comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
riam in conuersationẽ gentis. Et ingres¬
sum domus & atrii: amplificatus est Iua¬
sĩ stella matutina in medio nebulae. &
quasi luna plena in diebus suis lucet &
quasi sol refulgens: sic ille effulsit intem¬
plo dĩ quasi arcus refulgens internebu¬
las gloriae : & quasi flos rosarũ in diebus
uerni. Quasi lilia quae sunt intraensitu a¬
quae : & quasi tus redolens in dieb aesta¬
tis. Quasi ignis effulgens &tus ardens in
igne : quasi uas auri solidum ornatũ om̃i
lapide precioso. Quasi oliua pullulans &
cypressus in altitudinem se tollens. In acci¬
piendo ipsum stolam gloriae: & uestiri¬
eum consummationẽ uirtutis. In ascensu
altaris sci gloriam dedit scĩtatis amictũ
in accipiendo autẽ partes de manu sacer¬
dotum & ipse sttns iuxta aram circa il¬
lum corona frotrum quasi plantatio cae¬
dri inmonte libano. Sic circa illum ste¬
terunt quasi rocmi palmae & omnes filii
aaron: ingloria sua Oblatio autẽ dñi¬

Expanded text:
riam in conversatione gentis et ingresriam in conversatione gentis et ingressum domus et atrii amplificatus est quasi stella matutina in medio nebulae et quasi luna plquasi sol refulgens sic ille refulsit in templo Dei. Quasi arcus refulgens inter nebulas gloriae, et quasi rosarum flos in diebus vernis. Quasi lilia, quae sunt in traquae et quasi tus redolens in diebus aestatis quasi ignis effulgens et tus ardens in igni quasi vas auri solidum ornatum omni lapide pcypressus in altitudinem se tollens. In accipiendo ipsum stolam gloriae: et vestiri consummatione virtutis. In ascensu altaris sancti: gloriam dedit sanctitatis amictam. In accipiendo autem partes de manu sacerdotis: et ipse stans juxta aram circa illum corona frdri in monte Libano sic circa illum steterunt quasi rami in palma et omnes filii Aaron in gloria sua oblatio autem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Iui in diebus suis aedificauerunt domũ
& ex altauerunt templũ sc̃m dño : paratũ
ingloriam sempiternã. Et NEEMIA In
memoria multi temporis : qui erexit nobis
muros euersos. Et stare fecit portas & se¬
noes qui erexit domos nr̃as. Nemonatus
est interra qualis EN ΟCH. Nam & ipse
receptus est a terra. Et IOSE EI quinatus
est homo princeps fratrum firmamentũ
gentis : rector fratrum stabilimentũ po¬
puli. Et ossa ipsius uisitata sunt : & post
mortem prophetauerunt. SETH& SEM
apud homines gloriam ad epti sunt & su¬
per omnem animam inorigine adam
SIMoΝ oniae filius sacerdos magnus
qui muita sua suffulsit domum: & indie¬
bus suis corroborauit templum. Templi
etiam altitudo ab ipso fundata est : duplex
aedificatio & excelsa parietis templi
Indiebus ipsius remanauerunt putei a¬
quarum : & quasi mare adimpleti sunt supra
modum. Qui curauit gentẽ sũam: & liberao¬
uit illam aperditione: Qui priceualuit am¬
plificare ciuitatem : qui adeptus est glo¬

Expanded text:
ui in diebus suis aedificaverunt domum et exaltaverunt templum sanctum Domino paratum in gloria sempiterna et Neemia in memoria multi temporis qui erexit nobis muros eversos et stare fecit portas et seras qui erexit domos nostras nemo natus est in terra qualis Enoch nam et ipse receptus est a terra et Ioseph natus est homo princeps fratrum firmamentum gentis rector fratrum stabilimentum populi et ossa ipsius visitata sunt et post mortem prophetaverunt Seth et Sem apud homines gloriam adepti sunt et super omnem animam in origine Adam Simon qui in vita sua suffulsit domum, et in diebus suis corroboravit templum. Templi etiam altitudo ab ipso fundata est duplex aedificatio excelsa parietis templi in diebus ipsius remanaverunt putei aquarum et quasi mare adimpleti sunt supra modum qui curavit gentem suam et liberavit illam a pernicie qui praevaluit amplificare civitatem qui adeptus est glo
Abbreviated transcription (Latin):
modi enim xp̃o dño non seruiint sed suo uen¬
tri : & perdulces sermones & benedictiones se¬
ducunt corda in nocentiũ. Urã enim oboedien¬
tia in omnẽ locũ diuulgata est. Gaudeo igit᷑
inuobis. Sed uolo uos sãpientes esse in bono: &
simplices inmalo. Os̃ autẽ pacis conterat sata
m̃s & lucius &ia son. & sosi pater cognati mei
Saluto uos ego tercius : qui scripsi cpłam in dño
Salutat uos gauis hospes m̃s : & uniuersa aeccła
Salutat uos erastus arcarius ciuitatis : & quar¬
acternis taciti : quod nunc pate factum est ꝑ
scripturas propħarum scđm praeceptũ accer¬
ni dĩ ad oboeditionẽ fidei in cunctis gentibus
nor & gloria in saccula sacculorum amen

Expanded text:
non serviunt sed suo ventri et per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium vestra enim oboedientia in omnem locum divulgata est gaudeo igitur in vobis sed volo vos sapientes esse in bono et simplices in malo Deus autem pacis conteret Satanmeus et Lucius et Iason et Sosipater cognati mei saluto vos ego Tertius qui scripsi epistulam in Domino salutat vos Gaius hospes meus et universae ecclesiae salutat vos Erastus arcarius civitatis et Quar temporibus aeternis taciti quod nunc patefactum est per scripturas prophetarum secundum praeceptum aeterni Dei ad oboeditionem fidei in cunctis gentibus tum cui honor in saecula saeculorum amen
Abbreviated transcription (Latin):
in apłis : qui & ante me fuerunt in xp̃o. Saluta¬
te ampliatũ : dilectissimum michi in dño. Salu¬
dilectum meũ. Salutate apellen & probum. in
xp̃o. Salutate cos: qui sunt ex aris tobolido¬
mu. Salutate herodionem : cognatum meum
Salutate eos qui sunt ex narcissi : qui sunt in
dño: Salutate triphenam & triphosam: quae
laborant in dño: Salutate ꝑsidam carissimã
quae multũ laborauit in dño. Salutate rufũ
electum in dño : & matrẽ eius & meã. Salutate
a sincritum flegontã hermen patrobam her¬
mam: & qui cũ eis sunt frs. Saluta tephilolo¬
gum. & uiliam. nercũ & sororẽ euis. & olimpia¬
dem : & om̃s qui cum eis sunt scos. Salutate in¬
uicẽ : in osculo scõ. Salutant uos om̃s a eccłae

Expanded text:
in apostolis, qui et ante me fuerunt in Christo Jesu. Salutate Ampliatum, dilectissimum mihi in Domino. Saludilectum meum. Salutate Apellen, probum in Christo. Salutate eos, qui sunt ex Aristobuli domo. Salutate Herodionem, cogsalutate eos qui sunt ex Narcissi qui sunt in Domino salutate Tryfenam et Tryfosam quae laborant in Domino salutate Persidam carissimam quae multum laboravit in Domino salutate Rufum electum in Domino et matrem eius et meam salutate Asyncrytum et Philegontem, Herman, Patrobam, Hermen, et qui cum eis sunt, fratres. Salutate Philologum et Juliam, et Nereum et sororem ejus, et Olympiadem, et omnes qui cum eis sunt sanctos. Salutate invicem in osculo sancto. Salutant vos omnes Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
pro quo xp̃c mortuuus est: Non ergo blasphe¬
metur bonũ nr̃m. Non est regnũ dĩ esca &
potus: sed uistitia & pax & gaudium in spũ scõ
qui enim in hoc seruit xp̃o placet dõ : & proba¬
tus est hominibus. Itaq quae pacis sunt secte¬
mur: & quae aedificationis sunt inuicẽ custo¬
diamus Noli propter escã destruere opus dĩ
Om̃ia quidem munda sunt : sed malum est ho¬
mini qui ꝑ offendiculũ manducat. Bonum . ẽ.
non manducare carnẽ & non bibere uinum:
neque in quo fr̃tuus offendit. aut scandali¬
tatur. aut infirmatur. Tu fidẽ habes penes
temet ipsum habe corã dõ. Beatus qui ñ uidicat
semet ipsum : in eo quod probat. Qui autẽ discer¬
nit: simanducauerit damnatus ẽ. quia non ex
fide. Om̃e autẽ quod non est ex fide: peccatũ
est. Debemus autẽ nos firmiores imbecillita
tes infirmorum sustinere : & non nobis placere
bonũ : ad aedificationẽ. Et enĩ xp̃c non sibi
placuit : sed sicut scriptũ est Improperia im¬

Expanded text:
asphemetur bonum nostrum. Non est enim regnum Dei, esca et potus: sed justitia, et pax, et gaudium in Spiritu sancto: qui enim in hoc servit Christo, placet Deo, et probatus est hominibus. Itaque quae pacis sunt, sectemur: et quae aedificationis sunt, in invicem custodiamus. Noli propter escam destruere opus Dei. Omnia quidem sunt munda: sed malum est homini, qui per offendiculum manducat. Bonum est non manducare carnem, et non bibere vinum, neque in quo frater tuus offenditur, aut scandalizatur, aut infirmatur. Tu fidem habes? penes temetipsum habe coram Deo: Beatus, qui non judicat semetipsum in eo quod probat. Qui autem discernit, si manducaverit, damnatus est; quia non ex fide. Omne autem quod non est ex fide, peccatum estes infirmorum sustinere, non nobis placere. bonum, ad aedificationem. Etenim Christus non sibi placuit, sed, sicut scriptum est: Improperia im
Abbreviated transcription (Latin):
bem sororẽ nram. quae est inminis terio aecđae
quae est cenchris ut eã suscipiatis in dño digne
scis & assistatis ei in quocunque negotio ur̃i indi¬
guerit. Et enimipsa quoque a stitit multis. &
michi ipsi. Salutate priscam & aquilã. adiuto¬
res meos in xp̃o ibũ : qui pro anima mea suas cer
uices supposuerunt. Quibus non solus ego grãs
ago sed & cunctae aeccłae gentium. Et̃ domes¬
ticam corum aeccłam. Salutate epbenetum
dilectum michi : qui est primitiuus asiae in xp̃o
ihũ. Salutate mariam : quae multũ labora¬
uit in uobis. Salutate andronicũ & uiliam. co¬

Expanded text:
ben sororem nostram, quae est in ministerio Ecclesiae quae est Cenchris, ut eam suscipiatis in Domino digne sanctis, et assistatis ei, in quocunque negotio vestri indiguerit. Etenim et ipsa quoque astitit multis, et mihi ipsi. Salutate Priscam et Aquilam, adjutores meos in Christo Jesu, qui pro anima mea cervices suas supposuerunt, quibus non solus ego gratias ago, sed et cunctae Ecclesiae gentium: et domesticam eorum Ecclesiam. Salutate Ephaenetum dilectum mihi, qui est primitivus Asiae in Christo Jesu. Salutate Mariam, quae multum laboravit in vobis. Salutate Andronicum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcircuitũ usque ad illiricũ repleuerim euan¬
gelium xp̃i Sic autẽ hoc p̃dicaui euangeliũ
non est annuntiatũ de eo uidebunt: & quinon au¬
dierunt intelligent. Propter quod &impediebar
non habens in his regionibus. cupiditatẽ autem
habens ueniendi aduos ex multis iam p̃cedenti¬
bus annis : cum in bispaniam proficisci coepero spe¬
ro quod practeriens uideã uos & auobis deducar
illuc si uobis primũ exparte fruitus fuero Nunc
igitur ꝓficiscar hirłm : ministrocre sc̃is Proba¬
uerunt enim macedonia & achaia collationem
aliquã facere in pauperes scõrum : qui sunt
hirłm. Placuit enim eis: & debitores sunt eo¬
rum. Namsi spũalium eorum participes facti
sunt gentiles : debent & incarnalib: ministra¬
re eis. hoc igitur cũ consummauero & assigna¬
uero eis fructũ hunc : ꝓficiscarperuos in his¬
paniam. Scio autẽ qm̃ ueniens aduos: in ab¬
undantia benedictionis xp̃i ueniã Obsecro¬

Expanded text:
circuitum usque ad Illyricum repleverim Evangelium Christi. Sic autem praedicavi Evangelium hoc, non est annuntiatum de eo, videbunt: et qui non audierunt, intelligent. Propter quod et impediebanon habens in his regionibus, cupiditatem autem habens veniendi ad vos ex multis jam praecedentibus annis: cum in Hispaniam proficisci coepero, spero quod praeteriens videam vos, et a vobis deducar illuc, si vobis primum ex parte fruitus fuero. Nunc igitur proficiscar in Jerusalem ministrare sanctis. Probaverunt enim Macedonia, et Achaia, collationem aliquam facere in pauperes sanctorum, qui sunt in Jerusalem. Placuit enim eis, et debitores sunt eorum. Nam si spsunt gentiles: debent et in carnalibus ministrare eis. Hoc igitur cum consummavero et assignavero eis fructum hunc: proficiscar per vos in Hispaniam. Scio autem quoniam veniens ad vos: in abundantia benedictionis Christi ve
Abbreviated transcription (Latin):
Certus sũ autẽ fr̃s mei & ego ipse de uobis: qm̃
& ipsi pleni estis dilectione repleti omĩ scientia.
itaut possitis alterutrũ monere. Audacuis au¬
tẽ scripsi uobis frs ex parte tanquã in memoriã
uos reducens ꝓpt̃ gr̃am quae data est michi a
dõ : ut simminister xp̃i ibũ ingentibus sc̃ificans

Expanded text:
ipse de vobis, quoniam et ipsi pleni estis dilectione, repleti omni scientia, ita ut possitis alterutrum monere. Audacius autem scripsi vobis, fratres, ex parte, tanquam in memoriam vos reducens, propter gratiam quae data est mihi a Deo, ut sim minister Christi Jesu in gentib
Abbreviated transcription (Latin):
aluum ÷ me : fac dñe. qm̃ defecit
sc̃s : quoniam diminutae sunt
ueritates a filiis hominum
UAna locuti sunt unus quisque ad proxi¬
mum suum: labia dolosa incorde &
corde x locuti sunt :¬
Disperdat dñs uniuersa labia dolosa.
linguam magniloquam
Qui dixerunt. linguam nr̃am magnifi¬
cabimus : labia nostrae anobis sunt :¬
quis noster dñs est :¬
Propter miseriam inopum & gemitum
pauperũ nunc exurgã dicit dr̃s¬
Ponã in scilutari : fidũ cialit̃ agam meo
Eloquia dñi eloquia casta: argentum
igne ex ciminatum. probatum̃ terrae
purgatum septuplum.
Tu dñe seruabis nos: & custodies nos a gene¬
ratione hac in aeternum.
In circuitu impii ambulant: secundum al¬
titudinẽ tuã multiplicasti filios hominũ:¬

Expanded text:
alvum me fac Domine quoniam defecit sanctus quoniam deminutae sunt veritates a filiis hominum vana locuti sunt unusquisque ad proximum suum labia dolosa in corde et corde locuti sunt disperdat Dominus universa labia dolosa linguam magniloquam qui dixerunt linguam nostram magnificabimus labia nostra a nobis sunt quis noster dominus est propter miseriam inopum et gemitum pauperum nunc exsurgaam in salutari; fiducialiter agam in eo. Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum. Tu, Domine, servabis nos, et custodies nos a generatione hac in aeternum. In circuitu impii ambulant, secundum altitudinem tuam multiplicasti filios hominu
Abbreviated transcription (Latin):
T ota die uerecundia mea contire me est: &
confusio faciei meae co operuit me
A uoce ex probrantis & obloquentis: a facie
in imici & persequentis.
Haec omnia uenerunt supernos nec obliti
sumus te: & inique non egimus intestam̃to
Et non recessit retro cornr̃m: & declinasti
semitas nostras auia tua.
Q uoniam humiliastinos in loco afflictionis:
& cooperuit nos umbra mortis
Si obliti sumus nomen dĩ nr̃i: & si expandi¬
mus manus nr̃as ad dm̃ alienum:
Nonne ds̃ requiret ista: ipse enim nouit abs¬
condita cordis
Q uoniam propter te mortificamur tota die :¬
aestimati sumus sicut oues occisionis.
Exurge . quare dormis dñe: exurge ÷ et:
ne repellas infinem
Quare faciem tuã auertis: obliuisceris in opiȩ
nostrae & tribulationis nostrae :
Q uoniam humiliata est in puluere anima no¬
stra : congluttinatus est in t̾̃ra uenter nr̃¬

Expanded text:
Tota die verecundia mea contra me est, et confusio faciei meae cooperuit me. A voce exprobrantis et obloquentis, a facie inimici et persequentis. Haec omnia venerunt super nos, nec obliti sumus te, et inique non egimus in testamento tuo. Et non recessit retro cor nostrum, et declinasti semitas nostras a via tua. Quoniam humiliasti nos in loco afflictionis,  cooperuit nos umbra mortis si obliti sumus nomen Dei nostri et %si; expandimus manus nostras ad deum alienum nonne Deus requiret ista ipse enim novit abscondita cordis quoniam propter te mortificamur omni die aestimati sumus sicut oves occisionis exsurge quare dormis Domine exsurge %et; ne repellas in finem quare faciem tuam avertis oblivisceris inopiae nostrae etQuoniam humiliata est in pulvere anima nostra: conglutinatus est in terra venter n
Abbreviated transcription (Latin):
eorum. in diebus antiquis
Manus tua gentes disperdidit & plantasti eos
afflixisti populos & expulisti eos
Nec enim ingladio suo possederunt terram: &
brachium eorum non saluauit eos. ia cob¬
Sed dextera tua & brachium tuum & illumina¬
tio uultus tui: quoniã complaciusti in eis.
Tues ipse rexm̃s & ds̃m̃s: quimandas salutes
Inte inimicos nr̃os uentilabimus cornu: &
in nomine tuo spernemus insurgentes nobis

Expanded text:
eorum, in diebus antiquis. Manus tua gentes disperdidit, et plantasti eos: afflixisti populos, et expulisti eos. Nec enim in gladio suo possederunt terram: et brachium eorum non salvavit eos. Sed dextera tua, et brachium tuum, et illuminatio vultus tui: quoniam complacuisti in eis. Tu es ipse Rex meus et Deus meus: qui mandas salutes Jacob. In te inimicos nostros ventilabimus cornu: et in nomine tuo sperne
Abbreviated transcription (Latin):
fructum habuistis tunc in quibus nunc erubes¬
citis : Nam finis illorum : mors est. Nunc uero
liberati a peccato serui autẽ facti dõ habetis
fructũ ur̃m in scificationẽ : finẽ uero uitã ae¬

Expanded text:
tunc fructum habuistis in his, in quibus nunc erubestunc fructum habuistis in his, in quibus nunc erubescitis? nam finis illorum mors est. nunc autem liberati a peccato, serui autem facti deo habetis fructum uestrum in sanctificationem, fine
Abbreviated transcription (Latin):
lta &uos existimate uos mortuos quidẽ esse
peccato: uiuentes autẽ dõ in xp̃o ihũ. Non
ergo regnet peccatũ in ur̃o mortali corpore:
ut oboediatis concupiscentus eius. Sed neque
exhibeatis membra ur̃a arma iniquitatis pecca¬
to sed ex hibete uos dõ tanquã ex mortuis uiuen¬
tes: & membra ur̃a arma iustitiae dõ Peccatũ
enĩ uobis non dominabitur Non enĩ sublege
estis: sed sub grã. Quidergo : Peccabimus qm̃
non sumus sublege sed sub grã : Absit Nescitis
qm̃ cui exhibetis uosseruos ad oboediendum
serui estis cius cui oboeditis: Siue peccati ad¬
mortẽ : siue oboeditionis adustitiã Grãs aut̃
dõ: quod fuistis serui peccati. Oboedistis aut̃
excorde in cã formã doctrinac : in quatradi¬
ti estis liberati autẽ apeccato: serui facti es¬
tis iustitiae. humanum dico : ꝓpter in firmi
tatẽ carnis urãe. Sicut enim exhibiustis mbra
ur̃a seruire immunditiae &iniquitati ad ini¬
tis peccati: liberi fustis iustitiae. Quem ergo

Expanded text:
et vos existimate vos mortuos quidem esse peccato viventes autem Deo in Christo Iesu non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore ut oboediatis concupiscentiis eius sed neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato sed exhibete vos Deo tamquam ex mortuis viventes et membm uobis non dominabitur. Non enim sub lege estis, sed sub gratia. Quid ergo? Peccabimus, quondam non sumus sub lege sed sub gratia absit nescitis quoniam cui exhibetis vos servos ad oboediendum servi estis eius cui oboeditis sive peccati sive oboeditionis ad iustitiam gratias autem Deo quod fuistis servi peccati oboedistis autem ex corde in eam formam doctrinae in qua traditi estis liberati autem a peccato servi facti esttatem carnis vestrae; sicut enim exhibuistis membra vestra servire immunditiae et iniquitati ad iniinquit, peccati, liberi fuistis iustitiae. quem ergo
Abbreviated transcription (Latin):
animam meã. Sed quid dicit illi responsum
diuinũ : Reliqui michi septẽ milia urorum.
qui non curuauerunt genua ante baal
grã : iamnon exoperibus . Alioquin: grã
iam non est grã. Quid ergo : quod quae
rebat isrł hoc non est consecutus : dectio au¬
tem consecuta est. Cacteri uero ex cactatis
diant : usque in hodiernũ dic̃. Et dauid dicit
łiat mensa eorum inlaqueũ & incaptionẽ &
inscandalũ : & in retributionẽ illis obscuren¬
tur oculi eorum neuideant : & dorsum ipsorũ
semꝑ incurua. Dico ergo Nunquid sic of¬
fenderunt ut caderent : Absit Sed illorũ
delictũ salus gentibus : ut illos aemulentur
quodsi delictũ illorũ diuitiae sunt mundi
& diminutio eorũ diuitiae gentiũ quanto
magis plenitudo eorũ. U obis cnĩ dico gen¬
tibus. quandiu quidẽ egosum gentiũ apłs
minis teriũ incũ honorificabo. Si quo modo
ad aemulandũ prouocẽ carnẽ meã: & sal¬
uos faciã aliquos exillis Si enĩ amissio
corũ reconciliatio est mundi : quae assum¬

Expanded text:
quid dicit illi divinum responsum? « Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal gratia jam non ex operibus. Alioquin gratia jam non est gratia. Quid ergo? Quod qurebat Israhel non est consecutus; electio autem consecuta est, ceteri uero excaecati diant, usque in hodiernum diem. Et David dicit, Fiat mensa eorum in laqueum, et in captionem, et in scandalum, et in retributionem illis; obscurentur oculi eorum ne videant, et dosemper incurva . » Dico ergo: Nunquid sic offenderunt, ut caderent? Absit! Sed illorum delicto salus est gentibus, ut illos aemulentur. Quia si delictum illorum divitiae sunt mundi, et diminutio eorum divitiae gentium: quanto magis plenitudo eorum? Vobis enim dico gentibus. Quandiu quidem ego sum gentium Apostolus, ministerium meum honorificabo: si quomodo ad aemulandum provocem carnem meam, et salvos faciam aliquos ex illis. Si enim amissio eorum reconciliatio est mundi, quae assum
Abbreviated transcription (Latin):
III am: Quodsi uolens ds̃ ostendere irã & no¬
tam facere potentiã suã sustinuit in multa pa¬
tientia uasa irae apta in in teritũ. ut ostende¬
ret diuitias głae suae in uasa miscđae. quae
p̃parauit ingłam quos & uocauit nos non so¬
lũ exuidacis sed etiam ex gentibus : Sicut in
osce dicit Uoctibo non plebẽ meã plebẽ meã:

Expanded text:
in autem uolens deus ostendere iram et notam facere potentiam suam, sustinuit in multa patientia uasa irae apta in interitum, ut ostenderet diuitias gloriae suae in uasa misericordiae, quae praeparauit in gloriam, quos et uocauit nos non solum ex Iudaeis, sed etiam ex gentibus, sicut in Osee dicit: uocaui non plebem me am plebem meam
Abbreviated transcription (Latin):
łinis enim legis xp̃c : adiustitiã om̃i credenti
Uorses enim scripsit qm̃ iustitiã quae ex lege
est qui fecerit homo : uiuet in ea : Iuae autem¬
exfide est iustitia: sic dicit Nedixeris incor¬
detuo quis ascendet in caelũ : Id est xp̃m de¬
scriptura : Prope est uerbũ inore tuo. & in cor¬
de tuo: hoc est uerbũ fidei quod praedicamꝰ¬

Expanded text:
finis enim legis Christus ad iustitiam omni credenti finis enim legis Christus ad iustitiam omni credenti Moses enim scripsit quoniam iustitiam quae ex lege est qui fecerit homo vivet in ea ex fide est justitia, sic dicit: Ne dixeris in corde tuo: Quis ascendet in caelum? idest Christum deScriptura? Prope est verbum in ore tuo, et in corde tuo: hoc est verbum fidei, quod praedicam
Abbreviated transcription (Latin):
Non autẽ quod exciderit uerbum dĩ
que qui semen sunt abrahae om̃s filii : sed in isa
ac uocabitur tibi semen. Id est non qui filii car¬
nis hii filii dĩ sed qui filii sunt ꝓmissionis aesti¬
mantur in semine: Promissionis enim uerbũ: hoc
est Secundum hoc tempus ueniã : & erit saraxe
filius. Non solum autẽ illi : sed & rebecca eximo
concubitu habens is aac patris nr̃i. Cum enim
nondũ nati fuissent aut aliquid egissent bonũ
aut malũ ut scđm electionẽ ꝓpositũ dĩ mane¬
ret non ex operibus sed ex uocante dictũ est
ei : quia maior seruiet minori. sicut scriptum
est lacob dilexi : esau autẽ odio habui Iuid
ergo dicimus : Nunquid iniquitas apud dm̃:

Expanded text:
Non autem quod exciderit excidit vque qui semen sunt Abrahae, omnes fac vocabitur tibi semen id est non qui filii carnis hii filii Dei sed qui filii sunt promissionis aestimantur in semine promissionis enim verbum hoc est secundum hoc tempus veniam et erit Sarrae filius non solum autem sed et Rebecca ex uno concubitum habens Isaac patre nostro cum enim nondum nati fuissent aut aliquid egissent bonum aut malum ut secundum electionem propositum Dei maneret non ex operibus sed ex vocante dictum est ei quia maior serviet minori sicut scriptum est Iacob dilexi Esau autem odio habui quid ergo dicemus
Abbreviated transcription (Latin):
michi est ds̃ cui seruio in sp̃ũ meo in euangelio
filii eius quod sine in termissione memoriam
ur̃i facio semꝑ in orationibus meis: obsecrans
sĩ quo modo tandẽ aliquando prosperũ iter
habeã in uoluntate dĩ ueniendi ad uos. Desi¬
dero enĩ uidere uos ut aliquid imꝑciar grãe
uobis sp̃ualis ad confirmandos uõs: id est si¬
mul consolari in uobis ꝑ eã quae inuicẽ est fi¬
dẽ uram atq meã. Nolo autẽ uos ignora¬
re fratres quia saepe proposui uenire aduos
& prohibitus sum usque adhuc: ut aliquẽ
fructũ habeã & in uobis sicut & incȩteris
gentibus : Grecis ac barbaris : sapientibus &
insipientibus: debitor sum. Ita quod in me
promptũ est: & uobis qui romae estis euan¬
gelitare Non enim erubesco euangeliũ Vr¬
tus enim dĩ est in salutẽ om̃i credenti: iudaco
primum & greco lustitia enĩ dĩ in coreuelat᷑¬

Expanded text:
in spiritu meo in Evangelio Filii ejus, quod sine intermissione memoriam vestri facio semper in orationibus meis: obsecrans, si quomodo tandem aliquando prosperum iter habeam in voluntate Dei veniendi ad vos. Desidero enim videre vos, ut aliquid impertiar alis ad confirmandum vos: id est simul consolari in vobis per eam que invicem est fides vestra atque mea. Nolo autem vos ignorare fratres quia sepe proposui venire ad vos et prohibitus sum usque adhuc: ut aliquem fructum habeam in vobis: sicut et in ceteris gentibus: Grecis ac Barbaris: sapientibus atque insipientibus debitor sum. Itaque in me promptus sum et uobis, qui Romae estis, euangelizare. non enim erubesco euangelium; uirtus enim dei est in salutem omni credenti, Iudaeo primum et Graeco. iustitia enim dei in eo reuelat
Abbreviated transcription (Latin):
non in habitat in me : hoc est incarne meabo¬
num. Nam uelle adiacet michi: ꝑficere au¬
tem bonum non inuenio. Non enim quoduo¬
lo bonum hoc facio: sed quod nolo malũ hoc
ago Si autẽ quod nolo illud facio. non ego
operor illud: sed quod habitat inme peccatũ¬

Expanded text:
non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum; nam uelle adiacet mihi, perficere autem bonum non inuenio. non enim quod uolo bonum, hoc facio, sed quod nolo malum, hoc ago; si autem, quod nolo, illud facio, non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
dñm nr̃m. Quid ergo dicemus : ꝑ manebimus in
peccato ut grã abundet : Absit qui enĩ mor¬
tui sumus peccato : quomodo adhuc uiuemus in
uio: An ignoratis quia qui cunque baptitati
sumus in xp̃o ibũ inmorte ipsius baptitati sumꝰ :
Consepulti enĩ sumus cũ illo ꝑbaptismũ imor

Expanded text:
CAPUT VI. Quid ergo dicemus? Permanebimus in peccato, ut gratia abundet? Absit! Qui enim mortui sumus peccato, quomodo adhuc vivemus in illo? An ignoratis quia quicunque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus? Consepulti enim sumus cum illo per baptismum i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ unũ iħm xp̃m. Igitur sicut ꝑ unius delictũ
in om̃s homines in condemnationẽ : sic & per
unius iustitiã in om̃s homines iniustificationẽ
uitae. Sicut enĩ ꝑ in oboedientiã unius homi¬
nis peccatores constituti sunt multi: ita & per
unius oboedientiã iusti constituentur multi.
lex autẽ sub intrauit: ut abundaret delictũ
Ubi autẽ abundauit delictũ : suꝑ ab undauit

Expanded text:
Iesum Christum igitur sicut per unius delictum in omnes homines in condemnationem sic et per unius iustitiam in omnes homines in iustificationem vitae sicut enim per inoboedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi ita et per unius oboeditionem iusti constituentur multi lex autem subintravit ut abundaret delictum ubi autem abundavit
Abbreviated transcription (Latin):
tis iterũ intimore: sed accepistis spm adoptio¬
nis filiorum in quo clamamus abba pater
Ipse enim sp̃s testimonium reddit sp̃ui nr̃o.
quod sumus filii dĩ Si autẽ filii: & baeredes
Haeredes quidẽ dĩ: cobaere des autẽ xp̃i. Si
tamen compatimur : ut & conglorificemur
Existimo enim quod non sunt condignae
passiones huiuis temporis ad futurã głam:
quae reuelabitur in nobis. Nã expectatio

Expanded text:
tis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba Pater. Ipse enim Spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quod sumus filii Dei. Si autem filii, et haeredes: haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi: si tamen compatimur, ut et conglorificemur. Existimo enim, quod non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nob
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ qm̃ quaecunque lex loquitur bis qui
in lege sunt loquitur : ut om̃e os obstruat᷑
& sũbditus fiat om̃is mundus dõ quia ex o¬
peribus legis non iuistificabitur om̃is caro
corã illo Perlegẽ enim: cognitio peccati
Nunc autẽ sinẽ lege iustitia dĩ manifestata
est: testificata alege & prophetis. iustitia
qui credunt. Non est enĩ distinctio : Omnes
enĩ peccauer: & ogent gła di lustificciti
gratis ꝑ grãm ipsius ꝑ redemptionẽ quae est in
xp̃o ihũ quẽ proposuit ds̃ ꝓpitiationẽ ꝑfidẽ
in sanguine ipsius : ad ostensionẽ iustitiae suae
Propter remissionẽ p̃cedentiũ delictorũ in su¬
stentationẽ dĩ : ad ostensionẽ iustitiae eius in
hoc tẽpore Ut sit ipse uistus: & iustificans cũ
qui exfide est ibũ xp̃i. U bi est ergo gloria¬
tio tua : exclusa est Perquã legẽ : Factorũ :¬
Non. Sed ꝑ legẽ fidei Arbi tramur enĩ iusti

Expanded text:
autem, quod quaecunque Lex loquitur, his qui in Lege sunt, loquitur, ut omne os obstruatur, et subditus fiat omnis mundus Deo: quia ex operibus Legis non iustificabitur omnis caro coram illo. per Legem enim cognitio peccatinunc autem sine lege iustitia Dei manifestata est testificata a lege et prophetis iustitia qui credunt non enim est distinctio omnes enim peccaverunt et egent gloriam Dei iustificati gratiam ipsius Christo Iesu quem proposuit Deus propitiationem per fidem in sanguine ipsius ad ostensionem iustitiae suae propter remissionem praecedentium delictorum in sustentatione Dei ad ostensionem iustitiae eius in hoc tempore ut sit ipse iustus et iustificans eum qui ex fide est Iesu ubi est ergo gloriatio exclusa est per quam legem factorum non sed per legem fidei arbitramur enim iusti
Abbreviated transcription (Latin):
putiũ facta est Siigitur p̃putiũ uistitias
legis custodiat: nonne p̃putiũ illius incircun¬
cisionẽ reputabitur. & iudicabit quod ex na¬
tura est p̃putiũ legẽ consummans te qui ꝑ
litterã &cirtuncisionẽ p̃uaricator legis es : Non
enĩ qui in manifesto udaeus est neque quae in
manifesto incarne circuncisio: sed qui in abscon¬
dito uidacus est. Et circuncisio cordis inspũ non
littera : cuius laus non ex hominibus sed ex dõ
est. Quid ergo amplius est uidaeo. aut quȩ
utilitas circuncisionis: multũ ꝑ omnẽ modũ
Primum quidẽ : quia credita sunt illis eloquia

Expanded text:
ur praeputium iustitias legis custodiat nonne praeputium illius in circumcisionem reputabitur et iudicabit quod ex natura est praeputium legem consummans te qui per litteram et circumcisionem praevaricator legis es non enim qui in manifesto Iudaeus est neque quae in manifesto in carne circumcisio sed qui in abscondito Iudaeus et circumcisio cordis in spiritu non littera cuius laus non ex hominibus sed ex Deo est quid ergo amplius est Iudaeo aut quae utilitas circumcisionis multum per omnem modum primum quidem q
Abbreviated transcription (Latin):
tuus est: Uix enĩ pro iusto quis moritur.
Nam probono : forsitan quis audeat mori
Commendat autẽ suã caritatẽ ds̃ innobis
qm̃ sicum adhuc peccatores essemus xp̃c pro
nobis mortuus ẽ . multo igitur magis iustifica¬
tinunc in sanguine ipsus : salui crimus abira

Expanded text:
njustis? Vix enim pro justo quis moritur. Nam pro bono forsitan: et quis audeat mori? Commendat autem Deus suam charitatem in nobis. Quoniam si cum adhuc peccatores essemus: Christus pro nobis mortuus est: multo ergo magis justificati sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
mors: ita in om̃s homines mors ꝑtransiit in quoo¬
mnes petcauerunt. Usque ad legẽ enĩ : peccatum
erat inmundo Peccatũ autẽ non imputatur : cũ
lex non est. Sed regnauit mors ab adam usque
ad morsen : etiã eos qui non peccauerunt insimi¬
litudinẽ p̃uaricationis adae. qui est forma fu¬
turi. Sed non sicut delictũ . ita &donũ. Si enĩ
unius delicto multi mortui sunt : multo magis
grã dĩ & donũ in grã unius hominis ihũ xp̃un

Expanded text:
mors et ita in omnes homines mors pertransiit in quo omnes peccaverunt usque ad legem enim peccatum erat in mundo peccatum autem non inputatur cum lex non est sed regnavit mors ab Adam usque ad Mosen etiam in eos qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae qui est forma futuri sed non sicut delictum ita et donum si enim unius delicto multi mortui sunt multo magis gratia Dei et donu
Abbreviated transcription (Latin):
hac Non enĩ ꝑlegẽ ꝓmissio abrabae aut se¬
mini cius ut haeres esset mundi: sed ꝑuistitiã
fidei. Sicnim qui ex lege haeredes sunt: ex¬
mnanita est fides ab olita est promissio lex
enim irã operatur. Ubi enim non est lex:
nec p̃uaricatio Ideo ex fide : ut scđm grãm
firma sit promissio om̃i semini Non ei qui ex le¬
ge est solum sed &ci qui exfide est abrahae. qui
est pat̃ om̃ium nrm̃: sicut scriptũ est quia pa¬
trẽ multarũ gentium posui te : ante dm̃ cui cre¬
didisti quiuiui ficat mortuos : & uocat quae

Expanded text:
 Non enim per legem promissio Abrahae aut semini ejus, ut haeres esset mundi, sed per justitiam fidei. Si enim qui ex lege haeredes sunt, exinanita est fides, abolita est promissio. Lex enim iram operatur. Ubi enim non est lex, nec praevaricatio. Ideo ex fide, ut secundum gratiam firma sit promissio omni semini, non ei qui ex lege est solum, sed et ei qui ex fide est Abrahae, qui est pater omnium nostrum, sicut scriptum est : Quia patrem multarum gentium posui te ante Deum cui credid
Abbreviated transcription (Latin):
lumen eorũ qui intenebris sunt. eruditorẽ in¬
sipientiũ magistrũ infantiũ : habentẽ formã
scientiae & ueritatis in lege : qui ergo aliũ
doces te ipsum non doces : Qui praedicas ñ
furandũ : furaris . Qui dicis non moechandũ.:
moecharis : Qui ab ominaris idola : sacrilegiũ
facis. Qui in lege gloriaris: ꝑp̃uaricationẽ
legis dm̃ in honoras Nomen enim dĩ peruos

Expanded text:
tenebris sunt, eruditorem insipientium, magistrum infantium, habentem formam scientiae et veritatis in lege. Qui ergo alium doces, teipsum non doces: qui praedicas non furandum, furaris: qui dicis non moechandum, moecharis: qui abominaris idola, sacrilegium facis: qui in lege gloriaris, per praevaricationem legis Deum inhonoras nomen enim D
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsã creatura liberabitur a seruitute corru¬
ptionis : in libertate głae filiorum dĩ. Scimus
enim quod om̃is creatura in gemiscit: & par¬
turit usque adhuc. Non solum autẽ illa sed
& nos ipsi primitias sps habentes & ipsi intra
nos gemimus adoptionẽ filiorũ expectantes
redemptionẽ corporis nr̃i. Spe enim salui

Expanded text:
te corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei. Scimus enim quod omnis creatura ingemiscit et parturit usque adhuc: non solum autem illa, sed et nosipsi primitias spiritus habentes, ipsi intra nos gemimus adoptionem filiorum Dei exspectantes redemptionem corporis nostri . » Hoc modo
Abbreviated transcription (Latin):
Scđm hominẽ dico. Absit Alioquin: quo¬
modo udicabit ds̃ hunc mundũ : Si enĩ ueri¬
tas dĩ in meo m̃dacio abundauit ingłam ipsi¬
us : quid adhuc & ego tanquã peccator iudi¬
cor : & non sicut blas pbemamur & sicut
auint nos quidã dicere : faciamus mala ut
ueniantbona. Quorum damnatio: iusta est
Quidigitur : p̃cellimus eos : Nequaquam
Causati enĩ sumus iuda eos & grecos om̃s sub
peccato eẽ : sicut scriptum est quia non est
iustus quis quã non est intelligens: non est re¬

Expanded text:
m hominem dico absit alioquin quomodo iudicabit Deus mundum si enim veritas Dei in meo mendacio abundavit in gloriam ipsius quid adhuc et ego tamquam peccator iudicor et non sicut blasphemamur et sicut aiunt nos quidam dicere faciamus mala ut veniant bona quorum damnatio iusta est quid igitur praecellimus eos nequaquam causati enim sumus Iudaeos et Graecos omnes sub peccato esse sicut scriptum est quia non est iustus quisqua
Abbreviated transcription (Latin):
minae eorũ immutauerũnt naturalẽ usum
m eũ usum qui est contranaturã. Similiter
autẽ & masculi relicto naturali usũ feminae.
exarserunt in desideriis suis in inuicẽ : masculi
in masculos turpitudinẽ operantes. & merce¬
dẽ quã oportuit erroris sui insemet ipsis reci

Expanded text:
tauerunt naturalem usum in eum usum, qui est contra naturam. similiter autem et masculi relicto naturali usu feminae exarserunt in desideriis suis in inuicem, masculi in masculos turpitudinem operantes et mercedem, quam oportuit, erroris sui in semet ips
Abbreviated transcription (Latin):
occisionis Sed in bis om̃ibus superamus: pro¬
pter eũ qui dilexit nos. Certus sum enĩ : quia
neque mors neque uita neque angłi neque
principatus neque uirtutes neque instantia
neque futura neque fortitudo neque altitu¬
do neque profundũ neque creatura alia
poterit nos separare a caritate dĩ : quae est
xp̃o nonmentior testimoniũ michi perhi
est michi magna & continuus dolor cordi
meo. Optabam enĩ ego ipse anathema eẽ
axp̃o pro fr̃ibus meis : qui sunt cognati mei¬
secundũ carnẽ qui sunt israbelitae quorũ
adoptio est filiorũ & gloria. & testam̃tũ
& logis latio. & obsequiũ & promissa. Quo¬

Expanded text:
occisionis. Sed in his omnibus superamus propter eum, qui dilexit nos. Certus sum enim, quia neque mors, neque uita, neque angeli, neque principatus, neque uirtutes, neque instantia, neque futura, neque fortitudo, neque altitudo, neque profundum, neque creatura alia poterit nos separare a charitate Dei, quę est Christo, non mentior, testimonium michi perhibest mihi magna, et continuus dolor cordi meo. Optabam enim ipse anathema esse a Christo pro fratribus meissecundum carnem, qui sunt Israelitae, quorum adoptio est filiorum, et gloria, et testamentum, et legislatio, et obsequium, et promissa: quo
Abbreviated transcription (Latin):
tiam sine operibus. Beati quorum remissae
sunt iniquitates: & quorum tecta sunt peccata
Beatus uir : cui non imputabit dñs peccatũ
Beatitudo ergo haec in circuncisione manet an
etiã in p̃putio : Dicimus enim quia reputata ẽ.
abrabae fides adiustitiã. Quo modo ergo re¬
putata est : In circuncisione an in p̃putio :
Non incircuncisione : sed in p̃putio: Et signũ ac¬
cepit circuncisionis: signaculũ iustitiãe fidei

Expanded text:
sae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata. Beatus vir cui non imputavit Dominus peccatum. Beatitudo ergo haec in circumcisione tantum manet, an etiam in praeputio? Dicimus enim quia reputata est Abrahae fides ad justitiam. Quomodo ergo reputata est? in circumcisione, an in praeputio? Non in circumcisione, sed in praeputio. Et signum accep
Abbreviated transcription (Latin):
uidaeorũ ds̃ tantũ : nonne & gentiũ : immo &
gentium. qm̃ quidẽ unus ds̃ qui iustificat cr¬
cuncisionẽ ex fide : & p̃putiũ ꝑfidẽ. legẽ er¬
go destruimus ꝑfidẽ :: Absit Sed legẽ statu¬
imus quid ergo dicimus inuenisse abrabam
patrẽ nrm̃ scđm carnẽ : Sicnim abraham
ex operibus legis uistificatus ẽ habet głam
sed non apud dm̃ Quid enĩ scriptura dicit:
Credidit abrabam dõ & reputatũ est illi ad

Expanded text:
mo et gentium quoniam quidem unus Deus qui iustificabit circumcisionem ex fide et praeputium per fidem legem ergo destruimus per fidem absit sed legem statuimus quid ergo dicemus invenisse Abraham patrem nostrum secundum carnem si enim Abraham ex operibus iustificatus est habet gloriam sed non apud Deum quid enim scriptura dicit credidit Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
runt qm̃ qui talia agunt digni sunt morte
Non solum qui faciunt ea: sed etiã qui consen¬
tiunt facientibus. Propter quod in excu¬
sabilis es ohomo : om̃is qui uidicas. Inquo
enim uidicas alterum te ipsum condemnas
Eadem enim agis : quae uidicas. Scimus enĩ
qm̃ iudiciũ dĩ est scđm ueritatẽ: in eos qui
talia agunt. Existimas autẽ hoc ohomo

Expanded text:
talia agunt digni sunt morte, non solum qui ea faciunt, sed et qui consentiant facientibus. Propter quod inexcusabilis es, o homo omnis, qui iudicas. in quo enim iudicas alterum, te ipsum condemnas: eadem enim agis qui iudicas. scimus enim quoniam iudicium dei est secundum ueritatem in eos qui talia agunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ueritati credunt autẽ iniquitati. inx & indi¬
gnatio tribulatio & angustia : in omnẽ ani¬
mam hominis operantis malum. uda ci pri¬
Non est enim ꝑsonarum acceptio apud dm̃
quicunque enim sine lege peccauer̃ sine lege
peribunt. Et quicunquẽ in lege peccauerunt
ꝑ legẽ iudicaibuntur. Non enĩ auditores legis
iusti sunt apud dm̃ sed factores legis iustifi
cabuntur. Cum enĩ gentes quae legẽ non ha¬
bent naturaliter ea quae legis sunt faciunt
eius modi legẽ non habentes ipsi sibi sunt lex
qui ostendunt opus legis scriptũ incordib¬

Expanded text:
indignatio, tribulatio et angustia in omnem animam hominis operantis malum, Judaei priNon est enim personarum acceptio apud Deum. Quicunque enim sine lege peccaverunt, sine lege peribunt: et quicunque in lege peccaverunt, per legem judicabuntur. Non enim auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores legisc: ‘Cum gentes quae legem non habent, naturaliter ea quae legis sunt, faciunt, eiusmodi legem non habentes ipsi sibi sunt lex, qui ostendunt opus legis scriptum esse in cordib
Abbreviated transcription (Latin):
re & illic lude & age conceptiones tuas.
& non in delictis & uerbo superbo Super
his om̃ibus benedicito dñm qui fecie te: &
in ebriantẽ tẽ ab om̃ibus bonis suis. Iui
timet dm̃ excipiet doctrinã eius: & qui
uigilauerint ad illum inuenient benedi¬
ctionem. Iui quaerit legẽ replebitur ab
ea: & qui insidiose agit scandalit abit᷑
in ea. Qui timent dm̃ inuenient iudiciũ
uistũ : & uistitias quasi lumen accendent
Peccator homo uitabit correptionẽ : & se¬
cundum uoluntatẽ suã inueniet compa¬
rationẽ Uirconsilii non disperdet intelli¬
gentiam : alienus & su perbus non perti
mescit timorẽ. Etiam post quã fecit cũ
eo sine consilio : & suis insec tationibus
arguetur

Expanded text:
re, et illic lude, et age conceptiones tuas, re, et illic lude, et age conceptiones tuas, et non in delictis et verbo superbo. Et super his omnibus benedicito Deum, qui fecit te, et inebriantem te ab omnibus bonis suis. Qui timet deum, excipiet doctrinam eius: et qui uigilauerint ad illam, inuenient benedictionem. qui quaerit legem, replebitur ab ea: et qui insidiose agit, scandalizabitur in ea. qui timent dominum, inuenient iudicium iustum et iustitiam quasi lumen accendent. peccator homo deuitabit correptionem, et secundum uoluntatem suam inueniet conparationem. uir consilii non disperdet intellegenmescet timorem, etiam postquam fecit cum eo sine consilio, et suis insectationibus arguetur
Abbreviated transcription (Latin):
Sectorem tẽ posuerunt. noli extolli: esto
in illis quasi unus ex ipsis Curã illorum
habe & sic considerae: & om̃i cure tua expli¬
cata recumbe ut laeteris propter illos
Vt ornamentũ grctiae accipias coronã
& dignationẽ consequaris corrogationis
loquere maior natu : decet enim te Pri¬
mum uerbum diligenti scientiam : & nonim¬
pedias musicã Ubi auditus non est non ef¬
fundas sermonẽ : & importune noli extol¬
li insapientia tua: Uemmula carbuncu¬
li in ornamento auri: & comparatio mu¬
sicorum in conuuuo uini. Sicue in fabrica¬
tione auri signũ est smaragdi : sic nume¬
rus musicorũ in iocundo & moderato
uino. Audi tacens : & pro reuerentia
accidet tibi bona gnactia. Ad olescens
cens simul & quaerens. in medio ma¬
gnatorũ non procesumas : &ubi sunt
senes non multum loquaris. Ante gran¬
dinẽ praeibit coruscatio : & ante uere¬
cundiam praeibit gractia. Et pro reue¬
rentia accidit tibi bona groctia: & ho¬
tem prior in domã tuam: & illie auoca¬

Expanded text:
ectorem te posuerunt noli extolli esto in illis quasi unus ex ipsis curam illorum habe et sic conside et omni cura tua explicita recumbe ut laeteris propter illos et ornamentum gratiae accipias coronam et dignationem consequaris conrogationis loquere maior natu decet enim te primum verbum diligenti scientiam et non inpedias musica ubi auditus est non effundas sermonem et inportune noli extolli in sapientia tua gemmula carbunculi in ornamento auri et conparatio musicorum in convivio vini sicut in fabricatione auri signum est zmaragdi sic numerus musicorum in iucundo et moderato vino audi tacens et pro reverentia accedet tibi bona gratia adulescenscens simul et quaerens. In medio magnatorum loqui non praesumas; et ubi sunt senes, non multum loquaris. Ante grandinem praeibit coruscatio, et ante verecundiam praeibit gratia, et pro reverentia accedet tibi bona grtem prior in domum tuam, et illic avoca
Abbreviated transcription (Latin):
mã suam Seruus sensatus sit tibi dilectus.
quasi anima tua. Non defraudes illum
libertate : neque in opem derelinquas il¬
lum. Pecora tibi sunt attende illis: & si
sunt utilia perseuerent apud te

Expanded text:
mam suam. seruus sensatus dilectus quasi anima tua: non defraudes illum libertate, neque inopem relinquas illsunt utilia, perseverent apud te
Abbreviated transcription (Latin):
bunt ÷ & dicent: : ecce homo qui non posuit
dm̃ aduitorẽ sũum.
Sed sperauit in multitudine diuitiarũ suarũ:
& praeualuit inuanitate sua¬
Confitebor tibi in saeculũ quia fecisti: & expe¬
ctabo nom̃ tuũ. qm̃ bonũ in conspectu scõrũ tuoꝵ¬
LII. IN FIÑ PRO MELECH INTEECTUS DAUIO
ixit insipiens in corde suo:
non est ds̃¬
Corrupti sunt & abominabiles

Expanded text:
tur: ecce homo, qui non posuit deum adiutorem suum: sed sperauit in multitudine diuitiarum suarum: et praeualuit in uanitate suaconfitebor tibi in saeculum quia fecisti et expectabo nomen tuum quoniam bonum in conspectu sanctorum tuorum in finem pro Melech intellegentiae David dixit insipiens in corde suo non est Dcorrupti sunt et abo
Abbreviated transcription (Latin):
gnotos non recipiebant aduenas: alii
autem bonos hospites inseruitutẽ acci¬
piebant Et non solum hoc sed alius qui¬
dem respectus erit illorum : qñm inuiti
recipiebant extraneos. Qui autem cum
lactitia receperunt : hos qui cisdem usi
erant iustitus saeuissimis afflixerunt
doloribus. Percussi sunt autem caecitate
sicut illi in foribus usti. Cum subitaneis
cooperti essent tenebris: unus quisque
ostu sũi traensitum quaerebat. In se enĩ
elementa dum conuertuntur sicut in or¬
gano qualitatis sonus immutatur : & om̃a
suum sonum custodiunt. Unde est aesti¬
mari : & ex ipso certo uisũ. Agrestia enim
in aquatica conuertebantur : & quae cun¬
que erant natantia in terram transibant
ignis in aqua ualebat supra suã uirtutẽ
& aqua extinguentis naturae obliuisce¬
batur flammae. Econtrario corruptibi¬
lium animalium non uex auerunt car¬
nes coambulantium : nec dissoluebant
illã quae facile dissoluebatur sicut gla¬

Expanded text:
gnotos non recipiebant advenas alii gnotos non recipiebant advenas alii autem bonos hospites in servitutem accipiebant et non solum hoc sed et alius quis respectus erit illorum quoniam inviti recipiebant extraneos qui autem cum laetitia receperunt hos qui eisdem usi erant iustitiis saevissimis adflixerunt doloribus percussi sunt autem caecitate sicut illi in foribus iusti cum subitaneis cooperti essent tenebris unusquisque ostii sui transitum quaerebat in se enim elementa dum convertuntur sicut in organo qualitatis sonus inmutatur et omnia suum sonum custodiunt unde est aestimare et ex ipso certo visu agrestia enim in aquatica convertebantur et quaecumque erant natantia in terram transiebant ignis in aqua valebat supra suam virtutem et aqua extinguentis naturae obliviscebatur flammae e contrario corruptibilium animalium non vexaverunt carnes coambulantium nec dissolvebant illam quae facile dissolvitur sicut gla
Abbreviated transcription (Latin):
quae ante erat . terra arida apparuit :¬
& in mari rubro uia sine impedimento
& campus germinans de profundonimio
Perquem om̃is natio transiuit quae tege¬
batur tua manu: uidentes mircebrlia &¬
monstra. Tanquam equi enim de paue¬
runt. & tanquam agni exultauerunt :¬
magnificantes tẽ dñe qui liberesti illos
Memores enim erant adhuc eorũ : quae
mincolatu illorum facta fuerant : Quẽ ad¬
modum pronatione animalium eduxit
terra muscas: & pro piscibus eructauit
fluuius multitudinẽ rocnarum: Nouissi¬
me autẽ uiderunt nouam creaturam aui¬
um : cum abducti concupiscentia postula¬
uerunt escam epulationis In allocuti¬
one enim desiderii ascendit illis de mari
ortigometra & uexationes peccatoribus
superuenerunt : non sine illis quae ante
facta erant argumentis peruim flumi¬
num iuste enim patiebantur scđm suas
nequitias. Et enim detestabiliorem in hos¬
pitalitatẽ instituerunt: Alii quidem i¬

Expanded text:
quae ante erat terra arida apparuit equae ante erat terra arida apparuit et ex mari Rubro via sine inpedimento et campus germinans de profundo nimio per quem omnis natio transivit quae tegebatur tua manu videntes mirabilia monstra tamquam equi enim depaverunt et tamquam agni exultaverunt magnificantes te Domine qui liberasti illos memores enim erant adhuc eorum quae incolatu illorum facta fuerant quemadmodum pro natione animalium eduxit terra muscas et pro piscibus eructavit fluvius multitudinem ranarum novissime autem viderunt novam creaturam avium cum abducti concupiscentia postulaverunt escam epulationis in adlocutione enim desiderii ascendit illis de mari ortygometra et vexationes peccatoribus supervenerunt non sine illis quae ante facta erant argumentis per vim fluminum iuste enim patiebantur secundum suas nequitias etenim detestabiliorem inhospitalitatem instituerunt alii quidem i