comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum dñi sẽ nor habe consilium pego
dane atquita laudat iurgauitatemit
ut aut inon eam qua uoluerito nor
tam̃ ut si non feceritꝰ contia pceptuim st¬
cisse iudicetur Aliud enim .ẽ qđ iubetur :
Aiud mnonecur : aliud quod ignoscitur
Iubetur mulier auir non discedere : qđ si
recesserit manere in nuptam : aut uirdre
conciliari. Alit̾ gͦ nor licet facere Monet᷑
autem uir fidelis si habet uxorem infi¬
delem consertientem secum habitare : non
eam dimittere. Licet gͦ et dimittere : qr
non.ẽ p̃ceptum dnĩ ne dimitat. sed coni¬
silium apłi : sicut morietur uirgo nor
nubere : sed si nupserit. consilium qui¬
dem non denebit: sed conitra p̃ceptum
non faciet ignoscitur cũ dicitur : hoc aut̃
dico scđm ueniam : Non scđm impium
Qua prdpt̃ si licet ut dimittatur coniux in¬
fidelix: quam uis melius sit non dimit¬
tere ⁊et tam̃ ñ licet scđm p̾ceptũ dnũ ut
dimitatur coruux nisi causa fornicati¬
onis : forrucatio ẽ etiam ipsa infidelitas

Expanded text:
tum Domini se non habere, consilium autem dare; atque ita laudat virginitatem, ut arripiat eam qui voluerit, non tamen ut si non fecerit, contra praeceptum fecisse judicetur. Aliud enim est quod jubetur, aliud quod monetur, aliud quod ignoscitur. Jubetur mulier a viro non discedere; quod si discesserit, manere innuptam aut viro suo reconciliari: aliter ergo non licet facere. Monetur autem vir fidelis, si habet uxorem infidelem consentientem secum habitare, non eam dimittere: licet ergo et dimittere; quia non est praeceptum Domini, ne dimittat, sed consilium Apostoli: sicut monetur virgo non nubere; sed si nupserit, consilium quidem non tenebit, sed contra praeceptum non faciet. Ignoscitur cum dicitur, Hoc autem dico secundum veniam, non secundum imperium. Quapropter, si licet ut dimittatur conjux infidelis, quamvis melius sit non dimittere, et tamen non licet secundum praeceptum Domini ut dimittatur conjux nisi causa fornicationis, fornicatio est etiam ipsa infidelitas. 45.
Abbreviated transcription (Latin):
nam. fiat qͦd licet: unde ignotatur
quod ñ licet Hoc indicat qđ sequit᷑
Mallem eos nube qͣm uri. Concessit
magis timuit poenas ȩt̃nas. Timuiiꝰ
quõd expectat: et monet adulteros
etiam hoc qđ coniugati uicti ẽcu¬
piscentia utuntur inuicem ultra
necessitatem libers ꝓcreandi: po¬
nam i his ꝑ quib cotidie dr̃. dimiete
nob̵ debita nr̃a sic̃ exrios dimittimꝰ

Expanded text:
nam. Fiat quod licet, unde ignoscatur nam. Fiat quod licet, unde ignoscatur quod non licet. Hoc indicat quod sequitur: Mallem eos nubere, quam uri . Concessit, majus timuit: timuit poenas aeternas, timuit quod exspectat et manet adulteros. Etiam hoc quod conjugati victi concupiscentia utuntur invicem ultra necessitatem liberos procreandi, ponam in his pro quibus quotidie dicitur, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus
Abbreviated transcription (Latin):
boni nuptialis ignoscitur : ait apłs
pitudinis recte excipit᷑ honestate nu¬
ptiarũ : ut qđ sanis ẽẽ posset officiũ :¬
Nt egrotis remediũ Neq enim quit i¬
contimenta malũ ẽ idõ conubium uł
Sincontinentes copulantur ñ e bopile
nmo bonum: sed ꝓpt̃ hoc bonu ue¬
poeuio noꝗ porest Hoc aut̃ iriꝑtitũ
ꝑfidet ppoles sa cram̃tũ Infide atim¬
ditr ne pt uinculũ coniugalei cuot
Altera net altero concũbature inple
at mantꝰ siscipiat᷑ ⁊ benigne nutriat᷑
religiose c ducetur: in sacreñcouss
conuieiũ non se paretur et dimissus
au dimisa ne causa prolis alteri
coniugatur. Haec t.ẽ. tanqͣm regula nup¬
tiarum : qua uel naturȩ decoratur
foecunditas: uel in continentiȩ regit᷑
Sed ñ possum inquit Noꝵ potes:
Non possum. Suscipit te nutriactoria¬
i quȩdam apłi auctoritas: ut ñ se noni
continent nubant: Fiat aliquid: unde
ꝑueniatur adueniam. Pertineat ad
ueniam : ne irruatur in ȩtnam poe¬

Expanded text:
boni nuptialis ignoscitur, ait apostoboni nuptialis ignoscitur, ait apostopitudinis, recte excipitur honestate nuptiarum, ut quod sanis esse posset officium, sit aegrotis remedium. Neque enim quia incontinentia malum est, ideo connubium, vel quo incontinentes copulantur, non est bonest hoc bonum, sed propter hoc bonum vemquam potest. hoc autem tripertitum est: fides, proles, sacramentum. in fide adtenditur, ne praeter uinculum coniugale cum altera uel altero concumbatur; in prole, ut amanter suscipiatur, benigne nutriatur, religiose educetur; in sacramento, ut coniugium non separetur et dimissus aut dimissa nec causa prolis alteri coniungatur. haec est tamquam regula nuptiarum, qua uel naturae decoratur fecunditas uel incontinentiae regitur Sed non possum, inquit. Non potes? Non possum. Suscipiat te nutritoria quaedam Apostoli auctoritas, ut si se non continent, nubant. Fiat aliquid, unde perveniatur ad veniam. Pertineat ad veniam, ne irruatur in aeternam poe
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰsumꝰ in xp̃o: Singuli aut̃ alt altus
m̃bicr: Habentes aut̃ dona diusa
scđm gr̃am quaedata ẽ nob̵. Idõ etiam
cũ commoneret coniugatos. ne debito
carnalis commixtionis fraudareÑ inui¬
cem. et ꝑ hoc alter eoꝵ negato sibi debito
conugali ꝑ intẽꝑantiam suã tẽptatus
a satana in fornicationem ꝓlabetur :
hoc autem dico inquit scđm ueniam ñ
me ipsum. Sed unus quisq ꝓpriũ do¬
nũ habet adõ: alius sic alius quidem
sic. Uides etiam coniugalem pudicitiã
et thori xp̃ĩani matrimonialem fidẽ
donũ eẽ & hoc adõ ut illud qđ ultra
liberorum ꝓcreandorũ necessitatem
modũ concũbendi aliqͣtenꝰ concupis¬
centia carnalis excedit : non nuptia ñ
sit hoc malũ : sed ueniale sit propt̃ nup¬
tiarũ bonũ. Non enim de coniugu
fide pudicitiȩ coniugalis. et in dissolu¬
bili quamdiu ambo uiuunꝰ matrimo¬
nii sacram̃to quȩ om̃a bona st sed de
illo m modico carnis usu qui in firmi¬
tate conugum agnoscitur. et int̾uentu

Expanded text:
nguli autem alter alterius membra, habentes dona diuersa secundum gratiam quae data est nobis. Ideo etiam cum moneret coniugatos, ne debito carnalis commixtionis fraudarent inuicem et per hoc alter eorum negato sibi debito coniugali per intemperantiam suam temptatus a satana in fornicationem prolaberetur, hoc autem dico, inquit, secundum ueniam, non me ipsum: sed unusquisque proprium donum habet a deo, alius sic, alius quidem sic. Vides etiam coniugalem pudicitiam et tori christiani matrimonialem fidem donum esse et hoc a deo, ut illud, quod ultra liberorum procreandorum necessitatem modum concumbendi aliquatenus concupiscentia carnalis excedit, non nuptiarum sit hoc malum, sed ueniale sit propter nuptiarum bonum. non enim de coniugiofide pudicitiae coniugalis et indissolubili, quamdiu ambo uiuunt, matrimonii sacramento, quae omnia bona sunt. sed de illo inmodico carnis usu, qui in infirmitate coniugum agnoscitur et interuentu
Abbreviated transcription (Latin):
co ubi ait: Om̃s adstabimus ante tribunal
xp̃i : ut recipiat unus quisq scđm ea quȩ
ꝑ corpus gessit siue bonum siue malũ : qr
ui delicẽt non nisi in corpore constitutus
impius potuit dicere ñ .ẽ. dS. Ut taceam
mositates. dissensiones inuidias. hereses:
et tamen oꝑibus carms ista attribuit doc¬
tor gentium in fide et ueritate. Quid. ẽ gͦ
omne peccatũ quod cũq fecerit homo extͣ
corpus. ẽ et unũ tantũ modo fornications

Expanded text:
co ubi ait: Omnes astabimus ante tribunal co ubi ait: Omnes astabimus ante tribunal Christi, ut recipiat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit suum, sine bonum siue malum, quia uidelicet non nisi in corpore constitutus impius potuit dicere: non est deus; ut taceam mositates, dissensiones, inuidias, haereses? et tamen operibus carnis ista tribuit doctor gentium in fide et ueritate. quid est ergo: \'omne peccatum, quodcumque fecerit homo, extra corpus est
Abbreviated transcription (Latin):
modi quae ñ nisi ꝑ corpus fiunt peccata tur¬
pitudini & fornicationi simillima. ñ nisi
ꝑ ipsũ corpꝰ gerant᷑ atq exerceantur : : Quid
enim : Poteritne eẽ. quis piam ut cȩdera memo¬
rata superius taceam. fur uł ebriosus. uel
maledicus. uł rapax. extra oꝑationem cor¬
poris huius: Quã uis nec ipsa idolatria Neq
ipsa auaritia p̃t̃ seruitium corporis. pterit
adusũ fructũq suũ ꝑuenire. Quidẽ
omne peccatum qđ cũq fecerit homo ȩxtra
corpus. ẽ qui aut̃ fornicatur iri corpus suũ
peccat: PRimum qr in corpore isto homo con¬
stitutus. quicquid solo tantum animo pote¬
rit inique concupiscere dici Noꝵ potes
extra corpus hominem facere : cũ constet eũ
carnali sensu et carnali prudentia hoc agere
isto ad huc circum septum corpore. Nam
& qͦd in psalmo scriptũ .ẽ dixit impius in
corde suo ñ.ẽ ds̃ : idem beatus paulus non
potuit utiq separare a corporali oꝑe illo lo¬

Expanded text:
modi quae non nisi per corpus fiunt peccata turmodi quae non nisi per corpus fiunt peccata turpitudini et fornicationi simillima non nisi per ipsum corpus generentur atque exerceantur? quid ergo? poteritne esse quispiam, ut cetera memorata superius taceam, fur uel ebriosus uel maledicus uel rapax extra operationem corporis huius? quamuis nec ipsa idololatria neque ipsa auaritia praeter seruitium corporis poterit ad usum fructumque suum peruenire. quid est ergo: omne peccatum, quodcumque fecerit homo, extra corppeccat? Primum, quia in corpore isto homo constitutus, quidquid solo tantum animo poterit inique concupiscere, dici non potest extcarnali sensu et carnali prudentia hoc agere, isto adhuc circumseptum corpore. Nam et quod in psalmo scriptum est: Dixit impius in corde suo, Non est Deus, idem beatus Apostolus non potuit utique separare a corporali opere, illo lo
Abbreviated transcription (Latin):
ouerens dõ et semꝑ faciens dei uoluti¬
tatem : numqͣm a suo habitatore de¬
seritur. Et si quȩdam dura atq adũsa pati¬
Matur : non reliquitur sed ꝓbatur : Nugite¬
fornicationem. Om̃e peccatũ qđ cũq fecerit
misisse peccati : qͣndo quidẽ ait: omne
peccatũ qđ cũq fecerit homo : post ea tam̃
excepit fornicationẽ cũ intulit. Aui aut̃
fornicatur in corpus suũ peccat. Qđ scđm
c̃suetudinẽ ñȩ locutionis ita diceretur.
om̃e peccatũ qđ cũq fecerit hͦ excepta for¬
meatione extra corpus. ẽ: qui aut̃ fornicat᷑
in corpus ꝓpriũ peccat. Quem modũ locu¬
talibus flagitiis pollueretur sed potius in¬
uiolatũ tañquã dĩ habitaculũ seruaretur :
agebat et defendebat. Quare gͦ uoluit sub¬
iungere hoc unde difficilis quȩ scio nascertt᷑
idẽ ut diceret ome peccatũ qđ cũq fecerit
H extra corpꝰ ẽ. qui aut̃ fornicat᷑ in corpꝰ suũ
peccat: cũ siue ipsa fornicatio siue alia huiꝰ

Expanded text:
erens Deo et semper ejus faciens voluntatem, nunquam a suo habitatore deseritur: etsi quaedam dura atque adversa patiatur, non relinquitur, sed probatur. XCVIpeccatum quodcumque fecerit rmisisse peccati, quandoquidem ait: omne peccatum quodcumque fecerit homo; postea tamen excepit fornicationem, cum intulit: qui autem fornicatur in corpus proprium peccat. quod secundum consuetudinem nostrae locutiOmne peccatum quodcumque fecerit homo excepta fornicatione, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat. Ita et hictalibus flagitiis pollueretur, sed potius inviolatum tanquam Dei habitaculum servaretur, agebat et defendebat. Quare ergo subjungere voluit hoc, unde difficilis quaestio nasceretur, id est, ut diceret: Omne peccatum quodcunque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat, cum siue ipsa fornicatio siue alia huius
Abbreviated transcription (Latin):
ñ creator ẽ&̃ ꝓfecto qeatura rationał
eẽ Ipsa ẽ enim in summa creatura &
idõ in yegula fidei ñ poneretur ante ec¬
clesiam : qr & ipse ad eccłam ꝑtiner& in
illa eius parte quae in cęlis. ẽ nec hab̃et
templum: sed etiam ipse tẽplũ e&̃. Tem¬
plũ autem habet : deqͦ dic̃ apłs Nescitis¬
uob. ẽ quem habetis a dõ: De quibus
alio loco dicit. Nescitis qr corpora ur̃a
templum haber: Aut minor xp̃o est
cuius m̃bra templũ habet: Neq ali
dei estis: Quod ut ꝓbaret adiecit: et
sp̃s dĩ habitat in uob. Os̃ gͦ habitat
in templo suo: ñ solũ sp̃s sc̃s : sed etiam
pat̾ et filius. Qui etiam de corpore
suo ꝑ quod factus. ẽ eaput eccłae quȩ
in hominib ẽ ut sit in om̃ib ipie
primatum tenens: ait. Soluite tem¬
plum hoc: & post̃ triduum suscitabo
illud. Templum gͦ dĩ hoc ẽ totius sũ¬
mȩ trinitatis sc̃ã. ẽ eccła scilicet uni.¬
uersa incȩlo & interra

Expanded text:
non creator, esset, profecto creatura rationalis esset; ipsa est enim summa creatura. Et ideo in Regula fidei non poneretur ante Ecclesiam, quia et ipse ad Ecclesiam pertineret in illa ejus parte quae in coelis est. Nec haberet templum, sed etiam ipse templum esset. Templum autem habet, de quo dicit Apostvobis est, quem habetis a Deo? De quibus alio loco dicit: Nescitis quia corpora vestemplum habet? aut minor Christo est, cujus membra templum habet? Neque enim Dei estis: quod ut probaret, adjecit, Et Spiritus Dei habitat in vobis . Deus ergo habitat in templo suo, non solum Spiritus sanctus, sed etiam Pater et Filius, qui etiam de corpore suo, per quod factus est caput Ecclesiae, quae in hominibus est, ut sit ipse in omnibus primatum tenens , ait, Solvite templum hoc, et in triduo suscitabo illud . Templum ergo Dei, hoc est totius summae Trinitatis, sancta est Ecclesia, scilicet universa in coelo et in terr
Abbreviated transcription (Latin):
lum: cui seruitus illa debetur quae
latria greco uocabulo nuncupatur
Quem si dñm patrem tantũmͦ dixerimꝰ:
lio non debetur: qđ nefas ẽ dici. Si aut̃
debetur quomͦ uni tantũ debetur dõ
gatur et filius  immo uͦ etiam sp̃s sc̃s¬

Expanded text:
lum, cui servitus illa debetur quae λατρεία Graeco vocabulo nuncupatur. quem si Deum Patrem tantummodo dixerimus, lio non debetur; quod nefas est dicere. Si autem debetur, quomodo ergo uni tantum debetur Deo, gatur et Filius, immo etiam et S
Abbreviated transcription (Latin):
xeĩ qm̃ nec imbris cõputandi st xpi
U enimalia taceam: ñ posst̃ simul eẽ et
& m̃bra xp̃i. et m̃bra meretricis. Deniq
ipse dix̃. Qui manducat corp meum¬
t carnẽ m eam
et bibit sanguinẽ meũ : in me manet &¬
ego in eo. Ostendix qͥd sit ñ sacram̃ totenꝰ
sed reuera corpꝰ xẽi manduccoe. et eius
sanguinem bibe. Hoc ÷ enĩ in xło manere
ut in illo maneat et xp̃e Sic enim hoc
manducare corpꝰ meũ. aut bibe san¬
guinem meũ Non itaq manent in
qui se faciuNt m̃bra meretricis : nisi
malum illud poenitendo eẽ. destteriq÷
et ad hoc bonum reconciliatione redi

Expanded text:
in membris conputandi sunt Christi. Ut enim alia taceam, non possunt simul esse et membra Christi et membra meretricis. Denique ipse dicit: Qui manducat carnem meam et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo. Ostendit quid sit non sacramento tenus, sed re uera corpus Christi manducare et eius sanguinem bibere; hoc est enim in Christo manere, ut in illo maneat et Christus. Sic enim hoc manducare corpus meum aut bibere sanguinem meum.\' Non itaque manent in qui se faciunt membra meretricis, nisi malum illud poenitendo esse destiterint, et ad hoc bonum reconciliatione redi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Om̃s enim uos unũ estis inxp̃o uiũ.
Et sic̃ ait ipse xp̃c. Ego et pat̃ uncũ sumus
Cũ autem unus dr̃ et quid unus adicitur. & de
diũsis substantiis dici potest : sic̃ dictũ ẽ qui
anima et cor. Sic etiã de prẽ et filio et unũ
st̃ dicimꝰ : qr uniꝰ substantiaȩ duo st̃. Et unꝰ ẽ
dicimꝰ : sed addimꝰ quid unꝰ id. ẽ. unꝰ ds̃. unus

Expanded text:
enim vos unum estis in Christo Jesu ; et sicut ait ipse Christus, Ego et Pater unum sumus Cum autem unus dicitur, et quid unus dicitur: et de diversis substantiis dici potest, sicut dictum est, Quanima et cor. Sic etiam de Patre et Filio, et, Unum sunt, dicimus, quia unius substantiae duo sunt: et, Unus est, dicimus, sed addimus quid unus; id est, unus
Abbreviated transcription (Latin):
unius eẽ substantiȩ : sic̃ dictum. ẽ qui
plantat et qui rigat unũ st̃ & ego et pat̃
unum sumꝰ. Iu aut̃ qui patrem et filiũ
diũsas uis. eẽ substantias : inuenire ñ po¬
tuisti. ubi de diũsis subsaantiis dictum
t̃ ret qui aut̃ adheret dñõ unũ st̃: Quid¬
leso enim aliud diceret si hoc diceret: nisi
homo sc̃s et ds̃ unũ st̃ : Sed absit ab illa
sapientia : ista sententia: Et tam̃ dix̃ qui

Expanded text:
 substantiae: sicut dictum est, Qui plantat et qui rigat, unum sunt ; et, Ego et Pater unum sumus. Tu autem qui Patrem et Filium diversas vis esse substantias, invenire non potuisti, ubi de diversis substantiis dictum ret, Qui autem adhaeret Domino, unum sunt? Quid enim aliud diceret, si hoc diceret, nisi, Homo sanctus, et Deus, unum sunt? Sed absit, absit ab illa sapientia ista sententia: et tamen dixit, Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑns diligere se ipsam ñ posset:
sĩ se omnino nesciret: idẽ sui ñ
meminisset. nec sẽ intelligeret quaͣ se
imagine dĩ tã potens ẽ ut ei cuius ima¬
go e ualeat adherere. Sic enim ordinata
ẽ naturcirũ ordine ñ locorũ : ut supra
illam ñ sit nisi ille. Deniq cũ illi poenitꝰ
adheserit: unꝰ erit sp̃s. Cui rei aitestat᷑
apts dicens. Qui aut̃ ad heret dño: unꝰ¬
sp̃s ẽ Accederte aut̃ ista ad participati¬
onem naturȩ ueritatis beatitudinis illiꝰ
ñ tam̃ crescente illo in natura: ueri¬
tate & beatitudine sua. In illa itaq
natura cũ ei felicit̃ ad heserit: im
satiabitur in bonis desidiũ eius. bonis
mimut abi lib ipsa trinitate dõ suo
cuius imago ẽ Et ne uspiam de in

Expanded text:
 porro se ipsam non posset, si se omnino nesciret, id est, si sui non meminisset; nec se intelligeret: qua in se imagine Dei tam potens est, ut ei cujus imago est valeat inhaerere. Sic enim ordinata est naturarum ordine, non locorum, ut supra illam non sit nisi ille. Denique cum illi penitus adhaeserit, unus erit spiritus: cui rei attestatur Apostolus, dicens, Qui autem adhaeret Dst : accedente quidem ista ad participationem naturae, veritatis, et beatitudinis illius, non tamen crescente illo in natura, veritate et beatitudine sua. In illa itaque natura, cum feliciter adhaeserit, immsatiabitur in bonis desiderium ejus , bonis immutabilibus, ipsa Trinitate Deo suo cujus imago est: et ne uspiam dein
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicit nullus tibi eas p̃t̃ te confer¬
re potest: e nisi exte et inte eẽ nor
posst̃: sed illũ audiat qui dic̃ Habemꝰ
thesaurum istũ in uasis fictilibus : ut
eminentia uir tutis sit dĩ et ñ ex nob̃.
De ipsa qͦq sacra continentia uirgi¬
nali qđ non sibi sit ex se ipsa sed sie
dei donũ : quam uis credenti uolediq
collatũ : eundem audiat ueracem pi¬
ũq doctorem : qͥ cũ hinc agere ait.
U ellem om̃s eẽ sicut me ipsum. Sed urius¬
quisq proprium habet donum ha¬
bet a dõ: alius sic. alius aut̃ sic Au¬
diat etiam ipsum non tantum suum
sed uniũ sȩ eccłȩ unicũ sponsũ: de
tali castitate atq integritate dicertem
Non om̃s capiurit uerbũ hoc sed
se ipsa id habeat: ut non dicamꝰ as¬
sentantis adulatoris. nede occultis
hominũ temere iudicare uideamur
certe errantis laudatoris audire
Om̃e quippedatũ optimũ & om̃e do¬
nũ ꝑfectum sic̃ dicit etiam apłs

Expanded text:
qui dicit: Nullus tibi eas praeter te conferqui dicit: Nullus tibi eas praeter te conferre potest\' et: \'Nisi ex te et in te esse non possunt, sed illum audiat. qui dicit: Habemus thesaurum istum in uasis fictilibus, ut eminentia uirtutis sit dei et non ex nobis. De ipsa quoque sacra continentia uirginali, quod non sibi sit ex se ipsa, sed sit dei donum quamuis credenti uolentique conlatum, eundem audiat ueracem piumque doctorem, qui, cum hinc ageret, ait: Vellem omnes esse sicut me ipsum; sed unusquisque proprium donum habet a deo alius sic alius autem sic. audiat etiam ipsum non tantum suum sed uniuersae ecclesiae unicum sponsum de tali castitate atque integritate dicentem: Non omnescapiunt uerbum hoc. sedse ipsa id habeat, ut non dicamus assentantis adulatoris, ne de occultis hominum temere iudicare uideamur, certe errantis laudatoris audire. omne quippe datum optimum et omne donum perfectum, sicut dicit etiam apos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hoc sic̃ ex hortatur et p̃dicat recte : sed
ille qui accepit hoc donũ : ita exhor¬
tantem recte Atq p̃dicantem: ꝓfecto
ille oboedient̃ audit qͥ accepit᷑ hoc do¬
num. Hinc ÷ qđ dñs cũ eis loqͥȩretur
qͥ carnis aures aꝑtas hab̾ent: dicebat
tam̃. Qui habet aures audiendi audiat:
qͣs non om̃s hab̾e procul dubio no-¬
uerat. Aqͦ aut̃ habeant quic̃q ha¬
bent: ipse dñs ostendit ubi ait. Da¬
bo eis cor cognoscendi me : et aures
audiertes Aures gͦ audiendi: ip¬
sũ. ẽ donũ oboediendi
irgo xp̃i qua piȩ intelligit pro¬
priam pauꝑtatẽ cordis humani :
et dõ nisi sponsi sui donis nescit or¬
saui uos uni uirb uirginẽ castam :¬
ex hib̾e xp̃o. Timeo aut̃ ne sic̃ ser¬
pens eũam seduxit in uersutia sua:
sic et ur̃ae m̃tes corrũ pant᷑ a castitate
quaȩ ẽ in xp̃o itĩu Et ꝓpt̃ ea de his
quoq sp̃itualib diuitiis non istum

Expanded text:
per hoc sicut exhortatur et praedicat recte, sed per hoc sicut exhortatur et praedicat recte, sed ille qui accepit hoc donum: ita exhortantem recte atque praedicantem profecto ille obedienter audit, qui accepit hoc donum. Hinc est quod Dominus, cum eis loqueretur, qui carnis aures apertas haberent, dicebat tamen, Qui habet aures audiendi, audiat : quas non omnes habere procul dubio noverat. A quo autem habeant, quicumque habent, ipse Dominus ostendit, ubi ait: Dabo eis cor cognoscendi me et aures audientes . Aures ergo audiendi, ipsum est donum obediendiirgo Christi, quae pie intellegit propriam paupertatem cordis humani et ideo illic nisi sponsi sui donis nescit orsaui uos uni uiro uirginem castam exhibere Christo. timeo autem, n e, sicut serpens Euam se-duxit in uersutia sua, sic et uestrae mentes corrumpantur a castitate, quae est in Christo, et propterea de his quoque spiritalibus diuitiis non istum,
Abbreviated transcription (Latin):
e ipsa quoq pudicitia coniugali
donũ ẽ: dicente scriptura. Ad no iuni¬
gitur mulier uiid. Idõ doctor gentium
et pudicitiam coniugalem ꝑ quã not
fiunt ad ult̃ĩa & ꝑfectiorem continentiã
ꝑquã nullus concubitus quȩritur suo
sermone comm̃dans. Et hõc et illud
coniuges ne se inuicẽ fraudent. Qđ cũ
ad monuisset : Adiecit. Uellem aut̃
ab omni concubitu continebat. Et
continuo sub iunxit. Sed unus quisq
propriũ donũ habet adõ: alius sc
homines eẽ. sic̃ me ipfũ. Sed unus qsq
ꝓprium donũ adõ habet: alius sic.
Alius aut̃ sic. Ubi satis ostendit non tan¬
tum continentiã donũ dĩ eẽ: sed con¬
iugatoꝵ etiam caftitatem. Quae cũ uera
sint: hortam tam̃ ad haec quantũ cuiq
fundam̃tum posui Et alio locõ. Unicuiq
inquit sic̃ dñs dedit. Ego plantaui : apollo
rigauit: sed ds̃ in crem̃tum dedit . Itaq
neq qui plantat ẽ aliquid neq qui
rigat : sed qui increm̃tum dat ds̃. Ac

Expanded text:
e ipsa quoque pudicitia conjugali donum est, dicente Scriptura, A Domino jungitur mulier viro . Ideo Doctor Gentium et pudicitiam conjugalem per quam non fiunt adulteria, et perfectiorem continentiam per quam nullus concubitus quaeritur, sermone suo commendans, et hoc et illud conjuges ne se invicem fraudent: quos cum admonuisset, adjecit, Vellem autem ab omni concubitu continebat: et continuo subjunxit, Sed unusquisque proprium donum habet a Deo; alius sic, homines esse sicut me ipsum; sed unusquisque proprium donum habet a Deo, alius sic, alius autem sic . Ubi satis ostendit, non tantum continentiam donum Dei esse, sed conjugatorum etiam castitatem. Quae cum vera sint, hortamur tamen ad haec, quantum cuique fundamentum posui. Et alio loco, Unicuique, inquit, sicut Dominus dedit: ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. Itaque neque qui plantat, aliquid est, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Ac
Abbreviated transcription (Latin):
piens. qui possit int̾ frẽm suũ diuidi¬
care : sed frat̃ cũ fre iudicat᷑: et hoc
apud infideles Sapientes gͦ qui ia⁊
locis consistebant fideles et sc̃i nori
quia hac atq hac ꝓpt̃ euangłiũ dis¬
currebant: taliũ negotiorũ examina¬
tores eẽ uoluit. Unde nusquã de illo
scriptũ ẽ : qđ aliqͣndo talibus uacaure.
A quibus nos excusare non possumus. ⁊¬
etiam si contemptibiles simus: quia et
hos collocari uoluit si sapientes defuis¬
sent.potius quã ut negotia xp̃ĩanoꝵ
deferrentur in forum. Quem tameri
laborem. non sine consolatione dnĩ sus¬
cepimus pro speuitȩ eternȩ : ut fructũ
feramꝰ cũ tolerantia. Serui enim sumus
eius eccłȩ : et maximae infirmioribus
m̃bris: qualia libet in eodem corpore

Expanded text:
piens, qui possit inter fratrem suum iudipiens, qui possit inter fratrem suum iudicare? sed frater cum fratre iudicatur, et hoc apud infideles? sapientes ergo qui in locis consistebant fideles et sanctos, non qui hac atque hac propter euangelium discurrebant, talium negotiorum examinatores esse uoluit. unde numquam de illo scriptum est, quod aliquando talibus uacuit, a quibus nos excusare non possumus, etiamsi contemptibiles simus, quia et hos conlocari uoluit, si sapientes defuissent, potius quam ut negotia christianorum deferrentur in forum. quem tamen laborem non sine consolatione domini suscipimus pro spe uitae aeternae, ut fructum feramus cum tolerantia. serui enim sumus eius ecclesiae et maxime infirmioribus membris, qualialibet in eodem corpore
Abbreviated transcription (Latin):
imt̃ frem suũ Nutio in cuius
nomine hȩc securus dico testetm in¬
uoco suꝑ animã meam:ͣ em̃ qͣntũ ad
meum quidem attinet commodum
multo mallem ꝑsiagulos dies certis
horis. qͣntũ in bene moderatis monas¬
teriis constitutũ ẽ aliquid manibus
oꝑari: et cȩteras horas habe ad legen¬
dum et orandum. Aut Aliquid de diui¬
nis litteris agendũ liberas : quã tumul¬
tuosissimas ꝑplexitates causarum ali¬
enarum pati de negotiis sctaribus.
uł iudicando dirimenidis: uł int̾ue¬
niendo p̃cidendis. Quib nos molestus
idem afflixit apłs : non utiq suo ÷ sed
eius qui ꝑeum loquebatur arbitrio
Quas tamen ipsũ ꝑpessum fuisse nori
legimus. : Alit̾ enim se habebat aposto¬
latus eius discursus . Nec dix̃. sclaria
igitur iudicia si habueritis ad nos de¬
ferte. Aut nos constituite ad iudican¬
dũ: sed eos qui contẽptibiles st̃ in ecđa
hos inquit collocate. Ad reuerentiam
uob dico. Sic ñ ẽ int̾̃uos quis quã sa¬

Expanded text:
 in cuius nomine securus haec dico, testem inuoco super animam meam, quoniam, quantum ad meum adtinet commodum, multo mallem per singulos dies certis horis, quantum in bene moderatis monasteriis constitutum est, aliquid manibus operari et ceteras horas habere ad legendum et orandum aut aliquid de diuinis litteris agendum liberas, quam. tumultuosissimas perplexitates causarum alienarum pati de negotiis saecularibus uel iudicando dirimendis uel interueniendo praecidendis: quibus nos molestiis idem adfixit apostolus non utique suo, sed eius qui per eum loquebatur arbitrio, quas tamen ipsum perpessum fuisse non legimus. aliter enim se habebant apostolatus eius discursus. nec dixit: saecularia igitur iudicia si habueritis, ad nos deferte aut nos constituite ad iudicandum, sed eos, qui contemptibiles sunt in ecclesia, hos, inquit, collocate? ad reuerentiam uobis dico. sic non est inter uos quisquam sa
Abbreviated transcription (Latin):
cationem ꝓpt̃ quã dixisse uideatur
omne peccatũ qđ cumq fecerit homo
extra corprs .ẽ. qui aut̃ fornicat᷑ in
corpus pprium peccat: sic accipiendũ
ẽ et intelligendũ : ut quisq dũ non
ad heret do quia adheret mundo.
oma temporalia diligens et concupis¬
cens merito in corpus proprium pec¬
care dicatur. idẽ uniũ se concupiscen¬
tiae carnali deditus et subditus factus
tanquam totius creature seruus. ab ipso
creatore alienus ꝑ illam initiũ omis pec¬
cati suꝑbiam. ciuus suꝑbiae initiũ .ẽ. ut
scriptum ẽ a postatare adõ. Aqͦ gene¬
ralis fornicationis malo quisq alienꝰ.
qđ cũq aliud peccatũ potuerit ut homo
corruptibilis adhuc & mortalis in¬
currere hoc intelligat᷑ extra corpus
eẽ idẽ extra corporeȩ & tẽporalis om̃ĩs
concupiscentiȩ mald̃ alienum ẽe extͣ

Expanded text:
cationem, propter quam dixisse videatur, cationem, propter quam dixisse videatur, Omne peccatum quodcumque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat: sic accipiendum est et intelligendum, ut quisque dum non adhaeret Deo, qui adhaeret mundo, omnia temporalia diligens et concupiscens, merito in corpus proprium peccare dicatur, id est, universae concupiscentiae carnali deditus et subditus factus, tanquam totus creaturae servus ab ipso Creatore alienus, per illam initium omnis peccati superbiam, cujus superbiae initium est, ut scriptum est, apostatare a Deo . A quo generali fornicationis malo quisque alienus, quodcumque aliud peccatum potuerit ut homo corruptibilis adhuc et mortalis incurrere, hoc intelligatur extra corpus esse; id est, extra corporeae et temporalis omnis concupiscentiae malum, alienum e
Abbreviated transcription (Latin):
herens mundo mundanus homo longe¬
se faciat adõ fornicando ab ipso deo
in corpus ꝓprium peccat: qr corporali
concupiscentia in quȩq tẽporalia et car¬
nalia. carnali sensu & prudentia
humanus animus trabitur atq dis¬
trahitur : Meature seruiens potius qͣm
creatori. qui ÷ benedictus in scła. Sic gͦ
quantum mͥuidetur salua fide intel¬
ligi potest utriusq fornicationis ma¬
lum tam specialis quã uniũ salis in
hoc uno capło tanti et tam magni do¬
ctoris ubi ait om̃e peccatum qđcũq
fecerit homo extra corpus ẽ qui autẽ
fornicatur in corpus ꝓpriũ peccat. ut
aut ex aggeratio facta sit ab apło huiꝰ
specialis fornicationis qua in corpus
ꝓprium peccari recte intelligitur :
ipsius uoluptati ad dicitur & in effa¬
biliter uł in euitabi lit̃ afficitur : ut
in cõparatione huuis tanti mali. cȩ¬
tera peccata extra corpus ẽẽ uideant᷑¬
etiam si ꝑ corpus exerceantur. Si aut̃ etiam

Expanded text:
haerens mundo mundanus homo longhaerens mundo mundanus homo longe faciat a deo, fornicando ab ipso deo, in corpus proprium peccat, quia corporali concupiscentia <in quaeque temporalia et carnalia carnali sensu et prudentia humana trahitur atque distrahitur, creaturae seruiens potius quam creatori, qui est benedictus in saecula. Sic ergo, quantum mihi, uidetur salua fide intellegi posse utriusque fornicationis malum, tam specialis quam uniuersalis, in hoc uno capitulo tanti et tam magni doctoris, ubi ait: omne peccatum, quodcumque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium aut exaggeratio facta sit ab Apostolo hujus specialis fornicationis, qua in corpus proprium peccari recte intelligitur; ipsius voluptati addicitur, et ineffabiliter, vel inevitabiliter afficitur, ut in comparatione hujus tanti mali, caetera peccata extra corpus esse videantetiamsi per corpus exerceantur. 15. AM
Abbreviated transcription (Latin):
odio habebit & alterum diliget:
aut unum patietur & alterum
contempnet. Et concludit. Non
potestis dõ seruire et mãmonȩ
sta. ẽ gͦ generalis ut dictũ ẽ animȩ
fornicatio. omã omnino in se con¬
tinens quanon adheretur dõdũ
adheretur mundo : ut etiam sic
intelligere ⁊ialeamus scđm istam
generalem fornicationem qđ ait
Apłs Omne peccatũ qđcumq fe¬
cerit homo extͣ corpus ẽ qui aut̃
fornicatur in corpris propriũ pec¬
cat: qr sĩ non fornicetur anima
humana adherendo dõ non ad¬
herendo mundo. quȩcũq alia pec¬
cata a concupiscentia carnali ꝓr¬
sus aliena poterit ꝓ ipsa fragilitate
mortalitatis uł ignorando uł negli¬
gendo uł obliuiscendo uł non intel¬
ligendo homo incurrere: hoc sit
qđ dictũ. ẽ om̃e peccatum qđ cũq
fecerit homo extra corpus. ẽ: qr nul¬
lum hic corporalis uł temporalis con¬
cupiscentiae peccatum poterit reꝑiri.
Vnde merito extra corpus. ẽ qđ libet
tale peccatum diciuidetur. Qđ si ad¬

Expanded text:
odio habebit, et alterum diliget; aut unum patietur, et alterum contemnet; et concludit: Non potestis Deo servire et mammonae. Ista est ergo generalis, ut dictum est, fornicatio animae, omnia omnino in se continens, qua non adhaeretur Deo, dum adhaeretur mundo: ut etiam sic intelligere valeamus, secundum istam generalem fornicationem, quod ait Apostolus: Omne peccatum quodcunque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat. qua si non fornicatur anima humana, adhaerendo deo nec adhaerendo mundo, quaecumque alia peccata a concupiscentia carnali prorsus aliena potuerit ipsa fragilitate mortalitatis uel ignorando uel neglegendo uel obliuiscendo uel non intellegendo homo incurrere, hoc sit quod dictum est: omne peccatum, quodcumque fecerit homo, extra corpus est, quia nullum hic corporalis uel temporalis concupiscentiae peccatum poterit reperiri; unde merito extra corpus esse quodlibet tale peccatum dici uidetur. quod si ad
Abbreviated transcription (Latin):
ad ñõ: ut ea quaȩ licita st̃ & ñ expeduint ÷¬
ñ legis uinculo sed liba dilectionis bene¬
ficientia caueantur. Escauentri
utinam sufficiat ei Reficimꝰ enim cotior
anas ruinas corporis edendo bibendo
priusꝗ ȩscas & uentrem destruas : cũ
occideris indigentiam satietate mirifica:
et corruptibile hoc indueris incorrup¬
tione sempiternia Cum fuerit salus
quae intelligitur nomine carnis et
non er̃ : qr ȩsca uentri & ueat̃ escȩ : Is̃ autẽ
& hunc & hanc destruet Frit forma corpo¬
ris ꝑfecta ex dõ: absorea morte uictoria.¬
ripiente defectione : nullis mutata &etatib::
nullo labore lassata: et nullo cibo fulciat᷑¬
& aliqua ȩsca reficiatur. Sed ñ erimꝰ sine ȩsca
Ille cibus reficit: nec deficit: Nescitis qm

Expanded text:
a domino, ut ea, quae licita sunt et non expediunt, noa domino, ut ea, quae licita sunt et non expediunt, non legis uinculo, sed libera dilectionis beneficentia cauutinam sufficiat ei usque ad coranas ruinas corporis edendo et bibendo, priusqutam escas et uentrem destruas, cum occideris indigentiam satietate mirifica et corruptibile hoc indueris incorruptione sempiterna. nunc autem suauis quae intelligitur nomine carnis et non erunt: quia esca ventri, et venter escis . Deus autem et hunc et has evacuabit, Erit forma corporis perfecta ex Deo, absorpta morte in victoriarepente defectione, nullis mutata aetatibus, nullo labore lassata ut cibo fulciatur, et aliqua esca reficiatur. Sed non erimus sine esca ille cibus reficit nec deficit. Libera m
Abbreviated transcription (Latin):
intelligendũ ẽ hoc ex consuetudine ra¬
tionis absurdũ. Quaȩ ita late patet: ut
etiam ium̃ta quã uis sin rationis exꝑtia :
tam̃ plerũq dicamꝰ debe uapulare
cũ peccant Peccare aut̃ ꝓprie ñ ẽ
nisi eius qui utit᷑ raetionali uolunta¬
tis arbitrio Qđ in om̃ib mortalibus
Animantib non nisi homini ẽ. diuinit᷑
attributũ. Sed aliud ẽ cũ ꝓpriȩ loqͥm᷑:
Aliud cũ ũba ex aliis reb transferendo
atq idõ nec expedit. aliqͦ certo fine
distinguere : Eam uidentur licere et ñ
expedne. quae ꝑiustitiã quidem quae
corã dõ. ẽ ꝑmittunt᷑: sed ꝓpt̃ offensionẽ
hominũ ne ob hoc impediant᷑ a salute.
uitanda st̃: Eauͦ. ñ licere & idõ ñ ex¬
pedire : quȩ sic ipsa iustitia uetantur.
ut facienda ñ sint etiam si ab eis quib
innotitiã fuerint ꝑlata laudentur.
Qđ sĩ ita .ẽ idõ ñ ni si illicita ꝓhibent᷑

Expanded text:
intelligendum est hoc ex consuetudine seintelligendum est hoc ex consuetudine sermonis absurdum: quae ita late patet, ut etiam jumenta, quamvis sint rationis expertia, tamen plerumque dicamus debere vapulare cum peccant; peccare autem proprie non est nisi ejus qui utitur rationali voluntatis arbitrio, quod in omnibus mortalibus animantibus non nisi homini est divinitus attributum. Sed aliud est cum proprie loquimur, aliud cum verba ex aliis rebus transferendo atque ideo nec expedit. aliquo certo fine distinguere, ea mihi uidentur licere et non expedire, quae per iustitiam quidem, quae coram deo est, permittuntur, sed propter offensionem hominum, ne ob hoc inpediantur a salute, uitanda sunt; ea uero non licere et ideo non expedire, quae sic ipsa iustitia uetantur, ut facienda non sint, etiamsi ab eis, quibus in notitiam fuerint perlata, laudentur. quod si ita est, ideo nonnisi inlicita prohibentur
Abbreviated transcription (Latin):
omnis homo:etiam sanguine
xp̃i redemptꝰ ẽ: ita omne qđ licet ñ
expedit: nec tam̃ ome qđ ñ expedix
etiam ñ licet. St̃ quippe licita quae
ñ expediuñ : sic̃ apło teste discimus
Sed int̾ id qͦd illicitũ. ẽ et idõ ñ expe¬
dit atq id qđ licitũ ẽ nec tam̃ ex
pedit quid inter sit: Aliqua uniũ sali
regula definire difficile. ẽ Citius enĩ
quisq dixerit ome qđ fieri non expe¬
dit: peccatũ. ẽ Omne aut̃ peccatũ
illicitũ ẽ: om̃e gͦ qđ ñ expedit. illicitũ ÷:¬
Etubi er̃ illa quae licita. eẽ sed ñ expediie
apłs dix̃ si om̃e qđ ñ expedit licitũ ñ ẽ
Quaꝓpt̃ qr uerũ dixisse apłm dubitare
ñ possumꝰ & aliqͣ peccata . ẽẽ. licita dicere
ñ audemꝰ: restat ut dicamꝰ fieri aliquid qđ
ñ expediat: et tam̃ si licitũ ẽ ñ eẽ peccatũ :÷
quamuis qm ñ expedit ñ sit utiq faciendũ.
Qđ si absurdũ uidetur ut aliquid fiat qđ
ñ expedit. et dicat᷑ ñ peccasse qui fecerit:

Expanded text:
omo est, etiam sanguine Christi redemptus est, ita omne quod non licet non expedit nec tamen omne quod non expedit etiam non licet. sunt quippe licita, quae non expediunt, sicut apostolo teste didicimus. Sed inter id, quod inlicitum est et ideo non expedit, atque id, quod licitum est nec tamen expedit, quid intersit, aliqua universali regula definire difficile est. Citius enim quisque dixerit: Omne quod fieri non expedit, peccatum est; omne autem peccatum illicitum est: omne ergo quod non expedit, illicitum eEt ubi erunt illa quae licita esse, sed non expedire, Apostolus dixit, si omne quod non expedit, licitum non est? Quapropter quia verum dixisse Apostolum dubitare non possumus, et aliqua peccata esse licita dicere non audemus; restat ut dicamus, fieri aliquid quod non expediat, et tamen si licitum est, non esse peccatum, quamvis quoniam non expedit, non sit utique faciendum. Quod si absurdum videtur, ut aliquid fiat quod non expedit, et dicatur non peccasse qui fecerit;
Abbreviated transcription (Latin):
regno sint om̃s : ne in hostuim a lienoꝵ
nũmero deputentur. Om̃s enim idmani
romanũ regnũ possideq: quam uis non
om̃s in eo regnent : sed cȩteris regnantib
pareant Nor aut̃ ait apłi quitalia
aguq̃ ñ rognabt̃ cũ dõ: sed regnũ dei N

Expanded text:
regno sint omnes, ne in hostium aut alienorum regno sint omnes, ne in hostium aut alienorum numero deputentur. Omnes enim Romani Romanum regnum possident; quamvis non omnes in eo regnent, sed caeteris regnantibus pareant. Non autem ait Apostolus, Qui talia agunt, non regnabunt cum Deo; sed regnum Dei non
Abbreviated transcription (Latin):
llud quale ẽ. in quo sibi blandiuntur
qui sua uanitate se seducunt. Pseue¬
rantes enim in malitiis atq luxurus
suis. cũ audiuN Apłm dicentem : qm̃ qͥ
talia aguaT regnũ dĩ ñ possidebt̃. Aud enł
sibi p̃ter dĩ regnum salutem quã desi de¬
rant pollicerĩ : atq ita int̃se locunitur.
dũ recus aNs a gere poenitentiam ꝓpecca¬
tis suis. et ꝑditos mores aliqͣndo in meliꝰ
cõmutare Regnare nolo. Sufficit mͥ saluũ
me eẽ. In quo primũ eos fallit: quia
eoꝵ nec salus. ẽ ulla : quoꝵ iniqͥtas ꝑse¬
uerat. Qđ enim ait dñs. q̃m abundauit
miquitas refrigescet caritas multoꝵ
erit: salutem utiq ꝓmisit ꝑseuerantibrs
in caritate ñ ininiquitate. Ubi aut̃ caritas
ẽ oꝑa illa mala aregno dĩ separantia. eẽ
non possuat. Omis enim lex in uno ser¬
mone impleta ẽ: in eo quod scriptũ ẽ
diliges ꝓxmũ tuũ tanꝗte ipsum. Deinde
si ẽ Aliqua differentia int̃ regnantes et
non regnantes: oport& tam̃ ut in uno

Expanded text:
llud quale est, in quo sibi blandiuntur, qui sua se vanitate seducunt? Perseverantes enim in malitiis atque luxuriis suis, cum audiunt Apostolum dicentem, Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt: audent sibi praeter Dei regnum salutem, quam desiderant, polliceri; atque ita inter se loquuntur, dum recusant agere poenitentiam pro peccatis suis, et perditos mores aliquando in melius commutare: Regnare nolo, sufficit mihi salvum me esse. In quo primum eos fallit, quia eorum nec salus ulla est; quorum iniquitas perseverat. Quod enim ait Dominus, Quoniam abundavit iniquitas, refrigeserit : salutem utique promisit perseverantibus in charitate, non in iniquitate. Ubi autem charitas est, opera illa mala a regno Dei separantia esse non possunt. Omnis enim lex in uno sermone impleta est, in eo quod scriptum est, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum . Deinde si est aliqua differentia inter regnantes et non regnantes; oportet tamen ut in uno
Abbreviated transcription (Latin):
mes sũcum audio uocem dni:
Ugnosco et hic separari animam¬
meam Certe inseparabiliũ acorpore
suo loquit᷑ cuum sic loquitur:
mans a finib t̃rȩ cũ capite & sub capite
scĩtatis: grãm baptismi & remissionis
peccatoꝵ. Et hac quidem fuistis ait
apłs enumerans multa peccata &
grauia et leuia: et usitata. et borribi¬
lia: Et haec quidem fuistis: sed abluti
estis: sed scĩficati estis. Si gͦ scificatos dic̃ :
Si enim dixeris te ex te eẽ. sõm: suꝑb
es Rursus fidelis in xp̃o et m̃brum
xẽi si te dixeris ñ eẽ scm̃: ingratus
es Et enim ex alio latere incĩpis in¬
dic̃: quotquot in xẽo baptirati estis
xp̃m indiustis: si m̃bra st̃ facti corpo¬
ris eius et dicuNt se scõs ñ eẽ capiti
ipsi faciuđ in uriam: cuius m̃bra
scã ñ st̃ Iã uide ubisis: et de capite
tuo dignitatem cape. Et enim eras in te¬
tenebrȩ nc̃ aut̃ lux in dño. Fuistis¬
in illo lux fieretis: Om̃a michi¬

Expanded text:
m,» cum audio, vocem ejus agnosco; et hic separo meam? Certe inseparabiliter a corpore suo loquitur, cum sic loquitur. mans a finibus terrae , cum capite suo, et sub capite sanctitatis, gratiam Baptismi et remissionis peccatorum. «Et haec quidem fuistis,» ait Apostolus, enumerans multa peccata, et levia et gravia, et usitata et horribilia: «Et haec quidem fuistis; sed abluti estis, sed sanctificati estis» . Si ergo sanctificatos dicit, Si enim dixeris te ex te esse sanctum, superbus es: rursus, fidelis in Christo, et membrum Christi, si te dixeris non esse sanctum, ingratus esdicit, «Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis» ; si membra sunt facti corporis ejus, et dicunt se sancta non esse, capiti ipsi faciunt injuriam, cujus membra sancta non sunt. Jam vide ubi sis, et de capite tuo dignitatem cape. Etenim eras in tenebris, «nunc autem lux in Domino. Fuistisin illo lux fieretis? Ergo dic
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ animam humanam susciꝑet: m̃bra eius
ñ eẽñ nisi animȩ ñȩ. Quia uͦ. et corpus sus¬
cepit ꝑ qđ etiam caput .ẽ nob: qr ex anima
et corpore constamꝰ : ꝓfecto illius m̃bra suñ
et corpora nr̃a. Si gͦ unus quisq cupiens for¬
nicari.: uilescat sibi. et in se ipso contẽpnax
se ipsũ: ñ in se contẽpnat xp̃m. Non dicat
faciã : Nichilsũ. Omnis card foenũ. Sed corpꝰ
tuũ: m̃brũ ẽ. xẽi. Quo ibas: Redi Quo te
tanquam p̃cipitare cupiebas : Parce in te
faciam̃ m̃bra meretricis : Meretrix ẽ enim:
qua tibi ad ulterium consenitit. Et forte ipsa
xpĩana tollit m̃bra xp̃i : & facit m̃bra adulte¬
ri Inuicem in uob contempnitis xp̃m. Nec
agnoscitis dm̃ urm : nec cogitatis p̃tiũ urm̃.
Qualis aut̃ ille dñs: qui seruos suos fecit
fecit fr̃s suos Sed parũ erat fr̃s suos : nisi fa¬
ceret m̃bra sua. ltane tanta dignitas uiluix:
qctam benigne p̃stita ẽ: Nonor ei tribuat᷑

Expanded text:
 animam humanam susciperet; membra ejus non essent nisi animae nostrae: quia vero et corpus suscepit, per quod etiam caput est nobis, qui ex anima et corpore constamus; profecto illius membra sunt et corpora nostra. Si ergo unusquisque cupiens fornicari, vilescebat sibi, et in se ipso contemnebat se ipsum; non in se contemnat Christum: non dicat, Faciam, nihil sum: Omnis caro fenum . Sed corpus tuum membrum est Christi. Quo ibas? Redi. Quo te tanquam praecipitare cupiebas? Parce in te faciam membra meretricis? Meretrix est enim quae tibi ad adulterium consentit: et forte ipsa christiana tollit membra Christi, et facit membra adulteri. Invicem in vobis contemnitis Christum, nec agnoscitis Dominum vestrum, nec cogitatis pretium vestrum. Qualis autem ille Dominus, qui servos suos fecit fratres suos? Sed parum erat fratres suos, nisi faceret membra sua. Itane tanta dignitas viluit? Quia tam benigne praestita est, non honor ei retribuitur?
Abbreviated transcription (Latin):
ppedomo qđ suũ ẽ quȩrat: sed id qđ
alterius ẽ Atq ut ostendet unde
loqueretur : om̃e inqr qđ in ma¬
cello uenit manducate : tuchil in¬
togantes ꝓpt̃ conscientiã: Et tamen
alibi dic̃ ton manducabo ccrnena

Expanded text:
nemo quod suum estquaerat, sed id quod alterius est. atque ut ostenderet unde loqueretur, omne, inquit, quod in macello uenit, manducate, nihil interrogantes propter conscientiam. et tamen al
Abbreviated transcription (Latin):
res om̃s patiunt᷑ multa mala : sed nulla ẽ
iniuria: Aliud ẽ pati inuiriam᷑ aliud
pati tribulationẽ aut poenam. aut
molestiam. aut supplicũ Consiđa ubi sis
Quid egeris uide: quare patia ris uide
&ibi uides quid patiaris. lus et in iuria :¬
contraria st̃. lus enĩ ẽ qđ iustũ .ẽ Neq¬
quis condat us iniqũu: nec ius di¬
cendũ ẽ si in iustũ ẽ. lllud g uerũ uis
qđ etiã iustũ ẽ. Uide quid feceris
non qͥd patiaris Siuis fecisti : i¬
iuriã pateris. Si in iuriam fecisti:

Expanded text:
res, omnes patiuntur multa mala, sed nulla est res, omnes patiuntur multa mala, sed nulla est injuria. Aliud est pati injuriam; aliud pati tribulationem, aut poenam, aut molestiam, aut supplicium. Considera ubi sis, quid egeris vide, quare patiaris vide; et ibi vides quid patiaris. Jus et injuria contraria sunt. Jus enim est quod justum equis condat jus iniquum? Nec jus dicendum est, si injustum est. Illud ergo verum jus, quod etiam justum est. Vide quid feceris, non quid patiaris. Si jus fecisti, injuriam pateris: si injuriam fecisti,
Abbreviated transcription (Latin):
Aciens udicium in uiriam accipi¬
entibus. Uindicat iniuriam acci¬
lutito pientis fr̃s mei : facit illis iudicium
quibus: Qui accipiunT in uriam: puni¬
ens om̃s iniuriosos. Si gͦ fauebit in¬
iuriam accipientib & puniet iniurio¬
sos: uide mͦ de quorũ numero eẽ. uis.
Uide: attende : utrum in eis uelis. eẽ. qui
iniuriam accipiant: AN in eis qui iniuriã
faciunt. Statim enim ad te ꝓcedit uox
apłica: et dicit tibi. lam quidem omĩno
delictũ ẽ : qr iudicia habeas uob̾cũ. Qua¬
non magis iniuriam patimini : Corri¬
pit homines : qr non patiuntur iniuriã
Nut patiaris molestiam te hortat᷑ sed ut
patiaris in iuriam. N enim om̃ĩs moles¬
tia iniuria ẽ Quicquid enim iure pa¬
teris : ñ ẽ iniuria Ne forte diceres et
ego int̃ iniuriosos passus numeror Nã
illud in illo lo co. & illud illa causa pas¬
sus sũiVide si iniuiriam passus es. Lago¬
nes multa patiunt᷑ : sed ñ in uriã Scelerati
malefici. effractores adulteri corrupto¬

Expanded text:
acientem judicium injuriam accipientibus.» Vindicat injuriam accipientes, fratres mei; facit illis judicium. Quibus? Qui accipiunt injuriam, puniens omnes injuriosos. Si ergo favebit injuriam accipientibus et puniet injuriosos, vide modo de quorum numero esse vis. Vide, attende utrum in eis velis esse, qui injuriam accipiunt, an in eis qui injuriam faciunt. Statim enim ad te procedit vox apostolica, et dicit tibi, «Jam quidem omnino delictum est, quia judicia habetis vobiscum. Quaon magis injuriam patimini» ? Corripit homines, quia non patiuntur injuriam. Non ut patiaris molestiam te hortatur, sed ut patiaris injuriam: non enim omnis molestia injuria est. Quidquid enim jure pateris, non est injuria. Ne forte diceres: Et ego inter injuriam passos numeror; nam illud in illo loco, et illud causa illa passus sum. Vide si injuriam passus es. Latrones multa patiuntur, sed non injuriam: scelerati, malefici, effractores, adulteri, corrupto
Abbreviated transcription (Latin):
cantur hic Iudicant᷑ hic martyres : et
uidicati st̃ sed etiam angłos iudicabt̃
aduersus qͦs eis erat colluctatio. etiam
cũ ab hominib iudicari uidentur : nec
separet eos axp̃o tribulatio. angustia.
fames nuditas gladius : Sđaria icit᷑¬

Expanded text:
et judicati sunt, sed etiam angelos dijudicent, , adversus quos eis erat colluctatio, etiam cum ab hominibus judicari viderentur. Non separet a Christo tribulatio, angustia, fames, nuditas, gladius . «Fideli
Abbreviated transcription (Latin):
oħs dic̃ alienȩ doctrinȩ hoĩnibus
aue ñ. eẽ dicendũ. Paulus aut̃ apłs
dehem̃tius dic̃. Si quis fr̃ nominat᷑ int̃
uos aut auarus. aut ebriosus et coetera :
cũ eiusmodi ne quidem cibũ simulsu¬
mere. Et tam̃ cũ collegis foeneratorib.
insidio fraudatorib raptorib non
pͥuatam m̃sam sed dĩ altare habebat
cõmune eypͥanus. Quomꝰ aut̃ hoc de¬
Iulti xẽiani cotholici uocant᷑
et st̃ adulteri raptores. auari. ebri¬
osi: & qͥcquid aliud sane doctrinȩ

Expanded text:
ctrinae hominibus haue non esse dicendum, Paulus autem apostolus uehementius dicit: si quis frater nominatur inter uos aut auarus aut ebriosus et cetera, cum eiusmodi ne quidem cibum simul sumere. et tamen cum collegis faeneratoribus insidiosis fraudatoribus raptoribus non priuatam mensam, sed dei altare habebat commune Cyprianus. quomodo autem hoc deistiani catholici uocantur et sunt adulteri, raptores, auari, ebriosi et quicquid aliud sanae doctrinae