comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ille in nocens. una cathena ligant᷑: & longe s̃
a se : Quantũ longes a se: quantũ longe .ẽ.
scelus ab innocentia: ecce isti longesa se abin¬
uicẽ: Alius latro inis pania facit scelera:
ꝓocimꝰ ẽ. ei qͥ facit in africa. Quantũ pximꝰ :
quantũ sibi iungunt᷑ fcelus & scelus: quan¬
tũ sibi iunguntur latrociniũ & latrociniũ.
Nemo ergo timeat mixtos sibi corpore malos
Longe ab illis sit corde : & securus portat
qđ nontimet. longe fecer̃ iniustitiã suã.
Quidoccurrit : florent illi qͥ regnant imque :¬
& ut sermone loquam uulgi. tonant iniqui:
extollunt᷑ intyphos. in calũnias: Qui dergo :
torũ: Quis ñ contremiscat: qui sen ĩ ñ peccauit:
dñs uistꝰ concidet ceruices peccatorũ : Om̃ib
qͥaudiunt intrattremor incor: sicredunt
scripturȩ dĩ. Sienĩ sibi sine causa tundunt
homines pectora. m̃tunt᷑ qr tundunt pec¬
tora. suustis : & in eo qđm̃tiunt᷑ dõ. fiunt

Expanded text:
ille innocens, una catena ligantur, et longe sunt ille innocens, una catena ligantur, et longe sunt a se. Quantum longe sunt a se? Quantum longe est scelus ab innocentia. Ecce isti longe sunt ab invicem. Alius latro in Hispania facit scelera, proximus ei est qui facit in Africa. Quantum proximus? Quantum sibi junguntur scelus et scelus, quantum sibi junguntur latrocinium et latrocinium. Nemo ergo timeat mixtos sibi corpore malos. Longe ab illis sit corde, et securus portat quod non timet: «Longe fecerunt injustitiam suam.Quid occurrit? Florent illi qui regnant inique; et ut sermonem loquamur vulgi, tonant iniqui, extolluntur in typhos, in calumnias. Quid ergo? torum.» Quis non contremiscat? Quis enim non peccavit? «Dominus justus concidet cervices peccatorum.» Omnibus qui audiunt, intrat tremor in cor, si credunt Scripturae Dei. Si enim sibi sine causa tundunt homines pectora, mentiuntur quia tundunt pectora, si justi sunt; et in eo quod mentiuntur Deo, fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
siboni fueritis . Cũ enĩ creuisset herba & fruc¬
tũ fecissec : tunc apparuer̃ titania : Nulli
apparent mali in ecđa : nisi ei qͥfueritbonꝰ:
Nostis ergo qr mixti s̃ : & semꝑ & ubiq
dicit scriptura qr ñ separabunt᷑ nisi n finẽ :¬
Sicqͦmꝰ mixti s̃ : longe sunt ase : Ne qͥ sergo
ex eo qđ mixtis mali interbonos. putarent
iniqͥtatẽ eẽ. iuxta iustitiã ñ potuer̃ in qͥtm:¬
Idẽ dixer̃ & maledixer̃ : manducemꝰ & bi¬
bamꝰ cra seni moriem : Nã corruper̃ fer¬
mones mali : mores bonos : In eo qđ audiui
adõ non cessisse sermonib: hominũ. fecer̃
mpeccatores qđ portarẽ ñ cui miscerer:
& facta ẽ. iniqͥta seorũ longe ame: Quid eñi
tã ꝓpe quã duo homines inuna eccła: qͥd em̃
tã longe quã iniqͥtas aiuistitia : ubi . ẽ enĩ consen¬
asio ib iꝓpinqͥtas. Ligant᷑ duo & mittunt᷑
adiudice : latro & colligatꝰ ille scelsratus.

Expanded text:
si boni fueritis. «Cum» enim «crevisset herba et frucsi boni fueritis. «Cum» enim «crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania» . Nulli apparent mali in Ecclesia, nisi ei qui fuerit bonus. Nostis ergo quia mixti sunt, et semper et ubique dicit Scriptura quia non separabuntur, nisi in fine. Sic, quomodo mixti sunt, longe sunt a se. Ne quis ergo ex eo quod mixti sunt mali inter bonos, putaret iniquitatem esse juxta justitiam, «Non potuerunt dixerunt, et male dixerunt, «Manducemus et bibamus; cras enim moriemur.» Non corruperunt sermones mali mores bonos: in eo quod audivi a Deo, non cessi sermonibus hominum. Fecerunt mihi peccatores quod portarem. non cui commiscerer, et facta est iniquitas eorum longe a me. Quid enim tam prope, quam duo homines in una Ecclesia? quid tam longe, quam iniquitas a justitia? Ubi enim consensio, ibi propinquitas. Ligantur duo, et mittuntur ad judicem; latro, et colligatus: ille sceleratus,
Abbreviated transcription (Latin):
tiat. Veniectẽ pus messis: ueniet finis scłi :
Mittet ds̃ messores : Messores autẽ. angłis̃:
Separant malos demedio itorũ. Sicut TITa¬
niã a tritico: frum̃tũ recondet in horreo: pa¬
leã autẽ conburet igni in extinguibili. Portaui
qͦusq potui iã gaudens transeo inhorreũ dĩ:
& securus canto. sȩpe expugnauer̃ me aiuiuen¬
tute mea : Quid enĩ mihi facere potuer̃. qr
expugnauer̃ me auiuentute mea : exercu¬
aurũ : ñ sic̃ ignis ad foenũ Ignis enĩ accedens
adaurũ. sordẽ tollit: Accedens ad fenũ.
sensi: quia ñ me fecer̃ qualess̃ ipsi : Super
dorsũ meũ fabricauer̃ peccatores : longe
fecer̃ in iustitiã suã . fecer̃ qđ tolerẽ : ñ fe¬
cer̃ cui consentirẽ : Iã ergo iniustitia ipsoꝵ
longe ẽ ame : Mali : mixtis bonis : Non solũ
in sđo : sed & in ipsa intꝰ ecđa. malimixtis
bonis : Nostis & ꝓbastis: & magis ꝓbabitis

Expanded text:
tiat: veniet tempus messis, veniet finis saeculi; tiat: veniet tempus messis, veniet finis saeculi; immittet Deus messores. Messores autem Angeli sunt: separant malos de medio justorum, sicut zizania a tritico; frumentum recondent in horreo, paleam autem comburent igni inexstinguibili. Portavi quousque potui, jam gaudens transeo in horreum Dei, et securus canto, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» 8. Quid enim mihi facere potuerunt, quia «expugnaverunt me a juventute mea?» Exercuaurum, non sicut ignis ad fenum. Ignis enim accedens ad aurum, sordem tollit; accedens ad fenum, sensi, quia non me fecerunt quales sunt ipsi. «Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores, longe fecerunt injustitiam suam.» Fecerunt quod tolerem, et non fecerunt cui consentirem. Jam ergo injustitia ipsorum longe est a me. Mali mixti sunt bonis, non solum in saeculo, sed et in ipsa intus Ecclesia mali mixti sunt bonis. Nostis, et probastis; et magis probabitis,
Abbreviated transcription (Latin):
fendant eũ a qͦ om̃s̃ pascunt᷑ : Sed cũ clama¬
ueris hoc. & dixeris : illi respondent : Sisic
ñ adhuc accebmꝰ sisic ñ intramꝰ in ipsã ecdam᷑
ueniant. intrent. audiant Sȩpe expugna¬
uer̃ me aiuuentute mea : & enĩ ñ potuer̃m:¬
suꝑdorsũ meũ fabricauer̃ peccatores: hoc
est ñ potuer̃ agere ut consuentiã : fecer̃
qđ portẽ . Quã p̃clare dictũ ẽ . quã optime
meũ fabricauer̃ peccatores: Agunt nobiscũ
primo : ut consentiamꝰ illis ad factamala
Sinon consenserimꝰ : tolerate nos dicunt: Ergo
qr ñ potuistimͥ ascende indorsũ meũ : por¬
tarete habeo. qͦusq ueniat finis : Sic enim
Nonte corrigo : tolerote : Aut forte cũ tole¬
rote : corrigeste : Sinonte corriges usq
infinẽ tolero te usq infinẽ : &usq in finẽ
suꝑdor sũ meũ eris: lisq ad tẽpus. Nũ qͥd sẽꝑ
suꝑdorsũ meũ eris : ueniet enĩ qͥ indete excu¬

Expanded text:
fendant eum a quo omnes pascuntur. 7. Sed cum clamafendant eum a quo omnes pascuntur. 7. Sed cum clamaveris hoc et dixeris, illi respondent: Si sic, non huc accedimus; si sic, non intramus in ipsam Ecclesiam. Veniant, intrent, audiant: «Saepe expugnaverunt me a juventute mea. Etenim non potuerdorsum meum fabricaverunt peccatores:» hoc est, non potuerunt agere ut consentiam; fecerunt quod portem. Quam praeclare dictum est, quam optime meum fabricaverunt peccatores.» Agunt nobiscum, primo ut consentiamus illis ad facta mala: si non consenserimus, Tolerate nos, dicunt. Ergo quia non potuisti mihi, ascende in dorsum meum; portare te habeo quousque veniat finis: sic enim mNon te corrigo, tolero te: aut forte, cum tolero te, corrigis te. Si non te corrigis usque in finem, tolero te usque in finem; et usque in finem super dorsum meum eris, usque ad tempus. Numquid semper super dorsum meum eris? Veniet enim qui inde te excu
Abbreviated transcription (Latin):
inignẽ . Fenũ ardebit: uerbũ autẽ dñi
manet in ȩt̃nũ : Nũ qͥd ardet sermoqͥtibi
quȩdicunt facite : quȩ autẽ faciunt facere
nolite. Non habes toi undete excuses :
quando sermo dĩ tibi loquit. Iina ñ potes
interficere sermonẽdĩ : criminare quȩris
dic quantũ uis: blasphema quantũ uis:
Sȩpe expugnauer̃ me aiuiuentute mea: Di¬
cat uero isrł : sȩpe expugnauer̃ me auiuen¬
feneratores dicere : ñ habeo aliud unde
uiuã. hocm & latro diceret: dep̃hensus
in fauce:. hoc & fractor diceret: dep̃hen¬
fus circaparietẽ alienũ. Hocm & leno
diceret: emens puellas ad ꝓstitutionem :
Hoc & maleficus. in cantans mala. & uendens
neqͥtiã suã . Quicqͥd tale ꝓhibere conarem.
responderent om̃s qr non haberent unde
inuerent. qr indese pascerent: Quasi non
hoc ipsũ inillis maxime pumendũ. ẽ. quia
artẽ neqͥtiȩ diligerent: unde uictũ transi¬
gant: Ꝙinde se uolunt pascere. unde of¬

Expanded text:
in ignem. Fenum ardebit, verbum autem Domini in ignem. Fenum ardebit, verbum autem Domini manet in aeternum . Numquid ardet sermo qui ti«Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite» . Non habes tu unde te excuses, quando sermo Dei tibi loquitur. Quia non potes interficere sermonem Dei, criminari quaeris dic quantum vis, blasphema quantum vis: «Saepe expugnaverunt me a juventute mea, dicat vero Israel, Saepe expugnaverunt me a juvenfeneratores dicere: Non habeo aliud unde vivam. Hoc mihi et latro diceret, deprehensus in fauce; hoc et effractor diceret, deprehensus circa parietem alienum; hoc mihi et leno diceret, emens puellas ad prostitutionem; hoc et maleficus incantans mala, et vendens nequitiam suam; quidquid tale prohibere conaremur, responderent omnes quia non haberent unde viverent, quia inde se pascerent; quasi non hoc ipsum in illis maxime puniendum est, quia artem nequitiae delegerunt, unde vitam transigant, et inde se volunt pascere, unde of
Abbreviated transcription (Latin):
Vndiq ds̃ laudat ab operib suis: Quomͦ
illũ laudant oꝑasua. ꝑ ostriũ puerorũ¬
dantcȩli. laudant angłi. laudant sydera
laudant sol & lima: laudant dies &e noctes:
laudant qͥ eqͥd germinat det̾ra. laudat
qͥcqͥd natat inmari laudat qͥcqͥd uolitat
maere. laudant om̃s montes & colles:
laudant frigora & ȩstas: & cȩtera om̃ia
quȩds fecit Audistis quia laudant dm̃
Nũ qͥd audistisibi qr laudat dm̃ auaritia.
quia dm̃ laudat luxurias non laudant ista:
quia non ipse illa fecit: Laudant ibi homi¬
nes dm̃ : hominis creator ẽ ds̃ : A uaritia
opus ẽ. mali hominis: homo ipse opus. ẽ dĩ:
& qͥd uult ds̃: occidere inte qđ ipse fecisti:
& saluaretẽ quẽ ipse fecit : Nolifenerare:
Tuaccusas scripturã dicentẽ : qͥpecuniam
deoremeo primo exut : dm̃audi: & ille :
Clericiñ fenerant & forte qͥtibi loqͥtur
Siñ facit qđ tibidicit. & pariter facitma la
quȩ facis & dicit bona quȩ ñ facit : parit̃

Expanded text:
s. Quomodo illum laudant opera sua per os trium puerorudant coeli, laudant Angeli, laudant sidera, laudant sol et luna, laudant dies ac noctes, laudat quidquid germinat de terra, laudat quidquid natat in mari, laudat quidquid volitat in aere, laudant omnes montes et colles, laudant frigora et aestus; et caetera omnia quae Deus fecit, audistis quia laudant Deum : numquid audistis ibi quia laudat Deum avaritia, quia laudat Deum luxuria? Non laudant ista, quia non ipse illa fecit. Laudant ibi homines Deum; hominis creator est Deus. Avaritia opus est mali hominis; homo ipse opus est Dei. Et quid vult Deus? Occidere in te quod ipse fecisti, et salvare quod ipse fecit. 6. Noli fenerare. Tu accusas Scripturam dicentem, «Qui pecuniade ore meo primo exiit: Deum audi. Et ille: Clerici non fenerent. Et forte qui tibi loquitur, Si non facit quod tibi dicit, et pariter facit mala quae facis, et dicit bona quae non facit; pariter
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is enĩmalus. id eo ꝑseqt᷑ bonũ : qr ñ illicon¬
sentit bonꝰ ad malũ: faciat aliqͥd mali. non
nus est: Saltim loquatur & rep̃hendat. & si
non repetat : malus. ẽ: Malus ẽ. qͥ rep̃hendit
raptorẽ : & bonꝰ ẽ. qͥrapit : ambulet : Mandu¬
cemꝰ & bibamꝰ: crasenĩmoriem : Contra apłs
corrũpunt mores bonos. colloquia mala.
Sobrii estote &iusti: & nolite peccare: sonat
uerbũ : sonat sermo contradictor libidinis :
Atille amicus libidinis suȩ & in iicus sermoni
contradicenti amicȩ suȩ. infestas. ẽ. & odit
fermonẽ dĩ Facta ẽ. enĩ amica auaritia:
in imicus ds. Contra dicit enĩ ds̃ auaritiȩ:
& uult nihil possideri diuaritia : Ego pos¬
sidear clamat : qͥduis abauaritia possideri :
dura iubet : leuia iubeo. Oneiꝰ graue. ẽ: sar¬
cinamea leuis ẽ. Iugũ eiꝰ asperũ ẽ : iugũ meũ
lene ẽ : Noliuelle abauaritia possideri : ubet

Expanded text:
Omnis enim malus ideo persequitur bonum, quia non illi consentit bonus ad malum. Faciat aliquid mali, non nus est: saltem loquatur et reprehendat, etsi non repetat, malus est. Malus est qui reprehendit raptorem, et bonus est qui rapit! Ambulet, «Manducemus et bibamus; cras enim moriemur.» Contra Apostolus: «Corrumpunt bonos mores colloquia mala. Sobrii estote justi,» , «et nolite peccare» . Sonat verbum, sonat sermo contradictor libidinis: at ille amicus libidinis suae, et inimicus sermoni contradicenti amicae suae infestus est, et odit sermonem Dei. Facta est amica avaritia, inimicus Deus. Contradicit enim Deus avaritiae, et vult nihil possideri ab avaritia. Ego possidear, clamat. Quid vis ab avaritia possideri? Dura jubet, levia jubeo: onus ejus grave, sarcina mea levis est; jugum ejus asperum est, jugum meum le
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsetibi loqͥt᷑ ꝑquẽ libet: huic tuinimicoses:
Concorda cũ aduersariotuo : cũ escũ eo inuia
Aduersariũ tũ : sermonẽ dĩ fecisti: Noliad¬
tendere : qr ille tibi loqͥtur : Malus ẽ. ꝑquẽ
tibi loqͥt᷑ : sed non.ẽ malus qͥtibi loqͥt᷑ : Ser¬
monẽ dĩ accusa : dm̃accusa si potes: Credites
dm̃ accusare ñ dubitent : Accusas auarũ:
& ille accusat dm̃ qͥfecit aurũ: Noliauarus
eẽ: & non faceret ds aurũ : lam hocrestat.
quia mala tua oꝑa cohibere ñ potes: accu¬
sas oꝑadĩbona : Displicet tibi creator. &
fabricator mundi Non faceret & solem
qr multi infenestris contendunt delum ina¬
rib & adiuditia fetrahunt : O siuitia nr̃a
qui fecit om̃ia : & laudant illũ oꝑa sua.
considerata. qr bona sunt: abeo qͥ habet

Expanded text:
ipse tibi loquitur per quemlibet; huic tu inimicus es. Concorda cum adversario tuo, cum es cum eo in via : adversarium tuum sermonem Dei fecisti. Noli attendere quia ille tibi loquitur: malus est per quem tibi loquitur; sed non est malus, qui tibi loquitur, sermo Dei. Accusa Deum, accusa, si potes. 5. Creditis, Deum accusare non dubitent? Accusas avarum, et ille accusat Deum quia fecit aurum. Noli avarus esse. Et non faceret Deus aurum. Jam hoc restat, quia mala tua opera cohibere non potes, accusas opera bona Dei: displicet tibi creator et fabricator mundi. Non faceret et solem; quia multi in fenestris contendunt de luminaribus, et ad judicia se trahunt. O si vitia nostra qui fecit omnia; et laudant illum opera sua, considerata quia bona sun
Abbreviated transcription (Latin):
Se pe expugnauer̃me aiuuentute mea.
Aecđalo qͥt᷑ de his qͦstolerat & tanquã
uocantur scĩ : est ecđa int̃ra : Aliquando
in solo abel ecđa erat : & expugnatꝰ ẽ. a fratre
malo & ꝑdito cain: Aliquando in solo enoch
ecđa erat : & trans latꝰ ẽ abiniqͥs: Aliquando
in sola domo noe eccła erat: & ꝑtulit om̃s
qͥdiluuio perier̃ & sola arcanatauit in flucꝰ¬
tib: & euasit ad siccũ. Aliquando in solo
abra ham ecđa erat : & quanta ꝑtulit ab iniqͥs
in sodomis ecłaerat : & ꝑtulit sodomorum
iniqͥtates & ꝑuersitates. qͦusq ds̃eũ de me¬
dio ipsorũ liberauit. Cepit . eẽ. & inpopło
isrł eccła: ꝑtulit pharaonẽ & egiptios. Cȩpit
& in ipsa ecđa id .ẽ. in popł oisrł mimerus

Expanded text:
epe expugnaverunt me a juventute mea.» Ecclesia loquitur de his quos tolerat, et tanquam vocantur sancti, est Ecclesia in terra. Aliquando in solo Abel Ecclesia erat, et expugnatus est a fratre malo et perdito Cain . Aliquando in solo Enoch Ecclesia erat, et translatus est ab iniquis . Aliquando in sola domo Noe Ecclesia erat, et pertulit omnes qui diluvio perierunt, et sola arca natavit in fluctibus, et evasit ad siccum . Aliquando in solo Abraham Ecclesia erat, et quanta pertulit ab iniquis, domo ejus in Sodomis Ecclesia erat, et pertulit Sodomorum iniquitates et perversitates, quousque Deus eum de medio ipsorum liberavit . Coepit esse et in populo Israel Ecclesia; pertulit Pharaonem et Aegyptios. Coepit et in ipsa Ecclesia, id est in populo Israel, numerus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ& hic pacificifuerint Illis̃ & hic pacisici qui
&ibi. qͥcircũ eunt m̃sa dñi. tanquã nouellatio
oliuarũ: ut ñ sit sterilis arbor qualis fuit illa
ficulnea ubi fructũ ñ inuenit esuriens dñs
Etuidetis qͥdei contigerit: folia sola habebat:
fructũ ñ habebat : sic sunt qͥ uerba habent:
& facta ñ habent. Veniens esuriens dñs. non ibi
inuenit qđ manducet: qr fidẽ nr̃am & factabona
esurit dñs: Pascamꝰ autẽ illũ bene uiuendo: & ille
pascet inȩ t̃nũ nobis uiuere donando:¬
salmus quem cantauimꝰ breuis est: sed
sic̃ scriptũ ẽ in euangłio dezacheo statura
breuis & magnꝰ mopere: sicut scriptũ. ẽ. deilla
indua queduo minutamisit ingazo filatiũ.
breuis pecunia. sed magna caritas : sic & iste
psalmꝰ.: Siuerba numeres: breuis. ẽ: Si senten¬
tias appendas. magnꝰ. ẽ Nonergonos poterit
diutius usq ad fastidiũ detmere : Iuare

Expanded text:
qui et hic pacifici fuerint. Illi sunt et hic pacifici, qui qui et hic pacifici fuerint. Illi sunt et hic pacifici, qui et ibi; qui circumeunt mensam Domini tanquam novellatio olivarum, ut non sit sterilis arbor, qualis fuit illa ficulnea ubi fructum non invenit esuriens Dominus. Et videtis quid ei contigerit. Folia sola habebat, fructum non habebat : sic sunt qui verba habent, et facta non habent. Veniens esuriens Dominus non ibi invenit quod manducet; quia fidem nostram et facta bona esurit Dominus. Pascamus illum bene vivendo, et pascet nos in aeternum nobis vivere donandoPsalmus quem cantavimus, brevis est: sed sicut scriptum est in Evangelio de Zacchaeo, statura brevis, et magnus in opere ; sicut scriptum est de illa vidua quae duo minuta misit in gazophylacium, brevis pecunia, sed magna charitas : sic et iste psalmus, si verba numeres, brevis est; si sententias appendas, magnus est. Non ergo nos poterit diutius usque ad fastidium detinere. Quare?
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ destructa fuerit : in mortalitas succe¬
dit: sinullus erit inimicꝰ : quasi nouissima
destruet᷑ mors: Bonũ nr̃m cui suspiramꝰ pax
erit : Ecce bonũ fr̃s magnũ bonũ. paxuocat᷑
Quȩrebatis qͥduocaret᷑ aurũ ẽ. anargentũ ẽ
anfundus. anuestis: paxest. Nonpax qualẽ
interse habent þomines in fidã. instabilẽ. mu¬
tabilẽ. incertũ: nec paxtalis qualẽ secũ hab&.
ipse unꝰ homos
Diximꝰ enĩ qr & secũ pugnat homo: usqueqͦ domet
om̃s cupiditates : Adhuc pugnat : Iuali s ergo
pax: quã oculus ñuidit. nec auris audiuit :
uitȩ tuȩ . & uideas ñ filiostantũ. sed filios
filiorũ tuorũ. Quid .ẽ. filios tuos: oꝑatua
quȩ hic agis. Quis filii filiorũ: fructꝰ operũ
tuorũ: facis elemosinas : filii tuis: Propter
elemosinas: accipis uitã ȩternã : filu filiorũ
tuorũ sunt : Uideas filios filiorũ tuorũ & erit
p̃dicat᷑ uobis a nobis: Ipsa amatur anobis: ipsa
ut anobis amet᷑ optamꝰ: Ad illã pacẽ ꝑueniunt.

Expanded text:
c destructa fuerit, immortalitas succedet. Si nullus erit inimicus, quasi «novissima destruetur mors» . Bonum nostrum cui suspiramus, pax erit. Ecce bonum, fratres, magnum bonum pax vocatur. Quaerebatis quid vocaretur: Aurum est, argentum est, an fundus, an vestis? Pax est: non pax qualem inter se habent homines, infidam, instabilem, mutabilem, incertam; nec pax talis qualem secum habet ipse unus homo. Diximus enim quia et secum pugnat homo; usquequo domet omnes cupiditates, adhuc pugnat. Qualis ergo pax? Quam «oculus non vidit, nec auris audivit.» vitae tuae. Et videas,» non filios tuos tantum, sed «filios filiorum tuorum.» Quid est, filios tuos? Opera tua quae hic agis. Qui sunt filii filiorum? Fructus operum tuorum. Facis eleemosynas, filii tui sunt: propter eleemosynas accipis vitam aeternam, filii filiorum tuorum sunt. «Videas filios filiorum tuorum;» et erit dicatur a nobis, ipsa amatur a nobis, ipsa ut a vobis ametur, optamus. Ad illam pacem perveniunt
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓpt̃ hoc loqͥm̃. Propt̃ hoc loqt᷑ scriptura :¬
ꝓpt̃ hocñtacet euangłiũ: Sed& illi audiant :
ne forte aliud sint hodie. aliud cras: Neforte
mutent᷑ audiendo : aut arent uiã. aut lapides
purgent: dut spinas euelldet: Dicat sp̃s dĩ.
dicat nobis : Cantet nobis. siue uelimꝰ saltare:
siue nolimꝰ. cantet & ipse : Sicut enĩ qͥsaltat.
m̃bramouet ad cantũ : sic qͥsaltant ad p̃cep¬
tũdĩ operib: obtẽperant sono. Ideo qͥ noluer̃

Expanded text:
et propter hos loquimur. Propter hos loquitur Scriptura, pet propter hos loquimur. Propter hos loquitur Scriptura, propter hos non tacet Evangelium. Sed et illi audiant, ne forte aliud sint hodie, aliud cras; ne forte mutentur audiendo, aut arent viam, aut lapides purgent, aut spinas evellant. Dicat Spiritus Dei, dicat nobis, cantet nobis; sive velimus saltare, sive nolimus, cantet ipse. Sicut enim qui saltat, membra movet ad cantum; sic qui saltant ad praeceptum Dei, operibus obtemperant sono. Ideo qui nolueru
Abbreviated transcription (Latin):
ubi germinet & fructũ ferat. Nã quia multi
malis & imqui qͦsportet eccła usq infinẽ.
manifestũ. ẽ o hisunt qͥb uerbũ dĩ suꝑfluũ ẽ:
Aut sic inillos cadit. qͦm sem̃ inuia conculcat᷑.
& auolatilib colligitur: aut sic in eoscadit.
qͦmͦ sem̃in petrosa loca ubi non habet terrã
multã Statĩ exiit. & cale facto sole arescit.
quia non habebat radicem: Aut sicut inter
spinasi qđ & siger minet & conet᷑ in auras sur¬
gere offocatur tam̃ multitudine spinarũ.
Tales autẽ sunt. qͥ uerbũ dĩ contẽpnunt sicut
ina: Aut qͥadhorã gaudent. & facta tribula¬
tione sicut ȩstas solis arescunt: Aut qͥcogita¬
tionib &curis. & sollicitudine huimundi.
tanquã spinis auaritiȩ suffocant qđ in illis
ceꝑat germinare : Est autẽ etiã terrabona:
qͣ sem̃ cũ ceciderit affert fructũ. aliud tricenũ.
aliud sexagenũ. aliud centenũ. Siue parũ.
siue multã : om̃s in horreo er̃ : Sunt ergotales:

Expanded text:
t iniqui quos portat Ecclesia usque in finem, manifestum est: et hi sunt quibus verbum Dei superfluum est; et aut sic in illos cadit, quomodo semen in via conculcatur, et a volatilibus colligitur; aut sic in eos cadit, quomodo semen in petrosa loca, ubi non habet terram multam, statim exit, et calefacto sole arescit, quia non habet radicem; aut sicut inter spinas, quod etsi germinet et conetur in auras surgere, offocatur tamen multitudine spinarum. Tales autem sunt qui verbum Dei contemnunt sicut via, aut qui ad horam gaudent, et facta tribulatione, sicut aestu solis, arescunt; aut qui cogitationibus et curis et sollicitudine hujus mundi, tanquam spinis avaritiae offocant quod in illis coeperat germinare. Est autem etiam terra bona, quo semen cum ceciderit, affert fructum, aliud tricenum, aliud sexagenum, aliud centenum : sive parum, sive multum, omnes in horreo erunt. Sunt ergo tales,
Abbreviated transcription (Latin):
uero nuncisr ł: sȩpe expugnauer̃ me aui¬
uentute mea : Dicat illud. non illud timeat
quoenĩ ualet. qđ cũ dixisset. sȩpe expug¬
nauer̃ me. addidit. auiuentute mea ͦ sam
modo ecđȩ senectꝰ expugnat᷑ : sed nontimeat:
dicat. sȩpe expugnauer̃ me auiuentu te
mea: Nũ qͥd ideo ñ ꝑuenit ad senectutẽ. quia
non cessauer̃ illi expugnando: nũqͥd delere
potuer̃ : dicat uero isrł. & consolet᷑ se isrł:
Consolet᷑ seipsa eccła dep̃teritis exemplis.
&dicat : sȩpe expugnauer̃ me auiuentu temea
Quare expugnauer̃ : Et enĩ ñ potuer̃ mͥ¬

Expanded text:
vero» «Israel, Saepe expugnaverunt me a jvero» «Israel, Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» Dicat illud, non illud timeat. Quo enim valet, quod cum dixisset, «Saepe expugnaverunt me,» addidit, «a juventute mea?» Jam modo Ecclesiae senectus expugnatur, sed non timeat: dicat, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» Numquid ideo non pervenit ad senectutem, quia non cessaverunt illi expugnando? numquid delere potuerunt? «Dicat vero Israel;» et consoletur se Israel, consoletur se ipsa Ecclesia de praeteritis exemplis, et dicat, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» 4. Quare expugnaverunt? «Etenim non potuer
Abbreviated transcription (Latin):
scõrũ : sed & suꝑ numerũ. Intrarunt multi
iusti sed plures iniqͥ: & ꝑtulor̃ iustiniqͦs.
Quando: in eccłam: Nũqͥd modo solũ. ex qͦ
enumerat. ex qͦ cõmemorat : Ideoemura¬
ret᷑ modo eccła : uł neqͥs quã mirarȩt᷑ in
ecđa Uolens eẽ m̃brũ bonũ ecłȩ. audiat
& ipsam ecđam matrẽ suã dicentẽ sibi:
Noli miraria dista fili sepe expugnauer̃ me
aiuuentute mea . Magnꝰdffectꝰ siccepisse
psalmũ : sȩpe expugnauer̃ me aiuuentu¬
temea. Quasi aliqͥdiã loquebat᷑ : Videt᷑
enĩ non cȩpisse : sed respondisse : Res¬
pondeat autẽ qͥbdã cogitantib & dicentib
Quanta mala ꝑferimꝰ: quanta scandala cre¬
brescunt cotidie : quando inqͥ intrant in ec¬
cłam. & portamꝰ eos Respondeat autẽ deqͥbdũ¬
eccła. id ẽ. defortiore uoce respondeat
querelis infirmorũ: & confirment firmi
infirmos. & grandes paruulos : et dicat ecđa
Sepe expugna uer̃ me aiuiuentute mea: Dicat

Expanded text:
sanctorum; sed et «super numerum» intrarunt: multi justi, sed et plures iniqui; et pertulerunt justi iniquos. Quando? In Ecclesia. Numquid modo solum, ex quo enumerat, ex quo commemorat? Ideo ne miraretur modo Ecclesia, vel ne quisquam miraretur in Ecclesia, volens esse membrum bonum Ecclesiae, audiat et ipsam Ecclesiam matrem suam dicentem sibi: Noli mirari ad ista, fili; «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» 3. Magnus affectus sic coepisse Psalmum: «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» Quasi aliquid jam loquebatur: videtur enim non coepisse, sed respondisse. Respondit autem, quibus? Cogitantibus et dicentibus: Quanta mala perferimus, quanta scandala crebrescunt quotidie, quando iniqui intrant in Ecclesiam et portamus eos? Respondeat autem E id est, de fortiorum voce respondeat querelis infirmorum, et confirment firmi infirmos, et grandes parvulos, et dicat Ecclesia, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea. Dicat
Abbreviated transcription (Latin):
sit in dño: ab illa ungiliamatutina : Sed sꝑabant
dednõ: ut sieẽnt. xp̃iani. haberent plenãdomũ
frum̃to uino & oleo argento & auro: nullus
eorũ moreret᷑ inmaturus. Si qͥseorũ non hab̾et
filios. acciꝑet : suxorẽ ñ duxisset. duceret:
Non abortiret ñ solũ aliqua mulier. indomoeiꝰ:
sed nec pecus eiꝰ. Non arescerent cupȩeiꝰ: ñ gran¬
dinaret᷑ uinea eiꝰ. Iuisic sꝑabat in dño. anĩ¬
aduerat hisreb abundare eos qͥ non colebaq̃

Expanded text:
sit in Domino ab illa vigilia matutina: sed sperabant de Domino, ut si essent christiani, haberent plenam domum frumento, vino, oleo, argento, auro; nullus eorum moreretur immaturus; si quis non haberet filios, acciperet; si uxorem non duxisset, duceret; non abortiret non solum aliqua mulier in domo ejus, sed nec pecus ejus; non acescerent cupae ejus, non grandinaretur vinea ejus. Qui sic sperabat in Dominum, animadvertit his rebus abundare eos qui non colunt
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ergo uiiificata fuerint m̃bra nr̃a morta¬
lia: iãnihil resistet sp̃ui nr̃o: Non fame seritꝰ.
ñ sitis erit : qr decorruptione corporis ista
nascuntur. Ideo reficis: quia ate aliqͥd deficit:
Concupiscentiȩ delectationũ carnaliũ: con¬
tranospugnant : Mortẽ portamꝰ. in firmitatẽ
corporis: sed cũ morsipsa conuersa fuerit
in illã in cõmutabilitatẽ: & corruptibile hoc

Expanded text:
. Cum ergo vivificata fuerint membra nostra mortalia, jam nihil resistet spiritui nostro. Non fames erit, non sitis erit, quia de corruptione corporis ista nascuntur. Ideo reficis, quia a te aliquid deficit. Concupiscentiae delectationum carnalium contra nos pugnant. Mortem portamus infirmitate corporis: sed cum mors ipsa conversa fuerit in illam incommutabi
Abbreviated transcription (Latin):
ista hereditas: quia sicut sagittȩ in manii
potentis. sic fili ex cussorã. idẽ. sicfiłn¬
ꝓphetarũ : &apłi fuer̃ quasi sagittȩ in ma¬
nu potentis: Si potensille : potenter ex cus¬
sit. Si potenter excussit : usq in fines terrȩ
replet desideriũ exeis : quinonamat scłm:
Quidesiderio scłi plenꝰ. ẽ: non iẽ. qͦintret qđ
illi p̃dicauer̃ : Funde qđ portas. & capax
fiere ad id qđ nonhabes : Id .ẽ. desideras diui

Expanded text:
ista haereditas: quia, «Sicut sagittae in manu ista haereditas: quia, «Sicut sagittae in manu potentis, sic filii excussorum;» id est, filii Prophetarum Apostoli fuerunt quasi sagittae in manu potentis. Si potens ille, potenter excussit; si potenter excussit, usque in fines terrae replet desiderium suum ex eis? Qui non amat saeculum. Qui desiderio saeculi plenus est, non est quo intret quod illi praedicaverunt. Funde quod portas, et capax fiere ad id quod non habes. Id est, desideras divit
Abbreviated transcription (Latin):
ficium : Veniebatbos degente iudȩorũ
inde enĩ p̃dicatores apłiꝰ Ueniebat & a sinꝰ
degente p̃putii. id. ẽ. agentib aienit enĩ
ut portaret dñm : &ideo mnasino seditdñs
qͥnũ quã portauerat hominẽ:. Im̃ ad gen¬
tes lex nonmissa erat. nec ꝓphetȩ: Ergo
& ꝓpterea natꝰ in p̃sepio collocatꝰ ẽ: cogno¬
uit bos posses suũ & asinꝰ p̃sepe dñi sui:
Sednũ qͥdista exirent. nisi saccus excute¬
ret᷑ nisi ꝓphetia in uoluta accedente
diligentia discuteret᷑: Nũ qͥ doꝑta exirent
ad nos: om̃i a ergo ista clausaerant: ante qũa
uemiret dñs. Uenit dñs & excussit illa clausa
& manifestata s̃ Excussi sunt ꝓphetȩ : & ge¬
nerati sunt apłi: Quia ergo excussis ꝓphetis
generati sunt apłi: filii sunt excussorum:
Ipsimmanu potentis positi : tanquã sagittȩ
ꝓuener̃ usq in fines terrȩ : Vnde dicihabet
in finẽ. eccehereditas dñi filii merc es fructꝰ
uentris : Quia ideo definib: terrȩ colligitur

Expanded text:
eorum; inde enim praedicatores Apostoli: veniebat et asinus de gente praeputii, id est a Gentibus. Venit enim ut portaret Dominum: et ideo in asino sedit Dominus, qui nunquam portaverat hominem; quoniam ad Gentes Lex non erat missa, nec Prophetae. Ergoet propterea natus in praesepio collocatus est; «Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui.» Sed numquid ista exirent, nisi saccus excuteretur? Nisi prophetia involuta, accedente diligentia discuteretur, numquid operta exirent ad nos? Omnia ergo ista clausa erant, antequam veniret Dominus. Venit Dominus et excussit illa clausa, et manifestata sunt; excussi sunt Prophetae, et generati sunt Apostoli. Quia ergo excussis Prophetis generati sunt, Apostoli filii sunt excussorum. Ipsi in manu potentis positi tanquam sagittae, pervenerunt usque in fines terrae. Unde dici habet in fine: «Ecce haereditas Domini, filii, merces fructus ventris.» Quia ideo de finibus terrae colligitur
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ium̃tis donauit ds̃t Hoc aẽ. uoluptatẽ
tẽporalẽ. & salutẽ corporis. & talia: hon
ex eis implebis desideriũtuũ : siautẽ sic desi¬
deras. qͦmꝰ ceruus desiderat ad fontes aqͣrũ
&icdicis. desiderat & deficit anima mea in a¬
tria dñi. Imples desideriũ tuũ exeis : Non
quia iãilli possunt tale desideriũ implere :
sedtales imitando uenis adeũ. qͥimpleuit
de sideriũ ipsorũ. Don confundet᷑ cũ lo¬
que t᷑ inimicis suis inporta. Fr̃s. inporta
loquamꝰ id ẽ ut om̃s nouerint qͥdlo quam
Quiem̃ ñ uult loqͥ inporta. latere uult qđ
loqͥt᷑ : & forte ideo uult latere quia malũ
est. Si fidit. inportaloqt᷑: sicut dr̃ desapien¬
tia In portis autẽ ciuitatũ: audenterdicit:
Quanto tẽpore iustitiã in nocentes tenuerint.
non erubescent: hoc .ẽ. inporta p̃dicare :
Uentior : si non ipse dix̃egosũ ianua: si anuia ẽ :
& porta ẽ: Ianua enĩ dicit̃ domꝰ: Ianuacuunta¬

Expanded text:
etiam jumentis donavit Deus, hoc est voluptatem temporalem, et salutem corporis, et talia; non ex eis implebis desiderium tuum. Si autem sic desideras, quomodo cervus desiderat ad fontes aquarum ; si dicis, «Desiderat et deficit anima mea in atria Domini» : imples desiderium tuum ex eis; non quia jam illi possunt tale desiderium implere, sed tales imitando venis ad eum qui implevit desiderium ipsorum. 13. «Non confundetur, cum loquetur inimicis suis in porta.» Fratres, in porta loquamur, id est, omnes noverint quid loquamur. Qui enim non vult loqui in porta, latere vult quod loquitur; et forte ideo vult latere, quia malum est. Si fidit, in porta loquatur; sicut dicitur de Sapientia: «In portis autem civitatum audenter dicit» . Quanto tempore justitiam innocentes tenuerint, non erubescent: hoc est in porta praedicare. Mentior, si non ipse dixit, «Ego sum janua» . Si janua est, et porta est. Janua enim dicitur domus; janua civita
Abbreviated transcription (Latin):
ente iuuentute : morit᷑ ad olescentia: Veni¬
ente senectute : morit̾ uiuentꝰ. Veniente
morte : morit᷑ om̃is aetas: qđ optas gradus
ȩtatis : simuloptas & mortisȩtatũ. Non sergo
ista. deindenatis tibi filii int̾ratecũ uicturi:
antepotius exclusuri & successuri: ad eos
gaudes qͥnatis. ut excludaris.: Natie nĩpueri.
tanquã hocdicant parentib suis: eia cogitate
&uosire hinc: Agamꝰ & nos minimũ nrm:
Minꝰ ẽ. enĩ generis humani. totauita tẽpta¬
tionis ql dictũ ẽ. uniuersa uanitas. om̃is homo
in uens: & tam̃ sigaudet᷑ ad filios successuros:
quanto gaudendũ. ẽ. ad filios cũqͥb ꝑmane¬
bimꝰ & adillũ patrẽ cuinati sumꝰ nonmo turũ.
bonacȩcus uides: uideas: sedilla bona quȩ
corde uident᷑: & quandiuui debobonaihrłm:¬

Expanded text:
ente juventute, moritur adolescentia; veniente juventute, moritur adolescentia; veniente senectute, moritur juventus; veniente morte, moritur omnis aetas. Quot optas gradus aetatis, tot simul optas et mortes aetatum. Non sunt ergo ista. Num deinde nati sunt tibi filii in terra tecum victuri, an te potius exclusuri et successuri? Ad eos gaudes qui nati sunt, ut excludaris? Nati enim pueri tanquam hoc dicunt parentibus suis: Eia, cogitate ire hinc, agamus et nos mimum nostrum. Mimus est enim generis humani tota vita tentationis; quia dictum est, «Universa vanitas omnis homo vivens» . Et tamen si gaudetur ad filios successuros; quantum gaudendum est ad filios cum quibus permanebimus, et ad illum patrem cui nati sumus non moriturum, bona, caecus vides. «Videas,» sed illa bona quae corde videntur. Et quamdiu videbo bona
Abbreviated transcription (Latin):
iherłmnꝰ & auib: dictũ ẽ crescite & mulapli¬
cammi: Promagnouis habere qđ auib
donatũ ẽ: uoce qͥdẽ dĩ donatũ. ẽeqͥ snesciat :
sedutere bonis istis si accipis: & magis cogita
quomͦ nutrias qͥnatis. quã ut nascant̃. Non
enĩ iãfelicitas. ẽ. habere filios: sedbonos
habere: Denutriendis labora sinatifuerint
si autẽ nonnatiage grãsdõ. Forteminꝰ sol¬
licitꝰ eris: & tam̃sterilis ñ remansisti illiusmatris
Forte ꝑtenascunt᷑ spiritalit̃ deistamatre:
qͥsunt in nouellis oliuarũ circũeuntes m̃sã
dñi: Consolet᷑ er gotẽ ds. ut uideas bona
quares : qr ibiẽ rex egosũ qͥsũ. Ista uero bo¬
nas : & non sunt. Non enĩ stant : łabuntur.
fluunt : filiis paruuli: blandiris paruulis:
blandiunt᷑ paruuli: Nũqͥd stant in eo.
sedoptas ut crescant: ut accedat ȩtas. optas.
Sed uide qr cũ accedit una: alteramorit᷑:
Veniente pueritia : morit᷑ infantia : Veni¬
ente ad olescentia: morit᷑ pueritia: Ueni¬

Expanded text:
Crescite, et multiplicamini» . Pro magno vis habere quod avibus donatum est? Voce quidem Dei donatum est, quis nesciat? Sed utere bonis istis, si accipis; et magis cogita quomodo nutrias qui nati sunt, quam ut nascantur. Non enim jam felicitas est habere filios, sed bonos habere. De nutriendis labora, si nati fuerint; si autem non nati, age gratias Deo. Forte minus sollicitus eris, et tamen sterilis non remansisti illius matris. Forte per te nascuntur spiritualiter de ista matre, qui sunt ut novellae olivarum circumeuntes mensam Domini. Consoletur ergo te Dominus, ut «videas bona Quia ibi est rex, «Ego sum qui sum» . Ista vero bona sunt, et non sunt: non enim stant; labuntur, fluunt. Filii sunt parvuli; blandiris parvulis, blandiuntur parvuli: numquid stant in eo? Sed optas ut crescant, ut accedat aetas optas. Sed vide quia cum accedit una, altera moritur. Veniente pueritia, moritur infantia; veniente adolescentia, moritur pueritia; veni
Abbreviated transcription (Latin):
mei bonas: sed non om̃s dies uitȩ tuȩ uides.
Non enĩ quando exis decorpore.Moreris. ꝑ¬
seuerat uitatua . Corpꝰ morit᷑. sed uita &¬
sp̃s ꝑseuerat. Oculiñ uident: qr discessit
qͥ ꝑoculos uidebat Vbicũq ẽ. qͥ ꝑoculos
uidebat : Videt aliqͥd : Non enĩ mortuus
erat diues ille : qͥđ ł terra induebat᷑ purpura
& bysso: Simortuus eẽt: apđ inferos nontor¬
queret᷑ . Optandũ illi certe erat ut more¬
retur : sed malo suo urxit apud inferos:
Torquebat᷑ enĩ : & non uidebat bona illa
quȩ in terra dimiserat : Hȩc erat ipsius talis:
& bona illa ñuidebat: Ergo tutalia desi¬
derabona: quȩ uid eas om̃s dies uitȩ tuȩ.
id .ẽ. ut cũ ipsis bonis uiuas inȩternũ Quȩ s̃
ergo illabona fr̃s: ad tendite : diciposs̃
bona ista : Aurũ . ẽ. argentũ ẽ. fundus ame¬
nus ẽgMarmorat parietes s̃. tecta laquea¬
tas: absit: Ista abundantius pauꝑes ha¬
bent in hacuita : Plus. ẽ. enĩ pauꝑi uidere

Expanded text:
 sunt, sed non omnes dies vitae tuae vides: non enim quando exis de corpore, moreris. Perseverat vita tua: corpus moritur, sed vita spiritus perseverat. Oculi non vident, quia discessit qui per oculos videbat. Ubicumque est qui per oculos videbat, videt aliquid. Non enim mortuus erat dives ille qui in terra induebatur purpura et bysso; si mortuus esset, apud inferos non torqueretur . Optandum illi forte erat ut moreretur, sed malo suo vixit apud inferos. Torquebatur enim, et non videbat bona illa quae in terra dimiserat: ecce erat vita ipsius talis, et bona illa non videbat. Ergo tu talia desidera bona quae videas «omnes dies vitae tuae,» id est, ut cum ipsis bonis vivas in aeternum. 16. Quae sunt ergo illa bona, fratres, attendite. Dici possunt bona ista: Aurum est, argentum est, fundus amoenus est, marmorati parietes sunt, tecta laqueata sunt? Absit. Ista abundantius pauperes habent in hac vita. Plus est enim pauperi videre
Abbreviated transcription (Latin):
latere dormientis: sic ista non .ẽ facta nisi
delatere morientis : Siergo ille ñ surrexit
isimortuus : tu exaltationẽ sꝑas. nisi
post hanc uitã : sedut doceat te iste psalmꝰ:
quasi interrogares. quando surgã : fortassis
tunc surgent dilectieiꝰ : id ẽ .xp̃i. Om̃s enĩ
resurgent: sed nonqͦmodo dilectieiꝰ Om̃iũ ẽ.
resurrectio mortuorũ : Sed qͥdait apłs:¬
Om̃s qͥdẽ resurgemꝰ. sed non om̃s inmutabimꝰ.
Resurgunt illi adpȩnas : resurgemꝰ nos quo¬
modo resurrexit dñsnr̃. ut sequam cap̃t
nr̃m sim̃bra ipsius sumꝰ. Si autẽ m̃bra eiꝰ sumꝰ.
tunc sumꝰ dilectieiꝰ: tunc adnos ꝑtinet illa
surrexit antenos. Nos post lucẽ : Quia inua

Expanded text:
latere dormientis, sic ista non est facta nisi latere dormientis, sic ista non est facta nisi de latere morientis. Si ergo ille non resurrexit nisi mortuus, tu exaltationem speras nisi post hanc vitam? Sed ut doceat te iste psalmus, quasi interrogares, Quando surgam? fortassis tunc surgent dilecti ejus, id est Christi. Omnes enim surgent, sed non quomodo dilecti ejus. Omnium est resurrectio mortuorum; sed quid ait AposOmnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur» . Resurgunt illi ad poenas; resurgimus nos quomodo resurrexit Dominus noster, ut sequamur caput nostrum, si membra ipsius sumus. Si autem membra ejus sumus, tunc sumus dilecti ejus, tunc ad nos pertinet illa surrexerit ante nos, n
Abbreviated transcription (Latin):
nec ait acãpo. sed a conualle : ut sit aliquid
humilius quã cãpus .ẽ. Siergo in conualle plo¬
rationis manducas panẽ doloris: & dicis. fac¬
tes mͥ lacrimȩ meȩ panes die acnocte. dum
dicit᷑ m cotidie ubi ẽ. ds̃ tuus: bene surgis.
qm̃ sedisti: & quasi diceres quando surgłmꝰ:
modo iubemꝰ sedere: Quando erit nr̃a resur¬
rectio : quando fuit dñi: Ad eũ ad tende:
qͥtẽ p̃cessit : Nãsi non ipsũ ad tendis: in ua¬
nũ ẽ. tibi antelucẽ surgere. Ipse quando
ex altatus ẽ : cũ mortuus ẽ: Ergo & tuã exal¬
tationẽ : post mortẽ sꝑa : In resurrectionẽ
mortuorũ sꝑa : quia ille resurrexit & ascen¬
dit: sedubidormiuit : incruce: Quando
dormiuit incruce. signũ gestabat immo
implebat. qđ significatũ ẽ. in adam: Quia
cũ dormiret adam. costa illi detracta ẽ. & eua
facta ẽ. Sic & dñs cũ dor miret incruce.
latere : Sed qͦmodo illa non .ẽ. facta nisi de

Expanded text:
nec ait, a campo; sed, a convalle, ut sit aliquid nec ait, a campo; sed, a convalle, ut sit aliquid humilius quam campus est. Si ergo in convalle plorationis manducas panem doloris, et dicis, «Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte, dum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus» ? bene surgis, quia sedisti. 7. Et quasi diceres, Quando surgemus? modo jubemur sedere; quando erit nostra surrectio, quando fuit Domini. Ad eum attende, qui te praecessit: nam si non ipsum attendis, in vanum est tibi ante lucem surgere. Ipse quando exaltatus est? Cum mortuus est. Ergo et tuam exaltationem post mortem spera, in resurrectione mortuorum spera, quia ille resurrexit et ascendit. Sed ubi dormivit? In cruce. Quando dormivit in cruce, signum gestabat, imo implebat quod significatum est in Adam: quia cum dormiret Adam, costa illi detracta est, et Eva facta est ; sic et Domino cum dormiret in cruce,latere. Sed quomodo illa non est facta nisi de
Abbreviated transcription (Latin):
sedere ut honoret᷑ : ut ostenderet quia ses¬
sionẽ istã humilitatẽ uoluit com̃dare.
neqͥsse putaret iussu. eẽ. sedere. aut adiu¬
dicandũ. aut adepulandũ & gaudendũ
& maiorẽ suꝑbiã ibi quȩ reret in signifi¬
cationẽ humilitatis. addidit. Quimandu¬
catis panẽ doloris : Illi ergo manducant
panẽ doloris : qͥ gemunt in ista peregrina¬
tione : Ipsi sunt in conualle plorationis
Ascensiones enĩ facit ds̃ incorde : Sed ubi
illas disponit: ascensiones in qͥt incorde eiꝰ
disposuit : Quis : ds : Sia scensiones incor¬
de: ideo cantant canticũ graduũ: Humiliem
in scło: ascendamꝰ. Quomodocorde. Quia ipsa
ascensio cordis a conualle plorationis surgit
ti sunt montes : sic seder̃ conualles : Conual¬
les enĩdicunt᷑ : loca de pressa terrarũ : Colles¬
enĩ dicunt᷑. eminentioraloca : minꝰ tam̃ quã
montes: Multũ excelsa loca terrarũ. montes
dicuntur: parũ ẽ: Nonait a colle surgite :

Expanded text:
sedere ut honoretur; ut ostenderet quia sessedere ut honoretur; ut ostenderet quia sessione ista humilitatem voluit commendare; ne quis se putaret jussum esse sedere aut ad judicandum, aut ad epulandum et gaudendum, et majorem superbiam ibi quaereret; in significationem humilitatis addidit, «Qui manducatis panem doloris.» Illi ergo manducant panem doloris, qui gemunt in ista peregrinatione. Ipsi sunt in convalle plorationis. Ascensiones enim facit Deus in corde. Sed ubi illas disponit? «Ascensiones,» inquit, «in corde ejus disposuit.» Quis? Deus. Si ascensiones in corde, ideo cantant canticum graduum. Humiliemur in saeculo: ascendamus. Quomodo? Corde. Quia ipsa ascensio cordis, a convalle plorationis surgit.ti sunt montes, sic sederunt convalles: convalles enim dicuntur loca depressa terrarum: colles autem eminentiora loca, minus tamen quam montes; multum excelsa loca terrarum montes dicuntur. Parum est: non ait, A colle surgite;
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ qđ ẽ suꝑ om̃e nom̃ : Iamuos ad illud
nom̃ festinatis: surgite. sed post ea quã se¬
dstis. Surgere uultis. sed primo sede:¬
Et surgens ab humilitate. ꝑuenis ad reg¬
nũ: Nã si p̃ripis regnũ : cadisaregno ante¬
quã surgas. Potestis in qͥt bibere calicẽ quẽ
ego inbiturus su: & illi. Possumꝰ. & ille. cali¬
cẽ in qͥt qͥdem meũ bibetis : sedere autẽ ad dex¬
terã uł ad sinistrã meã. ait. non .ẽ. meũdare
uobis : aliis paratũ .ẽ. a patre meo: Sind. ẽ.
ñ .ẽ. meũ dare uobis: nonaẽ. meũ dare suꝑbis:
hoc enĩ adhucerant: Sed siuultis illud acci¬
pere : nolite. eẽ qđ estis: Aliis paratũ . ẽ:
& uos aln estote . & uobis paratũ ẽ : Quid.ẽ.
alii estote : prius humiliamini : qͥiã uultis
ex altari: Intellexer̃ ergo humilitatem
futurã sibi : & correcti sunt: Ergo & nos hoc
audiamꝰ qr hoc dicit psalmꝰ iste: surgite
postea quã sedistis. Sed nequis putet se ad hoc

Expanded text:
nomen quod est super omne nomen» . Jam vos ad illud nomen festinatis; «surgite,» sed «posteaquam sedistis.» Surgere vultis, sed primo sedet surgens ab humilitate, pervenis ad regnum. Nam si praeripis regnum, cadis a regno antequam surgas. «Potestis bibere,» inquit, «calicem quem ego bibiturus sum?» Et illi: «Possumus.» Et ille: «Calicem,» inquit, «meum bibetis; sedere autem ad dexteram, vel ad sinistram meam,» aiis paratum est a Patre meo» . Quid est, «non est meum dare vobis?» Non est meum dare superbis; hoc enim adhuc erant. Sed si vultis illud accipere, nolite esse quod estis. «Aliis paratum est;» et vos alii estote, et vobis paratum est. Quid est, Alii estote? Prius humiliamini, qui jam vultis exaltari. Intellexerunt ergo humilitatem profuturam sibi, et correcti sunt. Ergo et nos hoc audiamus, quia hoc dicit psalmus iste: «Surgite posteaquam sedistis.» 6. Sed ne quis putet se ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cerus: unã petiad nõ hanc requirã : quid ÷ ut
in habitẽ indomo dnĩ ꝑ om̃s dies uitȩ meȩ:
Quid: si propterterrenã felicitatẽ audiqͥd
sequitur. Ut contẽpler delectationẽ dñi:
abeo: Hancunã petut adnõ. Hanc unã si pe¬
cieritis. ad hanc unã sicor ur̃m erexeritis.
& hoc solũ amittere tonueritis: nec in uidebi¬
tis felicitatib: terrenis. & illã felicitatem
uerã sꝑabitis. & eritis in eiꝰ corpore cuicantant

Expanded text:
cerus . «Unam petii a Domino, hanc requiram.» Quid? «Ut cerus . «Unam petii a Domino, hanc requiram.» Quid? «Ut inhabitem in domo domini omnes dies vitae meae.» Quid si propter terrenam felicitatem? Audi quid sequitur: «Ut contempler delectationem Domini, ab eo, hanc unam petii a Domino. Hanc unam si petieritis, ad hanc unam si cor vestrum exercueritis, et hoc solum amittere timueritis, nec invidebitis felicitatibus terrenis, et illam felicitatem veram sperabitis, et eritis in ejus corpore cui cantat
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ cedere cedatur. quẽ damnare dam¬
netur. quẽ possidere possideas. nemo
tibi resistat. nemo tibidicat qͥd facis. ne mo
nolifacere qđ uelis. nemoquare fecisti:
abundent tibi ista om̃ia terrena quȩ con¬
cupisti. & iuue in illis. nonusq ad tẽpus
sed semꝑ: faciem tantũ meã nũquã uide¬
bis Ers mei. unde ingemuistis. nisiquia
iam natus .ẽ. timor cast ꝑmanens in scłm
faciem meã nũ quã uidebis : ecce om̃i ista
terrena felicitate . om̃ib reb: abundabis.
circũ fluent te bona tẽporalia. ñ illa amitas.
non illa deseris. qͥduis amplius : fleret qͥdem.
gemeret timor castꝰ & diceret Ammo tollan¬
tur om̃ia. & faciem tuã uideã Timor castꝰ
exclamaret depsalmo : & diceret : Ds̃uir¬
tutũ conuertenos: & ostende faciem tuam
& saluerimꝰ : Timor castꝰ exclamaret depsal¬
mo & diceret : unã petii a dño : Vide ꝰꝗmodo
ardeat timor iste castꝰ: timoruerus. amorsin¬

Expanded text:
quem caedere, caedatur; quem damnare, damquem caedere, caedatur; quem damnare, damnetur; quem possidere, possideas: nemo tibi resistat, nemo tibi dicat, Quid facis? nemo, Noli facere; nemo, Quare fecisti? Abundent tibi omnia ista terrena quae concupisti, et vive in illis, non usque ad tempus, sed semper: faciem tantum meam nunquam videbis. Fratres mei, unde ingemuistis, nisi quia jam natus est timor castus, permanens in saeculum Faciem meam nunquam videbis: ecce omni ista terrena felicitate, omnibus rebus abundabis, circumfluent te bona temporalia; non illa amittis, non illa deseris; quid vis amplius? Fleret quidem et gemeret timor castus, et diceret: Imo tollantur omnia, et faciem tuam videam. Timor castus exclamaret de psalmo, et diceret; «Deus virtutum, converte nos; et salvi erimus» . Timor castus exclamaret de psalmo, et diceret: «Unam petii a Domino.» Vide quomodo ardeat timor iste castus, amor verus, amor sin