comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& erunt t̾rȩmotꝰ ꝑ loca. & fames. Initiũ dolorũ hȩc
Ineuanglio lucȩ ita scriptũ. ẽ. & t̾rȩmotꝰ magni er̃
ꝑloca. & pestilentiȩ & fames. Constat aut̃ hȩc ante
ultimos acerbissimosq dolores quib om̃is ẽ uastata
immoerisa ꝓuintia. hoc . ẽ. tẽpore iudaicȩ seditionis
ad litterã contigisse. Potest uͦ regnũ suꝑ regnũ. & pe¬
stilentia eoꝵ quorũ sermo serpit ut cancer. & fames
audiendi uerbũ dĩ. & cõmotio uniuersȩ t̾rȩ. & a uera
fide separatio. in hereticis magis intelligi: qͥ contra sẽ
inuicẽ dimicantes. ȩccłȩ uictoriã faciunt. Quo aut̃
merito ierosolimis ac ꝓuintiȩ iudeoꝵ uniuersȩ tot
ir roganda fuerint aduersa: dñs subdendo manifestat
dicens. V ioete aut̃ uosmet ipsos. Tradent enĩ uos
in conciliis. & in synagogis uapulabitis: & ante p̃sides¬
& reges stabitis ꝓpt̾ me intestimoniũ illis. Ea qͥppe
iudaicȩ genti uł sola uł maxima causa erat exicii. quia

Expanded text:
itium dolorum haec. In Evangelio Lucae ita scriptum est: Et terraemotus magni erunt per loca, et pestilentiae et fames . Constat autem haec ante ultimos acerbissimosque dolores, quibus omnis est vastata, imo erasa provincia, hoc est tempore Judaicae seditionis, ad litteram contigisse. Potest vero regnum super regnum, et pestilentia eorum quorum sermo serpit ut cancer, et fames audiendi verbum Dei, et commotio universae terrae, et a vera fide separatio, in haereticis magis intelligi, qui, contra se invicem dimicantes, Ecclesiae victoriam faciunt. Quod autem merito Jerosolymis ac provinciae Judaeorum universae tot eroganda fuerint adversa, Dominus subdendo manifestat cum dicit: Videte autem vosmetipsos, tradent enim vos in conciliiset praesides stabitis propter me in testimonium illis. Ea quippe Judaicae genti, vel sola vel maxima causa erat exitii, quia
Abbreviated transcription (Latin):
& transiordanen secedentes manebant ad tẽpus inciui¬
tate pella subtutela agrippȩ regis iudeoꝵ. cuiꝰ iactib
apłorũ mentio.ẽ: qͥcũ ea quȩ sibi obtẽꝑare uolebat
parte iudeoꝵ semꝑ romanorũ imꝑio subditꝰ agebat¬

Expanded text:
et trans Jordanem sedentes, manebant ad tempus in civiet trans Jordanem sedentes, manebant ad tempus in civitate Pella sub tutela Agrippae regis Judaeorum, cujus in Actibus apostolorum mentio est, qui cum ea quae sibi obtemperare volebat parte Judaeo
Abbreviated transcription (Latin):
& morte afficient. Hoc in ꝑsecutionib fieri crebro ui¬
demꝰ: nec ullus. ẽ. int̾ eos fidus affectꝰ quorũ diuersa
Quando aut̃ ad intelligentiã ꝓuocam᷑: mysticũ monstra¬
tur esse qđ dictũ. ẽ. Potest aut̃ simplicit̾ aut de antixp̃o
accipi. aut de imagine cȩsaris quã pilatꝰ posuit intẽ¬
plo aut de adrianĩ equestri statua quȩ in ipso scõscõrũ
loco multo tẽpore stecit. Abominatio qͦq scdmueterẽ
scripturã: idolũ nuncupat᷑. & iccirco addidit de¬
solationis: qͥa in desolato tẽplo atq deserto idolũ positũ¬
¶ sit
Uiic qͥ in iudea sunt fugiant ad montes: & qͥ supte
ctũ ne descendat indomũ. nec introeat collere aliquid
de domo sua. Et qͥ inagro erit. ñ reuertat᷑ retro tollere
uestim̃tũ suũ. Hȩc iuxta litterã facta. eẽ constat. cũ
apꝓpinquante romanobello & exterminio iudaicȩ
gentis. oraculo admoniti om̃s qͥ erant in ꝓuintia xp̃i¬
ani longius discesser̃ ut ȩccłastica narrat hystoria:

Expanded text:
 nomen meum. Hoc in persecutionibus fieri crebro videmus: nec ullus est inter eos fidus affectus, quorum diversa Quando autem ad intelligentiam provocamur, mysticum monstratur esse quod dictum est. Potest autem simpliciter aut de Antichristo accipi, aut de imagine Caesaris quam Pilatus posuit in templo, aut de Adriani equestri statua, quae in ipso sancto sanctorum loco multo tempore stetit. Abominatio quoque secundum veterem Scripturam idolum nuncupatur. Et idcirco additur, desolationis, quod in desolato templo atque deserto idolum positum sit. Tunc qui in Judaea sunt fugiant in montes. Et qui super tectum, ne descendat in domum, nec o erit, non revertatur retro tollere vestimentum suum. Haec juxta litteram facta esse constat, cum appropinquante Romano bello et exterminio Judaicae gentis, oraculo admoniti, omnes qui erant in provincia Christiani longius discesserant, ut ecclesiastica narrat Historia,
Abbreviated transcription (Latin):
sed nondũ est finis. Bella ad hostes ꝑtinent: seditiones
ad ciues. Quȩ utraq a tẽpore dnĩcȩ passionis in popło
iudeoꝵ qui sibi ꝓ saluatore xp̃o seditiosũ latronẽ ele-¬
git. satis suꝑq constat abundasse. Sed his aduentan-¬
tib : apłi ne terreant᷑. neue ierosolimã iudeãq de se-¬
rant admonent᷑: qͥa uidelicet ñ statĩ finis qͥ inquad-

Expanded text:
sed nondum finis. Bella ad hostes pertinent, seditiones sed nondum finis. Bella ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Quae utraque a tempore Dominicae passionis in populo Judaeorum, qui sibi pro Salvatore Christo seditiosum latronem elegit, satis superque constat abundasse. Sed his adventantibus apostoli ne terreantur, ne Jerosolymam, Judaeamque deserant, admonentur, quia videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
umbras lum̃ alitur. soluunt᷑ infirmitates. & requies
lassis tribuit᷑: quȩ cuncta specialit̃ in ȩccła fieri ꝓbat
ipsa cũ dicit E go aut̃ sicut oliua fructifera in domodnĩ
sꝑaui in misccłia dĩ mei. E⁊ respondens irsus.¬
coepit dicere illis. Uidete ne quis uos seducat. Multi
enĩ uenient in nomine meo dicentes. qͥa ego sũ: & mul¬
tos seducent. Multi imminente ierosolimorũ excidio
apꝓpinquare referrent. Multi in ȩccła ipsis etia tẽpo¬
rib apłorũ heresiarchȩ ꝓdiere. qͥ int̾ alia pluruna ue¬
ritati contraria. diem dnĩ instare pͣdicarent: quos apłs
xp̃i uenere antixp̃i. quorũ primꝰ. ẽ symon magus: cui
sicut inactib apłoꝵ legimꝰ auscultabant om̃s qͥ in sa-¬
maria erant a minimo usq ad maximũ dicentes. Hic ẽ.
uirtꝰ dĩ quȩ uocat᷑ magna. eoqđ multo tẽpore magicis
suis dementasset eos. Tum autẽ audieritis bella &

Expanded text:
umbras lumen alitur, solvuntur infirmitates et requies umbras lumen alitur, solvuntur infirmitates et requies lassis tribuitur. Quae cuncta specialiter in Ecclesia fieri probat ipsa cum dicit: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Domini sperabo in misillis: Videte ne quis vos seducat. Multi enim venient in nomine meo dicentes, Quia ego sum, et multos seducent. Multi imminente Jerosolymorum excidio atis jam jamque appropinquare referrent. Multi in Ecclesia ipsis etiam temporibus apostolorum haeresiarchae prodiere, qui, inter alia plurima, veritati contraria, diem DChristi venere Antichristi, quorum primus est Simon Magus, cui, sicut in Actis apostolorum legimus, auscultabant omnes qui in Samaria erant, a minimo usque ad maximum dicentes: Hic est virtus Dei, quae vocatur magna . Eo quod multo tempore magicis suis dementasset. Cum autem audieritis praelia et
Abbreviated transcription (Latin):
contra tẽplũ: int̾rogabant cũ separatĩ petrus & iacob
& ioħes & andreas. Dic nob̾ quando ista fient. & qđ
signũ erit quando hȩc omia incipient confũmari.
Quia laudantib quib dã ȩdificationes tẽpli. dñs palã
responderat hȩc esse omia destruenda: discipłi secreto
tepus & signa p̃dictȩ destructionis int̾rogant. Se¬
det aut̃ dñs in monte oliuarũ contra tẽplũ. cũ de ru¬
ina tẽpli & excidio gentis disputat: ut etiã ipso cor¬
poris situ uerbis quȩ loquit᷑ congruat. mystice desi¬
gnans quia quietꝰ manens in scis. suꝑborũ detestatur
amentiã. Quis enĩ ñ uideat. qͥa mons oliueti fructi¬
ferã designet scẽ eccłȩ celsitudinẽ. quã dñs semꝑ in
dit habitare delectatur: Quia uidelicet mons ilie
ñ infructuosas habere arbores & siluã sterilẽ sed
oliueta gignere solebat: quib ad repellendas noctiũ

Expanded text:
contra templum, interrogabant eum separatim Petrus, Jaccontra templum, interrogabant eum separatim Petrus, JacJoannes et Andreas. Dic nobis quando ista fient, et quod signum erit quando haec omnia incipient consummari? Quia laudantibus quibusdam aedificationes templi, Dominus palam responderat haec esse omnia destruenda, discipuli secreto tempus et signa praedictae destructionis interrogant. Sedet autem Dominus in monte Olivarum contra templum, cum de ruina templi et excidio gentis disputat, ut etiam ipso corporis situ verbis quae loquitur congruat, mystice designans quia quietus manens in sanctis, superborum detestatur amentiam. Quis enim non videat quod mons Oliveti fructiferam designet sanctae Ecclesiae celsitudinem, quam Dominus semper inhabitare delectatur? Quia videlicet mons ille non infructuosas habere arbores, et silvam sterilem, sed olivas gignere solebat, quibus ad repellendas noctium
Abbreviated transcription (Latin):
dente aut̃ dño de tẽplo. om̃ia legis ȩdificia & cõpositio
mandatorũ destructa ẽ: ut nichil a iudeis possit im¬
pleri. & capite sublato. uniuersa int̾ se mẽbra cõ¬
deã dignas suȩ ꝑfidiȩ poenas erat luitura: apte dñs
post laudatã in pauꝑe uidua deuotionẽ ecclȩ egredit᷑
de tẽplo. ruinãq eiꝰ futurã. atq ȩdificia tunc admiran-¬
da: ñ multo post cõplananda. eẽ. p̃dixit. Diuinitꝰ
aut̃ ꝓcuratũ. ẽ. ut patefacta ꝑ orbẽ fidei euangłicȩ
grã. tẽplũ ipsũ quondã augustũ cũ suis cęrimoniis
tolleret᷑: ne quis forte adhuc paruulus ac lactens
paulatĩ a sinceritate fidei quȩ. ẽ. in xp̃o iesu ad carna¬
le laberet᷑ iudaismũ. Prouidens gͦ ds̃ infirmitati nr̃ȩ¬
ȩccłamq suã multiplicare desiderans. omia illa
subuerti fecit ac penitꝰ auferri: quatinꝰ umbra &typo
cessante uerorũ. ipsa iã ueritas ꝑ orbẽ declarata pal¬
ma teneret. Et cũ sederet in monte oliuarũ

Expanded text:
ia legis aedificia et compositio mandatorum ita destructa est, ut nihil posset a Judaeis impleri; et capite sublato, universa inter se membra comhristi, Judaea dignas suae perfidiae poenas erat luitura, apte Dominus post laudatam in paupere vidua devotionem Ecclesiae, egreditur de templo, ruinamque ejus futuram atque aedificia tunc admiranda non multo post complananda esse praedixit. Divinitus autem procuratum est ut patefacta per orbem fidei evangelicae gratia, templum ipsum quondam augustum cum suis caerimoniis tolleretur, ne quis forte adhuc parvulus ac lactens paulatim a sinceritate fidei, quae est in Christo Jesu, ad carnalem laberetur judaismum. Providens ergo Deus infirmitati nesiam suam multiplicari desiderans, omnia illa subverti fecit ac penitus auferri, quatenus umbra et typo cessante, veriorem ipsa jam veritas per orbem declarata palmam teneret. Et cum sederet in monte Olivarum
Abbreviated transcription (Latin):
uator ñ noua creat cibaria: sed acceptis eis quȩ habuer̃
discipłi benedicit: quia ueniens in carne ñ alia quã
quȩ p̾dicata sunt pͣdicat. sed legis & ꝓpħarũ scripta
quã sint mysteriis gr̃ȩ grauida demonstrat. Intuet᷑
in cęlũ : ut illuc dirigendã mentis aciẽ. ibi lucẽ sci¬
entiȩ doceat esse quȩrendã. Frangit & ante turbas

Expanded text:
vator non nova creat cibaria, sed acceptis eis quae habuerunt discipuli benedicit, quia veniens in carne, non alia quam praedicta sunt, praedicat, sed legis et prophetarum scripta, quam sint mysteriis gratiae gravida, demonstrat. Intuetur in coelum, ut illuc dirigendam mentis aciem, ibi lumen scientiae doceat esse quaerendum, frangit et ante turbas
Abbreviated transcription (Latin):
& cũ carnalib sese illecebris atq auaricia in cauti
corrũꝑent. ipsis etiã aquib honorabant᷑ ꝓbonis. de¬
nuo ꝓmalis actib ñsolũ infastidiũ. uerũ etiã de¬
uenirent in odiũ. Minꝰq multo ꝑiculosũ . ẽ. in his
quȩ recte agimꝰ ad uersantiũ nos imꝓbitate fatiga¬
ri: quã honorantiũ fauore demulceri. Hȩc & enĩ secu¬
riorẽ sepe corrũpit animũ: illa circũspectũ semꝑ red¬
dit & cautũ. Unde dñs uiã nob uitȩ quã sequamur

Expanded text:
et cum carnalibus sese illecebris atque avaritia incauti et cum carnalibus sese illecebris atque avaritia incauti corrumperent, ipsis etiam a quibus honorabantur pro bonis, denuo pro malis actibus non solum in fastidium, verum etiam devenirent in odium. Minusque multo periculosum est in his quae recte agimus, adversantium nos improbitate fatigari, quam honorantium favore demulceri. Hic etenim securiorem saepe corrumpit animum, illa circumspectum semper reddit et cautum. Unde D
Abbreviated transcription (Latin):
& spũali sunt grã intus eruditi. Et statim coegit
discipłos suos ascendere nauĩ: ut p̃cederent eũ trans
fretũ ad bechsaidã. dũ ipse dimitteret popłm. & cȩt̃a.
Quare coegerit discipłos ascendere nauĩ. & ipse mox
dimisso popło in montẽ oraturus abierit: ioħes ma-¬
nifeste declarat. qͥ cõpleta refectione illa cȩlesti. con¬
tinuo subiecit. Iesus gͦ cũ cognouisset qͥa uenturi
essent ut raꝑent eũ & facerent eũ regẽ: fugit itẽ
rũ in montem solus. Ubi necessariũ nob̾ uiuendi
monstrat exemplũ: ut in bonis quȩ agimꝰ humani
fauoris retributionẽ uitemꝰ. neq nos opatio uirtutũ
sp̃ualiũ ad concupiscentiã reflectat tẽporaliũ uolu¬
ptatũ. Nonnullis eͤnĩ contigit. ut dũ merito uitȩ
sullimioris mirandi minorib ac laudabiles existe¬
rent. & iure honorandi putarent᷑ : acceptis pecuni¬
is siue prȩdiis. inchoata iusticiȩ rudim̃ta ꝑderent.

Expanded text:
et spiritali sunt gratia intus eruditi. Et statim coegit et spiritali sunt gratia intus eruditi. Et statim coegit discipulos suos ascendere navem, ut praecederent eum trans fretum ad Bethsaidam, dum ipse dimitteret populum, etc. Quare coegerit discipulos ascendere navem, et ipse mox dimisso populo in montem oraturus abierit, Joannes manifeste declarat, qui, completa refectione illa coelesti, continuo subjecit: Jesus ergo cum cognovisset, quia ventur essent ut raperent eum, et facerent eum regem, fugrum in montem ipse solus, ubi necessarium nobis vivendi monstrat exemplum, ut in bonis quae agimus humani favoris retributionem vitemus, neque nos operatio virtutum spiritualium ad concupiscentiam reflectat temporalium voluptatum. Nonnullis etenim contigit, ut dum ob meritum vitae sublimioris mirandi in moribus ac laudabiles existerent, et jure honorandi putarentur, acceptis pecuniis sive praediis, inchoata justitiae rudimenta perderent,
Abbreviated transcription (Latin):
reliquias fragm̃torũ: duodecĩ cophinos plenos. & de
piscib. Qđ curbis suꝑest a discipłis sustollit᷑: quia
sacratiora mysteria quȩ arudib capi nequeunt. ñ
neglegent̾ omittenda: sed sunt inquirenda ꝑfectis.
tiũ doctorũ chori figurant᷑: foris quidẽ hominib
despecti. sed intꝰ salutaris cibi reliquiis ad alenda
humiliũ corda cumulati. Constat enĩ cophinis oꝑa ser¬
uilia geri solere: sed ipse cophinos panũ fragm̃tis im¬
pleuit. qͥ infirma huiꝰ mundi ut fortia confunderet
elegit. Erans autẽ qui manducauer̃: quinq milias
uirorũ. Quia quinq sunt exterioris hominis sensus.
quinq milia uiri dñm secuti designant eos qͥ in scłari
adhuc habitu positi exteriorib quȩ possident bene uti
nouer̃. Qui recte quinq panib alunt᷑: quia tales ne¬
cesse ẽ. legalib adhuc pͣceptis institui. Nã qͥ mundo
ad integrũ renunciant. & quattuor st̃ milia. & septẽ
panib refecti: hoc ẽ. & euanglica ꝑfectione sullimes.

Expanded text:
quias fragmentorum duodecim cophinos plenos, et de piscibus. Quod turbis superest, a discipulis sustollitur; quia sacratiora mysteria quae a rudibus capi nequeunt, non negligenter omittenda, sed sunt inquirenda perfectis. tium doctorum chori figurantur, foris quidem hominibus despecti, sed intus salutaris cibi reliquiis ad alenda humilium corda cumulati. Constat enim, cophinis opera servilia geri solere, sed ipse cophinos panum fragmentis implevit, qui infirma hujus mundi, ut fortia confunderet, elegit. Erant autem qui manducaverunt, quinque millia virorum. Quia quinque sunt exterioris hominis sensus, quinque millia viri Dominum secuti designant eos, qui in saeculari habitu adhuc positi exterioribus, quae possident, bene uti noverunt. Qui recte quinque panibus aluntur, quia tales necesse est legalibus adhuc praeceptis institui. Nam qui mundo ad integrum renuntiant, et quatuor sunt millia, et septem panibus refecti, hoc est et Evangelica perfectione sublimes,
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Quẽ ego decollaui iohem: hic a mortuis resur¬
rexit
Lucas de his ita scribit. Audiuit aut̃ herodes tetrarcha
om̃ia quȩ fiebant ab eo: & hȩsitabat eoqd diceretur
a quibdã quia ioħes resurrexit a mortuis. a quib dã¬
uͦ quia helias apparuit. & cȩt̾a. Intelligendũ est gͦ.
aut post hanc hȩsitationẽ confirmasse eũ in animo
suo qd ab aliis dicebat᷑: cũ ait. quẽ ego decollaui
iohem hic a mortuis resurrexit: aut ita ꝓnuncian¬
da st̃ hȩc uerba. ut hȩsitantẽ adhuc indicent. Si enĩ
diceret. nunquidnã hic ÷: aut nunqͥd forte hic est
iohes baptista: ñ opus eẽt admonere aliqͥd de ꝓnun¬
ciatione qua dubitans atq hȩsitans intelligatur.
Nunc qͥa illa uerba desunt. utroq mͦ ꝓnunciari po-¬
test: ut aut confirmatũ eũ ex aliorũ uerbis creden¬
tẽ dixisse accipiamꝰ aut adhuc sicut lucas cõmemo¬

Expanded text:
ait: Quem ego decollavi Joannem, hic a mortuis resurait: Quem ego decollavi Joannem, hic a mortuis resurrexit. Lucas de hoc ita scripsit: Audivit autem Herodes tetrarcha omnia quae fiebant ab eo, et haesitabat, eo quod dicia Joannes resurrexit a mortuis, a quibusdam vero Helias apparuit, etc. Intelligendum est ergo, aut post hanc haesitationem confirmasse eum in animo suo, quod ab aliis dicebatur cum ait: Quem ergo decollavi Joannem, hic a mortuis resurrexit . Aut ita pronuntianda sunt haec verba, ut haesitantem adhuc judicent. Si enim diceret: Nunquidnam hic est, aut nunquid forte hic est Joannes Baptista, non opus esset admonere aliquid de pronuntiatione, qua dubitans atque haesitans intelligatur. Nunc quia illa verba desunt, utroque modo pronuntiari potest, ut aut confirmatum esse ex aliorum verbis credentem accipiamus dixisse, aut adhuc, sicut Lucas commemo
Abbreviated transcription (Latin):
iudeoꝵ inuidia. qͥ cont̾ra dñm maliciȩ furor extite¬
rit: ex om̃ĩb pene locis euangłii docem᷑. Ecce enĩ iohem
de qͥ dictũ ẽ quia signũ fecit nullũ: amortuis po¬
cuisse resurgere nullo attestante credebant. Iesum
mortẽ elem̃ta tremuer̃. resurrectionẽ uͦ atq ascen¬
sionẽ. angłi. apłici uiri ac feminȩ certatĩ pͣdicabant:
ñ surrexisse. sed furtĩ. ẽẽ. ablatũ credere maluerunt
Qui cũ dicerent ioħem resurrexisse a mortuis. & ꝓpterea
uirtutes inopinatas siue oꝑatas. eẽ. in illo: bene omi¬
modis de uirtute resurrectionis senser̃. qđ maioris
potentiȩ futuri sint sc̃ĩ cũ amortuis resurrȩxerint.
quã fuere cũ carnis adhuc infirmitate grauarent᷑.
Sed & ipsũ resurrectionis miraculũ ñ. eẽ incredibile
docuer̃: qđ nullo docente sponte credider̃. Qui tam̃
se ipsos rem credibilẽ in dño ñ credidisse: merito suȩ¬
cȩcitatis & inuidiȩ ꝓbarunt. Quo auditoherodes:

Expanded text:
Judaeorum invidia, qui contra Dominum malitiae furor exstiterit, ex omnibus pene locis Evangelii docemur; ecce enim Joannem de quo dictum est, quia signum fecit nullum, a mortuis potuisse resurgere, nullo attestante credebant. Jesum morte elementa tremuerunt, resurrectionem vero atque ascensionem, angeli, apostoli, viri ac feminae certatim praedicabfurtim esse ablatum, credere maluerunt. Qui cum dicerent Joannem resurrexisse a mortuis, et propterea virtutes inopinatas sive operatas esse in illo, bene omnimodis de virtute resurrectionis senserunt, quod majoris potentiae futuri sint sancti cum a mortuis resurrexerint, quam fuere cum carnis adhuc infirmitate gravarentur. Sed et ipsum resurrectionis miraculum non esse incredibile docuerunt, quod nullo docente sponte crediderunt, qui tamen seipsos rem credibilem in Domino non credidisse, suae merito caecitatis et invidiae probarunt. Quo audito Herodes
Abbreviated transcription (Latin):
a pnicatore regnicȩlestis astruens cursitare ꝑdonuos
s inuiolabilĩ hospicii iura mitcere Hec OtIOsSUM
attheũ domꝰ quã in grediant apli eligenda dosce scut᷑
i munt indi hospiciĩ necessitudinisq ugland ȩ eusa

Expanded text:
a praedicatore regni coelestis astruens cursitare per domos, a praedicatore regni coelestis astruens cursitare per domos, et inviolabilis hospitii jura amittere. Nec otiose secundum Matthaeum, domus quam ingrediantur aput mutandi hospitii necessitudinisque violandae causa
Abbreviated transcription (Latin):
quagenos ꝑturmas. uł centenos discũbere p̾cepit: ut
uidelicet turma fideliũ escam suã & locis distincta. &
morib coniuncta ꝑciꝑet. Iubelei quippe requies. quin¬
quagenarii numeri mysterio continetur: & quinqua¬
genarius bis ducit᷑. ut ad centenariũ ꝑueniatur. Quia
gͦ prius amalo quiescit᷑ oꝑe. ut post anima plenius
quiescat in cogitatione: alii quinquageni. alii cente¬
ni discũbunt: qm̃ sunt ñnulli qui a prauis actib ha¬
bent requiem oꝑis. & sunt ñnulli qui a ꝑuersis cogi¬
tationib habent iã requiẽ m̃tis. Bene etiã sup uiride
foenũ discubuer̃. Scriptũ quippe. ẽ. Om̃ĩs caro foenũ.
Ꝙ illi suꝑ uiride foenũ discũbentes dnĩcis pascunt᷑ ali¬
mentis: qui ꝑstudiũ continentię calcatis illecebris
carnaliũ concupiscentiarũ. audiendis implendisq
dĩ uerbis oꝑam impendunt. Eł acceptis quinq
panib & duob piscib: intuens incęlũ. benedixit &

Expanded text:
cepit, ut videlicet turba fidelium escam suam et locis distincta, et moribus conjuncta perciperet. Jubilaei quippe requies quinquagenarii numeri mysterio continetur, et quinquagenarius bis ducitur, ut ad centenarium perveniatur. Quia ergo prius a malo quiescitur opere, ut post anima plenius quiescat in cogitatione, alii quinquageni; alii autem centeni discumbunt, quoniam sunt nonnulli qui a pravis actibus habent requiem operis, et sunt nonnulli qui a perversis cogitationibus habent jam requiem mentis. Bene etiam super viride foenum discubuerunt. Scriptum quippe est, Omnis caro foenum . Et illi super viride foenum discumbentes Dominicis pascuntur alimentis, qui per studium continentiae calcatis illecebris carnalium concupiscentiarum, audiendis implendisque Dei verbis operam impendunt. Et acceptis quinque panibus, et duobus piscibus, intuens in coelum bened
Abbreviated transcription (Latin):
no multiplicans turbis disꝑtiri pͣcepit. Bene autẽ
iuxta euangłiũ ioħis panes qͥ legẽ designant ordeicei
fuisse referunt᷑. qͥ uim̃torũ maxime rusticorũq est
cib seruorũ: quia incipientib necdũq ꝑfectis audi¬
torib asꝑiora & quasi grossiora sunt cõmittenda prȩ¬
cepta. Animalis enĩ homo: ñ ꝑcipit ea quȩ dĩ sunt.
ad ꝑfectiora ꝓuocans. primo quinq panib quinq
milia. scđo septẽ panib quatuior hominũ milia
refecit. Tercio discipłis suȩ carnis & sanguinis myste

Expanded text:
no multiplicans, turbis dispertiri praecepit. Bene autem no multiplicans, turbis dispertiri praecepit. Bene autem juxta Evangelium Joannis, panes qui legem designant, hordeacei fuisse referuntur, qui jumentorum maxime rusticorumque est cibus servorum, quia incipientibus necdumque perfectis auditoribus, asperiora et quasi grossiora sunt committenda praecepta. Animalis enim homo non percipit ea quae sunt ad perfectiora provocans, primo quinque panibus quinque millia, secundo septem panibus quatuor hominum millia reficit, tertio discipulis suae car
Abbreviated transcription (Latin):
duos pisces. Fer quinq panes apłor & duos pisces. tota
testam̃ti ueteris scriptura signat᷑ ꝑ quinq uidelicet
panes signant᷑ quinq mosaicȩ legis libri: quib di¬
uinȩ ȩternitatis cognitio. mundi creatio. ꝓcursus
scłi labentis. & uera dõ seruiendi religio. generi huma¬
no innotuit. ꝑ duos uͦ pisces. psalmi sunt & ꝓpħȩ figu¬
rati: qui eruditũ in lege dĩ popłm de ꝓmissione dñicȩ
incarnationis noua gr̃ȩ dulcedine pascebant. qua trina
scripturȩ sacrȩ distinctione. totã ueteris instrum̃ti
seriem cõprehendi : dnĩ ca auctoritate docem᷑. Appa¬
rens enĩ post resurrectionẽ discipłis: ait dñs ipse: qͥa
oportebat impleri omĩa quȩ scriptast̃ in lege moy¬
si & ꝓpħis. & psalmis de me & tunc aꝑuit illis sen¬
sũ. ut intelligerent scripturas: & intellectas sp̃u¬
alit̾ fidelib traderent auditorib. quasi benedicens
panib apłicis. ac piscib: hosq internȩ suauitatis do¬

Expanded text:
duos pisces. Per quinque panes apostolorum et duos pisces tota Testamenti Veteris scriptura signatur; per quinque videlicet panes quinque Mosaicae legis libri, quibus divinae aeternitatis cognitio, mundi creatio, procursus saeculi labentis, et vera Deo serviendi religio, generi humano innotuit. Per duos vero pisces psalmi sunt et prophetae figurati, qui eruditum in lege Dei populum, de promissione Dominicae incarnationis nova gratiae dulcedine pascebant. Qua trina Scripturae sacrae distinctione, totam Veteris Instrumenti seriem comprehendi Dominica auctoritate docemur. Apparens enim post resurrectionem discipulis, ait Dominus ipsn lege, Moysi, et prophetis, et Psalmis de me . Et cum aperuit illis sensum ut intelligerent Scripturas, et intellectas spiritaliter fidelibus traderent auditoribus, quasi benedicens panibus apostolicis ac piscibus, hosque internae suavitatis do
Abbreviated transcription (Latin):
tũ & assũptũ. s ñ multo post culpa incuriȩ ꝑditũ.
platũ. ẽ. emissã ab aliis. & in qͦdã specu in urna
sub t̾ra ñ pauco tẽpore ignobilit̾ reconditũ. donec
denuo idem iohes sese suũq caput ostendit marcello
ciuidã religioso abbati & prbro dũ in eodẽ specu habita¬
ret : qđ uidelicet caput iuriuromo ep̃ociuitatis ꝑ
pͣfatũ presbiterũ constat inuentũ. Ex qͦ tẽpore coe-¬
pit in eadẽ ciuitate beati p̾cursoris decollatio. ipso
ut arbitram᷑ die qͦ caput inuentũ siue eleuatũ. ẽ. ce¬
lebrari : de quib latius in p̃fato chronicorũ libro scri¬

Expanded text:
tum et assumptum, sed non multo post culpa incuriae perditum, tum et assumptum, sed non multo post culpa incuriae perditum, prolatum est Emissam ab aliis, et in quadam specu in urna sub terra, non pauco tempore ignobiliter reconditum, donec denuo idem Joannes sese suumque caput ostendit Marcello cuidam religioso abbati ac presbytero, dum in eadem specu habitaret. Quod videlicet caput Julipraefatum presbyterum constat allatum. Ex quo tempore coepit in eadem civitate beati praecursoris decollatio, ipso ut arbitramur die quo caput inventum sive elevatum est, celebrari. De quibus latius in praefato Chronicorum libro scri
Abbreviated transcription (Latin):
sequente cũ denuo tẽpus paschale rediret. mysteriũ
dñicȩ passionis. eẽ. cõpletũ. & ꝓpterea qđ in libro sa¬
cram̃torũ: natale eiꝰ quarto kalendarũ septẽ briũ
die notatũ. ẽ: & in martyrilogio qđ eusebii & leroni¬
mi uocabulis insignitũ. ẽ. legit᷑ quarto kalendas
septẽbris in emissa ciuitate fenice ꝓuintiȩ natale ioħis
baptistȩ die quo decollatꝰ. ẽ: ñ specialit̾ ipsũ diem
decollationis eiꝰ. sed diem potius quo caput eiꝰ in eadẽ
signat. Si quidẽ ut chronica marcellini comitis te¬
stant᷑: tẽpore marciani pͥncipis duo monachi orien¬
tales uenerant ad orare inierosolimis & loca scã ui¬
dere: quib ꝑ reuelationẽ assistens idem pͣcursor
dnĩ. pͣcepit ut adherodis qͦndã regis habitaculũ
accedentes. caput suũ ibi requirerent. & inuen¬
tũ dignohonore reconderent. Qđ ibi ab eis inuen¬

Expanded text:
sequente, cum denuo tempus paschale rediret, mysterium sequente, cum denuo tempus paschale rediret, mysterium Dominicae passionis esse completum; et propterea quod in libro Sacramentorum natale ejus quarto Kalendarum Septembrium die notatum est; et in Martyrologio, quod Eusebii et Hieronymi vocabulis insignitum est, legitur quarto Kalendarum Septembris in Emissa civitate Phoenicae provinciae natale Joannis Baptistae die quo decollatus est, non specialiter ipsum diem decollationis ejus, sed diem potius quo caput ejus in eademsignat. Siquidem, ut Chronica Marcellini comitis testantur, tempore Marciani principis duo monachi orientales venerant adorare in Hierosolymis, et loca sancta videre; quibus per revelationem assistens idem praecursor Domini praecepit, ut ad Herodis quondam regis habitaculum accedentes caput suum ibi requirerent, et inventum digno honore reconderent. Quod ibi ab eis inven
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Desertꝰ. ẽ. locus. & iam hora pͣteriit: dimitte
illos ut euntes in ꝓrimas uillas & uicos. emant sibi
cibos quos manducent. Horã multã uesꝑtinũ tẽpus
dicit: luca teste qui ait. Dies autẽ coeꝑat declinare.
& accedentes duodecĩ. dixer̃ illi. Dimitte turbas:¬
& cȩt̾a. Dies enĩ declinat ac turbas saluator reficit:
quia uł fine scłorũ ꝓpinquante. uel cũ sol iusticiȩ
ꝓ nob̾ occubuit : a diutina spualis inediȩ sumꝰ tabe
saluati Et respondens: ait illis. Date his manduca
re. Prouocat apłos ad fractionẽ panis ut illis nͨ habe¬
re testantib magnitudo signi notior fiat: simul in¬
sinuans quia cotidie ꝑ eos ieiuna nr̃a sunt corda pa-
scenda uidelicet cũ eoꝵ uł exemplis uł litteris ad a¬
manda cȩlestia suscitam᷑. Notandũ aut̃ qđ hoc mira¬
culũ panũ scripturus euangłista ioħ es. pͣmisit quia
memorant. Unde colligit᷑ ioħem imminente eadẽ fe¬
stiuitate paschali fuisse decollatũ: & anno post hunc

Expanded text:
ocus, et jam hora praeteriit. Dimitte illos ut euntes in proximas villas et vicos, emant sibi cibos quos manducent. Horam multam, vespertinum tempus dicit, Luca teste, qui ait: Dies autem coeperat declinare, et accedentes duodecim dixerunt illi: Dimitte turbas, etc. . Die autem declinata turbas Salvator reficit, quia vel fine saeculorum propinquante, vel cum sol justitiae pro nobis occubuit, a diutina spiritalis inediae sumus tabe salvati. Et respondens ait illis: Date eis manducare, etc. Provocat apostolos ad fractionem panis, ut illis se non habere testantibus, magnitudo signi notior fiat: simul insinuans, quia quotidie per eos jejuna nostra corda sunt pascenda, videlicet cum eorum vel exemplis vel litteris ad amanda coelestia suscitamur. Notandum autem quod hoc miraculum panum scripturus evangelista Joannes, praemisit, quod e commemorant. Unde colligitur Joannem imminente eadem festivitate paschali fuisse decollatum, et anno post hunc
Abbreviated transcription (Latin):
cateruȩ relictis moenib priscȩ conuersationis: ne¬
glectoq uariorũ dognatũ prȩsidio sequunt᷑ : & qui
pridẽ notus in iudea ds̃. postquã dentes iudeorũ:
arma & sagittȩ. & lingua eoꝵ machera acuta facta ẽ:

Expanded text:
catervae relictis moenibus priscae conversationis, necatervae relictis moenibus priscae conversationis, neglectoque variorum dogmatum praesidio, sequuntur. Et qui primum notus in Judaea Deus, postquam dentes Judaeorum arma et sagittae, et lingua eorum mach
Abbreviated transcription (Latin):
Et misertꝰ ẽ. eis: & curauit languidos eoꝵ. Hoc est
enĩ ueracit̾ pauꝑũ ñ habentiũ pastorẽ misereri: etiã
eis ueritatẽ docendo aꝑire. & molestias corporales me¬
dicando auferre: sed & ieiunos reficiendo ad laudẽ sup¬
nȩ largitatis animare. qđ etiã sequentia lectionis huiꝰ
eũ fecisse cõmemorant: Temptat autẽ fidẽ turbarũ:
& ꝓbatã digna mercede recõpensat. Petendo enĩ solitu¬
dinẽ an sequi curent explorat: illȩ sequendo & ñ in
ium̃tis aut uehiculis diuersis: sed ꝓpriolabore pedũ
iter arripiendo deserti: quantã salutis suȩ curã ge-¬
rant ostendunt: Rursũ ipse ut potens piusq saluãtor
ac medicus excipiendo fatigatos. docendo inscios. sa¬
nando egrotos. recreando ieiunos: quantũ deuotio¬
ne credentiũ delectet᷑ insinuat. Iuxta uͦ legss allego¬
riae pecentẽ deserta gentiũ xp̃mͣ multȩ fideliũ

Expanded text:
Et misertus est eis, et curavit languidos eorum. Hoc est Et misertus est eis, et curavit languidos eorum. Hoc est enim veraciter pauperum et non habentium pastorem misereri, et viam eis veritatis docendo aperire; et molestias corporales medicando auferre; sed et jejunos reficiendo ad laudem supernae largitatis animare. Quod etiam sequentia lectionis hujus eum fecisse commemorant. Tentat autem fidem turbarum, et probatam digna mercede recompensat. Petendo enim solitudinem an sequi curant explorat. Illae sequendo, et non in jumentis aut vehiculis diversis: sed proprio labore pedum iter arripiendo deserti, quantam salutis suae curam gerant ostendunt. Rursum ipse, ut potens piusque salvator ac medicus, excipiendo fatigatos, docendo inscios, sanando aegrotos, recreando jejunos, quantum devotione credentium delectetur, insinuat. Juxta vero leges allegoriae, petentem deserta gentium Christum, multae fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
tur: horũ animꝰ consequent᷑ ad agenda sẽꝑ & cogitan¬
da cȩlestia succendit᷑. ne ea quȩ uerbis docent. factis
impugnent. Et ascendentes in nauĩ: abier̃ in
desertũ locũ se orsũ. Non discipłi soli. sed assũpto
dño ascender̃ in nauĩ: & locũ petiere desertũ. ut
euangłista matheus aꝑte demonstrat. Es uider̃
eũ abcuntes. & cognouer̃ multi: & pedestres & de om̃ib¬
eos pͣuenisse dicunt᷑: ostendit᷑ quia ñ in aliã maris
siue iordanis ripã nauigio ꝑuener̃ discipłi cũ dño.
sed transito naui aliquo freto: aut stagno. ꝓximos eiꝰdẽ
regionis locos adierunt: quo etiã indigenȩ pedestres
ꝑuenire poterant. Et exiens uidit turbã multã
ieSUs: & misertꝰ ẽ. suꝑ eos. qui erant sicut oues non
habentes pastorẽ. & coepit docere illos multa. Quomꝰ
misertꝰ sit suꝑ eos: matheus exponit plenius dicens.

Expanded text:
tur, horum animus consequenter ad agenda semper et cogitantur, horum animus consequenter ad agenda semper et cogitanda coelestia succenditur, ne ea quae verbis docent, factis impugnent. Et ascendentes in navem, abierunt in desertum locum seorsum. Non discipuli soli, sed assumpto Domino ascenderunt in navem, et locum petiere desertum, ut evangelista Matthaeus aperte demonstrat. Et viderunt eos abeuntes, et cognoverunt multi, et pedestres eos praevenisse dicuntur, ostenditur quod non in aliam maris sive Jordanis ripam navigio pervenerunt discipuli cum Domino, sed cum transito navi aliquo freto aut stagno, proximos ejusdem regionis locos adierunt, quo etiam indigenae pedestres pervenire potuerunt. Et exiens, vidit turbam multam Jesus et misertus est super eos, qui erant sicut oves non habentes pastorem, et coepit docere illos multa. Quomodo misertus sit super eos, Matthaeus exponit plenius dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
tib quasi epulas panũ largiturus & pisciũ. Ibi & enĩ
pͣdicatores scĩ qui apud iudeã ñ credentẽ & contra¬
dicentẽ. aliquandiu graui tribulationũ sarcina
p̾mebant᷑: requiẽ nacti sunt de collata gentilib grã
fidei. Quȩ autẽ necessitas fuerit concedendȩ requiei
discipłis: subsequent̾ ostendit᷑ cũ dicit᷑ ERaNT
enĩ qui ueniebant & rediebant multi: & nec mandu-¬
candi spaciũ habebant. Ubi magna tẽporis illius felis¬
citas de labore docentiũ simul & discentiũ studio de¬
monstrat᷑: quȩ utinã nr̃o in euo rediret. ut tanta mi¬
nistris uerbi frequentia fideliũ insistat auditorũ.
quȩ nec liberũ eis curandi corporis spaciũ concedat
Nã quanto magis necessaria curandi corporis hora ne¬
gatur: tantominꝰ illecebris animȩ suȩ & carnis. stu¬
dendi facultas ad est. quinpotius a quib uerbũ fidei:
& salutare mysteriũ: opportune importune ȩxigi¬

Expanded text:
tibus, quasi epulas panum largiturus et piscium. Ibi etenim tibus, quasi epulas panum largiturus et piscium. Ibi etenim praedicatores sancti, qui apud Judaeam non credentem, et contradicentem, aliquandiu gravi tribulationum sarcina premebantur, requiem nacti sunt de collata gentibus gratia fidei. Quae autem necessitas fuerit concedendae requiei discipulis, subsequenter ostenditur, cum dicitur: Erant enim qui veniebant, et redibant multi, et nec manducandi spatium habebant. Ubi magna temporis illius felicitas de labore docentium simul et discentium studio demonstratur, qui utinam nostro in aevo rediret, ut tanta ministris verbi frequentia fidelium desistat auditorum, quae nec liberum eis curandi corporis spatium concedat. Nam quibus necessaria curandi corporis hora negatur: quanto minus illecebris animae sive carnis studendi facultas adest? Quin potius a quibus verbum fidei et salutare ministerium opportune importune exigi
Abbreviated transcription (Latin):
drino ep̃o. ibiq seruata usq ad tẽpora theophyli eiꝰdẽ
urbis ep̃i. quando iubente ⁊ heodosio pͥncipe om̃ia
gentiũ phana destructa sunt. Tunc expurgato a sor-¬
dib tẽplo serapis. ibidẽ illata sunt: & basilicã ꝓ edi¬
ł conuenientes apłi ad iesum: renunciauer̃ illi om̃ia
quȩ egerant. & docuerant. Nonsolũ quȩ ipsi ẽge¬
rant & docuerant apłi dño renunciant: sed etiã quȩ
iohes eis in docendo occupatis sit passus. uł sui: uel eiꝰdẽ
ioħis discipłi renunciant: sic̃ matheus describit. Un¬
de hoc qđ sequit᷑. & ait illis. uenite seor sũ in desertũ
locũ: & requiescite pusillũ. & cȩtera. ñ solũ tantũ¬
causa facit requietionis ipsorũ: sed & mysticȩ gr̃ã
significationis. qͥa uidelicet derelicta iudea quȩ ꝓ¬
phetiȩ sibi caput ñ credendo abstulerat. indeserto
ȩccłȩ quȩ uirũ ñ habuerat. uerbi. eẽt. cibaria creden¬

Expanded text:
driae episcopo, ibique servata usque ad tempora Theophili ejusdem driae episcopo, ibique servata usque ad tempora Theophili ejusdem urbis episcopi, quando jubente Theodosio principe omnia gentium fana destructa sunt. Tunc expurgato a sordibus templo Serapis, ibidem illata, et basilicam pro aediconvenientes apostoli ad Jesum, renuntiaverunt illi omnia quae egerant et docuerant. Non solum quae ipsi egerant, et docuerant, apostoli Domino renuntiant; sed etiam quae Joannes eis in docendo occupatis sit passus, vel sui, vel ejusdem Joannis ei discipuli renuntiant, sicut Matthaeus describit. Unde hoc quod sequitur: Et ait illis: Venite seorsum in desertum locum, et requiescite pusillum, etc. Non solum causa facit requietionis ipsorum: sed et mysticae gratia significationis, quia videlicet derelicta Judaea, quae prophetiae sibi caput non credendo abstulerat, in deserto Ecclesiae quae virum non habuerat, verbi esset cibaria creden
Abbreviated transcription (Latin):
qͥq distinctione tẽporis quo uterq illorũ natꝰ. ẽ satus
apte signatũ. ẽ: qͥa ioħes quidẽ quẽ oportebat minui
qͥuera lux mundi. ẽ: eo annitẽpore quo dies crescere
incipit luciflua nob̾ suȩ dona natiuitatis exhibuit.
suerunt illud in monum̃to. Narrat iosephus uinctũ
iohem in castellũ macheronta ad ductũ: ibiq truncatũ
N arrat hystoria eccłastica sepultũ eũ insebast a
urbe palestinȩ: quȩ quondã samaria dicta.ẽ. At
tẽpore iuliani principis inuidentes xp̃ianis qui se¬
pulechrũ ciꝰ pia sollicitudine frequentabant paganos
inuasisse monum̃tũ: ossa disꝑsisse ꝑcãpos. & rursũ
collecta igni cremasse. ac denuo disꝑsisse ꝑagros. Affu¬
isse tunc tẽporis ibidẽ de ierosolimis monachos: qui
mixti paganis ossa legentib. maximã eorũ partẽ
congregauer. & ad patrẽ suũ phylippũ ierosolimã
detuler̃. At ille misertẽ ea beato athanasio alexan¬

Expanded text:
quoque distinctione temporis, quo uterque eorum natus est, satis aperte signatum est; quia Joannes quidem quem oportebat minui,qui vera lux mundi est, eo anni tempore quo dies crescere incipit, luciflua nobis suae dona nativitatis exhibuit. lierunt bique truncatum. Narrat et Historia ecclesiastica sepultum eum in Sebaste urbe Palestinae, quae quondam Samaria dicta est; at tempore Juliani principis invidentes Christianis, qui sepulcrum ejus, pia sollicitudine frequentabant, paganos invasisse monumentum, ossa dispersisse per campos, et rursum collecta igne cremasse, ac denuo dispersisse per agros. Affuisse vero tunc temporis ibidem de Hierosolymis monachos, qui misti paganis ossa legentibus maximam eorum partem congregaverint, et ad patrem suum Philippum Hierosolymam detulerint. At ille miserit ea beato Athanasio Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
stari. sed misso spiculatore. p̾cepit afferri caput eiꝰ in
disco. & cȩt̃a. Consuetudinis scripturarũ ẽ. ut opinio¬
nẽ multorũ sic narret hẏstoricus. quomͦ eo tẽpore ab
omĩb credebat᷑: sicut ioseph abipsa qͦq maria appel¬
labatur pat̾ iESU. ita & nunc herodes dicit᷑ contristatꝰ
qͥa hoc discũbentes putabant. Dissimulator enĩ m̃tis
suȩ. & artifex homicida: tristiciã p̃ferebat in facie
cũ lȩticiã haberet inm̃te : scelusq excusat iuram̃to.
ut sub occasione pietatis impius fieret. Qđ aut̃ subi¬
cit. & ꝓpt̃ simul recũbentes: uult om̃s sceleris sui
ẽẽ. consortes. ut in luxurioso impuroq conuiuio
cruentȩ epulȩ deferrent᷑. E⁊ atulit capiit ei
indisco: & dedit illud puellȩ. & puella dedit matri

Expanded text:
cepit afferri caput ejus in disco, etc. Consuetudinis Scripturarum est, ut opinionem multorum sic narret historicus, quomodo eo tempore ab omnibus credebatur. Sicut Joseph ab ipsa quoque Maria appellatur pater Jesu, ita et nunc Herodes dicitur contristatus, quia hoc discumbentes putabant; dissimulator enim mentis suae, et artifex homicida, tristitiam praeferebat in facie, cum laetitiam haberet in mente, scelusque excusat juramento, ut sub occasione pietatis impius fieret. Quod autem subjicit: Et propter simul recumbentes, vult omnes sceleris ejus esse consortes, ut in luxurioso impuroque convivio cruentae epulae deferrentur. Et attulit caput ejus in disco, et dedit illud puellae, et puella
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ẽ ꝑdidisse. Alta. Decollatio ioħis. minorationẽ
famȩ illius qua xp̃c a popło credebat᷑ in sinuat. sicut
exaltatio in cruce dni saluatoris ꝓfectũ designabat
mmninuitꝰ c̃ gͥ capite ioħes exaltatꝰ ẽ. in cruce dis.
qͥa sicut idem̃ ioħes ait. illũ oportebat crescere. se¬

Expanded text:
rum est perdidisse; aliter: Decollatio Joannis minorationem famae illius qua Christus a populo credebatur insinuat, sicut exaltatio in cruce Domini salvatoris profectum designabat Minutus ergo capite Joannes, exaltatus est in cruce Dominus, quia sicut idem
Abbreviated transcription (Latin):
sec filia ipsius herodiadis & saltasset. & placuis set
herodi simulq recũbentib: rex ait puellȩ. Pete ame¬
tur herodes qđ inuitꝰ & nolens ꝓpt̾ iuram̃tũ homici¬
diũ fecerit: quia ad hoc forte iurauit. ut futurȩ oc¬
cisioni machinas p̾pararet. Alioquin si obiusiurandũ
fecisse se dicit. si patris. si matris postulasset interitũ
facturus fuerat annon: Qđ in se repudiaturus fuit:
contẽnere debuit & in ꝓpħa. Quȩ cũ exisset: dix̃
stȩ. & cet̾a . Herodias timens ne herodes aliquando re¬
sipisceret: uł phylippo fr̃i amicus fieret. atq illicitȩ
nuptiȩ repudio soluerent᷑: monet filiã ut in ipsostatĩ
conuiuio caput ioħis postulet. digno oꝑi saltationis:
dignũ sanguinis p̾miũ. Et contristatꝰ. ẽ. rex ꝓpt̃¬

Expanded text:
set filia ipsius Herodiadis, et saltasset, et placuisset set filia ipsius Herodiadis, et saltasset, et placuisset Herodi, simulque recumbentibtur Herodes quod invitus et nolens propter juramentum homicidium fecerit, quia ad hoc forte juravit, ut futurae occisioni machinas praepararet. Alioquin si ob jusjurandum fecisse se dicit, si patris, si matris postulasset interitum, facturus fuerat, an non? Quod in se ergo repudiaturus fuit, contemnere debuit et in propheta. Quae cum exisset, dixit stae. Herodias timens ne Herodes aliquando resipisceret, vel Philippo 102 fratri amicus fieret, atque illicitae nuptiae repudio solverentur, monet filiam, ut in ipso statim convivio, caput Joannis postulet: digno operi saltationis, dignum sanguinis praemium. Et contristatus est rex
Abbreviated transcription (Latin):
incognitã mirari tunc coepit quando audiens uer¬
ba piȩ confessionis eiꝰ ait. qͥa nec in isrł tantã fidem
inueni: sed qͥ nouit. occulta cordis. qđ mirandũ
intimare uult hominib mirari sẽ corã hominib
ostendit. Miranda enĩ erat fides centurionis: qͥ sine
homine doctore. sine eloquiis scripturarũ. sine
oraculis angłorũ tantũ naturali sensi diuinitꝰ illu¬
minato: cognouit ꝑmiracula dm̃. eẽ. uerũ. quẽ ꝑ
humanȩ fragilitatis infirma hominẽ ẽẽ. uerũ co¬
nouerat. At contra ñ minꝰ admiranda nazarenorũ
ingerentẽ & signis: nichilominꝰ increduli durar.
Sed in uno eorũ ĩudeoꝵ miranda notat᷑ cȩcitas. qui
nec ꝓpħis suis credere de xp̃o. nec ipsi int̾ se nato uo¬
luerunt credere. xp̃o: in altero fides coronat᷑ gentiliũ.
qͥ int̃ iudeos natũ sed expulsũ. ipsi cũ oraculis sacris
mediatorẽ dĩ & hominũ hominẽ iesum xp̃m susciꝑe

Expanded text:
incognitam mirari tunc coepit, quando audiens verincognitam mirari tunc coepit, quando audiens verba piae confessionis ejus ait: Quia nec in Israel tantam fidem inveni , sed qui novit occulta cordis, quod mirandum intimare vult hominibus, mirari se coram hominibus ostendit. Miranda enim erat fides Centurionis, qui sine homine doctore, sine eloquiis Scripturarum, sine oraculis angelorum, tantum naturali sensu divinitus illuminato cognovit per miracula Deum esse verum quem per humanae fragilitatis infirma hominem esse verum noverat. At contra, non minus admiranda Nazarenorum ingerentem et signis, nihilominus increduli durabant. Sed in uno eorum, Judaeorum miranda notatur caecitas, qui nec prophetis suis credere de Christo, nec ipsi inter se nato voluerunt credere Christo. In altero fides coronatur gentium, qui inter Judaeos natum, sed expulsum ipsi cum oraculis sacris mediatorem Dei et hominum, hominem Jesum Christum suscipere
Abbreviated transcription (Latin):
patria sua. quã in exterisciuitatib habiti sunt.
quia ꝓpemodũ naturale. ẽ. ciues sẽꝑ ciuib inui-¬
dere. Nonenĩ considerant pͣsentia uiri oꝑa: sed
fragile recordant᷑ infantiã. quasi ñ & ip̃si ꝑ eosdẽ ȩtatis
gradus ad maturã ȩtatẽ uenerint. Et ñ pote¬
impositis manib curauit. & mirabat᷑ ꝓpt̾ incre-¬
dulitatẽ illorũ. Non quo etiã illis in credulis facere
ñ potuerit uirtutes multas : sed quo ne multas faci¬
ens. ciues incredulos condẽnaret. Potest aut̃ & alit̾
intelligi. qđ iESUs despicit᷑ indomo. & in patria sua.
hoc ẽ inpopło iudeoꝵ: & ideo ibi pauca signa fecerit.
ne penitꝰ excusabiles fierent. Maiora autẽ signa
cotidie ingentib ꝑ apłos facit: ñ tam in sanatione
corporũ. quã in animarũ salute. Qđ aut̃ mirari
dicit᷑ dñs incredulitatẽ illoꝵ: ñ quasi inopinatã
& improuisã mirat᷑ : qui nouit om̃ia antequã fi¬
ant. sicut nec fidẽ centurionis quasi nouã & ante

Expanded text:
sunt. Quia propemodum naturale est cives semper civibus invidere. Non enim considerant praesentia viri opera, sed fragilem recordantur infantiam, quasi non et ipsi per eosdem aetatis gradus ad maturam aetatem pervenerint. Et non feimpositis manibus curavit. Et mirabatur propter incredulitatem illorum. Non quo etiam illis incredulis facere non potuerit virtutes multas, sed quo ne multas faciens, cives incredulos condemnaret. Potest autem et aliter intelligi, quod Jesus despiciatur in domo et in patria sua, hoc est in populo Judaeorum, et ideo pauca signa ibi fecerit, ne penitus inexcusabiles fierent. Majora autem signa quotidie in gentibus per apostolos facit, non tam in sanatione corporum, quam in animarum salute. Quod autem mirari dicitur Dominus incredulitatem illorum, non quasi inopinata et improvisa miratur, qui novit omnia antequam fiant, sicut nec fidem Centurionis, quasi novam et ante
Abbreviated transcription (Latin):
de & de ipso tanquã de fabrifilio: prȩcursor suus
ait Ipse uos baptizabit in sp̃u scõ & igni. Qui indo¬
momagna huius mundi diuersi generis uasa fabri-¬
cat: immo uasa irȩ : sui sp̃s igne molliendo in mi-¬
scdiȩ uasa cõmutat. Sed huius sacram̃ti iudei igna-¬
ri: diuinȩ uirtutis oꝑa. ꝓsãpiȩ carnalis contẽpla¬
tione despiciunt. Et dicebat eis iesos: quia
ñ est ꝓpħa sine honore: nisi in patria sua. & in co¬
gnatione sua & indomo sua. Propham dici in scri-¬
carnationẽ p̃dicens filiis isrł. ait. ꝓpħam uob̾

Expanded text:
de et de ipso tanquam de fabri filio praecursor suus ait: Ipse vos baptizabit in Spiritu sancto et igni . Qui in domo magna hujus mundi diversi generis vasa fabricat, imo vasa irae sui spiritus igne molliendo, in misericordiae vasa commutat: sed hujus sacramenti Judaei ignari: divinae virtutis opera prosapiae carnalis contemplatione despiciunt. Et dicebat eis Jesus, quia non est propheta sine honore, nisi in patria sua, et in cognatione sua, et incarnationem praedicens filiis Israel ait: Prophetam vobis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ: ñ perã. ñ panẽ neq inzona es: sed calciatos sanda¬
liis. & ne induerent᷑ duab tunicis. Ianta pͣdicatori
debet in dño. eẽ. fiducia: ut p̾sentis uitȩ sũptus quã¬
uis ñ prȩuideat. tam̃ hos sibi ñ deesse certissime sciat.
ne dũ mens eiꝰ occupat᷑ ad tẽporalia. minꝰ aliis ꝓuideat
ȩt̾na. Solet aut̃ quȩri quomꝰ matheus & lucas cõme¬
morauerint dixisse dñm discipłis. ut nec uirgã fer¬
rent: cũ dicat marcus. & pͣcepit eis nequid tollerent
inuia. nͥ uirgã tantũ. Qđ ita soluit᷑. ut subalia signi

Expanded text:
eram, non panem, neque in zona aes, sed calceatos sandaliis, et ne induerentur duabus tunicis. Tanta praedicatori debet in Deo esse fiducia, ut praesentis vitae sumptus quamvis non provideat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat. Ne dum mens ejus occupatur ad temporalia, minus aliis provideat aeterna. Solet autem quaeri, quomodo Matthaeus et Lucas commemoraverint, dixisse Dominum discipulis, ut nec virgam ferrent; cum dicat Marcus: Et praecepit eis ne quid tollerent in via, n