comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fimdanita sc̃ iacta. Ex hac gͥ die quã fundam̃ta iecistis. cũ in p̾teritũ uos sterilitate
fame & grandine & sicetaate punierim. nec fuit qͥ adme ꝑhas plagas conu̾teretur
Hoc aut̃ eueniet : qr tẽplũ meũ edificare cepistis. nec in solo altari habentes fidutiam.
edificationẽ meȩ domꝰ contẽpnitis. Iuxta quẽ sensũ breuit̾ possumꝰ dicere frustra aliqͦs
munera offerre dõ. & elemosinis atq oblationibꝰ putare dm̃ posse placari. cũ ipsi ñ

Expanded text:
menta sunt jacta; ex hac igitur die qua fundamenta jecistis cum in praeteritum vos sterilitate, et fame, et grandine, siccitate punierim, et non fuerit qui ad me per has plagas reverteretur Hoc autem eveniet quia templum meum aedificare coepistis: nec in solo altari habentes fiduciam, aedificationem meae domus contemnitis. Juxta quem sensum breviter possumus dicere, frustra aliquos munera offerre Deo, et eleemosynis atque oblationibus putare Deum posse placari, cum ipsi non
Abbreviated transcription (Latin):
usq corda ur̃a uiciis seruientia sine oreline. sine p̃ceptore. qͦcũq trahebant le¬
sideria ꝑgentes. Nunc aut̃ dñs uobis p̃cipit ut ordinetis inse caritatẽ. & ponatis
cordrura suꝑ uias ur̃as. ut nichil absq iudicio & consideratione faciatis. s semꝑ
ante oculos uros legalis lucerna p̾celat. & dicatis Lucerna pedibꝰ meis lex tua
o sumn semitis meĩs. Uel certe ita. Quia dicitis. ñ ÷ tẽpus edificandȩ domꝰ dnĩ.&
ipsi habitatis in habitaculis quȩ sunt inima cdemersa. domꝰ aut̃ mea deserta ÷: consi¬

Expanded text:
usque corda vestra vitiis servientia, sine ordine, sine praeceptore, quocumque trahebant deusque corda vestra vitiis servientia, sine ordine, sine praeceptore, quocumque trahebant desideria, pergentes. Nunc autem Dominus vobis praecipit ut ordinetis in se charitatem, et ponatisr vias vestras, ut nihil absque judicio et consideratione faciatis; sed semper ante pedes vestros legalis lucerna praecedat, et dicatis: Lucerna pedibus meis lex tua et lux semitis meis . Vel certe ita: Quia dicitis, non est tempus aedificandae domus Domini, et ipsi habitatis in habitaculis quae sunt in ima demersa, domus autem mea deserta est: consi
Abbreviated transcription (Latin):
serta erit : Siue ut habet᷑ in hebreo. uos habitatis in domibꝰ laqueatis. id ÷ ornatis
atq cõpositis. quȩ ñ tam adusũ sint quã ad delicias. & habitaculũ meũ in quo
ne. & sole torrebit᷑: Porro scd̃m anagogen. omẽ tẽpus quo habitatio uallis ÷ nob̃̾
uł seruimꝰ deliciis: importunũ ÷. Unde &stoiei qͥbꝰ cure ÷ uerba singula defin
ꝑit. & qͣsi ñ fuerit reputat᷑ in nichilũ. Siqͥs gͦ de nobis uł in conualle habitat. ił
uoluptate & luxuria scłari suã contignat domũ: iste tẽplũ dõ ñ edificat nec habet
dñs ubi ineo caput suũ reclinet. & cũ uulpibꝰ edificet domũ. habitaculũ quondã
dĩ patit᷑ ẽẽ. desertũ. E nc̃ hȩc dieit dñs exercituũ. Ponite corda urã suꝑ uias
urãs. Non sit aliud loquentis tẽpus. & aliud facientis. Precepta mea. statim in opus

Expanded text:
serta erit? sive ut habetur in Hebraeo: ut habitetis in domibus loqueatis id est, ornatis serta erit? sive ut habetur in Hebraeo: ut habitetis in domibus loqueatis id est, ornatis atque compositis, et quae non tam ad usum sunt quam ad delicias, et habitaculum meum in quo ne, sole torrebitur? Porro secundum anagogen: Omne tempus quo habitatio vallis eligitur, vel servimus deliciis, importunum est. Unde et Stoici quibus curae est verba singula definit, et quasi non fuerit, reputatur in nihilum. Si quis ergo de nobis, vel in convalle habitat, vel in voluptate et luxuria saeculari suam contignat domum, iste templum Deo non aedificat, nec habet Dominus in eo ubi caput suum reclinet: et cum vulpibus aedificet domum, habitaculum quondam Dei patitur esse desertum. Et nunc haec dicit Dominus exercituum: ponite corda vestra super vias vestras. Non sit aliud loquentis tempus, et aliud facientis: praecepta mea statim in opus
Abbreviated transcription (Latin):
interitũ carnis ut sp̃s saluus fieret. cogitare atq disponere ut edificet tẽplũ ꝑpudi¬
ciciam qđ ꝑlibidine᷑ ante destruxerat. & tam̃ de die indiẽ trahere: dic ad eum. Uere
&x tu de popło es captiuoꝵ. & tu dicis ñ dũ uenit tepus domꝰ dnĩ ȩdificandȩ. Qui semel
decreuit instaurare tẽplũ di: om̃e ei tẽpus aptũ adedificandũ. Nec rex potest impe¬
dire. nec hostis ꝑ circũitũ. nec pietas simul ata parentũ. affiniũ. liberoꝵ. S tatim
ut conu̾sus inclamaueris nom̃ dnĩ: dicet. Ecce adsũ. Eł factũ ÷ uerbũ dnĩ in
manũ aggei ꝓpħȩ dicens. Nũqͥd tẽpus uob̃ ÷ ut habitetis in domibꝰ laqueatis. si ue
& habito paulisꝑ silentio. ad id qd dixerat popłs. ñdũ uenit tẽpꝰ domꝰ dnĩ ȩdifi¬
cande :÷ ꝓfert᷑ dni quasi cogitata responsio. & dr̃ adeos. Ergone tẽpus ÷ ut uos ha¬
bitetis in domibꝰ deorsũ sitis. & in conualle positis. & mea domꝰ quȩ in monte ÷ de¬

Expanded text:
are atque disponere, ut aedificet templum per pudicitiam, quod per libidinem ante destruxerat, et tamen diem de die trahere, dic ad eum: Vere et tu populo es captivorum, et tu dicis: nondum venit tempus domus Domini aedifacandae. Qui semel decrevit instaurare templum Dei, huic omne tempus aptum est ad aedificandum: nec rex diabolus potest impedire, nec hostes per circuitum, nec pietas simulata parentum, affinium, liberorum: statim ut conversus inclamaveris nomen Domini, dicet: Ecce adsum. Et factum est verbum Domini in manu Aggaei prophetae, dicens: Numquid tempus vobis est ut habitetis habito paulisper silentio, ad id quod dixerat populus: nondum tempus domus Domini 743 aedificandae, profertur Domini quasi cogitata responsio, et dicitur ad eos: Ergo ne tempus est, ut vos habitetis in domibus deorsum sitis, et in convalle positis: et mea domus quae in monte est, de
Abbreviated transcription (Latin):
babiloniũ sonat. &x efficit᷑ nom̃ Zorobabel: iot iste. magister de babylone es : as
compendiũ intelligentiȩ. ꝓsupͣdictis minutiis pͥncipẽ uolui int̾p̾tari de babylone.
siue in babylone. Ut quomꝰ iħe filiꝰ naue qͥ & ipse intypo saluatoris fuit. de solitudine
popłm in t̾rã reꝑmissionis indixit. sic & iste ꝓpt̾ea ortꝰ in babylone sit : ut eos qͥerant
imnbab lone redu̾ceret intrã reꝑmissionis de qua captiui abclucti fuerant. & his qͥ erant
inuinculis diceret exite. & qͥ sedebant in tenebris. illuminamini. Sermo uͦ dnĩ qͥ faet.
filiũ iosedech sic̾elotẽ magnũ. Quantũ adhystoriã ꝑtinet: alt̃ ÷ rorobabel de tribu regia.
oe alt̃ iesus de tribu sac̾elotali. Quantũ uͦ ad intelligentiã spũalẽ: unꝰ atq idem ÷ ds ñr᷑ ate¬

Expanded text:
et efficitur nomen Zorobabel  , iste magister de Babylone. Sed ad compendium intelligentiae pro supradictis minutis, principem volui interpretari de Babylone, sive in Babylone. Ut quomodo Jesus filius Nave, qui et ipse in typo Salvatoris fuit, de solitudine populum in terra repromissionis induxit: sic et iste propterea ortus in Babylone sit, ut eos qui erant in Babylone, reduceret in terram repromissionis, de qua captivi abducti fuerant, et his qui erant in vinculis diceret: Exite. Et qui sedebant in tenebris: Illuminamini . Sermo vero Domini, quifilium Josedec sacerdotem magnum. Quantum ad historiam pertinet, alter est Zorobabel de tribu regia, et alter Jesus de tribu sacerdotali. Quantum vero ad intelligentiam spiritualem unus atque idem est
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ sc̃s ÷: usq ad satietatẽ comedet. & explebit᷑ in illo qł scriptũ ÷. Iustꝰ comedens
replet animã suã. Similit̾ qui penitꝰ ñ bibit siti ꝑibit : sic̃ & in iudith. siqͥs tam̃
uult librũ recipere. Mulieres & paruuli siti ꝑier̃. Qui aut̃ parũ bibit: bibit qͥdc̃
s ñ usq adebrietatẽ. Porro qͥ potest dicere adclnm. calix tuus in ebrians qͣm p̃clarus.
& in ebriat᷑ cũ noe. & licet in egypto constitutꝰ tam̃ in conuiuio ioseph cũ patriarchis
&e fr̾ibꝰ uino madet: iste p̃magnituline lȩticie & cotieliano gaudio cũ apłis u̾sus
in extasiñ appellabit᷑ musto plenꝰ. Quomͦ aut̃ ñ sit huic exꝑositioni contrarium
illud. qđ filii ionadab filii recab uinũ ñ biberint. & laudent᷑ adno: in ieremia com¬
petentiꝰ disseretur. Post hȩc dr̃ ad eos. qͥ neglegebant ȩlificare tẽplũ dni. Oꝑuistis

Expanded text:
us est, usque ad satietatem comedet, et explebitur in illo quod scriptum est: Justus comedens replet animam suam . Similiter qui penitus non bibit, siti peribit: sicut 745 et in Judith si quis tamen vult librum recipere mulieris: Et parvuli siti perierunt . Qui autem parum bibit, bibit quidem, sed non usque ad ebrietatem. Porro qui potest dicere ad Dominum: Calix tuus inebrians quam praeclarus est ! et inebriatur cum Noe : et licet in Aegypto constitutus, tamen in convivio Joseph cum patriarchis et fratribus vino madet : iste prae magnitudine laetitiae et quotidiano gaudio cum apostolis versus in ecstasin, appellabitur musto plenus . Quomodo autem non sit huic expositioni contrarium illud quod filii Jonadab filii Rechab vinum non biberint, et laudentur a Domino, in Jeremia competentius disseretur. Post haec dicitur ad eos qui negligebant aedificare templum Domini: Operuistis
Abbreviated transcription (Latin):
magnꝰ sit inuniu̾sis sac̾dotibꝰ. Hȩc ait dñs exercituũ dicens. Popłs iste dicti
Nonlũ uenit tẽpus domꝰ dnĩ ȩdificandȩ. Diligent᷑ attendite. qđ ñ rorobabel uł iesus
dicant. ndũ uenit tẽpꝰ domꝰ dnĩ ȩlificandȩ. s p̾płs qͥ adhuc sub rege clario constitutus
nec dũ iugũ seruitutis excusserat. Semꝑ qͥ incaptiuitate retinentur & egressi st̃ de ierłn
differunt & morant᷑ edificare tẽplũ dĩ. & dicunt. Nondũ uenit tẽpus domꝰ dnĩ¬

Expanded text:
s iste dicit, nondum venit tempus domus Domini aedificandae. Diligenter attende quod non Zorobabel vel Jesus dicant: nondum venit tempus domus Domini aedificandae; sed populus qui adhuc sub Dario rege constitutus, necdum jugum servitutis excusserat. Semperque qui captivitate retinentur, et egressi sunt de Jerusalem, differunt et morantur aedificare templum Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
hunc ipsũ tunc poterimꝰ bibere : cũ petierimꝰ ads̃ patre iuxta qđ legimꝰ. Petite: &
accipietis. Salathiel qͥppe: int̾p̃tatur peticio di. Et nemo uenit ad iħm: nͥ eũ ad¬
duxerit pat̾. Nascet᷑ gͦ nob̃ fluxus expositꝰ ꝑ obsecrationẽ dĩ. ꝙ erit de tribu iuela
regia scilicet & confitente uł laudante dm̃. qr iudas utrũq sonat. qł ipsẽ quoq¬
Porro ortꝰ in babylone scõm historiã qͥdem uere de zorobabel drꝰ ꝙ ibi natꝰ : s uta¬
altiorẽ intelligentiã dnm̃ nrm̃ iesũ sonat. qđ ipse qͦq natꝰ sit in confusione huiꝰ seli.
& fuerit ꝓpt̾ grauissimũ flumen chobar: & uiderit magnã illã usionẽ. quã sub
tipo eiꝰ etechiel in uoluminis sui cernit exordio. Qđ aut̃ dixi int̾p̃tari rorobabel pͥn¬
cipẽ de babilone: ñ qđ uere pͥnceps int̾p̃tet᷑ hoc dni. Siquide apud hebreos: extribꝰ

Expanded text:
huc ipsum tunc poterimus bibere, cum petierimus a Deo Patre, juxta quod legimus: Petite, et dabitur vobis . Salathiel quippe interpretatur, petitio Dei. Et nemo venit ad Jesum, nisi eum adduxerit Pater . Nascetur ergo nobis fluxus, expositus 741 per obsecrationem Dei, et erit de tribu Juda, regia scilicet, et confitente vel laudante Deum, quia Judas utrumque sonat. Porro ortus in Babylone, saltiorem intelligentiam Dominum nostrum Jesum sonat: quia ipse quoque natus sit in confusione hujus saeculi, et fuerit prope gravissimum flumen Chobar, et viderit magnam visionem illam quam sub typo ejus Ezechiel in voluminis sui cernit exordio. Quod autem dixi interpretari Zorobabel, principem de Babylone, non quod vere princeps interpretetur, hoc dixi: si
Abbreviated transcription (Latin):
consolari in doctrina sana. & eos qui contradicunt arguere. Sunt enĩ multi & ñ
subiecti: uani loqui & seductores.or maxime Ide circũcisione st̃ : qͥbꝰ opportet
imponere silentiũ. hȩc ꝓlixius exposui: ut tam exueteri quã ex nouo testam̃to
sacdotũ. eẽ. officiũ nouerimꝰ scire legẽ dĩ. & respondere adea quȩ fueruit int̾ro¬
gati. nec simplicitatẽ. & ciboꝵ continentiã in magistrũ sufficere. nisi qd̃ ipse facit
possit &r alios erudire: Certe qr responsuros puto hoc eoꝵ. ee. qͥ se ab ad olescentia p̃¬
parant ad docendũ. frequent̃ aut̃ iudicio dnĩ & popłoꝵ suffragio. in sac̃dotiũ simpli¬
ces eligi: saltem istud habeant. iti: postq sac̃dotes fuerint otdinati discant lege̾ dñi
& possint docere qd didicerint. & augeant scientiã magis quã opes. Et ñ erubescant
alaicis discere qͥ nouer̃ ea quę. ad officiũ ꝑtinent sac̃dotũ. Magisq noctes & dies

Expanded text:
re. Sunt enim multi et non subjecti, vaniloqui, et seductores, et maxime qui de circumcisione sunt, 761 quibus oportet imponere silentium. Haec prolixius posui, ut tam ex veteri, quam ex novo Testamento, sacerdotum esse officium noverimus, scire legem Dei, et respondere ad quae fuerint interrogati. Nec simplicitatem et ciborum continentiam in magistro sufficere: nisi quod ipse facit, possit et alios erudire. Certe quia responsuros puto: hoc eorum esse qui se ab adolescentia praeparant ad docendum, frequenter autem judicio Domini, et populorum suffragio in sacerdotium simplices eligi: saltem illud habeant, ut postquam sacerdotes fuerint ordinati, discant legem Dei, ut possint docere quod didicerint, et augeant scientiam magis quam opes, et non erubescant a laicis discere, qui noverint ea quae ad officium pertinent sacerdotum: magisque noctes et dies
Abbreviated transcription (Latin):
dertis manꝰ uras: auertam oculos meos auob̾. Manꝰ enĩ urẽ. sanguine plenȩ sune. ł homnfit
ile manb roꝵ uerbũ dni: qr immunde st̃ N on uenit adeos sermo di: q in se occidereer
Ettnsosennitas : om̃is qͥ post festa eelebrare ñ inferm̃to ueceri maliele & nequltiessa
in arimis sinecittatis ꝙ& uertratis potest &x dĩ recipere sermonẽ. Habeamꝰ & nos mundas
pohan festa &xbtbrabitis in anno. Solennitate arimoꝵ custodietis. Septe diebꝰ come¬
decis aimia sic̾ p̃cepi tibi. In tẽpore m̃sis nouoꝵ. in ipso enĩ es exegypto egressus: non
apparebis in conspestu meo uacuus. Et solennitatẽ m̃sis pͥmitiuoꝵ de oꝑibꝰ tuis.

Expanded text:
 manus enim vestrae sanguine plenae sunt . Non fit in manibus eorum verbum Domini, quia immundae sunt; non venit ad eos sermo Dei, quia in se occidere ebrare, non in fermento veteri malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis , potest Dei recipere sermonem. Habeamus et nos mundas hi festa celebrabitis in anno. Solemnitatem azymorum custodietis: septem diebus comedetis azyma: sicut praecepi tibi in tempore mensis novorum: in ipso enim es egressus ex Aegypto. Non apparebis in conspectu meo vacuus; et
Abbreviated transcription (Latin):
babel dic̃ dns. & confortare iesu fili ioselech sac̾elos magne. & confortare om̃is popłs
t̾re dic̃ dñs exercituũ. & facite qm̃ ego uoħcũ sũ dic̃ dñs exereituũ. Uerbũ qd plaeui¬

Expanded text:
babel, dicit Dominus: & confortare Jesu filii Josedech Sacerdos magne, & confortare omnis populus babel, dicit Dominus: & confortare Jesu filii Josedech Sacerdos magne, & confortare omnis populus terrae, dicit Dominus exercituum: & facite quoniam ego vobiscum sum, dicit Dominus exercituum.
Abbreviated transcription (Latin):
& inuere circũcisionis typo accipit᷑ triplicatꝰ uicesimũ quartũ numerũ f¬
facit
figuralit̾ nos docens ut ȩlificemꝰ domũ dnĩ in amputatione carnis & uicioꝵ
circũcisione & uerã puritatẽ e̾ẽ. credamꝰ in nomine patris & filii & sp̃s scĩ. Porro
subsistimꝰ: sex uͦ ad conditionẽ mundi in quo ipsa ȩlem̾ta uersant᷑. & dicet qr ad huc
in materia sumꝰ & graui corpore circũdam᷑ & seruimꝰ generationibꝰ: extruere
quidem nos tẽplũ. & intrare domũ dĩ. & qͣsi de sũno graui suscitari spm̃ nr̃m.
N septimo mense. uice¬
sima ex pͥma mensis. factũ ÷ uerbũ dnĩ inmanu aggei ꝓphȩ¬
babel filiũ salathiel duce̾ iuda. & ad iesũ filiũ iosedech saedotẽ magnũ. & ad reliquos
popłi licens. Quis in uob ⁊ derelictꝰ. qͥ uidit domũ ista ingła sua prima : Et qͥd uos
uidetis hanc nẽ : Nũꝗd ñ ita ÷ qͣsi ñ sit in oculis ur̃is: Et nc̃ confortare ⁊ oro¬

Expanded text:
et in verae circumcisionis typo accipitur, triplicatus vicesimum quartum numerum facit, figuraliter nos docemur, ut aedificemus domum Domini in amputatione carnis, et vitiorum circumcisione, et veram puritatem esse credamus in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Porro subsistimus; sex vero ad conditionem mundi, in quo ipsa elementa versantur. Et dicit: quia adhuc in materia sumus, et gravi corpore circumdamur, et servimus generationibus, exstruere quidem nos templum, et intrare in domum Dei, et quasi de somno gravi suscitari spiritum noIn septimo mense, vicesima et prima mensis, factum est verbum Domini in manu Aggaei pedech Sacerdotem magnum, & ad reliquos populi dicens: Quis in vobis est derelictus, qui vidit domum istam in gloria sua prima? Et quid vos videtis hanc nunc? numquid non ita est, quasi non sit in oculis vestris? Et nunc confortare Zoro
Abbreviated transcription (Latin):
keddes ei uestim̃tũ anteq sol occidat. qm̃ pauꝑ ÷ & in ipso habet spẽm. S & hoc eis acci¬

Expanded text:
Reddes ei vestimentum antequam sol occidat: quoniam pauper est, et in ipso habet spem . Sed et hoc eis acciReddes ei vestimentum antequam sol occidat: quoniam pauper est, et in ipso habet spem . Sed et hoc eis acci
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ÷ sentire compellim᷑. eoqd inuestigabilis sit eiꝰ sapientia. & ponat dñs tene¬
bras latibulũ suũ. & ñ inlignis qͥbꝰq eiꝰ sacram̃ta ꝓdant᷑. Unde &r iustꝰ letat᷑ &
dicit. In corde meo abscondi eloqͥa tua: suꝑ mel ut nͣ peccẽ tͥ. Hoc paulliũ de
multiplicis sapientiȩ sensibꝰ. uerbisq contextũ: ñ sinit feruentes spũ refrige¬
rari. nec dilectionis calorẽ borea flante frigescere. Qui uͦ mediꝰ ÷ & habet pallium¬
qͥdẽ. s quo ñ totꝰ oꝑiat᷑ : qͦmͦ parũ inhorrea compa̾rtauit. & comedit ñ in sacietatem
&r bibit ñ in ebrietate᷑. sic oꝑiet᷑ quidẽ sensuu̾ oꝑũq suoꝵ pallio. s ñ calefiet. Qui aut̃
ꝓpt̾ nimiã animȩ pauꝑtatẽ ñ habet palliũ: ideo ñ habet. qr multiplicata iniqͥtate
caritas refrrat in eo. Unde de istiꝰ modi homine cuiꝰ ab alio palliũ possidet᷑: in lege p̾cipit᷑.

Expanded text:
tum est sentire compellimur, eo quod investigabilis sit ejus sapientia, et ponat Dominus tenebras latibulum suum , et non indignis quibusque ejus sacramenta prodantur. Udicit: In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi . Hoc pallium de multiplicis sapientiae sensibus verbisque contextum, non sinit ferventes spiritu refrigerari, nec dilectionis calorem, Borea flante, frigescere: Qui vero medius est, et haet non in satietatem, et bibit, et non in ebrietatem: sic operietur quidem sensuum operumque suorum pallio, sed non calefiet. Qui autem propter nimiam animae paupertatem non habet pallium: ideo non habet, quia, multiplicata iniquitate, charitas refrixit in eo . Unde et de istiusmodi homine, cujus ab alio pallium possidetur, in lege praecipitur:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdem & matheus generationẽ saluatoris enumerans: ait. Post transmigrationẽ ba
bilonis : ieconias genuit salathiel. Salathiel aut̃ gͥ torobabel. Torobabel aut̃ gͥ abiud.
Hic rorobabel de tribu iuda hoc ÷ de dauid stirpe descendens tipus ÷ saluatoris. qͥ uere
lapidibꝰ quã de nouis qͥ pͥus fuerant impoliti eclificauit ȩccłam. id ÷ & de reliquiis
popłi iudaici & de gentiliũ multitudine dõ patri extriiit habitaculũ. Int̾ptatur¬

Expanded text:
quidem et Matthaeus generationem Salvatoris enumerans, ait: Post transmigrationem autem Babylonis, Jeconias genuit Salathiel: Salathiel autem genuit Zorobabel: Zorobabel autem genuit Abiud . Hic Zorobabel de tribu Juda, hoc est de David stirpe descendens, typus est Salvatoris: qui vlapidibus, quam de novis, qui prius fuerant impoliti, aedificavit Ecclesiam, id est, et de reliquiis populi Judaici, et de gentium multitudine, Deo Patri exstr
Abbreviated transcription (Latin):
N anno sccło darii regis in mense sexto indie una m̃sis: factũ ÷ ubũ dnĩ in manu
aggei ꝓpħȩ. Quia pͦpłs qui uidebat᷑ sibi redisse de captiuitate nec dũ ȩclificauerat teplũ
nec muros extruxerat ciuitatis. ne habebat głam pͥstine ierłm: s habitabat in domibꝰ
conualle limersis: ꝓp̾tea non adeos fit sermo dĩ. sub rege etechia siue ammon siue
quo & claniel mysticȩ in suo uolumone refert. Dariꝰ aut̃: in ligua nr̃a sonat genera
tẽplo popłs & deorsũ habitans aliũ habere rege: nͥ qͥ generationibꝰ seruiebat. & amabat
carnẽ. & pͥmã sententiã ineruditi ad huc hominis erecti de paradiso custocliebat:
crescite & multiplicamini & replete t̾rã. Ergo qr dariꝰ amator erat ooitus & socius
draconis. cuiꝰ omis uirtꝰ in lumbo ÷: iccireo in scd̃o anno uisio popło cernit᷑ in inmũ¬
do numero. & post unionẽ uirginitatis & paradisi nuditate᷑ tunicas significante

Expanded text:
gis, in mense sexto, in die una mensis factum est verbum Domini in manu Aggaei prophetae. Quia populus qui videbatur sibi redisse de captivitate, necdum aedificaverat templum, nec muros exstruxerat civitatis, nec habebat gloriam pristinae Jerusalem: sed habitabat in domibuslle demersis: propterea non ad eos fit sermo Dei sub rege Ezechia, sive Amon, sive quo et Daniel mystice in suo volumine refert. Darius autem in lingua nostra sonat, generatemplo populus et deorsum habitans alium habere regem, nisi qui generationibus serviebat, et amabat carnem, et primam sententiam ineruditi adhuc hominis, et ejecti de paradiso custodiebat: Crescite et multiplicamini, et implete terram . Ergo quia Darius amator erat coitus, et socius draconis, cujus omnis virtus in lumbo est : idcirco in secundo anno visio populo cernitur, in immundo numero, et post unionem virginitatis et paradisi nuditatem, tunicas significante
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝓpħam. ego sũ els & ñ cõmutor. & ad ipsũ dr̃. tu aut̃ idẽ ipse es. ꝙ ꝑmanes. & in
epła iacobi. apud quẽ ñ ÷ cõmutatio. Hync egrediet᷑ & p̾liabit᷑ sic̾ indie certa¬
minis ꝗdo pharaonẽ in mare sumersit rubro: & ꝓ isrłitico popło dimicauit. Et stabt̃
pedes eiꝰ his quoꝵ misertꝰ fuerit. & nequaqm mouebunt᷑. ut rursũ de eo dici possit.
Et dñs tuba canet. & ambulabit incõminatione irȩ suȩ. Nec ambulabit declinan¬
te iã sole & uicinis tenebris pꝰ meridiẽ. qđ suꝑ adam eũ fecisse legimꝰ. Cũq stete¬
rit: ñ stabit in ualle & in locis humilibꝰ. s in monte qͥ non infruc̃tuosas arbores
habeat & siluã sterilẽ. s ubi oliueta nascunt᷑ qͥbꝰ alitur lum᷑ ętnũ & soluuntur
infirmitates. & reqͥes lassis tribuit᷑. Et ipse mons oliuarũ in quo stant pedes

Expanded text:
am: Ego sum Deus, et non commutor . Et ad ipsum dicitur: Tu autem idem es, et permanes . Et in epistola Jacobi: Apud quem non est commutatio : nunc egreditur et praeliatur sicut in die certaminis, quando Pharaonem in mari submersit Rubro, et pro Israelitico populo dimicavit . Et stabunt pedes ejus his quorum misertus fuerit, et nequaquam movebuntur, ut rursum de eo dici possit: Et Dominus tuba canet; et ambulabit in comminatione irae suae . Nec ambulabit, declinante jam sole, et vicinis tenebris post meridiem, quod super Adam eum fecisse legimus . Cumque steterit, non stabit in valle et in locis humilibus, sed in monte, qui non infructuosas arbores habeat, et silvam sterilem; sed ubi oliveta nascuntur, quibus alitur lumen aeternum, et solvuntur infirmitates, et requies lassis tribuitur. Et ipse Olivarum in quo stant pedes
Abbreviated transcription (Latin):
uxores ur̃as habebt᷑. Quo nichil erudeliꝰ. nichilq miseriꝰ in ueniri potest ut timo.¬
re mortis ꝓpͥe nec salutẽ filioꝵ. nec uxoꝵ pudiciciã defendere audeant. hoc ip¬
sũ & amos ꝓpħa adamasiã impiũ saẽdote cõminans loqͥt᷑ Uxortua inciuitate
fornicabit᷑. & filii tui ox filiȩ ingladio cadent. or humꝰ tua funiculo metiet᷑. Et
irrisit or subsannauit eos & infurore suo conturbauit eos. in tantu ut apłi qͥq
cernens eos annos qui ad penitentia dati fuerant iã. et copletos. &r nichilominus

Expanded text:
uxores vestras habebunt , quo nihil crudelius nihilque miserius inveniri potest, ut timore mortis propriae, nec salutem filiorum, nec uxorum pudicitiam defendere audeant. Hoc ipsum et Amos propheta ad Amasiam impium sacerdotem comminans loquitur: Uxor tua in civitate fornicabitur, et filii tui et filiae in gladio cadent, et humus tua funiculo metietur . Et irrisit et subsannavit eos, et in furore suo conturbavit illos, intantum ut Apostolus quoque cernens eos annos qui ad poenitentiam dati fuerant, jam esse completos, et nihilominus
Abbreviated transcription (Latin):
desertũio ad popłm gentiũ qͥ pͥuis desertꝰ erat. & legis noticiã ñ habebat. agaba a
usq ad remon. hoc ÷ acolle usq ad excelsũ. qr de tra qr de deserto ad colles. & dẽ callas
ad montana consurgimꝰ. Unde & sponsus in cantico canticoꝵ transilit colles qͥ minares
st̃. & salit suꝑ montes excelsos. de qͥbꝰ scriptũ ÷. Montes excelsi ceruis. Sin auc̃ remor
malogranatũm accipe uelumꝰ. utrũq enĩ apud hebreos int̾ptat᷑: hoc dicamꝰ qđ fiues

Expanded text:
sque ad populum gentium, qui prius desertus erat, et Legis notitiam non habebat: a Gabaa usque ad Remmon, hoc est, a colle usque ad excelsum, quia de terra et de deserto ad colles, et de collibus ad montana consurgimus. Unde et sponsus in Cantico canticorum transilit colles qui minores sunt, et salit super montes excelsos , de quibus scriptum est: Montes excelsi cervis . Sin autem Remmon, malogranatum accipere volumus utrumque enim a
Abbreviated transcription (Latin):
in pace & in ꝑsecutionibꝰ iste uiuentes aque manare ñ cessent. siue qr .Lxx. transtuler᷑.
in estate &r inuere ita erit: hoc dicamꝰ. qđ illo tẽpore ñ sit hiemps s uer. estasq ꝑpecua :¬
ꝗdo uox turturis audiet᷑ in tr̾a nrã. & ficꝰ afferent grossõs suos. & uineȩ florebunt. &
erit: qr flores apparebt̃ in tr̃a nrã ut celebremꝰ pascha & pentecosten. inqͥbꝰ de tr̃enis
transeamꝰ adcelestia. & om̃s fructꝰ nr̃os offeramꝰ dõ. In phase enĩ hiemis finis. ueris exor¬
diũ ÷. In pentecoste etatis pͥncipiũ. quando labores manuũ nr̃arũ & fructuũ offerimꝰ do̾.
Ne hac estate oruere ꝑpetuo. iustꝰ loquit᷑ ad dm̃. Tu fabricatꝰ es aurorã &x solẽ. estatẽ

Expanded text:
in pace et in persecutionibus istae viventes aquae manare non cessent. Sive quia LXX transtulerunt, in pace et in persecutionibus istae viventes aquae manare non cessent. Sive quia LXX transtulerunt, In aestate et in vere ita erit, hoc dicamus, quod illo tempore non sit hiems, sed ver, aestasque perpetua, quando vox turturis audietur in terra nostra, et ficus afferent grossos suos, et vineae 921 florebunt, et erit, quia flores apparebunt in terra nostra ut celebremus Pascha et Pentecosten, in quibus de terrenis transeamus ad coelestia, et omnes fructus nostros offeramus Deo. In Phase enim hiemis finis, veris exordium est; in Pentecoste aestatis principium, quando labores manum nostrarum et fructuum offerimus Deo. De hac aestate et vere perpetuo justus loquitur ad Dominum: Tu fabri
Abbreviated transcription (Latin):
mottuũ. ereo qł nichił in aquis eiꝰ possit uiuere. & media pars adm̃are nouissimũ
ut aquȩ iste quȩ exibt̃ de ierłm nec gelu confringant᷑ hiemis. nec estatis ninuo
estatis nꝰ conuenit. Cũq uitales aquȩ utrũq mare fuerint ingressȩ. & amaras aqͣs
est de ȩccła. doctrina indicat saluatoris. De syon enĩ egredit᷑ lex: & uerbũ dnĩ de ierłn¬
inta illud qł alibi scriptũ ÷. Repleta st̃ omĩa scientia dnĩ. sic aqua multa opiens
mare. harũ aquarũ media pars ibit ad mare orientale. popłm circu̾cisionis qͥ in apłis
qui accumbant cũ abraha isaac & iacob Uel certe orientale mare & mare nouissi¬
mũ intelligamꝰ uetꝰ instrum̃tũ & nouũ. qđ nͥ flumine saluatoris oe sꝑũali eiꝰ intel¬
ligentia fuerit duleoratũ. amarissimũ ÷ occilente littera & spũ uiuificante. Qđq
sequit᷑ in estate & in hieme er̃. subaudit᷑ aque uiuȩ quȩ egrediunt᷑ de ierłm. ut or¬

Expanded text:
Mortuum , eo quod nihil in aquis ejus possit vivere et media pars ad mare novissimum,ut aquae istae quae exibunt de Jeruslaem, nec gelu constringantur hiemis, nec aestatis nimio aestatis non convenit. Cumque vitales aquae utrumque mare fuerint ingressae, et amaras aquas est, de Ecclesia, doctrinam indicat Salvatoris: De Sion enim egreditur lex, et verbum Domini de Jerta illud quod alibi scriptum est: Repleta sunt omnia scientia Domini, sicut aqua multa operiens mare . Harum aquarum media pars ibit ad mare Orientale, populum Circumcisionis, qui in apqui accumbent cum Abraham; Isaac et Jacob. Vel certe Orientale mare et mare Novissimum, intelligamus vetus Instrumentum et novum, quod nisi flumine Salvatoris et spirituali ejus intelligentia fuerit dulcoratum, amarissimum est; occidente littera, et spiritu vivificante . Quodque sequitur: In aestate et in hieme er
Abbreviated transcription (Latin):
tendet᷑ usq ad asael. hoc ÷ usq ad domũ di quȩ uicina ÷ paradiso & cęlesti ierłm
& monti scõ in quo tẽplũ situ÷. Et sic̃ eo tẽpore quo suboria rege lepso uehenttis¬
simꝰ t̾remotꝰ mortaliũ corda ꝑt̾ruit. & t̾ritos huc illucq disꝑsit: ĩta clũoꝵ popłoꝵ se¬
ꝑatio. &r rursũ credentiũ in una fide societas. int̾ duos montes placabili sede re¬
quiescet. qm̃ & uetꝰ &x nouũ instrum̃tũ sibi utrunq iunget᷑. Qcł aut̃ dic̃ usq¬
ad asael id ÷ usq ad ꝑximũ. hoc significat iuncta quidẽ sibi. eẽ. duo instrum̃ta legis
o euangłii. s ita iuncta. ut magiĩ uicina sint quã unita. Multũ enĩ ueteris legĩs
amisimꝰ. ꝙ nouȩ grẽ suscepimꝰ. Cũ aut̃ hoc fuerit ratione ꝑfectũ: tẽ ueniet inqͥt dñs
dni saluatoris duobꝰ int̾ sẽ popłis seꝑatis opturet & repleat eam uoraginẽ quȩ duos
popłos diuidebat. & plana uia ad se mutuo gradiant᷑.

Expanded text:
d domum Dei, quae vicina est paradiso, et coelesti Jerusalem, et monti sancto, in quo templum situm est. Et sicut eo tempore quo sub Osia rege leproso vehementissimus terraemotus mortalium corda perterruit, et territos huc illucque dispersit: ita duorum populorum separatio, et rursum credentium in una fide societas, inter duos montes placabili sede requiescet: quoniam et vetus et novum Instrumentum sibi utrumque jungetur. Quod autem dicitur, usqad Asael, id est, usque ad proximum, hoc significat, juncta quidem sibi esse duo Instrumenta Legis et Evangelii; sed ita juncta ut magis vicina sint quam unita: multa enim veteris Legis amisimus, et novae gratiae suscepimus. Cum autem hoc fuerit ratione perfectum: tunc veniet, inquit, Dominus uod adventus Domini Salvatoris, duobus inter se populis separatis, obturet et re pleat eam voraginem quae duos populos dividebat, ut plana via ad se mutuo gradiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Surge aqͥlo & ueni auster. Ut aqͥlone uento frigidissimo recedente qͥ int̾p̃tat᷑ dia¬
bolus. aust̃ calidus uentꝰ adueniat. quẽ sponsa ꝑqͥrens: ait. Ubi pascis ubi cubas
in meridiȩ. Dequo &e abacue mysticȩ loquit᷑. Ds de theman ueniet. Proquo in hebraieo
scriptũ ⁊ abaustro. idt aluce plenissima. De qua & alibi psalmista conclamat. Iilu¬
minans tumirabilit̾ amontibꝰ et̾nis. Cũ aut̃ tanta fuerit duoꝵ popłoꝵ in toto orbe
diuisio. ut alii adorientẽ & austrũ id ÷ ad dext̾am alii ad aqͥlonẽ & deciclente. ad sinl¬

Expanded text:
Surge, Aquilo, et veni, Auster , ut Aquilone vento frigidissimo recedente, qui interpretatur diaSurge, Aquilo, et veni, Auster , ut Aquilone vento frigidissimo recedente, qui interpretatur diabolus, Auster calidus ventus adveniat, quem sponsa perquirens, ait: Ubi pascis, ubi cubas, in meridie ? De quo et Abacuc mystice loquitur: Deus de Themam veniet , pro quo in Hebraico scriptum est: Deus ab Austro, id est, a luce plenissima. De qua alibi Psalmista conclamat: Illuminans tu mirabiliter a montibus aeternis . Cum autem tanta fuerit duorum populorum in toto orbe divisio, ut alii 918 ad Orientem et Austrum, id est, ad dextram: alii ad Aquilonem, et Occidentem, ad sini
Abbreviated transcription (Latin):
iudã illiꝰ teporis tradit᷑. ꝗdo orias qͥ altero nomine atarias dĩ. illicitũ sibi sacerdotium̃
uindicare conatꝰ. lȩpra ꝑcussus infronte ÷. De quo t̾re motu. & in amos pͥncipio legimꝰ.
Uerba amos qͥ fuit in pastoralibꝰ dechecuae. qui uidit suꝑ isrł in diebꝰ otie regis iuda
& indiebꝰ ieroboam filii ioas regis isrł ante duos annos t̾rȩ motꝰ. Deniq postꝗ̃ mortuus
÷ rex scelestꝰ. ad cuiꝰ impietatẽ om̃is tra cõmota ÷: uidit isaias uisione magnã quã
suo uolumine intexuit. Transeamꝰ ad intelligentiã spualẽ. Postꝗ mons olutarũ ad
otiente̾ & occidentẽ uocatione gentiũ & abiectione iudeoꝵ fuerit seꝑatꝰ. rursum
alia scissura fiet aqͥlonis & austri. Aqͥlo iunget᷑ occidenti. aust̃ orientali plage. Ad
sinistra stabit eircũcisio. ad dextera popłs xpĩanꝰ. De his cluobꝰ uentis eccła loquit᷑.

Expanded text:
Juda, illius temporis traditur, quando Osias, qui altero nomine Azarias dicitur, illicitum sibi sacerdotium Juda, illius temporis traditur, quando Osias, qui altero nomine Azarias dicitur, illicitum sibi sacerdotium vendicare conatus, lepra percussus in fronte est , de quo terraemotu et in Amos principio legimus: Verba Amos qui fuit in pastoralibus de Thecue, quae vidit super Israel in diebus Osiae regis Juda, et in diebus Jeroboam filii Joas regis Israel, ante duos annos terraemotus . Denique postquam hic mortuus est rex scelestus, ad cujus impietatem omnis terra commota est, vidit Isaias visionem magnam, quam suo volumini intexuit. Transeamus ad intelligentiam spiritualem. Postquam mons Olivarum ad Orientem et Occidentem vocatione Gentium et abjectione Judaeorum fuerit separatus, rursum alia scissura fiet Aquilonis et Austri. Aquilo jungetur Occidenti, Auster Orientali plagae; ad sinistram stabit Circumcisio, ad dextram populus Christianus. De his duobus ventis Ecclesia loquitur:
Abbreviated transcription (Latin):
pͥ ani uͥ cͦaiͥ id ÷ obturabit᷑. siue replebit᷑ transtuler. Et ꝓeo qd nos posuimꝰ qm̃ con¬
unget᷑ uallis montiũ usq ad ꝓrimũ: ꝓprimo .Lxx. asael transtuler᷑. aquila ipsĩ uerbũ
int̃ptatꝰ ÷. que qr nos secuti sumꝰ. Dicamꝰ tͥ apa o pae ł iͥłe cͦoc̃. ut possint patere qͣuȩ
scripta stͥ. Cũ mons oliueti granli uoragine pruptꝰ fuerit. ita ut una pars uoraginis
adorientẽ altera ad occidentẽ respiciat: repente & in ipsa uoragine excelso exutraq par-¬
te p̃rupto alia uorago rũpet᷑ ad aquilonẽ. alia ad austrũ. & p̃rũptũ quadrangulũ fiet.
ut quadriferia in quatuor plagas orientis & occilentis. aqͥlonis & austri uorago ten¬
datur. Et fugietis inqͥt ad ualle quȩ ÷ int̾ cẽplũ &r syon. Hi enĩ tẽpli & syon duo montes.
di montes appellant᷑. qr uallis illa montis oliueti quȩ p̾ruptis hinc atq inle montibꝰ

Expanded text:
χθήσεται, id est, obturabitur, sive replebitur, transtulerunt. Et pro eo quod nos posuimus, quoniam conjungetur vallis montium usque ad proximum; pro proximo, LXX Asael transtulerunt: Aquila ipsum verbum interpretatus est, quem et nos secuti sumus. Dicamus παραφραστικῶς ut possint patere quae scripta sunt: Cum mons Oliveti grandi voragine praeruptus fuerit, ita ut una pars voraginis ad Orientem, altera ad Occidentem respiciat, repente et in ipsa voragine excelsa ex utraque parte praerupto, alia vorago rumpetur ad Aquilonem, alia ad Austrum, et praeruptum quadrangulum fiet, ut quadrifariam in quatuor plagas Orientis et Occidentis, Aquilonis et Austri vorago tendatur. Et fugietis, inquit, ad vallem quae est inter templum et Sion. Hi enim templi et Sion duo montes, Dei montes appellantur; quia vallis illa montis Oliveti, quae praeruptis hinc atque inde montibu
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm. Mediũ earũ ad mare orientale. & mediũ earũ ad mare nouissimũ. In estate &
in hieme erunt. Et erit dñs rex suꝑ omnẽ trã.Lxx. Indie illa egrediet᷑ aqua uiua
de ierłm. media aut̃ pars ad mare pͥmũ. & media eiꝰ pars ad mare nouissimũ. Iestate
&x inuere erit sic. Et erit dñs in regẽ suꝑ omne tra. In illo tep̃ore. hoc enĩ signifi.¬
cat dies quȩ soli nota ÷ dño in qua ñ sibi succedent lux & tenebre. s erit lumen¬

Expanded text:
em, medium earum ad mare Orientale, et medium earum ad mare Novissimum: in aestate et in hieme erunt. Et erit Dominus rex super omnem terram. LXX: In die illa egredietur aqua viva de Jerusalem, media ejus pars ad mare primum, et media pars ad mare novissimum: in aestate et in vere erit sic: et erit Dominus in regem super omnem terram. In illo tempore hoc enim significat dies quae soli nota est Domin
Abbreviated transcription (Latin):
fecit ab ominationẽ: Nuqͥd uota & carnes scȩ̃ auferent ate malicias aut in his
effugies : Hȩc dilecta in doño di fec̾ ab ominatione. ut dĩ filiũ crucifigeret & au¬
diret. Oliuã um brosã &x nemorosã plilehritudinẽ uocauit dñs nom̃ tuũ. ce
inutiles facti st rami tui. qͥ fracti st̃ de bona radice. ut nos in locũ eoꝵ insereremꝰ
sis atq amaris fluctibꝰ tundit᷑. ñ simplicit̾ inmari. eẽ. dicat᷑. s in prupta maris uoragine

Expanded text:
fecit abominationem? Numquid vota et carnes sanctae auferent a te malitias ; aut in his effugies? Haec dilecta in domo Dei fecit abominationem, 916 ut Dei Filium crucifigeret, et audiret: Olivam umbrosam, et nemorosam pulchritudinem vocavit Dominus nomen tuum; et inutiles facti sunt rami tui, qui fracti sunt de bona radice, ut nos in locum eorum insereremsis atque amaris fluctibus tunditur, non simpliciter in mari esse dicatur, sed in praerupta mar
Abbreviated transcription (Latin):
loco usq ad quẽ edificancla sit ierłm. De colle remon hoc enĩ gabaa sonat ubi arbor
exaltatio dr̃. iuxta illud ꝓpħale & euangłicũ. Uox in rama audita ÷ hoc ÷ in excelsis
portã que dr̃ anguloꝵ.& aturre ananeel. ñ ut greci o latini male legunt ana¬
impetꝰ. nulla formido. s sedebit ł habitabit᷑ ierłm ec̾na pace reqͥescens. hȩc
uudei iuxta literã somniant. & nr̃i. ixiaiaciai. qͥ rursũ audire desielerant.¬
nio bulbos sibi ar uuluas. & aues phasidis &x attagene nequaquã ionicus iliuu¬
cũ repmnitunt. De cͥbꝰ uere potest dñs dicere: Non ꝑ̃manebit sp̃s in hominibꝰ istuu&

Expanded text:
loco usque ad quem locum aedificanda sit Jerusalem: de colle Remmon hoc enim Gabaa sonat, ubi arbor loco usque ad quem locum aedificanda sit Jerusalem: de colle Remmon hoc enim Gabaa sonat, ubi arbor exaltatio dicitur, juxta illud prophetale et Evangelicum: Vox in Rhama audita est, hoc est, in excelsis orum, et a turre Ananeel non ut Graeci et Latini male legunt Anaimpetus, nulla formido; sed sedebit vel habitabitur Jerusalem aeterna pace requiescens. Haec Judaei juxta litteram somniant, et nostrinio, bulbos sibi, et vulvas, et aves Phasidis, et attagenem, nequaquam lonicum, sed Judaicum repromittunt, de quibus vere potest Dominus dicere: Non permanebi
Abbreviated transcription (Latin):
pͥoris. usq ad portã angͥloꝵ. & aturre ananeel usq ad torcularia regis. & habitabunt
in ea. & anathenra ñ erit ampliꝰ. s sedebit ierłm secura.Lxx. In die illa erit dñs
unꝰ.& nom̃ eiꝰ unũ. circuiens omnẽ t̾rã &e desertũ agabaa usq rẽmon ad austrum
ierłm. Rama uͦ in loco ꝑmanebit adportã beniamin usq ad porta pͥmã usq ad
porta᷑ anguloꝵ. & usq adturrim ananeel. usq ad torcularia regis. & habitabunt
inea. oe anathema ultra ñ erit. & habitabit ierłm confidens. E xcructionẽ ierłm
cdaitantes ultimo sibi tep̾ore reꝑmittunt. ꝗdo rursũ exercenda cireueisio sit. &
immolancle uictimȩ. & omĩa legis p̃cepta seruanda. ut ñ iudei ꝓpĩani. s xp̃iani
turꝰ. non erunt idola nec diuinitatis cultura diuersa. s erit dñs unꝰ. & reuertetur
om̃is t̾ra usq ad solitudinẽ. id ÷ inantiquũ statum. Ponitq locoꝵ uocabula. aquo

Expanded text:
re Ananeel usque ad torcularia regis, et habitabunt in ea, et anathema non erit amplius, sed sedebit Jerusalem secura. LXX: In die illa erit Dominus unus, et nomen ejus unum: circuiens omnem terram, et desertum a Gabaa usque Remmon ad Austrum Jerusalem: Rhama vero in loco permanebit, a porta BenjaminAnamael, usque ad torcularia regis habitabunt in ea, et anathema ultra non erit, et habitabit Jerusalem confidens. Exstructionem urbis daizantes, ultimo sibi tempore repromittunt, quando rursum exercenda circumcisio sit, et immolandae victimae, et omnia Legis praecepta servanda, ut non Judaei Christianiturus, non erunt idola nec divinitatis cultura diversa, sed erit Dominus unus, et revertetur omnis terra usque ad solitudinem, id est, in antiquum statum. Ponitque locorum vocabula a quo
Abbreviated transcription (Latin):
&x ire: ponere totũ orbem in solitudinẽ. & peccatores auferre deeo. lanta aut̃ ne¬
cessitas erit. ut spolia eiꝰ diuidant᷑ in medio illiꝰ. Solet hoc frequent᷑ accilere. ut quȩ
subito impetu inciuitate direpta st̃. foris in agro aut in solitudine diuidant᷑. ne
forte hostes suꝑ ueniant. Hic aut̃ tantũ maloꝵ pondꝰ incũbet. ut quȩ direpta sunt
in ciuitatis medio diuicdant᷑ ꝓsecuritate uictorie. Et ñ solũ capiet᷑ ierłm cunctis gen¬
tibꝰ adu̾sũ eã in p̾lio concitatis. s & uastabunt᷑ domꝰ habitantuꝰ ierłm. & mulieres

Expanded text:
et irae, ponere totum orbem in solitudinem, et peccatores auferre de eo . Quanta autem necessitas erit, ut spolia ejus dividantur in medio illius? Solet hoc frequenter accidere, ut quae subito impetu in civitate direpta sunt, foris in agro aut in solitudine dividantur, ne forte hostes superveniant. Hic autem tantum malorum pondus incumbet, ut quae direpta sunt, in civitatis medio dividantur pro securitate victoriae. Et non solum capietur Jerusalem, cunctis gentibus adversum eam in praelio con
Abbreviated transcription (Latin):
si natꝰ dr̃: qui ex hac uita ini grauerit. Quomodo enim consue¬
te nasci dr̃ cũ quis de ut̾o matris ꝓ cedens hanc inlucẽ egredit᷑.
ita etiã retissime potest natꝰ appełri qui solutus auinculis
carnis ad lucom sullimat᷑ ęt̾nã. Unde mos obtinuit ȩccłasticus
ut dies beatoꝵ martyrũ siue confessoꝵ xp̃i qͥb de scło¬

Expanded text:
si natus dicitur qui ex hac vita migraverit: quomodo enim consuete nasci dicitur, cum quis de utero matris procedens hanc in lucem ingreditur; ita etiam rectissime potest natus appellari, qui solutus a vinculis carnis ad lucem sublimatur aeternam. Unde mos obtinuit ecclesiasticus, ut dies beatorum martyrum sive confessorum Chris
Abbreviated transcription (Latin):
mĩ uͦ dominica extraquadragesima cantica. matutinos. pͥma. t̾cia.
nunꝗ dicant᷑ cum alł nisia pascha ad pentecosten

Expanded text:
Omni vero Dominica extra Quadragesimam cantica, matutini, prima, tertia,nunquam dicantur cum Alleluia, nisi a Pascha usque ad Pentecosten.
Abbreviated transcription (Latin):
none omĩb m̃sis cocta duo pulm̃taria ꝓ diuersoꝵ̾ infirinitates
ut force qͥexuno ñ potuerit edere exalio reficiat᷑. Ergo .uͦ. pulm̃taria
indie siue una sit refectio. siue prandii & cȩne. Qđ si cenaturi s̃ de eadẽ
libra t̾cia pars a cellarario rȩseruet᷑ reddenda cenaturi
paulo seruo dei cotidie uescendum parauerat. Quando ergo
ad sext am horã tempore ęstiuo ł aliis temꝑorib reficunt.
t̃cia quadra ipsius dominicipanis a cellarario ꝑ omĩ um anno.¬
nas incellario subtracto ante illum crudumł pulm̾tarium

Expanded text:
nonae omnibus mensis cocta duo pulmentaria propter diversorum infirmitates, ut forte qui ex uno non potuerit edere, ex alio reficiatur. Religiosi in die, sive una sit refectio, sive prandii, et coenae. Quod si coenaturi sunt, de eadem libra tertia pars a Cellarario reservetur reddenda coenaturiPaulo servo Dei quotidie vescendum paraverit. Quando ergo ad sextam horam tempore aestivo vel aliis temporibus reficiunt, tertia quadra ipsius Dominici panis a cellario per omnium annonas in cellario subtracto sera ante illud crudum pulmentarium
Abbreviated transcription (Latin):
pulm̃tũ. aut uinũ aut oleũ. aut omnẽ cibũ. nũqͥd scificabit᷑. Responlentes aut̃ sac̃¬
dotes: dixer̃. Non. Et dixit aggeus. Si tetigerit pollutꝰ in anima exom̃ibꝰ his: nũqͥd conta¬
minabit᷑ : Et responder᷑ sacerdotes: & dixer̃. Contiminabit᷑. Et respondit aggeus: & dixꝰ
Sic popłs iste & sic gens ista ante faciẽ meã dic̃ clñs: & sic omẽ opus manuũ eoꝵ. & oiã
que obtulerint ibi contaminata erunt. Et nc̃ ponite corcla urã adie hac & supra. anteq
poneret᷑ lapis suꝑ lapidẽ intẽplo dnĩ: cũ accederetis ad aceruũ uiginti modioꝵ & fie¬
rent .x. intraretis ad torcular ut expͥmeretis.L. lagenas & fiebant .xx. ꝑcussi uento urei¬

Expanded text:
 aut vinum aut oleum aut omnem cibum numquid sanctificabitur respondentes autem sacerdotes dixerunt non et dixit Aggeus si tetigerit pollutus in anima ex omnibus his numquid contaminabitur et responderunt sacerdotes et dixerunt contaminabitur et respondit Aggeus et dixit sic populus iste et sic gens ista ante faciem meam dicit Dominus et sic omne opus manuum eorum et omnia quae obtulerint ibi contaminata erunt et nunc ponite corda vestra a die hac et supra antequam poneretur lapis super lapidem in templo Domini cum accederetis ad acervum viginti modiorum et fierent
Abbreviated transcription (Latin):
ora oꝑis dĩ die noctuq sit cura abbis aut ipse nunti
ine quidam pat̾ ait. Horas uͦ ad cursum ꝓ curare. iuxta
dispensationẽ debet abbatis cuicũq ordinatum fuerit
id ÷ qui m̃te sollicita & inpigra fuerit ad hoc opꝰ idoneus
inuentus ut opus dei non tardetur. Qui non qua hora
cotam congregationẽ ad officium orationis inuit tt
statutã noctis transeat horã: ł eandẽ festinꝰ ant icipet.
Si uͦ qualibet occasione a iusto ordine deuiatũ fuerit: ut
non scđm ordinem suum hore custodantut. suꝑ positione

Expanded text:
ora operis Dei, die noctuque sit cura Abbati, aut ipse nunciare, curare juxta dispositionem abbatis debet, cuicunque ordinatum fuerit, id est, qui mente sollicita et impigra fuerit ad hoc opus idoneus inventus, ut opus Dei non tardetur. Si cstatutam noctis transeat horam, vel eamdem festinus anticipet. Si vero qualibet occasione a justo ordine deviatum fuerit, ut non secundum ordinem suum horae custodiantur, superpositione
Abbreviated transcription (Latin):
semet ipsa iudiciũ & onus eiꝰ egrediet᷑. Leuiores pardis equi eiꝰ. & uelociores lupis uesꝑt
oe diffundent᷑ equites eiꝰ. E quites nãq eiꝰ de longe uenient. uolabt̃ quasi aquila festin
ad comedendũ. Om̃s ad p̾dã uenent facies coꝵ u̾entꝰ urens. Et congregabit quasi aren.
captiuitatẽ & ipse de regibꝰ triũphabit: & tiranni radiculũ eiꝰ erunt. Ipse suꝑ omnẽ i¬
nitionẽ riclebit. & comportabit aggerẽ & capiet eam. Tunc mutabit᷑ sps. & transiet. &¬

Expanded text:
 velociores lupis vespertinis; Et diffundentur equites ejus: equites namque ejus de longe venient, volabunt quasi aquila festinans ad comedendum. Omnes ad praedam venient, facies eorum ventus urens: et congregabit quasi arenam, captivitatem. Et ipse de regibus triumphabit, et tyranni ridiculi ejus erunt: Ipse super omnem munitionem ridebit, et comportabit aggerem, et capiet eam. Tunc mutabitur spiritus, et
Abbreviated transcription (Latin):
gͣuat cont̾ se densũ lutũ : Nũqͥd ñ repente consurgent qͥ mordeant te ox suscitab
lacerantes te: & eris in rapinã eis: Quia tu spoliasti gentes multas: spoliabt̃ te on
qͥ reliqͥ fuerint de popłis. ꝓpt̾ sanguinẽ hominis & iniqͥtatẽ t̾rȩ. ciuitatis & om̃ii
habitantiũ inea. Ue qͥ congregat auariciã malã cdomui sue: ut sit in excelso ni
eiꝰ & liberari se putat de manu mali. Cogitasti confusionẽ domui tuȩ. concidi
popłos multes: & peccauit anima tua. Quia lapis de pariete clamabit & ligi¬

Expanded text:
um lutum? Numquid non repente consurgent qui mordeant te: et suscitabuntur lacerantes te, et eris in rapinam eis? Quia tu spoliasti gentes multas, spoliabunt te omnes qui reliqui fuerint de populis, propter sanguinem hominis, et iniquitatem terrae civitatis et omnium habitantium in ea. Vae qui congregaeius, et liberari se putat de manu mali. Cogitasti confusionem domui tue, concidisti populos multos, et peccavit anima tua, quia lapis de pariete clamabit, et lig