comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quis forte de nobłib offert filiũ suũ do in monast̾io s espe
puer minori etate est. parentes eiꝰ faciant petitionem
quam suprdicimꝰ  ⁊ cum oblatione ip̃am petitionẽ.
⁊ manũ pueri inuoluant palla altaris ⁊ sic eum offesat.
De reb autẽ suis aut in p̃senti petitione ꝓmittant sub
nec quolibet modo. ei aliqͣndo aliquid dent. aut tribuant
occasione habendi: Uel certe si hoc facere noluerint. ⁊ ali¬
quid offerre uoluerint in elemosinã monast̾io ꝓ mercẽde
sua. faciant ex reb quas dare uolunt monastio donationẽ
reseruato ⁊ siita uoluerint usu frustuario. Atq ita oĩa
obstruantur⁊ ut nulla suspicio remaneat puero. ꝑ quam

Expanded text:
 quis forte de nobilibus offert filium suum Deo in monasterio, si ipse puer minore aetate est, parentes ejus faciant petitionem, quam supra diximus, et cum oblatione ipsam petitionem et manum pueri involvant in palla altaris, et sic eum offerant. De rebus autem suis, aut in praesenti petitione promittant sub nec quolibet modo, ei aliquando dent aut tribuant occasionem habendi: vel certe si hoc facere noluerint, et aliquid offerre voluerint in eleemosyna monasterio pro mercede sua, faciant ex rebus quas dare voluerint, monasterio donationem, reservato sibi si ita voluerint usufructuario. Atque ita omnia observantur, ut nulla suspicio remaneat puero, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
tet ⁊ sic se erhibeat: ut dignus sit tali honore. Ubitũt
autẽ sibi obuiant fr̃es: iunior a priore bñdictionem
pctat. Transeunte maiore nuuor surgat: ⁊ det ei locũ
sedendi. Nec p̃sumat iunior cõsegere. nisi ei p̃cipiat semo
suus: ut fiat quod scriptũ est. Honore in uicẽ preuem¬
entes. ꝑueri paruuli uł adolenscentes in oratorio uł ad
mensas ⁊cũ disciplina ordines suos consequant᷑. foris aũ
uł ubiubi custodiam habeant ⁊ disciplinã: usq dũ ad
ut hũ constitu t᷑ quem sibi om̃is cohors congregationis¬
scd̃m timorẽ dei. siue etiam pars qͣmiuis parua congrega¬
tionis saniori consilio elegerit. Uite autẽ merito. ⁊ sapi¬
tatie doctrina sligat᷑ qui ordinandus eit: etiam si ulti
fuerit in ordie congregationis. Qg si ctiam om̃is core¬
gregatio uicuis suis quod quidem absit. consentientẽ ꝑ sonã

Expanded text:
tet, et sic se exhibeat ut dignus sit tali honore. Ubicunque tet, et sic se exhibeat ut dignus sit tali honore. Ubicunque autem sibi obviant fratres, junior a priore benedictionem petat: transeunte majore minor surgat, et det ei locum sedendi, nec praesumat junior consedere, nisi ei praecipiat senior suus; ut fiat quod scriptum est: Honore invicem praevenientes . Pueri parvi, vel adolescentes, in oratorio, vel ad mensas, cum disciplina ordines suos custodiant, foras autem, ubi et ubi custodiam habeant disciplinam. CAP. III.-- Ut ut hic constituatur quem sibi omnis concors congregatio secundum timorem Dei, sive etiam pars, quamvis parva, congregationis saniore consilio elegerit. Vitae autem merito et sapientiae doctrina eligatur qui ordinandus est, etiamsi ultimus fuerit in ordine congregationis. Quod si etiam omnis congregatio vitiis suis quod quidem absit co
Abbreviated transcription (Latin):
accedaut ad pacem: ad cõmumionẽ ad psalmũ ipo.¬
niudum. in chioro standũ. Et in om̃ib om̃ine locis eti
nõ discernat᷑. in ordine nec preuidicet: qͥa samuel ⁊ danel pue¬
ri presbiteros indicauerut. Ergo exceptis his quos ut diximus
altiori consilio abbas p̃tulerit uel degradauerit certis ex
causis: reliqui om̃s ut cõuertunt᷑ ita sint. ut uerbi gr̃a
qui sed̾a hora diei uenerit in monast̾io⁊ iuniorẽ se nou̾it¬
illiꝰ esse qui prima hora uenit diei: cuiuslibet etatis
Aut dignitatis ut. ꝑueris uero per omĩa ab om̃ib di¬
sciplina teneai᷑. Iuniores gͥ priores suos houorent. Priores iu¬
nioreᷤ suoᷤᷤd iligant. In ip̃a autẽ appellatione nomuinũ nulli
liceat alium pur̃o nomine appellare: s priores iunio¬
res suos fr̃es nominent. iumores autẽ priores suos nõ¬
nos uocent: quod intelligit᷑ paterna reuerentia Abbas
nõ sua assũptione. s houore ⁊ amore xp̃i. Ip̃e autẽ cogi¬

Expanded text:
ionem, ad psalmum componendum, in choro standum; et in omnibus omnino locis aetas non discernatur in ordine, nec praejudicet, quia Samuel et Daniel pueri presbyteros judicaverunt. Ergo extra has, quas, ut diximus, altiori consilio mater praetulerit, vel degradaverit certis ex causis, reliquae omnes ut convertuntur ita sint ut, verbi gratia, quae secunda hora diei illius esse qui prima hora venit diei, cujuslibet aetatis aut dignitatis sit. Pueris vero per omnia ab omnibus disciplina teneatur. Juniores igitur priores suos honorent, priores juniores suos diligant. In ipsa autem appellatione nominum nulli liceat alium puro nomine appellare: sed priores juniores suos fratrum nomine; juniores priores suos nonnos vocent, quod intelligitur paterna reverentia. Abbas non sua assumptione, sed honore et amore Christi. Ipse autem cogi
Abbreviated transcription (Latin):
peardicendo. Qd si post suggestionẽ suam. in sua sententia prioris in¬
periurn perdurauerit : sciat uinior ita sibi expedire. et ex caritate
fi dens ee adiutorio derobediat. Alce tatariuõ desrdee¬
recauendum est ne quauis ocasione presumat᷑.
alter alterum defendere monachum in monast̾io. aut quasi tu¬
eric etiam si qualibet consanguinitatis propinquitate iungant᷑.
Hec quolibet modo id a monachis p̃sumat᷑: quia eriude grauissima
scandaloꝵ occasio oriri potest. Quod si quis hec transgrestus fuerit.

Expanded text:
tradicendo. Quod si post suggestionem suam in sua sententia Prioris imtradicendo. Quod si post suggestionem suam in sua sententia Prioris imperium perduraverit, sciat junior ita sibi expedire, et ex charitate confidens de adjutorio Dei obediat. Ecce quod neecavendum est, ne quavis occasione praesumat alter alterum defendere monachum in monasterio, aut quasi tueri: etiamsi quavis consanguinitatis propinquitate jungantur. Nec quolibet modo id a monachis praesumatur: quia exinde gravissima occasio scandalorum oriri potest. Quod si quis haec transgressus
Abbreviated transcription (Latin):
benti ⁊ semꝑ ad orationẽ ultimam operis dei cõmemoranio omũ¬
um absentiũ siat. Reuertentes autẽ de uia fr̾es: ip̃o die das. ede¬
um. peronĩs tanonicas horas. dum explet̾ oꝑus dei pros ori sols
uuat mor. qn ian metant orationt ꝓpter ex cesus. ue uuo fort sies¬
ripuerit in uia. uisus aut auditus male rer aut ociosi sermonis. Nec
p̃sumat quisqͣm alio referre quecũq foris monast̾ium uiderit. aut
audierit: qͥa plurima destructio est. Quod si quis p̃sumpserit. uin¬
dicte regulari subiaceat. Simelit̾ et qui presupserit claustra mi¬
nastii egredi. uł quocũq ire. uel quippiam qͣmuis parum. sine uis¬
i cui frĩ aliqua forte grauia aut impossibilia iniungunt᷑:. susci¬
piat quidem iubentis imperiũ. cum oñu mansuetudiue ⁊ obe¬
dientia. Quod si om̃io uirium suarũ mensuram uiderit pondus
oueris excedere: impossibilitatis sue causas. ei qui sibi preest pati¬
ent̾ ⁊ oportune suggerat᷑:. nõ superbiendo. aut resistendo. uł con¬

Expanded text:
oratio omnium absentium fiat. Revertentes autem de via fratres, ipso die quo redeunt, per omnes canonicas horas, dum expletur opus Dei, prostrati solo oratorii ab omnibus petant orationem propter excessus, ne qui forte sripuerint in via visus aut auditus malae rei, aut otiosi sermonis. Nec quisquam praesumat referre alio quaecunque foris monasterii viderit, aut audierit, quia plurima destructio est. Quod si quis praesumpserit, vindictae regulari subjaceat. Similiter et qui praesumpserit claustra monasterii egredi; vel quocunque ire, vel quippiam, quamvis parvum, sine jusi cui fratri aliqua forte gravia, aut impossibilia injunguntur, suscipiat quidem jubentis imperium cum omni mansuetudine, et obedientia. Quod si omnino virium suarum mensuram viderit pondus oneris excedere, impossibilitatis suae causas, ei qui sibi praeest, patienter et opportune suggerat, non superbiendo, aut resistendo, vel con
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. et cum om̃i mansuetudine timoris dei responsum reodat
festinanter. cũ feruore caritatis. Qui portariꝰ si indiget solatio e
iuniorem frẽm accipiat Ilonast̾ium autẽ si possit fieriita debet
construi. ut om̃ia necessaria idest aqua molendinũ. or tus. pristinũ
uł artes diuerse. intra monast̾ium ex erceant᷑. ut nõ sit necessitas
monachis uagandi soras: qͥa om̃ino nõ expedit animab eoꝵ. Hans

Expanded text:
dic: et cum omni mansuetudine timoris Dei reddat responsum dic: et cum omni mansuetudine timoris Dei reddat responsum festinanter cum fervore charitatis. Qui portarius, si indiget solatio, juniorem fratrem accipiat. Monasterium autem si fieri potest ita debet constitui, ut omnia necessaria, id est, aqua, molendinum, hortus, pistrinum, vel artes diversae infra monasterium exerceantur, ut non sit necessitas monachis vagandi foras, quia omnino non expedit animabus eorum. Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
iniuncta fuerint.: nicħ contra abb̾is uoluntatem ⁊ ordinationem
faciens. quia qͣntum p̾latus est ceteris: tm̃ eum oportet sollicite
obseruare p̃cepta regule. Qͥ prepositus si repertus fuerit ui¬
ciosus. aut elatione deceptus superbie: aut contẽptor sc̃ẽ regłe¬
fuerit comprobatꝰ: aminoneat᷑ uerbis usq quater. Si nõ emenda¬
uerit: adhibeat᷑ ei correptio discipline regularis. Quod si neq sic
corrererit: tunt deiciat᷑ de ordine p̃positure: ⁊ alius qui dignus
est in loco euis subroget᷑. Quod ⁊ si postea in congregatione quie
tus ⁊ obediens nõ fuerit. etiam de monast̾io expellat᷑. Cogitet tñ
abbas se de om̃ib iudicus siuis deo redditurũ rationẽ: ne forte
id portam monast̾ii ponat᷑ senex sapiens. qui sciat accipere.
Qui portariꝰ cellam debet hr̃e iuxta portamꝰ ut uenientes semꝑ
p̃senten inueniant. a quo responsum accipiant. ⁊ mer ut aliqͥs
pulsauerit aut pauꝑ clamauerit. deo gr̃as respondeat aut bene¬

Expanded text:
rint, nihil contra abbatis voluntatem et ordinationem faciens. Quia quantum praelatus est caeteris, ita eum oportet sollicitius observare praecepta regulae. Qui praepositus, si repertus fuerit vitiosus, aut elatione deceptus superbire, aut contemptor sanctae Regulae comprobatus, admoneatur verbis usque quater: si non emendaverit, adhibeatur correptio disciplinae regucorrexerit, tunc dejiciatur de ordine praepositurae, et alius qui dignus est in loco ejus subrogetur. Quod si et postea in congregattus et obediens non fuerit, etiam de monasterio expellatur. Cogitet vero abbas se de omnibus judiciis suis Deo reddere rationem, ne forte d portam monasterii ponatur senex sapiens, qui sciat accipere vQui portarius cellam debet habere juxta portam, ut venientes semper praesentem inveniant, a quo responsum accipiant. Et mox ut aliquis pulsaverit, aut pauper clamaverit, Deo gratias respondeat, aut Bene
Abbreviated transcription (Latin):
cetur in monast̾io om̃is presũptionis occasio. Ordinamꝰ
atꝙ constituimus ut nulli liceat quemqͣm fratrũ suorum ercõ¬
municare aut ceoere᷑. nisi cui potestas ab abbate data fuerit. Pecem¬
tes. auetem corani om̃ib arguant᷑: ut ceteri metum habeant. Infan¬
tib uero useo ad eiuntũ decimum annũ etatis. discipline disligentia¬
Dene Nam in fortiori erate ami presum pserit aliquatenius sine pre¬
depte ge db̾ios. uł in ipsis infantib. sine oiscretione et arserit descipa¬
ne pegilan silbraseat. quie serpͥtum et eueos tili no ui lesis¬

Expanded text:
etur in monasterio omnis praesumptionis occasio. Ordinamus atque constituimus, ut nulli liceat quemquam fratrum suorum excommunicare aut caedere, nisi cui potestas ab abbate data fuerit. Peccantes autem coram omnibus arguantur, ut caeteri metum habeant. Infantum vero usque quindecim annorum aetates disciplinae diligentione. Nam in fortiori aetate, qui praesumpserit aliquatenus sine praecepto abbatis, vel in ipsis infantibus sine discretione exarserit, disciplinae regulari subjaceat, quia scriptum est: Quod tibi no
Abbreviated transcription (Latin):
erordinationes : ut dum contraria sibi abbas p̃positusq sen¬
tiunt ⁊ et ipsoꝵ necesse est sub hac dissentione auimas perieli¬
tarit hi qui sub ip̃is sunt dum adulant᷑ partib eunt in ꝑ¬
ditionẽ. Cuius periculi malum illis respicit in capite. qui
talib in ordinatione se fecerũt auctores. Ideoq nos p̃uide¬
mus ex pedire. ꝓpt̾ pacis caritatisq custodiam: in abb̾is pen

Expanded text:
aria sibi abbas praepositusque sentiunt, et ipsorum necesse est sub hanc dissensionem animas periclitari; et hi qui sub ipsis sunt, duma dulantur partibus, eunt in perditionem. Cujus periculi malum illos respicit in capite qui talibus in ordinatione se fecerunt auctores. Ideo nos videmus expedire propter pacis c
Abbreviated transcription (Latin):
rat a uitiis. ⁊ ducit ad dm̃. ⁊ ad uitam eternam. Hunc gͦ
⁊elum feruentissimo amore erereeãt monachi ł idest ut ho¬
nore se inuicem p̃ueniant: infirmitates suas siue corporute
siue morum patientissinic tolerent. obetientiam sibi certatim
impendant. Nuilus quod sibi utile iudicat setruat᷑: s quod
magis alii. Caritatem frat̾nitatis casto impendant. Dm̃i timne¬
ante abb̾em suura sincera ⁊ humili caritate disigant. ꝓpõ on

Expanded text:
rat a vitio et ducit ad Deum et ad vitam aeternam. Hunc ergo rat a vitio et ducit ad Deum et ad vitam aeternam. Hunc ergo zelum ferventissimo amore exerceant monachi. Id est, ut honore se invicem praeveniant, infirmitates suas, sive corporum, sive morum, patientissime tolerent: obedientiam sibi certatim impendant. Nullus quod sib utile judicaverit, sequatur, sed quod magis alio; charitatem fraternitatis casto impendant amore: Deum timeant: abbatem suum sincera et humili charitate diligant: Christo
Abbreviated transcription (Latin):
bedientie bonum nõ solum abbati exhibendum esti sed eti¬
am sibi inuicẽ ita obediant fratres scientes per hanc obedĩẽ¬
tie uiam se ituros ad deum. Premisso gͦ abb̾is aut propositoꝵ qui
ab eo constitunt᷑ imperio. cui nõ permittimꝰ priuata imperia p̃¬
poni: decetero om̃s iuniores priorib suis. omni caritate ⁊ sollicitu¬
dine obediant. Quod si quis contentiosus repperit᷑: corripiatur.
Di quis autẽ frater pro quauis minima causa.ab abbate
ues ai quocũq priore suo corripit᷑ quolibet modo. uelsi leuit̾
senserit animũ prioris cuiuscũq contra se iratum. uel com¬
motũ quamius modice: mox sine mora tandiu ppostratus in
terra aute pedes eiꝰ iaceat satifaciens : usq dum bñdietiõ¬
ne sanet᷑ illa cõmotio. Quod si quis contempserit facere.
aut corporali uindicte subiaceat. aut si contumax fũit
de monast̾io expellat᷑ de zeso bono quem debert mꝑnaihi¬
a deo ⁊ ducit ad infernum: ita est zelus bonus qui sepe¬

Expanded text:
bedientiae bonum non solum abbati exhibendum est ab omnibus, sed etiam sibi invicem ita obediant fratres, scientes per hanc obedientiae viam se ituros ad Deum. Praemisso ergo abbatis, ut praepositorum, qui ab eo constituuntur, imperio, cui non permittimus privata imperia praeponi, de caetero omnes juniores prioribus suis omni charitate et sollicitudine obediant. Quod si quis contentiosus reperitur, corripiatur. Si quis autem frater pro quavis minima causa ab abbate vel a quocunque priore suo corripitur quolibet modo, vel si leviter senserit animos prioris cujuscunque contra se iratos vel commotos, quamvis modice, mox sine mora tandiu prostratus in terra ante pedes ejus jaceat satisfaciens, usquedum benedictione sanetur illa commotio. Quod qui contempserit facere, aut corporali vindictae subjaceat, aut, si contumax fuerit, de monasterio expellatur. a Deo et ducit ad infernum, ita est zelus bonus, qui sepa
Abbreviated transcription (Latin):
sitatoris. uł post eiꝰ discessũ. cuiquam fratrũ aliquam undictau
inferatꝰ ne imꝑperet. nc indignet᷑. Quin etiam si minus caute ue
diserete fuerit quis loquutꝰ benigna ei facilitate ad consilũ uisi¬
tatoris indiageat. Ip̃m enim uisitatorem talem fore conuenit .ut
uo ered at om̃i spiritui: s causam qͣm nescierit siligent᷑ aeͥtrate
cog nutam rationabilit̾ corrigat. ⁊elo ordinis a aterenes caritatis
asentum rohobeat etiã ne ierpiant retractare que noupition
digne coreecta  ne sibi suggerant incõperta: ue uamis su spuciote¬
uis tucbent aimos parrum sine fratrũ suoꝵ. Ques bie quis tẽ¬
cerit digne eum iuisitator inerepet ⁊ castiger. Bt ohabieas enã
nequis fratrũ ea que nouerit emendanda quasi ad inaius seanda¬
uem ques nequissimũ est usq ad uisitatoris aduentũ disferat et
baaem us enerat capitulum. Simiiter qui susitaturiens. fprta¬

Expanded text:
isitatoris vel post eius discessum, ne cuiquam fratrum vindictam inferat, nec improperet, nec indignetur, quin etiam si minus caute minusve discrete fuerit quis locutus, benigna facilitate ei ad consilium visitatoris indulgeat. Ipsum enim visitatorem talem fore convenit ut non credat omni spiritui, set causam, quam nesciverit, diligenter inquirat, cognitam rataffectu. Prohibeat etiam ne incipiant reiterare que noverint digne correcta et ne sibi suggerant incomperta nec novis suspicionibus turbent animos patrum sive fratrum suorum. Quod si quis fecerit, digne eum visitator increpet et castiget. Prohibeat etiam ne quis ea, que noverit emendanda, quasi ad maius scandalum, quod nequissimum est, usque ad visitatoris adventum differat et iatur per generale capitulum. Similiter etiam qui visitatus f
Abbreviated transcription (Latin):
i quis de ordine sacerdotũ in
monast̾io se suscipi rogauerit: ñ ei titiꝰ quidem as¬
ientiatur. Camen si om̃io ꝑstiterit in hac supplica¬
tione: sciat se omnẽ regłe disciplinã seruaturũ. nec aliqͣd
ei relaxabitur: ut sit sicut scriptũ est. Amice ad qd̾ ueni¬
sti: Concedat᷑ ei tũ pt abb̾em stare. ⁊ b̃ñdicere. aut missas te
aliqua sciens se discipline regłari subditũ. ⁊ magis humili¬
tatis exempla om̃ib det. Si forte ordinationis aut alicuiꝰ rei
causa fu̾it in monast̾io: illum loctm atcendat. qͣndo iugs¬
sus est in monast̾io. ñ illũ qui ei ꝓ reuerentia sacerdotqͣ con¬
cessus est. Cłicoꝵ autẽ siquis eodem desid̾io monast̾io socia¬

Expanded text:
i quis de ordine sacerdotum in monasterio se suscipi rogaverit, non quidem citius ei assentiatur. Tamen si omnino perstiterit in hac supplicatione, sciat se omnem Regulae disciplinam servaturum. Nec aliquid ei relaxabitur, ut sit sicut scriptum est: Amice, ad quid venisti ? Concedatur tamen ei post abbatem stare, et benedicere, et missas tenaesumat, sciens se disciplinae regulari subditum, et magis humilitatis exempla omnibus det. Et, si forte ordinationis, aut alicujus rei causa fuerit in monasterio, illum locum attendat, quando ingressus est monasterium; non illum qui pro reverentia sacerdotii concessus est. Clericorum autem si quis eodem desiderio monasterio volue
Abbreviated transcription (Latin):
qie in congregatione reputet᷑. Res si quas habet aut
eroget prius pauꝑib⁊ aut facta sollempniter donatione
conferat᷑ monastio nicħ s reseruans ex om̃ib quippe qui
ex illa die: nec ꝓprii corporis potestatem se habiturũ sciat.
⁊ inauatur reb monastii. Illa autem uestimenta quib ex¬
uttur. reponant᷑ in uestiario conseruanda: ut si aliqͣndo
suadente diabolo consenserit. ut egrediat᷑ de monast̾io qd̃
absit tunc exutꝰ reb monast̾ii ꝓiciatur. Illam tñ petra¬
onem quã de suꝑ ałtare abbas tusit. ñ recipiat: s in mona

Expanded text:
die in congregatione reputetur. Res si quas habet, aut die in congregatione reputetur. Res si quas habet, aut eroget prius pauperibus, aut facta solemni donatione conferat monasterio, nihil sibi reservans ex omnibus: quippe qui ex illo die nec proprii corporis potestatem se habiturum sciat.  induatur rebus monasterii. Illa autem vestimenta quibus exutus est reponantur in vestiario conservanda, ut si aliquando suadente diabolo consenserit, ut egrediatur de monasterio quod absit tunc exutus rebus monasterii projiciatur. Illam tamen petitionem, q
Abbreviated transcription (Latin):
ex illa die ñ liceat de monastĩo egredi. nec collũ excutere de
sub iugo regłe: quam sub tam morosa delib̾atione licuit ex
de stabłitate sua. ⁊ conu̾sione moꝵ suoꝵ. ⁊ obedientia corã
deo ⁊ scĩs eius ut si aliqͣndo aliter fecerit:. a deo se dampnau¬
dum sciat quem irridet. De qua ꝓmissione sua faciat peti¬
tionem ad nom̃ scõꝵ quoꝵ reliquie ibi sunt: ⁊ abb̾is p̃sen¬
tis. Quam petitionẽ manir sua scribat: aut certe si ñ scit
licteras. alter ab eo rogatꝰ scribat: ⁊ ille nouitiꝰ signũ faci
at. ⁊ manu sua eam suꝑ altare ponat. Quam dum po¬
suerit: incipiat ip̃e nouitꝰ mox hunc u̾sum. Suscipe me
dñe scdm eloquiũm tuũ ⁊ uiuam. ⁊ ne confundas me ab
expectatione mea. Quem u̾sum om̃is congregatio t̾cĩd̃¬
respondeat: adiungentes gła patei. Tunc ip̃e fr̃ noucui
ꝓsternatur singuloꝵ pedib ut orent ꝓ eo: ⁊ iam ex ỹ¬

Expanded text:
ex illa die non liceat de monasterio egredi, nec collum eex illa die non liceat de monasterio egredi, nec collum esub jugo Regulae, quam sub tam morosa deliberatione licuit ei de stabilitate sua et conversione morum, et obedientia coram Domino et sanctis ejus; ut si aliquando aliter fecerit, a Deo se damnandum sciat quem irridet. De qua promissione sua faciat petitionem ad nomen sanctorum quorum reliquiae ibi sunt, et abbatis praesentis. Quam petitionem manu sua scribat, aut certe, si nescit litteras, alter ab eo rogatus scribat; et ille novitius signum faciat, et manu sua eam super altare ponat. Quam dum posuerit, incipiat ipse novitius mox hunc versum: Suscipe me, Domine, secundum eloquium tuum, et vivam: et non confundas me ab exspectatione mea. Quem versum omnis congregatio respondeat, adjungentes, Gloria Patri. Tunc ipse frater novitius prosternatur singulorum pedibus, ut orent pro eo. Et jam ex il
Abbreviated transcription (Latin):
annuanir ei ingressus e⁊ sit in telia hospitum paucis
dieb. Postea autẽ sit in cella nouitioꝵ: uͥ meditet᷑ ⁊ man¬
ducet. ⁊ dormiat. Et senior ei talis deputetur. qui aptꝰ sit ad
lucrndas animas: qui suꝑ eum om̃ino curiõse intendat.
⁊ sollicitus sit si ueredm querit: si sollicitꝰ est ad opꝰ li ad obe¬
oꝵ mensium cͥculum. legatur ei hec regła ꝑ ordinẽ: ⁊ dicat᷑
ei. Ecce lex sub qua militare nis. Si potes obseruare ingre¬
dere: si uͦ ñ potes. liber distede. Si adhuc steterit: tunc ducat᷑¬
insupͣdictam cellam nouitioꝵ: ⁊ it̾m ꝓbet᷑ in om̃i patientisi.
Et post sex mensium circulum. relegat᷑ ei regła ut sciat ad
qd̃ ingreditur. Et si adhuc stat: pt᷑ quatuor menses it̾m rele¬
gatur ei eadem regła. Et si habita secum deliberatione ꝓmise¬
rit om̃ia se custodire: ⁊ cuncta sͥ imꝑata seruare: tunc susci¬
piatur in congregatione: sciens lege regłe constitutũ. qd̾ ei

Expanded text:
sit in cella hospitum paucis diebus. Postea autem sit in cella novitiorum, ubi meditetur et manducet, et dormiat. Et senior ei talis deputetur, qui aptus sit ad lucrandas animas, qui super eum curiose omnino intendat; et sollicitus, si revera Deum quaerit, si sollicitus est ad opus Dei, ad obeorum mensium circulum legatur ei haec Regula per ordinem. Et dicatur ei: Ecce lex sub qua militare vis, si potes observare, ingredere; si vero non potes, liber disin supradictam cellam novitiorum: et iterum probetur in omni patientia. Et post sex mensium circuitum, legatur ei regula, ut sciat ad quod ingreditur. Et si adhuc stat, post quatuor menses iterum relegatur ei eadem regula. Et si, habita secum deliberatione, promiserit se omnia custodire, et cuncta sibi imperata servare, tunc suscipiatur in congregatione, sciens lege regulae constitutum, quod ei
Abbreviated transcription (Latin):
monastĩo cum om̃i humilitate faciant ip̃as artes: si
tamen iusserit abbas. Quod si aliquis ex eis extollit᷑ pro
scientia artis sue. eo quod uideatur aliquid conferre mi¬
nast̾ĩo: hic talis euellat᷑ ab ip̃a arte: ⁊ denuo ꝑ ipsam
ñ transeat. nisi forte humiliato ei. iu̾m abbas iubeat. Su
quid si ex oꝑib artificum uenundandũẽ uideant ip̃i ꝑ qͦ¬
rum manus transigenda sunt. ne aliqͣm fraudem p̃sumãt
inferre. Memorentur semꝑ ananie ⁊ saphire: ne forte
mortẽ quam illi in corpore ꝑtulerunt: hanc isti uł om̃s
qui aliqͣm fraudẽ de reb monast̾ii fecerint. in aĩa patian¬
tur. In ip̃is autem p̃ciis ñ subripiat auaricie malum. s
semꝑ aliqnͣtulum uiliꝰ dẽtu. qmab aliis scł̃arib ⁊ ut in¬

Expanded text:
monasterio, cum omni humilitate faciant ipsas artes, si permiserit abbas. Quod si aliquis ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod videatur aliquid conferre monasterio, hic talis evellatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas jubeat. Si quid vero ex operibus artificum venundandum est, videant ipsi per quorum manus transigenda sunt, ne aliquam fraudem praesumant inferre. Memorentur semper Ananiae et Saphirae: ne forte mortem, quam illi in corpore pertulerunt, hanc isti, vel omnes qui aliquam fraudem de rebus monasterii fecerint, in anima patiantur. In ipsis autem pretiis non subripiat avaritiae malum, sed semper aliquantulum vilius detur quam ab aliis sa
Abbreviated transcription (Latin):
erat. Ita gͦ ⁊ abbas consideret infirmitates indigentiũ.
ñ malã uoluntatẽ inuidentiũ. In om̃ib tñ iudiciĩs
sius: dei retributionem cogitet. De mensa abbatit leodi

Expanded text:
erat . Ita ergo et abbas consideret infirmitates indigentium, erat . Ita ergo et abbas consideret infirmitates indigentium, non malam voluntatem invidentium. In omnibus tamen judiciis suis Dei retributionem cogitet. COMMENTARIUS. 697 Vesti
Abbreviated transcription (Latin):
bet. Et pedules. ⁊ qd̾cumq est uetustũ reddant: dumi accipi¬
unt nouũ femoralia hi qui in uia diriguntur de uestia¬
rio accipiant. Qui reu̾tentes: lota ibi restituant. Et cu¬
culle ⁊ tunice sint aliqͣnto his quas hr̃e soliti sunt modi¬
ce meliores. Quas exeutites in uiã accipiant de uestiario:
⁊ reu̾tentes restituant. Stramenta autẽ lectoꝵ sufficiãt:
nata: sagum lena. ⁊ capitale. Que tñ lecta. frequenter
ab abb̃e scrutanda sunt ꝓpt̃ opꝰ peculiare ne inueniatur.
Et si cui inuentum fãit qd̾ ab abb̃e ñ acceꝑit: grauissume
discipline subiaceat. Et ut hoc uicium peculiaris radici¬
tꝰ amputet᷑ dent᷑ ab abbe om̃ia que sunt necessaria. idest
cuculla: tunica: pedules: calige. ky ichile: cultellus gra¬
phium: acus: mapula: tabłe: ut om̃is excusatio aufe¬
tentia actuũ apłoꝵ: quia dabat᷑ singłis ꝓut cuiq opus

Expanded text:
bet. Et pedules, et quodcunque est vetustum reddant, dum accipibet. Et pedules, et quodcunque est vetustum reddant, dum accipiunt novum. Femoralia hi qui in via diriguntur, de vestiario accipiant: quae revertentes lota ibi restituant. Et cucullae et tunicae sint aliquanto a solito quas habent modice meliores: quas exeuntes in via accipiant de vestiario, et revertentes restituant. Stramenta autem lectorum sufficiant, matta, sagum, laena et capitale. Quae tamen lecta frequenter ab abbate scrutanda sunt propter opus peculiare, ne inveniatur. Et, si cui inventum fuerit, quod ab abbate non acceperit, gravissimae disciplinae subjaceat. Et ut hoc vitium peculiaris radicitus amputetur, dentur ab abbate omnia quae sunt necessaria, id est, tunica, cuculla, pedules, caligae, bracile, cultellum, graphium, acus, mappula, tabulae, ut omnis aufetentia Actuum apostolorum: quia dabatur singulis prout cuique opus
Abbreviated transcription (Latin):
estunenta fr̃ib scd̾m locoꝵ qualitatem ubi habitãt
uł aerum temꝑiem dentur. quia in frigidis regioni¬
ib ampliꝰ indigetur ͥ in calidis u minꝰ. Hec gͦ consideratio.
penes abb̃em est. Nos tñ mediotrib locis sufficere credimꝰ
monachis ꝑ singłos cucullam ⁊ tunicam. cucullam in hy¬
eme usllosamr in estate purã aut uetustã ⁊ scapulare ꝑꝑ¬
oꝑa. Inlum̃ta pedũ: pedules ⁊ caligas. De quarũ reruin
om̃ium colore aut grossitudine ñ causent᷑ monachi. sed
qͣles inueniri possunt in ꝓuintia qua habitant: aut qͦd
uiliꝰ comparari potest. Abbas autẽ de m̃sura ꝑuideat.⁊ ut
ñ sunt curta ip̃a uestimetita utentib ea: s m̃surata.
Accipientes noua: uetera semꝑ reddant in p̃senti. repo¬
nenda in uestiario ꝑꝑ pauꝑes. Sufficit enĩ monacho. du¬
as tunicas ⁊ luas cucullas hr̃e ꝓpt̾ noctes: ⁊ ꝓpt̾ lauare
ip̃as res. Iani quod supͣ fu̾it suꝑfluum est: amputari de¬

Expanded text:
estimenta fratribus secundum locorum qualitatem ubi habitant, vel aerum temperiem dentur: quia in frigidis regionibus amplius indigetur; in calidis vero minus. Haec ergo consideratio penes abbatem est. Nos tamen mediocribus locis sufficere credimus monachis per singeme villosam, in aestate puram aut vetustam. Quod, a. Indumenta pedum pedules et caligas. De quarum rerum omnium colore et grossitudine non causentur monachi, sed quales inveniri possunt in provincia qua habitant, aut quod vilius comparari potest. Abbas autem de mensura provideat, ut non sint curta ipsa vestimenta utentibus ea, sed mensurata. Accipientes nova, vetera semper reddant in praesenti reponenda in vestiario propter pauperes. Sufficit enim monacho duas tunicas et duas cucullas habere propter noctes et propter lavare ipsas res. Id quod supra fuerit, superfluum est: amputari de
Abbreviated transcription (Latin):
nis etclesie celchrantus. dliuiuis trngerere sell cipintati
quami coliuis. Ot sicut ornatis studiosius erusdem ecte poue¬
tibus. plinibus acceusis linuiaubus amplificato nuinero lec¬
tionur. addita plalmorum melodia letis nocteri uigibs
cx more tr anseguinis. ita etam penetralia cordiumn nostror ser
ueteslarus bonoruum operum decorenius ornatibr deuia hnid.

Expanded text:
nis ecclesiae celebramus, debemus ipsi congruere solemnitati quam colimus, ut sicut, ornatis studiosius ejusdem ecclesiae parietibus, pluribus accensis luminaribus, amplificato numero lectionum, addita psalmorum melodia, laetis noctem vigiliis ex more transegimus, ita etiam penetralia cordium nostrorum semper necessariis bonorum operum decoremus ornatibus.
Abbreviated transcription (Latin):
deum. et ni me credite. E ngenda ẽ nobis kim̃i ad deũ
maior intentio ut uerba scĩ euuangelu quemodo in mmĩs
auribus sonuerunt. etiam mente capere. i cumq possimus
Au euim domuius ibesus. Non turbetur cor uestrum. Credi¬
tis in deun et in me credite. Ne mortem tamquam loiẽs
tuuerent. et ideo turbarentur consolabatur cos etiam se
deum esse contestaus. Giruabe apastoli

Expanded text:
1. Erigenda est nobis, fratres, ad Deum major intentio, ut verba sancti Evangelii, quae modo in nostris auribus sonuerunt, etiam mente capere utcumque possimus. Ait enim Dominus Jesus: Non turbetur cor vestrum. Credite in Deum, et in me credite. Ne mortem tanquam homines timerent, et ideo turbarentur, consolatur eos, etiam se Deum esse contestans. Credi
Abbreviated transcription (Latin):
ome. natale sc̃ẽ felicule uirginis ⁊ martyris: que no¬
lens nubere. nec ydolis immolare tradita est ciuidã
pt tenebrosam custodiam. ⁊ famis inopiam. leuari in
eculeo. ⁊ sic demum deponi ⁊ p̃cipitari in cloacam. Eodẽ
dis sancti fandile pb̃ri. qui apd̾ cordubam ciuitatẽ. capi¬
te amputato martyrium consummauit n affrica:

Expanded text:
 natalis sanctae Feliculae virginis et martyris, quae nolens nubere, nec idolis immolare, tradita est cuidam isti, post tenebrosam custodiam et famis inopiam, levari in equuleo et sic demum deponi et praecipitari in cloacam. Eodem die, sancti Fandilae presbyteri, qui apud Cordubam civitatem, capite amputato, martyrium sumpsit.
Abbreviated transcription (Latin):
atale sci archippi. cõmilitonis beati pauli. cuiꝰ
menunit idem apłs. in epła sua scribens colossen¬
sib. ⁊ pd̃ brittanniam: depositio sci cuthberti: qͥ
ex anachoreta. ecclie lindiffarnensi antistes. totam ab
infantia ad senium uitam. miracłoꝵ signis inclitam du¬
xit. In syria: scõꝵ pauli crilli eugenis. cum aliis qͣ¬
Wlfrantu ep̃i ⁊ confessoris.

Expanded text:
atalis sancti Archippi commilitonis beati Pauli, cujus meminit idem Apostolus in epistola sua scribens Colossensibus. Apud Britanniam, depositio sancti Chutberti, qui ex anachoreta, ecclesiae Lindisfarnensis antistes totam ab infantia ad senium vitam miraculorum signis inclytam duxit. In Syria, sanctorum Pauli, Cyrilli, Eugenii cum aliis quVulfrani confess
Abbreviated transcription (Latin):
H affrica. scõꝵ martyrum uictoriam. Fr̃um̃tii. ⁊ alt̾i¬
us frumentii: ⁊ duoꝵ germanoꝵ. qui ꝑsequutione
Wandalica ut scribit uictor affricanꝰ ep̃e. sub hune¬
rico rege ꝓconstantia catholice confessionis. umma¬
nissimis suppliciis excrutiati. egregio martyrio
coronati sunt.

Expanded text:
 Africa, sanctorum martyrum Victoriani, Frumentii et alterius Frumentii et duorum germanorum, qui persecutione Wandalica, ut scribit Victor Africanus episcopus, sub Hunerico rege, pro constantia catholicae confessionis, immanissimis suppliciis excruciati, egregio martyrio coronati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ome. ad guttam iugiter manantẽ: natale beati
uuectus cum illesus euasisset. ac stupore tanti mira¬
culi a ĩudice eẽt dimissusͥ rursus ꝓ instanti ⁊ alacri
fide. ꝑ sequutione facta de xp̃o. ab eodem capite plexꝰ ẽ.
n ciuitate Tyro. passio scõꝵ anatholie. ⁊ audacis sub
decio imꝑatore: quoꝵ anatholia xp̃i uirgo diuersis pla¬
garum generib uexata: nouissime gladio transuerbe¬
rata. in confessione est: audax quoq in custodiã datus:
nec mora capitali sententia coronatur. Ciuitate mar¬
tula: sc̃i brictiĩ ep̃i ⁊ confessoris: qui pro confessione dñi
pͥtqͣm est multa ꝑpessus. ⁊ ab angło sc̃o. ⁊ a beato apło¬

Expanded text:
omae ad Guttam jugiter manantem, natalis sanctjectus, cum illesus evasisset, ac stupore tanti miraculi a judice esset dimissus, rursus pro instanti et alacri praedicatione facta de Christo, ab eodem capite plexus est. In civitate Tyro, passio sanctorum Anatholiae et Audacis sub Decio imperatore, quorum Anatholia Christi virgo, diversis plagarum generibus vexata, novissime gladio transverberata est in oratione. Audax quoque in custodiam datus; nec mora, capitali sententia coronatur. Civitate Martula, sancti Brictii episcopi et confessoris, qui pro confessione Domini postquam est multa pe
Abbreviated transcription (Latin):
ome septem fratrũ filioꝵ sc̃e felicitatis÷ idest ia¬
Unuarii. felicis. philippi. siluani. alexandri. uitał¬
⁊ martialis: ex quib ianuariꝰ tempore antonui. pt
uerbera uirgarũ ⁊ carcerem. ad plumbatas occisꝰ est
felix ⁊ phiippus fustib mactati siluanꝰ p̃cipitio ł¬
teremptꝰ est. Alexander uitalis ⁊ marciaus capita¬
li sententia puniti. n affrica: natale scõꝵ ianu¬
arii. marini. naboris. ⁊ felicis decollatoꝵ. I tem
rome: sc̃arum uirginum rufine ⁊ scłe. que sub p¬
sequutione ualeriami ⁊ galieni tormentis subac̃¬
te: ad ultimũ una capiti illiso gladio: altera ce¬
sa peruice migrauerunt.Eiefebi S¬

Expanded text:
omae, septem fratrum filiorum sanctae Felicitatis, id est Januarii, Felicis, Philippi, Silvani, Alexandri, Vitalis, Martialis. E quibus Januarius tempore Antonini, post verbera virgarum et carcerem, ad plumbatas occisus est. Felix et Philippus fustibus mactati. Silvanus praecipitio interemptus. Alexander, Vitalis, et Martialis capitali sententia puniti. In Africa, natalis sanctorum Januarii, Marini, Naboris et Felicis decollatorum. Item Romae, sanctarum virginum Rufinae et Secundae, quae sub persecutione Valeriani et Galiani tormentis subactae, ad ultimum una, capiti illiso gladio, altera, caesa cervice, migraverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. iussu datiam presidis. plurima cormenta
ꝓpessa est: noruisume in eculeo suspensa. ⁊ exun¬
gͣulata. faculis arcentibi ex utroq latere apposi¬
tis. huusto igne. sp̃m redoioit. odem die apd̾
p̃fatani urbem sc̃e iulie martyris que fuit con¬
iuia mnalis beate orslaae. ⁊ comes in diuidua ad
ome. beati damasi pape: ⁊ passio sc̃i trasonis mar¬
tyris: qui cum eẽt xp̃ianissimus: iubente maxi¬
miano tentus est: ac cum aliis duob. pontiano ⁊ p̃¬
uis candentib timpora transfigi. deinde ocłos euel¬
li ac postremo eoꝵ corpora iaculari: sicq una cum
scõ gentiano hospite suo capitib amputatis. mig

Expanded text:
ti, jussu Daciani praesidis, plurima tormenta perpessa est, novissime in equuleo suspensa et exungulata, faculis ardentibus ex utroque latere appositis, hausto igne spiritum reddidit. Eodem die apud praefatam urbem, sanctae Juliae martyris, quae fuit convirginalis sanctae Eulaliae et comes individua ad  natalis beati Damasi papae, et passio sancti Trasonis martyris, qui cum esset Christianissimus, jubente Maximino tentus est, ac cum aliis duobus Pontiano et Praevis candentibus capita transfigi, deinde oculos evelli, ac postremum per eorum corpora jaculari, sicque una cum sancto Gentiano hospite suo capitibus amputatis mig
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑo hori pb̃ri ⁊ habundi. diaconi. qui ꝑsequuti¬
one diocletiani. pͥmo fustib crudelissime cesi: deinde
in carcerem uegnto cibo ⁊ potu retrusi. ruosum
eculeo tort: ⁊ post he. dui in carcere macerati. no¬
uisfume gladio ꝑtussi sunt. In hisꝑania ci

Expanded text:
oni, qui persecutione Diocletiani primo fustibus crudelissime caesi deinde in carcerem negato cibo et potu retrusi, rursum equuleo torti, et post haec diu carcere macerati, novissime gladio percussi sunt. In Hispania ci
Abbreviated transcription (Latin):
pd̃ prenestinam ciuitatẽ. miliario ab urbe roma¬
tricesimo tercio: natale sc̃i agapiti mrĩs: qui
cum eẽt annoꝵ quindecim ⁊ amore xp̃i martyrio
ferueret: iussu aurelii imꝑatoris tentꝰ est. ac p̃mo
neruis crudis dutissime cesusͣ deinde a p̃side anti¬
ocho grauia patitur supplicia: exrade cũ ex p̃cepto im¬
ꝑatoris leonib subiteretur. ⁊ minime eẽt lesuer gladio
ministroꝵ coronandꝰ ꝑcutitur. E odem die. rome beato¬
rum pb̃roꝵ iohannis ⁊ crispi: qui ꝑsequutione dio¬
cletiani multa scõꝵ corpora officiosissime sepelierũt
quoꝵ meritis ⁊ ip̃i pt̾modum sociati. gaudia uite me¬
ruerunt. ia lauicana: sc̃ẽ helene
matris constantini imꝑatoris.

Expanded text:
o ab Urbe tricesimo tertio, natalis sancti Agapiti martyris, qui cum esset annorum quindecim, et amore Christi martyrio ferveret, jussu Aurelii imperatoris tentus est, ac primo nervis crudis diutissime caesus: deinde a praeside Antiocho gravia patitur supplicia. Exinde cum ex praecepto imperatoris leonibus subjiceretur, et minime esset laesus, gladio ministrorum coronandus percutitur. Eodem die Romae, beatorum presbiterorum Joannis et Crispi, qui persecutione Diocletiani multa sanctorum corpora officiosissime sepelierunt, quorum meritis et ipsi postmodum sociati, gaudia vitae meruerunt. Via Lavicana, sanctae Helenae matris Constantini imperatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
urntus humilitatis gradus est: si orũ cogita¬
tiones malas cordi suo aduenierte anas
ta a se absconse commiia ꝑ himilera dopessceni
aobatin tesalerrit suo. Hortans nos de hac r.ł
tura dicit. Qeuela domino uiaratucom ⁊ spara
ieuan Et siteridit sonfitemini domino iia¬

Expanded text:
uintus humilitatis gradus est, si omnes cogitauintus humilitatis gradus est, si omnes cogitationes malas cordi suo advenientes, vel mala a se absconse commissa per humilem confessionem abbati non celaverit suo, hortans nos de hac re Scriptura dicens: Revela Domino viam tuam, et spera in eo ; et item dicit: Confitemini Domino
Abbreviated transcription (Latin):
seriptura. Qui ꝑseuerau̾it usq in finem: hic salu
erit. Item. Confortetur cor tuũ. ⁊ sustine dũm. Et ostẽ¬
dens fidelem ꝓ dño uniu̾sa etiam contraria sustine¬
re debere: dicit etiam ex ꝑsona sufferentiũ. ꝓpt̃ te
morte afficu᷑ tota die: estimati sumꝰ ut oue oeci¬
sionis. Et securi de spe retributionis diuine subse¬
quunt᷑ gaudentes ⁊ dicente. S in his om̃ib suꝑamꝰ
ꝓpter eum qui dilexit nos. Et item alio loco scriptura.
ꝓbasti nos inquit deus: igne nos examinasti sicut¬
igne examinatur argentum. Induxisti nos in la¬
queum: posuisti tribulationes indorso nr̃o. Et ut
ostendat sub priore debere nos ẽẽ: subsequit᷑ luens.
Imposuisti homines suꝑ capita nr̃a. S ⁊⁊ p̃ceptun
ani in adusis ⁊ in iniuriis. ꝑ patientiam ad imple
ter qui ꝑcussi in maxillam. prebent ⁊ a̾ iam aus¬
renti tunitam dimittunt ⁊ pallium. augariare
mliario. uaclunt ⁊ duo. cum paulo apło falsode

Expanded text:
Scriptura: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Item: Confortetur cor tuum et sustine Dominum . Et ostendens fidelem pro Domino universa, etiam contraria, sustinere debere, dicit ex persona sufferentium: Propter te morte afficimur tota die: aestimati sumus ut oves occisionis . Et securi de spe retributionis divinae subsequantur gaudentes et dicentes: Sed in omnibus superamus propter eum qui dilexit nos . Et item alio loco Scriptura: Probasti nos, Deus; igne nos examinasti, sicut examinatur argentum; induxisti nos in laqueum; posuisti tribulationes in dorso nostro . Et, ut ostendat sub Priore debere nos esse, subsequitur dicens: Imposuisti homines super capita nostra . Sed et praeceptum Domini in adversis et in injuriis per patientiam adimplentes, qui percussi in maxillam, praebent et aliam, auferenti tunicam dimittunt et pallium, angariati milliarium vadunt et duo, cum Paulo apostolo falsos
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo his om̃ib humilitatis gradib ascensis monã¬
chus. mox ad saritatem dei ꝑueniet. illam que ꝑ
fecta foras mitit timorem. ꝑ quam uniu̾isa que pri
ñ sine formidine obseruabat. absq ullo labore uelut
nat᷑aliter ex consuetudine incipiet eristodire.⁊ ñ iã

Expanded text:
 his omnibus humilitatibus gradibus ascensis, monachus mox ad charitatem Dei perveniet illam, quae « perfecta foras mittit timorem , » per quam universa quae prius non sine formidine observabat, absque ullo labore velut naturaliter, ex consuetudine incipiet custodire; non jam
Abbreviated transcription (Latin):
tib se semꝑ indicet: idest in oꝑe. in oratorio. in mona¬
st̾io inhorto. in uia. in agro. uel ubicumq sẽdens.
ambulans uł stans. inclinato sit semꝑ capite. defi¬
xis in t̾ram aspectib: reum se om̃i hora de peccati¬
sius existimans: iam se tremendo iudirio dei p̃sen¬

Expanded text:
tibus se semper indicet; id est, in opere Dei, in oratorio, in monatibus se semper indicet; id est, in opere Dei, in oratorio, in monasterio, in horto, in via, in agro, vel ubicunque sedens, ambulans, vel stans inclinato sit semper capite, defixis in terram aspectibus, reum se omni hora de peccatis aestimans jam se tremendo judicio repraesen
Abbreviated transcription (Latin):
humilians se ⁊ diceus cum ꝓpħa. Ego autẽ sũ u̾mis
Iñ homo  obꝓbrium hominũ ⁊ abiectio ꝑlebis. ex¬
altatus sum. ⁊ humiliatus ⁊ confusus. Et itẽ . Do¬
num m qdͥ humiliasti me: ut discam mandatatua.
est: si nicħagat mõachꝰ. nsi qd̾ communis mo
irlinguam ad loquendũ ꝓhibeat monachꝰ .⁊ ⁊
tarrurnitatẽ habins usq ad int̾rogationem non
louatur. monstrante scriptura. quia in multilo¬
hor s efturgietur peccatunr ⁊ quiauir linguos
aum hurulitatis gradus est: si ñ sit facilis ac
pronintꝰ in risu quia scriptũ est. Stultꝰ in
isu exaitat uocem suam. Sndiet iuud g radu¬
lilecimꝰ humilitati gradus est: si cũ loquit᷑
monachꝰ. lenĩter ⁊ sine risu. humiliter cũ gri¬
unate. ⁊ pauta uerba. ⁊ration abilia loquatur:
⁊ti sit clanios in uoce sicE scriptũ est. Sapiens
uodetimus humilitatis gradus est. si ũo solum
corde monachꝰ. s etiam corpore humilitatẽ uidẽ¬

Expanded text:
humilians se, et dicat cum Propheta: Ego autem sum vermis, et non homo, opprobrium hominum, et abjectio plebis . Exaltata sum, et humiliata, et confusa ; et item: Bonum mihi quia humiliasti, me, ut discam mandata tua . est, si nihil agat monacha, nisi quod communis mon ut linguam ad loquendum prohibeat monacha, et taciturnitatem habens usque ad interrogationem non loquatur, dicente Scriptura quia in multiloquio non effugietur peccatum ; et quia vir linguosus imus humilitatis gradus est, si non sit facilis ac prompta in risu, quia scriptum est: Stultus in risu exaltat vocem suam . CAPUT XLVII. Undecimus humilitatis gradus est, si cum loquitur monacha, leniter et sine risu, humiliter et cum gravitate, vel pauca verba et rationabilia loquatur, et non sit clamosa in voce, sicut scriptum est: Sapiens uodecimus humilitatis gradus est, si non solum corde monachus, sed etiam ipso corpore humilitatem viden
Abbreviated transcription (Latin):
ieuits temꝑe. idest a kalendis nouembris usq
ad pascha. iuxta considerationẽ r̃onis. octaua
hora noctis surgendũ est: ut modice ampliꝰ de medul
nocte pausetur. ͥ ⁊ iam digesti surgant. Ouod u
restat post igilias a fratrib qui psalterii uel le¬
ctionum aliquid indigent. meditariomi inserniar᷑.
Apascha anitẽ usq ad supͣdictas kalendas norier¬
bris su temperersr hora uigiliarũ agenda: ut
exeant eustodito: mox matutini qui incipiente lu¬
ce agendi sunt. subsequant᷑¬

Expanded text:
iemis tempore, id est, a Kalendis Novembris usque ad Pascha juxta considerationem rationis octava hora noctis surgendum est; ut modice amplius de media nocte pausetur, et jam digesti surgant. Quod vero restat post vigilias a fratribus qui psalterii, vel lectionum aliquid indigent, meditationi inserviatur. A Pascha autem usque ad supbris, sic temperetur hora vigiliarum agenda, ut exeant, custodito, mox matutini qui incipiente luce agendi sunt, subsequant
Abbreviated transcription (Latin):
sepelire: in tribuilitione ẜbuerire: dolemem
ri xp̃i p̃pon ere. Iram ñ ꝑfucre ⁊ iraturidre tecpꝰ ñ
reseruare dolura in cordẽ ñ ienire: ẜ acem falsamñ
dare. caritatem ñ deielinquere S. uperare ne for¬
te puret u̾itatem ex corb c⁊ ore ꝓfrore: malur ꝓ ma¬

Expanded text:
m sepelire, in tribulatione subvenire, dolentem i praeponere; iram non perficere, iracundiae tempus non reservare, dolum in corde non tenere, pacem falsam non dare, charitatem non derelinquere; non jurare, ne forte perjuret; veritatem ex corde et ore proferre, malum pro ma
Abbreviated transcription (Latin):
penuntiari Demonstrar nob̾ hoc ꝓpha: eũ racogita¬
tionib nr̃is. ita dm̃ semꝑ p̃sentem ꝯstendit dicens
Semitans corda ⁊ reneo d̾s. Et item. Pn muit cogo
tatimnes s aminũ. Et item dicit. Incellexnti cogitati¬
ontio meao longe: ⁊ quia cogitatio liorinis cor¬
fite bitus tibi. Nam ut soslicitus sit eurca epitatiorie¬
suas ꝑtisas. ditat semꝑ utilis frater in corde sins
Cunc ero immacłatt eoam eo. si obseruauero ni sd
innuatate mea. Uoliultatẽ uͦ poriam ita facere phs¬
benur ⁊iumdicit septura nobis: Na urats

Expanded text:
renuntiari. Demonstrat nobis hoc Propheta, cum in cogitarenuntiari. Demonstrat nobis hoc Propheta, cum in cogitationibus nostris ita Deum semper praesentem ostendit, dicens: Scrutans cordnum . Et item dicit: Intellexisti cogitationes meas a longe . Et: Quia cogitatio hominis confitebitur tibi . Nam ut sollicitus sit circa cogitationes perversas, dicat semper utilis frater in corde suo: Tunc ero immaculatus coram eo, si observavero me ab iniquitate mea . Voluntatem vero propriam ita facere prohibemur, cum dicat Scriptura nobis: A voluntatibus
Abbreviated transcription (Latin):
alrde dero dribio descentꝰ ille ⁊ ascensꝰ a nob intelł¬
gnur. Ni araltatione descendere: ⁊humilitate
ascendere. Scala uͦ ip̃a erecta. nir̃a est uita in scło que
humiliato corde a domino erigit᷑ ad celum. Latepa eñi¬
tatera: duisos gradus hurailitat s uł discipline euo¬
catio diuina astendendos inseruit. prmꝰ ꝯradut¬
imus itaꝙ humilitatis gradꝰ est: si timorĩ dĩ sͥ
ante ocłos semꝑ ponens. obliuionẽ om̃mo fugr¬
at. ⁊ͥ semꝑ sit memor om̃uim que p̃cepit d̾s: qliter
contempnentes dm̃. in geheunam ꝓ peccatis raci¬
dunt i quĩtam et̾nam que timentib dm p̃parata
est. animo suo semꝑ reuoluat: ⁊ custodiens se oĩ hora
a peccatis ⁊ uiciis: idest cogitationũ lingue. desori
manuum. pedum. uel uoluntatis ꝓprre. s ⁊ desid̾ia
canis amputare festinet. Estimet seꝰ iomo de celis ã¬
deo semꝑ respiti om̃i hora: ⁊ fcã sua in omu loco ab as¬
pectu qdiuintatis meri. ⁊ ab angna deo om̃i hora

Expanded text:
d sine dubio ascensus ille et descensus a nobis intelligitur, nisi exaltatione descendere, et humilitate ascendere. Scala vero ipsa erecta nostra est vita in saeculo, quae humiliato corde a Domino erigitur ad coelum. Latera latera diversos gradus humilitatis vel disciplinae evocatio divina ascendendos inseruit. Primus itaque humilitatis gradus est, si timorem Dei sibi ante oculos semper ponens, oblivionem omnino fugiat; et semper sit memor omnium quae praecepit Deus: et qualiter contemnentes Deum, in gehendat; et vitam aeternam, quae timentibus Deum praeparata est, animo suo semper revocet: et custodiens se omni hora a peccatis et vitiis, id est, cogitationum linguae, manuum, pedum vel voluntatis propriae, sed et desideria carnis amputare festinet. Aestimet se homo de coelis semper a Deo respici omni hora, et facta sua in omni loco ab aspectu Divinitatis videri, et ab angelis omni hora
Abbreviated transcription (Latin):
a est gͦ a nob̃ añici scola seruitii: in qua institu¬
tiole nicħ asꝑum. nicħq graue. nos constituturos sꝑa¬
mus. S ⁊ si quid paululum ristrictiꝰ dictante egiria¬
tis ratione. ꝓpt̾ emendarionẽ uitioꝵ ⁊ conseruartent¬
caritatis ꝓcesserit: ñ ilico pauore ꝑtritus resuoros ui¬
am falutis: que ñ est nis angusto initio incpiend
Pcessu uͦ conu̾sationis ⁊ fidri. dilat ⁊o cort iuengi¬
rabili dilectionis dulcedine. currif᷑ uia poꝵ¬

Expanded text:
s dominici scola servitii, in qua institutione nihil asperum, nihil grave constituturos speramus; sed et si quid paululum districtius, dictante aequitatis ratione, propter emendationem vitiorum charitatis processerit, non illico pavore perterritus refugias viam salutis, quae non est nisi angusto initio incipienda: processu vero conversationis et fidei, dilatato corde, inenarrabili dilectionis dulcedine curritur via