comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ostenderet liberum arbitriũ : mox ad :¬
didi : et grt̃i eiꝰ in me uacua ñ fuit
sed plus om̃ib: illis laboraur Hoc enim
liberum arbitrium hõis exhortatur et
in etius : qquib dicit. Rogamus ne u
uacuu gram dei suscipiatis. Ut quid enĩ
eos ragat : si grc̃m sic susceper̃. ut ꝓpriam
ꝑđent uoluntatem : Tam̃ ne ipsa uoluntas
sine gr̃a dĩ putetur boni aliquid posse.
continuo cum dixisset gra eiꝰ in me uacua
ñ fuit. sed plus omnib illis laboraui:
subiunx̃ atq ait Ñ ego aut̃ : sed grã dĩ
mecum : Ac ꝑ hoc necꝰ gr̃ã dĩ sola: nec ipse
solus: sed gr̃atia dei cum illo: lit idem de
oelo uocaretur : et tam magna et effica¬
cissima uocatione c̃ũteretur. gr̃a dei erat
solai: qr merita eiꝰ erant magna: sed non¬
minima Deniq et alibi dicit ad timotħm
ollabora eũgłio scđm uirtutem dĩ saluos
nos facientis et uocantis uocatione sua scã. ñ¬
quȩ data ẽ nob̵ in xp̃o iiũ. Itẽ meritã sua

Expanded text:
liberum arbitrium, mox addidit, et gratia ejus in me vacua non fuit, sed plus omnibus illis laboravi. Hoc enim liberum arbitrium hominis exhortatur et in aliis, quibus dicit, Rogamus ne in vacuum gratiam Dei suscipiatis . Utquid enim eos rogat, si gratiam sic susceperunt, ut propriam perderent voluntatem? Tamen ne ipsa voluntas sine gratia Dei putetur boni aliquid posse, continuo cum dixisset, Gratia ejus in me vacua non fuit, sed plus omnibus illis laboravi; subjunxit atque ait, Non ego autem, mecum: ac per hoc nec gratia Dei sola, nec ipse solus, sed gratia Dei cum illo. Ut autem de coelo vocaretur, et tam magna efficacissima vocatione converteretur , gratia Dei erat sola; quia merita ejus erant magna, sed mala. Denique et alibi dicit ad Timotheum: Collabora Evangelio secundum virtutem Dei salvos nos facientis, et vocantis vocatione sua sanquae data est nobis in Christo Jesu . Item merita sua,
Abbreviated transcription (Latin):
sti Bene hoc: bene Nsũ idoneus uocari a po¬
stolus Grci dei sũ qđ sum: et gr̃ci eius iN
me uacua non fuit Omnia õptime Sed
plus omnib illis laboraur: quasi tibi eȩ¬
pisti tribuere. qđ paulo ante dõ dederas.
Agnosce et sequere Non ego autem: sed
gratia dĩ mecum. Bene infirme F ir¬
missime eris ex altatus : qr ñ es ingratꝰ
Tu es idem pciulus : in te paruus: iN
dñõ magnus Tu es qui ter dñm rdgasti:
ut samulus carnis angłs satanȩ a quo
colafirabaris auferretur ate. Quid tͥ
dictũ ẽ: Quid audisti ꝗdo hoc petisti:
Sufficit łͥ gr̃a mea. Nam iurtꝰ in iN¬
firmitate ꝑficitur. Et enĩ infirmatꝰ ẽ. tuuͦ. ꝑ
fecisti eam

Expanded text:
e hoc, bene: Non sum idoneus vocari Apostolus; gratia ejus sum quod sum; et gratia ejus in me non fuit vacua: omnia optime. Sed, Plus illis omnibus laboravi: quasi tibi coepisti tribuere, quod paulo ante Deo dederas. Agnosce, et sequere: Non ego autem, sed gratia Dei mecum . Bene, infirme: firmissime eris exaltatus, quia non es ingratus. Tu es idem ipse Paulus in te parvus, in Domino magnus. Tu es qui ter Dominum rogasti, ut stimulus carnis, angelus satanae, a quo colaphizabaris, auferretur a te. Quid tibi dictum est? quid audisti quando hoc petisti? Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur. . Etenim infirmatus est, tu vero perfecisti eum
Abbreviated transcription (Latin):
autem omnium tanq ab ortiuo: iusus est
paigei mͥ. S ed hoc iam decelo post ñ paruũ
Etempus ascensionis suȩ Pat nr abitham¬
fũ cuius iustitia fidei nob̵ ad exemplum i¬
e mitanda ꝓposita. ẽ ut et nos iustificcti
ex fide pacem habeamꝰ ad dm̃: intelli¬
gese debemus quẽ ad modũ uixerit. non
rep̃benđe: ne ante ꝑ ab ortum labam᷑
ex utero matris eccłȩ. quã ꝑstabilem
conceptũ formati ꝑfectiq nascamur

Expanded text:
autem omnium tanquam abortivo visus est et mihi. Sed hoc jam de coelo, post parvum tempus ascensionis suae. Pater noster Abraham. cuius ergo iustitia fidei nobis ad exemplum imitanda proposita est, ut et nos iustificati ex fide pacem habeamus ad deum, intellegere debemus, quemadmodum uixerit, non reprehendere, ne ante per abortum labamur ex utero matris ecclesiae. quam per stabilem conceptum formati perfectique nascamur
Abbreviated transcription (Latin):
liuuam uoluntariamn segregans
ds̃ hereditati suȩ: et enimꝰ iñfir¬
iusmata. ẽ tu .uͦ. ꝑfecisti eam. E pluuiam
uoluntariam segregasti. ñ attendens ho¬
minũ merita sed tuam grãm et miscđiam :
infirmata. ẽ gͦ ipsa hereditas: et agnouit
se infirmam in se. ut firma e&e in te Non
firmaretur si ñ infirmaretur : ut abste in

Expanded text:
segregans Deus haereditati suae: etenim infirmata est; tu vero perfecisti eam . Quia pluviam voluntariam segregasti, non attendens hominum merita, sed tuam gratiam et misericordiam. Infirmata est ergo ipsa haereditas, et agnovit se infirmam in se, ut firma esset in te. Non firmaretur, si non infirmaretur, ut abs te in
Abbreviated transcription (Latin):
Xiͥ. ertint c̃g̃gati clausis ostus ꝓpt̾ metũ
iudȩoꝵ: unde cũ exisset thomas uenit
ad eos itĩc. siue post oeto dies illos ꝗdolib&¬
bepit aut̃ dicere ad plebem parte¬
bolam hanc homo plantauit ui¬
neam: & cȩt̃a In hac gͦ plebe intelli¬
gendum :÷ etiam illos. eẽ potuisse. qui sic
eum audirent quomodo cui dixeteq
benedictꝰ qui uenix in nõe dnĩ. Qui etiã
pore dñi iam sic̃ m̃bra deputareditur:
et habebat turbas discipłoꝵ. sicut ipsi
euanigłistȩ sepe testanit᷑ : Et uride
etiam eyaeNt illi qͥngenti fr̃s: quibus
eũ pcuulus apłs post resurectioriem

Expanded text:
undecim erant congregati clausis ostiis propter metum Iudaeorum, unde cum exisset Thomas, uenit ad eos Iesus, siue post octo illos diepit autem dicere ad plebem parabolam hanc: homo plantauit uineam, et cetera. in hac ergo plebe intellegei\\dum est etiam illos esse potuisse qui sic eum audirent, quomodo cui dixerant: benedictus qui uenit in nomine domini, et pore domini. iam sicut membra deputarentur, uet habebat turbas discipulorum, sicut ipsi euangelistae saepe testantur, et unde erant etiam illi quingenti fratres, quibus eum apostolus Paulus post r
Abbreviated transcription (Latin):
malo : nisi ꝗdo mali eliguntur amalis :
Qđ si putauerimus et illũ electũ. ut ꝑeuis
traditionem dñi passio cõpleretur ÷ id est
malitiam eius ad aliquid electam bene
utendo dõ etiam malis : aliud attendamꝰ
ubi ait. ñ de omnib uob dico: ego scio qͦs
elegi Ubi declarat ad electionem ñ ꝑtinere
nisi bonos. Ac ꝑ hoc illud qͦd dictũ ẽ ego
uos .xii. elegi. ꝑsinecdochen dictũ ẽ ut no¬
mine maioris melioris partis etiam illud
cõpleretur qđ ad ipsũ nom̃ ñ ꝑtinet.

Expanded text:
malo, nisi quando mali eliguntur a malis. malo, nisi quando mali eliguntur a malis. quodsi putauerimus et illum electum, ut per eius traditionem domini passio conpleretur, id est malitiam eius ad aliquid electam bene utente deo etiam malis, aliud adtendamus, ubi ait: non de omnibus uobis dico; ego scio quos elegi: ubi declarat ad electionem non pertinere nisi bonos. ac per hoc illud quod dictum est: ego uos duodecim elegi, per synecdochen dictum est, ut nomine maioris meliorisque partis etiam illud conplecteretur, quod ad ipsum nomen non pertinet.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo apparuisse intelligitur pego: ex his
dũ taxat omnib qͦs euangłistȩ qͣtũor et
paulus apłs commemorauerunt Ceterum
si apparuit alicui aliorum priꝰ quam petid
qͦd om̃s tacuer̃: qͥs uel dicere audeat uel
negare : Neq enim et paulus dixit appa¬
ruit primo cȩphȩ: sed appariuit inquit
lierib apparuisse in eugłio legitur
ua hora libet: ipso tam̃ resurrectio¬
nis die ꝑsinec dochen aut̃ accipit᷑.
Ubi enim pars maior. ẽ. aut potior: solet
eius nomine etiam illud cõp̃hendi. qͦd ad ip
cũ dñs resurrexit amortuis : et tam̃ ipsius
duodenarii numeri nom̃ apłs tenuit. ubi
ait eũ apparuisse illis xii. Cum articulo
enim hoc greci codices habeq̃: ut ñ possiÑ
intelligi quicũq xui . sed illi in eo numes
in signes. Eomͦ locutionis puto et illud
a dño dictũ Nonne ego uos xiͣ. elggi÷
ceunus ex uob diabolus ẽe ut ñ ad electio¬
nm etiam ipse ꝑtitiere iudeatur
N enim facile muenitur electoꝵ nom̃ i

Expanded text:
primo apparuisse intellegitur Petro, ex his dumtaxat omnibus quos euangelistae quattuor et Paulus apostolus commemorauerunt. ceterum si apparuit alicui eorum prius quam Petro, quod omnes tacuerunt, quis uel dicere audeat uel negare? neque enim et Paulus dixit: apparuit primo Cephae,\' sed: apparuit, inquit, lieribus apparuisse in euangelio legitcim; quibuslibet, qua hora libet, ipso tamen resurrectionis die. deiubi enim pars major est aut potior, solet ejus nomine etiam illud comprehendi quod ad ipscum Dominus resurrexit a mortuis; et tamen ipsius duodenaait eum adparuisse illis duodecim. cum articulo enim hoc graeci codices habent, ut non possint intellegi quicumque duodecim, sed illi in eo numero insignes. eo modo locutionis puto et illud a domino dictum: nonne ego uos duodecim elegi? et unus ex uobis diabolus est, ut non ad electionem etiam ipse pertinere uideatur. non enim facile inuenitur electorum nomen in
Abbreviated transcription (Latin):
scrutabilia iudicia eius ÷ ut et non nulli
acorporib in corporea discernentes. cũ sibi
ex hoc magni uidentur. et irrident stultitiã
p̃diccitionis qua salui fiunt cedentes. ab
unica uia longe ex errent quȩ aduitam
ȩt̃nam sola ꝑducit᷑ et multi incruce xp̃i
głiantes et ab eadem uia non recedentes.
ẽtiam qui ista quȩ subtilissime disserunt᷑
ignorant. quia non perit unus de pusillis
ꝓ̃quib mortuus. ẽ ad eandem ꝑueniant
aeternitatem. ueritatem. caritatem. id est
ad stabilem. certam plenamq felicitatem:
ubi manentib uidentib amantib sint

Expanded text:
scrutabilia iudicia eius, ut et nonnulli scrutabilia iudicia eius, ut et nonnulli a corporibus incorporea discernentes, cum sibi ex hoc magni uidentur et inrident stultitiam praedicationis, qua salui fiunt credentes, ab unica uia longe exerrent, quae ad uitam aeternam sola perducit, et multi in cruce Christi gloriantes et ab eadem uia non recedentes, etiam qui ista, quae subtilissime disseruntur, ignorant, quia non perit unus pusillus, pro quibus mortuus est, ad eandem perueniant aeternitatem, ueritatem. caritatem, id est ad stabilem, certam plenamque felicitatem. ubi manentibus, uidentibus, amantibus sint
Abbreviated transcription (Latin):
conspicere ñ ualemꝰ. ne inde sit dictũ qͥ igno¬
rat ignorabit᷑. Quia enim insapientia dei ñ
cognõuit mund ꝑsapientiam dm̃: plaicuit
dõ ꝑstulatiam predicationis saluos facere
erẽdentes Naec stultitia p̃dicationis ac stu¬
ltum di quȩ sapientior.ẽ. hoĩnib : multos
contrahit ad salutẽ: ut ñ solũ qui nondũ
ualent certa intelligentia conspicere natu¬
ram dĩ quam fide tenent: uerũ etiam qui
nondũ in ipsa anima. sua ita in corpoream
substantiam a corporis generalitate discer¬
nunt. quẽ ad modum certi st̃ se iiuere nosse
uelle. non sint alieni a salute. quã stultitia
illa p̃dicctionis fidelib confert. Nam si
ꝓpt̃ eos solos xp̃c mortuus ẽ qui certa intel¬
ligentia posst̃ ista discernere: pene frustra
in eccła laboramꝰ. Si aut̃ qđ ueritas habet
inifirmi popłi cyedentium ad medicum
firum: ut ubi abundauit pecccitũ super¬
abunde gr̃tũ miris ft modis ꝑaltituo inẽ
diutiarum sapientiȩ et scientiȩ di e ꝑ in¬

Expanded text:
conspicere non ualemus, ne inde sit dictum: Qui ignorat, ignorabitur. quia enim in sapientia dei non cognouit mundus per sapientiam deum, placuit deo per stultitiam praedicationis saluos facere credentes. haec stultitia praedicationis ac stultum dei, quod sapientius est hominibus, multos contrahit ad salutem, ut non solum qui nondum ualent certa intellegentia conspicere naturam dei, quam fide tenent, uerum etiam qui nondum in ipsa anima sua ita incorpoream substantiam a corporis generalitate discernunt, quem ad modum certi sunt se uiuere, nosse, uelle, non sint alieni a salute, quam stultitia illa praedicationis fidelibus confert. Nam si propter eos solos Christus mortuus est, qui certa intellegentia possunt ista discernere, paene frustra in ecclesia laboramus. si autem, quod ueritas habet, infirmi populi credentium ad medicum fixum, ut, ubi abundauit peccatum, superabundet gratia, miris fit modis per altitudinem diuitiarum sapientiae et scientiae dei et per in
Abbreviated transcription (Latin):
codices habent: qđ cedo ꝑtur
cratũ illũ nimerum etiam in .xi. fare
uoluerit qr duodenarius in eis numerꝰ
ita mr̃sticus erat ut ñ posset in locũ idȩ.
nisi alius id.ẽ mathias ad c̃seruandum
sacitem̃tũ eiusdem numeri subrogari : qđ¬
libet gͦ eoꝵ sit nichil inde existit qđ re¬

Expanded text:
codices habent, quod credo perturbcratum illum numerum etiam in undecim stare uoluerit, quia duodenarius in eis numerus ita mysticus erat ut non posset in locum Iudae nisi alius, id est Matthias, ad conseruandum sacramentum eiusdem numeri subrogari. quodlibet ergo eorum sit, nihil inde existit q
Abbreviated transcription (Latin):
ienorabitur. I lla quae scripsit ad cho-¬
rintios Aliter utiq abipsis paruulis:
alit̃ accipatiorib posse intelligi sciens:¬
eo  ait. Si quis. ẽ int̾ uos ꝓpħc aut spiri¬
tualis: agnoscat quae scribo uob qr
ignorabitur Solidam ꝓfecto uoluit ẽẽ sci¬
entiam sp̃itualium : ubi ñ sola accõmo-¬
cdasetur fides sed certa cognitione teneret᷑
Ac ꝑhoc illi ea ipsa credebat quȩ spĩtua¬
les insuꝑ agnoscebar. Ignorabitur autem
ait qui ienorat: qr nondum ei reuelatũ ẽ.
ut qđ credit sciat. Qđ eũ fit m hominis m̃te:
ipse dr̃ aenosci adõ: qr ds̃ illũ cognoscentem
facit sic̃ ait alibir. Nc̃ aut̃ cognos centes dm̃:
immo cogniti adõ. Neq enim tñc eos cogno¬
uerat ds̃ p̃cognitos et electos ante confatuti¬
onem mundi: sed tñc eos se ipsũ cogoscere
plectendus sit. qui ñ ualet intelligentia nic
discernere in effabilem trinitatis unitatẽ ⁊¬
Nc̃ discernitur in animo m̃o memoria ita¬
telsectas uoluntas. Miunde hoc dicebat

Expanded text:
enique illa quae scripsit ad Corinthios, aliter utique ab ipsis parvulis, aliter a capacioribus posse intelligi sciens, ait: Si quis est inter vos propheta aut spiritualis, agnoscat quae scribo vobis, ignorat, ignorabitur . Solidam profecto voluit esse scientiam spiritualium, ubi non sola fides accommodaretur, sed certa cognitio teneretur; ac per hoc illi ea ipsa credebant, quae spirituales insuper agnoscebant. Ignorabitur autem, ait, qui ignorat; quia nondum ei revelatum est, ut quod credit sciat. Quod cum fit in hominis mente, ipse dicitur cognosci a Deo; quia Deus illum cognoscentem facit, sicut alibi ait: Nunc autem cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo . Neque enim tunc cognoverat eos Deus, praecognitos et electos ante mundi constitutionem ; sed tunc eos seipsum cognoscere plectendus sit, qui non ualet intellegentia sic discernere ineffabilem trinitatis unitatem, sicut discernitur in animo nostro memoria. intellectus, uoluntas. aliunde hoc dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
loqui cogere uͥt mulieres in eccła tacerent: ut
omnia honeste et seđm ordinem fieres. Hec eum¬
cõnos er quie seribo uobis qr dñi ẽ mandatũ
Siquis ait igniorit ignorabitur c hsius bieseo¬
hetens et adpacificũ ordinem reuocans ineͥetos
entor a d seditonem faciliores. qͣnto sibi uidei¬
bantur spi eccellere. cũ suꝑbiendo cuncta rur¬
barent n fuis  udetur ꝓpħa. eẽ. aut spirituał.¬

Expanded text:
loqui cogeret, ut mulieres in Ecclesia tacerent, ut omnia honeste et secundum ordinem fierent. Haec ecognoscat, quae scribo uobis. quia domini est mandatum. si quis autem ignorat. ignorabitur, his uerbis cohercens et ad pacificum ordinem reuocans inquietos tanto ad seditionem faciliores, quanto sibi uidebantur spiritu excellere, cum superbiendo cuncta turbarent. si quis ergo uidetur prophe
Abbreviated transcription (Latin):
dñm dicere sinite pariuuilos uenire
adme talium. ẽ enim regnũ caeloꝵ. Et iterũ.
Nisi qͥs receꝑit regnũ dĩ sic̃ puer: ñ intrabit
lare humilitatis exẽplũ : suꝑbiam ueteris
hominis innouanda humilit̃ uita. simili¬
tudme puerilis ȩtatis accusat. Qua ꝓpter
dilectissimi cũ cantari auditis psalmum.
lcuidate pueri dñm. ne arbi demini ad uos istã
exhortationẽ ñ ꝑtinere : qr iã corporis pueritiã
suꝑgressi. uł iuuenqli decore uiresçitis. uł semli
honore canescitis. Omnib enim uo dic̃ apłs¬
nisi suꝑbia: Ipsa enim de uana granditate
p̃sumens : ñ sinit hominem ambulare ꝑ artam
uiam. et indecre ꝑ angustam portam. Puer
aut̃ facile intrat ꝑ angustam: et idõ nemoni¬
si ut puer intrat in rgnum cȩloꝵ. Nã scriptũ ÷¬
nitiũ suꝑbiȩ hoĩs apostatare adõ. Hlanc se
adũsus p̃cepta diuina tumidis ceruicib eri¬
gentem: et suaui iugo dnĩ resistentem: deicite
frangite. comminuite atq consumitȩ: iet lau¬

Expanded text:
e ad me; talium est enim regnum coelorum;» et iterum, «Si quis non receperit regnum Dei, sicut puer, non intrabit lare humilitatis exemplum superbiam veteris hominis ad innovandam humiliter vitam similitudine puerilis aetatis accuditis in Psalmis, «Laudate, pueri, Dominum,» ne arbitremini ad vos istam exhortationem non pertinere, quia jam corporis pueritiam supergressi, vel juvenili decore virescitis, vel senili honore canescitis: omnibus enim vobis dicit Aposnisi superbiae? Ipsa enim de vana granditate praesumens, non sinit hominem ambulare per arctam viam et intrare per angustam portam; puer autem facile intrat per angustam. Et ideo nemo nisi ut puer, intrat in regnum coelorum. Estote «Initium superbiae hominis, apostatare a Deo» . Hanc se adversus praecepta divina tumidis cervicibus erigentem et suavi jugo Domini resistentem dejicite, frangite, comminuite atque consumite, et «lau
Abbreviated transcription (Latin):
caco ben nemine uidicatur. Illi gͦ seditiones d&
pturbationes it eccła facieban: qui uide¬
banur cen qđ non enn Elos docet cognos
Siquis aut̃ ignorat ignorabit᷑ : idẽ imꝓbaibitur
Non enim ds̃ si adscientiam referas ignorat
eos quibus dicturus. ẽ non noui uos: Sed eoꝵ
mpbatio hoc uerbo insinuata ẽ. Cũ aut̃ des
diccit beati mundo corde qm̃ ipsi dm̃ uidebt̃:
eaqr uisio nob in fine sũmum p̃miũ ꝓmittat᷑¬

Expanded text:
ne iudicatur. illi ergo seditiones et perturbationes in ecclesia faciebant, qui uidebantur esse, quod non erant. hos docet cognoscsi quis autem ignorat, ignorabitur, id est inprobabitur. non enim deus, si ad scientiam referas, ignorat eos, quibus dicturus est: Non noui uos, sed eorum inprobatio hoc uerbo insinuata est. Cum autem dominus dicat: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, eaque uisio in fine summum p
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ Lex et ꝓpłae usq ad ioħ.a: & in his duob
p̃ceptis tota lexpendet e ꝓpħȩ hic utiq prd¬
priȩ lec appellata ẽ. de monte srna: ꝓpharm
autem nomine. etiam psalmi significati st̃. et
tam̃ alio loco ipse saluator Oportẽbat inquit
impleri omnia quȩ scripta st̃ in lege et ꝓpħis
et psalmis de me. Hic rursus ꝓpbarm nomi¬
ne exceptis psalmis intelligi uoluit. Dicit᷑ gͦ lex
uniũsalit̃ cũ ꝓpħis et psalmis. Dicit᷑ et ꝓpͥȩ

Expanded text:
uobus praeceptis tota lex pendet et prophetae; hic utique proprie lex appellata est de monte Sina. prophetarum autem nomine etiam psalmi significati sunt, et tamen alio loco ipse saluator: oportebat, inquit, impleri omnia quae scripta sunt in lege et prophetis et psalmis de me. hic rursus prophetarum nomine exceptis psalmis intellegi uoluit. dicitur ergo lex uniuersaliter cum prophetis et psalmis, dicitur proprie
Abbreviated transcription (Latin):
n fopło noui testam̃ti qui ñ ꝑdurant occurrese
inuirum ꝑfectũ. uł infirmitate uirium. uł
mentis lenitate : mulierib et pueris cõparandi
st̃ Nam illis dr̃ : si tam̃ initiũ substantiȩ eius
usq infinem firmũ retineamꝰ : illis aut̃. nolite
pueri effici sensib : sed malitia infantes estote :
ut sensib ꝑfecti sitis & idõ neq inueteri neq
in nouo teftam̃to : tales ad mittunt᷑ ad numerũ.¬

Expanded text:
n populo Novi Testamenti qui non perdurant occurrere in virum perfectum , vel infirmitate virium, vel mentis levitate, mulieribus et pueris comparandi sunt. Nam illis dicitur, Si tamen initium substantiae ejus usque in finem firmum retineamus ; illis autem, Nolite pueri effici sensibus, sed malitia infantes estote, ut sensibus perfecti sitis . Et ideo neque in Vetere, neque in Novo Testamento tales admittuntur ad numeru
Abbreviated transcription (Latin):
cesse. ẽ ut moibus dura sentiat. Ergo fi
habe om̃a et se credat posse sanari : ipsa
tam̃ quȩ ꝓmittitur lucem ñ amet. non
desidet : suisq tenebris quȩ iam in con¬
suetudine iocunda st̃ se arbitretur de¬
bere interim eẽ contentam: nonne
medicũ illũ nohil omirius respuit:

Expanded text:
cesse est ut morbus dura sentiat. R. Ergo fidcesse est ut morbus dura sentiat. R. Ergo fidhabere omnia, et se speret posse sanari, ipsam tamen quae promittitur lucem non amet, non desideret, suisque tenebris, quae jam consuetudine jucundae sunt, se arbitretur debere interim esse contentam; nonne medicum illum nihilominus respuit?
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑet diligatq qđ falsum.ẽ. Qđ si fit :
non erit caritas decorde puyd et c̃scien¬
tia bona et fide ñ ficta: quȩ finis p̃-¬
cepti ẽ. sicut idem dicit apłs
on enim hoc ÷ habe ocłos qđ as¬
picere : aut item hoc ÷ aspicere qđ uide
Ergo animȩ trib qͥbrdam reb opꝰẽ ut
ocłos habeat quib iam bene uti possii:
ut aspiciat ut udeat. Qcłs animae
mens ẽ. ab omĩ mole corporis pura :
id.ẽ. acupiditatib rerm mortaliũ iã
remota atq purgata. Qđ ei nichil ali¬
ud p̃stat: quam fides pͥmo. Qđ enim ad¬
huc ei demonstrari ñ potest. uitus inqͥ¬
nati. atq egrotanti. qr uide nequit nisi
sana. si ñ credat alit̃ se ñ. eẽ uisuram. non
dat operam suȩ sanitati. Sed quid si cre¬
dat quidem ita se rem hab̾e ut dr̃. atq
ita se si uide potuerit eẽ. uisuram: sanari
tam̃ se posse despet. nonne se prorsus a¬
bicit atq contemnit: nec p̃ceptis medi

Expanded text:
speret diligatque quod falsum est. Quod si fit, speret diligatque quod falsum est. Quod si fit, non erit charitas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, quae finis praecepti est, sicut ideon enim hoc est habere oculos quod aspicere; aut item hoc est aspicere quod videre. Ergo animae tribus quibusdam rebus opus est ut oculos habeat quibus jam bene uti possit, ut aspiciat, ut videat. Oculi sani mens est ab omni labe corporis pura, id est, a cupiditatibus rerum mortalium jam remota atque purgata: quod ei nihil aliud praestat quam fides primo. Quod enim adhuc ei demonstrari non potest vitiis inquinatae atque aegrotanti, quia videre nequit nisi sana, si non credat aliter se non esse visuram, non dat operam suae sanitati. Sed quid, si credat quidem ita se rem habere ut dicitur, atque ita se, si videre potuerit, esse visuram, sanari se tamen posse desperet; nonne se prorsus abjicit atque contemnit, nec praeceptis medic
Abbreviated transcription (Latin):
iam diligͥmꝰ. nunqͣm uidebimꝰ. Sed quis diligit
qđ ignorat: Sciri enim aliqͥd & ñ diligi potest.
diligi aut̃ qđ nescit querd utrom possu: qr
si non potest nemo diligit dm̃ anteꝗ scrat.
Et quid est dm̃ scire : nisi eum m̃te conspi¬
ceye: firmeqr ꝑciꝑe  Ñ enim corpus est
ut carneis oculis inquiratur. Sed et prius¬
quam ualeamus consꝑigere atq ꝑciꝑe dm̃.
licet. beati enim mundi cordes qr ipsi dm̃
uidebt̃: nsi ꝑfidem diligatur ñ poterit cor
mundari qͦ ad eum uidendũ sit aptum
et idoneum. UBi st̃ enim illa tria. ꝓpter
quȩ in animo ȩdificanda omnium diui¬
noꝵ librorm machinam̃ta consurguNt.
fides spes. caritas nisi in animo eredeqe
qđ nondum uidet: et sꝑante atq aman¬
te qđ credit: Amatur gͦ et qͦd ignorat᷑:
sed tam̃ creditur. Nimirum aut̃ cauen¬
dum. ẽ. ne credens animus id qđ non
uidet fingat sibi aliquid qͦd ñ . ẽ. et

Expanded text:
jam diligamus, nunquam videbimus. Sed quis diligit jam diligamus, nunquam videbimus. Sed quis diligit quod ignorat? Sciri enim aliquid et non diligi potest: diligi autem quod nescitur, quaero utrum possit; quia si non potest, nemo diligit Deum antequam sciat. Et quid est Deum scire, nisi eum mente conspicere, firmeque percipere? Non enim corpus est, ut carneis oculis inquiratur. Sed et priusquam valeamus conspicere atque percipere Deum, licet; Beati enim mundicordes, quia ipsi Deum videbunt : nisi per fidem diligatur, non poterit cor mundari, quo ad eum videndum sit aptum et idoneum. Ubi sunt enim illa tria, propter quae in animo aedificanda omnium divinorum Librorum machinamenta consurgunt, fides, spes, charitas ; nisi in animo credente quod nondum videt, et sperante atque amante quod credit? Amatur ergo et qui ignoratur; sed tamen creditur. Nimirum autem cavendum est, ne credens animus id quod non videt, fingat sibi aliquid quod non est, et
Abbreviated transcription (Latin):
ficuti. ẽ Quid spes : Erit ibi spes: ñ eritiam spes:¬
qͣndo erit res. Et enim ipsa spes: ꝑ egrinationi
necessaria.ẽ. Ipsa ẽ. que consolatur inuia. Ui.¬
ator enim ꝗdo laborat ambulando: idõ la¬
borem tolerat. qr ꝑuenire sꝑat. Tolle illi spem
pueniendi: continuo franguntur uires am¬
dem: tnc̃ ꝑspeciem. modo ꝑfidem : quã diu inuia᷑
qͣm diu in ꝑegrinatione. Quã diu enim sumus
cies : Audi quid erie : ut sit ds̃ omnia in om̃ib¬
nebimꝰ &iam pes erit non spes. Karitas qͥd:
Nunquid et ipsa mͦ ẽ et tñc ñ erit : Si amamꝰ
credendo et ñ uidendo : qͦmꝰ amabimꝰ uidendo
et tenendo : Ergo caritas non tantũ erit: sed
Auor autem horum. caritas.
ilectione instandũ ẽ ad illud et in heyen¬
dum illi: ut p̃sente ꝑfruam᷑ a qͦ sumus:
qͥ absente nec ee̾ possemꝰ Cũ enim ꝑfidem ad hue
ambulamꝰ ñ ꝑspeciem : nondum utiq uidemus
đm sic̃ idem ait facie acfaciem: Quẽ tam̃ nisi nc̃

Expanded text:
ium. Quid spes? erit ibi? Spes jam non erit, quando erit res. Etenim ipsa spes peregrinationi necessaria est, ipsa est quae consolatur in via. Viator enim quando laborat ambulando, ideo laborem tolerat, quia pervenire sperat. Tolle illi spem perveniendi, continuo franguntur vires amfidem, tunc per speciem: modo per fidem, quamdiu in via, quamdiu in peregrinatione. Quamdcies? audi: ut sit Deus omnia in omnibnebimus, et jam res erit, non spes. Charitas quid? numquid et ipsa modo est, et tunc non erit? Si amamus credendo et non videndo; quomodo amabimus videndo et tenendo? Ergo charitas erit, sed maior autem horum caritas". ilectione standum est ad illud et inhaerendum illi, ut praesente perfruamur a quo sumus, quo absente nec esse possemus. Cum enim per fidem adhuc ambulamus, non per speciem , nondum utique videmus Deum, sicut idem ait, facie ad faciem : quem tamen nisi nunc
Abbreviated transcription (Latin):
tatem commemorat idem apłs dicens
Si nos uob spiritualia seminauimꝰ: ma¬
gnum . ẽ. si ur̃a carnalia metamꝰ : Si
alii potestatis ur̃ȩ participant᷑ nonne
magis nos : Sed non sumus usi inquit hac
potestate Et paulo post Qui altari serui¬
unt inquit: altari cõpatiuntur. Sic et ch̃s
ordinauit his qui euangłium annuntiaN
de eugłio uiuere. Ego aut̃ nullius horũ
usus sum. Satis igitur aꝑtum. ẽ non im¬
peratum. sed in potestate apłis positum
ut aliunde non uiuerent nisi ex eugłio:
et ab eis quib euangłm p̃dicando spi¬
ritualia seminabant carnalia meterex
hoc .ẽ ccrnis huius sustentaculum sume
idem ipse miles eereguuis paulo suꝑius
de hac re dixerat. Quis militat suis sti¬
pendiis umquam: Ed tam̃ ipse facie¬
bat: qr plus illis omnib laborabat.
Si gͦ beatus pcuilus ut ea potestate quam
pfecto cũ coeteris euangłii p̃dicatorib
habebat non cũ oȩterĩs uteretur : sed
suo fapendio militaret. ne gentes a no¬

Expanded text:
tatem commemorat idem apostolus dicens: tatem commemorat idem apostolus dicens: « Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus? Si alii potesmagis nos? Sed non sumus usi, inquit, hac potestate . Et paulo post: Qui altari serviunt, inquit, altari compartiuntur. Sic et Dominus ordinavit his qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere: ego autem nullo horum usus sum. » Satis igitur apertum est, non imperatum, sed in potestate Apostolis positum, ut aliunde non viverent nisi ex Evangelio, et ab eis quibus Evangelium praedicando spiritualia seminabant, carnalia meterent; hoc est, carnis hujus sustentaculum sumeridem ipse miles egregius paulo superius de hac re dixerat, Quis militat suis stipendiis unquam ? Quod tamen ipse faciebat, quia plus illis omnibus laborabat. Si ergo beatus Paulus ut ea potestate, quam profecto cum caeteris Evangelii praedicatoribus habebat, non cum caeteris uteretur, sed suo stipendio militaret, ne gentes a no
Abbreviated transcription (Latin):
no reloꝵ subito fiunt sic̃ fuer̃ ñ hominum
sed pisciũ pafccitores : His gͦ quos hoc mouet:
yespondexdũ ẽ ñ fuisse eos ꝓhibitos arte sua
licita scilicet atq concessa uictũ necessarium
quȩrere sui apłatus integritate seruata:
si quando unide uiuerent aliuo ñ habes.
roñ forte quis piam prtare Audebit Aut di¬
ege apłm Paulũ non ꝑtinuisse ad corũ
ꝑfectionem. qui relictis omnibus xłm secuta
euangłiũ pdicaibait suũ uictũ suis manibus
trandigebat. ubi magis impletũ ẽ qđ ait
plus omnib illis laiboraui: et aquncere.
ñ ego autem sed gr̃a dei mecum thoc
qͦq: appareat dĩ eraẽ deputandũ qđ et
Animo et corpore poterat usq adeo plus
illis omnib laborare. ut neq cessaret ab
euaingłio p̃dicando: neq tam̃ ex eugłio
sic̃ illĩ sustentare hanc uitam: cũ id per
tor gentes in quib xp̃i nom̃ ñ fuerat
ꝓphetatũ multo latiuis atq fertilius
seminaret: ubi ostendit ex eucrigłio uiuendi

Expanded text:
ta sunt, subito fiunt, sicut fuerant, non hominum, sed piscium piscatores? His ergo quos hoc movet respondendum est non fuisse eos prohibitos arte sua, licita scilicet atque concessa, victum necessarium quaerere, sui apostolatus integritate servata, si quando unde viverent, aliud non haberent. Nisi forte quispiam putare audebit aut dicere apostolum Paulum non pertinuisse ad eorum perfectionem, qui, relictis omnibus, Christum secuti Evangelium praedicabat, suum victum suis manibus transigebat: ubi magis impletum est quod ait: Plus omnibus illis laboravi; et adjungit: Non autem ego, sed gratia Dei mecum : ut hoc quoque appareat Dei gratiae deputandum, quod et animo et corpore poterat usque adeo plus illis omnibus laborare, ut neque cessaret ab Evangelio praedicando, neque tamen ex Evangelio, sicut illi, sustentaret hanc vitam; cum id per tot gentes in quibus Christi nomen non fuerat prophetatum, multo latius atque fertilius seminaret. Ubi ostendit ex Evangelio vivendi,
Abbreviated transcription (Latin):
inuitauerat nos ad mitationem puerorm. qͣndo
ante se paruulũ posuit et ait. siquis non fuerit
rursus adimitationem puerilem. Nolite in¬
quit pueri effici sensibr: sed malitia paruuli
estote: ut m̃tib ꝑfecti sitis. Quẽ delectat imi¬
tari puerũ: ñ delectet imꝑitia. sed in nocentia:

Expanded text:
invitaverat nos ad imitationem puerorum, quando ante se parvulum posuit, et ait, Nisi quis fuerit rursus ad imitationem puerilem: Nolite, inquit, pueri effici mentibus, sed malitia parvuli estote, ut mentibus perfecti sitis . Quem delectat imitari puerum, non delectet imperitia, sed innocentia.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbiem gram dõ non scđm merita nr̃a darti q̃ndo¬
quidem non solum nullis bonis uerum equna
multis meritis malis p̃cedentib: uidemꝰ datam
et condie uidemꝰ dari. Sed plane cũ data fuerit:
incipiunt cẽ etiam merita nr̃a bona: ꝑillam
tam̃ Nã si se illa subtraxerit cadit homor
non erectus sed p̃cipitatus libero arbitrio Qua¬
ꝓpt̃ nec qͣndo cȩꝑit homo habe merita bona
sibi debet tribuere illa: sed dõ: cui dr̃ in psalmꝰ.
Adiutor m̃s esto ne dđelinqͣs me: Sed abur¬

Expanded text:
ia Dei non secundum merita nostra dari, quandoquidem non solum nullis bonis, verum etiam multis meritis malis praecedentibus videmus datam, et quotidie videmus dari. Sed plane cum data fuerit, incipiunt esse etiam merita nostra bona, per illam tamen. Nam si se illa subtraxerit, cadit homo, non erectus, sed praecipitatus libero arbitrio. Quapropter nec quando coeperit homo habere merita bona sibi debet tribuere illa, sed Deo, qui dicitur: « Adjutor meus esto, ne derelinquas me .
Abbreviated transcription (Latin):
corporeis quib elis eus absens ad feruũ suũ
Nonne cormeum fu̾t tecũ ꝗdo c̃usus. ẽ uir
cȩt᷑a: Sic̃ aut̃ ex hebieo int̃p̃tatus. ẽ prbr
occursum tui: Corde suo gͦ se diẽ hoc uidisse
ꝓpħa: adiuto qͥdem mitebilit̃ nullo dubi¬
tante diumitus. Sed qͣnto amplius enẽ om̃s
munere isto abundabt̃ cũ ds̃ erit om̃a mom̃ĩbꝰ
habebt̃ tam̃ etiam illi ocłi corporei officium suum:
absentem ñ eis usus. ẽ aduidenda p̃sentia : quȩ
tam̃ spũ uide posset etiam si illos elcuidet sicut
uidit absentia ubi cũ eis ipse ñ ercet

Expanded text:
corporeis, quibus Helisaeus absens ad seruum suum corporeis, quibus Helisaeus absens ad seruum suum Nonne cor meum iit tecum, quando conuersus est uir cetera; sicut autem ex Hebraeo interpretatus est presbyter rru suo in occursum tui? Corde suo ergo se dixit hoc uidisse propheta, adiuto quidem mirabiliter nullo dubitante diuinitus. Sed quanto amplius tunc omnes munere isto abundabunt, cum Deus erit omnia in omnibus! Habebunt tamen etiam illi oculi corporei officium suum absentem, non eis usus est ad uidenda praesentia; quae tamen spiritu uidere posset, etiamsi illos clauderet, sicut uidit absentia, ubi cum eis ipse non erat
Abbreviated transcription (Latin):
mnia. ñ folũ si ocłos clcuidant: ue¬
irum etiam unde st̃ corpore absentes.
apłs : ex parte inquit scimꝰ et ex parte
qđ ex parte. ẽ eua cuabitur. Deinde ut qͦmͦ
posset aliqͣ similitudine ostendẽt qͣntũ ab
illa quae futura ẽ. distet hac uita. non qͣliũ¬
cũq hominum. uerum etiam qͥ p̃ripua
hic sc̃itate st̃ p̃diti: cũ eẽm inquit paruulꝰ
ut paruulꝰ loquebar ÷ quasi paruulꝰ cogi¬
tabam. Cũ aut̃ factꝰ sũ uir: euacuaui ea quȩ
paruuli erant. Uidemꝰ nẽ ꝑfpeculũ in enig̃¬
mate: tnc̃ facie ad faciem. Nc̃ scio ex parte :
tñc̃ aut̃ cognoscam sic̃ et cognitꝰ sum. Sigͦ in
hac uita ubi hominũ miycebiliũ ꝓpħiaita c̃pa¬
randa. ẽ illi uitȩ quasi pairiuili ad iuuenem.
uidit tam̃ elr̃seus accipientem munera ser¬
uũ suũ ubi ipse ñ erat᷑ itane cũ uenerit qđ
ꝑfectũ. ẽ nec iam corpꝰ corruptibile aggra¬
uabit animã. sed in corruptibile nichil
impedie. illi scĩ ad ea quȩ uidenda st̃ ocłis

Expanded text:
t, uerum etiam unde sunt corpore absentes! apostolus: Ex parte, inquit, scimus et ex parte quod ex parte est euacuabitur. Deinde ut quo modo posset aliqua similitudine ostenderet, quantum ab illa quae futura est distet haec uita, non qualiumcumque hominum, uerum etiam qui praecipua hic sanctitate sunt praediti:  paruulus loquebar, quasi paruulus cogitabam; cum autem factus sum uir, euacuaui ea quae paruuli erant. uidemus nunc per speculum in aenigautem facie ad faciem. Nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum. Si ergo in hac uita, ubi hominum mirabilium prophetia ita conparanda est illi uitae, quasi paruuli ad iuuenem, uidit tamen Helisaeus accipientem munera seruum suum, ubi ipse non erat: itane cum uenerit quod perfectum est, nec iam corpus corruptibile adgrauabit animam, sed incorruptibile nihil inpediet, illi sancti ad ea, quae uidenda sunt, oculis
Abbreviated transcription (Latin):
imcigines corporales in spũ eiꝰ exp̃sse st̃ : et ea ñ
intellectus reuelatus in m̃te. Ex hoc gͦ mͦ qt
appellatur in ista distinctione sẽs: dix̃ apłs
marentur in sp̃u: et eoꝵ refulger& intellectꝰ

Expanded text:
imagines corporales in spiritu eius expressae sunt et earum imagines corporales in spiritu eius expressae sunt et earum intellectus reuelatus in mente. ex hoc ergo modo, quo appellatur in ista distinctione spiritus, secundmarentur in spiritu et eorum refulgeret intellectus
Abbreviated transcription (Latin):
qui mͦ qͦdam ꝓprio uocat᷑ sp̃s : lus animȩ quȩdam
m̃te inferior. ubi corporaliũ rerym similitudines expͥ¬
muntur. Itaq magis iosten ꝓpħa qͥ intellexit qͥd
significcireÑ septenȩ spicȩ et septenȩ boues: quã pha¬
rao qui eas uidit in somnis. Illius et enim sp̃s infor¬
matꝰ ẽ ut uidet: huius mens illuminata ut intelli¬
gey& : ac ꝑnoc in illo erat lingua: in isto ꝓpħia
qr in illo rerum imaginatio: in isto imciginationũ int̃
sola ipsa signa in sp̃ũ ꝑrerum corporciliũ imagines ui¬
det: et magis ꝓpħa qui solo eorũ intellectu p̃ditꝰẽ
sed maxime ꝓpħa qui utoq p̃cellit: ut et uideat
in spu corporaeliũ rerũ significatiuas similitudines :¬
et eas uiuacitate mͣtis intelligat: Sic̃ danielis ex¬
cellentia temptata. ẽ et ꝓbata: qͥ regi et somnium
qͦd uidãt dix̃: et qͥd significaret aꝑuit. & ipe qͥppe

Expanded text:
qui modo quodam proprio uocatur spiritus, uis animae quaedam qui modo quodam proprio uocatur spiritus, uis animae quaedam mente inferior, ubi corporalium rerum similitudines expmuntur. Itaque magis Joseph propheta, qui intellexit quid significarent septem spicae et septem boves, quam Pharao qui eas vidit in somnis . Illius enim spiritus informatus est, ut videret; hujus mens illuminata, ut intelligeret. Ac per hoc in illo erat lingua, in isto prophetia; quia in illo rerum imasola ipsa signa in spiritu per rerum corporalium imagines uidet, et magis propheta, qui solo earum intellectu praeditus est; sed maxime propheta, qui utroque praecellit, ut et uideat in spiritu corporalium rerum significatiuas similitudines et eas uiuacitate mentis intellegat, sicut Danihelis excellentia temtata est et probata qui regi et somnium, quod uiderat, dixit et, quid significaret, aperuit. et ipsae quippe
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ mͦ dicit am̃ suꝑ tuã benedictionẽ : quando¬
quidem nescit qͥd dicas: qr gͦ etiam lingua
id ẽ m̃bs corꝑis qđ mouem in ore cũ loqͥm᷑.
signa utiq rerũ dantur non yes ipse ꝓfe¬
runtur : ꝓpt̃ ea translato ũbo linguam ap¬
pellauit quã libet signoꝵ plationem priusꝗ
intelligantur. Quo cũ intellectus accesserit
qui mentis ẽ ꝓprius: fit reuelatio uel agni¬
tio. uł ꝓpħia. uł doctrina. Pd inde ait. Si.
uenert Ad uos linguis loq̾ens quid uobis
ꝓderd. nisi loqͣr uobis in reuelatione aut iN
agnitione. aut in ꝓpłna aut in doctrina
Idẽ cũ signis hoc ÷ liniguae accesserit iN¬
tellectus: ut ñ spu tantũ sed etiam m̃te agatur qđ agit᷑
ẜinde cuisigna ꝑ aliqͣs rerũ corporalium similitudi¬
nes demonstrabantur in sp̃u. nisi accesserat m̃tis¬
uidisset : quã ipse qͥ uidisset. Uide appane ma¬
ꝗs adm̃tem ꝑtinere ꝓpħiam. qͣm ad istum sp̃m:

Expanded text:
quomodo dicet "amen" super tuam benedictionem, quandoquomodo dicet "amen" super tuam benedictionem, quandoquidem nescit, quid dicas? quia ergo etiam lingua, id est membro corporis, quod mouemus in ore, cum loquimur, signa utique rerum dantur, non res ipsae proferuntur, propterea translato uerbo linguam appellauit quamlibet signorum prolationem, priusquam intellegantur: quo cum intellectus accesserit, qui mentis est proprius, fit reuelatio uel agnitio uel prophetia uel doctrina. proinde ait: si uenero ad uos linguis loquens, quid uobis prodero, nisi loquar uobis in reuelatione aut in agnitione aut in prophetia aut in doctrina? id est: cum signis, hoc est lintellectus, ut non spiritu tantum, sed etiam mente agatur quod agitur. Proinde cui signa per aliquas rerum corporalium similitudines demonstrabantur in spuidisset, quam ipse qui uidisset. unde adparet magis ad mentem pertinere prophetiam quam ad istum spiritum,
Abbreviated transcription (Latin):
Norem lingua: sp̃s m̃s orat: Mens aut̃ mea fine
fructu. ẽ Quid gͦ. ẽ: orabo spũ: orabo et m̃te
ł sallam sp̃ũ: pallam et m̃te Cȩterum si bene¬
dixeris spũ : quis supplet locum idiote :¬
ic fp̃s am̃te distiriguitur euidentissimꝰ
testimonio. Si enim orauero inquit
lingua: sp̃s m̃s orat : mens aut̃ mea infru¬
ctuosa. ẽ. Cũ gͦ linguã intelligat᷑ hoc loco
obscuras edicere et mysticas significatio¬
nes : a quib si intellectũ m̃tis remorieas
nemo ȩdificatur audiendo qđ ñ intelligre ⁊
unde etiam dic̃ Qui enim loquitur linguã
ñ hominib loquitur sed dõ. nemo enĩ audre.
sp̃s aut̃ loqͥtur mysteria. Satis indiccit eam
se linguam hoc loco appellare ubi st̃ signifi¬
ccitiones uelut imagines rerum ac sĩmili-¬
tudines : Quȩ ut intelligantur indigent
m̃tis obtutii Cũ aut̃ ñ intelliguntur: in
spũ eas dicit eẽ. non in m̃te. Unde aꝑtius ait
Si benedexeris sp̃u᷑ quis supple locũ idiote:

Expanded text:
t mens autem mea sine fructu est quid ergo est orabo spiritu orabo et mente psallam spiritu psallam et mente ceterum si benedixeris spiritu qui supplet locum idiotae itus a mente distinguitur euidentissimo testimonio. si enim orauero, inquit, lingua, spiritus meus orat; mens autem mea infructuosa est. cum ergo lingua intellegatur hoc loco dicere obscuras et mysticas significationes, a quibus si intellectum mentis remoueas nemo aedificatur audiendo, quod non intellegit — unde etiam dicit: qui enim loquitur lingua, non hominibus loquitur, sed deo; nemo enim audit, spiritus autem loquitur mysteria - satis indicat eam se linguam hoc loco appellare, ubi sunt significationes uelut imagines rerum ac similitudines, quae ut intellegantur indigent mentis obtutu. cum autem non intelleguntur, in spiritu eas dicit esse, non in mente: unde apertius ait: si benedixeris spiritu, qui subplet locum idiotae
Abbreviated transcription (Latin):
Ait apłs icicob:. Et dȩ mones credunt & contie¬
miscunt: Si tantum credis et sine spe uiuis uł
dilectionem ñ habes: et de mones credunt et con¬
Hoc dix̃ petrus: et audiuit. Beatꝰ es symon bar
iona. Hoc dixer̃ dȩ mones : & audier̃ obmutes¬
monis. Unde enim discreta᷑ dȩmones hoc di¬
xer̃ trem̃do : petrꝰ amando. Adde gͦ fidei spem.
Etquae spes ẽ nisi de aliqua bonitate conscientiȩ:
speiq ipsi adde caritatem: id ẽ. suꝑ eminentẽ¬

Expanded text:
apostolus Jacobus: Et daemones credunt, et contremiscunt . Si tantum credis, et sine spe vivis, vel dilectionem non habes: Et daemones credunt, et conum Dei? Hoc dixit Petrus, et audivit, Beatus es Simon Bar Jona: hoc dixerunt daemones, et audierunt, Obmutesmonis. Unde eam discernis? Daemones hoc dixerunt timendo, Petrus amando. Adde ergo fidei spem. Et quae spes est, nisi de aliqua conscientiae bonitate? Speique ipsi adde charitatem. Desuper eminente
Abbreviated transcription (Latin):
psꝑitatib temꝑat: induris passionibus
fortis: in bonis oꝑib: hilaris: intempta¬
tione tutissima : in hospitalitate latissimar
inter uerds fr̃s lecissima: int̾ faldos patien¬
tissima: in abel sacrificio grata: in noe
ꝑ diluuium secura: in abrahȩ ꝑegrinatio¬
ne fidelissima: in morse int̾ iniurias le¬
nissima: in dauid tribulationib man¬
suetissima:᷑ intribus pueris blanidos ig¬
nes innocerter spectat: in machabeps
seuos ignes fortit̃ tolerat Casta in susanna
erga uirum: in anna post urm : N
maria p̃t̃ uirum. Liba in paulo ad arguendũ :
humilis in petro ad obreliendũ: humana in
xp̃ianis ad c̃fitendũ: diuina in xp̃o ad ignoseendũ¬
Emulamini sp̃itualia: magis aut̃ ut ꝓ̃phecis
Qui enim loquitur lingua ñ hoĩnib loquit᷑ sed dõ¬
N: Nemo enim audit. Sp̃u aut̃ loqͥtur mysteria:¬
N Nam qͥ ꝓpħat hoĩnib loqͥtur ad ȩdifiecitionẽ
Net exhortationem. et c̃solationis. Et Eost Paululũ

Expanded text:
prosperitatibus temperat, in duris passionibus fortis, in bonis operibus hilaris, in tentatione tutissima, in hospitalitate latissima, inter veros fratres laetissima, inter falsos patientissima; in Abel per sacrificium grata, in Noe per diluvium secura, in Abrahae peregrinatione fidelissima, in Moyse inter injurias lenissima, in David tribulationibus mansuetissima; in tribus pueris blandos ignes innocenter spectat, in Machabaeis saevos ignes fortiter tolerat; casta in Susanna erga virum; in Anna post virum, in Maria praeter virum; libera in Paulo ad arguendum, humilis in Petro ad obediendum, humana in Christianis ad confitendum, divina in Christo ad ignoscenduemulamini spiritualia, magis autem ut prophetis. Qui enim loquitur lingua, non hominibus loquitur, sed Deo. Nemo enim audit. Spiritus autem loquitur mysteria. Nam qui prophetat, hominibus loquitur ad aedificationem et exhortationem et consolationem. Qui loqu
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ patit᷑. Multa gͦ : Multa st̃ in isto speculo.
Intus. foris. ꝓrsus ñ cessant. Abundant scandala
Nemo illa sentit: nisi qͥ gradit᷑ iuã dĩ. Ei dr̃ iN
omnib diuimis paginis ut tolere p̃sentia:
spet futurit Amet quae ñ uidet: ut amplec¬
tatur cũ uidit. Karitas enim quȩ t̾cia nob̾
adiungitur ad fidem et ad spem. maior. ẽ supͣ
fidem et spem : qr fides rerũ. ẽ quȩ ñ uidentur :
erit aut̃ species cũ uisȩ fuerint. Et spes rei est
quae ñ tenetur: aduemiente ipsa re non erit
iam spes qr tenebimꝰ ñ sꝑabimꝰ Caritas aut̃:
ñ nouit nisi cescere magis magisq. Si enim
amamꝰ quẽ ñ uidemus : quomꝰ amaturi

Expanded text:
quem patitur. Multa ergo mala sunt in isto saeculo, quem patitur. Multa ergo mala sunt in isto saeculo, intus, foris; prorsus non cessant, abundant scandala: nemo illa sentit, nisi qui graditur viam Dei. Ei dicitur in omnibus divinis paginis, ut toleret praesentia, speret futura, amet quem non videt, ut amplectatur cum viderit. Charitas enim quae tertia nobis adjungitur ad fidem et spem, major est supra fidem et spem : quia fides rerum est quae non videntur; erit autem species cum visae fuerint: et spes rei est quae non tenetur; quae adveniente ipsa re, non erit jam spes, quia tenebimus, non sperabimus: charitas autem non novit nisi crescere magis magisque. Si enim amamus quem non videmus, quomodo amaturi
Abbreviated transcription (Latin):
nutet et fluctuet᷑. Non agitẽtur sic̃ ipse ds̃. in q̃o
figitur: ñ potest agitari. Spes enim mͦ uocatur
Tnc ñ spes: sed res erit. Tam diu enim uocatur
spes: quam diu ñ uidetur qđ sꝑatur : dicente apło.
Spes aut̃ quaȩ uidetur ñ ẽ spes. Qđ enim uidet qͥs
expectamꝰ. Modo gͦ patientia necessaria ẽ : quam¬
diu ueniat qͦd ꝓmissum. ẽ. Nemo autem patiens. ẽ
in bonis. Quando exigitur de homine patientia :
in malis agit. Quanidõ dr̃ patiens esto: tolera :
fustine: molestia. ẽ Subqua te ds̃ uult eẽ fortem.
tolerantem. longanimum. patientem. Sed nũqͥd
decipit qui pmisit : medicus exerit ferrum ad
secanda uulnera: et dic̃ ei quẽ secturus ẽ. Pati¬
ens esto : Sustine. tolera In dolorib exigit pa¬
tientiam: sed post dolores ꝓmitat salutẽ. Et ille
qui tolerat dolores inferro medici nisi sibi ꝓ-¬
ponat salutem qͣm ñdum habet: deficit indolore

Expanded text:
nutet et fluctuet, non agitetur; sicut ipse Deus in quo nutet et fluctuet, non agitetur; sicut ipse Deus in quo figitur, non potest agitari. Spes enim modo vocatur; tunc non spes, sed res erit. Tamdiu enim vocatur spes, quamdiu non videtur quod speratur, dicente Apostolo: «Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt qexspectamus» . Modo ergo patientia necessaria est, quamdiu veniat quod promissum est. Nemo autem patiens est in bonis. Quando exigitur de homine patientia, in malis agit: quando dicitur, Patiens esto, tolera, sustine, molestia est, sub qua te Deus vult esse fortem, tolerantem, longanimem, patientem. Sed numquid decipit qui promisit? Medicus exserit ferrum ad secandum vulnera, et dicit ei quem secturus est, Patiens esto, sustine, tolera: in doloribus exigit patientiam, sed post dolores promittit salutem. Et ille qui tolerat dolores in ferro medici, nisi sibi proponat sanitatem, quam nondum habet, deficit in dolore
Abbreviated transcription (Latin):
ũ uenerit qđ ꝑfectũ. ẽ qđ ex parte ẽ des¬
Vtruetur : idẽ non iam ex parte erit sed
aȩ extoto: qr fidei & spei iam res ipsallquae cre¬
datur et sꝑetur : sed quȩ uideat᷑ teneat᷑q: suocedet :
qđ sꝑabat irdeptae Ini q̃ plenitudirie cciritatis
p̃ceptũ illud implebitur. Diliges dñm dm̃ tuũ. extoto
corde tuo. & extota anima tua: & extota m̃te tuaNIã
cum. ẽ ad huc aliquid ccirnalis concupis centiae qđ
uel continendo frenetur: non omni modo extota
anima diligitur ds̃ Non enim card sine anima
concupiscit: quã uis caid̃ concupis cere dicatur:
qr ccrnaliter anima concupiscit:
spei et caritatis: ut fides nr̃a firma sit ir
ipso: quam diu non illũ uidemꝰ crodentes in eum
quem non uidemꝰ: ut gaudeamus cũ uidimus. Et fidei
m̃e succedat species lucis eiꝰ ubi iam ñ nob̾ dicetur
crede qđ ñ uides: Sed gaude qr uides. Spes etiam
nr̃a in commutabił sit. et figatur in illo: et non

Expanded text:
um venerit quod perfectum est, quod ex parte est desum venerit quod perfectum est, quod ex parte est destruetur, id est, non jam ex parte, sed ex toto erit, quia fidei et spei, jam res ipsa, non quae credatur et speretur, sed quae videatur teneaturque, succedet. quod sperabat indepta. in qua plenitudine caritatis aeceptum illud implebitur: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua. nam cum est adhuc aliquid carnalis concupiscentiae, quod uel continendo frenetur, non omni modo ex tota anima diligitur deus. non enim caro sine anima concupiscit, quamuis caro concupiscere dicatur, quia carnaliter anima concupiscit. spei, et charitatis: ut fides nostra firma sit in ipso, quamdiu non illum videmus, credentes in eum quem non videmus, ut gaudeamus cum viderimus, et fidei nostrae succedat species lucis ejus, ubi jam non nobis dicetur, Crede quod non vides; sed, gaude quia vides. Spes etiam nostra incommutabilis sit, et figatur in illo, et non