comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rem diem mortis meae. Sum e armatua.
pharetram & arcum: & egredere foras. Cũs¬
que uenatu aliquid apprehenderis: farmi¬
chiin de pulmentum sicut uelle menosti. &
affer ut comedam : & benedicat tibi anima
mea antequammoriar. Quod cum audis¬
s& rebecca & abiss& ille in agrum ut iussi¬
onem patris expler&: dixit filio suo u
diui patrem tuum loquentem cum esau fratre
tuo : & dicentem ei: Affermihi deuenatione
tua & faccibos ut comedam: & benedicamti¬
bi coram dño antequam moriar. Nuncer¬
go filimi ad quiesce consilus meis. & pergens
ad gregem affer mihi duos hedos optimos
ut faciam ex eis aescas patrituo quibus liben¬
teruescitur: Quascum intuleris & comede¬
rit: benedicat tibi prius quam moriatur
Cui ille respondit. Nosti quod es aufrater

Expanded text:
rem diem mortis meae. Sume arma tua, rem diem mortis meae. Sume arma tua, pharetram et arcum, et egredere foras: Cumque venatu aliquid apprehenderis, fac mihi inde pulmentum sicut velle me nosti, et affer, ut comedam, et benedicat tibi anima mea antequam moriar. Quod cum audisset Rebecca, et ille abiisset in agrum ut jussionem patris expleret, dixit filio suo Jacob: Audivi patrem tuum loquentem cum Esau, fratre tuo, et dicentem ei: Affer mihi de venatione tua, et fac cibos ut comedam, et benedicam tibi coram Domino antequam moriar. Nunc ergo, fili mi, acquiesce consiliis meis: et pergens ad gregem, affer mihi duos haedos optimos, ut faciam ex eis escas patri tuo, quibus libenter vescitur, quas cum intuleris, et comederit, benedicat tibi priusquam moriatur. Cui ille respo
Abbreviated transcription (Latin):
nistis ad me hominem quemodistis & ex¬
pulistis a uobis : Qui responderunt
eamus foedus. ut non facias nobis quicquã
mali. sicut & nos nihil tuorum attigimus.
nec fecimus quod teleder&. sed cum pace
dimisimus. auctum benedictione dñi.
Fecit ergo eis conuiuium. & post cibum
& potum surgentes mane iurauerunt
sibi mutuo. Dimisitq eos ysa ac paci¬
fice in locum suum Ecceautem uene¬
runt in ipso die serui isa ac: ad nuntian¬
tes ei deputeo quemfoderant atq dicen¬
tes Inuenimus aquam unde appella¬
uit eum abundantiam. Et nomen ur¬
bi impositum est bersabee: usqͦue in p̃¬
sentem diem. Esau uero quad ragena¬
rius duxit uxores. iudith filiam beeri
hethei. & basemath filiam elom eiusdẽ
loci : quae ambae offenderant animũ
enuit autem ssa ac & caligauerunt ocu¬
lieius. & uidere non poterat Vo ca¬
uitq esau filium suum maiorem: &
dixitei. Filimi .: Quirespondit. Adsum.
Cuipater uides inquit quod senuerim. & igno

Expanded text:
nistis ad me, hominem quem odistis, et exnistis ad me, hominem quem odistis, et expulistis a vobis? Qui responderunt: eamus foedus, ut non facias nobis quidquam mali, sicut et nos nihil tuorum attigimus, nec fecimus quod te laederet: sed cum pace dimisimus auctum benedictione Domini. Fecit ergo eis convivium, et post cibum et potum, surgentes mane, juraverunt sibi mutuo, dimisitque eos Isaac pacifice in locum suum. Ecce autem venerunt in ipso die sertes ei de puteo quem foderant atque dicentes invenimus aquam unde appellavit eum Abundantiam et nomen urbi inpositum est Bersabee usque in praesentem diem Esau vero quadragenarius duxit uxores Iudith filiam Beeri Hetthei et Basemath filiam Helon eiusdem loci quae ambae offenderant animum enuit autem Isaac et caligaverunt oculi eius et videre non poterat vocavitque Esau filium suum maiorem et dixit ei fili mi qui respondit adsum cui pater vides in
Abbreviated transcription (Latin):
tuo olim obstruxerant philistim. Ap¬
pellauitq eos isdem nominibus. quib
ante pater uocauerat. Foderunt in tor¬
rente. & reppererunt aquam uiuam:
Sed & ibi urgium fuit pastorum gerare
aduersum pastores ssa ac dicentium:
nrã estaqua. Quam obrem nomen pu¬
tei ex eoquod acciderat uocauit calum¬
niam. Noderunt autem & alium. & ꝓ
illo quoq rixati sunt: appellauitq cum
inimicitias Profcc̃tus inde fodit aliũ
puteum. proquo non contenderunt.
Itaqi uocauit nomen eius latitudo di¬
cens: nunc dilatauit nos dñs. & fecitcres
lo loco inbersabet: ubi apparuit ei dñs
in ipsa noctediccns Ego sum ds̃ abrahã
patristui. nolimetuere quia tecum sum.
& benedi camtibi & multiplicabo semen
tuum : propter seruum meum ab raham.
Itaq aedificauit ibi altart. & inuocatono¬
mine dñi extendit tabernaculum. prȩce¬
pitq seruis suis ut foderent puteum. Ad
quem locum cum uenissent degeraris abime
militum: locutus est eis isaac Quid ue¬

Expanded text:
tuo, olim obstruxerant Philistiim: aptuo, olim obstruxerant Philistiim: appellavitque eos eisdem nominibus quibus ante pater vocaverat. Foderuntque in torrente, et repererunt aquam vivam. Sed et ibi jurgium fuit pastorum Gerarae adversus pastores Isaac, dicentium: Nostra est aqua: quamobrem nomen putei, ex eo quod acciderat, vocavit Calumniam. Foderunt et alium, et pro illo quoque rixati sunt, appellavitque eum, Inimicitias. Profectus inde fodit alium puteum, pro quo non contenderunt, itaque vocavit nomen ejus, Latitudo, dicens: Nunc dilatavit nos Dominus, et fecit cresclo loco in Bersabee, ubi apparuit ei Dominus in ipsa nocte, dicens: Ego sum Deus Abraham patris tui, noli metuere, quia tecum sum, et benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum propter servum meum Abraham. Itaque aedificavit ibi altare, et invocato nomine Domini, extendit tabernaculum: praecepitque servis suis ut foderent puteum. Ad quem locum cum venisset de Geraris, Abimemilitum, locutus est eis Isaac: Quid ve
Abbreviated transcription (Latin):
est quod uxor tuasit. Curmentitus esso¬
rarem tuam esse : Respondit. Timui
ne morerer propter eam. Dixitqͦue abi¬
melech. Quareim posuisti nobis: Potu¬
it coire quaspiam depopulo cum uxore
tua. & in duxeras suꝑ nos grande peccatũ.
Precepitq omni populo dicens. Quiteti¬
etur. Saeuit autem isa ac in terra illa.
& inuenit in ipso anno centuplum. Bene¬
dixitq ei dñs & locupletatus est homo. &
ibat proficiens atq suc crescens. donec
magnus uehementer effectus est. Habuit¬
quoq possessione ouium & armento¬
rum. & familiac plurimum. Ob hoc in¬
uidentes palestini. omnes puteos quos fode¬
rant serui patris illius abraham illo tempo¬
re obstruxerunt. implentes humo. in tan¬
tum ut ipse abimelech dicer& adysaac.
Reced ea nobis. qm̃ potentionoł factus es
ualde: Et illediscedens utuenir& ad
torrentem gerare : habitar&q.ibi
Rursum fodiit alios puteos quos foderant
serui patris sui abraham. & quos illo mor¬

Expanded text:
est quod uxor tua sit cur mentitus es soest quod uxor tua sit cur mentitus es sororem tuam esse resne morerer propter eam. Dixitque Abimelech: Quare imposuisti nobis? potuit coire quispiam de populo cum uxore tua, et induxeras super nos grande peccatum. Praecepitque omni populo, dicens: Qui tetietur. Sevit autem Isaac in terra illa, et invenit in ipso anno centuplum: benedixitque ei Deus. Et locupletatus est homo, et ibat proficiens atque subcrescens, donec magnus vehementer effectus est: habuitque possessiones ovium et armentorum, et familiae plurimum. Ob hoc invidentes ei Palaestini, omnes puteos, quos foderant servi patris illius Abraham, illo tempore obstruxerunt, implentes humo: in tantum, ut ipse Abimelech diceret ad Isaac: Recede a nobis, quoniam potentior nobis factus es valde. Et ille discedens, ut veniret ad torrentem Gerarae. habitaretque ibi: rursum fodit alios puteos, quos foderant servi patris sui Abraham, et quos, illo mor
Abbreviated transcription (Latin):
ingerara. apparuitq ti dñs & ait. Ne
descendas in aegẏptum. sed quiesce in ter¬
raquam dixero tibi. & peregrinare in ea.
eroq tecum & benedicamtibi. Tibi enim
& seminituo dabo uniuersas regiones has:
complens iuramentum quod spopondi a¬
braham patrituo. & multiplicabo sẽmen
tuum sicut stellas caeli. Daboq posteris
tius uniuersas regiones has : & benedicent᷑
in seminetuo omnes gentes terrac. eo quod
oboedierit abraham uocimeae. & custo¬
di erit precepta mea & mandata & cȩrimo¬
nias legesq seruauerit. Mansit itaqͦue
isa ac ingeraris. Quicum interro garetur
auiris loci illius suꝑ uxoresua: respondit
Soror mea est. Timueratenim confiteri.
quod sibiess& sociata coniugio. reputans
neforte interficerent eum. propter illius
pulchritudinem. Cumq ꝑ transis sent
dies plurimi & ibidem moraretur: pro¬
spiciens abimelech palestinorum rex ꝑfe
nestram. uidit eum io cantem cum rebecca
uxoresua : & accersito ait. Perspicuum

Expanded text:
in Gerara apparuitque ei Dominus et ait ne in Gerara apparuitque ei Dominus et ait ne descendas in Aegyptum sed quiesce in terra quam dixero tibi et peregrinare in ea eroque tecum et benedicam tibi tibi enim et semini tuo dabo universas regiones has conplens iuramentum quod spopondi Abraham patri tuo et multiplicabo semen tuum sicut stellas caeli daboque posteris tuis universas regiones has et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae eo quod oboedierit Abraham voci meae et custodierit praecepta et mandata mea et caerimonias legesque servaverit mansit itaque Isaac in Geraris qui cum interrogaretur a viris loci illius super uxore sua respondit soror mea est timuerat enim confiteri quod sibi esset sociata coniugio reputans ne forte interficerent eum propter illius pulchritudinem cumque pertransissent dies plurimi et ibi demoraretur prospiciens Abimelech Palestinorum rex per fenestram vidit eum iocantem cum Rebecca uxore sua et accersito ait perspicuum
Abbreviated transcription (Latin):
morem pellis hispidus. Vo catumq. ẽ.
nomen eius esau. Protinus alter e̾gredi¬
ens. plantam fratris tenebat manu. & id cir¬
co appellauit eum ia cob. Sexagenarius
erat isa ac : quando natisunt paruuli.
Quibus adultis: factus est esau gnarus ue¬
nandi & homo agricola. iacob autcmsim
plex. habitabat intabernaculis. Isa ac a¬
Coxit autem iacob pulmentum adquem cũ
ueniss& esau de agro lassus: ait. Damihi
decoctionehac rufa. quia oppido lassus sũ
Quam ob causam uocatum est nomencius e¬
dom. Cui dixit iacob Uende mihi pri¬
mogenita tua. Ille respondit. En morior:
quid mĩhi proderunt primo genita : it
ia cob Iura ergo mihi. Iurauitͤ csau & uen¬
didit primo genita. & sic accepto pane &
lentis edulio. comedit & bibit. & abut par¬
ui pendens quod primo genita uendi diss&
rta autem fame suꝑ terram post eam sterili¬
tatem quae acciderat in diebus abraham.
abiit isa ac ad abimlech regempalestinorũ

Expanded text:
morem pellis hispidus: vocatumque est morem pellis hispidus: vocatumque est nomen ejus Esau. Protinus alter egrediens, plantam fratris tenebat manu, et idcirco appellavit eum Jacob. Sexagenarius erat Isaac, quando nati sunt ei parvuli. Quibus adultis, factus est Esau vir gnarus venandi, et homo agricola: Jacob autem vir simplex habitabat in tabernaculis. Isaac a B. XXX. Coxit autem Jacob pulmentum, ad quem cum venisset Esau de agro lassus, ait: Da mihi de coctione hac rufa, quia oppido lassus sum. Quam ob causam vocatum est nomen ejus Edom. Cui dixit Jacob: Vende mihi primogenita tua. Ille respondit: En moquid mihi proderunt primogenita ait Iacob iura ergo mihi iuravit Esau et vendidit primogenita et sic accepto pane et lentis edulio comedit et bibit et abiit parvipendens quod primogenita vendidisset orta autem fame super terram post eam sterilitatem quae acciderat in diebus Abraham abiit Isaac ad Abimelech regem Palestinorum
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur anno quarto decimo uenit codor¬
laomor & reges quierant cum eo. percus¬
seruntq raphaim in astaroth. carnaim
& zuzim cum eis : Eteͣnim in sale caria¬
thaim & chorreos in montibus seir usq
ad cam pestria pharan. quȩ est in solitudi¬
ne: Reuersiq sunt & uenerunt ad fon¬
tem mesfath: ipsa est cades : & per cusse
runt omnem regionem amalechitarum
& amorre um : qui habitabant in asason
sopotamia. sororem laban. De precatus¬
q ẽssaac dnm̃ prouxore sua. eo quod ess&
sterilis. quiexaudiuit eum. & dedit con¬
ceptum rebeccȩ. sed collidebantur in utero
cius paruuli. Quaeait. Si sic mihi futu¬
rum erat: quid necesse fuit concipere:
Perrexitqͦ ubcon suler& dñm. Quirespon¬
dens : ait. Duaegentes inutero tuo sunt.
& duo populi exut ero tuo diuidentur:
Nopulusq populum superabit. & maiorser¬
ui& minori Iam tempus pariendi uene¬
rat. & eccegemini in utero eius reꝑtisunt:
Quipro ͬ egressus est rufus erat. & totus in

Expanded text:
Igitur anno quartodecimo venit ChodorIgitur anno quartodecimo venit Chodorlahomor, et reges qui erant cum eo: percusseruntque Raphaim in Astaroth Carnaim, et Zuzim cum eis, et Emim in Save Cariathaim, et Horrhaeos in montibus Seir, usque ad Campestria Pharan, quae est in solitudine. Reversique sunt, et venerunt ad fontem Mesphat, ipsa est Cades: et percusserunt omnem regionem Amalecitarum, et Amorrhaeorum, qui habitabant in Asasonsopotamia, sororem Laban. Deprecatusque est Isaac Dominum pro uxore sua, eo quod esset sterilis: qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccae. Sed collidebantur in utero ejus parvuli; quae ait: Si sic mihi futurum erat, quid necesse fuit concipere? Perrexitque ut consuleret Dominum. Qui respondens, ait: Duae gentes in utero tuo sunt, et duo populi ex ventre duo dividentur, populusque populum superabit, et major serviet minori. Jam tempus pariendi advenerat, et ecce gemini in utero ejus reperti sunt. Qui prior egressus est, rufus erat, et totus in
Abbreviated transcription (Latin):
aloco in quonunces: ad aquilonem & men¬
diem. ad orientem & ad occidentem: om¬
nem terram quam conspicis tibi dabo & se¬
minituo usq insempiternum : faciamq
sementuum sicut puluerem terrat. Siquis
potest hominum numerare puluerem.
semen quoq tuum numerare poterit
Surge & perambula terram. in longitudi¬
ne & in latitudine sua. quia tibi daturus
sum eam. Mouens igitur abram taber¬
naculum suum. uenit & habitauit iuxta
conuallem mambrae quod est in ebron:
raphel rex senna ar & arioch rexponti &
codorla omorrex clamitarum & thadal
rex gentium inirentbellum contra bara
regem sodomorum. & contrabersa regem
gomorrȩ& contra senna ab regem ada¬
mac . &. contra semeber regem se¬
boim. contraq regem balae. ipsa est se¬
gor. Omnłs hi conuenerunt in uallem
sil uestrem. quae nunc est mare salis.
Duo decum annis seruier nt codorlaomor
& tertio decimo anno recesserunt ab eo

Expanded text:
a loco, in quo nunc es, ad aquilonem et ad mera loco, in quo nunc es, ad aquilonem et ad meridiem, ad orientem et ad occidentem. Omnem terram, quam conspicis, tibi dabo et semini tuo usque in sempiternum. Faciamque semen tuum sicut pulverem terrae: si quis potest hominum numerare pulverem terrae, semen quoque tuum numerare poterit. Surge et perambula terram in longitudinem et in latitudinem suam, quia tibi daturus sum eam. Movens igitur Abram tabernaculum suum, venit et habitavit juxta convallem Mamre, quae est in Hebron: raphel, Rex Sennaar, et Arioch rex Ponti, et Chodorlahomor, rex Elamitarum, et Thadal, rex Gentium, inirent bellum contra Bara, regem Sodomorum, et contra Bersa, regem Gomorrhae, et contra Sennaab, regem Adamae, et contra Semeber, regem Seboim, contraque regem Balae, ipsa est Segor. Omnes hi convenerunt in vallem Silvestrem, quae nunc est mare salis. Duodecim enim annis servierant Chodorlahomor, et tertio decimo anno recesserunt ab eo.
Abbreviated transcription (Latin):
bant habitare communiter. Vnde& fac¬
taest rixa inter pastores gregum abram &
loth. Eo autem tempore chananeus
& pherez eus habitab ant milla t̃¬
ra. Dixit ergo abram adloth Nequȩ¬
so sit uirgium interme &te . & interpas¬
tores meos & pastores tuos. fratres enimsu¬
mus. Ecce uniuersa terra coram te est:
recede ame obsetro: Si ad sinistram ieris.
ego dexteram tenebo. Situdexteram ele¬
geris. ego ad sinistram pergam. Eieua¬
tis itaque loth oculis. uidit omnem circa
regionem iordanis: quae uniuersa irriga¬
batur. antequam sub uerter& dñs sodo¬
mam & gomorram. sicut paradysus dñi.
& sicut aegyptus uenientibus insegor. Ele¬
gitq sibiloth regionem circa iordanem.
& recessit ab oriente : diuisiq sunt alteru¬
trum a fratre suo. Abram habitauit inter¬
rachanaam: loth moratus est in oppidis quȩ
erant circa iordanem. & habitauit in sodomis
Homines autem sodo mitaepessu
est loth ab eo. Leua oculos tuos & uide

Expanded text:
bant habitare communiter unde et facbant habitare communiter unde et facta est rixa inter pastores gregum Abram et Loth eo autem tempore Chananeus et Ferezeus habitabant in illa terra dixit ergo Abram ad Loth ne quaeso sit iurgium inter me et te et inter pastores meos et pastores tuos fratres enim sumus ecce universa terra coram te est recede a me obsecro si ad siego dexteram tenebo: si tu dexteram elegeris, ego ad sinistram pergam. Elevatis itaque Lot oculis, vidit omnem circa regionem Jordanis, quae universa irrigabatur, antequam subverteret Dominus Sodomam et Gomorrham, sicut paradisus Domini, et sicut Aegyptus venientibus in Segor. Elegitque sibi Lot regionem circa Jordanem, et recessit ab Oriente, divisique sunt alterutrum a fratre suo. Abram habitavit in terra Chanaam: Lot vero moratus est in oppidis, quae erant circa Jordanem, et habitavit in Sodomis. Homines autem Sodomitae pessimest Lot ab eo: Leva oculos tuos, et vide
Abbreviated transcription (Latin):
& famulae & cameli. Flagellauit autẽ
dñs pharaonem plagis maximis. & domũ
eius. propter sarai uxorem abra. Vo¬
cauitq pharao abram: & dixit ei. Qđ¬
nam est quod fecisti mihi : Quarenonin¬
di casti quod uxortua ess&: Quam ob
causam dixisti esse sororem tuam. ut colle¬
rem eam mihi inuxorem: Nunc igitur
ecce coniunx tua. accipe eam & uade Pre¬
cepitq pharao super abram uiris. & dedu¬
xerunt eum & uxorem illius. & omnia
quȩ habebat Asͣcendit Aut ͤ abram de
aegypto. ipse& uxoreius & omnia quacha¬
bebant. & loth cum eo ad australem plagã¬
ibrã Erat autem diues ualde in possessione auri
& argenti: Reuersusq estper iter quo
uenerat ameridia. in bethel: usq ad locũ
ubi prius fixerat tabernaculum. in terbe¬
thel & ai. in loco altaris quod fecerat prius.
& inuo cauit ibi nomen dm̃i. Sed & loth
quierat cum abram fuerunt greges ouium.
& armenta & tabernacula. nec poterat eos
capere terra ut habitarent simul. Erat
quippe sub stantia eorum multa. & non qui¬

Expanded text:
 asinae, et cameli. Flagellavit autem Dominus Pharaonem plagis maximis, et domum ejus, propter Sarai uxorem Abram. Vocavitque Pharao Abram, et dixit ei: Quidnam est quod fecisti mihi? quare non indicasti quod uxor tua esset? Quam ob causam dixisti esse sororem tuam, ut tollerem eam mihi in uxorem? Nunc iecce coniux tua accipe eam et vade praecepitque Pharao super Abram viris et deduxerunt eum et uxorem illius et omnia quae habebat ascendit ergo Abram de Aegypto ipse et uxor eius et omnia quae habebat et Loth cum eo ad australem plagam erat autem dives valde in possessione argenti et auri reversusque est per iter quo venerat a meridie in Bethel usque ad locum ubi prius fixerat tabernaculum inter Bethel et Ai in loco altaris quod fecerat prius et invocavit ibi nomen Domini sed et Loth qui erat cum Abram fuerunt greges ovium et armenta et tabernacula nec poterat eos capere terra ut habitarent simul erat quippe substantia eorum multa et non qui
Abbreviated transcription (Latin):
fentem semen suꝑ terram. & uniuersa ligna
que habent in sem& ipsis sementem generis
sui ut sint uobis in aescam. & cuncts animan¬
tibus terrae. omniq uolucri cacli. & uniuer¬
sis quaemouentur interra. & in quibus est
anim a uiuens. ut labeant ad uescendum

Expanded text:
ersa ligna quae habent in semetipsis sementem generis sui, ut sint vobis in escam, et cunctis animantibus terrae, omnique volucri coeli, et universis quae moventur in terra, in quibus est anima vivens, ut habeant ad vescendum
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentem ingenere suo. iumenta & reptili¬
a &e bestias terrae sccundum species suas
Factumq estita. Etfecit ds̃ bestias ter¬
rae iuxta speciessuas. & iumenta & omne
reptile terrae ingeneresuo. Et uidit ds̃
quod ess& bonum & ait. Faciamus lio¬
minem adimaginem & similitu dinẽnrãm.

Expanded text:
e suo iumenta et reptilia et bestias terrae secundum species suas factumque est ita et fecit Deus bestias terrae iuxta species suas et iumenta et omne reptile terrae in genere suo et vidit Deus quod esset bonum et ait faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
ccrunt eas. Surrexitque moyses: & de¬
fensis puellis. ad aquauit oues earum
Quaccum reuertissent ad raguel patrem
suum : dixit ad eos. Curuelocius uenis¬
assolito: Responderunt Uir agẏp¬
tius liberauit nos de manu pastorum. in¬
super & hausit aquam nobiscum. potũ
ꝙ dedit ouibus:Atille. Ubi est
inquit: Quare dimisistis hominem:
Uoca tetum : ut comedat panem. Iura¬
uit ergo moyses: quod habitar& cum eo
Accepit que sepphoram filiam eius. quac
peperit ei filium. quem uocauit gersam
dicens aduena fui in terra aliena. Alte

Expanded text:
cerunt eas. Surrexitque Moyses indecerunt eas. Surrexitque Moyses indefensis puellis: et adaquavit oves earum. Que cum revertissent ad Raguel patrem suum: dixit ad eas. Cur velocius venistis solito. Responderunt. Vir Egyptius liberavit nos de manu pastorum: insuper et hausit aquam noque dedit ovibus. At ille, ubi est, inquit? Quare dimisistis hominem? Vocate eum, ut comedat panem. Juravit ergo Moyses quod habitaret cum eoAccepitque Sephoram filiam ejus uxorem. Que peperit filium: quem vocavit Gersam: dicens. Advena fui in terra aliena. Post
Abbreviated transcription (Latin):
que tradidit filiae pharaonis. Quem
illa adoptauit in locum filii. uocauitque
nomen eius moyses: dicens. quiade aquatu
tionem eorum: & uirum acgẏptium per¬
cutientem quendam de hębreis fratribus
suis. Cumque circum spexiss& huc at
que illuc & nullum ad esse uidiss&: per¬
cussum aegyptium abscondit sabulo¬
Et egressus die altero. conspexit duos hę¬
breos rixantes. Dixitque ei qui facieba
in iuriam. Quare percutis proximũ tiũ
Qui respondit. Quis constituit te prineipe
& iudicem supernos: Num occidere
tumeuis sicut occidistiheri aegyptium
Timuit moyses & ait. Quomodo palam
factum est uerbum istud: Audiuitq
÷harao sermonem hunc: & quaereba
occidere moysen. Qui fugiens de con¬
spectu eius moratus est interramadian
& sedit iuxta puteum. Erant autem
sacerdoti madian septem filiae. quaȩ
uenerunt ad hauriendam aquam. &
impletis canalibus ad aquare cupiebꝰ
greges patrissui : suꝑuenere pastores & cie¬

Expanded text:
que tradidit filiae Pharaonis. Quem que tradidit filiae Pharaonis. Quem illa adoptavit in locum filii, vocavitque nomen ejus, Moses, dicens: Quia de aqua tutionem eorum, et virum Aegyptium percutientem quemdam de Hebraeis fratribus suis. Cumque cique illuc. et nullum adesse vidisset: percussum Egyptium abscondit sabulo. Egressus die altera conspexit duos Hebreos rixantes: dixitque ei qui faciebat injuriam. Quare percutis proximum tuum? Qui respondit: quis te constituit judicem: aut principem super nos? Numquid occidere me tu vis sicut occidisti Egyptium? Timuit Moyses et ait. Quo palam factum est verbum istud? Audiensque Pharao sermonem hunc: querebat occidere Moysen. Qui fugiens de conspectu ejus: moratus est in terra Madian: et sedit juxta puteum. Erant autem Sacerdoti 110 Madian septem filie que venerant ad hauriendas aquas. Et impletis canalibus: adaquare cupiebant greges patris sui. Superveneruntque pastores: et eje
Abbreviated transcription (Latin):
uir dedomoleui accepta uxore stirpis
suae. quae concepit & peperit filium
Et uidens eum elegantem. abscondit tri¬
bus mensibus Cumque celare non
poss& sumpsit fiscellam scir peam & linuit
eambitumine acpice. posuitq intus in fan¬
tulum & exposuit incarectoripȩ fluminis
stante proculsorore eius & considerante
cuentum rei. Ecce autem descendebat filia
pharaonis ut lauaretur influmine. & puel¬
lȩ eius gradiebantur per crepidinem aluei
Quaetum uidiss& fiscellam in papẏrione.
misit uname famulabus suis & allatam ape¬
riens. cernensque in ea paruulum uagien¬
tem. miserta eius ait. Dein fantibus hebre¬
orum est hic. Cuisoror pueri. ui sinquit
ut uadam & uocem tibi hebream mulierẽ
quaenutrire possit in fantulum: Respon¬
dit. Uade Perrexit puella. & uocauit
matrem eius. AAd quam locuta filia pha¬
raonis. accipe ait puerum istum & nutrimi¬
hi ego tibidab omercedem tuam. Susce¬
pit mulier & nutriuit puerum. ad ultum¬

Expanded text:
vir de domo Levi: accepta uxore stirpis vir de domo Levi: accepta uxore stirpis suae: quae concepit, et peperit filium: et videns eum elegantem, abscondit tribus mensibus. Cumque jam celare non posset, sumpsit fiscellam scirpeam, et linuit eam bitumine, ac pice: posuitque intus infantulum, et posuit eum in carecto ripae fluminis, stante procul sorore ejus, et considerante eventum rei. Ecce autem descendebat filia Pharaonis ut lavaretur in flumine: et puellae ejus gradiebantur per crepidinem alvei. Quae cum vidisset fiscellam in papyrione, misit unam e famulabus suis: et allatam aperiens, cernens in ea parvulum vagientem, miserta ejus, ait: De infantibus Hebraeorum est hic. Cui soror pueri: Vis, inquit, ut vadam, et vocem tibi Hebraeam mulierem, quae nutrire possit infantulum? Respondit ei: Vade. Perrexit puella et vocavit matrem ejus. Ad quam locuta filia Pharaonis: Accipe, ait, puerum istum, et nutri mihi: ego tibi dabo mercedem tuam. Suscepit mulier, et nutrivit puerum: adultum
Abbreviated transcription (Latin):
luti & lateris omniq famulatu. quo inter¬
rae operibus premebantur. Dixit autem
rex acgypti obstetricibus hȩbreorum qua¬
rum una uocabatur sephora alteraphua:
praccipienseis: Quando obstetri cabitis
Hebreas & partus tempus aduenerit simas¬
culus fuerit interficite illum si feminare¬
seruate : Timuerunt autem obstetrices
dm̃ & non fecerunt iuxta preceptum re¬
gis aegypti : sed conseruabant mares
Quibus ad se accersitis rex ait. Quid nã
est hoc quod facere uoluistis. ut puerosre
seruaretis : Quae responderunt
onsunt hebreae sicut aegyptiae mulie¬
res ipsac enim obstetricandi habent
scientiam : & prius quam ueniamus ad
caspariunt Bene ergo fecit dr̃ ob¬
stetricibus & creuit populus. conforta¬
tusque estnimis. Et quia timuerant
obstetrices dm̃: a edificauit illis doms.
Draecepit autem pharao omnipopulo
suodicens. Quicquid masculini sexus
natum fuerit in flumen proicite. quic¬
quid feminei reseruate
GRESSUS EST POST HAEC

Expanded text:
luti et lateris, omnique famulatu, quo in terluti et lateris, omnique famulatu, quo in terrae operibus premebantur. Dixit autem rex Aegypti obstetricibus Hebraeorum: quarum una vocabatur Sephora, altera Phua, praecipiens eis: Quum obstetricaveritis Hebraeas, et partus tempus advenerit; si masculus fuerit, interficite illum; si femina, reservate. Timuerant autem obstetrices Deum, et non fecerunt juxta praeceptum regis Aegypti, sed conservabant mares. Quibus accersitis ad se, rex ait: Quidnam est hoc quod facere voluistis, ut pueros servaretis? Quae responderunt: Non sunt Hebraeae sicut Aegyptiae mulieres: ipsae enim obstetricandi habent scientiam, et priusquam veniamus ad eas, pariunt. Bene ergo fecit Deus obstetricibus: et crevit populus, confortatusque est nimis. Et quia timuerunt obstetrices Deum, aedificavit eis domos. Praecepit autem Pharao omni populo suo, dicens: Quidquid masculini sexus natum fuerit, in flumine projicite: quidquid feminei, reservate. Egressus est post haec
Abbreviated transcription (Latin):
II CUM DOMI¬
BUS SUIS INTROIE¬
RUNT. RUBEN. SU¬
MEON. LEUI. IUDA
ISACHAR EABULON.
ET BENIAMIN: DAN
ET NEPTALIM. GAD.
ET ASER
FRANT IGITUR OM¬
NES ANIMAE EO
QUO MORTUO ET UNIŨ¬
sis fratribus eius omniq cogna¬
tione illa. filii israhel creue¬
runt. & quasi germinantes
multiplicati sunt ac roborati
nimis. Impleueruntq terram
Surrexit interea rex nouus super aegyptũ
quiignorabat ioseph: & ait ad populum su¬
um. Eccepopulus filiorum is rahel
multus & fortior nobis est. Uenite sapien¬
ter opprimamuscum : neforte multiplice¬
tur. Et sungruerit contranos bellum.
addatur inimicis nr̃is. expugnatisq nobis
egrediatur eterra. Praeposuit itaq eis
magistrosoperum : ut affligerent eos
oneribus. aedificaueruntq urbes taberna¬
culorum pharaoni. phiton & ramesses.
Iuantoq opprimebant eos. tanto magis mul¬
tiplicabantur & crescebant. Oderantq
filios is rahel aegyptii. & affligebant in¬
ludentescis. atq ad a maritudinem per¬
duceb ant uitam eorum. operibus duris

Expanded text:
cum domibus suis introierunt: Ruben, Simeon, Levi, Judas, Issachar, Zabulon et Benjamin, Dan, et Nephtalim, Gad, et Aser. Erant igitur omnes animae eorat. Quo mortuo, et universis fratribus ejus, omnique cognatione illa, Filii Israel creverunt, et quasi germinantes multiplicati sunt: ac robusti nimis, impleveruntque terram. Surrexit interea rex novus super Aegyptum, qui ignorabat Joseph: et ait ad populum suum: Ecce, populus filiormultus et fortior nobis venite sapienter opprimamus eum ne forte multiplicetur et si ingruerit contra nos bellum addatur inimicis nostris expugnatisque nobis egrediatur e terra praeposuit itaque eis magistros operum ut adfligerent eos oneribus aedificaveruntque urbes tabernaculorum Pharaoni Phiton et Ramesses quantoque opprimebant eos tanto magis multiplicabantur et crescebant oderantque filios Israhel Aegyptii et adfligebant inludentes eis atque ad amaritudinem perducebant vitam eorum o
Abbreviated transcription (Latin):
Cum queess& in itinere indiuersorio. oc¬
currit ei dñs. & uolebat occidere eum
Tulit ilico sepphora acutissimam petram.
& circum cidit pręputium filii sui: teti¬
gitspedes eius & ait. Sponsus sangiu¬
num tumihies. Et dimisit eum post¬
quam dixerat sponsus sanguinum. ob
circum cisionem

Expanded text:
Cumque esset in itinere, in diversorio ocCumque esset in itinere, in diversorio occurrit ei Dominus, et volebat occidere eum. Tulit illico Sephora acutissimam petram, et circumcidit praeputium filii sui, tetigitque pedes ejus, et ait: Sponsus sanguinum tu mihi es. Et dimisit eum postquam dixerat: Sponsus sanguinum, ob circumcisionem
Abbreviated transcription (Latin):
beatis. Ipselo quetur prote ad populũ.
& erit ostuum : tu autem eris ei in his quae
addm̃ pertinent. Uirgam quoque hanc
sum ein manutua. inqua facturus es signa
Abiit moyses & reuersus est ad iethro cog¬
natum suum: dixitque ei. Uadam & re¬
uertar ad fratres meos in aegẏptum. ut ui¬
deam si adhuc uiuant. Cui ait iethro.
Uade in pace
ysen in madian. Uade&reuertere in
aegẏptum. mortui sunt enim qui quęre¬
bant animam tuam. Tulit moy ses uxo¬
rem suam & filios suos. & imposuit eos
super asinum: reuersusque est in aegyp¬
tum. portans uirgam dĩ in manu sua.
Dixitque ei dñs reuertenti in aegẏptum
Uide ut omnia ostenta quae posui in manu
tua facias coram pharaone. ego indurabo
coreius & non dimitt& populum : dices¬
que ad eum. Haec dicit dñs: filius pri¬
mogenitus meus i srahel Dixi tibi di¬
mitte filium meum ut seruiat mihi: &
noliusti dimittere eum: ecceego inter¬
ficiam filium tuum primo genitum.

Expanded text:
beatis ipse loquetur pro te ad populum beatis ipse loquetur pro te ad populum et erit os tuum tu autem eris ei in his quae ad Deum pertinent virgam quoque hanc sume in manu tua in qua facturus es signa abiit Moses et reversus est ad Iethro cognatum suum dixitque ei vadam et revertar ad fratres meos in Aegyptum ut videam si adhuc vivunt cui ait Iethro vade in pace sen in Madian vade revertere in Aegyptum mortui sunt omnes qui quaerebant animam tuam tulit Morem suam, et filios suos, et imposuit eos super asinum, reversusque est in Aegyptum, portans virgam Dei in manu sua. Dixitque ei Dominus revertenti in Aegyptum: Vide ut omnia ostenta, quae posui in manu tua, facias coram Pharaone: ego indurabo cor ejus, et non dimittet populum. Dicesque ad eum: Haec dicit Dominus: filius primogenitus meus est Israel. Dixi tibi: Dimitte filium meum, ut serviat mihi, et noluisti dimittere eum: ecce ego interficiam filium tuum primogenitum.
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. Retraxit. & protulit iterum.
& erat similis carni reliquȩ. Si noncre¬
diderint inquit tibi. neque audierint
sermonem signi prioris. credent uerbo
dem hissignis crediderint. neque au¬
dierint uocemtuam: sume aquam flu¬
minis & funde eam super aridam. &
quicquid hauseris defluuio uertetur
in sanguinem. t moyses. Obse¬
crodñe non sum eloquens abheri. &
nudius tertius : Et ex quo locutus
es ad seruum tuum. impeditioris & tar¬
dioris linguȩ sum. Dixit dñs ad cum
Quis fecit os hominis:Aut quisfa¬
bricatus est mutum & surdum: U¬
dentem & caetum: Non neego:¬
igitur & ego ero ineretuo. do cebostequid
loquaris Atille. Obsetro dnẽ inquit
mitte quem missurus es. Iratus dñs in moy¬
senait. Aaron fratertuus leuites. scĩo
quod eloquenssit: ecce ipseegredietur in
occursum tuum. uidensquete laetabitur
corde. Loquere ad eum. & pone uerba
mea in oreeius. & ego ero in ore tuo & in ore
illius: & ostendam uobis quid agere de¬

Expanded text:
tuum. Retraxit, et protulit iterum, tuum. Retraxit, et protulit iterum, et erat similis carni reliquae. Si non crediderint, inquit, tibi, neque audierint sermonem signi prioris; credent verbo dem his signis crediderint, neque audierint vocem tuam, sume aquam fluminis, et effunde eam super aridam, et quidquid hauseris de fluvio, vertetur in sanguinem. Ait Moses: Obsecro, Domine, non sum eloquens ab heri et nudiustertius, et ex quo locutus es ad servum tuum, impeditioris et tardioris linguae sum. Dixit Dominus ad eum: Quis fecit os hominis? aut quis fabricatus est mutum aut surdum, dentem et caeigitur et ego ero in ore tuo doceboque te quid loquaris at ille obsecro inquit Domine mitte quem missurus es iratus Dominus in Mosen ait Aaron frater tuus Levites scio quod eloquens sit ecce ipse egreditur in occursum tuum vidensque te laetabitur corde loquere ad eum et pone verba mea in ore eius ego ero in ore tuo et in ore illius et ostendam vobis quid agere de
Abbreviated transcription (Latin):
aegẏptum incunctis mirabilibus meis.
quae facturussum inmedio eorum. post
haec dimitt& uos : Daboque gratiam
populo huic coram aegyptiis. Et cũ
egrediemini non exhibitis uacui. sed postu¬
labit mulier a uicina sua & ab hospita sua
uasa argentea & aurea ac uestes: ponetisq
eas superfilios & filias urãs. & spoliabitis ae¬
gyptum. Respondit moyses & ait
Non credent mihi neque audient uocem me¬
am: sed dicent non apparuit tibi dñs
Hixit erco adeum. Quto est¬
hoc quod tenes in manutua: Respondit:
uirga. Dixit que dñs. Proice eamin
terram. Pro iecit. & uersa est in colubrũ.
ita ut fuger& moyses. Dixitquedñs
Extende manum tuam. & apprehende
caudam eius. Ex tendit & tenuit.
uersaque est in uirgam: ut credant in¬
quid quod apparuerit tibi dñs ds̃ patrũ
tuorum ds̃ ab raham & dĩ isa ac &ds̃ia cob
HIXITQ DÑS̃ Nunsum Mitte ma¬
num insinum tuum. Quam cum misis
s& insinum: pro tulit leprosam instarni¬

Expanded text:
Aegyptum in cunctis mirabilibus meis Aegyptum in cunctis mirabilibus meis quae facturus sum in mehaec dimittet vos. Daboque gratiam populo huic coram Aegyptiis: et cum egrediemini, non exhibitis vacui: sed postulabit mulier a vicina sua, et ab hospita vasa aurea et argentea, ac vestes: ponetisque eas super filios et filias vestras, et spoliabitis Aegyptum. Respondit Moyses, et ait: Non credent mihi, neque audient vocem meam, sed dicent: Non apparuit tibi Dominus. Dixit ergo ad eum: Quid est quod tenes in manu tua? Respondit: Virga. Dixitque Dominus: Projice eam in terra. Projecit, et versa est in colubrum, ita ut fugeret Moses dixitque Dominus extende manum tuam et adprehende caudam eius extendit et tenuit versaque est in virgam ut credant inquit quod apparuerit tibi Dominus Deus patrum tuorum Deus Abraham Deus Isaac Deus Iacob dixitque Dominus rursum mitte manum inset in sinum, protulit leprosam instar ni
Abbreviated transcription (Latin):
sen: Ego sum qui sumiait: sic dices filiis
is rahel: qui est misit meaduos. Dixit¬
que iterum ds̃ ad moysen. Haec dices
filiis is rahel: Dñs ds̃ patrum uestrorum.
aduos. Hoc nomenmihi est in aeternum
& hoc memoriale meum ingenerationem
& generationem. Uade congrega seniores
israhel: & dices adcos. Dñs dr̃ patrum urõ¬
rum apparuit mihi . ds̃ abraham & ds̃isa ac
& dĩ ia cob dicens. Uisitans uisitauiuos: &¬
uidi omnia quae acciderunt uobis in aegyp¬
to. & dixi ut educam uosde afflictione
aegẏpti in terram chananei & hethei &
amorrei fere ⁊ ȩi & euaei & iebusaei: ad
terram fluentem lacte & melle: & audi¬
ent uocemtuam. Ingredierisq tu & se¬
niores is rahel ad regem aegẏpti. & dices
adcum. Dñs ds̃ hebreorum uocauit
nos: ibimus uiam trium dierum in solitu¬
nem. ut immolemus dño dõ nr̃o. Sed
ego scio quod nondimitt& uos rex egypti
ut eatis nisi ꝑmanum ualidam. Ex ten¬
dam enim manum meam. & ꝑ cuti am

Expanded text:
sen: Ego sum qui sum. Ait: Sic Dices filiis sen: Ego sum qui sum. Ait: Sic Dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos: Dixitque iterum Deus ad Mosen: Haec dices filiis Israel: Dominus Deus patrum vestrorum, ad vos: hoc nomen mihi est in aeternum, et hoc memoriale meum in generationem et generatione vade congrega seniores Israhel et dices ad eos Dominus Deus patrum vestrorum apparuit mihi Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Iacob dicens visitans visitavi vos et omnia quae acciderunt vobis in Aegypto et dixi ut educam vos de adflictione Aegypti in terram Chananei et Hetthei et Amorrei Ferezei et Evei et Iebusei ad terram fluentem lacte et melle et audient vocem tuam ingredierisque tu et seniores Israhel ad regem Aegypti et dices ad eum Dominus Deus Hebraeorum vocavit nos ibimus viam trium dierum per solitudinem ut immolemus Domino Deo nostro sed ego scio quod non dimittet vos rex Aegypti ut eatis nisi per manum validam extendam enim manum meam et percutiam
Abbreviated transcription (Latin):
faciem suam. non enim audebat respi¬
cere contradm̃. Cui ait dñs. Uidi af¬
flictionem populi mei in aegẏpto. & da¬
morem eius audiui. propter duritiam eo¬
rum qui pracsunt operibus. & sciens dolo¬
rem eius. descendi ut liberarem eum de ma
nibus aegẏptiorum. & educerem deterra
illa interram bonam & spatiosam. interrã
quae fluit lacte & melle: ad lo ca chananei
iebusaei. Clamor ergo filiorum is rahelue¬
nit ad me : uidique afflictionem eorum qua
ab acgẏptiis opprimuntur : sed ueni mittã
te adpharaonem. ut educas populum meum
filiosi srahel de aegypto. Dixit moyses
ad dnm. Quis ego sum ut uadam adphara¬
onem. & educam filios israhel de aegypto :
Quidixit ei. Ego erotecum. & hoc habe¬
bis signum quod miserite. Cum eduxe¬
ris populum meum de aegẏpto. immola
bis dõ supermontem istum. At moyses
addñm. Ecce ego uadam ad filios is rahel
& dicam eis. Ds̃ patrum ur̃orum misitme
aduos. Sid ixerint mihi quod est nom̃
eius quid dicam eis: Dixit dñs ad moy¬

Expanded text:
faciem suam. Non enim audebat respicere contra Deum. Cui ait Dominus: Vidi afflictionem populi mei in Aegypto et clamorem ejus audivi, propter duritiam eorum, qui praesunt operibus: et sciens dolorem ejus, descendi ut liberarem eum dnibus Aegyptiorum, et educerem de terra illa in terram bonam, et spatiosam, in terram quae fluit lacte et melle, ad loca Chananaei, Jebusaei. Clamor ergo filiorum Israel venit ad me: vidique afflictionem eorum, qua ab Aegyptiis opprimuntur. Sed veni, mittam te ad Pharaonem, ut educas populum meum, filios Israel de Aegypto. Dixit Moses ad Deum: Quis ego sum, ut vadam ad Pharaonem, et educam filios Israel de Aegypto. Qui dixit ei: Ego ero tecum, et hoc habebis signum, quod miserim te: Cum eduxeris popubis Domino super montem istum, id esad Deum: Ecce ego vadam ad filios Israel, et dicam eis: Deus patrum vestrorum misit me ad vos. Si dixerint mihi: Quod est nomen ejus? quid dicam eis? Dixit Deus ad Mo
Abbreviated transcription (Latin):
uerso populo: testes inquit uos estis ho¬
dic quod possłdcrim omnia que fueriu
climelech & chelion & maalon tradent
noemin & ruth moabitidem uxorem mi¬
alon in conuigium sũpserim. ut suscnt̾
nomende fncti in hereditate sua neuo¬
cabulum eius de familia sua a fratrib&
populo delcatur Uos inquam hiuusrtu
testes estis : Respondit omnis populus
quierat in porta & maiores natu Nos
testessumus. Faciat dñs hanc mulicren
quã ingreditur domumtuam sicut racdi
&liã quȩ acdificauerunt domũ isrł.u
sit exemplũ uirtutis in ephrata: & habe
celcb re nomen in bethleem fiatq donl
tua sicut domus ꝑhares quẽ thamar
ritiude de semine quoddederit dñsib
ex hac puelia tulit itaq boot ruthia
cepit uxorem Ingressusq c̃ adcã &¬

Expanded text:
universo populo testes inquit vos estis houniverso populo testes inquit vos estis hodie quod possederim omnia quae fuerunt Helimelech et Chellion et Maalon tradente Noemi et Ruth Moabitidem uxorem Maalon in coniugium sumpserim ut suscitem nomen defuncti in hereditate sua ne vocabulum eius de familia sua ac fratribus et populo deleatur vos inquam huius rei testes estis respondit omnis populus qui erat in porta et maiores natu nos testes sumus faciat Dominus hanc mulierem qet Liam, quae aedificaverunt domum Israel: ut sit exemplum virtutis in Ephrata, et habeat celebre nomen in Beth-Leem: fiatque domus tua, sicut domus Phares, quem Thamar peperit Judae, de semine quod dederit Dominus tibi ex hac puella. Tulit itaque Booz Ruth, et accepit uxorem: ingressusque est ad
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃s. dormiusq mane. Dormiuit
itaq ad pedescius. usq ad noctis ab¬
scessum: Surrexit itaq antequam ho¬
mines se cognoscerent mutuo: & dix
boot Caue nequis nouerit quod
manu Qsua expandente & tenente:
mensus est sex modios hordei & po¬
suit suꝑeam:. Quae portans ingressa
est ciuitatem & uenit ad socrum suam
Suae dixit ci Quid egisti filia: Nar¬
rauitq ciomnia que sibi fecis set homꝰ:
&ait. Ecec sex modios hordei dedit
mihietait. Nolo uacuam te reuerti
ad socrum tuam. Dixitq noemi
Expecta filia donec uideamus quem res
exitum habeat neq enim cessabit homo.
Cumq uidisset ꝓpinquum p̃terire : de
quo prius sermo habitus est: dixit ad
eum. Declina paulisꝑ & sede hic: uo¬
canscum nomine suo. Quidiuertit.
& sedit: Tollens autem booꝵ decem
uiros de seniorib ciuitatis: dixitad
eos. Sedete hic Quibus residentib
locutus ẽ ad ꝓpinquum. Partem
agri fratris nr̃i dlimelech uendit no¬

Expanded text:
Dominus. Dormi usque mane. Dormivit Dominus. Dormi usque mane. Dormivit itaque ad pedes ejus, usque ad noctis abscessum. Surrexitque antequam homines se cognoscerent mutuo, et dixit Booz: Cave ne quis noverit quod manu. Qua extendente, et tenente, mensus est sex modios hordei, et posuit super eam. Quae portans ingressa est civitatem, et venit ad socrum suam. Quae dixit ei: Quid egisti, filia? Narravitque ei omnia, quae sibi fecisset homo. Et ait: Ecce sex modios hordei dedit mihi, et ait: Nolo vacuam te reverti ad socrum tuam. Dixitque Noemi: Exspecta, filia, donec videamus quem res exitum habeat. Neque enim cessabit homo nCumque vidisset propinquum praeterire, de quo prius sermo habitus est, dixit ad eum: Declina paulisper, et sede hic, vocans eum nomine suo. Qui divertit, et sedit. Tollens autem Booz decem viros de senioribus civitatis, dixit ad eos: Sedete hic. Quibus residentibus, locutus est ad propinquum: Partem agri fratris nostri Elimelech vendit No
Abbreviated transcription (Latin):
oecruntq muliereres ad nocmi Bene¬
ncus dñs qui non est passus ut defice
mnatusẽ quite diliget. & multoti
pet melior quamsi septem haberes
isccptumq nocmipuerum. posuit in
uisuo & nutricis ac gerulę offitio
singebatur Uicinȩ autem mulieres
congratulantes ei & dicentes natus est
alius noemi : uocauerunt nomen cius
obed Hic est pater isai patris dauid
Ns sunt generationes phares. Phares
genuit esrom. esrom genuit aram. arã
genuit aminadab aminadab genuit na¬
a son. naa son genuit salmon: salmon¬
genuit booz. booz genuit obed:
obed genuit isai Isai genuit dauid:

Expanded text:
eruntque mulieres ad Noemi benedictus Dominus qui non est passus ut deficeret natus est quae te diligit et multo tibi est melior quam si septem haberes susceptumque Noemi puerum posuit in sinu suo et nutricis ac gerulae officio fungebatur vicinae autcongratulantes ei, ac dicentes: Natus est filius Noemi: vocaverunt nomen ejus Obed: hic est pater Isai, patris David. Haec sunt generationes Phares: Phares genuit Esron, Esron genuit Aram, Aram genuit Aminadab, Aminadab genuit Naasson, Naasson genuit Salmon, Salmongenuit Booz, Booz genuit Obed, Obed genuit Isai, Isai genuit David.
Abbreviated transcription (Latin):
U bimorata fueris: &ego pariter mor auis
Populus meus populus meuis : & esenuso
separauerit: Videns ergo normi qsi i¬
stinato Rtrt hanimo decreuisst seau
gere: aduersari noluit: nec ultra alla
ditum persuadere: Prosecteq lumo
crebruit. Dicebantq mulieres hei
illa noemi: Iuibus ait. Ne uocetis n
noemi id est pulchram: sed uoraten
mara hoc est amaram: quia ualde mt i
ritudine repleuit ommnipotens Egsꝰ¬
sa sumplena: & uacuam reduxit me dis
Curigitur uocatis me noemi: quam humlit
emi cũ ruthmoabiti de miru sua derun
regrinationis suȩ.: ac reuersa est nbtnlite
quando pͥmum hordea metełintis Ex
autem uiri dimeleth consanguineus la
potens & magnarum opum. nomine Bot
Dixitq ruth moabitis ad socrumsiam. Sudo
uadam in agrum & colligam fpicas qug̃ ntu¬
tium fugerint manus. ubicumq denentio
me patris familias repperero gratam. Cuill
ut ager ille haber& dominũ nomine dari
erat de cognatione climeleth aetcept e

Expanded text:
ubi morata fueris, et ego pariter morabor. Populus tuus populus meus, et Deus tuusseparaverit. Videns ergo Noemi quod obstinato Ruth animo decrevisset secum pergere, adversari noluit, nec ad suos ultra reditum persuadere: profectaeque surcrebuit: dicebantque mulieres: Haec est illa Noemi. Quibus ait: Ne vocetis me Noemi id est, pulchram, sed vocate me Mara hoc est, amaram, quia amaritudine me valde replevit Omnipotens. Egressa sum plena, et vacuam reduxit me Dominus. Cur ergo vocatis me Noemi, quam Dominusemi cum Ruth Moabitide nuru sua de terra peregrinationis suae ac reversa est in Bethleem quando primum hordea metebantur erat autem vir Helimelech consanguineus homo potens et magnarum opum nomine Booz dixitque Ruth Moabitis ad socrum suam si iubes vadam in agrum et colligam spicas quae metentium fugerint manus ubicumque clementis in me patris familias repperero gratiam cui ilautem ut ager ille haberet dominum Booz qui erat de cognatione Helimelech et e
Abbreviated transcription (Latin):
danem: dixit ad cum. Ne reputes
nihi domine mi ini quitatem. neq
memineris inuiriarũ seruitui indie
quacgressus es domine mirex de
hierisalem: neque ponas rex in
cordetuo agnosco enim seruus tu¬
is peccatum meum. & id circo ho¬
de primus uenide omni domo io¬
seph descendique in occursum
domini mei regis

Expanded text:
danem dixit ad eum ne reputes danem dixit ad eum ne reputes mihi domine mi iniquitatem neque memineris iniuriam servi tui in die qua egressus es domine mi rex de Hierusalem neque ponas rex in corde tuo agnosco enim servus tuus peccatum meum et idcirco hodie primus veni de omni domo Ioseph descendique in occursum domini mei regis
Abbreviated transcription (Latin):
ndum reggem in domum suam :¬
no uutem omnis israhel ꝑucne¬
iomumcius Fratres ieiuos: os me
otcaromca uos: quare nouissimi¬
imucctis reducetis regem:
simase dicite. Nonne os meum
Cetcaro mea: Haec faciat mihi
qs & ħ acc addat. si non magister
plitiae fuens coram me omnitem¬
pore ꝑioab Et inclinauit cor
ouinium uirorum iuda. quasi cor¬
mus uiri Miseruntque ad regẽ
dicentes. Reuertere tu & om̃s
seruitui. Et reuersus est rex &
unnt usque iordanem & uidaue¬
ntingalgala ut occurreret regi.
n trans duc eret eum iord anem᷑:¬
esinauit autem semei filius gera
silii iemini de bahurim: & descen¬
dit cumuiris uida in occursum re¬
ꝗisdauid cum mille uiris de ben¬
umin. et sibapuer de domo saul:
& quindecim filii eius. ac uiguiti ser¬
uirant cum eo. Et in rumpentes
iordanem ante regem transicrunt
uida ut trans ducerent domum re¬
gis. & facerent iuxta ussionem ciꝰ.
emci autem filius gera prostratus
coram rege cumiam transis set ior¬

Expanded text:
cendum regem in domum suam scendum regem in domum suam sermo autem omnis Israhel pedomo eius fratres mei vos os meum et caro mea vos quare novissimi reducitis regem et Amasae dicite nonne os meum es et caro mea haec faciat mihi Deus et haec addat si non magister militiae fueris coram me omni tempore pro Ioab et inclinavit cor omnium virorum Iuda quasi viri unius miseruntque ad regem dicentes revertere tu et omnes servi tui et reversus est rex et venit usque ad Iordanem et Iuda venit in Galgala ut occurreret regi et transduceret eum Iordanem festinavit autem Semei filius Gera filii Iemini de Baurim et descendit cum viris Iuda in occursum regis David cum mille viris de Beniamin et Siba puer de domo Saul et quindecim filii eius ac viginti servi erant cum eo et inrumpentes Iordanem ante regem transierunt vada ut transducerent domum regis et facerent iuxta iussionem eius Semei autem filius Gera prostratus coram rege cum iam transisset Ior