comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Eece ÷ petre quod ctiai. quia hii qui fami¬
facere &̾ ex potestate possunt. Qui enĩ feroci-¬
tatem gothi terribilis sedens repͣssit. lora uero
nodos q ligature quȩ innocentis brachia acl¬
strinxerant. oculis dissoluit. ipsa miraculi
cȩleritate indicat. quia e& potestate acce¬
perat habere quod fexit. Rursum quoq
quale quantumq miraculũ orando ualuit
egressus. Quidam uͦ rusticus defuncti
filii corpus in ulnis ferens orbitatis. luctu ęstu¬
ans ad monasterium uenit. benedictum patrem
quesiuit. Cui cum dictum esset. quia isdem
patͣ cum fr̃ib in agro moraret᷑ : ꝓtinus ante
monasterii iamiam corpus extincti filii ꝓiecit :¬
& lolore turbatus. ali inueniencdũ uenerabile̾
patrem sese concitus in cursum declit. Eadem
hora uir dñi ab agri oꝑe iam cum fratrib re-¬
uertelutur. Quẽ mo& ut orbatus rusticus as¬
perit. clamare cȩpit. Redede filiũ meũ : redde

Expanded text:
Ecce est, Petre, quod dixi: quia hi quEcce est, Petre, quod dixi: quia hi qufacere etiam ex potestate possunt. Qui enim ferocitatem Gothi terribilis sedens repressit, lora vero nodosque ligaturae quae innocentis brachia astrinxerant, oculis dissolvit, ipsa miraculi celeritate indicat, quia ex potestate acceperat habere quod fecit. Rursum quoque quale quantumque miraculum orando voluit egressus. Quidam vero rusticus defuncti filii corpus in ulnis ferens, orbitatis luctu aestuans, ad monasterium venit, Benedictum patrem quaesivit. Cui cum dictum esset quia idem Pater cum fratribus in agro moraretur, protinus ante monasterii januam corpus exstincti filii projecit, et dolore turbatus, ad inveniendum venerabilem Patrem sese in cursum concitus dedit. Eadem vero hora vir Dei ab agri opere jam cum fratribus revertebatur. Quem mox ut orbatus rusticus aspexit, clamare coepit: Redde filium meum, redde
Abbreviated transcription (Latin):
Surge. surge. & res illins rustici redde quas
accepisti. Ad cuiis uocem uir cłi ꝓtinus oculos
leuauit a lectione : eumq intitus. mor ai rusti¬
cum qui ligatus tenebatur attendit. Ad euius
brachia dum oculos deflerisset. miro mͦ tanta
se cȩleritate ceperunt illigata brachiis lora dis¬
soluere. ut dissolui tam concite nulla hominu᷑
festinatione potiussent. Cumq is qui ligatus
uenerat cȩpiss subito adstare solutus. ad tante
potestatis ium tremefactus zalla ad terrã corru¬
it. & ceruicem crudelitatis rigide ad eius
uestigia inolmans orationib se. illius comͣdauit.
Uir autẽ sc̃s a lectione minime surrerit. s
uocatis fr̃ib eum introrsus tolli. ut bene¬
dictionẽ acciꝑer p̾cepit. Qu̾e ad se rectuctũ.
ut tante crudelitatis insania quiescere de¬
beret aomonuit. Qui fractus recedens. niebi
ulterius petere a rustico p̃sumpsit. quͣe uir
dñi non tangendo s respiciendo soluerat.

Expanded text:
Surge, surge, et res istius rustici redde quas Surge, surge, et res istius rustici redde quas accepisti. Ad cujus vocem vir Dei protinus oculos levavit a lectione, eumque intuitus, mox etiam rusticum qui ligatus tenebatur, attendit: ad cujus brachia dum oculos deflexisset, miro modo tanta se celeritate coeperunt illigata brachiis lora devolvere, ut dissolvi tam concite nulla hominum festinatione potuissent. Cumque is qui ligatus venerat, coepisset subito adstare solutus, ad tantae potestatis vim tremefactus Zalla ad terram corruit, et cervicem crudelitatis rigidae ad ejus vestigia inclinans, se orationibus illius commendavit. Vir autem sanctus a lectione minime surrexit, sed vocatis fratribus, eum introrsus tolli, ut benedictionem acciperet, praecepit. Quem ad se reductum, ut a tantae crudelitatis insania quiescere deberet, admonuit. Qui fractus recedens, nil ulterius petere a rustico praesumpsit, quem vir Domini non tangendo, sed respiciendo solverat.
Abbreviated transcription (Latin):
rerum inhians. dum quendam rusticũ tormentis
crudelib affligeret. euanq ꝑ supplitia diuersa
lamaret : uictus pęnis rusticus. sese res suas
benedicto dĩ famulo cõmendasse ꝓfessus est.
Ut dum hoc a torquente creditur. suspensa
interim crudelitate ad uitam horȩ raꝑent᷑.
Tunc isclem zalla. cessauit rusticũ tormentis
affligere : s eius brachia loris fortib adstrin¬
gens. ante ȩquum suum cȩpit impellere:
ut quis esset benedictus qui eius res susceꝑat
demonstraret. Qũe ligatis brachiis rusticus
antecedens. duait ad sc̃i uiri monasterium.
eumq ante ingressum celle solum sedentem
repperit. & legentem. Eidem autẽ subsequen¬
ti ⁊ seiuenti ⁊ alle rusticus dixit. Ecce iste :
de quo direram. benedictus pater. Qũe dñ
feruido spu cum ꝑuerse mentis insana fuiss
intuitus. eo terrore quo consueuerat acturũ
se existimans : magnis cepit uocib clamare dices

Expanded text:
rerum inhians, dum quemdam rusticum tormentis rerum inhians, dum quemdam rusticum tormentis crudelibus affligeret, eumque per supplicia diversa laniaret, victus poenis rusticus, sese res suas Benedicto Dei famulo commendasse professus est, ut dum hoc a torquente creditur, suspensa interim crudelitate ad vitam horae raperentur. Tunc idem Zalla cessavit rusticum tormentis affligere, sed ejus brachia loris fortibus astringens, ante equum suum coepit impellere, ut quis esset Benedictus qui ejus res susceperat demonstraret. Quem ligatis brachiis rusticus antecedens, duxit ad sancti viri monasterium, eumque ante ingressum cellae solum sedentem reperit et legentem. Eidem autem subsequenti et saevienti Zallae rusticus dixit: Ecce iste est de quo dixeram tibi Benedictus Pater. Quem dum fervido spiritu cum perversae mentis insania fuisset intuitus, eo terrore quo consueverat, acturum se existimans, magnis coepit vocibus clamare, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ualent. Quia enim modo utroq miracula erhi¬
beant testatur petrus. qui tabitam mortuã oran¬
lo suscitauit. ananiam uͦ ⁊ sãphiram mentientes
morti iuerepando tralidit. Neq entm orasse in
eoꝵ eartinctione legit᷑. s solunmꝰ culpã quͣa ꝑpe-¬
trauerant increpasse. Constat gͦ quia aliquando
hȩc ex potestate. aliquando uͦ exrhibent ea postu¬
latione : dã ⁊ istis uitam increpando abstulit.
& illi recididit orando. Nam duo quoq fide¬
lis cłi famuli benedicti facta nunc replico : in
quib aꝑte clareat. aliud hunc accepta liuinitꝰ
ex potestate. aliud ex oratione potuisse.
arriane. Qui totile regis eoꝵ temporib
contra catholicȩ ȩccłiȩ religiosos iuiros. ardore
immanissime erudelitatis exrarsit. ita ut quisqͥs
ei clericus monachiis ue ante faciem uenisset :
ab eius manib uiuus nullomͦ exiret. Quaclam¬
uͦ diȩ auarmę suȩ ȩstu fuccensus. in rapinam

Expanded text:
valeant? Quia enim utroque modo miracula exhivaleant? Quia enim utroque modo miracula exhibeant, testatur Petrus , qui Thabitham mortuam orando suscitavit, Ananiam vero et Sapphiram mentientes morti increpando tradidit. Neque enim orasse in eorum exstinctione legitur, sed solummodo culpam quam perpetraverant increpasse. Constat ergo quod aliquando haec ex potestate, aliquando vero exhibent ex postulatione, dum et istis vitam increpando abstulit, et illi reddidit orando. Nam duo quoque fidelis famuli Dei Benedicti facta nunc replico, in quibus aperte clareat, aliud hunc accepta divinitus ex potestate, aliud ex oratione potuisse.Arrianae, qui Totilae regis eorum temporibus contra catholicae ecclesiae religiosos viros ardore inmanissimae crudelitatis exarsit, ita ut, quisquis ei clericus monachusve ante faciem venisset, ab eius manibus vivus nullo modo exiret EX Lvero die avaritiae suae aestu succensus, in rapinam
Abbreviated transcription (Latin):
uaclam diȩ dum ad beati ioħis cratorium
quod in ipsa montis cęlsitudine sitnͣ est
oꝑgeret. ei antiquus hostis in medici spetiȩ obiuã
factus est. cornu & tripedicam ferens. Quem eñ
requisisset dicens ubi uadis : ille respondit. Eccȩ
ad frͣs uatlo. potionem dare eis. Itaq ꝑrexit ue¬
nerabilis benedictus ad orationem. Qua cõpleta.
concitus recliit. Malignus uͦ sp̃s unum seniorẽ
monachum inuenit. aqu̾ã haurientem. in que
statim ingressus ÷ : eumq in terra ꝓiecit. & ue¬
hementissime uerauit. Quem cum uir dĩ ab
oratione rediens. tam crucdelit᷑ uerari conspiceret :
ei solum᷑ alapam dedit. & malignum ab eo spͣm
miracula uirtute semꝑ orationis impetrabat. an
signa modo utroq solent. ut mira queq aliqͣndo
ex pͣce faciant. aliquando eex potestate. Qũ enĩ
iob̾s dicat. quotquot autẽ receperunt eum. dedit
eis potestatem filios dĩ fieri. quod si filii łi ex
potestate sunt : quid mirum si signa facere e&potesta

Expanded text:
uadam die dum ad beati Joannis oratorium, quod in ipsa mantis celsitudine situm est, pergeret, ei antiquus hostis in mulomedici specie obviam factus est, cornu et tripedicam ferens. Quem cum requisisset, dicens: Quo vadis? ille respondit: Ecce ad fratres vado potionem eis dare. Itaque perrexit venerabilis Pater Benedictus ad orationem; qua completa concitus rediit. Malignus vero spiritus unum seniorem monachum invenit aquam haurientem, in quem statim ingressus est, eumque in terram projecit, et vehementissime vexavit. Quem cum vir Dei ab oratione rediens tam crudeliter vexari conspiceret, ei solummodo alapam dedit, et malignum ab eo spiriacula virtute semper orationis impetrabat, an signa modo utroque solent, ut mira quaeque aliquando ex prece faciant, aliquando ex potestate. Cum enim Joannes dicat: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Qui filii Dei ex potestate sunt, quid mirum si signa facere ex potestate
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłiam uidebat. Quod dum sepius cerneret.
qͣliuo ad uocem diaconi clamantis exriebant
foras. atq intra ȩccłiam ꝑmanere non poterant.
ad memoriam rediit. quȩ uir di̾ illis alhuc
uiuentib manclauit. Eas quippe se cõmunione
priuare dixerat. nisi mores suos & uerba cor¬
rigerent. Tunc seruo łi cum᷑ merore incticatũ
est. Qui manu sua ꝓtinus oblationem dedit
cdicens. Ite. & hanc oblationẽ ꝓ eis offerri dño
facite. & ulterius ex cõmunicate non erunt.
Quȩ clum oblatio ꝓ eis fuisset immolata. & a
diacono iuata morem clamatum fuisset. ut
non cõmunicantes ab ȩccłia exirent. ille erire
ab ȩccłia ulterius uise non sunt. Qua ea re
indubitant᷑ patuit. quia clum intͣ eos qui

Expanded text:
de ecclesia videbat. Quod dum saepius cerneret, de ecclesia videbat. Quod dum saepius cerneret, quia ad vocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere non poterant, ad memoriam reduxit quae vir Dei illis adhuc viventibus mandavit. Eas quippe se communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi moerore indicatum est, qui manu sua protinus oblationem dedit, dicens: Ite et hanc oblationem pro eis offerri Domino facite, et ulterius excommunicatae non erunt Quae dum oblatio pro eis fuisset immolata, et a diacono juxta morem clamatum est, ut non communicantes ab ecclesia exirent, illae exire ab ecclesia ulterius visae non sunt. Qua ex re indubitanter patuit quia du
Abbreviated transcription (Latin):
quium. S sicut nonnullis solet nobilitas gene¬
ris parere ignobilitatem mentis. ut minus se
in hoc munclo despiciant. qui plus se ceteris
aliquid fuisse memmerunt. ne dum pͣdiote sci¬
moniales feminȩ ꝑfecte linguam sub babitus
sui freno restrinrerant. & eundem religiosum
uirum qui ad exrteriora necessaria eis obsequiu᷑
pͣpbebat. in cautis sepe sermonib ad iracundiam
ꝓuocabant. Qui cum liu ista tolerarit. ꝑrearit
ad cłi hominem. quantasq pateret᷑ uerboꝵ con¬
tumelias enarrauit. Uir autt̃ dĩ hȩc de illis
audiens. eis ꝓtinus manclauit dicens. Corrigit
linguam urãm. quia si non emenclaueritis exeõ¬
municil.o uos. Quam udelicet ercõmuncationis
sententiam non ꝓferendo intulit. s intentando.
Iuȩ aute a pristinis morib nichil mutate. intra
Si quis non conmunicat det locum. nutria
earum quȩ ꝓ eis oblationem dño deferre consue¬
uerat. eas de sepulebris suis ꝓgredi. & ecrire

Expanded text:
quium. Sed sicut nonnullis solet nobilitas genequium. Sed sicut nonnullis solet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo despiciant, qui plus se caeteris aliquid fuisse meminerunt; necdum praedictae sanctimoniales feminae perfecte linguam suam sub habitus sui freno restrinxerant, et eumdem religiosum virum qui ad exteriora necessaria eis obsequium praebebat, incautis saepe sermonibus ad iracundiam provocabant. Qui dum diu ista toleraret, perrexit ad Dei hominem, quantasque pateretur verborum contumelias, enarravit. Vir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus mandavit, dicens: Corrigite linguam vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet excommunicationis sententiam non proferendo intulit, sed minando. Illae autem a pristinis moribus nihil mutatae, intraSi quis non communicat, de locum, nutrix earum quae pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progredi et exire
Abbreviated transcription (Latin):
dictus patͣ obtinuit. quatmus iret ꝑ sp̃m. &
fratrum quiescentium spiritib necessaria narrarae:¬
ut sicut ille acd eybum corporis corporaliter
ꝑreait. ita & iste acd iustitutionẽ spiritalis uitȩ
spiritaliter ꝑgeret. PE TRUS
antis tuȩ loquutionis tersit a me fateor
dubietatem mentis. S uelim nosse in coͬmuni
loquutione qualis iste uir fuerit. GRE RORIUS
ix ipsa petre eͣomimis eius loquutio a
uirtutis pondere erat uacua. quia cuiis.
cor sese in alta sufpenderat. nequaꝗͣ uerba de
ore illius incassum cadebant. Si quid uͦ umqu̾a
non iam decernentdo s nunanclo diceret. tantas
uires sermo illius habebat. ac si hoc non dubiȩ
atq suspense s iam ꝑ sententiam ꝓtulisset.
Nam non longe ab eius monasterio duȩ quȩdã
sc̾unoniales fȩmine nobiliori genere exorte
in loco ꝓprio conuersabant᷑. Quib quidam religi¬
osus uir. ad eirterioris uitȩ usum pͣbebat obse¬

Expanded text:
dictus Pater obtinuit quatenus iret per spiritum, et dictus Pater obtinuit quatenus iret per spiritum, et fratrum quiescentium spiritibus necessaria narrareut sicut ille ad cibum corporis corporaliter perrexit, ita iste ad institutionem spiritalis vitae spiritaliter pergeret? Petr. Manus tuae locutionis tersit a me, fateor, dubietatem mentis; sed velim nosse in communi locutione qualis iste vir fuerit. CAPUT Vix ipsa, Petre, communis ejus locutio a virtutis erat pondere vacua: quia cujus cor sese in alta suspenderat, nequaquam verba de ore illius incassum cadebant. Si quid vero unquam non jam decernendo, sed minando diceret, tantas vires sermo illius habebat, ac si hoc non dubie atque suspense, sed jam per sententiam protulisset. Nam non longe ab ejus monasterio duae quaedam sanctimoniales feminae nobiliori genere exortae, in loco proprio conversabantur; quibus quidam religiosus vir ad exterioris vitae usum praebebat obse
Abbreviated transcription (Latin):
responclit. Numquid utrisq uobis dormientib
non apparui. & loca singula designaui. Ite. &
sicut ꝑ uisionem uicdistis. om̃e habitaculũ monaste¬
rii ita construite. Qui hȩc audientes uehemͣter
admirati: ad pͣdictum pͣdium sant reuersi. &
cuncta habitacula sua sicut ex reuelatione didi¬
cerant. construrerunt.PeTRUS.
oceri uelim quo orcdine fieri potuit. ut
longe iret. responsum dormientib diceret. qd̾
ipsi ꝑ uisionẽ uiderent. & recognoscerent. Gꝵ egoriꝰ
uid ÷ hoc quod ꝑscrutans rei geste ordi¬
nem. ambigis petre: Liquet ꝓfecto. quia
mobilioris naturȩ est spͣs quam corpus. Et certe
scriptura teste nõuimus. quod ꝓpħa ex iudea sub¬
leuatus. repente ÷ cum pranlio in cbaldea de¬
positus. Quo uiclelicet pranclio ꝓpħam refecit.
seseq repente in iutlea iterum inuenit. Si gͥ
tam longe abbacue. potuit sub momento corporalit᷑
irȩ. & pranlium cdeferre: quid mirum si bene¬

Expanded text:
respondit: Nunquid utrisque vobis dormientibus respondit: Nunquid utrisque vobis dormientibus non apparui, et loca singula designavi? Ite, et sicut per visionem audistis, omne habitaculum monasterii ita construite. Qui haec audientes, vehementer admirati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxerunt. Petr. Doceri velim quo fieri ordine potuit ut longe iret, responsum dormientibus diceret, quod ipsi per visionem audirent et recognoscerent. Gregor. Quid est quod perscrutans rei gestae ordinem ambigis, Petre? Liquet profecto, quia mobiliolioris naturae est spiritus quam corpus. Et certe Scriptura teste novimus quod propheta ex-Judaea sublevatus , repente est cum prandio in Chaldaea depositus, quo videlicet prandio prophetam refecit, seque repente in Judaea iterum invenit. Si igitur tam longe Habacuc potuit sub momento corporaliter ire et prandium deferre, quid mirum si Bene
Abbreviated transcription (Latin):
oratortum. in quo refectorium fr̃m.
ilico ꝑreerunt. Ꝙ constituto diȩ magnoꝑe
prestolantes. parauerunt om̃ia quȩ his qua eũ
tanto patre uenire potuissent. uidebant᷑ esse
necessaria. Nocte uͦ eacdem qua ꝓmissus inlu¬
cessebat dies. eicdem seruo diꝰ quẽ illic patrem
constituerat. atq eiꝰ p̃posito uir dñi in somnis
apparuit. & loca singula ubi quid ȩdificare de¬
buissent subtilit᷑ designauit. Qumq uiriq
a somno surgerent sibi inuicem qđ uiclerant
retculerunt. non tamen uisioni illi om̃imodo
fidem dantes. uirum di sicut se ꝓmiserat. ueni¬
re erpectabant. Cumq uir diꝰ constituto diȩ
minime uenisset. ad eum cum merore reuersi
sunt dicentes. Expectauinus pater. ut uenires
sicut ꝓmiseras. & nobis ostenderes. ubi quid ȩdi¬
ficare deberemus. & non uenisti. Quib ipse ait.
Quare frs. quare ita dicitis: Numquid siout ꝓmisi
non ueni : Cui cum dicerent. quando uenisti:

Expanded text:
loco oratorium, in quo refectorium fratruloco oratorium, in quo refectorium fratruillico perrexerunt, et constitutum diem magnopere praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus ilcescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constituerat, atque ejus praeposito vir Domini in somnis apparuit, et loca singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter designavit. Cumque utrique a somno surgerent, sibi invicem quod viderant, retulerunt. Non tamen visioni illi omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire promiserat, exspectabant. Cumque vir Dei constituto die minime venisset, ad eum cum moerore reversi sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut promiseras, et nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, et non venisti. Quibus ipse ait: Quare, fratres, quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicerent: Quando venisti?
Abbreviated transcription (Latin):
quod heliseus eim flentem mulierem cerneret
causamꝙ nescirit : adꝓhibentẽ hanc puerum
dicit. Dimitte eam quia anima eiꝰ in amaritu¬
dine est. & dñs cęlauit a me : & ñ inclicauit
dis suit. quia dum ꝓpbetiȩ spmͣ aliqͣndo oat. ⁊ aliqͥndo
subtrahit. Propherantium mentes ȩleuat. in cęl¬
situtine. & custodit in humilitate. Ut & ac¬
cipientes spm. inueniant quio de cło sint. &
rursum ꝓphetiȩ spm̃ non habentes. cognoscant
quid sint de semet ipsis. Pe t RU5.¬
ta hoc. eẽ. ut asseris magna ratio clamat. s
quȩso de uenerabili patre benedicto quiequid
adhuc animo occurrit erequere. GR e go Ri.
lo quoq tempore a quodam fideli uiro¬
fuerat rogatus. ut in eius pͣdio uata
terracinensem urbem missis discipulis sins. con¬
struere monasttrium debuisset. Qui roganti con¬
sentiens. deplitatis fr̃ib patrem constituitt. &
quis ei sccłs esset orcimauit. Quib eunt̾ib
spopondit dicens. Ite & diȩ illo
uenio. & ostendo uobis in quo

Expanded text:
quod Elisaeus, cum flentem mulierem cerneret, causamque nesciret, ad prohibentem hanc puerum dicit: « Dimitte eam, quia anima ejus in amaritudine est: et Dominus celavit me, et non indicavit disponit, quia dum prophetie spiritum aliquando dat et aliquando subtrahit, prophetantium mentes et ellevat in celsitudine et custodit in humilitate, ut accipientes spiritum inveniant quid de Deo sint, et rursum prophetie spiritum non habentes,cognoscant quid sint de semet ipsis». : Ita hoc esse, ut asseris, magna ratio clamat. Sed, quaeso, de venerabili Patre Benedicto quidquid adhuc animo occurrit, exsequere. CAPUT XXII.Alio quoque tempore a quodam fideli virofuerat rogatus ut in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo
Abbreviated transcription (Latin):
eadem uenerabilis femina ad cęllam ꝓpriã
recessisset. uir cti ad monasterium rediit. Cũ
ecce post tricluum in cęlla consistens ȩleuatis in
aera oculis. uidit eiusdem sororis suȩ animã
de cius corpore egressam in columbe spetię cȩli
secreta pęnetrare: Qui tante eius głe congau¬
cdens. om̃ipotenti dõ in hẏmnis & laudib grãs
reddidit. eiusq obitum fr̃ib denuntiauit.
Quos &ͣ ꝓtinus misit. ut eiꝰ corpus ad monaste¬
rium deferrent. atq in sepulchro quod sibi
ipse p̃parauerat ponerent. Quo facto contigit.
ut quoꝵ mens unã semꝑ in do̾ fuerat : eoꝵ
quoq corpora uec sepultura separaret. de mondo ante

Expanded text:
eadem venerabilis femina ad cellam propriam recessisset, vir Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli secreta penetrare. Qui tantae ejus gloriae congaudens, omnipotenti Deo in hymnis et laudibus gratias reddidit, ejusque obitum fratribus denuntiavit. Quos etiam protinus misit, ut ejus corpus ad monasterium deferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit ut quorum mens una semper in Deo fuerat, eorum quoque corpora nec sepultura separaret. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
mum uirum. ad huc tamen in hac carne pofitũ
non erat qui audiebat. quodeumq ligaue¬
ris suꝑ terram erit ligatum in cęlis. E quecũq
solueris suꝑ terram soluta erunt n in cęlis iᷤᷤ
Cuius nunc uicem ligandi & soluendi optinent.¬
qui locum sciꝰ regiminis fide ⁊ morib tenent.
S ut tanta ualeat homo de terra. cęli ⁊ tͣrȩ
conlitor in terra uenit e cęlo. Atq ut iudi¬
care caro &i de spiritib possit. hoc ei largiri
clignatus est factus ꝓ hominib łs caro. Quia
inde resurrerit ultra se infirmitas nr̃a. unde
sub se infirmata est firmitas di . PE RUS.

Expanded text:
pater, adhuc tamen in hac carne corruptinon erat qui audiebat: «Quodcumque ligaverissuper terram, erit ligatum et in celis, et que solveris super terram, soluta erunt et in celis»? Cuius nunc vicem in ligando et solvendo obtinentqui locum sancti regiminis fide et moribus tenent. Sed ut tanta valeathomo de terra, celi et terre conditor in terram venit e celo atque, ut iudicare caro etiam de spiritibus possit, hoc ei largiri dignatus est, factuspro hominibus Deus caro, quia inde surrexit ultra se infirmitas nostra,unde sub se infirmata est firmitas Dei. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
quod unitarii non ualeo. Flere magis libet qua
aliquid dicere.¬
e cuius ã morte apud eius ȩccliam
seriptum est. quia cum dolore esset
iateris tactus. ad extrema ꝑcductus. ẽ. Dumq
eius om̃is domus in sua solicditate ꝑsisteret.
cubiculũ in quo iacebat eger. facto terremotu
contremuit. om̃sq qui illie aderant numio ter¬
rore concussit. sicq sc̃a anima carne soluta:
Factumq ÷ ut magnus pauor inuaderet eos.
qui paulini mortem uidere potuissent. S quia
hȩc quã suꝑius diari paulini uirtus ualde .ẽ. intina¬
nune si placet ad miracula exteriora ueniamu
Sue ⁊ multio iam nota sunt. & ego tam reli¬
giosoꝵ uiroꝵs relatione didici. ut de hio om̃imͦ

Expanded text:
quod imitari non valeo, flere magis libet quam quod imitari non valeo, flere magis libet quam aliquid dicere.De cujus etiam morte apud ejus Ecclesiam scriptum est, quia cum dolore esset lateris tactus, ad extrema perductus est. Dumque ejus omnis domus in sua soliditate persisteret, cubiculum in quo jacebat aeger, facto terrae motu, contremuit, omnesque qui illic aderant nimio terrore concussit; sicque sancta illa anima carne soluta est. Factumque est ut magnus pavor invaderet eos qui Paulini mortem videre potuissent. Sed quia haec, quam superius dixi, Paulini virtus valde est intimanunc, si placet, ad miracula exteriora veniamus, quae et multis jam nota sunt, et ego tam religiosorum virorum relatione didici, ut de his omnimodo
Abbreviated transcription (Latin):
atti humilit᷑ obtulit dicens. Pete quoduis:
quatinus ad terram tuꝙ̃ cu̾ magno miere re¬
uertaris. Cui dñi uir paulinus ait. Unũ ÷ qđ m
impendere beneficiũ potes: ut onĩs eiuitatis mee
captiuos relaxes. Qui cuncti ꝓtinus in affrica¬
na regione requisiti. cum onustis frumento naui¬
bus ꝓ uenerandi uiri paulim satiffactione ĩ eiꝰ
comitatu lacrati sunt. Post non multos uero
dies uuadaloꝵ rex occubuit. & flagellũ quod
ad suã ꝑnitiem dispensante do̾ ꝓ filiors disciplina
tenuerat. amisit. Sicq facꝰtum est ut om̃ipoten¬
tis dĩ famulus paulinus uera p̾diceret. & qui
ad seruitium solum tradiclerat. cum multis a
seritio acl libertate᷑ rediret. Illum iudelicet
unitatus. qui formam serui assumpsit. ne nos
essemus serui peccati. Huius sequens uestigia
paulinus ad tempus uoluntariȩ. seruus factus :
solis : ut esset post moctum liber cũ multis.¬
um me audire contigit Le ⁊U8¬

Expanded text:
atque humiliter obtulit, dicens: 'Pete quod vis, atque humiliter obtulit, dicens: 'Pete quod vis, quatinus ad terram tuam a me cum magno munere revertaris'. Cui vir Domini Paulinus ait: 'Unum est quod mihi inpendere beneficium potes, ut omnes civitatis meae captivos relaxes'. Qui cuncti protinus in Africana regione requisiti, cum onustis frumento navibus pro venerandi viri Paulini satisfactione in eius comitatu laxati sunt. Post non multos vero dies Wandalorum rex occubuit et flagellum, quod ad suam perniciem dispensante Domino pro fidelium disciplinam acceperat, amisit. Sicque factum est, ut omnipotentis Dei famulus Paulinus vera praediceret, et qui se in servi tio solum tradiderat, cum multis a servitio ad libertatem rediret; illum videlicet imitatus, qui formam servi assumpsit, ne nos essemus servi peccati. Cuius sequens vestigia Paulinus, ad tempus voluntarie servus factus est solus, ut esset postmoDum me audire contingit
Abbreviated transcription (Latin):
locutus est agnoscas. Factumq est & cũ rea
ad pranclium discubuit. paulinus ex suo oꝑe
odora quȩq ⁊ urentia delaturus uenit. Cũq
hunc rea subito consperisset. intremuit. atq
accersito eius dño sibi ꝑ filiam ꝓpinquo ei secre¬
tum quod prius abscondere t inlicauit. dicens.
Uerum est quod audisti. Nam nocte hac in
somnis. sedentes in tributialib contra me iudi ees uidi
int̾ quos iste & simul sedebat. & flagellum
S ꝑcunctare quisnã sit. Nam ego huno tanti
meriti uirum. popularem ut conspicit᷑. eẽ. non
suspicor. Iunc regis gener secreto paulitum
tulit : & quisnam ess inquisiuit. Qui uir dñi
respondit. Seruus tuus sum. qu̾e ꝓ filio uiduȩ
uicarium suscepisti. Cumq instant᷑ ille requi¬
reret  non ut quis esset. sed quid in sua t̾ra
fuisset inlicaret. atq hoc ab eo iteratione
negare quis esset ȩpm se fuisse testatus est.
Quod possessor eius auctiens ualde ꝑtimuit:

Expanded text:
locutus, agnoscas'. Factumque est. Et cum rex locutus, agnoscas'. Factumque est. Et cum rex ad prandendum discubuit, Paulinus ex suo opere odora quaeque et virentia delaturus venit. Cumque hunc rex subito conspexisset, intremuit, atque accito eius domino sibi per filiam propinquo, ei secretum, quod prius absconderat, indicavit, dicens: 'Verum est quod audisti; nam nocte hac in somnio sedentes in tribunalibus contra me iudices vidi, inter quos iste etiam simul sedebat; et flagellum,Sed percunctare, quisnam sit; nam ego hunc tanti meriti virum popularem, ut conspicitur, esse non suspicor'. Tunc regis gener secreto Paulinum tulit, quidnam esset inquisivit. Cui vir Domini respondit: 'Servus tuus sum, quem pro filio viduae vicarium suscipisti'. Cumque instanter ille requireret, ut non quid esset, sed quid in sua terra fuisset indicaret, atque hoc ab eo iteratione negare quid esset, episcopum se fuisse testatus est. Quod possessor eius audiens, valde pertimuit
Abbreviated transcription (Latin):
uideret. amicos cȩpit familiares deserere.
sepus cũ suo ortolano colloqui atq eiꝰ sermonib
delectari. Cui paulimis cotidĩȩ  õdoras iuiren¬
tesq herbas deferre consueuerat. & accepto pane
al curam orti remeare. Cumq hoc diutius age¬
ret᷑. quadam dię suo dño secum secretius lo¬
quenti ait. Uide quid agas. & uuandalorũ
regnum qualit᷑ disponi debeat ꝓuide. quia rex
citius sub omni cęleritate ÷ moriturus. Quod
ille audiens. quia ab eodem rege pͣ ceteris plus¬
diligebat᷑ ei minime tacuit. s quid a suo orto¬
lano sapiente scilicet uiro agnouisset. inclicauit.
Quod dum rea audisset. ilico responchit. Ego uellẽ
hunc de quo loqueris hominẽ uidere. Cui gener
eus uenerabilis paulini temporalis dñs. respondit
dicens. Uirentes herbas michi ad prandiũ deferre
consueuit . Has itaq huc ad mensam eũ depor¬
tarẽ facto: ut qui sit ut qui sit qui hec mͥ

Expanded text:
videret, amicos coepit familiares deserere et videret, amicos coepit familiares deserere et saepius cum suo hortolano conloqui atque eius sermonibus delectari. Cui Paulinus cottidie ad mensam odoras virentesque herbas deferre consueverat, et accepto pane, ad cura horti remeare. Cumque hoc diutius ageretur, quadam die suo domino secum secretius loquenti ait: 'Vide, quid agas, et Wandalorum regnum qualiter disponi debeat, provide, quia rex citius et sub omni celeritate est moriturus'. Quod ille audiens, qui ab eodem rege prae ceteris diligebatur, ei minime tacuit; sed quid a suo hortolano, sapiente scilicet viro, agnovisset, indicavit. Quod dum rex audisset, ilico respondit: 'Ego vellim hunc, de quo loqueris, hominem videre'. Cui gener eius, venerabilis Paulini temporalis dominus, respondit, dicens: 'Virentes herbas mihi ad prandium deferre consuevit; has itaque huc? ad mensam eum deportare facio, ut, qui sit qui haec mihi est
Abbreviated transcription (Latin):
gntura se obtulit. ac prius petiit. ut ei dona¬
re debuisset. Quod cum uir barbarus. typo
suꝑbiȩ turgidus gaudio transitoriȩ ꝓsperitatis inflatꝰ
non solum facere s eĩ audire despiceret. uidua sub¬
iuait dicens. Eece hunc hominẽ ꝓ eo uicarium
prebeo. & solumocto in me pietatẽ exibe. michiq
unicum filium meum redde. Cumq ille uenu
uultus homine̾ conspecrisset. qua artem nosset
inquisiuit. Qui uit di̾ paulimis respondit. diceis.
Artem quid m aligu̾a nescio. s ortum bene eꝙ¬
colere scio. Quem uir .Cgentilis ualcle libent᷑
accepit. cum in nutriendis hoberib quia peritꝰ
esset audiuit. Suscepit itaq seruum. & roganti
uiduȩ reddidit filium. Quo accepto. uidua ab
affrichana regione discesfit. paulinuis uͦ ercolendi
orti citram suscepit. Cumq isclem regis gener
crebro ingrederet᷑ ortum. suuq ortolanum quedã
requireret. & sapientem ualde esse hominem

Expanded text:
gatura se obtulit, ac prius petiit ut ei filium donagatura se obtulit, ac prius petiit ut ei filium donare debuisset. Quod cum vir barbarus typho superbiae turgidus, gaudio transitoriae prosperitatis inflatus, non solum facere, sed etiam audire despiceret, vidua subjunxit, dicens: Ecce hunc hominem pro eo vicarium praebeo, solummodo pietatem in me exhibe, mihique unicum filium redde. Cumque ille venusti vultus hominem conspexisset, quam artem nosset inquisivit. Cui vir Dei Paulinus respondit, dicens: Artem quidem aliquam nescio, sed hortum bene excolere scio. Quod vir gentilis valde libenter accepit, cum in nutriendis oleribus quia peritus esset audivit. Suscepit itaque servum, et roganti viduae reddidit filium. Quo accepto, vidua ab Africana regione discessit. Paulinus vero excolendi horti suscepit curam. Cumque isdem regis gener crebro ingrederetur hortum suumque hortolanum quaedam requireret, sapientem valde esse hominem
Abbreviated transcription (Latin):
aduenit. quȩ a regis uuandatoꝵ genero suum
filium in captiuitatẽ ductum fuisse ꝑhibuit.
Atq a uito clĩ eius p̃cium postulauit. si forte
ad ꝓpria remeare. S uir dĩ magnoꝑe petenti fę¬
mine quid dare potuisset inquirens. nichil apud
se aliud nisi se inuenit. petentiq femine respondit
dicens. Mulier quid possim clare non habeo.
Ememet ipsum tolle & me seruũ puris tui
esse confitere. atq ut filiũ tuum rẽcipias. me
uice illius in seruitium trade. Quod illa eax
ore tanti uiri audiens. irrisionẽ ᷤ p̾ttus credidit.
qu̾a cõpassionẽ. At ille ut erat uir ȩloquentis¬
simus atq adprime in exteriorib quoq studiis
eruditus : dubitanti femine citius ꝑsuasit. ut
audita crederet. & ad receptionem filii sui¬
se in seruitium ȩꝑm tracdere non dubitaret. Per¬
recrerunt gͦ utriq ad affricam. Procedenti autẽ
regis genero. qui eius filium habebat. iudua ro¬

Expanded text:
advenit, quae a regis Wandalorum genero suum advenit, quae a regis Wandalorum genero suum filium in captivitatem ductum fuisse perhibuit atque a viro Dei eius pretium postulavit, si forte ad propria remeare. Sed vir Dei magnopere petenti feminae quid dare potuisset inquirens, nihil apud se aliud nisi se invenit, petentique feminae respondit, dicens: Mulier, 280 quod possim dare non habeo, sed memetipsum tolle, servum me juris tui esse profitere, atque ut filium tuum recipias, me vice illius in servitium trade. Quod illa ex ore tanti viri audiens, irrisionem potius credidit quam compassionem. At ille, ut erat vir eloquentissimus, atque apprime exterioribus quoque studiis eruditus, dubitanti feminae citius persuasit ut audita crederet, et pro receptione filii sui in servitium episcopum tradere non dubitaret. Perrexere igitur utrique ad Africam. Procedenti autem regis genero, qui ejus filium habebat, vidua ro
Abbreviated transcription (Latin):
um uicinib uͥalde patrib ĩtendo.
maioꝵ facta. xeliqueram. ita ut
paulini miracalum nolanȩ urbis
ep̃ͣi qui multos quors memini
uirtute & tempore ꝓcessit.
memorie fuisse uicdeat᷑. S ad priora nunc redeo
eaq quanto ualeo sub breuitate ꝑstringo. Sicut
enim bonoꝵ facta in notescere eitius similib solent.
seniorib nr̃is ꝑ iustoꝵ erempla gradientib pͣdicꝰti
uenerabilis uiri cęlebre nomen innotuit. eiusq
opus admirabile ad eoꝵ se instruenda studia te¬
tencdit. Qnoꝵe me necesse fuit grandeuitati tã
cento eredere. ac si ea quę licerent meis oculis
uidissem. Dum seuientium uuandaloꝵ tp̃r fuuiss
italia in campaniȩ partib depopulata. multiq essẽt
ea hac terra in affricanam regionẽ transducti:
uir dñi paulinus cuncta quȩ de episcopio suo
habere potuit. captiuis indigentib q largitus est.
Uumq iam niebil om̃imodo suꝑesset. quod peten¬
tib dare potuisset. quadam cdiȩ quedã iuidua

Expanded text:
um vicinis valde Patribus intendo, majorum facta reliqueram, ita ut Paulini miraculum, Nolanae urbis episcopi, qui multos quorum memini virtute et tempore praecessit, memoriae defuisse videatur. Sed ad priora nunc redeo, eaque quanta valeo brevitate perstringo. Sicut enim bonorum facta innotescere citius similibus solent, senioribus nostris per justorum exempla gradientibus praedicti venerabilis viri celebre nomen innotuit, ejusque opus admirabile ad eorum se instruenda studia tetendit, quorum me necesse fuit grandaevitati tam certo credere, ac si ea quae dicerent meis oculis vidissem. Cum saevientium Vandalorum tempore fuisset Italia in Campaniae partibus depopulata, multique essent de hac terra in Africanam regionem transducti, vir Domini Paulinus cuncta quae ad episcopii usum habere potuit captivis indigentibusque largitus est. Cumque iam nihil omnimodo superesset quod petentibus dare potuisset, quodam die quaedam vidua
Abbreviated transcription (Latin):
peret : frequent᷑ admoneret. ipse uͦ nullomodo
consentiret in congregatione ꝑsistere. atq inpor-¬
tuns p̃cib ut relararet᷑ imimueret. Quadã diȩ
iscdem uenerabilis pater. nimietatis eiꝰ tectio afflic¬
tus. tratus iussit ut ddiscederet. Qui moo ut
monasterium ecriit. contra se adsistere aꝑto ore
draconẽ in itinere inuenit. Cumq eũ isclem
draco qui apparuerat cdeuorare uellet. cȩpit
ipse tremens & palpitans. magnis uocib olamare
dicens. Currite. currite. quia draco iste me
deuorare uult. Currentes autem frs. draconẽ
minime uiderunt. s trementẽ atq palpitantẽ
monachu ad monasteriũ recducrerunt. Qui statiͣ¬

Expanded text:
peret, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo peret, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, currite, quia draco iste me devorare vult. Currentes autem fratres draconem minime viderunt, sed trementem atque palpitantem monachum ad monasterium redu
Abbreviated transcription (Latin):
dum quidã eius puerulus monachus.
parentes suos ultra quam debeat diligens. atq
ad eoꝵ tabernaculum tendens. sine benedictione
de monasterio eisset. eodem diȩ moꝙ ut ad eos
ꝑuenit defunctus est. Cumq esset sepultus. diȩ
altero ꝓiectum foras corpus eius inuentũ est.
Quod rursus tradere sepulturę eurauerunt:
s sequenti diȩ iterum ꝓiectum erterius. atq
inhumatum sicut prius inuenerunt. Tunc con-¬
citi ad benedicti patris uestigia currentes:
cum magno fletu petierunt. ut ei sua̾ grãi
largiri dignaret᷑. Quib uns di manu sua
ꝓtinus cõmunionẽ domunci corporis. lectit
dicens. Ite atq hoc dominicũ corpus suꝑ eius
sepulture tracdite. Quod dum factũ fuisset.
susceptum corpus eius terra tenuit. neo ultra
ouius meriti iste uir fuerit. ut aus corpus
etiam terra ꝓiceret. qui benedicti grãm nͣ ha
uiclam autem enis monachus. mobilitati
mentem declerat. & ꝑmauere in monaste¬
rio nolebat. Cumq eum uir diꝰ assidue corri¬

Expanded text:
dum quidam ejus puerulus monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exiisset, eodem die mox ut ad eos pervenit, defunctus est. Cumque esset sepultus, die altero projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus tradere sepulturae curaverunt. Sed sequenti die iterum projectum exterius atque inhumatum sicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu petierunt ut ei suam gratiam largiri dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protinus communionem dominici corporis dedit dicens: Ite, atque hoc dominicum corpus super pecsepulturae eum tradite. Quod dum factum fuisset, susceptum corpus ejus terra tenuit, nec ultra um Dominum cujus meriti iste vir fuerit, ut ejus corpus etiam terra projecerit, qui Benedicti gratiam non uidam autem ejus monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corri
Abbreviated transcription (Latin):
aclmonuit : ut fidem habere disceret ⁊ humilitate᷑.
Iscdem uͦ fr̾ salubrit᷑ correptus erubuit. quia ue¬
nerabilis pater uirtutẽ om̃potentis dñi ꝗͣ acdmoni¬
tione intimauerat miraculis ostendebat. Nec erat
iam ut quisquͣa de eius ꝓmissionib clubitare poss
qua in unoeodemq momento ꝓ uitreo uase pęne

Expanded text:
admonuit, ut fidem habere disceret et humilitatem. admonuit, ut fidem habere disceret et humilitatem. Idem vero frater salubriter correptus erubuit: quia venerabilis Pater virtutem omnipotentis Dei, quam admonitione intimaverat, miraculis ostendebat; nec erat jam ut quisquam de ejus promissionibus dubitare posset, qui in uno eodemque momento pro vitreo vase pe
Abbreviated transcription (Latin):
Proiectum itaq uas iuitreum. uenit in sara.
S sic mansit ineolume. ae si piectũ minime fuiss:
ita ut neq frangi. neq oleum effundi potuisset.
Quod uir dñi precepit leuari: atq ut erat inte¬
grum petenti tribui. Tunc collectis fr̃ib inobe¬
dientem monachum le infidelitate sua & suꝑbia
coram om̃ib increpauit.
ua increpatione completa. sese cum eisdem
frͣib in orationẽ dedit. In eo autẽ loco
ubi cum fr̃ib orabat. uacuu erat ab oleo doliu̾
& cooꝑtum. Cumq sẽs uir in oratione ꝑsisteret.
cȩpit oꝑimentum eiuscdem colei oleo excrescente
subleuari. Quo cõmoto atq subleuato. oleuͣ qđ
excreuerat. ora dolii transiens. pauimentũ loci
in quo incubuerant. inunclabat. Quod clum¬
bẽnedicꝰtus dĩ famulus aspecrit : ꝓtinus orationem
eopleuit. atq in pauimentũ olcum defluere cessa¬
uit. lunc difficlentem inobedientemq frẽm letius

Expanded text:
Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita ut neque frangi, neque oleum effundi potuisset. Quod vir Domini praecepit levari, atque, ut erat integrum, petenti tribuit. Tunc collectis fratribus, inobedientem monachum de infidelitate sua et superbia coram omnibus increpavit. ua increpatione completa, sese cum eisdem fratribus in orationem dedit. In eo autem loco ubi cum fratribus orabat, vacuum erat ab oleo dolium et coopertum. Cumque sanctus vir in oratione persisteret, coepit operimentum ejusdem dolii oleo excrescente sublevari. Quo commoto atque sublevato, oleum quod excreverat, ora dolii transiens, pavimentum loci in quo incubuerat inundabat. Quod Benedictus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque in pavimentum oleum defluere cessavit. Tunc diffidentem inobedientemque fratrem latius
Abbreviated transcription (Latin):
monasterii sui cuncꝰta tribuerat. ut pęne miebil
in cęllario nisi parum quid olei in uitreo uase
remaneret. Tunc quidam subdiatonus agapitꝰ
nomine aduenit. magnopere postulans. ut sibi
aliquantulum olei clari debuisset. Uir autt dñ
qui euncꝰta decreuerat in terra tribuere. ut in
celo omĩa reseruaret. hoc ipsum paru quod re¬
manserat olei uissit petenti dari. Monachus
uͦ qui cȩllarium audiuit quidẽ iubentis uerba.
s implere distulit. Cumq post paululũ si id
quod iusserat datumesset. inquireret: respon-¬
dit monachus minimȩ dedisse. quia si illud tri-¬
bueret omnino nichil fr̃ib remaneret. Tunc iratꝰ
aliis p̾cepit. ut hoc ipsum uas uitt eum. in qͦ
parum olei remansisse uidebatur. ꝑ fenestram
ꝓhicerent : ne in cȩlla aliquid ꝑ inobetientiam
remaneret. Factumq est. Sub fenestra aute ead̃e
ingens p̾cipitium patebat. sacroꝵ molib asꝑsum.

Expanded text:
monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit, magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem jubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum molibus asperum.
Abbreviated transcription (Latin):
more suo in oratione fuit occupatus. Cũ diȩ
tercio is qui necessitate debiti affligebat᷑ rediit.
suꝑ archam uͦ monasterii quȩ erat frumento
plena subito trecdecim solidi sunt inuenti.
Quos uir ctiꝰ deferri iussit. & afflicto petitori
tribuit dicens. ut duodecim redderet. & unũ
in expensis ꝓpriis haberet. S ad ea ninc re-¬
deam. quę eius discipulis in libri huiꝰ epordio
prȩdictis referentib agnoui. Quidam uir gra-¬
uissima aduersarii sui emulatione laborabat :
cuius ad hoc usq odium ꝓrupit. ut ei nescienti
in potu uenenum daret. Qui quamuis uitam
auferre non ualuit. cutis tamen colore̾ mutauit.
ita ut diffusa in corpore eius uarietas. lepre
morem imitari uideretur. S ad dĩ hominem
deducꝰtus salutem pristinam citius recepit. Nam
max ut eum contigit. omne̾ cutis illius uarieta¬
ꝑtẽ fugauit.
grauiter affligebat. uir cłi diuersis indigentib

Expanded text:
more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc redeam, quae ejus discipulis in libri hujus exordio praedictis referentibus agnovi. Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eum contigit, omnem cutis illius varietatem fugavit. graviter affligebat, vir Dei diversis indigentibus
Abbreviated transcription (Latin):
eo ueq hoc silencdum puto.
quod illustri uiro abtonio narrante
cõgnoni. Qui a lebat patris sui puerũ morbo
elefantino. fuisse correptum. ita ut ia pilis ca¬
cdentib cutis intumesceret. atq increscentem
samem occultare non posset. Qui ad uirum
cłi ab eoclem patre eius missus est & saluti
pristine sub om̃i coleritate restitutus.
Neq illud taceam quod eius discipulus
peregriniis nomi ne enarrare consueuerat.
quia Idiȩ quadam fidelis uir quidam necessitate
debiti conpulsus. unicum sibi fore remedium ere¬
dicdit. si ad dĩ uirum ꝑgeret. & quȩ eum ur¬
geret debiti necessitas indicaret. Uenit itaq ad
monasterium. om̃ipotentis dĩ famulũ repperit.
quia a creditore suo duodecim solidis grauit᷑
affligeret᷑ intimauit. Qui uenerabilis pater neqͣꝗͣ
se babere tluoclecim solidos respondit. Sed tam̃
eius mopiam blancla locutione consolatus: ait.
Uade ⁊ post biduum reuertere. quia deest
hocdie. quod tibi debeam cdare. In ipso autẽ biduo

Expanded text:
Sed neque hoc silendum puto, quod illustri viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre ejus missus est et saluti pristinae sub omni celeritate restitutus.Neque illud taceam quod ejus discipulus Peregrinus nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen ejus inopiam blanda locutione consolatus, ait: Vade, et post biduum revertere, quia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo
Abbreviated transcription (Latin):
rent. atq inherendo. uel saere scripturȩ ȩloquuiᷤᷤ.
uel occultis reuelationib in quantñ accipiunt.
Unde & dauid ꝓpb̃a eum dicrisset. in labiis
meis ꝓnuntiaui om̃ia iudicia: ꝓtinus addidit
oris tui. Re si aꝑte dicat. Illa ego indicia
& nosse & ꝓuuntiasse potui. quȩ te dicrisse cog¬
noui. Nam ea quȩ̨ ipse non loqueris. nr̃is ꝓ¬
culdubio coguationib abscondis. Concordat gͦ
ꝓphetica apłieaq sententia. Quia & incoͣpͣhensibilia
sunt cłi iudicia. & tamen quę de ore eius ꝓlata

Expanded text:
rent, atque inhaerendo, vel sacris Scripturae eloquiis rent, atque inhaerendo, vel sacris Scripturae eloquiis vel occultis revelationibus inquantum accipiunt aUnde et David propheta cum dixisset: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia , protinus addidit, oris tui, ac si aperte dicat: Illa ego judicia et nosse et pronuntiasse potui, quae te dixisse cognovi. Nam ea quae ipse non loqueris, nostris procul dubio cognitionibus abscondis. Concordat ergo prophetica apostolicaque sententia: quia et incomprehensibilia sunt Dei judicia, et tamen quae de ore