comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem. cuiꝰ lapis angularis . ẽ. xp̃c. Iui
duos condidit in se. in unum nouum homi¬
nem faciens pacem : qr dies ex die ueniens.
euciriglirauit eis qͥ erant ꝓpe & eis qui
erant longe. saciens utraq unum. Et ad ducens
alias oues q̃ ñ st̃ ex hoc ouili. ut sit unꝰ grex et

Expanded text:
vitatem: cujus lapis angularis est Christus, qui vitatem: cujus lapis angularis est Christus, qui duos condidit in se, in unum novum hominem, faciens pacem, quam dies ex die veniens evangelizavit eis qui erant prope, et eis qui erant longe, faciens utraque unum ; et adducens alias oves quae non sunt de hoc ovili, ut sit unus grex et
Abbreviated transcription (Latin):
tando cognoscis & uetꝰ testam̃tũ in nouo re¬
uelatũ inuetere nou̾u uelatũ uides: recole
quem dixerit apłs paulꝰ pͥncipem potestatis
aeris qͥoꝑat᷑ in filiis infidelitatis. Et illud ubi
ait de quib dam ut resipiscaÑ de diaboli la¬
queis captiuati ab ipso scđm ipsiꝰ uoluntatẽ
fideliũ cordib ait. Nc̃ pͥnceps huiꝰ mundimis¬
sus ẽ foras. Et ipsiꝰ itdem apłi dicedis. Qeruit¬
nos depotestate tenebracrũ. & transtulit iN
regnũ filii claritatis suȩ hȩc atq huiꝰ modi
ratocinatꝰ: intende animũ in litt̃as uet̾is testa¬
m̃ti. et uide qd cantet᷑ in eo psalmo cuiꝰ ẽ. tiulꝰ
Cantate dño ccusicũ nou̾u. Et ne existimes ad
iudȩoꝵ popłm tantũ mͦ ꝑtinere : cantate¬
ipsũ ũbũ qđ ingieco positũ ẽ transferam. euan¬
ex lumine. filius ex pr̃e. hoc ÷ enim & salutare eiꝰ:
captiuitate cũ redimim᷑ & pͥnceps huuis
mundi mitut᷑ foras: ȩdificatur domꝰ pꝰcapti¬

Expanded text:
tando cognoscis, et Vetus Testamentum in Novo revelatum, in Vetere Novum velatum vides; recole quem dixerit apostolus Paulus principem potestatis aeris, «qui operatur in filiis infidelitatis» , et illud ubi ait de quibusdam, «ut resipiscant de diaboli laqueis, captivati ab ipso secundum ipsius voluntatem» : fidelium cordibus ait, «Nunc princeps hujus mundi missus est foras» ; et ipsius itidem Apostoli dicentis, «Quitestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae» . Haec atque hujusmodi ratiocinatus, intende animum et in litteras Veteris Testamenti, et vide quid cantetur in eo psalmo cujus est titul«Cantate Domino canticum novum.» Et ne existimes ad Judaeorum populum tantummodo pertinere: «Cantateipsum verbum quod in graeco positum est, transferam, «evans, lumen ex lumine, Filius ex Patre. Hoc enim est et nceps hujus mundi mittitur foras, aedificatur domus post capti
Abbreviated transcription (Latin):
i karitas qͥ pat̃ diligit flliũ suũ et
patrem diligit filius. in effabilit̃ cõmu¬
nionem demonstrat amborũ. qͥd c̃uenien¬
tius quã ut ille ꝓpͥe dicat᷑ caritas. qͥ sp̃s. ẽ
cõmunis ẽ ambobus : Alio qͥn si in illa tri¬
filius non solius pr̃ĩs uerũ etiam sp̃s scĩ
filius inuenit᷑. Ita enim locis in numera
bilib dr̃ & legt᷑ filiꝰ unigenitꝰ dĩ pr̃is : ut tam̃
et illud uerũ sit qđ apłs ait de dõ pre qui
eruit nos de potestate tenebrarũ. et trans¬
tulit in regnũ filii caritatis suȩ. N dixit
filii sui . qđ si diceret uerissime diceret.
quem ad modum qr sepe dix̃ uerissime
dix̃ sed ait filii caritatis suȩ. Filius gͦ . ẽ.

Expanded text:
i charitas qua Pater diligit Filium, et Patrem diligit Filius, ineffabiliter communionem demonstrat amborum, quid convenientius, quam ut ille proprie dicatur charitas, qui spiritus est communis ambobus? AlioqFilius, non solius Patris, verum etiam Spiritus sancti Filius invenitur. Ita enim locis innumeraicitur et legitur filius unigenitus dei patris, ut tamen et illud uerum sit quod apostolus ait de deo patre: qui eruit nos de potestate tenebrarum et transtulit in regnum filii caritatis. suae. non dixit: "filii sui"; quod si diceret, uerissime diceret, quemadmodum quia saepe dixit, uerissime dixit; sed ait: filii caritatis suae. filius ergo est
Abbreviated transcription (Latin):
ioES Cat flolica q̃ int̾ cieatorem creatu¬
ramq distinguit. nullam patit᷑ in his
duob nominib: intelligendi difficultatẽ
unigenitum eũ accipieñs scđm id qđ scrip¬
tũ ÷ in pͥncipio enet ũbũ. & ũbum eret apͥd

Expanded text:
o catholica, quae inter creatorem creaturamque distinguit, nullam patitur in his duobus nominibus intellegendi difficultatem, unigenitum eum accipiens secundum id, quod scriptum est: in principio erat uerbum et uerbum erat apud
Abbreviated transcription (Latin):
ros fieri ꝑsecutionib suis. Illi enim eos ex
sua infirmitate coniciebant qui ñ habe¬
baq̃ ossum absconditum interius. illi uͦ.
qui habebant hominib foris tristes ui¬
debantur : intus autem gdudebant dõ.
cui non erat absconditum os ipsorum
qđ fecerat in abscondito. Aꝑit autem hc
ossum in abscondito factũ ad nõ idem pauł
sed etiam głiam᷑ intribulationibus. Parũ ẽ
qr non es tristis: & głiaris. Sufficiat tibi
tristem non. eẽ Parũm ẽ in qͥt xp̃ianis. Tale
ossum mͥ fecit in abscondito. ut parum sit
non frangi nisi etiam glorier. Unde glori¬
aris intribulationibus: Scientes qr tribulado
patientiam oꝑatur. Uide qͦmͦ formata sit illa
firmitas intus in corde Scientes qm̃ tribu¬
latio patientiam oꝑatur . Patientia ꝓbatio¬
nem : ꝓbatio spem. Spes autem ñ confundit:

Expanded text:
ros fieri persecutionibus suis. Illi enim eos ex ros fieri persecutionibus suis. Illi enim eos ex sua infirmitate conjiciebant, qui non habebant ossum absconditum interius: illi vero qui habebant, hominibus foris tristes videbantur, intus autem gaudebant Deo; cui non erat absconditum ossum ipsorum, quod fecerat in abscondito. Aperit autem hoc ossum in abscondito factum a Deo idem aposto«sed etiam gloriamur in tribulationibus.» Parum est quia non es tristis, sed et gloriaris? Sufficiat tibi tristem non esse. Parum est, inquit, Christianis: tale ossum mihi fecit in abscondito, ut parum sit non frangi, nisi etiam glorier. Unde gloriaris? «In tribulationibus, scientes quia tribulatio patientiam operatur.» Vide quomodo formata sit illa firmitas intus in corde: «Scientes quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem; spes autem non confundit:
Abbreviated transcription (Latin):
latine os dr̃ Ergo inquit quoddam ossũ
meum intus in abscondito. Tu fecisti intꝰ
ossum mͥ in abscondito: et ñ . ẽ absconditũ
ate In abscondito enim fecisti: sed nũqͥd
& tibi hoc abscondisti: Hoc ossum meũ
factum ate in abscondito homines non
uident. homines non nouer̃ : tu autem
ẽ. in terior: qr in ossibus firmitas et forti¬
tudo intelligitur. Est gͦ quȩdam animae
interior firmitas ubi non frangitur. quae
frangiñ potest. Ñ cedit. Ad nõ enim facta ÷
quȩdam firmitas patientiae nr̃ȩ : de qͣ
dr̃ in alio psalmo. Uerum tam̃ dõ subici¬
etur anima mea : qm̃ ab ipso. ẽ patientia
mea. Et attende apłm paulũ : habentẽ
intus hoc genus firmitatis. Quasi tristes
inquit: semꝑ autem gaudentes. Unde
quasi tristes : Contumeliis opprobriis.
ꝑsecutionibus. flagellis plagis. lapidati¬
onibus carcerib catenis Quis non eos¬
tunc miseros ȩstimaret: Nec illi ipsi ꝑse¬
cutores seuirent in eos. nisi putarent mise¬

Expanded text:
li. Ergo est, inquit, quoddam ossum meum intus in abscondito; tu fecisti intus ossum mihi in abscondito, et non est absconditum a te. In abscondito enim fecisti; sed numquid et tibi hoc abscondisti? Hoc ossum meum factum a te in abscondito homines non vident, homines non noverunt; tu autem est interior; quia in ossibus firmitas et fortitudo intelligitur. Est ergo quaedam animae interior firmitas, ubi non frangitur. Quaelfrangi non potest, non cedit. A Domino enim facta est quaedam firmitas patientiae nostrae, de qua dicitur in alio psalmo: «Verumtamen Deo subjicietur» «anima mea; quoniam ab ipso patientia mea» . Et attende apostolum Paulum, habentem intus hoc genus firmitatis: «Quasi tristes,» inquit; «semper autem gaudentes» . Unde «quasi tristes?» Contumeliis, opprobriis, persecutionibus, flagellis, plagis, lapidationibus, carceribus, catenis. Quis non eos miseros tunc existimaret? Nec illi ipsi persecutores saevirent in eos, nisi putarent eos mise
Abbreviated transcription (Latin):
et intentio uotũq nr̃m. ẽ. ut apd
xp̃m uob̾cũ sine fine uiuamꝰ. Credo autem
nos dicere fortassis audeamus: quam uis
sed etiam coram hominib: Propt̃ nos conscientia
nr̃a sufficit nobis. Propt̃ uos fama nr̃a ñ pollui.
sed pollere deb& iuobis: tenete qđ dixi : atq
distinguite. Duȩ ies sunt: conscientia et fama:
consciẽntia tibi: fama ꝓxime tu ͦ. Qui fidens con
scientiȩ suȩ negligit famam suam crudelis est
maximȩ in loco isto positus de qͦ dicit apłs scri¬
bens ad discipłm suum. Circa om̃s te ipsum
bonorum oꝑm p̃bens exemplũ. Non ex¬

Expanded text:
et intentio votumque nostrum est, ut apud Christum vobiscum sine fine vivamus. Credo autem nos dicere fortassis audeamus, quamvis sed etiam coram hominibus . Propter nos conscientia nostra sufficit nobis: propter vos fama nostra non pollui, sed pollere debet in vobis. Tenete quod dixi, atque distinguite. Duae res sunt, conscientia et fama. Consscientiae suae negligit famam suam, crudelis est: maxime in loco isto positus, de quo dicit Apostolus scribens ad discipulum suum, Circa omnes te ipsum bonorum operum praebens exemplum .
Abbreviated transcription (Latin):
sed et ordinatus ab eccłiis comes ꝑegrinati¬
onis nr̃ȩ in hac gr̃a quae ministratur a nob̵
ad dñi głam et destinatam uoluntatem nr̃am¬
n hĩs uerbis apparet quantam non solũ
curam sc̃c̃irum plebium eẽ. uoluerit mi¬
nistrare necessaria sc̃is dĩ seruis. consilip̃
in hoc dans quia hoc magis ipsis qui
quio fr̃m suoꝵ scẽ uti. Nec ꝓpt̃ hoc dõ ser¬
iure. nec ista sumere nisi ad supplendam
necessitatem ñ ad pascendam pigritiam:
sed etiam suam curam beatꝰ apłs tantam dic̃
in hac ministratione quae nc̃ ꝑtitum trans¬
mittebatur. ut comitem ꝑegrinationis suȩ
propt̃ hoc commemoret ordinatum ab ec¬
clesiis boni testimonu hominem dei
cuus laus inquit in eugłio ẽ. ꝑ om̃s eccłas.
Et ad hoc dicit illum ordinãtum comitem
sibi. ut deuitaret hominum rep̃bensio.¬
nes : nisi ne testimonio scoꝵ in hoc mini¬
sterio socioꝵ tanquam sibi acciꝑe et in
suos sinus conũtere ab infirmis uł impus

Expanded text:
sed et ordinatus ab ecclesiis comes peregrinatised et ordinatus ab ecclesiis comes peregrinationis nostrae in hac gratia, quae ministratur a nobis ad domini gloriam et destinatam uoluntatem nn his uerbis adparet, quantum non solum curam sanctarum plebium esse uoluerit ministrare necessaria sanctis dei seruis, consilium in hoc dans, quia hoc magis ipsis qui quio fratrum suorum sancte uti nec propter hoc deo seruire nec ista sumere nisi ad supplendam necessitatem, non ad pascendam pigritiam — sed etiam suam curam beatus apostolus tantam dicit in hac ministratione, quae nunc per Titum transmittebatur, ut comitem peregrinationis suae propter hoc commemoret ordinatum ab ecclesiis, boni testimonii hominem dei, cuius laus, inquit, in euangelio est per omnes ecclesias. et ad hoc dicit illum ordinatum comitem sibi, ut deuitaret hominum reprehensiones, ne sine testimonio sanctorum in hoc ministerio sociorum tamquam sibi accipere et in suos sinus conuertere ab infirmis et inpiis
Abbreviated transcription (Latin):
lli uidi cabt̃ de quib dictũ ẽ ut fiant amici
de mammona iniquitatis : ut et ipsi inquit
sument illos separatos indexteram in regnum
Ut oꝑa miscđia corporalia iungantur oꝑib
p̃dicationis sp̃itualib: et fiat pax dando
dati et accepti dicit eẽ. istas elemosinas. Ait gͦ.
Si nos uob̃ sp̃itualia seminauimus: magnũ ẽ
si ur̃a carnalia metamus: Et de ipsa re ait alio
loco. Qui multum ñ abundauit: & qui modicu
non defuit illi. Quare qui multũ ñ abund auit :
qr̾ qđ plus habebat: dedit indigenti. Et quid
est qui modicum non defuit illi  qr accepit
ab illo qui abundauit ut fiat inquit ȩqua¬
litas. Ipsa ẽ ꝑax. de qͣ dr̃ Fiat pax inuir¬
tute tua. Erãs autem dõ qui dedit eandem
sollicitudinem pro uob in corde titi. qͣm ex¬
hortationem quidem suscepit: sed cum sol¬
licitior eã. sua uoluntate ꝓfectꝰ ẽ. ad uos.
Misimus etiam cum illo frẽm : cuius laus
ẽ in eugłio ꝑ om̃s eccłas. Non solum aut̃ :

Expanded text:
lli judicabunt de quibus dictum est ut fiant amici de mammona iniquitatis; «ut et ipsi,» inquit,sument illos separatos in dexteram in regnum ut opera misericordie corporalia iungantur operibus predicationis spiritualibus, et fiat pax dando dixit esse istas eleemosynas ; ait ergo, «Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus» ? Et de ipsa re ait alio loco, «Qui multum, non abundavit; et qui modicum, non defuit illi.» Quare. «Qui multum, non abundavit?» Quia quod plus habebat, dedit indigenti. Et quid est, «Qui modicum, non defuit illi?» Quia accepit ab illo qui abundavit, «ut fiat,» inquit, «aequalitas» . Ipsa est pax de qua dicitur, «Fiat pax in virauit. gratias autem deo, qui dedit eandem sollicitudinem pro uobis in corde Titi: quoniam exhortationem quidem suscepit, sed cum sollicitior esset, sua uoluntate profectus est ad uos. misimus autem cum illo fratrem, cuius laus est in euangelio per omnes ecclesias — non solum autem,
Abbreviated transcription (Latin):
quis ñ uidet: Unde enim hões st̃ diuites:
Puto. ausd. argento. familia. t̾ra: sed omnia
ꝑipsum facta st̃. Quid gͦ illo ditius. ꝑ quem
facte st̃ diuitiȩ : Etiam ille quȩ non st̃ uerȩ
diuitiae ꝑ illum enim et ille diuitiae. inge¬
nium memoria uita ipsius corporis sanitas.
sensus. conformatioq m̃brbrum. Et enim
cum haec salua st̃: et pauꝑes diuites suÑ
ꝑ illum et ille maiores diuitiae. fides. pie¬
tas. iustitia. cciritas. castitas mores boni.
Nemo enim et has hab&: nisi ꝑ eum qui
iustificcit impium. Ecce quam diues.:
Quis enim diues: Qui hab& qđ uult
alio faciente: an qui facit quod uult
et alio habente Puto qe ditior ille
qui fecit qđ habes: qr qđ ille habet

Expanded text:
s erat. Unde enim homines sunt divites? Auro, argento, familia, terra. Sed omnia per ipsum facta sunt . Quid ergo illo ditius, per quem factae sunt divitiae, etiam illae quae non sunt verae divitiae? Per illum enim et illae divitiae, ingenium, memoria, vita, ipsius corporis sanitas, sensus, confirmatioque membrorum. Etenim cum haec salva sunt, et pauperes divites sunt. Per illum et illae majores divitiae, fides, pietas, justitia, charitas, boni mores. Nemo enim et has habet, nisi per eum qui justificat impium. Ecce quam dives. Quis enim dives, qui habet quod vult alio faciente, an qui facit quod vult et alium habentem? Puto quia ditior est, qui fecit quod habes, quia quod ille habet,
Abbreviated transcription (Latin):
mate fr̃s mei: cũ intẽptationib uariis in¬
ciderias. Nsolum aut̃ ꝓpt̃ se ipsos his
mouentur affectibus : uerum etiam ꝓpt̃
eos quos liberari cupiunt. Et ne peaNt
metiunt: et dolent si ꝑeunt: & gaud et

Expanded text:
mate, fratres mei, cum in tentationes uarias inmate, fratres mei, cum in tentationes uarias incideritis. Non solum autem propter se ipsos his mouentur adfectibus, uerum etiam propter eos, quos liberari cupiunt et ne pereant metuunt, et dolent si pereunt et gaudent
Abbreviated transcription (Latin):
in peccatis: gaudent in oꝑib bonis. Ut
enim metuart peccare audiumt. Qm̃ a
bundauit iniquitas: refrigescet caritas
multoꝵ. Ut cupiant ꝑseuerare: audi¬
unt quod scriptum est. Qui ꝑseuera¬
uerit usq infinem: hic saluus erit
ut doleant in peccatis: audiunt. Si dixe¬
rimus qr peccatum ñ habemꝰ : nos ipsos
seducimus : et ueritas in nob ñ ẽ. Ut gau¬
deant in oꝑib bonis : audiunt. Hilarem
datorem diligit ds̃. Item sicuti se infirmi¬
tas eoꝵ firmitasq habuerit: metuu&
temptari. cupiuntq temptari. Dolent
intẽptationib : gaudent in temptationib:
Vt enim metuant᷑ temptari. audiunt. Si
quis poccupatꝰ fuerit in aliqͦ delicto: uos
qui sp̃ituales estis instruite huiꝰ modi in
spũ mansuetudinis: intendens te ipsum
ne et tu tempteris. Ut aut̃ cupiant tem¬
ptari: audiant queridam uirum fortẽ
Ut gaudeant in tẽptationibus: audiuN
iacobum dicentem. Omne gaudiũ existi¬

Expanded text:
in peccatis, gaudent in operibus bonis. ut in peccatis, gaudent in operibus bonis. ut enim metuant peccare audiunt: quoniam abundabit iniquitas, refrigescit caritas multorum; ut cupiant perseuerare audiunt quod scriptum est: qui perseuerauerit usque in finem hic saluus erit; ut doleant in peccatis audiunt: si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est; ut gaudeant in operibus bonis audiunt: hilarem datorem diligit deus. item sicuti se infirmitas eorum firmitasque habuerit, metuunt temtari, cupiunt temtari, dolent in temtationibus, gaudent in temtationibus. ut enim metuant temtari audiunt: si quis praeoccupatus fuerit in aliquo delicto, uos qui spiritales estis, instruite huius modi in spiritu mansuetudinis, intendens te ipsum. ne et tu tenteris; ut autem cupiant tentari, audiunt quendam uirum fortem ut gaudeant in tentationibus, audiunt Iacobum dicentem: Omne gaudium existi
Abbreviated transcription (Latin):
et si ad horam contristauit uos nẽ gau¬
deo: ñ qr contristati estis : sed qr cont̾ris¬
tati estis in poenitia. contristati enim es¬
tis scđm dm̃ : ut in nullo detrim̃to pa¬
tiamini ex nob̃. Quȩ enim scđm dm̃ est
tristitia: poenitentiam in salutem im¬
poenitendam oꝑatur Mundi autem
tristitia mortem oꝑat᷑. Ecce enim id ipsũ
scđm dm̃ contristari: quantam ꝑfecit
in uobis industriam. Iuxta scripturas gͥ
scãs sanamq doctrinam. ciues scãẽ ciũi¬
tatis dĩ in huius uitae ꝑegrinatione scđm
dm̃ uiuentes metuunt᷑. cupiunq doles.
gaudesq. Et qr rectus. ẽ amor eoꝵ: istas
om̃s affectiones ⁊ectas habed̃. MetuuNT
poenã ȩt̃nam : cupiunt uitam ȩt̃nam . Do¬
leN in re: qr in semet ipsis ad huc inge¬
miscuñ : adoptionem expectantes re¬
demptionem corporis sui. Gaudent
in spe: qr fiet sermo qui scriptus ẽ. Ab¬
sorbta est mors inuictoriam. Item metu¬
unt peccare : cupiunT ꝑseuertere Dolent

Expanded text:
ntristavit vos, nunc gaudeo, non quia contristati estis, sed quia contristati estis ad poenitentiam. Contristati enim estis secundum Deum, ut in nullo detrimentum patiamini ex nobis. Quae enim secundum Deum est tristitia, poenitentiam in salutem impoenitendam operatur: mundi autem tristitia mortem operatur. Ecce enim idipsum secundum Deum contristari, quantum perficit in vobis industrianctas sanamque doctrinam ciues sanctae ciuitatis dei in huius uitae peregrinatione secundum deum uiuentes metuunt cupiuntque, dolent gaudentque, et quia rectus est amor eorum, istas omnes affectiones rectas habent: metuunt poenam aeternam, cupiunt uitam aeternam, dolent in re, quia ipsi in semet ipsis adhuc ingemescunt adoptionem exspectantes redemtionem corporis sui; gaudent in spe, quia fiet sermo qui scriptus est: absorpta est mors in uictoriam. item metuunt peccare, cupiunt perseuerare, dolent
Abbreviated transcription (Latin):
fruens. lettia Fugiens qđ ei aduersat᷑ timor ẽ
id que si acciderit sentiens. tristitia ẽ Proinde
mala st̃ ista si malus amor est: bona si bonus
Qđ dicimus : de scripturis probemus Concu¬
piscit apłs dissolui: et eẽ cum xp̃o. Et concu¬
piuit anima mea desidare udicia tua in om̃i¬
tempore. uł si accommodatius dr̃. desidauit
anima mea c̃cupiscere iudicia tua. Et conicu¬
piscentia sapientiae ꝑducit ad regnũ. Hoc tam̃
loquendi optinuit consuetudo : ut si cupiditas
uł c̃cupiscentia dicatur ne addatur cuius yei
sit: non nisi in malum possit intelligi. lȩtitia
in bono ẽ letamini in dño & exultate iusti.
Et dedisti letitiam in cormeum. Et ad impleb̃
me lȩaitia cũ uultu tuo. Timor in bono . ẽ. apđ
apłm ubi ait. cum timore & tremore uram
ipsoꝵ salutem oꝑamini. Et noli. altũ saꝑe:
sed time. Et timeo aut̃ ne sic̃ serpens euã

Expanded text:
fruens, laetitia est: fugiens quod ei adversatur, timor est: fruens, laetitia est: fugiens quod ei adversatur, timor est: idque si acciderit sentiens, tristitia est. Proinde mala sunt ista, si malus est amor; bona, si bonus. Quod dicimus, de Scripturis probemus. Concupiscit Apostolus dissolvi, et esse cum Christo : et, Concupivit anima mea desiderare judicia tua; vel si accommodatius dicitur, Desideravit anima mea concupiscere judicia tua ;; et, Concupiscentia sapientiae perducit ad regnum . Hoc tamen loquendi obtinuit consuetudo, ut si cupiditas vel concupiscentia dicatur, nec addatur cujus rei sit, non nisi in malo possit intelligi. Laetitia in bono est, Laetamini in Domino, et exsultate justi : et, Dedisti laetitiam in cor meum : et, Adimplebis me laetitia cum vultu tuo . Timor in bono est apud Apostolum, ubi ait, Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini : et, Noli altum sapere, sed time : et, Timeo autem, ne sicut serpens Evam
Abbreviated transcription (Latin):
me utiq ab eo. Tuuͦ. unanimis m̃s. Uniani¬
mem dicit: tanꝗ unum ina xp̃o. Est gͦ eccla
qđ ferat foris: gemat intus : immicos tam̃ suos
deputet foris et intus. Foris facilius euitabiles:
intus difficilius tolerabiles. Qm &si contri
staui uos in epła: ñ me poenitet. Et si poeni.¬
stati enĩ estis scđm dm̃: ut innullo decri¬
mentum patiamini ex nobis
uius ꝓpositum ẽ amare dm̃ et ñ scđm
hominem sed scđm dm̃ amare pximũ
sicut etiam se ipsum : ꝓcul dubio propter
hunc amorem dr̃ uoluntatis bonȩ. Quae
usitatius inscripturis scĩs caritas appellat᷑
Sed et amor qͦq scđm easdem sacras litte¬
ras dicitur Nam & amatorem boni apts
eligendum. Et ipse dñs paerum apłm inter¬
rogans cũ dixisset illi diligis meplus ins&
respondit. Onẽ tu scis qr amote Recta itaq¬
uoluntas. ẽ bonus amor: & uoluntas ꝑuersa
malus amor. Amor gͦ inhians habere quod
amatur: cupiditas est : id autem habens eoq

Expanded text:
me utique ab eo; tu vero unianimis meus» . Unianime utique ab eo; tu vero unianimis meus» . Unianimem dicit, tanquam unum in Christo. Est ergo Ecclesiae quod ferat foris, gemat intus: inimicos tamen suos deputet foris et intus; foris facilius evitabiles, intus difficilius tostavi vos in epistola, non me poenitet. Et si poeniistati enim estis secundum Deum, ut in nullo detrimentum patiamini ex nobisujus propositum est amare Deum, et non secundum hominem, sed secundum Deum amare proximum, sicut etiam se ipsum; procul dubio propter hunc amorem dicitur voluntatis bonae, quae usitatius in Scripturis sacris charitas appellatur: sed amor quoque secundum easdem sacras Litteras dicitur. Nam et amatorem boni diciteligendum . Et ipse Dominus Petrum apostolum interrogans, cum dixisset, Diligis me plus his? ille respondit, Domine, tu scis quia amovoluntas est bonus amor, et voluntas perversa malus amor. Amor ergo inhians habere quod amatur, cupiditas est; id autem habens eoque
Abbreviated transcription (Latin):
uda ᷤᷤ ÷ filius sponsi: ꝑsequens sponsum.
Hoc tñc̃ contingit : et futurorum exẽ¬
plum p̃missum .ẽ. Multos enim falsos
fr̃s passura erat eccła : ut adhuc et
usq infinem sponsum illum filius ꝑseqͣtꝰ
Si enim immicus exprobrasset michi¬
sustinuissem utiq ait. & si is qui oderat me
suꝑ me magna locutus fuisset : abscon dissem
xp̃c: nec uiuere potuit cũ uellet uiuere &
mortuus inquiunt nolens. Euictus cruci¬
Odit me : aꝑtas mͥ indicit inimicitias. Facile
ẽ istũ uł tolerare uł euitare. Quid facio de
abessalon. quid facio de uida: Quid de
falsis frĩbus: Quid demalis filiis: & tamen
filiis qui non contra nos blaspheman
Abscondis enimte a pagano : in trans ecclam
Quando enim &ibi inuenis qđ tim eas : quid
quęris ubi te abscondas: Deniq ille ipse apłs
qui gemit inꝑicuł a falsis fr̃ib : foris inquit
pugnȩ. intus timores. Si gͦ is qui oderat me
suꝑme magna locutus fuisset: absconderem

Expanded text:
udas filius sponsi persequens sponsum. udas filius sponsi persequens sponsum. Hoc tunc contigit; an et futurorum exemplum praemissum est? Multos enim falsos fratres passura erat Ecclesia, ut et adhuc et usque in finem sponsum illum filius persequatur. «Si» enim supportassem utique; et si is qui oderat me, super me mala locutus fuisset, abscondissem Christus, nec vivere potuit, cum vellet vivere: et mortuus est, inquiunt, nolens, evictus, cruciodit me, apertas mihi indicit inimicitias; facile est istum vel tolerare vel vitare: quid facio de Abessalon? quid facio de Juda? quid de falsis fratribus? quid de malis filiis et tamen filiis, qui non contra nos blasphemant Abscondis enim te a pagano, intrans Ecclesiam. Quando autem et ibi invenis quod times, quid quaeris ubi te abscondas? Denique ille ipse apostolus qui gemit in periculis a falsis fratribus: «Foris,» inquit, «pugnae, intus timores» . «Si» ergo «is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, abscondissem
Abbreviated transcription (Latin):
recedite. Quib dix̃: utiq ustis. Aqͥbus ut
recede dix̃  utiq apeccatorib et iniquis
Quȩro atalib utrum ipse recesserit. Inuenio qđ
non recesserit. Ergo alit̃ intellexit. Nam utiq
prior facere qđ pͣcepit. Recessit corde: obiur¬
gauit atq arguit. Continendo se a consensu:
non tetigit immundum. Obiurgando autem.
exiit liber inc̃spectu dĩ. cui neq sua ds̃ pec¬
cata imputat. qr non fecit: neq aliena : qr
ñ approbauit. Neq negligentiam. qr non
tacuit : neq suꝑbiam. qͦr ĩnunitate ꝑman¬
sit. Sic gͦ fr̃s mei quotqt habetis int̃uos
qui ad huc amore scłi p̃grauantur. aua¬
ros ꝑiuros. adulteros spectatores nuga¬
rum. consultores mathȩmaticorum. fana
ticorum. augurum. aruspic rum ȩbriosos
luxuriosos: quicquid int̃uos malorum esse
nostis: quantum potestis impbate. ut corde
recedatis. Et redarguite ut exeatis inde. &
nolite consentire. ut immundum ñtaN¬

Expanded text:
Recedite. Quibus dixit? Utique justis. A quibus ut Recedite. Quibus dixit? Utique justis. A quibus ut recederent, dixit? Utique a peccatoribus et iniquis. Quaero, a talibus utrum ipse recesserit? Invenio quod non recesserit. Ergo aliter intellexit. Nam utique prior faceret quod praecepit. Recessit corde, objurgavit atque arguit. Continendo se a consensu non tetigit immundum: objurgando autem exiit liber in conspectu Dei; cui neque sua Deus peccata imputat, quia non fecit; neque aliena, quia non approbavit; neque negligentiam, quia non tacuit; neque superbiam, quia in unitate permansit. Sic ergo, fratres mei, quotquot habetis inter vos, qui adhuc amore saeculi praegravantur, avaros, perjuros, adulteros, spectatores nugarum, consultores mathematicorum, fticorum, augurum, aruspicum, ebriosos, luxuriosos, quicquid inter vos malorum esse nostis, quantum potestis, improbate, ut corde recedatis, et redarguite, ut exeatis inde, et nolite consentire, ut immundum non tan
Abbreviated transcription (Latin):
uam multa et quam uehem̃t̃ ieremias iN¬
crepauit in peccatores & sceleratos popłi sui.
Int̃ eos tam̃ eybrt᷑ unũ cũ illis templũ intrabat:
eadem sacram̃ta celebrabat: sed clamando¬
in ea hominũ sceleratorum c̃g̃gatione ui.¬
uebat: sed clamando exiebat m̃de. Hoc est
exire inde :⁊ hoc ÷ immundũ ñ tangere : & uo¬
luntate ñ c̃sentire: & ore ñ parcere. Certe¬
manifestum. ẽ iam prudentiȩ ur̃ȩ qͦmͦ acci¬
pienda si ds om̃ã talia testimonia scriptu¬
rarum: ut qͣndo scriptura sonat recede nos deb̾e
amalis : ñ aliud intelligere tubeam᷑: nisi ut
corde recedamus. ne maius malum in separati¬
one bonorum committamus quam in maloꝵ
coniunctione fugiamus: sic̃ ipsi donatiste fecer̃¬
Certe manifeste dixit ꝓpħa. Recedite. exite
inde : et immundum ne tetigeritis Ergo
ut intelligam qđ dixit: attendo qđ fecit. Fac¬
to suo: mĩchi exponit dictum suum. dixit:

Expanded text:
Quam multa et quam vehementer Jeremias inQuam multa et quam vehementer Jeremias increpavit in peccatores et sceleratos populi sui! Inter eos tamen erat, unum cum illis templum intrabat, eadem sacramenta celebrabat: in ea hominum sceleratorum congregatione vivebat, sed clamando exibat inde. Hoc est exire inde, hoc est immundum non tangere, et voluntate non consentire, et ore non parcere. manifestum est prudentiae vestrae, quomodo accipienda sint omnia talia testimonia Scripturarum: ut quando Scriptura sonat, recedere nos debere a malis, non aliud intelligere jubeamur, nisi ut corde recedamus; ne majus malum in separatione bonorum committamus, quam in malorum conjunctione fugiamus, sicut ipsi Donatistae fecerCerte manifeste dixit propheta, Recedite et exite inde, et immundum ne tetigeritis. Ego ut intelligam quod dixit, attendo quod fecit. Facto suo mihi exponit dictum suum. Dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
tiam : & postea ostendendo non meam. Ple¬
rumq accusantur hoẽs: et cum accusati fu¬
erint defendunt se Cũ autem se ille qui accusat᷑
homo rationabiliter iusteq defenderit: qui
exit: ratione reddita et defensione iustissima.
Hoc ÷ qđ faciebant scĩ : qͣndo excutiebaN pul-¬
uerem de pedib adũsus eos qui sibi pacem
nuntiatam ñ accipiebans. Exiit inde specula¬
tor: cui dictũ. ẽ. Speculatorem posui te domꝰ
isrł. Illi enim dr̃. Si dixeris iniquo & non se
auerterit ab iniqͥtate & auia sua: iniquus
ille in sua iniquitate morietur: & tu ani¬
mam tuam liberabis. Hoc si facit: exiit
inde non separatione corporis sed defensio¬
ne oꝑis sui. ꝑ ecit enim iste qđ faciendum
fuit: etiam si illȩ non optemꝑauit cui obtẽ¬
perandum fuit. Hoc ÷ exite inde clamaure
clamauit
isaias. clamauit ieremias clamauit ez e¬
chiel. Videamus si hoc ipsi fecer̃: si dimiser̃
popłm dĩ: et se ad gentes alias transtuler

Expanded text:
tiam, et postea ostendo non meam. Pletiam, et postea ostendo non meam. Plerumque accusantur homines; et cum accusati fuerint, defendunt se: cum autem se ille qui accusatur homo, rationabiliter justeque defenderit, qui exiit? Ratione reddita, et defensione justissima. Hoc est quod faciebant sancti, quando excutiebant pulverem de pedibus suis, adversus eos qui sibi pacem nuntiatam non accipiebant . Exiit inde ille speculator, cui dictum est, Speculatorem posui te domui Israel. Illi enim dicitur, Si dixeris iniquo, et non se averterit ab iniquitate et a via sua; iniquus ille in sua iniquitate morietur, et tu animam tuam liberabis . Hoc si facit, exit inde, non separatione corporis, sed defensione operis sui. Fecit enim iste quod faciendum fuit: etiamsi ille non obtemperavit, cui obtemperandum fuit. Hoc est, Exite inde. CAPUT XXclamavit Isaias, clamavit Jeremias, clamavit Ezechiel. Videamus si hoc ipsi fecerunt, si dimiserunt populum Dei, et se ad gentes alias transtulerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
exire et recede iubem᷑ ne tangamꝰ im¬
mundume nos istam recessionem spiri¬
tualit̃ intelligimus : illi corporalit̃. Nam et ego
clamo cũ ꝓpħa. et qualia cũq sumus uasa. u̾tit᷑
nob ds̃ in dispensatione ur̃ti Clamamꝰ et nos:
& dicimus uob. Recedite : Exite inde : & im¬
mundũ ne tetigerits. Sed contactu cordis: ñ
corporis. Quid. ẽ. enim tangere immundum :
nisi consentire peccatis : Quid ẽ. autem exire
inde: nisi facere qđ ꝑtinet ad correctionem
maloꝵ qͣntum ꝓunius cuiusq gradu atq
ꝑsona salua pace fieri potest: Difplicuit tibi
qđ quisq peccauit: non tetigisti immundum.
Recdarguisti corripuisti monustiͣ ad hibiuisti
etiam̃ si res exigit congruam & quae unitatem
non uiolet disciplinam : exifa inde. Attendite
in facta scõꝵ: ne forte nr̃a uideatur int̃p̃tatio
Quomͦ hȩc ũba intellexer̃ scĩ : sic utiq intelli¬
genda st̃ Exite inde dix̃ propħa. Rius usitata
ipsius uerbi consuetudine assero istam senten¬

Expanded text:
exire et recedere jubemur, ne tangamus immundum? Nos istam recessionem spiritaliter intelligimus: illi corporaliter. Nam et ego clamo cum Propheta; et qualiacunque sumus vasa, utitur nobis Deus in dispensatione vestra. Clamamus et nos, et dicimus vobis, Recedite, exite inde, et immundum ne tetigeritis; sed contactu cordis, non corporis. Quid est enim tangere immundum, nisi consentire peccatis? Quid est autem exire inde, nisi facere quod pertinet ad correptionem malorum, quantum pro uniuscujusque gradu atque persona salva pace fieri potest? Displicuit tibi quod quisque peccavit; non tetigisti immundum. Redarguisti, corripuisti, monuisti, adhibuisti etiam, si res exegit, congruam, et quae unitatem non violet, disciplinam; existi inde. Attendite in facta sanctorum, ne forte nostra videatur interpretatio. Quomodo haec verba intellexerunt sancti, sic utique intelligenda sunt. Exite inde, inquit propheta. Prius usitata ipsius verbi consuetudine assero istam senten
Abbreviated transcription (Latin):
Rofecto dieturi st̃ homini. Templum dĩ fu¬
turus es: cum baptismum acceꝑis. Dicit
autem & apłs. Quae cõpositio templi dei cum ido¬
lis: Qua re gͦ non uident similit̃ ẽẽ. dicendũ
m̃brum xp̃i futurus es cum acceꝑis baptismume
N posst̃ m̃bra xp̃i eẽ m̃bra meretricis: quia &
apłs hoc dicit. Qui & alio loco Nolite inqͥt
errare. Neq fornicaitores: neq idolis serui¬
entes. et coeterti quȩ illic annumerat. iegnum
dĩ possidebt̃. Cur gͦ ad baptismum idolis
seruientes non am̃mittimus. & fornicatores
ammittendos putamus : cum & his & coete¬
ẽ. ut cum potestas patet utrumq prohibendi.
uementem ad baptismum ꝑmittam forni¬
carium ꝑmanere. & ñ ꝑmittam idolis ser¬
uientem. cum et illis dici audiam. et hȩc
quidem fuistis. sed ab luti estis Uos enim

Expanded text:
rofecto dicturi sunt homini: templum dei futurus es, cum baptismum acceperis; dicit autem apostolus: quae conpositio templo dei cum idolis? quare ergo non uident similiter esse dicendum: membrum Christi futurus es, cum acceperis baptismum; non possunt membra Christi esse membra meretricis? quia et hoc apostolus dicit, qui et alio loco, nolite, inquit, errare; neque fornicatores neque idolis seruientes et cetera, quae illic enumerat, regnum dei possidebunt. cur ergo ad baptismum idolis seruientes non admittimus et fornicatores admittendos putamus, cum et his et ceteest, ut, cum potestas patet utrumque prohibendi, uenientem ad baptismum permittam fornicarium permanere et non permittam idolis seruientem, cum et illis et illis dici audiam: et haec quidam fuistis, sed abluti estis? sed eo m
Abbreviated transcription (Latin):
et recedat ab iniqͥtate omnis qui inuocat
nom̃ dñi. Nulla etiam cõmunio ẽ. luci &
tenebris : non solum quae foris sed etiam
idixerimus qđ societatem habemus cũ
eõ & intenebris ambulamꝰ : m̃timur
Habes et apłm paulum dicentem.
Aut quae societas luci ad tenebras. Dicis te
societatem habe cum dõ: & in tenebris am¬
bulas: Et ds lux est : & tenebre in eo non st̃
ullȩ Quomodo gͦ societas luci & tenebris
Iam gͦ dicat sibi homo. Quid faciam unde
ero lux: In peccatis et iniquitatib uiuo
Quasi subrepit quaȩdam desꝑatio & tristitia.
Salus nulla. ẽ nisi insocietate dĩ Ds̃ lux ẽ
et tenebre in eo ñ st̃ ullȩ. Quid gͦ faciemus fr̃s¬
mei : Societas cum dõ habenda. ẽ Alia spes
uitae ȩternȩ nulla ẽ ds̃ autem lux. ẽ & te¬
nebrȩ in eo ñ st̃ ullȩ Iniquitas autem te-¬
nebrȩ st̃. Iniqͥtatib p̃mimur : ne societa tem
cũ dõ hab̾e possimus. quȩ gͦ spes : Quid fa-¬

Expanded text:
et recedat ab iniquitate omnis qui invocat et recedat ab iniquitate omnis qui invocat nomen Domini . » Nulla etiam societas est luci et tenebris, non solum quae foris, sed etiam dixerimus quia societatem habemus cum eo, et in tenebris ambulamus, mentimur. Habes et apostolum Paulum dicentem, Aut quae societas luci ad tenebras ? Dicis te societatem habere cum Deo, et in tenebris ambulas; et Deus lux est, et tenebrae ae in eo non sunt ullae: quomodo ergo est societas luci et tenebris? Jam ergo dicat sibi homo, Quid faciam? unde ero lux? In peccatis et in iniquitatibus vivo. Quasi subrepit quaedam desperatio et tristitia. Salus nulla est, nisi in societate Dei. Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae. Peccata autem mei? Societas cum Deo habenda est, alia spes vitae aeternae nulla est; Deus autem lux est, et tenebrae in eo sunt nullae: iniquitates autem tenebrae sunt; iniquitatibus premimur, ne societatem cum Deo habere possimus: quae ergo spes?
Abbreviated transcription (Latin):
mnis consummationis uidi finem.
Et qͣsi diceretur ei. qͥs ẽ finis quem ui¬
disti: latũ mandatũ tuũ ualde Ipse est
caritas ñ st̃ angustiȩ In ipsa latitudine
erat apłs cũ diceret. Os nr̃m patet ouos
corinti i : cor nr̃m dilatatũ.ẽ. Ñ angusti¬
amini in nob̵. Idõ gͦ latũ mandatum
tuũ ualde. Qđ ẽ satum mandatum :¬
Mandatum nouum do uob̵: ut uos inuicem
diligatis.
caritas gͦ non angustatur Uis ñ angustari in
t̃ra: in lato habita Quicquid enimꝰ tibi fecerit
homo ñ te angustat : qr illud diligis qđ non
Hoc munus ẽ dĩ. ut in p̃ceptis eiꝰ ñ
timore poene angustemur : sed dilectione
et delectatione iustitiae dilatdn᷑. Hanc enĩ¬
nob̵ ꝓmittit latitudinem dicens. Habi.¬
tabo in eis. & de ambulabo. Quã enim la¬
tum ẽ ubi de ambulat ds̃. In banc latitu¬
dinem diffunditur caritas in cordibus
iugum ducere cũ infidelibus. Quae enim
participatio iustitiae cũ iniqͥtate : aut quae
societas luci ad tenebras:

Expanded text:
mnis consummationis vidi finem. Et quasi diceretur illi, Quis est finis quem vidisti? Latum mandatum tuum valde . Ipse est est charitas, non sunt angustiae. In ipsa latitudine erat Apostolus, cum diceret, Os nostrum patet ad vos, o Corinthii; cor nostrum dilatatum est: non angustamini in nobis . Ideo ergo latum mandatuatum mandatumMandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Charitas ergo non angustatur. Vis non angustari in terra? In lato habita. Quidquid enim tibi fecerit homo, non te angustat; quia illud diligis quod non Hoc munus est Dei, ut in praeceptis ejus non timore poenae angustemur, sed dilectione et delectatione justitiae dilatemur. Cor nnobis promittit latitudinem ejus dicens: «Habitabo in eis, et deambulabo» . Quam enim latum est ubi deambulat Deus! in hac latitudine diffunditur charitas in cordibus jugum ducere cum infidelibus. Quae enim participatio justitiae cum iniquitate? aut quae societas luci ad tenebras?
Abbreviated transcription (Latin):
Sed in quȩ sua ioħs matrem drũ
accepit: Neq enim non ex eis erat¬
ii. qui dixerant ei. ecce nos dimisimus
omnia. et secuti sumus te : Sed ibi quoq
audierant. Qui cũq ista dimiserit propt̃
me: accipiet in hoc scło centies tantum.
Habebat gͦ ille discipłs centupliciter plura
quam dimiserat. in quȩ susciꝑet eius ma¬
trem qui illa donauerat. Sed in ea societate
beatus ioħs ꝑceꝑat centuplũ. Ibi nemo dice¬
bat aliquid suum : sed erant illis omnia com¬
munia : sicut in actib aptoꝵ scriptũ. ẽ Sic
enim apłi erant quasi nichil habentes:
et omnia possidentes. Quomodo gͦ matrem
magistri et domini sui discipłs et famulus
accẽpit in sua. ubi suum aliquid nemo
dicebat: An qr paulo post in eodem libro
legitur. qͦtqͦt enim possessores p̃diorum
uel domorum erant. uendentes afferebant
p̃tia illoꝵ et ponebant ad pedes apłoꝵ. dis¬
tribuebantur autem unicuiq prout cuiq¬
opus erat. Intelligendum. ẽ sic distri¬

Expanded text:
Sed in quae sua Joannes matrem Domini accepit? Neque enim non ex eis erat qui dixerant ei: Ecce nos dimisimus omnia, et secuti sumus te; sed ibi quoque audierat: Quicunque ista dimiserit propter me, accipiet in hoc saeculo centies tantum . Habebat ergo ille discipulus centupliciter plura quam dimiserat, in quae susciperet ejus matrem qui illa donaverat. Sed in ea societate beatus Joannes perceperat centuplum, ubi nemo dicebat aliquid suum, sed erant illis omnia communia, sicut in Actibus apostolorum scriptum est . Sic enim Apostoli erant, quasi nihil habentes, et omnia possidentes . Quomodo ergo matrem magistri et Domini sui discipulus et famulus accepit in sua, ubi aliquid suum nemo dicebat? An quia paulo post in eodem libro legitur, Quotquot enim possessores praediorum vel domorum erant, vendentes afferebant pretia eorum, et ponebant ad pedes Apostolorum: distribuebatur autem unicuique prout opus erat , intelligendum est sic distri
Abbreviated transcription (Latin):
et uenit uerum ipsoꝵ. Qucsi ipsoꝵ felicitas
ẽ scłi: uerum ipsoꝵ poena ẽ. Nr̃m aut̃ quasi
tristitia ẽ gaudium ñ ẽ quasi. Non enim ait
apłs quasi gaudentes semꝑ autem tristes
aut quasi tristes & quasi gaudentes: sed ait qͣsi
diuitias nullas possidebat . Et quid secutus ait:¬
Quasi nichil habeaites. Et ipsum nichil habe
apłi: quasi nichił erat. Et omnia possider¬
tes Ibi non dixit quasi: quia quasi egebat.
Non autem quasi : sed uere multos ditabat
sed omnia possidebat. Tanquam nchil¬

Expanded text:
 quasi ipsorum, felicitas est saeculi; verum ipsorum poena est. Nostrum autem quasi tristitia est, gaudium non est quasi. Non enim ait Apostolus, quasi gaudentes, semper autem tristantes; aut quasi tristes, et quasi gaudentes; sed ait, quasdivitias nullas possidebat, tamen addidit: Tanquam nihil habentes, et ipsum enim nihil habere Apostoli, quasi nihil habere erat. Et omnia possidentes, ibi non dixit quasi. Quia quasi egebat, non autem quasi, sed vere multos ditabat.sed omnia possidebat. Itaque in hi
Abbreviated transcription (Latin):
Illi stragem funerũ ubiq facientes: ec¬
ctam xũi mori arbitrabantur. Ecce nẽ nar
em̃ dauit me dñs: et morti ñ tirdidit me. Non
eͦ quicquam uiribus suis licuisse arbitretur
fremitus impiorum. Non hab̃et istam potestatẽ:
nisi sibi data e&̃ desuꝑ. Sepe filium pat̾ familias
ꝑnequissimos seruos em̃dari iubet. Illi here¬
ditatem : illis compedes p̃parat. Quasi tris

Expanded text:
illi stragem funerum ubique facientes, Ecclesiam Christi mori arbitrabantur. Ecce nunc ena«emendavit me» «Dominus, et morti non tradidit me.» Non ergo quidquam viribus suis licuisse arbitretur fremitus impiorum: non haberet istam potestatem, nisi sibi data esset desuper. Saepe filios paterfamilias per nequissimos servos emendari jubet; cum illis haereditatem, illis
Abbreviated transcription (Latin):
titiae. dextra & sinistra. Uideo ubi decorem: ubi
decorus : & in ignobilitate fortis. Apđ alios glosus
p̃dicabatur: apđ alios ignobilis contempnebat᷑.
Decorem afferebat eis quib placebat: fortitudinem
adũsus eos quib displicebat. Et sic enumerat
omnia usq infinem ubi dicit. qͣsi nichil haben¬
tes. et omnia possidentes. Cum omnia possidet
decorus ẽ: cum nichil hab& fortis est.

Expanded text:
titiae dextra et sinistra.» Vide ubi decorem, ubi titiae dextra et sinistra.» Vide ubi decorem, ubi  In gloria decorus, in ignobilitate fortis. Apud alios gloriosus praedicabatur; apud alios ignobilis contemnebatur. Decorem afferebat eis quibus placebat, fortitudinem adversus eos quibus displicebat. Et sic enumerat omnia usque in finem, ubi dicit: «Quasi nihil habentes, et omnia possidentes» . Cum omnia possidet, decorus est; cum nihil habet, fortis est.
Abbreviated transcription (Latin):
Ñs N cum uenisset incarne quibus
p̃dicabat euangłium aliis placebat.
aliis displicebat. Nam diuisȩ suq̃ ad.¬
uersus se linguae uidaeoꝵ: Alii dicebant bonus. ẽ
alii dicebarit. non : sed seducit turbas. Alu gͦ
bene loquebantur : alii detrahebant: lacera¬
bant. mordebant. conuiciabantur. Ad eos ͦ
quibus placebat: decorem induit.: Ad eos quibis
displicebat: fortitudinem induit. Imitare gͦ et
ti dnm tuũ: ut possis eẽ uestis ipsius. Estõ cum
decore ad eos quibus placeÑ bona oꝑatua.:
Esto fortis adũsus detractores. Audi paulũ apłm
imitantem dñm suum. quomꝰ et ipse habuit
decorem. habuit fortitudinem: xp̃i bonus odor
sumꝰ dõ inquit in omni loco: et in his qui salui
fiunt. et in his qͥ ꝑeuq̃. Quib enim placet bonũ
salui fuiN: qui detrahuñ bono ꝑeunt. Qđ suũ
eycct. ille odorem habebat bonũ: immo bonis
induerat. Quib enit odor mortis in mortem:
fortitudinem induerat. De ipso decore & fortitu

Expanded text:
noster cum venisset in carne, his quibus praedicabat Evangelium regni, aliis placebat, aliis displicebat. Nam divisae sunt adversus se linguae Judaeorum: «Alii dicebant, Quia bonus est; alii dicebant, Non, sed seducit turbas» . Alii ergo bene loquebantur; alii detrahebant, lacerabant, mordebant, conviciabantur. Ad eos ergo quibus placebat, «decorem induit:» ad eos quibus displicebat, «fortitudinem induit.» Imitare ergo et tu Dominum tuum, ut possis esse vestis ipsius: esto cum decore ad eos quibus placent bona opera tua; esto fortis adversus detractores. Audi apostolum Paulum imitantem Dominum suum, quomodo et ipse habuit decorem, habuit fortitudinem. «Christi bonus odor sumus,» inquit, «in omni loco, et in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt.» Quibus enim placet bonum, salvi fiunt; qui detrahunt bono, pereunt. Quod suum erat, ille odorem habebat bonum; imo bonus induerat: quibus erat odor mortis in mortem, fortitudinem induera
Abbreviated transcription (Latin):
mam ueritatem: qđ cognoscebantur. quod
uiuebant. qđ non mortificcibantur. qđ gau¬
debant. qđ multos ditabant. qđ omnia pos¬
sidebant: Sinistra .uͦ qđ ignobiles et male
famȩ habebantur. quod seductores prita :¬
bantur qđ ignorabantur. occidebantur .co.¬
hercebantur. contristabant᷑ egere ac nichil
habe uidebantur. Et quid mirum si milites
xp̃i & dextris et sinistris armis diabolum
expugnant: Sic̃ aut̃ pax hominib bonȩ
uoluntatis et quando st̃ aliis odormortis ini
mortem : sic interitus hominib: male uolun¬
tatis. et qͣndo iustis arma sinistra sunt ad sa¬
lii dicebaN Bonus. ẽ alii autem non:
sed seducit turbas. Dictum emm hoc est
Ad eorum solatium qui post ea p̃dican¬
tes uerbũ dĩ futuri erant ut seductores et
ueraces. Si enim seducere decipe. ẽ nec xp̃s
Alicunde aliquem ad aliud ꝑsuadendo
ducere. ẽ: querendum ẽ. unde & quo Si a
malo ad bonum: bonus seductor ẽ Sia
bono admalũ : malus seductor ẽ In haric

Expanded text:
nam, veritatem qua cognoscebantur quod vivebant, quod non mortificabantur, quod gaudebant, quod multos ditabant, quod omnia possidebant; sinistra vero, quod ignobiles et malae famae habebantur, quod seductores putabantur, quod ignorabantur, occidebantur, coercebantur, contristabantur, egere ac nihil habere videbantur. Et quid mirum si milites Christi et dextris et sinistris armis diabolum expugnant? Sicut autem pax hominibus bonae voluntatis , et quando sunt aliis odor mortis in mortem; sic interitus hominibus malae voluntatis, et quando justis arma sinistra sunt ad salii dicebant, Bonus est; alii autem, Non, sed seducit turbas . Dictum enim hoc est ad eorum solatium, qui postea praedicantes verbum Dei, futuri erant ut seductores et veraces . Si enim seducere decipere est; nec Christus aliunde aliquem ad aliud persuadendo ducere est, quaerendum est unde et quo: si a malo ad bonum, bonus seductor est; si a bono ad malum, malus seductor est. In hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ox lȩtitiȩ̃ & salutis intab̵naculis iu¬
storum : ubi uocem meroris & exi¬
tii putabant eẽ. qui in eorum corpora
seuiebant. N enim seuiebant in interiora
gaudia scõꝵ. de spe futura Vnde et apłs
dicit. Quasi tristes : semꝑ autem gauden¬
tes. & iterum. N solum autem : sed etiam
głamur inquit tribulationib¬
ilia letantium: spe enim st̃ gauden¬
tes donec ꝑducantur infinem : quẽ
nc̃ expectant ꝑpatientiam. Mirifi¬
ce autem cum dixisset milia letantium :
continuo subiecit. dñs in illis. Ne mirem᷑
bulationes oport& nos intione in regnũ dĩ
Sed dñs in illis. Idõ & si st̃ quasi tristes.

Expanded text:
ox laetitiae et salutis in tabernaculis justorum:» ubi vocem moeroris et exitii putabant esse, qui in eorum corpora saeviebant. Non enim sentiebant interiora gaudia sanctorum de spe futura. Unde et et Apostolus dicit, «Quasi tristes, semper autem gaudentes» ; et iterum, «Non solum autem, sed etiam gloriamur,» inquit, «in tribulationiblia laetantium. Spe enim sunt gaudentes, donec perducantur in finem quem nunc exspectant per patientiam . Mirifice autem, cum dixisset, Millia laetantium, continuo subjecit, Dominus in illis. Ne miremurbulationes oportet nos introire in regnum Dei : sed, Dominus in illis. Ideo etsi sunt quasi
Abbreviated transcription (Latin):
inpurpurci Ibi non excitat sollicitudo ma¬
ligna: cõpuncto corde de scelere. Serua diuitias
in corde tuo: quas tͥ contulit pauꝑtas dñi tui
Immo ipsum ad hibebis custodem: ne peat
de corde qđ dedit. seruet ipse qui dedit.

Expanded text:
in purpura. Ibi non excitat sollicitudo main purpura. Ibi non excitat sollicitudo maligna, compuncto corde de scelere. Serva divitias in corde tuo, quas tibi contulit paupertas Domini Dei tui. Imo ipsum adhibe tibi custodem: ne pereat de corde quod dedit, servet ipse qui dedit.