comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inserere lectioni: qualit̾ scm̃i eius corpus¬
culum.in loco ubi nunc adoratur. fuerit
angelo anntiende translacum. Oeuł acĩ.¬
uuo seragesimo quarto. post
transicum gsosi domu martini. bea¬
tus ꝑpetuus turouice sedis cathiedre
sortitus est dignitatẽ. Ad eptus hunc api¬
dem. cum magnorum uotoꝵ consensii. fun¬
damenta templi ampliora quam fue¬
rant. suꝑ beata memibra locare disposuit.
Quod sagaci insistens studio: mrifice
mancipauit effectui. Dequa fabrica
muiti n quod loqueteniut: erat: sed quia
preien est. conticere ex inde meluis puta¬
duenicute gͦ optato tempore sacerdo¬
tiait templum dedicaret᷑. & scm̃
corpusculum a loco ubi septttam fuerat
cransferretur: conuocauit beatus ꝑpetu¬
us ad diem festu uicinos pontifices. sed
& abbatum ac diuersorum dericorum ũ n
iimi am multitudinem. Et quia hoc in
kalcndas iulias agere uolebat: uigila
una nocte. facto mane accepto sarculo.
terram quę suꝑ scm̃ erat tumulum cepe¬
runt effodere. Quo decerto: manus ut

Expanded text:
inserere lectioni, qualiter sanctum eius corpusculum in loco ubi nunc adoratur fuerit, angelo annuente, translatum. Anno sexagesimo quarto post transitum gloriosi domni Martini beatus Perpetuus Turonicae sedis cathedram sortitus est dignitatis. Adeptusque hunc apicem, cum magno votorum consensu fundamenta templi ampliora quam fuerant supra beata membra locare disposuit. Quod sagaci insistens studio, mirifice mancipavit effectui. De qua fabrica multum quod loqueremur erat; sed, quia praesens est, conticere exinde melius putaveniente ergo optato tempore sacerdoti, ut templum dedicaretur, et sanctum corpusculum a loco ubi sepultum fuerat transferretur, convocavit beatus Perpetuus ad diem festum vicinos pontifices, sed et abbatum ac diversorum clericorum non minimam multitudinem. Et quia hoc in Kalendis Iulii agere volebat, vigilata una nocte, facto mane, accepto sarculo, terram quae super sanctum erat tumulum coeperunt effodere. Quo detecto, manus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificiitt d̾e. ł intiuitate namq serunto.
pbiti ex tuirisse concupiscentiam carnis
liumiitate quę facit pauꝑem spũ. concupis¬
centiam mentis. Sicq principali suggestio¬
ue diabosi iicta inciosum capit serpentis.¬
uirtitis pede contrunit. Non tamen iulios
solo: sed eo quam maxinie triumphauit.
quos de sua munidissima carue corporita
samentia auncit usquequaq maliciam.
attingens afine usq ad fiuem forciter. ac
disponit omiia suauiter.¬

Expanded text:
e namque servata probatur exstinxisse concupiscentiam carnis; humilitate, quae facit pauperem spiritu, concupiscentiam mentis. Sicque principali suggestione diaboli victa, vitiosum caput virtutis pede contrivit. Non tamen hoc solo, sed eo quam maxime triumphavit, quod de sua mundissima carne corporata sapientia dicit, Usquequaque malitiam attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter
Abbreviated transcription (Latin):
pcitaq die. peculiarit meccsia. rcitandꝰ
esse uideretus ille liber. qui de ortu
cius ati uita scriptus intiemebatur: siũ
uudicassint cum patres. ant̃ apochrifa nitine¬
raudum. At qñi magiuis acsapientior uiris
ita insum ẽ: uos alia quedam. si nou alier
legentes. cccliasticum morem debitis offici¬
is crequantur: B eata gͤ dñ mat᷑. & perpe¬
tu uirgo maria. priusq uasceret᷑
culis enunciata est. & desiguata miraculis.
Nata iͦ ꝓgenie ditunitus ordiuata. priuile¬
gio uirtutum insigius enituit. saluatoreni
ectictit. A quo glificiti incelo. iuii quam ter¬
rigenis patrocinari esilit.

Expanded text:
Hac itaque die peculiariter in Ecclesia recitandus esse videtur ille liber, qui de ortu ejus et vita scriptus inveniebatur, si non judicassent eum Patres inter apocrypha numerandum. At quoniam magnis ac sapientibus viris ita visum est, nos alia quaedam, sed non aliena legentes, ecclesiasticum morem debitis officiis exsequamur. Beata ergo Domini Mater et perpetua Virgo Maria, priusquam nasceretur oraculis enuntiata est, et designata miraculis, nata vero progenie divinitus ordinata, privilegio virtutum insignis enituit, Salvatorem edidit a quo glorificata in coelo, nunquam terrigenis patrocinari desistit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ad nec uerba tanquaia auditores eus di¬
cerent. o pat̾ ỹsaia obscure loqueris. dic
nobis quesumus ipsam reni manifeste.
ad iecit claritatem & art. Eece uirgo con¬
cipiet & pariet filium: & uocabis nomen
cius eimanuel. Iuium quoq uirgiuis.
id est emmanuelem preclare describens.
puer in quit natus ẽ nobis. filius datus ẽ
nobis: & uocabitur uomen eius anmira¬
bilis. consiliariꝰ. ds. fortis. pat̾ futuri scłi.¬

Expanded text:
erba tanquam auditores ejus dicerent: O pater Isaia, obscure loqueris, dic nobis, quaeso, ipsam rem manifeste, adjecit claritatem et ait: Ecce virgo concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Filium quoque Virginis, id est Emmanuelem, praeclare describens: Puer, inquit, natus est nobis, filius datus est nobis, et vocabitur nomen ejus Admirabilis, Consiliarius, Deus fortis
Abbreviated transcription (Latin):
Ropositiorem sequatur ordine suo nar¬
ratio. iamq referauius unum depie¬
taxatis oraculis: ac deinde paucis expedia¬
mus. Dirit eternius adueterem: d̾s ad ser¬
pentem. Inimnicitias ponam int̾ te & uiuil¬
erem: & sementuum & semen illtus. ipsaq
loco serpentis caput conterrit: uisi princi¬
ꝑalem diapoli suggestioneni. id est concupis¬
centiam. resistendo suꝑare: Si ergo querat᷑.
quȩ mulier huiusm odi iuctoriani oꝑta sit.
ꝑfecto non repperitu in linea generationis
munanę. donec ꝑuematur ad ulam deqͥ
nunc agiius. sanctarum sanctam.

Expanded text:
ropositionem sequatur ordine sua narratio. Jamque referamus unum de praetaxatis oraculis, ac deinde paucis expediamus. Dixit Aeternus ad veterem, Deus ad serpentem: Inimicitias ponam inter te et mulierem, et semen tuum, et semen illius . loco serpentis caput conterere, nisi principalem diaboli suggestionem, id est concupiscentiam, resistendo superare? Si ergo quaeratur quaenam mulier hujusmodi victoriam operata sit? profecto non reperitur in linea generationis humanae, donec perveniatur ad illam de qua agimus sanctarum sanctam.
Abbreviated transcription (Latin):
strinuenta minori
Inter ouinies auttmi scõs. in enioria beatissi¬
re uirginis marie. eo frequentius agitui.
ipsius antiquiora sollem piua non fuit con¬
tempta deuotio ndeltum. quin natiuitatis.
sollempne supadderet hodiernum.

Expanded text:
strumenta minorum. Inter omnes sanctos, memoria beatissimae Virginis eo frequentius agitur aia quaedam ipsius antiquiora solemnia, non fuit contenta devotio fidelium, quin nativitatis solemne superadderet hodiernum.
Abbreviated transcription (Latin):
nem gerebat. F idem duecti sraterma
ead n mentis constintia eidem ꝑmantb
insi iod episcoratis anibiti. qu cetiris
pompe fomentum subiminiltare salet:
ei piris studium auiectinis exhibuit.
Et unde alii ad tempꝰ indem extolli
uide is amprius stuctint humiliari. Frat itas¬

Expanded text:
m dilectio fraterna, eadem mentis constantia eidem permanebat, nisi quod episcopalis ambitio, quae caeteris pompae fomentum subministrare solet, ei plus studium abjectionis exhibuit, et unde alii ad tempus videntur extolli, inde his amplius studuit humiliari. Erat ita
Abbreviated transcription (Latin):
it ergo episcopatii suscepto ad sodem
ambiamncam remeans: qualeui se de¬
mnum quantumq prestiterit. quis digne
ualet explcare: Ant quis tanta uerboꝵ
copia instructus existat uel quę oratio
tante assinentie ubertate ex undnis quę
emucta euis bona ut lect queat ꝓseqii

Expanded text:
ic ergo episcopatu suscepto, ad sedem suam remeans, qualem se demum quantumque praestiterit, quis digne valeat explicare; aut quis tanta verborum copia instructus existat vel quae oratio tantae affluentiae ubertate exundans, quae cuncta eius bona, ut decet, queat prosequi
Abbreviated transcription (Latin):
approbauit. Nam sicut illa nirga siue radi¬
ce. sine quolibet nature uel artis amiiui¬
culo fructisicauit: ita uirgo mauia.
sme conugali oꝑe filiun ꝓcreauit. Filiũ
sane: flore designatum & fructu. ꝑlore
ipt specieui: ftuctu ꝓpt̾ utilitatem. Est
cnim speciosus forma prefilus homiuum.
& uitals refectio non solum hominiꝰ
sed etiam angelorumi. Hinc breuit asserta
ppositioiis particuia prima. quod sequit᷑
attingamus.
ata est igitur beatissima uirgo.
sicut legimus patre uazareuo. matre
rethlecnnta: quas urbes. xp̃i uatiuitati
uel conuersationi destiuatas ce̾. prophete
non tacueru̾nt. Descendit artem abradice
illius fide preclari abrahe: cui suꝑna pro¬
masa fuerat benedictio oninum gentum
in semine suo: & abstirpe dauid. quẽ ds
ꝓpt notam sibi probitatem. egregia laude

Expanded text:
approbavit. Nam sicut illa virga sine radice, sine quolibet naturae vel artis adminiculo fructificavit: ita Virgo Maria sine conjugali opere filium procreavit, filium sane flore designatum et fructu; flore, propter speciem, fructu, propter utilitatem. Est enim speciosus forma prae filiis hominum , et vitalis refectio non solum hominum, sed etiam angelorum. Hinc breviter asserta propositionis particula prima, quod sequitur attingamus. ta est igitur beatissima Virgo, sicut legimus, patre Nazareno, matre Bethlehemita, quas urbes Christi nativitati vel conversationi destinatas esse prophetae non tacuerant. Descendit autem ab radice illius fide praeclari Abrahae, cui superne promissa fuerat benedictio omnium gentium in semine suo, et ab stirpe David, quem Deus propter notam sibi probitatem egregia laude
Abbreviated transcription (Latin):
hant ndoq nasciturani iiniebat: hanc
sugularit uitiniabat. Expeito quani
paticis oraculo. inum quoq de miraculis
ab soluatui Accepte sunt asco moyse sin¬
guie uirge. de singulis tribuln isrł. nomi¬
nb carum inscripte. iubente do. & posite
sunt intab̾naciio eius. Int̾ quas una quę
fuerat aaron. inuenta est sequenti die ger¬
imnasse. floruisse. fronduisse: ac peperisse
amigtala. Sciens gͥ dñs. hoc opiis suum mag¬
in esse mysterii: uusit seruari uirgani ad
moni mentum. Monebant᷑ enim filii urt.
presentia uirge querere sollicite. quid sig¬
inficaret tam mirabile factia.¬

Expanded text:
doque nascituram innuebat, hanc singulariter intimabat. Expedito quam paucis oraculo, unum quodque de miraculis absolvatur. Acceptae sunt a sancto Moyse singulae virgae de singulis tribubus Israel, nominibus earum inscriptae, jubente Domino, et positae in tabernaculo ejus: inter quas una quae fuerat Aaroni inventa est sequenti die germinasse, floruisse, fronduisse, et peperisse amygdala. Sciens ergo Dominus hoc opus suum magni esse mysterii, jussit servari virgam ad monimentum. Monebantur enim filii Israel praesentia virgae, quaerere sollicite quid significaret tam mirabile fact
Abbreviated transcription (Latin):
ni cruce pendens un uĩm ita dicens. Mulier.
Etce filius tuus. Demide ad alium. Ecce m̃r
cua. In huius ergo sacratissimi amoris dulce¬
dine qua tunc ore domunco uelut mater et fi¬
lius muicem comuncdti estis nob̃ duob ego
meam et corpus meum ꝯmendo ut omnib
horis atq mom̃tis itus et ext̾us firi cu¬
stodes et pii apud dñm mĩtessores ecifiere di¬
guemum. Credo enim furmit̾ et fateor in dubi¬
tant̾ quia uelle ur̃m uelle dei est. et nolle ue¬
strum nolle dei est. Unde et quicquid ab eo pe¬
tetis sine mora optinctis ꝑ haut ergo pͥpotẽ¬
cioꝵ meoꝵꝵ sordib expurget uitutib sactis il¬
lustret in dilectione dei et ꝓrum ꝑfecte᷑ stare
et ꝑseuerare faciat. et post uite huius cursũ
ad gaudia electorum suoꝵ me ꝑduat beni¬
guissinus ꝑachytus gr̃arum largitor aͥptinus.¬

Expanded text:
n cruce pendens uni vestrum ita dicens: Mulier, ecce filius tuus . Deinde ad alterum: Ecce mater tua . In hujus ergo sacratissimi amoris dulcedine, qua ita tunc ore Dominico velut mater et filius invicem conjuncti estis, vobis duobus, ego meam commendo, ut omnibus horis atque momentis intus et exterius firmi custodes et pii apud Deum intercessores mihi existere dignemini. Credo enim firmiter, fateor indubitanter quod velle vestrum, velle Dei est; et nolle vestrum, nolle Dei est. Unde et quidquid petitis. sine mora obtinetis. Per hanc ergo tam potenitiorum sordibus expurget, virtutibus sacris exornet, in dilectione Dei et proximi perfecte stare et perseverare faciat, et post hujus vitae cursum ad gaudia ducat electorum suorum benignissimus Pa
Abbreviated transcription (Latin):
due gemime celestes maria et iohaunes
et duo lummaria diuinitus ante deuni
lucentia uestris radiis scelerum meoꝵ fugate
nubila. uos cnim estis illi duo in quib deus
pat̾ ꝑ filium suum inugenitum specialiter e

Expanded text:
duae gemmae coelestes, Maria et Joannes! o duo luminaria divinitus ante Deum lucentia! vestris radiis effugate scelerum meorum nubila. Vos estis illi duo, in quibus Deus Pa
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe mea culpa p̾cor uos orace ꝓ me.
isereatur uestri ommpotens deus et dimit¬
tat uobis omnia peccata uestra lib̾et nos ab
omui malo ꝯseruet et ꝯfumet in om̃i oꝑe bo¬
Ndulgentiam et absolutionem et remissio¬
nem omnium peccatorum nostrorum et spa¬
tum uere penitentie et emendationem nite¬
tribuat nobis ommpotens et miseticors dñs.

Expanded text:
opere, mea culpa; precor vos, orate pro me. Misereatur vestri, Omnipotens Deus, et dimittat vobis omnia peccata vestra: liberet vos ab omni malo, conservet et confirmet vos in omni opere boIndulgentiam et absolutionem et remissionem omnium peccatorum nostrorum, et spatium verae poenitentiae per intercessionem tribuat nobis omnipotens, pius, et misericors Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
dhianie ergo tu urbem beatissue petre
apłe. uenire n i uietus. & cousorte
gse tne paulo apło. auarum adl ue etcli¬
rum oroinationib occupato. siluam istaui
ñr emeritrum bestiarum. & turbulen tissiuie
ꝓsunditatis occeauum: constantior quani
cum suii mar graterns ingrederuĩ. Hęc
nundi dominam tunes romam: qui ncai¬
plic domo. er paueras sacerdotis ancillaiii.
Iunquid aut indicio pilati. aut seuitia
uideorum. iiimor est uel in claudio potes¬
as. uel in uerone crudelitas: Ulincebat
ergo mnateria n formidus. uis amoris.

Expanded text:
etre apostole, venire non metuis, et consorte gloriae tuae Paulo apostolo aliarum adhuc Ecclesiarum ordinationibus occupato, silvam istam frementium bestiarum et turbulentissimae profunditatis oceanum, constantior quam cum supra mare gradereris, ingrederis . Nec mundi dominam 324 times Romam, qui in Caiphae domo expaveras sacerdotis ancillam . Numquid aut judicio Pilati, aut saevitia Judaeorum minor erat vel in Claudio potestas, vel in Nerone crudelitas? Vincebat ergo materiam formidinis vis amoris;
Abbreviated transcription (Latin):
nis auctͥorem. cum pene omunibi do¬
miuatetur genitibi. ounium gentiuin ĩer¬
miebat errtaibr: & inaguaui iũi uidebatur
suscepisse religionem. quia nullam respue¬
ret falsitateui. Qude quantunt erat ꝑdia¬
boli in teudcius illigata tantum ꝑ xp̃ui

Expanded text:
omnibus dominaretur gentibus, omnium gentium serviebat erroribus, et magnam sibi videbatur suscepisse religionem, quia nullam respuerat falsitatem. Unde quantum erat per diabolum tenacius illigata, tantum per Chri
Abbreviated transcription (Latin):
generi nunquam neguit. om̃sq in com¬
inune mortales. ad cõtentionem sui. habur¬
dantissimis semꝑ beneficus erudiuit: uolun¬
t̾ariam errantium cecitatem. & procliuem
indeteriora nequitiam secretiore consilio.
& altiori pietate miseratus ẽ: mittendo uer¬
bum sirum. equale sibi. atq eo et̾iumi. Qs̾
caro factum. ita naturam diuinam nature
uriuit humans : ut ilius ad infima melina¬
tioł nr̃a fieret ad sununa prouectio.¬

Expanded text:
t, omnesque in commune mortales ad cognitionem sui abundantissimis semper beneficiis erudivit, voluntariam errantium caecitatem et proclivem in deteriora nequitiam secretiori consilio et altiori pietate miseratus est, mittendo Verbum suum aequale sibi atque coaeternum. Quod caro factum ita divinam naturam naturae univit humanae, ut illius ad infima inclinatio, nostra fieret ad summa pro
Abbreviated transcription (Latin):
uiliac tune uebe non essent. Ant
queͣ us quam gentes ignorarent. quod ro¬
ma ditacisset: Hic colluctantes philo soplne
oini iones: hic dissoluuil erant tetreue
sapientie nauitetes. Hic contutandus de¬
monum cultus. Inc onui uu sacrificioꝵ¬

Expanded text:
in hac tunc urbe non essent? aut quae usquam gentes ignorarent quod Roma didicisset? Hic conculcandae philosophiae opiniones, hic dissolvendae erant terrenae sapientiae vanitates, hic confutandus daemonum cultus, hic omnium sacrificio
Abbreviated transcription (Latin):
& regia psacram beati petris em. caput
orbis esfacta latius presideres ligine diui¬
na: quam domiinatior tecrem. Quaui¬
uis enim mutis arcti uictorus. ins inꝑu
tin terra mariq ꝑtuleris. ninius tam̃ est

Expanded text:
et regia, per sacram beati Petri sedem caput orbis effecta, latius praesideres religione divina quam dominatione terrena. Quamvis enim multis aucta victoriis jus imperii tui terra marique protuleris, minus t
Abbreviated transcription (Latin):
prosalute
uinersorum gestum rocolitu: cominu¬
nibe sibiq gauaus celebretur. Uerump¬
tanien hodierna festiuitas. preter illam
reuerentiam quam toto terrarũ orbe
pomeruir speciui & propria ur̃e urbis grus¬
tatione. neueranda est. ut uuii pcipi ortu
apostoloriuii głificatus ẽ. eritus. ibi uidie

Expanded text:
pro salute universorum gestum recolitur, communibus ubique gaudiis celebretur. Verumtamen hodierna festivitas, praeter illam reverentiam quam toto terrarum orbe promeruit, speciali et propria nostrae urbis exsultatione veneranda est: ut ubi praecipuorum ap
Abbreviated transcription (Latin):
roma resplenduit: & quȩ eras magistra er¬
noris. fcta es disciputa discipula ueritatis
Ini sunt patres tui. ueriq pastores: qui te
regius celestib inserendam. multo melius
iuito q feliciiis condiderunt: quam illi
nindauienta locata sunt. Ex quib is qu
tibi nomen dedit: fratna te cede fedauit.

Expanded text:
Roma, resplenduit; et quae eras magistra erroris, facta es discipula veritatis. Isti sunt sancti patres tui verique pastores, qui te regnis coelestibus inserendam multo melius multoque felicius condiderunt, quam illi fundamenta locata sunt: ex quibus is qui tibi nomen dedit fraterna te caede foedavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ad radicem ontris libani: & habet duos fontes.
Unum nomine ior: & alterum nomine dan.
Qui simul mirti. iordanis nomen effientit.
Et nt̃ rogabat dscipulos suos dicens. Quem
dicunt homunes esse filium lioninus: Non
dixit quem me dicunt hommnes. sed filiumm
hominis. ne ictanter de se querere uidere¬
curꝰ Et noti quod ubicuniq scriptuus est
in ueteri terauiento filuis hiominis: in he¬
breo positam sit filiꝰ adam. Iiludq quod

Expanded text:
ad radices Libani, et habet duos fontes, unum nomine Jor, et alterum Dan, qui simul mixti, Jordanis nomen efficiunt. Et interrogabat discipulos suos, dicens: Quem dicunt homines esse Filium hominis? Non dixit, quem me dicunt esse homines, sed Filium hominis: ne jactanter de se quaerere videretur. Et nota, quod ubicumque scriptum est in veteri Testamento, filius hominis, in Hebraeo positum sit, filius Adam. Ut est
Abbreviated transcription (Latin):
ciam corcustui: quia ut uideres prelium
dixitq euindem sermouem. Et respondit ei
ils ubũ: sicut pruis. Audita sunt aut̃
uerba que locutus ẽ dauid: & annuucia¬
ta in conspectu saui. Ad quem cum fuiss
adouctus: locutus est ei. Honconcidat cor
cuiusquam in eo: Ego seruus tuuis uadã.
& pugnabo ad uersum philisteru. Et dit
sani ad dauid. Non uales resistere pbulasteo¬
isti. uec puguare aduersus eum. quia pu¬
er es: huc autem uir bellator est ab ado¬
lescentia sua. Domunc¬

Expanded text:
tiam cordis tui quia ut videres proeliumtiam cordis tui quia ut videres proeliumdixitque eundem sermonem et respondit ei populus verbum sicut et prius audita sunt autem verba quae locutus est David et adnuntiata in conspectu Saul ad quem cum fuisset adductus locutus est ei non concidat cor cuiusquam in eo ego servus tuus vadam et pugnabo adversus Philistheum et ait Saul ad David non vales resistere Pisti, nec pugnare adversus eum: quia puer es, hic autem vir bellator est ab adolescentia sua. D
Abbreviated transcription (Latin):
recte agerentur erga fr̃s suos
umq ille adhuc loqueretur eis: apparuit
uir ille spurius asccudens. goliad noun¬
Et loquente es hec eadem tierba: audiuit da¬
uid. Ouines gͦ israhelite. eum iudissent ui
Num uidisti uirum hunc qui ascendit:
Ad exprobranduui enun ifrahel ascendet.
Uirum gͦ qui ꝑ cusserit eum. dicabit rerdi¬
uitis magnis: & filiam suam dabit ei. &. do¬
mum patris eius faciet absq tributo i isił.
t ait dauid ad unos qui secum¬
stabant dicens. Quid dabit̾ iiro qui
ꝑcufserit philisteum hunc. & tulerit obpis¬
brium deisrahel: Quis ẽ enim hic pliais¬
tensincir cumcisus: qui erꝓbrauit. acies
di uiinentis: Referebat antẽ popłs enindẽ
sermonem dicens. Hec dabuntur iro: qui
ꝑcusserit eum. Quod cum audisset elyab
frat᷑ eius inaiorloquente eo cumi aliis. iratꝰ
est contra dauid & ait. Quare ueuisti. os
quare dereliquisti ꝑaucitias oues illas inde¬
serto: Ego nouti suꝑbiam tuam. & nequi¬

Expanded text:
recte agerentur erga fratres suos. recte agerentur erga fratres suos. Cumque adhuc ille loqueretur eis, apparuit vir ille spurius ascendens, Goliath nomiet loquente eo haec eadem verba, audivit David. Omnes autem Israelitae, cum vidissent virNum vidistis virum hunc qui ascendit? ad exprobrandum enim Israeli ascendit. virum ergo qui percusserit eum ditabit rex divitiis magnis et filiam suam dabit ei et domum patris eius faciet absque tributo in Israhel et ait David ad viros qui stabant secum dicens quid dabitur viro qui percusserit Philistheum hunc et tulerit obprobrium de Israhel quis est enim hic Philistheus incircumcisus qui exprobravit acies Dei viventis referebat autem ei populus eundem sermonem dicens haec dabuntur viro qui percusserit eum quod cum audisset Heliab frater eius maior loquente eo cum aliis iratus est contra David et ait quare venisti et quare dereliquisti pauculas oves illas in deserto ego novi superbiam tuam et nequi
Abbreviated transcription (Latin):
maa. Oauid autem erat miminus. Tribi
qͦ maiorib secuitis saulem: abut daiio &
reuersus est a sanl. ut pasceret gregeni pa¬
tris stti i bethleem. Procedebat᷑ autẽ pluli¬
steus mane & uespere: & stabat quadragn¬
ta dieb. Dirit autem ysai ad dauia fili¬
um suum. Accipe fr̃ib tus ephipolentã.
&. decem panes istos. & curre in castra ad fĩs
tuos: & decem formellas caseihas deferes ad
cribumim: & frc̾es tuos insitabis. si recte a¬
aui autem & illi & om̃s filii isrł: inual¬
le therebinthi pugnabant ad uersus
plulistum. Surrexit itaq dauid mane: &
commendauitͤ regem custodi: & onustus
abiit sicut p̃ceperat ei ysai. Et ueuit ad
locum magala: & ad exertitum qui egres¬
sus ad pugnam uociferatus erat incerta¬
mine. Direxerat enuim aciem isrł. sed &
philistiim exad uerso fuerant pparati. De¬
relinquens ergo dauid uasa quȩ attulerat.
sub manu custodis adsartiuas: cueurrit
ad locum certaminis: & int̾rogauit si omĩa

Expanded text:
mma. David autem erat minimus. Tribus mma. David autem erat minimus. Tribus ergo maioribus secutis Saulem abiit David et reversus est a Saul ut pasceret gregem patris sui in Bethleem procedebat vero Philistheus mane et vespere et stabat quadraginta diebus dixit autem Isai ad David filium suum accipe fratribus tuis oephi pulentae et decem panes istos et curre in castra ad fratres tuos et decem formellas casei has deferes ad tribunum et fratres tuos aul autem, et illi, et omnes filii Israel in valle Terebinthi pugnabant adversum Philisthim. Surrexit itaque David mane, et commendavit gregem custodi, et onustus abiit, sicut praeceperat ei Isai. Et venit ad locum Magala, et ad exercitum, qui egressus ad pugnam vociferatus erat in certamine. Direxerat enim aciem Israel, sed et Philisthim ex adverso fuerant praeparati. Derelinquens ergo David vasa, quae attulerat, sub manu custodis ad sarcinas, cucurrit ad locum certaminis, et interrogabat si omnia
Abbreviated transcription (Latin):
quasi litiatorium texentiumm. Ipsum aucem
ferrum haste eius. sexcentos siclos habebut
ferri & armnger cius antecedebat eum. Scans¬
q clamabat aduersus phalanges israhel:
& dicebat eis. Quare uenistis parati ad p̃liũ:
Hunquid ego non sum philisteus: & uos ser
quiuerit pugnare mecum & ꝑcusserit me:
erius uebis serui. Si ego preualuero & per¬
cussero eum: nos serui eritis. & seruetis nob.
Et aiehat pbitisteus. Ego exprobrabo agminib
israhelis hodie. Date michi uirun: &meat
niecum singulare certamen. Audiens autẽ
satl. & omues israhelite. sermones philistti
huiuscemodi: stupebant & mecitbant ninis
Dinio autem erat filius iuri effratei. de quo
supra dictum est de bethleem iuda. cinuo¬
nen erat ysai: qui habebat octosilios. & erat uur
nidieb saul senex. & grandeuns inc̃ uiros.
Abierunt aut̃ tres fili cius maiores:
post saul inp̃lium. Et nomina triuui filioꝵ
eius. qui ꝑrererant adbellum: eliab primo¬
genitus: & scd̾s amininadab: terciusq sa¬

Expanded text:
quasi liciatorium texentium: ipsum autem ferrum hastae ejus, sexcentos siclos habebat ferri: et armiger ejus antecedebat eum. Stansque clamabat adversus phalanges Israel, et dicebat eis quare venitis parati ad proelium numquid ego non sum Philistheus et vos seriverit pugnare mecum et percusserit me erimus vobis servi si autem ego praevaluero et percussero eum vos servi eritis et servietis nobis et aiebat Philistheus ego exprobravi agminibus Israhelis hodie date mihi virum et ineat mecum singulare certamen audiens autem Saul et omnes viri israhelitae sermones Philisthei huiuscemodi stupebant et metuebant nimis Dsupra dictum est, de Bethleem Juda cui nomen erat Isai, qui habebat octo filios, et erat vir n diebus Saul senex, et grandaevus inter viros. Abierunt autem tres filii ejus majores post Saul in praelium: et nomina trium filiorum ejus, qui perrexerunt ad bellandum, Eliab primogenitus, et secundus Abinadab, tertiusque Sa
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ qui ecclesiam tuam apłi
tui pecri fide & nomine conseera¬
sti: quiq beatum illi parilumi ad
predicandam gentib głam tuam sociare
ignatiis es: concede ut om̃s qui ad corutudẽ
apłorum sollempina conuenerunt: spũa¬
liremuneratione ditentur.f.¬

Expanded text:
s, qui ecclesiam tuam apostoli tui Petri fide et nomine consecrasti, quique beatum illi Paulum ad praedicandum gentibus gloriam tuam sociare dignatus es, concede ut omnes, qui ad apostolorum tuorum solemnia convenerunt, spirituali remuneratione ditentur.
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo parri nt. mutus logiga. & in secre¬
to inaternorum iusceru. paruul totius
mundi garcha futura prebidunt.
Sec cĩni poterat ueteri sublegi. ordiuẽ
sim mortalis seruare natura. qudo
ꝑnouam natiuitatis gram. uouum saluti
ommum mysterurto pmabatur. Hic ergo
est iolannes. de quo ꝓpsuit ỹsaus diceus
Uor clamantis indeserd: parate uiam diũ.
rectas facrte senutas di nri. Uox inquit da
dei÷ pleno letus ore clamabat. Recte uor
dicitur: euins intonante p̃conio. sacraiũ¬
tum redemptionis humans. surda dudũ
cepit audire mortalitas.
tenim uenerindus baptista niito pa¬
tri aper int linguani: ita aures honu¬
nu. salntatis grẽ in nouauit auditu.
Clamabat autẽ ni deserto. iili ad predica¬
tionem eius nec uisolens turba pstt eperet

Expanded text:
in secreto maternorum viscerum parvuli totius mundi gaudia futura praeludunt; nec enim poterat veteri sub lege ordinem suum mortalis servare naturam, quando per novam Divinitatis gratiam, novum saluti omnium mysterium parabatur. Hic ergo est Joannes, de quo prophetavit Isaias dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Vox, inquit, clamnitum Dei pleno laetus ore clamabat. Recte vox dicitur, cujus intonante praeconio sacramentum redemptionis humanae, surda dudum coepit audire mortalitas. Ut enim venerandus Baptista muto patri aperuit linguam, ita aures hominum salutaris gratiae innovavit auditum. Clamat autem in deserto, ubi praedicationem ejus ne
Abbreviated transcription (Latin):
relataret. Os enim quod angiꝰ cliuscrat.
promissus ab angło siltus reserauit. Nam cũ
genuncupatione paruu. coguatoꝵ uici¬
norumq hesitaret arbitriumr: ꝓprictatem
ueri nomiis enis. qͦd angło dictante didi¬
monis. pater iitus apuit. ut cuius na¬
uitate .n. preceptione celest tacitui erpecta¬
bat. natiuo : abului loqueretur: & agnos¬
cerer anrius ser er ꝑenu se sun reddrui.
quem dese non crediderat nascituri.
ec dubiiaret ultta celitus illũ.
uel ꝓmissum siusse uel uatum. cuius
causa & amisisse ꝓbalat. & recepisse sermo

Expanded text:
relaxaret. Os enim quod angelus clauserat, relaxaret. Os enim quod angelus clauserat, promissus ab angelo filius reseravit. Nam cum de nuncupatione parvuli cognatorum, vicinorumque haesitaret arbitrium, proprietatem veri nominis ejus, quam angelo dictante didimonis, pater mutus aperuit; ut ejus nativitatem praeceptione coelesti tacitus exspectabat, nati vocabulum loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ultra coelitus illum vel promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat
Abbreviated transcription (Latin):
euiq helisabech illa sciperet¬
uetus mnulier. & noua mat̾. quȩ ante
partum suum defuturi filii letabatur
officio: uenienti ad se beate marie. in ip¬
so saluationis occursu ait. Ecce ex quo fa¬
cta ẽ uor salutationis tue in aurib meis:
ex ultauit in gaudio in fans in uteromeo.
uorutas gaudioꝵ. ut habere se mutero
liglis abet testaretur iufantem. qui necdum
sei ietipsum sentieris. dominicum iam sen¬
gret aduentum.
ere hic omnium beatissimus pariu¬
lorum: qui initra itiscera ad hue
materna conclusis. desse saluatorẽ mundi.
quiꝰ necduui sern one poterat. ꝓphetico
guictio perielauit. Nullus ignorat km̃i:
omne partulum mat̾no ab utero ꝑde¬
untcm. int̾ ipsa lui exordia. mestis con¬
crmnare uagitib. Solus bapnsta dm̃. ultra
egin nascentium. natiuratem suam leti
futuriis ꝓpłię. quia hoc ipsuui quoc gerai
angło loquenti non credidit. usiui loq ien¬
di amisit. donec promissione completa na¬
tuis noti homimis p̃co. pat̾ue lingue ui cula

Expanded text:
enique Elisabeth illa vetus mulier, et nova mater, quae ante partum suum de futuri filii laetabatur officio, venienti ad se beatae Mariae in ipso salutationis occursu, ait: Ecce, ex quo facta vox salutationis tuae in auribus meis, exultavit in gaudio infans in utero meo . novitas gaudiorum, ut habere se in utero Elisabeth testaretur infantem, qui nec dum semetipsum sentiens, dominicum jam sentiret adventum? Vere hic omnium beatissimus parvulorum, qui intra viscera adhuc materna conclusus, adesse Salvatorem mundi, quia nec tum sermone poterat, prophetico gaudio revelavit. Nullus ignorat, carissimi, omnem parvulum, materno ab utero prodeuntem, intra ipsa lucis exordia moestis concrepare vagitibus; solus Baptista Domini ultra legem nascentium nativitatem suam laetifuturus prophetae; quia hoc ipsum, quod gerebatur, angelo loquenti non credidit, usum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula
Abbreviated transcription (Latin):
successor ertitit. Et sic usq ad tempora
dauid. ꝑ annos circit̾ quadringentos sep¬
tuaginta: unus post unum eriitere ponci¬
ficatus heredes. At uero dauid. cum mag¬
uofer uore acstudio religionis. templumꝰ

Expanded text:
successor exstitit, et sic usque ad tempora successor exstitit, et sic usque ad tempora David per annos circiter quadringentos septuaginta, unus post unum exstitere pontificatus haeredes. At vero David cum magno fervens studio religionis tem
Abbreviated transcription (Latin):
uereris. Maluit doctus in spũ. uocatis in
desertum ppsis. noui testarrenti sacranien¬
ta predicare: quam adse uenientib in tem¬
plum. głosissimo illo tunc temporis. sacer¬
dotu ueteris officio preesse. Iso pͥhit¬
Reculit lonigam solitudinis sitim &e¬
suriem: continus hostiai uui sollemp¬
uuis. Puis camelorum. & cinctui zone pel¬
licię : auro tertas pontificum post posuit
stolas. Ut quid enim fr̾s mei. nisi ut is qͥ
merito iustitie ꝑfections. auctoritatem si¬
bi predicandi assciuerat. ipse etiaui neglec
dubits melioris pontisicatus preco. & pre¬
cursor cristeret: Si uero frat̾uitatẽ ur̃am
audire delectat quissit iste abia. de cuiꝰ
uice zacharias genus duxisse ꝑhibetui:
hic temporib dauid regis. sũmus erat sa¬
iquiden iubente dño ꝑmoysen: pri¬
mo uuus in lege pontifer aaron est
constitutus. Post cuius mortem: eleaz ar
filius eius sacerdotium suscepit. Et hoc
quoq mortuo: finees filuis eius sacerdoti

Expanded text:
veteris. Maluit doctus in spiritu vocatis in veteris. Maluit doctus in spiritu vocatis in desertum populis Novi Testamenti sacramenta praedicare, quam ad se venientibus in templum, gloriosissimo illo tunc temporis sacerdotii veteris officio praeesse. Praetulit longam solitudinis sitim et esuriem continuis hostiarum solemniis, pilis camelorum et cinctui zonae pelliceae, auro textas pontificum postposuit stolas. Ut quid enim haec, fratres mei, nisi ut is qui merito justitiae perfectioris auctoritatem sibi praedicandi asciverat, ipse etiam neglectodubie melioris pontificatus praeco et praecursor existeret? Si vero fraternitatem vestram audire delectat quis sit Abia, de cujus vice Zacharias genus duxisse perhibetur, hic temporibus David regis summus erat saiquidem jubente Domino per Moysen, primo unus in lege pontifex Aaron est constitutus, post cujus mortem Eleazar filius ejus sacerdotium suscepit. Et hoc quoque mortuo, Phinees filius ejus sacerdotii
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. regnum celeste tribuendo: ita
etiam pontier fictus ẽ. semet psum
ꝓ nobis offeren ostiam dõ. anodorem su¬
auitatis. Pnae scͥptum est. Iurauit diũ
& non penitebit cum: tu es sacerdos iuet¬
nuan scđ̾m ordineni meldnsedech. Fc¬
el chisedecli quippe ut legiuius. sacerdes
dĩ sumim. longe legalis sacerdotii tem¬
pora pcessit: offerens cło panem & iiiium
Et id̾o redemptor tir. sacerdos esse dicitui se¬
cundum ordinem melchi sedehi: quia ablatis
uicturis legalib. idemi sacrificugenus. in
mysterium sir comoris & sanguiis in no¬
uo uestimento offerendum instituit.hie ͥciu¬
uis ergo congruentius translitionem
legalis. & substitucionem enuangelici
sacerdotũ quam sumimi uirta legeni sacer¬
docis filius ꝓpħaret: Qui cuum & ipse sum¬
mus sacerdos. seđm legeni existereposse uide¬
retur: maluit docente intriuseeus in com¬
mutabiui ratione ueritatis. noui sacerdo¬
tit preco. quam successor & lieres eristere

Expanded text:
tus est regnum coeleste tribuendo, ita tus est regnum coeleste tribuendo, ita etiam pontifex factus est semetipsum pro nobis offerendo Deo hostiam in odorem suavitatis. Unde scriptum est: Juranitebit eum , tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech elchisedech quippe, ut legimus, sacerdos Dei summi, longe legalis sacerdotii tempora praecessit, offerens Deo panem et vinum. Et ideo Redemptor noster sacerdos esse dicitur secundum ordinem Melchisedech, quia ablatis victimis legalibus, idem sacrificii genus in mysterium sui corporis et sanguinis in No Testamento offerendo instituit. Quis ergo congruentius translationem legalis, ut substitutionem evangelici sacerdotii, quam summi juxta legem sacerdotis filius prophetaret? Qui cum et ipse summus sacerdos secundum legem existere videretur posse, maluit docente intrinsecus incommutabili ratione veritatis novi sacerdotis praeco, quam successor et haeres existere
Abbreviated transcription (Latin):
helitice plebis tribub orti. nen dii sa
fide. s uio eoderiq ꝑ onnia sensu. ciꝰdẽ
incarnationis eius inẏsterium. ꝓpłm do
preciuerent. Horum ultiuius. & quasi
uines quidam legis & enuangelii. figure
& ueritatis. ioħes apparuit: dño actestante
erco regnum dĩ euuangelizatui. Futho¬
ude etiam plusquam ꝓpħa dicł
est: quia queni cerĩ a longe ꝓpħando
sorum p̃direrant lilles pͥmo uentur um pro¬
phetando signauit: & mor uemientem
ostendendo monstrauit. Qui certe gra dis¬
peniationis. non solunt iustis. sed & depon¬
tificali stirpe ortis parentib. uatus a serit᷑.
est genitiis: ut eo confidentius iustitie p̃¬
cepta ppłis daret. quoliȩe ipse non quasi
nouicia didicisset. s uelut hereditario
uire. aꝓgenitorib accepta seruaret.
De sacerdotali ꝓsapi ortus ẽ. ut eo poten¬
tiui mutationem sacerdoti p̃conaret᷑.
quo ipsum ad sacerdotale genꝰ ꝑtiuere
ectem tor & enim nrͣ incarue ap¬
parens. sicut rer uobis fieri digna¬

Expanded text:
n diversa fide, sed uno eodemque per omnia sensu, ejusdem incarnationis mysterium prophetando praecinerent. Horum ultimus et quasi limes quidam legis et Evangelii, figurae et veritatis Joannes apparuit, Domino attestante ex eo regnum Dplus quam propheta dictus est, quia quem caeteri a longe prophetando solum praedixerant, ille et primo venturum prophetando signavit, et mox venientem ostendendo monstravit. Qui certe gratia dispensationis non solum justis, sed et de pontificali stirpe ortis parentibus natus asseritur. est genitus, ut eo confidentius justitiae praecepta populis daret, quo haec ipse non quasi novitia didicisset, sed velut haereditario jure a progenitoribus accepta servaret. De sacerdotali prosapia ortus est, ut eo potentius imitationem sacerdotii praeconaretur, quo ipsum ad sacerdotale genus pertinere demptor etenim noster in carne apparens, sicut rex nobis fieri digna
Abbreviated transcription (Latin):
tii occasus. & suscepta ab eis ꝑ xp̃i
nom me passio consecrauit. Mul¬
timoda namiq ueterum relatione didici¬
inus. non uullos urm prostratos gladio:
igne alios concrematos: quam plures besti¬
rum dilaceratos dentib: mni ueros euam
uaruis tormentorum cruciatibi affectos. spre
gaudia. sterili abutero hodic uatus inuerit.
Et. illi quidem indubitata iam gła regnan¬
tem. confessi sunt d̃ filium. hic aute & nas¬

Expanded text:
tis occasus, et suscepta ab eis pro Christi nomine passio consecravit. Multimoda namque veterum relatione didicimus nonnullos martyrum prostratos gladio, igni alios concrematos, complures bestiarum dilaceratos dentibus, innumeros et jam variis tormentorum cruciatibus affectos, spreta mundo gaudia sterili ab utero hodie natus invexit. Et illi quidem indubitata jam gloria regnantem confessi sunt Dei Filium; hic autem et nas
Abbreviated transcription (Latin):
num figmenta concucaus: unum uiu
di cultum. & fidem itrtis in quirit.
uicuuiq itert uoluptuosis scłi
Iiius languet illeebris. & cupidi¬
tatib auaritie feruentis insanit. & in
sraterna odia feralis iuiudie facibi inar¬
escit. atq ad contumeli di omuntpo¬
tentis. ꝑ anfractas deuoniuri seuuitas er¬
raticus uiato incedit: non parat cͥnaiiã.
sed inimico miser suo eritialeni insemet¬
ipsum patefacit ingessuiu. i mores
& incra hiuiiismodi: ampla itiuera. & lar¬
msimas uias. barbaru nationint uieriti¬
um comimui.is saluuis aꝑiunt.

Expanded text:
num figmonta conculcans, unum Dei num figmonta conculcans, unum Dei vivi cultum, et fidem veritatis inquirit. Quicunque vero voluptuosis saeculi hujus languet illecebris, cupiditatibus avaritiae ferventis insanit, in fraterna odia feralis invidiae faucibus inardescit atque ad contumeliam Dei omnipotentis, super anfractas daemonum semitas erraticus viator 210 incedit: non parat Domino viam, sed inimico miser suo exitiabilem in semetipsum patefacit ingressum. Hi mores, et vita hujusmodi ampla itinera, et largissimas vias barbaris nationibus in exsilium communis salutis aperiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
enigissit oecidi.
ucaus adłue panlulum nes. quid
nimius predicalat. Parate inquit iu¬
an dñi. rectas facite senitt i dinri. Ae¬
re dignus beatus iol es. cuiis ꝓpfuca essit
natiuitas. qui & illis deparentibi. quoꝵ
esset desꝑata posteritas. di uninere nasco¬
tantosshocendi pondere. inuocem sc̃e
mincraret aduentum. & in semitas rectas.
male iuuentium dirigeret prauitatem.
Quid est enim parare dño uiau: uisi
uentãti decelo udici. purgato auicus pec¬
tore. simplicis corais habitaculitmi prepa¬
are: Quid est rectos facite semitas ai
nisi ut cales acturm tuo tibi muns
uias. ꝑquos ambilare ꝓpitius ueriens ad
⁊ dni delectetur.
lle miam dyio parat. qui lururi aitis car¬
nis respuens uoluptate: toto mentis
sue sp̃. suspensus addm̃: uigore se casti¬
tatis accingit. ptimam parat dĩo uiã.
qui cogitationes suas. auaricie fluctibi
estuantes. sere conscienti tranqui¬
litate compescit. iliam dũo parat: qui
idolor ui uanꝰ. atq omuini supstitio¬

Expanded text:
efugisset occidi. Audiamus adhuc paululum, fratres, quid nuntius praedicabat: Parate, inquit, viam Domino, rectas facite semitas Dei nostri. Vere dignus beatus Joannes, cujus prophetica esset nativitas, qui et illis de parentibus, quorum esset desperata posteritas, Dei munere nascetantoque docendi pondere in vocem sanctae nuntiaret adventum, et in semitas rectas male viventium dirigeret pravitatem. Quid est enim, parate viam Domino, nisi adventanti de coelo judici, purgato a vitiis pectore, simplicis cordis habitaculum praeparare? Quid est, rectas facite semitas Dei, nisi vias; quas perambulare propitius veniens ad te Dominus delectetur? Ille viam Domino suo parat, qui luxuriantis carnis respuens voluptates, toto mentis suae spiritu suspensus ad Deum, vigore se castitatis accingit. Optimam parat Domino viam, qui cogitationes suas avaritiae fluctibus aestuantes, serenae conscientiae tranquillitate compescit. Viam Domino parat, qui idolorum vana, atque omnium superstitio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ trespondens mat̃ eius airti. Nou.
si uocabitur iohannes. Et responde¬
runt ad illam. Nemo ẽ in cognatione tua:
qui nocetur lioc nomine. Innuebant gͦ
patri nius. quem uellet uocari eum. Et
accent pugillarem. & scripsit diceus. Io¬
hamus ẽ nomen cuis. Et mirati sunt
om̃i. Continuo autem resoluta ẽ lingua
cuis. & aptum est os cius. & loquebatur
benedicns dm̃i. Mire ses euuangłista p̾¬
mittend im putauit. quod plurum in¬
farten pats nomine zacdarie appellan¬
dum putartiit: ut aduertas matri non
nomen aliturus displicuisse de genere.
te racarie fucrat preuiuiciatuin.

Expanded text:
 respondit mater eius et dixit: non, sed uocabitur Iohannes.. et responderunt ad illam: nemo est in cognatione tua qui uocetur hoc nomine. adnuebant ergo patri eius quem uellet uocari eum. et accepit pugillarem et scripsit dicens: Iohannes est nomen eius. et mirati sunt omnes. continuo autem resoluta est lingua eius et apertum est os eius, et loquebatur benedicens deum. mire sanctus euangelista praemittendum putauit quod plurimi infantem patris nomine Zacchariae adpellandum putarunt, ut aduertas matri non nomen alicuius displicuisse degeneris, te Zacchariae fuerat praenuntiatum.
Abbreviated transcription (Latin):
baptisa. Iste ergit tam mignis. agnoseit do¬
cum qui uenerat homo da. Si enim in na¬
tus mulierum. hoc est iu hominib. nemo
ex rrerit inaior iol anue baptista: quisqͥs
ioliann plus est. non tantura homo. sed &
deus es. Debiut gͦ tantus iste. & discipu¬
los ꝓprios habere: & cum discipusiis suis.
magistrum omuium xp̃m cognoscere.
Q uod enini est maiis testimontum uerita¬
tis: quam eum humiliando se agnoscere.
cui emnulando potinit iniudere: Putari

Expanded text:
Baptista . Iste ergo tam magnus agnoscit Doeum qui venerat homo Deus. Si enim in natis mulierum, hoc est, in hominibus, nemo exsurrexit major Joanne Baptista; quisquis Joanne plus est, non tantum homo, sed et Deus est. Debuit ergo tantus iste, et discipulos proprios habere, et cum discipulis suis magistrum omnium Christum cognoscere. Quod enim est majus testimonium veritatis, quam se humiliando eum agnoscere, cui aemulando poterat in
Abbreviated transcription (Latin):
espondit ergo ita putantibi. &. ait.
Non sum ego xp̃e. Cauquan di¬
ceret. Certe in honorem meuin ita falsi¬
nimii: & certe midii lioc putando magi¬
nam additis laudcmi. sed ego debeo agio¬
scere: ut uobis errantib ille possit ignos¬
cere. Si eium quod nol erat faliaciter
putaretur. a uio qui erat ueracit̾ ampu¬

Expanded text:
espondit ergo ita putantibus, et ait: Non sum ego Christus . Tanquam diceret: Certe in honorem meum ita fallimini; et certe mihi hoc putando magnam additis laudem: sed ego me debeo agnoscere, ut vobis errantibus ille possit ignoscere. Si enim quod non erat fallaciter putaretur, ab illo qui erat veraciter ampu
Abbreviated transcription (Latin):
ioluies. haptia pnt cep̃e. Dius iuc debap¬
Ubisunt qui qͥemneterio baptisim. arto¬
gantia tumide animositatis inflantur.
Nui sunt noce carertes humilitate elate
supbia. ego bapti.o. ego baptizo: Quid
dirissei. si xpia baptiare meruisses: Mag¬
na iaui quantum aduertit scĩtas ur̃i. appa¬
tere & enumere causa cepit: qua fuerat
mittendus. Prior missus est iohannes. s
sicut abobsequertib antecedicur iudex.
Posterior homo eteatus est xp̃c: sed iolien¬

Expanded text:
. Plus hic de bapUbi sunt qui de ministerio Baptismi arrogantia tumidae animositatis inflantur? Ubi sunt voces carentes humilitate, elatae superbia, Ego baptizo, ego baptizo? Quid dixisses, si Christum baptizare meruisses? Magna jam, quantum advertit Sanctitas vestra, apparere et eminere causa coepit, qua fuerat mittendus. Prior missus est Joannes, sed sicut ab obsequentibus anteceditur judex. Posterior homo creatus est Christus, sed Joan
Abbreviated transcription (Latin):
Uon nureris si nomen mulier quod non
eius uocahatur hoc nomine: ut iutelligas
nomen non geueris eẽ. s uatis. Tacharias
quoq: nutui innogatus. S quia in credu¬
litas asfatum ei et puerat. & auditiun: qͦd
uoce non porerat. manu & lteris ẽ locutus.
Scripsit emm diceus: iohanues est nomenerꝰ.
Et hox nomenͭ imporatus sed. struitiri.
merito qi cominuo resoluta ẽ lingna eius.
quia quam uurerat iucredulitas. fides soltut.

Expanded text:
nec mireris si nomen mulier quod non eius uocabatur hoc nomine, ut intellegas nomen non generis esse, sed uatis. Zaccharias quoque nutu interrogatur, sed quia incredulitas ei adfatum eripuerat et auditum, quod uoce non poterat, manu et litteris est locutus; scripsit enim dicens:Iohannesestnomen eius. et hic nomen non inponitur, sed adstruitur meritoque continuo resoluta est lingua eius, quia quam uinxerat incredulitas fides soluit.
Abbreviated transcription (Latin):
onannes iste tanta ercellens gra. ut qu̾ẽ¬
ic meoum dictum ẽ. dñ etiam eritero
satutaret. nondum loquendo. sed iaui¬
exultando: cutus gr̃a indm̃ iam tunc
erat apta. quands tius ciro icarue
eit in eltsa. Hic gt iosies non inuenitur
inter discipunes ani: s inuenirur potius
ticipulos biiss euindiĩo. Quid est
hes: Quis est ute houio: Homo tantus.
quis homo tantus: Quatiis. tantus
nonio: Camen non seqnebatur inter
discipiuos dnm: & sequelintur eum de¬
cipuit. Absit ut dicam cor¬

Expanded text:
oannes iste tanta excellens gratia, ut quemadmodum dictum est, Dominum etiam ex utero salutaret, nondum loquendo, sed exsultando; cujus gratia in Deum jam tunc erat aperta, quando ejus caro in carne erat inclusa: hic ergo Joannes non invenitur inter discipulos Domini, sed invenitur potius discipulos habuisse cum Domino. Quid est hoc? Quis est iste homo? Homo tantus, quis homo tantus? quantus tantus homo? Tamen non sequebatur inter discipulos Dominum, et sequebantur eum discipuli: absit ut dicam, co
Abbreviated transcription (Latin):
tquidom ille motis. uitunare
uocobu uu filii nequiuit urori: sed ꝑ
cerit amerito. Iohannes inquit est nouã
etus. Hocest non nos ei nouieu imponinius.
quia iam adeo nomen accepit. Habiet uoca¬
bulum sium quod agnouimus: non quod
eliginus. Habent hoc merita sc̃oruin: ut a
dũo nomen accipiant. Sic iacob isrł dicitur:
mien imposiit. Reuelabitur enu inquit
filius meuis. isic: cum his quicum eo iociunda¬
buntur: qui relicti sunt manius quadrin¬
gentis e

Expanded text:
quidem ille mutus intimare vocabulum filii nequivit uxori: sed per cerat a marito: Joannes est, inquit, nomen ejus, hoc est, non nos ei nomen imponimus, qui jam a Deo nomen accepit. Habet vocabulum 1292 suum quod agnovimus, non quod elegimus. Habent hoc merita sanctorum, ut a Deo nomen accipiant. Sic Jacob Israel diciturmen imposuit. Revelabitur enim, inquit, filius meus Jesus cum iis qui cum eo jucundabuntur, qui relicti sunt in annis quadringentis. E
Abbreviated transcription (Latin):
wet scõnium editio lecitiami pbrnnio¬
rum. quia com nie est botim.
Iustitia enim commuuis e uirtus. t ido
chre aut̃ tempus quo fuit in ug oipsia
describitur: ne manis presenti taceat᷑.
S temipus siletur infantię: eoad̾ pre¬
sentia dñi. matris inutero roboatur:
qui infantie impedimenta uesauit. Et
ido in euuangłio nichil sim eo legiius.
nisi ortum eius & oraculum. eriitationẽ
iutero. nocem escrto. Neqi enim¬
ullam infantię iensit etatem: qui supra
naturam. su ra etatem. in utero sicus ma¬
tris amensuri ꝑfecte cepit etatis plenitu¬

Expanded text:
et sanctorum editio laetitiam plurimorum, quia conmune est bonum; iustitia enim conmunis est uirtus. et ideo chre autem tempus, quo fuit in utero propheta, describitur, ne Mariae praesentia taceatur, sed tempus siletur infantiae, eo quod praesentia domini matris in utero roboratur, qui infantiae inpedimenta nesciuit. et ideo in euangelio nihil super eo legimus nisi ortum eius et oraculum, exsultationem in utero, uocem in deserto. nequllam infantiae sensit aetatem, qui supra naturam, supra aetatem in utero matris situs, a mensura perfectae coepit aetatis plenitu