comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
niuificasti mer et de a¬
bysũs t̾re it̾um reduxi¬
sti me ¶ultiplicasti
magnificentiam tuam:
et conu̾sus consolatus
es mẽ Nam et ego cõ¬
fttebor tibi in uasis psal¬
mi u̾itatem tuam deus:
psallam tibi in cythara
sanctus yscł. Exulta¬
bunt labia mea cum
cantau̾o tibi: ⁊ anima
mea qͣm redemisti es
et lingna mea tota die

Expanded text:
i me: et de abyssis terrae iterum reduxisti me! Multiplicasti magnificentiam tuam: et conversus consolatus es me. Nam et ego confitebor tibi in vasis psalmi veritatem tuam: Deus, psallam tibi in cithara sanctus Israel. Exsultabunt labia mea cum cantavero tibi: et anima mea, quam redemisti. Sed et lingua mea tota di
Abbreviated transcription (Latin):
am Ne ꝑicias me in
tempore senectutis: cũ
deficiet uirtus mea ne
derelinqͣs me. Qiua
dixerunt inimici mei
michi. et qui custodie¬
bant animam meanr:
consilium fecerunt in
unum. Gicentes deus
dereliquit eum. ꝑsequi¬
mini et comprehendi¬
te eum: quia nõ est qui
eripiat. Deus ne elou¬
geris a me: d̾s m̃s in
auxilium meũ respice.

Expanded text:
as me in tempore senectutis  et cum defecerit virtus mea, ne derelinquas me. Quia dixerunt inimici mei mala mihi: et qui custodiebant animam meam, consilium fecerunt in unum, dicentes: Deus dereliquit illum  persequimini, et compreendite eum quia non est qui eripiat eum. Deus, ne elonges a me  Deus meus in adiutorium meum respice.
Abbreviated transcription (Latin):
me Esto michi in d̾m
protectorem : et in locũ
mumitum ut saluuim
me facias ¶mñ firma¬
mentum meui: et re-¬
fugium meum es tu.
Deus meus eripe me
de manui peccõris: ⁊ de
manu conrra legem a¬
gentis et iniqui ¶m̃
tu es patientia mea do¬
mine: dñe spes mea a
iuuentute mea. In te
confirmatus sum ex
utero: de uentre matriᷤ
mee. tu es ꝓtector m̃s.¬

Expanded text:
i in Deum protectorem, et in locum munitum, ut salvum me facias. Quoniam firmamentum meum, et refugium meum es tu. Deus meus eripe me de manu peccatoris, et de manu contra legem agentis et iniqui. Quoniam tu es patientia mea, Domine; Domine, spes mea a juventute mea. In te confirmatus sum ex utero de ventre matris meae, tu es
Abbreviated transcription (Latin):
o phison: ipse est
qui circint omnem t̾¬
ram eiulath: ubi nas¬
t̾re illius optimum
est Ibiq inuenitur
delliui ⁊ lapis onchi

Expanded text:
 Phison: ipse est, qui circuit omnem terram Hevilath, 9 ubi nasterrae illius optimum est, ibique invenitur odellium, et lapis onychi
Abbreviated transcription (Latin):
te domme. dixi tu es
spes mea: portio mea
in t̾ra uiuentium. In¬
tende ad deprecationẽ
meam: quia humilia¬
tus sum nimis. Libe¬
ra me a ꝑsequentibus
me: quia confortati
sunt suꝑ me. Educ
de custodia animam
meam ad confitendũ
nomini tuo: me expe¬
ctant iusti. dones re-¬
tribuas michi.¬

Expanded text:
 dixi tu es spes mea portio mea in terra viventium intende ad deprecationem meam quia humiliatus sum nimis libera me a persequentibus me quia confortati sunt super me educ de custodia animam meam ad confitendum nomini tuo me expectant iusti donec retribuas mihi
Abbreviated transcription (Latin):
riam regni tui dicent:
⁊ potentiam tam lo¬
quentur. ¶t notam
faciant filiis hominũ
potentiam tuam: et
głam magnificentie
regni tui . Negnum
tuum regnum omni¬
um seculorum: et do¬
minatio tua in omni
generatione ⁊ genera
in omnibz u̾bis sius: ⁊
sanctus in om̃ib oꝑib

Expanded text:
riam regni tui dicent et potentiam tuam loquentur ut notam faciant filiis hominum potentiam tuam et gloriam magnificentiae regni tui regnum tuum regnum omnium saeculorum et dominatio tua in omni generatione et in omnibus verbis suis et sanctus in
Abbreviated transcription (Latin):
runt: sicut crassitudo
t̾re erepta est suꝑ t̾ram.
Dissipata sunt ossa
nr̃a secus infernum:
quia ad te domine do¬
mine oculi mei in te
speraui nõ auferas a-¬
nimam meam. Qu¬
stodi me a laqueo quẽ
statuerunt michi: et
ab scandalis oꝑantiũ
inquitatem. Tadent
in rechiaculo eius pec¬
catores: singulariter
sum ego donec tͣnseam.¬
oce mea ad dnĩn¬
clamaui uoce
mea ad dnim depreca¬
tus sum. E ffundo in
conspectu eius or̃onem
meam : et tribulatio¬
nem meam ante ipsũ
pnuntio. In deficien¬
do ex me sp̃m meum:¬

Expanded text:
runt sicut crassitudo terrae erupta est super terram dissipata sunt ossa nostra secus infernum quia ad te Domine Domine oculi mei in te speravi non auferas animam meam custodi me a laqueo quem statuerunt mihi et ab scandalis operantium iniquitatem cadent in retiaculo eius peccatores singulariter sum ego donec transeamoce mea ad Dominclamavi, voce mea ad Dominum deprecatus sum. Effundo in conspecta ejus orationem meam, et tribulationem meam ante ipsum pronuntio. In deficiendo ex me spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
conualle plora¬
tionis. Conuallis hu¬
militatem significat.
mons celsitudinem
st mons quo .iͥ.¬
ascendamus spi¬
ritalis quedam celsi¬
tudo.Et quis est iste
mons quo ascendimꝰ
pse tibi fecit patiendo
conuallem ploratio¬
nis qui fecit montẽ
manendo ascensiomiꝰ
Quid est uallis plo¬
rationis: Prebuit ꝑ¬
cutienti se maxillam
saturatus est obpbriiᷤᷤ.
uallis ploratio¬
nis; Colaphizatus
est sputis illicitus:
spinis coronatus est:
crucifixus est. Hec est
uallis plorationis:
unde tibi ascenden¬

Expanded text:
convalle plorationis.» Convallis humilitatem significat; mons celsitudinem st mons quo ascendamus, spiritualis quaedam celsitudo. Et quis est iste mons quo ascendimuspse tibi fecit, patiendo, convallem plorationis, qui fecit, manendo, montem ascensionis. Quid est vallis plorationis? «Verbum ercutienti se maxillam; saturatus est opprobriis» . vallis plorationis? Colaphizatus est, sputis illinitus, spinis coronatus, crucifixus est. Haec est vallis plorationis unde tibi ascenden
Abbreviated transcription (Latin):
homo: tota die imprig¬
nans tribulauit mẽ.
onculcau̾unt me
inimiti mei tota die:
qm̃ multi bellantes ad¬
uersum me. Ab altitu¬
dine diei tinebo: ego u̾o
in tesperabo. In deo lau¬
dabo sermones meos:
in deo speraui non tĩme¬
bo quid faciat mͥ caro.
Tota die u̾ba mea ex¬
secrabantur: adu̾sum
me om̃s cogitationes
eorum in malum In¬
habitabunt ⁊ abscõn¬
dent: ipsi calcaneum ob
seruabunt. Sicut su-¬
stinuerunt animam
meam ꝓ nichilo saluos

Expanded text:
tota die impugnans tribulavit me. Conculcaverunt me inimici mei tota die: quoniam multi bellantes adversum me. Ab altitudine diei timebo: ego vero in te sperabo. In Deo laudabo sermones meos, in Deo speravi: non timebo, quid faciat mihi caro. Tota die verba mea exsecrabantur: adversum me omnes cogitationes eorum in malum. Inhabitabunt et abscondent: ipsi calcaneum meum observabunt. Sicut sustinuerunt animam meam, pro nihilo sal
Abbreviated transcription (Latin):
Teniat mors suꝑ illos :
⁊ descendant in infernĩ
cie in habitaculis eoꝵ:
in mẽdio eorum. Ego
autem ad d̃m clamani:
et dominus saluabit
me. U esꝑe et mane et
meridie narrabo et an¬
nuntiabo: et exaudiet
uocem meam. edi¬
met in pace animam
meam ab hũs qui apppo¬
puquant michi: quĩ
int̾ multos erant me-¬
cum. E xaudiet ds et
humiliabit illos: qui ẽ
ante secula. õn eni̾m
est illis commutatio ⁊
non tiniuerunt d̾m:

Expanded text:
eniat mors super illos: et descendant in infernum tiae in habitaculis eorum in medio eorum. Ego autem ad Deum clamavi: et Dominus salvabit me. Vespere et mane, et meridie narrabo et annuntiabo: et exaudiet vocem meam: Redimet in pace animam meam ab his, qui appropinquant mihi: quoniam inter multos erant mecum. Exaudiet Deus, et humiliabit illos, qui est ante saecula. Non enim est illis commutatio, et non timuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
sua ¶t de execratione
⁊ mendatio annuntia¬
buntur in consuimatõ¬
ne: in ira consuminatio¬
ius et non erunt. Et
scient quia d̾s domina¬
tem. Ipsi disꝑgentur ad
manducandum: si uero
non fuerint saturati et
murmurabunt go
autem cantabo fortitud:¬
nem tuam: et exaltabo

Expanded text:
sua et de execratione et mendacio adnuntiabuntur in consummatione in ira consummationis et non erunt et scient quia Deus dominatem ipsi dispergentur ad manducandum si vero non fuerint saturati et murmurabunt ego autem cantabo fortitudine
Abbreviated transcription (Latin):
Clamabo ad d̾m altis¬
simum: deum qui bene
fecit michi. ¶isit de
celo et liberauit me:
dedit in obplrtum con¬
culcantes me. ¶isit

Expanded text:
Clamabo ad Deum altissimum, Deum qui bene fecit michi. Misit de celo et liberavit me, dedit in opprobrium conculcantes me. It
Abbreviated transcription (Latin):
dominus deus m̃s fue¬
rit mecum in uia ista
qua ego ambulo ⁊ cu-¬
stodierit me ⁊ dederit
michi panem ad eden¬
dum ⁊ uestimentum
quo oꝑiar ⁊ reuocau̾it
me cum salute Erit
fugium ⁊ lapis iste in

Expanded text:
Dominus Deus fuerit mecum in via ista qua ego ambulo, et custodierit me, et dederit mihi panem ad edendum et vestimentum quo operiar, et revocaverit me cum salute. Erit fugium et lapis iste in
Abbreviated transcription (Latin):
mech uxoribus
suis: ade ⁊selle.Audi¬
te uocem meam uxo¬
res lamech: ausculta¬
te sermonem meum.
qm̃ occidi uirum in
nlnus meum. ⁊ ado¬
lescentulum in liuo¬
eptuplum ultio
dabitur de cha¬
ym. de lamech uero:
septuagies septies.
cognouit quoq ad¬
huc adam uxorem
suam: et peꝑit filium.
Uocauitq nomen eiꝰ
sech dicens. Posuit
michi dominus se-¬
men aluid pro abel:
quem occidit chaym.

Expanded text:
mech uxoribus suis Adae et Sellae: Audite vocem meam uxores Lamech, auscultate sermonem meum: quoniam occidi virum in vulnus meum, et adolescentulum in livoptuplum ultio dabitur de Cain: de Lamech vero septuagies septies. Cognovit quoque adhuc Adam uxorem suam: et peperit filium, vocavitque nomen ejus Seth, dicens: Posuit mihi Deus semen aliud pro Abel, quem occidit Cain.
Abbreviated transcription (Latin):
aria etenim i.¬
quem carne uiderat
mortuum querebat
in monumento: et
quia hunc minime
inuenit sublatum
credidit. Adhuc ergo
erant tenebre cum
uenit ad monumen¬

Expanded text:
aria etenim quem carne viderat mortuum, quaerebat in monumento; et quia hunc minime invenit, furatum credidit. Adhuc ergo erant tenebrae cum venit ad monumen
Abbreviated transcription (Latin):
tecti pasche uespere a
deuastante angelo e¬
repti de duxissĩmo
pharaonis imperio.
am pascha nostrũ
rp̃c est qui immola-¬
tus agnus est sinceri¬
tatis azyma caro eiꝰ
oblata est. Ou̾e dig¬
na hostia ꝑ quam fr̃a¬
cta sunt tartara re¬
dempta plebs capti¬
uata reddita uite p̃¬
mia. Gonsurgit
redit de baratro tyrã

Expanded text:
paschae vespere A devastante angelo, Erepti de durissimo Pharaonis imperio. Jam pascha nostrum Christus est, Qui immolatus agnus est, Sinceritatis azyma Caro ejus oblata est. O vere digna hostia, Per quam fracta sunt tartara, Redempta plebs captivata, Reddita vitae praemia! Cum surgit redit de
Abbreviated transcription (Latin):
totius conditor
uasti baptismatis
quosqr gracie tue ple¬
nitudine solidasti. in
adoptionis sorte fa¬
cias dignanter as¬
s̃ qui multipli¬
cas eccłiam tus
in sobole renascentiũ

Expanded text:
totius conditor vasti baptismatis, quosque gratiae tuae plenitudine solidasti, in adoptionis sorte facias dignanter ass, qui multiplicas Ecclesiam tuam in sobole renascentiu
Abbreviated transcription (Latin):
elestem patriã
desiderare ueritas iu¬
bet. carnis desideria cõ¬
teri mundi glam de¬
clinari aliena nõ ap-¬
peti ꝓpria largiri. Pen
hec uox dei in cordis
eius aure cõualuit:
⁊ quia iam ex deo sit:
agnoscit. . Qui cu

Expanded text:
elestem patriam desiderare Veritas jubet, carnis desideria conteri, mundi gloriam declinare, aliena non appetere, propria largiri. Penssi haec vox Dei in cordis ejus aure convaluit, et quia jam ex Deo sit agnoscit. Nam su
Abbreviated transcription (Latin):
iudicia mea cũ
eis suꝑ omni malici¬
a eoꝵ qui derelique¬
runt meret lib t¬
uerunt diis aliem.
⁊adorai̾uint opus
manuum suarum.
Tu ergo accinge lũ¬
bos tuos:et surge ⁊
loquere ad eos om¬
nia que ego precipi¬

Expanded text:
um eis, super omni malitia eorum, qui dereliquerunt me, et libaverunt diis alienis, et adoraverunt opus manuum suarum. Tu ergo accinge lumbos tuos, et surge, et loquere ad eos omnia, quae ego praecipi
Abbreviated transcription (Latin):
est tribulatio mea dñe
⁊ non est qui adiuuet
ut fodiant manus me¬
as ⁊pedes meos libera
me de ore leonis Ut nar¬
rem nomen tuum fra¬
trib meis.u. Erue a¬

Expanded text:
est tribulatio mea, Domine, et non est qui adjuvet; ut fodiant manus meas et pedes meos. Libera me de ore leonis, ut narrem nomen tuum fratribus meis. Vers.
Abbreviated transcription (Latin):
t dixit dñs uĩ.
adine. Ab aqui¬
lone pandetur ma¬
lum suꝑ om̃s habi-¬
tatores t̾re:iiuia ec
ce conuocabo omnes
cognationes regno¬
rum aquilonis: ait
dñs. Et uenient et
ponent unusquisq
solium suum in m¬
tpoitu portaꝵ iheru¬
salem: et suꝑ om̃s
muros eius in cir¬
cuitu. ⁊ suꝑ uniu̾sas

Expanded text:
t dixit Dominus ad me ab aquilone pandetur malum super omnes habitatores terrae quia ecce ego convocabo omnes cognationes regnorum aquilonis ait Dominus et venient et ponent unusquisque solium suum in introitu portarum Hierusalem et super omnes muros eius in circuitu et super un
Abbreviated transcription (Latin):
e formides a fa-¬
cie eorum. nec e¬
nm timere te faciam
uultum eorum. Ego
quippe dedi te hodie in
ciuitatem mimitam
⁊ in columpnam ferre¬
am. et in murum ere¬
um suꝑ omnem ter¬
ram regib iuda. prin¬
cipib ẽius sacerdotib
et populo t̾re. ⁊ bella¬
bunt adu̾sum te: et
non preualebunt qͥa
tecum ego sum ait
dominus ut liberem
faciebant qui querebãt

Expanded text:
Ne formides a facie eorum. Nec enim timere te faciam vultum eorum. Ego quippe dedi te hodie in civitatem munitam et in columnam ferream et in murum ereum super omnem terram, regibus Iuda et principibus eius et sacerdotibus et omni populo terre. Et bellabunt adversum te et non prevalebunt, quia tecum ego sum, ait Dominus, ut liberem faci
Abbreviated transcription (Latin):
dus sustinens. Ele¬
cte ramos arbor al¬
ta tensa laxa uisce¬
ra ⁊ rigor lentescat
ille quem dedit nati¬
uitas ut suꝑni mem¬
bra regis miti ten¬
das stipite. Sola dig¬
na tu fuisti ferre pre¬
cium seculi atq por¬
tum preparare nau¬
ta munido naufrago
quem sacer cruoꝵ ꝑ¬
imxit fusus agnũ

Expanded text:
s. Flecte ramos, arbor alta, tensa laxa viscera; et rigor lentescat ille, quem dedit nativitas, ut superni membra Regis sint mittenda stipite. Vers. Sola digna tu fuisti ferre pretium saeculi, atque portum praeparare nauta mundo naufrago, quem sacer cruor perunxit fusus agni
Abbreviated transcription (Latin):
gelus ad iacob Dimit¬
te me aurora est respon¬
dit ei. non dimittam te
nisi benedixeris michi
⁊ bũdixit eum in eodẽ

Expanded text:
gelus ad Jacob: Dimitte me, aurora est. Respondit ei: Non dimittam te, nisi benedixeris mihi. Et benedixit eum in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
magnam fidei
p̾fectionem. que pie¬
tatem saluatoris im¬
plorans ait Mise¬
rere mer dñe fili da¬
uid. Cum enim eun¬
dem dnm̃ filiumq
tet profecto quia ne-

Expanded text:
magnam fidei perfectionem, quae pietatem Salvatoris implorans ait: Miserere mei, Domine, fili David. Cum enim eumdem Dominum filium t, profecto pate
Abbreviated transcription (Latin):
uius eo magis
est admiranda
dem ut pote gentilis
a diuinoꝵ eloquioꝵ
funditus erat segre¬
gata doctrinis. nec
dem eloquia predicãt
est priuata uirtutib.¬

Expanded text:
add. eo magis est admiranda dem utpote gentilis a divinorum eloquiorum funditus erat segregata doctrinis, nec dem eloquia praedicant, sit privata virtutib
Abbreviated transcription (Latin):
um pro filia ro¬
ganis nõ illam
secum adducit. non
dominum ad eam
uenire precatur. cõ¬
stat aꝑtissime qd̾
eum uerbo salutem
dare posse confidit
cuius presentiam
corporis nullam re-
eum post multas la¬
crimas tandem pro¬
strata adorat dicenꝰ.
Domine adiuua me:
nequaqm se eius di¬
uina maiestate am¬
biguam docet. cuius
adorandam ut dei di¬
dicit esse potentiam.
R. Minor sum cunctis
miserationib tuis dñe
abraham in batulo meo
transiui iordanem istũ
⁊ minc cum duab turꝰ¬
mis regredior Libera me
domine demanib esau
quia ualde contremit
cor meum illum timenꝰ¬

Expanded text:
um pro filia rogans, non illam secum adducit, non Dominum ad eam venire precatur, constat apertissime quod eum verbo salutem posse dare confidit, cujus praesentiam corporis nullam requeum post multas lacrymas tandem prostrata adorat, dicens: Domine, adjuva me, nequaquam se de ejus divina majestate ambiguam docet, cujus adorandam ut Dei didicit esse potentiam.. Minor sum cunctis miserationibus tuis, Domine Abraham. In baculo meo transivi Jordanem istum; et nunc cum duabus turmis regredior. Libera me, Domine, de manu Esau, quia valde contremens cor meum illum time
Abbreviated transcription (Latin):
uos ignozare
fratres qui sepe pro¬
posui uenire ad uos
⁊ prohibitus sum ul¬
q adhuc: ut aliquẽ
fructum habeam et
in uobis sicut et in
ceteris gentib greciꝰ¬

Expanded text:
VOS IGNORARE FRATRES: QUIA SAEPE PROPOSUI VENIRE AD VOS ET PROHIBITUS SUM USQUE ADHUC UT ALIQUEM FRUCTUM HABEAM ET IN VOBIS, SICUT ET IN CAETERIS GENTIB
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m ꝓ omnib uobis
quiã fides uestra an¬
nuntiatur in uniũ¬
so mundo. Testis enĩ
uio in spiritu meo.
in enͣgelio filii eius.

Expanded text:
pro omnibus vobis: quia fides vestra annuntiatur in universo mundo. Testis enim vio in spiritu meo in Evangelio Filii ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
usquam enini
in tota ueteris testa¬
menti serie reꝑimus
angelos qui tam se¬
dulo apparuere pa¬
trib cum luce appa¬
ruisse. s hoc priuile¬
gium recte hodier-¬
no tempori serua¬
tum est: quando ex
unius angeli
uideretur auctoritaᷤ
postquam unus sa-¬
cramentum noue na¬
tiuitatis edocuit: sta
caneret. pacemq si-¬

Expanded text:
usquam enim in tota Veteris Instrumenti serie reperimus angelos, qui tam sedulo apparuere patribus, cum luce apparuisse; sed hoc privilegium recte hodierno tempori servatum est, quando exounius angeli videretur auctoritas, postquam unus sacramentum novae nativitatis edocuit, statcaneret, pacemque si
Abbreviated transcription (Latin):
ongregemus in
unum ea que in or¬
scriptaq sunt de eo.
et tune scire poteri¬
mus singula queq
digna esse miraculo.

Expanded text:
ongregemus in unum ea quae in orscriptaque sunt de eo, et tunc scire poterimus singula quaeque digna esse miraculo.
Abbreviated transcription (Latin):
tium dmn ¶Duerite
dominum et confir¬
mamini: querite fa¬
ciem eus semꝑ. Me¬
mentote mirabilium
eius que fecit: ꝓdigia
eius et iudicia oris eiꝰ.
emen abraham ser¬
iu eius: filii iacob ele¬
cti eius. Ipse dominuꝰ
deus ñr: in uniu̾sa t̾ra
iudicia eius. ¶emor
fuit in seculum testa¬
menti sui: u̾bi quod
mandauit in mulle ge-¬
nerationes. Quod dis¬
posuit ad abraham:
et iuramenti sui ad
ysaac Et statuit il¬
lud iacob in preceptũ:
⁊ yfrł in testamentum
eternum. Dicens ti¬
bi dabo t̾ram chanaair.
fumniculum hereditatis
uestre. ¶um essent
numero breui: paucis¬
simi et incole eiꝰ. Et

Expanded text:
erite Dominum, et confortamini  quaerite faciem eius semper. Mementote mirabilium eius, quae fecit  prodigia eius, et judicia oris eius. Semen Abraam servi eius  filii Jacob electi eius. Ipse Dominus Deus noster  in universa terra judicia eius. Memor fuit in saeculum testamenti sui verbi quod mandavit in mille generationes quod disposuit ad Abraham et iuramenti sui ad Isaac et statuit illud Iacob in praeceptum et Israhel in testamentum aeternum dicens tibi dabo terram Chanaan funiculum hereditatis vestrae cum essent numero breves paucissimos et
Abbreviated transcription (Latin):
cauit famen super t̾¬
ram: et ome firma¬
mentum panis con-¬
triuit ¶isit ante
eos uirum: in sernumi
uenundatus est ioseph.
Humiliau̾unt in com¬
pedibz pedes eius : fer¬
rum ꝑtransiit animã
eius donec ueniret u̾¬
bum eius. Eloquiũ
domini inflammnauit
eum. misit rex ⁊ soluit
eum . princeps ꝓpłoꝵ
⁊ dimisit euni. ¶on¬
stituit eum dnm̃ do¬
mus sue: ⁊ principem¬

Expanded text:
em super terram et omne firmamentum panis contrivit. Misit ante eos virum; in servum venundatus est Ioseph. Humiliaverunt in compedibus pedes eius: ferrum pertransivit animam eius; donec veniret verbum eius. Eloquium domini inflammavit eum. Misit rex et solvit eum; princeps populorum et dimisit eum. Constituit eum dominum domus sue
Abbreviated transcription (Latin):
Oe uero cum
quingentorum
esset annorum: genu¬
it sem. cham. ⁊ iaphet.
Cumq cepissent ho-¬
mines multiplicari
suꝑ t̾ram. ⁊ filias pro¬
creassent:uidentes fi-¬
lii dei filias hominum
quod essent pulchre:
acceꝑunt sibi urores
ex om̃ibz qͣs elegerant

Expanded text:
oe vero cum quingentorum esset annorum, genuit Sem, Cham et Japheth. Cumque coepissent homines multiplicari super terram, et filias procreassent, videntes filii Dei filias hominum quod essent pulchrae, acceperunt sibi uxores ex omnibus, quas elegerant
Abbreviated transcription (Latin):
ergo qd̾ dixit.
figurate se loqui in¬
nõtuit: quatinus cerꝰ¬
tos uos redderet. cum
uobis nostra fragili¬
tas u̾borum illius fi¬
guras aperiret. Rgi

Expanded text:
ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ixitq d̾s. Non ꝑ¬
manebit sp̃c meusĩ
homine met̾num :
quia caro est. Erunt¬
q dies illius centũ
uiginti annorum.
Gyggantes autem
erant suꝑ t̾ram: in
dieb illis. RPonam¬
noe Et recordabo federi¬
mer qd̾ pepigi tecum. u̾.
Cumq obduxero nubib
celum apparebit arrus me¬

Expanded text:
ixitque Deus: Non permanebit spiritus meus in homine in aeternum, quia caro est: eruntque dies illius centum viginti annorum. Gigantes autem erant super terram in diebus illis; posNoe, et recordabor foederimei quod pepigi tecum. Vers. Cumque obduxero nubibus coelum, apparebit arcus me
Abbreviated transcription (Latin):
si. Uidens autem d̃s
quod multa malicia
hominum esset suꝑ t̾¬
ram: ⁊ cuncta cogita¬
tio cordis eorum intẽ¬
ta esset ad malum. om¬
ni tempore penituit
ipsum iuiraui dicit dñs
non aditiam ultra aquaᷤ
diliuis suꝑ t̾ram pacti
mei recordabor Ut non
ꝑdam aquis diluuii om¬
nem carnem .ꝟ̾. Ponam
arcum meum in nubrb
celi ⁊ iurabo ꝑ dexteram

Expanded text:
 Videns autem Deus quod multa malitia hominum esset in terra, et cuncta cogitatio cordis eorum intenta esset ad malum omni tempore, poenituit ipsum juravi, dicit Dominus, non adjiciam ultra aquas diluvii super terram. Pacti mei recordabor, ut non perdam aquis diluvii omnem carnem. Vers. Ponam arcum meum in nubibus coeli, et jurabo per dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia mine¬
ad loquendum
tempus rediit ur̃a
me studia accendũt.
ut michi tanto am¬
plius loqui libeat:
quanto hoc menteᷤᷤ
uestre desiderabilius

Expanded text:
ed quia nunad loquendum tempus rediit, vestra me studia accendunt, ut mihi tanto amplius loqui libeat, quanto hoc vestrae mentes desiderabilius
Abbreviated transcription (Latin):
tur uobis. Mensu¬
ram bonam ⁊ confer¬
tam ⁊ coagitatam
et suꝑeffluentem da¬
bunt᷑ in sinum ue¬
strum. Eadem quip¬
pe mensura qua mẽ¬
si fueritis: remetiet᷑
uobis. Dicebat au¬
tem illis. ⁊ similitu¬
dinem. Numquid
potest cecus cecum
ducere: Nonne am¬
bo in foueam cadũt :
Non est discipulus
super magistrum̃.

Expanded text:
tur uobis. mensuram bonam, et confertam, et coagitatam, et supereffluentem dabunt in sinum uestrum. eadem quippe mensura, qua mensi fueritis, remetietur uobis. dicebat autem illis et similitudinem: numquid potest caecus caecum ducere? nonne ambo in foueam cadunt? non est discipulus super magistrum:
Abbreviated transcription (Latin):
pueri sine ma¬
gistro diserti. docti si¬
ne doctore: periti sine
eruditore. Agnos¬
cunt xp̃m: predicant
dominum. non quem
ꝑsuasio humana do-¬
cuerat: s quem diui-¬
nitas innocentibus
qui sepeliret u. Uindica

Expanded text:
pueri sine magistro diserti, docti sine doctore, periti sine eruditore. Agnoscunt Christum, praedicant Dominum, non quem persuasio humana docuerat, sed quem Divinitas innocentibus qui
Abbreviated transcription (Latin):
Nuicte naniq in eõ
enituit insigne uir-¬
tutis: que nec fremen¬
tium seuitiam formi¬
dauit. nec lapidan¬
tium ictib deuicta
fecerunt unanimes in e¬
uni ⁊ eiecerunt eum extͣ
ciuitarem Inuocantem
⁊ dicentem domine accipe
spiritum meum. x. Et¬

Expanded text:
nvictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta fecerunt unanimes in eum; ejecerunt eum extra civitatem invocantem et dicentem: Domine, accipe spiritum meum. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
di agnum stantem supra
montem syon ⁊ cum eo
sanitorum milia ⁊ habe-¬
bant nomen eius ⁊ nom̃
patris eius scriꝑtum in
frontib suis. ¶Os sc̃¬

Expanded text:
di Agnum stantem supra montem Sion, et cum eo sanctorum millia. Et habebant nomen ejus, et nomen patris ejus scriptum in frontibus suis. Vers
Abbreviated transcription (Latin):
itãq infantium
etas in laudem:que
delictorum non no-¬
uerat crimen. Dig¬
nus a dignis lauda¬
tur: et innocens inno¬
centium testimonio
predicatur. E Isti sũt

Expanded text:
itaque infantium aetas in laudem, quae delictorum non noverat crimen. Dignus a dignis laudatur, et innocens innocentium testimonio praedicatur. Accipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
uod enim parin¬
li occisi sunt sig¬
¶nifĩcat ꝑ humilitatis
meritum ad martyrii
ꝑueniendum gloriain:
et quia nisi conuersus
fuerit quis ⁊ effectus.
ut paruulus nõ pos-¬
sit animam dare pro

Expanded text:
uod enim parvli occisi sunt, significat per humilitatis meritum, ad martyrii perveniendum gloriam. Et quia nisi conversus fuerit quis, et effectus sit ut parvulus, non potest animam dare pro
Abbreviated transcription (Latin):
e morte preciosa
martyrum xp̃i
innocentium sacra no¬
bis est fratres kiñi e
uangelii lectio retita¬
ta. in qua tamen om¬
nium xp̃i martyrum

Expanded text:
e morte pretiosa martyrum Christi innocentium sacra nobis est, fratres charissimi, Evangelii lectio recitata, in qua tamen omnium Christi martyrum
Abbreviated transcription (Latin):
tes pro xp̃o infantes oc¬
cisi sunt ab iniquo rege
lactentes interfecti sunt
ipsum secuntur agnum
sine macula. ⁊ dicunt sẽꝑ¬

Expanded text:
tes pro Christo infantes occisi sunt. Ab iniquo Rege lactantes interfecti sunt. Ipsum laudantes agnum sine macula, et dicunt se
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: doctrina ⁊
operatiõne perfectos
indicat. Quia uero
infra simplices uel y¬
diotas fidei tamen nõ
ficte constantia fortes
que denuntiat R. Sub¬

Expanded text:
sunt, doctrina et operatione perfectos indicant; qui vero infra, simplices vel idiotas, fidei tamen non fictae constantia fortes aeque denuntiant. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
edicatur nouus
ab infantibus
sermo sanctis laudi
dem primam uocem
aperiunt innocentes.
fiunt diserti laude:
qui fuerant imperiti
ub altare dei audi¬
ui uoces occisorum¬
defendis sanguinem no¬
strum ⁊ acceꝑunt diuinũ
responsum adhuc sustĩne¬
nec impleatur numerus
fratrum nostrorum. U.
Uidi sub altare dei ani¬
mas sanctorum ꝓpterꝰ
u̾bum dei qd̃ habebant
⁊ clara uoce dicebant.
primitias lingue. no¬
uos oris immolant
fructus: uerborum
principia libant. In¬
fantia enĩm que per
etatem loqui non po-¬
terat glam deo cum
gaudio resonabat. R¬

Expanded text:
edicatur novus ab infantibus sermo sanctis laudibus ini primam vocem aperiunt innocentes. Fiunt diserti laude, qui fuerunt imperiti Sub altare Dei audivi voces occisorumdefendis sanguinem nostrum? et acceperunt divinum responsum: adhuc sustinenec impleatur numerus fratrum vestrorum. Vers. Vidi sub altare Dei animas sanctorum, propter verbum Domini quod habebant, et clara voce 749 dicebant. primitias linguae, novos oris immolant fructus, verborum principia libant. Infantia enim, quae per aetatem loqui non poterat, glorias Dei cum gaudio resonabat.
Abbreviated transcription (Latin):
enim a xp̃o et
reddunt cum secun¬
tur et referunt. Uno
enim tempore ⁊ qui
dederat recipit: ⁊ qui
acceperat reddit.R¬

Expanded text:
enim a Christo et reddunt: consequuntur et referunt. Uno enim tempore et qui dederat recipit, et qui acceperat reddi
Abbreviated transcription (Latin):
qui non norant. Fuint
ꝑiti laude: qui fuerãt
imperiti sermone. O¬
stendunt laudib do-¬
minum: suffragiis
predicant xpristum.¬

Expanded text:
qui non norant. Fiunt periti laude, qui fuerant imperiti sermone. Ostendunt laudibus Christum, suffragiis praedicant Christum.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃s sempit̾ue
deus qui primi-¬
cias martyrum in bea¬
ti leuite stephani san¬
guine dedicasti. tribue
quesumus: ut ꝓ nob̾
intercessor exisfat. qui
pro suis etiam ꝑsecu-¬

Expanded text:
tens sempiterne Deus, qui primitias martyrum, in beati levitae Stephani sanguine dedicasti, tribue, quaesumus, ut pro nobis intercessor existat, qui pro suis etiam persecu
Abbreviated transcription (Latin):
icunt namqr lau-¬
des domino: trutidatĩ
ab herode: laccentes
locuntur sanguine:
quod lingna non pos¬
sunt. Passione canũt
quod sermone nõ no-¬

Expanded text:
icunt namque Domino laudes trucidati ab Herode lactentes, loquuntur sanguine quod lingua non possunt. Passione canunt quod sermone non no
Abbreviated transcription (Latin):
enim humana
cum diuina trattã¬
tur: quia humana
ipsa prrodesse non po-¬
terunt. nisi diuino¬
rum solatio suble-¬

Expanded text:
nim humana cum divina tractantur, quia humana ipsa prodesse non poterunt, nisi divinorum solatio suble
Abbreviated transcription (Latin):
eniente itaqr do¬
minica die cõuenit
uniuersa multitudo
in ecclesia. Et a pri-¬
mo pullorum cantu
agens mysteria dei
omnem populum
ciam allocutus est.¬

Expanded text:
Veniente itaque Dominica die, convenit universa multitudo in Ecclesiam, et a primo gallorum cantu agens mysteria Domini, omnem populum iam allocutus est
Abbreviated transcription (Latin):
in ecclia tua spi¬
leuita seruiuit. ut eo¬
dem nos replente stu¬
deamus amare quod
amauit: et opere exer¬
cere quod docuit. ꝑ:¬

Expanded text:
in Ecclesia tua Spilevita servivit, ut eodem nos 120 replente studeamus amare quod amavit et opere exercere quod docuit.
Abbreviated transcription (Latin):
eq enim parui-¬
pendenda est talis
uirtus: talisq tryũ¬
phus. Haut enim
uilib armis potuit
pemimiri. qui amul¬
tis non potuit supera¬

Expanded text:
e enim parvipendenda sunt talis virtus, talisque triumphus. Haud vero vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit supera
Abbreviated transcription (Latin):
sectio sc̃i euͣngelii
que nobis lecta est
fratres kiñi tanto ma¬
iori a nob̃ intentione
debet ꝑ singula u̾ba
pensari: quanto ma¬
dulcedine tõta redu

Expanded text:
ectio sancti Evangelii quae nobis lecta est, fratres mei, tanto majori a nobis intentione debet per singula verba pensari, quanta madulcedine tota redu
Abbreviated transcription (Latin):
eri dominus exi-¬
uit de utero uir¬
ginis: hodie seruus
egressus est de erga¬
stulo caruis. Heri xp̃c
pro nobis pannis est
inuolutus. Hodie ste¬
phanus stola est ab eo
immortalitatis indu¬

Expanded text:
eri Dominus exivit de utero virginis: hodie servus egressus est de ergastulo carnis. Heri Christus pro nobis pannis est involutus; hodie Stephanus stola est ab eo immortalitatis indu
Abbreviated transcription (Latin):
eri celebrauimus
temporalem et̾ni
regis nostri natalem:
hõdie celebramus try¬
umphalem militis
passionem. Heri enim
rex noster trabea car¬
nis indictus: de aula
uteri uirginalis egre¬
diens uisitare digna¬
tus est mundum. Ho¬
die miles de taberna¬
culo corporis exiens
tryumphator migra¬
uit ad celum. Rus̾.
D

Expanded text:
Heri celebravimus temporalem sempiterni Regis nostri Natalem: hodie celebramus triumphalem militis passionem. Heri enim Rex noster, trabea carnis indutus, de aula uteri virginalis egrediens visitare dignatus est mundum: hodie miles de tabernaculo corporis exiens, triumphator migravit ad coelum. Ille, d
Abbreviated transcription (Latin):
est agnoscere. qui¬
b armis precinctus
stephanus seuiciam
iudeorum potuit supe¬
rare: ut ita meruisset
feliciter tryumphare.

Expanded text:
mi, agnoscere quibus armis praecinctus Stephanus saevitiam Judaeorum potuit superare, ut ita meruisset feliciter triumphare.
Abbreviated transcription (Latin):
qui supra pectus domini
uero iuxta alta¬
ri quadratam. et ter¬
ram extra ecclesiam
proiti. Et descendeus¬
in eam expansis ma¬
nib ad deum gracia¬

Expanded text:
tis domini ueam iuxta altaquadratam et terram extra ecclesiam proici. Et descendensin eam expansis manibus ad deum di
Abbreviated transcription (Latin):
In illa die suscipiam te
seruum meum ⁊ ponam
te sicut signaculum in cõ¬
spectu meo Qm̃ ego ele¬
gi te dicit dominus. U̾.¬

Expanded text:
In illa die suscipiam te, serve meus, et ponam te sicut signaculum in conspectu meo, quoniam ego elegi te, dicit Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
dõmino in nauiculã:
secuti sunt eum disci¬
puli eius non imbecil¬
les s firmi ⁊stabiles
in fide mansueti ⁊ pii
sꝑnentes mundum:
non duplici corde: sed
ii ergo secuti sũt
eum non tantũ
gressus eius seq̃ntes:
s magis sanctitatẽ¬
eius comitantes: et
iusticiam eius con-¬
sectantes. Et ecce tem¬
pestas magna facta
est in mari. ita ut na¬
uicula operiretur flu¬
eniur multa
magna ⁊ miranda
ostendisset in t̾ra tran¬
siit ad mare. ut ⁊ ibi¬
dem adhuc excellentio¬
ra opera demonstra-¬
ret:quatinus t̾re ma¬
risq dominum se esse

Expanded text:
Domino in naviculam, secuti sunt eum discipuli ejus, non imbecilles, sed firmi et stabiles in fide, mansueti et pii, spernentes mundum, non duplici corde, sed i ergo secuti sunt eum, non tantum gressus ejus sequentes, sed magis sanctitatem comitantes, et justitiam ejus consectantes. Et ecce tempestas magna facta est in mari, ita ut navicula operiretur fluenim multa magna et miranda ostendisset in terra, transiit ad mare, ut et ibidem adhuc excellentiora opera demonstraret, quatenus terrae marisque Dominum se esse
Abbreviated transcription (Latin):
figuris. iuxta litt̾am
orro tatiani et
marciani cete¬
rorumq qui nptiis
detrahunt ꝑfidia qm
sit dampnabilis insi¬
nuat. Si enim tho-¬
ro immaculato: et
nuptiis debita casti¬
tate celebratis culpa
messet. nequaquam
dominus ad has ue¬
nire nequaqm eas
signorum suoꝵ initir
consecrare uoluisset lto¬
unc autem xͣi
quia bona est ca¬
stitas coniugalis. me¬
lior continentia iudu¬
alis:optima ꝑfectio
uirginalis. ad comp¬
bandam omniuni᷑ e¬
lectionem graduum
discernendum tam̃
ex intemerato marie
nirginis utero nasci
prophetico an-¬
ne uidue ore:
mox natus benedici¬
tur a nuptiarum ce¬
lebratorib iam iuue¬
nis inuitatur. ⁊ hos
sue presentia uirtutiᷤᷤ

Expanded text:
iam juxta litteram orro Tatiani et Marciani caeterorumque qui nuptiis detrahunt perfidia quam sit damnabilis insinuat. Si enim toro immaculato et nuptiis debita castitate celebratis culpa inesset, nequaquam Dominus ad has venire, nequaquam eas signorum suorum initiis consecrare voluisset. Nunc autem, quia bona est castitas conjugalis, melior continentia vidualis, optima perfectio virginalis, ad comprobandam omnium electionem graduum, discernendum tamenum, ex intemerato Mariae virginis utero nasci prophetico Anne viduae ore mox natus benedicitur, a nuptiarum celebratoribus jam juvenis invitatur, et hos suae praesentia virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
aqua. Et impleue¬
runt eas usq ad sũ¬
mum. Et dicit eis
ferte architriclino.
Et tulerunt. Ut au¬
tem gustauit archi¬
tridinus aquam ui¬
num factam: ⁊ non
sciebat unde esset.
ministri autem scie-¬
bant qui hauserant
aquam. Uocat spon¬
sum architriclinus:

Expanded text:
t impleverunt eas usque ad summum. Et dicit eis ferte architriclino. Et tulerunt. Ut autem gustavit architriclinus aquam vinum factam, et non sciebat unde esset, ministri autem sciebant qui hauserant aquam: vocat sponsum architri
Abbreviated transcription (Latin):
lantes ⁊alacres
⁊ fideles anime deumn
timentes. ⁊ dñm dili¬
gentes:regna celesti¬
a desiderantes. domi¬
num semper sequen¬
tes: post dominum in
illum celestem mon¬
tem ascendunt. post¬

Expanded text:
ntes et alacres et fideles animae, Deum timentes et Dominum diligentes, regna coelestia desiderantes, Dominum semper sequentes, post Dominum in illum coelestem montem ascendunt
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ui scõ consubstan-¬
cialis semꝑ ⁊ coet̾nus
ꝑseuerat sꝑemus nos
ꝑ humilitatis eius sa¬
cramenta quib im¬
buti sumus usq ad
contemplandam di¬
uinitatis eiusdem glo¬
riam posse ꝑtingere.¬

Expanded text:
o consubstantialis semper et coaeternus perseverat, speremus nos per humanitatis ejus sacramenta quibus imbuti sumus, usque ad contemplandam divinitatis ejusdem gloriam posse pertingere
Abbreviated transcription (Latin):
pro nostra salu¬
te nos oportet humi¬
liari. qui t̾ra sumus
⁊ cynis: si tantum il¬
ia summa potestas ꝓ
nobis humiliari non
respuit. ut ad suscipi¬
enda nostre fragilita¬
tis infirma descend̾et.
credita ⁊ confessa di

Expanded text:
pro nostra salute oporteat humiliari, qui terra sumus et cinis, si tantum summa illa potestas pro nobis humiliari non respuit ut ad suscipienda nostrae fragilitatis infirma descenderet. credita et confe
Abbreviated transcription (Latin):
minus ad eos. Uos
estis sal t̾re. Et uos
estis lux munidi. lcõ. x¬
unc uero descen¬
dente eo de mon¬
te: turbe secute sunt
eum. que in montem
ascendere non potue-¬
runt. ut pigri ppłi. ut
negligentẽs ut imper¬
taq ⁊ filii ysrł primi¬
tus montem ascend̾e
non ualuerunt: Ad
obuiandum deo ꝑg̾e
non potuerunt ꝓpter
suam iureligioutatẽ
⁊ impietatẽm. s soluꝰ
moyses ascendit: et

Expanded text:
minus ad eos: Vos estis sal terrae, et, vos estis lux mundi . unc vero descendente eo de monte, turbae secutae sunt eum, quae in montem ascendere non potuerunt, ut pigri populi, ut negligentes, ut impert filii Israel primitus in montem ascendere non valuerunt, ad obviandum Deo pergere non potuerunt propter suam irreligiositatem et impietatem, sed solus Moyses ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
nationis eius hu¬
militate ad memori¬
am reuocata contra
omnium uulnera pec¬
catorum medicamen
tum nos ꝓ diuino a

Expanded text:
nationis ejus humilitate ad memoriam revocata, et ipsi contra omnium vulnera peccatorum medicamenttum nos pro divino a
Abbreviated transcription (Latin):
ret incorruptibili ueste
circumamittans nos.
.Te qui in sp̃u ⁊ igne
purificas humana con¬
tagia deuin ⁊ redemp¬
tozem omnes glozifi¬
camus. A̾. Uaptista cõ¬
tremuit ⁊ non audet tã¬
s clamat cum tremore
sanitifica me saluato.
a.Caput draconis sai¬
uator contriuit tn ior¬
dane flumĩne ab euis
potestate omnes eripu¬
it ã Magnum myste¬
rium declaratur hodie
quia creato omiptum
m̃ iordane expurgat
nostra facinoza. capłin.¬

Expanded text:
e incorruptibilitatem, vestem circumamictans nobis. Ant. Te qui in spiritu et igne purificas humana contagia, Deum et Redemptorem omnes glorificamus. Ant. Baptista contremuit et non audet tand clamat cum tremore: Sanctifica, me, Salvator. Ant. Caput draconis Salvator contrivit in Jordane flumine; ab ejus potestate omnes eripuit. Ant. Magnum mysterium declaratur hodie, quia Creator omnium in Jordane expurgat nostra facinora. An
Abbreviated transcription (Latin):
b. a. Precursq iohannes
exultat cum iuidane bap-¬
tizato domino facta esti
orbis t̾rarum exultatio.
facta est peccatorum no¬
strozum remissio san¬
ctificans aquas ipsi
onmes clamemus mi¬
serere nobis. coll euᷤᷤ¬

Expanded text:
nt. Praecursor Joannes exsultat cum in Jordane baptizato Domino facta est orbis terrarum exsultatio, facta est peccatorum nostrorum remissio sanctificans aquas. Ipsi omnes clamemus Miserere nobis. Ant.
Abbreviated transcription (Latin):
oce agnus dei
ecce innocens et
ab omni paccato im¬
munis: ut pote qui
os quidem de ossib
adam. et carnem de
carne adam s nullã
de carne peccatrice tu¬
rit maculam culpe¬
paccata mundr.
ecce qui ustus inter
peratores: mitis int̾
impios. hoc est quasi
agnus inter lupos
apparens: etiam pec¬
catores et impios
iustificande habet po¬
uomodo autẽ
pecrata mundi tollat
quo ordine iustificet
impios: petrus apo¬
stolus ostendit qui
ait Non corruptibi¬
lib argento uel au¬
ro. redempti estis de
uana uestra conuer¬
satione pat̾ne tradi¬
tionis: s precioso sã¬

Expanded text:
cce Agnus Dei. Ecce innocens, et ab omni peccato immunis, ut pote qui os quidem de ossibus Adam, et carnem de carne Adam, sed nullam de carne peccatrice traxit maculam culppeccata mundi! Ecce qui iustus inter peccatores, mitis inter impios, id est quasi agnus inter lupos, apparens, etiam peccatores et impios iustificandi habet podo autem peccata mundi tollat, quo ordine iustificet impios, apostolus Petrus ostendit, qui ait: Non corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis
Abbreviated transcription (Latin):
aquarum sanctificati sũt
xp̃o apparente in gła or¬
bi t̾rarum haurite aqͣs
de fonte saluatoris san¬
ctificauit enim minc om¬
nem creaturam xp̃c d̾s

Expanded text:
aquarum sanctificati sunt, Christo apparente in gloria orbis terrarum. Haurite aquas de fonte Salvatoris; sanctificavit enim nunc omnem creaturam Christus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ad .m.a̾. Dixit pat̾fa¬
milias oꝑarus suis¬
quid hic statis tota die
otiosi at illi responden¬
tes dixerunt quia ue¬
mo nos conduxit ite. ⁊
uos in uineam meam
⁊ qd̃ iustum fuerit dabo

Expanded text:
am. Ant. Dicit paterfamilias operariis suisQuid hic statis tota die otiosi? At illi respondentes dixerunt, Quia nemo nos conduxit. Ite et vos in vineam meam, et quod justum fuerit dabo
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum. Quare
iratus es: ⁊ cur con¬
cidit facies tua. nõne
si bene egeris recipies:
S in autem male:
statim in forib pec¬
catum aderit. sc̃o .ii.

Expanded text:
ad eum: Quare iratus es, et cur concidit facies tua? nonne si bene egeris, recipies? sin autem male, statim in foribus peccatum aderit: sed
Abbreviated transcription (Latin):
ic itaq pat̾fa¬
milias ad excolen¬
dam uineam suam
mane hora t̾cia. serta.
nona. ⁊ undecima o¬
perarios conduxit:
quia a mundi huiuꝰ
mitio usq ad finem
ad erudiendam ple-¬
bem fidelium predi-¬
catores congregare
non desistit. R Ubi est¬

Expanded text:
c itaque paterfamilias, ad excolendum vineam suam, mane hora tertia, sexta, nona et undecima, operarios conducit, quia a mundi hujus initio usque in finem, ad erudiendam plebem fidelium, praedicatores congregare non desistit. Mane et
Abbreviated transcription (Latin):
pauci uero electi. Omeł̾.¬
N explanatione sua
multa ad loquendũ
sancti euͣngelii lectio
postulat. quam uolo
si possum sub breuita¬
te ꝑstringere:ne uos
et extensa ꝓcessio et
polixa expͥositio ui¬
deatur ouexare .R.¬
minus in paradysum
ad auram post meridi-¬
em clamauit ⁊ dixit a¬
dam ubi es audiui dñe
uocem tuam Et abscõ¬
domine audiui in para¬

Expanded text:
i vero electi.  explanatione sua multa ad loquendum sancti Evangelii lectio postulat, quam volo, si possum, sub brevitate perstringere, ne vos et extensa processio, et prolixa expositio videatur onerare. Remiad auram, post meridiem, clamavit, et dixit: Adam, ubi es? Audivi, Domine, vocem tuam, et absconDomine, audivi au
Abbreviated transcription (Latin):
lorum patrifa¬
milias s mile dicitur.
qui ad excolendam ui-¬
neam suam oꝑarios
conduxit. Quis u̾o
patrisfamilias simili¬
tudinem rectius tenet.
quam conditor noster
qui regit quos condi¬
dit: et electos suos sic
in hoc mundo possidet
quasi subiectos dñs

Expanded text:
orum patrifamilias simile dicitur, qui ad excolendam vineam suam operarios conducit. Quis vero patrisfamilias similitudinem rectius tenet, quam conditor noster, qui regit quos condidit et electos suos sic in hoc mundo possidet, quasi subjectos dominus
Abbreviated transcription (Latin):
licet ecclesiam que ab
abel iusto usq ad ulti¬
mum electum: qui in
fine mundi nascitu¬
rus est:quot sanctos
protulit. quasi tot
palmites misit R. Ecce¬

Expanded text:
Sancta Ecclesia ab Abel justo usque ad ultimum electum, qui in fine mundi nasciturus est, quot sanctos protulit, quasi tot palmites misit. E
Abbreviated transcription (Latin):
bitare in tabernaculis
peccatorum ¶ Diua mi¬
sericordiam et uerita-¬
tem diligit d̾s: gr̃am
⁊ gl̾am dabit dominus.
Non priuabit bonis¬
eos qui ambulant in
innocentia: domine
uirtutum. beatus ho¬
mo quisperat in te.

Expanded text:
in tabernaculis peccatorum. Quia misericordiam et veritatem diligit Deus, gratiam et gloriam dabit Dominus. Non privabit eos qui ambulant in innocentia: Domine virtutum, beatus homo qui sperat in te.
Abbreviated transcription (Latin):
sysare : sicut iabin in
torrente cyson Gispe¬
rierunt mn endor: facti
sunt ut stercus terre.
Done principes eoꝵ:
sicut oreb et zeb ⁊ rebee
⁊ salmana. ¶innes
principes eonim: qui
dixerunt hereditate
possideanius sanctus.¬
rium dei. Deus m̃s
pone illos ut rotam:
et sicut stipulam an¬
te fatiem uentt if
ignus qui comburit
siluam: et sicut flam

Expanded text:
Jabin in torrente Cisson. Disperierunt in Endor, facti sunt ut stercus terrae. Pone principes eorum sicut Oreb, et Zeb, et Zebee, et Salmana. Omnes principes eorum qui dixerunt: Haereditate possideamus sanctuarium Dei. Deus meus, pone illos ut rotam, et sicut stipulam ante faciem venti. Sicut ignis qui comburit silvam, si
Abbreviated transcription (Latin):
xultemus in do¬
mino dilectissi¬
mi et spiritali iocun¬
ditate letemur: quia
illuxit dies redemp¬
tionis noue repara-¬
tionis antique feli¬
citaris eterne. Rns.

Expanded text:
xsultemus in Domino, dilectissimi, et spiritali jucunditate laetemur: quia illuxit dies redemptionis nostrae, reparationis novae, felicitatis aeternae, in
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃s sempit̾ne
deus dirige actus
nostros in beneplaci¬
to tuo. ut in nomi¬
ne dilecti filii tui me-¬
reamur bonis oꝑibz
habundare. Qui tec᷑.¬

Expanded text:
s sempiterne Deus, dirige actus nostros in beneplacito tuo, ut in nomine dilecti Filii tui mereamur bonis operibus abundare. Qui tec
Abbreviated transcription (Latin):
uamobrem mi-¬
rabatur ⁊ pater
sic enim appellatus
est ioseph: quia nu¬
tricius fuit. Mira¬
batur ⁊ mater suꝑ
ommibz que diceban¬
ue nam ergo sũt
que de paruulõ ihũ
fama disperserat. Pa¬
stores erant in regio¬
ne illa uigilantes:⁊¬
sub ipsa hora na¬
tiuitatis ilui: et ait
ad eos. Aimuntio uo¬
bis gaudium ma¬
gnum. Ite et inueni¬
etis infantem panniꝰ¬
inuolutum: et positũ
in presepe .R. Uerbum

Expanded text:
uamobrem mirabatur et pater sic enim appellatus est Joseph, quia nutritius fuit, mirabatur et mater super omnibus quae dicebanenam ergo sunt quae de parvulo Jesu fama disperserat? Pastores erant in regione illa vigilantes,sub ipsa hora nativitatis Jesu, et ait ad eos: Annuntio vobis gaudium magnum. Ite, et invenietis infantem involutum pannis, et positum in praesepio. Necdum
Abbreviated transcription (Latin):
ueri etenim po¬
test cur petrus
qui piscatoꝵ ante cõ¬
uersionem fuit: post
conuersionem ad pis-¬
cationem rediit .Rx.
tum ut sitis noua con¬
sꝑsio etenim pascha no-¬
strum immolatus est xp̃c
itaq Epulemur in dño

Expanded text:
eri etenim potest cur Petrus, qui piscator ante conversionem fuit, post conversionem ad piscationem rediit; tum ut sitis nova conspersio; etenim Pascha nostrum immolatus est Christus. Itaque epulemur in Do
Abbreviated transcription (Latin):
ecce homo qui nõ posuit
deum aduitorem suum.
Sed sperauit in multi¬
tudine diuitiarum sua¬
rum: et preualuit mn
uanitate sua. go¬

Expanded text:
«Ecce homo qui non posuit Deum adiutorem suum, sed speravit in multitudine divitiarum suarum et prevaluit in vanitate sua».
Abbreviated transcription (Latin):
honore esset non intelle¬
rit: comparatus est in¬
mentis insipientib. ⁊ si¬
nilis factus est illis. ec
uia illorum scandalum
Et dominabuntur eoꝵ
iusti in matutino: ⁊ au¬
xilium corum uet̾ascet
m inferno a gła eorum.
Terumptamen d̾s re

Expanded text:
ntellexit conparatus est iumentis insipientibus et similis factus est illis haec via illorum scandalum et dominabuntur eorum iusti in matutino et auxilium eorum veterescet in inferno a gloria eorum verumtamen D
Abbreviated transcription (Latin):
pillam oculi Sub um-¬
bra alarum tuarum ꝓ¬
tege me: a facie impio¬
rum qui me afflixerũt.
Inimici mei animai
meam circunded̾unt.
adipem suum concluse¬
runt : os eorum locutã
est suꝑbiant. P roicien¬
tes me nunc circun dede.¬
runt mer oculos siro g
statuerunt declinare
in t̾ram. Eusceperunt
me sicut leo paratus ad
predam: et sicut catulus
leonis habitans in ab¬
ditis Exurge domine
ta eum: eripe animam
meam ab impio. frame¬
am tuam ab inimicis
manus tue. Domine
a pancis de t̾ra diuide
eos in uita corum : de
absconditis tuis adim¬
pletus est uent̾ eorum.
Saturati sunt Filiis:
et dimiserunt reliqui¬
as suas pariuilis suis.
go autem in iusticia
app̾arebo conspectui tu¬
o: satiabor cum appa-

Expanded text:
oculi; sub umbra alarum tuarum protege me. A facie impiorum, qui me afflixerunt: inimici mei animam meam circundederunt  adipe suo concluserunt: os eorum locutum est superbia. Proicientes me nunc circundederunt  oculos suos statuerunt declinare in terram. Susceperunt me, sicut Leo paratus ad praedam  et sicut catulus Leonis habitans in abditis. Exurge, Domine, ta eum: eripe animam meam ab impio, frameam tuam ab inimicis manus tuae. Domine a paucis de terra divide eos in vita eorum: de absconditis tuis adimpletus est venter eorum. Saturati sunt filiis: et dimiserunt reliquias suas parvulis suis. Ego autem in justitia apparebo conspectui tuo: satiabor, cu