comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scer humilis dictus decanus salutẽ ⁊ sin¬
coram in dño caritatẽ. beneignitatis
uestre constanciã satis credimus non
la tere. quod reuerencia urã pariter ⁊
honore detulimus uenerabili abbati me¬
nateñ ⁊ ecc̃e sue ĩqͣntum potiumus
⁊ adhuc ꝓ posse nostro studeremus defer¬
re nisi dñi pp̃ incurrere timeremꝰ offen¬
sam. Nunc autem usq eo ꝓcessum est
ꝑ eorum defectur ⁊ quia turbant quasi
possessionom de se ⁊ eccã sua. accẽ clum̃¬
in ex ꝯmunicationis sentencia qua cos
relaxauimus post p̃stitam captionẽ ut
starent maudato nostro eos riduximꝰ
⁊ eccaͣm suam sub posuimus interdicto.
quia nolunt sicut ꝓmiserant obedire
mandantes uobis eadẽ nobis auctorita¬
te cõmissa. ut cas ꝓ excoĩtatis habcatis ⁊ fa¬
ciatis ab omnib altius cuitari.o frm est¬

Expanded text:
iæ dictus decanus, salutem et sinceram in Domino caritatem. Benignitatis vestræ constantiam satis credimus non latere, quod reverentia vestra pariter et honore detulimus venerabili abbati Menatensi et ecclesiæ suæ in quantum potuimus, et adhuc pro posse nostro studeremus deferre, nisi domini papæ incurrere timeremus offensam. Nunc autem usque eo processum est per eorum defectum, et quia turbant quasi possessionem de se et ecclesia sua ecclesiæ Cluin excommunicationis sententiam, qua eos relaxavimus post præstitam cautionem ut starent mandato nostro, eos reduximus, et ecclesiam suam supposuimus interdicto, quia nolunt, sicut promiserant, obedire; mandantes vobis eadem nobis auctoritate commissa, ut eos pro excommunicatis habeatis et faciatis ab omnibus a
Abbreviated transcription (Latin):
quid habet possidet. labete ut pos¬
sidere potest. in ualle de matol uł
ꝑtinentus gus ⁊ de hus ommibus
tenetut idem regnaudus ⁊ heredes sui
de çetero facete homagut suctessorib
dc̃i albatis qui pro tempore fuent̃¬
regnaudus coram nobis qd̾ antea nõ
tenuerat nec tenebat. ab aliquo in ca¬
samentũ uł foodũ uł aliquo alia mͦ
ns suꝑuis nominatas. in cuus
yci testimoniũ p̃sontes uiteras ad
petirionem dc̃i ⁊ognaudi cõcessimꝰ
p̃ccõ abbati sigilli ntĩ muniminie
roboratas. actum anno dñi.Mͦ. Eͦ.
xliii. mense i anudtio.oee q oo¬

Expanded text:
possidere potest in villa de Mathel, & pertinentiis eius. Et de his omnibus tenetur idem Renaudus & hæredes sui de cætero facere homagium successoribus dicti Abbatis, qui pro tempore fuRenaudus coram nobis, quod antea non tenuerat, nec tenebat ab aliquo in casamentum vel feodum, vel aliquo alio modo res superius nominatas. In cuius rei testimonium, præsentes ad petitionem dicti Renaudi concessimus prædicto Abbati, sigilli nostri munimine roboratas. Actum anno Domini M. CC. XLIII. mense Ianuarij.
Abbreviated transcription (Latin):
rib eius ĩ ꝑꝑetuũ mera ⁊ spontanea uo¬
iuritate decimã quã habebat ap̃ mas¬
sonnios q̃ est est in ꝑrochiatu clumacẽt
de sauiniaco ⁊ omue ius quod habebat
uoi habere poterat apus monnet. Aput
ualles. ⁊ aput curti in uineis. seruicio
⁊ alus rebuis eidem albati ⁊ suctessorib
euis cessit ⁊ quitauit. Dñs uõ albas
res suꝑuis expressas eidem iocera miodo
pe fato cliuaceñ albate in feodiun re
turis temparib habeaut᷑ ad instanciã
⁊ psonciam utriusꝙ partis p̃sencom
cartam sigilli mei munimine roloraui.

Expanded text:
 ejus in perpetuum, mera et spontanea voluntate, decimam quam habebat apud Massonnes, quæ est in parrochiatu Cluniacensi de Saviniaco; et omne jus quod habebat vel habere poterat apud Monnet, aput Valles et aput Curtiz, in vineis, servicio et aliis rebus, eidem abbati et successoribus ejus cessit et quitavit. Dominus vero abbas res superius expressas eidem Joceranno popefato Cluniacensi abbate in feodum recturis temporibus habeantur, ad instanciam et preces utriusque partis præsentem cartam sigilli mei munimine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtem exspectare suam p̃senciam ꝑ tres
dies. ⁊ idco dicebat a iudicib se grauãi
ad quod pars cluniaceñ Respondit ꝙ
sius utteris partib significauerat arta¬
retur potuit ex officio suo utrãꝙ ꝑtẽ
cõpellere ꝑ aliquot dies suam p̃senciã¬

Expanded text:
tem expectare suam præsentiam per tres dies; et ideo dicebat a judicibus se gravari. Ad quod pars Cluniacensium respondit, quod suis litteris partibus significaverat, artaretur, potuit ex officio suo utramque partem compellere per aliquot dies suam p
Abbreviated transcription (Latin):
notatas uidelicet uineam quar tenet
hugo francus que deb duos denarios cẽ¬
suales. condeminam de mespliers. quam
tenent godofredi. que deb quatuorde¬
cim solitos ceasuales. umeas des mespliers
quas tenet petrus sauinelli que debent .xii.
soltos. ⁊ octo denarios censuales uineã
quam tenet dñs nicholaus iote que de

Expanded text:
quam tenet Hugo Francus, qui debet duos denarios censuales; condaminam dou Mespler, quam tenent Gotefredi, que debet quatuordecim solidos censuales; vineas dou Mespler, quas tenet Petrus Saunielli, que debent duodecim solidos et octo denarios censuales; vineam quam tenet dominus Nicholaus Bece, qu
Abbreviated transcription (Latin):
cio unũsis p̃sentes littetas ins¬
pectus quod frater meus fidelis a cardꝰ
de maciaco miles accepit ĩ feodum ab
eccã clumacensi mansum decanũ. mã¬
sum de prato marini. ⁊ mansum de cha¬
tĩnes. ⁊ particiarios de uames. ⁊ de la
roche. ⁊ chalaudois. ac partẽ suam de¬
cune de chasiato. ⁊ quicquid uiris in
p̃dictis rebus habet aut habere. aut re¬
clamare potest ⁊ inde fecit homagiũ
uenerabili patri stephano abbats clum̃
⁊ ipse ac heredes sui. qui p̃ dcãs possessi¬
nes post ipsum tenuerint albati clup̃
tas possessiones. nec a me neo ab alio

Expanded text:
cio omnibus presentes litteras inspecturis, quod karissimus fidelis meus Achardus de Maciaco, miles, accepit in feodum ab ecclesia Cluniacensi mansum de Chanin, mansum de Prato Marini et mansum de Chanves, et particiarios de Baines et de la Roche Eschavandos, ac partem suam decime de Sassiaco, et quiquid juris in predictis rebus habet vel habere aut reclamare potest, et inde fecit homagium venerabili patri Stephano, abbati Cluniacensi, et ipse ac heredes sui, qui predictas possessiones post ipsum tenuerint, abbati Clunitas possessiones nec a me nec ab alio
Abbreviated transcription (Latin):
bõ iocerannus dñs brancedum no¬
tum facio unũsis qd̾ iohennes de
sirerimi recognouit ĩ p̃sencia mea qid
ip̃e duodecim bichetos frumenti quos hab
aput bruriani de redditu annuali qͦs
tepit in feodo ⁊ homagio de dño stepħo
abbate clumaceñ ĩuadiauit eidem pro
decem̃ libris cluuiaceñ monete quas
ab eo recepit in peccuma numerata.
⁊ eccã clumaces̃ teb illã gageriam
tenere doneo dictus ioħ̃es ipam de dc̃ĩt
decem libris redemerit ab eadem. in cuus
rei testimonium presentes luttetas ad pe¬
titionem dõi iohemiis sigilli mei murii¬
minie roboraui. actum anno dñi .m.

Expanded text:
nnus, dominus Branceduni, notum facio universis quod Johannes de Siregni recognovit in præsentia mea quod ipse duodecim bichetos frumenti, quos habet apud Buinam de redditu annuali, quos cepit in feodo et homagio de domino Stephano, abbate Cluniacensi, invadiavit eidem pro decem libris Cluniacensis monetæ, quas ab eo recepit in pecunia numerata. Et ecclesia Cluniacensis debet illam gageriam tenere, donec dictus Johannes ipsam de dictis decem libris redemerit ab eadem. In cujus rei testimonium, præsentes litteras ad petitionem dicti Johannis, sigilli mei munimine robor
Abbreviated transcription (Latin):
ooe
It corueias de sc̃o etadio ⁊ de uallibus
⁊ de montonie. It decem libras daui¬
oneñ censuales. Item mansum aput
segiatum. Item dominiũ de ũminia¬
co ⁊ montem de montenai. Item sep¬
tem bichetos frumenti. ⁊ soptẽ cuppas.
⁊ quicquid possessionis. quicquid uiris.
quicquid rationis. idem guillerinus
habebat uel habere poterat agrado¬
na de uscy ad guiam excepto faodo
dñi saitiaci. m cuiuis rei testimoni¬
ui ade instanciam eiusdem giuller¬
mi p̃sentes litteras ecce clumaceñ
tradidi sigilli mei caractere robora¬
tas. Datũ festo bĩ urbani anno

Expanded text:
e m corveas de Sancto Etadio et de Vallibus et de Montenie; item decem libras Divionenses censuales; item mansum apud Segiacum; item dominium de Veriniaco et montem de Montenay; item septem bichetos frumenti et septem cuppas et quicquid possessionis, quicquid juris, quicquid rationis idem Guillermus habebat vel habere poterat a Gradona usque ad Guiam, excepto feodo domini Serciaci. In cujus rei testimonium, ad instantiam ejusdem Guillermi, præsentes litteras ecclesiæ Cluniacensi tradidi sigilli mei caractere roboratas. Datum in festo beati Urbani, anno
Abbreviated transcription (Latin):
q siuis uniũsis. ħ omnia ꝓrtusit dictus
hugalinus ẜuate ⁊ tenere p̃stito sr̃
scã dei euãgelia iuram̃ta sine .ui.
srae metu. sine dolo. sponte. ⁊ ꝓuide.
incuius rei testimonisĩ ad iustanciã
⁊ p̃ces eiusdem hugolini. p̃sentes lit¬
teras sigillo nt̃o munitas tradidimus

Expanded text:
omnia promisit dictus Hugolinus servare et tenere, præstito super sancta Dei evangelia juramento, sine vi, sine metu, sine dolo, sponte et provide. In cujus rei testimonium, ad instanciam et preces ejusdem Hugolini, præsentes litteras sigillo nostro munitas tradidimus
Abbreviated transcription (Latin):
ad audiam̃ sũmi pontificis appellaũ.
uiñ cura ĩ luteris cõmissionis remo¬
ta ess appellatio sicut ex tenore potestis
cognoscere litterarũ. Quia sicut nobis
⁊ assessorib nostris uidebatur sub p̃cextu
mimus canonicum exceptionũ post emissã
de parenido uiri uiratoriam captionẽ
iudiciale declinabat examen. non obstãti

Expanded text:
am summi pontificis appellavit. Verum cum in litteris commissionis remota esset appellatio, sicut ex tenore potestis cognoscere litterarum, quia sicut nobis et assessoribus nostris videbatur, sub prætextu minus canonicum exceptionum, post emissam de parendo juri juratoriam cautionem, judiciale de
Abbreviated transcription (Latin):
loci pp̃ multiplicẽ cõtumaciã suam
qua suꝑ causa que u̾tebatur inter eos
⁊ albatem cluniaces̃ ex delegatione
su̾mi pantificis coram nobis exstitit id̾
albas menateñ iobediens ⁊ rebellis.
post ⁊ prestitam uratoriam captionẽ
ut nostro pareret mandato exꝯĩcati
atis. ⁊ faciatis eos ꝑ claromonteñ dioc̃¬
saltim huius sentencie rutore ꝑfusi
ad humilitatẽ redie ans maridato a¬
postolico parituri. geroo¬

Expanded text:
tumaciam suam, qua super causa quæ vertebatur inter eos et abbatem Cluniacensem ex delegatione summi pontificis coram nobis extitit idem abbas inobediens et rebellis, post etiam præstitam juratoriam cautionem ut nostro pareret mandato, excommuniatis, et faciatis eos per Claromontensem diocsaltim hujus sententiæ rubore perfusi ad humilitatem redeant mandato apostolico parituri.
Abbreviated transcription (Latin):
go iocerinnus dommus brancedu¬
ni Nlotum facio uniũsis quoddo¬
minus guillermus de losiaco miles in
p̃sencia mea confessus est se accepisse
in feodum a uenciubili patre stephano
albate ⁊ eccã clumaces̃ in ꝑpetuũ res
⁊ possestionies ⁊ uira hic subscripta ui¬
delic casamentum dnĩ guillermi de
saut. dnĩ gaufrodi de oros. dis̃i Rober¬
ti foior am̃ helie de cres. it casam̃tũ
de ruir guillermi sauuage. dm̃ gitar¬
di de uiliaco p̃positi de sessonai ppasi¬
tĩ duxoues ioceranni lou rosti. dnĩ
guillerm de uiriseto. It medietitẽ
nemorã de eres. ⁊ aliã mediotatom
quã illi qui terient hñt ĩ feodẽ abe

Expanded text:
go Jocerannus, dominus Branceduni, notum facio universis, quod dominus Guillermus de Losiaco, miles, in præsentia mea confessus est se accepisse in feodum a venerabili patre Stephano, abbate, et ecclesia Cluniacensi, in perpetuum, res et possessiones et jura hic subscripta, videlicet: casamentum domini Willermi de Sauz, domini Gaufredi de Cres, domini Roberti Fuyer, domini Heliæ de Cres; item casamentum de Ruiz Willermi Sauvage, domini Girardi de Villiaco, præpositi de Sessonay, præpositi de Husellis, Joceranni lo Rosti, domini Willermi de Viriseto; item medietatem nemorum de Cres, et aliam medietatem, quam illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
uentui eiusaem loci in obedienciam ⁊
rebellionis semitam declinare. satis
constat quod p̃cib uenerabilis amici
nñi dit claromontẽs ep̃i deculumus
mnsi instaret dñ eluuiateñ ĩstan¬
cia qui i uobis ⁊ ĩ eccã uostra sub¬
uctionis ⁊ obediontie ins reclamnat.

Expanded text:
ventui ejusdem loci inobedientiam et rebellionis semitam declinare. Satis constat, quod precibus venerabilis amici nostri domini Claromontensis episcopi detulimus nisi instaret domini Cluniacensis instantia, qui in vobis et in ecclesia vestra subjectionis et obedientiæ jus reclamat,
Abbreviated transcription (Latin):
te. ⁊ fierinon ꝑmittã ꝓ posse meo.
ꝓmitto in suꝑ ⁊ spondeo. ĩ uirtute p̃sti¬
ti a me corporalis uiram̃ti quod alicus
uenditioni. donations. ĩfrodationĩ. ĩ pig¬
norationi. alienationi bonoꝵ ĩ mobiliũ
quã facient uł facete uoluerint pͥores
⁊ ꝓcutatores. custodes. monachi uel cõ¬
uersi domorĩt priotatuũ.⁊ locoꝵ ꝑtinẽ¬
ciũ mediate uł ĩmediate. ad matrẽ
meam clumaceñ eccam. Nlon consen¬
tiam niec auctoritatẽ ĩꝑtiar. S eas
fieri non ꝑmittam pro posse meo.⁊
si quis forti eas facere attemptaret
dño abbati clunaceñ qͣm cicius cõ¬
mode potero significare curabo. hec
omnia supradcã ꝓmuto ⁊ uito. tao¬
tis sacrosanctis cuangeliis me frrmi¬
ter obseruare ⁊ tenere ⁊ cõtra non
uenire. Si me deus aduuet. ⁊ eus
scã euangelia. actũ iugdum. Anno
prima die intrante uilio

Expanded text:
te, et fieri non permittam pro posse meo. te, et fieri non permittam pro posse meo. Promitto insuper et spondeo in virtute præstiti a me corporalis juramenti, quod alicui venditioni, donationi, infeodationi, impignorationi, alienationi bonorum immobilium quam facient vel facere voluerint priores et procuratores, custodes, monachi vel conversi domorum, prioratuum et locorum pertinentium mediate vel immediate ad matrem meam Cluniacensem ecclesiam non consentiam nec auctoritatem impertiar, sed eas fieri non permittam pro posse meo. Et si quis forte eas facere attemptaret, domino abbati Cluniacensi, quam citius commode potero, significare curabo. Hæc omnia supradicta promitto et juro, tactis sacrosanctis evangeliis, me firmiter observare et tenere et contra non venire. Sic me Deus adjuvet et ejus sancta evangelia. Actum Lugduni, anno prima die intrante julio
Abbreviated transcription (Latin):
niuersis p̃sentes litteras inspectu¬
ris. frater henticus humilis prior
scĩ maioli. papinieõ dnĩ abbatis clus̃
ĩ lũbardia cameratius salutẽ ĩ dño
uniu̾sitati urẽ notũ facio quod ego
tactis sactosarictis euãgelus. sime deus
adiuuet ⁊ cius scã euãgelia iuto et
ꝓmitto quod fidelis ⁊ obediens ⁊ deuo¬
cus ero dño suo meo abbati cluruatẽn
⁊ successorib suis. ⁊ eccẽ cluniaceñ
⁊ quod bona ĩmobilia scĩ maioli uel
ꝑtinentiarum suarum ubioꝙ positar̃
not uendam nõ donabo non ĩfeodabo.
nõ ĩpignorabo. non alienabo. ⁊ quod
non ꝑmutato uł accẽsabo aliquid de
lorus p̃dc̃ĩs ĩ p̃iudiciss ⁊ dãpnum p̃¬
dc̃is prioratus. ⁊ ꝑtinenciacum suas
S alienata ⁊ male distracta. ad ius ⁊
ꝓprietatem p̃dc̃i prioratus reuocabo. ⁊
ommia bona eius ĩ p̃dc̃o bono statu ser¬
uabo ⁊ defendam ꝓ posse meo bonafi¬
de. ⁊ nichil faciam ad dãpnum dc̃i pͥo¬
ratus uł ꝑtinentiatum suas me sciẽ¬

Expanded text:
niversis præsentes litteras inspecturis, frater Henricus, humilis prior Sancti Maioli Papiensis, domini abbatis Cluniacensis in Lumbardia camerarius, salutem in Domino. Universitati vestræ notum facio, quod ego, tactis sacrosanctis evangeliis, sic me Deus adjuvet et ejus sancta evangelia, juro et promitto, quod fidelis et obediens et devotus ero domino meo abbati Cluniacensi et successoribus suis et ecclesiæ Cluniacensi, et quod bona immobilia Sancti Maioli vel pertinenciarum suarum ubicunque positarum non vendam, non donabo, non infeodabo, non impignorabo, non alienabo, et quod non permutabo nec accensabo aliquid de bonis prædictis in præjudicium et damnum prædicti prioratus et pertinenciarum suarum, sed alienata et male distracta ad jus et proprietatem prædicti prioratus revocabo, et omnia bona ejus in bono statu servabo et defendam pro posse meo bona fide, et nihil faciam ad damnum dicti prioratus vel pertinenciarum suarum, me scien
Abbreviated transcription (Latin):
bere potest a capella de burgeto uer¬
sus sanctum iaingulfum uel circa.
⁊ inde fecit homagium uiro ueñ o
doni priori clumaceñ ⁊ demceps tam
ipẽ quam sui heredes tenentur ho¬
magiuim facere albatibus qui ꝓ tꝑr
fueruit in eccã cluniacep̃ hant infeo¬
datioriem dña guillerma ciusdem ioce¬
ranni uxor laudauit. uoluit. ⁊ iura¬
mento concessit. ⁊ nos ad p̃cos ⁊ instã

Expanded text:
est a capella de Burgeta versus Sanctum Jangulfum vel circa. Et inde fecit homagium viro venerabili Odoni, priori Cluniacensi, et deinceps tam ipse quam sui heredes tenentur homagium facere abbatibus qui pro tempore fuerunt in ecclesia Cluniacensi. Hanc infeodationem domina Willelma, ejusdem Joceranni uxor, laudavit, voluit et juramento concessit. Et ego co
Abbreviated transcription (Latin):
tuerunt. um̃ptam̃ cũ parte altera ħ̾
non cõcadente ad testiũ hinc inde faci¬
endam ꝓ ductionẽ coram ꝑsoms adoneis
uite nostra dies fiussent assignate ꝙ¬
pluries tamdẽ tergiũsatione lite disi
ꝓtracta. ad ostensionẽ dulegiors̃i trestis
ꝓductionem ⁊ tocius excusationem nego¬
cii. parti utriq diem curauimus ꝑemp¬
torium assignare ad quam utiq cum
sepe dictus albas non uenisset nec respon¬
salem aliquẽ transmississ nos cõtuma¬
cia ip̃ius ⁊ frustratione manifeste ꝑ¬
pensa in penam sue cõtumatie eccãm
clumaccñ ĩ quasi possessione subiecti¬
onis menateñ monasterii ⁊ obediencie
cidẽ eccẽ faciende a postolica misimus
auctoritate ĩhibentes eidem albati ⁊ cõ¬
uentui menateñ concessa nobis auctori¬
tate ne illam quasi possessionẽ ecc̃e cluñ

Expanded text:
ruerunt. Veruntamen cum parte altera hoc non concedente, ad testium hinc inde faciendam productionem coram personis idoneis vice nostra dies fuissent assignatæ quamplures, tandem tergiversatione Menatensiprotracta, ad ostensionem privilegiorum et testium productionem et totius executionem negotii parti utrique diem curavimus peremptoriam assignare. Ad quam utique cum sæpedictus abbas nec venisset nec responsalem aliquem transmisisset, nos contumacia ipsius et frustratione manifeste perpensa, in pœnam suæ contumaciæ ecclesiam Cluniacensem in quasi possessione subjectionis Menatensis monasterii et obedientiæ eidem ecclesiæ faciendæ apostolica misimus auctoritate, inhibentes eidem abbati et conventui Menatensi concessa nobis auctoritate, ne illam quasi po
Abbreviated transcription (Latin):
la taminuolabilit̃ ab seruetis ꝙͣ¬
diu albatẽ ⁊ eccam̃ cluniaceñ ĩ adu¬
ditata sibi quasi possessione duperitis
ꝑ turbandos. ut autẽ fides cerciot
habeatur. rem taliter ꝓcessisse p̃¬
senti carte in testimonium sigillũ
nr̃m nos archiep̃t lugduneñ duximꝰ¬

Expanded text:
latam inviolabiliter observetis, quandiu abbatem et ecclesiam Cluniacensem in adjudicata sibi quasi possessione duxeritis perturbandos. Ut autem fides certior habeatur rem taliter processisse, presenti cartæ in testimonium sigillum nostrum nos archiepiscopus Lugdunensis duxim
Abbreviated transcription (Latin):
tiam scd̾o ⁊ tertio sicut cridimus ꝑemp¬
torio eum iterato curauimus oum cita¬
re edicto ⁊ cum adhuc ĩ sua cõtumatia
ꝑducans ꝑ se uel ꝑ respõsalẽ aliquẽ mi¬
nime tõpaeusset. ꝑ sonam eius ⁊ mo

Expanded text:
ciam, secundo et tertio, sicut credimus, perempciam, secundo et tertio, sicut credimus, peremptorio eum iterum curavimus citare edicto. Et cum adhuc in sua contumacia perdurans per se vel per responsalem aliquem minime comparuisset, personam
Abbreviated transcription (Latin):
cluniaceñ eccãm ex parte una ⁊ me¬
rasteñ monasteciũ de subiectione ip̃ius
⁊ obediencie eidem ecc̃ẽ faciende ex
parte alia uertitur paruitati nostte
cõmuttere t̃miandã. sios uero secũdũ
uestri uissionem mandati. in negoci
t̾i dies quam pluries assignassemus. ⁊
earum quasdã friuolis ⁊ mirius canonicis
excusationib delusisset. ad alias qñꝙ
Responsales. minus sussicientes trans¬
missit qui albatis ab sentiam nũt ĩfir¬
mitate. siũt alus minus ꝓbabilib ext
allegatio nibus excusantes. nũquam
parati uenerunt de principali nego¬
cio litigare. ⁊ nos utiq cum tantũ ab¬
batis ucceremus defectum cum ꝑempto¬
ne citare curauimus qui cum dieori¬
ꝑemptoriam sicut citationos alias delu¬
ssisset ad eam nec ꝑ se nec ꝑ responsa¬
lea aliquẽ curauit uenire. slos uõ licet
m suꝑhab undanti dierum assignatio¬
ne sacis ei detulissemus. ⁊ adhuc deferre
uolentes ad cõuincendam ip̃ius cõtuma¬

Expanded text:
na, et Menatense monasterium, de subjectione ipsius et obedientiæ eidem ecclesiæ faciendæ, ex parte alia vertitur, parvitati nostræ committere terminandam. Nos vero, secundum vestri jussionem mandati in negotio ti dies quamplures assignassemus et earum quasdam frivolis et minus canonicis excusationibus delusisset, ad alias quoque responsales minus sufficientes transmisit, qui abbatis absentiam nunc infirmitate, nunc aliis minus probabilibus allegationibus excusantes, nunquam parati venerunt de principali negotio litigare. Et nos utique, cum tantum abbatis videremus defectum, eum peremptorie citare curavimus. Qui cum diem peremptoriam sicut citationes alias delusisset, ad eam nec per se, nec per responsalem aliquem curavit venire. Nos vero, licet in superabundanti dierum assignatione satis ei detulissemus, adhuc deferre volentes, ad convincendam ipsius contuma
Abbreviated transcription (Latin):
sequenter uõ cum idem albas nobis uite¬
ris suis significass quod si siiam relara¬
remus interdc̃i causam coram nobis
agerat nostrum non declinaturus exam̃
sios uoluntate cluniatem̃ requisita. me¬
morato abbati diem assignauinius com¬
petentem. quo ĩ ꝓpria cõparerer ꝑ sona.
relacationem snĩe accepturus a nobis

Expanded text:
o cum idem abbas nobis litteris suis significasset, quod si sententiam relaxaremus interdicti, causam coram nobis ageret, nostrum non declinaturus examen, nos, voluntate Cluniacensium requisita, memorato abbati diem assignavimus competentem, quo in propria compareret persona, relaxationem sententiæ accept
Abbreviated transcription (Latin):
teste. tomasino brito teste. Rostanno
de margaritis teste. iohe pita. ⁊ oge¬
no uasco testib iohenne de insula
teste. guillermo de Restanni teste. b̃narto
lurdo cderico teste. perto Ranulfo teste.
Ego noclerius auctoritate imperiali scfi¬
niatius p̃dc̃ĩs omnib interfui ⁊ hoc
instrumentum de mandato uttiusque
albatis scripsi ⁊ compleui rogatus.

Expanded text:
teste; Thomasino Brico, teste; Rostanno de Margaritis, teste; Johanne Pica et Ogerio Vasco, testibus; Johanne de Insula, teste; Guillermo Rostanni, teste; Bernardo Lurdo, clerico, teste; Petro Ranulfo, teste. Ego Noclerius, auctoritate imperiali scriniarius, prædictis omnibus interfui, et hoc instrumentum de mandato utriusque abbatis scripsi et complevi rogatus.
Abbreviated transcription (Latin):
magium liguim facere ⁊ fidelitatẽ ser¬
uare stephano albati cluniaces suscesso¬
rib ꝙ suis uniu̾sis ⁊ hec omnia ꝓ mis¬
sit dictus hugolinus seruare ⁊ tenere
p̃stito suꝑ scã dei euangelia iuramento
sine ui. sine metu sins dolo. sponte ⁊
ꝓiude in cuuis rei cestimonium ad inst̾ãi¬
ciam ⁊ p̃ces eiustem hugalini p̃sentes lit

Expanded text:
tem servare Stephano, abbati Cluniacensi, successoribusque suis universis. Hæc omnia promisit dictus Hugolinus servare et tenere, præstito super sancta Dei evangelia juramento, sine vi, sine metu, sine dolo, sponte et provide. In cujus rei testimonium, ad instanciam et preces ejusdem Hugolini, præsentes
Abbreviated transcription (Latin):
bas clumiaceñ quãdocãꝙ sibi placuerit
sine difficultate qualib ⁊ ostaculo re¬
uocabit ⁊ domus p̃dcã ad ipm̃ abbatem
⁊ cluniaceñ eccam̃ libera ⁊ ĩ munis ab
omni debito reuertetur. ad ħ as omĩa
⁊ singula firmiter obseruanda ⁊ tenẽda
⁊ ad dc̃e peccunie solutionẽ p̃dc̃is loco ⁊
termino faciendam. obligamus ⁊ ias⁊
omnia bona nostre ecolesie. eccãstica et
mundana. in ciuus rei testimoniũ su¬
ptadcõ uenerabili patti. G. guillermo
albati p̃sentes litteras sigillo nostro de¬
dimus sigillatas. actum lugdiuis. Anno

Expanded text:
bas Cluniacensis quandocunque sibi placuerit bas Cluniacensis quandocunque sibi placuerit sine difficultate qualibet et obstaculo revocabit, et domus prædicta ad ipsum abbatem et Cluniacensem ecclesiam libera et immunis ab omni debito revertetur. Ad hæc autem omnia et singula firmiter observanda et tenenda, et ad dictæ pecuniæ solutionem prædictis loco et termino faciendam obligamus nos et omnia bona nostræ ecclesiæ, ecclesiastica et mundana. In cujus rei testimonium, supradicto venerabili patri Guillermo abbati præsentes litteras sigillo nostro dedimus sigillatas. Actum Lugduni, anno
Abbreviated transcription (Latin):
niu̾sis p̃sentes litteras inspectuns
frater guillermus humilis albas
nobis domũ suam. de uallencess cum su¬
is ꝑtinenciis adconsauit ꝓ centũ ⁊ qua¬
draginta libris turoneñ quolib anno
qͣm diu dcam domũ tenuerimus ꝑ sol¬
uendis. aput latiniatũ in nũdinis lati¬
niaceñ ⁊ nos bona fide ⁊ ĩ ũbo ueritatis
ꝓmittimus quod aliquid de bonis ĩ mo¬
bilibus dce domus non uendemus nec
dabimus nec alienabimus. nec obligabimꝰ
nec infrodabimus.nec ꝑmutabimus nͦ
ab aliquo fieri sustinebimus. ascensa¬
tionim autẽ aliquã non faciemus
nec fieri ꝑmittemus ĩ p̃u dicium.
siue dãp̃nũ dc̃ẽ domus ⁊ ꝑtinẽtia¬
rum suarũ. S omnia bona cius ĩ
bono statu seruabimus ⁊ defendemus
bona fide. nichil ⁊i ad dampnũ ip̃nis
domus ⁊ ꝑtirenciaruni suarũ scienter
ꝓ pose nostro faciemus. uł attẽptari
ꝑmittenuis. possessiones. uira. ⁊ lib̾tatẽ
iplus integte conseruabimꝰ bona fide.
accen sanonem autẽ huiusmodi dictus ab¬

Expanded text:
niversis præsentes litteras inspecturis frater Guillermus, humilis abbas nobis domum suam de Vallenceos, cum suis pertinenciis adcensavit pro centum et quadraginta libris Turonensibus quolibet anno, quandiu dictam domum tenuerimus, persolvendis apud Latiniacum, in nundinis Latiniacensibus. Et nos bona fide et in verbo veritatis promittimus, quod aliquid de bonis immobilibus dictæ domus non vendemus, nec dabimus, nec alienabimus, nec obligabimus, nec infeodabimus, nec permutabimus, nec ab aliquo fieri sustinebimus. Accensationem autem aliquam non faciemus nec fieri permittemus in præjudicium sive damnum dictæ domus et pertinenciarum suarum, sed omnia bona ejus in bono statu servabimus et defendemus bona fide. Nihil etiam ad damnum ipsius domus et pertinenciarum suarum scienter pro posse nostro faciemus vel attemptari permittemus. Possessiones, jura et libertates ipsius integre conservabimus bona fide. Accensationem autem hujusmodi dictus ab
Abbreviated transcription (Latin):
bus sicut dcm̃ est tamꝙͣ ĩ arbittos
arbitratores. laudatores. statutores.
smĩatiatores. ordmatores.⁊ amitabi¬
les cõpositores. Dantes ut̃ꝙ eorũ ꝓ
se ⁊ cõuentu suo plenã potestatem ⁊
quicquid ip̃i semel uł pluries arbit᷑ti
fuerint seu laudauerint. snĩa uerint uł
ordinauerint. statuerint seu amitabilt̃
cõposuerint ꝑtib p̃sentib uł absenti¬

Expanded text:
am in arbitros, arbitratores, laudatores, statutores, sententiatores, ordinatores et amicabiles compositores, dantes uterque eorum pro se et conventu suo plenam potestatem et quicquid ipsi semel vel pluries arbitrati fuerint seu laudaverint, sententiaverint, ordinaverint, statuerint, seu amicabiliter composuerint
Abbreviated transcription (Latin):
cliuiaceĩ cenore p̃misso ad monastrͣ¬
um scĩ egidii uenerit sedeat ĩ sede
abbatis sci egidii. scilic ĩ oratario.
capitulo. refectorio. ⁊ claustro. ⁊ pꝰ¬
sit facere suꝑius memorata. presen¬
te non ab seate albate sc̃ igidii. nisi
forsam albas sancti egidii. post noticiã
aduentus albatis clumaceñ ĩfrautẽ
ptabiliter p̃sũpcam suam absentiã

Expanded text:
Cluniacensis tenore premisso ad monasteriCluniacensis tenore premisso ad monasterium Sancti Egidii venerit, sedeat in sede abbatis Sancti Egidii, scilicet in oratorio, capitulo, refectorio et claustro, et possit facere superius memorata, presente non absente abbate Sancti Egidii, nisi forsan abbas Sancti Egidii post notitiam adventus abbatis Cluniacensis in fraudem probabiliter presumptam s
Abbreviated transcription (Latin):
monachi scĩ egidii in capitulo corã
omnib fcm̃ ut ad clamorem albatis
si ip̃e excessum iuderit. possit ⁊i refor¬
mare obẜuantiam ordinis ĩ regłariuꝰ
officinis. scil oratorio. capitulo. dor
ris ac sanioris partis capituli ipsius
it laudamus. arbitram̃. siñamus. sta¬
tunnus. ac ami cabiliter or dinamus
ut quociensq albas cluniaceñ tenore
supradc̃o ad monasteriũ scĩ egidii ue¬
nerit cum suis honorifice ꝓcuretur.
ꝓcessionaliter recipiatur. ac honeste
tractetur. in netessarus. ⁊ regulatibꝰ
officinis. ita tamen quod semel pro¬
cessionaliter receptus unica ꝓcessione
quã dui uixerit sit cõtẽtus. ⁊ef ũcto uõ
uł remoto. sas egidii albate. uł ad aliũ
locum transmigrante. si fratres mo¬
nasterii sci egidii. ꝓ albate ad aliũ
monasteriui transieruit. de nullo alio
p̃cerꝙͣ de clunaceñ monasterio ipsis
liceat assumere abbatem. Item laudamꝰ
arbitramur. sentenciamus. statiumꝰ.
ac amicabiliter ardinamus ut cũ albas

Expanded text:
i Egidii in capitulo coram omnibus factum vel ad clamorem abbatis, si ipse excessum viderit; possit etiam reformare observantiam ordinis in regularibus officinis, scilicet oratorio, capitulo, dormris ac sanioris partis capituli ipsius. Item laudamus, arbitramur, sententiamus, statuimus ac amicabiliter ordine suprascripto ad monasterium Sancti Egidii venerit, cum suis honorifice procuretur, processionaliter recipiatur, ac honeste tractetur in necessariis et regularibus officinis, ita tamen quod semel processionaliter receptus unica processione quamdiu vixerit sit contentus; defuncto vero vel remoto Sancti Egidii abbate, vel ad alium locum transmigrante, si fratres monasterii Sancti Egidii pro abbate ad aliud monasterium transierint, de nullo alio preterquam de Cluniacensi monasterio ipsis liceat assumere abbatem. Item laudamus, arbitramur, sententiamus, statuimus ac amicabiliter ordinamus, ut cum abbas
Abbreviated transcription (Latin):
Epĩs. p. de balma albate ambroniateñ.
.p. p̃centore. ⁊ u. cantore lug dimẽn
magrõ põcio de petra lata. G. pm̃ario
.p. senescalco refectorii .i. de uaures
.h. soler . S. de sandrens. p. de boteun¬

Expanded text:
episcopis; P. de Balma, abbate Ambroniacensi; P. præcentore et V. cantore Lugdunensi; magistro Pontio de Petralata, G. pœnitentiario, P. senescalco refectorii, J. de Vaures, H. Soler, S. de Sandrens, P. de Boteun
Abbreviated transcription (Latin):
suo ex parte una ⁊ a dño poncio ab¬
bate monasterii scĩ egidii. ue man¬
sineñ diocesis. ꝓ se ⁊ ꝓ monasterio
suo ex altera suꝑ omin siabicctione ui¬
sitatione. correctione. reformatioue.
ꝓcuratione. reuerencia. de albate
assumendo. de omnib uir̃tconibus.
⁊ aluis ꝓut ĩ instrum̃to comꝓtnissi ꝑ
manus noclerii. scruuarii cõfecto
plenius cõtinetur sub petia ĩ con¬
ꝓrrisso adiecta laudamus. arbitratã
sm̃amus. statiumus. ac amicabilit
ordmamus ut albas luniateñ pͦsit

Expanded text:
ex parte una, et a domino Pontio, abbate monasterii Sancti Egidii, Nemausensis diocesis, pro se et monasterio suo, ex altera, super omni subjectione, visitatione, correctione, reformatione, procuratione, reverentia, de abbate assumendo, de omnibus jurisdictionibus et aliis prout in instrumento compromissi per manus Noclerii, scriniarii, confecto, plenius continetur, sub pena in compromisso adjecta, laudamus, arbitramur, sententiamus, statuimus ac amicabiliter ordinamus, ut abba
Abbreviated transcription (Latin):
dictis rebus faciendũ p̃dc̃o stephano ab¬
bati ⁊ eius successoribusi me ⁊ successo¬
res meos inꝑpetuũ obligaui. nec in
loco qui dicitur dens turgi nec in lo¬
cis supradc̃is. ego uł successores mei.
castrum uł fortaliciam ullo uinqͣm
tꝑr potero construere ut edificate. ⁊
si quis castrũ uł fortalicã ĩ locis supͣ¬
⁊ successores mei contradicere ⁊ defen¬
dere ne ficret ꝓ posse nr̃o tenirem᷑
quod ut ratũ ⁊ firmũ futuris tem¬
porib habcatur. p̃sontes litteras si

Expanded text:
dictis rebus faciendum, prædicto Stephano Abdictis rebus faciendum, prædicto Stephano Abbati & eius successoribus me & successores meos in perpetuum obligaui. Nec in loco, qui dicitur Dens Turgi, nec in locis supradictis, ego vel successores mei, castrum, vel fortalitiam vllo vnquam tempore poterimus construere, ædificare. Et si quis castrum, vel fortalitiam in locis supr& successores mei contradicere, & defendere ne fieret, pro posse nostro teneremur. Quod vt ratum & firmum futuris temporibus habeatur, præsentes litteras
Abbreviated transcription (Latin):
go iocerantius grossus dñs brã¬
ceduni: slotum facio omnibꝰ pre¬
sentes litteras inspocturis. quod ego
exceptis rebus aluis quas antiquitus ac¬
ceperam ab ecc̾a cluniateñ in feodum
scilic prata de noerois. recepi a dño
stephano albate clumaceñ in feaduuu
quicquid ab eo aput flagitiatũ ⁊ in
tota ualle desirons. ⁊ in ualle de maͥ¬
tiato. q nemus de sorplate. ⁊ nenꝰ
de monte audon. ⁊ locura qui dicitur
dens turgi. llecnon ⁊ nemus de ispaim.
⁊ quicquid uiris habeo uel habiturus
sum in locis suptadcĩs. tam in terris cł¬
tis qͣm incultis. edificatis. uł non edi¬
ficatis. Qͣm ĩ uineis. pratis. molendi¬
nis. aquis. uł aquarum decursib. sle¬
moribus. pascuis. quibuscumq possessi¬
onib. uł redditib. tam in dnĩcaturis
qͣm feadis. de quib omnib sup̃dcĩs e¬
go feci hominagiũ p̃dcõ scephano abi¬
bati in capitulo cliuuateñ ĩ presencia
conuentus. ⁊ ad idem homagiũ de supra¬

Expanded text:
go Iosserandus Grossus Dominus Baceduni, notum facio omnibus præsentes litteras inspecturis, quod ego, exceptis rebus aliis, quas antiquitus receperam ab Ecclesia Cluniacensi in feodum, scilicet prata de Noemis, recepi a domno STEPHANO Abbate Clun. in feodum quicquid habeo apud Flagiacum, & in tota villa de Syrons, in valle de Maciaco. Item nemus de Serplate, & nemus de monte Audum, & locum qui dicitur Dens Turgi: Necnon & nemus de Rispaui, & quicquid iuris habeo vel habiturus sum in locis supradictis, tam in terris cultis, vel incultis, ædificatis vel non ædificatis, quam in vineis, pratis, molendinis, aquis, vel aquarum decursibus, nemoribus, pascuis, quibuscumque possessionibus, vel redditibus, tam in dominicaturis, quam feodis. De quibus omnibus supradictis ego feci homagium prædicto Stephano Abbati in Capitulo Clun. in præsentia Conuentus: & ad idem homagium de supra
Abbreviated transcription (Latin):
eccẽ archiep̃e de mandato guidotus
fratris mei comitis forensis tum habe¬
rem comitatũ forensem ⁊̃ manu mea
aquã ⁊ ultra aquam. scilic maiorẽ ⁊
malnutani decimã pro decem libras lugdu¬
ticñ monete quas debitales annis sin¬
gulis te mandato p̃fati fratris mer eis
assignare tenetar. libere ⁊ sine aliqua
dimunitione iurt ꝓpetuo possidendam.¬

Expanded text:
esiæ archiepiscopus, de mandato Guidonis, fratris mei, comitis Forensis, cum haberem comitatum Forensem in manu mea, aquam et ultra aquam, scilicet majorem et minimam decimam, pro decem libris Lugdunensis monetæ, quas debitales annis singulis de mandato præfati fratris mei eis assignare tenebar, libere et sine aliqua diminutione, jur
Abbreviated transcription (Latin):
sui hononfice ꝓcurentur. It laudamꝰ
arbitratã. snĩamus. statiumꝰ. ac a¬
micabilit̃ or dinamus. ut oninia ⁊
singisla supradcã tenore tamẽ ⁊ m̃õ
p̃striptis faciat albas cluniaceñ smne
institutionib ⁊ destitutionib mo¬
nachori ⁊ ꝑ sonarum monasterii scĩ
egidii. ⁊ sine mutations ipoꝵ monachoꝵ
de loco ad locum ⁊ sine qualib excoĩcatio¬
ne maiori ⁊ minori. illis dum taxat ex

Expanded text:
Item laudamus, arbitramur, sententiamus, statuimus ac amicabiliter ordinamus, ut omnia et singula supradicta tenore tamen et modo prescriptis faciat abbas Cluniacensis sine institutionibus et destitutionibus monachorum et personarum monasterii Sancti Egidi, et sine mutatione ipsorum monachorum de loco ad locum et sine qualibet excommunicatione ma
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ poncii est dissipata. ⁊ pene ad nichilũ
redacta. unde ualde doleo ⁊ ex intimo
grauia educo susprria. Cumq anima¬
uertere cepissem qualiter ista em̃dare
ualuissem nulla tenus habiliore consi¬
lium reppeti quã ut in patris spiritali¬
bus. sanctioris ⁊ religiosoris loci eam
tradidissem. Quapp̃ notum sit omnib
hominib qd̾ ogo n dei nomine hũbaldꝰ
una cum filus meis. ⁊ nepotib meis.
dono albatiã scĩ poncii cum ominib
appendicus sius ad domnũ hugonẽ
albatẽ scĩ petri cluniaceñ. eo tenore
istam ⁊ donationẽ scribere ⁊ firmare
rogauit manu sua firmat. Ep̃c̃ de a¬
iumoñ firmauit .W̾ll̃mus gardiloñ
firmauit. pontius sirm̃. aicardus
firmauit.¬

Expanded text:
Sancti Pontii est dissipata, et pene ad nihilum Sancti Pontii est dissipata, et pene ad nihilum redacta. Unde valde doleo, et ex intimo gravia educo suspiria; cumque animadvertere cepissem qualiter ista emendare valuissem, nullatenus habiliore consilium reperi, quam ut in patris spiritalis sanccioris et religiosioris loci eam tradidissem. Quapropter notum sit omnibus hominibus, quod ego in Dei nomine Rambaldus una cum filiis meis et nepotibus meis doappenditiis suis, ad domnum Ugonem abbatem Sancti Petri Cluniacensis, eo tenore istam vel donationem scribere et fieri rogavit, manu sua firmat. Episcopus de... nense firmavit. Willelmus Gardilonis firmavit. Pontius firmavit. Aicardus firmavit
Abbreviated transcription (Latin):
actore omniũ deo cũcta faciente io qr
utonte lona complexe in sublmu ars
creature quam siui simem for nauerat uis
omiua tradente. ac ipã qͣm ceteris actiꝰ
honorauerat ac dilexerat quanto certiꝰ
⁊ humilius deleret achoremo⁊ datorem
cognoscere atꝙ eius obedut mandate
tanto ꝓterue instimulante diabole ẽ
adeo prolongata. est sibi contrarior fcã
cetere namq creatare ut ualent Qruu¬
re ei student. homines uõ ab micio us¬
ꝙr nũc contra eius p̃cepta rugnare
non cessant cuiuscũꝙ suit ordinis ie¬
linquat sua ⁊ honesta. aliena uero
atq uana curant ꝑagere. horũ ego
Rainbaldus ĩmnitator existens cui deis¬
tãtam prudenciam atq honorẽ cõ¬
cessit. ⁊ quã ultra nions similos exal¬
taitut. non enuim que doo placita erũt
curaui. s uanitates ⁊ laudes human¬
as semꝑ amaui. Ob hoc ⁊ enun tea res
male tractaui. Epãtus quippe mee po¬
testatis ac abbatiam inniste ordinaui.
⁊ tam diu ista peregi quousq albatia

Expanded text:
ctore omnium Deo cuncta faciente, eoque vidente bona complesse, in sublimioris creature quam sibi similem formaverat jure omnia tradente, ac ipsa quam ceteris alcius honoraverat et dilexerat, quanto cercius et humilius deberet auctorem et datorem cognoscere atque ejus obedire mandatis, tanto proterve, instimulante diabolo, esse ab eo prolongata et sibi contrarior facta. Cetere namque creature, ut valent servire ei student; homines vero ab initio usque nunc contra ejus precepta pugnare non cessant. Cujuscumque sint ordinis relincunt sua et honesta, aliena vero atque vana curant peragere. Horum ego Rainbaldus imitator existens, cui tantam Deus prudentiam atque honorem concessit, et quem ultra meos similes exaltavit, non enim que Deo placita erant curavi; sed vanitates et laudes humanas semper amavi. Ob hoc etenim Dei res male tractavi. Episcopatus quippe mee potestatis ac abbatiam injuste ordinavi, et tandiu ista peregi quousque abbatia
Abbreviated transcription (Latin):
Dueriat uniu̾si presentes ⁊ futuri
qd leobaldus de nanto miles ⁊ uyor
eius mathildis. laude ⁊ assensu filioru̾
suorum guidonis militis ⁊ ioħ̾enis fratrũ
⁊ anselici filii euisdem matildis. nendide¬
runt.W. priori scĩ petri clumaceõ de
belnia mansum qui est inter domũ ip̃ius
prioris. ⁊ mansum bergerioꝵ. ⁊ ad eodẽ
receperunt p̃cium uenditionis scilic ualẽ¬
ciam quatuar uigniti ⁊ decem lib rarum
⁊ tenentur ut uenditores garantire.
In cuuis rei memoriam ⁊ testimonium
presens carta ad p̃ces utriusq partis mu¬
nita ost sigillo cõmume belueñ. actum
est i publice. ⁊ sollẽpnter aput belnã
anno ab incamatione dnĩ mr̃ĩ ihu xpĩ.

Expanded text:
erint universi præsentes et futuri, quod Letbaldus de Nanto, miles, et uxor ejus, Matildis, laude et assensu filiorum suorum, Guidonis, militis, et Johannis, fratrum, et Anselici, filii ejusdem Mathildis, vendiderunt W., priori Sancti Petri Cluniacensis de Belna, mansum qui est inter domum ipsius prioris et mansum Bergeriorum, et ab eodem receperunt pretium venditionis, scilicet valenciam quatuor viginti et decem librarum; et tenentur ut venditores garantire. In cujus rei memoriam et testimonium præsens carta ad preces utriusque partis munita est sigillo communiæ Belnensis. Actum est hoc publice et sollempniter apud Belnam, anno ab incarnatione
Abbreviated transcription (Latin):
relarata utrꝙ parte ĩ nrã p̃sencia cõ¬
stituta. aduocatus menateñ albatis ab¬
iecit qd̵ cum ip̃ius fcã ad nos tacita ue¬
ricate impetinta fuit Eo quod ĩ cadẽ cõmis¬
sione uon fuit mentio facta cause que
mota fuit inter ep̃m claromonteñ. ⁊
albatem cluniaceñ in partib aluerme
coram quodã cardinali uiginiti aunis iã
transactis. Cui obiectiom pars aduersa res¬
pondit non oportere fieri mentionem
in cõmissione ĩpetranda. tum ratione ne¬
gociorum tum ratione personarũ. qr
alie fuerunt ibi ꝑsone. ⁊ alie hic ut po¬
te Ep̃ claromonteñ ⁊ albas cluuateñ
hic autem albas clumacẽo ⁊ albas mena¬
teñ ratione negociorum quia diũsa po¬
tuerunt ẽẽ negocia. in has autẽ causa
ꝑ sonaliter agitur cum a cluniateñ alba¬
te contra menateñ albatẽ de ĩobediẽtia
sua ⁊ monasterii sui que inter claromon
potuit. Item ista exceptio dilatoria fuit
⁊ nõ fuit opposita aace litem contestatã

Expanded text:
ata, utraque parte in nostra præsentia constituta, advocatus Menatensis abbatis objecit quod cum ipsius facta ad nos tacita veritate impetrata fuit, eo quod in eadem commissione non fuit mentio facta causæ quæ mota fuit inter episcopum Claromontensem et abbatem Cluniacensem in partibus Alverniæ coram quodam cardinali viginti annis jam transactis. Cui objectioni pars adversa respondit non oportere fieri mentionem in commissione impetranda, tum ratione negotiorum, tum ratione personarum, quia aliæ fuerunt ibi personæ et aliæ hic, utpote episcopus Claromontensis et abbas Cluniacensis; hic autem abbas Cluniacensis et abbas Menatensis ratione negotiorum, quia diversa potuerunt esse negotia. In hac autem causa personaliter agitur, cum a Cluniacensi abbate contra Menatensem abbatem de inobedientia sua et monasterii sui, quæ inter Claromontpotuit. Item ista exceptio dilatoria fuit, et non fuit opposita ante litem contestatam.
Abbreviated transcription (Latin):
uicem gerit abbatis sine q̃rela pace con¬
tinua ꝓcessise. hoc quoq testiꝰ ⁊ pͥnlegus
se probaturos constanter asseruerunt
um̾ tamea cum parte altera ħ non conce¬
dente ad testium huic ride faciendam
ꝓductionem. coram ꝑsonis idoueis uie
nr̃a dies fuissent assignate qͣm plures. tã¬
tem tergiuersatione menateneñ li te
diu ꝓtracta ad ostensionẽ priuilegio¬
rum. ⁊ testiũ ꝓcluctionẽ ⁊ tocius exe¬
cutionis negocii parti utriꝙ diẽ cuta

Expanded text:
vicem gerit abbatis sine querela pace convicem gerit abbatis sine querela pace continua processisse. Hoc quoque testibus et privilegiis se probaturos constanter asseruerunt. Veruntamen cum parte altera hoc non concedente, ad testium hinc inde faciendam productionem coram personis idoneis vice nostra dies fuissent assignatæ quamplures, tandem tergiversatione Menatensium lite diu protracta, ad ostensionem privilegiorum et testium productionem et totius executionem ne
Abbreviated transcription (Latin):
dierum assignatione satis ci detulissemus
ad huc deferre uolentes ad cd̃iũcendã ĩp̃iꝰ
cotumaciam. scd̃o ⁊ tercio sicut credimus.
ꝑemptorio cum iterum curauimus cita¬
re edcõ. ⁊ cum adhut ĩ sua cõtumacia ꝑ¬
durans ꝑ se uł ꝑ responsalẽ aliquem mi¬
nime comparuiss ꝑsonam eus ⁊ mona¬
sterium suum supposunus interdc̃. Sb̾¬
seq̃ncer uõ cum idem albas nobis luteris
suis significass quod si sñam relayare¬
mus interdc̃i. causam coram nobis agẽt
nostrum non declinaturus examen. sios
uolũtate clumaceñ requisita memio¬
rato abbati diem assignauimꝰ cõpeten¬
tem. quo in ꝓpria cõ pareret ꝑsona. Re¬
laxationem snĩe accepturus a nobis. ⁊
suo ordine causam acturus. ad quã utiꝙ
cum ĩ ꝓpria albas iam dictus ueniss
ꝑsona cluniaceñ menateñ manastĩũ
ꝓposuerunt a multa annorum reuolu¬
tione sibi subiectum. ⁊ rem usq ad ꝓ¬
motionem huius qui ĩ eccã eadẽ modo

Expanded text:
atione satis ei detulissemus, adhuc deferre volentes, ad convincendam ipsius contumaciam, secundo et tertio, sicut credimus, peremptorio eum iterum curavimus citare edicto. Et cum adhuc in sua contumacia perdurans per se vel per responsalem aliquem minime comparuisset, personam ejus et monasterium suum supposuimus interdicto. Subsequenter vero cum idem abbas nobis litteris suis significasset, quod si sententiam relaxaremus interdicti, causam coram nobis ageret, nostrum non declinaturus examen, nos, voluntate Cluniacensium requisita, memorato abbati diem assignavimus competentem, quo in propria compareret persona, relaxationem sententiæ accepturus a nobis, et suo ordine causam acturus. Ad quam utique cum in propria abbas jam dictus venisset persona, Cluniacenses Menatense monasterium proposuerunt a multa annorum revolutione sibi subjectum, et rem usque ad promotionem hujus qui in ecclesia eadem modo
Abbreviated transcription (Latin):
tate ne illam quasi possessionẽ ecclesie
clumaceñ perturbare p̃suniant nisi
manum uicis nostre contra se rolue¬
rint ad grauare. postmodũ cum mena¬
teñ eccãm clumaceñ pacifica non ꝑ¬
mitterent possessione gaudere. ipe ab¬
las pp̃ hoc excõmunicatiorus sentẽcie
⁊ monasteriũ ip̃m fuit suppositũ ĩ terdc̃o
cumq ĩ eatẽ snĩa aliꝙͣ diu ꝑmãsissent
postiodũ ꝑ daminũ clarmonteñ ep̃m

Expanded text:
llam quasi possessionem ecclesiæ Cluniacensis perturbare præsumant, nisi manum vicis nostræ contra se voluerint adgravare. Postmodum cum Menatenses ecclesiam Cluniacensem pacifica non permitterent possessione gaudere, ipse abbas propter hoc excommunicationis sententiæ et monasterium ipsum fuit suppositum interdicto. Cumque in eadem sententia aliquandiu permansissent, postmodum per dominum Claromontensem
Abbreviated transcription (Latin):
ut adamentẽ ⁊ scilicẽ ut cum magna li
tem ad excludendam itaq omise s postr̃
controu̾siam fieri decreiumaꝰ huiꝰ descupti¬
onis paginã quã sigilo nrõ legitime
cofirmantes. Signis ⁊ cestimonio nr̃o¬
rum fitelisi tradidimus roborandam. P
mansueti. S iudnci abbatis scĩ apri.¬
decani. S hugonis archip̃ibiteri .S. ad
ch ip̃sbiteri ⁊ cantoris. ꝗ odoini. S̾che¬
oderiq de scõ hilario. S theoderici: de caluo¬
monte. & equini de barbani uilla. S giar¬
di de blateris. S̾ adelmi de girancor. ꝓ
galterii de caluo monte. ꝓs. galteri ⁊ the¬
oderiqi fratris eius de uireto. acta sũt
hec tulli ĩ sinodo gnãli ĩ maiori eccã

Expanded text:
vt adamantem & silicem, vt cum magna libvt adamantem & silicem, vt cum magna libtem. Ad excludendam itaque omnem imposterum controuersiam, fieri decreuimus huius descriptionis paginam, quam sigillo nostro legitime confirmantes, signis & testimonio nostrorum fidelium tradidimus roborMansueti ; S. Sigibaldi, abbatis Sanctdecani ; S. Hugonis, archidiaconi ; S. chid. & Cantoris. S. Odoini. S. Theoderici de S. Hilario. S. Theoderici de Caluo-monte. S. Equini de Barbani-villa. S. Girardi de Blanteriis. S. Adelini de Girancort. S. Galteri de Caluo-monte. S. Galteri & Theoderici fratris eius de Vinricort. Acta sunt hæc Tulli in Synodo generali, in maiori Ecclesia