comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cantit. & pat̃ tutis qui uidet in occulto reddit
tibi. Quia gͦ ita sꝑandũ est mane. ꝙ ita nex esta
toleranda est: co in ipsa patientia doncc dies bu.¬
ceseat ꝑscuerandũ. ẽ: quid interea hic agendã :
Ne fcite ꝑ te ipsum acturus es aliquid. ut me.¬
rearis ꝑduci admane: Notam fac michi aũe
uiam. in qua ingrediar. Iaco lacernã ꝓphetieam
accendit. idd̾ ipsũ dĩm tanquã in testã carnis
misit: qui gtiã aiceret. Ecaruit uelut tes ta
uirtus mea. Ambula ad ꝓphetiam. ambula
ad luctrnã p̃dictoꝵ futuroꝵ: ambula ad u̾ba dĩ.
Nondũ uides uerbũ inprincipio dm̃ apud am̃.
Ambuda ad formã serui. ꝑdiiceris ad formã am̃i.
Notam fac mͥ uiã in qua ingrediar: qm̃ ad te
leuaui animã icã. Lcuaui adte: ñ contra te.
Apuo te fons uite. ad tt leuaua anumam intam.
Tanquam uas ad fontem attiai. Imple ergo ne. qmͣ
inter ligna paradisi: ut ac illo diceret᷑ in libro iob.
Tanquam seruus fugiens dñm sitũ: & consccutus es ł¬

Expanded text:
s qui videt in occulto, reddet tibi» . Quia ergo ita sperandum est mane, et ita nox ista toleranda est, et in ipsa patientia donec dies lucescat perseverandum est, quid interea hic agendum? Ne forte per teipsum acturus es aliquid, ut merearis perduci ad mane? «Notam fac mihi, Domine, viam in qua» «ingrediar.» Ideo lucernam propheticam accendit; ideo ipsum Dominum tanquam in testa carnis misit, qui etiam diceret, «Exaruit velut testa virtus mea» . Ambula ad prophetiam, ambula ad lucernam praedictorum futurorum, ambula ad verba Dei. Nondum vides Verbum in principio, Deum apud Deum ; ambula aDomine, viam in qua ingrediar; quoniam ad te levavi animam meam. «Levavi ad te,» non contra te. Apud te fons vitae . «Ad te levavi animam meam,» tanquam vas ad fontem attuli: imple ergo me, «quointer ligna paradisi , ut de illo diceretur in libro Job: «Tanquam servus fugiens Dominum suum, et consecutus
Abbreviated transcription (Latin):
Pone dñe custodiã ori meo. & ostiũ continentiȩ
circa labia mea : ut ñ doclines cor meũ in ucrba
maligna. ad excusandas grcusationes in peccatis.
Quare sic oras sãt: Quȩ peccata tua grcusatuꝰłs
Reponde. Cũ uiuuis ex m̃bris meis sic orat: ego sio
oro. Sicut ibi respondit. cũ uni ex minins meis
fecistis: mͥ fecistis. Cũ aut̃ ũ decliuatũ fuerit cor
tua o menbrũ xp̃i. cũ cortuũ ñ fuerit declinatũ

Expanded text:
nentiae circum labia mea; ut non declines cor meum in verba maligna, ad excusandas excusationes in peccatis.» Quare sic oras, Domine? quae peccata tua excusaturus es? Respondet, Cum unum ex membris meis sic orat, ego sic oro: sicut ibi respondit, «Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis.» 8. Cum autem non declinatum fuerit cor tuum, o membru
Abbreviated transcription (Latin):
ae quo dicitur. & mundus ꝑcum factus est: seo
aluis mundi at quo aicit᷑. & mundꝰ cũ ñ cognouit.
prtior uisum: illum expugno non insũ. Accepit
eñi bucellam iudas. &intrauit in cum sathanasd:
ut iste dauio ꝑsccutionẽ pateretip ⁊ filio suo. Quã
multos iudas implet sathauas. indignt accipientes
bucellas ad iudiciũ suũ: Qui cnĩ mꝓnducat ebibit
indigne. iudiciũ sibi manducat ꝙ bibit. Hon malũ
est qs aatur. seo bonũ malo in iudiciũ dat᷑. Denc
esse non potest. malt accipienti quod bonum est.
Trgo ꝓcune me ab inimicis meis quia ad tt consigi.¬
o quo i ficie tua fugiã: Quo ibo ab sp̃i tuo: Si
a socndero in głum tu ibi es: ñ desccadero in infer.¬
mĩ ades. Quid ergo restat: Si sumpsero pennas
meas ut colũba. e uolabo in getrema maris: id.c̃.
tit sp̃e habitem in fine sesi: e cãi illuc manꝰ tua
deducit me. & ꝑducet me dextera tua. E xime me
ab inimicis meis: qm̃ ad te confugi dñe. Boce me ut¬

Expanded text:
e quo dicitur, «Et mundus per eum factus est;» sed illius mundi, de quo dicitur, «Et mundus eum non cognovit» patior visum, illum expugno non visum. Accepit enim buccellam Judas, et intravit in eum satanas : ut iste David persecutionem pateretur a filio suo. Quam multos Judas implet satanas, indigne accipientes buccellam ad judicium suum! Qui enim manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Non malum est quod datur, sed bonum malo in judicium datur. Bene esse non potest male accipienti quod bonum est. Ergo «exime me ab inimicis meis; quia ad te confugi.» Quo enim fugerem? «Quo ibo a spiritu tuo? Si ascendero in coelum, tu ibi es: si descendero in infernum, ades.» Quid ergo restat? «Si assumpsero pennas meas ut columba, et volabo in extrema maris;» id est, ut spe habitem in finem saeculi: «etenim illuc manus tua deducet me, et perducet me dextera tua» . «Exime me de inimicis meis; quoniam ad te confugi, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
lacũ appellat plerũq seriptura. In quã ꝓfun.¬
ditateom cũ uenerit peceator: contĩpint. Quid
est contẽpnit. Iam nec ullam ꝓuidentiũ dipu.¬
tat. Aut si acputat. ad cam se ꝑtinere non
putat. Proponit sibi peccandi licentiã. sine
spẽ ueniȩ habenis iniquitatis effusis. Non
dicit reuertar ad dm̃ o reuertetar ad me:
nec audit conutrtimini ad me & conuertar ad
uos: qm̃ ueniens in ꝑfundũ maloꝵ contłpuit.
A mertuo cuã inguit tanquã si non st: perit¬

Expanded text:
plerumque Scriptura, in quam profunditatem cum venerit peccator, contemnit. Quid est, «contemnit?» Jam nec ullam providentiam deputat; aut si deputat, ad eam se pertinere non putat. Proponit sibi peccandi licentiam, sine spe veniae habenis iniquitatis effusis. Non dicit, Revertar ad Deum, ut revertatur ad me; nec audit, «Convertimini ad me, et revertar ad vos» : quoniam veniens in profundum malorum contemnit. «A mortuo» enim, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
idõ disstrebas: iam da qm̃ anima mea uelut
t̃ra sine aqua tibi. Cito exaudi me dñe. defocit
sp̃s m̃s. Impleat it sp̃s tuus: quia acfecit sp̃s
m̃s. Ipsa est causa ut cito exandias: qͥa defecit
sp̃s ms. Factus sũ iam pauꝑ spũ: beatũ me fac
est spũ suo. extollitur contra am̃. Fiat in illo
bene qđ aliti scriptũ ẽ. Auferes sp̃m coꝵ¬
& acficient. a in puluert̃ suũ conuertent᷑. Ut
dicant anima mea uelut t̾ra sine aqua tibi.
Quid et̃i tam terra sine aqua. quam puluis:
S cito gxaudi me dĩe. complue me: confirma
me. ne sim puluis. quẽ ꝓicit uentꝰ a facie t̾rȩ.
ratur mõpia mea. Arstalisti spm itũ ait de.¬

Expanded text:
ideo differebas, jam da; quoniam «anima mea velut ideo differebas, jam da; quoniam «anima mea velut terra sine aqua tibi. Cito exaudi me, Domine; defecit spiritus meus.» Impleat me spiritus tuus, quia «defecit spiritus meus:» ipsa est causa ut cito exaudias, quia «defecit spiritus meus.» Factus sum jam pauper spiritu; beatum me fac s, superbus est, spiritu suo extollitur contra Deum. Fiat in illo bene quod alibi scriptum est, «Auferes sp deficient, et in pulverem suum convertentur» ; ut dicant, «Anima mea velut terra sine aqua tibi.» Quid enim tam terra sine aqua; quam pulvis? Sed «cito exaudi me, Domine:» complue me, confirma me, ne sim pulvis quem projicit ventus a facie terrae . ratur
Abbreviated transcription (Latin):
uidcrem a tẽ omẽ datũ optimũ. & om̃e donũ
ꝑficltum desursũ esse. descenatas a patre lu¬
minũ: apud quẽ noti est transmutatio. nec
momenti obumbratio: Cũ hoc niderẽ: adu̾¬
sus oꝑa mala quȩ feceram in me: extendi
manus itas adit. Extendi inqͥt manus
meas ad te: anima mea uelut terra sine aqͥ
tibi. Complue inquit me: adfaciendũ fruc¬
tum bonti. Dñs cñi dabit suauitatt̃: ut
terra nr̃a aet fructũ suũ. Extendi manus
adte. aninra mea uelut t̾ra sine aqua non
mͥ: seo tibi. Sitire tͥ possũ. me irrigare ñ pos¬
sũ. Anima mea uelut t̾ra sine aqua tibi: qͥa
sitiuit anima mea in dm̃ uiuũ. Quando uemã.
nͥ quando uenerit: Sitiuit anima mea in
am̃ uiuã : quia anima mea uelut t̾ra sine aqͥ
tibi. Abundat mare. inundat. copiosum est.
fluctuat: sed amarũ est. Disereta est aqua.
apparuit arioa. anima mea. Irriga cam. qͥa
dam sitĩ meã. plinuã differebas: ut hauriens
ibiberem. ñ respierem qđ influeres. Si orgo

Expanded text:
e donum perfectum de sursum esse, descendens a Patre luminum, apud quem non est commutatio, nec momenti obumbratio ? Cum hoc viderem, aversus ab opere malo quod feceram in me, «extendi manus meas ad te. Extendi,» inquit, «manus meas ad te: anima mea velut terra sine aqua tibi.» Complue, inquit, me ad faciendum fructum bonum. Dominus enim dabit suavitatem, ut terra nostra det fructum suum . «Extendi manus meas ad te: anima mea velut terra sine aqua,» non mihi, sed «tibi.» Sitire tibi possum, me irrigare non possum. «Anima mea velut terra sine aqua tibi:» quia sitivit anima mea in Deum vivum . Quando veniam, nisi quando venerit? Sitivit anima mea in Deum vivum; quia «anima mea velut terra sine aqua tibi.» Abundat mare, inundat, copiosum est, fluctuat, sed amarum est. Discreta est aqua, apparuit arida anima mea; irriga eam, quiadam sitim meam? Pluviam differebas, ut hauriens imbiberem, non respuerem quod influeres. Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
met. ipse qđ formauenit & tu ext̾minasti. refoumet.
Ut cũi sis. ipse oꝑatus est. ut bonus sis: ipse oꝑatur.
oꝑamini.Si nr̃ãm ipsoꝵ salutt̃ oꝑamur. quare
cũ timeit. quaire cũ tremore. cũ sit inpotestate
nr̃a quod oꝑamur: Audi quare eñ timore &
tremore. Ds cm̃ est qui oꝑatur in nobis. & uelle.
tremore: ut delestet in conuallo oꝑari artificem
nr̃m. Sic cũi oꝑatur tanquã inaciectis qui in.¬
aicat in gentaꝵ. & replet ruinas. In facturis
manuũ taxeũ meditatus sã. Uidi ergo inspgoi
oꝑa tua. quia nichil boni in nobis esse potest:¬

Expanded text:
et ipse quod formaverat et tu exterminasti, reformet. et ipse quod formaverat et tu exterminasti, reformet. Ut enim sis, ipse operatus est; ut bonus sis, si bonus es, operamini.» Si nostram ipsorum salutem operamur, quare cum timore, quare cutimore et tremore: «Deus est enim qui operatur in vobis et velle tremore, ut delectet in convalle operari artificem nostrum. Sic enim operatur tanquam in dejectis, qui judicat in gentibus, et replet ruinas. «In facturis manuum tuarum meditatus sum.» Vidi ergo, et inspexi opera tua; quia nihil boni esse in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ut ci conueniret uax illa suꝑior. in ueritate tua
& iusticia tua: In om̃ib ergo dĩ oꝑib & meditatione
om̃ium oꝑum dĩ grãm insinuat. gcam cõmendat.
ignorans dĩ iusticiam: Dedisti forte aliqͥd ut salirus
esses. quid dedisti ut homo esses: Respice gͦ condito.¬
rem uitȩ tuȩ. substantiȩ & iusticiȩ. & salutis aueto.¬
rem. Meditare in facturis manud̃ ciꝰ. quia &
iusticiam quȩ in te est ad oꝑa mannũ i nuenies
ꝑtinert. Andi apłm hoc te aocentẽ. Non ex oꝑib
inquit: nẽ forte quis extollat᷑. Oꝑa bonia ñ habemꝰ:
Habemus plane. Sed uide quid sequit᷑. Ipsiꝰ cu̾̃i fumꝰ
sigmentũ. Dixit. ipsius sumꝰ figmenta. Forte. naturã
qua homines sumus cõmemorare uoluit. hoc appel.¬
latam fignento. Non plane. Dt oꝑb loquebatur.
cũi sumꝰ figmentũ. ereati in xp̃o iłli in oꝑib bonis.
N oli g paitare te aliqͥd oꝑari: ñ in quantã malus ẽs.
Aueritet ab oꝑt tuo. ad opus aliꝰ qui focit tt. Ipse sor.

Expanded text:
superior, «In veritate tua et in justitia tua?» In omnibus ergo Dei operibus et meditatione omnium operum Dei gratiam insinuat, gratiam commendat, ignorans Dei justitiam? Dedisti forte aliquid, ut salvus esses: quid dedisti, ut homo esses? Respice ergo conditorem vitae tuae, substantiae et justitiae et salutis auctorem. «Meditare in facturis manuum ejus,» quia et justitiam quae in te est, ad manum ejus invenies pertinere. Audi Apostolum hoc te docentem: «Non ex operibus,» inquit, «ne forte quis extollatur.» Opera bona non habemus? Habemus plane; sed vide quid sequitur: «Ipsius enim sumus figmentum,» dixit. «Ipsius sumus figmentum:» forte naturam, qua homines sumus, commemorare voluit, hoc appellato figmento? Non plane; de operibus loquebatur: enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis» . Noli ergo putare te aliquid operari, nisi in quantum malus es. Averte ab opere tuo te, ad opus illius qui fecit te: ipse format;
Abbreviated transcription (Latin):
ritt. non quȩ suꝑ t̾cam. Mortui cũi estis. Nam
ñ iustificabit᷑ com̃ dõ om̃is uiuens. Illi cogo uł
aꝑte seuiendo. uł occulte insidi ando: conantur
ꝑducere uitã mũm ad t̾ram. Contra hos uigi.¬
lemus. ut dicere possimus. Nrã cũi conuersatio
in glis est. Humiliauit inquit in t̾ra uitã mcã
iminicus. C ollocauerunt in denebrosis sic̾̃ mor.¬
tuos sełi. Hoc i capite expedittus auditis. expeditꝰ
hoc in caput agnoscitis. Ille em̃ ꝓ nobis mortuns
factus est: sed non mortuus scłi. Qui cũi mortui
sunt seli: Et quomͦ ille non erat mortuus scłi :
Morttu scłi merito mortui. mercedẽ recipientes
iniquitatis. & mortẽ duoentes expeccati ꝓpagine:
ex illa noct qua dicit᷑. Sgo ininiquitate concipt¬
sum: & inpeccatis mat̾ mea me in utero aluit.¬
Uenit autẽ ille ꝑ uirginẽ assumens carnẽ non inqͥ.¬
tutera carnis. assumens carnẽ mundã mundatrit̾.
Ili autt̃ quẽ peceatirem putabant: tanquã mortiũ

Expanded text:
ui enim estis» . Nam non justificabitur coram Deo omnis vivens. Illi ergo vel aperte saeviendo, vel occulte insidiando conantur perducere vitam nostram ad terram: contra hos vigilemus, ut dicere possimus, «Nostra enim conversatio in coelis est» . «Humiliavit,» inquit, «in terra vitam meam» inimicus. 8. «Collocaverunt me in tenebrosis, sicut mortuos saeculi.» Hoc a capite expeditius auditis, et expeditius hoc in capite agnoscitis. Ille enim pro nobis mortuus factus est, sed non mortuus saeculi. Qui enim mortui sunt saeculi? et quomodo ille non erat mortuus saeculi? Mortui saeculi, merito mortui, mercedem recipientes iniquitatis, et mortem ducentes ex peccati propagine; ex illa voce qua dicitsum, et in peccatis mater mea me in utero aluitVenit autem ille per virginem assumens carnem, non iniquitatem carnis, assumens carnem mundam mundatricem. Illi autem quem peccatorem putabant, tanquam mortuum
Abbreviated transcription (Latin):
dimiitimꝰ. Oralant aut̃: utiq iũ fideles. utiq iam
apłi. Nã ista oratio am̃ca. magis fidelib datur:. Si
debita illa tantũmodo dicerent᷑ quȩ ꝑ baptifi ꝰ dimit.¬
tuntur: cathecuminis congrueret magis orare. di.¬
mictt nebis aebita nea. Dicant gͥ apłi dicant.
Dimitte nobis aebita nrã. sicut & nos dimutiniꝰ
aebitorib nr̃is. Et cũ cis dictum fucrit quare
hoc dicitis. quȩ actita urã: respondenit. Qm̃ non
iustificabit᷑ in ꝯspectu tuo om̃is uiuens. Qm̃ ꝑseu¬

Expanded text:
dimittimus.» Orabant autem utique jam fideles, utique jam dimittimus.» Orabant autem utique jam fideles, utique jam Apostoli: nam ista oratio dominica magis fidelibus datur. Si debita illa tantummodo dicerentur quae per Baptismum dimittuntur, catechumenis congrueret magis orare, «Dimitte nobis debita nostra.» Dicant ergo Apostoli, dicant, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.» Et cum eis dictum fuerit, Quare hoc dicitis? quae debita vestra? Respondeant, «Quoniam non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens.»
Abbreviated transcription (Latin):
Non dictres amicos exscruis: nͥtu ipse fecisses. Tu lioet
dicas amicũ: go confiteoi sermũ. Miscłia indigeo.
fugitiuus redto. Pace̾ quęro. non sũ dignus uocari
ñ instificabit᷑ in conspectu tuo om̃is uiutns. Ante mor¬
tem ne laudes hominc̃ quẽquã. Om̃ino ols uiuens.
Quid ipsi arictes: Eo ipsi apłi: de quoꝵ ꝓle dicitur.
afferit dño filios arictũ: Gxbis est paulus. qui dicit
non se esse ꝑficstum. Non quia im acccꝑim inquit:
ut im ꝑfistus sim. Demq fãs. ut cito agnoscatis: ipsi
didicerunt orart qd oramus. Ipsis data est regula ꝑo.¬
stalandi: a iuris perito glesti. Sic orate inquit.
Et cil quedam p̃misisset: posuit & hoc ut dicerent ari.
gregatores unsꝰ gregis. Iosi didicerunt dicere. Dimute
nobis aebita nr̃ã. sicut a nos dimittmꝰ aebitoribꝰ nr̃is.
sicut a nos dimitimꝰ acbitorib nr̃is: s dimute sicut

Expanded text:
non diceres, nisi ex servis amicos tu ipse fecisses. Tu licet non diceres, nisi ex servis amicos tu ipse fecisses. Tu licet dicas amicum, ego confiteor servum: misericordia indigeo, fugitivus redeo, pacem quaero; non sum dignus vocari non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens. Ante mortem ne laudes hominem quemquam» : omnino «omnis vivens.» Quid ipsi arietes, quid ipsi Apostoli, de quorum prole dicitur: «Afferte Domino filios arietum» ? Ex his Paulus est, qui dicit non se esse perfectum: «Non quia jam acceperim,» inquit, «aut jam perfectus sim» . Denique, fratres, ut cito agnoscatis, ipsi didicerunt orare quod oramus, ipsis data est regula postulandi, a Jurisperito coelesti: «Sic orate,» inquit, Et cum quaedam praemisisset, posuit et hoc ut dicerent arietgregatoris unius gregis; ipsi didicerunt dicere: «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimsicut et nos dimittimus debitoribus nostris; sed, «Dimitte, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
morate tusticias uras. eg noui ficinora urã.
Quonsi approbibo rusticiam. ibi dampnabo suꝑbiã¬
Oerito iste humilis in corpere xp̃i disotns a capite. qm̃
mitis est & bumilis corde: nc intres inqͥt in iudiciũ
cũ scruo io. Non litigemus. Nolo tecũ habert causã.
tit ego ꝓponã rusticiã icã : tũ coninncas iniquitatem
meã. Non intres in udiciũ cũ scruo tuo. Quart boc:
Quare tines: Qm̃ non iustificabit᷑ corã te oitĩis uiueaᷤᷤ.
Om̃is uiuens. bie utiq tuuens. in carne uiuens. mori.¬
turus uiuens. natus homo ex hominib uiuens. Ac
adam uiuens. Omis ita uiuens. iustificari forte po¬
test corã sc̃. non corã ie. Quonꝰ corã se: Sibi placets.
tibi displicens. Corã it aut̃ ñ instificabit᷑ om̃iᷤ uiuenᷤ.
N&i ergo mecũ intrare in iudicio. añc ms̃. Quantũ¬
mͥ libet rctus uidear mͥ. ꝓducis tu dc tbesauro tuo
Nc intres in iudiciũ cũ scruo to. Bene cũ scouotuo.
amico quidem tuo. quia uobis dico amicis meis

Expanded text:
morate justitias vestras; ego novi facinora vestra. Quomodo approbabo justitiam, ubi damnabo superbiamMerito iste humilis in corpore Christi, discens a capite quoniam mitis est et humilis corde , «Ne intres,» inquit, «in judicium cum servo tuo.» Non litigemus; nolo tecum habere causam, ut ego proponam justitiam meam, tu convincas iniquitatem meam: «Ne intres in judicium cum servo tuo.» Quare hoc? quare timet? «Quoniam non justificabitur coram te omnis vivens. Omnis vivens,» hic utique vivens, in carne vivens, moriturus vivens, natus homo, ex hominibus vivens, de Adam, Adam vivens; omnis ita vivens justificari forte potest coram se, non coram te. Quomodo, coram se? Sibi placens, tibi displicens: «coram te» autem «non justificabitur omnis vivens.» i ergo mecum intrare in iudicium, Domine. Quantumlibet mihi rectus videar, producis tu de thesauro tuo «Ne intres in judicium cum servo tuo.» Bene, «cum servo tuo.» dem cum amico tuo: quia, «Vobis dico amicis meis» ,
Abbreviated transcription (Latin):
ap̾s: ideo caput ac glo. saule inquit saule. quid
me ꝑsequeris : Tcuete hoc. & fixum om̃ino com.¬
mendate memoriȩ. tanquã filis eocłiastiꝗ erudi.¬
tionis. & fidei catholige: ut agnoseatis xp̃m caput

Expanded text:
Christus, ideo caput de coelo, «Saule,» inquit, «Saule, quid Christus, ideo caput de coelo, «Saule,» inquit, «Saule, quid me persequeris» ? Tenete hoc, et fixum omnino commendate memoriae, tanquam filii ecclesiasticae eruditionis et fidei catholicae, ut agnoscatis Christum caput
Abbreviated transcription (Latin):
tabat uiscerib masculum paritura. Idem ipse crat
condens ffon: & nascens insron. Ꝙ illa mulier ciui.¬
tas dĩ. es luci ꝓ tegebat᷑: cuiꝰ carne grauidabat᷑. Ocrito
olunã sub penb habebat: quia mortalitatẽ ercscmni.¬
tis a decresetatis carnis uirtute calcabat. Ergo
loqui in nobis. qui dignatꝰ.c̃. mori ꝓ nobis: meubra
sua nos ficit. Aliquando itaq exꝑsena menbroꝵ
suoꝵ loquit̃. aliquanto ex ꝑsona sua tanq̃ captes
ntĩ. Habet aliquid isle qd dicat sine nobis. nos
sitie illo nichil possumꝰ dicere. Apłs dicit. Ut
suppleam quȩ aesunt p̃ssuarum oxpĩ. in cerne
sua in qui ascendit in oelum: sed in carne mea
qua adhue laborat in t̾ra. Ap̃s inquit p̾ssuram
hoc est ficelib suis p̃ssuram ipse pateret᷑. łaulus
in terra cxp̃m in gelo sedentem ñ ꝑsequeretur.
Deniq aꝑte hoc exponens quodã loco. sicut ciũ
nulta: ita exxp̃s. Totũ ergo xp̃s. Et quia totum

Expanded text:
tabat visceribus masculum paritura. Idem ipse erat tabat visceribus masculum paritura. Idem ipse erat condens Sion, et nascens in Sion: et illa mulier civitas Dei, ejus luce protegebatur, cujus carne gravidabatur. Merito et lunam sub pedibus habebat , quia mortalitatem crescentis et decrescentis carnis virtute calcabat. Ergo loqui in nobis, qui dignatus est mori pro nobis; membra sua nos fecit. Aliquando itaque ex persona membrorum suorum loquitur, aliquando ex persona sua, tanquam capitis nostri. Habet aliquid ille quod dicat sine nobis; nos sine illo nihil possumus dicere. Apostolus dicit: «Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi, in carne sua, in qua ascendit in coelum, sed in carne mea, quae adhuc laborat in terra. Christus, inquit, pressuram hoc est fidelibus suis, pressuram ipse pateretur, Saulus in terra Christum in coelo sedentem non persequeretur. Denique aperte hoc exponens quodam loco: «Sicut enim multa, ita et Christus.» Totum ergo Christus: et quia totum
Abbreviated transcription (Latin):
antiqua est cinitas aĩ: de qua inpsalmo dicit᷑.
głosa dicta sunt ac te. euutas dĩ. Nꝑc ciuitas
initium habet ab ipso abel sicret mala ciuita ⁊
a cbain. Antiqua er gosta ciuitas dĩ. scmꝑ tole.¬
rans t̃ram. sꝑccans glum q̃Que itiam iherłm uocan.
tur sron. Ntiq de nato quodam in syon: conditore
ipsitis sron: psalmus quidã dicit. Mat̃ fron dicit
homo. Quis homo: Et homo factus. ẽ. in ca: oipsc
fandauit cum altissimꝰ. Deniq ipse in sron factꝰ
est homo: sed humilis factus est homo. & idem ipse
altissimus. fundauit eã citatt̃: in qua factus. ẽ.
homo. Itaq & illa muliet sole cooꝑibat᷑. sole ipso
iusticis. quem non cognoscant impii qͥ dicturi
sunt in fine. Ergo crrauimꝰ a uia ueritatis. &¬
lĩ iusticiȩ non luxit nobis: & sol ñ ortus est
nobis. Est ergo quidam sol iustieie: qͥ ñ oritur
impiis. Caerum istam soleta facit oriri suꝑ
bonos a malos. Ergo & amicta crat sole. Oges.¬

Expanded text:
antiqua est civitas Dei, de qua in psalmo dicitur: antiqua est civitas Dei, de qua in psalmo dicitur: «Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei.» Haec civitas initium habet ab ipso Abel, sicut mala civitas a Cain. Antiqua ergo ista civitas Dei, semper tolerans terram, sperans coelum, quae etiam Jerusalem vocatur et Sion. Utique de nato quodam in Sion, et conditore ipsius Sion, psalmus quidam dicit: «Mater Sion, dicet homo.» Quis homo? «Et homo factus est in ea; et ipse fundavit eam Altissimus» . Denique ipse in Sion factus est homo, sed humilis factus est homo; et idem ipse Altissimus fundavit eam civitatem in qua factus est homo. Itaque et illa mulier sole cooperiebatur, sole ipso justitiae quem non cognoscunt impii; qui dicturi sunt in fine: «Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis» . Est ergo quidam sol justitiae qui non oritur impiis. Caeterum istum solem facit oriri super bonos et malos . Ergo et amicta erat sole, et ges
Abbreviated transcription (Latin):
facta sunt p̃dicantem. Ipse cm̃ se in ꝓphetis p̃dicabat.
qm̃ ipse ast uerbũ aĩ: nec illi aliqͥd tale dicebant.
nͥ plemi uerbo aĩ. Annuntiabant ergo ap̃m. pleni
xp̃o. Et illi cũ uenturũ p̾̃cedibunt. qͦs p̾cedentes
ñ deserebat. Agnoscamus gͦ quẽadmodũ & xp̃m̃
psequebatur faiuis suns. Habebat em̃ faios. de qͥb¬
dicebat. Non icuinant fan sponsi: quadiu cũ illis¬
est sponsus. Cil auit̃ ab cis ablatus fuerit sponsus:
tunc ieiunabunt filii sponsi. Ergo filii sponsi apłi.
& int̾ cos ꝑsecutor diabolus udas. Passionẽ itaq
suã in hoc psalmo. p̃dicaturus est ap̾s. Audiamꝰ. Rursꝰ¬
aut᷑ ad hoc ientã facimꝰ caritatem urãm. ñ docen.¬
alã unũ mediatorem esse dĩ & hominũ. hominẽ
iłim natul̃ ex uirgitie tenquã in solitudine: sicut
in apocabpsi andiummꝰ. E selita dunẽ qͥtpe arbitror.
qđ solus ita natus est. Hunc eũi illa mulier peꝑit
recturũ ppłm in uirga ferrea. Ete aut̃ mulier

Expanded text:
phetis praedicabat; quoniam ipse est Verbum Dei; nec illi tale aliquid dicebant, nisi pleni Verbo Dei. Annuntiabant ergo Christum, pleni Christo; et illi eum venturum praecedebant, quos praecedentes non deserebat. Agnoscamus ergo quemadmodum et Christum persequebatur filius suus: habebat enim filios, de quibudicebat, «Non est sponsus, cum autem ablatus fuerit sponsus, tunc jejunabunt filii sponsi. Ergo filii sponsi apostoli, et inter hos persecutor diabolus Judas. Passionem itaque suam in hoc psalmo praedicaturus est Christusautem ad hoc intentam facimus Charitatem vestram, non docenillum unum mediatorem esse Dei et hominum, hominem Jesum , natum ex virgine, tanquam in solitudine, sicut in Apocalypsi audivimus. Per solitudinem quippe arbitror, quod solus ita natus est. Hunc enim illa mulier peperit, recturum populum in virga ferrea . Haec autem mulier,
Abbreviated transcription (Latin):
Est talis ipsa. qualis hesterna ultima. Hesterua cũ
Sultima si memimstis hec fuit: singłaris ggo sũ donee
tratiseã. Ꝙhic quȩ est ultima: Me sustinebunt iusti.¬
E psalax quem cantauimꝰ. loquar
quod dñs acderit caritati urx̃. Hest̃.¬
no dic psalmus breuior traesabatur:
sco spatium temporis dabat nobis co¬
piam cciam de pauitis ubatã dicendi. Nuno qm̃ pro.¬
lixior psalmus est. ssoi llstns tantã in singulie⁊
uersib immorari dllł folte hon concedat dñs facul¬
est ipsi dauid: quando cum filius situs ꝑsequetatur.
In regnoꝵ libris inuenimus hoc factum esse gxtitisse
inimicũ absalon patri fuo. gessisse contra illũ non
solũ cuule.: uerũetiam domesticũ bellum. illum
autẽ non aciectum unq. sed humiliatũ pie acce.¬
pisse a dño disciplinã: sustinuisse medicinã. non re¬
tribuentem iniquitati inquitatem: s paratũ cor
habuisse adsequendam dñi uoluntatẽ. Ille dauid

Expanded text:
Christi. Et est talis ipsa, qualis hesterna ultima. Hesterna enim Christi. Et est talis ipsa, qualis hesterna ultima. Hesterna enim ultima, si meministis, haec fuit: «Singularis ego sum, donec transeam» . Et hic quae est ultima? «Me sustinebunt justi,e psalmo quem cantavimus, loquar quod Dominus dederit, Charitati vestrae. Hesterno die psalmus brevior tractabatur, sed spatium temporis dabat nobis copiam etiam de paucis multa dicendi: nunc quoniam prolixior psalmus est, non debemus tantum in singulis versibus immorari; ne forte non concedat Dominus faculest, «Ipsi David, quando eum filius suus persequebatur.» In Regnorum libris novimus hoc factum esse, exstitisse inimicum Abessalon patri suo, gessisse contra illum non solum civile, verum etiam domesticum bellum: illum autem non dejectum inique, sed humiliatum pie, accepisse a Domino disciplinam; sustinuisse medicinam, non retribuentem iniquitati iniquitatem, sed paratum cor habuisse ad sequendam Domini voluntatem . Ille David
Abbreviated transcription (Latin):
domo aĩ: tota uita nr̃ã. non erit nͥlaus dĩ. Iam
sepe uobis expositam est. quia recedente necessitate
om̃ia negotia necessitatis intereidunt: quia ñ erit
quid ibi agamus. non dico die & nocte ubi ñ nox
est: s toto dit cũ imus dies est. ñ crit qͥd ibi agantus.
nͥ laudemꝰ quem diligimꝰ. quia tunc & uidebius.
Modo non uisum acsideramꝰ & laudamꝰ. tunc uisũ qd̃
amannus quomͦ laudabimꝰ: Sine fine erit laus:
quia siue fint amor. Quia ergo ibi hoc agemus:
idõ educ de carcere animã meã. ut confiteat᷑ nomini
tuo. Beati eñi qui habitant in domo tua. in scła scłoꝵ
laudabunt te. Modo impedit carcit. qutia cctpus qd cor¬
rumpit᷑ aggrauat animã. Hunc corpus aignauat ani¬
nami. Nam & tunc habebimus corpus. s corpus qđ non
corrũpitur. Ergo carcerẽ facit: ñ corpꝰ s corruptio.
Edue de carcere anunã meã. ut confiteat᷑ nomini tuo.

Expanded text:
domo Dei, tota vita nostra non erit nisi laus Dei. Jam domo Dei, tota vita nostra non erit nisi laus Dei. Jam saepe vobis expositum est quia recedente necessitate omnia negotia necessitatis intercidunt; quoniam non erit quid ibi agamus. Non dico die ac nocte, ubi nox non est; sed toto die, cum unus dies est, non erit quid ibi agamus, nisi laudemus qModo non visum desideramus, et laudamus; tunc visum quod amamus, quomodo laudabimus? Sine fine erit laus, quia sine fine amor. Quia ergo hoc ibi agemus, ideo «educ de carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Beati enim qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te . Modo impedit carcer, quia «corpus quod corrumpitur, aggravat animam» . Non corpus aggravat animam nam et tunc habebimus corpus; sed «corpus quod corrumpitur». Ergo carcerem facit non corpus, sed corruptio. «Educ de» «carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.»
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ est mͥ corona iusticiȩ. quã reddet mͥ dñs in illa
die iustus iudex. Ad hoc ualet. couc de carcere
animã mea̾: ut confictat᷑ nomini tuo. Iã oducta de
corruptione. quid habet consiteri: Rcata ibi ñ st̃:
ses laudes sunt. Duob modis aut̃ confessio intelligit᷑.
U inpeccatis nr̃is. & in laude clĩ. In peccatis nr̃is
nota est consessio. o ita nota om̃i ppło: ut quando
auditum fucrit nom̃ confessionis in lectione. siue
dicatur. siuie de peceatis dicat᷑: currant pugni ad
pectus. Notũ est gͦ nom̃ confessionis de peccato.
confessionẽ in laude quęramꝰ : ubi inuenimꝰ. Habes
in scripturis. Et hec dicctis in confessione. oꝑa dm̃
uniuersa: qm̃ bona ualde. Ergo hic confessio
laudis est. Alio loco. ipse dñs dicit. Confiteor tͥ¬
Ap̃i ergo confiteri. erat laudare. Et audi laudem
patris. Quia abscontisti hec inqͥt a sapicatibus
& prudentib. & reuelasti ea pariilis. Quia ergo
post istas corruptionis angustias habitabimꝰ in

Expanded text:
in illa die justus judex» . Ad hoc valet, «Educ de carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Jam educta de corruptione, quid habet confiteri? Peccata ibi non sunt, sed laudes sunt: duobus autem modis confessio intelligitur, et in peccatis nostris, et in laude Dei. In peccatis nostris nota est confessio, et ita nota omni populo, ut quando auditum fuerit nomen confessionis in lectione, sive in laude dicatur, sive de peccatis dicatur, currant pugni ad pectus. Notum est ergo nomen confessionis de peccato: confessionem in laude quaeramus. Ubi invenimus? Habes in Scripturis: «Et haec dicetis in confessione, Opera Domini universa quoniam bona valde» . Ergo hic confessio laudis est. Alio loco ipse Dominus dicit: «Confiteor tChristi ergo confiteri, erat laudare. Et audi laudem Patris: «Quia abscondisti haec,» inquit, «a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis» . Quia ergo post istas corruptionis angustias habitabimus in
Abbreviated transcription (Latin):
scłm scicntiã. Exeponat quã dicat scicntiã. Igno.¬
rantes cũi insticiã dĩ. & suã uolentes constituere:
iusticit d̾i non subiecti. Qui ergo constituere uo.¬
lunt sua̾ iusticiã: Qui qđ beneseoerunt sibi impu¬
tant: qđ male d̾o. om̃ino ꝑuersi. Deniq recti ert̃:
cũ hoc ipsum conueritrint. struersus idd̃: qͥa qđ
male dõ. qđ bene tͥ. Rectus cris: cũ dederis qd male
faceris tibi. qđ bencfeeris dõ. Non cũi ex unpio ueste
uintres: isi ab illo iustus factus qͥ iustificat impitĩ.
Ergo inquit in ueritate tua geaudi me in tua iusticia.
Non in mea ut inuciuar in illo ñ habens meã insticiã
quȩ ex lege est: sed cam que est exfide. E coe in tua

Expanded text:
dicat scientiam: «Ignorantes Dei justitiam et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti» . Qui ergo volunt constituere justitiam suam? Qui quod bene fecerint, sibi imputant, quod male, Deo: omnino perversi. Denique recti erunt, cum hoc ipsum converterint. Perversus ideo, quia quod male, Deo; quod bene, tibi: rectus eris, quando quod male feceris, tibi; quod bene feceris, Deo. Non enim ex impio juste viveres, nisi ab illo justus factus, qui justificat impium . Ergo, inquit, «In veritate tua exaudi me, in tua justitia,» non in mea; ut «inveniar in illo non habens meam justitiam, quae ex lege est, sed eam quae est ex fide» . Ecce, «In tua
Abbreviated transcription (Latin):
urãs a nescisti: Tanquã diocntes. ficimus qđ iussisti.
quare ñ reddis qdđ ꝓmisisti. Respondet tibi de .
Ut accipias qđ ꝓmisi: go dabo. Ut faccres quare
acciꝑes: go didi. Dtaiq suꝑbis talib loqͥtur. ꝓpħa.
Qͥd uultis mecũ iudicio contendere: Om̃s derdi¬

Expanded text:
nostras, et nescisti» ? tanquam dicentes: Fecimus quod jussisti; quare non reddis quod promisisti? Respondet tibi Deus: Ut accipias quod promisi, ego dabo; ut faceres, quare acciperes, ego dedi. Denique superbis talibus loquitur propheta: «Quid vultis mecum judicio contendere? Omnes der
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥncipio as̃ apud dmi: non cũi & nos ille. ꝑ quem
facta sinit onlia. U̾taitar ad carue̾ ⁊ ibi ꝯxfs. S ile
o uos. Plon ergo miremtr in psalmis. Oulta eñi
dicit grꝑsona capitis: multa gx ꝑsona metbroꝵ.
Et hoc totã tanqua una ꝑsona fit: ita loquitur.
Nec mireris quia duo in noct una. si duo in carne
una. Indas filius sponsi. ꝑsequeus sponsũ. hoc tẽ
contingit. ain facuroꝵ exemplũ p̃missã. ẽ: Multõ
eñi falsos fuitres passura erat xccłia. ut adhie &

Expanded text:
Deum, non enim et nos ille per quem facta sunt omnia . Venitur ad carnem, et ibi Christus et ille et nos. Non ergo miremur in Psalmis: multa enim dicit ex persona capitis, multa ex persona membrorum; et hoc totum tanquam una persona sit, ita loquitur. Nec mireris quia duo in voce una, si duo in carne una. 4. Judas filius sponsi persequens sponsum. Hoc tunc contigit; an et futurorum exemplum praemissum est? Multos enim falsos fratr
Abbreviated transcription (Latin):
cus: Quis est qui oderat me: Qu dicit. Quis
est aop̃s : Homo fuit xp̃s. nec uiuers potuit cũ
uellet uiuere. & mortuus est inquiunt nolons.
cuiactus. crucifixus. occisus. Inimici ista dicũt.
Aꝑtus iste inmicus est ait xp̃s. odit me. aꝑtas mͥ
indicit unimicitias. facile est istum uel tolerare.
uł euitare. Qt facio de absalon: Qo facio ot
inda: Quid de falsis fr̃ius: Ꝙ a de malis filiis :¬
& tarã filiis. qui contra nos blasphemant xp̃m. si
nobiscũ adorant xp̃m: & in nobis ꝑsccunt᷑ xp̃m.¬
De quib consequent᷑ in codem psalmo dicit᷑. Aliũ
facle crat ꝑferre. cũ qui oderit me. Ua absconde¬
rẽ mc ab eo. Abscondis em̃ te apagano. intras
xellam. Quindo aut̃ & ibi inuenis qdđ times.
quid quęris ubi te abscondas: Demq ille ipse
płs qui gemit in ꝑiculis a fasis frib. foris
in qͥt pugnȩ: intus timores. Si eigo is qͥ oderat
me suꝑ mo magna locutꝰ fiusset: absconderem
me utiq ab co. Tu uͦ unanimis mĩ. Unatutuẽ¬

Expanded text:
me? Qui dicit: Quis est Christus? Homo fuit Christus, nec vivere potuit, cum vellet vivere: et mortuus est, inquiunt, nolens, evictus, crucifixus, occisus. Inimici ista dicunt. Apertus iste inimicus est, ait Christus, odit me, apertas mihi indicit inimicitias; facile est istum vel tolerare vel vitare: quid facio de Abessalon? quid facio de Juda? quid de falsis fratribus? quid de malis filiis et tamen filiis, qui non contra nos blasphemant Christum, sed nobiscum adorant Christum, et in nobis pconsequenter in eodem psalmo dicitur: Alium facile erat perferre, eum qui oderat me; vel abscondere me ab eo. Abscondis enim te a pagano, intrans Ecclesiam. Quando autem et ibi invenis quod times, quid quaeris ubi te abscondas? Denique ille ipse apostolus qui gemit in periculis a falsis fratribus: «Foris,» inquit, «pugnae, intus timores» . «Si» ergo «is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, abscondissem me utique ab eo; tu vero unianimis m
Abbreviated transcription (Latin):
angustia. Quãnis enĩ in spe latitudinẽ habeat: in
re tam̃ p̃senti angustit᷑. Attenae angustias apłi. Non
habui requiem spu̾i meo dixit: quia ñ inueni titum
fr̃c̃m mctmm. Alio loco. Es infirmat᷑. & ego ñ infirmor :
Quis scanaalitat᷑. & go ñ uror: Qu ergo o infirmabat᷑.

Expanded text:
angustia. Quamvis enim in spe latitudinem habeat, in angustia. Quamvis enim in spe latitudinem habeat, in re tamen praesenti angustatur. Attende angustias Apostoli: «Non habui requiem spiritu meo,» dixit; «quia non inveni Titum fratrem meum» . Alio loco: «Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror» ? Qui ergo
Abbreviated transcription (Latin):
qui om̃ia oꝑatus est glestia & terrestria. sũma.
& ima: uisibilia & inuisibilia. En ergo ibi pȩ.¬
nale nr̃m: Quoo corruptibilis caro. qđ fragilis.
qđ mortalis. qđ indigens. Non crit hoc in p̃muo.
Non em̃ corpis non erit: cũ corpus resurget. Seo
quid ibi non crit: Corruptio. Corruptibile
ciũ hoc. induet incorruptionẽ. Ergo si caro
caretr tibi est: non corpus est carcer tuus. sed
corruptio ooporis tui. Corpus cñi tutĩ fecit
d̃s bonũ. quia bonus est: corruptionẽ intulit
iustus. quia uidex est.Illud habes de beneficio:
illud habes de supplicio. Hoc ergo forte dixit.
ebue de caretre animã meã: cdue de corruptio.¬
ne auimã meã. Si sic intelligamus: non est
biasphemia. intellectus constat. Ad gxtremum
fr̃s sicut anrbitroi boc dixit. eoue de carcere. cdoue¬
de angustia. Gaudenti cũi homim & career latus est:¬
& tristi pratum angum est. Ergo orat se ednci ab

Expanded text:
qui omnia operatus est, coelestia, terrestria, summa qui omnia operatus est, coelestia, terrestria, summa et ima, visibilia et invisibilia. Quid ergo ibi poenale nostrum? Quod corruptibilis caro, quod fragilis, quod mortalis, quod indigens: hoc non erit in praemio. Non enim corpus non erit, cum corpus resurgat. Sed quid ibi non erit? Corruptio: corruptibile enim hoc induet incorruptionem . Ergo si caro tibi carcer est, non corpus est carcer tuus, sed corruptio corporis tui. Corpus enim tuum fecit Deus bonum, quia bonus est; corruptionem intulit justus, quia judex est: illud habes de beneficio, illud habes de supplicio. Hoc ergo forte dixit, «Educ de carcere animam meam,» Educ de corruptione animam meam. Si sic intelligamus, non est blasphemia; intellectus constat. 19. Ad extremum, fratres, sicut arbitror, hoc dixit, «Educ de carcere  angustia. Gaudenti enim homini et carcer latus est, et tristi pratum angustum est. Ergo orat se educi ab
Abbreviated transcription (Latin):
Latronũ animę & sederatoꝵ. nonne excunt de
corpore. & cunt in peiores penas quã hic ꝑtulc.¬
runt: Qd ergo magnũ petitur. educ de carcere
animã meã. cũ siue sero siue cito nocesse sit
exire hinc : forte iustus dixit iam moriat. educ
de carcere isto corꝑis animã meã. Si festinat¬
ninus: non habet & caritattm. Desiderare quidem
hoc debet & concupiscere. sicut apłs ait. Concupis.¬
centiam habens aissolui. & esse eñ xp̃o: mubto
eñi magis optimũ. S ubi est caritas : Ergo se.¬
quit᷑. Manere in carne necessariũ. propt̾ uos.
De corpore ergo as̃ educat. quando uoluerit. Ptest
dici & corpus nr̃m carcer. non quia carcet est quod
ãs fecit: sed quia penale & mortale. Duo eñi consi.¬
deranda sunt in nr̃o corport. sigmentũ dĩ. & pena
meriti. Tota ista forma. status. incessus. menbra
ordinata. sensuũ dispositiones. uidere. audire. ol.¬
facere. gustart. contingere: om̃is hiȩe contpago.
o fabrice distinctio. non potuit fieri: nͥ a deo.

Expanded text:
atronum animae et sceleratorum nonne exeunt de corpore, et eunt in pejores poenas quam hic pertulerunt. Quid ergo magnum petitur, «Educ de carcere animam meam;» cum sive sero, sive cito, necesse sit exire? Forte justus dicit: Jam moriar; educ de carcere isto corporis animam meam. Si nimis festinat, non habet charitatem. Desiderare quidem hoc debet et concupiscere, sicut Apostolus ait: «Concupiscentiam habens dissolvi et esse cum Christo; multo enim magis optimum» . Sed ubi est charitas? Ergo sequitur, «Manere in carne necessarium propter vos.» De corpore ergo educat Deus, quando voluerit. Posset dici et corpus nostrum carcer, non quia carcer est quod fecit Deus, sed quia poenale et mortale. Duo enim consideranda sunt in nostro corpore; figmentum Dei, et poena meriti. Tota ista forma, status, incessus, membra ordinata, sensuum dispositiones, videre, audire, olfacere, gustare, contingere; omnis haec compago et fabricae distinctio, non potuit fieri nisi a Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua quȩ nos tenent acsideria t̾rena. contra quȩ
luctamur & dimicamus: quia uideo aliam legem
in menbris incis repugnantẽ legi mentis incę.
recte dicimus educ animã meã de hoc mundo.
id. E. de ladorib a pressuris hułꝰ seli. Hon enl̃ caro
quam tu fccrsti. s corruptela arnis & pressurs &
temptationes: carcer michi sut. Ali qui autem
dixerunt carctrẽ istũ & speluncã corpus hoc. oc̃.
ut hoe sit. edue ae caroert auinã ineã. Sed & iste in¬
tellectus. uacillat aliquantũ. Qͥa cm̃ magnũ. cduo

Expanded text:
aliqua quae nos tenent desideria terrena, contra quae aliqua quae nos tenent desideria terrena, contra quae luctamur et dimicamus, quia, «Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae» ; recte dicimus, Educ animam meam de hoc mundo, id est, de laboribus et pressuris hujus saeculi. Non enim caro quam tu fecisti, sed corruptela carnis, et pressurae, et tentationes carcer mihi sunt. 18. Aliqui autem dixerunt carcerem istum et speluncam corpus hoc esse, ut hoc sit, «Educ de carcere animam meam.» Sed et iste intel
Abbreviated transcription (Latin):
carcer est Illa qui enstodiunt homines inelusos:
carcere sant. Nũqͥo & illi in carcere dicendi sunt:
Unũ habitaculũ est. & illi & ali. Alteri facit domũ
libertas: alitri carcerẽ ser uitus. Quibꝰdam gͦ insura
est: qͥd spelunca o carcer. mundus iste sit. Ehoc orat
eccłia: ut de carcere educatur. idic̃. Ae hoc mundo.
do sub sole. ubi om̃ia uanitas. Dicitur cũi om̃ia ua¬
itas. & p̃sumptio sp̃s in oñi oꝑe hominis. qͦd ipse
laborat sub sole. Ergo extra mundũ istũ in nescio
qua requie pollicetur nobis aĩ. qͦd futuri si mus.
Forte idõ de isto loco clamamꝰ. educ ac caroere ani.¬
mã meã. Anima nr̃a ꝑfidem & spem in xp̃o est.
sient paulo ante dixi: uita ura abscondita est cũ
xp̃o in dõ. corpus autẽ nr̃m in isto caroere. in isto
mundo. Si diceret educ de carcere corpus meũ:
sicuri acciꝑemꝰ carcerẽ mundã. Fortasse tañ propt̾

Expanded text:
carcer est. Illi qui custodiunt homines inclusos; carcer est. Illi qui custodiunt homines inclusos; carcere sunt: numquid et illi in carcere esse dicendi sunt? Unum habitaculum est et illi et illi; alteri facit domum libertas, alteri carcerem servitus. Quibusdam ergo visum est quod spelunca et carcer mundus iste sit; et hoc orat Ecclesia, ut de carcere educatur, id est, de hoc mundo, de sub sole, ubi omnia vanitas. Dicitur enim, «Omnia vanitas, et praesumptio spiritus in omni opere hominis, quo ipse laborat sub sole» . Ergo extra istum mundum in nescio qua requie pollicetur nobis Deus quod futuri simus; forte ideo de loco isto clamamus, «Educ de carcere animam meam.» Anima nostra per fidem et spem in Christo est, sicut paulo ante dixi: «Vita vestra abscondita est cum Christo in Deo.» Corpus autem nostrum in isto carcere, in isto mundo. Si diceret, Educ de carcere corpus meum; securi acciperemus carcerem mundum. Fortasse tamen propter
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce mundus factus ꝑ dnm̃: ecet mundus qui ñ cogno¬
uit dñm. Lauda ta fabricam. & ama fabricatorẽ: &
noli amare habitare in fabrica. s habita in fabricatore.
Erue me a ꝑsequentib me: qm̃ corroborati st̃ suꝑ me.
Qͥ a dixit corroborati sunt suꝑ me: C orpus ap̃i clamat.
eccłiȩ uex est: menbra apĩ clamant. Oultũ ertuit
trumerus peccatoꝵ. qui habundauit iniqͥtas: refri¬
gescit caritas multoꝵp. E. rue me a ꝑsequentib me.
qrã corroborati sunt suꝑ me. Eduo de carcere am
mã mei̾. ut confitatur nomini tuo. Carter iste.
a priorib uarie intellectus est. Et fortasse ipse est
carcit. qui scribitur d in titulo spelinea. Titulus cñi
psalmi huiꝰ. ita se habet. Intellectes ipsi dauid cum
esset in fpelunca oratio. Quȩ spelunica: ipse carcer.
Quo quedam intelligenda ꝓposumus. s unũ cã intel¬
lextrimꝰ. utrũq erit. Merita. careerema faciunt.
Nã ra uno quodam habitaculo. alteri domus. ẽ: alteri

Expanded text:
e mundus factus per Dominum, ecce mundus qui non cognovit Dominum. Lauda tu fabricam, et ama fabricatorem; et noli amare habitare in fabrica, sed habita in fabricatore. 16. «Erue me a persequentibus me; quoniam corroborati sunt super me.» Quis dixit, «corroborati sunt super me?» Corpus Christi clamat, Ecclesiae vox est, membra Christi clamant: Multum crevit numerus peccatorum. «Quoniam abundavit iniquitas, refrigescet charitas multorum» . «Erue me a persequentibus me; quoniam corroboimam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Carcer iste a prioribus varie intellectus est. Et forte ipse est carcer qui scribitur in titulo, «spelunca.» Titulus enim psalmi hujus ita se habet: «Intellectus ipsi David, cum esset in spelunca, oratio.» Quae spelunca, ipse et carcer. Duo quaedam intelligenda proposuimus; sed unum cum intellexerimus, utrumque erit. Merita carcerem faciunt. Nam in uno quodam habitaculo, alteri domus est, alteri
Abbreviated transcription (Latin):
tin eũi estis dicit. & uita urã abscondita .c̃. cũ xp̃o
in dõ. Quoꝵ aut̃ uita hic est: id.ẽ. quoꝵ. desideriũ
& amor bie heret. hic continentur. hic implicantur.
Denedicunt᷑ habitatores mundi. &bcuedicunt᷑ mundꝰ
illi qui habitant itiundũ: sicut beue dicunt᷑ domꝰ

Expanded text:
tui enim estis,» dicit, «et vita vestra abscondita est cum Christo tui enim estis,» dicit, «et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo» . Quorum autem vita hic est, id est, quorum desiderium et amor hic haeret, hic conteritur, hic implicatur, bene dicuntur habitatores mundi: et bene dicuntur mundus, illi qui habitant mundum; sicut bene d
Abbreviated transcription (Latin):
cognonit ił. io est ilectores mundi. peccatores.
inqui. suꝑbi. infideles. Unde mundus: Quia
quomͦ aomꝰ dicitur & fabrica. & in habitatiteo.
Bona domus. plerũq bona fabrica. & bona domus:
quia boni conuersantur in ea. Ꝙ caue domum
istam: quia mala est. dnob modis dicit᷑. Mala
est domus hic. caue forit ꝓpt̃ ruinã: ne aliquid
cadat & te p̃mat. Dicitur ofic alio modo. Gaue
domũ istam malam. ne incurtas in laqueũ ue.¬
nantiũ: ne pauꝑ opprimaris a diuite. ne fraudẽ
aliquam p̃atiaris. Quomꝰ ergo domus e domus:
sic mundus a mundus. Quare atitẽ iusti. cum
sint & ipsi in mundo. ñ dicunt᷑ mundꝰ: Na dicit
apłs. In carne autẽ ambulantes: non sođm carnẽ
militamtis. Conuersatio eni nrã. in celis est.
Habitat hic iustus carne. s corde cũ dõ ẽ Et ipst
appesletur mundus: si sine causa audit. sursũ cor.
Si autẽ est causa quare audit: sursũ habtiet. Mlor¬

Expanded text:
cognovit Jesum, id est, dilectores mundi, peccatores, cognovit Jesum, id est, dilectores mundi, peccatores, iniqui, superbi et infideles. Unde mundus peccatquomodo domus dicitur et fabrica, et inhabitantes. Bona domus, plerumque bona fabrica; et bona domus, quia boni conversantur in ea. Et, Cave domum istam, quia mala est, duobus modis dicitur. Mala est domus haec, cave; forte propter ruinam, ne aliquid cadat et te premat: dicitur et sic alio modo, Cave domum istam malam, ne incurras in laqueum venantium, ne pauper opprimaris a divite, ne fraudem aliquam patiaris. Quomodo ergo domus et domus, sic mundus et mundus. Quare autem et justi, cum sint et ipsi in mundo, non dicuntur mundus? Quia dicit Apostolus: «In carne autem ambulantes, non secundum carnem militamus» ; «conversatio enim nostra in coelis est» . Habitat hic justus carne, sed corde cum Deo est. Et ipse appellatur mundus, si sine causa audit, Sursum cor: si autem est causa quare audit, sursum habitet. «Mor
Abbreviated transcription (Latin):
qđ est tenebrarã harũ. Ipsos habemꝰ muicos.
a quib achemus p̃cari aãm ut eruam᷑. Audi
mundũ & mundũ aꝑte ino loco ui scͥptura
scã. inguangłio : mundũ quẽ fecit dĩ. mũdũ
quem fecit aubolus: id. ẽ. dilcebores mundi. Homines
cũi ipsos fecit as̃. dilcebores mundi non cos fccit.
Muctum enũ ailigere.: peccatũ est. Pcccatũ aut̃. non
focit at̃. Audi ergo ut dicere oeꝑam: mũdũ & mũdũ.
In hoc muado erat diotum c̃. De quo dictum .ẽ. in hoc
mundo erat. nͥ ae sapientia dĩ qdđ est ap̃s iħs: de
qua dictum est qđ paulo ante cõmemoraui. ꝑten¬
dit a fine usq ad finem fortit᷑. & disponit om̃ia
suaut̃ : Attingit cñi ubiq ꝓpt̃ suã minditiam.
& nichil inquinatũ in illam incurrit. Ergo in
hoc mundo crat. & mundus ꝑ cũ factas est: & mun.¬
dtis cũ ñ cognouit. Audisti duos mtindos. Qund̃
ꝑ cum factas est. i inundus cum ñ cognonit. Non

Expanded text:
quod est, «tenebrarum harum:» ipsos habemus inimicos, quod est, «tenebrarum harum:» ipsos habemus inimicos, a quibus debemus deprecari Dominum ut eruamur. 15. Audi mundum et mundum aperte uno loco in Scriptura sancta, in Evangelio: mundum quem fecit Deus; mundum quem regit diabolus, id est, dilectores mundi. Homines enim ipsos fecit Deus; dilectores mundi non eos fecit. Mundum enim diligere peccatum est; peccatum autem non fecit Deus. Audi ergo, ut dicere coeperam, mundum et mundum. «In hoc mundo erat,» dictum est. De quo dictum est, «In hoc mundo erat,» nisi de Sapientia Dei, quod est Christus Jesus; de qua dictum est quod paulo ante commemoravi, «Pertendit a finesuaviter» ? «Attingit enim ubique propter suam munditiam, et nihil inquinatum in illam incurrit» . Ergo, «In hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit.» Audisti duos mundos: «Mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit» . Non