comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ calũmas: qui aũt odit auaritias
longi fiẽt dies eiꝰ. Hominez qui ca¬
lũmatur aĩe sangnĩez: si usq ad la¬
cum fugerit nemo sustinet. qui ã¬
bulat simpliciter: saluꝰ erit qui per¬
uersis graditur uiis concidet semel.
Qui oꝑat: terras suã saciabitur pa¬
nb: qui aũt sectatur gciũ replebit
egestate. Uir fidelis multũ lauda
bitur: qui aũt festinat ditari non
la panis deserit ueritatez. Uir qͥ
festinat ditari et aliis ĩuidet iguor
ꝙ egestas suꝑueniet ei. Qui corripit
hominem: gr̃am pꝰ ea ĩueniet apud
cũ magis ꝙͣ ille qui ꝑ lĩgue blãdimẽ¬
ta decipit. Qui subtrahit aliquid a
pr̃e suo uel amatre et dic̾ hoc non ẽẽ pͥ¬
catum: ꝑticeps homicide est. Qui se
iactat et dilactat: nirgia concitat: qͥ¬
uero sꝑat in dño saluabitur. Qui cõ¬
fidit in corde suo stultꝰ ẽ: qui añt gra
ditur sapienter ip̃e laudabitur. Qui
dat pauperi non ĩdigebit: qui despi¬
cit deprecantẽ sustinebit penuria.

Expanded text:
m: qui autem odit avaritiam, longi fient dies ejus. Hominem, qui calumniatur animae sanguinem, si usque ad lacum fugerit, nemo sustinet. Qui ambulat simpliciter, salvus erit: qui perversis graditur viis, concidet semel. Qui operatur terram suam, saturabitur panibus: qui autem sectatur otium, replebitur egestate. Vir fidelis mulinat ditari, nonbucella panis deserit ueritatem. uir, qui festinat ditari et aliis . inuidet, ignorat quod egestas superueniet ei. qui corripit hominem, gratiam ipostea inueniet apud eum magis quam ille qui per linguae blandimenta decipit. qui subtrahit aliquid a patre suo et matre et dicit: hoc non est peccatum, particeps homicidae est. qui se iactat et dilatat, iurgia concitat: qui sperat in domino, sanabitur. qui confidit in corde suo, stultus est: qui ditur sapienter, ipse salvabitur. Qui dat pauperi, non indigebit: qui despicit deprecantem, sustinebit penuriam.
Abbreviated transcription (Latin):
ne cõmiscearis. Qui maledicit pr̃i
suꝯ et matrrz extĩguetur lumen eiꝰ
ĩ mediis tenebris. Hereditas ad quã
festinatur ĩ principio ĩ nouissimo
bñdictione carebit. Ne dicas reddam
malũ pro malo expecta dum̃ et libe¬
rabit te. Abhonĩatio est apud deum
pondꝰ et pondus: statera dolosa nõ¬
est bona. A dño dirigũt᷑ gressus uiri.
quis aũt hominũ intellige̾ potest
yiã suaz. Ruina est hoĩ deuotare
sauctos: et post rota retractan. Dis¬
sipat ĩpios rex sapiẽs: et ĩcuruat suꝑ
cos fornicẽ. Iucerna diũ spiraculu

Expanded text:
ne commiscearis. Qui maledicit patri ne commiscearis. Qui maledicit patri suo, et matri, exstinguetur lucerna ejus in mediis tenebris. Haereditas, ad quam festinatubenedictione carebit. Ne dicas reddam malum pro malo. expecta Dominum et liberabit te. Abhominatio est apud Deum pondest bona a Domino diriguntur gressus viri quis autem hominum intellegere potest viam suam ruina est hominis devorare sanctos et post vota tractare dissipat impios rex sapiens et curvat super eos for
Abbreviated transcription (Latin):
bulat ĩ simplicitate sua: beatos pꝰ
se filios relĩquit. Rex qui sedet ĩsolio
iudicii dissipat om̃e malus ĩtui¬
tu suo. Quis potest dice mũdum
ẽ cor meuz: purꝰ sum a peccato. Pon¬
dus et põdus mẽsura et mẽsura: u¬
trũq abhomĩabile est apud deum.
Exstudiis suis ĩtelligitur puer si
mũda et recta sũt opera eiꝰ. Aurem
audientẽ et oculum uidentẽ: dominꝰ
fecit utrũq. Nolidiligeᷤ sõnu: ne te
egestas opprimat. Aperi cculos tuoᷤ
et saturare panib. Malũ est: ma¬
lum est dic̃ ontius emptoꝵ: et cũ recesser
tñc gloriabitur. Est aurũ et multitudo
gẽmaruz: uas aũt preciosus labia sci¬
encie. Tolle uestimentũ ciꝰ qui fideius¬
sor extitit alieui: et pro extraneis auf
pignꝰ ab eo. Suauis ẽ homim pani
mendacii: et postea ĩplebitur os eiꝰ cal¬
culo. Cogitationes consiliis roborãt.
et gubernaculis tractanda sunt bel¬
la. Ei qui reuelat misteria: et ãbu¬
lat fraudulẽter: et dilatat labia sua

Expanded text:
implicitate sua, beatos post se filios derelinquet. Rex, qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo. Quis potest dicere: Mundum est cor meum, purus sum a peccato? Pondus et pondus, mensura et mensura: utrumque abominabile est apud Deum. Ex studiis suis intelligitur puer, si munda et recta sint opera ejus. Aurem audientem, et oculum videntem, Dominus fecit utrumque. Noli diligere somnum, ne te egestas opprimat: aperi oculos tuos, et saturare panibus. Malum est, malum est, dicit omnis emptor: et cum recesserit, tunc gloriabitur. Est aurum, et multitudo gemmarum: vas autem pretiosum labia scientiae. Tolle vestimentum ejus, qui fidejussor exstitit alieni, et pro extraneis aufer pignus ab eo. Suavis est homini panis mendacii: et postea implebitur os ejus calculo. Cogitationes consiliis roborantur: et gubernaculis tractanda sunt bella, Ei, qui revelat mysteria, et ambulat fraudulenter, et dilatat labia sua,
Abbreviated transcription (Latin):
am. Ffortitudo et decor ĩdumentũ
eius: et ridebit in die nouissimo.l
Phe. os suũ aperuit sapiencie: ⁊ lex
clemencie in iuigua eius. Sade
Considerauit semitas domius suc:
et pancui ociosa nẽ comedit. Copħ.
Surrererunt filii euis et beatissimã
predicaucrũt uir eius ⁊ laudauit
cam. Res. Qulte fiue cõgregauer̃t

Expanded text:
tum ejus, et ridebit in die novissimo.  Phe.  Os suum aperuit sapientiae, et lex clementiae in lingua ejus.  Sade.  Considerat semitas domus suae, et panem otiosa non comedit.  Coph.  Surrexerunt filii ejus, et beatissimam praedicaverunt: vir ejus, et laudavit eam.  Res.  Multae filiae co
Abbreviated transcription (Latin):
pios qm̃i non habẽt futuroꝵ sp̃e ma¬
li: et lucerna ĩpioꝵ extĩguetur. Ti¬
me duñi fili mi: et regẽ: et cuz detra¬
ctorib non ꝯmiscearis. Qñi repẽ¬
te consurget ꝑditio eoꝵ et rumã
utriusq quis nouit. Hec quoq sa
pientibꝰ: cognosce̾ ꝑsona ĩ iuditio
nõ est bonuz. Quĩdicũt impio in¬
stus es maledicẽt eis ppłi: ẽt de testabũ¬
tur eos tribus. Qui arguũt euz lau¬
dabuntur: et suꝑ eos ueniet bñdictõ
Labia de osculabitur: qui recta u̾ba
respondet. Preꝑa foris opus tuum
et diligenter excerte agrum tuũ: et
post eã edifices domũ tuaz. Nesis te¬
stis frustra contra proximũ tuum:
nec lactes quẽꝙͣ labiis tuis. Ne dica̾
quõ fecit michi sic faciã ei et reddas
unicuiq scd̃m opꝰ suũ. Per agrus
hominis pigri trãsiui et ꝑ uintam
ymi stulti. Et ecce totũ repleuerãt

Expanded text:
pios quoniam non habent futurorum spem mapios quoniam non habent futurorum spem mali et lucerna impiorum extinguetur time Dominum fili mi et regem et cum detractoribus non commiscearis quoniam repente consurget perditio eorum et ruinam utriusque qutibus: Cognoscere personam in judicio, non est bonum. Qui dicunt impio: Justus es: maledicent eis populi, et detestabuntur eos tribus. Qui arguunt, laudabuntur: et super ipsos veniet benedictio: Labia deosculabitur, qui recta verba respondet. Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuum: ut postea aedifices domum tuam. Ne sis testis frustra contra proximum tuum, nec lactes quemquam labiis tuis. Ne dicas: Quomodo fecit mihi, sic faciam ei: reddam unicuique secundum opus suum. Per agrum hominis pigri transivi, et per vineam viri stulti,
Abbreviated transcription (Latin):
ti pctĩn est: et ab homuĩatio hoĩm de tra¬
ctor. Si desperaueris lapsus in dic
ãgustie: ĩmimuetur fortitudo tua.
Erue eos qui trahũtur admortem:
et qui trahũtur adĩteritum libera¬
re ne cesses. Si dixeris uires nõ sup¬
petunt: qui ĩspector ẽ cordis ip̃se ĩ tel¬
ligit et seruatorẽ anime tue nichil fal¬
lit: reddet q homĩ iuxta oꝑa sua. Co¬
mede fili mi mel: qr bonũ est: et fam̾i
dulcissimũ gucturi tuo. Sic et doct¬
na sapiencie aĩe tue: quã cum ĩuene¬
ris habebis ĩ nouissimis sp̃e: et spes
tua non ꝑibit. Ne ĩsidieris et q̃ras
ĩpietatez in domo iusti: neq uastes
requiẽ eiꝰ Septies enĩ in die cadet
iustus et resurget: ĩpii aũt corruẽt
ĩmalum. Cũ ceciderit ĩmicꝰ tuus
ne gaudeas: et ĩ ruina ciꝰ ne exultet
cortuũ: ne forte uideat dñs et displi¬
ceat ei: et auferat abeo irã suaz. Ne
tẽdas cum pessimis: nec emuleris ĩ¬

Expanded text:
ti peccatum est: et abomiti peccatum est: et abomictor. Si desperaveris lassus in die angustiae: imminuetur fortitudo tua. Erue eos, qui ducuntur ad mortem: et qui trahuntur adre ne cesses. si dixeris: uires non suppetunt : qui inspector est cordis ipse intellegit, et seruatorem animae tuae nihil fallit reddetque homini iuxta opera sua comede fili mi mel quia bonum est et favum dulcissimum gutturi tuo sic et doctrina sapientiae animae tuae quam cum inveneris habebis in novissimis et spes tua non peribit ne insidieris et quaeras impietatem in domo iusti neque vastes requiem eius septies enim cadet iustus et resurget impii autem corruent in malum cum ceciderit inimicus tuus ne gaudeas et in ruina eius ne exultet cor tuum ne forte videat Dominus et displiceat ei et auferat ab eo iram suam ne contendas cum pessimis nec aemuleris im
Abbreviated transcription (Latin):
tandis. Ne ĩtucaris uirũ quando fla¬
uescit cũ spłenducrit ĩ ntro color eiꝰ
Ingreditur blarode et ĩ iouissimo
mordcbit ut coluber et sicut regulus
renena diffundet: Ocili truuideb̃t
extrancas: eticortuuz lquretuit per¬
uersa. Et eris sicut dormita sute¬
dio mari: et qͣi sopitꝰ guberirãtos
anusso a auo: et dices. Derberane¬
runt me sed noudolui traxerunt
nic: es ego nõ scusi. Quãdo cũigita¬
bo: et rursus uina reperiam. Capłz
uires malos : nec desidert
ẽe cum eis. qr rapinas
meditatur mens eorus:
et fraudes labia eoꝵ loquñtur. Sa¬
piencia edificabitur dois et pruden¬
cia roborabitur. In doctrinã replebũ¬
tur cellaria: pnũsa substãcia pre¬
ciosa et pulcherrima. Uir sapiens
fortis est: et uir doctꝰ robustꝰ et uali¬
dus: qr cũ dispositione initur bellus:
et erit salus bbi multa cõsilia sunt
Excelsa stulto sapĩa: in porta non
apiet os suñ: Qui cogitat mala fa¬
cere stultꝰ uecabitur. Togitatio stul¬

Expanded text:
s: Ne intuearis uinum. quando flauescit, cum splenduerit in uitro color eius. ingreditur blande,. et in nouissimo mordebit ut coluber et sicut regulus uenena dextraneas, et cor tuum loquetur perversa. Et eris sicut dormiens in medio mari, et quasi sopitus gubernator, amisso clavo: Et dices: Verberaverunt me, sed non dolui: traxerunt me, et ego non sensi: quando evigilabo, et rursus vina reperiam? Cap. viros malos, nec desideres esse cum eis: Quia rapinas meditatur mens eorum, et fraudes labia eorum loquuntur. Sapientia aedificabitur domus, et prudentia roborabitur. In doctrina replebuntur cellaria, universa substantia pretiosa et pulcherrima. Vir sapiens, fortis est: et vir doctus, robustus et validus. Quia cum dispositione initur bellum: et erit salus ubi multa consilia sunt. Excelsa stulto sapientia, in porta non aperiet os suum. Qui cogitat mala facere, stultus vocabitur. Cogitatio stul
Abbreviated transcription (Latin):
qui arguit sapientẽ et aurẽ obedicn¬
tem. Sicut trigꝰ iius ĩdie messis:
ita legatꝰ fidelis ei qui msit eum:
aĩas ipsius requiesceꝰ facit. Nubes
et uentꝰ: et pluuie nõ sequentes: uir
gloriosus et promissa nõ complẽs.
Patiẽcia lemietur prĩceps: et lĩgna
mollis ꝯ frĩget duriciã. Ne ĩuem¬
strcomede q̃d sufficit tibi: ne forte
saciatꝰ euomas illud. Subtrahe pe¬
dẽ tiuiz de domo proximi tui: ne qñ.
saciatꝰ oderit te. Iaculuz et gladius
et sagitta acuta: homo qui loquitꝰ
ꝯtra proximũ suu falsũ testimoni
uni. Dens pritridus et pes lassus
qui suꝑat suꝑ ĩ fideli in die ãgustie.
et amictit palliis ĩ die frigorĩs. ace¬
ptũ in nitro: qui cantat carmina
cordi pessimo. Sicut tinca bestimẽ
to et uermis ligno: ita tristicia uiri
nocet cordi. Si esurierit ĩimicus
tuus ciba illum: si sitit da ci aquaz
bibe: prunas eiũ congregabis suꝑ
caput eiꝰ: et dñs reddẽt tibi. Uentꝰ
aquilo dissipat pluuias: et faties

Expanded text:
ntem, et aurem obedientem. Sicut frigus nivis in die messis, ita legatus fidelis ei, qui misit eum, animam ipsius requiescere facit. Nubes, et ventus, et pluviae non sequentes: vir gloriosus, et promissa non complens. Patientia lenietur princeps, et lingua mollis confringet duritiam. Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud. Subtrahe pedem tuum de domo proximi tui, ne quando satiatus oderit te. Jaculum, et gladius, et sagitta acuta, homo qui loquitur contra proximum suum testimonium falsum. Dens putridus, et pes lassus, qui sperat super infideli in die angustiae, et amittit pallium in die frigoris. Acetum in nitro, qui cantat carmina cordi to, et vermis ligno: ita tristitia viri nocet cordi. Si esurierit inimicus tuus, ciba illum: si sitit, da ei aquam bibere: prunas enim congregabis super caput ejus, et Dominus reddet tibi. Ventus aquilo dissip
Abbreviated transcription (Latin):
ges. Parum inꝙͣ dormies: modicũ
dormitabis pauxillũ manꝰ ꝯseres:
ut quiescas: et ueniet tibi qi cursor ege¬
stas tua et mendicitas quasi uir ar¬
Equoqz ꝑabole salomoĩs
quas trãstulerũt uiri e¬
zechie regis uida. Gloria
dei est celare uerbũ: ⁊ glo¬
ria regum ĩuestigare sermonẽ. Ce¬
Sum sursum et tẽrra deorsus: et cor
regũ inscrutabile. Aufer rubiginẽ
de argento: et egredietur uas purissi¬
mũ. Aufer ĩpietatez de uultu regis:
et firmahitur iusticia thronus eius
Ne głosꝰ appareas corã rege: et ĩ locõ
magnoꝵ ne steteris. Melius est e¬
ni ut dicatur tibi ascende huc : ꝙͣ ut
humilieris corã principe. Que uide¬
Irũt ocuui tui: ne ꝓferas ĩnirgio ci¬
to: ne postea emendare nõ possis cũ
de honestaueris amicus tuñ. Cau¬
sam tua tracta cũ amico tuo et se¬
cretum extranco ne reueles: ne for¬
te ĩ sultet tibi cũ audierit: et expro¬
brare nõ cesset. Gr̃a et amicicia libe

Expanded text:
. Parum, inquam, dormies, modicum dormitabis, pauxillum manus conseres, ut quiescas: Et veniet tibi quasi cursor egestas tua, et mendicitas quasi vir aroque parabolae Salomonis quas transtulerunt viri Ezechiae regis Iuda gloria Dei celare verbum et gloria regum investigare sermonem caelum sursum et terra deorsum et cor regum inscrutabile aufer robiginem de argento et egredietur vas purissimum aufer impietatem de vultu regis et firmabitur iustitia thronus eius ne gloriosus appareas coram rege et in loco magnorum ne steteris melius est enim ut dicatur tibi ascende huc quam ut humilieris coram principe quae viderunt oculi tui ne proferas in iurgio cito ne pdehonestaveris amicum tuum. Causam tuam tracta cum amico tuo, et secretum extraneo ne reveles: ne forte insultet tibi cum audierit, et exprobrare non cesset. Mala aurea in le
Abbreviated transcription (Latin):
tem salutes tribuit. Capłm xxii.
Elus est nomeu bonuz
ꝙͣ diuitie multe: suꝑ ar¬
gentũ eniz et aurũ grã
boua. Diues et paũper
obiuauerunt sibr: utriusq oꝑator ẽ
dñs. Callidus uidet malum: et ab¬
scondit se: ĩnoceus ꝑtrãsiit et afflictꝰ
est dãno. sinis modestie timior diĩ:
duucie et gloria: et uita. Arma et
gladii ĩ uĩa suꝑbi: custos autem aĩs
sue louge recedit abeis. Prouerbiũ
ẽz adolescens iuxta uia suã eciam
cũ senuerit nõ recedet ab ea. Diues

Expanded text:
tem salutem tribuit. Cap. XXII. tem salutem tribuit. Cap. XXII. Melius est nomen bonum, quam divitiae multae: super argentum et aurum, gratia bona. Dives et pauper obviaverunt sibi: utriusque operator est Dominus. Callidus vidit malum, et abscondit se: innocens pertransiit, et afflictus est damno. Finis modestiae timor Domini, divitiae et gloria et vita. Arma et gladii in via perversi: custos autem animae suae longe recedit ab eis. Proverbium est: Adolescens juxta viam suam, etiam cum senuerit, non rece
Abbreviated transcription (Latin):
ctrinc ĩcetu giganciũ cõmorabitꝰ
qui diugit c̃pũaas in egestate crifr.
bitur. Pro iusto dabitur ĩpius et
pro recto ñquus. Melius est hĩtare
ĩterra deserta: ꝙͣ cum muliere rixo¬
sa et iracũda. Tresaurꝰ desiderabilis
et olcũ in hĩtaculo iusti: et ĩprudenꝰ
hõ dissipabit illud. Qui sequitur in¬
eius. Qui custodit os suuz et liguã
suas: custodit ab angustiis aĩam
suam. Suꝑbus et arrogãs pocatur
ĩ doctus qui ĩ ira oꝑatur suꝑbiam.
Desideria occidũt pigrus: noluerũt
eiĩ quicꝙͣ manꝰ eiũs oꝑari. Tota
dic concupiscit et desiderat: qui aũt
iustꝰ ẽ tribuet et non cessabit.lu.¬
stic ĩpioꝵ abhomĩabiles: q̃ offerũ¬
tur ex scelere. Testis mẽdax peribit:
uir obediens loq̃tur uictoriã. Uir
ĩpius procacitꝰ obfirmat uultũ su¬
uni: qui aũt rectꝰ ẽ corrigit uian
suam. Non est sapiencia non ẽ pru¬
dencia nõ est ꝯsiluis contra duĩt
Equus patur ad diem belli: dñs au¬

Expanded text:
coetu gigantum commorabitur qui diligit epulas in egestate erit bitur pro iusto datur impius et pro rectis iniquus melius est habitare in terra deserta quam cum muliere rixosa et iracunda thesaurus desiderabilis et oleum in habitaculo iusti et inprudens homo dissipabit illud qui sequitur iuejus. Qui custodit os suum, et linguam suam, custodit ab angustiis animam suam. Superbus et arrogans vocatur indoctus, qui in ira operatur superbiam. Desideria occidunt pigrum: noluerunt enim quidquam manus ejus operari; Tota die concupiscit et desiderat: qui autem justus est, tribuet, et non cessabit. Hostiae impiorum abominabiles, quia offeruntur ex scelere. Testis mendax peribit: vir obediens loquetur victoriam. Vir impius procaciter obfirmat vultum suum: qui autem rectus est, corrigit viam suam. Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum. Equus paratur ad diem belli: Dominus au
Abbreviated transcription (Latin):
xas: et qui ad indignandũ facilis
est: crit ad peccata ꝓõmor. Suꝑbũ
sequitur humititas: et humilem
spũ suscipiet glĩa. Qui cũ furc ꝑtici¬
pat odit aĩami suam adiurantt̃ au¬
dit: et nou iudicat. Qui tunct hoĩez
cito corruet qui spcrat in dño suble
uabitur. Quiti requirunt faciem
principis et indiciũ a dño egreditur
singuloꝵ. Ab hominãtur iusti uirus
impiũ ⁊ ab hominantur ĩpii cos qui

Expanded text:
xas et qui ad indignandum facilis xas et qui ad indignandum facilis est erit ad peccata proclivior superbum sequitur humilitas et humilem spiritu suscipiet gloria qui cum fure partitur odit animam suam adiurantem audit et non indicat qui timet hominem cito couabitur. multi requirunt faciem principis, et a domino iudicium egreditur singulorum. abominantur iusti uirum impium, et abeminantur impii eos qui in
Abbreviated transcription (Latin):
ĩueniet requiez. Uiri sanguinũ ode¬
runt sĩplices: iusti aũt querunt aĩa
eiꝰ. Totuz sp̃m̃ suus profert stultus:
sapiens differt et reseruat ĩposterũ
Prĩceps qui libenter audit uerba mẽ¬
dacii om̃s mĩstros h impios. Pau¬
per et creditor obinauerũt sibi: ut¬
usq ullumĩator est dũs. Rex qui n¬
dicat ĩueritate pauꝑes: thronus eiꝰ
ĩetermis firmabit. Uirga atq cor¬
rectio tribuit sapĩant: puer autez
qui dimittitur uoliuitati suc cõfim¬
dit matrem suam. In multiplica¬
tionc impioꝵ mulplicabũtur sce¬
lera: et iusti riunas coꝵ indebunt.
Erudi filium tuũst refrigerabit te.
et dabit delicias aĩc tuc. Cũ ꝓphetia
defecerit dissipabitur ppls: qui uero
custodit legem beatus est. Seruus
uerbis noñ potest crudiri. qr qd̃ dici
intelligit ⁊ respondit ꝯtẽnit. Uidi¬
sti hominem uelocem adloquendu
stuiticiam magis speranda est ꝙͣ illi
nutrit seruũ suir̃. postea senciet cõtu¬
maceni.Tur iracundus ꝓuocat ri¬

Expanded text:
inveniet requiem. Viri sanguinum oderunt simplicem: justi autem quaerunt animam ejus. Totum spiritum suum profert stultus: sapiens differt, et reservat in posterum. Princeps, qui libenter audit verba mendacii, omnes ministros habebit impios. Pauper et creditor obviaverunt sibi: utriusque illuminator est Dominus. Rex qui judicat in veritate pauperes, thronus ejus in aeternum firmabitur. Virga atque correptio tribuit sapientiam: puer autem, qui dimittitur voluntati suae, confundet matrem suam. In multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera: et justi ruinas eorum videbunt. Erudi filium tuum, et refrigerabit te, et dabit delicias animae tuae. Cum prophetia defecerit, dissipabitur populus: qui vero custodit legem, beatus est. uerbis non potest erudiri: quia quod dicis intellegit et respondere contemnit. uidisti hominem uelocem ad loquendum? stultitia magis speranda est quam illius nutrit servum suum postea illum sentiet contumacem vir iracundus provocat ri
Abbreviated transcription (Latin):
aquas qͣi in uestuntuto. Quis susci¬
taiit omes terminos terre. Qd̾ no¬
men est cius: et qd nomcu filii cius si
nosti. Omiĩs sermo dei iguitus cliptꝰ
est omnib sperantib ui sc. Nec addas
quicꝙͣ uerb illi᷑: et arguaris: ĩncmaris¬
qz mendax. Suo rogaui te: ne deueges
michi anteqͣ morĩar. Tiauĩtatem
et uerbamendatia louge fac a me.
Mendicitatẽ et diuitiãs: ne dederis
michi. tribue tm̃ uictui incõ neces¬
saria ne forte satiatus illiciar ad
negandũ ⁊ dicam:quis est dñs: aut
egestate compussus furer ⁊ ꝑiurem
nomen dei mei. Ne accuses seruum
ad dñm suũ nc forte maledicat t
et corruas. Generatio que pr̃i suo
indetur: et tñ non est lota a sordib
sius. Ocueratio cuis excelsi sũt scłr̃.
⁊ palpebrc erus in alta subrecte. Genc¬
ratio q̃ ꝓ dentib gladios h et cõmã¬
dit molaribꝰ sius ut comedat ĩ opes
de terra: et pauperes ex hoĩb. Sãguiᷤ¬
suge duc sunt filic: dicentes affer

Expanded text:
si in vestimento? quis suscitavit omnes terminos terrae? Quod nomen ejus, et quod nomen filii ejus, si nosti? Omnis sermo Dei ignitus, clypeus est sperantibus in se. Ne addas quidquam verbis illius, et arguaris, inveniarisque mendax. Duo rogavi te, ne deneges mihi antequam moriar: Vanitatem, et verba mendacia Mendicitatem et divitias ne dederis michi; tribue tantum victui meo necessaria, ne forte satiatus illiciar ad negandum et dicam quis est Dominus et egestate conpulsus furer et peierem nomen Dei mei ne accuses servum ad dominum suum ne forte maledicat tibi et corruas generatio quae patri suo  videtur et tamen non est lota a sordibus suis generatio cuius excelsi sunt oculi et palpebrae eius in alta subrectae generatio quae pro dentibus gladios habet et commandit molaribus suis ut comedat inopes de terra et pauperes ex hominibus sanguisugae duae sunt filiae dicentes adfer
Abbreviated transcription (Latin):
uorago. astutꝰ oĩa agit cũ consiliꝙ.
qui aũt fatuꝰ ẽ aꝑit stulticiã. Nũ¬
tius ĩpii cadet ĩ malũ. Legatꝰ fidelis
sanitas. Egestas et ignõinĩa ci qui
descrit discĩplinã: quĩ aũt acquie¬
scit arguẽti: glorificabit᷑ Desideri¬
um si cõpleãtur delectat aĩa. de te¬
stãtur stuiti eos qui fugiñt mala:
Qui cũ sapientib grãditur. sapie
retribuẽtur bona. Bonꝰ relĩquit
heredes filios et nepotes: et custodit
iusto substãcia peccatoris. Nulti
cibi ĩ non alib patrus: et aliis con¬
gregãtur absq indicio. Qm̃i par¬
ait uirge odit filiũ luuz: qui autez
diligit illum instanter crudit. Iust
comedit et replet aĩaz suaz. uent̾ autẽ
ĩpioꝵ in saturabilis. ¶Capł xiiii.
Apiẽs mulier edificat do¬
mum suã: insipiẽs extru¬

Expanded text:
cum consilio: qui autem fatuus est: aperit stulticiam. Nuncius impii cadit in malum: legatus fidelis sanitas. Egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam: qui autem acquiescit arguenti glorificabitur. Desiderium si compleatur: delectat animam: detestantur stulti eos qui fugiunt mala. Qui cum sapientibus graditurretribuentur bona bonus relinquet heredes filios et justo substantia peccatoris. Multi cibi in novalibus patrum: et aliis congregantur absque judicio. Qui parcit virgae, odit filium suum: qui autem diligit illum, instanter erudit. Justus comedit, et replet animam suam: venter autem impiorum insaturabilis. Cap. XIV. Sapiens mulier aedificat domum suam, insipiens exstru
Abbreviated transcription (Latin):
sunz. Qui coaceruat diuicias usu¬
risc et fenore liberali: ĩ panperes con¬
gregutieas. Qui declinat aures su¬
as neaudiat legẽ: oratio eiꝰ eriti
exe crabilis. Qũi decipit iustos ĩ uia
mala ĩ interitu suo corruet: et sĩpli

Expanded text:
sus: Qui coacervat divitias usuris et fenore, liberali in pauperes congregat eas. Qui declinat aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis. Qui decipit justos in via mala, i
Abbreviated transcription (Latin):
tibus. Infermus et ꝑditio nũꝙͣ replẽ¬
tur: similiter et oculi hominũ in sa¬
ciablẽs. Qũo probatur ĩ conflatorio
argẽtum et ĩ fornace auruz: sic pro¬
batur homo ore laudantis. Cor iniqͥ¬

Expanded text:
us: Infernus et perditio non replentur: similiter et oculi hominum insatiabiles. quomodo probatur in conflatorio argentum et in fornace aurum, sic probatur homo in ore laudantis. si
Abbreviated transcription (Latin):
dus ẽ: rectum opꝰ ciꝰ. selius ẽ se¬
dẽ in angulo dogmatis ꝙͣ cũ mu¬
uier litigĩosa ui domo coĩ. Aĩa impii
desiderat malum: nõ miserebitur ꝓ¬
ximo suo. Nuictatio pestilẽte sapiẽ¬
tior erit paruulꝰ: et si seccetur sapien¬
tem sumet scienciã. Ex cogitat iustꝰ
de domo ĩpii: ut detrahat ĩpios a ma¬
lo. Qui obturat aurez suam ad cla¬
morẽ pauperis: et ip̃e clamabit et nõ
exaudiet᷑. Nunꝰ absconditũ extĩ¬

Expanded text:
rectum opus ejus. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Anima impii desiderat malum, non miserebitur proximo suo. Mulctato pestilente, sapientior erit parvulus: et si sectetur sapientem, sumet scientiam. Excogitat justus de domo impii, ut detrahat impios a malo. Qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis, et ipse clamabit, et non exaudietur. Munus absconditum exsti
Abbreviated transcription (Latin):
seruiet. Meror ĩ corde uiri iusti hu¬
miliabit illus: et sermone bono le¬
tificabitur. Qui negligit dãnum
ꝓpter amicus iustꝰ eit⁊ it autez ĩpi¬
oruz decipiet eos. Norrĩueniet fran¬
dulẽtꝰ lucrũ: et substãcia homĩse¬
rit auri preciũ. In semita iusficio
uita: iter aũt deuiuz ducit ad mor¬
sapiens datrina prĩs:
qui aũt illusor ẽ non
audit cũ arguit. De
fructu oris sui homo saciabit᷑ bonis:
os suũ custodit aĩas suã: qui aũt
ĩ consideratꝰ ẽ ad loquẽdus senciet
mala. Uult et nõ uult piger a ĩa
añt oꝑantiuz ĩpinguabitur. uer¬
buz mendax iustꝰ detestabit᷑: ĩpiꝰ
aut ꝯfundit et ꝯfundet᷑. Iusticia cu¬
stidit iocentis uiã impietas aũt
pct̃orez supplãtat: Est quasi diues
cũ nichil habxat et ẽ quasi pauper
cũ in multis diuitiis sit. Redẽptio
aĩe uiri diuitie sue: qui aũt paup
est ĩcrepatione nõ sustinet. Lux in¬
stoꝵ letificat: luc̾na autez ĩpiorus

Expanded text:
sus: Moeror in corde viri humiliabit illum, et sermone bono laetificabitur. Qui negligit damnum propter amicum, justus est: iter autem impiorum decipiet eos. non inueniet fraudulentus lucrum, et substantia hominis erit auri pretium. in semita iustitiae uita: iter autem deuium ducit ad morsapiens doctrina patris: qui autem inlusor est, non audit, cum arguitur. de fructu oris sui homo saturabitur bonis08 suum, custodit animam suam: qui autem inconsideratus est ad loquendum, sentiet mala. uult et non uult piger: anima autem operantium inpinguabitur. uerbum mendax iustus detestabitur: impius autem confundit et confunditur. iustitia custodit innocentis uiam: impietas uero peccatores supplantat. est quasi diues, cum nihil habeat, et est quasi pauper, cum in multis diuitiis sit. redemptio animae uiri diuitiae suae: qui autem pauper est, increpationem non sustinet. lux iustorum laetificat:
Abbreviated transcription (Latin):
tris. Nia et uerifas custodiñt reges:
et roboratur clemiẽcia thronꝰ cius
Exultatio innenũ fortitudo corum.
et dignitas senũ cauicies. Liuor uni¬
ncris absterget mala: et plage in
obsecrationib rẽtris. m Capl .xxi.
Icut diuisiones aquarũ
ita cor regis ĩ manu diñ
quocũq uoluerit ĩclina

Expanded text:
ia et veritas custodiunt regem, et roboratur clementia thronus ejus. Exsultatio juvenum fortitudo eorum; et dignitas senum, canities. Livor vulneris absterget mala: et plagae in secretioribus ventris. Cap. XXI. Sicut divisiones aquarum, ita cor regis in manu Domini: quo
Abbreviated transcription (Latin):
annca hoĩ iracundo: neq ambu¬
les cũ uiro furioso ne forte discas
semitas eiꝰ et sumas scãdalus aĩe
tue. Noli ẽẽ cuz his qui defigunt
manꝰ suas: et qui uades se offerũt
pro debitis. si enis nou ht unde resti¬
tuat: quid canse est ut tollat o pe¬
crimentum de cubili tuo. Ne tran¬
grediaris terminos antiquos ⁊ qͦs
posuerunt patres tui. Uidisti ui¬
rum uelocem in õpere suo: coram
regibus stabit: nec erit ante ig¬
Uando sederis ut comedaˢ
cũ principe: diligẽter actẽ

Expanded text:
amicus homini iracundo, neque ambules cum viro furioso: Ne forte discas semitas ejus, et sumas scandalum animae tuae. Noli esse cum his, qui defigunt manus suas, et qui vades se offerunt pro debitis: Si enim non habes unde restituas, quid causae est ut tollat operimentum de cubili tuo? Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt patres tui. Vidisti virum velocem in opere suo, coram regibus stabit, nec erit ante igando sederis, ut comedas cum prin
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵ: et glĩa filioꝵ pr̃es eoꝵ. Non de¬
cent stultus uerba cõposita: neo prĩci¬
pemi labiũ mentiens: Gẽma gratis¬
sima expectatio prestolãtis quocũ.¬
q se uertit prudentꝰ et ĩtelligit. Q
celat delictu q̃rit amititias: qui
altero sermone repetitꝰ seꝑat federa¬
tos. Plus ꝓficit correctio apudu.
prudente: ꝙͣ centũ plage apud stul¬
tum. Semꝑiurgia q̃rit maliã
gelꝰ aũt crudelis mictet ᷑ contra eus
Expedit magis urse occurrẽ rap¬
tis fetib: ꝙͣ fatuo ꝯfidẽti sibi in

Expanded text:
liorum; et gloria filiorum patres eorum. Non deliorum; et gloria filiorum patres eorum. Non decent stultum verba composita; nec principem labium mentiens. Gemma gratissima, exspectatio praestolantis: quocumque se vertit, prudenter intelligit. Qui celat delictum, quaerit amicitias: qui altero sermone repetit, separat foederatos. Plus proficit correptio apud prudentem, quam centum plagae apud stultum. Semper jurgia quaerit malus: angelus autem crudelis mittetur contra eum. Expedit magis ursae occurrere raptis f
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur honũ recta et nouissima ei
ducunt ad mortẽ. Anima laborati
laborat sibit quia cõpullit eur es
lum̃. Dir ĩsipieus fodit malumi: et
ĩ labiis eius ignis ardescit. Lõpiif
suscitãt litesĩ et uerbosus separãt pͥn¬
cipes. Uirñquus lastat anucum
fum̃: et ducit eus ꝑ uram nõ bonas.
Qut actonitis oñlis cogitat prana
mordẽs labia sua ꝓficiẽt malumꝰ
Torona dignitatĩs seuectꝰ: que in
uii ginstitie reꝑictur. Pcliorẽ pa¬
itiens uird fort̾i eti qui donũatur
aĩo suꝑ expugnaforourbĩ. Sor¬
lites iuictũt᷑ insimũ. sed a domino
Elior est bucellã sicca
dc̃ gaudio ꝙͣ domns
plena uictimus cũ iur¬
gro. Seruus sapiens
doninabitur stultis filiis: et ĩter frẽs
hereditatẽ diuidet. Sicut igne ꝓbat᷑
argentũ: et auruz camino: ita cor
da probat dñs. Malꝰ obedit lĩgue
ñque et fallax obtẽperat labiis mẽ¬
dacib. Qui despicit pauperẽ exprobrͣt
nõ erit ĩpunitꝰ. Gorona senũ filii fi¬

Expanded text:
novissima ejus ducunt ad mortem. Anima laborantis laborat sibi, quia compulit eum os suum. Vir impius fodit malum, et in labiis ejus ignis ardescit. Homo perversus suscitat lites: et verbosus separat principes. Vir iniquus lactat amicum suum: et ducit eum per viam non bonam. Qui attonitis oculis cogitat prava, mordens labia sua perficit malum. Coronalior est patiens uiro forti, et qui dominatur animae suae, expugnatore urbium. sortes mittuntur in sinu, sed a domino elior est bucella sicca cum gaudio quam domus plena uictimis cum iurgio. seruus sapiens dominabitur filiis stultis et inter fratres hereditatem diuidet. sicut igne probatur argentum eda probat Dominus. Malus obedit linguae iniquae, et fallax obtemperat labiis mendacibus. Qui despicit pauperem, exprobrat non erit i
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑditio cora dño: quãtomagis cor¬
da filioꝵ hominũ. Non amat pesti¬
lẽs eum qui se corripit nec ad sapiẽ¬
tes graditur. Cor gandẽs exhylarat
faciez: ĩ merore aĩ dencitur sp̃s. Cor
sapiẽtis queret doctrinã et os stultoꝵ
pascitur ĩꝑitia. Om̃s dies paupis
mali secura mẽs quasi iuge c̃ou̾i¬
uius. Meliꝰ ẽ parus cũ timore diũ
ꝙͣ thesauri magni et ĩsatiabiles:
¶cliꝰ ẽ bocari ad olera cũ caritate
ꝙͣ ad uitulũ sagiatũ cu odio.
Uir iracũdus puocat rixas: qui pa¬
tiens ẽ mitiga̾t suscitatas. Iter pĩ

Expanded text:
no quanto magis corda filiorum hominum non amat pestilens eum qui se corripit nec ad sapientes graditur cor gaudens exhilarat faciem in maerore animi deicitur spiritus cor sapientis quaerit doctrinam et os stultorum pascetur inperitia omnes dies pauperis mali secura mens quasi iuge convivium melius est parum cum tquam thesauri magni et insatiabiles. Melius est vocari ad olera cum charitate, quam ad vitulum saginatum cum odio. Vir iracundus provocat rixas: qui patiens est mitigat
Abbreviated transcription (Latin):
Quod tinet ĩpius ueniet suꝑ eum de¬
sideriu suũ instis dabitur. Quasi tẽ¬
pestas trãsiens nõ critĩpius: iustus
aũt quasi fundamẽtus sc̃piteris. Si¬
cut acetũ dentib: et fumꝰ oclĩs: sic pi¬
ger his qui miscrũt eum ĩuia. Tĩor
diũ apponet dies: et ãui impioꝵ bre¬
uiabuntur. Expectatio iustoꝵ leticia
spes autez ĩpioꝵ ꝑibit. sfortitudo sĩ¬
plicis uia dñi: et panor his qui oꝑan¬

Expanded text:
timet impius veniet super eum desiderium suum iustis dabitur quasi tempestas transiens non erit impius iustus autem quasi fundamentum sempiternum sicut acetum dentibus et fumus oculis sic piger his qui miserunt eum timor Domini adponet dies et anni impiorum breviabuntur expectatio iustorum laetitia spes autem impiorum peribit fortitudo simplicis via Domini et pavor his qui o
Abbreviated transcription (Latin):
bernare linguaz. Om̃s¬
pie hoñi patent ocul eiꝰ:
spirituu ponderator est dñs. Reuela
dño oꝑa tua: et dirigentur cogitatõ¬
nes tue. Unu̾sa propter sem̃etĩpz
oꝑatꝰ est dñs: impiuz quoq addi¬
arrogãs etiaz si manus ad manũ
fuerit non ẽ innocens. Initiuz uie

Expanded text:
bernare linguam omneviae hominum patent oculis eius spirituum ponderator est Dominus revela Domino opera tua et dirigentur cogitationes tuae universa propter semet ipsum operatus est Dominus impium quoque ad diarrogans etiam si manus ad manum fuerit non erit innocens mise
Abbreviated transcription (Latin):
tas preparant bona. In omĩ opere¬
bono erit abũdancia: ubi aũt uerba
sũt plurima: ibi frequẽter egestas. Co¬
rona sapientũ diuitie eoꝵ: et fatin¬
tas stustoꝵ ĩ prudẽtia. Liberat aĩas
testis fidelis: et profert mẽdatia uersi¬
pellis. In tĩore domĩ fiducia fortitu¬
dinis: et filiis eiꝰ erit spes. Timor
diũ fons uite: ut declinet aruina
mortis. In multitudĩe populi digni¬
tas regis: et ĩ pauptate plehis: igꝰ¬
miniã prĩcipis. Qui patiens est:
młta gubernatur sapiẽtia: qui au¬
tes ĩ pãtiens ẽ: exaltat stulticiã suã
Uita carmũ sanitas cordis putre¬

Expanded text:
eparant bona. In omni opere erit abundantia: ubi autem verba sunt plurima, ibi frequenter egestas. Corona sapientium, divitiae eorum: fatuitas stultorum, imprudentia. Liberat animas testis fidelis: et profert mendacia versipellis. In timore Domini fiducia fortitudinis, et filiis ejus erit spes. Timor Domini fons vitae, ut declinent a ruina mortis. In multitudine populi dignitas regis: et in paucitate plebis ignominia principis. Qui patiens est, multa gubernatur prudentia: qui autem impatiens est, exaltat stultitiam suam. Vita car
Abbreviated transcription (Latin):
Pestilẽte flagellato: stultꝰ sapientior
erit: si añt corripueris sapientez in¬
telliget sapienciã. Qui affligiti pr̃e
et fugit mr̃ez ignominiosꝰ erĩt. et in¬
felix. Non cesses audut fili doctrinas:
nec ignores sermones sciẽcie: Testis
iiquũs deridet iudiciũ: et os ĩpiorus
deuorat ĩiquitatez. Parata sunt de¬
risorib iudicia et mallei percucientes
stultorum corporib.
Oxuriosa res uinũ: ⁊ tu¬
multuosa ebrietas. Qui¬
cũq his delectat᷑: nõ crit
sapicus. Sicut rugitus
lconis ita et terror regis: qui prono¬
cat cum pectat in aĩaz suã. Honor
est honũ qui separat se a contẽcionibꝰ
om̃s autez stulti niscetur contume¬
liis. Proptꝰ frigꝰ piger arare nolu¬
it: mendicabit ergo estate: et non
dabitur illi. Sicut aqua protunda.
sic consiliũ in corde uiri. sed hõ sapiẽ
ex hauriet illud. Nulti homines
misericordes uocantur: uirũ autes

Expanded text:
Pestilente flagellato stultus sapientior erit: sin autem corripueris sapientem, intelleget disciplinam. qui adfligit patrem et fugit matrem, ignominiosus est et infelix. non cesses, fili, audire doctrinam, nec ignores sermones scientiae. testis iniquus deridet iudicium, et os impiorum deuorat iniquitatem. parata sunt derisoribus iudicia et mallei percutientes stultorum corporibus. Luxuriosa res uinum et tumultuosa ebrietas: quicumque in his delectatur, nsapiens. Sicut rugitus leonis, ita terror regis: qui provocat eum, peccat in animam suam. Honor est homini, qui separat se a contentionibus: omnes autem stulti miscentur contumeliis. Propter frigus piger arare noluit: mendicabit ergo aestate, et non dabitur illi. Sicut aqua profunda, sic consilium in corde viri: sed homo sapiens exhauriet illud. Multi homines misericordes vo
Abbreviated transcription (Latin):
et exaltabitꝰ Substãcia diuitis reb̃
roboris eiꝰ: et qͣiͣ nuiro ualidus cui¬
cundãs eum. Anteꝙͣ conteratur ex¬
altatur cor homĩs: et anteꝙͣ glorifi¬
cetur humiliatur. Qui prius respõ¬
det ꝙͣ audiat: stultuz se cẽ demõstrãt
et confusione dignũ. Sp̃s uiri sub¬
stentat ĩbecillitate suã: spiritum
uero ad irascendũ facilẽ: quis pofe¬
rit sustinere. Cor prudẽtis posside¬
bit scĩas. et auris sapienciũ querit
dectrinaz. Doñi hominis dilatat ui¬
am cis et ante principes spacium ci
facit. Iustꝰ priorẽ accusator sui ueĩt
amicꝰ eiꝰ et in estigabit eũ. Contra¬
dictiones cõprimũt sors et inter po¬
tẽtes quoq diudicat. str̃ qui adiu¬
natur a fr̃e quasi ciuitas firma:⁊
iudicia qiͣ uectes urbiũ. Defructu o

Expanded text:
et exaltabitur. Substantia divitis urbs roboris ejus, et quasi murus validus circumdans eum. Antequam conteratur, exaltatur cor hominis: et antequam glorificetur, humiliatur. Qui prius respondet quam audiat stultum se esse demonstrat, et confusione dignum. Spiritus viri sustentat imbecillitatem suam: spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere? Cor prudens possidebit scientiam: et auris sapientium quaerit doctrinam. Donum hominis dilatat viam ejus, et ante principes spatium ei uersus: Iustus prior est accusator sui: uenit amicus eius et inuestigabit eum. contradictiones conprimit sors, et inter potentes quoque diiudicat. frater, qui adiuuatur a fratre, quasi ciuitas firma, et iudicia quasi uectes urbium. Item
Abbreviated transcription (Latin):
ni tpr̃e diligit qui amica ẽ et frat
ĩ angustiis cõprobatur. Stultus¬
lomo plaudet manibz sus: cũ spo¬
ponderit pro amico suo. qui medi¬
tatur discordias diligit rixas: et
qui exaltat os sunz querit ruinas
Qui ꝑuersi cordis ẽ non inuenit
bonĩ: qui uertit liguã incidet ĩ ma¬
luz. Natꝰ est stultꝰ ĩ ignominia
suã sed nec p̃r in fatuo letabit᷑: ani¬
niꝰ gaudẽs etates floridã facit sp̃s
trisfis exsiccat ossa. Munera de si¬
urcĩpiꝰ uccipit ut puertat semitas
indicii. In facie prudẽtis lucet sapiẽ¬
cia. ocuu stulcoꝵ ĩfinib tẽrre: Ira pa¬
tris ficii stultꝰ: et dolormũs q̃ gemi¬
it eũl Non est bonus dãpurez in fer¬
re rusto: nec pcutẽ principẽ qui rec¬
ta iudicat. Qui inaderatur sermoeᷤ
suos doctꝰ et prudẽs est⁊ et preciosi spi¬
ritꝰ uireruditꝰ. Stustꝰ qͥuoq si ta¬
cuerit lapiens reputabitur: et si cõ¬
preiscrit labia suc ĩ celligeus. q Ca

Expanded text:
re diligit, qui amicus est: et frater in angustiis comprobatur. Homo stultus plaudet manibus, cum spoponderit pro amico suo. Qui meditatur discordias, diligit rixas; et qui exaltat cor suum, quaerit ruinam. Qui perversi cordis est, non inveniet bonum: et qui vertit linguam, incidet in malsuam sed nec pater in fatuo laetabitur animus gaudens aetatem floridam facit spiritus tristis exsiccat ossa munera de sinu impius accipit ut pervertat semitas iudicii in facie prudentis lucet sapientia oculi stultorum in finibus terrae ira patris filius stultus et dolor matris quae genuit eum non est bonum damnum inferre iusto nec percutere principem qui recta iudicat qui moderatur sermones suos doctus et prudens est et pretiosi spiritus vir eruditus stultus quoque si tacuerit sapiens putabitur et si conpresserit labia sua intel
Abbreviated transcription (Latin):
celat amici cõmissu. Ubi nõ est
gubernator ppłs corruet:salꝰ aũt
ubi młta ꝯsilia. Affligetur malo qͥ
fidez facit ꝓ extraneo: qui aũt cauct
laq̃ss: secura erit. Nulier gratiosa
ĩueniet glĩas: et robusti habebunt di¬
uitias: Bñfacit aĩe sue uir misericorᷤ
qui aũt crudel est: etiã ꝓpinquos a¬
biicit. Impiꝰ facit opꝰ ĩstabile: se

Expanded text:
Ubi non est Ubi non est gubernator, populus corruet: salus autem, ubi multa consilia. Affligetur malo, qui fidem facit pro extraneo: qui autem cavet laqueos, securus erit. Mulier gratiosa inveniet gloriam: et robusti habebunt divitias. Benefacit animae suae vir misericors: qui autem crudelis est, propinquos abjicit. I
Abbreviated transcription (Latin):
tio ẽ apud deus: et pondꝰ
equũ uoluntas ciꝰ. Ubi
fuerit suꝑbia ibi erit ⁊ cõtumelia:
ubi aũt est huĩlitas ibi et sapiẽcia.
Siplicitas iustoꝵ diriget eos ⁊ sup¬
plãtatio ꝑuersorũ uastabit illos.
Non proderunt diuicie ĩdic ultionis:
iusticia aũt liberabit a morte. Iusti¬
cia sĩplicis diriget uiã eiꝰ: et in ĩpi
etate sua corruet ĩpiꝰ. Iusticia rec¬
toruz liberabit eos: et ĩ insidiis suis
capientur ñqui mortuo homine
ĩpio nulla crit ultra spes: et expec¬
tacio solicitoꝵ ꝑibit. Iustꝰ de ãgu¬
stia liberatꝰ est: et tradetur ĩpius pro
eo simulator ore decipit amicũ suũ:
iusti aũt liberabunt scĩa. In bonis
iustoꝵ exaltabit᷑ cĩtas: et ĩꝑditioe
ĩpioꝵ erit laudatio. Bñdictione in¬
storus exaltabitur cĩtas et ore ĩpioꝵ
subuertet. Qui despicit amicum
suuz indigẽs corde ẽ uir aut prudẽs
tacebit. Qui ãbulat frandulẽter
reuelat archana: qui aũt fidelis ẽ¬

Expanded text:
deum et pondus aequum uoluntas eius. ubi fuerit superbia, ibi erit contumelia: ubi autem humilitas, ibi et sapientia. simplicitas iustorum diriget eos et supplantatio peruersorum perdet illos. non proderunt diuitiae in die ultionis: iustitia autem liberabit a morte. iustitia simplicis diriget uiam eius et in ietate sua corruet impius. Justitia rectorum liberabit eos: et insidiis suis capientur iniqui. Mortuo homine impio, nulla erit ultra spes: et expectatio solicitorum peribit. Justus de angustiis liberatus est: et tradetur impius pro eo. Simulator ore decipit amicum sunis iustorum exultabit civitas et in perditione impiorum erit laudatio benedictione iustorum exaltabitur civitas et ore impiorum subvertetur qui despicit amicum suum indigens corde est vir autem prudens tacebit qui ambulat fraudulenter revelat arcana qui aut
Abbreviated transcription (Latin):
nnẽtu est pessimoꝵ radix autez
iustoru ꝓficiet propt̾ pcc̃a labioru
ruina proximat malo: effugiet.e
asit iustꝰ de ãgustia. Defructu oris
sui unusquisq̃ replebitur bonis: et
iuxta oꝑa manuũ suarũ retribuet
ci. Uia stulti recta ĩoculis eiꝰ: qui au¬
tez sapiens est audit ꝯsilia. Sfatuꝯ

Expanded text:
nimentum est pessimorum: radix autem iustorum proficiet. propter peccata labiorum ruina proximat malo: effugiet autem iustus de angustia. de fructu oris sui unusquisque replebitur bonis, et iuxta opera manuum suarum retribuetur ei. uia stulti recta in oculis eius: qui autem sapiens est, audit consili
Abbreviated transcription (Latin):
fidit ĩ cogitationib suis ĩpie agit.
Nõ roborabitur hõ ex ĩpietate: et ra¬
dix nstoꝵ non cõmouebit᷑. Mulier
diligẽs corona ẽ biro suo: et putredo
ĩ ossib eiꝰ que cõfusione res digna ͤ
gerit. Cogitaticẽs iustoꝵ iundicia: ⁊̃
ꝯsilia ĩpioꝵ frandulẽta. Uerba ĩpio¬
rus ĩsidiantur sãguini: es iustoꝵi
liberabit eos. Uertẽ ĩpios et nõ er̃tu
domꝰ aũt iustoꝵ ꝑmanebit. doctrĩa
sua noscitur uir: qui aũt uanꝰ et ex̃¬
cors est patebit cõtemptiu. Melior
est pauꝑ et sufficiens sibi: quã głosus
et ĩdigens pane. Nouit iustꝰ iumẽ¬

Expanded text:
fidit in cogitationibus suis, impie agit. Non roborabitur homo ex impietate: et radix justorum non commovebitur. Mulier diligens, corona est viro suo: et putredo in ossibus ejus, quae confusione res dignas gerit: Cogitationes justorum judicia: et consilia impiorum frarum insidiantur sanguini os iustorum liberabit eos verte impios et non erunt domus autem iustorum permanebit doctrina sua noscetur vir qui autem vanus et excors est patebit contemptui melior est pauper et sufficiens sibi quam gloriosus et indigens pane novit iustu
Abbreviated transcription (Latin):
eis. Qui cõfidit ĩ diuitiis suis corru¬
et: iusti añt quasi uirẽs folm̃ germ¬
nabũt qui cõturbat domũ suãs possi¬
debit uẽtos: et qui stultꝯ ẽ seruiet sapiẽ¬
ti. sfructꝰ iusti lignũ uite: et qui susci¬
pit. aĩas sapiẽs es̃t. Si iustꝰ ĩ terra re¬
cipit quãto magis ĩpiꝰ et peccator
Ui diligit Capl̾ xini

Expanded text:
s suis corruet iusti autem quasi virens folium germinabunt qui conturbat domum suam possidebit ventos et qui stultus est serviet sapienti fructus iusti lignum vitae et qui suscipit animas sapiens est si iustus in terra recipit quanto magis impius et peccator qui diligit
Abbreviated transcription (Latin):
siũit: et oꝑa eius om̃s lapides scli.
Abhomĩabiles regi qui agunt ĩpie
qũi iusticia firmatur solĩum. Uo¬
liuitas regũ labia uista: qui recta
loquitur dirigetur. Indignatio re¬
gis nũcu mortis : ẽt uir sapiens
placabit eum. In hylaritate unl¬
tus regis et clemẽcia eiꝰ qͣi ĩber sero¬
tinꝰ. Posside sapientiã quia auro

Expanded text:
sunt, et opera eius omnes lapides saeculi. abominabiles regi qui agunt impie, quoniam iustitia firmatur solium. uoluntas regum labia iusta: qui recta loquitur, dirigetur. indignatio regis nuntius mortis, et uir sapiens placabit eam. in hilaritate uultus regis uita, et clementia eius quasi imber serotinus. posside sa
Abbreviated transcription (Latin):
uertet. E gestatez oꝑata est manus
renussa: m̃anꝰ aũt forciuz diuitia
parat. Qui nitit mendatii hic pa¬
scit uẽtos: idẽ autez ip̃e sequitur aue
uolãtes. Qui congregat ĩ messe filiꝰ
sapiẽs est: qui autez stertit estate:
filius cõfusioĩs est. Bñdictio dnĩ¬

Expanded text:
vertet. Egestatem operata est manus remissa: manus autem fortium divitias parat. Qui nititur mendaciis, hic pascit ventos: idem autem ipse sequitur aves volantes. Qui congregat in messe, filius sapiens est: qui autem stertit aestate filius confusionis. Benedictio D
Abbreviated transcription (Latin):
Sapiẽs corde precepta suscipiet: stł¬
tus ceditur labiis. Qui ãbulat sĩ¬
pliciter: ãbulat cõfidenter: qui aũt
de prauat uias suas manifestꝰ e¬
rit. Qui ãnuit ocło dabit dolo¬
rez: et stultꝰ labiis uerberabitur.
Uena uite os iusti. et os ĩpioꝵ᷑ oꝑit ñ¬
quitate. O diũ suscitat rixas: et u¬
mu̾sa delicta oꝑit caritas. In labiis
sapĩctis ĩucintur sapiẽcia: et uirga
ĩ dorso ciꝰ qui ĩdiget corde. Sapiẽtes
abscondũt sciencias: os aũt stultiꝰ
fusiomi proximũ est. Substãtia di

Expanded text:
Sapiens corde praecepta suscipiet: stultus caeditur labiis. qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter: qui autem deprauat uias suas, manifestus erit. qui annuit oculo, dabit dolorem: stultus labiis uerberabitur. uena uitae os iusti: et os impiorum operiet iniquitatem. odium suscitat rixas, et uniuersa delicta operit caritas. in labiis sapientis inuenietur sapientia, et uirga in dorso eius qui indiget corde. sapientes abscondunt sapientiam: os autem stulti confusioni proximum
Abbreviated transcription (Latin):
bit. Ne ĩprobus sis: ne ĩpinguariᷤ
et ne longesis aheo: et ne cas ĩobli¬
uonen. Ne retineas ex equo loqui
cum illo: nec credas multis perbis
illius. Ex multa enim loquela tẽ¬
tabit te: et subridens: interrogabit
te de absconditis tuis: ĩmitis animꝰ
illius: conseruabit uerba tua et nõ
ꝑcet de malicia et de uinculis. Caue
tibi et actende diugenter auditui
tuo: qm̃i cum subuersione tua ãbu¬
las. Iu diens uero uerba illa quasi
in sõms uide: et uiguabis. Omĩ
pita tua dilige deum: et ĩugca illu
in salute tua. Om̃e ammal dilig
simile sibi: sic et omĩs homo proxi¬
mũ sibi. Onũs caro ad similem
sibi comungetur: et omĩs homo
simili sui secĩabitur. Sicut comu¬
nicabit lupus agno aliquando sic
peccator iusto. Qũe comunicatio sãc¬
to homini adcanem: aut que pars
bona diuiti ad pauperem. Uena¬
tio leonis onager ĩ heremo: sic et pa¬

Expanded text:
bit. Ne improbus sis, ne impingaris, bit. Ne improbus sis, ne impingaris, et ne longe sis ab eo, et eas in oblivionem. Ne retineas ex aequo loqui cum illo, et ne credas multis verbis illius. Ex multa enim loquela tentabit te, et subridens interrogabit te de absconditis tuis. Immitis animus illius conservabit verba tua, et non parcet de malitia et de vinculis. Cave tibi, et attende diligenter auditui tuo, quoniam cum subversione tua ambulas. Audiens vero illa quasi in somnis, vide et vigilabis. Omni vita tua dilige Deum, et invoca illum in salute tua. Omne animal diligit simile sibi, sic et omnis homo proximum sibi. Omnis caro ad similem sibi conjungitur, et omnis homo simili sibi sociatur. Si communicabit lupus agno aliquando, sic peccator justo. Quae communicatio sancto homini ad carnem? Aut quae pax bona diviti ad pauperem? Venatio leonis, onager in eremo; sic pa