comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pom̃ib gustauit mortẽ ꝑ quã destrax̃ diabolũ qui
pabebat mortis imperiũ : multiplicatus : fideliũ popłs.
Nisienĩ sic̃ ipse ait cecidiss&e granũ frum̃ti in t̾ram
& mortuũ fuiss& : nonutiq fructũ hunc plurimum
totius orbis t̃rȩ eccła substuliss&¬

Expanded text:
quam destruxit diabolum, qui habebat mortis imperium, multiplicatus est fidelium populus. Nisi enim, sicut ipse ait, cecidisset granum frumenti in terram, et mortuum fuisset , non utique fructum hunc plurimum totius orbis terrae Ecclesia attuliss
Abbreviated transcription (Latin):
mũ ÷ xp̃i sanguine consecratũ : Hostes sequentes
cũ rege qui at̃gomoriunt᷑ peccata sunt p̃terita
quȩ delentur. & di abolus qͥ inspiritali baptis mao
suffocatur. Premunt quidẽ egyptii : urgent &
instant peccata. sed & usq ad aquã¬

Expanded text:
Hostes sequentes cum rege, qui a tergo moriuntur, peccata sunt praeterita, quae delentur, et diabolus, qui in spiritali baptismo suffocatur. Premunt quidem Aegyptii; urgent, instant peccata, sed usque ad aqua
Abbreviated transcription (Latin):
est. Idem ȩ̨tiã columna: qͥa rectus & firmꝰ. &
fultiens infirmitatẽ nr̃am . Per noctẽ lucens: &ꝑ
diem non lucens: ut qͥ nonuident uideant. & qui¬
uident cecifiant. Potest &sic non in congrue acci¬
pi: qđ xp̃i sacramentũ tãquã indie manifestatũ:
rore nocturno : quia tñc erit magna tribulatio
scłi tãquã ignis. & lucebit iustis. & ardebit in iustis:

Expanded text:
est: idem etiam columna, quia rectus, et firmus, et fulciens infirmitatem nostram. Per noctem lucens, per diem non lucens, ut qui non vident videant, et quivident caeci fiant . 2. Potest et sic non incongrue accipi, quod Christi sacramentum tanquam in die manifestatum est rrore nocturno, quia tunc erit magna tribulatio saeculi tanquam ignis, et lucebit justis, et ardebit injustis.
Abbreviated transcription (Latin):
plenius obruat᷑ supplit᷑iis: quȩ nunc gaud& etiã inde¬
lictis: De hinc loquit᷑ ds̃ ad iacob: ut habitar& inbethel.
Ibi rachel cũ parer& benia min : martua est. Sed qͥbsibi
uult qđ cũ eundẽ ben iamin rachel parerce. uocauit nom̃
esꝰ filius doloris mei. nisi futurũ ꝓph&ans extribu benia¬
min Pauiũ ꝓcreari qͥaffligene filios ęccłe ꝑsecutionis
suȩ tẽpore : AttR ꝑbenianim t̃restris figurabat᷑ hierłm
re affecit effundendo sanguinẽ ꝓphetarũ. In suꝑ &iã in
suꝑ filios nr̃os. Interea ruben concupiscentia motꝰ libidi¬
nis: in concu binã patrissui p̃ceps efferbuit. Iđ ines¬
ticrim̃ non scriberet᷑ : nisi futura ꝑuersitas popłi ꝓmũtiartꝰ¬

Expanded text:
plenius obruatur suppliciis, quae nunc gaudet etiam in deplenius obruatur suppliciis, quae nunc gaudet etiam in delictis. 5. Dehinc loquitur Deus ad Jacob, ut habitaret in Bethel. Ibi Rachel cum pareret Benjamin, mortua est. Sed quid sibi vult quod cum eumdem Benjamin Rachel pareret, vocavit nomen ejus, filius doloris mei, nisi futurum prophetans ex ejus tribu Paulum, qui affligeret filios Ecclesiae persecutionis suae tempore? 6. Aliter per Benjamin terrestris figurabatur Jerusare affecit, effundendo sanguinem prophetarum. Insuper etiam in nos, et super filios nostros . Interea Ruben concupiscentia motus libidinis, in concubina patris sui praeceps efferbuit; quod incestus crimen non scriberetur, nisi futura perversitas Israelit
Abbreviated transcription (Latin):
dormiuitq cũ illa ui opprimens uirginẽ. & c̃gluti¬
nata ÷ anima ełꝰ cũ ea. tristemq blanditus deliniuit.
Dina qͥppe ut mulieres uideat extraneȩ regionis egde
quando una quęq mens sua studia negligens actione
alienas curans. extra habitũ atq extra ordiñe ꝓpriũ eua¬
gat᷑. Quã sichẽ princeps t̾rȩ opprimit : qr iudelica
inuentã incuris. exteriob diabolꝰ corrumpit: Etgo¬
glutinata ÷ anima eiꝰ cũea: qͥa unitã sibi ꝑ iniqͥtat̃ẽ¬
respicit & quia cũ mens aculpa resipiscit. atq ao¬
missũ flere conat᷑ corruptoꝵ autẽ spes ac securitates
uacuas ante oculos uocat. qͣtenꝰ utilictatẽ tristitię
sub trahat: recte illic adiungit᷑ tristemq blanditus
deliniuit. Modo enĩ alioꝵ facta grauiora: modo nihis
adhuc tepꝰ subsequens ad ꝑoenitentiã pollicet᷑. Uedum
ꝑhȩc decepta mens ducit᷑ abintentione penitentiȩ sus¬
pendat᷑ quatenꝰ tñe bona nulla con tristant & tunc

Expanded text:
lla, vi opprimens virginem, et conglutinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis delinivit . Dina quippe ut mulieres videat extraneae regionis, egreditur quando unaquaeque mens, sua studia negligens, actiones alienas curans, extra habitum atque extra ordinem proprium evagatur, quam Sichem princeps terrae opprimit, quia videlicet in curis inventam exterioribus diabolus corrumpit. Et agglutinata est anima ejus cum ea, qrespicit, et quia cum mens a culpa resipiscit, atque admissum flere conatur, corruptor autem spes ac securitates vacuas ante oculos vocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat, recte illic adjungitur, tristemque blanditiis delinivit. Modo enim aliorum facta graviora, modo nihil adhuc tempus subsequens ad poenitentiam pollicetur, ut dum per haec decepta mens ducitur, ab intentione poenitentiae suspiat, quam nunc mala nulla contristant; et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quid ÷ moralit̾ qđ moyses inmontẽ ascendst
& dñs inmontẽ descendit: Mons qui ppe alctud
contẽplationis nr̃ȩ ÷. inqͣ ascendimꝰ ut ad ea quȩ
ultra infirmitatẽ nram sunt intuendit subleuemꝰ
Sed in hunc dñs descendit: qͥa scĩs multũ ꝓfttien¬
tib parũ dese aliqͥd eorũ sensib aperuit

Expanded text:
Sed quid est moraliter quod Moyses in montem ascendit, et Dominus in monte descendit? Mons quippe altitudo contemplationis nostrae est, in qua ascendimus ut ea quae ultra infirmitatem nostram sunt intuenda sublevemur. Sed in hunc Dominus descendit, quia sanctis multum proficientibus, parum de se aliquid eorum sensibus aperuit
Abbreviated transcription (Latin):
adiutorii : & utramq manũ eiꝰ aaron & hur. qͣsi
moysi adducitq sefforã idest eccłam¬
& utrũq filiũ exutroq popło ꝓcreatũ: Dat
moysi consiliũ : septuaginta senioꝵs. Audit eũ
mor̾ ses. & facit quacumq dicit : Ubi magne ammi¬
rationis ẽ : ut morses ꝓph&a deo plenus quicumdnõ
fatir ad fatiem loque batur ab homine gentili consiliũ
acciꝑ&. et facer& omia quȩ eũq dicer& illi. nisi ut formã
humilitatis popłoꝵ principib darit & futuri sacramen
qđ ꝑ populum exgentib congregatũ. eaquȩ inlege de e¬
rant e suggerente omplerentur. bonũq: & sꝑale in¬

Expanded text:
adjutorii , et utramque manum ejus, Aaron et Hur, quasi adjutorii , et utramque manum ejus, Aaron et Hur, quasi Moysis, adducit Sephoram, id est, Ecclesiam, utrumque filium ex utroque populo procreatum. Dat Moysi consilium septuaginta seniorum. Audit eum Moyses, et facit quaecunque dicit. Ubi magnae admirationis est, ut Moyses propheta Deo plenus, qui cum Domino facie ad faciem loquebatur, ab homine gentili consilium acciperet, et faceret omnia quaecunque diceret illi, nisi ut formam humilitatis populorum principibus daret, et futuri sacrament quod per populum ex gentibus congregatum ea quae in lege deerant, eo suggerente, complerentur, bonumque
Abbreviated transcription (Latin):
& non homo. Sic̃ enĩ ipse ÷ aliis inruinã alus inre¬
surrectionẽ : ita & ipse in manna fidelib qͥdem
dulcedo mellis. infidelib uermis efficit᷑
euomuit: xp̃i figurã habuit Ad quẽ uelut
uirga lignũ passionis accessit : ut emanaret
credentib gr̃a. ꝑcussa enĩ p&ra fons manauit
morsen & ꝓpterea iub& ds̃ ut ostendat eis pera
& displic& eilex quȩ scđm litterã ÷ scripta. osten
ut inde bibat & refitiat sitĩ suam
or⁊ hec mor ses ascendit inmontẽ: & hiesus c̃tra
amalech militat: Ten& uirgã moyses brachiaq
sua inmodũ crucis extendit : sicq hostis idest
diabolus uiã cȩlestis patriȩ int̃cludere moliens
signo crucis dominicȩ superat᷑. Dũ leuar& manus¬
suas mopses : uincebat isrł Rursũ siinclinar& :
superabat amalech. ꝑleuantib enĩ nob̵ actus nr̃os
ad celũ : rectores tenebrarũ harũ subiunt᷑. At con¬

Expanded text:
et non homo . Sicut enim ipse est aliis in ruinam, aliis in reet non homo . Sicut enim ipse est aliis in ruinam, aliis in resurrectionem, ita et ipse in manna fidelibus quidem dulcedo mellis, infidelibus vermis efficiturevomuit, Christi figuram habuit. Quo apertvirga lignum passionis accessit, ut emanaret credentibus gratia. Percussa enim petra, fons manavit; Moysen, et propterea jubet Deus ut ostendat eis petram et displicet ei lex quae secundum litteram est scripta: ostend ipsam, ut inde bibat et reficiat sitim suamost haec Moyses ascendit in montem, Josue contra Amalech militat, tenet virgam Moyses, brachiaque sua in modum crucis extendit. Sicque hostis, id est, diabolus, vitam coelestis patriae intercludere molitus, signo crucis dominicae superatur. Dum levaret manus Moyses, vincebat Israel; rursus si inclinasset, superabat Amalech. 377 Elevantibus enim nobis actus nostros ad coelum, rectores tenebrarum subjiciuntur. 2. At con
Abbreviated transcription (Latin):
ed quio es⁊ qd sexta die duplũ colligi uib&ur.
qõ ȩtiã sufficiat in sabbato : Sexta dies: ista :
sexta ȩtas mundi. inqua nunc sumꝰ In hac xͦ dũ¬
plũ colligit : qͥ propt̃ spẽmutȩ et̃ne uerbũ dĩ &¬
audit & facit. In hac duplũ recondit: qͥ&e bene
facta ꝓpt̃ futurã reqͥem : in futuro scło ꝑma¬
nent. Quiuͦ infideles erant & p̃ter causa sab
bati seruabant demanna: ebulliebant exca
uermes & cõputrescebat. Sic & quiꝓpt̃ p̃sentẽ
uitã & amorẽ scłi thesauritant: illis uermes
ebulliunt qui non morientur. Istisunt uermes
quos generat auaritia & diuitiarũ cȩca cuptoi¬
tas. Hisunt qui habent peccunias: & uidentes in
necessitate fr̃s suos claudunt ab eis uiscera sua.
Sed & his qui post susceptũ uerbũ dĩ peccat: efi¬
cit᷑ ei ipsũ uerbũ dĩ uermis qui eiꝰ sẽꝑ conscientiã
fodiat & archana pectoris rodat. Quã quã & uer¬
mis sit xp̃c : ipso loquente. Ego autẽ sũ uermis

Expanded text:
ed quid est quod sexta die duplum colligi jubetur, quod etiam sufficiat in Sabbato? Sexta dies ista est sexta aetas mundi, in quo nunc sumus. In hac ergo duplum colligit, qui propter spem vitae aeternae verbum Dei audit et facit; in hac duplum recondit, qui bene vfacta propter futuram requiem in futuro saeculo permanent. Qui vero infideles erant, etbati servabant de manna, ebulliebant ex eo vermes et computrescebat. Sic et qui propter praesentem vitam et amorem saeculi thesaurizant, his et ille vermis ebullit qui non morietur. Isti sunt vermes, quos generat avaritia et divitiarum caeca cupiditas. Hi sunt qui habent pecunias, et videntes in necessitate fratres suos, claudunt ab eis viscera sua. Sed et is qui post susceptum Dei verbum peccat, efficitur ipsum verbum Dei vermis, qui eorum semper conscientiam fodiat, et arcana pectoris rodat. Quanquam et vermis sit Christus, 376 ipso loquente: Ego autem sum vermis,
Abbreviated transcription (Latin):
talitas eccłȩ ꝑlubrica tẽpoꝵꝰ uoluit̾. alii eunt &a
redimꝰ ad manũ dĩ : atq app̃hensi reparabimur
& nouissima inimica morte destructa. resurgenes
indextera đĩ : uirga regnierimus.

Expanded text:
talitas Ecclesiae per lubrica temporum volvitur; alii eunt, altalitas Ecclesiae per lubrica temporum volvitur; alii eunt, alredimus ad manum Dei, atque apprehensi reparabimur, et, novissima inimica morte destructa, resurgentes in dextera Dei virga regni erimus.
Abbreviated transcription (Latin):
rutor dehinc moyses adliberandũ popłmisrł.
quidicit dño. Qđ signũ habebo ut credant
mͥ quia tumemisisti: Et ds̃ ad illũ. Pice in quio
uirgã quã in manu gestas: int̾rã. Et ꝓiecit: & fac
tus: serpens. Expauit moyses: & fugit & ait
illi dñs. Apphende caudã eiꝰ. It apprehendit.¬
pens : Serpens eñĩ ꝑsuasit homini mortẽ Ergo
mors : a ser pente. Uirga itaq inserpente : xp̃s
inmorte. Ec tam̃ expauit & fugit moyses. Vd ÷
ab illo serpente fugisse moysen. nisi qđ legit ine¬
& abilla spe inquã fuer̃ recesser̃: Sed ut go dic¬
tũ es app̃hende caudã eiꝰ: Quid ÷ cauda nisi pteriora.
Hoc significauit posteriora mea uidebis. Primoe
factus÷ serpens. sed cauda app̃hensa facta ÷ uirgi
quia pͥmo occisus est. postea ꝑactis om̃ib ad id quo
fuerat resurgendo reuersus est. Ubi ꝑuitȩ repara¬
tionẽ morte consũpta : nihil in eo serpentis appanit
Est &iã in cauda serpentis scłi finis: qͥa sic immor¬

Expanded text:
ur dehinc Moyses ad liberandum populum Israel. Qui dicit Domino: Quod signum habebo, ut credant mihi, quia tu me misisti? et Dominus ad illum: Projice, inquit, virgam, quam in mtus est serpens. Expavit illico Moyses, et fugit. Et ait illi Dominus: Apprehende caudam ejus; et apprehendit,pens quippe persuasit homini mortem. Ergo mors a serpente. Virga itaque in serpente, Christus in morte. Et tamen expavit, et fugit Moyses. Quid est ab illo 364 serpente fugisse Moysen, nisi quod legitur in Eet ab illa spe in qua fuerant recesserunt. 3. Sed quod dictum est: Apprehende caudam ejus, quid est cauda, nisi posteriora? hoc significavit: Posteriora mea videbis. Primo enim factus est serpens sed, cauda apprehensa, facta est virga, quia primo occisus est, postea, peractis omnibus, ad id, quod fuerat, resurgendo reversus est, ubi per vitae reparationem, morte consumpta, nihil in eo serpentis apparuit. 4. Est etiam in cauda serpentis saeculi finis, quia sic mor
Abbreviated transcription (Latin):
nausragu iudȩoꝵ & hereticoꝵ ꝓcellã quȩ circũ feruntur
omni uento doctrinȩ. Quoꝵ & sicundit᷑ fluctibus. fringit
tam ipsa floctus & non frangit᷑ Nec ullius here seostẽ¬
pestatib cecidit : nec ulli uento scis matũ cũ mota suc¬
cobit ꝑ tendit autẽ usq ad sydonẽ : hoc ÷ usꝙ ad ge̾¬
ntes ꝑuenit: Legitꝰ etiã in eugło inde assũptos eẽ ali¬
quos apłoꝵ & inipsis locis dnm̃ sepe docuisse sicut
scriptũ est: Terrazabulon & t̃ra nepthalim uiamaris

Expanded text:
aeorum, et haereticorum procellas, qui circumferuntur omni vento: quorum etsi tunditur fluctibus, frangit tamen ipsius fluctus, non frangitur, nec ullius haereseos tempestatibus cedit, nec ulli vento schismatum commota succumbit. Pertendit autem usque ad Sidonem, hoc est usque ad gentes; legitur etiam in Evangelio, inde assumptos esse aliquos apostolos; in ipsis locis Dominum saepe docuisse, sicut scriptum est: Terra Zabulon, et terra Nephtalim, populus
Abbreviated transcription (Latin):
b. eoꝵs. quando eũ conp̃hendentes crucifrcerunt
łt ꝓcedebat adostiũ porte : h ÷ humiliabat seusq
adhostium fidei nit̃e : O stium enĩ portae : inttiuet
sidei Inde incipit eccła: & pͥuenit usq ad speien:
Ut cum credit ea quaenon uidet: mereatur ꝑfrucũ
eum uidere facie ad fatiem coeperit: Qđuero
in illo quasi furore. saliue decurrebant suꝑbarbam
eius: apłs haec aperit dicens: Iudei signa petunit.
& greti sapientiam quȩrunt ⁊ Nos autem p̃ dicamus
xp̃m crucifixum. iudȩis quidem scan dalum gentib¬

Expanded text:
bus eorum, quando eum comprehendentes crucifixerunt. bus eorum, quando eum comprehendentes crucifixerunt. Et procedebat ad ostium portae, hoc est humiliabat se usque ad ostium fidei nostrae. Ostium enim portae initium est fidei. Inde incipit Ecclesia, et pervenit usque ad speciem. Ut cum credit ea quae nunc videt, mereatur perfrui, cum eum videre facie ad faciem coeperit. Quod vero in illo quasi furore salivae decurrebant super barbam ejus, Apostolus haec aperit dicens: Judaei signa petunt, et Graeci sapientiam quaerunt. Nos autem praedicamus Christum crucifixum, Jud
Abbreviated transcription (Latin):
rrterea dauid cũfuger& saul: latere uoluit apito
regẽ quendã geth noĩe a chis. Sed cũ gła eiꝰ sibi
fuissa conmemorata: neꝑ liuorẽ rex toe adquem
confugerat aliqͥd ei mali machinar&᷑. finx̃ in saniã.
& qͣsi furore correptus mutauit ossuũ: de fluebantq¬
q. saliue inbarbã eiꝰ cołlabebatq̃. inmanib eoꝵ. &
ꝓcedebat adostia porte. Et dix̃ achis rex. Quio
huc mͥ ad dipeistis istũ : nunqͥd deerant nobfuriosi:
& sic eũ dimisit. Achis int̃p̃tat᷑ quomodo ÷ : ꝑ qđ
significat᷑ ignorantiat ad uerbũ mirantis & non agno¬
scentis : qõ ingente iudȩorũ ĩ pletũ ÷ : qͥdũ uiderunt
biit. Erant enĩ ibi p̃cepta legis carnalie ⁊ erat & sa¬
crifitiũ słm ordinẽ aaron. & postea ipse decorpore
&sanguine suo instituit sacrifitiũ scđm ordinem
melchi sedech Muta uit gͦ ossuũ in sac̃ dotio. mu¬
tauit inp̃ceptis : dans aliud testam̃tũ. euacuata
carnali operatione : Atq. inde col lapsus ÷ in mani¬

Expanded text:
terea David, cum fugeret Saul, latere voluit apud regem quemdam Geth, nomine Achis. Sed cum gloria ejus fuisset commemorata, 522 ne per livorem rex, ad quem confugerat, aliquid in eum machinaretur, finxit insaniam, et quasi furore correptus, mutavit os suum, defluebantque salivae in barbam ejus, collabebaturque in manibus eorum, et procidebat ad ostia portae. 2. Et dixit Achis rex: Quid huc mihi adduxistis istum? numquid deerant nobis furiosi? et sic eum dimisit. Achis interpretatur, quomodo est? per quod significatur ignorantia, et verbum mirantis, et non agnoscentis. Quod in gebiit. Erant enim ibi praecepta legis carnalia, erat sacrificium secundum ordinem Aaron, et postea ipse de corpore et sanguine suo instituit sacrificium secundum ordinem Melchisedech. Mutavit ergo os suum in sacerdotio, mutavit in praeceptis, dans aliud testamentum, evacuata carnali operatione, atque inde collapsus est in mani
Abbreviated transcription (Latin):
ceptã mentis malitiã qͣsi odore sttidũ emuser & co
gitata e pudse noxia fact is de teriorib dũ xp̃m
permunt ostender̃ : Sed tam̃ dđ saulẽ occidere
noluit : & cũ eũ in abdito oocultat antrohaber&
inpo testatẽ. reseruare potius quã occidere maluit
popłm inpotestate habuit : & non occiors scrptu

Expanded text:
conceptam mentis malitiam, quasi odorem fetidconceptam mentis malitiam, quasi odorem fetidgitata apud se noxia factis deterioribus, dum Christum perimunt ostenderunt: sed tamen David Saulem occidere noluit, et cum eum in abdito occultatus antro haberet in potestate, reservare potius quam occidere maluit:populum in potestate habuit, et non occidit. Scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
g dñm głȩ non inuener : qͥa spelunca se texerat ⁊
Id ÷ carnis infirmitatẽ oculis obiciebat : & maies¬
tatẽ diuinitatis. corporis integmine. t̃aquã spelun¬
mine : hec crucifigi potuit nisi in homine : q nec
teneri possae nisi inhomine Opposuit gͦ malequȩ¬
rentib trã: seruauit bene quȩrentib uitam
passus ÷ : usq ad eo se occultans iudȩis. ut more¬
ret̾. Sed quare usq ad mortẽ uoluit. eẽ padiens
ut fuger& afate saul inspelunca: & enĩ spelunca
inferior t̾rȩspotest accipi. Et certe qđ manifestum
& notũ ÷ om̃ib : corpꝰ erꝰ inmonum̃to positũ ẽ qd
erat excisũ inpaera Hoc gͦ monum̃tũ : spelunca
erat Illuc fugit nr̃ dauid : afadie saul: Tam diu
enĩ ꝑsecutis illũ udei : qͦadusq poneret᷑ inspelu¬
nẽa. Sedqͥd ÷ qđ saul ꝑ secutor ad purgandu uen¬
trẽ speluncã in greditur Nisi qđ iudȩi inrepm con

Expanded text:
gloriae non invenerunt? Quia spelunca se texerat, gloriae non invenerunt? Quia spelunca se texerat, id est, carnis infirmitatem oculis objiciebat, et majestatem divinitatis corporis in tegmine tanquam spelunmine, nec crucifigi potuit nisi in homine; quia nec teneri posset nisi in homine. Opposuit male quaerentibus terram, servavit bene quaerentibus vitam. passus est, usque adeo se occultans Judaeis, ut moreretur. Sed quare usque ad mortem voluit esse patiens, ut fugeret a facie Saul in speluncam? Etenim spelunca inferior pars terrae potest accipi: et certe quod manifestum est, et notum omnibus corpus ejus in monumento positum est, quod erat excisum in petra. Hoc ergo monumentum spelunca erat, illuc fugit noster David a facie Saul; tamdiu enim persecuti sunt illum Judaei, quoadusque poneretur in spelunca. Sed quid est quod Saul persecutor ad purgandum ventrem speluncam ingreditur, nisi quod Judaei in Christum
Abbreviated transcription (Latin):
attendas : sed attende quia suꝑ barbã decurrunt:
¶ uomodo enĩ msaluns infirmitas: sic in barba urtus
ostenditur Texit gͦ uirtutẽ suam: corpore infrmi¬
tatis sua: Etqd forinsȩcus infirmabatur. tanquã
insaliua apparebat  Intus autẽ diuina uirtus tãquã
inspelunca & ibilatebat Sedrex inꝓuisis exceptꝰ
insidus: qđ in nocuo moliebatur inciderat: Scriptumnẽ.
enim: Quifo dit foueam ꝓximo suo: ipse incid& mean
Daud autẽ bona ꝓmalis retribuens. immicu noccidt
sed ꝓtestimonio factiorã clamidis regiȩ abstulit:
cũ facilius eẽt. exceptũ insidias aduersarium ꝑdere
magisquam fallere: Quid ergo est qđ iste fugiens
a facie saul inspelunca latuit: Quare autem latuit:
nisi ut occultar&ur & ñ inueniretur : quid est cosites
spelunca. insi contegi terra: qui enim fugit inspelin¬
cam : Terra tegitur neuideatur: Portabat autem
t̾ram iħoidest carnem quã acceperat det̃ ra: & mel
se occultabat. ne a uidets inueniret᷑ ds̃: Sienim

Expanded text:
 attendas, sed attende quia super barbam decurrit. Quomodo enim in salivis infirmitas, sic in barba virtus ostenditur. Texit ergo virtutem suam corpore infirmitatis suae. Et quod forinsecus infirmabatur, tanquam in saliva apparebat. Intus autem divina virtus tanquam in spelunca, ibi latebat: sed rex improvisis exceptus insidiis, quod innocuo moliebatur inciderat. Scriptum est enim: Qui fodit foveam proximo suo, ipse incidet in eam . David autem, bona pro malis retribuens, inimicum non occidit, sed pro testimonio facti oram chlamydis regiae abstulit: cum facilius esset exceptum insidiis adversarium perdere magis quam fallere. Quid ergo est quod iste fugiens a facie Saul in spelunca latuit? Quare autem latuit, nisi ut occultaretur, et non inveniretur? Quid est contegi spelunca, nisi contegi terra? Qui enim fugit in speluncam, terra tegitur, ne videatur. Portabat autem terram Jesus, id est carnem, quam acceperat de terra, et in ea se occultabat, ne a Judaeis inveniretur. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
es cendens itaq mor̃ ses demon¬
te cum tabulis : dum aud iss &
popłum qđ fuerat. mnidola consecratus. in dignos
eos idicans acciꝑe legem ꝓiecit demanib. suiftabu¬
las: ¶ uib confractis : incent it uitulũ quẽ plas¬
maueraNI. Sid quid uelit iste uituł quem fecer
filu ifrł insolitudine.: ułquid signifie& qđ mor¬
ses ipsum uitulũ igne conbus sit minuta timq
coneidit. & inaquãm asꝑgens potũ populo dedit :
si enĩ tabulas quas digito deihoc .ẽ. oꝑatione sp̃s
seĩs criptas acreperat ideo fregit quia indignos
eos quib eas leger& indicauit sideq ut abeis ille
uitu lus penitus aboler& ur incendit eum itcon¬
tiuit & inaquas asꝑsit atq submersit. ut quid
et adpotum hoc poculo dedit. que non excit& factu
hoc adquȩ rendam & intellegendam ꝓph&icam
significationem. Oc currat ergo iamꝰ intiNtis men¬
tib quia diaboli corpꝰ significauerit iuitulo. it est
homines mom̃ib gentibus. Quib ad haec sacri¬

Expanded text:
escendens itaque Moyses de monte cum tabulis, dum audisset populum, quod fuerat ad idola consecratus, indignos eos judicans accipere legem, projecit de manibus suis tabulas, quibus confractis, incendit vitulum quem plasmaverant. 2. Sed quid sibi velit iste vitulus quem fecerfilii Israel in solitudine: vel quid significet quod Moyses ipsum vitulum igne combussit, minutatimque concidit, et in aquam aspergens potum populo dedit? Si enim tabsancti, scriptas acceperat, ideo fregit, quia indignos eos, quibus eas legeret, iudicauit, si denique, ut ab eis ille uitulus penitus aboleretur, incendit eum, contriuit, in aqua sparsit atque submersit, ut quid et potum hoc populo dedit? quem non excitet factum hoc ad inquirendam et intellegendam propheticam significationem ? occurrat ergo iam intentis mentibus tamquam diaboli corpus in uitulo, id est homines in omnibus gentibus, quibus ad haec sacri
Abbreviated transcription (Latin):
uat̃ desideri is. & expers. ẽ. scientie ueritatisꝰ¬
Ses te rra quid sit illud qđ iuxta
ẜceptũ dñi moyses lauisse a aron & filios eius
legit̾: iã tunc purgationẽ mundi &rerũ om¬
niũ sc̃itatẽ : baptismi sacram̃ta signabant.
Non accipiunt uestes: nisi lotis prius sordib.
Nec ordinant᷑ ad sacra: nisi inxp̃o noui homi¬
nes renascant᷑. Qđ aut̃ mox ses lauat: legis
inditiũi. ÷. Receptis eñi dĩ : lauandi sumus.
Et cũ parati ad indum̃tũ xp̃i tunicas pellicias
deposuerimꝰ: tunc induem̾ ueste linea nihil
insẽ mortis habente. sed tota candida. Ut de
baptismo consurgentes: cingamꝰ lumbos inue¬
ritate. & tota pristinoꝵ peccatoꝵ turpitudo
celet̃. Unde & dd dic̃. Beati inqͥd. quoꝵ remis¬
se s̃ iniqͥtates: & quoꝵ tecta s̃ peccata.¬
uid ayteai sibi uelit lex imaginaria quȩ
iub& iutulũ ꝓpeccato sac̃ dotis immolari
& sanguinẽ eiꝰ septies digito popłm asꝑgi

Expanded text:
vatur desideriis, et exspers est scientiae veritatisvatur desideriis, et exspers est scientiae veritatiseterea quid sit illud, quod juxta praeceptum Dei Moyses lavisse Aaron, et filios ejus legitur: jam tunc purgationem mundi et rerum omnium sanctitatem baptismi sacramento significabant. Non accipiunt vestes, nisi prius lotis sordibus; nec ordinantur ad sacra, nisi in Christo novi homines renascantur. Quod autem Moyses lavat, legis indicium est: praeceptis enim Dei lavandi sumus, et cum parati ad indumentum Christi tunicas pelliceas deposuerimus, tunc induemur veste linea, nihil in se mortis hbaptismo consurgentes, cingamus lumbos in veritate, et tota pristinorum peccatorum turpitudo celetur. Unde et David: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccatauid autem sibi velit lex imaginaria, quae jubet vitulum pro peccato sacerdotis immolari, et sanguine ejus septies digito populum aspergi.
Abbreviated transcription (Latin):
dos. ẽ: qͥ scripturȩ scientiã ñ intelligit. a quo
gressũ doc trine uł oꝑis porrigat ꝑignoran¬
docere deb&. sedtaq̃i p̃cepta que doc& ñ mple
Paruo aut̃ naso ẽ : qͥ ad tenendã m̃surã discre¬
tionis idoneus non est Grandi & corto nasoẽ.
uł immoderata discretione. Fracto aut̃ pede
uł manu ẽ: qͥ uiã dĩ quã doc&. ꝑ gere ñstuda.
pondus de primit. & tardius ad suꝑna inten¬
dit. Lippiis uͦ ẽ. cuiꝰ ingeniũ ad cognitionẽ
ueritatis emicat. sed hoc carnalit̃ uiuende
obscurat. Albuginẽ quoq hab& in oculo
qͥ arrogantia sapientię seu iustitię cecat᷑.
ugẽ uͦ hab& scabiem: cui carnis p&ulant
sne cessatione domina t̃. Impetiginẽ quoq haba
incorꝑe: qui auaritia uastat᷑ inm̃te. Quȩ nisi
inparuo conpescat᷑: nimirũ sine m̃sura dilatatur.
Ponderosus uͦ ẽ : qui & si turpitudinẽ ñ exerc& oꝑe.
mine grauatꝰ inm̃te. Talis nec sc̃ã ingredi. nec
noñ antistits poterit possidere: qr & t̾renis gra¬

Expanded text:
 quia Scripturae scientiam non intelligit, et quo gressum doctrinae vel operis porrigat per ignorandocere debeat, sed tamen praecepta quae docet non implet. Parvo autem naso est qtionis idoneus non est. Grandi autem, et torto ae arrogantia, vel immoderata discretione. Fracto autem pede vel manu est, qui viam Dei quam docet pergere non studet. pondus deprimit, et tardius ad superna intendit. Lippus vero est, cujus ingenium ad cognitionem veritatis emicat; sed hoc carnaliter vivendo obscurat. Albuginem quoque habet in oculo, qui arrogantia sapientiae seu justitiae caecatur. Jugem vero habet scabiem, cui carnis petulantia sine cessatione dominatur. Impetiginem quoque habet in corpore, qui avaritia vastatur in mente: quae nisi in parvo compescatur, nimirum sine mensura dilatatur. Ponderosus vero est, qui si turpitudinem non exercet opere, mine gravatur in mente. Talis nec sancta ingredi, nec nomen antistitis poterit possidere: quia et terrenis gra
Abbreviated transcription (Latin):
tũ atq conlisũ. Reicit̾ & cicatricẽ habens:
qͥ ñ digna satis factione penitentiȩ uulnera
peccãtoꝵ deplorat. sed ad huc ueteris morbi
fitet̾. neq diuinã legẽ meditat᷑. Reicitꝰ & pa¬
bulã habens. qͥ pro ritu libidinis & ardore
con cupiscentiarũ exestuat. Similit̃ & scabi¬
osũ : qui peccatũ carnis ꝑficit contagione
oꝑis. Iã uͦ imp&iginẽ habens: hereticoꝵ figu
amputatã : ille ÷ qͥbonum qđ incipit ꝑ seue¬
ranti finc ñ ꝑsic̃. Porro de seccũ. uł testiculis
amputatũ: indicat cos qͥcũ corꝑe uiri sint.
curpitadinis usu effeminant᷑. His gͦ crimos¬

Expanded text:
 collisum. Rejicitur et cicatricem habens, qui non digna satisfactione poenitentiae vulnera peccatorum deplorat, sed adhuc veteris morbi fitetur, neque divinam legem meditatur. 5. Rejicitur et papulam habens, qui pruritu libidinis et ardore concupiscentiarum exaestuat. Similiter et scabiosum, qui peccatum carnis perficit contagione operis. Jam vero impetiginem habens 427 haereticorum figuramputatam, ille est qui bonum quod incipit perseveranti fine non perficit. Porro desectum, vel testiculis amputatum, indicat eos qui cum corpore viri sint, turpitudinis usu effeminantur. His ergo crim
Abbreviated transcription (Latin):
indesertũ locũ. Sed qͥd ÷ om̃s iniqͥtates & ma¬
ledictiones acciꝑe. nͥ qr om̃ia peccata quȩ ab
adã usq ad xp̃m humanũ genus admisit.
illi solis ꝑcepturi. qui nec credere in xp̃o
nec expiari xp̃i sanguine uoluert̃. & sic
honusti & p̃grauatĩ iniqͥtatib & maledie¬

Expanded text:
 omnes iniquitates, et maledictiones accipere, nisi quia omnia peccata, quae ab Adam usque ad Christum humanum genus admisit, illi soli sunt percepturi, qui nec credere in Christum, nec expiari Christi sanguine voluerunt? Et sic onusti et praegravati iniquitatibus et maledic
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ similit̃ ut de sanguine uituli digito sac̃dos
popłm aspgendũ. Alterũ uͦ inqͦ om̃ia pecerie
maledictiones totiꝰ popłi inponende eẽnt uo
cũ desertũ ꝑducendũ. ibiq dimit tendũ uel
prius necesse . ẽ. uituli sacrificiũ pandere
Uitulus itaq hic qui ꝑpeccato sac̃dotis & doruiꝰ

Expanded text:
el de sanguine vituli digito sacerdotis populum aspergendum; alterum vero, in quo omnia peccata et maledictiones totius populi imponendae essent, in locum desertum perducendum, ibique dimittendum? 2. Sed prius est necesse vituli sacrificium pandere, Vitulus itaque hic qui pro peccato sacerdotis et totius
Abbreviated transcription (Latin):
iUERSiTAS uit timarũ & que ul offerri
debeant. uł ñ offerri. in hoc libro leuiticoꝵ
dinumerat̃ : sedꝑ cõparationẽ peccoꝵ. conuer¬
satio hominũ demonstrat᷑. Homo qͥ obtulerit
uictima pacificoꝵ dño d o uel uota soluens. uł
sponte offerens tã debu̾b quã de oiub immacu

Expanded text:
iversitas victimarum, et quae vel offerri debeant, vel non offerri, in hoc libro Levitico dinumerantur. Sed per comparationem pecorum conversatio hominum demonstratur. Homo qui obtulerit victimam pacificorum Domino, vel vota solvens, vel sponte offerens
Abbreviated transcription (Latin):
timme : cũ me ipse non uideris. Scriptũ ÷ enĩ
deme : qͥa hi qui me uident non credent in
me & qͥ me nonuident ipsicredent & uiuent
deeo autẽ qđ scripsisti mͥ ut ueniam adte: oportetme oma
ꝓpt̃quȩ missussũ hic explere & postea quã conpleuero:
recipime abeo equomissussũ. Cũ gͦ fuero assup̃tꝰ mittã
tͥ aliquẽ ex płiscipłis meis ut cur& egriaroinẽ tuã. & uit̃atͥ
uͦ quã h̃ĩs iħs assup̃tus ÷ misit ei utdã qui& thomas. thad

Expanded text:
me, cum me ipse non videris. Scriptum est enim de me, quia hii qui vident me non credent in me, et qui non vident me ipsi credent et vivent. De eo autem, quod scripsisti michi, ut veniam ad te: oportet me omnia, propter que missus sum, hic explere, et posteaquam complevero, recipi me ad eum, a quo missus sum. Cum ergo fuero assumptus, mittam tibi aliquem ex discipulis meis, ut curet egritudinem tuam et vitam tibi unqua
Abbreviated transcription (Latin):
uocare. eogõ depeiorib ad meliora ꝑgentes tenebro¬
sã egyptũ derelinquamꝰ. Eõ autẽ ait deagni illius
esu omis alienigena non comed& exeo & inuna domo
comedet᷑ nec efferetis de carnib eiꝰ foras: hoc dexp̃i
corporis sacram̃to cuiꝰ ille agnꝰ figurã obtinu it ꝓpͥe
tenet᷑ scriptũ. Cuiꝰ corpꝰ & sanguis inuna domoto :÷
inuna ȩccła uesci p̃cipit᷑: nec efferri foris implebib
scilic& hereticoꝵ quȩ ab eadẽ eccłȩ catholicȩ unita
terent : quȩ auferrent. Sicq. moyses & popłs ꝓficis¬
cens : auro & argento expoliauit ȩgyptios iussu dnĩ
dĩ nihil in iuste iubentis. Quio uero hȩc p̃figuraue¬
rint nasi qđ in auro & argento acueste egrptioꝵ si¬
ficates̃ quȩ dã doctrinȩ. quȩ exipsa consuetatoinege¬
tiũ non inutili studio discunt᷑: sed siue hoc signisi¬
c& siue illud qđ exipsis gentib animȩ p̃tiose tamquã

Expanded text:
vocare, eo quod de pejoribus ad meliora pergentes, tenebrovocare, eo quod de pejoribus ad meliora pergentes, tenebrosam Aegyptum derelinquimus. 3. Quod autem ait de agni illius esu: Omnis alienigena non comedet ex eo, et in una domo comedetur, nec efferetis de carnibus ejus foras, hoc de Christi corporis sacramento, cujus agnus ille figuram obtinuit, proprie tenetur scriptum: cujus corpusin una Ecclesia vesci praecipitur; nec efferri foris, in plebibus scilicet haereticorum, quae ab eadem Ecclesiae unitatterent, quae auferrent; sicque Moyses et populus proficiscens auro et argento spoliavit Aegyptios, jussu Domini Dei, nihil injuste jubentis. Quid vero haec praefiguraverint, nisi quod in auro et argento ac veste Aegyptiorum sificatae sunt quaedam doctrinae, 371 quae ex ipsa consuetudine gentium non inutili studio discuntur? Sed sive hoc significet, sive illud, quod ex ipsis gentibus animae pretiosae, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
religionũ. quã xp̃i ueritas cũ suis extinx̃ & deleuit
auctorib: Porro qđsequit᷑ induis eoꝵ fecit iuditiũ: illato
hebrei autumant. ꝗõ nocte qua egressus: popłs omĩa
mnegypto tẽpla destructa sint siue motutrȩ. siue
nctu fulminũ. Sp̃alit̃ autẽ dicimꝰ : qđ egredientib
nob exegypto errorũ idola corruant. &om̃is ꝑũsoꝵ¬
dogmatũ cultura quatiatur
passus ÷ dñs Phibent᷑ qͥ pascha faciunt ossa frangere :¬
qͥa non frangunt᷑ incruce ossa dni. Attestante euan
gelista : qͥdicit. Oseiꝰ : non cõminuetis. Sanguine
agni inlibantur israhelitarũ postes: neuastator an¬
głs audeat inferre ꝑnitiem. Signant᷑ signo dñicȩ
passionis infrontib fideles popłi ad tutelã salutis.
ut hi soli ab interitu liberentur. qͥ cruore dñicȩ passio¬
nis corde & fronte signatisunt. Qui ętiã oꝑe loqͥunt᷑
Signatũ ÷ suꝑnos lum̃ uultꝰ turonẽ. Unde & appel¬
latur ipsa so. lẽp̃nitas pascha: qđ nos transitũ possumꝰ

Expanded text:
exstinxit et delevit auctoribus. Porro quod sequitur: In diis eorum fecit judicium , illud Hebraei autumant, quod nocte qua egressus est populus, omnia in Aegypto templa destructa sunt, sive motu terrae, sive tactu fulminum. Spiritaliter autem dicimus quod egredientibus nobis ex Aegypto, errorum idola corruant, et omnis perversordogmatum cultura quatiatur.passus est Dominus; prohibentur qui Pascha faciunt ossa frangere; non franguntur in cruce ossa Dgelista, qui dicit: Os ejus non comminuetis. Sanguine agni illiniuntur Israelitarum postes, ne vastator angelus audeat inferre perniciem; signantur signo Dominicae passionis in frontibus fideles populi ad tutelam salutis, ut hi soli ab interitu liberentur, qui cruore Dominicae passionis corde et fronte signati sunt; qui etiam opere loquuntur: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Unde appellatur ista solemnitas phase, quod nos transitum possumus
Abbreviated transcription (Latin):
sed ultra non ꝓfitient. Bementia eoꝵ manifesta erte
om̃ib sic̃ & illoꝵ fuit. Hi autẽ quiꝑ ipsã corrupti¬
onẽ mentis inqͥetissimi fuer̃. insigno tertio defecer̃
fatentes sibi aduersũ esse spm̃ scm. qͥerat in moyse.¬
& illi deficientes in t̾cio signo dixer̃. Digitus dĩ ÷ hic

Expanded text:
sed ultra non proficient. Dementia eorum manisfesta erit sed ultra non proficient. Dementia eorum manisfesta erit omnibus, sicut et illorum fuit . Hi autem, qui per ipsam corruptionem mentis inquietissimi fuerunt, in signo tertio defecerunt, fatentes sibi adversum esse Spiritum Dei. Unde et illi deficientes in tertio dicunt, Digitus Dei est hic
Abbreviated transcription (Latin):
Rana ÷ enĩ : lo quacissima uanitas. Ad nihil enĩ ali¬
ud animal ipsũ utile ÷ : nisi qđ sonũ uocis imꝓbis
&importunis clamorib reddit. Pos hȩc scixui-¬
suspendit ꝑaera uolitans : sed ita subtile : & mi¬
nutũ. ut oculi uisũ nisi acute cernentis effugiat
Corpꝰ autẽ cui insiderit a cerbissimo tenebrat
stimulo : ita ut quẽ uolantẽ uidere qͥs non ual&.
sentiat statĩ stimulantẽ. Hoc gͦ animalis genus
subtilitati hereticȩ conparat̾: quȩ subtilib. u̾boꝵ
stimulis animas terebrat. Tantaq calliditate circũm¬
uenit. ut deceptꝰ quisq nec uideat nec intelligat un¬
de decipiat᷑. Qđ uero int̾cio signo magicesser dicen¬
tes hc digitꝰ dĩ est : magi illi typicũ hereticoꝵ atq
animositatẽ habuer̃. Declarat hoc apłs dicens. Sic̃
iã nes & manbres restiter̃ moỹsi : sic & hi resistunt ueri¬
tati: homines mente corrupti & rȩꝓbi circafidem :

Expanded text:
Rana est enim loquacissima vanitas; ad nihil enim aliRana est enim loquacissima vanitas; ad nihil enim aliud animal ipsum utile est, nisi quod sonum vocis improbis et importunis clamoribus reddit. 4. Post haec cynipsuspenditur per aera volitans, sed ita subtile est et minutum, ut oculi visum nisi acute cernentis effugiat; corpus autem cum insederit, acerbissimo terebrat stimulo, ita ut quem volantem videre quis non valeat, sentiat statim a volantem. Hoc ergo animalis genus subtilitati haereticae comparatur, quae subtilibus verborum stimulis animas terebrat, tantaque calliditate circumvenit, ut deceptus quisque nec videat nec intelligat unde decipiatur. Quod vero in tertio signo magi cessarunt dicentes: Hic digitus Dei est , magi illi typum haereticorum, atque animositatem habuerunt. Declarat hoc Apostolus dicens: Sicut Jamnes et Mambres restiterunt Moysi, sic et hi resistunt veritati; homines mente corrupti, et reprobi circa fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ factus ÷ oboediens usq ad morte : & ꝑ ipsã mortẽ
carnis. consũpsit aculeũ mortis. attestante ꝓ ph&a
Eromors tua omors. ero morsus tuus inferne ix
sic indurauit post peccatũ. ut poenitentiȩ conpunc
runt᷑ plagȩ inegyptũ. bic& illa in egr̃p̃tũ corpora¬
lit̾ gestasint : sp̃alit̾ tam̃ nunc gerunt᷑ in nobis.
Aegyptus namq : scłi forma est. Prima plaga inqͣ
primo aquȩ uertunt᷑ in sanguinẽ. Aquȩ egrptiȩ :¬
erratica & lubrica phyloso phoꝵ sunt dogmata quȩ
merito insanguinẽ uertuntur : qx in rerũ causis carna¬
lit̾ sentiunt. Sed ubi crux xp̃i mundo huic lumen
ueritatis ostendit : huiꝰ modi eũ correptionib argut
ut ex qualitate poenarũ ꝓprios agnoscat errores
NSECUnda uͦ plaga : rane ꝓducunt᷑: Quib. fi goralt
indicari arbitrantur carmina poetarũ : qui in ani
quatã & inflata modulatione. uelut ranarũ sonis
&cantib mundo huic deceptionis fabulas intulerun

Expanded text:
tem factus est obediens usque ad mortem, et per ipsam mortem carnis consumpsit aculeum mortis, attestante propheta: Ero mors tua, o mors, ero morsus tuus, inferne . 1. Induravit runtur plagae in Aegyptum, licet illa in Aegyptum corporaliter gesta sint, spiritaliter tamen nunc geruntur in nobis. Aegyptus namque saeculi forma est. Prima plaga, in qua primo aquae vertuntur in sanguinem. Aquae Aegyptiae erratica et lubrica philosophorum sunt dogmata, qumerito in sanguinem vertuntur, quia in rerum causis carnaliter sentiunt. Sed ubi crux Christi mundo huic lumen veritatis ostendit, hujusmodi eum correptionibus arguet, ut ex qualitate poenarum proprios agnoscat errores. 3. In secunda vero plaga ranae producuntur, quibus indicari figulariter arbitrantur carmina poetarum, qui inani quadam, et inflata modulatione, velut ranarum sonis et cantibus mundo huic deceptionis fabulas intulerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tãqũa uagę & salientes animȩ inscłi uoluntates.
onna plaga : tenebrȩ facte sunt. Siue ut m̃tis
cecitas. arguat᷑ : siue ut intelligant diuinȩ dis¬
pensationis & ꝓuidentiȩ obscurissimas esse rationes.
Posuit enĩ ds̃ tenebras latibulũ suũ. Quas illi au¬
dacit̃ & temere penetrare cupientes & alia exalus
asserentes : incrassas & pal pabiles ignorantiȩ tene¬
bras de uoluti sunt¬

Expanded text:
tanquam vagae et salientis animae in saeculi voluptates. tanquam vagae et salientis animae in saeculi voluptates. 15. Nona plaga tenebrae factae sunt, sive ut mentis eorum caecitas arguatur, sive ut intelligant divinae dispensationis et provindentiae obscurissimas esse rationes. Posuit enim Deus tenebras latibulum suum , quas illi audacter et temere perscrutari cupientes, et alia ex aliis asserentes, in crassas et palpabiles ignorantiae tenebras devoluti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
AceRa pos⁊ hȩc & uesicȩ turgentes: sexto inue¬
bere ꝓducunt᷑. Inulcerib: arguit᷑ dolosa huiis
scłi & prurulenta malitia. Inuesicis tumens & infla¬
ta suꝑbia. Inferuore : ira ac furoris insania. huc¬
usq enĩ talia ꝑerrorũ suoꝵ figuras mando suppli¬
osł hȩc ueRo uerbera uenum:
desuꝑnis uoces scil lic&. tonitrua. & grando. & ignis
discurrens. In tonitruis enĩ : increpationes ac diuine
correptiones intelligunt᷑. qͥa non consilentio uerberat¬
ꝑ quã tenera aohuc uastent᷑ nascentia uitiorũ. Dat
&ignẽ : sciens eẽ spinas & tribulos quos debeat ignis¬
Perhunc enĩ incentiua uoluntatis & libidinis c̃sumuntꝰ
uoo atẽ locustarũ octauo in loco fit m̃tio: putirur
aquib dã ꝑ hoc genꝰ plagę dissidentis ase & dscar¬
dantis humani generis inconstantia c̃futari. Alio
quoq sensu locustę ꝓmobilitate leuitatis accipienoes:

Expanded text:
Ulcera post haec et vesicae turgentes sexto in veUlcera post haec et vesicae turgentes sexto in verbere producuntur. In ulceribus arguitur dolosa hujus saeculi, et purulenta malitia; in vesicis, tumens et inflata superbia. In fervore irae ac furoris insania. Hucusque enim talia per errorum suorum figuras mundo suppliPost haec vero verbera veniunt de supernis voces, scilicet tonitrua et grando, et ignis discurrens. In tonitruis enim increpationes ac divinae correptiones intelliguntur, quia non cum silentio per quam tenera vastantur adhuc nascentia vitiorum. Dat et ignem, sciens esse spinas et tribulos quos debebat Per hunc enim ignem incentiva voluptatis et libidinis consumuntur. 14. Quod autem locustarum octavo in loco fit mentio, putatur a quibusdam per hoc genus plagae dissidentis a se et discordantis humani generis inconstantia confutari. Alio quoque sensu locustae pro mobilitate levitatis accipiendae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
aliud quã insolentes curȩ desi derioꝵ carnaliũ desie¬
nant᷑ : Aegẏptus gͦ muscis ꝑcutit᷑: qr eoꝵ corda qui
hoc scłm diligunt desiderioꝵ suoꝵ inqͥetudinib feri¬
untur. Porro septuaginta int̃p̃tes cynomiã id est
caninã muscã posuer̃: ꝑ quã canini mores significa¬
ntur. Inquib humane m̃tis uoluntas & libi docarnis
arguit᷑. Potest quidẽ hic locus significare etiam
ꝑmuscã caninã forensẽ hominũ eloquentiã : quȩ
ueluti canes alterutro selacerant. IAM UERO
quinto in loco animaliũ nece uel pecũdũ : egypt
uerberat᷑ . Uȩcordia in hoc arguitur. stultitiaq.
mortaliũ : quȩ tamquã in rationabilia pecora cultũ
& uocabulũ dĩ imposuer̃ figuris non solũ hominũ
sed & pecudũ. ligno & lapidib impressis. Amonem
iouẽ in ariete uenerantur : & anubẽ in cane. Apin
quoq colentes in tauro &c&era q̃q̃ quȩ egyptui
esse diuinũ : in his uider̃ miseranda supplicia.

Expanded text:
aliud quam insolentes curae desideriorum carnalium designantur? Aegyptus ergo muscis percutitur, quia eorum corda qui hoc seculum diligunt desideriorum suorum inquietudinibus feriuntur. 9. Porro Septuaginta interpretes cynomyiam, id est, caninam muscam posuerunt, per quam canini mores significantur, in quibus humanae mentis voluptas et libido arguitur carnis. Potest quidem hic locus significare etiam per muscam caninam forensem hominum eloquentiam, qua veluti canes alterutrum se lacerant. 10. Jam vero quinto in loco animalium nece, vel pecudum Aegyptus verberatur. Vecordia in hoc arguitur, stultitiaque mortalium, qui, tanquam irrationabilia pecora, cultum et vocabulum Dei imposuerunt figuris, non solum hominum, sed et pecudum, ligno et lapidibus impressis, Ammonem Jovem in ariete venerantes, et Anubem in cane, Apin quoque coesse divinum, in his viderunt miseranda supplicia.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ maginis. & uo lucrum. & quadrupedum. & ser¬
pentium. Ex hac quasi sapientia iste uituł aureus.
qualia sole bant agr̾ptiorum &iam ipsiprima¬
tes & tam docti homines adorare fimenta.
Hoc gͦ uitulo. significa tũ .ẽ. omne corpus id .x̃.
om̃is societas gentilium idolatriȩ deditorum.
mit tere int̾ram. Ut qm̃ nonest quise abs condit
acalorx eius dum ineum credunt gentes ignę
uirtutis eius diabolica ineis formã soluatur.
Totum de intẽ corpus. illud comminuit᷑. id .ẽ. abl¬
la malę conspirationis conflatione discis sum. ius¬
bo ueritatis humiliat᷑. & com minutum inaquã
mit titur : ut eos israhelite idest euangelii p̃dicato¬
res exbaptis mo insua menbra id .x̃. indni cum
corpus trans ferant. Q ua̾rum uni israhelitarum¬
id est p&ro : deipsis gentib dictum est. Macta
& manduca. Quarẽ ȩtiam non concide &bibe:
Ita ille uitulus. ꝑ ignem ⁊ eli. &atiem uerbi & aquã
baptis mi. ab eis potius quos. absorbere conabatur
ab sor tus. i¬

Expanded text:
is hominis et uolucrum et quadrupedum et serpentium. ex hac quasi sapientia iste uitulus aureus, qualia solebant Aegyptiorum etiam ipsi primates et tamquam docti homines adorare figmenta. hoc ergo uitulo significatum est omne corpus, id est omnis societas gentilium idolatrimittere in terram , ut quoniam non est qui se abscondat a calore ejus, dum in eum credunt gentes, igne virtutis ejus diabolica eis forma solvatur. 7. Totum deinde corpus illud comminuitur, id est, ab illa malae conspirationis conflatione discissum verbo veritatis humiliatur, et comminutum in aquam mittitur, ut eos Israelitae, id est, Evangelii praedicatores ex baptismo in sua membra, id est, in dominicum corpus transferant: quorum uni Israid est, Petro de ipsis gentibus dictum est sic: Macta et manduca . Quare etiam non: Concide et bibe? Ita ille vitulus per ignem zeli, et aciem verbi et aquam baptismi, ab eis potius quos absorbere conabatur, absorptus
Abbreviated transcription (Latin):
non bene usisun:. quȩ in hac uita quȩ transitona est
dũ adũsan cupiunt xp̃o. habent inore sacroñta
legis & ꝓph&arũ ad testimonium xp̃i Etcũ eccła
quasi cũ ꝓphetis descripturis disputant: sic̃ illicũ
& iterũ fugiit indie illa afaciesaul Uenitq ad
sacer dotem abi me lech. aquo &gladium goliȩ
sustulit & panes ꝓpositionis accepit: Querefasa¬
cerdoti mortẽ attulit: & anima aduersionem religi¬
ose intulit ciuitati: Haec itaq gestoꝵ fides est:
tionem declinar& uidaicã. ad apłos transiit cũsb
& desi deratum sibi cybum sumpsit: Desiderio enim
desidera uit pascha manducare: Ex quib goli ae
id est diaboli arma sustulit: fortis enim spolia ipse
diripuit: his gͦ aquib receptus ÷ xp̃c. tribulatio¬
nes indux̃ diabolꝰ & mortẽ. Oõs enĩ ut ait apłs.¬

Expanded text:
non bene usi sunt quae in hac vita, quae transitoria est,non bene usi sunt quae in hac vita, quae transitoria est,dum adversari cupiunt Christo, habent in ore sacramenta legis et prophetarum: ad testimonium Christi, et cum Ecclesia quasi cum prophetis de Scripturis disputant, sicut illi cum et iterum fugit a facie Saul: venitque ad sacerdotem Abimelech, a quo et gladium Goliae sustulit, et panes propositionis accepit. Quae res et sacerdoti mortem attulit, et animadversionem religiosae intulit civitati. Haec itaque gestorum fides est. tionem declinaret Judaicam, ad apostolos transiit, cum quibus et desideratum sibi cibum sumpsit: desiderio enim desideravit pascha manducare. Ex quibus Goliae, id est arma diaboli, sustulit: fortis enim spolia ipse diripuit. His ergo a quibus receptus est Christus, tribulationes induxit diabolus, et mortem. Omnes enim, ut ait Apos
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ bala c̃ ille repͥb quẽ nontac& scriptura iuditio
diuino esse dãpnatũ : sed tam̃ ꝓpha&iã habebat Nco
illa uerba parũ attestantur huic sententiȩ qͣtẽm
in eugło scriptas. multos dicturos in illa die dñedne
tutes multas fecimꝰ: Quib dicturꝰ ÷ non nouiuos:
discedite a me operarii iniqͥtatis. Mystice autẽ ex¬
emplũ huiꝰ saul ndntioꝵq eiꝰ : in hac sententia figu¬
rat non nullos hereticos qͥaliqͥd boni demunerib sc̃i
sp̃s habent : sic̃ testam̃ta legis & euangelii sic̃ baptis¬
mi sacram̃tũ Qui cũ adeccłam catholicã ueniunt:
non ÷ in eis ullomͦ uiolandũ. aut qͣsi ñ habeant da¬
dendũ. Sed tam̃ eos non idõ debere salutẽ confibe
tis ⁊ sinequa omino qͥcquid habere poter̃ quã uissitꝰ¬
scm̃ atq uenerandũ. ipsi tam̃ nihil sunt: Tanto molt¬
niores effecti p̃mio uitę et̃nȩ. quanto illis donis

Expanded text:
non tacet Scriptura judicio non tacet Scriptura judicio divino esse damnatum, sed tamen prophetiam habebat. Nec illa verba parum attestantur huic sententiae, quae in Evangelio scripta sunt multos dicturos in illa die, Dominetutes multas fecimus. Quibus dicturus est: Non novi vos: discedite a me, operarii iniquitatis . Mystice autem exemplum hujus Saul nuntiorumque ejus in hac sententia figurat nonnullos haereticos, qui aliquid boni de muneribus sancti Spiritus habent, sicut testamenta legis et Evangelii, sicut baptismi sacramentum. Qui cum ad Ecclesiam canon est in eis ullo modo violandum, aut quasi non habeant tradendum, sed tamen eos non ideo debere salutem confidertis, sine qua omnino quidquid habuerint, quamvis sancsit atque venerandum, ipsi tamen nihil sunt, tanto indigniores effecti praemio vitae aeternae, quanto illis donis