comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alimenta donare: Melius enimiudicauit demalis benefaceri
quam mala nulla esse ꝑmittere. Et si quidem in melius homi¬
nũ reformationem pullã prorsus eẽ uoluiss&. sicut impiori
nulla .ẽ. angelorum : nonne merito fier& ut natura quae dm̃
deseruit quae prireceptum sui creatoris quod custo dire facillin
poss& sua mal& utens potestate calcauit atque trans gressa est
quae in se sui conditoris imaginem ab eius lumine contuma cites
auersa uio lauit. quae salubrem seruitutem ab eius legibus
mala libero arbitrio abrupit. uniuersa in a&ernum deserera
abeo ut prosuo merito poenã pender& sempiternam plane ia
facer&. sitantum iustis pon&iã misericors ess& suamq: in deba

Expanded text:
alimenta donare. Melius enim judicavit de malis bene facere, alimenta donare. Melius enim judicavit de malis bene facere, quam mala nulla esse permittere. Et si quidem in melius hominum reformationem nullam prorsus esse voluisset, sicut impiorum nulla est angelorum, nonne merito fieret, ut natura quae Deum deseruit, quae praeceptum sui Creatoris, quod custodire facillime posset, sua male utens potestate calcavit atque transgressa est, quae in se sui Conditoris imaginem ab ejus lumine contumaciter aversa violavit, quae salubrem servitutem ab ejus legibus male libero abrupit arbitrio, universa in aeternum desereretur ab eo, et pro suo merito poenam penderet sempiternam? Plane ita faceret, si tantum justus, non etiam misericors esset, suamque indeb
Abbreviated transcription (Latin):
& consortib: suissine fine supplicium : sic perunũ hominum
peccatum in trauit inmundum. & perpeccatum mors. &ita
in omnes homines per transiit. Ix quo omnes peccaueruN:
Mundũ quippe appellauit eo loco apostolus uniuersum
genus humanum. Itaergoseres habebant iacebat in malis
uel &iã uoluebatur & demala inmalis prrecipitabatur
totius generis humani massa damnata & aadiunlta parti
eorum qui pecca uerat angelorum lu. ebat impie deser¬
tionis dignissimas poenas: Adinrm quippe dĩ pertin& iustam
quicquid caeca & indomita concupiscentia faciunt libenter mali
& quic quid manifestis apertisque poenis paciuntur in uiti. non
sanecreatoris desistente bonitate & malis angelis subminis trari
uitam uiuacemq: potentiã : quae subministractio si aufertetin¬
in intercidit & hominum quamuis depropagine uitiata dam¬
nataq nascentium. formare semina & animare . ordinare
membra ꝑ locorũ c&ates pertemporũ spatia uagitare sensus

Expanded text:
et consortibus suis sine fine supplicium. Sic « per unum hominem et consortibus suis sine fine supplicium. Sic « per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors, et ita ita omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt : mundum quippe appellavit eo loco Apostolus universum genus humanum. Ita ergo se res habebat: jacebat in malis, vel etiam volvebatur, et de malis in mala praecipitabatur totius generis humani massa damnata; et adjuncta parti eorum, qui peccaverant, angelorum, luebat impiae desertionis diquidquid caeca et indomita concupiscentia faciunt libenter mali, et quidquid manifestis opertisque poenis patiuntur inviti: non sane Creatoris desistente bonitate et malis angelis subministrare vitam vivacemque potentiam, quae subministratio si auferatur, interibunt; et hominum, quamvis de propagine vitiata damnataque nascentium, formare semina et animare, ordinare membra, per temporum aetates, per locorum spatia vegetare sensus,
Abbreviated transcription (Latin):
Quae tamennatura in malis suis non potuit ammittere
bea titudinis app&itum: uerũ haec communia mala sunt
& hominũ & angelorũ ꝓsua malitia dnĩ iustitia damnatorũ
sed homohab& & poenam propriã qua &iam corporis
morte punitus est Mortis ei quippe suppliciũ dr̃ comina¬
tus fuerat si peccar&. sic eum munerans libero arbitrio ut
tamen reger& imperio. terrer& exitio. atque in pane drsi
felicitate tamquam in umbra uitae unde iustitia custo dita
inmeliora conscender& collocauit. Hincp peccatum ex ul
effectus. stirpẽ quoque suã quam peccando in se tam quam
in radice uitiauerat poena mortis & damnationis obstrinxit.
Vt quic quid prolis ex illo & simuldamnata ꝑ quam peccauerat
conuuige percarnalem concupiscentiã in qua oboedientiae poe¬
nasimilis r&ributa est nascer&ur : Trxher& originale peccatũ
quo traher&ur ꝑerrores dolores q: diuersos adillũ extre¬
mum cum desertorib: angelis. uicia toribus. & possessoribus.

Expanded text:
Quae tamen natura in malis suis non potuit amittere beatitudinis appetitum. Verum haec communia mala sunt et hominum et angelorum pro sua malitia Domini justitia damnatorum. Sed homo habet et poenam propriam, qua etiam corporis morte punitus est. Mortis ei quippe supplicium Deus comminatus fuerat, si peccaret: sic eum munerans libero atamen regeret imperio, terreret exitio, atque in paradisi felicitate, tanquam in umbra vitae, unde justitia custodita in meliora conscenderet, collocavit. Hinc post peccatum exsul effectus, stirpem quoque suam, quam peccando in se tanquam in radice vitiaverat, poena mortis et damnationis obstrinxit, ut quidquid prolis ex illo, et simul damnata per quam peccaverat conjuge per carnalem concupiscentiam, in quam inobedientiae poena similis retributa est, nasceretur, traheret originale peccatum, quo traheretur per errores doloresque diversos ad illud extremum cum desertoribus angelis vitiatoribus, et possessoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
tinonerrans. rectaratione p̃ponitur : Indiuersis cutem reb:
id est cumiste scit alicille alia & iste utiliora. ille minus uti¬
lia uel &icm noxia : quis non in eis quae ille scit ei prrefercit
iescientem : Sunt enim quȩdã quae nescire quam sciresit
melius¬

Expanded text:
ti non errans, recta ratione praeponitur. In diversis autem rebus, ti non errans, recta ratione praeponitur. In diversis autem rebus, id est, cum iste sciat alia, ille alia; et iste utiliora, ille minus utilia, vel etiam noxia: quis non in eis quae ille scit, ei praeferat nescientem? Sunt enim quaedam quae nescire quam scire sit melius
Abbreviated transcription (Latin):
huius modi sed malarũ bonarum rerũ causas nosse debemis
& id actenus quatenus eas homini in hacuita errorib: erũ¬
nisq plenissima ad eosdem errores & erumnas euaden¬
das nosse conceditur. Adillã felicitatem quip petendendus
ubinullaspatiamur erumnas. nullo errore fallamur :
namsicausȩ corporaliũ motionum noscendae nobis essent.
nulla magis nosse quã nnr̃e ualȩ tudinis deberemus. Cum
uero eis ignoratis medicos quaerimus : quis non uideat quod
desecr&is caeli & ternre nos lat& quanta sit patientia nes
dussit non solum in maiorib: uerum &ic̃ inminorib: rebus.
nec nisi rerum ignorantia possit errari : non tamen consequens
ut continuo err& quis quis se existimat scire quod nescit
P rouero quippe ad probat salsum. quod erroris ẽ pro¬
prium. Verum tamen inquare quisq: err& inter ẽ pluri¬
mũ. Naminuna eademque re & nescienti sciens et erran¬

Expanded text:
hujusmodi: sed bonarum et malarum rerum causas nosse debemus, hujusmodi: sed bonarum et malarum rerum causas nosse debemus, et id hactenus, quatenus eas homini in hac vita erroribus aerumnisque plenissima, ad eosdem errores et aerumnas evadendas nosse conceditur. Ad illam quippe felicitatem tendendum est, ubi nulla quatiamur aerumna, nullo errore fallamur. Nam si causae corporalium motionum noscendae nobis essent, nullas magis nosse quam nostrae valetudinis deberemus. Cum vero eis ignoratis, medicos quaerimus, quis non videat quod de secretis coeli et terrae nos latet, quanta sit patientia nescdus sit, non solum in majoribus, verum etiam in minoribus rebus, nec nisi rerum ignorantia possit errari; non est tamen consequens ut continuo erret quisquis aliquid nescit, sed quisquis se existimat scire quod nescit: pro vero quippe approbat falsum, quod est erroris proprium. Verumtamen in qua re quisque erret, interest plurimum. Nam in una eademque re et nescienti sciens, et erran
Abbreviated transcription (Latin):
uidemus posse & spinas : eo modo tãquam arbor mala
fructus bonos id est operabona non potest facer e uolunas
mala
sed exbona hominis natura oriri uoluntas & bona potest¬
& mala nec fuit prorsus unde primitus orir&ur uolun¬
tasmala nisi ex angeli & hominis naturabona. Quod&
ipsed ñs eodem loco ubide arbore & de fructib: loquebatꝰ
a pertissime ostendit. Ait enĩ aut facite arbor ẽ bonã
& fructum eius bonũ Aut facite arborẽ malam &
fructum eius malum : satis ammonens ex arbore qui¬
dem bona malos. aut ex malabonos nascifructus non
arborẽ posse : quae cumita sinc. quando nobis maronis
ille uersus plac&. felix quirerum potuit cognoscere
causas : non nobis uideatur cdfelicitatem consequen¬
dã pertinere sisciamus causcs magnarum in mundocor¬
poniliũ motionum. quae abditissimis naturae sinibus
occultatꝰ. Vnde tremor terris quaui maria altatu¬
mescunt obicib: ruptis rursusq: inseips residant & c&era

Expanded text:
posse videmus et spinas. Et eodem modo tanquam arbor mala posse videmus et spinas. Et eodem modo tanquam arbor mala fructus bonos, id est, opera bona non potest facere voluntas mala: sed ex bona hominis natura oriri voluntas et bona potest et mala; nec fuit prorsus unde primitus oriretur voluntas mala, nisi ex angeli et hominis natura bona. Quod et ipse Dominus eodem loco, ubi de arbore et fructibus loquebatur, apertissime ostendit: ait enim, Aut facite arborem bonam et fructufructum ejus malum : satis admonens ex arbore quidem bona malos, aut ex mala bonos nasci fructus non ae cum ita sint, quando nobis Maronis ille versus placet, Felix qui potuit rerum cognoscere causas. non nobis videatur ad felicitatem consequendam pertinere, si sciamus causas magnarum in mundo corporalium motionum, quae abditissimis naturae sinibus occuluntur; Unde tremor terris, qua vi maria alta tumescant, Objicibus ruptis, rursusque in se ipsa residant. et caetera
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ullo modo liber ẽ amendatio quiore nesciens uerũ loqͥtꝰ
sciens autẽ uoluntate mentitur : non considertis itaq rebus
ipsis dequib: aliquid dicitur sed sola intentione dicentis. meli¬
or ẽ quinesciens falsumdicit qnm̃iduerũ putat. quã qui
mentiendi animum sciens gerit nesciens uerũ eẽ quod dicit᷑ :¬
Ille nãq non aliud hab& in animo aliud in uerbo. huic uero
quale cũq perseipsũ sit quod ab eodicitur : Aliud tamen
clausum in pectore. aliud inlingua promtũ ẽ. quod malũ ẽ¬

Expanded text:
nec ullo modo liber est a mendacio, qui ore nesciens verum loquitur, nec ullo modo liber est a mendacio, qui ore nesciens verum loquitur, sciens autem voluntate mentitur. Non consideratis itaque rebus ipsis de quibus aliquid dicitur, sed sola intentione dicentis, melior est qui nesciens falsum dicit, quoniam id verum putat, quam qui mentiendi animum sciens gerit, nesciens verum esse quod dicit. Ille namque non aliud habet in animo, aliud in verbo: huic vero qualecumque per se ipsum sit quod ab eo dicitur, aliud tamen clausum in pectore, aliud in lingua promptum est; quod malum e
Abbreviated transcription (Latin):
onnulli enim eo usque progrediuntur ut & pie er¬
rare & derebus ad dĩ cultum pertinentib: acde seipsa
dĩnatura falsum aliquid dicere nonnumquã bonũ piũq:
opus eẽ contendunt. Mihi autem uid&ur peccatum quidem
eẽ omne mendatiũ sed multũ int̃ eẽ quo animo & de quib reb
quis que menciatur. non enimsicpeccat qui consulendi : quomodo
ille quinocendiuo luntate mentitur : anuero tantum noc&.
qui uia torem mentiendo indiuer sũ iter mittit . quantũ is
quiuiã uitae mendatio stllendi de pnruat.: nemosane menti¬
ens iudicandus est quidicit falsum quod putatuerũ qnm̃quar¬
tum in ipso ẽ non fallit ipse sed fallitur. nonitaq mendacii
sed aliquando temeritatis arguendus ẽ qui falsa in cautus
credit proueris hab& potiusq econtnario quantũ in ipso ẽ
ille mentitur qui dicit uerum quod putat falsum. Quantũ
enĩ ad animum eius adtin& quic non quod sentit hoc dicit.
non uerũ dicit quãuis uerum inueniatur eẽ quod dicit.

Expanded text:
onnulli enim eo usque progrediuntur, ut et pejerare, et de rebus ad Dei cultum pertinentibus ac de ipsa Dei natura falsum aliquid dicere, nonnunquam bonum piumque opus esse contendant. Mihi autem videtur peccatum quidem esse omne mendacium, sed multum interesse quo animo et quibus de rebus quisque mentiatur. Non enim sic peccat ille qui consulendi, quomodo ille qui nocendi voluntate mentitur: aut vero tantum nocet qui viatorem mentiendo in diversum iter mittit, quantum is qui viam vitae mendacio fallente depravat. Nemo sane mentiens judicandus est, qui dicit falsum quod putat verum: quoniam quantum in ipso est, non fallit ipse, sed fallitur. Non itaque mendacii, sed aliquando temeritatis arguendus est, qui falsa incautius credita pro veris habet. Potiusque e contrario, quantum in ipso est, ille mentitur, qui dicit verum quod putat falsum. Quantum enim ad animum ejus attinet, quia non quod sentit hoc dicit, non verum dicit, quamvis verum inveniatur esse quod dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
memus. Ita c&era quae singuli quique partus cplus
uel mintis aliquid habendo uel quadã nimia defor¬
mitate monstra dicuntur. adhumanae natunre
figurã resurrectione reuo cabuntur. Ita ut singulȩ
animae singula suacorpora obtineant xullis cohe¬
rentibus &iã quaecũ que coherentia xata fuerant
sed seor sum sibi singulis sua membra gestantibus qui¬
bus humani corporis conpletur integritas: non au

Expanded text:
memus. Ita caetera quae singuli quique partus vel amplius vel minus aliquid habendo, vel quadam nimia deformitate monstra dicuntur, ad humanae naturae figuram resurrectione revocabuntur; ita ut singulae animae singula sua corpora obtineant, nullis cohaerentibus etiam quaecumque cohaerentia nata fuerant; sed seorsum sibi singulis sua membra gestantibus, quibus humani corporis completur integritas. CAPUT L
Abbreviated transcription (Latin):
quod & spiritalia dicta sunt cum produbio corpora
sint futura non sps̃ sed sicut nunc corpus animaledic¬
ad corruptionem quae nunc ad grauat animã & ui
tia quibus caro aduersus spm̃ concupiscit : Tunc don
erit caro sed corpus. quia & caelestia corpora ꝑhibenb¬

Expanded text:
quod et spiritualia dicta sunt, cum procul dubio corpora quod et spiritualia dicta sunt, cum procul dubio corpora sint futura, non spiritus. Sed sicut nunc corpus animale dicad corruptionem, quae nunc aggravat animam , et ad vitia, quibus caro adversus spiritum concupiscit , tunc non erit caro, sed corpus; quia et coelestia corpora perhiben
Abbreviated transcription (Latin):
et illud est consequens ut ideo diuersa staturast
reuiuiscentium singulorum quia fuerat diuer¬
sauiuentium. aut macricum eadẽm atice. auc pingues
cum ea dem pinguedine reuiuescant: sed si hoc est in.
consilio crecctoris. ut in effigiae sua cuiusq propri&as
& discernibilis similitudo seru&ur. inc&eris autem
corporis bonis a equalia cuncta reddantur . Ita mo¬
dificabitur illa in uno quoque materies. ut nec aliquid
ex eap ereat. & quod alicui defuerit ille suppleat
qui &ic̃ denibilo potuit quod uoluit operarissiaut̃
incorporibus resurgentiũ rationabilis it aequali¬
taserit sicut ẽ uocum cum quibus cantus in pl&ur
hoc fit unicuique demateria corporissui quod &
hominem reddat angelicis co&ibus: & nihilinconue¬
niens eorumingerat sensibus: Indecorum quippe
aliqui dibi nonerit. sed quic quid futurum est hoc
igitur scõrum corpore sine ullo uitio sine ulla defor¬
mitate sicut sine ulla corruptione onere. difficultate
Ix quibus tanta facilitas. quanta felicitas erit: propt̃

Expanded text:
ec illud est consequens, ut ideo diversa sit statura reviviscentium singulorum, quia fuerat diversa viventium, aut macri cum eadem macie, aut pingues cum eadem pinguedine reviviscant. Sed si hoc est in consilio Creatoris, ut in effigie sua cujusque proprietas et discernibilis similitudo servetur, in caeteris autem corporis bonis aequalia cuncta reddantur, ita modificabitur illa in unoquoque materies, ut nec aliquid ex ea pereat, et quod alicui defuerit ille suppleat, qui etiam de nihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabilis inaequalitas erit, sicut est vocum quibus cantus impletur; hoc fiet cuique de materie corporis sui, quod et hominem reddat angelicis coetibus, et nihil inconveniens eorum ingerat sensibus. Indecorum quippe aliquid ibi non erit; sed quidquid futurum est, hoc igitur sanctorum corpora sine ullo vitio, sine ulla deformitate, sicut sine ulla corruptione, onere, difficultate: in quibus tanta facilitas, quanta felicitas erit. Propter
Abbreviated transcription (Latin):
generatione ad tractũ ẽ regeneratione r&rabatur¬
& tamen actiua queque peccata quaecũq corde .ore. ope
gentia unde incipit hominis renouatio. inqua soluitꝰ omus
reatus & ingeneratus & additus ipsa &iã uita certa iaraq¬
one utentis a datis quanta lib& p̃polleat fecunditate us¬
quã diumortalit̃ uiuuat. cũ morte confligunt. & quãus
deillis sit ueraciter dictum. quot quot spũdia guntun
hi filu sunt dĩ si ta menspũ dĩex citantꝰ. & tã quã filiides
ruptibili corpore. tãquã filuhominis. in quib dã hunins
motibus deficiant adseipsos. &i deo non peccent int̃i
quidem quantum: neque enĩ quia peccatũ ẽ. omne crin
Ideo crimenẽ omne peccatũ. Itaque scõrũ hominũ uit
quã diuinhac morte uiuitꝰ. ixueniri posse dicimus sine
crimine: peccatũ autẽ sidixerimus quia ñ habemus au
itius a postolus nos ipsos seducimus & ueritas in nobis
non est

Expanded text:
generatione attractum est, regeneratione detrahaturgeneratione attractum est, regeneratione detrahatur; activa quoque peccata, quaecunque corde, ore, operlgentia, unde incipit hominis renovatio, in qua solvitur omnis reatus et ingeneratus, et additus, ipsa etiam vita caetera jam ratione utentis aetatis, quantalibet praepolleat fecunditate jusquamdiu mortaliter vivunt, cum morte confligunt. Et quamvis de illis sit veraciter dictum, Quotquot Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei ; sic tamen Spiritu Dei excitantur, et tanquam filii Dei ruptibili corpore, tanquam filii hominis, in quibusdam humanis motibus defiquidem quantum: neque enim quia peccatum est omne crimen, ideo crimen est etiam omne peccatum. Itaque sanctorum hominum vitam quamdiu in hac mortali vivitur, inveniri posse dicrimine. Peccatum autem si dixerimus quia non habemus, ait sanctus Apostolus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est
Abbreviated transcription (Latin):
nota uobis erit. quia & nrã talis actantaerit. nec p̃cell&.
tunc intellectũ nrm̃: dĩ uero pax quae illi est ergaeos & nrm̃
& illorũ intellectũ sine dubitatione p̃cellit: de ipso quip¬
pebeata ẽ rationalis creatura quaecũq beataẽ. ñ ipse
deilla: unde secundũ hoc melius accipitꝰ qđ scriptũ est. pax
diquaẽ p̃cellit omnẽ intellectũ ut in eo qđ dixit omnem.
nec ipse intellectus scõrũ angelorũ eẽ possit exceptus sed
disolius : neque enĩ &ipsius intellectũ pax eius excellit:¬
Concordant autem nobiscũ angeli &iã nunc cũ remittun¬
tur nr̃a peccata. Ideo p̃ cõmemorationẽ scãe xecclȩsiae
inordine confessionis ponitꝰ remissio pectatorũ ꝓhanc
enĩ stat ȩcclȩsia quae in t̾ris ẽ ꝑ hanc ñ perit qđ peri
erat . & inuentũ ẽ: excepto quippe baptis matis munere
quod contra peccatũ originale donatumẽ. ut quod

Expanded text:
nota nobis erit, quia et nostra talis, ac tanta erit, nec praecellet nota nobis erit, quia et nostra talis, ac tanta erit, nec praecellet tunc intellectum nostrum. Dei vero pax, quae illic est erga eos, et nostrum et illorum intellectum sine dubitatione praecellit; de ipso quippe beata est rationabilis creatura, quaecunque beata est; non ipse de illa. Unde secundum hoc melius accipitur quod scriptum est, pax Dei, quae praecellit omnem intellectum, ut in eo quod dixit, omnem, nec ipse intellectus sanctorum angelorum esse possit exceptus, sed Dei solius, neque enim et ipsius intellectum pax ejus excellitConcordant autem nobiscum Angeli etiam nunc, cum remittuntur nostra peccata. Ideo post commemorationem sanctae Ecclesiae in ordine Confessionis ponitur remissio peccatorum. Per hanc enim stat Ecclesia quae in terris est: per hanc non pererat, et inventum est. Excepto quippe baptismatis munere, quod contra peccatum originale donatum est, ut quod
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ eum reconciliariomnia in ipsum pacificans ꝑsangunt
crucis eius. siue quȩ in t̃̾rissunt siue quae incaelis : pax istip̃¬
cellit sicut scriptũ est omnẽ intellectũ neque sciri a nobis
nisi cũ ad eã uenerimus potest : quomodo enĩ pacificaxtꝰ
caelestia nisi nobis idẽ concordando nobiscũ : Ncmibi
semper ẽ .pax. &inter se uniuersis intellectualibus cre¬
aturis. & cũ suo creatore : quae pax praecell& ut dictus
omnẽ intellectũ sed uti que nr̃m non eorũ qui semꝑu
dent faciem patris: Nos autẽ quantu cũ que sit intellatus
humanus ex parte scimus & uidimus nunc perspeculũ
inenigmate : cũ uero aequales angelis dĩ fuerimus. tunc
quẽ ad modũ ipsi uidebimus facie ad faciem. tantãq pacẽ
habebimus ergaeos quantã & ipsi erganos. quia tuntũ eos
dilecturisumus. quantũ ab eis diligemur. Itaque pax eorũ

Expanded text:
et per eum reconciliare omnia in ipsum, pacificans per sanguinem et per eum reconciliare omnia in ipsum, pacificans per sanguinem crucis ejus, sive quae in terris sunt, sive quae in coelis. Pax ista praecellit, sicut scriptum est , omnem intellectum, neque sciri a nobis, nisi cum ad eam venerimus, potest. Quomodo enim pacificantur coelestia, nisi nobis id est, concordando nobiscum? Nam ibi semper est pax, et inter se universis intellectualibus creaturis, et cum suo creatore; quae pax praecellit, ut dictum est, omnem intellectum; sed utique nostrum, non eorum, qui semper vident faciem Patris . Nobis autem quantuscunque sit intellectus humanus, ex parte scimus, et videmus per speculum: in aenigmate . Cum vero aequales angelis Dei fuerimus, tunc, quemadmodum ipsi, videbimus facie ad faciem : tantamque pacem habebimus erga eos, quantam et ipsi erga nos, quia tantum eos dilecturi sumus, quantum ab eis diligemur. Itaque pax eorum
Abbreviated transcription (Latin):
don enĩ pro angelis mortuus ẽ xp̃s. sedideo &icam p
ungelis fit quicquid hominũ ꝑ eius mortẽ redimitur
& liberatur amalo qm̃ cũ eis quodã modo reditin gra¬
tiã postinimicitias. qua sinter homines & scõs angelos
peccata fecerunt. & ipsa hominũ redẽptione rumȩ
illius angelice darimenta reparantur. Eũtique no¬
uerunt angeliscĩdoctide dõ cuius ueritatis a& nacon¬
templatione beati sunt quanti numeri supplem̃ tũ
degenere humano integritas illius ciuitatis expecta&
Propter hocait a postolus. instaurariomna in xpo quȩ
incaelis sunt & quae in terri. In ipso instaurantur quio¬
pe quae in caelissunt. cũid quod in angelis lapsũ est. exho¬
minibus redditur. instaurantur autẽ quae in t̃rissunt
cũ ipsi bomines qui p̃distinati sunt in a& nã uitã a corrup¬
tione u&ustate. in nouantur. ac sic per illud singulare
sa crificiũ in quo mediator ẽ. immolatus qđ unũ mulȩ
lus dicit. in ipso conplacuit. omnẽ plenitudinẽ in habitar

Expanded text:
on enim pro Angelis mortuus est Christus. Sed ideo etiam pro Angelis fit, quidquid hominum per ejus mortem redimitur et liberatur a malo, quoniam cum eis quodammodo redit in gratiam, post inimicitias quas inter homines et sanctos Angelos peccata fecerunt, et ex ipsa hominum redemptione ruinae illius angelicae dverunt angeli sancti docti de Deo, cujus veritatis aeternae contemplatione beati sunt, quanti numeri supplementum de genere humano integritas illius civitatis exspectet. Propter hoc ait Apostolus: Instaurari omnia in Christo quae in coelis sunt et quae in terris . In ipso instaurantur quippe quae in coelis sunt, cum id quod in angelis lapsum est, ex hominibus redditur. Instaurantur autem quae in terris sunt, cum ipsi homines qui praedestinati sunt ad aeternam vitam, a corruptionis vetustate renovantur. Ac sic per illud singulare sacrificium in quo Mediator est immolatus, quod unum multae lu
Abbreviated transcription (Latin):
ccutem quae leuissima putarentur. nisi inscripturis
demonstrarentur opinione grauiora. Quis enim
dicentem fratrisuo fatuce. reum gehenne putar&
nisiueritas dicer&: cuita men uulneri subiecit conti¬
nuo medicinam. pnreceptum fraternȩ reconcilia¬
tioni adiungens: mox quippeait. Siergo offeresmu¬
nus tuum ad cltare. &ibi recordatus fueris quia
frxter tuus. hab& aliquid aduersumte. & c&era.¬
Aut quis estimar& quam magnum peccatum sit.
dies obseruare : & menses & annos. & tempora sicut
obseruant quicertis diebus. siue mensibus. siue annis
uolunt uel nolunt aliquid inchoare. eo quod secundũ
uanas doctrinas hominum fausta uel insicusta
ex istiment temport. nisihuius madi magnitudinẽ
extimore cpostoli pensaremus. qui talibus ait. Timeo
uos ueforte sine causalaborauerim in uobis.

Expanded text:
m quae levissima putarentur, nisi in Scripturis demonstrarentur opinione graviora. Quis enim dicentem fratri suo, Fatue, reum gehennae putaret, nisi Veritas diceret? Cui tamen vulneri subjecit continuo medicinam, praeceptum fraternae reconciliationis adjungens: mox quippe ait, Si ergo offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris, quia frater tuus habet aliquid adversum tea. Quis aestimaret enim quod magnum peccatum sit dies observare et menses, et annos et tempora, sicut observant qui certis diebus, sive mensibus, sive annis, volunt vel nolunt aliquid inchoare, eo quod secundum doctrinas vanas hominum fausta vel infausta existimentur tempora, nisi mali hujus magnitudinem ex timore Apostoli pensaremus? qui talibus ait: Timeo vos ne forte sine causa laboraverim in vobis.
Abbreviated transcription (Latin):
Red quem ammodum sista tua cuitus lib& solubi¬
lis i&alli. aut igneliquescer& aut cont̃er& ur
inpuluerem. aut confunder&ur in massam. & eam
uell& artifex rursus ex illius materiae quantite re¬
panere : nihil inter ess& ad eius integritatem. quae
particula materiae cuique membro statu ae
redder&ur. dũtamentotum ex quo constituta fuena
restituta resumer&. Itads̃ mirabiliter atque in effabili¬
terartifex de toto quocaro nrã constiterat eam mira¬
bili & effabili celeritate restitu& Necaliquid adtinebe
ad eius redinte grationem utrum capilli ad capillos
redeunt. & ungues adungues. Anquicquid eorum

Expanded text:
ed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursus ex illius materiae quantitate reparare; nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui membro statuae redderetur, dum tamen totum ex quo constituta fuerat, restituta resumeret: ita Deus mirabiliter atque ineffabiliter artifex, de toto quo caro nostra constiterat, eam mirabili et ineffabili celeritate restituet; nec aliquid attinebit ad ejus redintegrationem, utrum capilli ad capillos redeant et ungues ad ungues, an quidquid eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Haec sunt magna opera dñi exquisita in omnes uolun ates eius
Et tã sapienter exquisita. ut cũ angelica & humanacre¬
atura peccass& id ẽ ñ quod ille sed qđ uoluit ipsa feciss&:
&iã pereande crcaturae uoluntatẽ quafactũ ẽ quod
creator noluit impleret ipse quod uoluit. bene utens & malis
tã quã sũ mebonus ad eorũ dãpnationẽ quos iuste p̃distira¬
uit ad poenã & ad eorũ salutẽ quos benigne p̃distinauit
quantũ uero adomni potentiã dĩ nullo modo idefficereua¬
luerun : hoc quippe ipso qđ contrauoluntatẽ fecer̃ eiusde
ipsis factaẽ uodunta seus: ꝓpterea nãque magna operadũ
ex quisita in omnes uoluntates eius. ut miro & in effabili
modo nonfiat p̃ter uoluntatẽ eius. qđ &iã contra eiꝰ uolun¬
tatẽ fit quia ñ fier& si non siner&. & nec utique nolenssinit
sed uolens: ñ siner& bonus fierimalenisi omp̃s & demalo facere

Expanded text:
Haec sunt magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus : et tam sapienter exquisita, ut cum angelica et humana creatura peccasset, id est, non quod ille, sed quod voluit ipsa fecisset, etiam per eamdem creaturae voluntatem, qua factum est quod Creator noluit, impleret ipse quod voluit; bene utens et malis, tanquam summe bonus, ad eorum damnationem quos juste praedestinavit ad poenam, et ad eorum salutem quos benigne praedestinavicerunt: quantum vero ad omnipotentiam Dei, nullo modo id efficere valuerunt. Hoc quippe ipso quod contra voluntatem fecerunt ejus, de ipsis facta est voluntas ejus. Propterea namque magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus; ut miro et ineffabili modo non fiat praeter ejus voluntatem, quod etiam contra ejus fit voluntatem. Quia non fieret, si non sineret: nec utique nolens sinit, sed volens; nec sineret bonus fieri male, nisi omnipotens et de malo facere
Abbreviated transcription (Latin):
nullum corpussimul ubialbum ibi& nigrum. Nullus simul
ubi deforme ibi formo sum & hoc in multis acpene omnib
conteriis repperitur ut in unare simul eẽ non possit :
cum autem bona & mala nullus ambigat eẽ contraria : non
solũ simuleẽ possunt sed mala omnino sinebonis & nisi
bonis eẽ nom possunt quamuis bona sine malis possint.

Expanded text:
nullum conullum coubi deforme, ibi et formosum. Et hoc in multis ac pene in omnibus contrariis reperitur, ut in una re simul esse non possint. Cum autem bona et mala nullus ambigat esse contraria, non solum simul esse possunt, sed mala omnino sine bonis et nisi in bonis esse non possunt: quamvis bona sine malis possint.
Abbreviated transcription (Latin):
Et tamendñs ait malus homo thesicuro cordissui pro¬
fertmala: quid est autem malus homo nisi mala natura:
quia homo natura est. por rosi homo aliquod bonum est
quia naturo est. quid est malus homo nisi malumbonum:
tamen cum duo ista discernimus inuenimus nec ideo malũ
quia homo est : nec ideo bonum. quia iniquus ẽ: sed bonum quia
homomalũ quia iniquus: quis quis er godicit malum ẽ hominẽ
eẽ aut bonumest : iniquum esse : ipse incid& in proph&icã illã
sententiã. Vaehis quidicunt quod bonum ẽ malũ : & quod
malũ est bonum. Opus enĩ dĩculpat quod ẽ homo. &uitium
hominis lccudat : quod est iniquitas omnisitaq naturae siuitiosa
est in quantum natura ẽ bona ẽ : in quantũ uitiosa est mala ẽ
qua propter in his contrariis quae mala & bona uocantur
illa dialecticorũ regula deficit quadicunt. nullgrei duosi¬
mul in eẽ contnrria: pullus enimaer simul est & lucidus &
tenebrosus nullus cibus aut potus simul dulcis uel amarus

Expanded text:
Et tamen Dominus ait: Malus homo de malo thesauro cordis sui profert mala . Quid est autem malus homo, nisi mala natura; quia homo natura est? Porro si homo aliquod bonum est, quia natura est, quid est malus homo, nisi malum bonum? Tamen cum duo ista discernimus, invenimus nec ideo malum quia homo est, nec ideo bonum quia iniquus est; sed bonum quia homo, malum quia iniquus. Quisqesse, aut: Bonum est iniquum esse, ipse incidit in propheticam illam sententiam: Vae qui dicunt quod bonum est malum, et quod malum est bonum . Opus enim Dei culpat, quod est homo; et vitium hominis laudat, quod est iniquitas. Omnis itaque natura etiamsi vitiosa est, in quantum natura est, bona est; in quantum vitiosa est, mala est. Quapropter in his contrariis quae mala et bona vocantur, illa dialecticorum regula deficit, qua dicunt nulli rei duo simul inesse contraria. Nullus enim aer simul est et tenebrosus et lucidus; nullus cibus aut potus simul dulcis et amarus;
Abbreviated transcription (Latin):
Inreceperat enĩ apostolus. ut or& pro omnib: hominib:
& specialiter addiderat. proregib & hisqui in sublimita¬
te sunt quiputaripoterant fastu & superbia saculari
fidei xpĩ anae humilitatẽ abhorrere: proinde dicens hoc
statimut disperationem toller & addidit qui omnes homines
uult saluos fieri & inagnitionẽ ueritatis uenire: hoc quippe
bonũ ds̃ iudicauit ut orationib: humiliũ dignar& salutem
praestare sublimiũ : quodutiq: iã uidemus impl&ũ . Istolocu¬
tionis modo & dns ẽ usus in euangelio ubi ait pharis aeis deu¬
matismentã &rutã &omne olus. neque enĩ pharisaei & qus¬
cumque alieni omniũ ꝑ omnes terras alienorũ omnia ole¬
ra decimabaN sicut ergo hic omne holerũ genus: Ita &illio¬
est peccaturũ eẽ pracesciebat : omne hominũ genus lotel¬
ligere possumus & quocũq alio modo potest intelligidũ
tamen credere non cogamur. aliquid omni poten ẽ dm̃
uoluisse fierifactũque ñ eẽ. quisine ullis ambi guitati¬

Expanded text:
eceperat enim Apostolus ut oraretur pro omnibus hominibus, et specialiter addiderat pro regibus et iis qui in sublimitate sunt, qui putari poterant, fastu et superbia saeculari a fidei christianae humilitate abhorrere. Proinde dicens, Hocstatim ut desperationem tolleret, addidit, Qui omnes homines vult salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire . Hoc quippe Deus bonum judicavit, ut orationibus humilium dignaretur salutem praestare sublimium: quod utique jam videmus impletum. Isto locutionis modo et Dominus est usus in Evangelio, ubi ait Pharisaeis, Decimatis mentam, et rutam, et omne olus . Neque enim Pharisaei et quaecumque aliena et omnium per omnes terras alienigenarum omnia olera decimabant. Sicut ergo hic omne olus, s, omne hominum genus intelligere possumus: et quocumque alio modo intelligi potest, dum tamen credere non cogamur aliquid omnipotentem Deum voluisse fieri, factumque non esse; qui sine ullis ambiguitati
Abbreviated transcription (Latin):
sed iniquitates & peccata dicere maluit. quia &iã ill ͣumꝰ
qđ in omnes homines ꝑ transiit at tã magnũ ẽ. ut eo mutd¬
r& & conuertere t innecessitatẽ mortis humana natura:
filios nisi gratuita uitã gratia & misericor dia diuina subueni¬

Expanded text:
sed iniquitates et peccata dicere maluit. Quia et in illo uno, sed iniquitates et peccata dicere maluit. Quia et in illo uno, quod in omnes homines pertransiit, atque tam magnum est, ut eo mutaretur et converteretur in necessitatem mortis humana natura, filios, nisi gratuita gratia et misericordia divina subveni
Abbreviated transcription (Latin):
enet uerbũ : homo autem quia in unitate ꝑsonae.
accessit uerbo anima rationalis et caro: quo¬
circa. Ieo quantum ds̃ ẽ : ipse & patercunũ sunt . In quan
tum homo est: pater maior ẽ illo. Cũ ctẽ e& unicus
filius dĩ non gratia sed natura ut ess& &iam plenus
gratia factus ẽ. & hominis filius idẽ ipse utrumq
exutroq unus xp̃s. quia cũ informadĩ e&. non rapi¬
nã arbitratus .ẽ. quod natura enat. id est eẽ aequa¬
lisdõ. Ex inaniuit autemse accipieus formã serui.
Non ammit tens uel minuens formã dĩ: Acper hoc
&minor ẽ. factus. et mansit a equalis. utrũq uNum
sicut dictum est sed aliud propter uerbũ. Aliud pros¬
ter hominem: propter uerbũ aequalis propter
hominẽ minor. unus dĩ filius. Idẽq: hominis filius. Vni¬
us hominis filius. idemq: dĩ filius. nonduo filii dĩ ds̃ & hom
sed unus dĩ filius. dĩ sine initio : homo a certo initio

Expanded text:
erat Verbum : homo autem, quia in unitatem personae accessit Verbo anima rationalis et caro. Quocirca in quantum Deus est, ipse et Pater unum sunt : in quantum autem homo est, Pater major est illo . Cum enim esset unicus Dei Filius, non gratia, sed natura, ut esset etiam plenus gratia, factus est et hominis filius: idemque ipse utrumque ex utroque unus Christus. Quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est, quod natura erat, id est, esse aequalis Deo. Exinanivit autem se, accipiens formam servi , non amittens vel minuens formam Dei. Ac per hoc et minor est factus, et mansit aequalis, utrumque unus, sicut dictum est: sed aliud propter Verbum, aliud propter hominem: propter Verbum aequalis Patri, propter hominem minor. Unus Dei Filius, idemque hominis filius; unus hominis filius, idemque Dei Filius: non duo filii Dei Deus et homo, sed unus Dei Filius; Deus sine initio, homo a certo initio,
Abbreviated transcription (Latin):
Namipse perse ipsumerror aut magnũ in re magna aut
paruũ inre parua ta mensem ꝑ estmalũ : quis enim nisierrans
malũ negat ad probare falsa proueris aut in probare uera
profalsis authabere incerta procertis uelcer tapincertis
sed aliud est malum hominẽ putare quibonus est quod est er¬
roris & cdud ẽx hoc malo aliud malũ non pati. sinihil noceat
homomalus qui est probatus bonus : Itemq: aliud est ipsamuiã
putare quae non est ipsu . s: alia ẽ ex hoc errorismalo aliquid
boni consequi. uel ut est abinsidiis malorũ hominũ libentri
nes ciosane utrũ &iam huius modi erroris cum homo demalo
homine benesentit quadis sit nesciens. XIII¬

Expanded text:
Nam ipse per se ipsum error aut magnum in re magna, aut Nam ipse per se ipsum error aut magnum in re magna, aut parvum in re parva, tamen semper est malum. Quis enim nisi errans malum neget, approbare falsa pro veris aut improbare vera pro falsis, aut habere incerta pro certis, vel certa pro incertis? Sed aliud est bonum hominem putare qui malus est, quod est erroris; et aliud est ex hoc malo aliud malum non pati, si nihil noceat homo malus, qui est putatus bonus. Itemque aliud est ipsam viam putare, quae non est ipsa; et aliud est ex hoc erroris malo aliquid boni consequi, velut est ab insidiis malorum hominum liberariNescio sane utrum etiam hujusmodi errores: cum homo de malo homine bene sentit, qualis sit nesciens; a
Abbreviated transcription (Latin):
quod malum ẽ bonum. Deipsis enimreb: quib: homines malisunt
nonde hominib: dictum intelligendũ ẽ. Vnde qui adul teriũ
dicitbonũ : pecte arguitur illa uoce proph&ae : quiuero ipsũ
hominẽ dicit bonum quem putat castum. nescit cadulterum
ponindoctrina rerũ bonarũ & malarum sedinoccultis hu¬
manarũ fallitur morũ. uocans hominẽ bonũ in quoputat
eẽ quod ñ on dubitat bonũ & dicens malũ adulterũ & bonũ
castũ : sed hunc bonũ dicens nesciendo adulterũ eẽ non castũ
porrosi ꝑerrorem euadit quis perniciem sicut superius dixi
nobis initinere contigisse : &icc̃bonialiquid hominierrore con¬
fertur. sed cumdico in quibus dã reb: nullo modo aliquem uel non¬
nullo & ic̃bono filli non ipsũ errorẽ dico nullum malum uel
non nullumbonũ sed malũ quo nonuenitur uel bonũ quouentꝰ
errando id ẽ exipso errore quid noneniat uel quid proueniat

Expanded text:
quod malum est bonum. De ipsis enim rebus quibus homines mali sunt, quod malum est bonum. De ipsis enim rebus quibus homines mali sunt, non de hominibus dictum intelligendum est. Unde qui adulterium dicit bonum, recte arguitur illa voce prophetica. Qui vero ipsum hominem dicit bonum, quem putat castum, nescit adulterum, non in doctrina rerum bonarum et malarum, sed in occultis humanorum fallitur morum; vocans hominem bonum, in quo putat esse quod esse non dubitat bonum, et dicens malum adulterum et bonum castum: sed hunc bonum dicens, nesciendo adulterum esse, non castum. Porro si per errorem evadit quisque perniciem, sicut superius dixi nobis in itinere contigisse, etiam boni aliquid homini errore confertur. Sed cum dico in quibusdam rebus nullo malo aliquem, vel nonnullo etiam bono falli; non ipsum errorem dico nullum malum vel nonnullum bonum; sed malum quo non venitur, vel bonum quo venitur errando, id est, ex ipso errore quid non eveniat vel quid proveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
uodut in lustr&ur. exemplis intueamur. qualesit
si quis piã dũmentitur uiuere nunciat aliquem mor¬
tuum & cdius dumfallitur credat iterũ xpm̃ post quã lib&
longa tempora moriturum : ñ ne illo modo mentiri quã in isto
modo falli in conpa rabiliter pnrest& multoq: minoris mali
ẽ in illũ errorem aliquem inducere quã in isto ab aliquo in
dã nullomodo. inquib: dam non nullo &iambono fallimur :
nã magno malo fallitur homo cum hoc non credit quod ad
uitã ducit a&ernã adhoc credit quod ad mortẽ ducit
adernã. Paruocutem malo fallitur. quifalsũ prouero
ad probando incid& in aliquas molestias temporales quib:
tamen adhibita fidelis patientia conuertit eas inusumbo¬
num uel ut siquis quã bonum hominem putando qui malus
est ab eo aliquid paciatur mali. Quiuero malũ hominem
itabonũ credit nihil ab eopatiatur malin ullomalo fallit̃
nec in eum cadit illa proph&ica de testio uȩhis quidicunt

Expanded text:
uod ut illustretur exemplis, intueamur quale sit, si quispiam dum mentitur, vivere nuntiet aliquem mortuum; et alius dum fallitur, credat iterum Christum post quamlibet longa tempora moriturum: nonne illo modo mentiri quam isto modo falli imcomparabiliter praestat, multoque minoris mali est in illum errorem aliquem inducere, quam in istum ab aliquo indsdam nullo malo, in quibusdam nonnullo etiam bono fallimur. Nam magno malo fallitur homo, cum hoc non credit quod ad vitam ducit aeternam, vel hoc credit quod ad mortem ducit aeternam. Parvo autem malo fallitur, qui falsum pro vero approbando incidit in aliquas molestias temporales, quibus tamen adhibita fidelis patientia convertit eas in usum bonum. Velut si quisquam bonum hominem putando qui malus est, aliquid ab eo patiatur mali. Qui vero malum hominem ita bonum credit, ut nihil ab eo patiatur mali, nullo malo fallitur: nec in eum cadit illa prophetica detestatio, Vae iis qui dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
iiuriis fac̾e nõ possũ ne¬
mo ĩuito auditori libent̃
refert sagitta ĩ lapide ñꝙͣ
figit᷑ s ĩt̾dũ resiliens re¬
ꝑtatĩ diligentẽ distat de¬
tractor dũ te udet non
libent̾ audire nõ fac̾e de¬
trah̾e cũ detͣctoribus ait
sa son ne ꝯmiscearis ꝙ ue¬

Expanded text:
injuriam facere non possum. » Nemo invito auditori libenter refert. Sagitta in lapidem nunquam figitur, interdum resiliens percutit dirigentem. Discat detractor, dum te videt non libenter audire, non facile detrahere: « Cum detractoribus, ait Salomon, ne miscearis, quo
Abbreviated transcription (Latin):
sołone ꝙͥꝙͥ a bono defficit
c̃ẽ desistit qͥno sit ut mali
desinant eẽ qd̾ fu̾ant. S
fuisse homines ad huc ip̃a
humani corporis relicta
spẽs ostñtat quare ꝯu̾si ĩ
maliciã humanam qͦ ã
miẜe nat᷑am. sicut Set
c̾ ultra homines qͥnq ꝓ
uehere sola ꝓbitas possit
nccͣe est ut quos ab hu¬
mana ꝯdicione deiecit
Iͣ. homines m̾itũ de trudas
inꝓbitas euenit ig᷑ ut
ꝙ̃ trãs formatũ uideas ui¬
ciis hominẽ estiãre nõ
possis a nꝰ feruet alienaꝵ
opũ uiolẽtus ep̃tor iupi
siliez dix̾is ferox atq ĩ¬
qͥes lĩgã litigiis exfret cã
co̾ꝑabis incidiator occulm
irripuisse fraudibꝰ gaudẽt
uł exeq̃t᷑. ¶ Item ĩ tẽꝑans
fremens łonis aĩmi gestare
c̃dit᷑ pauidꝰ ac fugax. iĩ
metuẽda formidat ẜui
siłis hab̾at᷑. Segnis ac stu¬
pidꝰ torpet asinũ uiuit
leuis atq ĩ ꝯstans studi¬
a ꝑmittat nichil auibꝰ
diff̾t fedis ĩ mũdis s libi¬
dĩbus ĩm̃git᷑ sordide sua

Expanded text:
o quidquid a bono deficit, esse desistit: quo fit, ut mali desinant esse quod fuerant. Sed fuisse homines, adhuc ipsa humani corporis reliqua species 25 ostentat. Quare versi in malitiam humanam quoque amisere naturam. Sed cum ultra homines quemque prouehere sola probitas possit, necesse est ut quos ab humana condicione deiecit infra homines merito detrudat improbitas; euenit igitur ut quem transformatum uitiis uideas hominem aestimare non possis. Auaritia feruet alienarum opum uiolentus ereptor: lupis similem dixeris. Ferox atque inquies linguam litigiis exercet: cani comparabis. Insidiator occultus subripuisse fraudibus gaudeterans fremit: leonis animum gestare credatur. Pauidus ac fugax non metuenda formidat: ceruis similis habeatur. Segnis ac stupidus torpet: asinum uiuit. Leuis atque inconstans studia permutat: nihil auibus differt. Foedis immundisque libidinibus immergitur: sordidae suis
Abbreviated transcription (Latin):
roꝵ minus stabił cuius
Ad itu ad ĩt̾iora penetret
Offert occuł formas illi
les ut bisu destruat casti¬
tatem aures ꝑ canora

Expanded text:
et minus fida, cuius aditu ad interiora penetretur. offert oculis formas inlices  ut uisu destruat castitatem. aures per canora
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pͥ ad iuratõnes ꝓ rebus
difficilibꝰ ut ꝓ ꝯu̾sione
ĩpii ⁊ ꝑtorem.¬
ouendis.
malis orones ut qnͣdo

Expanded text:
sunt adjurationes pro rebus difficilibus, ut pro conversione impii et pro removendis malis. Orationes sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tractans mnuidie locũ de¬
dit at oratorio ctͣ que
tis adiũcas fr̃ĩbus ordi¬
nauit et pantis secum
monachis ablatis hĩta¬
cionem murauit loci
moxq uir dei eiꝰ hodia
hũilit̾ declinauit. hñc op̃s
deus horribiłr̾ ꝑcussit.

Expanded text:
um dedit, atque oratoria cuncta quae tis adjunctis fratribus ordinavit, et paucis secum monachis ablatis habitationem mutavit loci. Moxque ut vir Dei ejus odia humiliter declinavit, hunc omnipotens Deus terribiliter percussit.
Abbreviated transcription (Latin):
pic̾et et ꝯu̾sationis illiꝯ
opinionẽ c̾sc̾e atq mł¬
tos ad statũ uite m̃lio¬
ris ip̃o qͦq opinionis eiꝰ
p̃conio ĩdesmẽt᷑ uocari
ĩuidie faͣcibus magis mͣ¬
gis q successꝰ detior faci

Expanded text:
posse, et conversationis illius opinionem crescere, atque multos ad statum vitae melioris, ipso quoque opinionis ejus praeconio indesinenter vocari, invidiae facibus magis magisque succensus, deterior fiebat:
Abbreviated transcription (Latin):
hunc panẽ et tali eũ in
loco ꝑite u̾ a nullo honnẽ
posset ĩueniri. Tunc coruꝰ
aꝑto ore expansis alisccͣ
eũ dem panem cepit disc̾re¬
re atq crocitare ac si a¬
ꝑte dic̾et et obedire se
uellet. Et tñ iussa ĩpłe nõ
posse. cui uir dĩ it̾m p̃ci¬
securus arq ĩ ꝓice ubi
ĩueĩ̾ri nõ possit. Quem
diu demoratꝰ qñz cornus
mornordit le uauit ⁊ reces¬
sit. post t̾um uͦ horarum
spacio abiecto pane red¬
diit et de manu homĩs
dei annonã ante quã
ꝯsueu̾at accepit uen̾a¬
bilis autem pat̾ cõtra
uiram suam mardescẽ
sa c̃̾dotis aĩmũ uidens
illi magis ꝙͣ sͥ doluit. S
corꝰ uecare nõ potuitse
Ad ex ãguẽd̾ discipłoꝵ ãi¬
mnas accñdit ita ut ĩ or¬
to celle em bñdictꝰ ui¬

Expanded text:
hunc panem, et tali eum in loco projice, ubi a nullo hominum possit inveniri. Tunc corvus aperto ore, expansis alis circa eumdem panem coepit discurrere, crocitare, ac si aperte diceret, et obedire se velle, et tamen jussa implere non posse. Cui vir Domini praecisecurus, atque ibi projice ubi inveniri non possit. Quem diu demoratus, quandoque corvus momordit, levavit, et recessit. Post trium vero horarum spatium abjecto pane rediit, et de manu hominis Dei annonam quam consueverat accepit. Venerabilis autem Pater contra vitam suam inardescere sacerdotis animum videns, illi magis quam sibi doluit. Sed corpus necare non potuit, se ad exstinguendas discipulorum animas accendit: ita ut in horto cellae, cui Benedictus i
Abbreviated transcription (Latin):
pone sagittam et archũ
suram trax̾o frangit᷑ ar¬
chus. uixit ei antoniꝰ
ita est ĩ oꝑe di. Si plus
Ad mensurã tendimus
frẽs cito deficiunt. ¶Legiͣ¬

Expanded text:
Pone sagittam in arcu tuo, suram traxero, frangetur arcus. Dicit ei abbas Antonius: Ita est et in opere Dei: si plus a mensura tendimus, fratres cito deficiunt; e
Abbreviated transcription (Latin):
ubi edax flãma: inc̾diuo¬
rũ aĩas deuorat uͥ deacho¬
com̃dunt uͥ spentes mor¬
sibus funestis in creduloꝵ
peccora depascunt ululatꝰ
et gemitus sonitꝰ et clamor
confusꝯ quoꝵ uis torm̃toꝵ
exagitat. Et incendii ar¬

Expanded text:
ubi edax flamma incredulorum animas devorat, ubi dracocomedunt, ubi serpentes morsibus suis incredulorum pectora depascuntur. Illic ululatus et gemitus sonat, et clamor confusus, quem vis tormentorum exagitat, et incendii ar
Abbreviated transcription (Latin):
morte ꝑpetua capiet᷑. Et te¬
nebra in qua iugis flãma
ꝓseũans t̾bulacio. et pena
ꝑpetua. ibi atroces angeli
cõmorant᷑. q ͦ ⁊ bͣchia capi-
minent ⁊ stimuilant ad
torm̃tũ uł ut cauda scor¬
pionũ quoꝵ uoces ut le¬
onũ fremitꝰ sonans. quoꝵ
aspͣtus timorem ĩducit. pa

Expanded text:
morte capitur et tenetur; in qua est jugis flamma, perseverans tribulatio, et poena perpetua; in qua atroces angeli commorantur, quorum brachia capitaminent, et stimulant ad tormentum veluti caudae scorpionum, quorum voces veluti leonum fremitus sonant, quorum aspectus tremorem incutit p
Abbreviated transcription (Latin):
maior causa flos est ille
et horroris opus ĩ tegrũ et
dĩ memores iusticia cũ re¬
ligione c̾nentes stabiles. In
fide huĩles int̾iore ad oẽm
nendam ĩuiriam mͤtes id
fr̾na pace unauimes atq

Expanded text:
major et cura. Flos est ille et honoris, opus integrum atque Dei memores, justitiam cum religione retinentes, stabiles in fide, humiles in timore, ad omnem nendam injuriam mites, adfraterna pace unanimes atque
Abbreviated transcription (Latin):
lutis ur̃e ut autẽ acqͥes¬
camꝰ salutifere ĩspiraci
om ur̃e potestatis est ut¬
non adhipiscam᷑ qd̾ ad qͥ¬
escñdũ moĩtione cupimꝰ
diuinis ẽẽ mũis ut nõ
la bame ĩ adepto salutis mu¬
ne solitudinis nr̃e ẽ et
celestis ꝑit̃ adutorii nõ
nauie est.

Expanded text:
t acquiescamus salutari inspirationi, nostrae potestatis est: ut adipiscamur, quod ad acquiescendum admonitione cupimus, divini est muneris: ut non labamur adepto salutis munere, sollicitudinis nostrae est, et coelestis pariter adjutorii: ut rae est