comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in anno congestis dieb tẽpus ꝑficit᷑.
ita in suꝑna gr̃a. uͥtutũ multiplex
uita complet᷑. Potest ꝑ annũ etiã
multitudo intelligi redẽptoꝵ: qͥ a
sic̃ ex dierũ multitudine annꝰ duci¬
tur ⁊ ita ex collectione bonoꝵ omni¬
um. illa electoꝵ innum̾abił uniu̾¬
sitas explet᷑. hunc namq annum
ꝑfecte multitudinis: ysayas p̃di¬

Expanded text:
empus perficitur, ita in superna gratia virtutum multiplex vita completur. Potest per annum etiam multitudo intelligi redemptorum; quia sicut ex dierum multitudine annus ducitur, ita ex collectione bonorum omnium, illa electorum innumerabilis universitas expletur. Hunc namque annum perfectae multitudinis Isaias praedi
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Pumbrã mortis. obliuio debet
intelligi: qͥa sic̃ mors int̾init uitã÷
ita obluuo extinguit memoriã. Qͥa
gͦ apostata angls et̾ne obliuioni tra¬
ditur: umbra mortis obscuratur.
Dicat᷑ gͦ. Obscurent eũ tenebre: ⁊
umbra mortis. Idẽ sic eũ erroris sui
cecitas obruat: ut nequaquã ult̾iꝰ
ad lucẽ penitentiȩ ꝑ diuini res¬
pectꝰ memoriã resurgat. Seqͥtur.
amaritudine. Antiquꝰ hostis ne¬
qͥtiȩ suȩ iuncłis adstrictꝰ. aliud ẽ
qd̾ nc̃ patit᷑. aliud qd̃ in fine pati¬
et᷑. Qͥa enĩ a lucis intime ordine
cedit: nẽ semet ipsũ intͥnsecꝰ erro¬
ris caligine confundit. S pꝰt hoc
amaritudine inuoluit᷑: qͥa ex m̾i¬
to spontaneȩ caliginis. et̾no gehen¬
ne torm̃to cruciat᷑. Dicat᷑ gͦ. is qͥ sere

Expanded text:
 umbram mortis, oblivio debet intelligi; quia sicut mors interimit vitam, ita oblivio exstinguit memoriam. Quia ergo apostata angelus aeternae oblivioni traditur, umbra mortis obscuratur. Dicatur igitur: Obscurent eum tenebrae et umbra mortis; id est, sic eum erroris sui caecitas obruat, ut nequaquam ulterius ad lucem poenitentiae per divini respectus memoriam resurgat. Sequitur: judicium. --Antiquus hostis nequitiae suae vinculis astrictus, aliud est quod nunc patitur, aliud quod in fine patietur. Quia enim a lucis intimae ordine cecidit, nunc semetipsum intrinsecus erroris caligine confundit. Sed post hoc amaritudine involvitur, quia ex merito spontaneae caliginis aeterno gehennae tormento cruciatur. Dicatur ergo: Is
Abbreviated transcription (Latin):
brosꝰ gͦ turbo hanc noctẽ possidet:
qͥa apostatã sp̃m a conspectu dis¬
tͥcti uidicis ad et̾na supplicia pauen¬
da. illa memorata tempestas rapit.
Turbire gͦ mox ista possidet᷑: qͥa
suꝑba eiꝰ cecitas. districta aĩadũsi¬

Expanded text:
sidet, quia apostatam spiritum a conspectu districti Judicis ad aeterna supplicia pavenda illa tempestas rapit. Turbine ergo nox ista possidetur, quia superba ejus caecitas distr icta animadversi
Abbreviated transcription (Latin):
rib extollit. Et qͣi natos masculos lo
lũ natũ deñtiat: qñ huic mundo. eũ
quẽ ꝑsuaserit. factũ innocentiȩ cor¬
ruptorẽ demonstrat. Nã cũ cuilib
peccanti ac suꝑbienti dr̃. fecisti sic̃
uir. qͥd aliud ꝙͣ. natꝰ mascłs in mundo

Expanded text:
ribus extollit, et quasi natos masculos loqlum natum denuntiat, quando huic mundo eum quem persuaserit, factum innocentiae corruptorem demonstrat. Nam cum cuilibet peccanti ac superbienti dicitur, Fecisti sicut vir, quid aliud quam natus masculus in mundo
Abbreviated transcription (Latin):
tendi fortitudine corruit. nil infir¬
mũ ex carne gestauit. Unde ⁊ recte
psalinista cũ misertũ redẽptorem
hõib dic̾e̾t: ipsã quoq causã mĩȩ¬
exp̃ssit dicens. Et rememoratꝰ ẽ. qͥ a
caro sunt. Ac si dic̾et. Quo eoꝵ infir¬
ma uidit: eo dist̾cte culpas ferire
noluit. Est adhiic aliud. quo et
ꝑditus hõ reꝑari debuit. ⁊ suꝑb¬

Expanded text:
tendi fortitudine corruit, nihil infirtendi fortitudine corruit, nihil infirmum ex carne gestavit. Unde recte Psalmista, cum misertum Redemptorem hominibus diceret, ipsam quoque causam miseexpressit, dicens: Et recordatus est, quia caro sunt. Ac si diceret: Quia eorum infirma vidit, eo districte culpas punire noluit. Est adhuc aliud, quo et perditus homo reparari debuit, et su
Abbreviated transcription (Latin):
se uenientib. dix̃. Si hõ di sũ: descẽ¬
dat ignis de cȩlo ⁊ consumat uos.
Quoꝵ ut᷑q sententia. qͣnta u̾itatis
rõne conualuit: t̾minus cause mõ¬
strauit. Nã ⁊ symon ȩt̾na ꝑditiõe
int̾iit: ⁊ duos qͥnqͣgenarios desuꝑ
ueniens flãma consũpsit. Uirtꝰ gͦ
subseq̃ns testificat᷑: qua m̃ce. ma¬
ledictioĩs sententia ꝓmit᷑. Cũ enĩ
⁊ maledicentis innocentia ꝑmanet:
⁊ tñ eũ qͥ maledr̃. usq ad int̾itum
maledictio absorb: exutͥusq par¬
tis fine colligit᷑. qͥa ab uno⁊ inti¬
mo iudice. in reũ sententia sũpta
creaturas fec̾at: angłicam uidelicet
et humanã. Utrãꝙ uͦ suꝑbia ꝑculit.
atq: ab statu ingenite rectitudinis
fregit: s una tegm̃ carnis habuit: a¬
lia uͦ nil infirmũ de carne gestauit.
illã ad se debuit reduc̾e. qͣm in ꝑpe¬
tratioẽ culpe. ex infirmitate aliqͥd
constat habuisse: ⁊ eo altiꝰ debuit
apostatã angłm repelle : qͦ cũ aꝑsis¬

Expanded text:
 descendat ignis de caelo et consumat vos. Quorum utrorumque sententia quanta veritatis ratione convaluit, terminus cause monstravit, nam et Symon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuper veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur, qua mente maledictionis sententia promitur; cum enim et maledicentis innocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur, quia a bono et intimo iudice in reum sententia sumptacreaturas fecerat, angelicam videlicet, et humanam: utramque vero superbia perculit, atque ab statu ingenitae rectitudinis fregit. Sed una tegmen carnis habuit, alia vero nihil infirmum de carne gestavit. illam ad se debuit reducere, quam in perpetratione culpae ex infirmitate aliquid constat habuisse; et eo altius debuit apostatam angelum repellere, quo cum a persis
Abbreviated transcription (Latin):
głs ad restauratioĩs lucẽ nulla spe
ueniȩ. nulla conu̾s oĩs em̃datio¬
ne reuocat᷑. dicat᷑ recte. Non reqͥrat
eũ deus desuꝑ: ⁊ ñ illustret lumine.
Ac si aꝑte dicetur. Qͥa ip̃e tenebraˢ
intulit: toleret sine fine qd̃ fecit: nec
unqͣm lum̃ pͥstini status recipiat.
qͥa hoc etiã ñ suasus amisit. Seqͥt᷑¬

Expanded text:
s ad restaurationis lucem nulla spe veniae, nulla conversionis emendatione revocatur; dicatur recte: Non requirat eum Deus desuper, et non illustret lumine. Ac si aperte diceretur: Quia ipse tenebras intulit, toleret sine fine quod fecit; nec unquam lumen pristini status recipiat, quia hoc etiam non suasus amisit. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
rumpunt. Intus enĩ subtile d̃i iu¬
diciũ aspiciunt: ⁊ mala foris exur¬
gentia. qͥa maledicto debeant feri¬
ri agnoscunt:⁊ eo in maledicto ñ pec¬
cant. quo ab int̾no iudicio ñ discor¬
dant. Hinc ẽ qd̃ petrꝰ in offerentẽ
sibi pecunias symonẽ. sententiã
maledictionis intorsit. dicens. Pe¬
cunia tua. tecũ sit inꝑdictionẽ.
optatiuo se hȩe dixisse signauit.

Expanded text:
rumpunt. Intus enim subtile Dei iuditium aspitiunt et mala foris exurgentia, quia maledicto debeant feriri, cognoscunt et eo in maledicto non peccant, quo ab interno iuditio non discordant. Hinc est, quod Petrus in offerentem sibi pecunias Symonem sententiam maledictionis intorsit, dicens: Pecunia tua tecum sit in perditione. obtativo
Abbreviated transcription (Latin):
spetiem suȩ mai̾s inutetur. Nouã
uͦ translationẽ dissero: s cũ ꝓbati¬
onis causa exigit. nunc nouã. nẽ
ueterẽ. ꝑ testimonia assumo: ut
qͥa sedesapłica cui deo auctore
p̃sideo. ut᷑q utit᷑: mei quoꝙ: la¬
bor studii ex utraꝙ fulciatur. Ex¬

Expanded text:
speciem suae matris imitetur. Novam speciem suae matris imitetur. Novam vero translationem dissero; sed cum probationis causa exigit, nunc novam, nunc veterem per testimonia assumo; ut quia sedes apostolica, cui Deo auctore praesideo, utraque utitur, mei quoque labor studii ex utraque fulciatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dicta ꝑcurrens. in his u̾boꝵ folia
ñ reqͥras: quia ꝑsacra eloquia. ab
eorũ tractatorib infructuose lo¬
quacitatis leuitas studiose cõpes¬
citur : dũ in templo dei nemus
plantari ꝓhibetur. Et cuncti ꝓcul
dubio scimus. qͥa quotiens infoliis
male lȩtȩ segetẽ culmi ꝓficiunt:
minore plenitudine spicarũ. gra¬
na turgescunt. Unde upsam loq̃n-¬
di artẽ quã magisteria discipline
erterioris insinuant:seruare des¬
peri. Nã sicut huiꝰ quoq epłȩ tenor
enuntiat. ñ metacismi collisionem
fugio: ñ barbarismi confusionem
deuito: situs modosꝙ et iã ꝓpopositionũ
casus seruare contempno:quia m¬
dignũ uehement̃ existimo. ut uer-¬
ba cȩlestis oraculi. restringam sub
regulis donati. Neq enĩ hȩc: ab
ullis int̾pretib in scͥpturȩ sacrȩ
auctoritate seruata sunt. Ex qua
nimirũ qͥa nr̃a expositio oritur:
dignũ ꝓfecto ẽ. ut qͣsi edita soboleᷤ

Expanded text:
dicta percurrens, in his verborum folia dicta percurrens, in his verborum folia non requiras, quia per sacra eloquia ab eorum tractatoribus infructuosae loquacitatis levitas studiose compescitur, dum in templo Dei nemus plantari prohibetur . Et cuncti procul dubio scimus, quia quoties in foliis male laetae segetis culmi proficiunt, minori plenitudine spicarum grana turgescunt. Unde et ipsam loquendi artem, quam magisteria disciplinae exterioris insinuant, servare despexi. Nam sicut hujus quoque epistolae tenor enuntiat, non metacismi collisionem fugio, non barbarismi confusionem devito, situs motusque et praepositionum casus servare contemno, quia indignum vehementer existimo, ut verba coelestis oraculi restringam sub regulis Donati. Neque enim haec ab ulus interpretibus, in Scripturae sacrae auctoritate servata sunt. Ex qua nimirum quia nostra expositio oritur, dignum profecto est ut quasi edita soboles
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is filius qui a deo recipit᷑ flagel¬
latur: quo malis p̃sentib durius
depͥmor ⁊ eõ de ȩt̾na cercius p̾sũpti¬
one respiro. Et fortase hoc diuine
ꝓuidentiȩ consilium fuit. ut ꝑcus¬
sũ iob. ꝑcussus exponerem: et fla
mei studiis. in hoc molestia corpora¬
lis obsistit: quod carnis uirtus cum
locutionis ministeriũ exhibere uix
sufficit : mens digne ñ potest inti¬
mare quod sentit. Qd namq ẽ of¬
ficiũ corporis. nͥ organũcordis: Et¬
quidẽ quãlibet ꝑitus cantandi ar-¬
tifex. explere artẽ ñ ualet. nͥ ad hãc
sibi ⁊ ministeria ext̾iora concordens.
quia numirũ canticũ qd̃ docta
manus ĩꝑat. quassata organa ꝓ-¬
prie ñ resultant: nec artẽ flatus
expͥmit: si scissarimis fistula stri¬
det. Quanto itaq grauiꝰ expositi¬
onis meȩ qualitas p̃mit᷑: in qua
dicendi gr̃am sic fractura organi
dissipat. ut hanc ꝑiciȩ ars nulla
cõponat: Queso aut̃ ut huiꝰ oꝑiͤ

Expanded text:
Omnis filius qui a Deo recipitur, flagelOmnis filius qui a Deo recipitur, flagellatur , quo malis praesentibus durius deprimor, eo de aeterna certius praesumptione respiro. Et fortasse hoc divinae providentiae consilium fuit, ut percussum Job percussus exponerem, et flagmei studiis in hoc molestia corporalis obsistit, quod carnis virtus cum locutionis ministerium exhibere vix sufficit, mens digne non potest intimare quod sentit. Quid namque est officium corporis, nisi organum cordis? Et quamlibet peritus sit cantandi artifex, explere artem non valet, nisi ad hanc sibi et ministeria exteriora concordent: quia nimirum canticum, quod docta manus imperat, quassata organa proprie non resultant; nec artem flatus exprimit, si scissa rimis fistula stridet. Quanto itaque gravius expositionis meae qualitas premitur, in qua dicendi gratiam sic fractura organi dissipat, ut hanc peritiae ars nulla componat? Quaeso autem ut hujus operis
Abbreviated transcription (Latin):
in quo et agnus ambulet: et ele¬
phans natet. Ut gͦ unius cuiꝰꝙ
loci oportunitas postulat. ita se
ꝑstudium ordo expositionis in¬
mutat: quatinus tanto uerius
sensum diuinȩ locutionis inue¬
niat ⁊ qͣnto ut resqueq: exege-¬
rit ꝑcausarũ speties alternat.
Quã uidelicet expositionẽ recen¬
sendã tuȩ beatitudini: ñ quia ue¬
lut dignam debui: s qͥa te peten¬
te memini ne ꝓmisisse. tͣnsmisi.
Inqua quicqͥd tua scĩtas tepidũ in¬
cultũ q repperit: tanto mͥ celerrume
indulgeat: quanto hoc me egrũ
dicere ñ ignorat. Nam dum moles¬
tia corpus atterit᷑: afflicta mente.
etiã dicendi studia languescunt.
Multa quippe annorũ iam curricu¬
la deuoluuntur. quod crebris ius¬
cerorũ dolorib crucior: horis mo¬
mentisq om̃ib fracta stomachi uir¬
tute lassesco. Lentis quidẽ: s tn con¬
tinius febrib anhelo. Int̾ꝙ: hȩc dũ
sollicitus penso. quia scͥptura teste

Expanded text:
in quo et agnus ambulet et elein quo et agnus ambulet et elephas natet. Ut ergo uniuscujusque loci opportunitas postulat, ita se per studium ordo expositionis immutat; quatenus tanto verius sensum divinae locutionis inveniat, quanto, ut res quaeque exegerit, per causarum species alternat.Quam videlicet expositionem recesendam tuae beatitudini, non quia velut dignam debui, sed quia te petente memini promisisse, transmisi. In qua quidquid tua sanctitas tepidum incultumque repererit, tanto mihi celerrime indulgeat, quanto hoc me aegrum dicere non ignorat. Nam dum molestia corpus atteritur, affecta mente etiam dicendi studia languescunt. Multa quippe annorum jam curricula devolvuntur, quod crebris viscerum doloribus crucior, horis momentisque omnibus fracta stomachi virtute lassesco, lentis quidem, sed tamen continuis febribus anhelo. Interque haec dum sollicitus penso quia, Scriptura teste,
Abbreviated transcription (Latin):
hẏstoriȩ iuxta lit̾am negligit:
oblatum sibi u̾itatis lumen abscon¬
dit. Cumq laboriose inuenire in
eis aliud intͥnsecus appetit: hoc qͦd
foris sine difficultate assequi pote¬
rat. amittit. Sc̃s nãq uir dicit.
Si negaui quod uolebant pauꝑi¬
bus: et oculosiuduȩ expectare
feci. Si comedi bucellã meam so¬
lus: et ñ comedit pupillus ex ea.
Si despexi p̃tereuntẽ. eoquod ñ
habuerit indumentũ: et absq
oꝑimento pauꝑem.Si ñ benedixe¬
runt mͥ latera eius: ⁊ de uellerib
ouiũ mearũ calefactus ẽ. Que ui¬
delicet si ad allegorie sensum ui-¬
olent̃ inflectimꝰ: cuncta eiꝰ miscd̃iȩ
facta uacuamus. Diuinus et enĩ
sermo. sicut misteriis pruden¬
tes exercet: sic plerumꝙ suꝑficiȩ
simplices refouet. Habet in pub¬
lico. unde paruulos nutͥat: ha¬
bet insecreto. unde mentes sub¬
limium in admiratione suspen¬
dat. Quasi qͥdam quippe ẽ. fluuiꝰ.
ut ita dixerim planus et altus:

Expanded text:
historiae juxta litteram negligit, historiae juxta litteram negligit, oblatum sibi veritatis lumen abscondit; cumque laboriose invenire in eis aliud intrinsecus appetit, hoc quod foris sine difficultate assequi poterat, amittit. Sanctus namque vir dicit: Si negavi quod volebant pauperibus, et oculos viduae exspectare feci; si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea; si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentum, et absque operimento pauperem; si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus est . Quae videlicet si ad allegoriae sensum violenter inflectimus, cuncta ejus misericordiae facta vacuamus. Divinus etenim sermo sicut mysteriis prudentes exercet, sic plerumque superficie simplices refolico unde parvulos nutriat, servat in secreto unde mentes sublimium in admiratione suspendat. Quasi quidam quippe est fluvius, ut ita dixerim, planus et altus,
Abbreviated transcription (Latin):
ciam saluiam meã: Et tam̃. paulo
bat anima mea: nunc p̃ angustia.
cibi mei sunt. Quis aut̃ nesciat. fa¬
cilius saliuam posse glutiri quam
cibum: Q itaq se sumere cibũ de¬
nuntiat: incredibile ẽ ualde. quo
ordine glutire posse saluiã ne-¬
gat. atq: iterũ dicit. Peccaui: qͥd
faciã tͥ ocustos hominũ: uel
certe: consumere me iuspeccatiᷤ
adolescentiȩ meȩ. Et tñ alia res¬
ponsione subiungit. Neq enim
rep̃hendit me cor meũ: in omni
uita mea. Quo gͥ pacto. acorde
suo minume in om̃i uita rep̃hen¬
ditur : qui peccasse se publica
uoce testatur: Neꝙ enĩ simul
umquã conuieniunt: culpa oꝑi ͤ
et irrep̃hensibilitas cordis. S ni-¬
mirum u̾balittere dum collata
sibi conuenire nequeunt: alud
inse aliqͥd quod queratur osten¬
dunt. Ac si qͥbdã uocib dicant.
Dum nr̃a nos conspicitis suꝑficiȩ
destrui. hoc in nob̾ querite qͦd
ordinatũ sibiq congruens. ap̃d
nosualeat intus inueniri. Ali

Expanded text:
tiam salivam meam ? Et tamen paulo tiam salivam meam ? Et tamen paulo bat anima mea, nunc prae angustia cibi mei sunt . Quis autem nesciat salivam facilius posse glutiri quam cibum? Qui itaque se sumere cibum denuntiat, incredibile est valde quo ordine glutire posse salivam negat. Atque iterum dicit: Peccavi, quid faciam tibi, o custos hominum ? vel certe: Consumere me vis peccatis adolescentiae meae ? Et tamen alia responsione subjungit: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea . Quo igitur pacto a corde suo minime in omni vita reprehenditur, qui peccasse se publica voce testatur? Neque enim simul unquam conveniunt culpa operis, et irreprehensibilitas cordis. Sed nimirum verba litterae, dum collata sibi convenire nequeunt, aliud in se aliquid quod quaeratur ostendunt, ac si quibusdam vocibus dicant: Dum nostra nos conspicitis superficie destrui, hoc in nobis quaerite, quod ordinatum sibique congruens apud nos valeat intus inveniri. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
allegoriarũ sensus ꝓtinꝰ in exerci¬
cium mortalitatis inclinarẽ: ad.¬
huc aliqͥd gͣuius adiungentes.
ut intellecta queq testimoniis
cingerẽ: et ꝓlata testimonia si
implicita fortasse uiderent᷑. int̾¬
possitione suꝑ addite expositio¬
nis enodarẽ. Mox uͦ ut in obscu-
ro hoc oꝑe atq ante nos hactenꝰ
indiscusso. ad tanta me ꝓtrahi
ac talia agnoui. solo auditus
pondere uictus fateor lasatiis ꝙ
succubui. s repente int̃ formi¬
dinẽ deuotionẽ ꝙ dep̃hensus.
cum in largitorẽ munerũ. ocłos
m̃tis attollerẽ : cunctatiõe post¬
posita illico certus attendi: quia
impossibile ẽẽ ñ poterat. qd̾ de
frat̃nis mͥ cordib karitas imꝑabat.
Fore quippe idoneũ me ad ista ileᷤᷤ¬
ꝑaui. s ipsa mei desꝑatione robu¬
stior ad illũ spem ꝓtinus erexi. ꝑ
quẽ aꝑta est lingua mutoꝵ: qui
rum noctium coniunctione sepa-¬
rari. Qui rursum dicit. Usꝙ quo
ñ parcis mͥ: nec dimittis me ut glu¬

Expanded text:
in exercitium moralitatis inclinarem; adhuc aliquid gravius adjungentes, ut intellecta quaeque testimoniis cingerem; et prolata testimonia, si implicita fortasse viderentur, interpositione superadditae expositionis enodarem. CAPUT ro hoc opere, atque ante nos hactenus indiscusso, ad tanta me pertrahi ac talia cognovi, solo auditus pondere victus, fateor, lassatusque succubui. Sed repente inter formidinem devotionemque deprehensus, cum in largitorem munerum oculos mentis attollerem, cunctatione postposita, illico certus attendi, quia impossibile esse non poterat, quod de fraternis mihi cordibus charitas imperabat. Fore quippe idoneum me ad ista desperavi: sed ipsa mei desperatione robustior, ad illum spem protinus erexi, per quem aperta est lingua mutorum, qui arum noctium conjunctione separari. Qui rursum dicit: Usquequo non parcis mihi, nec dimittis me, ut glu
Abbreviated transcription (Latin):
ext̾iorib implicam᷑. Sicut eo quo¬
ꝙ: tp̃re quo ad ministeriũ alta¬
ris accessu hoc de me ignorante
me. actũ ẽ. ut sacri ordinis pon¬
dus acciꝑem: quatinꝰ in t̾reno pa¬
latio licentiꝰ excubarẽ: ubi me
scilicet multi ex monast̾ĩo fr̃es
mei germana uincti caritate
secuti sunt. Quod diuina factũ
dispensatione conspitio:ut eoꝵ
semꝑ exemplo ad orationis pla¬
cidum litus. quasi ancore fune
restringerer: cũ causarũ scłari¬
um incessabili impulsu fluctu¬
arẽ. Ad illoꝵ quippe consortiũ.
uelut ad tutissimi portus sinũ.
t̾reni actus uolumina fluctusq
fugiebã. Et licet illud me miniˢ¬
terium ex monast̾io abstra
a pͥstine qͥetis uita. mucrone suȩ
occupatioĩs extinxerat: int̾ eos
tam̃ ꝑstudiose lectionis alloqͥũ
cotidiane me aspiratio cõpunctio¬
nis animabat. Tunc eisdẽ fr̃ib. ȩtiã
cogente te placuit sic̃ ipse memi¬
nisti. ut librũ beati iob exponere.

Expanded text:
exterioribus implicamur: sicut eo quoexterioribus implicamur: sicut eo quoque tempore, quo ad ministerium altaris accessi, hoc de me, ignorante me, actum est, ut sacri ordinis pondus acciperem, quatenus in terreno palatio licentius excubarem; ubi me scilicet multi ex monasterio fratres mei, germana vincti charitate, secuti sunt. Quod divina factum dispensatione conspicio, ut eorum semper exemplo ad orationis placidum littus, quasi anchorae fune restringerer, cum causarum saecularium incessabili impulsu fluctuarem. Ad illorum quippe consortium, velut ad tutissimi portus sinum, terreni actus volumina fluctusque fugiebam; et licet illud me miniterium ex monasterio abstractum, a pristinae quietis vita, mucrone suae occupationis exstinxerat; inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium, quotidianae me aspiratio compunctionis animabat. Tunc eisdem fratribus, etiam cogente te, placuit, sicut ipse meministi, ut librum beati Job exponere
Abbreviated transcription (Latin):
ut frustra tẽ credidi. ex huiꝰ uite
naufragio nud euasi. Quia enim
pler̃q nauẽ incaute religatam.
etiã de sinu tutissimo litoris. un¬
da excutit. cũ tempestas excres¬
cit: repente me sub p̃textu eccłia¬
stici ordinis in causarũ scłariũ
pelago reperi: et qͥetem monas¬
terii qͥa habendo ñ fortit tenui.
quã stͥcte tenenda fuerit. ꝑden¬
do cognouit. Nam cũ mͥ ad ꝑci¬
piendũ sacͥ altaris ministeriũ
obedientiȩ uirtus opponitur:
hoc sub ȩccliȩ colore susceptum
est: qd̾ simulte liceat. iterũ fugi¬
enti deferatur. Postꝙ: hoc nolen¬
ti mͥ atq renitenti. cũ graue ẽẽt
altaris ministeriũ: etiã pondus
cure est pastoralis in iunctũ. Qd̃
tanto nunc duriꝰ tolero: qͣnto
me ei imparẽ sentiens. in nulla fi¬
duciȩ consolatione respiro. Qͥa
enĩ mundi iam tpra. malis crebeᷤᷤ¬
centib t̾mino appropinquante
turbata sunt: ipsi nos qui int̾nis
misteriis seruire credimur: curis

Expanded text:
ut frustra tunc credidi, ex hujus vitae ut frustra tunc credidi, ex hujus vitae naufragio nudus evasi. Quia enim plerumque navem incaute religatam, etiam de sinu tutissimi littoris unda excutit, cum tempestas excrescit, repente me, sub praetextu ecclesiastici ordinis, in causarum saecularium pelago reperi; et quietem monasterii, quia habendo non fortiter tenui, quam stricte tenenda fuerit, perdendo cognovi. Nam cum mihi ad percipiendum sacri altaris ministerium, obedientiae virtus opponitur, hoc sub Ecclesiae colore susceptum est, quod 3 si inulte liceat, iterum fugiendo deflectatur. Postque hoc nolenti mihi atque renitenti, cum grave esset altaris ministerium, etiam pondus est curae pastoralis injunctum. Quod tanto nunc durius tolero, quanto me ei imparem sentiens, in nulla fiduciae consolatione respiro. Quia enim mundi jam tempora, malis crebrescentibus, termino propinquante turbata sunt; ipsi nos, qui internis mysteriis deservire credimur, curis
Abbreviated transcription (Latin):
eu̾entissimo ⁊ scissimo
fr̃i leandro coepiscopo:gre¬
gorius seruus seruorum dĩ.
udum te frat̃
beatissime in
constantinopo¬
litana urbe cog¬
noscens. cũ mẽ
illic sedis apłice responsa constͥn¬
gerent. ⁊ te illic in iuncta ꝓcausis
fidei uiusigothoꝵ legatio ꝑ duxis¬
set: om̃e in tius aurib qd̾ mͥ de me
displicebat ex posui: q̃m diu longe ꝙ
conu̾sationis gr̃am distuli: ⁊ pꝰt ꝗͣ
cȩlesti sum desiderio afflatus. scla¬
ri habitu contegi meliꝰ putaui.
Aꝑiebat᷑ enĩ mͥ iam tunc de et̾ni¬
tatis amore qͥd quererẽ: s in olita
me consuetudo deuinxerat. ne ex¬
teriorẽ cultũ mutarem. Cũꝙ ad¬
huc me cogeret animꝰ p̃senti mũ¬
do quasi specietenꝰ deseruire : ce¬
perunt multa contͣ młe ex eiꝰdẽ
mundi cura succresc̾e: ut in eo
iam ñ speciȩ. s qd̾ est grauiꝰ m̃te
retinerer. Q tand̾ cuncta solli¬
cite fugiens. portũ monast̾ii pe¬
cii: et relictis quȩ sunt mundi.

Expanded text:
erendissimo et sanctissimo fratri Leandro coepiscopo, Gregorius servus servorum Dei. Dudum te, frater beatissime, in Constantinopolitana urbe cognoscens, cum me illic sedis apostolicae responsa constringerent, et te illuc injuncta pro causis fidei Visigothorum legatio perduxisset, omne in tuis auribus, quod mihi de me displicebat, exposui: quoniam diu longeque conversionis gratiam distuli, et postquam coelesti sum desiderio afflatus saeculari habitu contegi melius putavi . Aperiebatur enim mihi jam de aeternitatis amore quid quaererem, sed inolita me consuetudo devinxerat, ne 2 exteriorem cultum mutarem. Cumque adhuc me cogeret animus praesenti mundo quasi specie tenus deservire, coeperunt multa contra me ex ejusdem mundi cura succrescere, ut in eo jam non specie, sed, quod est gravius, mente retinerer. Quae tandem cuncta sollicite fugiens, portum monasterii petii, et relictis quae mundi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
eu̾entissimo ⁊ sc̾issimo
fr̃i leandro coepiscopo:gre¬
gorius seruus seruorum dĩ.
udum te frat̃
beatissime in
constantinopo¬
litana urbe cog¬
noscens. cũ mẽ
illic sedr¬

Expanded text:
erendissimo et sanctissimo fratri Leandro coepiscopo, Gregorius servus servorum Dei. Dudum te, frater beatissime, in Constantinopolitana urbe cognoscens, cum me illic sed
Abbreviated transcription (Latin):
delibtorimi bonis ud¬
amus olimitaq lice¬
at libto patronum su¬
um upunc testim̃to pret̾ire ñ
itadenum. lex.xii. tabularuma
dłorditatemliberti uocabar patro¬
uos n ĩ restatus mortims ẽẽr lib¬
tus nullo suo hẽde relicto ¶taq
pca pͣreroris edicto hec nitis im¬
quitas eindataẽ fiuc quinfacie¬
bat testamtim libentus uidebat
intestari ut pat̾no ꝑtez dimili¬
ari bonorum suorum relinque
retꝯsi aut nicħ. aut minus. ꝑti¬

Expanded text:
de libertorum bonis uidamus. Olim itaque licebat liberto patronum suum impune testamento praeterire; nam ita demum lex XII tabularum ad hereditatem liberti uocabat patronum, si intestatus mortuus esset libertus nullo suo herede relicto. itaque a praetoris edicto haec iuris iniquitas emendata est. siue enim faciat testamentum libertus, iubetur ita testari, ut patrono suo partem dimidiam bonorum suorum relinquat, et si aut nihil aut minus
Abbreviated transcription (Latin):
te pecume sufficiẽce tp̃r⁊ nõ exꝑec¬
tate exitumominumminoru
tp̃rum. quod nos adp̾sentem legẽ
nummortis patris abutes mĩo¬
rietate mouebat quidem ẽc̃ matrẽ
p̾t quartum ⁊tc̃esimum miptia¬
inp̃senti dec̾uimus lege illo uide¬
licet nõ numatam pecuniam o¬
bitiẽte qui script fĩt dotem sus
costant siquidem residuumẽ de¬
cẽnum añ nonminus biẽno.
b̾habeat tps mnno numãta peciũa

Expanded text:
pecuniae, sufficiente tempore et non expectante exitum omnium minorum temporum. Quod nos ad praesentem legem num mortis patris, abutens minori aetate movebat quidam contra matrem post quartum ei tricesimum nuptiain praesenti decrevimus lege, illo videlicet non numeratam pecuniam obiciente qui scriptus fuerit dotem suscconstant, siquidem residuum est decennium aut non minus biennium, hoc habeat tempus in non numerata pecunia.
Abbreviated transcription (Latin):
emm cos qui uelemtercitiꝰ cẽhũt
nuptias no minus quĩ decim ȧ
norumadhꝑcedentes. q̃ de regñsi¬
tquintum⁊ icesimum ãñum
zent p̾sibile int̃ uicesimum ⁊ sep¬
timum anumqͥndenõ numiãta
pecuma dotismoriẽte quoq co
intͣpreclictum tp̃s. ħrdes habere a¬
num ad qͥrelam. Sin autem mĩo¬
res sit non queretis brces. suic ma¬
ior fuuĩminoris. quaĩq hant solu¬

Expanded text:
m eos qui vehementer citius contrahunt nuptias non minus XV annorum ad hoc procedentes: qua de re transit quintum et vicesimum annum et erit possibilis intra vicesimum septimum queri de non numerata pecunia dotis. Moriente quoque eo intra praedictum tempus heredes habere annum ad querelam. Si autem minores sint non querentis heredes, sive maioris sive minoris, quinque ha
Abbreviated transcription (Latin):
liro sictp̃r deceniui dicim̃ ꝓponẽre
q̃rel am si tacẽ elegent palam ẽuo¬
luisse ulsine accepit dotemomĩo
lẽtib⁊ sirepudio solui cõtingatox¬
t̾monium. innlło discemetib no¬
bsiue mulertamquamdotemof¬
ferẽs conscribar siũ patersiũ alterq¬
ci pͣcliximus extẽdente suos effectꝰ.
dante uł pinite querelam. Cõtesta¬
ticẽm uõ dicimus nõ inẜmonis so¬
lunsepeenim indignatiõis aũ alt̃¬
nis mcidet occasio tali. ⁊ q̃dam iuꝵ
pparat dicere. aũetiamille quidem
cdoẽ nichil. testes autem redẽpti hoc
m̃tiuntur s oportet cõtestatoemni
littis eẽsi antemetiam inuclicio cã
fortefacẽ aliquis uoliĩt oporteroĩ

Expanded text:
lixo sic tempore decennii dicimus proponere querelam, si facere elegerit, palam est voluisse, vel si non accepit dotem, omnino lentibus etsi repudio solvi contingat matrimonium; in nullo discernentibus nobis, sive mulier tamquam dotem offerens conscribat sive pater sive altercuti praediximus, ostendente suos effectus et dante vel perimente querelam. Contestationem vero dicimus non in sermonibus solam saepe enim indignationis aut alterius incidens occasio talia quaedam virum praeparat dicere, aut etiam ille quidem dixit nihil, testes autem redempti haec mentiuntur, sed oportet contestationem in litteris esse. Si autem etiam in iudicio eam forte facere aliq
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ querelamesem el marito q̃rẽtes
ꝯmuliẽ que dehit nõ ꝓbantem.¬
tacitntate mariti auferun quere¬
lam neq eip̃t cecemnumh.ageẽ
sinem̃.nec annum dãtes altius ciꝰ
brdib sit que etiam bnonura ad¬

Expanded text:
tere querelam, semel marito querente et muliere quia dedit non probante.taciturnitate mariti auferimus querelam, neque ei post decennium hoc agere sinentes nec annum dantes ulterius eius heredibus. Sitque etiam hoc
Abbreviated transcription (Latin):
accipiat dotem nicħ extacit᷑ uta¬
te uirledat neq hrdes iunlicet ta¬
cinĩt ille. s int̾annum alium q̃rela
hãc nos legis  laticem uecar. Sino
qͥmaĩbienno tp̃is minus autez

Expanded text:
accipiat dotem, nihil ex taciturnitate vir laedatur, neque heredes viri licet tacuerit ille, sed intra annum alium querela hanc nos legislationem vocat. Si vero in maius biennio tempus minus autem
Abbreviated transcription (Latin):
strabisotietatem manifestumẽ.
scilicet suminsabõa sociipublicen¬
tur. łDam cum ĩllocumems aliꝰ¬
⁊ succedit. ꝓmortũo habetur ¶tem
siquis exseciiᷤ mole debiti pregua¬
aur priuara debitã. sustantia eius
uencat soluitursotietas¶ bo cãy
si ad buc consentiant insouetatẽ.
noua uidetur incipẽ sotietas
¶Socius socio utium conomine
tantum⁊ teneat ꝓsoco actione
siquid dolo commissit sieur bis
qui deponi ap̾se passus ẽ.an enar

Expanded text:
strahi societatem manifestum est, strahi societatem manifestum est, scilicet si universa bona socii publicentur: nam cum in eius locum alius succedit, pro mortuo habetur. Item si quis ex sociis mole debiti praegrar privata debita substantia eius veneat, solvitur societas. sed hoc casu si adhuc consentiant in societatem, nova videtur incipere societas. Socius socio utrum eo nomine tantum teneatur pro socio actione, si quid dolo commiserit, sicut is qui deponi apud se passus est, an etiam
Abbreviated transcription (Latin):
lligatur lucriẽe. ¶Illud expech¬
tum ẽ sununa cã ꝑar fuir exp̃ssa.
ueluti miolo lucid ul insolo da¬
qr ꝙ pret̾missumẽ camdem ꝑ¬
etas eousq:doncemeodem con¬
sensu pscuerauunt ¶Et cum ali¬
quis renuntiauĩt sonetati so lu¬
itur sotictas. Syplanesiquis¬
callidem̃ in bec renuntiam̃t sori¬
etati. ut obueniens aliqd lutru
solus bãt ueluri si totorum boꝵ
socius. cum abaliquo heres eẽt
relictus in hec remintiauit sone¬
tati ut brditatem solus lucti fa¬
cieirt Cogitur hoclucrum cõo¬
umicare ¶Siquid uõ aliꝗd lucri
ẽ quicquicd ommno.post renun¬
tiatam sotietatem adqunitur. so¬
li sibi cẽceclitur. ¶Soluit adhuc
sotietas etam mortem sccii. quia
qui sotietatem cc̃bit. ceta yiper
sonam sibi eleg̃ ul deleg̃s: si com¬
sensuplurimum sotietas cẽcra
tasit inorrem unius socii soluit
esiplures suꝑ sint nnsi incocund¬
asorietate aliter conienit. Item
nis nego mnpo situs e simuir so¬
tietas ¶publica actione quoq di¬

Expanded text:
Illud expeditum est, si in una causa pars fuerit expressa, veluti in solo lucro vel in solo daquod praetermissum est eandem petas eo usque, donec in eodem consensu perseveraverint: at cum aliquis renuntiaverit societati, solvitur societas. sed plane si quis callide in hoc renuntiaverit societati ut obveniens aliquod lucrum solus habeat, veluti si totorum bonorum socius, cum ab aliquo heres esset relictus, in hoc renuntiaverit societati ut hereditatem solus lucrifaceret, cogitur hoc lucrum communico, quidquid omnino post renuntiatam societatem adquiritur, soli conceditur. Soluitur adhuc societas etiam morte socii, quia, qui societatem contrahit, certam psonam sibi elegit. sed et si consensu plurium societas coita sit, morte unius socii solvitur etsi plures supersint, nisi si in coeunda societate aliter convenerit. Item finis negotio impositus est, finitur societas. Publicatione quoque di
Abbreviated transcription (Latin):
ni eum. Suipa audemnad exactiꝰ¬
simam chiligentiam digenda ẽ su¬
fficit ennitalem diligentianui
commnib rebus adbibere sor¬
um. qualem suis reb adibẽ solẜa
Iquipanim diligentem soci¬

Expanded text:
xactissimam diligentiam dirigenda est: sufficit enim talem diligentiam in communibus rebus adhibere socium, qualem suis rebus adhibere solet. nam qui parum diligentem soci
Abbreviated transcription (Latin):
ant adaliumitiam. ¶De illai
saneconuentione quesitum ẽ.
Sititius ⁊ seius inter sepactisu
ut ad titiumlucridue partes ꝑti¬
tieant.dampnittiaaseium dre
partes dampni. luenttia. anrata
debeat hriconuentio quintus
mutius cẽ naturãsotietatis ta¬
lem pactoem ẽe oxistimaunit ⁊o
supliciuis cuius sententiam p̾ra¬
luit. contrasensit ¶Quiasepei
quorumdamita p̃tiosa ẽ opera ĩ
sotietare. nteos istumimeliore¬

Expanded text:
ant, ad aliam tertia. De illa sane conventione quaesitum est, si Titius et Seius inter se pacti sunt, ut ad Titium lucri duae partes pertineant, damni tertia, ad Seium duae partes damni, lucri tertia, an rata debet haberi conventio? Quintus Mucius contra naturam societatis talem pactionem esse existimavit et Sulpicius, cuius sententia praevaluit, contra sentit, quia saepe quorundam ita pretiosa est opera in societate, ut eos iustum
Abbreviated transcription (Latin):
cuma ualet ¶Et ado contra q¬
nui muti sententiam obuinu¬
it. ut ullud quoq constitet: po¬
se conuennre ut quis luenpar¬
tẽm ferat dampno nteneatur e¬
ꝗd ⁊ ip̃ni ẜuius conuemienter
sibi existimauit. ¶Qdita ram̃¬
ut ita intelligi ur oporterut sim a
liqua reluctum inaliquam da¬
pinim ad latum sit conpẽsarc̃e

Expanded text:
cunia valet. et adeo contra Quinti Mucii sententiam obtinuit, ut illud quoque constiterit, posse convenire, ut quis lucri partem ferat, damno non teneatur, quod et ipsum Servius convenienter sibi existimavit: quod tamen ita intellegi oportet, ut, si in aliqua re lucrum, in aliqua damnum allatu
Abbreviated transcription (Latin):
irmis decõr a̾tams eriani legi¬
hus o portet ẽẽ armatamait
utrumq temꝑ̃⁊ bellorum⁊
pãcis recte possit gubnari. et
princeporoman uictor erista
etiamꝑlegiti nos tramĩtes
calinpni antium ini quitatt
expellat. ¶ Et fiat tamunis.
resigiosissimps. quam incti

Expanded text:
rmis decoratam, sed eciam legibus oportet esse armatam, ut / utrumque tempus et bellorum et pacis recte possit gubernari et princeps Romanus victor existat, eciam per ultimos tramites calumpniancium iniquitates expellat et fiat tam iuris religiosissimus quam victis
Abbreviated transcription (Latin):
sum̃maitaq ope ⁊ alactistirdio
basleges nras accipite ⁊uos m¬
et ip̃os sicerdito ostẽditent
spes nos pulcerima foueat toto
bis credendisn gubernari. Lil¬

Expanded text:
 alacri studio has leges nostras accipite et vosmet ipsos sic eruditos ostendite, ut spes vos pulcherrima foveat, totobis credendis gubernare.
Abbreviated transcription (Latin):
uł inquisirione duoples ne
dati fuint pot unus offerre sa¬
tis deindempnitare pupilli ł
adolescentis ⁊ contritori uel ꝯ¬
curarori preferri. ut solus am¬
ministrer. uł ut contutor sati
offorens. p̃põatur eiet ipẽ solꝰ
aministret. Citaq pse non
potest petere saris aço nturore.
uł curarore suo. Groffere deb.
u̾ electionem det cõ turori suoͭ
utrum uelit satis accip¬
ere an satis darẽ. ¶Od si
nemo eorsatis offerat. si
quidem ascrptum fui̾t atesta¬
tore quis gerat ille gere debat.
qd̾ sinon fuerit ascriptum q̃m
maĩor pars eiegerit ipse gere
debet ut edicto ptoris cau etũ.
Sm aute ipsitutores dis¬
sensĩt cta eligendum cum ił
eos quigerese debent pretor

Expanded text:
vel inquisitione duo pluresve dati fuerint, potest unus offerre satis de indemnitate pupilli vel adulescentis et contutori vel concuratori praeferri, ut solus administret, vel ut contutor satis offerens praeponatur ei et ipse solus administret. itaque per se non potest petere satis a contutore vel concuratore suo, sed offerre debet, ut electionem det contutori suo, utrum velit satis accipere an satis dare. quodsi nemo eorum satis offerat si quidem adscriptum fuerit a testatore, quis gerat, ille gerere debet: quodsi non fuerit adscriptum, quem maior pars elegerit, ipse gerere debet, ut edicto praetoris cavetur. sin autem ipsi tutores dissenserint circa eligendum eum vel eos qui gerere debent, praetor
Abbreviated transcription (Latin):
gere possit ꝑ quem animini¬
strauo fieret. ¶Ociendum ẽ
rores pupilli seadultis cẽtis¬
q ꝑsonis exaministratiore
teneris etiam in cos quisatis da
iana autem actiodaturcos ĩ
qui ul omninoatutorib uler
ratoribus saus dari ñcuraneit̾
ut ñ idonͣee passi cent eauen.
nibuis et illud exprimitur nt
nia caueãt tutoes ł cãtoeͬs pigri¬

Expanded text:
igere possit, per quem administratio fieret. Sciendum autem tores pupillis et adultis ceterisque personis ex administratione teneri, sed etiam in eos qui satisdatiaria autem actio datur in eos qui vel omnino a tutoribus vel curatoribus satisdari non curaverint aut non idonee passi essent caveri. titutionibus et illud exprimitur, ut, nisi caveant tutores vel curatores, pignori
Abbreviated transcription (Latin):
nim ues eorum q
que ue incuratõc sũt
negotia. iturorib q̃atoribus¬
ueconsume situr aut deminu¬
entur. Curet prebor ut etritor
⁊ cãtores epo noĩe satisdẽnt s ħ
turqrsides eorum ⁊ diligetia a¬
bipo testatore ꝓbãta ẽ¬

Expanded text:
m et eorum, qui in curatione sunt, negotia a tutoribus curatoribusque consumantur aut deminuantur, curat praetor, ut et tutores et curatores eo nomine satisdent. Sed hquia fides eorum et diligentia ab ipso testatore probata
Abbreviated transcription (Latin):
quib er ectum annorum p̾toga¬
tia costitutio nt̾a contulat ¶ Siq̃s
plane cas antehĩc nr̃ã constitutio¬
nem abeccłs cctis que sacris locis
ubicũq commotas nidiciał sñi¬
a autransactionum couentio t̾mi¬
naũ uolum̃ tefrican s inreliquu
itl uanc obicisanctioemquas auh¬
ãc sospitas. octo lustrorum silc̾tio
morĩactenus aũ motas t̾minan
no contig¶ Ilustris igit ⁊magna¬
fiea auctoritas tua.que phanc gnã¬
lemlegemnrastatuta et̾nitas. e¬
clictis ppositis ad omimumnotiti¬
amfaciat puene¬

Expanded text:
quibus eis centum annorum praerogativam constitutio nostra contulerat. Si quas plane causas ante hanc nostram constitutionem ab ecclesiis caeterisque sacris locis ubicunque commotas, judicialis sententia aut transactionum conventio terminavit, nolumus refricari, sed in reliquum illis hanc objici sanctionem, quas antehac sopitas octo lustrorum silentio moveri hactenus aut motas terminari non contigit. Illustris igitur et magnifica auctoritas tua, quae per hanc generalem legem nostra statuit aeternitas, edictis propositis ad omnium notitiam faciat pe
Abbreviated transcription (Latin):
ũcumhisqui hoc anob̾ ꝑceperũt.
Decet̾o autem sãctimus nulli pe¬
intus ullam ẽe licentiam aliquid
tale ageͬs illas solasuale ꝑmuta¬
tices que mnimpialemdomum ĩ
koc feesunt ũppetuo ap̃ inipium c¬
maneat ⁊ nontñsferant adpriua¬
tum. neq illanimins pmeliu
impium ad eos ꝑficiscat. S sid
tale fiat licẽtiam dam reuentissi¬
misyconomis res ap prehendẽ
umam ecclam. tamqͣm sinecab
untio cõtigiss ꝓmutatões harĩ

Expanded text:
ut cum his qui haec a nobis perceperunt. De caetero autem sancimus nulli penitus ullam esse licentiam aliquid tale agere, sed illas solas valere permutationes quae in imperialem domum in hoc factae sunt, ut perpetuo apud imperium maneant et non transferantur ad privatum neque illarum ius per medium imperium ad eos proficiscatur. Sed si quid tale fiat, licentiam damus reverentissimis oeconomis res apprehendere imam ecclesiam, tamquam si nec ab initio contigisset permutationes
Abbreviated transcription (Latin):
ħfaciendo. excepta quidem bace
celebrata emphiteo smn utño a¬
dpriuatamꝑsõam extedi ominx
ea mecropolitanas sedes bnt faci¬
antmanifesta. ũ⁊ ip̃ique nob̾ pl¬
acueñit cognoscetes nicb̾horum
p̾uanear eã presumat entemm

Expanded text:
faciendo; excepta quidem hic celebrata emphyteosi, ut non ad privatam personam extendi omnino ea metropolitanas sedes habent faciat manifesta, ut et ipsi quae nobis placuerunt cognoscentes nihil horum praevaricari praesumant. E
Abbreviated transcription (Latin):
ta cumq pars hediratis uł reses fnͣt
relicte. moffio si quepeli quiescẽ¬
te idod cis de e usq̾tie ad quan¬
tamlegitime partis rep. letur
licet n fuerit a diectum bõi uiri
arbit᷑tu debere debere cam ꝯpleri.
Bitutor nomine pupilli cinũ
tutelam gerebat exrestamento
patris sui legatum acepent cuz
relictũ¬

Expanded text:
itatis vel res eis fuerit relicta, de inofficioso querela quiescente, id quod eis deest, usque ad quartam legitimae partis repletur, licet non fuerit adiectum, boni viri arbitratu debere eam repleri. Si tutor nomine pupilli, cuius tutelam gerebat, ex testamento patris sui legatum acceperit, cum relictu
Abbreviated transcription (Latin):
stamtum. ¶Lontantumai
libers pmissumẽ parentium te¬
scam̃tum in offitiosum accusa
tutionib prclatis ¶N onergo
contraom̃s hrdesagere possun¬
e ultra fratres igitur⁊soror es e¬
ognati millo m̾o aut agerepos¬
sunt ant agẽteͥs uincert. ¶an
aurem naturales liberiquam ẜ¬
nr̃e constitutiomis diuision̾e
adoptũntademum deoffoso
testam̃to agere possunt. si mull¬
o alio iure adboa defuncti uc̾rxe
possunt na qui alio uire ueilw¬
nt adtotam hr̾ditatem uł pt̃e
euic deinoffoso agere non poss.
Postumi quoꝙ qui nullo alie
iure ueuire possunt demnoffõso
agere possunt Ebet ita acopic̃¬
da sunt si mebilcis petitus. ire¬
starorib testameito relicto est

Expanded text:
stamentum. Non tantum autem liberis permissum est parentum testamentum inofficiosum accusartutionibus praelati sunt: non ergo contra omnes heredes agere possunt. ultra fratres et sorores cognati nullo modo aut agere possunt aut agentes vincere. Tam autem naturales liberi, quam rae constitutionis divisionem adoptati, ita demum de inofficioso testamento agere possunt si nullo alio iure ad bona defuncti venire possunt. nam qui alio iure veniunt ad totam hereditatem vel partem eius, de inofficioso agere non possunt. postumi quoque, qui nullo alio iure venire possunt, de inofficioso agere possunt. Sed haec ita accipienda sunt si nihil eis penitus a testatoribus testamento relictum est
Abbreviated transcription (Latin):
temoffoso patuis sui testamento
cui nc relictum fuit demosfoso
egerit asupactus ẽ ipsequi l si¬
bi in ecdem testimeto legatum
relictum ẽ non adiittit ¶Igitr
quãtam quis debet habere ut deĩ¬
offõso testamto agere ñ possit sir
iure brditano siuẽ iure leg̾ati⁊ ł
fidei comimissi. uł si mortis ẽa ci
quata doata fuerit.ul intunios
inbis tmm̃o casibus quorum e¬
nra constitutio intionem facit ł
aliis moclis qui cõstiutidnib
continentunqd Autem dequãta
diximus ita intelligendum eut
siue imnus fuit sine p̾lures quib̾
agẽ deinoffȯso testamento ꝑmi¬

Expanded text:
oso patris testamento cui nihil relictum fuerit, de inofficioso egerit et superatus est, ipse quod sibi in eodem testamento legatum relictum est, non amittit. Igitur quartam quis debet habere, ut de inofficioso testamento agere non possit: sive iure hereditario sive iure legati vel fideicommissi, vel si mortis causa ei quarta donata fuerit, vel inter vivos in his tantummodo casibus, quorum nostra constitutio mentionem facit, vel aliis modis qui constitutionibus continentur. Quod autem de quarta diximus, ita intellegendum est, ut, sive unus fuerit sive plures quibus agere de inofficioso testamento permi
Abbreviated transcription (Latin):
cib sunt donacłia suꝑna co¬
llata clem̃tia s ãcdotiuma
impium. Illũd quidem d¬
nimis ministras. hoc autem
humanis pcsidens ac diligẽ¬
ciamexibens ino eodẽq prin¬
cipio ntͣq peedẽtiahumanam
exornantuutam. Ioq nichilsi
cent stucdiosum inpatorib. sic̃
saẽdotum lõestas trm utiq ⁊
pillis sp̃i semꝑ deo supplicent.
Hamsil õc quidem inculpabile
fituncliq ⁊ apud dontim fidu¬
recte ⁊ conpetent ex̃orntditam
sibirempublicament consõaz¬
tlam qͥdam boa omne quicquid
ntile ẽ bumano cõferens gemĩ.
dos igitur maximamhabemꝰ
sollicitudinemcea uadidogm¬
ata ⁊ cireasa c̃ dotum honestatẽ
quamillis optinẽtib. cͣdimius
dabunturadeo. ⁊ ea que su̾t. fri¬
ma habebimus ⁊queñ duma
ctenuenenint. acquirmus.
petent᷑ sireiprincipium fiat d¬
cens ⁊ amabilẽ deo. hocautem
futurum ẽẽ credimus. sisacra¬
nim regulanan obenatio cu

Expanded text:
ibus dona Dei de superna collata clementia, sacerdotium et imperium: illud quidem divinis ministrans, hoc autem humanis praesidens, ac diligentiam exhibens: ex uno eodemque principio utraque procedentia, humanam exornant vitam. Ideoque nihil sic erit studiosum imperatoribus, sicut sacerdotum honestas, cum utique pro illis ipsi semper Deo supplicent. Nam si hoc quidem inculpabile sit, undique et apud Deum fidurecte et competenter exornet traditam sibi rempublicam, erit consonantia quaedam bona, omne quidquid utile est, humano conferens generi. Nos igitur maximam habemus sollicitudinem circa vera Dei dogmata, et circa sacerdotum honestatem, quam illis obtinentibus credimus, dabuntur a Deo, et ea quae sunt, firma habebimus, et quae nondum venerunt, acquiremus. petenter, si rei principium fiat decens, et amabile Deo. Hoc autem futurum esse credimus, si sacrarum regularum observatio cu
Abbreviated transcription (Latin):
at bount᷑ idspatium plerussune de¬
libare siue appellanlum eisit. sine
quies cedum. netimore ĩstante op̃
appellatorium frequetetur s sir oi¬
binspectiõis copia. q̃ indisscussos
homumuucalores pot tefreare.
contigĩt inipatoriam magestatẽ
cecupatam publicis cais oxmnu¬
danis ꝓiusi oib no posse couoerie
patres. quaten ca agiteturno exb¬

Expanded text:
 intra id spatium plenissime deliberare, sive appellandum ei sit, sive quiescendum; ne timore instante opus appellatorium frequentetur, sed sit omnibus inspectionis copia, quae et indiscussos hominum calores potest refrenacontigerit imperatoriam majestatem occupatam publicis causis ex mundanis provisionibus non posse convocare patres, quatenus causa agitetur, non ex
Abbreviated transcription (Latin):
regulas ⁊ cotidianum eccłes
ministium edoetꝰ ep̃s orcdinet
¶Qui enimalios d docẽ abalus
euen urinquibdã locis nõ mre¬
mant̃ tres ꝑsoẽ adtalemelectõẽ
optue. liceat dee̾tũ faciẽtib.an
duabł unã psoã dec̃tum facẽro
om̃s tñ dictas anob̾ħntes testa¬
roẽs. Si uo qui debẽt ep̃m eligẽ
citĩ ipã decreta int̃ sex ñses non
faciant. tepiculopprie aĩeille q̃¬

Expanded text:
regulas et cotidianum ecclesiae ministerium edoctus episcopus ordinetur; qui enim alios debet docere, ab alios evenit, in quibusdam locis non inveniantur tres personae ad talem electionem opportunae, liceat decreta facientibus in duobus et una persona decretum facere, omnes tamen dictas a nobis habente testationes. Si vero qui debent episcopum eligere, citius ipsa decreta intra sex menses non faciant, tunc periculo propriae animae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtriẽmo alium hominum suffic¬
qui ẽphyteosim ꝓcep̃. cogieumd̾
fuo diligẽtiam⁊ restitinioem pri¬
scistatus facẽ ⁊ obligatum cẽad
dlitus smnedilatioẽ exigi. ¶Q
autem dictum ẽ anõbis ĩnulli
ĩmobilis rei eccłastice aũptochi¬
ce aliẽatiosit pinissa adnullam
nre reipubliceps oam sancunus
uałe.no solum sup c̃ostantib do¬

Expanded text:
triennio aliorum hominum sufficqui emphyteusin percepit, cogi eum de suo diligentiam ac restitutionem prisci status facere, obligatumque ad ditus sine dilatione exigi. Quod autem dictum est a nobis, ut nullius immobilis rei ecclesiasticae aut ptochicae alienatio sit permissa, ad nullam nostrae reipublicae personam sancimus valere, non solum super constantibus do
Abbreviated transcription (Latin):
rei cum ppẽtate siisime ecele fa
ciẽdo talem namq cẽctum srre
piculo ẽẽ ponit lex. siuominꝰ
fuit quam qd̾ datur asc̾issimae¬
ceła illud qd̾ coppẽsatur ei cuiᷤ
mox quidem pcipiet ꝓpͥetatem
sperat autemetiam usum accipẽ
ponit.datꝙ licẽtiam uendicati¬
c̃cta msscissume eecłe fẽa Qex
retinere calliditatem p̾ea insurgẽ¬
tum᷑iualiuit. quidam endud̾

Expanded text:
rietate sanctissimae ecclesiae faciendo; talem namque contractum sine periculo esse ponit lex. Si vero minus fuerit quam quod datur a sanctissima ecclesia illud, quod compensatur ei, cuius mox quidem percipiet proprietatem, sperat autem etiam usum accipere, ponit, datque licentiam vindicatic non tamen retinere calliditatem postea insurgentium valuit. Quidam enim