comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
renati: In quo solo baptismate quod incatholica tantum cele¬
bratur ȩccła fit remissio peccatorum ꝑ eum qui peccatum
non fecit. nec inuentus est dolus in ore cius: Materiale auttm
xpisma in uase materiali ꝑ columbã delato qm̃ signa infideli¬
us ali quotiens dantur carnalium oculis gratiam spirita
monstrare uoluit dñs. qui cum mundi crimina diluuio quondã
expiarctur officio effuso speuem futuri inbaptis mate mune¬
ris oliuae ramum . columba deferente monstrauit: et ꝑdauid
uultus nostros oleo exhilarandos. idest mentes nostras gratia
sp̃s scĩ quam designat materialis olei unctio qua corporiliter fi
delef: illustrandas praecinuit. ut certius crederent corporali¬
ter uso miraculo quod aurib ꝑceperant defidea spiritali ser¬
mone. maxi me autem in illa hora quando rex cum marima
exercitus sui parte trium uidelic& ut praediximus milium

Expanded text:
renati. In quo solo baptismate, quod in catholica tantum celerenati. In quo solo baptismate, quod in catholica tantum celebratur aecclesia, fit remissio peccatorum per eum, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore eius. Materiale autem chrisma in vase materiali per columbam delato, quoniam signa infidelibus aliquotiens dantur, carnalium oculis gratiam spiritalem demonstrare voluit Dominus, qui, eum mundi crimina diluvio quondam expiarentur effuso, spetiem futuri in baptismate muneris, olivae ramum columba deferente, monstravit et per David vultus nostros oleo exhilarandos, – id est mentes nostras gratia Spiritus sancti, quam designat materialis olei unctio, qua corporaliter unguntur fideles, illustrandas, – precinuit, ut certius crederent, corporaliter viso miraculo, quod auribus perceperant de fide spiritali sermone: maxime autem in illa hora, quando rex eum maxima exercitus sui parte, trium videlicet, ut prediximus, milium
Abbreviated transcription (Latin):
quam & in saccularibus litceris eruditum . qui relica uxore
nepte scilic&e ipsius beatiremigii uitam religiosam erpecie¬
rat ep̃m ordinauit. et parro echiam ipsius comtatus Audu¬
nensis praefato castro subiecit: Qui genebaudus plsquam
necesse fuerat deante acta uita et gradus sublimitate confi¬
dens. cum debuerit cogitare quia nec dauid sancnor nec
salo mone sapientior ess& qui mulierum delinimentis pe¬
riclitati sunt. in caute suam uxorem quam relinquens mu¬
tauerat insororem. quasi pro instructione salutari frequen
se uisitari ꝑmisit. oblitus scripturȩ dicentis : Lapio
cauant a quae. et alluuione terra consumitur : rupis transfer¬
tur de loco suo : Vnde contigit ut crebrȩ uisitaciones etblanda
suꝑ eum. ipse est qui baptizat in spũ sc̃o quo ut prȩdicimus & ille
est natus. et secundum traditionem ipsius baptirati ec

Expanded text:
quam et in saecularibus litteris eruditum, qui relicta conjuge, quam et in saecularibus litteris eruditum, qui relicta conjuge, nepte scilicet ipsius B. Remigii, vitam religiosam expetierat, episcopum ordinavit, et parochiam ipsius comitatus Laudunensis praefato castro subjecit. Qui Genebaldus plusquam necesse fuerat, de anteacta vita et gradus sublimitate confidens, cum debuerit cogitare, quia nec David sanctior, nec Salomone sapientior esset, qui mulierum delinimentis periclitati sunt; incaute suam uxorem, quam relinquens mutaverat in sororem, quasi pro instructione salutari, frequentius se visitare permisit, oblitus Scripturae dicentis: Lapides excavant aquae, et alluvione terra consumitur, et rupes transfertur de loco suo . Unde contigit, ut crebrae visitationes, et blanda t manentem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto; quo, ut prediximus, et ille est natus, et secundum traditionem ipsius baptizati existunt
Abbreviated transcription (Latin):
Baptitatur sorores cius albo fledis et lande hildis. & factum est
gaudium magnum in illa die angelis scĩs incaelo & hominibus
& benignitate mentis oblatum proculpa sumit
ulti deniq francorum exercitu necdum ad fidem conuersi cum
raganarium flagitiis turpitudinum inserui entem uinctum a francis
sibi traditum rex hludo uuicus occidit. et omẽm francorum populũ
ꝑbeatum remigium adfidem conuerti & baptitari obtinuit
aptiratus autem rer cum gente in tegra. plurimas.
possessiones perdiuersas prouintias scõ remigio tam ipse quã
franci potentes dederunt. quas ipse ꝑdiuersas eccłas tradidit. ne
franci eum rerum temporalium cupidum esse. & obid ad xp̃iani
tentibus traditoribus portionem quandam episcopio remensi ad¬
iunxit. et de his quae inremensi prouincia illi fuerant traditae.
non modicam partem ȩccłȩ scãe mariae in castro lauduni
clauati remensis parro cchiȩ ubi nutritus fuerat tradidit. ibi

Expanded text:
Baptizantur sorores eius Albofledis et Landehildis. Et factum est Baptizantur sorores eius Albofledis et Landehildis. Et factum est gaudium magnum in illa die angelis sanctis in celo et hominibus benignitate mentis oblatum pro culpa sumit. Multi denique de Francorum exercitu, necdum ad fidem conversi, cumRaganarium, flagitiis turpitudinum inservientem, vinctum a Francis sibi traditum, rex Hludowicus occidit et omnem Francorum populum per beatum Remigium ad fidem converti et baptizari obtinuit. Ͻ 16. Baptizatus autem rex cum gente integra, plurimas possessiones per diversas provincias sancto Remigio tam ipse quam Franci potentes dederunt, quas ipse per diversas aecclesias tradidit, ne Franci eum rerum temppetentibus traditoribus, portionem quamdam episcopio Rhemensi adjunxit; et de his quae in Rhemensi provincia illi fuerunt traditae, non modicam partem ecclesiae sanctae Mariae in castro Lauduni clavati Rhemensis parochiae, ubi nutritus fuerat tradidit: ibiq
Abbreviated transcription (Latin):
suis prodõ ad orare solebat. fidei ardore suc census deiciendo in¬
cendera : Cuius sapientia miranda est in breuitate sermonum.
quibus discretionem ostendit. inter illamadorationem et serui¬
cutem quam sepe a sc̃is uiris honore uenerationis &amore obse¬
quii angelis et hominibus exhibitam legimus. & illam ad orationẽ
et serui tutem quam cultu diuinitati debito dõ soli iuxta prae¬
ceptum ipsius non a utem ulli creatura
sc̃ȩ scripturae lectione cogno scimus : Et sic post confessionem
ortho doxȩ fidei. ad interrogationem scĩ pontificis seci
aecclesiasticum morem. baptitatus est trina mersione in no¬
mine scãe et indiuiduae trinitatis patris & filii et sp̃s scĩ: Et sus¬
ceptus ab ipso pontisice de scõ fonte. ꝑunctus est sacro xpismate
cum signo scȩ crucis dñi nostri ihũ xp̃i. Baptizatur autem de ex¬
rcitueius triamilia uirorum exceptis paruulis & mulier

Expanded text:
suis pro Deo adorare solebat, fidei ardore succensus, deiciendo insuis pro Deo adorare solebat, fidei ardore succensus, deiciendo incenderet. Cuius sapientia miranda est in brevitate sermonum, quibus discretionem ostendit inter illam adorationem et servitutem, quam sepe a sanctis viris honore venerationis et amore obsequii angelis et hominibus exhibitam legimus, et illam adorationem et servitutem, quam cultu divinitati debito Deo soli iuxta prceptum ipsius, non autem ulli creaturae exibendam sanctae scripturae lectione cognoscimus. Et sic post confessionem orthodoxae fidei ad interrogationem sancti pontificis secundum aecclesiasticum morem baptizatus est trina mersione in nomine sanctae et individuae Trinitatis, Patris et Filii et Spiritus sancti; et susceptus ab ipso pontifice de sancto fonte, perunctus est sacro chrismate cum signo sanctae crucis domini nostri Iesu Christi. Baptizantur autem de exercitu eius tria milia virorum, exceptis parvulis et mulieribus.
Abbreviated transcription (Latin):
Accipiente autem sc̃o pontifice ipsam ampullulam. speties columbȩ
disparuit: De quo xpismate. fudit uenerandus ep̃s infontem sacratũ:
Viso autem rex tanto miraculo ab negatis diaboli pompis ee operib
eius. petut se a sc̃o pontifice baptitari: Procedit nouus constantinus
ad lauacrum salutiferum. in quo delendi erant laeprȩ ueteris mor¬
bi .sordentesq intiquae peccatorum maculae diluendae. diumo
muneri obsequente beato remigio. in quo a postolica doctrina &uir¬
tutum gratia alter reprȩsentari uidebatur siuester Ingresso autẽ
infontem uitalem hludo uuico. sc̃s ep̃s dixit ore facundo. Mitis de¬
pone colla sicamber. ad ora quod incendisti. incende quod adoras¬
ti : Praeceptis salutarib illum instituens. humili deuotione uene¬
rari eccłas ad cultum religionis aedificatas. ut dm̃ ad orar&e in eis
quas rigida ꝓfanitate incendere consueuerat. & idola quae in asilii

Expanded text:
Accipiente autem sancto pontifice ipsam ampullulam, speties columbae Accipiente autem sancto pontifice ipsam ampullulam, speties columbae disparuit. De quo chrismate fudit venerandus episcopus in fontem sacratum. Viso autem rex tanto miraculo, abnegatis diaboli pompis et operibus eius, petiit, se a sancto pontifice baptizari. Procedit novus Constantinus ad lavacrum salutiferum, in quo delendi erant lepre veteris morbi sordentesque antiq ue peccatorum macula e diluendae, divino muneri obsequente beato Remigio, in quo apostolica doctrina et virtutum gratia alter representari videbatur Silvester, ingresso autem in fontem vitalem Hludowico, sanctus episcopus dixit ore facundo: 'Mitis depone colla, Sicamber; adora quod incendisti, incende quod adorasti'; preceptis salutaribus illum instituens humili devotione venerari aecclesias ad cultum religionis aedificatas, ut Deum adoraret in eis, quas rigida profanitate incendere consueverat, et idola, quae in asilis
Abbreviated transcription (Latin):
ostenta sunt : Sic & hoc miraculo de monstrari uoluit ꝑspeciem
columbȩ axpisma unctionis praesentiam suam adesse quem
ille species designabant ad aedificationem fidei quondam infide¬
lium & infide rudium mentium meritis &orationibus serui sui.
ut adimpleretur quod ore ueridico de inse credentibus dixerat
xp̃sdominus patri : Ego daritatem quam de disti mihi dedi eis: Eit
item alibi dicit Qui in me credent signa quae ego facio & ipsi faci¬
scõ nomine xrisma nomen accepit : unde uncti sunt sacerdotes
reges prophetȩ ac marcyres. et quiq ꝑ adoptionis gratiam filii dĩ.
uocatis unt xp̃iani. genus clectum. regale sacerdotium u¬
oleo laetitiȩ praeconsortibus suis. id est ipso spũ qui inspetio e colũ¬
bae suꝑillum apparuit quo conceptus & natus est. adequo id
senserant omnes qui ad erant in aestimabili suauitate repleti sunt:

Expanded text:
ostensa sunt. Sic et in hoc miraculo demonstrari voluit, per spetiem ostensa sunt. Sic et in hoc miraculo demonstrari voluit, per spetiem columbae et chrisma unctionis presentiam suam adesse; quem illae speties designabant ad aedificationem fidei quondam infidelium et in fide rudium mentium meritis et orationibus servi sui, ut adimpleretur, quod ore veridico de in se credentibus dixerat Christus dominus Patri: Ego claritatem, quam dedisti mihi, dedi eis: et item alibi dicit: Qui in me credent, signa quae ego facio et ipsi faci – a cuius sancto nomine chrisma nomen accepit, unde uncti sunt sacerdotes, reges, prophete ac martyres, et quique per adoptionis gratiam filii Dei et vocati sunt,christiani, genus electum, regale sacerdotiumoleo letitiae pre consortibus suis, id est ipso Spiritu, qui in spetie columbae super illum apparuit, quo conceptus et natus est, et de quo ad senserant, omnes qui aderant inestimabili suavitate repleti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
operatio siratione comprehenditur non est admirabilis. nec fides hab&
meritum cui humana ratio praeb& experimentum : Legimus scm
spm̃ inspeti e columbȩ. non autem innatura columbȩ suꝑ inm
do baptitabatur apparuisse. quia ipsa columba inquaa¬
ruit uel ille flatus etignis in quo suꝑ a płos descendit non sunt assump¬
ta a scõ sp̃u inunam ꝑsonam diuinitatis suae. sicut assumpta est
a filio dĩ ex uirgine maria humanitas inunam suae deitatis ꝑ sonã ⁊
Neque enim columbam beatificauit sp̃s uelillum flatum uel illũ
ignem sibiq & ꝑsonȩ suae inunitatẽ habitumq coniunxit inae¬
ternum sed a pparuerunt ista sicut oportune appart ere debi¬
erunt greatura seruiente creatori. et adnutum eius qui in com¬
mutabiliter inseipso ꝑman& ad eum significandum & de monstran¬
dum sicut significari et de monstrari mortalibus oportebat ad tẽpus

Expanded text:
Divina operatio si ratione comprehenditur, non est admirabilis, nec fides habet Divina operatio si ratione comprehenditur, non est admirabilis, nec fides habet meritum, cui humana ratio prebet experimentum. Legimus, sanctum Spiritum in spetie columbae, non autem in natura columbae super Dominum, quando baptizabatur, apparuisse, quia ipsa columba, in qua apparuit, vel ille flatus et ignis, in quo super apostolos descendit, non sunt assumpta a sancto Spiritu in unam personam divinitatis suae, sicut assumpta est a filio Dei et virgine Maria humanitas in unam suae deitatis personam. Neque enim columbam beatificavit Spiritus vel illum flatum vel illum ignem sibique et personae suae in unitatem habitumque coniunxit in aeternum. Sed apparuerunt ista, sicut oportune apparere debuerunt, creatura serviente Creatori, et ad nutum eius, qui incommutabiliter in se ipso permanet, ad eum significandum et demonstrandum, sicut significari et demonstrari mortalibus oportebat, ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
morem instruens eos exauctoritate scãrum scripturarum
quo modo singulis quib: apparuerant. & in primordio appari¬
tionis in cusserint uidentibus setimorem. sed post ꝑgratiam
onsolacionis gratissimam eorum cordibus praebuer
tiae hilaritatem : Cum que iam sc̃s uir eos detalibus sufficienter
instruxissa. prophetico repletus sp̃u. cuncta quae eis uel
semini eorum euentura erant prȩdixit. qualiter scilicae suc¬
cessura corum posteritis regnum ess& nobilissime ꝓpagatu¬
ra atq gubernatura &escãm ȩx cłam sublimitura. omnique
romana dignitate regnoq poticura. & uictorias contra. ali¬
arum gentium incursus adeptura. nisi forte abono degent¬
deuotis in terram : Demiraculo siquidem quod dñs est dignatus osten¬
dere ꝑ columbae spetem in allatione xpismatis sicut et de aliis
ita est catholicorum patrum sequenda sententia quadicitur:

Expanded text:
morem, instruens eos ex anctoritate sanctarum scripturarum, morem, instruens eos ex anctoritate sanctarum scripturarum, quomodo singulis quibus apparuerant et in primordio apparitionis incusserint videntibus se timorem, sed post per gratiam consolationis gratissimam eorum cordibus prebuere letitiae hilaritatem. Cumque iam sanctus vir eos de talibus sufficienter instruxisset, prophetico repletus spiritu, cuncta quae eis vel semini eorum eventura erant predixit: qualiter scilicet successura eorum posteritas regnum esset nobilissime propagatura atque gubernatura et sanctam aecclesiam sublimatura omnique Romana dignitate regnoque potitura et victorias contra aliarum gentium incursus adeptura, nisi forte a bono degendevotis in terra. De miraculo siquidem, quod Dominus est dignatus ostendere per columbae spetiem in allatione chrismatis, sicut et de aliis, rata est catholicorum patrum sequenda sententia, qua dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
prater ep̃m propter fulgorem luminis ꝑculsi. in tueriualucrunt:
Tantaq: claritatis gloria pontificem som̃ ꝑ fudit. ut splendor ex
eo ꝓcedens . plus conspicuam domum in qua sed ebant reddide¬
rit. quam lucernarum lumina ibidem lucentia Rex
a cregina pedibus se scĩ sacerdotis prosternunt. et cũ magno pauo¬
re acgemitu consolationem eius requirunt. &quid sibi adutili¬
tatem atq: salutem ꝑtinens ess& agendum cum magna expetunt
deuotione. parati audire &opere complere quaea sc̃o pontifice
discerent: Nam lumen quod eo sexterius ꝑ fudit. &iam in teri¬
us inluminauit. & adquȩrendum salubre consilium incitauit.
Delectabatur namq: in uerbis illis quaeaudierant. lic& ex territi
essent deluminis claritate: At uero uirsc̃s scã repletus sapeentia.
coepit eos instruere hanc esse uisionis diuinȩ atque angelicȩ
nsutudinem. ut inaduentu suo terreant corda mori
sed sub sequenti consolatione demulceant praecedentem ti¬

Expanded text:
preter episcopum, propter fulgorem luminis timore perculsi, intueri valuerunt. Tantaque claritatis gloria pontificem sanctum perfudit, ut splendor ex eo procedens, plus conspicuam domum in qua sedebant reddiderit, quam lucernarum lumina ibidem lucentia. Rex itaque ac regina pedibus se sancti sacerdotis prosternunt et cum magno pavore ac gemitu consolationem eius requirunt, et quid sibi ad utilitatem atque salutem pertinens esset agendum, cum magna expetunt devotione, parati audire et opere complere, quae a sancto pontifice discerent. Nam lumen, quod eos exterius perfudit, etiam interius illuminavit et ad querendum salubre consilium incitavit. Delectabantur namque in verbis illis quae audierant, licet exterriti essent de luminis claritate. At vero vir sanctus, sancta repletus sapientia, cepit eos instruere, hanc esse visionis divinae atque angelicae consuetudinem, ut in adventu suo terreant corda mortalium, sed subsequenti consolatione demulceant precedentem ti
Abbreviated transcription (Latin):
I Quomodo est montino monacho designatus ex non
II. Quod remedium fuisse illum legimus appellatu
III Qualiter edectus ad epis copatum fuerit sc̃s̃ rem
iii. Qualiter sõs remigius est ordinatus ep̃s. &. q
VIIIQualiter ciuitatem remorum comflagrantem

Expanded text:
 Quomodo est Montano monacho designatus ex nomi2. Quod Remedium fuisse illum legimus appellatum3. Qualiter electus ad episcopatum fuerit sanctus Re4. Qualiter sanctus Remigius est ordinatus episcopus, Qualiter civitatem Remorum conflagratam per demonem
Abbreviated transcription (Latin):
persecutores om̃s inuasit: & quasi dimicantes acies caelestes
territa uuandalorum agmina. dum uictoriam metuerent
diu sic manente solitaria ciuitate : xp̃ianis qui admunitio¬
martyrũ seruabantur corpora: itaut in noctibus alange
caelestia cernerentur lumina: & suauissimi soni prodoreis

Expanded text:
 dimicantes, tanti sceleris territa Wandalorum agmina, dum divinam metuunt diu sic manente solitaria, Christianis qui ad munitiomartyrum corpora; ita ut in noctibus a longe coelestia cernerentur lumina, et suavissimi sidereis
Abbreviated transcription (Latin):
conspicuos. ab inchoato opere nequaquam pinguit a
piaculo indiderunt: Quibus ita interemptis & infernibara¬
trum dimersis dolo infelix corum qui multati fuerant ꝓximꝰ
affinis. hereditatẽ infandi suscepit criminis ꝑ secutionis
quippe successionẽ. ad satiandam sui furoris immanitaten
non tamen ad suae utilitatis recepit in columitatem: hic nã¬
q: suꝑbia tumidus consilus habitus. & armis frigidus. lȩctum
beatissimi antistitis landba. ob consanguineo necem. corde
coepit meditari. & ipsius opere insidiari. Vndesibi socios copu¬
lans audacter iniquos & ad preliandũ forcissimos leodium
adierit. quoc debhis dieb forte manebat: Eadem nocte pontu¬
tudinem suam quasi litibus paganorũ reseruatam. super

Expanded text:
conspicuos, ab inchoato opere nequaquam abundat npiaculo indiderunt. Quibus ita interemptis et in inferni barathrum demersis, Dodo infelix, eorum, qui multati fuerant, proximus affinis, haereditatem infandi suscepit criminis. Persecutionis quippe successionem ad satiandam sui furoris immanitatem, non tamen ad suae utilitatis recepit incolumitatem. Hic namque superbia tumidus, consiliis habitis et armis rigidus lethum beati antistitis Lantberti ob consanguineorum necem corde coepit meditari, et ipsi opere insidiari. Unde sibi socios copulans audacter iniquos et ad praeliandum fortissimos, Leodium adierat, quo caelebs his diebus forte manebat. Eadem nocte ponttudinem suam ceu paganorum litibus reservatam, super
Abbreviated transcription (Latin):
hȩsitans. quia procerto accipi& : Qui paupertate spũ alis
uictus atq uestitus fidei uedelic& spei & caritatis accetera¬
rum uirtutum se artari cognoscit. uel etiam temporalib
necessitatib ac tribulationib: sentit affligi eius in tercessio¬
num solatia gemitib: &. lacrimis expetat. & quod pauper
cȩtus atq dȩmoniosus ꝑ illum obtinuit. sesolatia consolationũ¬
Delectinonamq illius talis erat in hilaritate carorum. sicut debea¬
to ioblegimus qm̃ non cadebat lux uultus eius in terrã. quia nimi¬
rum in tanta grauitate tenere consueuerat. ut numquam contẽp

Expanded text:
haesitans, quia pro certo accipiet. Qui paupertate spiritalis haesitans, quia pro certo accipiet. Qui paupertate spiritalis victus atque vestitus, fidei videlicet, spei et caritatis ac ceterarum virtutum, se artari cognoscit, vel etiam temporalibus necessitatibus ac tribulationibus sentit affligi, eius intercessionum solatia gemitibus et lacrimis expetat, et quod pauper, cecus atque daemoniosus per illum obtinuit, se solatia consolationuDelectatio namque illius talis erat in hilaritate carorum, sicut de beato Iob legimus, quoniam non cadebat lux vultus eius in terram, quia nimirum in tanta gravitate vultum tenere consueverat, ut numquam contemp
Abbreviated transcription (Latin):
buit : O in effabilis grã pictatis a quodũ substantia sola petitur.
triplex remedium obtinetur : Victu pauit egenum munera¬
uit uisucȩcatum. reddidit libertati captiuum : Atq: ita conti¬
git per hoc in signe miraculum scẽ trinitatis mysteriũ. ut cum appa¬
ruit unus in paupere. trinitas se ostendit insalute : Qui ergo temp¬
tationib siue occultis inmente siue aꝑtis in corpore antiquihostis
sentit se infestatione urgeri: opem intercessionis eius obnixe
de poscat. & si fideliter p&ierit : ab infestatione in mundi sp̃s se
ipsius meritis & precib adĩ gr̃a liberari non dubit&: Qui suꝑne
lumen contemplationis ignorat. qui prȩsentis uitae tenebris
pressus dũ uenturam iram nequa quã diligendo conspicit.
& quogressum operis porrigat nescit : lumen in telligentiȩ
ac contemplationis atq necessariam cordis conpunctionem
ꝑ intercessi onem eius apud dñi pietatem expostul& nihil

Expanded text:
buit. O ineffabilis gratia pietatis, a quo dum substantia sola petitur, buit. O ineffabilis gratia pietatis, a quo dum substantia sola petitur, triplex remedium obtinctur! Victu pavit egenum, muneravit visu cecatum, reddidit libertati captivum, atque ita contigit per hoc insigne miraculum sancte Trinitatis mysterium, ut, cum apparuit unus in paupere, Trinitas se ostendit in salute. Qui ergo temptationibus sive occultis in mente sive apertis in corpore antiqui hostis sentit se infestatione urgeri, opem intercessionis eius obnixe deposcat, et si fideliter petierit, ab infestatione inmundi spiritus se ipsius meritis et precibus a Dei gratia liberari non dubitet. Qui supernae lumen contemplationis ignorat, qui presentis vitae tenebris pressus, dum venturam iram nequaquam diligendo conspicit, et quo gressum operis porrigat, nescit, lumen intellegentiae ac contemplationis atque necessariam cordis conpunctionem per intercessionem eius apud Domini pietatem expostulet, nichil
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam putares ex pressam imaginẽ scĩtatis: Erat in reuerenti¬
b: terribilis aspectu. reuerendus in cessu. metuendus seueri¬
tate uenerandus benignitate. censuram auctoritatis. tem
dȩ monis in uasione possessus ab eomiscđiȩ opem postulass&. qm̃ ante
ipsius scĩ uiri prȩsentiã ocultari non potuit. erat enĩ illius generis de
quo in euangło dñs dicit. quod non eicitur nisi in oratione &. ieiunio :
uadudum captus fuerat dȩ monis infestatione isdem cȩcu
corporis uexatione torqueri : Tunc beatus remigius in oratione qua
semꝑ animo ad dnm intendebat. corpore quod ieunis & bonorum
operũ exercitio incessanter afficiebat. sehumiliter ad terrã pros¬
trauit. statimq lumen pristinum cȩti oculis reddidit. & ab eo
pestem in mundi sp̃s effugauit .& neultra eum uexare prȩsume¬
r& in nomine xp̃i prȩcepit opemq uictus petitam pauperitri¬

Expanded text:
ipsam putares expressam imaginem sanctitatis. Erat inreverentiipsam putares expressam imaginem sanctitatis. Erat inreverentibus terribilis aspectu, reverendus incessu, metuendus severitate. venerandus benignitate. Censuram auctoritatis temdaemonis invasione possessus, ab eo misericordiae opem postulasset, quoniam ante ipsius sancti viri presentiam occultari non potuit, – erat enim illius generis, de quo in euvangelio Dominus dicit, quod non eicitur, nisi in oratione et ieiunio, – cepit qua dudum captus fuerat daemonis infestatione isdem cecus corporis vexatione torqueri. Tunc beatus Remigius in oratione, qua semper anim o ad Dominum intendebat, corpore, quod ieiuniis et bonorum operum exercitio incessanter afficiebat, se humiliter ad terram prostravit, statimque lumen pristinum ceci oculis reddidit et ab eo pestem inmundi spiritus effugavit, et ne ultra eum vexare presumeret, in nomine Christi precepit opemque victus petitam pauperi tri
Abbreviated transcription (Latin):
quam excusare didicerit :
ost habita ergo
omĩ dubitatione atq ancipiti sub mota sen¬
entia un animitate episcoporũ remensis prouinciȩ ins
induitur sacerdo talib: benedictione consetratur episcopali. atq
insede prȩsulatus collocatur huius ciuitatis remorũ : Ubistatim sic
apparuit aptus et deuotus tã quam si officio ad quod nouiter ascen¬
derat iugiter prȩsuiss& : Fuit itaq in elemosinis largus. in ui¬
giliis sedulus in oratione deuotus. incaritate perfectus in huma¬
nitate profusus in doctrina prȩcipuus. in sermone paratus. in con¬
uersatione sc̃issimus: Sinceritatem mentis uultus suiserenitate
monstrabat. & pietatem dementissimi cordis. ostendebat in le¬
nitate sermonis :: Quicquid ad salutẽ pertinere poss& aeter¬
nam non minus implebat beatissimus opere. quam sermonis
prȩdicatione docebat : Ouirumꝰ ꝑ omĩa dõ dignum:: Eminebat
in ipso habitu animipulchritudo. inspetie exterioris hominis

Expanded text:
quam excusare didicerit. 4. quam excusare didicerit. 4. Posthabita ergo omni dubitatione atque ancipiti submota sententia, unanimitate episcoporum Remensis provinciae infulis induitur sacerdotalibus, benedictione consecratur episcopali atque in sede presulatus collocatur huius civitatis Remorum. Ubi statim sic apparuit aptus et devotus, tamquam si officio, ad quod noviter ascenderat, iugiter prefuisset. Fuit itaque in elemosinis largus, in vigiliis sedulus, in oratione devotus, in caritate perfectus, in humanitate profusus, in doctrina precipuus, in sermone paratus, in conversatione sanctissimus. Sinceritatem mentis vultus sui serenitate monstrabat et pietatem clementissimi cordis ostendebat in lenitate sermonis. Quicquid ad salutem pertinere posset aeternam, non minus implebat beatissimus opere, quam sermonis predicatione docebat. O virum per omnia Deo dignum! Eminebat in ipso habitu animi pulchritudo; in spetie exterioris hominis
Abbreviated transcription (Latin):
colligebant : Discedebant alii saturi: accedebant alii saturandi
Sic mansuescebat feritas auium. in operatione uirtutum
ad ostensionem meritorum beatissimiuiri.: Et enĩ radio supra dicto
se illustrante. sensit capiti suo unguinis sacri infusum liquorem.
quototum eius delibutum est caputꝰ: E merito. ut quioleum spi¬
ritale popłis quo eorum quidem captta uisibili. mentes autẽ
prȩdicatione scõ spũ inseloquente uncturus erat cpis mate in¬
uisibili id est gr̃a eius dẽ sp̃u scĩ. ipsequoq prius tali unctione
insigniretur : Acceptis autem talib: actantis auspicus. diuinis
timuit contra ire statutis: Neq enim tutum illiuideri pote¬
rat. tot signis prȩcurrentib: diuinȩ contradicere iuissi oni.
prae sertim cumluce & unctione sc̃ĩ sp̃s quae oleo uisibili desi¬
natur interius illustratus atq per unotus. ut & scs isaias ad
mittendum se in diuinũ ministerium debere potius offerre

Expanded text:
colligebant. Discedebant alii saturi, accedebant alii saturandi. colligebant. Discedebant alii saturi, accedebant alii saturandi. Sic mansuescebat feritas avium, in operatione virtutumad ostensionem meritorum beatissimi viri. Etenim, radio supradicto se illustrante, sensit capiti suo unguinis sacri infusum liquorem, quo totum eius delibutum est caput. Et merito, ut qui oleum spiritale populis, quo eorum quidem capita visibili, mentes autem predicatione, sancto Spiritu in se loquente, uncturus erat crismate invisibili, id est gratia eiusdem Spiritus sancti, ipse quoque prius tali unctione insigniretur. Acceptis autem talibus ac tantis auspiciis, divinis timuit contraire statutis; neque enim tutum illi videri poterat, tot signis precurrentibus, divinae contradicere iussioni, presertim cum luce et unctione sancti Spiritus, que oleo visibili designatur, interius illustratus atque perunctus, ut et sanctus Esaias, ad mittendum se in divinum ministerium debere potius offerre
Abbreviated transcription (Latin):
constitutus. cogitatione tamen in illa ȩterna patria conuersatus
est : qui huic mundo crucifixus acmortuus quicquid laborauit.
dehac uita ad illam transtulit : & desinistra semꝑ transmisit in
dexteram : ati: incȩlo suos reposuit sudores : Et interhȩc om̃ia
intendebat uirbeatus iactantiam uirtutum fugere : In quo
non poterat gr̃ã celsa latere : ad eo ut non solum corda hominũ
beluina feritate crudelia ad mansuetudinem xp̃i domar&: fide¬
lis seruus eius & prudens. sciens conseruis suis dare in tẽporetri¬
tici mensurã. id est pro captu audi entium mensurate & oportu¬
ne diuini uerbi pabula ministrare : uerũ etiam aues ut inno¬
centia & potestas primi adae antequã peccar& cui om̃a in ratio¬
nabilia subiecta fuerunt ut scriptura demonstrat. in isto sc̃o uiro
Cum enim inter domesticos suos contingebat seeretius illum ha¬
bere conuiuium & delectaretur in hlaritate carorum : descende¬
bant ad eum intrepidi passeres .&. in manu eius mensȩ reliquias

Expanded text:
constitutus, cogitatione tamen in illa aeterna patria conversatus est. Qui huic mundo crucifixus ac mortuus, quidquid laboravit, de hac vita, ad illam transtulit, et de sinistra semper transmisit ad dexteram, atque in coelo suos reposuit sudores. Et inter haec omnia intendebat vir beatus jactantiam virtutum fugere in quo non poterat gratia excelsa latere: adeo ut non solum corda hominum, belluina feritate crudelia, ad mansuetudinem Christi domaret fidelis servus ejus, et prudens, sciens conservis ejus dare in tempore tritici mensuram, id est, pro captu audientium mensurate et opportune divini verbi pabula ministrare; verum etiam aves, ut innocentia et potestas primi Adae, antequam peccaret, cui omnia irrationalia subjecta fuerunt, ut Scriptura demonstrat , in isto sancto viCum enim inter domesticos suos contingebat illum secretius habere convivium, et delectaretur in hilaritate charorum, descendebant ad eum intrepidi passeres, et in manu ejus mensae reliquias
Abbreviated transcription (Latin):
arege fuerant missi. lindb̵tum sacerdotem huiuscemodisunt
allocuti Te pater rex obsecrat. om̃isq populus flagitat. ut a
exeas. gregem ql đudum non spontes
crimis ita fatur ab ortis Fateor rexi non ut decuit . uixi non
ut debui Pascere Vlterius nonsum id oneus. prȩ esse amplius
non concupisco. qui prodesse nulli ualeo Subiunxere uiri
centes haec seniori Teuirorum nobilissime tesac
tamur . ut nobi scum uenias regimenq tuarum ouium dig¬
nanter recipias Altius ecce gemen s. responsum reddi¬
dit heros Refutare fratres quod dicitis non audeo. regis e¬
ictum contempnere non debeo. pximox necessita
subuenirt cupio. uobiscum ire non differam. qđ ibetis
incipiam. potens est deus incipere. & ad sinem certumusq
ꝑducere Hinc ergo beatissimus confessor landbtus. felix
comertium aggressus. multi moda examinatione ꝓbatus.
d propriam sedem est reuersus Sic exul sacrat

Expanded text:
a rege fuerant missi, Lantbertum sacerdotem huiuscemodi sunt a rege fuerant missi, Lantbertum sacerdotem huiuscemodi sunt allocuti: 'Te, pater, rex obsecrat omnisque populus flagitat, ut a monasterio exeas, gregem, quem dudum non sponte dcrimis ita fatur obortis: 'Fateor, rexi, non ut decuit, vixi, non ut debui; pascere ulterius non sum idoneus; praeesse amplius non concupisco, qui prodesse nulli valeo'. Subiunxere viri, dicentes haec seniori: 'Te, virorum nobilissime, te, stamur, ut nobiscum venias regimenque tuarum ovium dignanter recipias'. Altius, ecce! gemens responsum hoc reddidit heros : 'Refutare, fratres, quod dicitis non audeo, regis edictum contempnere non debeo, proximorum necessitatibus subvenire cupio. Vobiscum ire non differam, quod iubetis incipiam; potens est Deus perficere et ad finem certum usque perducere'. Hinc ergo beatissimus confessor Lantbcommercium aggressus, multimoda examinatione probatus, ad propriam sedem est reversus. Sic exsul sacratissimus,
Abbreviated transcription (Latin):
sciebat illum eminentius honorabat: Om̃ib: om̃ia factus crat.
ut om̃s lucri facer& Intra domus septa numquam eius or¬
nabantur sedilia. sed uoluebat in memoria humili. quȩ pos¬
sessurus trit inuita penni Vestimentorum cegumenta non
adeo in duebat prȩciosa Primus eiamictus. saccus erat cilii¬
nus Scudebat corpus humiliare interris. quatinus anima
exaltari mereretur incaelis Lustrabat uillas ac oppida. sib
a xp̃o cõmissa sciens repperire homines quos facera aeter¬
nȩ hereditati consortes His e quidem sollicitudinib seruiens.
& hanc iustitiae esuriem indeficienter habens. ingressus est
strenuus & diuine religioniscultor prȩcipuus. Hic bettiland¬
berti ꝑcunctata mansuetudine. &ad modum cogniea sc̃ĩtate.
isit legatos ad monasterium superius p̃libatum. qui
deposcerent landbtum quatinus dignaretur uenire adre¬
gem. suiq p̃sulatus recipere dignitatem Uenientes illi qui

Expanded text:
sciebat, illum eminentius honorabat. Omnibus omnia factus erat, sciebat, illum eminentius honorabat. Omnibus omnia factus erat, ut omnes lucrifaceret . 27. Intra domus septa nunquam ejus ornabantur sedilia, sed volvebat in memoria humili, quae possessurus erat in vita perenni. Vestimentorum tegumenta non adeo induebat pretiosa: primus ei amictus saccus erat silicinus. Studebat corpus humiliare in terris, quatenus anima exaltari mereretur in coelis. Lustrabat villas ac oppida, sibi a Christo commissa, sciens reperire homines, quos faceret aeternae haereditatis consortes. His equidem sollicitudinibus serviens, et hanc justitiae esuriens indeficienter habens, ingressus eststrenuus et divinae religionis cultor praecipuus. Hic, beati Lantberti percunctata mansuetudine et admodum cognita sanctitate, misit legatos ad monasterium superius praelibatum, qui sanctum deposcerent Lantbertum, quatinus dignaretur venire ad regem suique praesulatus recipere dignitatem. Venientes illi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uigilantissimum Sicrex epopuli pariter atgeni psallebant
ala cresresonabant undiq laudes Itamiles emeritus uir prae¬
maxima tribulatione purgatus digne ouium sudrũ uocib
at collitur & incathedra trciectensium decenter relocatur
tititib coruscare. quantis dĩ pontificem constat decuisse
cordolluis sinceritas elegis plenitudo in õre ipsius uerisa
lenitat̃is pulchritudo in consilio eius uigor &esapientia inuoo¬
tibus suus ȩquitas aehabundatia in conuersatione apsius imno¬
centia & castitas in habitu cius gloria & honestas erat nimirã
fide constantissimus. spe firmissimus caritate integerrimus
in signitus prudentia prȩditus temperantia s. ortitudino
roboratus iustitia locupletatus Bonorum operũ exibitione
singularis do ctrina & uirtutib: ad mirabilis Exor nauerat
illum piecas aecerni patris. sicut uitȩ meritis ita &ꝓdigiorum
miraculis personais potentium non respitiebat. sed pocus
admorũ cligantiam intendebat Quem religiosius uiuene

Expanded text:
igilantissimum. Sic rex et populi, pariter dites et egeni, Psallebant alacres: resonabant undique laudes. Ita miles emeritus, vir permaxima tribulatione purgatus, digne ovium suarum, vocibus attollitur et in cathedra Trajectensium relocatur titatibus coruscare, quantis Dei pontificem constat decuisse. In corde illius sinceritas et legis plenitudo; in ore ipsius veritas, et lenitatis pulchritudo; in consilio ejus vigor et sapientia; in actibus suis aequitas et abundantia; in conversatione ipsius innocentia et castitas; in habitu ejus gloria et honestas. Erat nimirum fide constantissimus, spe firmissimus, charitate integerrimus, insignitus prudentia, praeditus temperantia, fortitudine roboratus, justitia locupletatus, bonorum operum exhibitione singularis, doctrina et virtutibus admirabilis. Exornaverat illum pietas aeterni Patris, sicut vitae meritis, ita et prodigiorum miraculis. Personas potentium non respiciebat, sed potius ad morum elegantiam intendebat. Quem religiosius vivere
Abbreviated transcription (Latin):
& benedicto fonte sc̃s remigius a pr̃o loci illius exorcitatũ oleũ
&exepisma quȩ siuit : Quis implex oleũ sehabere. sedoleũ exor¬
ciratũ & xpisma inãpullis inquib: fuerent penitus iã defecis¬
se respondit : Sc̃s autẽ remigius ipsasampullas sibi afferriprȩ¬
cepit . quas uacuas suꝑ altare misit & se inorationẽ ꝓstrauit : Sur
gens aut̃ ahoratione ãpullã inqua breuis habebat᷑ oles exortitati& al
terã ãpullã in quabreuis contineba tursa crixris matis plenas inuenit :
Sicq infirmũ quiante a brenuntiauerat post abrenuntiatio¬
nem oleo exorcirato ꝑ unxit. demumque baptiratum. se¬
cundum traditionem ecclesiasticam xrismate sacro liniuit
Qui mox animȩ sanitate recepta etiam corporis in coldmi¬
tatem promeruit: Quem fr̃s harissimi quemimita¬
tum atq secutum in hoc miraculo beatũ remigium de¬
bemus ad uertere. nisi cum qui innuptiis ad aquas ue¬

Expanded text:
et benedicto fonte, sanctus Remigius a presbitero loci illius exorcizatum oleum et benedicto fonte, sanctus Remigius a presbitero loci illius exorcizatum oleum et chrisma quesivit. Qui simplex oleum se habere, sed oleum exorcizatum et chrisma in ampullis in quibus fuerant penitus iam defecisse respondit. Sanctus autem Remigius ipsas ampullas sibi afferri precepit, quas vacuas super altare misitautem ab oratione ampullam, in qua brevis habebatur olei exorcizati, et alteram ampullam, in qua brevis continebatur sacri chrismatis, plenas invenit. Sicque infirmum, qui ante abrenuntiaverat, post abrenuntiationem oleo exorcizato perunxit: demumque baptizatum, secundum traditionem ecclesiasticam, chrismate sacro linivit. Qui mox animae sanitate recepta, etiam corporis incolumitatem promeruit. Quem, fratres charissimi, quem imitatum atque secutum in hoc miraculo beatum Remigium debemus advertere, nisi eum, qui in nuptiis, ad quas ve
Abbreviated transcription (Latin):
prexit : parseorum uidelic& duo decim milia infiniti mas panno¬
niȩ partessecus meotidas paludes peruenerunt. ibique ciuitatẽ
aduenientes aedificauerunt . quã obsuam memoriam sicãbriam
uocauerunt inqua multis annis habitauerunt & ingentem
magnam usque ad tempora ualentiniani imperatoris ortutrur
Et ita sub principibus crinitis uixta morem gentis sub inde suc ce¬
dentibus pertoringiam regionem germaniae a castello dispargo
in quodiu habitauerunt. adbelgicae prouinciae tornacum
at que ca maracum ciuitates aggressi sunt: Indeque usq ad
sũmam fluuium partem belgicie prouincae occupauerunt
nos prȩparemus. quales illius adiutorio dĩ miscdia dignisimus & nunc
&e quando operari ne quibimus
eniq: cũ quidã acgrotus familiȩ non ignobilis necdũ baptixatus
credere sefateretur & baptirariꝰ posce ar&. ae groto abrenuntr

Expanded text:
perrexit, pars eorum, videlicet duodecim milia, in finitimas Pannoperrexit, pars eorum, videlicet duodecim milia, in finitimas Pannoniae partes secus Meotidas paludes pervenerunt, ibique civitatem advenientes aedificaverunt, quam ob suam memoriam Sicambriam vocaverunt; in qua multis annis habitaverunt et in gentem magnam usque ad tempora Valentiniani imperatoris creverunt. Et ita sub principibus crinitis iuxta morem gentis subinde succedentibus per Toringiam regionem Germaniae a castello Dispargo, in quo diu habitaverunt, ad Belgicae provinciae Tornacum atque Camaracum civitate s aggressi sunt. Indeque usque ad Sumnam fluvium partem Belgicae provinciae occupaveruntnos preparemus, quales illius adiutorio Dei misericordia digni simus et nunc et quando operari nequibimus. 10. Denique cum quidam egrotus familiae non ignobilis necdum baptizatus  positus, credere se fateretur et baptizari deposceret, aegroto abrenuntiante
Abbreviated transcription (Latin):
latim desacramentis scĩficatis ampullas inquibus fuerant bene
dictionis suae potentia repler&: & se fidelem in uerbis suis quib
dixerat siquid petieritis patrem in nomine meo dabit uobis
ad confirmandam fidem neophiti credentis. obsequio famu¬
lisui ostendere : Certum est qm̃ qui in exordio creationis creaturi
singulis benedixit & eassemper ipsa benedictione inusus homi¬
num crescere &multiplicari fecit & decreaturis panis ac uini
aquȩ mixa sed &colei secundum suam traditionem adinuocatio¬
nem sacerdotis semper bona creat. non fatiendo quodiam
erant. sed sacro scã mysteria faciendo existere quod nondum
erant corpus scilic& &sanguinem suum &xpisma salutis
acternȩ isdem ampullas singulas oleo repleuit. &ad in uocatio¬
nem sacerdotis sui scĩ ficationis benedictionem singillatim infudit:
umgentis francorum ut historiȩ produnt decroiã ciuitate im¬
pugnantibus & expugnantibus grecis parscumȩnea initaliam

Expanded text:
latim de sacramentis sanctificatis ampullas in quiblatim de sacramentis sanctificatis ampullas in quibdictionis suae potentiam repleret, et se fidelem in verbis suis, quibus dixerat: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis , ad confirmandam fidem neophyti credentis obsequio famuli sui, ostenderet. Certum est, quoniam qui in exordio creationis, creaturis singulis benedixit, et eas semper ipsa benedictione in usus hominum crescere, et multiplicari fecit; et de creaturis panis et vini aqua misti, sed et olei, secundum suam traditionem, ad invocationem sacerdotis semper bona creat: non faciendo, quod jam erant; sed sacrosancta mysteria faciendo existere, quod nondum erant, corpus videlicet et sanguinem suum et chrisma salutis aeternae: idem ampullas singulas oleo replevit, et ad invocationem sacerdotis sui, sanctificationis benedictionem singulatim infudit. XXIX. Cum gentis Francorum, ut historiae produnt, de Troia civitate, impugnantibus et expugnantibus Graecis, pars cum
Abbreviated transcription (Latin):
candi nec ulla conditiomoriendi: Istis inȩ terna uita uero
sdiciterq uiuentibus illis infliciter in ȩternis tor men¬
tis sine moriendi potestate durantibus : Unus quisq auteona
secundum modum meritorum autdam nabitur aut corona¬
bitur: Quidam uidelicet iuxti peccatorum qualitatem mi¬
tius quidam torquebuntur quiminore scelerum ponderc
gra uabuntur: erunt etiam & scõrum merita diuersa. quo¬
rum quisq: setundum meritorum magnitudinem aeternȩ
reci piet prȩmia beatitudinis : Quod ipse dñs in euangelio
signisicabat dicens. in domo patris meimansiones multȩ
sicut omnia fecit exnihilo. ita & naturas rerum scĩficatione
sua mutat ut ipse uol&: Etbeatus remigius seruus & amicus
sponsi accclesiae credentem perdiuma mysteria socians eidem
corporieius uerbis sollempnibus poterat simplex oleum exortita¬
re & sc̃m xpisma sicut & fontem sacrare. sed maluit ut dñs siagil¬

Expanded text:
candi nec ulla condicio moriendi, istis in aeterna vita vere candi nec ulla condicio moriendi, istis in aeterna vita vere feliciterque viventibus, illis infeliciter in aeternis tormentis sine moriendi potestate durantibus. Unusquisque autem secundum modum meritorum aut dampnabitur aut coronabitur; quidam videlicet iuxta peccatorum qualitatem mitius torquebuntur, qui minore scelerum pondere gravabuntur. Erunt etiam et sanctorum merita diversa, quorum quisque secundum meritorum magnitudinem aeternae recipiet premia beatitudinis. Quod ipse Dominus in euvangelio significabat, dicens: In domo Patris mei mansiones multe ssua mutat, ut ipse volet. Et beatus Remigius servus et amicus sponsi aecclesiae, credentem per divina mysteria socians eidem corpori eius, verbis sollempnibus poterat simplex oleum exorcizare et sanctum chrisma, sicut et fontem, sacrare; sed maluit, ut Dominus singil
Abbreviated transcription (Latin):
& dilectionis xp̃i in hac uita custodierunt prȩcepta : Critq
illis illeignis diciuidicii. sine lȩsione peruius. sicut tribus
pueris caminus babiloniȩ fornacis fuerat. qui absq om̃i
flammarum lȩsionẽ. in dñi laudes om̃ium puldritudinẽ
creaturarum conuocabant: Erunt ergo quidam iusti minu¬
tis quibusdam peccatis obnoxii. quia aediftcauerunt supra
sundamentum quod est xp̃s. foenum ligna stipulam
quȩ significant leuium peccatorum diuersitatem. a quibus
non digne adhuc expurgati inuenientur. quȩ illius ignis
ardore purgabuntur. a quib: mundati ae ternȩ felicitatis
gloria digniefficientur: Illoq transitorioigne & toto ex¬
tremi uidici die completo. diuidentur duȩ congregati¬
ones scõrum & impiorum. una xp̃i altera diaboli. una
bonorum altera malorum utraq angelorum & homi¬
num : Istis uoluntas: illis facultas ulla non poterit esse pec¬

Expanded text:
et dilectionis Christi in hac vita custodierunt precepta. Eritque et dilectionis Christi in hac vita custodierunt precepta. Eritque illis ille ignis diei iudicii sine lesione pervius, sicut tribus pueris caminus Babyloniae fornacis fuerat, qui absque omni flammarum lesione in Domini laudes omnium pulchritudinem creaturarum convocabant. Erunt ergo quidam iusti minutis quibusdam peccatis obnoxii, qui aedificaverunt supra fundamentum, quod est Christus, fenum, ligna, stipulam, quae significant levium peccatorum diversitatem, a quibus non digne adhuc expurgati invenientur, quae illius ignis ardore purgabuntur; a quibus mundati aeternae felicitatis gloria digni efficientur. Illoque transitorio igne et toto extremi iudicii die completo, dividentur duae congregationes sanctorum et impiorum, una Christi, altera diaboli, una bonorum, altera malorum, utraque angelorum et hominum. Istis voluntas, illis facultas ulla non poterit esse pec
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat qđ ad augm̃tũ salutis pottrat prouenire. si adhuc incorpo¬
re uiuentes se a peccatis c̃uertereas . &. illa poenitentiȩ confessio¬
nib: expurgarent᷑ lacrimis lauarent .&. bonisoperib: tergerent
quatinus hoc qđ ꝑmagistrũ gentiũ dr̃ inplerent exibentes corpora
sua hostiam uiuentẽ scam dõplacentepi: Hostia quippe occiditur
ut offeratur. sed hostia uiuens est corpus prodño afflictũ Vuod
tia uidelicet quia iã hinc mundo ẽ a prauis actib: mortuum : Viuens
autẽ quia cucta quȩ p̃ualae bona operitur : Tales ergodũ possumꝰ¬
tur : Sc̃i uero qui sine om̃i peccatorum macula incorporib: suis
resurgent quia suꝑ fundimentum quod est xp̃s. aurum. ar¬
gentum. & lapides pre̾tiosos id est sensum fideilucidum. elo¬
quium salutis clarum. opera pretiosa aedificauerunt. tanta
facilitate illum peruolabunt ignem. quanta integritate fidei

Expanded text:
veniat, quod ad augmentum salutis poterat provenire, si adhuc in corpoveniat, quod ad augmentum salutis poterat provenire, si adhuc in corpore viventes se a peccatis converterent et illa penitentiae confessionibus expurgarent, lacrimis lavarent et bonis operibus tergerent, quatinus hoc quod per magistrum gentium dicitur implerent, exibentes corpora sua hostiam viventem, sanctam, Deo placentem. Hostia quippe occiditur, ut offtia videlicet, quia iam huic mundo est a pravis actibus mortuum; vivens autem, quia cuncta quae prevalet bona operatur. Tales ergo, dum possumtur; sancti vero, qui sine omni peccatorum macula in corporibus suis resurgent, quia supra fundamentum, quod est Christus, aurum, argentum et lapides pretiosos, id est sensum fidei lucidum, eloquium salutis clarum, opera pretiosa edificaverunt, tanta facilitate illum pervolabunt ignem, quanta integritate fidei
Abbreviated transcription (Latin):
miscđia aciustitia cui inhȩret dedinare non potest : Sugitur
nos esse miseros dum incorpore sumus recognoscentes uiderit.
& nos ꝓmiseria peccatoꝵ nr̃oꝵ apud miseri cordẽ dm̃ fide& operi¬
bidũ possumus laborantes cognouerit qđ illũ latere non potest
qm̃ qui creatoris sui daritatẽ uidet nihil increatura agit᷑ qđ ui¬
dere non possit. quando iã laborare nequibimus scã illius inter¬
cessio ꝓnobis miseri cordit̃ int̃ueniet : Si autẽ qđ absit usq ad
mortẽ nos in peccatis nr̃is ꝑsistere uiderit. iustitiȩ dĩ sui con¬
cors ꝓnobis non exorabit qr srustra orare iusto dõ inhȩrens neo
debet nec poterit : Vndetimendũ est nequiusq ad mortẽ in pec¬
catis ꝑsistentes corpora sua peccatis foetida secus corpus illius qui sẽꝑ
xp̃ibonus odor extat & extitirexpetunt sepdiri: addetrim̃tũ illis

Expanded text:
misericordia ac iustitia, cui inheret, declinare non potest. Si igitur misericordia ac iustitia, cui inheret, declinare non potest. Si igitur nos esse miseros, dum in corpore sumus, recognoscentes viderit et nos pro miseria peccatorum nostrorum apud misericordem Deum fide et operibus, dum possumus, laborantes cognoverit, – quod illum latere non potest, quoniam qui Creatoris sui claritatem videt, nichil in creatura agitur, quod videre non possit, – quando iam laborare nequibimus, sancta illius intercessio pro nobis misericorditer interveniet. Si autem, quod absit, usque ad mortem nos in peccatis nostris persistere viderit, iustitiae Dei sui concors pro nobis non exorabit, quia frustra orare iusto Deo inherens nec debet nec poterit. Unde timendum est, ne qui usque ad mortem in peccatis persistentes corpora sua peccatis fetida secus corpus illius, qui semper Christi bonus odor extat et extitit, expetunt sepeliri, ad detrimentum illis