comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
disfuit. aar eni Si res mͤ subrepta ta¬
a remaneat edites .d. ⁊ si dñni non
tus facco amisis eq̃ condices. In coĩ
g re eleqant̃ ait int̃te utrũ tu pro¬
uocasti comuni diuid̾ iudicio. an ꝓ¬

Expanded text:
imo: ait enim: si res mihi subrepta tua remaneat, condices. sed et si dominium non tuo facto amiseris, aeque condices. In communi igitur re eleganter ait interesse, utrum tu prouocasti communi diuidundo iudicio an
Abbreviated transcription (Latin):
lus dolus p̃stat᷑. nisi forte ⁊ merces acces
ctur. aut si ħ ad initõ ꝯuenit ut ⁊ eul¬
pom ⁊ ꝑienlũ p̃stet is penes qũe dpͥo¬
nitur. Sedubi utriusq. utilitas uertit᷑.
ut in ep̃to. ⁊ in locato. nt in dote. ut
in pignore ut insonetate ⁊ dolus et
culp̾a p̃stat᷑  C õmodatũ aũt płmq so¬
lam utilitatẽ atinet eiꝰ cui ꝯmodatur.

Expanded text:
ur solus: nisi forte et merces accessetur aut si hoc ab initio conuenit, ut et culpam et periculum praestet is penes quem deponitur. sed ubi utriusque utilitas uertitur, ut in empto, ut in locato, ut in dote, ut in pignore, ut in societate, et dolus et culpa praestatur. Commodatum autem plerumque solam utilitatem continet eius cui co
Abbreviated transcription (Latin):
⁊m̃ nemo furũ condictõne tenebitur
ido ulianꝰ ut ꝓcebat infure manise¬
sto tc̃tare de condocẽ.Ita ꝓponit furĩ
dep̃hiñsũ aut occidis se. aut fregisse
ant fudisse id ꝙ nãceꝑat ¶ eigͣ ꝙ̃¬

Expanded text:
m nemo furum condictione tenetur, ideo Iulianus, ut procedat in fure manifesto tractare de condictione, ita proponit furem deprehensum aut occidisse aut fregisse aut effudisse id quod interceperat. Ei
Abbreviated transcription (Latin):
auis. ¶do in arbitriũ iudicis refertur
quoq lic⁊ iud̾atur una. ⁊ eabem pote¬
stas ubiq eẽ. tñ aliis locis ficilius⁊ le¬
triorib usuris inuenitntut. anis oifi¬
cilius ⁊ grauiorib usuris.
lp̃. Uuod n er es petẽtur. ip̃a sola
sũma pecetur. nec ampliꝰ quid nisi si qͥd
eẽt stipulatus ut si tꝑis ictibitas ĩnĩne¬
nit ¶ Intoũ iudẽr qui ex hac actiõe
cognoscit. cũ sit arbittaria ab soluere
reum debr. cautione abeo exacta d̾
pecunia ibi soluenda. ubi ꝓmissa est.
quid enĩ si ibi uł oblata pecunpa acto¬
ri dicatur uł deposita. ut ex facili sol¬
uenda nonne debebit interdũ abso¬
lũt. ¶ Insũma equitatẽ quoq añt
oculos hr̃e debet mdex. qui hui̾t oe¬
tioni addictuꝰ est.

Expanded text:
ale. Ideo in arbitrium iudicis refertur quoque licet uideatur una et eadem potestas ubique esse, tamen aliis locis facilius et leuibus usuris inueniuntur, aliis difficilius et grauibus usuris.. Quod si Ephesi petetur, ipsa sola summa petetur nec amplius quid, nisi si quid esset stipulatus, uel si temporis utilitas interuenit. Interdum iudex, qui ex hac actione cognoscit, cum sit arbitraria, absoluere reum debet cautione ab eo exacta de pecunia ibi soluenda ubi promissa est. quid enim si ibi uel oblata pecunia actori dicatur uel deposita uel ex facili soluenda? nonne debebit interdum absoluere? in summa aequitatem quoque ante oculus habere debet iudex, qui huic actioni addictus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Eceuola. E tichꝰ testam̃to eiꝰ quẽ dñm
suũ arbitrabat᷑. lib̾tate acceptaꝰ słꝰx.
annis ex die mortis aniiu̾os .x. hẽdeb
p̃stitiss ꝑ octo annos p̃finitã qñtitatẽ
ut iussus erat dedit. pꝰ modũ se ingen¬
uũ comꝑerit nec teliquoꝵ anorũ

Expanded text:
um. Stichus testamento eius, quem dominum suum arbitrabatur, libertate accepta, si decem annis ex die mortis annuos decem heredibus praestitisset, per octo annos praefinitam quantitatem ut iussus erat dedit, postmodum se ingenuum comperit nec reliquorum annorum
Abbreviated transcription (Latin):
tñ sccuta non ẽ. dictud̾ est ãdiccõne lo¬
cũ hr̃e. Siue aũt ab initio sine cã pini¬
ssũ ẽ. siue fuit cã ꝓmittendi ã finita
ẽ. uł secuta ñ ẽ. dicend̾ ẽ ꝯdiccõni locu
fone ¶ Constat id d̾mũ posse ꝯdici alicͥ
uł ꝗ noner iusta cã ad eum ꝑuenit ł¬

Expanded text:
n secuta non est, dicendum est condictionem locum habere. Siue ab initio sine causa promissum est, siue fuit causa promittendi quae finit‹a› est uel secuta non est, dicendum est condictioni locum fore. Constat id demum posse condici alicui, quod uel non ex iusta causa ad eum peruenit
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝑpͥetuũ. Hm siquidẽ etus cania
grcẽptiodatur ess quo agitur. solu¬
tũ repete̾ põt ut accidit in senatus
ꝯsultũ d̾ int̾cestionibsubi uo inodiũ
eiꝰ cui debetur exceptõdatur. ꝑperã
solutũ tion rep̾etitm. uelun si filius¬
famił cont̃ macedonianũ mutuam
pgcuniã acceꝑit.⁊ pat̃ fomił factus
soluit non repenit ¶ Si pars domuis
que in diẽm ꝑ fid̾ cẽmissũ relicta est.
arͣsit̃. ⁊ ñt ⁊ iem fidi õmusio cedentẽ
eum gand̾ hẽs sua impẽsa refecĩt. d̾¬
d̾uce dã ẽẽ imp̃esã ex sidigmisso con

Expanded text:
est perpetuum. nam si quidem eius causa exceptio datur cum quo agitur, solutum repetere potest, ut accidit in senatus consulto de intercessionibus: ubi uer‹o› in odium eius cui debetur exceptio datur, perperam solutum non repfamilias contra Macedonianum mutuam pecuniam acceperit et pater familias factus soluerit, non repetit. Si pars domus, quae in diem per fideicommissum relicta est, arserit ante diem fideicommissi cedentem et eam heres sua impensa refecerit, deducendam esse im
Abbreviated transcription (Latin):
Iaius. I uoleco qm̃ in quẽ sibi dari
quisq stipulatus ẽ. non iudebatur a¬
gñdi facultas competẽ. s quia iniqnu
erat si ꝓmissor ad eum locũ inquem.
uł etiã dãt̾a oꝑa face̾t. uł quia aliis lo

Expanded text:
iale. Alio loco, quam in quem sibi dari quisque stipulatus esset, non uidebatur agendi facultas competere. sed quia iniquum erat, si promissor ad eum locum, in quem quod uel data opera faceret uel quia aliis lo
Abbreviated transcription (Latin):
posse condicẽ quasi indebita. sic posti̾or
solutõ comꝓbabit pͥeia .u. utrum debita
an in debita solu̾entur. s ⁊si post soluta
sus. ⁊ putat natuna eẽ. in .u condicuonẽ¬
quod uellem arbitriũ daretilt Idem ait.
⁊ si duo hẽdes sint stipulatoris nou sic pꝰse
altͣi .u. solutis alti partem stichi solui. ad̾
⁊ si duo sint ꝓmissoris hẽdes. scd̾m q̃ lid̾a¬
tio non contingit. nisi aut utͥqͣ qͥna. aũ
ntq partes ftichi fu̾nt solute¬
indebiti soluit. quolib loco repetet. ñ
eñi eristimatõnẽ soluentis eadem spẽs
tus suã sponte soluit repetẽ non põt.¬

Expanded text:
posse condicere quasi indebita. sic posterior solutio comprobabit, priora quinque utrum debita an indebita soluerentur. sed et si post soluta sus. et putat natam esse quinque condictionequod uellem arbitrium daretur. Idem ait et si duo heredes sint stipulatoris, non ‹posses› alteri quinque solutis alteri partem Stichi solui: Idem et si duo sint promissoris heredes. secundum quae liberatio non contingit, nisi aut utrique quina aut utrique partes Stichi fuerunt solutindebitum solvit, quolibet loco repetet: non enim existimationem solventis eadem specietus sua sponte solverit, repetere non pot
Abbreviated transcription (Latin):
capue pat̾tem p̾e̾tit ¶ Siꝗs insulã
fieri stipuletut. ⁊ locũ non adiciat.
non ualet stip̾lilatõ ¶ Siꝗsita stipu¬
letur ephesy.x. dari. si aũt diem qmͣ
ephesũ ꝑuenire possit agat. ꝑ pẽrã
añt diem ag̃i. ꝙr ⁊ inlianus putat

Expanded text:
Capuae partem petat. Si quis insulam fieri stipuletur et locum non adiciat, non ualet stipulatio. Qui ita stipulatur 'Ephesi decem dari', si ante diem, quam Ephesum peruenire possit, agat, perperam ante diem agi, quia et Iulianus putat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtrait. tã actoli qmͣ rei. Quod sirri
intẽ. ininoi̾s fiat pecuĩe ꝯdẽpnatõ
qm̃ intẽtatũ ẽ. aut si actoris maioiͣs
peciñe fiat. ħ aũt ãc̾tõ ex illa ffipuł.
uenit ubi stipulat᷑ sũ a te ephesu.r.
daris Siꝗs ephesy.x. aut capue hoĩ¬
ñe daiͣ snpulatus erbiat᷑. non debet
detcto altõ loco exꝑiri. ne anserat.
loci utilittẽ.¬

Expanded text:
ntinet tam actoris quam rei: quod si rei interest, minoris fit pecuniae condemnatio quam intentum est, aut si actoris, maioris pecuniae fiat. Haec autem actio ex illa stipulatione uenit, ubi stipulatus sum a te Ephesi decem dari. Si quis Ephesi decem aut Capuae hominem dari stipulatus experiatur, non debet detracto altero loco experiri, ne auferat loci utilitate
Abbreviated transcription (Latin):
me ageret responsũ est a sceuola ex¬
tra oidin̾ario iuditio eẽ illi subueni¬
endum
d̾. Siego pecutiam tibi quahidõa¬
turus dedero .ti. quasi mu̾tuã accipi¬
eẽ. Set an mutua sit uidendũ est p¬
puto nec mutuã eẽ magisq nũmo
accipieritis non sict̾i cum aua opini¬
one accepit. Quare si eos cõnsũpsĩt
licet condictione teneatur. tã doli ex¬
ceptione uti potĩt. quia scdm uolũ¬
tatem dantis nũmi consup̃ti sunt.¬
Nanꝰ si ego quasi d̾ponens tibi ddo
tu quasi mutuã accipias. nec d̾po¬
sitũ est nec mutuũ . Ioem ẽ et si tu
quasi mutuã pecumam dd̾̃is. ego
quasi ꝯmodatam ostñdendi gr̃a ac¬
cepi. s in utroq casu ꝯsũptu num¬
mis conditioni locus si ne doli ex ce

Expanded text:
e ageret, responsum est a Scaeuola extraordinario iudicio esse illi subueniendumSi ego pecuniam tibi quasi donaturus dedero, tu quasi mutuam accipiesse: sed an mutua sit, videndum. et puto nec mutuam esse magisque nummos accipientis non fieri, cum alia opinione acceperit. quare si eos consumpserit, licet condictione teneatur, tamen doli exceptione uti poterit, quia secundum voluntatem dantis nummi sunt consumpti. Si ego quasi deponens tibi dedero, tu quasi mutuam accipias, nec depositum nec mutuum est: idem est et si tu quasi mutuam pecuniam dederis, ego quasi commodatam ostendendi gratia accepi: sed in utroque casu consumptis nummis condictioni sine doli exce
Abbreviated transcription (Latin):
fama solu̾it com eẽt euis peculiaũs
debitor siquid̾ iquoranit abempti.
ei peculium uberabit᷑. si scit ⁊ sol
condictõñe non ht̃. quia sciens ind̾¬
bitũ soluit. ¶ Si filius familias contͣ
macedonianũ mutuatus solułt. er
patri suo heres effectus. uelit uẽtis

Expanded text:
familias soluerit, cum esset eius peculiaris debitor, si quidem ignorauit ademptum ei peculium, liberatur: si scit et soluit, condictionem non habet, quia sciens indebitum soluit. Filius familias contra Macedonianum mutuatus si soluerit et patri suo heres effect
Abbreviated transcription (Latin):
ei sp̃oso numauĩt nec nuptie secute
sũt mulier condice  Sed si ego ꝯ tra¬
ri cũ spõso. ⁊ pecumiã in hoc de¬
di. ut si nuptie secute eẽat. mulien
dos adquireretut. si non eẽnt secute
mͥ reddetur. qͣi obremdatur. ⁊ re ño
secnti ege asponso condicã ¶Si quic
indebitam ꝓetiruã ꝑ errorem ius¬

Expanded text:
 sponso numeraui nec nuptiae secutae sunt, mulier condicet. sed si ego contraxi cum sponso et pecuniam in hoc dedi, ut, si nuptiae secutae essent, mulieri dos adquire‹re›tur, si non essent secutae, mihi redderetur, quasi ob rem datur et re non secuta ego a sponso condicam. Si quis indebitam pecuniam per errorem ius
Abbreviated transcription (Latin):
posse Iteu si tiłi drd̾o. ut ructͥ nddis
rem deposit̾am ap̃ te ut ut instrum̃tũ
rͥ redẽess⁊ ed si dedi ut scdm me iuho¬
na causa iubex ꝓnĩmiaret. est quid reͣ¬
latũ ꝯditiomi locũ ẽe. s. hc qͥuoq cri¬
ñ contralut. iudietm enim corrũ p̃t

Expanded text:
posse: Item si tibi dedero, ut rem mihi reddas depositam apud te uel ut instrumentum mihi redderes. Sed si dedi, ut secundum me in bona causa iudex pronuntiaret, est quidem relatum condictioni locum esse: sed hic quoque crimen contrahit iudicem enim corrumpere
Abbreviated transcription (Latin):
didit p̃fecto tugilũ. q̃i infatinore
mo supplicio assecitͥa escomtitio
dare eu m opdit̃e. quͥia. ⁊ għt mnortẽ
dore tibi cum oportaetat labõ ait̃.
posse etiam ad exhibñdã agi qm̃ fe¬
neum oporte ita ait. si fecisses eius
hõmĩs quo eaũ ad exhibñd̾ agẽ te ñ
furti te atrurũ cũ eo qr re auena
uti ant dñm si scirit ⁊ hrbimn ẽẽ

Expanded text:
t praefecto uigilum quasi in facinore mo supplicio adfecit. ages cum Attio dare eum tibi oportere, quia et ante mortem dare tibi eum oportuerit. Labeo ait posse etiam ad exhibendum agi, quoniam fedari oportere ita ait, si fecisses eius hominem, quo casu ad exhibendum agere te non furti te acturum cum eo, quia re aliena uti aut dominum si sciret prohibiturum
Abbreviated transcription (Latin):
tias soluiss. Tnuꝑtie secute ño fuis¬
sent. ip̃e pessi condic̃e causa d̾biti i¬
tegra mulieri ad hoc solũ montute
ut᷑ ad nichil aliud debitor ꝯpellatur.
isi ut cedat ꝯdictitiã actionem. ¶¬

Expanded text:
tias soluisset et nuptiae secutae non fuissent, ipse possit condicere causa debiti integra mulieri ad hoc solum manente, ut ad nihil aliud debitor compellatur, nisi ut cedat ei condicticia actione.
Abbreviated transcription (Latin):
Di .d̾. scrib̾. comp̃ete̾ manumnisso
renet̃tiõñe. neratius etiam lib̾. m̃¬
drouarum resert. ꝑarioeri pnrto¬
mrinũ adomitia neronis flia.x. q̃
liber accepiss. ¶ Siquis quãsi sta¬
ta lib̾. mͥ.⁊. dederit cũ iussus non

Expanded text:
 scribit competere manumisso repetitionem. Neratius etiam libro membranarum refert Paridem pantomimum a Domitia Neronis filia decemliberum accepisset. Si quis quasi statuliber mihi decem dederit, cum iussus non
Abbreviated transcription (Latin):
nichil possit. detem sõlint. ĩnea ca¬
usa est ut repetert non posut
lp̃. Si is cum quo de peculis accũ
lest ꝑ ĩmprudentiã plusqmͣ in pec¬
bi dedeto falso existimãsme eñ tibi de¬
bẽ.⁊ añt qmͣ repetam eecesssĩn cõ¬

Expanded text:
nihil possit, dotem soluerit, in ea causa est ut repetere non possitd Sabinum. Si is, cum quo de peculio actum est, per imprudentiam plus quam in pecbi dedero falso existimans me eum tibi debere et antequam repetam decesserim, co
Abbreviated transcription (Latin):
ecõñe non impediti uͣissimũẽ. Decis¬
one eñi furti quidacto. nõ aut ꝯdict̃o
tollit᷑ ¶ furti acrõ penã petit legiti¬
mã. Condictõ retu ip̃an¶ Ea res facit
ut neq furti actõ ꝑ ꝯdictõñe. neq ꝯ¬
dictõ ꝑ furti actõnem: ꝯsumatur. Is̃¬

Expanded text:
on impediri uerissimum est: decisione enim furti quidem actio, non autem condictio tollitur. Furti actio poenam petit legitimam, condictio rem ipsam. ea res facit, ut neque furti actio per condictionem neque condictio per furti actionem consumatur. is
Abbreviated transcription (Latin):
tio catte.s. ubi accepit̾ ut manumit¬
tẽt deuide ẜuus d̾cessit si quid̾ morã
fecit. manumissioni conseqñs est ut
dicainus eum refund̾e id quos. accepit.
qd̾ si moram non fecit. s. cum ꝑfectus
eẽt ad p̾sidem ut ap̃ qũe man̾lmittẽ

Expanded text:
tio carere. Sed ubi accepit, ut manumitteret, deinde seruus decessit, si quidem moram fecit manumissioni, consequens est, ut dicamus refundere eum quod accepit: quod si moram non fecit, sed cum profectus esset ad praesidem uel a
Abbreviated transcription (Latin):
fid̾iussisce iurauit. ñõ d̾b hoc iusiu¬
rindum reo ꝓmittendi ꝓdẽe.s ⁊ si ac¬
tore dfente defentor absentis uł p̃sen¬
tis nrauit. eum qũe efẽndit dare
non eportẽ. exceptõ nrtsurandi ei
crins nomirie ruratũ fĩt dari debe¬
bit. eadem rntõne ⁊ si fideiussoris

Expanded text:
fideiussisset, iurauit, non debet hoc ‹ius›iurandum reo promittendi prodesse. Sed et si actore deferente defensor absentis uel praesentis iurauit eum quem defendit dare non oportere, exceptio iurisiurandi ei cuius nomine iurandum fuerit dari debebit. eadem ratio est et si fideiussoris
Abbreviated transcription (Latin):
non ex hibertis qm̃i in litẽ iuraeit
lip̃. Nũmis d̾positis iudicem ño opõ
mãtio. nisi forte d̾ co quis iuret. quod
sua int̃fuit. nũmos sibi suãdic solu¬
tos eẽ. quid eñi si sulꝓena pecumã d̾¬

Expanded text:
ibentis, quanti in litem iurauerit m. Nummis depositis iudicem non oportmatio. nisi forte de eo quis iuret, quod sua interfuit nummos sibi sua die redditos esse: quid enim, si sub poena pecuniam d
Abbreviated transcription (Latin):
aut inhibenda.s. s̃ tibĩ ddero. ut
stichũ manumitts. si nõ facis. ꝯ dicẽ
possũ. aut si me pen̾iteat ꝯdic̾e pos¬
sũ. quodsi ita dedi. ut mira certum
tp̃s manumittas. sĩ nondũ tꝑs p̃teri
peniteat. ꝙ si p̃terist ꝯdici ponit.
Set si stichus decessi̾t. an repiti qd̾
ditũ ẽ possit ꝓcił ait. si post id tps
d̾cessit quo m̾anuninti potuit. rep¬
etitõnẽ eẽ. si minus. cessares ꝗn imoe
⁊ si nicł tib d̾di ut maniutreͣs ꝑla¬
cuerat tam̃ ut dare. istro tibi gopt¬
eteͣ actõnẽ. qͦ er hoc contetu nastit᷑.¬

Expanded text:
 dedero, ut Stichum manumittas: si non facis, possum condicere, aut si me paeniteat, condicere possum. Quid si ita dedi, ut intra certum tempus manumittas? si nondum tempus praeterieniteat: quod si praeteriit, condici poterit. sed si Stichus decesserit, an repeti quod datum est possit? Proculus ait, si post id temporis decesserit, quo manumitti potuit, repetitionem esse, si minus, cessare. Quin immo et si nihil tibi dedi, ut manumitteres, placuerat tamen, ut darem, ultro tibi competere actionem, quae ex hoc contractu nascit
Abbreviated transcription (Latin):
oͥ ¶ usiurind̾ a d̾bitore exactũ efficit
ut pignus libetur. hoc eñi acteptila¬
tioni sumile ꝑpetuam certe excertoᷤ¬
nͣe parit. idcirto penã. quoq pctẽtẽ
c̃ditorẽ exceptõne submonĩ opoitet
⁊ solutũ rep̃eti potit. ut pote cum eo

Expanded text:
 Iusiurandum a debitore exactum efficit, ut pignus liberetur: est enim hoc acceptilationi simile: perpetuam certe exceptionem parit. idcirco poenam quoque petentem creditorem exceptione summoueri oportet et solutum repeti potest, utpote cu
Abbreviated transcription (Latin):
perinog̃. Del ⁊ si falsum testam̃tum ⁊ t¬
sm̃ scełere eius qui d̾dit᷑. ut in effci̾o¬
sum ꝓnuntietar. ueluti cãuia non se¬
cuta.⁊. repetentut.
iretur. quasi dcidi. an ponim ꝯdicere.
si mͥ non caueatur ad iudicẽ non in.
sat. qm diu non itur. ¶ Iem erit᷑ . o᷑¬
⁊ si tibi d̾dero .x.utͤ stichũ manu¬
mtas. nam scd̾m distĩctõñe supra

Expanded text:
rum. Sed et si falsum testamentum sine scelere eius qui dedit uel inofficiosum pronuntietur, ueluti causa non secuta decem repetentur. iretur: quasi decidi. an possim condicere, si mihi non caueatur ad iudicem non iri?sat quamdiu non itur. Idem erit et si tibi dedero, ne Stichum manumittas: nam secundum distinctionem supra
Abbreviated transcription (Latin):
dato mreuixando non aliud querit
amͣ si unatu sit remuss questiõe an
debcatur quasi sacis ꝓbatum sit. iure¬
mrando ¶ S siquis ilcitum msin¬
rand̾ d̾tłt. sciłie implatẽ publice
elgionis indamius an peo hatur¬

Expanded text:
Dato iureiurando non aliud quaeritur, quam an iuratum sit, remissa quaestione an debeatur, quasi satis probatum sit iureiurando. Sed si quis illicitum iusiurandum detulerit, scilicet improbatae publice religionis, uideamus an pro
Abbreviated transcription (Latin):
sibi pedius ut. habundẽ enĩ iufficere
U oneiare petitorẽ ꝑbandi necessita¬
te scu omissa hac parte edicti dupli ac¬
tio in tegra maneat. ⁊ põt dici hoe in¬
ditio non pͥncipalem cãm exerceri. sec
itisiurandũ accoĩs ⁊ seruãi ¶ Si iurauo¬
in rerũ nãt̾ur. noe effimatione micħ
p̃stare reus debr. nisi gr eansa furtuuia
it ꝑ moras. tũc enĩ etiam pꝰ morte ser¬
ui estiiatõ prestatur. ¶ Si mulier iu
m̃a p̃standa ẽ. s si iurauit se .x. d̾disse
indotẽ. hec solũ ñs erit quend̾ an dapa
suit .s ꝗuasi data sint qd̾ ẽxeo reodi õ¬
portet. Pstand̃ erit. ¶ In ppłatib actõ¬

Expanded text:
quirere Pedius ait: abunde enim sufficere exonerare petitorem probandi necessitate, cum omissa hac parte edicti dupli actio integra maneat: et potest dici hoc iudicio non principalem causam exerceri, sed iusiurandum actoin rerum natura, nec aestimationem mihi praestare reus debet nisi ex causa furtiva vel propter moras: tunc enim etiam post mortem servi aestimatio praestatur. Sma praestanda est: sed si iurauit decem se dedisse in dotem, hoc solum non erit quaerendum, an data sint, sed quasi data sint, quod ex eo reddi oportet praestandum erit. In popularibus actio
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. manea tetat. ⁊ ait uitatẽ
pdest neq nocet. ¶ qiatrs igrurm
siurand partui non ꝑficiet  nec noc¬
ebit. si mat̾ d̾tulit. ⁊ urcture. co
p̃quans non eẽ ¶ Iutari aũt opertet
ut delatum est ĩnsurand̾ Cocm̃ si
tuumm utastic

Expanded text:
itatem prodest neque nocet: matris igitur iusiurandum partui non proficiet: nec nocebit, si mater detulerit et iuretur ex eo praegnas non esse. Iurari autem oportet, ut delatum est iusiurandum: ceterum si tuum iurasti
Abbreviated transcription (Latin):
qũe ꝓimisãt putat d̾cessisse non erit tu¬
tus ꝑ relatõñe ⁊ id̃o exhac causa mair
celł. putat. ⁊ recte aut. remittend ei
iusiurand̾. aut spatiũ dandũ ut certi¬
oret᷑ ⁊ sic iuret. ¶ defensor munici¬
pũ. uł cui̾ib corꝑis iusiurand̃ dferre
põt. si suꝑ hoc mandatũ ht̃. ¶ ꝓupillo
nõ d̾tertur uisiurand̾ ¶ ꝑ curator ño

Expanded text:
promiserat, putat decessisse? non erit tutus per relationem. et ideo ex hac causa putat Marcellus, et recte, aut remittendum ei iusiurandum aut spatium dandum, ut certioretur et sic iuret. Defensor municipum uel cuiusuis corporis iusiurandum deferre potest, si super hoc mandatum habeat. Pupillo non defertur iusi
Abbreviated transcription (Latin):
Duia DLane si duos reos non enisdẽ
pecunie s alt̾rus oblatõnis ꝯstitũis. ut
puta stichi. ant panphili. ⁊ pariter
duos datos. aut rogam uł denaĩa na¬
ue. non ibem dici potĩt in repenut¬
ue ut partes reperant. qui nec sal¬
ne ab innio sic ptuerũt. ig: tur hec
casu electõ est creoioris cli uelit
solũe ut ar̃is repectiõ impedi at᷑.¬

Expanded text:
um. Plane si duos reos non eiusdem pecuniae, sed alterius obligationis constitueris, ut puta Stichi ‹a›ut Pamphili, et pariter duos datos, aut togam uel denaria mille, non idem dici poterit in repetitione ut partes repetant, quia nec soluere ab initio sic potuerunt. igitur hoc casu electio est creditoris, cui uelit soluere, ut alterius repetitio impediat
Abbreviated transcription (Latin):
uuctattate stipulatus ein tutore aue¬
tres erdidi. Nam ⁊ tẽ manebit cõ
dinio er numeratione. Item queri
põt. ⁊ si quod tih numeraui sub
in possibili ꝯditõne stpulet Cum¬
eñ nulla sit strpulatõ manebit cõ¬
ditio. Set ⁊ si ci mim̃aueto eui pꝰea
bonis int̃dictum est. mor ab eo suꝑ¬
uler. puto pupillo eim comꝑ̃adũ
nũmos meos tuͣo nopũt ded̾o. ł ut
tuos ab sente te. ÷ ĩguorante. Ansto
scribit ad quiri tibi conditõnẽ. Iuł
ueram esse aristonis fententiã. uec
dubitari. qum si meam pecuniã tu¬
o nomũe noluntate tua dedõ tibi a
edit . ⁊ petuniam tuntuã ab alio po¬
scamus. ⁊ ut ur̃o nomĩe creditõ nu¬
inerri futigo debitoi mõ. ¶ Dẽpo¬
sui ap̃ te.x. posita ꝑmisi tibi uti.a
nerua ⁊ ꝓcuł.etiam añt qmͣ mo¬
ueantur condicẽ quasi mutua tibi
nec posse aninit. ⁊ est uerum. ut
martello uid̾tur aĩo eiu̾m cepit pꝰ¬
sid̾e. ergo tñsit ꝑielin ad cũ qui ro¬

Expanded text:
tutore ‹auctore› credidi: nam et tunc manebit mihi condictio ex numeratione. Item quaeri potest et si, quod tibi numeraui, sub impossibili condicione stipuler: cum nulla sit stipulatio, manebit condictio. Sed et si ei numerauero, cui postea bonis interdictum est, mox ab eo stipuler, puto pupillo eum conparandunummos meos tuo nomine dedero uelut tuos absente te et ignorante, Aristo scribit adquiri tibi condictionem: Iul decimo scribit ueram esse Aristonis sententiam nec dubitari, quin, si meam pecuniam tuo nomine uoluntate tua dedero, tibi aedituri pecuniam mutuam ab alio poscamus, ut nostro nomine creditor numeret futuro debitori nostro. Deposui apud te decem, postea permisi tibi uti: Nerva Proculus etiam antequam moveantur, condicere quasi mutua tibi haec posse aiunt, et est verum, ut et Marcello videtur: animo enim coepit possidere. ergo transit peri
Abbreviated transcription (Latin):
si uo iuraiũt se nicł m p̃stare oportẽ.
distingues sit. ⁊ replicatione em̃dað.
utrũ ido rũrauit. an quia post ꝓmissi¬
oñe exhibutt. an uo quia foluit ꝙ ⁊
in fidiussore ⁊ebiti distĩgned esa Si
er du obi reis ꝓmittendi eius d̾ pecirnue
ducatur. foriesi sb actõrem mãdati

Expanded text:
i uero iurauerit se nihil mihi praestare oportere, distinguendum sit et replicatione emendandum, utrum ideo iurauerit an quia post promissionem exhibuerit an uero quia soluerit: quod et in fideiussorem debiti distinguendum est. Ex duobus reis promittendi eiusdem pecuniae ducatur, forte si ob actionem mandati
Abbreviated transcription (Latin):
locũhãt ilorał sier col eiꝰ accid̾it. ut cessi
nołat acto forte si ẜuofugã m̃adauit. an⁊
si possit nicħominꝰ cũ ald̃ agi. ꝙ accidit cũ
alienatꝰ manumissus ue ẽ .ꝙ. ẽ ueriꝰ. ĩ quo
casu electõ ẽ actõis cũ quo uelit agẽGtił
se manumissus. er ceptõñe amdã ei ꝗ ma¬

Expanded text:
locum habeat noxalis, si ex dolo eius acciderit, ut cesset noxalis actio forte si uero suo fugam mandauit an et si possit nihilo minus cum alio agi quod accidit, cum alienatus manumissusue est. quod est uerius: in quo casu electio est actoris, cum quo uelit agere. ui manumiss
Abbreviated transcription (Latin):
andum d̾latũ. iurauitq rem petito¬
ris non cẽ. qm̃ du quid̃ possidet. ad¬
uersus eum qui d̾etulit iusiurand̃
si petat exceptõñe iurisiurandi ute
ꝗ ei iusiurand̾ detuliͣt. Non eñi rẽ
suam esse uiniuit. s eius non esse.
¶ Sinde si cum possideret defenͣte pe¬
titore rem suam ẽẽ iuratũt ꝯseq̃nt̃
dicennis amissa queq possessione. si
is qui detulit rusiurand̾ nactus sit po
eẽ iuraui. restitui michi placinit s
⁊ partũ editum fetusq pecoꝵ resti¬
tuendos constat. post uisiurand̾ de¬
latum ¶Item si iurauero usũ fruetũ
alicuius rei. uł meum esse. uł dai̾ mͥ¬
ẽẽ oportere. eatenus michi competit
actõ. quatenus si neũsum fructum
laberem duraret. quib ud̃ aisibiis
amittẽtur non competit micłi actõ
Si si reꝵ in quib usus fructus ꝑꝑ ab u¬

Expanded text:
andum delatum iuraueritque rem petitoris non esse, quamdiu quidem possidet, aduersus eum qui detulit iusiurandum, si petat, exceptione iurisiurandi utetqui ei iusiurandum detulit: non enim rem suam esse iurauit, sed eius non esse. Proinde si, cum possider‹et›, deferente petitore rem suam iurauit, consequenter dicemus amissa quoque possessione, si is qui detulit iusiurandum nanctus sit poesse iuraui, restitui mihi placuit: sed et partum editum fetusque pecorum restituendos constat post iusiurandum delatum. Item si iurauero usum fructum alicuius rei uel meum esse uel dari mihi oportere, eatenus mihi competit actio, quatenus, si uere usum fructum haberem, duraret: quibus uero casibus amittepetur, non competit mihi actio. sed si rerum, in quibus usus fructus propter abu
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Nam p̾eaqm̃ iuriũ ẽ d̾negat᷑
actio. aut si urron sia eritꝰ d sqmt̃
exceptoni lõcus. ¶ ireumiet
dato uł remissoreus qumaduure
ex ceptõnem sibi ałusq actõ no ac

Expanded text:
. Nam posteaquam iuratum est, denegatur actio: aut, si controuersia erit, id est si exceptioni locus est. Iureiurando dato uel remisso reus quidem adquirit exceptionem sibi aliisque, actor uero ac
Abbreviated transcription (Latin):
Si cum de liereditate i nt̃ me et te
contron̾sia sit.⁊ ucrauero neditatẽ
incam esse. id consequi debeo quos ha¬
bẽm. si scd̾m me de hẽditate ꝓnunti¬
atum tẽt. ⁊̃ non solum eas res refitu
ne titi me debere iurisiurand¶ Plã¬
ne si alius a me lieditat̃e petẽ cepcĩt.¬
uł. Idem est ⁊ siego a quolib abo
possidente res heditarias petẽ ũclĩ.
ferõ defeñte miass se hbtum eꝰ non

Expanded text:
Si, cum de hereditate inter me et te contro uersia esset, iurauero hereditatem meam esse, id consequi debeo, quod haberem, si secundum me de hereditate pronuntiatum esset. et non solum eas res restitune me uti debere iurisiurandi. plane si alius a me hereditatem petere cum. Idem est et si ego a quolibet alio possidente res hereditarias petere uelim, tero deferente iurasset se libertum eius non
Abbreviated transcription (Latin):
tõnẽ artã quoq ꝯsumitur. ¶ Siquis
iuraui̾t se non ⁊pusse nõ debr ad¬
inuari hoc iurenixando ⁊ in actiõe
furti aut ꝯdictiõe. quia aͣłiud ẽ fur¬
eri põt. ¶ Colonus cũ quo forte suc¬
cisas ꝑꝑ arbores agebatur eylocato.
er iege aquilia dõpm iniura. siue
int̃oicto ꝙ ui aut elam pꝰea ꝯueniat᷑.

Expanded text:
tionem altera quoque consumitur. Si quis iurauerit se non rapuisse, non debet adiuuari hoc iureiurando in actione furti aut condictione, quia aliud est fureri potest. Colonus, cum quo propter succisas forte arbores agebatur ex locato,e lege Aquilia damni iniuria siue interdicto quod ui aut clam postea conuenietur,
Abbreviated transcription (Latin):
increditum uł insolutũ acorꝑat a¬
ui põro mereditũ uł in solutũ d̾dĩt
ꝯsũpta ea ⁊ ip̃c pupillo obligat᷑. uł
cum a se sibauit. ⁊ eum cuid̾dãt ob¬
ligatũ habebit. uł sc abco lib̾aũ. Nlã
omĩo qui alienam pecuniã credendi
ubabitur ab eo qui acceꝑit.
d̾. Sitibi peciniã donassẽ ut tir
quia ex soluendi causa magis daret᷑.
qm̃ alt̃ius obligandi. Igitur siis qui
pecunã hac conditõne accep̃. ut mͥ

Expanded text:
in creditum uel in solutum acceperat, alii porro in creditum uel in solutum dederit, consumpta ea et ipse pupillo obligatur uel eum a se liberabit et eum cui dederit obligatum habebit uel se ab eo liberabit. nam omnino qui alienam pecuniam credendi liberabitur ab eo qui acceperit.. Si tibi pecuniam donassem, ut tu quia exsoluendi causa magis daretur, quam alterius obligandi. igitur si is, qui pecuniam hac condicione accepit, ut mihi
Abbreviated transcription (Latin):
suũ dic̾et. partem duutarat iudĩtio
ꝑsequi. s inuttaq causa hũaniꝰ fact¬
urus uid̾tur p̃tea. si actorem conꝰ ĩp
tũ ess an cum litem contestat᷑ fu¬
iss an cum res iudicaret᷑. sab. R si

Expanded text:
suum diceret, partem dumtaxat iudicio persequi: sed in utraque causa humanius facturus uidetur praetor, si actorem compuleritum esset an cum litem contestatus fuisset an cum res iudicaretur. Sabi
Abbreviated transcription (Latin):
da. Singłarla quatam p̃cepta st̃.
cirea pecuniam creditam. nam siti¬
bi debitorem ieum iussero darẽ pͥe¬
cuniam odligãs ncl qmuis meos
nũmos nen acceꝑis. qd̾ igitur in du¬
ib ꝑsoris accipitur .ħ. ⁊ in cadem
ꝑsonam recipendum est. ut cumex
cauia mandati pecuinam mich debe¬
as ⁊ conueñt ut erediti ianĩs cam
ietineas uid̾atur nucħ datã peccui
et ame ad te ꝓsecta

Expanded text:
. Singularia quaedam recepta sunt circa pecuniam creditam. nam si tibi debitorem meum iussero dare pecuniam, obligaris mihi, quamuis meos nummos non acceperis. quod igitur in duabus personis recipitur, hoc et in eadem persona recipiendum est, ut, cum ex causa mandati pecuniam mihi debeas et conuenerit, ut crediti nomine eam retineas, uideatur mihi data pecunia et a me ad te
Abbreviated transcription (Latin):
de ⁊ cõidiuidũdo ⁊ finiũ regũdor agũt. ⁊ at¬
to es sũt ⁊ rei.⁊ ĩo iurare debẽt ñ calũpine
cã lit̃e iñtẽd̾e. ⁊ ñ calũptue cã ad inficiationes
ire ¶ Quod ex st̃o suo uꝰ ex cohedib ex stipuila¬
tione hẽditaria p̃stat. a coħede ñ repetet. uelu¬
tisi ase licde quoq suc dolũ malũ ab fiturũ
defũctuis spopodit. uł neq ꝑ se neq ꝑhed suũ

Expanded text:
 diuidundo et finium regundorum agunt, et actores sunt et rei et ideo iurare debent non calumniae causa litem intendere et non calumniae causa ad infitias ire. Quod ex facto suo unus ex coheredibus ex stipulatione hereditaria praestat, a coherede non repetet: ueluti si a se heredeque suo dolum malum afuturum defunctus spopondit uel neque per se neque per
Abbreviated transcription (Latin):
alti sue parts bonorum possessioñe
competẽ. nec ei pdẽe quod aduersus
alt̾m lib̾tus iurass¶ Ꝙultum tm̃
fid̃i. ⁊ auctoritatis apud iudicem patro
altͣm patronum non eẽ ¶Tnt ait¬
longni tꝑn p̃scͥp̃tõnem etiam utilẽ
uirti neq condietiria tenettir. quia
edndicticia inqͣuit solus fur tenet᷑
Nũ quid ergo qui iuraiat se furtirmꝰ
non feaise. loe solũ nonũe condiͥ¬
tione si conueniat᷑ ex ceptõne utd¬
tu: Cetm̃ si contendat qua canorit
quasierri hdꝵ se furis agͬ nou de¬
bot repelli quasi  rofione p

Expanded text:
possessione‹m› competere nec ei prodesse, quod aduersus alter‹u›m libertus iurasset: multum tamen fidei et auctoritatis apud iudicem patronalterum patronum non esse. Inem etiam utilem furti neque condicticia tenetur, quia condicticia, inquit, solus fur tenetur. numquid ergo qui iurauit se furtum ne fecisse hoc solo nomine, condictione si conueniatur, exceptione utatur? ceterum si contendat qui condicit quasi cum herede se furis agere, non debet rep
Abbreviated transcription (Latin):
non añt mͥ teneris. qm eos cõsũpse¬
ris.ꝙ si ꝑ partes eos consũpiis. anꝑ
partem tibi condicam queritur. ⁊
ait. condicturũ si ad mom̃tus alie¬
nos nũmos fuisse ido ꝑ partem cõ¬
dico. quia nondũ totos consuptos
comꝑerã. ¶Si ẜuus cõmunis .x.
credid̾it. puto siue adminisiratio ẜ¬
uo ꝯcessa est. siue non. ⁊ consumã¬
tur nũmi. in quinĩ est competere
actõnem. Nam ⁊ si cõnunes tibi
nũmos credid̾o .c. posse me.l. cõ

Expanded text:
non ante mihi teneris, quam eos consumpseris. quod si per partes eos consumpseris, an per partes tibi condicam, quaerit: et ait condicturum, si admonitus alienos nummos fuisse ideo per partem condico, quia nondum totos consumptos compereram. Si seruus communis decem crediderit, puto, siue administratio seruo concessa est, siue non et consu‹m›antur nummi, quinum competere actionem: nam et si communes tibi nummos credid
Abbreviated transcription (Latin):
obligatiu sit. sułe alieno. ꝑhanc a¬
ctõnem recte conuenietur. ¶ Qm̃
igitur exom̃ib contͣctib hec certi
conditio competit. siue re fuit cõ¬
tractus factus siue nerb̾. siue ꝯ̾iũttĩ.
infenbe sũt nob quedami spes que
dignũ pãnt trictatum anͥ hoc actis.
ad petitionem earum suffitiat. Num¬
etaui tibi .x. ⁊ hec alustipulat᷑ sũ.
hanc actionem possim. quasi duobã
contractib int̃uemientib imo qui

Expanded text:
obligatus sit siue alieno, per hanc actionem recte conuenitur. Quoniam igitur ex omnibus contractibus haec certi condictio competit, siue re fuerit contractus factus siue uerbis siue coniunctim, referendae sunt nobis quaedam species, quae dignum habent tractatum, an haec actio ad petitionem forum sufficiat. Numeraui tibi decem et haec alii stipulatus sum: hanc actionem possim, quasi duobus contractibus interuenientibus, uno qui
Abbreviated transcription (Latin):
re anetore d̾tulit exteptõ ei obstabit.
gi ue iusuirand̾ d̾tulit. ratum idhrĩ
bendum est. scilie si aut ur̃iu̾sorũ
bdꝵ. ad m̾mistratõne sustinet. aut si
id ip̃m noĩatim mandatũ sit. autsi
inrem suam p.pinator sit. d̃

Expanded text:
it. giue iusiurandum detulerit, ratum id habebendum est, scilicet si aut uniuersorum bonorum administrationem sustinet aut si id ipsum nominatim mandatum sit aut si in rem suam procurator sit: 18
Abbreviated transcription (Latin):
nerat. ne pꝰea patiat᷑ q̃stionẽ. ¶ płiq fi¬
hicũ parẽtes suos sunerãt. ł alii ꝗ hẽdes
sieri posl̃t. lict ex ħ ip̃o neq. ꝓhẽde g¬
estio. neq aditio p̃sumit᷑. tñ ne ł ĩmi¬
sensse se necessarii uł cet̾lꝓhẽde ges¬
sisse uideant᷑. solẽt testaĩ. pietatis gra
se secredant. ñ ad illud ut sũptũ ꝯseqñtur.
quiꝑpe ꝓtẽstantur. pietatis grã id se face. pl¬
enius igit testaĩ eos oporͣtet. ut ⁊ sũptꝰ pꝰ¬
partes sũptus facti posse reciꝑari. ut siqͥs
parte q̃i negotiũ gens ꝓ parte pietatis gͥ¬

Expanded text:
ionem. Plerique filii cum parentes suos funerant, uel alii qui heredes fieri possunt, licet ex hoc ipso neque pro herede ge‹s›tio neque aditio praesumitur, tamen ne uel miscuisse se necessarii uel ceteri pro herede gessisse uideantur, solent testari pietatis grase se credantur, ad illud non, ut sumptum consequantur: quippe protestantur pietatis gratia id se facere. plenius igitur eos testari oportet, ut et sumptum popartem sumptus facti posse reciperari, ut quis pro parte quasi negotium gerens, pro parte pietatis g
Abbreviated transcription (Latin):
stũtur. idẽ ur res tradatur. ⁊ de euictõ¬
ue caueatur an tñ ad pretium con¬
sequendũ et uendito conueniri pos¬
sit. uidendum ⁊ si quidẽ d̾ hoc ip̃o ui¬
ratum est. quod p̃tium solutum est
nulla ꝓ p̃tio acc̃õ suꝑ ẽ. Si ũo hoc ñ
fuĩt iutatum tũe conseqñs d̾ pretio¬
est eum tenĩ. Idcm dicemus ⁊ si ꝗs

Expanded text:
stentur, id est res tradatur et de euictione caueatur: an tamen ad pretium consequendum ex uendito conueniri possit, uidendum. et si quidem et de hoc ipso iuratum est, quod pretium solutum est, nulla pro pretio actio superest: si uero hoc non fuerit iuratum, tunc consequens est de pretio eum teneri. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fuero officiũ iudius erit. ut cũ debiton
totũ hoiem adiud: cauiͣt partis estimatio¬
ne eũ ꝯdẽpnet. Manẽ eñi ĩtegrũ iis pig¬
noris ꝙ si adiudicat̃t iudet mͥ. tãti dum¬
tꝗuit me adẽpñet qnͣto plurispignꝰ fu¬
it. qm̃ pecuma creditac debntrẽ a me
iubẽat libari ¶ oficio iudicis ⁊̃ talis ad

Expanded text:
n fuero, officium iudicis erit, ut, cum debitori totum hominem adiudicauerit, partis aestimatione eum condemnet, manere enim integrum ius pignoris: quod si adiudicauerit iudex mihi, tanti dumtaxat me condemnet, quanto pluris pignus sit quam pecunia credita, et debitorem a me iubeat liberari. Officio iudicis etiam talis ad
Abbreviated transcription (Latin):
endã ue eo loci ubi actũ sit. plane pasce s.¬
siforte ip̃e ẜnus ex oꝑis sius uł artiitio su¬
d solebat se ex hib̾e ñc uo cogit᷑ uaiare. ꝓ¬
ĩdc ⁊ si ap̃ offic̾iũ deposit᷑ ẽ exhibẽdis ciba¬
ria debebat agnoscẽ ꝗ ex lubẽ desid̾auit.
si ñ solebat possoi ẜnłi pascẽ. nã si soledit
sicuti pascit. ita ⁊ esbeĩapõt ñ rccusare. ĩt¬
dũ tñ ed locierib̾e ded suis sũꝑtib si for¬
ie ꝓponas data oꝑa eũ ĩ locũ abditũ. res
⁊tulisse. ut accor iꝯmodior cẽt ex ibitio
ña ĩ hũc casũ sus sũptib ⁊ ꝑicło debebit
ex hibe. scũ locũ ubi agitur ne escallidi¬
tas sua ꝓsr¶ Si d̾ płib reb qͥs ꝯueniatar¬

Expanded text:
endamue eo loci ubi actum sit. pascere plane sesi forte ipse seruus ex operis uel artificio suo solebat se exhibere, nunc uero cogitur uacare. proinde et si apud officium fuerit depositus exhibendus, cibaria debebit adgnoscere qui exhiberi desiderauit, si non solebat possessor seruum pascere: nam si solebat, sicuti pascit, ita et cibaria potest non recusare. interdum tamen eo loci exhibere debet suis sumptibus, si forte proponas data opera eum in locum abditum res contulisse, ut actori incommodior esset exhibitio: nam in hunc casum suis sumptibus et periculo debebit exhibere in eum locum ubi agatur, ne ei calliditas sua prosit. Si de pluribus rebus qui
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Rogafn me ut tibi pecuriã
des ⁊ nũmis utrͣris. si siẽndidis pu¬
tomutuã pecuniã feam ꝙ si lancẽ
ipa prius qm uend̾es utrũ in ichi
an tibi ꝑierit questionis est. Micħ
uidtur nerue diftictõ uerissi ma
eristimantis multũ int̾ẽe uenaiẽ
rabui hanc lantẽ uel massã grec
ne. ut si uenalẽ hũi micħ ꝑierit
quẽadinod̾ si alus d̾dissem uendedã
si sine usuris credidi ¶Si tibi de
nõ p̃dise᷑ ¶ Si fugitiuus ẜuis ⁊
nũmos credid̾it an oic̃e tibi dñs
passit. querit᷑. ⁊̃ quidsi ẜuus meiᷤ
cpi ꝯcessa ẽ perului abministrͣatõ¬

Expanded text:
m Rogasti me, ut tibi pecuniam deres et nummis utereris. si vendideris, puto mutuam pecuniam factam. quod si lancem s quam uenderes, utrum mihi an tibi perierit, quaestionis est. mihi uidetur Neruae distinctio uerissima existimantis multum interesse, uenalem habui hanc lancem uel massam nec ne, ut, si uenalem habui, mihi perierit, quemadmodum si alii dedissem uendendamsi sine usuris credidi. Si tibi dednon posse. Si fugitiuus seruus nummos tibi crediderit, an condicere tibi dominus possit, quaeritur. et quidem si seruus meus, cui concessa
Abbreviated transcription (Latin):
ortet. sieos ꝯsũpsit. aut mala fid ꝯdel o
portet¶ S ⁊ siqͥs iudici ñ pareat. ĩ succi¬
denda arbore. ł edificio infint posito dẽ¬
poñedo part̃e ue eiꝰ ꝯdẽpñabit᷑ ¶ Sidic̃at᷑
t̾mun deiecti ł exorati iudex qd qmũe
cognoscit.⁊̃ ⁊ de finib cognostẽ potest.
di alt̃ sũdas duoꝵ alt̃ triũsit. pot iud¬
et uniparti adiudicare locũ d̾ quo qͣrit᷑
añ cũ sit adiudicatõ płib unꝰ qsq pprtĩo

Expanded text:
ortet, si eos consumpsit, aut mala fide, et condici oportet. Sed et si quis iudici non pareat in succidenda arbore vel aedificio in fine posito deponendo parteve eius, condemnabitur. Si dicantur termini deiecti vel exarati, iudex, qui de crimine cognoscit, etiam de finibus cognoscere potest. Si alter fundus duorum, alter trium sit, potest iudex uni parti adiudicare locum de quo quaeritautem cum fit adiudicatio pluribus, unusquisque portio
Abbreviated transcription (Latin):
eo q̃rtr᷑ an cõi diuidũdo iuditio agi possit.¬
⁊ ait mela. Ita d̾mũ p̃se si solĩ erus cõe sit
si iuditiũbon e fidi ẽ. qr̃ si una res indi¬
uisa relicta sit ualebit utiq ⁊ cetaꝵ di¬
uisio ⁊ potiͣt ĩtm cõi druidũdo iuditio agi¬

Expanded text:
eo quaeritur an communi diuidundo iudicio agi possit: et ait Mela ita demum posse, si solum eius commune sit. Hoc iudicium bonae fidei est: quare si una res indiuisa relicta sit, ualebit utique et ceterarum diuisio et poterit iterum communi diuidundo ag
Abbreviated transcription (Latin):
as ut metuã ne micħ dãꝑnũ des. dãpm ĩ fe¬
cti puto sutice cautõ ño ꝓtulus ait. cũ colo¬
III I iii uillã exussisset. colonũ ⁊ ex locato ł¬
⁊ lege aꝗlia tenĩ. ita ut colonꝰ possit ẜ. ĩi
nore dedere. ⁊ si uno uitio res esset udicata.
ratõne ¶Si cũ apes mer ad tuas ad uolassẽt
tueas ex usseris legis aqͥlie actõnẽ ꝯpetere
celsus ait. ¶ Inqt ler ruꝑit. rupuse u̾bum
fere om̃s uetes sic ĩtellererũt. corruꝑit. d
ĩo celsuis q̃rit. si loliũ aut aueña ĩ segetẽ ali
ut clam. dñm posse agẽ ł si locatls fũdus
sit. colorũ. s ⁊ infcm̃ agñd̃. ⁊ si colonꝰ eam
crercuit. cau̾e eũ debẽ ammpliꝰ nõ agi. seilie ⁊
ne dñs ãpliꝰ inqͥetẽt. nã alia q̃dã sp̃es dãpni
locũ hãt alia nulla sp̃es ip̃iꝰ mutatõne apo¬
licare aliud cuiꝰ molesta seꝑatõ sit: cũ eo pla¬
ne ꝗuinũ sprirgauit ł effudit. ł acccũ fecit.¬
ł auo mͦ uitiauit. agĩ posse aꝗlia celslis ait.

Expanded text:
as, ut metuam, ne mihi damnum des, damni infecti puto sufficere cautionem. Proculus ait, cum coloni serui uillam exussissent, colonum uel ex locato uel lege Aquilia teneri, ita ut colonus possit seruos noxae dedere, et si uno iudicio res esset iudicata, rationem. Si cum apes meae ad tuas aduolassent, tu eas exusseris, legis Aquiliae actionem competere Celsus ait. Inquit lex 'ruperit'. rupisse uerbum fere omnes ueteres sic intellexerunt 'corruperit'. Et ideo Celsus quaerit, si aut clam dominum posse agere uel, si locatus fundus sit, colonum, sed et in factum agendum, et si colonus eam exercuit, cauere eum debere amplius non agi, scilicet ne dominus amplius inquietet: nam alia quaedam species damnilocum habeat, alia nulla ipsius mutatione applicare aliud, cuius molesta separatio sit. Cum eo plane, qui uinum spurcauit uel effudit uel acetum fecituel alio modo uitiauit, agi posse Aquilia Celsus ait,
Abbreviated transcription (Latin):
q: si ñ uolu̾tate tua fec̃. cessare noralẽ acti¬
oñe ne s ĩ põtestate ẜ uiut tͥ soli ẜ ui̾at.q.
pũto ueꝵ eẽ ¶ Itẽ si ẜuus cõis. meus ⁊ tu¬
us. sit occisus. ¶ẜ uo titii celsus scͥb̾. altmͣ ex
dñis agñtẽ aut litis estimatẽnẽ ꝯ setutuꝵ
ꝓparte. aut nox e dedi ĩ solil̃ oporte. qi ħ
t̾es diursioñe ñ recip̃¶ Serĩ aũ occidemis

Expanded text:
 actionem, ne sit in potestate serui, ut tibi soli seruiat: quod puto uerum esse. Item si seruus communis meus et tuus sit occisus a seruo Titii, Celsus scribit alterum ex dominis agentem aut litis aestimationem consecuturum pro parte aut noxae dedi ei in solidum oportere, quia haec res diuisionem non recipit. Serui autem occidentis
Abbreviated transcription (Latin):
Iom̃p. . Iroide mutui datio int̾
ut si conditio aliqua extitĩt. tui st̃¬
ant. sisq mieli obligatui. Iitm si le¬
gatam pecuniem heres credidit. de¬
inde legatarius eam noluit ad se ꝑ¬
tinere. quio hẽdis exdie adite hedia¬
tis nidentur nũmi fuisse. ut credita pe¬
cuniã peti possit. Nam iuł.ait. et
itaditiones ab herede factas ad id
tẽpꝰ redigi. quo hẽditas abita sũt. cũ
tepudiatũ sit legatũ aũt appositũ¬
lp̃. Certi condito competit ex omi
tractu certum condicere dum m̃o p̃¬
sens sit obligatio. Cetma si in diem
sit. uł. sub conditẽne obligatõ. añt
diẽm uł conditq̃nem non põtero
age. ¶ Competit hec actõ etiam et
legñti causa. ⁊ er lege aquilia. s
causa furtiua ꝑ hane accõnem ꝯdi.

Expanded text:
io. Proinde mutui datio interut, si condicio aliqua exstiterit, tui fiant sisque mihi obligatus: item si legatam pecuniam heres crediderit, deinde legatarius eam noluit ad se pertinere, quia heredis ex die aditae hereditatis uidentur nummi fuisse, ut credita pecunia peti possit. nam Iulianus ait et traditiones ab herede factas ad id tempus redigi, quo hereditas adita fuerit, cum repudiatum sit legatum aut adpositu. Certi condictio competit ex omnitractu certum condicere, dummodo praesens sit obligatio: ceterum si in diem sit uel sub condicione obligatio, ante diem uel condicionem non potero agere. Competit haec actio etiam ex legati causa et ex lege Aquilia. sed et ex causa furtiua per hanc actione
Abbreviated transcription (Latin):
or ł curatoi ex estãt ip̃i iurare ocberͣt in
potestate dñi ñ ẽẽ. si aũ ꝓcurator sitͥ ^ͥ dĩñ p¬
se iuret necẽe ẽ ¶ Si iusiur̃ad̾ ex igit ac¬
it actor ex ꝑtri. iudẽd̾ ẽ in exceptõ uiris¬
nir̾ãdi dedeat adũsus actorẽ dari. ⁊ sab̾.¬

Expanded text:
or uel curator extent, ipsi iurare debent in potestate domini non esse: si autem procurator sit, dominus ipse iuret necesse est. Si iusiurandum exegit acit actor experiri, uidendum est, an exceptio iurisiurandi debeat aduersus actorem dari. et Sab
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ inditio. ⁊ abserites defendi p̾se placuit.
s hoc ita demũ si ꝓpͥi sit̃ ẜui. nãti alieni p̃¬
sentii eẽ oporces. aut si dubiter᷑ utrũ ꝓpͥi
sit̃ an aliem . ꝙ ita puto accipiẽd̾. ut si ast
ł bõa fide ei s. tũre ⁊̃ ab sentes pꝰsũt defendi
sic acciꝑs debemꝰ ut facultatẽ ⁊ potestitẽ¬

Expanded text:
sentes defendi posse placuit, sed hoc ita demum, si proprii sint serui: nam si alieni, praesentes esse oportet, aut si dubitetur, utrum proprii sint an alieni. quod ita puto accipiendum, ut si constet uel bona fid‹e› seruire, etiam absentes possint defendi. sic accipere debemus, ut facultatem et potestate
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ ex oꝑis fli sui ꝓp̃t int̾iatũ ocłm sit habi¬
turus ⁊ ĩpẽdia q̃ ꝓ ciꝰ curatõne fecĩt ¶ occĩ¬
sũ aũ acciꝑs ocbemꝰ. siue gladio. siue ⁊̃ fuste.
łalio telo. ł mãib si forte ł strangulauit eũ
nł calce petũt. ł capite ł qualit̃eũq ¶S si
a qͥlia locũ ht̃. fuit eñi ĩ ipꝰ arbitrio ita se ñ

Expanded text:
itiatum oculum sit habiturus, et impendia, quae pro eius curatione fecerit. Occisum autem accipere debemus, siue gladio siue etiam fuste uel alio telo uel manibus si forte strangulauit eum uel calce petiit uel capite uel qualiter qualiAquilia locum habet: fuit enim in ipsius arbitrio ita se non
Abbreviated transcription (Latin):
res eoͣꝵ exustas ¶ S̾i formcare ẜtiri celena
ad soracẽ obdormiss. ⁊ullla fuit exusta. ne¬
ratiꝰ scͥo. ex locato ꝯũetũ pͤstade debẽ si neg¬
ligns ĩ eligñdis ministeris fuit. cetmsi aliꝰ
igñe subiecĩt fornaci. aliꝰ negligñt custodi

Expanded text:
res eorum exustas. Si fornicarius seruus coloni ad fornacem obdormisset et uilla fuerit exusta, Neratius scribit ex locato conuentum praestare debere, si neglegens in eligendis ministeriis fuit: ceterum si alius ig
Abbreviated transcription (Latin):
lỹ. Ler aqͥlia ẽib legib q̃ añ se d̾ depno nu¬
ra locute sũt derõgauit. siue .xii. tabulaꝵ
siuc alia q̃ fuit. qͣs leges ñc referre ñ ẽ necc̃e.
ẽ iex aqͥlia plebiscitũ ẽ. cũ eã aqliꝰ tribunus
plebis. a plebe rogauerit. Adiegẽ aqͥuai

Expanded text:
. Lex Aquilia omnibus legibus, quae ante se de damno iniuria locutae sunt, derogauit, siue duodecim tabulis, ‹s›iue alia quae fuit: quas leges nunc referre non est necesse. Quae lex Aquilia plebiscitum est, cum eam Aquilius tribunus plebis a plebe rogauerit. 2 Gai
Abbreviated transcription (Latin):
dñ ed ĩ. p̾ htẽ ꝯrestatã restitui ei opoitet. qũi¬
abmod̾ plat inͣ dño ediũ ¶ Aristo ccreslie
uitali resp̾odit. n ꝑtare se ex tałna cͥãeoia
fumũ i suꝑior adifr a ute rnitu p̾se. aisi ei
rei ĩ urtutẽ talẽ ad mitut. Io̾q ait ⁊ et ĩ ꝑ

Expanded text:
ni aedium post litem contestatam, restitui ei oportet, quemadmodum placet in domino aedium. Aristo Cerellio Uitali respondit non putare se ex taberna casiaria fumum in superiora aedificia iure immitti posse, nisi ei rei seruitutem talem admittit.
Abbreviated transcription (Latin):
timatõñe offeret. nis ꝑatꝰ fũit ac̃t m̃adare
adũ sus cũ ꝗoecidit ¶ hĩc acc̃. nemo dubitau¬
erit hẽdi dari cetis. sucussenib. Itẽ. idñsus
hẽdes cetosq ñ uire sucoen̾ iõis fi eo iurt qͦ
dñi sint competit.

Expanded text:
timationem offe‹r›et, nisi paratus fuerit actionem mandare aduersus eum qui occidit. Hanc actionem nemo dubitauerit heredi dari ceterisque successoribus: item aduersus heredes ceterosque non iure successionis, sed eo iure, quo domini sint, compe