comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quippe ac domũ eiꝰ a dõ uallatam
dicit: quia tẽp̾tando eiꝰ conscien¬
tiam penetrare. non potuit. Sub¬
stantiam eiꝰ uallatã asserit: quia
electos eius inuadere nͣ pͣsumit.
Oꝑib manuũ eiꝰ benedixisse dm̃. &
possessionẽ eius excrescere in tͣra
queritur: quia .t scilicet tabescenᷤᷤ
uidet qđ fides eiꝰ in notitiã hominũ
p̃dicantib apłis multiplicatur. Pos¬
sessio quippe eiꝰ crescere arͣ. dũ labo¬
rantib pͣdicator ib fideliũ cotidie
numerus augetur: Hec itaq sathan
dõ dixisse est talia inuidendo cogi¬
tasse. Hec sathan dõ dixisse est: de
his tabescendo doluisse. Sequitur.¬

Expanded text:
quippe ac domum ejus a Deo vallatam dicit, quia tentando ejus conscientiam penetrare non potuit; substantiam ejus vallatam, quia electos ejus invadere non praesumit. Operibus manuum ejus benedixisse Deum et possessionem ejus excrescere in terra queritur: quia scilicet tabescens videt, quod fides ejus in notitiam hominum, praedicantibus apostolis, multiplicatur. Possessio quippe ejus crescere dicitur, dum laborantibus praedicatoribus, fidelium quotidie numerus augetur. Haec itaque Satan Deo dixisse est, talia invidendo sensisse. Haec Satan Deo dixisse est, de his tabescendo, doluisse. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
cũ scriptȩ omĩa ex diuinitate pe¬
netraret. Dĩ autẽ ad sathan ꝑfigu¬
ram dicere est. num ꝗͥd considerasti
seruũ meũ iob. unigenitũ filium
contra euͣ in forma serui ammi¬
rabilẽ demonstrare. Co eñi quo
illũ tante uirtutis in carne in no¬
tuit: quasi suꝑbienti aduersario
quod dolens consideraret indica¬
uit. Sed quia bonũ qđ iniraretur
intulerat: restat ut ad reprimen¬
dam eiꝰ suꝑbiam. uirtutes illius
adhuc enumerando subtungat.

Expanded text:
cumscripte omnia ex divinitate pecumscripte omnia ex divinitate penetraret. Dei autem ad Satan per figuram dicere est: Nunquid considerasti servum meum Job? unigenitum filium contra eum in forma servi admirabilem demonstrare. Eo enim, quo illum tantae virtutis in carne innotuit, quasi superbienti adversario, quod dolens consideraret, indicavit. Sed quia bonum quod miraretur intulerat, restat ut ad reprimendam ejus superbiam virtutes illius adhuc enumerando subjungat.
Abbreviated transcription (Latin):
iob interpretatur dolens. paulo ante
iam diximus. Dolens uero ipse ue¬
raciter ꝑfiguram dr̃ qui portare
dolores nrõs ꝓpheta attestante ꝑhi¬
betur. Cui in terra similis non est:
quia om̃is homo tantũ homo est:¬
ipse autẽ ds̃ & homo. In terra ei simi¬
lis non est: quia & si adoptiuus qͥsq
filius ad ꝑcipiendam diuinitatem
ꝓficit: nequa quã tamen ut ds natu¬
raliter esset accepit. Qui bene etiã
seruus dictus est: quia formã serui
suscipere dedignatus non est. Nec
maiestati iiuriam intulit assũpta
humilitas carnis: quia & ut seruanda
suserꝑet. nec tamen habita ꝑmutaret.
nec diuina humanitate minuit. nec
humana diuinitate consupsit:¬
S quia sicut ꝑ paulũ dr̃. qui cum¬
S in for ma dĩ eẽt. non rapinã arbi
÷ tratus est ẽe se equalẽ dõ: sed semet¬
‸ ipsum exinaniuit formã serui¬
S acerpiens. Et semet ipsũ exinanisse
est: ab inuisibilitatis suę magnitu¬
dine se uisibilẽ demonstrasse. ut
serui forma tegeret. hoc qđ incir¬

Expanded text:
ob interpretetur dolens, paulo ante jam diximus. Dolens vero ipse veraciter per figuram dicitur, qui portare dolores nostros, Propheta attestante, perhibetur. Cui in terra similis non est, quia omipse autem Deus et homo. In terra ei similis non est, quia etsi adoptivus quisque filius ad percipiendum divinitatem proficit, nequaquam tamen ut Deus naturaliter esset, acceservus dictus est, quia formam servi suscipere dedignatus non est. Nec majestati injuriam intulit assumpta humilitas carnis; quia et ut servanda susciperet, nec tamen habita permutaret, nec divina humanitate minuit, nec humana divinitate consumpsit; quia etsi per Paulum dicitur: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbatus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens , ei semetipsum exinanisse, est ab invisibilitatis suae magnitudine se visibilem demonstrasse, ut servi forma tegeret hoc quod incir
Abbreviated transcription (Latin):
Stebat primũ loqui uerbũ dĩ: sed¬
⁊ quia repellitis illud. & indignos uos
Siudicatis ȩternę uite: ecce conuer¬
Stimur ad gentes. Hi itaq filii spon¬
si de quib & eitisdem sponsi uoce dr̃:
non ieiunabunt filii sponsi quã dtu
cũ illis est sponsus. In domo fr̃is pͥ¬
mogeniti conuiuantur: quia ui¬
delicet adhuc apłi sacrȩ scripture

Expanded text:
verbum Dei; sed quia repulistis illud, et indignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Hi itaque filii sponsi, de quibus et ejusdem voce sponsi dicitur: Non jejunabunt filii sponsi, quandiu cum illis est sponsus , in domo fratris primogeniti convivantur, quia videlicet adhuc apostoli sacrae Scripturae
Abbreviated transcription (Latin):
quia etͣnitatis desperatione trans¬
Quis est iste nuntius. qui aliis pere¬
untib solus euadit: nisi ꝓpheticus
sermo. qui dũ fiunt mala omnia
quȩ pͣdixit. quasi sanus ad dñm
solus redit: Dũ eñi uera dixisse
de ꝑditoꝵ casti cognoscitur: quasi
inter mortuos urcisse monstratur.
hinc est qd ad rebeccã in ysaac
coniugio deducendã puer mita¬
tur: quia uidelicet ad desponsandã
ȩccłam dño interposita ꝓphetia
famulatur. Sabeis gͦ irruentib
solus puer qui nuntiaret euasit.
quia malignis spiritib infir:¬
moꝵ mentes in captiuitatem
ducentib sententia ꝓphete con¬
ualuit: quȩ eandem captiuitatẽ
pͣnuntians dicit. Propterea ductꝰ¬

Expanded text:
quia aeternitatis desperatione transquia aeternitatis desperatione transQuis est iste nuntius, qui, aliis pereuntibus, solus evadit, nisi propheticus sermo, qui, dum fiunt omnia mala quae praedixit, quasi sanus ad Dominum solus redit? Dum enim vera dixisse de perditorum casu cognoscitur, quasi inter mortuos vixisse monstratur. Hinc est, quod ad Rebeccam in Isaac conjugio deducendam puer mittitur , quia videlicet ad desponsandam Ecclesiam Domino, interposita prophetia famulatur. Sabaeis ergo irruentibus, solus puer qui nuntiaret evasit, quia malignis spiritibus infirmorum mentes in captivitatem ducentibus, sententia prophetiae convaluit; 58 quae eamdem captivitatem praenuntians dicit: Propterea c
Abbreviated transcription (Latin):
Quid aliud̃ ꝑfigurã boues: quãbene
oꝑantes Quid aliud asinas: quã
quosdã simpliciter uiuentes acci¬
ptintis: Que bene iuxta boues
pasci referuntur: quia mentes
simplicitĩ etiam cũ alta capere non
possunt. eo magis uicine sunt. quo
& fraterna bona sua ꝑ caritatẽ cre¬
dunt. Cũq inuidere alienis sensib
nesciunt: quasi in pastu se minime
diuidunt. Simul gͦ se asine cum
bobus refictunt: quia prudentib
coniuncti tardiores. eoꝵ intelligen¬
tia pascuntur: Sabei autẽ. capti¬
uantes interpretantur. Et qui
alii captiuantiũ nomine. nisi in¬
mundi sp̃s designantur: qui
cunctos quos sibi fubieiunt in in¬
fidelitatẽ captiuos ducunt: Qui
& pueros gladio feriunt. quia eos
tep̃tationis suȩ grauiter iaculis
uulnerant. quos nec dũ iuuenilis
constantia liberos uel robustos
seruat. Qui bene quide̾ bona inei¬
piunt: sed in ipsa adhuc in choati¬
onis suȩ teneritudine captiuanti¬
btis immundis spiritib subster¬
nuntur. Quos gladio hostis ꝑcutit:

Expanded text:
Quid aliud per figuram boves, quam bene operantes; quid aliud asinas, quam quosdam simpliciter viventes accipimus? Quae bene juxta boves pasci referuntur; quia mentes simplicium etiam cum alta capere non possunt, eo magis vicinae sunt, quo et fraterna bona, sua per charitatem credunt; cumque invidere alienis sensibus nesciunt, quasi in pastu se minime dividunt. Simul ergo se asinae cum bobus reficiunt, quia prudentibus conjuncti tardiores, eorum intelligentia pascuntur. Sabaei autem captivantes interpretantur. Et qui alii captivantium nomine, nisi immundi spiritus designantur, qui cunctos quos sibi subjiciunt in infidelitatem captivos ducunt? Qui et pueros gladio feriunt, quia eos tentationis suae graviter jaculis vulnerant, quos necdum juvenilis constantia liberos vel robustos servat. Qui bene quidem bona incipiunt, sed in ipsa adhuc inchoationis suae teneritudine captivantibus immundis spiritibus substernuntur. Quos gladio hostis percutit,
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillitatis tempore dĩ gr̃a custo¬
ditũ credidit: peccare posse ꝑ pas¬
sionẽ putauit. Acsi aꝑte dicat. Int̾¬
rogatus afflictionibus homo pecca¬
tor agnoscitur: qui in miraculis

Expanded text:
tranquillitatis tempore, Dei gratia custoditum credidit, peccare posse per passionem putavit. Ac si aperte dicat: Interrogatus afflictionibus homo, et peccator agnoscitur, qui in miraculis
Abbreviated transcription (Latin):
beat inftrmitate. Uenit humilis.
quẽ & suꝑb hostis ammiretur:
quatinus quifortia diuinitatis
eiꝰ despexerat. etiam humanita¬
tis eius infirma ꝑtimescat. Unde
& mox significatione mirifica con¬
tra etĩ ipsa humanitatis infirmitas
obstupescenda ꝓponitur: ut dicat᷑.¬

Expanded text:
bebat infirmitate. Venit humilis, bebat infirmitate. Venit humilis, quem et superbus hostis admiretur; quatenus qui fortia divinitatis ejus despexerat, etiam humanitatis ejus infirma pertimescat. Unde et mox significatione mirifica, contra eum ipsa humanitatis infirmitas obstupescenda proponitur, ut dicat
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc die filii dĩ coram dño asstitisse
referuntur. quia uidelicet ad et̃nȩ
patriȩ uocationẽ. electi om̃s luce sa¬
pientiȩ se illustrante collecti sunt.
Quos quãuis incarnata sapientia ag¬
gregare effectu oꝑis uenerat: diui¬
nitati tamen illitis. iam ꝑ eiꝰ presei¬
entiã intrinsecus assistebant. Sed
quia de uits suis antiquus hostis re¬
demptore ueniente discutitur: qͥd¬
ante aduenttͣ dñi: om̃s post se gen¬
trum nationes traxit. Circiuuit &
Cadens emͣ a subltmib. humanas
mentes utre possedit: quia in culpȩ
suȩ uinculo uolentes asstrinxit.
tantoq latius in mundo uagatus
est: quanto a reatu quisq illius liber
ꝑ om̃ta inuentus non est. Cui quasi
ex potestate mundũ cireutisse est:
nullũ hominẽ qui sibi plene re¬
sisteret. inuenisse. Sed iam sathan
redeat. id est ab effectu sue malicie
uis illũ diuina constringat: quia
iam apparuit in carne. qui in
peccati contagio ex carnis nil ha¬

Expanded text:
in hoc die filii Dei coram Domino astitisse in hoc die filii Dei coram Domino astitisse referuntur; quia videlicet ad aeternae patriae vocationem electi omnes, luce sapientiae se illustrante, collecti sunt. Quos quamvis incarnata Sapientia aggregare effectu operis venerat, divinitati tamen illius jam per ejus praescientiam intrinsecus assistebant. Sed quia de viis suis antiquus hostis Redemptore veniente discutitur, quiante adventum Domini, omnes post se gentium nationes traxit. Circuivit teCadens enim a sublimibus 55 humanas mentes jure possedit, quia in culpae suae vinculo volentes astrinxit; tantoque latius in mundo vagatus est, quanto a reatu quisque illius liber per omnia inventus non est. Cui quasi ex potestate mundum circuisse est, nullum hominem qui sibi plene resisteret invenisse. Sed jam Satan redeat, id est, ab effectu suae malitiae vis illum divina constringat, quia jam apparuit in carne qui in peccati contagione ex carnis nihil ha
Abbreviated transcription (Latin):
peccati laqueos strangulant. in pec¬
cati penam etiam nolentes trahant.
Quod gͦ illic a dextris atq sinistris
dĩ exercitus cęli asstiisse describit᷑.
hoc hic inter filios dĩ sathan affuisse
ꝑhibetur. Ecce adextris dĩ steterunt
angłi : qui nominantur filu dĩ. Fece
mus: non inconuenienter accipimꝰ.
quod in die dñs sathan uidit. quia
uias eiꝰ in sapientiȩ sue in carnatione
corripuit. Quasi eũ non uidisse
fuerit: tamditi prauitatẽ illius in
humani generis ꝑditione tolerasse.
Unde & ei diuina uoce mox dicitur.¬
unde uenis: In die sathan deuiis
suis requiritur: quia in luce mani¬
festate sapientie occulti hostis insi¬
diȩ deteguntur. Quia gͦ incarna¬
to dño diabolus increpatur. & a sua
pestifera effrenatione corripitur:
recte subiungitur. Cui dixit dñs.¬
 Unde uenis: Tunc en̾i sathane uias
requirendo arguit: cũ ꝑmediatoris
aduentũ ꝑsuasionis eiꝰ nequitias re¬
primens increpauit. Nec immerito

Expanded text:
peccati laqueo strangulant, in pecpeccati laqueo strangulant, in peccati poenam etiam nolentes trahant. Quod ergo illic a dextris atque sinistris Dei, exercitus coeli astitisse describitur, hoc hic inter filios Dei Satan adfuisse perhibetur. Ecce a dextris Dei steterunt angeli, qui nominantur filii Demus, non inconvenienter accipimus quod in die Dominus Satan vidit, quia vias ejus in Sapientiae suae incarnatione corripuit; quasi eum non vidisse fuerit, tandiu pravitatem illius in humani generis perditione tolerasse. Unde et ei divina voce mox diciturdetexit. --In die Satan de viis suis requiritur, quia in luce manifestatae sapientiae occulti hostis insidiae deteguntur. Quia ergo incarnato Domino diabolus increpatur, et a sua pestifera effrenatione corripitur, recte subjungitur: Cui dixit Dominus: Unde venis? Tunc enim Satanae vias requirendo arguit, cum per Mediatoris adventum persuasionis ejus nequitias reprimens increpavit. Nec immerito
Abbreviated transcription (Latin):
redire nolentes grauent. Nec qđ
cęli exercitus dr̃. angłoꝵ pars rep¬
ba in eo intelligi posse ꝓhibetur:
Quas eñi suspendi in aere nouimꝰ:
aues cęli uocamus. Et de eisdem
spiritib paulus dicit. Contra spi¬
Sritalia nequitię. in celestibus. Quoꝵ
⁊caput enuntians ait. Scđ̾m prinei¬
⁊ pem potestatis aeris huits. Ad dex¬
teram gͦ dĩ & sinistram angłoꝵ exer¬
citus stat : quia & uoluntas electoꝵ
sp̃uum diuine pietati concordat.
& repboꝵ sensus suȩ malitiȩ seriuiens.
iudicio districtionis eiꝰ obtẽperat.
Unde & mox fallax sp̃s in medium
ꝓsilisse deseribitur: ꝑ quẽ ahab
rex. exigentib suis meritis decipi¬
atur. Neq eñ fas est credere. bonũ
sp̃m fallacie deseruire uoluisse: ut
bus dignus erat. ut tali debuisset
deceptione dap̾nari. quatinus qui
sepe uolens cetiderat in culpam.
quandoq nolens caperetur ad penã:¬
occulta iustitia. licentia malignis
spiritib datur: ut quos uolentes in

Expanded text:
redire nolentes gravent, nec quod redire nolentes gravent, nec quod coeli exercitus dicitur, angelorum pars reproba in eo intelligi posse prohibetur. Quas enim suspendi in aere novimus, aves coeli nominamus. Et de eisdem spiritibus Paulus dicit: Contra spiritualia nequitiae in caelestibus . Quorum caput enuntians ait: Secundum principem potestatis aeris hujus . A dextera ergo Dei et a sinistra angelorum exercitus stat, quia voluntas electorum spirituum divinae pietati concordat, et reproborum sensus suae malitiae serviens, judicio districtionis ejus obtemperat. Unde et mox fallax spiritus in medium prosiliisse describitur, per quem Achab rex exigentibus suis meritis decipiatur. Neque enim fas est credere bonum spiritum fallaciae deservire voluisse, ut bus dignus erat ut tali debuisset deceptione damnari, quatenus qui saepe volens ceciderat in culpam, quandoqocculta justitia, licentia malignis spiritus datur, ut quos volentes in
Abbreviated transcription (Latin):
sedentẽ suꝑ solrũ suui. & exercitũ
celi adextris & sinistris eiꝰ: & dic̃¬
Stum est. In quo decipiam ahab. ut
Sascendat: & cadat in ramoth gala¬
Sad Et dixxit alius ita. & altus aliter.
Et egressus est unus: & dixit. Ego de¬
Scipiam abab. ft dictũ est. In quo¬
⁊ decipies: Qui respondit dicens.
soliũ dñi. nisi angelicas potesta¬
tes accipimus: quarũ mentib
altius presidens. inferius cuncta
disponit: Et quid exercitus celi.
nisi ministrantiũ angeloꝵ multi¬
tudo describitur: Quid est gͦ qđ
exercitus cȩli adextris & asinistris
eius stare ꝑhibetur: Ds̃ enĩ qui
ita est intra om̃ia. ut ettam sit
extra om̃ia. nec dextra nec sinistra
concluditar. Sed dextera dĩ. an¬
geloꝵ pars electa: sinistra autẽ dĩ.
pars angeloꝵ repba designatur:
Non eni ministrant dõ solũmodo
boni qui adiuuent: sed etiã mali
qui ꝓbent. non solũ qui a culpa re-¬
deuntes subleuent. sed etiam qui

Expanded text:
sedentem super solium suum, et exercitum sedentem super solium suum, et exercitum coeli a dextris et sinistris ejus, et dictum est: In quo decipiam Achab, ut ascendat et cadat in Ramoth Galaath? Et dixit alius ita, et alius aliter. Et egressus est unus, et dixit: Ego decipiam Achab. Et dictum est: In quo decipies? Qui respondit, dicens:  enim solium Domini, nisi angelicas potestates accipimus, quarum mentibus altius praesidens, inferius cuncta disponit? Et quid exercitus coeli, nisi ministrantium angelorum multitudo describitur? Quid est ergo, quod exercitus coeli a dextris et sinistris ejuita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextra nec sinistra concluditur; sed dextra Dei angelorum pars electa, sinistra autem Dei pars angelorum reproba designatur. Neque enim ministrant Deo solummodo boni qui adjuvent, sed etiam mali qui probent. Non solum qui a culpa redeuntes sublevent, sed etiam qui
Abbreviated transcription (Latin):
uero ad illam reducitur. ab hac
quia sine mutabilitate euncta
simul respicit. sine distentione
comprehendit. uidelicet & bona
quȩ tuuat. & mala que iudicat.
& que adiuta remunerat. & que
iudicans dampnat: in his que di¬
uerso disponit ordine. diuersus
non est. In die ergo ei sathan af¬
fuisse deseribitur. quia lumen etͣni¬
tatis eits nulla mutabilitatis fusca¬
tione tangitur: etiam & in hoc qđ
ei tenebre presentes fiunt. Qui¬
affuisse inter filios dĩ dicitur. quia
ea ui tustitiȩ immundus sp̃s pene¬
tratur. qua uidelicet mundoꝵ sp̃u¬
um corda cõplentur. eoq radio
luminis iste transfigitur: quo illi
ut luceant ꝑfunduntur. Inter filioᷤ¬
dĩ affuit: quia  si illi dõ ad electo¬
rum adiutorrũ. iste ad ꝓbationem
seruit. Inter filios dĩ affuit: quia
& si abillis in hac uuta laborantib
auxiliũ pictatis impenditur. iste
occulte cius iustitiȩ nesciendo ser¬
uiens. ministertũ exequi reproba¬

Expanded text:
vero ad illam reducitur, ab hac vero ad illam reducitur, ab hac quia sine mutabilitate simul cuncta respicit, sine distentione comprehendit, videlicet et bona quae juvat, et mala quae judicat, et quae adjuta remunerat, et quae judicans damnat, in his quae diverso disponit ordine, diversus non est. In die ergo ei Satan adfuisse describitur, quia lumen aeternitatis ejus nulla mutabilitatis fuscatione tangitur; et in hoc, quod ei tenebrae praesentes fiunt, adfuisse inter filios Dei dicitur: quia ea vi justitiae immundus spiritus penetratur, qua videlicet mundorum spirituum corda complentur; eoque radio luminis iste transfigitur, quo illi ut luceant perfunduntur. 38. DeoDei adfuit, quia etsi illi Deo ad electorum adjutorium, iste ad probationem servit. Inter filios Dei adfuit, quia etsi ab illis in hac vita laborantibus auxilium pietatis impenditur, iste occultae ejus justitiae nesciendo serviens, ministerium exsequi reproba
Abbreviated transcription (Latin):
nirent: inuenientes crescerent. &
crescentes cognita robustrus tenerent.
Quia igitur non repente. sed causarũ
uerboꝵ q. incrementis quaũ quib dã
ad ȩc̃nitatem passib diicimur. intꝰ
apud eũ quadam die aliquid factũ
dictatr. qui ipsa quoq tempora
sine tempore contuetur. An quia
hoc factũ dicitur. indicare sacra
scriptura studuit: quia in luce ds̃
tenebras uidit: Nos quippe uno
eodemq contuitu. luct᷑ & tenebras
intueri non possumus: quia cum
in tenebras oculus figitur: lux fu¬
gatur. & cũ ad lucis se choruscationẽ
uerterit. tenebrarũ umbra disecdit.
Illa autẽ uis que cuncta mutabilia
immutabiliter uidet. quasi in die
ei sathan affuit. quia apostate an¬
geli tenebras sine obscuritatt com¬
prehendit. Nos ut dictũ est uno
eodemq intuttu contemplari non
possumus. & quȩ apꝓbando eligimꝰ.
& quȩ reprobando dãpnamus.
quia cũ ad hanc animus uertit᷑.
ab illa cogitatione separatur. Cnͣ

Expanded text:
nirent; invenientes crescerent, et nirent; invenientes crescerent, et crescentes cognita robustius tenerent. Quia igitur non repente, sed causarum verborumque incrementis, quasi quibusdam ad aeternitatem passibus ducimur, intus apud eum quadam die aliquid factum dicitur, qui ipsa quoque tempora sine tempore contuetur.  Vet. Xhoc factum dicitur, indicare sacra Scriptura studuit quia in luce Deus tenebras vidit? Nos quippe uno eodemque contuitu lucem et tenebras intueri non possumus: quia cum in tenebras oculus figitur, lux fugatur; et cum ad lucis se coruscationem verterit, tenebrarum umbra discedit. Illa autem vis, quae cuncta mutabilia immutabiliter videt, quasi in die ei Satan adfuit, quia apostatae angeli tenebras sine obscuritate comprehendit. Nos, ut dictum est, uno eodemque intuitu contemplari non possumus, et quae approbando eligimus, et quae reprobando damnamus: quia cum ad hanc animus vertitur, ab illa cogitatione separatur; cum
Abbreviated transcription (Latin):
tos temporalib sensim ad eterna
traiciat : seq bene nr̃is mentib
ętͣnitas in cognita. dũ uerbis cog¬
nitis blanditur infundat. Quid
aute̾ mirũ si in sacro eloquio in¬
cõmutabilitatẽ suã ds̃ p̃ponere
humanȩ menti non aperit: qͣn¬
do & resurrectionis suę sollẽpni¬
tate celebrata quibusdã ꝓuectio¬
nũ accessib innotuit. incorrup¬
tionẽ corporis qđ resupͣsit: Luci
quippe attestante didicimus. qđ
quibusdã se in monumento quȩ¬
rentib prius angłos misit: & tur¬
sum discipłis de se in uia loquen¬
tibus. ipse quidẽ sed nͣ cognoscen¬
dus apparuit. qui post exhortati¬
onis moras. cognoscendũ s̃e in panis
fractione monstrauit. Ad extremu᷑
uero repente ingrediens. nͥ solum
se cognoscibilem: sed etiam palpa¬
bilem prebuit. Quia enĩ infirma
ahuc gestabant corda discipłi.
in cognitione tanti mysteri ista
fuerant dispensatione nutriendi:
ut paulisꝑ aliquid quęrentes inue¬

Expanded text:
tos temporalibus sensim ad aeterna tos temporalibus sensim ad aeterna trajiciat; seque bene nostris mentibus aeternitas incognita, dum verbis cognitis blanditur, infundat. Quid autem mirum, si in sacro eloquio incommutabilitatem suam Deus praepropere humanae menti non aperit; quando et resurrectionis suae solemnitate celebrata, quibusdam provectionum accessibus innotuit, incorruptionem corporis, quod resumpsit? Luca quippe attestante didicimus quod quibusdam se in monumento quaerentibus prius angelos misit; et rursum 53 discipulis de se in via loquentibus ipse quidem, sed non cognoscendus apparuit , qui post exhortationis moras, cognoscendum se in panis fractione monstravit; ad extremum vero repente ingrediens, non solum se cognoscibilem, sed etiam palpabilem praebuit. Quia enim infirma adhuc gestabant corda discipuli, in cognitione tanti mysterii ista fuerant dispensatione nutriendi, ut paulisper aliquid quaerentes inve
Abbreviated transcription (Latin):
cdiȩ factũ aliquid coram dño dicit᷑.
cũ apuã illũ nequaquã cursus
temporis mutatione dici noctisq
tiariettir: Neq em in ea luce quȩ
sine accessu ea quȩ eligit illiftrat:
& s̃me recessu ea quȩ respuit de¬
serit. defectus mutabilis uenit:
quia in semetipsa ꝑmanendo im¬
mutabilis mutabilia cuncta dis¬
ponit. Dicq in se transeuntia con¬
did̾it: ut apud se transtre nequa¬
quam possint. Nec tempus intus
in conspectui eiꝰ destuit: qđ apuã
nos foris decurrit. Unde fit ut
in eternitate eiꝰ fixa maneant: ea
quȩ non fixa extertus sełoꝵ uolu¬
mana emanant. Cut gͦ apud cũ
dicitur quadã die: cui nimirum
dies una est ęternitas sua: Quã
uidelicet diem nec fine claudi. nec
initio uidit apertre psalmista cũ
dicit. Melior est dies una: in atrus
sacra temporaliter ȩditis loquit᷑.
dignũ est ut uerbis temporalib
utatur. quatinus condescenden¬
do leuet. & dũ de eternitate ali.¬
quid temporaliter narrat. assue¬

Expanded text:
mino dicitur, cum apud illum nequaquam cursus temporis, mutatione diei noctisque varietur. Neque enim in ea luce, quae sine accessu ea quae eligit illustrat, et sine recessu ea quae respuit deserit, defectus mutabilitatis venit; quia in semetipsa manendo immutabilis, mutabilia cuncta disponit; sicque in se transeuntia condidit, ut apud se transire nequaquam possint; nec tempus intus in conspectu ejus defluit, quod apud nos foras decurrit. Unde fit ut in aeternitate ejus fixa maneant ea quae non fixa exterius saeculorum volumina emanant. Cur ergo apud eum dicitur, Quadam die, cui nimirum dies una est aeternitas sua, quam videlicet diem nec fine claudi nec initio videt aperiri psalmista, cum dicit: Melior est dies una in atriis sacra temporaliter editis loquitur, dignum est ut verbis temporalibus utatur, quatenus condescendendo levet; et dum de aeternitate aliquid temporaliter narrat, assue
Abbreviated transcription (Latin):
te suspicatus est. ei fastu sue suꝑbiȩ
indubrũ uenit. Nil quippe nisi
suꝑbũ sapiens dũ esse hunc humi.¬
lem conspicit: dm̃ ẽẽ dubitauit.
Unde & ad tepͣtationũ se argumͣta¬
S conuertit dicens. Si filius dĩ es: dic

Expanded text:
te suspicatus est, ei fastu suae superbiae te suspicatus est, ei fastu suae superbiae in dubium venit. Nil quippe nisi superbum sapiens, dum esse hunc humilem conspicit, Deum esse dubitavit. Unde et ad tentationum se argumenta convertit, dicens: Si Filius Dei es
Abbreviated transcription (Latin):
ad prebendũ exemplũ uitȩ homi¬
nibus simplex. ad non parcendum
malignis spiritib rectus. ad debel¬
landam suꝑbiam timens dm̃. ad
detergendam uero in electis suis
uitȩ immundiciam recedens amalo.
De ipso eñi ꝑ ysaiam principaliter
dicitur. Et replebit eũ sp̃s timoris
dñi. Et ipse amalo singulariter re¬
cessit. quia imitari facta noluit. que
in bominib inuenit: qm̃ attestante
petro peccatũ non fecit. nec dolus
inuentus est in ore eiꝰ. Sequitur:
Respondens sathan ait. Num qͥd
frustra iob timet dm̃: Nonne tu
substantiam ꝑ circuitũ: Oꝑib ma¬
Snuũ eiꝰ benedrxisti: & possessio eiꝰ¬
Screuit in terra. Antiquus hostis
redepͣtorẽ humani generis debel¬
latore suuͣ in mundũ uenisse cog¬
nouit. Unde & ꝑ obsessũ hominẽ
in euangłio dicitur: Quid nobis
S& tibi fili dĩ: Uenisti huc ante
tempus ꝑdere nos. Qui tamen
prius cũ hunc passibilem cerneret.
cũ posse mortalia ꝑpeti humanita¬
tis uideret: om̃e qđ de eiꝰ diuinita¬

Expanded text:
ad praebendum exemplum vitae hominibus, simplex; ad non parcendum malignis spiritibus, rectus; ad debellandam superbiam, timens Deum; ad detergendam vero in electis suis vitae immunditiam, recedens a malo. De ipso enim per Isaiam principaliter dicitur: Et replebit eum spiritus timoris Domini . Et ipse a malo singulariter recessit: quia facta imitari noluit, quae in hominibus invenit, quoniam attestante Petro: Peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Sequitur: Respondens Satan ait: Nunquid frustra Josubstantiam per circuitum? Operibus manuum ejus benedixisti, et possessio illius crevit in terra. Antiquus hostis Redemptorem 56 humani generis, debellatorem suum in mundum venisse cognovit: unde et per obsessum hominem in Evangelio dicitur: Quid nobis, et tibi, Fili Dei? Venisti huc ante tempus torquere nos . Qui tamen prius cum hunc passibilem cerneret, cum posse mortalia perpeti humanitatis videret, omne quod de ejus divinita
Abbreviated transcription (Latin):
ex reb exteriorib colligit: qđ beato
uiro admentis crimen infligit. P ellẽ
eñi ꝓpelle dare asserit: quia sepe
dũ uenire ictũ contra faciẽ cerni¬
mus. manũ palpebris opponimus.
ut ab ictu oculos defendamus. Et
corpus uulneri obicimus: ne in
corpore teneriori uulneremur.
Sathan gͦ hec consuete fieri sciens: dicit.
Pellem ꝓ pelle: & cuncta que habet
homo dabit ꝓ anima sua. Ac si aꝑte
dicat. Iecirco iob tot extra se flagella
equanimiter patitur: quia pauet
ne ipse feriatur: Cura gͦ carnis est
qđ dampno affectuũ carnaliũ motꝰ
non est: quia dũ ũbimet ipsi metuit.
minus suoꝵ ꝑcuisiones sentit. Unde
& mox eiꝰ carnẽ feriendam postulat.
dicens. Mitte manũ tuã. & tange os
eius & carnẽ: & tunc uidebis qđ in
faciẽ benedicat tibi. Suꝑius dixerat.
tange cuncta que possidet. & tunc
uidebis qđ in faciẽ benedicat tibi: nc̃
quasi prioris ꝓpositionis oblitus: fra¬
ctus de aliis. alia postulat. Quod tam̃

Expanded text:
ex rebus exterioribus colligit, quod beato viro ad mentis crimen infligit. Pellem enim pro pelle dari asserit, quia saepe dum venire ictum contra faciem cernimus, manum palpebris opponimus, ut ab ictu oculos defendamus; et corpus vulneri objicimus, ne in corpore teneriori vulneremur. Satan ergo haec consuete fieri sciens, dicit: Pellem pro pelle, et cuncta quae habet homo, dabit pro anima sua. Ac si aperte dicat: Idcirco Job tot extra se flagella aequanimiter patitur, quia pavet, ne ipse feriatur. Cura ergo carnis est, quod damno affectuum carnalium motus non est, quia dum sibimetipsi metuit, minus suorum percussiones sentit. Unde et mox ejus carnem feriendam postulat, dicens: Mitte manum tuam, et tange os ejus et carnem, et tunc videbis quod in faciem benedicat tibi . Superius dixerat: Tange cuncta quae possidet, et tunc videbis quod in faciem benedicat tibi . Nunc quasi prioris propositionis oblitus, fractus de aliis alia postulat. Quod tamen
Abbreviated transcription (Latin):
intueamur. quid agimus. sed etiã
cũ quanta discretione ꝑagamus.
Primũ quide̾ ne mala quo quomͦ.
postmodũ uͦ ne bona in caute facia¬
mus. Ad que nimirũ bona sollici¬
te ꝑagenda: ꝓpħa nos ammonet
dicens. Maledictus homo. qui facit
oꝑus am̃i negligenter: Ad hoc uͦ
sta ꝓficiant: ut ante terribilis ui¬
dicis subtileatq in comprehen¬
sibile examen. non solũ mala quȩ

Expanded text:
intueamur quid agimus, sed etiam intueamur quid agimus, sed etiam cum quanta discretione peragamus. Primum quidem, ne mala quoquo modo, postmodum vero ne bona incaute faciamus. Ad quae nimirum bona sollicite peragenda propheta nos admonet, dicens: Maledictus homo, qui facit opus Domini negligenter . Ad hoc vero ista proficiant, ut ante terribilis judicis subtile atque incomprehensibile examen non solum mala qu
Abbreviated transcription (Latin):
grã offerre eos sacrificiũ ꝓ suo reatu
p̃cepisset. inde adño iuste puniri po¬
terant. unde se placere dño mirabi¬
liter estimabant. In de iudici displi¬
cent: unde sibi quasi ꝑ defensione
iudicis ꝑ effrenationẽ placent. Ie¬
circo uero hȩc dicimus. ut ad me¬
moriã legentiũ reuocemus: qua¬
tinus sollicite quisq consideret.
ea que malo uoto ꝑpetrantur.
quanta ddñs animaduersione pu¬
niat. si inchoata bono studio sed
negligentia in discretionis ad mix¬
ta. tanta inuectione castigat. Qͥs
non mercedis causam ꝑegisse se
crederet: si aut in defensione dĩ
quiequã contra ꝓximũ diceret.
aut certe septẽ dieb ac noctibus
ꝓ proximi dolore tacuisset: Et tam̃
amici beati iob hȩc agentes. ad cul¬
pam laborando ꝑuenerunt: quia
consolationis quidẽ bonũ qđ age¬
bant nouerant: sed cũ quanta agen¬
dum esset. discretionis libra nescie¬
bant. Unde necesse est: ut ñ solum

Expanded text:
gratia offerre eos sacrificium pro suo reatu gratia offerre eos sacrificium pro suo reatu praecepisset, inde a Domino juste puniri poterant, unde se placere Domino mirabiliter aestimabant. Inde judici displicent, unde sibi quasi pro defensione judicis per effrenationem placent. Idcirco vero haec dicimus, ut ad memoriam legentium revocemus, quatenus sollicite quisque consideret ea quae malo voto perpetrantur, quanta Dominus animadversione puniat, si inchoata bono studio, sed negligentiae indiscretionis admista, tanta invectione castigat. Quis non mercedis causam peregisse se crederet, si aut in defensione Dei quidquam contra proximum diceret, aut certe septem diebus ac noctibus pro proximi dolore tacuisset? Et tamen amici beati Job haec agentes, ad culpam laborando pervenerunt, quia consolationis quidem bonum quod agebant, noverant; sed cum quanta agendum esset discretionis libra, nesciebant. Unde necesse est ut non solum
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ nimirũ qui agere dissimulat.
etiã recte offerens peccat. Sepe ergo
& qđ bono studio gerimus: dũ discer.
nere caute negligimus. quo iudicet᷑
fine nescimus. Et nonñquã hoc fit
reatus criminis: qđ putatur causa
uirtutis. Quisqͥs autẽ amicoꝵ beati
iob facta considerat: quã pia ad eũ
intentione uenerint non ignorat.
Pensemus eñi cuius caritatis fuerit
ad afflictũ concorditer conuenisse.
qisanta uirtiis longanimitatis exti¬
terit. septẽ dieb & noctib cũ afflicto
tacuisse: quȩ humilitas. in terra tot
dieb ac noctib sedisse. quȩ cõpassio.
puluere capita consꝑsisse. Sed tam
inchoantes loqui unde se estimauerͣ
premtũ mercedis adquirere. inde
eos contigit reatũ reprehensionis
inuenire: quia incautis sepe ad pecca¬
ti finẽ uertitur. etiã qđ ꝓ solo studio
mercedis inchoatur. Ecce precipiti
locutione ꝑdiderunt bonũ. qđ tanto
labore mercati sunt: & nisi diuina

Expanded text:
Quod nimirum qui agere disQuod nimirum qui agere disetiam recte offerens peccat. Saepe namque et quod bono studio gerimus, dum discnere caute negligimus, quo judicetur fine nescimus; et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Quisquis autem amicorum beati Job facta considerat, quam pia ad eum intentione venerint non ignorat. Pensemus enim cujus charitatis fuerit, ad afflictum concorditer convenisse; quanta virtus longanimitatis exstiterit, septem diebus et noctibus cum afflicto tacuisse; quae humilitas, in terra tot diebus ac noctibus sedisse; 83 quae compassio, pulvere capita conspersisse. Sed tamen inchoantes loqui, unde se aestimaverunt praemium mercedis acquirere, inde eos contigit reatum reprehensionis invenire, quia incautis saepe ad peccati finem vertitur, etiam quod pro solo studio mercedis inchoatur. Ecce praecipiti locutione perdiderunt bonum, quod tanto labore mercati sunt. Et nisi divini
Abbreviated transcription (Latin):
ñnulli qui & loqui p̃cipitanter
incipiunt: & effrenate cepta effre¬
natius exsequuntur. Et sunt ñnulli
qui tarde quidẽ loqui mehoant.
sed semel inchoantes. habere modũ
locutionis ignorant. Amici igitur
beati iob dolorẽ uidentes. dui tacue¬
runt: sed tarde inchoantes indiscre¬
te locuti sunt: quia parcere dolenti
noluerunt. Tenuerunt linguã ne
preꝓpere inciperent: sed incipien¬
tes semel nequaquã moderati sunt.
ne se ex consolatione usq ad contu¬
melias effrenarent. Et bona quidem
intentione ad consolandũ uenerant:
sed hoc qđ pia mens nondũ dõ obtu¬
lit. locutio p̃cipitata uiciauit. Scrip¬
tum quippe est.Si recte offeras. recte
autẽ non diuidas: peccasti. Recte
namq offertur: cũ recta intentione
quid agitur: sed recte ñ diuiditur:
si non hoc quod pie agitur. etiã subti¬
liter discernatur. Oblata eñi recte
diuidere est: quelibet bona nr̃a stu¬
dia sollicite discernendo pensare.

Expanded text:
nonnulli qui et loqui praecipitanter nonnulli qui et loqui praecipitanter incipiunt, et effrenate coepta effrenatius exsequuntur. Et sunt nonnulli qui tarde quidem loqui inchoant, sed semel inchoantes, habere modum locutionis ignorant. Amici igitur beati Job dolorem videntes, diu tacuerunt; sed tarde inchoantes, indiscrete locuti sunt, quia parcere dolenti noluerunt. Tenuerunt linguam, ne praepropere inciperet; sed incipientem semel nequaquam moderati sunt, ne se ex consolatione usque ad contumelias effrenaret. Et bona quidem intentione ad consolandum venerant; sed hoc, quod pia mens mundum Deo obtulit, locutio praecipitata vitiavit. Scriptum quippe est: Si recte offeras, non recte autem dividas, peccasti . Recte namque offertur, cum recta intentione quid agitur. Sed recte non dividitur, si non hoc, quod die agitur, etiam subtiliter discernatur. Oblata enim recte dividere est quaelibet bona nostra studia sollicite discernendo pensare.
Abbreviated transcription (Latin):
uehementẽ. Utrũ continuis septẽ
dieb & septẽ noctib cũ afflicto
iob sederint. an certe dieb & nocti¬
bus totidem. instantia ei crebre ui¬
sitationis adheserint. ignoramus.
Sepe eñi rem qualibet tot dreb age¬
re dicimus: quãuis non etsdem
dieb ad eam continue uacemus.
Sepe uͦ scriptura ĩacra sic totũ pro
parte: sicut ꝓ toto partẽ ponere
consueuit. Pro toto eñi partem
loquitur: sicut iacob familiã de¬
scribens dicit. Intrauit iacob in e¬
gyptũ: cũ animab septuaginta.
Quȩ nimirũ cũ animas memorat:
constat quia intrantiũ & corpora
cõprehendat. Rursũ totũ ꝑ parte
insinuat: sicut ad monum̃tũ maria¬
s queritur dicens. Tulerunt anm̃¬
meũ de monumento: & nescimus
ubi posuerunt eũ. Solũ quippe
corpus dñi quesitura uenerat. &
quasi totũ fimul dñm tultũ deplo¬
rat. Angͦ & hoc in loco totũ ꝓ parte
quod diu tacuerunt. & quandoq
loquendo reꝓbati sunt: neglecte
pͣtereundũ non est. Sunt namq

Expanded text:
um. --Utrum continuis septem diebus et septem noctibus cum afflicto Job sederint, an certe diebus septem et noctibus totidem instantia ei crebrae visitationis adhaeserint, ignoramus. Saepe enim rem quamlibet tot diebus agere dicimur, quamvis non eisdem diebus ad eam continue vacemus. Saepe vero Scriptura sacra sic totum pro parte, sicut pro toto partem ponere consuevit. Pro toto enim partem loquitur, sicut Jacob familiam describens dicit: Intravit Jacob in Aegyptum cum animabus septuaginta . Quae nimirum cum animas memorat, constat quia intrantium et corpora comprehendit. Rursum totum pro parte insinuat, sicut ad monumentum Maria queritur, dicens: Tulerunt Dominum de monumento, et nescimus ubi posuerunt eum . Solum quippe corpus Domini quaesitura venerat, et quasi totum simul Dominum tultum deplorat. An ergo et hoc in loco totum pro parte quod diu tacuerunt, et quandoque loquendo reprobati sunt, neglecte praetereundum non est. Sunt namque
Abbreviated transcription (Latin):
quaquã leuat. Amici igitur beati
iob ut afflictũ a dolore suspenderent.
curauerunt necessario simul dolere:
& cũ uulneratũ corpus illius uiderent.
studuerunt ipsi uestes scꝑidere: & cũ
immutatũ conspicerent. studuerunt
puluere capita fędare: quatinus affli¬
ctus uir tanto facilius eoꝵ uerba reci¬
peret. quanto in eis suũ aliquid de af
lari desiderat. mensurã necesse est do¬
lori quẽ suscipit ponat: ne. ñ. solum
dolentẽ ñ mulceat. seã intẽperate dolenꝰ
afflicti animũ ad pondus desꝑationis
p̃mat. Sic eñi dolor nr̃ merentium
dolori uingendus est: ut ꝑ tempera¬
mentũ subleuet. ñ autẽ ꝑ augmentũ
grauet. Unde fortasse colligendũ ẽ
qd amici beati iob plusquã necesse
fuerat in consolatione doluerunt:
qui dũ peussionẽ cernunt. sed ꝑcussi
mentẽ nesciunt: ita in immenso lu¬
ctu uersi sunt: ac si ꝑcussus uir tantȩ
fortitudinis in plaga corporis. etiam¬

Expanded text:
quaquam levat. Amici igitur beati quaquam levat. Amici igitur beati Job ut afflictum a dolore suspenderent, curaverunt necessario simul dolere; et cum vulneratum illius corpus viderent, studuerunt ipsi vestes scindere; et cum immutatum conspicerent, studuerunt pulvere capita foedare; quatenus afflictus vir tanto facilius eorum verba reciperet, quanto in eis suum aliquid de afflari desiderat, mensuram necesse est dolori quem suscipit ponat, ne non solum dolentem non mulceat, sed intemperate dolens, afflicti animum ad pondus desperationis premat. Sic enim dolor noster moerentium dolori jungendus est, ut per temperamentum sublevet, non autem per augmentum gravet. Unde fortasse colligendum est 82 quod amici beati Job plusquam necesse fuerat, in consolatione doluerunt, qui dum percussionem cernunt, sed percussi mentem nesciunt, ita in immensum luctum versi sunt, ac si percussus vir tantae fortitudinis, in plaga corporis, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uerat. amici exclamant plorantes.
uestes scindunt. capita puluere. asꝑ¬
gunt: ut cũ mutatũ eũ ad quẽ ue¬
norant cernerent. ipsam etiam
consolatoꝵ speciẽ spontaneus dolor
immutaret. Ordo quippe consola¬
tionis est: ut eũ uolumus afflictũ
quẽpiam a merore suspendere.
studeamus prius merendo eiꝰ luc¬
tui concordare. Dolentẽ namq nͣ
potest consolari. qui nͣ concordat
dolori: quia eo ipso quo ameren¬
tis afflictione diserepat. minus ab
illo recipitut: cui mentis qualita¬
te separatur: Sed emolliri prius
debet animus. ut afflicto congru¬
at: congruens inhereat. inherens
trahit. Neq em̃ ferrũ ferro con¬
iungitur: si non utrũq ex ustione
ignis liquetur: & durũ molli non
adheret. nisi prius eiꝰ duritia tem¬
perata mollescat: ut quasi hoc ipsũ
fiat. qđ curatur ut teneat. Sic nec
iacentes erigimus. nisi arigore
nr̃i statiis inclinemur: quia dum
rectitudo stantis a iacente discrepat.
eĩ cin condescendere negligit. ne¬

Expanded text:
verat, amici plorantes exclamant, vestes scindunt, capita pulvere aspergunt; ut cum mutatum eum, ad quem venerant, cernerent, ipsam etiam consolatorum speciem spontaneus dolor immutaret. Ordo quippe consolationis est, ut cum volumus afflictum quempiam a moerore suspendere, studeamus prius moerendo ejus luctui concordare. Dolentem namque non potest consolari, qui non concordat ejus dolori, quia eo ipso, quo a moerentis afflictione discrepat, minus ab illo recipitur, a quo mentis qualitate separatur. Emolliri itaque prius debet animus, ut afflicto congruat, congruens inhaereat, inhaerens trahat. Neque enim ferrum ferro conjungitur, si non utrumque exustione ignis liquetur; et durum molli non adhaeret nisi prius duritia ejus temperata mollescat, ut quasi hoc ipsum fiat, quod curatur ut teneat. Sic nec jacentes erigimus, nisi a rigore nostri status inclinemur, quia dum rectitudo stantis a jacentis situ discrepat, eum, cui condescendere negligit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
in facto: beatus iob & ñ frustra ꝑcu¬
titur: quia augetur meritũ: & tam̃
frustra ꝑcutitur: quia nullũ punit᷑
admissũ. E rustra em̃ĩ ꝑcussus est: eui
culpa nulla reciditur. Et non fru¬
stra ꝑeussus est: eui uirtutis meri¬
Nũquid sathane uerbis ueritas ac¬
cenditur: ut in subditoꝵ suoꝵ cruci¬
atib instigetur: Quis hec de dõ
senserit: quȩ recto etiam homini
indigna ꝑpendit: Sed quia nos
ferire nisi cõmoti nescimus. ipsa di¬
uina ꝑcussio cõmotio uocatur: & ad
nr̃a uerba diuma uoce descenditur.
ut eiꝰ factũ abhomine ut cũq capiat᷑.
Illa eñi uis quȩ absq necessitate om¬
nia creauit. & sine despectu om̃ibus
presidet. & sine labore cuncta susten¬
tat. & sine occupatione regit: etiam
sine cõmotione corrigit. Sicq hu¬
manas mentes ad ea que uoluerit
flagellis format: ut in diuersitatis
umbrã a suȩ in cõmutabilitatis luce
non transeat. Sequitur. Respondens¬

Expanded text:
in facto, beatus Job et non frustra percuin facto, beatus Job et non frustra percutitur, quia augetur meritum; et tamen frustra percutitur, quia nullum punitur 75 admissum. Frustra enim percussus est, cui culpa nulla reciditur; et non frustra percussus est, cui virtutis meriNunquid Satanae verbis Veritas accenditur, ut in subditorum suorum cruciatibus instigetur? Quis haec de Deo senserit, quae recto etiam homine indigna perpendit? Sed quia nos ferire nisi commoti nescimus, ipsa divina percussio commotio vocatur; et ad nostra verba divina voce descenditur, ut ejus factum ab homine utcunque capiatur. Illa enim vis quae absque necessitate omnia creavit, et sine despectu omnibus praesidet, et sine labore cuncta sustentat, et sine occupatione regit, etiam sine commotione corrigit, sicque humanas mentes ad ea quae voluerit flagellis format, ut in diversitatis umbram a suae incommutabilitatis luce non transeat. Sequitur: CAP
Abbreviated transcription (Latin):
indicat. Quia eñi iustus est: affligere
frustra ñ potuit. Sed rursũ quia
uerax est: aliter non potuit dixisse
quã fecit. Ut gͦ iusto & ueraci utraq
conueniant: quatinus & uera dicat.
& iniusta non faciat: cognoscamus
beatũ iob. & iuxta aliquid frustra. &
rursũ iuxta aliquid ñ frustra ꝑcussũ.
Quia eñi iustus & uerax hȩc desemet.¬
ipso asserit. ostendamus & uerum
extitisse qđ dixit. & rectũ fuisse qđ
fecit. Necesse quippe erat ut sc̃s uir
dõ soli sibiq cognitus: quanta uir¬
tute polleret. ad imitandũ cunctis
ignotesceret. Aꝑte namq aliis uir¬
tutis exempla non daret: si ipse sine
tẽptatione remaneret. Actũ gͦ est
ut uires eiꝰ cunctis imitandas ipsa
uis ꝑcussionis ostenderet: & flagella
ꝓderent. qđ intranquillitate latuisset.
Sed hisdem flagellis creuit uirtus pa¬
tientiȩ: atq. ex dolore uerberis. aucta
est gła remunerationis. Ut gͦ indicto
dñi ueritas. rectitudo autẽ teneat᷑

Expanded text:
indicat. Quia enim justus est, frustra indicat. Quia enim justus est, frustra affligere non potuit; sed rursum quia verax est, aliter non potuit dixisse quam fecit. Ut ergo justo et veraci utraque conveniant, quatenus et vera dicat, et injusta non faciat; cognoscamus beatum Job et juxta aliquid frustra, et rursum juxta aliquid non frustra percussum. Quia enim justus et verax haec de semetipso asserit, ostendamus et verum exstitisse quod dixit, et rectum fuisse quod fecit. Necesse quippe erat, ut sanctus vir Deo soli sibique cognitus, quanta virtute polleret, ad imitandum cunctis innotesceret. Aperte namque aliis virtutis exempla non daret, si ipse sine tentatione remaneret. Actum ergo est ut et vires ejus cunctis imitandas ipsa vis percussionis ostenderet, et flagella proderent quod in tranquillitate latuisset. Sed eisdem flagellis crevit virtus patientiae, atque ex dolore verberis aucta est gloria remunerationis. Ut ergo in dicto Domini veritas, rectitudo autem teneatur
Abbreviated transcription (Latin):
quia latius supra disseruimus. melius
repetimus. tardius ad indiscussa ue¬
niamus: quãuis hoc qđ uoce dĩ ad
sathan dr̃ unde uenis: nequaquam
estimo quin & aliter quã prius dicat᷑.
Cũ eñi ab eo certamine in quo relaxatꝰ
fuerat uictus redit. & unde uenit re¬
quiritur. qui unde ueniat scitur. qͥd
aliud quã infirmitas suꝑbiȩ eiꝰ incre¬
datur: Ac si ei aꝑte uox diuina dicat.
Cepe ab uno & infirma carne posito
ħomine uinceris: qui te contra me
auctorẽ om̃tũ erigere conaris. Unde
mox dñs cũ beati iob bona sicut priꝰ
diceret: hȩc cũ uictoria triumphi
enumerans. adiungit. Et adhuc reti¬
nens innocentiã suã. Ac si aꝑte dicat.
sed ille innocentiã ñ amisit. Et unde
te ȩstimasti ꝓuectũ eiꝰ imminuere.
inde compulsus es eiꝰ ꝓuectui deser¬
uire: quia mentis innocentiã quam
gloriose tenuit in tranquillitate. glo¬
riosius seruauit in uerbere. Sequitur.
iustus & uerax: ualde quȩrendũ ẽ
quomꝰ beatũ iob frustra afflixisse se

Expanded text:
quia latius supra disseruimus, melius repetimus, tardius ad indiscussa veniamus. Quamvis hoc, quod voce Domini ad Satan dicitur: Unde venis? nequaquam aestimo quod ei, ut prius, dicatur. Cum enim ab eo certamine in quo relaxatus fuerat victus redit; et unde venit requiritur, qui unde veniat scitur; quid aliud quam infirmitas superbiae ejus increpatur? ac si ei aperte divina vox dicat: Ecce ab uno et in infirma carne posito homine vinceris, qui te contra me auctorem omnium quia latius supra disseruimus, melius mox Dominus cum beati Job bona, sicut prius, diceret; haec cum victoriae triumphis enumerans adjungit: Adhuc retinens innocentiam suam. Ac si aperte dicat: sed ille innocentiam non amisit. Sete aestimasti provectum ejus imminuere, inde compulsus es ejus provectui deservire, quia mentis innocentiam, quam gloriose tenuit in tranquillitate, gloriosius servavit in verbere. Sequitur: justus et verax, valde quaerendum est quomodo beatum Job frustra afflixisse se
Abbreviated transcription (Latin):
rII sui iaculis eiciens. abscondit. Quid¬
illius serua: Quo eñi pacto custodit.
qui custodita semꝑ irrũpere appetit:
Sed seruare sathan dicitur irrũpere
non audere: sicut econtra patrẽ in
oratione postulamus dicentes. ne nos
inducas intepͣtationẽ. Neq em̃ in tep̃¬
tationẽ dñs inducit: qui semꝑ atẽp¬
tatione subditos misericordit᷑ ꝓtegit.
Sed tamen in tep̃tationẽ quasi eiꝰ indu¬
cere est: atepͣtationis nos illecebra nͣ
munire. Et tunc nos in tep̾tationis
laqueũ non inducit: cũ tep̾tari ultra
quã nos possumus ñ ꝑmitrit. Sicut
ergo ds inducere nos intepͣtationem
dicitur. si nos ab aduersario induci
patiatur: ita aduersarius seruare ani¬
mã dicitur: cũ hanc tẽp̾tando suꝑare
ꝓhibetur. Sequitur. Egressus igitur
sathan afacie dñi. Quomͦ sathan a

Expanded text:
rii sui 76 jaculis ejiciens abscondit. rii sui 76 jaculis ejiciens abscondit. illius serva? Quo enim pacto ille custodit, qui custodita semper irrumpere appetit? Sed servare Satan dicitur, irrumpere non audere, sicut e contrario Patrem in oratione postulamus, dicentes: Ne nos inducas in tentationem . Neque enim in tentationem Dominus inducit, qui semper a tentatione subditos misericorditer protegit: sed tamen in tentationem quasi ejus inducere est, a tentationis nos illecebra non munire. Et tunc nos in tentationis laqueum non inducit, cum tentari nos ultra quam possumus non permittit. Sicut ergo Deus inducere nos in tentationem dicitur, si nos ab adversario induci patiatur; ita adversarius servare animam dicitur cum hanc tentando superare prohibetur. VERS. 7.-- Egressus igitur Satan a facie