omnib:

Expanded text:
de coelestibus et terrestribus, tanquam eum qui fecit coelum et terram. Jde coelestibus et terrestribus, tanquam eum qui fecit coelum et terram. Jam quippe in alio psalmo exposuimus psalterium desuper habere sonorum illud lignum, cui nervorum series, ut meliorem sonum reddat, incumbit, quod lignum cithara inferius habet. Laudate eum in tympano et choro: tympanum laudat Dominum, cum jam in carne mutata nulla est terrenae corruptionis infirmitas: de corio quippe fit tympanum exsiccato atque firmato. Chorus laudat Dominum, quando eum laudat pacata societas. Laudate eum in chordis et organo: chordas habet et psalteriusuperius commemorata sunt. Organum autem generale nomen est omnium vasorum musicorum; quamvis jam obtinuerit consuetudo, ut organa proprie dicantur ea quae inflantur follibus: quod genus significatum hic esse non arbitror. Nam cum organum vocabulum graecum sit, ut dixi, generale omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ros qui in libro dierũ plenius describuntur. a scph &i di¬
thun &eman & filiichore constititis unt. ut pcculatĩ
asucrificiis uictimurũ adlaudes dñi transir& religio:
Id frequentissime repperitur in u& eritestamento ubi
eorũ officium narnatur opus eorũ. eẽ confessionẽ dñi
manib: neq: c&ert genera musicorũ sed corde. Quanto
cormaaus ẽ corpore tano dõ deuotius exhib&ur quod
ꝑcorfit quã ꝑcorpus: Ipsi cantares sunt tuba ipsipsid¬
teriũ : ipsi cythara : ipsi tympanũ ipsicorus ipsicordȩ
ips iorganũ : ipsi cymbala: Vndeccgustinus in libro
pscd morũ nouissimi psalmi. Idem ipsi sc̃i sunt in omnib
musicis orgcnis Ꝙpulo post: Iaudate dnm in scis euis
hoc ex equitur uarie : significans eosdem ipfosscõs eius
lcudute eũ in sono tubue : ꝓpt lcudis excelsissimã ddaritatẽ :
liudecte eũ inpsadterio & cstharit : Psalteriũ .ẽ. desu periorib:

Expanded text:
ros qui in libro Dierum plenius describuntur Asaph et Idiros qui in libro Dierum plenius describuntur Asaph et Idithun et Eman et filii Chore constituti sunt , ut paulatim a sacrificiis victimarum ad laudem Domini transiret religio. Id frequentissime reperitur in Veteri Testamento, ubi eorum officium narratur, opus eorum esse confessionem Domini. manibus, neque caetera genera musicorum, sed corde. Quanto cor majus est corpore, tanto Deo devotius exhibetur quod per cor fit, quam per corpus. Ipsi cantores sunt tuba, ipsi psalterium, ipsi cithara, ipsi tympanum, ipsi chorus, ipsi chordae, ipsi organum, ipsi cymbala . Unde Augustinus in libro Psalmorum novissimi psalmi: Idem ipsi sancti sunt in omnibus musicis organis. Et paulo post: Laudate Dominum in sanctis ejus. Hoc exsequitur varie, significans eosdem ipsos sanctos ejus: Laudate eum in sono tubae, propter laudis excellentissimam claritatem. Laudate eum in psa
Abbreviated transcription (Latin):
rocqi filii elieb falii thofilii subfiluelchanao filiimacith filii
taccithi filin cesir. filii abis abli filii choreifilus cicor filucith
filuleui fili israhel & fratreseius quistabant Adexor seius O
ficiitam̃ illorũ auctor exstitit dauid : Dequac re dicit agustinuis
incanticis eruditus qui armoniã musicam non uulgari
uoluptate : sed fideli uoluntatedilexerit. Eccdõ suo qui
uerus eds̃ mysticaa reimagnaefigunationeseriuerit :
Di uersorũ enim sonorũ netionabilis & moderatus
concenus: Concor diuari& ate conpactam beneordina¬
& ciuit ctis insinuat unitatẽ:ł Hinetractem canto¬
res quid signific& simphonia eorũ : Ea cm monent
plebem ut inunitate unius dĩcultus ꝑseuerent : Niũ¬
s. cliquis surdus affuerit idipsum statu illorũ in coro
ordinatissimo insinuant Ut quicurib: capere non pos¬
suut unitatẽ uisu capiant. Porro citores: Icai dato¬
res disunt: E ad laudem c&eros excitantes de quo
hieronimus intraodt̃atu esuiae libro primo: & suꝑco¬

Expanded text:
eroam, filii Heliel, filii Thohu, filii Suph, filii Elcana, filii Maath, filii Thahat, filii Asir, filii Abihasaph, filii Chore, filii Saar, filii Caath, filii Levi, filii Israel, et fratres ejus qui stabant a dextris ejus , Officii tamen illorum auctor exstitit David. De qua re dicit Augustinus in canticis eruditus, qui harmoniam musicam non uulgari uoluptate, sed fideli uoluntate dilexerit eaque Deo suo, qui uerus est Deus, mystica rei magnae figuratione seruierit. Diuersorum concentus concordi varietate compactam bene ordinatae civitatis significat unitatem. Hinc tractent cantores quid significet symphonia eorum. Ea admonent plebem, ut in unitate unius Dei cultus perseverent. Etiamsi aliquis surdus adfuerit, idipsum statu illorum in choro ordinatissimo insinuant: ut qui auribus capere non possunt unitatem, visu capiant. Porro cantores laudatores Dei sunt, et ad laudem caeteros excitantes. De quo Hieronymus in tractatu Isaiae libro primo: Et super cho
Abbreviated transcription (Latin):
te eius dicens Ecce ego eucingeli ⁊ o uobis guudium magniu
quicenatus ẽ uobis hodiesiductor : Mauifestu e. qui¬
bus extitit scductor: Quando gloria resurrectiopis cius
eaelebnttu e tunc in terrapcex hominibus fuit : quibusdi¬
cebat pcx uobis : Pax magna ẽ quurido subunoduc copu¬
liuti cuedestia & terrenci : Itafactum eo postresurratio¬
Quando dicimus pcx uobis cumsiue dñs̃ uobiscumquod ẽ
Iscdutatio : ad populum sumus uersi: Quos sulutamus
eis fuciem p̃sentamus excepto in uno quod .ẽ. in p̃panctione
smui ante teigitur : Ibucmoccupati circa alture : it aut
congruentius sit unomodo uersos nos ẽẽ quamr& rocspice¬
re : ud insiuuandam intentione deuotissimcomquam hac¬
bemus  offerendo sacrificio : Nec deb& anitordignu
opus exercens uultum in sucterga referre: Deistis
sat ẽ reuestamurad scdutationem: sclutiuiit enimin
ueteritesta mento angłs gedeondicens Ons tecũ uirorũ
fqstissime : &iterũ dixit dns: Paxtecum &iteru inrud

Expanded text:
gelizo vobis gaudium magnum; quia natus est vobis hodie Salvator . Manifestum est, quibus exstitit Salvator: quando gloria resurrectionis ejus celebrata est, tunc in terra pax hominibus fuit, quibus dicebat: Pax vobis. Pax magna est, quando sub uno Domino copulantur coelestia et terrena. Ita factum esse post resurrectioQuando dicimus, Pax vobiscum, sive Dominus vobiscum, quod est salutatio, ad populum sumus versi. Quos salutamus eis faciem praesentamus: excepto in uno, quod est in praeparatione hymni ante Te igitur. Ibi jam occupati circa altare, ita ut congruentius sit uno modo versos nos esse, quam retro aspicere ad insinuandam intentionem devotissimam, quam habemus in offerendo sacrificio. Nec debet arator dignum opus exercens, vultum in sua terga referre . De istis sat est, revertamur ad salutationem. Salutavit enim in Veteri Testamento angelus Gedeon, dicens: Dominus tecum, virorum fortissime . Et iterum: Dixit Dominus; Pax tecum. Et iterum in Ruth:
Abbreviated transcription (Latin):
teqiiuxt cillud eu angelicũ : si quis uult post meuenre
nege sem& ipsũ & tollat crucem suac̃ & sequactur me :
Anteoculos habeat scepissime ep̃s: quod inmente semper
oposta r&inere: Septẽ ꝓph&ce siue diciconis inministeno :
qui aseptẽ pliciter diuiditꝰ scriptura. internouũ testam̃¬
tũ & u&us quae eucn gelio ministrat: Cp̃s in medio uica¬
sistoriae : ut lucam in actib: a postolorũ : Hab&
iiinistros inseptẽ epistolis canonicis hab& ministros in
xiiii. epistolis pauli: hab & ministros ina pocdypsi : Inu&eri
estamento in lege ꝓph&is & psclinis undes criptũ ẽ in euan¬
geliolucue. Quae scripta s̃ in legemorsi & ꝓph&is & psalmis¬
deme: Atsiquinq: fuerint : quinq: ininistros librorũ de¬
monstrant : euangelio ministraere : Ep̃r inmedio quasi
euangeliũ. Hab & inno uotestam̃to primũ ordiuẽ p̃dicato¬
rũ historiae: secundũ epistolarũ : testiũ ꝓph&urũ ut ẽ a po¬

Expanded text:
uxta illud evangelicum: Si quis vult post me venire abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . Ante oculos habeat saepissime episcopus quod in mente semper oportet retinere. Septem prophetae sive diaconi sunt in ministerio, quia septempliciter dividitur Scriptura inter Novum Testamentum et Vetus quae Evangelio ministrant. Episcopus medio vicahistoriae, ut Lucam in Actibus apostolorum; habet ministros in septem Epistolis canonicis; habet ministros in quatuordecim Epistolis Pauli; habet ministros in Apocalypsi, in Veteri Testamento, in lege, prophetis et psalmis. Unde scriptum est in Evangelio Lucae: Quae scripta sunt in lege Moysis, et pe diaconi fuerint, quinque ministros librorum demonstrant Evangelio ministrare. Episcopus in medio quasi Evangelium habet in Novo Testamento primum ordinem praedicatorum historiae, secundum Epistolae, tertium prophetiae, ut est Apo
Abbreviated transcription (Latin):
& cunitus sumptus ẽ au& eritestamento ulegitur in libro es¬
ditre quod ponenidum ẽ. in noctur nadiofficio sidũi dederio
inde scriptum ẽ iuactib: cepastolorum: Mingressi sfuago¬
gum dies abbatorum sederuut: Nostlectionem autem le¬
gis & proph& arũ miserunt priucipes sinago gae adeo sulẽ
ad paulum & barnabandicentes : Uirifratres siquis c̃ m
utobis sermo exhos tationis ad plebẽdicite : surgers autem
puulus & manusi lentium indicapsait & reliqua: ꝗ¬

Expanded text:
et cantus: sumptus est e Veteri Testamento, ut legitur in libro Eset cantus: sumptus est e Veteri Testamento, ut legitur in libro Esdrae, quod ponendum est in nocturnali officio, si Dominus dedUnde scriptum est in Actibus apostolorum: Et ingressi synagogam die sabbatorum, sederunt. Post lectionem autem legis et prophetarum miserunt principes Synagogae ad eos, id est, ad Paulum et Barnabam, dicentes: Viri fratres, si quis est in vobis sermo exhortationis ad plebem, dicite. Surgens autem Paulus, et manu silentium indicens, ait, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
ne foste sicut serpens euam seduxit astutia suci : sic&iinĩe
mentes corrum pautur acustitate quae ẽ in xpo: Custo¬
diebat custoserit: N. gilabat quantum poteraot supereos
quibus penit : & ep̃ĩ hoc faciunt: Namideo altior locus
tor interptatꝰ quia superintendet: quia de superuid&: quo¬
modo enimuinitori altior fitlocus adcustodiendam uinetom
sic & ep̃is altior locus factus ẽ: & deisto loco celto periculosa
ntuonedditꝰ nisi eo cordestemus hic uihumilitate subpedib:
ector dicitur quicdectione fungitꝰ: Vtisi dorus ccit lectio
dicitur quici noncantatꝰ ut psadmus uel ymnus sed legitꝰtadũ
Illic enimmodulatio: hic sola pronunciatio quaeritur: E Cat¬
tormulta officia hab& : Vnum quodq: officium : ex illo quad
efficit nomen hcb&. Lectionem quaelegitꝰ postsessionem : se¬
quiturc antus quiuocatꝰ responsorius : Pes ponsoriu mutidem
qui suprt : it adi tridideruut: Quos iuderes ponso rios cuntus uo¬
ciuit: quod clio desinente id adter respondec: Vsus lectioiis

Expanded text:
serpens Evam seduxit astutia sua, sic et vestrae mentes corrumpantur a castitate, quae est in Christo . Custodiebat, custos erat, vigilabat quantum poterat super eos quibus praeerat: et episcopi hoc faciunt. Nam ideo altior locus tor interpretatur, quia superintendat, quia desuper videt. Quomodo enim vinitori altior fit locus ad custodiendam vineam: sic et episcopis altior locus factus est. Et de isto loco alto periculosa ratio redditur, nisi eo corde stemus hic, ut humilitate sub pedibuLector dicitur, quia lectione fungitur, ut Isidorus ait. Lectio dicitur, quia non cantatur ut psalmus vel hymnus, sed legitur tantum. Illic enim modulatio, hic sola pronuntiatio quaeritur. Cantor multa officia habet. Unumquodque officium ex illo quod efficit, nomen habet. Lectionem quae legitur post sessionem, sequitur cantus, qui vocatur responsorius. Responsorium ut idem qui supra, Itali tradiderunt. Quos inde responsorios cantus vocant, quod alio desinente, id alter respondeat. Usus lectionis
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Quẽ scripsit merses inlege & ꝓph&ue : in uenimus
itam filiũ ioseph ancrar&h: Ats fuerinttres : tresminis¬
trationes triũ librorũ: fons omnis sapientiae eucnge¬
liũ inmedio duoslibros in nouo testumento scilic& epistolu¬
rũ & ꝓph&crũ : liber actus apostolorũ quimittitur teo phi¬
lo epistolis conungitur. Exunccre ẽ epistola qui amit¬
titur edicu. homini: excltera quiadiistoriã tiuitum
contine stat ꝑse: In u&eritestam̃tounũ Omnis scriptu

Expanded text:
s: Quem scripsit Moyses in lege, et prophetae, invenimus Jesum filium Joseph a Nazareth . At si fuerint tres ministrationes trium librorum, fons omnis sapientiae Evangelium in medio duos libros in Novo Testamento, scilicet Epistolarum et prophetarum. Liber Actus apostolorum, qui mittitur Theophilo, Epistolis conjungitur. Ex una re est Epistola, quia mittitur alicui homini; ex altera, quia historiam tantum continet, stat per se: in Veteri Testamento unum; omn
Abbreviated transcription (Latin):
nauit dñs & calios septuagudaduos & misit illos binos
unte faciẽ suũ in omnẽ ciuitatẽ & locum quo erit ipse
uenturus: Eodẽ modo uicis simduo & duodiciconi altrin¬
secus uadufl osculari latera cltaris. Per osculũ eorũ
demonstratur pax quã eis cõmendauit dñs dicens. In
quiccũq domũ intraueritis primũ dicite paxhuic domiu¬

Expanded text:
alios septuaginta duos, et misit illos binos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus . Eodem modo vicissim duo et duo diaconi altrinsecus et vadunt osculari latera altaris. Per osculum eorum demonstratur pax quam eis commendavit Dominus, dicens: In quamcunque domum intraveritis, primu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i siue p̃conumeius deputatur : quõ pdistinati adcultũ
unius dĩ uocantur: Dequostatudicidibellus quinscribi tꝰ
deor ditierom cino : Pontifex incipit glorici in excelsis dõsi
tempus fuerit & non sed& cntequã dicant postonitionẽ
prima ameri: Quicumque enim dõ attrithitꝰ: delecta¬
us nos dicere debemus trithi hominem adxp̃m : quide¬
lectatꝰ ueritate : de loctatꝰ beatitudine: delectatꝰ
iustitico delectat̃ sempiter nauita: Acideo cari¬
torum uox dulcis. huicoperi dedita .e ut sua dulcedi¬
ne ido ne asit hostaripopulum calconfitendũ dnio
tuenim scriptum .ẽ. in libro pantlipemenon: Igitꝰ
cunctis puriter & tubis & uocecimbalis & orgiquis&

Expanded text:
i sive praeconum ejus deputantur, qui praedestinati ad cultum unius Dei vocantur. De quo statu dicit libellus qui inscribitur de ordine Romano: « Pontifex incipit Gloria in excelsis Deo, si tempus fuerit, et non sedet antequam dicat post orationem primam Amen. » Quicunque enim Deo attrahitur, delecus nos dicere debemus trahi hominem ad Christum qui delectatur veritate, delectatur beatitudine, delectatur justitia, delectatur sempiterna vita. Ac ideo cantorum dulcis vox huic operi dedita est, ut sua dulcedine idonea sit hortari populum ad confitendum Domino. Ita enim scriptum est in libro Paralipomenon . Igitur cunctis parit
Abbreviated transcription (Latin):
coronae circum a rasstureNt &itapsalle rent
torum ordinem suscipimus ex dauitioa institatione:
Quando repostupada erait circa diũ dedomo ob&hedum
inciuitatem dauid: p̃cepit duuidut uerba dierum
narnan constituere leuitas defratribus suis. cantoros
inorganis musicorum: Constituerunt leuit aeemcni
ascophethaxi  ut concreparent in csmbalis ceneis. & post
reliqtico  saphautem ut csmbalis personur&. bunio¬
ius uero & aciel sacerdotes canere tubis igiter conem
arca foederis diũ: In illo diefecit dacuid principem ad cori¬
ftrendũ diio asab & frctreseius: Miterum : Emani
quoqp&idithun clnenles tulico: & quatientes cimbulu
& omnia musicorum orgaua ad canendũdo: Ꝙiteriu
Canto res filu a suplistubant in ordine suo ixta p̃centum

Expanded text:
coronae circum aras starent et ita psallerent. Cantorum ordinem suscipimus ex Davidica institutione. Quando reportanda erat arca Domini de domo Obededom in civitate David, praecepit David ut Verba dierum narrant constituere Levitas de fratribus suis cantores in organis musicorum. Constituerunt Levitae Eman, Asaph, Ethan, ut concreparent in cymbalis aeneis . Et post reliqua: Asaph autem ut cymbalis personaret, Bananias vero et Aziel sacerdotes canerent tubis jugiter coram arca foederis Domini. In illo die fecit David principem ad confitendum Domino, Asaph et fratres ejus. Et iterum: Emam quoque et Idithun canentes tuba: et quatientes cymbala et omnia musicorum organa ad canendum Deo. Et iterum: Cantores filii Asaph stabant in ordine suo juxta praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
illi sulutare meum: Vn de qui suprc in eodem
psulmo : Quce est longitudo dierum suitu u&¬
na : Frctres noliteputare longitudinem dierum
dici sicut sunt dies uestatis diesmuioros: Tules di¬
es nobis hab& dare longitudo illicẽ quue non ha¬
b& finem a&erna uita qua enobis ꝓmittitur : Q
paulo post: & ostendam illis alut arem meum
Nec hoc fratres breuiter p̃tereundũ ẽ : ostendam
illi s cluture meum: Hoc dixit Ostendã illi ipsũ
xpm & paulo post: Perfidem cedhuc uiuimus
& nonperspeciem: Quando erit species : quundo
uidebimus facie ad faciem : quod dicit apłs : quod
nobis ꝓmittit dr̃ in magno p̃mio omniumꝰ baborum
nr̃orũ: Quicquid laboras. adhoc labore sutuideas¬

Expanded text:
illi salutare meum. Unde Augustinus in eodem illi salutare meum. Unde Augustinus in eodem psalmo: Quae est longitudo dierum? vita aeterna, fratres, nolite putare longitudinem dierum dici hos, ut sunt dies aestatis dies majores. Tales dies nobis habet dare. Longitudo illa est quae non habet finem, aeterna vita quae nobis promittitur. Et paulo post, Et ostendam illi salutare meum. Nec hoc, fratres, breviter praetereundum est. Ostendam illi salutare meum, hoc dixit, ostendam illi ipsum Christum. Et paulo post: Per fidem adhuc vivimus, et non per speciem? Quando erit species? Quando videbimus «facie ad faciem,» quod dicit Apostolus : quod nobis promittit Deus in magno praemio omnium laborum nostrorum. Quidquid laboras, ad hoc laboras, ut videas
Abbreviated transcription (Latin):
teris. Epaulo posti nec ud ipsu erge miniculao
hostatur quae ipsefecit & intequã && homo: Sed
quo tehostatur: ut imiteris quod non possenisi
factus homo ÷ Tollera reenimpussiones num quid
poss& uisi homo mori& cruoifigi& humiliar
non poss&nisihomo : siergo &tumolestius huiusscłi
pateris quas fecit diabolus: siuecpte ꝑ homines siue
occultae sicut iob: sis fostis sistolleraus habiiabisin
cdiutorio altissimi sicut dicit iste pradmus ł Leagus
.ẽ istetrrctus. Quia quod nobis ꝓmissum ẽ in lectioue
osee ubidicit post duos dies suscitabitnos intestia die
resurgere : insped ebemus tenere noniure : Vnde gregorius
inlibro deaedificio templi : Hinc ẽ quod ꝓph&a ulius
perresurrectionem dñi humanum genus uidit in fi¬
ne suscituri utque ait. : Uiuific abitnos post duos
dios indie testia suscitabit nos &uiuemus Inconspoc¬
tueius * Ipsuresurrectio infine trictus memoro¬
tur. Longitu dines dierum replebo cum & ostendã

Expanded text:
teris. Et paulo post: Nec ad ipsa ergo miracula teris. Et paulo post: Nec ad ipsa ergo miracula hortatur quae ipse fecit, et antequam esset homo; sed quo te hortatur? ut imiteris quod non posset nisi factus homo. Tolerare enim passiones nunquid posset nisi homo? Mori et crucifigi et humiliari non posset nisi homo. Si ergo et tu molestias hujus saeculi pateris, quas fecit diabolus sive aperte per homines, sive occulte sicut Job, sis fortis, sis tolerans, habitabis in adjutorio Altissimi, sicut dicit iste psalmus +. Longus est iste tractus, quia, quod promissum est nobis in lectione Oseae, ubi dicit, Post duos dies suscitabit nos, in tertia die resurgere in spe debemus tenere, non in re. Unde Gregorius in libro de Aedificatione templi: Hinc est quod propheta alius per resurrectionem Domini humanum genus vidit in fine suscitari, atque ait: Vivificabit nos post duos dies, in die tertia suscitabit nos, et vivemus in conspectuongitudine dierum replebo eum, et ostendam
Abbreviated transcription (Latin):
nũ secum suscitat genus: Cumq: ꝑcussoscurauerit &
cuntos uiui ficauerit & uiuificatos suscitauerit :
tunc uiuemus in conspectueius qui illo absente mortui
ia cebamus I. Inista resurrectioue de monsinitur
utilitis imitationis nrt̃e quia si compatimurconreg¬
nabim: : Sequitur trastus quihabitat in aduitorio
ultis simi : Expositor cgustinus pscami p̃senti sin
p̃fationeeius monstrt quã congruenter ꝑ p̃sentem
ps aimũ imitari debeam: passionẽ xp̃i inquo inquit
imitaturisum: uics xp̃i. Num qui diuea magni¬
ficentiae quacdẽ erit in carne . cut ad hoc nos exhor¬
tutur cait hocanobis exigit ut adic in inaculcoqua¬
liã fecitipse fecciumus ÷̃ & piulo post Non hoctibi
dicit non erisdi scipulus meus nisi cmbula uerissil¬
ꝑ mccre : aut̃ nis suscuauers mostuũ quatriduanũ :¬
Discite a me qui amitissum & humilis corde: Quod
fuctus ẽ ꝓpterte. hoc in eo debes adtendere ut imi¬

Expanded text:
num secum suscitat genus. Cumque percussos curaverit, et num secum suscitat genus. Cumque percussos curaverit, et curatos vivificaverit, et vivificatos suscitaverit, tunc vivemus in conspectu ejus, qui illo absente mortui jacebamus +. In ista resurrectione demonstratur utilitas imitationis nostrae, quia si compatimur, et conregnabimus. Sequitur tractus: Qui habitat in adjutorio altissimi. Expositor Augustinus psalmi praesentis, in praefatione ejus monstrat quam congruenter per praesentem psalmum imitari debeamus passionem Christi. In quo, inquit, imitaturi sumus vias Christi? Nunquid in ea magnificentia qua Deus erat in carne? Aut ad hoc nos exhortatur, aut hoc a nobis exigit, ut talia miracula qualia fecit, ipsi faciamus? Et paulo post: Non hoc tibi dicit, Non erit discipulus meus nisi ambulaveris super mare, aut nisi suscitaveris mortuum quatriduanuDiscite a me, quia mitis sum et humilis corde. Quod factum est propter te, hoc in eo debes attendere, ut imi
Abbreviated transcription (Latin):
Sicitenim: Erit cutem absq: maculamasculus anni¬
culus Iuxtaquemritũ toll& is hedum & seruabits eũ
usq cd quas tãdec imã diem mensis huius: Agnusiste
absq macula : x pñcorpus significit immaculatũ. He¬
dus corpussuũ quod nossum qui peccutores sum: Vprũq
animal memonatur in religione paschae Sicut ex
scripturt discim: paschanrum in immalatiorie ee¬
xp̃i itannt̃mimmolationẽ in mostificatione uitiorũ
& si necessefuerit ineffusione omniũ p̃seniurũ rerum
&ic̃ & ipsius conimie & sic traens eundũ
ad putrem : Lectio sequens osecedicit. Verute &
reues tamur aad dñm quici psecoepit & scuicd it nos.
Percuti& &curabitnos. Qii ficabit nos postduos dies.
indietestia suscitabitnos &uiuem: in cons pectueius.
Iuod sic hieronimus in eo de moseue : Percutitergod t̃is
& curat nos quiaquem diligit corripit & castigat omnẽ
filiũ quem recipit: & nousolum curit seduiui ficat post
diesduos. &die testio resurgens ab inferisomne homi¬

Expanded text:
us anniculus, juxta quem ritum tolletis haedum, et servabitis eum usque ad quartam decimam diem mensis hujus. Agnus iste absque macula, Christi corpus significat immaculatum: haedus corpus suum, quod nos sumus, qui peccatores sumus. Utrumque animal memoratur in religione paschae. Sicut ex Scriptura discimus: Pascha nostrum in immolatione e ita nostram immolationem in mortificatione vitiorum; et si necesse fuerit in effusione omnium praesentium rerum, etiam et ipsius animae, et sic transeundum ad Patrem. Lectio sequens Oseae dicit: Venite, et revertamur ad Dominum, quia ipse cepit et sanabit nos, percutiet et curabit nos, Vivificabit nos, post duos dies, in die tertia suscitabit nos, et vivemus in conspectu ejus. Quod sic Hieronymus in eodem Oseae: Percutit ergo Dominus et curat nos, quia quem diligit corripit, et castigat omnem filium, quem recipit: et non solum curat, sed vivificat post duos dies, et tertio die resurgens ab inferis, omne huma
Abbreviated transcription (Latin):
Vnctus ẽ ergoitĩs nonoleouisibib: sed dorio gratiuedĩ
quod ui sibili signatur ungento : quobaptrratos ungit
ecdesic Nec tumentunc unctus ẽ spũ sc̃o quatido
supeum baptirratũ uelut columba descendit: Iune
enim corpussuũ idẽ eclesiã suã p̃figurare dignatus
e in qua p̃cipue baperrati accipiurt sp̃imscm̃ Sed
istic mystici & inui sibili unctioe tunc intelleger

Expanded text:
Unctus est ergo Jesus non oleo visibili, sed dono gratiae Dei, Unctus est ergo Jesus non oleo visibili, sed dono gratiae Dei, quod visibili signatur unguento, quo baptizatos ungit Ecclesia. Nec tamen tunc unctus est Spiritu sancto, quando super eum baptizatum velut columba descendit. Tunc enim corpus suum, id est ecclesiam suam, praefigurare dignatus est, in qua praecipue baptizati accipiunt Spiritum sanctum: sed ista mystica et invisibili unctione tunc in