comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
clericoꝵ. statuisse traditur illis qͥb
integris int̾rogationib ce responsio¬
nib aqua fuerat infusa. iterari
baptismum ñ deberi: s adimpleri
ea que a sacerdotib mos est. Mani¬
festum ẽ gͥ baptismũ iob̾is longe
imparis fuisse uirtutis a baptismo
xͥ. neq ulla questione opus est.cur
apls paulus eosqui tantũ in ioħis bap¬
tismate baptirati fuerant. nichilo¬
minus baptriari fecerit: quippequi
quante imꝑfectionis baptismus
fuerit ioħis. in quo nec nominabat᷑.
is. in quo solo baptismi subsistit
sicut idem ioẜes ait. Ego uos bap
trro in aqua. ille uos baptirabit in sp̃u
sc̃o ce igni. Et item. Qui misit me in¬
quit baptirare: ille mͥ dixit. Suꝑ qͦm
uideris sp̃m descendentẽ sicut colũ¬
bam ce manentem in eo. ille est qui

Expanded text:
clericorum, statuisse traditur illis, quibus clericorum, statuisse traditur illis, quibus integris interrogationibus et responsionibus aqua fuerat infusa, iterari baptismum non debere, sed adimpleri ea quae a sacerdoti bus mos est. Manifestum est igitur baptismum Joannis longe imparis fuisse virtutis a baptismo Christi, neque ulla quaestione opus est, cur apostolus Paulus, eos qui tantum in Joannis baptismate baptizati fuerant, nihilominus baptizari fecerit: quippe qui quantae imperfectionis baptismus Joannis fuerit, in quo nec nominabatur is, in quo solo baptismi subsistitsicut idem Joannes ait: « Ego baptizo vos in aqua, ille vos baptizabit in Spiritu sancto et igni . » Et item: « Qui misit me, inquit, baptizare, ille mihi dixit: Super quem videris Spiritum descendentem sicut columbam, et manentem in eo, ille est qui
Abbreviated transcription (Latin):
historia. Tempore quo apud alexan
driam. petri martyris diem alexan¬
der ep̃c agebat. cum post expleta sol¬
lempnia conuenturus ad conuiuiũ
suum clericos expestaret in loco mari
uicino. udet eminus pueror suꝑho
ram maris ludum. imitantiũ ut fieri
solet ep̃m: atq ea que in eccłiis geri
mos est. S cũ intentus diutino pue¬
ros inspectaret: uidet abbis geri que¬
dam etiã secretiora & mystica. ꝑtur¬
batus ilico uocari ad seclericos iubet.
dit. Tunc abire eos. & comp̃hensos om̃s¬
ad se ꝑ ducere pueros imꝑat. Cumq
adessent. quis eis ludus. & quid egissent
uel quomͦ. ꝑcunctatur. Iili ut talis
habet etas pͥauidi negare pͥmo. dehite
di puerilis ep̃c fuerat simulatus.
Tum ille diligent̃ inquirens abhis
qui baptirati dicebant᷑ quid int̾ro¬
gati fuerint. quidue responderint.
simul ce ab eo qui int̾rogauerat. ubi
uidet scd̾m religionis nr̃e ritum cun-¬
cta constare: collocutus cum concilio

Expanded text:
historia. Temhistoria. Temdriam Petri martyris diem Alexander episcopus agebat, cum post expleta sollemnia conventuros ad convivium suos clericos expectaret, in loco mari vicino videt eminus puerorum super ora maris ludum imitantium, ut fieri solet, episcopum atque ea quae in aecclesiis geri mos est. Sed cum intentu diutino pueros inspectaret, vidit ab his geri quaedam etiam secretiora et mystica. Perturbatus illico vocari ad se clericos iubet dit. Tum abire eos et comprehensos ad se perducere oadessent, quis eis ludus, et quid egissent, vel quomodo percunctatur. Illi, ut talis habet aetas, pavidi, negare primo, deinde lius puerilis episcopus fuerat simulatus. Tum ille diligenter inquirens ab his qui baptizati dicebantur, quid interrogati fuerint, quidve responderint, simul et ab eo qui interrogaverat. Ubi videt, secundum religionis nostrae ritum cuncta c
Abbreviated transcription (Latin):
que sola &e unica ẽ regula baptirandi:
qͣm suo sangͥne conscriptã saluator
post resurrectionẽ suam. &e ñ ante dis¬
cipulis suis contradidit. Que tante
uirtutis est atq auctoritatis. ut qͣnta¬
cumq dicat quis int̾aque mersionẽ.
si cuncta ex ordine quatuor euũgłia peur¬
rat. totamq fidei catholice decantet
expositionem orthodoxam: hanc autẽ
solam omittat regulam. uerbum abb¬
opus baptismi: atq ideo frustratus qui
sic intinctus est. nichilominus baptrra¬
ri indiget. Qd̾ si sola bec uerba deꝓmp¬
ta fuerint: quicumq sit ille uerbi. et
aque minister. Quicumq baptirasset
siue columba. siue coruus. id est siue
castus siue adulter. aut ebriosus. siue
catholicus. siue hereticus. suie etiam
ludo qͥs forte baptiret. nullatenꝰ baptis¬
mũ licet iterari: ne tanti nominis inuoca¬
tio uideatur annullari. Unde licet fe¬
re nemo dubitet. libet tam̃ quiddam
ad hoc ꝑtinens inserere qd̾ eccłiastica
de athanasii pͥncipus hoc mͦ refert

Expanded text:
quae sola et unica regula est baptizandi, quam suo sanguine conscriptam, Salvator post resurrectionem suam et non ante discipulis suis contradidit. Quae tantae virtutis atque auctoritatis est ut quantacunque dicat quis inter mersionem, si cuncta ex ordine quatuor Evangelia percurrat, totamque fidei catholicae decantet expositionem orthodoxam, hanc autem solam omittat regulam, verbum abbopus baptismi, atque ideo frustratus, qui sic intinctus est, nihilominus baptizari indiget. Quod si sola haec verba deprompta fuerunt, quicunque sit ille verbi et aquae minister, quicunque baptizet, sive columba, sive corvus, id est sive castus, sive adulter aut ebriosus, sive Catholicus, sive haereticus, sive etiam ludo quis forte baptizet, nullatenus baptismum licet iterari, ne tanti nominis invocatio videatur annullari. Unde licet fere nemo dubitet, libet tamen quiddam ad hoc pertinens inserere, quod ecclesiastica de Athanasii principiis refert
Abbreviated transcription (Latin):
ectio actuum apłor. factum est
cũ apollo eẽt chorinti & cet̃a. Cunctis hu¬
ius ebdomade dieb lectiones de actib
tentiã simul &e gr̃am: qui tenerã nas¬
centis ecctie tanta dulcedine lactabat in¬
fantiã: ut imponentib manus apłis loq̃¬
rent᷑ uariis lingͥs fideles ce ꝓpb̃arent. S ho¬
dierna .i. sabb̃i lectio. unicã baptismi xꝑi
ꝯm̃dat dignitatẽ in eo qđ paulũ disciplos
qͥ baptirati fuerãt in iob̃is baptismate.
ĩmo qr baptirati ñ fuerãt in noĩe d̃ñiih̃u.
baptirasse cõmemorat. Causa manife¬
sta est. uidelicet quia baptismꝰ iohis
ñ ad eandem uirtutẽ ꝑtinuit. quam
oꝑatur in nobis baptismus xͥ. pͥmo
quia ioħes baptirauit inpenitentiã.¬

Expanded text:
ectio Actuum apostolorum: Factum est cum Apollo esset Corinthi , etc. Cunctis hujus hebdomadae diebus lectiones, de Actibutentiam simul et gratiam, qua teneram nascentis Ecclesiae cum tanta dulcedine lactabat infantiam, ut imponentibus manus apostolis, loquerentur linguis fideles et prophetarent. Sed hodierna, id est Sabbati lectio, unicam baptismi Christi commendat dignitatem, in eo quod Paulum discipulos, qui baptizati fuerant in Joannis baptismimo quia baptizati non fuerant in nomine Domini Jesu, baptizasse commemorat. Causa autem manifesta est, videlicet quia baptismus Joannis non ad eamdem virtutem pertinuit quam operatur in nobis baptismus Christi. Primo, quia Joannes baptizabat in poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
dedignaremur. humiliato subtot cõ¬
sua crura frangi noluerit
noluit. Ossa namq que cũ in script᷑is
mystice ꝓuirtutib accipiunt᷑. nichil
nob mysterii p̃dicarent. in eo quod
frang̾entur. S e contra crura eius in
eo quod integra conseruata sunt. illud
nobis mysticant: qd̾ uniuerse uie eius
recte in uiolabilesꝙ sunt. Crura nãq
eius. uias eius significant. Unde in
canticis dicit᷑. Crura eius colũmpne
marmoreẽ. que fundate sunt suꝑ
bases aureas: idest itinera eiꝰ pulchra
suꝑ diuinitatis sapientiã in rectitu¬
dine firmata. Quidgͥ uitata crurũ
fractura. fieri maluit:¬

Expanded text:
dedignaremur, humiliato sub tot condedignaremur, humiliato sub tot consua crura frangi noluerit.noluit. Ossa namque quae ubique in Scripturis mystice pro virtutibus accipiuntur, nihil nobis mysterii praedicarent in eo quod frangerentur. Sed econtra crura ejus in eo quod integra conservata nobis mysticant, quod universae viae ejus recte inviolabiles sunt. Siquidem crura ejus vias ejus significant. Unde in Canticis dicitur: « Crura ejus columnae marmoreae, quae fundatae sunt super bases aureas , » id est, itinera ejus pulchra super divinitatis sapientiam in rectitudine sunt firmata. Quid igitur vitata crurum fractura fieri naluit
Abbreviated transcription (Latin):
fu spineam autẽ coronã illud
uisibilit̾ quoꝙ significat. quod
de illo ꝓpħa p̃dixit: ce̾ peccata nr̃a ip¬
se portauit. Spinenãq peccata desig¬
nant. que animã pungunt & lacant
Nam ce ꝓpt̃ peccatũ homini date sũt:
dicente dño adadam. Cũ oꝑatꝰ fueris
terrã. ñ dabit fructos suos s spinas a
tribulos germinabit tͥ. Cet̃a ꝙͦ omĩa
que passus est. quib illusus est: myste¬
ria simul ce moralia continent docum̃¬
ta. Nam in eo quod facies eius uelatur.
ac deinde colaphixat᷑. uelamen illud
significat quod suꝑ corda uideorꝑ ex¬
pandebatur. ut uide illũ ñ mereant᷑:
quẽ nunc usq in synagogis suis cõn¬
uciis colaphirant. ce exalapant male¬
dictis. Nobis autẽ fortissimũ in his
omnib p̃bet humilitatis ex emplum
Quis enĩ ñ erubescat collũ erigere. &
pingui armari ceruice: cũ ds ce̾ dñs
oĩum ab illudentib sit ꝓ nob̃ colaphi¬
tatꝰ: Nã hoĩs humilitatẽ imitari supbi

Expanded text:
 spineam autem coronam illud visibiliter quoque significat, quod de illo propheta praedixit: « Et peccata nostra ipse portavit . » Spinae namque peccata designant, quae animam pungunt et lacerant. Nam et propter peccatum homini datae sunt, dicente Domino ad Adam: « Cum operatus fueris terram, non dabit fructus suos, sed spinas et tribulos germinabit tibi . » Caquae passus est, quibus illusus est, mysteria simul et moralia continent documenta. Nam in eo quod facies ejus velatur, ac deinde colaphizatur, velamen illud significat, quod super corda Judaeorum expandebatur, ut videre illum non mereantur, quem nunc usque in synagogis suis conviciis colaphizant et exalapant maledictis. Nobis autem fortissimum in his omnibus praebet humilitatis exemplum. Quis enim non erubescat collum erigere, et pingui armari cervice , cum Deus et Dominus omnium ab illudentibus sit pro nobis colaphizatus? Nam hominis humilitatem imitari superbi
Abbreviated transcription (Latin):
dei sedens. Un de sicut resurgens a
mortus iam ñ morit᷑: sic illũ ad hoc
ut roget patrem iã nemo inuocat
catholicus. Amplius autẽ ea quedic¬
ta sunt constare pot̾unt. si conferatt̃
ipsius dñi sententie. que nisi discer¬
nantur uidebunt᷑ sibimet contͣne:
dicit. illo die in nomine meo pete
intendens. dixit expedire ut unus mo¬
reret ꝓ ppło homo ꝓgente. Multo ma¬
gis gͥ qui scient̃ existentia ꝓfert ñ a se¬
metipso loquit᷑. sicut ipse xꝰ qui cum
scienter existentia ꝓferret.uerba inqͥt
que ego loquor uobis a meipso ñ loqͦ
scilicet ñ mendatium s ueritatẽ qͣm au¬
diui a deo. & accepi ante meã qm uidetis
humanã naturã existentẽ. sicuit ce ali¬
bi uideis dicit. Nunc autẽ queritis me
int̾ficere. hominẽ qui ueritatẽ locutus
sum uobis: quam audiui a patre meo:¬

Expanded text:
Dei sedens. Unde sicut « resurgens ex Dei sedens. Unde sicut « resurgens ex mortuis, jam non moritur , » sic illum ad hoc, ut roget Patrem jam, nemo invocat catholicus. Amplius autem ea quae dicta sunt constare poterunt, si conferantur ipsius Domini sententiae, quae nisi discernantur, videbuntur sibimet contrariae, dicit: « Illo die in nomine meo peteintendens, dixit expedire, ut unus moreretur homo pro gente. Multo magis ergo qui scienter existentia profert, non a semetipso loquitur, sicut ipse Christus, qui cum scienter existentia proferret, « Verba, inquit, quae ego loquor vobis, a meipso non loquor , » scilicet non mendacium, sed veritatem, quam audivi et accepi ante meam, quam videtis, humanam naturam existentem, sicut et alibi Judaeis, dicit: « Nunc autem quaeritis me interficere hominem, qui veritatem locutus sum vobis, quam audivi a Patre meo
Abbreviated transcription (Latin):
ri comꝓbatur. Illa namq inter¬
pellatio. doctori omnium uera asser¬
tione ñ sũmissa ẽ postulatio. s eius
passionis que semel suscepta. semel
ꝓ nobis in sacrificium oblata ẽ et̾na
cõmemoratio: semel inconspectu
sc̃e trinitatis admissa. sanguinis eiꝰ
in nocentis exclamatio. homicidas
qui fuderunt conuincens. nos aut̃
qui bibimus inministerio altariᷤ ñ
indigna s potenti int̃pellatione de¬
fendens Alioqͥn quomͦ ce ante qm as¬
cendiss ait. Data ẽ mͥ oĩs potestas in
celo &e interra: si ce postqͣm ascendis¬
set ut possit int̃pellat. uel rogat da¬
re nobis spm paraditum: s quis
rogate Rogat ꝑ humilitatẽ. qͥ dat
ꝑ diuinitatem. hoc plane uerũ est
quia tunc moriens paulominus ab¬
ab angłis imminutꝰ rogauit ꝑ huma¬
nitatẽ. nc̃ autẽ gła t honore coro¬
natus. & constitutus suꝑ oꝑa manu
um patris: dat ꝑ diuinitatẽ: om̃em
habens potestatẽ. ut pote adextris

Expanded text:
ri comprobantur. Illa namque interri comprobantur. Illa namque interpellatio doctorum omnium vera assertione, non submissa est postulatio, sed ejus passionis, quae semel suscepta, semel pro nobis in sacrificium oblata est , aeterna commemoratio, semel in conspectu sanctae Trinitatis admissa sanguinis ejus innocentis exclamatio, homicidas qui fuderunt, convincens, nos autem qui bibimus in ministerio altaris, non indiga sed potenti interpellatione defendens. Alioquin quomodo et antequam ascendisset ait: « Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra; » sic et postquam ascendit ut possit interpellat, vel rogat dari nobis Paracletum. Sed dicit quis: Rogat per humanitatem, qui dat per divinitatem. Hoc plane verum est, quia tunc moriens paulo minus ab angelis imminutus , rogavit per humanitatem, nunc autem gloria et honore coronatus, et constitutu Patris, dat per divinitatem, omnem habens potestatem, utpote a dextris
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ in morte clamauerit: paulus as¬
serit dicens de illo. Qui indieb car¬
nis sue p̃ces supplicationesꝙ ad eũ.
qui illũ saluũ fac̃e possit a morte
cũ clamore ualido ac multis lacri-¬
mis offerens: exauditꝰ est ꝓ sua reue¬
rentia. Non enim postqmͣ ascendit
in celũ clamat: ut saluet᷑ a morte.
Ergo nec rogat ut paraclitꝰ nobis¬
nob detur s dat. iã ex tunc utens
data sibi potestate in celo & in t̾ra.
s in cruce rogauit: ut pote paulo
minor ab angłis. ascendens autẽ
in celũ: ego mittã ꝓmissũ patͥs mei
in uos ait. Quod uero ait apłs p̃sen¬
ti tempore int̾pellat ꝓ nob̾ iħ cxp̃c.
qui mortuus est. immo qͥ ce resur¬
rexit. qui ẽ a dextͥs dei. qui etiam
int̾pellat ꝓ nob̾: forte repugnare
uidetur. & astruere. quodnunc qͦ
supͣdicto sensu roget ꝓ nob̾. S si
modus int̾pellationis rite animad¬
uertit᷑: potius astipulatione fir-¬
ma his que p̃dicta sunt suffraga¬

Expanded text:
quod in morte clamaverit, Paulus asquod in morte clamaverit, Paulus asserit dicens de illo: « Qui in diebus carnis suae preces supplicationesque ad eum, qui illum salvum facere possit a 109 morte, cum clamore valido ac multis lacrymis offerens, exauditus est pro sua reverentia . » Non enim postquam ascendit in coelum, clamat ut salvetur a morte, ergo nec rogat, ut Paracletus nobis detur, sed dat, jam extunc utens data sibi potestate in coelo et in terra . Sed in cruce rogavit, utpote paulo minor ab angelis ; ascendens autem in coelum ego mittam « promissum Patris mei in vos, » ait . Quod vero Apostqui mortuus est, imo qui et resurrexit, qui est a dextris Dei, qui etiam interpellat pro nobis , » forte repugnare videatur, et astruere, quod nunc quoque supradicto sensu roget pro nobis. Sed in modus interpellationis rite animadvertitur, potius astipulatione firma his, quae praedicta sunt, suffraga
Abbreviated transcription (Latin):
pe sp̃m sc̃m: uidelicet in remissionẽ
pecc̃orũ. S eqͥtur enĩ. Quorꝑ remiseri¬
tis peccata. remittunt᷑ eis. & quorp re¬
tinueritis retenta sunt. Ad summũ
& hoc nemo qui dubitet: qr si mor
Nisi granũ frum̃ti cadens in terra
mortuũ fuerit: ipsũ solũ manet. Si
autẽ mortuũ fuerit: multũ fructũ
affert. Itaq ⁊ hocae qͥeqͥd in illa cena
de abcessu suo dixit: ueriꝰ. rectiꝰ atq
constantius de morte. qm de ascen¬
sione accȩpimus. Et qd̃ ait uado ad
eũ qui misit me. & nemo exuobis
int̾rogat me qͦ uadis. nullomͦ me¬
lius accipitur. qͣm ut idem sit qd̃
posterius dicit: uenit bora ut disꝑga¬
mini. &e me solum relinquatis. eadẽ
conquestione qua ꝑ ꝓpham dixerat.
Corcular calcaui solus: circum spexi
ce ñ erat auxiliator. Itaq quod ait
rogabo patrẽ neum ce aliũ paracli-¬
tum mittet uobis: equabilius est de
passione. quã de pat̾ne dext̃e conses¬
su accipi. Nlam qd̃ in cruce rogauerit.

Expanded text:
ionem peccaturum. Sequitur enim: « Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis; et quorum retinueritis, retenta sunt . » Ad summum et hoc nemo qui dubitet, quia si mortNisi granum frumenti cadens in terra mortuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, fructum multum affert . » Itaque et hoc, et quidquid in illa coena de abscessu suo dixit, verius, rectius atque constantius de morte quam de ascensione accipimus, et quod ait: Vado ad eum qui misit me, et nemo ex vobis interrogat me: Qlius accipitur, quam ut dictum sit quod posterius dicit: Venit hora ut dispergamini et me solum relinquatis , eadem questione, qua per prophetam dixerat: « Torcular calcavi solus, circumspexi, et non erat auxiliator . » Itemque et quod ait: « Rogabo Patrem meum, et alium Paracletum dabit vobis , » aequabilius est de passione quam de paternae dexterae consessu accipi. Nam quod in cruce rogaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
que discipuli hactenus portare ñ
pot̾ant. quã diu corruptibilẽ illum
ae mortalem esse uidebant: neq docto¬
rem hunc dari fuerat equum. nisi pꝰ
det offitium. quod huic euũgłio su¬
pradictam laudabilit̾ p̃mittit lecti¬
onẽ. ñ loqͣtur homo a semetipso: s
sit uelox adaudiendum. tardus au¬
tem ad loquendum: id est audiat
illum loquatur pacẽ. qđ facere nolu¬
it arrius. & ideo bella ce scandala locu¬
tus est: &e om̃s qui a semetipsis locunt᷑
cum suis actib hominẽ deponimus
nouũq indumus. quod est canticũ
nouum cantare: atq ideo recte hoc ip¬
sum cantamus in introitu: & in offe¬
ferenda iubilamus. quia donũ hoc
eterne iubilationis effitiens causa est.
que hic incipit᷑. & infuturo ꝑficietu.¬

Expanded text:
quae discipuli hactenus portare non quae discipuli hactenus portare non poterant, quandiu corruptibilem et mortalem esse videbant, neque doctorem hunc dari fuerat aequum, nisi pridet officium, quod huic evangelio supradictam laudabiliter praemittit lectionem, non loquatur homo a semetipso, sed sit velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum, id est audiat illum loquatur pacem , quod facere noluit Arius, et ideo bella et scandala locutus est, et omnes qui a semetipsis loquuntucum suis actibus hominem deponimus, novumque induimus , quod est cantare canticum novum; atque ideo recte hoc ipsum cantamus in introitu, et in offerenda jubilamus, quia donum hoc aeternae jubilationis efficiens causa est, quae hic incipitur, et in futuro perficietu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ueracem & in ꝯmitabilit̾ ꝑmanentẽ.
uera gͥ ratio. Non enĩ loquit᷑ a semetip¬
so. s quecumq audiet loquet᷑. comꝓ¬
bans id quod ꝓposuerat dicens. doce¬
bit uos omne᷑ ueritatẽ. Quod iterũ
confirmat subiungens. ille me clari¬
ficabit: quia de meo accipiet &e annũ¬
ciabit uobis. Causamq reddens. cur
de meo dixerit: Omnia inquit que
habet pater mea sunt. Quecumꝙ enĩ
babet pater. quecumq scit. quecumq
potest. dedit huic qui hec loquitur
dñico homini. Sic ait in psalmo. Dico
ego oꝑa mearegi: ostendens quid diris¬
set. Eructauit cormeũ uerbũ bonũ.
Omuemi suã sapientiã. cunctã fortitu¬
dinem. totũ deniq uerbũ suum d̾s¬
pat̾ in ut̾um. uͥginis eructauit & huma¬
ne nature uniuit: ꝓpter quod nunc
dicit. om nia que habet pater m̃s¬
totam comp̃hensibilem fecit. s illa
docuit eos que erant necessaria fidei:
scilicet misteria incarnationis. nati¬
uitatis. & passonis. & resurrectionis.

Expanded text:
tabiliter permanentem. Vera ergo ratio, non enim loquetur a semetipso, sed quaecunque audiet, loquetur, comprobans id quod proposuerat dicens: Docebit vos omnem veritatem. Quod iterum confirmat subjungens: Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis . Causamque reddens cur de meo dixerit: Omnia, inquit, quae habet Pater, mea sunt . Quaecunque enim habet Pater, quaecunque scit, quaecunque potest, dedit huic qui haec loquitur Dominico homini, sicut ait in psalmo: « Dico ego opera mea regi , » ostendens quid dixisset: « Eructavit cor meum verbum bonum . » Omnem suam sapientiam, cunctam fortitudinem, totum denique verbum suum Pater in uterum Virginis eructavit, et humanae naturae univit, propter quod nunc dicit: Omnia quae habet Pater totam comprehensibilem fecit, sed illa docuit eos, quae erant necessaria fidei, scilicet mysteria incarnationis, nativitatis, passionis et resurrectionis,
Abbreviated transcription (Latin):
post. Amen amen inquit dico uob̾.
quia plorabitis & flebitis uos. mun¬
dus autẽ gaudebit: uos autẽ contͥsta¬
Igitur cum auctoritate euũgłica ñ tc̃
illum pͥmum abisse constat qnͣdo
ascendit in celũ: s quando moriens
reliquit mundũ &e iuit ad patrem.
Nã de morte eius loquebat᷑ iohes e¬
uũgłista: cum dic̃et. S ciens quia ue¬
nit hora eius ut tͣnseat ex hoc mun¬
do ad patrẽ: ce cetera. Eadẽ qͥpp. e noc¬
te tradendus habuit sermonẽ cum
cha dicit᷑. id est transitꝰ. Itaq ꝑꝑ hurc
eius ab̾cessum: datum esse paraclitũ.
scilicet sp̃m sc̃m in eo qd̃ paraclitꝰ est:
hoc mͦ colligimus. Sp̃c sc̃s iccirco pa¬
raclitꝰ id est consolator dicit᷑. quia cap¬
tiuos filios ade efficit filios di. ꝑ re¬
generationẽ baptismmi: & in hoc sclo

Expanded text:
post: « Amen, amen, inquit, dico vobis, post: « Amen, amen, inquit, dico vobis, quia plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit, vos autem contristaIgitur cum auctoritate evangelica non tunc primum illum abiisse constat, quando ascendit in coelum, sed quando moriens reliquit mundum, et ivit ad Patrem. Nam de morte ejus loquebatur Joannes evangelista, cum diceret: « Sciens quia venit ejus hora, ut transeat ex hoc mundo ad Patrem , » etc. Eadem quippe nocte tradendus, sermonem habuit cum cha dicitur, id est transitus. Itaque propter hunc ejus abscessum datum esse Paracletum, scilicet Spiritum sanctum in eo quo Paracletus est, hoc modo colligimus: Spiritus sanctus idcirco Paracletus, id est consolator, dicitur, quia captivos filios Adae, filios efficit Dei per regenerationem baptismi , et in hoc saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
id est remissionẽ peccator accepissẽt.
neq apud inferos ꝑꝑ originale pecẽm
tenerent᷑ usq ad xp̃i ad uentũ. S ce
illud repugnat quod apłi dñm p̃sen
uerunt:. Uerbi gr̃a petrus cui dictum
ẽ amorẽ tertio ofitenti. di diligisme. pas¬
ce oues mea. Nam hunc amo
tem sensus in his dictis dñi ñ inise¬
nisse arbitramur. nisi utramq eius
sententiam exequemꝰ. ut scilicet idẽ
sit. Si enim ñ abiero paraclitus ñ
ueniet ad uos. ac si dixisset. si enĩ
ñ abiero uos ñ baptnrabimini sp̃u
scõ. Quod facile est consequi: si pͥus
aduertamus quando uł quomͦ abi¬
erit. Multi enim tunc pͥmũ illũ abi¬
sse recolunt: quando uidentib apłis
ascendit incelum. S qndo ascendit
apłi gauisi sunt. Et sicut eantamus
lummeleto petentẽ sidera ꝓsecuti
sunti ĩmmo utait lucas ce ipsi ado¬
rantes reg̾ssi sunt in ierłmcum gau¬
dio magno. Dñs autẽ se ab eunte tͥs¬
tandos illos fore p̃dixerat. łstitia in¬
quiens implebit cor ur̃m. et paulo

Expanded text:
accepissant, neque apud inferos propter originale peccatum tenerentur usque ad Christi adventum. Sed et illud repugnat quod apostoli Dominumverunt: verbi gratia, Petrus, cui dictum est amorem tertio confitenti: « Si diligis me, pasce oves meas . » Nam hunc amortem sensus in his Domini dictis nos invenisse arbitramur, nisi utramque ejus sententiam exaequemus, ut scilicet idem sit: Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos; ac si dixisset: Si enim non abiero, vos non baptizabimini Spiritu sancto. Quod facile est consequi, si prius advertamus quando, vel quomodo abierit. Multi enim illum tunc primum abiisse recolunt, quando videntibus apostolis ascendit in coelum. Sed quando ascendit, apostoli gavisi sunt, et sicut cantamus: Lumine laeto, petentem sidera prosecuti sunt, imo, ut ait Lucas: « Et ipsi adontes regressi sunt in Hierusalem cum gaudio magno . » Dominus se abeunte tristandos illos fore praedixerat: « Tristitia, inquiens, implebit cor vestrum . » Et paulo
Abbreviated transcription (Latin):
onnullis infirma
uidet᷑ ce insufficiens huius sen¬
teñtie uulgata expositio. udelicet
qd̃ iccirco apłis expedierit ut dñs
lit̃ illum amare nescirent: atq ideo
dix̃it. Sienim ñ abiero paraclitꝰ nõ
ueniet ad uos: si autẽ abiero mittã
uobis eum. minus enim expositũ
uidet᷑ quam exposcit maiestas doni
sp̃c scĩ: maxime quia dñs ipse. eius¬
dem sp̃c scĩ aduentũ baptismũ
uocat. dicens in actib apłorp. Qͥa
ioħes quidẽ baptirauit aqua. uos
autẽ baptirabimini sp̃uscõ ñ post
multos hos dies. Baptirari autem
actualium remissionẽ acciꝑe peccatoꝵ.
totumq hominẽ uet̾em in uite tͣnsfer¬
rẽ nouitatẽ. Quo sensu p̃dicta expo¬
sitio ꝓculdubio minor est. Non enĩ
iari. paria sunt: alioquin uet̾es sc̃i.
qui sine dubio dm̃ sp̃ualit̾ amaue¬
runt. immo ce magno eiusdẽ sp̃c sc̃ĩ¬

Expanded text:
nnullis infirma nnullis infirma videtur et insufficiens hujus sententiae vulgata expositio, videlicet quod idcirco apostolis expedierit, ut Dominus liter illum amare nescirent, atque ideo dixerit: Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos . Minus enim expositum videtur, quam exposcit majestas doni Spiritus sancti, maxime quia Dominus ipse ejusdem Spiritus sancti adventum baptismum vocat, dicens in Actis apoes quidem baptizavit aqua, vos autem baptizabimini Spiritu sancto non post multos dies . » Baptizari autem ti, et omnium actualium remissionem accipere peccatorum, totumque hominem veterem in vitae transferri novitatem. Quo sensu praedicta expositio procul dubio minor est. Non enim ncto baptizari, paria sunt; alioquin veteres sancti, qui sine dubio Deum spiritualiter amaverunt, imo et magna ejusdem sancti
Abbreviated transcription (Latin):
iudas ad lauachrũ ad tondendas o¬
ues. idest occurritxͦ ad baptismum.
Quemadmodũ desidat cerius ad
fontes aquar. Que cũ de xp̃o uero
qͣm armillã. iustificationẽq sp̃e sc̃s
ꝓ pignore acceꝑit: accusatur tam a
gentilib qm a uideis. qđ cum menda¬
tio fornicata &e a sp̃u erroris polluta
sit. At illa patient̃ ferens fallaces ac
cusationes. tandem ob mutescere fa¬
tiet imprudentiũ hominũ ignoran¬
tiã ꝓbansper p̃dicta pignora. qd̾ de ue¬
ro deo conceꝑit. & cum eodem dõ głi¬
ficabitur in die uisitationis. Offeren¬
da. lauda anima mea dñm: ad p̃dic¬
tum in euũgłio ꝑtinet huius muli¬
eris de xp̃i resurrectione gaudium.
Nam ae hic psalmus alla habet in
titulo. Qd̾q in uersu canimus. Dñs
erigit elisos. dñs soluit compeditos.
congͣtulatio illorp est. quorp tͥstitia
iuixta ꝓmissũ dñi resurgente illo in
gaudium conuersa est. De offitio ł
abiero paraclitꝰ non ueniet. si autẽ

Expanded text:
Judas ad lavacrum ad tondendas oJudas ad lavacrum ad tondendas oves , id est occurrit Christo ad baptismum, quemadmodum desiderat cervus ad fontes aquarum . Quae cum de Christo vero quam armillam, justificationemque spiritus o pignore acceperit; accusatur tam a gentibus quam Judaeis, quod cum mendacio fornicata, et a spiritu erroris polluta sit. At illa patienter fallaces ferens accusationes, tandem obmutescere faciet imprudentium hominum ignorantiam , probans per praedicta pignora quod de vero Deo conceperit, et cum eodem Deo glorificabitur in die visitationis. Offerenda: Lauda, anima mea, Dominum , ad praedictum in Evangelio pertinet hujus mulieris de Christi resurrectione gaudium. Nam et hic psalmus alleluia habet in titulo. Quodque versu canimus: Dominus erigit elisos, Dominus solvit compeditos , congratulatio illorum est, quorum tristitia, juxta promissum Domini, resurgente illo, in gaudium conversa est . CAPUT III. De abiero Paracletus non veniet ad
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi dolores ut parturientis. P̃ miserat
siqͥdẽ. ꝯtͦͣbati sunt. ꝯmoti st̃. tremor app̃¬
parturientis fructuosus ẽ. Cũ enĩ peꝑe¬
rit iã ñ meminit p̃ssure p̃p gaudiũ qr¬
s natus est
homo in mundo: sic illud qđ detrec¬
tant de nobis tanqͣm malefactori¬
bus. sine consolatione ñ erit. Cum
tandem considantes nos ex oꝑib
bonis: głificent dõi in die uisitati¬
onis. Quod bene ꝑ thamar in histo¬
ria ueteri p̃figuratum ẽ. Qmͣ cũ ac¬
cusarent dicentes. Fornicata ẽ nu¬
rus tuathamar &e uidet̃ uterus eius in¬
tumescere: illa ꝓferens anulum armil¬
lamq ee baculũ que ꝓ arrabone de¬
derat uidas. de uiro inquit cuius hec
sunt concepi. Iudas quippe qd̃ inter¬
p̃tatur confessio xp̃m significat. Tha¬
mar quod int̾pretat᷑ a maritudo. ec¬
clesiam de gentib inqua est amari¬
tudo penitentie: qua ae petrus egsus
fleuit amare. Thamar gͦ oꝑiens uultũ

Expanded text:
« Ibi dolores ut parturientis . » Praemiserat « Ibi dolores ut parturientis . » Praemiserat siquidem: « Conturbati sunt, commoti sunt, tremor appreparturientis fructuosus est, « cum enim peperit, jam non meminit pressurae propter gaudium, quia natus est homo in mundum , » sic et illud quod detrectant de nobis tanquam de malefactoribus , sine consolatione non erit, cum tandem considerantes nos ex operibus bonis, glorificabunt Deum in die visitationis. Quod bene per Thamar in historia veteri praefiguratum est. Quam cum accusarent dicentes: « Fornicata est Thamar, et videtur uterus ejus intumescere , » illa proferens annulum, armillamque et baculum, quem pro arrhabone dederat Judas: « De viro, inquit, cujus haec sunt, concepi . » Judas quippe, quod interpretatur confessio, Christum significat; Thamar, quod interpretatur amaritudo, Ecclesiam de gentibus, in qua est amaritudo poenitentiae, qua « et Petrus egressus flevit amare . » Thamar igitur operiens vultum
Abbreviated transcription (Latin):
dñice usꝙ ad ascensionẽ dñi. ꝓmis¬
sionem eius ad impletã suis officiis cele¬
brant: qua post habitã de morte sua tri¬
stitiã. corda discipuloꝵ de resurrectio¬
ne sua letificanda fore ꝓmiserat. ea qua
tradebat᷑ nocte loquens illis incena.
unde pulchre hac dominica cantam᷑.
sensib suis ꝯpetens titułꝰ p̾scͥptus ẽ in
finem canticũ psalmi resurrectionis
Causa uͦ uel materia iubilationis. que
hic imꝑatur illa est: quã dñs in euũgłio
subsequenti p̃misso tristicie nuntio
subiungit. Iterũ autẽ uidebo uos. &
gaudebit cor ur̃m: & gaudiũ ur̃m ne¬
mo tollet a uobis Ut autem
similitudo que p̃missa est apłis mu¬
lieris tristitiam habentis cum partu¬
rit. nobis quoq congruat quia sic
expedit. bene hoc idem eũugłin h̾
tanqͣm aduenas &e ꝑegͥnos abstmñe¬
uosa carnalib desideriis q̃ militant
adũsus animã a&e cet̾a. In hac enĩ absti¬
nentia labor ẽ: ce sicut ait psalmista:

Expanded text:
nicae usque ad Ascensionem Domini, promissionem ejus adimpletam suis officiis concelebrant, qua post habitam de morte sua tristitiam, corda discipulorum de resurrectione sua laetificanda fore promiserat ea, qua tradebatur nocte loquens illis in coena. Unde pulchre hac Dominica cantamus sensibus suis competens titulus praescriptus est: In finem, canticum psalmi resurrectionis. Causa vero vel materia jubilationis, quae hic imperatur, illa est, quam Dominus in evangelio subsequenti praemisso tristitiae nuntio subjungit: « Iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . » Ut autem similitudo, quae praemissa est apostolis, mulieris, tristitiam habentis, cum parturit, nobis quoque congruat, quia sic expedit; bene hoc idem evangelium, tanquam advenas et peregrinos abstinere a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam , etc. In hac enim abstinentia labor est, sicut ait Psalmista:
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ: ce sp̃m sc̃m qͥ uera pecc̃orũ remissio
ẽ accepimꝰ. Igit᷑ qđ ait si .ii. ñ abiero pa¬
raclitꝰ ñ ueniet aduos. sic accipiendũ
ẽ acsi dixisset. nͥ ego ad mortẽ tͣditꝰ fue¬
ro. necessaria ñ dabit᷑ uob̃ paralysis
.i. pecc̃oꝵ remissio.Nã si deascẽsiõe acci¬
piat᷑ repugnat a illud. qd̾ anteqͣm as

Expanded text:
 qui vera peccatorum remissio est, accepimus . Igitur quod ait: Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos, sic accipiendum est ac si dixisset: Nisi ergo ad mortem traditus fuero, necessaria non dabitur vobis paraclesis, id est peccatorum remissio. Nam si de ascensione accipiatur, repugnat et ill
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa. melia inquia nocte surge¬
bam ad confitendũ tibi: itẽ euũgłice no¬
bis gr̃e claritas magnificentius insti-¬
tuit. Nam dñs nr̃ media nocte deu̾¬
gine natus. itidẽ ut samson qͦndã ob¬
sessus ab allophilis media nocte cõ¬
fractis portis inferi. surrexit a mor¬
tius. Media nicħominꝰ nocte uen¬
turꝰ asserit᷑. in similitudinẽ egyptii
temporis qnͣdo pascha celebratũ ẽ.
&e ext̾minator uenit. & dñs suꝑ tab¬
nacula isrłis tͣnsiit. & in typo nr̃arũ
frontiũ sanguine agni postes cõse¬
crati sunt. Unde reor inquit beatꝰ
se ut die uigiliarũ pasche ante noc¬
tis mediũ dimitt̾e ñ liceat ppłos ex¬
pectantes aduentũ xp̃i. &e postqmͣ
ad ueñit illud tempꝰ securitate p̃sũp

Expanded text:
 Media, inquit, nocte surgebam ad confitendum tibi , » item evangelicae nobis gratiae claritas magnificentius instituit. Nam Dominus noster, media nocte de Virgine natus ; itidem, ut Samson quondam obsessus ab Allophylis , media nocte confractis portis inferi surrexit a mortuis . Media nihilominus nocte venturus asseritur , in similitudinem Aegyptii temporis, quando pascha celebratum est, et exterminator venit, et Dominus super tabernacula transiit, et in typum nostrarum frontium sanguine agni postes consecrati sunt . « Unde reor, inquit beatus se, ut die vigiliarum Paschae ante noctis medium dimittere non liceat populos exspectantes adventum Christi, et postquam advenerit illud tempus, securi
Abbreviated transcription (Latin):
eisdẽ pene cõunctos habent. Eomple¬
torium qͦ qi apud quosdã canticum
d eeuũgłio ht̃. cum eodẽ cantico post
psalmos imnũ ht̃ otiguũ. Nec mirũ.
cum inpsalmoꝵ cͦtitulis. nunc psalm̃
cantici. nunc eanticum psalmi inueni¬
as &e ipsa cõmutatio ratione ñ careat
Omniũ incõmune horarũ dignitatẽ re¬
uerendam &e hoc indicat. qđ earũ ini¬
tium & finem parit referimus ad dm
Nã mĩttio deum in adiutoriũ inuoca
De ordine horarum in festiuitatib

Expanded text:
eisdem pene conjunctos habent. Compleeisdem pene conjunctos habent. Completorium quoque, quia apud quosdam canticum de Evangelio habet, cum eodem cantico post psalmos hymnum habet contiguum. Nec mirum, cum in psalmorum quoque titulis, nunc Psalmus cantici, nunc Canticum psalmi , et ipsa commutatio ratione non careat. Omnium in commune horarum dignitatem reverendam et hoc indicat, quod earum initium, et finem pariter referimus ad Deum. Nam initio Deum in adjutorium invocamrimus. CAPUT X. De ordine horarum in festivitatib
Abbreviated transcription (Latin):
tutina pͥma. t̃cia. sexta. Hona uespa.
sompletoriũ: matutine & uespe acetiᷤ
horis &e num̃o psalmoro. & ordine ym¬
norñ inm̃tto differunt. Nam exue¬
teri testamento. qͦ antiqmͣ ut iã dic¬
tͥum est auctoritatẽ trahunt. Nec Nł.
nich momenti habere debuit in his
antiquitas illa matutini ce uesꝑtini
sacrificii. & ut supra repetã immola¬
tio paschalis agni que fiebat in uesꝑa.
ae illud quod fiebat inuigilia matu¬
tina. qͦ respexit dñs supra castra egyp
tiorx. & int̾fecit exercitũ eorx. & subuer¬
tit rotas curruũ. ferebantꝙ᷑ ꝙ in ꝓfũ¬
dũ. Itemq illud qd inmundi creati¬
one aliis horis tacitis. cõmemorant
uesꝑe. & mane in senaria diuinor oꝑ¬
um distinctione. Iuregͦ ymnũ qͥđ est e¬
uuglice leticie exemplo ãni. qui ymno
dicto eriuit inmontẽ oliuarũ. his dũ¬
taxat horis psalmi uetuste auctorita¬
tis antecedunt. & quia ex enugłio maxi¬
ma sacramenta cõmemorant. &e obhoc
eũgłicis decorati sunt canticis. ymnos

Expanded text:
 nona, vespera, completorium, matutini et vesperae a caeteris horis et numero psalmorum et ordine hymnorum, non immerito differunt. Nam ex Veteri quoque Testamento, antiquam, ut dictum est, auctoritatem trahunt. Nec enim nihil momenti habere debuit in his antiquitas illa matutini et vespertini sacrificii, et, ut supra repetam, immolatio paschalis agni, quae fiebat in vespera , et illud quod fiebat in vigilia matutina, quia respexit Dominus supra ca interfecit exercitum eorum, et subvertit rotas curruum, ferebanturque in profundum . Itemque illud quod in mundi creatione, aliis horis tacitis, commemorantur vespere et mane, in senaria divinorum operum distinctione . Jure ergo hymnum, qui est evangelicae laetitiae, exemplo Domini, qui hymno dicto exivit in montem Olivarum ; his duntaxat horis psalmi vetustae auctoritatis antecedunt, et quia ex Evangelio maxima sacramenta commemorant, et ob hoc evangelicis decorati sunt canticis, hymnos
Abbreviated transcription (Latin):
respectu rationabilis mos insti¬
tutꝰ. ab his apud quos religionis stu¬
dium feruentius est: hoc mͦ tenet᷑. pri¬
mum pauꝑes intͣ claustrales officinas
introducunt᷑. &̾ anteqm fr̃es debitum
illis in lauandis pedib caritatis exhi¬
beant obseqͥũ discumbunt ad conui¬
uiũ. sufficientib ꝙ ferculis reficiuis
Nimirũ tunc in illis xꝰ suscipit᷑ in
bethaniam id est domũ obedientie.
fidesꝙ ñ uana gͣtulat᷑ ibi se illi cenã
fecisse. Tuncuncta cong̃gatio consur¬
gens tanqͣm mulier euũgłica. maria
quippe illa typũ eccłie gesserat: con¬
surgens inqͣm de mensa ad qm consi¬
fregerat ꝓpt̾ tantum hospitẽ. qui ꝓ¬
culdubio in pauꝑib suscipitur: cõ¬
uentt ante paupes. ferens librã un¬
guenti. id est intentionẽ elemosi ne
bens coram illis sic ꝑ omnia tanqͣm

Expanded text:
respectu rationabilis mos institutus ab iis apud quos regionis studium ferventius est, hoc modo tenetur. Primum pauperes intra claustrales officinas introducuntur, et antequam fratres debitum illis in lavandis pedibus charitatis exhibeant obsequium, discumbunt ad convivium, sufficientibusque ferculis reficiuntur. Nimirum tunc in illis Christus suscipitur in Bethaniam, id est domum obedientiae, fidesque non vana gratulatur ibi se illi coenam fecisse . Tunc cuncta congregatio consurgens tanquam mulier illa evangelica, Maria quippe illa typum Ecclesiae gesserat; consurgens, inquam, de mensa, ad quam confifregerat propter tantum hospitem qui procul dubio in pauperibus suscipitur convenit ante pauperes, ferens libram unguenti, id est intentionem eleemosynae, bens coram illis, sic per omnia tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
cum idem de patre & filio debeat
centes enim patre filium esse minorẽ.
uoluerunt. quod in nobis sit atq hu¬
manaꝵ patiat᷑ ꝯtagia aĩarũ. S boc
dicendo pectatores errauerunt. & fal¬
sa locuti sunt. Conseqͥt᷑ enĩ eosut nec
patrem nec filium confiteant᷑ esse
dicta sunt: sicut exempli gr̃a hodier¬
num ꝓbat euũgłm. Ubi cum dixiss
filius: siquis diligit me. sermonem
meum seruabit. ꝓtinus adiecit Et pa¬
ter m̃s diliget eum. &e mansionem
sc̃m negant esse dm̃ eo quod dictũ
sit: apud uos manebit ce inuobiserit.
consequit᷑ ut nec patrem nec filium
fateantur esse dm̃. eo quod de patre
ce de se dicat filius: ueniemꝰ ceapud
plosis. &e cum fumo suo cũ quo de
puteo abyssi tanqͣm locuste exierutb
euentilatis. hoc potius in argum̃tũ
ueritatis catholica fides arripit. dm̃
no spiritui capabilis sit quod ꝓpͥum
diuine est substantie. sco sp̃ui cum
patre ae filio ꝯmune:qui unus et

Expanded text:
cum idem de Patre et Filio debeat um. Dicentes enim Patre Filium esse minorem, re voluerunt quod in nobis sit, atque humanarum patiatur contagia animarum. Sed hoc dicendo, peccatores erraverunt, et falsa locuti sunt . Consequitur enim eos, ut nec Patrem nec Filium confiteantur esse dicta sunt, sicut exempli gratia, hodiernum probat Evangelium. Ubi cum dixisset Filius: Si quis diligit me, sermonem meum servabit , protinus adjecit: Et Pater meus diliget eum, et sanctum negant esse Deum, eo quod dictum sit, apud vos manebit et in vobis erit , consequitur, ut nec Patrem nec Filium fateantur esse Deum, eo quod de Patre et de se dicat Filius: Veniemus, et maplosis, et cum fumo suo, quod de puteo abyssi tanquam locustae exierunt eventilatis , hoc potius in argumentum veritatis catholica fides arripit Deum no spiritui capabilis sit; quod proprium divinae est substantiae, sancto Spiritui cum Patre et Filio commune, qui unus et
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ aqua aspsionis semel lustra¬
tum amplius asꝑgi ñ posse. & qd̵
maius est sacram̃to corporis ce san¬
guinis xͥ semel ꝑcepto. amplius il¬
lud susciꝑe ñ debere: s si forte ad
hec respondendum existimes. qͥa
corpus semel sacratum denuo in eo¬
dem sacram̃to ñ benedicit᷑. neque
aque asꝑsionis benedictio sepius
in eadẽ aqua reuertat᷑. uide quia
similit idem oleum post unã con¬
secrationẽ. alia rursum benedic¬
tione aut consecratione ñ sc̃ificat
Et tam̃ sicut ille qui corporisxͥ sacͣ¬
mentum iam ꝑcepit. nequaqͣm
unctionis sacramen tum accepit
si necesse fuerit. & causa siue deuo¬
tio expostulet: ut illud itm ꝑcipi¬
at: rationabilit̾ ñ contradicitur.

Expanded text:
hominem aqua aspersionis semel lustrahominem aqua aspersionis semel lustratum amplius aspergi non posse; et quod majus est sacramento corporis et sanguinis Christi semel percepto amplius illud suscipere non debere? Sed si forte ad haec respondendum existimes, quia corpus semel consecratam denuo in eodem sacramento non benedicitur, neque aspersionis benedictio saepius in eadem aqua reiteratur, vide quod similiter idem oleum post unam consecrationem alia rursum benedictione aut consecratione non sanctificatur: et tamen sicut ille qui corporis Christi sacramentum jam percepit, nequaquamunctionis sacramentum accepit, si necesse fuerit et causa sive devotio expostulet, ut illud iterum percipiat rationabiliter non contradicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
in sacram̃to ñdiuidit᷑: inuirtute sa¬
cram̃ti ñ separat᷑. Tam̃ quia unctio
menbroꝵ dolorẽ sanat. & contra
corpis infirmitatẽ magis ꝓdesse ui¬
detur. idet fortassis dixit. oratio sal¬
uabit infirmũ. ut inutro ꝙ utrũ ꝙ
uitelligas. & non potes unctionẽ ma¬
gis ad sanitatẽ corporis ꝑtinere quã
ad pecc̃orꝑ remissionẽ. pͥus anima
curatur. postea corpussanat᷑. ꝓpt̾
corruptionẽ anime: infirmatũ est
corpꝰ. Id̾o ad sanitatẽ corporis obti¬
nendam. pͥus curanda est anima.
Et si forte corpus ad pͥstinam sospi¬
tatẽ ñ conualescit: nich ꝑicłi est:
tantum anima suam sanitatẽ re¬
ceꝑit. Quare gͦ neget᷑ quod unctio¬
nis sacram̃tũ suꝑ infirmũ iteri pꝰ¬
sit ad reparandã sepius saniratẽ
&e ad impetͣndã sepius peccatorp
remissionẽ. cum negari ñ possit
ꝓ eadem corporis sanitate ce simili¬
ter ꝓ peccatoꝵꝵ remissione sepiusit¬
andã esse orationem. Et ut insacra¬
m̃tis idem demonstremꝰ. quis dicat

Expanded text:
in sacramento non dividitur, in virtute sacramenti non separatur; tamen quia unctio membrorum dolorem sanat, et contra corporis infirmitatem magis prodesse videtur: ideo fortassis dixit oratio salvabit infirmum, ut in utroque utrumque intelligas, et non putes unctionem magis ad sanitatem corporis pertinere, quam ad peccatorum remissionem. Prius anima curatur, postea corpus sanatur. Propter correctionem animae infirmatum est corpus. Ideo ad sanitatem corporis obtinendam, prius curanda est anima. Et si forte corpus ad pristinam sospitatem non convalescit, nihil periculi est, si tantum anima suam sanitatem receperit. Quare ergo negetur quod unctionis sacramentum super infirmum iterari possit; ad reparandam saepius sanitatem et ad impetrandam saepius peccatorum remissionem, cum negari non possit pro eadem corporis sanitate, et similiter pro peccatorum remissione, saepius iterandam esse orationem? Et ut in sacramentis idem demonstremus, quis dicat
Abbreviated transcription (Latin):
petrꝰ & alius petrꝰ. equib uñ alexan¬
driam: alius antiochiã maculauit.
ꝙ discipuli siue scismatici docuert̃.
uel conscripserunt. quor nõĩa mi¬
nime retinemus. ñ solum repudi¬
ata uerum etiam ab om̃i catho¬
lica romana eccłia eliminata. atꝙ
cũ suis auctorib auctorꝙ sequacibꝰ
sub anathematis indissolubili uin¬
culo inet̾num confitem᷑ esse dãpnata.

Expanded text:
Petrus et alius Petrus, e quibus unus AlexanPetrus et alius Petrus, e quibus unus Alexandriam, alius Antiochiam maculavit, mque discipuli, sive schismatici docuerunt vel conscripserunt, quorum nomina minime retinemus, non solum repudiata, verumetiam ab omni catholica Romana Ecclesia eliminata, atque cum suis auctoribus, auctorumque sequacibus sub anathematis indissolubili vinculo, in aeternum confitemur esse damnata.
Abbreviated transcription (Latin):
qui apellat᷑ iam ne ce mabre ap̃.
phisiologus abhereticis cõscͥptꝰ
&ebeati ambrosii nomine p̃sig¬
nũ apłoꝵ ap̃. historia eusebii
pamphili ap̃. opꝰcula tertullini siue
affricani ap̃. Opuscula postumiani
ce galli ap̃. O puscula montani e pͥs
ni pictauensis. apoc̃ Opꝰcła faustire¬
ap̃. Scriptura que apellat᷑ salomo¬
nis contͣdictio ap̃. ꝓ hilacteria omĩa
que ñ ab angło ut illi confingunt
pocripha. hec & his similia que sy¬
mon magus. nicholaus. cherutus.
marcion. basilides. ebion. paulus eti¬
am samosatenus. fotinus. &e bonosus.
qui simili errore defec̃unt. montanꝰ
quoꝙ cum suis obscenissimis sequa¬
cib. apollinaris. ualentinus suie
manicheus. faustꝰ sabellius. arrius
macedonius. eunomius. nouatꝰ. sab¬
batius. calistus. donatus &e eustachiꝰ.
nubianus. pelagius. iulianis. & laci¬
ensis. celestinꝰ maximiañ p̾scillianꝰ
ab hispania. lampediꝰ. dioscorꝰ euticł

Expanded text:
quiquiPhysiologus ab haereticis conscriptus, et beati Ambrosii nomine praesigcryphus. Historia Eusebii Pamphili, apocrypha. Opuscula Tertulliani, sive Africani, apocrypha. Opuscula Postumiani et Galli, apocrypha. Opuscula Montani, et Prni Pictaviensis, apocrypha. Opuscula Fausti Repha. Scripta quae appellantur Salomonis contradictio, apocrypha. Phylacteria omnia, quae non angelorum, ut illi confingunt,pocrypha. Haec et his similia, quae Simon Magus, Nicolaus, Cerinthus, Marcion, Basilides, Ebion, Paulus etiam Samosatenus, Fotinus et Bonosus, qui simili errore defecerunt, Montanus quoque cum suis obscoenissimis sequacibus, Apollinaris, Valentinus sive Manichaeus, Faustus, Sabellius, Arius, Macedonius, Eunomius, Novatus, Sabbacius, Galistus, Donatus et Eustatius, Nibinianus, Pelagius, Julianus Edanensis, Coelestinus, Maximianus, Priscillianus ab Hispania, Lampedius, Dioscorus, Eutychius,
Abbreviated transcription (Latin):
andree apli. ap̃. Euũgłia que falsauit
lucianus ap̃. Euũgłia que falsauit
ytius. ap̃. liber de infantia saluato¬
ris ap̃. lib̃ de natiuitate saluatoris
ce de sc̃a mariã uel de obstetrice sal¬
uat̾oris. ap̃. lib̃ qui apellat᷑ pasto¬
ris. ap̃. libriom̃s quos fecit leutius.
discipulus diaboli ap̃. liber qui
apellatur fundam̃tum. ap̃. liber
qui apellat᷑ thesaurꝰ. ap̃. liber qui
est defiliab ade uelgenesis ap̃. Cen¬
timetrum de xͦ uirgilianis cõpa¬
ginatum uersib ap̃. liber qui apel¬
latur tecle ce pauli. ap̃. liber qui a¬
pellatur nepotis ap̃. Liber ꝓuerbi¬
orp ab hereticis conscriptus. & sc̃i speti
nomine signatꝰ. apoc̃. Reuelatio que
apellat᷑ ꝓauli ap̃. Reuelatio que
apellat᷑ thome ap̃. Reuelatio que
apellat᷑ stephani ap̃. lib qui apel¬
lat᷑ transitꝰ sc̃e marie ap̃. lib qͥ apel¬
lat᷑penitentia adam. ap̃. lib̾ dioge¬
ne nomine gygantis ap̃. qui pͦt
dilumũ cum dracone ab hereticis

Expanded text:
Andreae apostoli apoc. Evangelia quae falsavit Lucianus apocr. Evangelia quae falsavit Titius apocr. Liber De infantia Salvatoris apocr. Liber De nativitate Salvatoris et de sancta Maria, vel de obstetrice ejus apocr. Liber qui appellatur pastoris apoc. Libri omnes quos fecit Leutius discipulus diaboli apocr. Liber qui appellatur Fundamentum apocr. Liber qui appellatur Thesaurus apocr. Liber qui est De filiabus Adae vel Genesis apoc. Centimetrum de Christo Virgilianis compaginatum versibus apocr. Liber qui appellatur Actus Teclae et Pauli apoc. Liber qui appellatur Nepotis apocr. Liber Proverbiorum ab haereticis conscriptus, et sancti Sixti nomine signatus apocr. Revelatio quae apRevelatio quae appellatur Stephani apoc. Liber qui appellatur transitus sanctae Mariae apoc. Liber qui appellatur poenitentia Adam apocriphus. Liber Diogenes nomine gigantis, qui post diluvium cum dracone ab haereticis