comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m fidei: ꝓpter quod scͥptum ẽ.
Credii ꝓpter quod locutus sum: & nos
credimꝰ ꝓpter quod loquim. Non diceret
eiuidem sp̃m fidei. nisi admonens etiam
antiqͦs iustos ipsum habuisse sp̃m. hoc ẽ
p̃muntiabat᷑ que iam facta nobis anmin¬
tratur. & tẽpore ueteris testam̃ti uelabat᷑.
quod tẽpore noui testam̃ti reuelatur.
sdeo eius sacram̃ta uariata funt ut alia
essent in ueteri testam̃to. alia in nouo.
cum fides ipsa uaria non sit. Ex epłã ad¬
mediatoris saluos faciebat antiqͦs.
pusillos ͤ magnis: ñ uetus testam̃tum.
quod in seruitutẽ generat. Er libro

Expanded text:
scriptum est: Credidi, propter quod locutus sum, et nos credimus, propter quod et loquimur. non diceret \'eundem spiritum fidei nisi admonens etiam antiquos iustos ipsum habuisse spiritum fidepraenuntiabatur, quae iam facta nobis adnuntiatur, et tempore ueteris testamenti uelabatur, quae tempore noui testamenti reuelatur, ideo eius sacramenta uariata sunt, ut alia essent in uetere testamento alia in nouo, cum fides ipsa uaria non sit et uera mediatoris saluos iustos faciebat antiquos, pusillos cum magnis, non uetus testamentum quod in seruitutem generat, no
Abbreviated transcription (Latin):
fides mediatoris: qͥ in remissionem pecta¬
torum sanguinem fudit. Ipsocum enim
uox ẽ: credidi ꝓpter quod loccitas sum.
llnde ait apłs paulus. Habentes autẽ
qͥ ista dixerit: Dĩc etiam apłs petras.
Quid uultis imponere gentibus. quod ne¬
ꝙ nos potiumtis portare. neq patres
nos ñ uultis inimici hunc gr̃e: ut eadem
gr̃a iħti xp̃i. salui facti credant᷑ antiqͥ.
S distribiitis tempora scd̃m pelagituai.
in cuiꝰ libris hoc legitur: & aute legeni
dicitis salnos factos e̾e natura. deinde
ꝑ legem. postremo ꝑ xp̃m: quasi homini¬
biis duorum suꝑiorum temporum. ante
legem scilicet. & in lege. sangiis xp̃i ñ
fuerit necessarius euacuantes quod dictũ
ẽ. Ulnus enim ds̃: unus & mediator dĩ

Expanded text:
fides mediatoris, qui in remissionem peccatorum sanguinem fudit. ipsorum enim uox est: credidi, propter quod locutus s u m. unde ait et apostolus Paulus: habentes autem qui ista dixerunt? dicit etiam apostolus Petrus: quid uultis iugum inponere gentibus, quod neque nos potuimus portare neque patres uos non uultis. inimici huic g-ratiae, ut eadem gratia Iesu Christi salui facti credantur antiqui, sed distribuitis tempora secundum Pelagium, in cuius libris hoc legitur, et ante legem dicitis saluos factos esse natura, deinde per legem, postremo per Christum, quasi hominibus duorum superiorum temporum, ante legem scilicet et in lege, sanguis Christi non fuerit necessarius, euacuantes quod dictum est: unus enim i m deus, unus et mediator dei
Abbreviated transcription (Latin):
inuidos demones. cum suo pͥncipe diabolo.
Et̾norumq illa tusio ab ipso etiã capite cũ
coninge uetitũ manducante stibtrahit᷑: ut
lum̃ oculorum eiꝰ ñ sit ctim illo. Ac sic ab illa
illustratione ueritatis ambo midati. atq aꝑ¬
tis occilis conscientie ad indendũ quam in¬
honesti atq in decori remanserint: tanꝗͣ
folia dultium fructuum sine ipsis fructibꝰ
ita sine fructibꝰ boni oꝑis bona uerba con¬
texunt. ut male uiuentes quasi bene lo¬
quendo contegat turpittidinẽ siam.¬

Expanded text:
inuidos dinuidos daeternorumque illa visio ab ipso etiam capite cum conjuge vetitum manducante subtrahitur, ut lumen oculorum ejus non sit cum illo ; ac sic ab illa illustratione veritatis ambo nudati, atque apertis oculis conscientiae ad videndum quam inhonesti atque indecori remanserint, tanquam folia dulcium fructuum, sed sine ipsis fructibus, ita sine fructu boni operis bona verba contexunt, ut male viventes quasi bene loquendo contegant turpitudinem suam
Abbreviated transcription (Latin):
a uiro. recte potuit in eiꝰ corporali tiela¬
mento figurari pars illa rationis. que ad tem¬
poralia gubernanda deflectit᷑: ut ñ maneat
imago dei nͥ ex qua parte mens hominis et̾us
rationibꝰ conspitiendis uel consulendis adhera¬
cit. Quam ñ solum masculos: sed etiã feminas
cõmunis nat᷑a cognoscit᷑. In eoꝵ uͦ corporibꝰ.
ipsitis uniꝰ mentis distributio figaratur.
Ascendentibꝰ itaq introrsus quibꝰdã gradibꝰ
considerationis ꝑ anime partes. unde incipit
aliqͥd occurrere. quod ñ sit nob̾ cõmune cũ
bestiis: inde incipit racio. uͥ iam homo int̾ra¬
possit agnosci. Qu etiã ipse si ꝑ illam ratio¬
nem cu tẽporalit̃i rerum administratio de¬
legata ẽ. immoderato ꝓ gressu ninis in exte.¬
riora ꝓ labit᷑. consentiente sͥ capite suo. idest
ñ eam cohibente atq refrenante: illa que
in specula consilii p̃sidet. quasi uirili portio¬
ne. inueterat᷑ inter inimicos suos. uirtutis

Expanded text:
a viro, rite potuit in ejus corporali velaa viro, rite potuit in ejus corporali velamento figurari pars illa rationis, quae ad temporalia gubernanda deflectitur; ut non maneat imago Dei, nisi ex qua parte mens hominis aeternis rationibus conspiciendis vel consulendis adhaerescit, quam non solum masculos, sed etiam feminas communis natura cognoscitur; in eorum vero corporibus ipsius unius mentis distributio figuratur. Ascendentibus itaque introrsus quibusdam gradibus considerationis per animae partes, unde incipit aliquid occurrere, quod non sit nobis commune cum bestiis, inde incipit ratio, upossit agnosci. qui etiam si per illam rationem, cui temporalium rerum administratio delegata est, iam moderato progressu nimis in exteriora prolabitur consentiente sibi capite suo, id est non eam cohibente atque refrenante illa quae in specula consilii praesidet quasi uirili portione, inueteratur inter inimicos suos, uirtutis
Abbreviated transcription (Latin):
nem eiꝰ qui creauit eum. Scdm hanc
autẽ renouationẽ. effici᷑ etiã filii dĩ
ꝑ baptismum xp̃i. Et induentes nonũ
hominẽ: xp̃m utiq induimus ꝑ fidem.
Quid ẽ gͦ quod ab hoc consortio feminas
alienet: cum suit nobiscum gr̃ȩ cohere¬
des. & alio loco idem apłs dicat. omnes
enim filii dei estis ꝑfidem que ẽ in xp̃o
iħu: Quicumq enĩ in xp̃o baptizati
estis: xp̃m indiustis. Non est ideus.
neq grecꝰ. ñ ẽ seruus neq liber: non est
mascultis neq femina. Om̃s enĩ uos unꝰ
feminȩ. sexum corporis amiserunt: S
qr ibi renouant᷑ ad imaginem dei lͥi sextis
nullus ẽ: ibi factus est homo ad imaginẽ
d̃i. nͥ sexus nullas ẽ. hoc ẽ in sp̃u mentis
sue. Cur gͦ uir ꝓpterea ñ debet captit
uelare quia umago est & głã der: mulieꝵ
autẽ debet quia gła ẽ utri. quasi intlier
ñ renouet᷑ sp̃ti mentis sue. qui renouat᷑
in agnitione dĩ. scdm imaginẽ eiꝰ qͥ crea
uit etim: S quia sexii corporis distat

Expanded text:
nem ejus, qui creavit eum. Secundum hanc autem renovationem, efficimur etiam filii Dei, per baptismum Christi, et induentes novum hominem Christum, utique induimur per fidem. Quis est ergo qui ab hoc consortio feminas alienet, cum sint nobiscum gratiae cohaeredes, et alio loco idem Apostolus dicat: Omnes enim filii Dei estis, per fidem in Christo Jesu: Quicunque enim in Christo baptizati estis, Christum induistis: nonrvus neque liber, non est masculus et neque femina: omnes enim vos unum feminae sexum corporis amiserunt? Sed quia ibi renovantur ad imaginem Dei, ubi sexus nullus est, ibi factus est homo ad imaginem dei, ubi sexus nullus est, hoc est in spiritu mentis suae. cur ergo uir propterea non debet caput uelare, quia imago est et gloria dei, mulier autem debet, quia gloria uiri est, quasi mulier non renouetur spiritu mentis suae, qui renouatur in agnitionem dei secundum imaginvit illum? Sed quia sexu corporis distat
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. Quam qͥñ habuerit: filingus
hominum loqtiatar & anglõram. sonans
exam̃tum ẽ & cymbalum tynniens. Et¬
si habuerit ꝓphetim. & scierit omnu sa¬
cramenta b omnem scientiam. & habue¬
rit omnem fidem ita ut montes tranffe¬
rat: nchil ẽ. Et si distribtierit omnem
sabstantiam fuam. & si tradiderit corpus
stũ ut ardeat: nichil ei ꝓdest. Quantum
gͥ bontim ẽ: sine quo ad et̾nam uitam ne¬
minem bona tanta ꝑduicunt. Ipsa uero di¬
lectio sine caritas. nam untus rei ẽ nomen
utrtimq. si habeat eam qui ñ loqͥtur lin¬
gitis. nec habet ꝓphetiam. nec omnia scit
sacramenta. omnemq scientiam. nec distri¬
buit omia sua patiꝑibus. uel non haben¬
do quod distribuati ciel aliqua necefsitate
ꝓhibitus. nec tradat corpuis sctum ut ap¬
deat. si talis passionis nulla tẽptatio ẽ ꝑdticit
ad regntim: ita ut ipsam fidem ñ factat uti¬
lem nͥ caritas. Sine caritate quippe fides
potest quidem esse: sed non ꝑdesse. ꝓpter

Expanded text:
s hominum loquatur et angelorum, sonus aeramenti est, et cymbalum tinniens. Etsi habuerit prophetiam, et scierit omnia sacramenta, et omnem scientiam et habuerit omnem fidem, ita ut montes transferat, nihil est. Et si distribuerit omnem substantiam suam, et si tradideritsuum, ut ardeat, nihil prodest. quantum ergo bonum est, sine quo ad aeternam uitam neminem bona tanta perducunt? ipsa uero dilectio siue caritas — nam unius rei est nomen utrumque — si habeat eam qui non loquitur linguis nec habet prophetiam nec omnia scit sacramenta omnemque scientiam nec distribuit omnia sua pauperibus, uel non habendo quod distribuat uel aliqua necessitate prohibitus, nec tradit corpus suum, ut ardeat, si talis passionis nulla temtatio est, perducit ad regnum, ita ut ipsam fidem non faciat utilem nisi caritas. sine caritate quippe fides potest quidem esse, sed non et prodesse. propter
Abbreviated transcription (Latin):
nuptialem: non timere. tenebras exter iores
uncula menbrorum & mantum. & pedũ.¬
cum datus fuerit homini accendit
eum in dilectione dei & ꝓximi. & ipse di¬
lectio ẽ. Non enim habet homo unde dili
Nos diliginiis. quia ipse prius dilexit nos.
Apls quoq paulus. Silectio inqͥt dei diffasi

Expanded text:
nuptialem non timere tenebras exteriores, nuptialem non timere tenebras exteriores, vincula membrorum et manuum et peducum datus fuerit homini, accendit eum in dilectionem Dei et proximi, et ipse dilectio est: non enim habet homo unde Deum Nos diligimus, quia ipse prior dilexit nos. Apostolus quoque Paulus: Dilectio, inquit, Dei diffusa
Abbreviated transcription (Latin):
dum ꝑueni. In uolucrum meũ explicaui:
omĩa uel pene omĩa consideraui. ad uestẽ
illam nondum ꝑueni. Quodam loco patilus
apłs attalit mͥ magnum in uolucrum
magnarum rerum: & posiut ante me. Et
singula: & dicere. Si linguis hominum lo¬
quar & angelorum. Si habeam omnem sci¬
entiam & ꝓphetiam. & omnem fidem: ita
ut moutes tranfferam. Si distribuero omĩa
mea patiꝑibtis: & tradam corpus metim. ut
ardeam. Magna uestis. Nondum ẽ tamen
illa nuptialis. Iam ꝓfer nob̃ nuptialem uestẽ.
Quid nos apłẽ sc̃e suspendis : ꝓphetia for
te dei donum est: quod ñ habent bomi &
mali. Si caritatem inqͥt non habeam: nidil
sum. nichil michi ꝓdest. Ecce uestis nuptu¬
lis. Induite uos o conuiue: ut securi discũ¬
batis. Holite dicere : ad istam uestem habẽ.¬
dam patiꝑes sumus. Ulestite: & uestimim.
illam. Ad illum currite: ipsum rogate.
Nouit sc̃ificare fideles suos: nouit uestire
nudos suos. Ut possitis uestem habentes

Expanded text:
dum perveni. Involucrum meum explicavi, dum perveni. Involucrum meum explicavi, omnia vel pene omnia consideravi, ad vestem illam nondum perveni. Quodam loco Paulus apostolus attulit mihi magnum involucrum magnarum rerum; exposuit ante me, et singula, et dicere: Si linguis hominum loquar et Angelorum, si habeam omnem scientiam, et prophetiam, et omnem fidem, ita ut montes transferam; si distribuero omnia mea pauperibus, et tradam corpus meum ut ardeam. Magnae vestes: nondum tamen est illa nuptialis. Jam profer nobis nuptialem vestem. Quid nos, Apostole, suspehabent boni et mali. Si charitatem, inquit, non habeam, nihil sum, nihil mihi prodest . Ecce vestis nuptialis: induite vos, o convivae, ut securi discumbatis. Nolite dicere: Ad istam vestem habendam pauperes sumus. Vestite, et vestimini. illam. Ad illum currite, ipsum rogate: novit sanctificare fideles suos, novit vestire nudos suos. Ut possitis vestem habentes
Abbreviated transcription (Latin):
nuptialis: Queramus illam in
litteris scĩs. Quȩ ẽ uestis nuptialis : Sine
dubio aliqͥd ẽ: quod mali & boni cõmtine
ñ habent. Hoc inueniamus: & inuenimꝰ
uestem nuptialem. In donis dei quid est:
quod cõmune ñ habent bom & mali: Qd̃
homines sumus. & pecora non sumtis: dei
donum est. S commune est hoc: cum bo-¬
nis & malis. Quod nob̃ lux de de celo orit᷑.
de nube pluuiȩ descendunt. fontes manant.
agri fructificant: dona sunt. s bonis malis.¬
q cõmunia. Intremtis ad nuptias. foris alioᷤᷤ
relinquamꝰ: qui ñ uenerunt uocati. Ipsos
conitiuas. idest xp̃ianos considerenitis. Bap¬
tismꝰ donum dei est. Habent illum bonioo
mali. Altaris sacram̃ta simul accipiunt.¬
& boni & mali. ꝓphetauit saul iniquus:
& uiro sc̃o atq iustissimo infestus. Dum
eum ꝑsequeret᷑: ꝓphetauit. Hunqͥd di¬
cent᷑ credere soli bonie Et demones cre¬
dunt: & contremiscunt. Quid facio:
Excussi omnia: & ad uestem illam non¬

Expanded text:
nuptialis? Quaeramus illam in Litteris sanctis. Quid est vestis nuptialis? Sine dubio aliquid est quod mali et boni commune non habent: hoc inveniamus, et invenimus vestem nuptialem. In donis Dei quid est quod commune non habent boni et mali? Quod homines sumus et pecora non sumus, Dei donum est: sed commune hoc cum bonis et malis. Quod nobis lux de coelo oritur, de nube pluviae descendunt, fontes manant, agri fructificant, dona sunt, sed bonis malisque communia. Intremus ad nuptias; foris alios relinquamus, qui non venerunt vocati. Ipsos convivas, id est, Christianos consideremus. Baptismus donum Dei est, habent illum boni et mali. Altaris Sacramenta simul accipiunt boni et mali. Prophetavit Saül iniquus, et viro sancto atque justissimo infestus; dum eum persequeretur prophetavit . Numquid dicuntur credere soli boni? Et daemones credunt, et contremiscunt . Quid facio? Excussi omnia, et ad vestem illam non
Abbreviated transcription (Latin):
dt̃ equalis patri: uera anima. uera caro.
uerus homo: uerus ds̃. Uera natiuitas
uera passio: uera mors uera resurrectio.
Si aliquid horum dixeris falsum: intrat
putredo de ueneno serpentis. nascuntur
uermes mendatioꝵ. & nichil integrum

Expanded text:
Patri; vera anima, vera caro, verus homo, verus Deus, vera nativitas, vera passio, vera mors, vera resurrectio. Si aliquid horum dixeris falsum, intrat putredo: de veneno serpentis nascuntur vermes mendaciorum, et nihil integrum
Abbreviated transcription (Latin):
modũ et̾nt̃ głe pondus oꝑatur. in nobis.
Ecce quantũ p̃tium damus. Quo dam
unam siliquam: ad accipiendos thesau¬
ros sempiternos. Siliquam laboris: ad
reqͥem incredibilem. Qeñ uident᷑ tẽ¬

Expanded text:
modum, aeternum gloriae pondus operatur nobis.» Ecce quantum pretium damus, quodam modo unam siliquam ad accipiendos thesauros sempiternos: siliquam laboris ad requiem incredibilem, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
Quorum in uno ẽ turba impioꝵ: t̾re¬
n hominis imaginẽ ab initio scłi tsq
ad finem gerentium. In altero.series po¬
puli uni deo dediti. s ab adam usq ad io¬
hannem baptistam t̾reni hominis uitã
gerens seruili quadã iusticia. Cuiꝰ ihysto¬
riam uetus testam̃tum uocant: quasi t̾re¬
num pollicens regnum. Que tota nichil¬
ẽ aliud: quã imago noui popłi & noui testa¬
menti. pollicentis regnum celortim. Cuiꝰ
popłi tuta interim temporał incipit ado¬
mini adtientu in humilitate: usq ad diẽ
iudiciĩ quando in claritate uenturus ẽ.
Post quod iudicium uetere homine ex¬
tincto: erit illa mutatio q̃ angłicam ui¬

Expanded text:
Quorum in uno est turba impiorum, terreQuorum in uno est turba impiorum, terreni hominis imaginem ab initio saeculi usque ad finem gerentium. In altero, series populi uni Deo dediti, sed ab Adam usque ad Joannem Baptistam terreni hominis vitam gerentis servili quadam justitia: cujus historia Vetus Testamentum vocatur, quasi terrenum pollicens regnum; quae tota nihil aliud est quam imago novi populi, et Novi Testamenti pollicentis regnum coelorum. Cujus populi vita interim temporalis incipit a Domini adventu in humilitate, usque ad diem judicii, quando in claritate venturus est. Post quod judicium, vetere homine exstincto, erit illa mutatio quae angelicam vi
Abbreviated transcription (Latin):
ni. sumine atq ineffabilis sapientie. Sex.¬
tam omnimode mutationis in et̾nam uitã.
ousq ad totam oblitonem uite demporal
tͣnseuntẽ: ꝑfecta forma qͣ facta ẽ ad iagr¬
nem & similittidinem dei. Septima enimi
um quies et̾na ẽ: inta nullis etatibus
distingnenda beatittido ꝑpetua. Ut enim
finis uet̾is hominis mors ẽ: sic finis notua
hominis uita et̾na. Ille namq homo pec¬
nullo dubitante ita sunt: ut unũ eorũ
idest ueterem atq t̾renum possit in hac
tota uita iꝰ homo agere : noutĩ uͦ a ce¬
lestem. nemo in hac uita possit nͥ cum tie¬
tere. Nam & ab ipso inciprat necesse est
& usq ad uisibilem mortẽ cum illo quã¬
tus eo deficiente s ꝓfitiente ꝑduret: sic
ꝓportione tmniterstim genus humanũ
ciuꝰ tanquã unius hominis uite ẽ ab
adam usq ad finem bitiꝰ scłi. ita sub di¬
tine ꝓtuidentiȩ legibus administratur.
ut in dtio genera distribtũ appareat.

Expanded text:
ni summae atque ineffabilis sapientiae. Sexni summae atque ineffabilis sapientiae. Sextam omnimodae mutationis in aeternam vitam, et usque ad totam oblivionem vitae temporalis transeuntem in perfectam formam, quae facta est ad imaginem et similitudinem Dei. Septima enim jam quies aeterna est, et nullis aetatibus distinguenda beatitudo perpetua. Ut enim finis veteris hominis mors est, sic finis novi hominis vita aeterna. Ille namque homo pecnullo dubitante ita sunt, ut unum eorum, id est veterem atque terrenum, possit in hac tota vita unus homo agere, novum vero et coelestem nemo in hac vita possit nisi cum vetere; nam et ab ipso incipiat necesse est, et usque ad visibilem mortem cum illo, quamvis eo deficiente, se proficiente, perduret: sic proportione universum genus humanum, cujus tanquam unius hominis vita est ab Adam usque ad finem hujus saeculi, ita sub divinae providentiae legibus administratur, ut in duo genera distributum appareat.
Abbreviated transcription (Latin):
otius homo .&. interior. & celestis:
habet ipse ꝓportione ñ annis sed
ꝓnectibus. distinctas quasdam sp̃uales
etates suas. Primam: in uberibus utilis
hystorie q̃ nuorit exemplis. Scd̾am. iã
obliuiscentẽ humanã. ad diuina tenden¬
tem. In qua ñ auctoritatis humane.
continet᷑ sinti: s ad fumiã o incõmu¬
tabilem legem passibus rationis initi¬
tur. Terciã iam fidentiorem & carm¬
lem appetitum rationis robore arta¬
tem. gaudentẽq intͥnsecus in quad̃
duiledine comtigali: cũ anima m̃te coptila¬
tur & tielam̃to pudoris obnibitur. ut iã
recte uiuere ñ cogatar: s etiam si omnes
concedant peccare ñ libeat. Quartam iam
dipsam multo firmtus ordinatiusq facien¬
tem. & emicantem in uirum ꝑfectum: atq
aptam & idoneam omnibis ꝑsecutionibꝰ
& itindi huiꝰ tempestatibus. &o fluctibus
sustmendis atq frangendis. Quintã paca¬
tã atq omni ex parte tͣnqͥslam: itiuentẽ
in opibtis & abtindantia incͥomtitabilis reg.¬

Expanded text:
ovus homo, et interior, et coelestis, habens et ipse proportione, non annis, sed provectibus distinctas quasdam spirituales aetates suas. Primam in uberibus utilis historiae, quae nutrit exemplis. Secundam jam obliviscentem humana, et ad divina tendentem, in qua non auctoritatis humanae sinu continetur, sed ad summam et incommutabilem legem passibus rationis innititur. Tertiam jam fidentiorem, et carnalem appetitum rationis robore maritantem, gaudentemque intrinsecus in quadam dulcedine conjugali, cum anima menti copulatur, et velamento pudoris obnubitur, ut jam recte vivere non cogatur, sed etiamsi omnes concedant, peccare non libeat. Quartam jam idipsum multo firmius ordinatiusque facientem et emicantem in virum perfectum, atque aptam et idoneam omnibus et persecutionibus, et mundi hujus tempestatibus ac fluctibus sustinendis atque frangendis. Quintam pacatam atque ex omni parte tranquillam, viventem in opibus et abundantia incommutabilis reg
Abbreviated transcription (Latin):
dtende te hic habere laborem:
s attende qualem ille reqͥem
pollicettr. Nunqͥd cogitare potes: Si
illam posses cogitare: uideres te nichil
laborare ad compensationem. Andi eũ
qͥ illud exparte cernebat. qͥ dixit. nc̃ scio
ex parte: quod ait apłs. Et enĩ qd est
ad p̃sens temporale. & leue tͥbulationis

Expanded text:
tendis te habere hic laborem; sed attende qualem ille requiem pollicetur. Numquid cogitare, potes? Si illam posses cogitare, videres te nihil laborare ad compensationem. Audi eum qui illud ex parte cernebat, qui dixit, «Nunc scio ex parte» : quid ait Apostolus? «Etenim quod est ad praesens temporale et leve tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥes sempiterna. Sine sine erit reqͥes
ista: sine fine erit gaudium hoc. Sine fi¬
ne erit leticia ista: sine fine erit in cotrup¬
tio uita et̾na. Habebis requiem: quȩ non
habet finem. Quanto labore digna ẽ reqͥes:
que ñ babet finem. Si uerum iuscõꝑare
& uerũ iudicare: et̾na reqͥes eterno labore
recte emitur. llerum hoc ẽ: sed noli tun̾e.
Misericors ẽ ds̃. Si enim haberes eternũ
laborem: nmꝗͣ ꝑuenires ad et̾nam quie¬
tem. Ergo ut aliquando ꝑuenias ad id qd̵
emis: ñ in et̾ntĩ laborandum ẽ. Non quia
ñ ualet tanti: sed ut possideat᷑ quod emi¬
tur. Digna ẽ quidem enii labore ꝑpetuo.
S necesse ẽ: ut laborꝗt e temporali emat᷑.
habent finem. Quod tͥ dabo dicit deus:
ñ habebit finem. Qualis miscdĩa dei. Nõ
dicit: decies centena milia annoꝵ labota.
Non dicit: uel mille annos labora. Nondĩ:
quingentos annos labora. Cum uiuis la¬
bora. in paucis annis. Inde reqͥeserit: &

Expanded text:
requies sempiterna: sine fine erit requies ista, sine fine erit gaudium hoc, sine fine erit laetitia ista, sine fine erit incorruptio; vitam aeternam habebis; requiem quae non habet finem. Quanto labore digna est requies quae non habet finem? Si verum vis comparare, et verum judicare, aeterna requies aeterno labore recte emitur. Verum hoc est: sed noli timere, misericors est Deus. Si enim haberes aeternum laborem, nunquam pervenires ad aeternam quietem. emis, non in aeternum laborandum est: non quia non valet tanti, sed ut possideatur quod emitur. Digna est quidem emi labore perpetuo; sed necesse est ut labore temporali ematur. habent finem: Quod tibi dabo, dicit Deus, non habebit finem. Qualis misericordia Dei? Nec dicit, Decies centena millia annorum labora; non dicit, vel mille annos labora; non dicit, quingentos annos labora: cum vivis labora, in paucis annis: inde jam requies erit, et
Abbreviated transcription (Latin):
ycit apłs cum inde loqueret᷑: ca¬
ro & sanguis regnum dei ñ possi¬
debunt. S quisquis ea sic accipit. ut exi¬
stimet ita corpus terrenũ. quale nc̃ ha¬
beniꝰ in corpus celeste resurrectione muta¬
ri. ut nec menbra ista nec carnis fit fut᷑a
substantia: ꝓculdubio corrigendꝰ ẽ. cõmoni¬
tus de corpore dm̃i. qui post resurrectionẽ
in eisdem menbris ñ solum conspitiendus
oculis. uerum etiã manibꝰ tangendus ap¬
paruit. carnemq se habere etiam sermo¬
ne firmauit dicens. Palpate & uidete
quia sp̃c carnẽ & ossa ñ habet: fic̃ me ui¬
detis habere. Ulnde constat apłm ñ carnis
fubstantiam negasse in dei regno fut᷑am:
s aut homines qui sedm̃ carnem inuunt
carnis & sanguinis nomine nuncupasse.
aut ipsam carnis corruptionem. quȩ tẽ
utiq nulla erit. Nam cum dixisset. caro
& sanguis regnum dei non posfidebunt:
bene intelligitur. tanqͣ exponendo quid
dyxerit continuo subdidisse. neq corruꝑ¬
tio in corrnptionẽ poffidebit. Ex libro¬

Expanded text:
tolus, cum inde loqueretur: caro et sanguis regnum dei non possidebunt. sed quisquis ea sic accipit, ut existimet ita corpus terrenum, quale nunc habemus, in corpus caeleste resurrectione mutari, ut nec membra ista nec carnis sit futura substantia, procul dubio corrigendus est, commonitus de corpore domini, qui post resurrectionem in eisdem membris non solum conspiciendus oculis, uerum etiam manibus tractandus apparuit carnemque se habere etiam sermone firmauit dicens: palpate et uidete, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me uidetis habere. unde constat apostolum non carnis substantiam negasse in dei regno futuram, sed aut homines, qui secundum carnem uiuunt, carnis et sanguinis nomine nuncupasse aut ipsam carnis corruptionem, quae tunc utique nulla erit. nam cum dixisset: caro et sanguis regnum dei non possidebunt, bene intellegitur tamquam exponendo quid dixerit continuo subdidisse: neque corruptio incorruptionem possidebit. de
Abbreviated transcription (Latin):
cantur hic martyres. & ad iudicium ꝑ¬
oucentur quo non solum eos a quibus
iudicati funt. s etiam auglõs iudicabiunt.
aduersus quos eis erat colluctatio etiam
cum ab hominibus iudicari uiderentur.:
nec separaret eos a xp̃o. tribulatio. angu¬
stia. fames. nuditas. gladius. Sclãria g¬

Expanded text:
cantur hic martyres, et ad judicium perducuntur, quo non solum eos a quibus judicati sunt, sed etiam angelos dijudicent, , adversus quos eis erat colluctatio, etiam cum ab hominibus judicari viderentur. Non separet a Christo tribulatio, angustia, fames, nuditas, gladius . «Fidelia
Abbreviated transcription (Latin):
ri: ꝑ ipsam uiam debemtis currere. qua xp̃e
& in cruce pendens dignattis est ambulare.
In crtice enim fixtis erat: & caritatis uram
currens. ꝓ suis ꝑsecutoribus supplicabat. De.¬
niq sic dixit: pater ignosce illis. quia nesci¬
unt quid faciunt. Et nos gͦ ꝓ omnibus mni¬
micis nr̃is hoc iugiter supplicemꝰ: ut illis
d̃s emendationem morum. & indulgentiã

Expanded text:
ri, per ipsam viam debemus currere, qua Christus et in cruce pendens dignatus est ambulare. In cruce 551 enim fixus erat, et charitatis viam currens pro suis persecutoribus supplicabat. Denique sic dixit, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quod faciunt . Et nos ergo pro omnibus inimicis nostris hoc jugiter supplicemus, ut illis Deus emendationem morum, et indulgentiam
Abbreviated transcription (Latin):
uid crudele moyses aut manda¬
uit aut fecit: eum conissum sͥ
popłm sc̃e zelans. & uni uiro deo subdi¬
tum cupiens. postea quã cognouit ad
fabricandum & colendum ydolum de¬
fluxisse. mentemq impudicam ꝓstitius¬
se demonibus. in paticos eorum uindi¬
cans gladio. quos ds̃ ipse quẽ offende¬
rant alto & secreto iudicio feriendos
uoluisset. inferro & in presenti salu¬
briter terruit. & disciplinã in posterũ
sanxit: Nam eum nulla crudelitate
s magna dilectione fecisse quod fecit:
quis non in uerbis eiꝰ agnoscat. orantis
ꝓ peccato eortim &o dicentis. si dimitts
illis peccatum dunitte. sin autẽ. dele me
de libro tuos Comparaus ergo unusquis¬
q pie prudens illam cedem & hanc p̃.¬
cem: uidet ꝓfecto aꝑtissime. uidet quan¬
tum malum sit anime. ꝑ sutilacra de¬
monum forncari. quando sic seuit qui fic
amat. Sic plane & apls̾ non crudeliter
s amabiliter tradidit hominẽ sathane in
interitum carnis: ut sp̃c saluus sit ii die

Expanded text:
 crudele Moyses aut mandauit aut fecit, cum commissum sibi populum sancte zelans et uni uero deo subditum cupiens posteaquam cognouit ad fabricandum et colendum idolum defluxisse mentemque inpudicam prostituisse daemonibus, in paucos eorum uindicans gladio, quos deus ipse, quem offenderant, alto et secreto iudicio feriendos uoluisset inferri, et in praesenti salubriter terruit et disciplinam in posterum sanxit? nam eum nulla crudelitate, sed magna dilectione fecisse quod fecit, quis non in uerbis eius agnoscat orantis pro peccato eorum et dicentis: si dimittis illis peccatum, dimitte; sin autem, dele me de libro tuo? conparans ergo unusquisque pie prudens illam caedem et hanc precem uidet profecto apertissime, uidet, quantum malum sit animae per simulacra daemonum fornicari, quando sic saeuit, qui sic amat. sic plane et apostolus non crudeliter, sed amabiliter tradidit hominem satanae in interitum carnis, ut spiritus saluus sit in die
Abbreviated transcription (Latin):
ifitabo in uirga ait iniquitates
eorum. Sic oo apls cominatur. Qd
uidtis: In uirga ueniam ad uos: Absit.
ut dicerent pii filii. Si cum uirga uen¬
turus es: noli uenire. Melius est enim
erudiri in uirga patris: quã in blandi¬
mento perire predonis. Ego quidẽ. ibsens¬

Expanded text:
it, «in virga iniquitates eorum.» Sic et Apostolus comminatur: «Quid vultis? in virga veniam ad vos» ? Absit ut dicerent pii filii, Si cum virga venturus es, noli venire. Melius est enim erudiri in virga patris, quam in blandimento perire praedonis. 3. «Vis
Abbreviated transcription (Latin):
datius accipius patres. moysen & aa¬
ron. aliosq semores. qui cõmemorant᷑
in eadem scͥptura etiã sp̃m accepisse
tinde acceꝑat moyses: ut eum adiu¬
uarent ad eundem popłm regendum.
ac ferendum. Cur enu non appel¬
larentur patres: Non sicut ds̃ pateR
unis est qui regenerat sp̃u scõ. quos
facit filios ad eternã hereditatem. sed
honoris gratia. ꝓpt̾ etatem curamq
pietatis. sicut paulus semor dicit. non
ut confundam uos hec scribo. s ut fili¬
os meos carissimos moneo: cum sciret
utiq a dño dictum. ne uobis dicatis
patrẽ in terra. Unis est enĩ pater
de loquendi consuetudine tolleretur:
s ne grã dei qua in eternam uitam
regeneramur. nature uel potestati. uel
etim sanctitati cuitisquã hominis tri¬
bueretur. Ideo cum diceret ego uos ge-

Expanded text:
datius accipimus patres, Moysen, et Aaron, aliosque seniores qui commemorantur in eadem Scriptura etiam spiritum accepisse, unde acceperat et Moyses, ut eum adjuvarent ad eumdem populum regendum ac ferendum ? Cur enim non appellarentur patres? Non sicut Deus Pater unus est qui regenerat Spiritu suo quos facit filios ad aeternam haereditatem; sed honoris gratia, propter aetatem curamque pietatis: sicut Paulus senior dicit, Non ut confundam vos, haec scribo; sed ut filios meos charissimos moneo; cum sciret utique a Domino dictum, Ne vobpatrem in terra: unus est enim pater de loquendi consuetudine tolleretur, sed ne gratia Dei, qua in aeternam vitam regeneramur, naturae, vel potestati vel etiam sanctitati cujusquam hominis tribueretur. Ideo cum diceret: Ego genui v
Abbreviated transcription (Latin):
est occultum erit. adueniet. Unde dicio.
Media nocte clamor factis ẽ. ecce sponfris
nenit: exite obuiam ei. Nimirum cla¬
mor iste: ipsa ẽ tuba illa quã cõmemorat.
apłs. uͥ dicit. Canet enim triba: & mor¬
tui resurgent incorrupti. Tube nomine
aliquid euidentissimum & p̃clarissimam.
signum uult intelligi: quam uocem ar-¬
changeli & tubam dei. alio loco dicit.
mentis sunt & ꝓcedent. Surgunt ergo
omnes ille uirgines: & sapientes & stul¬
te. Et aptant lampades suas: idest ra-¬
tionem p̃parant reddere de oꝑibus suis.
S tunc illius clamoris euidentia & re¬
surrectione mortuorum: quia nulla erit
dubitatio iam instantis p̃sentisq indicũ:
subtrahet᷑ omne solatium laudis humane.
Neq enim uacabit de alio disceptare. ua
de alio iudicare. aut gratificariatq suf¬
fragari alteri: quando unusqͥsq ꝓpͥum onꝰ
portabit. & de suortim factorum redden¬
da ratione cogitabit. Cum aũ mortale

Expanded text:
est occultum erit, an ueniat. unde dicit est occultum erit, an ueniat. unde dicit media nocte clamorem factum: Ecce sponsus uenit, exite obuiam ei. nimirum clamor iste ipsa est tuba illa, quam commemorat apostolus, ubi dicit: Canet enim tuba et mortui resurgent incorrupti. tubae nomine aliquod euidentissimum et praeclarissimum signum uult intellegi, quam uocem archangeli et tubam dei alio loco dicit. mentis sunt, et procedent. surgunt ergo omnes illae uirgines et sapientes et stultae et aptant lampades suas, id est rationem praeparant reddere de operibus suis. Sed tunc illius clamoris euidentia et resurrectione mortuorum quia nulla erit dubitatio iam instantis praesentisque iudicii, subtrahetur omne solatium laudis humanae. neque enim uacabit de alio disceptare uel de alio iudicare aut gratificari atque suffragari alteri, quando unusquisque proprium onus portabit et de suorum factorum reddenda ratione cogitabit. ac per
Abbreviated transcription (Latin):
num. Tunc qͥppe tolletur impius ne
uideat maiestatẽ dm̃: quando ibunt
simstri in supplitium et̾num. euntibꝰ
dextris inuitam et̾nam. Hec ẽ autem
sic ait ueritas. uita et̾na: ut cognoscant
sta mors. sepe in scͥpturis dormitio dr̃:
ꝓpter futuram resurrectionẽ. uelut eui¬
gilationẽ. Hinc apłs dicit. De dormien¬
tibus autẽ nolo uos ignorare fratres. &x
alio loco. Ex quib plures manent us¬
q: adhuc: quidam autẽ dormierunt.
Et alia inntimerabilia in hoc testimo¬
nia: aꝑte ꝑ scͥpturas utriusq testam̃ti
turum fuisse tempus: quo inter tẽpta¬
tiones tribulationesq huiꝰ seculi. iam
iamq eiꝰ expectaret᷑ & sꝑaret᷑ aduentꝰ
tanꝗͣ ꝓpinquus & inminens. Ad quẽ
se p̃parent: qui in eius esse familia uident᷑.
Hoc ẽ enim quod ait: exisse obiuam spõ.¬
so & sponse. Tardante autẽ sponso: doi
mierunt. Non enĩ tunc ueniet cum sꝑat.
s media nocte cum ualde obscurum io

Expanded text:
num . Tunc quippe tolletur impius, ut non num . Tunc quippe tolletur impius, ut non videat claritatem Domini , quando ibunt sinistri in supplicium aeternum, euntibus dextris in vitam aeternam . Haec est autem, sicut ait Veritas, vita aeterna, ut cognoscasta mors saepe in scripturis dormientium dicitur | propter futuram resurrectionem uelut euigilationem. hinc apostolus dicit: De dormientibus autem nolo uos ignorare, fratres, et alio loco: Ex quibus plures manent usque adhuc; quidam autem dormierunt; et alia innumerabilia in hoc testimonia aperte per scripturas utriusque testamenti turum fuisse tempus, quo inter tribulationes temptationesque huius saeculi iam iamque eius expectaretur et speraretur aduentus tamquam propinquus atque imminens, ad quem se praeparent, qui in eius esse familia uidentur. hoc est enim, quod ait exisse obuiam sponso et sponsae, mierunt omnes. non enim tunc ueniet, cum speratur, sed media nocte, cum ualde obscurum, id
Abbreviated transcription (Latin):
tatem cum expͥmere uellet apłs: in ictu
octili dixit fieri. Heq enim aliqͥd in
rerum corporearũ motibꝰ nel ictibus:
potest celerus inueniri. Ex libro de tͥni
ait apłs paulus. In ictu occli in nouis¬
fima triba: & mortui resurgent ꝑesur¬
gent incorpͣti. & nos immutabim᷑. In
ipso namiq ictu oculi. ante iudicium
resurget. in uirtute in incorruptione.
in gła corpꝰ sp̃uale: quod nc̃ seminatur
in infirmitate in corruptione incontu¬
melia corpꝰ animale. Inago uero quie re¬
nouatur in sp̃u mentis. in agnitione
dei. ñ exterius s interns. de die in diẽ
ipsa ꝑfitiet᷑ uisione. Quȩ tc̃ erit pꝰ iudi¬
cium facie ad faciem: nunc autẽ ꝓficit
ꝑ speculum in enigmate. ꝓpter cuitis ꝑ¬
fectionem dictum in telligendum ẽ: si¬
miles ei erimꝰ. qm̃ indebimꝰ eũ sicuti est.
Hoc enim donum tunc nob̃ dabitur:
cum dictum fuerit. Ulemte benedicti
patͥs mei: posfidete paratum uobis reg.¬

Expanded text:
tatem cum exprimere uellet apostolus, in ictu tatem cum exprimere uellet apostolus, in ictu oculi dixit fieri. neque enim aliquid in rerum corporearum motibus uel ictibus potest celerius inueniri. quodsi culi, in novissima tuba, et mortui resurgent incorrupti; et nos immutabimur . In ipso namque ictu oculi ante judicium resurget in virtute, in incorruptione, in gloria corpus spirituale, quod nunc seminatur in infirmitate, corruptione, contumelia corpus animale. Imago vero quae renovatur in spiritu mentis in agnitione Dei, non exterius, sed interius de die in diem, ipsa perficietur visione, quae tunc erit post judicium facie ad faciem, nunc autem proficit per speculum in aenigmate . Propter cujus perfectionem dictum intelligendum est, Similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est. Hoc enim donum tunc nobis dabitur, cum dictum fuerit, Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis reg
Abbreviated transcription (Latin):
nitudo: incorporabilis ꝑhibet᷑. S quanta¬
cumq sit: pͥuis oportet aerem qui supra
est transeant radii nr̃orum oculorum.
& postea quicqͥd ultra ẽ. tum demum
ad solem ꝑtienant quem uidemꝰ. Num gͥ.
quia totiens hic diximꝰ prius & postea:
ideo ñ simul omnia uno ictu transit nr̃
obtutus: Si enim olausis clausis oculis
faciem contra uisuri solem ponamꝰ: nonne
mox ut eos aꝑuerimꝰ. ibi potius atiem
nram nos inuenisse quam illuc eam per-¬
duxisse putabimꝰ. ita ut nec iꝑsi oculi
pͥus aꝑti fuisse uideantur quã illo quo
intenderant ꝑuenisse: Et certe corpore
lucis ẽ radius. emicans ex octilis nr̃is: &
tam longe posita & tanta celeritate
contingens. ut estimari comparariq ñ
posfit. Nempe hic & illa omura tam
ampla inmensaq spatia: simul uno
ictu tͣnsiri manifestum ẽ. Et quid pͥus
posteriusq tͣnseatur: nichilomiinus cer-¬
tum ẽ. Merito resurrectionis nr̃e celeri¬

Expanded text:
nitudo inconparabilis perhibetur; sed quantanitudo inconparabilis perhibetur; sed quantacumque sit, prius oportet aerem, qui supra est, transeant radii nostrorum oculorum et postea quidquid ultra est tum demum ad solem perueniant, quem uidemus. num igitur quia totiens hic diximus „prius" et "postea-, ideo non simul omnia uno ictu transit noster obtutus? si enim clausis oculis faciem contra uisuri solem ponamus, nonne mox, ut eos aperuerimus, ibi potius aciem nostram nos inuenisse, quam illuc eam perduxisse putabimus, ita ut nec ipsi oculi prius aperti fuisse uideantur quam illa quo intenderat peruenisse? et certe iste corporeae lucis est radius, emicans ex oculis nostris et tam longe posita tanta celeritate contingens, ut aestimari conpararique non possit. nempe hic et illa omnia tam ampla inmensaque spatia simul uno ictu transiri manifestum est et. quid prius posteriusque transeatur, nihilo minus certum est. Merito resurrectionis nostrae celeri
Abbreviated transcription (Latin):
um solem intuemur orientem: certe
manifestũ ẽ qd ad eum acies nr̃a ꝑue¬
nire non posset. nͥ transiret totũ aeris
çeliq spatitm quod inter nos & ipsum ẽ.
Hoc autẽ caꝰ longinqͥtatis sit: qͥs estimare
suffitiat: Hec utiq ꝑueniret eadem acies
uel raditis oculorum nr̃orum. ad transe-¬
undum aerem qͥ ẽ suꝑ mare: nͥ prius trã.¬
sisset eum qui ẽ suꝑ terram. in qualibet
medit̾ranea regione simtis. ab eo loco tibi
sumꝰ usq ad litus maris. Deinde si ad eandẽ
lineam contuitus nr̃i adhuc post mare t̾rȩ
adiacent. eum quoq aerem qui sitꝑ illas
transmarinas terras ẽ transire acies nr̃a
ñ potest: nͥ pͥuis pacto spatio aeris illitis
qui suꝑ mare quod pͥmtm occurrit
extendit᷑. facumꝰ iam pꝰ illas cranẜma¬
rinas terras: ñ nͥ occeanũ remanere.
Nunquid & aerem qui suꝑ occeanum
diffunditur potest transire acies nr̃a:
nͥ pͥus transierit quicqͥd aeris citra occea¬
num. supra t̾ram est: Occeani autẽ mag¬

Expanded text:
um solem intuemur orientem, certe manifestum est, quod ad eum acies nostra peruenire non posset, nisi transiret totum aeris caelique spatium, quod inter nos et ipsum est. hoc autem cuius longinquitatis sit, quis aestimare sufficiat? nec utique perueniret eadem acies uel radius oculorum nostrorum ad transeundum aerem, qui est super mare, nisi prius transisset eum, qui est super terram, in qualibet mediterranea regione simus, ab eo loco, ubi sumus, usque ad litus maris. deinde, si ad eandem lineam contuitus nostri adhuc post mare terrae adiacent, eum quoque aerem, qui super illas transmarinas terras est, transire acies nostra non potest, nisi prius peracto spatio aeris illius, qui super mare, quod primum occurrit, extenditur. faciamus iam post illas transmarinas terras nonnisi oceanum remanere. numquid et aerem, qui super oceanum diffunditur, potest transire acies nostra, nisi prius transierit quidquid aeris citra oceanum supra terram est? oceani autem mag
Abbreviated transcription (Latin):
etiam dei filius tecum consligeret. teq
ñ tuitã donando. s suscipiendo suꝑaret :
llicisti inmorientibus: uicta es in resur¬
gentibꝰ. Uictoria tua qua absorbueras
corpora morentium. tẽpoialis fuit. Ulic¬
toria nr̃a qua incorporibus absorta es re-¬
surgentium: et̾na constabit. Ubi ẽ acule¬
us tuis: Hoc ẽ peccatum. quo puncti
& tienenati sumus: ut etiam in nr̃is cor¬
porbꝰ fieres. & ea tam longo tempore pos¬
sideres. Aculeas autẽ moctis ẽ peccatum:
uirtus uͦ peccati lex. Peccauimꝰ in uno om̃s:
ut morerem in uno omnes. Accepimus
legem. ñ ut emendatione finiremꝰ peccatũ:
s ut trans gressione augeremꝰ. Lex enim
subintrauit: ut abundaret ꝑeecatum.¬
E conclusit scͥptura omnia sub peccato.
S ideo gratras. qui dedit nob̃ uictoriam
ꝑ dñm nr̃m iħm xp̃m: ut nͥ abundauit
peccatum. suꝑ abtindaret gr̃a. atq ut pro¬
missio ex fide ihii xp̃i daretur creden¬

Expanded text:
etiam dei filius tecum confligeret teque etiam dei filius tecum confligeret teque non uitando, sed suscipiendo superaret? uicisti in morientibus, uicta es in resurgentibus. uictoria tua, qua absorbueras corpora morientium, temporalis fuit, uictoria nostra, qua in corporibus absorta es resurgentium, aeterna constabit. ubi est aculeus tuus? hoc est peccatum, quo puncti et uenenati sumus, ut etiam in nostris corporibus fieres et ea tam longo saeculo possideres? aculeus autem -mortis est peccatum, uirtus uero peccati lex. peccauimusin uno omnes, ut moreremur in uno omnes; accepimus legem, non ut emendatione finiremus peccatum, sed ut transgressione augeremus. lex enim subintrauit, ut abundaret peccatumet: conclusit scriptura omnia sub peccato. sed deo gratias, qui dedit nobundauit peccatum, superabundaret gratia atque ut promissio ex fide Iesu Christi daretur creden
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ genꝰ humant̃. Quid adhtic q̃rimus cuiꝰ
mortis: Ultrum animȩ an corporise lltrã
pͥme qua nc̃ omnes mori᷑: an scdẽ qua tẽ
impii morientur: Nulla causa ẽ exagitã¬
di questionem: nullus tergiuer sandi locus
Apłi tierba quibꝰ id agebat: interrogata
respondent. Cum mortale hoc inqͥt indue¬
rit immortalitatẽ: tc̃ fiet sermo qui scͥptꝰ
ẽ. Absorta ẽ mors in uictoria. Ulbi ẽ mors
uictoria tua: nͥ ẽ mors aculeus tutis : Aca
leus autẽ mortis peocatũ: uirtus uͦ peccati
lex. De resurrectione corporis agebat: qua
absorbebitur mors inuictoria. cum mortale
hoc induerit immortalitatem. Cunc ipsi
morti insultabitur. quȩ inuictoriã resur¬
rectione corporis absorbebitar: tc̃ ei dicct᷑
llbi ẽ mors contentio tua ᷑ ubi ẽ mors acu¬
leus taus: Moitigͦ corporis hoc dicetur.
Hanc enim absorbebit uictoriosa ummorta¬
litas: cum mortale hoc immoitalitate ui¬

Expanded text:
est genus humanum. quid adhuc quaerimus cuius est genus humanum. quid adhuc quaerimus cuius mortis, utrum animae an corporis? utrum primae, qua nunc omnes morimur, an secundae, qua tunc impii morientur? nulla causa est est exagitandi quaestionem, nullus tergiuersandi locus; apostoli uerba, quibus id agebat, interrogata respondent.. cum mortale hoc, inquit, induerit inmortalitatem, tunc fiet sermo qui scriptus est: absorta es.t mors in uictoriam. ubi est, mors, uictoria tleus autem mortis est peccatum; virtus vero peccati, lex. De resurrectione corporis agebat, qua absorbebitur mors in victoriam, cum mortale hoc induerit immortalitatem. Tunc ipsi morti insultabitur, quae in victoriam resurrectione corporis absorbebitur. Tunc ei dicetur, ubi est, mors, uictoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? morti ergo corporis hoc dicetur. hanc enim absorbebit uictoriosa inmortalitas, cum mortale hoc inmortalitate in
Abbreviated transcription (Latin):
uia ficuit apłi aꝑtissima uerba
declarant. eo ab sorbebitur mors
inuictoriam. quo corruptibile & mortale
hoc induet incorrtiptionem. & immortali¬
tatem. idest quod inuificauit ds̃ & morta
hia corpora nr̃a. ꝓpter in habitantẽ spm eius
in uob̃: manifestum ẽ & hitiꝰ mortis corpo¬
ris quȩ resitrrectioni corporis contraria ẽ.
aculetim fuisse peccatũ. Aculeum autẽ
quo mors facta ẽ: ñ quẽ mors fecit. Pecca¬
to enim morimur: ñ morte peccamus.
Sic itaq dictum ẽ aculeus mortis: quomͦ
ligntim tutȩ. Non quod homuns uita fa¬
ceret: s quo uita hominis fieret. Et qͦ¬
modo lignum scientiȩ. ꝑ quod scientia
fieret hominis: ñ quod ꝑsuam scientiã
fecerit homo. Sic gͦ & aculeus moitis: qͦ
mors facta ẽ. ñ quem mors fecit. Sic eninti
dicimꝰ & pocultim mortis quo aliqitis mor¬
turis sit. uel mori possit: non quod moriens
mortuns ue c̃fecerit. Aculeus itaq mortis
peccatum ẽ. Peccato ꝑtinctum: mortificatũ

Expanded text:
 sicut apostoli apertissima uerba declarant, 10 absorbebitur mors in uictoriam, quo corruptibile et mortale hoc induet incorruptionem et inmortalitatem, id est quo uiuificabit deus et mortra propter inhabitantem spiritum eius in nobis, manifestum est et huius mortis corporis, quae resurrectioni corporis contraria est, aculeum fuisse peccatum, aculeum autem, quo mors facta est, non quem mors fecit; peccato enim morimur, non morte peccamus. sic itaque dictum est \'aculeus mortis\', quomodo lignum uitae, non quod hominis uita faceret, sed quo uita hominis fieret, et quomodo lignum scientiae, per quod scientia fieret hominis, non quod per suam scientiam fecerit homo. sic ergo et aculeus mortis, , quo mors facta est, non quem mors fecit. sic enim dicimus et poculum mortis, quo aliquis mortuus sit ucl mori possit, non quod moriens mortuusue confecerit. aculeus itaque mortis peccatum est, peccato punctum mortificatum
Abbreviated transcription (Latin):
rantur. in uno seminis tan paruulo gra¬
no omnia quȩ laudantur in arbore tanꝗͣ
liciata latuisse. quã mundi huius tam in¬
gentem sinum qtiȩ de corporibꝰ humanis
delabunt᷑ ab sumpta resurrectioni futtire.
tota & integra redditurum. Ex libro de¬

Expanded text:
ramur in uno seminis tam paruulo graramur in uno seminis tam paruulo grano omnia, quae laudamus in arbore, tamquam liciata latuisse, quam mundi huius tam ingentem sinum, quae de corporibus humanis, dum dilabuntur, absumit, resurrectioni futurae tota et integra redditurum. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
tabe atq putredine. die tertio
resurrexit: nr̃a uero post longum tẽpꝰ
ex quadam qua soluta discesserint con¬
lapsione reꝑabuntur. humanȩ faculta¬
ti utrumq impossibile ẽ ditune autẽ
potestati utrumq facillimũ. Ut enimi
radits ocuili nr̃i ñ citis ꝑuenit ad ꝓpi¬
quiora. tardius ad longinquiora. s utra¬
q interualla parili celeritate contingit:
ita cũ in ictu oculi sicut apłt dicit si
restirrectio mortuiorum. ommpotentie
dei & meffabili nutui. tam facile ẽ que¬
q recentia quã diuturno tempore dilap.¬
sa cadatiera suscitare. Incredibilia st̃ hoc
quibusdã qi in exꝑta: cũ omins nat̾a re-¬
rum tam sit plena miraculis. ut ñ quasi
facili ꝑuestigatione rationis s uidendi confue¬
tudine mira ñ sint. Quȩ ob hoc: nec con¬
sideratione nec inqͥsitione digna uident᷑.
Nam ego. & mectim quictmq iniusibilia
dei ꝑ ea quȩ facta funt intellecta conspi¬
tiunt: aut ñ minus aut amplitis amini¬

Expanded text:
tabe atque putredine die tertio resurrexit, nostra uero post longum tempus ex quadam, quo soluta discesserint, confusione reparabuntur, humanae. facultati utrumque inpossibile est, diuinae autem potestati utrumque facillimum. ut enim radius oculi nostri non citius peruenit ad propinquiora tardius ad longinquiora, sed utraque interualla parili celeritate contingit, ita cum in ictu oculi, sicut apostolus dicit, fit resurrectio mortuorum, omnipotentiae dei et ineffabili nutui tam facile est quaeque recentia quam diuturno tempore dilapsa cadauera suscitare. incredibilia sunt haec quibusdam, quia inexperta, cum omnis natura rerum tam sit plena miraculis, ut non quasi facili peruestigatione rationis sed uidendi consuetudine mira non sint atque ob hoc nec consideratione nec inquisitione digna uideantur. nam ego et mecum quicumque inuisibilia dei per ea, quae facta sunt, intellegere moliuntur, aut non minus aut amplius admi
Abbreviated transcription (Latin):
in qua pectora taindimꝰ. oicentes. Dimitte
nob̾ debita nr̃a: sicut & nos dmmittinus
debitoribus nr̃is. Neq enim ea nob̾ diit.¬
ti uolumus: quȩ dimissa ñ cdubitamꝰ in bap¬
tismo. S illa utiq quȩ humanȩ fragilita¬
ti. quamuis partia tamen crebra subre.¬
punt. Qtiȩ si collecta contra nos fueruit:
ita nos gratabunt & oppͥment. sicut urũ
aliquod grande peccatuni. Quid enini
inter est ad naufragiam. utrtĩ uno gran¬
di siuctti natis oꝑiatur & obrtat᷑: an pati¬
latĩ subrepenꝰ aqͥ ĩsentina ⁊ ꝑnegligẽtiã derelicla

Expanded text:
 dicentes: Dimitte  dicentes: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. neque enim ea nobis dimitti uolumus. quae dimissa non dubitamus in baptismo, sed illa utique, quae humanae fragilitati quamuis parua tamen crebra subrepunt. quae si collecta contra nos fuerint, ita nos grauabunt. et oppriment sicut unum aliquod grande peccatum. quid enim interest ad naufragium, utrum uno grandi fluctu nauis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sentina