comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agnouit: & maurũ festinae uocauit dicens fr̃ maure curre.
quia puer ille qui ad hauriendã aquã prexerat. in lacum
cecidit: iamque eum longius unda trahit. Resmira & post
p&rũ apłm inusitata. Benedictione & enĩ pos tulata atque
ꝓcepta : ad patris sui imꝑiũ concitus ꝑrexxit maurus. at que
usquȩ ad eũ locũ quo abunda ducebatur puer ꝑt̾rã se ire
existimans suꝑ aquas cucurrit: eũque ꝑcapillos tenuit
rapido quoq cursu rediit. Qui mox terrã tetigit. ad se
reuersus pos terga respex̃ : & quia suꝑ aquas cũcurriss&
agnouit & qđ p̃sumere non potuis sec ut fier& : miratusex¬
tremuit factũ. Reuersus ad patre : remgestã retulit.
Uir autẽ uenerabił benedictus hoc non suis meritis: sedo
boedientiae illius deputari coepit. At contra maurꝰ ꝓsolo
eius imꝑio factum dicebat: Seque consciũ in illa uirtute

Expanded text:
agnovit, et Maurum festine vocavit, dicens: Frater Maure, curre, agnovit, et Maurum festine vocavit, dicens: Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido quoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, miratus extremuit factum. Reversus itaque ad Patrem, rem gestam retulit. Vir autem venerabilis Benedictus hoc non suis meritis, sed illius obedientiae deputare coepit. At econtra Maurus pro solo ejus imperio factum dicebat: seque conscium in illa virtute
Abbreviated transcription (Latin):
adnisi succider&: ferrũ demanubriũ ꝓsiliens. inlacũ cecidit:
Ubiscilic& tanta erat aquarũ ꝓfunditas: ut spes requirendi
ferra mentũ nulla iã. eẽt̃ Itaq ferro ꝑdito. tremebundus ad
maurũ monachũ cucurrit gothus: dãnũ qđ fecerat nuntiauit.
& reatu sui aegit penitentĩam Quod maurꝰ quoq monacꝰ
max benedic̃to dĩ famulo curauit indicare: Sirigit᷑
dñi benedictus haec audiens accessit adlacur̃ tulit dema¬
gotho reddidit dicens. Ecce labora. & noli contristari:¬
Quadã uero die dũ isdem uenerabił benedictꝰ incella con¬
sisteret. p̃ dictus placidus puerscĩ uiri monachus ad hauri¬
endã delacu aquã egressus est Quiuas quod tenuerat
ina qua in caute submit tens: ipse quoque cadendo subsecutꝰ:
Quẽ mex unda rapuit. et pene inuniius sagittȩ cursũ atra
introrsus trax̃: Sir autẽ dĩ intra cellã positus hocꝓtinus

Expanded text:
annisu succideret, ferrum de manubrio prosiliens in lacum cecidit, annisu succideret, ferrum de manubrio prosiliens in lacum cecidit, ubi scilicet tanta erat aquarum profunditas, ut spes requirendi ferramenti nulla jam esset. Itaque ferro perdito, tremebundus ad Maurum monachum cucurrit Gothus: damnum quod fecerat nuntiavit, et reatus sui egit poenitentiam. Quod Maurus quoque monachus mox Benedicto famulo Dei curavit indicare. Vir igitur Domini Benedictus haec audiens accessit ad lacum: tulit de maGotho reddidit, dicens: Ecce labora, et noli contristariQuadam vero die dum idem venerabilis Benedictus in cella consisteret, praedictus Placidus puer sancti viri monachus ad hauriendam de lacu aquam egressus est: qui vas quod tenuerat in aquam incaute submittens, ipse quoque cadendo secutus est. Quem mox unda rapuit, et pene ad unius sagittae cursum eum a terra introrsus traxit. Vir autem Dei intra cellam positus, hoc protinus
Abbreviated transcription (Latin):
tres suꝑ inuicẽ positas p&ras inueniritis in modico cauete:
Ual& enĩ omp̃s ds̃ etiã i illo montis cacumine a quã ꝓducere
ut uobis laborem tanti itineris dignetur auferre: Qui euntes :
rupem montis quã benedictus p̃redixerat. iã sud antem inuener̃:
Cũq in eã concauũ locũ fecissent: statĩ aqua repletus . ẽ: Quȩ tã
sufficienter emanauit: ut nuncusq ub̾tĩ defluat. atq ab illo
montis cacumine usq ad inferiora diriuet᷑ Alio quoq tẽꝑe¬
gothus qͥdã pauꝑspũ ad conuersationẽ uenit: quẽ uir dĩ bene¬
dictꝰ libentis sime suscepit: Quadã uero die ei dari ferram̃tũ
ius sit : quod ad falcis similitudinẽ falcas trum uocatur ut de
loco quodã uepres abscider&: quatenꝰ illic fierihortꝰ deberet:
Locus autem quẽ mundandũ gothus susceperat: suꝑ ipsã laci
ripã iacebat Cũq gothus isdem densitate uepͥũ totius uirtutis

Expanded text:
tres super invicem positas petras inveneritis, in modico cavate: tres super invicem positas petras inveneritis, in modico cavate: valet enim omnipotens Deus etiam in illo montis cacumine aquam producere, ut vobis laborem tanti itineris dignetur auferre. Qui euntes, rupem montis quam Benedictus praedixerat, jam sudantem invenerunt. Cumque in ea concavum locum fecissent, statim aqua repletus est, quae tam sufficienter emanavit, ut nunc usque ubertim defluat, atque ab illo montis cacumine usque ad inferiora derivetur. Gothus quidam pauper spiritu ad conversionem venit: quem Dei vir Benedictus libentissime suscepit. Quadam vero die ei dari ferramentum jussit, quod ad falcis similitudinem falcastrum vocatur, ut de loco quodam vepres abscinderet, quatenus illic hortus fieri deberet. Locus autem ipse quem mundandum Gothus susceperat, super ipsam laci ripam jacebat. Cumque Gothus idem densitatem veprium totius virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
in eo dem loco construerat. tria sur sum inrupib montis
erant: Et ualde erat fr̃ib laboriosũ semꝑ adlacũ descende¬
re. ut aquã haurire debuissent: maxi me quia ex deue¬
o montis latere erat graue descendentibus intimore
ꝑiculũ : lunc collecti fr̃s exisdem trib monasteriis ad
dei famulũ benedictũ uener̃ : dicentes. Laboriosũ nob̃.ẽ. pat̃¬
ꝓpt̾ aquã cotidie usq ad lacũ descendere : Et id circo neces¬
se.ẽ. ex eodem loco monas teria mutare: Qđ blande conso¬
latos dimisit: Et nocte eadem cũ paruo puelo nomine
placido cuiꝰ suꝑiꝰ memoriã feci eiusdẽ montis ascendit¬
rupem: ibiq diutius orauit Et oratione cõpl&a. tresp&ras
in loco eo dẽ ꝓsigno posuit. at que ad suũ cunctis illic nesci¬
entibus monas teri ũ rediit Cũq die alio ad eũ ꝓnecessitate
aquȩ p̃dicti fr̃sredissent: dix̃. Ite & rupem illã inqua

Expanded text:
in eodem loco construxerat, tria sursum in rupibus montis in eodem loco construxerat, tria sursum in rupibus montis erant, et valde erat fratribus laboriosum, semper ad lacum descendere, ut aquam haurire debuissent: maxime quia e devexo montis latere erat grave descendentibus in timore periculum. Tunc collecti fratres ex eisdem tribus monasteriis, ad Dei famulum Benedictum venerunt, dicentes: Laboriosum nobis est propter aquam quotidie usque ad lacum descendere, et idcirco necesse est ex eodem loco monasteria mutari. Quos blande consolans dimisit, et nocte eadem cum parvo puerulo nomine Placido, cujus superius memoriam feci, ejusdem montis rupem ascendit, ibique diutius oravit. Et oratione completa, tres petras in loco eodem pro signo posuit, atque ad suum cunctis illic nescientibus monasterium rediit. Cumque die alia ad eum pro necessitate aquae praedicti fratres rediissent, dixit: Ite, et rupem illam in qua
Abbreviated transcription (Latin):
hore expl&a psalmodia sẽ sẽ fr̃s in orationẽ dedissent.
aspex̃ qđ eundem monachũ qͥ manere in oratione nou poterat
quidã niger puerulus peruestim̃ti fimbriã foras trahebat:
Tunc eidem patri monas terii põ peiano nomine. & maurodĩ
famulo secr& o dix̃:. Nũquid nonaspicitis quis .ẽ. quiistũ
monachũ foras thrait: Quires pondentes: dixer̃: Non: Qui¬
b. ait: Oremꝰ: ut uos &iam uideatis quẽ is te monachus sequit̃.
Cũq ꝓbiduũ. eẽt. oratũ : maurus monachus uidit. põpeianus
autẽ eiꝰdẽ monas terii pat̃ uidere non potuit: Die igit᷑ alia ex¬
pl&a oratione uir dei oratoriũ egressus. stantẽ foris mona¬
chũ repperit. quẽ ꝓcecitate cordis sui uirga ꝑcussit:
Qui ex illo die nil ꝑsuasionis ulteriꝰ anigro puerulo ꝑtulit:
sedin orationis studiũ ĩ mobilis ꝑmansit Sicq antiquus
hostis dominari non ausus. ẽ. in eiꝰ cogitatione: acsi ipse

Expanded text:
hora, expleta psalmodia sese fratres in orationem dedissent, hora, expleta psalmodia sese fratres in orationem dedissent, aspexit quod eumdem monachum qui in oratione manere non poterat, quidam niger puerulus per vestimenti fimbriam foras traheret. Tunc eidem Patri monasterii Pompeiano nomine, et Mauro Dei famulo secreto dixit: Nunquid non aspicitis quis est qui istum monachum foras trahit? Qui respondentes dixerunt: Non. Quibus ait: Oremus ut vos etiam videatis quem iste monachus sequitur. Cumque per biduum esset oratum, Maurus monachus vidit; Pompeianus vero ejusdem monasterii Pater videre non potuit. Die igitur alia, expleta oratione vir Dei oratorium egressus, stantem foris monachum reperit, quem pro caecitate cordis sui virga percussit: qui ex illo die nil persuasionis ulterius a nigro jam puerulo pertulit, sed ad orationis studium immobilis permansit: sicque antiquus hostis dominari non ausus est in ejus cogitatione, ac si ipse
Abbreviated transcription (Latin):
uero patricius placidũ tradidit: Equib maurꝰ iuuenior
cũbonis poller& morib: magis tri ad iutor coepit exis¬
tere: Placidus uero pueriles adhuc indolis annos gerebat:
Inuno autem ex eis monas terus quȩ circũ quaq c̃ons truxe¬
Irat. quidam monachus erat quia dorationẽ stare nom po¬
terat. Sed mox ut se fr̃s adstudiũ orationis inclinas sent.
ipse egrediebatur foras : ec mente uaga terrena aliqua et dan¬
sitoria agebati Cũq ababate suo sepius fuis set admonitꝰ
aduirũ dĩ ductꝰ ÷ Qui ipse quoq eius stultitiã uebem̃ter
increpa uit: et admonas teriũ reuersꝰ uix paucis diebus uiri
dei ad monitionem tenuit: Nã die tercio adusũ propriũ
reuersus. uãcari tempore orationis coepit Quodcũ seruo
dĩ ab eodẽ monas terii patre quẽ cons tituerat nuntiatum
fuiss& dix̃: Ego ueruo eũq ꝑmemet ipsũ em̃do: Cũque
uirdeiueniss& in eũdẽ monas terũ & consticutae

Expanded text:
vero patricius Placidum tradidit; e quibus Maurus junior vero patricius Placidum tradidit; e quibus Maurus junior cum bonis polleret moribus, magistri adjutor coepit existere; Placidus vero puerilis adhuc indolis gerebat In uno autem ex eis monasteriis quae circumquaque construxerat, quidam monachus erat qui ad orationem stare non poterat: sed mox ut se fratres ad studium orationis inclinassent, ipse egrediebatur foras, et mente vaga terrena aliqua et transitoria agebat. Cumque ab abbate suo saepius fuisset admonitus, ad virum Dei deductus est, qui ipse quoque stultitiam ejus vehementer increpavit, et ad monasterium reversus, vix duobus diebus viri Dei admonitionem tenuit: nam die tertia ad usum proprium reversus, vagari tempore orationis coepit. Quod cum servo Dei ab eodem monasterii Patre quem constituerat, nuntiatum fuisset, dixit: Ego venio, eumque per memetipsum emendo. Cumque vir Dei venisset ad idem monasterium, et constituta
Abbreviated transcription (Latin):
benedictus silibenter audis citius agnoscis quia uiuos
ipse indocibiles deseruit: quantos in locis aliis abanimȩ
morte suscitauit. NEFRUS
ta.eẽ. ut doces. et manifesta ratio: & prolatum congruum
tes timoniũ declarat: Sedquęso ut deuita tantipatris
Ladnarrationis ordinẽ redeas: GRERORICS
Cumsc̃s̃ uir diu in eadem solitudine uirtutib signisq suc¬
cresceret. multi abeo in loco eodem ad omĩpotentis dĩ sunt
seruitiũ congregati. ita ut illic duo decim monasteria cũ
omĩpotentis iħu cepĩ dnĩ opitulatione construer& : inqͥbus
statutis patrib duo denos monachos deputauit. paucosuero
secũ retinuit: qͦs adhuc insua p̾sentia aptiꝰ erudiri iudicauit:
Coeper̃ etiã tunc ad eũ romaniȩ urb̾ nobiles & religiosi con¬
currere: suosq eifilios omĩpotenti dõ nutriendͦs dare Iunc
quoque bonȩ spei suas soboles aequitius maurũ : ter cullꝰ

Expanded text:
Benedictus, si libenter audis, citius agnoscis, quia non tantos Benedictus, si libenter audis, citius agnoscis, quia non tantos ipse indociles deseruit, quantos in locis aliis a morte animae suscitavit. Petr. Ita esse ut doces, et manifesta ratio, et prolatum congruum testimonium declarat. Sed quaeso ut de vita tanti Patris ad narrationis ordinem redeas. Gregor. Cum sanctus vir diu in eadem solitudine virtutibus signisque succresceret, multi ab eo in eodem loco ad omnipotentis Dei sunt servitium congregati: ita ut illic duodecim monasteria cum omnipotentis Jesu Christi Domini opitulatione construeret, in quibus statutis Patribus duodenos monachos deputavit; paucos vero secum retinuit, quos adhuc in sua praesentia aptius erudiri judicavit. Coepere etiam tunc ad eum Romanae urbis nobiles et religiosi concurrere suosque ei filios omnipotenti Deo nutriendos dare. Tunc quoque bonae spei suas soboles, Equitius Maurus, Tertullus
Abbreviated transcription (Latin):
malis labor suꝑ uacuus. maxime sie uicino causȩ sub petant
quẽ custodiendũ staret. qui om̃s unanimiter se ꝑ sequen¬
tes cerneret: et sepe agitur in animo ꝑfectorũ. quod silen¬
tio p̃tereundum non.ẽ : quia cũ laborem suum sine fructu
.eẽ. considerant. in loco alio ad laborem cũ fructu migrant
Unde ille quoq egregius p̃dicator quidis solui cupit
taminia passionũ nonsolũ ipse appetit. sed ad toleranda
haec & alios accendit: da masci ꝑ secutionẽ passus. ut potu¬
isset euadere murũ funem. sportãq quȩ siuit. seque latent̃
deponi uoluit: Hum quidnã paulum mortem dicimꝰ timu¬
is se. quã se ipse ꝓxpĩ amore testat᷑ appetere. Sedcũ in eodẽ
loco minorẽ sibi fructum ad eẽ. conspiceret. & grauem
.laborem: adlaborem se alibi cum fructu seruauit: Forcis
& enim preliator dei teneri intra claus tra noluit: certa¬
minis cãpum quȩsiuit: Unde isdem quoque uenerabił

Expanded text:
malis labor supervacuus; maxime si e vicino causae suppetant, malis labor supervacuus; maxime si e vicino causae suppetant, quem custodiendum staret, qui omnes unanimiter se persequentes cerneret? Et saepe agitur in animo perfectorum quod silentio praetereundum non est, quia cum laborem suum sine fructu esse considerant, in locum alium ad laborem cum fructu migrant. Unde ille quoque egregius praedicator qui dissolvi cupit, passionum certamina non solum ipse appetiit, sed ad toleranda haec et alios accendit, Damasci persecutionem passus, ut posset evadere, murum, funem, sportamque quaesivit , seque latenter deponi voluit. Nunquidnam Paulum mortem dicimus timuisse, quam se ipse pro amore Jesu testatur appetere ? Sed cum in eodem loco minorem sibi fructum adesse conspiceret et gravem laborem, ad laborem se alibi cum fructu servavit. Fortis etenim praeliator Dei teneri intra claustra noluit, certaminis campum quaesivit. Unde idem quoque venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
Quob modis p&re eextranos ducimur: GREGOR ICS¬
Quia aut ꝑcogitationis lapsũ subnos met ipsos recedimus.
aut ꝑconteplãtionis gram suꝑ nosinet ipsos leuamur: Illcitaq
qui porcos pauit. uõ cationem m̃tis. & in munditiaa subsem&¬
ipso cecidit. Iste uero quẽ angłs soluit. eiꝰq in tẽ in eatisi
rapuit: extrase ȩquidem: sed supͣ semet ipsũ fuit Ut̃q
ergo adse redut: quando & ille aberrore oꝑis secolligit
adcor. et is te a contẽplationis culmine ad hoc rediit. quod
in intellectu om̃iũ prius fuit: Senerabilis igitur benedic tus
in illa solitudine habitauit secũ: inquantũ se intra cogitati¬
onis claustra cus todiuit: Hã quoties cũq hunc cõntẽpla¬
tionis ardor in altũ rapuit. sec proculdubio subse reliquit
Datet quod dicis: Sedqueso respondeas si Pe¬
Ideserere fr̃s debuit̾: quos se mel suscepit.
GRERORIUS
Nergo p&re existimo. ibi adunati aequa nimiter portan¬
disũnt mali: ubi inueniuntur aliqui quiadiuuentur boni.

Expanded text:
uobus modis, Petre, extra nos ducimur: quia aut per cogitationis lapsum sub nosmetipsos recidimus, aut per contemplationis gratiam super nosmetipsos levamur. Ille itaque qui porcos pavit, vagatione mentis et immunditia sub semetipsum cecidit; iste vero quem angelus solvit, ejusque mentem in exstasim rapuit, extra se quidem, sed super semetipsum fuit. Uterque ergo ad se rediit, quando et ille ab errore operis se collegit ad cor, et iste a contemplationis culmine ad hoc rediit, quod in intellectu communi et prius fuit. Venerabilis igitur Benedictus in illa solitudine habitavit secum, in quantum se intra cogitationis claustra custodivit: nam quotiescunque hunc contemplationis ardor in altum rapuit, se procul dubio sub se reliquit. Petr. Placet quod dicis: sed quaeso respondeas, i deserere fratres debuit, quos semel suscepit. Gregor. Ut ego, Petre, existimo, ibi adunati aequanimiter portandi sunt mali, ubi inveniuntur aliqui qui adjuventur boni.
Abbreviated transcription (Latin):
ni. atque oꝑi nrõsemꝑ insis tit. si fortasse quidin
uemat. uł de apud examem aet̾ni iudicis accusator exis¬
tat. Uisetenĩ nosse quomodo ad decipiendũ semꝑ
uidam quinunc nobiscũ sunt remquã narro testant᷑.¬
A quoduir uitȩ uenerabilis stephanꝰ nomine ualerie
prouinciȩ presbit̾ fuit huius nr̃i bonefacui diaconi
atque dispensatoris aeccłae atͦhatione proximꝰ. Qui
quadam die deitinere domũ regressus. mancipio suo
neglegenter loquens p̃cepit dicens. Aeni diabole.
discalciame. Ad cuius uocem mox coeperunt sẽ cali¬
garũ corrigiȩ insũma uelocitate dissoluere: ut aꝑte
cons taret: quo deiipse qui nominatus fuerat adext̾ra¬
hendas caligas diabolus obedisset. Quodmox ut prb̃t uior.
expauit uehementer: magnisq uocib clamare coepit
dicens. Recede miser : recẽde. Nonenim tibi : sedmancipie
meo locutus sum. Ad cuius uocem protinus ita ut inuentȩ

Expanded text:
ni, atque operi nostro semper insistit, si fortni, atque operi nostro semper insistit, si fortveniat, unde apud examen aeterni judicis accusator existat. Vis etenim nosse quomodo ad decipiendum semper uidam qui nunc nobiscum sunt, rem quam narro testantur. Quod vir vitae venerabilis Stephanus nomine, Valeriae provinciae presbyter fuit, hujus nostri Bonifacii diaconi, atque dispensatoris ecclesiae, cognatione proximus. Qui quadam die de itinere domum regressus, mancipio suo negligenter loquens praecepit dicens: Veni, diabole, discalcia me. Ad cujus vocem mox coeperunt se caligarum corrigiae in summa velocitate dissolvere, ut aperte constaret, quod ei ipse qui nominatus fuit, ad extrahendas caligas, diabolus obedisset. Quod mox ut presbyter vidit, vehementer expavit, magnisque vocibus clamare coepit dicens: Recede miser, recede: non enim tibi, sed mancipio meo locutus sum. Ad cujus vocem protinus rece
Abbreviated transcription (Latin):
dumꝰ auriebant aquam. Quȩ ut p̃ dixi usque adfenes¬
gas excreuerat. & tamen intra eccłam nullo modo diffluebat
Auriri itaque ut aqua poterat: sed difluere ut aqua nonpoterat
Scans autem ante ianuã adostendendum cunctis meritum
martiris et aqua erat ad adiutorium: & quasi aqua non
erat ad inuadendum locum. Quod ego antiquo ante¬
dicti ignis miraculo uere p̃dixi non fuisse dissimile: qui
triũ puerorũ et uestim̃ta noncontigit. et uincula incendit
Hirasunt ualde scõrũ facta quae I Pe tros¬
narras: et p̃senti infirmitati hominum uehem̃ter stupen¬
da. Sedquia tantos nuꝑ initalia fuis se audio admirandȩ
uirtutis uiros : nos se uelim sinulla eos contigit antiqui
hos tis insidias ꝑtulis se. anexͤinsidiis profecis se EtReGoꝵ
Tine labore certaminis: non . ẽ. palma uictoriȩ. Vnde
ergo uictoressunt. nisi contra antiqui hostis insidias
decertauerint : malignꝰ quippe sp̃s cogitationi. locutio¬

Expanded text:
dum hauriebant aquam, quae, ut praedixi, usque ad fenesdum hauriebant aquam, quae, ut praedixi, usque ad fenestras excreverat, et tamen intra ecclesiam nullo modo diffluebat. Hauriri itaque ut aqua poterat, sed diffluere ut aqua non poterat. Stans autem ante januam ad ostendendum cunctis meritum martyris ut aqua erat ad adjutorium, et quasi aqua non erat ad invadendum locum. Quod ego antiquo antedicti ignis miraculo vere praedixi non fuisse dissimile, qui trium puerorum et vestimenta non contigit, et vincula incendit. PETR. Mira sunt valde sanctorum facta quae narras, et praesenti infirmitati hominum vehementer stupenda. Sed quia tantos nuper in Italia fuisse audio admirandae virtutis viros, nosse velim si nullas eos contigit antiqui hostis insidias pertulisse, an ex insidiis profecisse. GREGOR. Sine labore certaminis non est palma victoriae. Unde ergo victores sunt, nisi quod contra antiqui hostis insidias decertaverunt? Malignus quippe spiritus cogitationi, locutio
Abbreviated transcription (Latin):
cum rege autairio eõtempore inloco eodem ubimira res con¬
tigit ad fuis se. eamque se cognouis se testatus.ẽ. Prae¬
dĩctus et enim tribunꝰ narrauit᷑ dicens: quia ante hoc fere
quinquenniũ quando apud hanc romanã urbem alueũ
suũ tiberis egressus .ẽ: tantũque crescens ut eiusunda
occupar&. Apud ueronensem urbem fluius atesis excres¬
cens adbeati zenonis martiris atq pontificis eccłam uenit
Cuius ecđa dum: eent̃ ianuȩ aꝑtȩ: aqua ineam minime intra¬
uit. Quȩ paulisꝑ crescens usque ad fenes tras eccłae quae
erant tectis proximȩ ꝑuenit. Sicque stans aqua eccłae ia¬
nuam clausit: acsi illud elementũ liquidũ. insoliditatem
parietis fuiss& inmutatũ. Cumque. eent̃ multi interius
inuenti sedaquarũ magnitudine ecclasia omicircũdata
qua possent egredi non haberent. ibique se siti ac fame
deficere formĩdarent: adeccłae ianuam ueniebant. adbiben¬

Expanded text:
cum rege Autharico eo tempore in loco eodem ubi mira res concum rege Autharico eo tempore in loco eodem ubi mira res contigit adfuisse, eamque se cognovisse testatus est. Praedictus etenim tribunus narravit, dicens: quia ante hoc fere quinquennium, quando apud hanc Romanam urbem alveum suum Tiberis egressus est, tantum crescens, ut ejus unda occuparet, apud Veronensem 325 urbem fluvius Athesis excrescens, ad beati Zenonis martyris atque pontificis ecclesiam venit. Cujus ecclesiae dum essent januae apertae, aqua in eam minime intravit. Quae paulisper crescens, usque ad fenestras ecclesiae, quae erant tectis proximae, pervenit; sicque stans aqua ecclesiae januam clausit, ac si illud elementum liquidum in soliditatem parietis fuisset mutatum. Cumque essent multi inventi interius, sed et aquarum multitudine omni ecclesia circumdata, qua possent egredi non haberent, ibique se siti ac fame deficere formidarent, ad ecclesiae januam veniebant, ad biben
Abbreviated transcription (Latin):
Seddie altero ita inlesus inuentus es t: ut nonsolũ eius
caro abignib sedneque extrema ullo modo uestim̃ta
cremarentur:¬
tur: PETRS:
Anti quũ triũ pu erorũ miraculũ audio: qui proiecti
inignibus lesi non sunt: RRERORIS¬
lud ut opinor miraculu: ex parte aliqua similit̃ gestu :
Tunc quippe trespueri ligatis pedib acmanib inĩgne
proiectisunt: quos die altero rex requirens in caminõ inle¬
sis uestib deambulantes repperit. Ex quare colligitur
quia ignis inquo iactati fuerant quieorũ uestim̃ta non con¬
tigit : eorũ uincula consũpsit: ut uno eodemq tempore
inobsequio iustorũ et haber& flãma uirtutem suã adsola¬
Itium & nonhaberet adtorm̃tũ. De¬
Nuic tam antiquo miraculo dieb nrif res similis ex̃contra¬
rio euenit elemento: Nam nuꝑ iohannes tribunꝰ relatione
sua me docuit: quodpronulfus comes cũilloͣ ad eẽt. se

Expanded text:
Sed die altero ita illaesus inventus est, ut non solum ejus Sed die altero ita illaesus inventus est, ut non solum ejus caro ab ignibus, sed neque extrema ullo modo vestimenta cremarentur. PETR. Antiquum trium puerorum miraculum audio, qui projecti in ignibus laesi non sunt . GREGOR. Illud, ut opinor, miraculum ex parte aliqua dissimiliter gestum est. Tunc quippe tres pueri ligatis pedibus ac manibus in ignem projecti sunt, quos die altera rex requirens, in camino illaesis vestibus deambulantes reperit. Ex qua re colligitur quia ignis in quo jactati fuerant, qui eorum vestimenta non contigit, eorum vincula consumpsit, ut uno eodemque tempore in obsequio justorum et haberet flamma virtutem suam ad solatium, et non haberet ad tormentum. uic tam antiquo miraculo, diebus nostris res similis e contrario evenit elemento. Nam nuper Joannes tribunus relatione sua me docuit, quod Pronulphus comes, cum illic adesset, se
Abbreviated transcription (Latin):
quamsit inconparabiliter suꝑius agnoui. Sed queso cȩp¬
ta persequere : ut dum tempus uacat sinae aedificati¬
RREETORNUS: FRATer quidam mecũ. ẽ inmonas¬
terio conuersatis. inscripturaeͥ scã studiossimus.
qui mea etate prȩ ibat. et ex multis quȩ nesciebam meaedi¬
ficare consueuerat. Huius itaque narratione didici: quod
fuit quidã incampania partib intra quadragesimum
romane urbis miliariũ uirnomine benedictus: Etqui¬
dem aetate iuuenis. sed moribus grandeuus: et inscaẽ con¬
uersationis regulã se fortiter stringens. quẽ totilȩ regis
tempore cum gothi repperissent : hunc incendere cum
sua cella molitĩsunt: Ignem namque posuerunt: sedin cor¬
cuitu arserunt omĩa. cella uero illius igne conburi non
potuit. Quoduidentes gothi magisquẽ seuentes atque
hunc ex suo habitaculo trahentes. non longe aspexerunt
succensum dibanũ qui coquend s panibũs parabatur.
eumque in illo proiecerunt: clibanũ que clauserunt

Expanded text:
quam sit incomparabiliter superius agnovi. Sed, quaeso, coepta prosequere, ut dum tempus vacat, sine aedificatiGREGORIUS. Frater quidam mecum est in monasterio conversatus, in Scriptura sacra studiosissimus, qui me aetate praeibat, et ex multis quae nesciebam, me aedificare consueverat. Hujus itaque narratione didici quod fuit quidam in Campaniae partibus intra quadragesimum Romanae urbis miliarium nomine Benedictus; et quidem aetate juvenis, sed moribus grandaevus, et in sanctae conversationis regula se fortiter stringens. Quem Totilae regis tempore cum Gothi reperissent, hunc incendere cum sua cella moliti sunt. Ignem namque supposuerunt, sed in circuitu arserunt omnia, cella vero illius igne comburi non potuit. Quod videntes Gothi, magisque saevientes, atque hunc ex suo habitaculo trahentes, non longe aspexerunt succensum clibanum, qui coquendis panibus parabatur, eumque in illo projecerunt, clibanumque clauserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nonposse. Sicque factũ .ẽ: ut flamma incendi illo
ter mino refrenata insemet ipsa frigescer&. & contin¬
gere ulterius quicquã aedificii nonauder&. Perpen¬
dis p&re cuius scĩtatis fuerit aegrum hominẽ sedere
& ex oran do flãmas p̾mere:

Expanded text:
non posse. Sicque factum est ut flamma incendii illo non posse. Sicque factum est ut flamma incendii illo termino refrenata, in semetipsa refrigesceret, et contingere ulterius quidquam aedificii non auderet. Perpendis, Petre, cujus sanctitatis fuerit aegrum hominem sedere, et exorando flammas premere?
Abbreviated transcription (Latin):
Eiusdem quoque anchonitanȩ antis tes eccłȩ uir uita
uenerabilis marcellinꝰ fuit: cuius gressum dolore nimia
podagra contraxerat. Eũque familiares sui sicubine¬
cesse. eet. in manib ferebant. Quadã uero die ꝑculpã
incuriȩ eadẽ ciuitas anchonitana succensa est. Cũque
ueh em̃ter arder&: concurrer̃ om̃s ut ignẽ extinguerent.
Sedillis a quã certatĩpicientib ita crescebat flãma: ut iã
tocius urb̾ interitũ minari uider&ur. Cũque ꝓpinqͥora
sibi quȩq loca ignis inuader&. iãque urb partem non
modicã consũsiss&. et obsistere nullus ualeret: deduc¬
tus inmanib uenit ep̃s. & tanta ꝑiculi necessitate conpul¬
sus: familiarib suis se portantib p̃cepit dicens. Contra
ignem me ponite. Qđita factũ . ẽ. Atque in eoloco est
positus. ubi totauis flãmȩ uidebatur incũbere. Coepit
autem miro modo insemet ipso incendiũ retorqueri
reflexione sui imp&us exclamaret se epm̃ transire

Expanded text:
Ejusdem quoque Anconitanae antistes Ecclesiae vir vitae venerabilis Marcellinus fuit , cujus gressum dolore nimio podagra contraxerat, eumque familiares sui sicubi necesse erat in manibus ferebant. Quadam vero die per culpam incuriae eadem civitas Anconitana 177 succensa est. Cumque vehementer arderet, concurrerunt omnes ut ignem exstinguerent. Sed illis aquam certatim projicientibus, ita crescebat flamma, ut jam totius urbis interitum minari videretur. Cumque propinquiora sibi quaeque loca ignis invaderet, jamque urbis partem non modicam consumpsisset, et obsistere nullus valeret, deductus in manibus venit episcopus, et tanta periculi necessitate compulsus, familiaribus suis se portantibus praecepit, dicens: Contra ignem me ponite. Quod ita factum est, atque in eo loco est positus, ubi tota vis flammae videbatur incumbere. Coepit autem miro modo in semetipsum incendium retorqueri, ac si reflexione sui impetus exclamaret se episcopum transire
Abbreviated transcription (Latin):
prȩcib petens : ut aequũ ipse possideret. quẽ iury suo se¬
dendo dedicas set. De quo etiã illud mirabile anrĩs seni¬
oribus narrari sol&: quod in cons tantinopolitana urbe
adportam quȩ uocatur aureã ueniens. popłorũ turbis
sibi occurrentib in conspectu om̃iũ roganti cȩcolum̃
reddidit: et manu suꝑposita. oculorũ tenebras fugaũ¬

Expanded text:
precibus petens ut equum ipse possideret, quem juri suo seprecibus petens ut equum ipse possideret, quem juri suo sedendo dedicasset. De quo etiam illud mirabile a nostris senioribus narrari solet, quod in Constantinopolitana urbe ad portam quae vocatur Aurea, veniens, populorum turbis sibi occurrentibus, in conspectu omnium roganti caeco lumen reddidit, et manu superposita oculorum tenebras fuga
Abbreviated transcription (Latin):
fuit : ut initinere ad sedendum ȩquus requiridebuis set
Quodillic quidã uir nobilis audiens. aequum qͣuem ꝓ
magna mansuetudine coniux sedere consueuerat ita
ei obtulit ut cum adloca alia ꝑuenienti aptus &quus
potuis sec inueniri. deberet ille: quẽ dederat propter
suam coniugẽ retransmitti. Factũque . ẽ: etusque ad
certum locũ p̃dictusuir ęquo eodem subuehente ꝑ¬
dut tusest. Quimox ut alium repperit: illũ quẽ¬
acceperat retrans misit. Cumque eum predicti nobił
uiri coniux sedere exmore uoluisset. ultra nonualuit :
qua posses sionem tanti pontificis. mulierem ferre recu¬
sauit. Coepit namq inmenso flatu et fremitu. atque
inces santi totius corporis motu quasi despiciendo pro¬
dere : quia pos ł menbra pontificis. mulierem ferre non
posset. Quodiuir eius prudenter intuitus: hunc adeun¬
dem uenerabilem uirũ protinus retransmisit. magnis

Expanded text:
fuit ut in itinere ad sedendum equus requiri debuisset. fuit ut in itinere ad sedendum equus requiri debuisset. Quod illic quidam vir nobilis audiens, equum, quem pro magna mansuetudine ejus conjux sedere consueverat, ita ei obtulit, ut cum ad loca alia pervenienti aptus equus inveniri potuisset, deberet ille quem dederat propter suam conjugem retransmitti. Factumque est, et usque ad certum locum praedictus vir equo eodem subvehente perductus est. Qui mox ut alium reperit, illum queacceperat retransmisit. Cumque eum praedicti nobilis viri conjux sedere ex more voluisset, ultra non valuit, quia post sessionem tanti pontificis mulierem ferre recusavit. Coepit namque immenso flatu et fremitu, atque incessanti totius corporis motu quasi despiciendo prodere, quia post membra pontificis mulierem ferre non posset. Quod vir ejus prudenter intuitus, hunc ad eumdem venerabilem virum protinus retransmisit, magnis
Abbreviated transcription (Latin):
ual me audire contingit quod imitari nonualeo: flere
magis libet quã aliquid dicere. EREFIORAUS.
e c̃uius etiã morte apud eccłam scriptũ .ẽ. quia cum
dolore. et̃t. lateris c̃tactus adextrema ꝑductus. ẽ.
Dumque eius omĩsdomus insuasoliditate ꝑsis teret: cubi¬
culumꝰ . Quo iacebat aeger facto terre motu contremuit.
Om̃sque qui illic aderant nimio terrore concussit. Sicq
scã illa anima: carne soluta: ẽ Factumque .ẽ. ut magnꝰ
pauor inuaderet eos : qui paulini mortem uidere potu¬
issent. Sed quia haec quam suꝑius dixi paulini uirt
ualde .ẽ. intima: nunc siplac& admira cula exteriora
ueniamus : Quȩ et multis iam nota sunt: et ego tã reli¬
giosorũ uirorum relatione didici. ut dehiis omimodo
ambigere nonpossim. DeiohaNNpaea¬
Nothorũ tempꝰ dũ iohannes uirbeatissimus huius
Iromanȩ eccłae pontifex adiustinum seniorem prin¬
cipem ꝑgeret : inchorinthi partib aduenit: cui necesse

Expanded text:
um me audire contingit quod imitari non valeo, flere magis libet quam aliquid dicere. GREGOR. e cujus etiam morte apud ejus Ecclesiam scriptum est, quia cum dolore esset lateris tactus, ad extrema perductus est. Dumque ejus omnis domus in sua soliditate persisteret, cubiculum in quo jacebat aeger, facto terrae motu, contremuit, omnesque qui illic aderant nimio terrore concussit; sicque sancta illa anima carne soluta est. Factumque est ut magnus pavor invaderet eos qui Paulini mortem videre potuissent. Sed quia haec, quam superius dixi, Paulini virtus valde est intima, nunc, si placet, ad miracula exteriora veniamus, quae et multis jam nota sunt, et ego tam religiosorum virorum relatione didici, ut de his omnimodo ambigere non possim. Gothorum tempore, cum Joannes vir beatissimus hujus Romanae Ecclesiae pontifex ad Justinum seniorem principem pergeret, 284 in Corinthi partibus advenit, cui necesse
Abbreviated transcription (Latin):
deȩcła fuerat abstractum. Ex qua re p&re collige
loco sepeliri se faciant᷑: restat ut & iã desua p̾sũpti¬
one iudicentur. Quatinus eos sacraloca non liberent.
in hac urbe contigerit: cͥnc torũ quihic habitant
multitudo testatur. Quod quidam artis eorum
pul tus . ẽ. Sequenti autem nocte. exsepultura eadem
audiente cus tode eius sp̃s coepit clamare. Arde o ardeo
Cumuero hasdiu uoces emitcer&: custos hoc eius
cognoscere qualiter eius. e&̃
ro. deqͦ talia clamar&. Quia ꝑi¬
menita quoque intacti¬

Expanded text:
de ecclesia fuerat abstractum. Ex qua re, o Aeriani hade ecclesia fuerat abstractum. Ex qua re, o Aeriani haloco sepeliri se faciant, restat ut etiam de sua praesumptione judicentur; quatenus eos sacra loca non liberent, in hac urbe contigerit, cunctorum qui hic habitant multitudo testatur: quod quidam artis eorum pultus est. Sequenti autem nocte ex sepultura eadem, audiente custode, ejus spiritus coepit clamare: Ardeo, ardeo. Cum vero has diu voces emitteret, custos hoc ejus cognoscere qualiter corpus ejus ro de quo talia clamaret. Qui amenta quoque intac
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis ep̃s cum ues ꝑtina hora sarius at que in columis
adlectũ rediss&: subita & inopinata morte defunc
uenantius lunensis ep̃s. & magnificus liberius uir
nobilis simus atque ueracis simus: quise scire suosque
homines inter fuis se testantur ei rei quã narrant nuꝑ
ingenuensi urbe contigisse: Ibi namque utdicunt
ualentinus nomine mediolanensis eccłae defensor
defunctus . ẽ. uir ualde lubricus: & cunctis leuita¬
tibus occupatus. Euius corpus in ecłam beatimar¬
tiris siri sepultũ ÷. Hoc Ite autẽ media in eadem ec¬
dã factȩ sunt uoces. acsi gr. quis uiolent̾ exea repel¬
ler&ur: at que traberet᷑ foras. Ad quas nimirur¬
ligatura strinxxerunt. & eũ ab eccła clamantem ac ni
territi : ad suum s tratum reuersisunt. Mane autẽ
facto. aperientes sepulchrum in quo isdem ualentinꝰ
positus fuerat. eius corpus non inuenerunt. Cũ que
insepulchro alio positũ ligatis ad huc pedibus sicut

Expanded text:
civitatis episcopus, cum vespertina hora sanus atque incolumis civitatis episcopus, cum vespertina hora sanus atque incolumis ad lectum redisset, subita et inopinata morte defunctilis pater Venentius Lunensis episcopus, et magnificus Liberius vir nobilissimus atque veracissimus, qui se scire suosque homiin Genuensi urbe contigisse. Ibi namque, ut dicunt, Valentinus nomine, Mediolanensis Ecclesiae defensor, defunctus est, vir valde lubricus et cunctis levitatibus occupatus, cujus corpus in ecclesia beati martyris Siri sepultum est. Nocte autem media in eadem ecclesia factae sunt voces ac si quis violenter ex ea repellerlterriti ad sua stramenta reversi sunt. Mane autem facto aperientes sepulcrum, in quo idem Valentinus fuerat humatus, ejus corpus non invenerunt. Cumque in sepulcro alio positum, ligatis adhuc pedibus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
hiquib peccata dimissa non fuerint: adiitandum
iudicium sacris locispost mortem nonualent adiuuari
Iohannes quoque uir magnificus in hac urbe locũ p̃fecto¬
Irum seruans cuius ueritãtis atque grauitatis sit nouimus:
Qui mihi testatus .ẽ ualerianũ pãtriciũ inciuitate quȩ
brixa dicitur fuisse defunctum. Cui eiusdem ciuitatis
ep̃s accepto p̃cio locum in ecda p̃buit inquo sepeliri debu¬
iss&. Quiuidelic& ualerianus usque ad aetatẽ decre¬
pitã leuis aclubricus extitit: modumque suis prauita¬
tibus ponere contẽp̃sit. Eadem uero nocte qua sepultꝰ ::
beatus faustinus martir incuius eccła corpus illius fue¬¬
rat humatum custodi suo apparuit dicens. Uade
& dic epõudꝰ roiciat hinc has foetentes carnes quas hic
posuit: Quia sinon fecerit. die tricesimo ipse mori¬
& ur Quã uisionem custos epõ timuit confiteri & rur
sus ad monitus declinauit. Die autem .xxXͫ ͦ. eiusdẽ

Expanded text:
in quibus hic peccata dimissa non fuerint, ad evadendum in quibus hic peccata dimissa non fuerint, ad evadendum judicium sacris locis post mortem non valent adjuvari. Joannes quoque vir magnificus in hac urbe locum praefectorum servans, cujus veritatis atque gravitatis sit novimus; qui mihi testatus est Valerianum Patricium in civitate, quae Brixia dicitur, fuisse defunctum. Cui ejusdem civitatis episcopus, accepto pretio, locum in ecclesia praebuit, in quo sepeliri debuisset. Qui videlicet Valerianus usque ad aetatem decrepitant levis ac lubricus exstitit, modumque suis pravitatibus ponere contempsit. Eadem vero nocte qua sepultus est, beatus Faustinus martyr, in cujus ecclesia corpus illius fuerat humatum, custodi suo apparuit, dicens: Vade, et dic episcopo projiciat hinc has fetentes carnes, quas hic posuit, quia si non fecerit, die trigesimo ipse morietur. Quam visionem custos esus admonitus declinavit. Die autem trigesimo, ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
lũ eorũ corpora in eçcłus ponuntur. Quod melius
ostendimus: siea quae diebus nr̃is gestasunt breuit̾
enarramꝰ. Uir Namque uitae uenerabis felix portu¬
ensis ep̃s insabinensi prouincia ortus atque enutritꝰ :
Qui quadã scĩ monialem feminam in loco eodem
fuisse testatur. quȩ carnus quidãm continentiam
habuit : sed linguae ꝓcacitatem atque stulti loquiũ
non declinauit. Haec igitur defuncta: atq in ecła
sepulta est. Hocte autẽ eadem eiusdem ȩccłȩ cus¬
tos ꝑ reuelationem uidit quia deducta ante sacrũ
altare permediũ secabatur: & parsuna illius igni
cremabatur. parsautem altera intacta remanẽbat
Cũq hoc surgens mane fr̃ib narrar&. & locũ uell&
ostendere iñquo fuerat igne consũpta: ipsa flaminȩ
conbustio ita ande altarẽ in marmorib apparuit:
acsullic eadem feminia corporeo fuis set igne
concremata. Ex quare aꝑte datur intelligi quia

Expanded text:
lum eorum corpora in ecclesiis ponuntur. Quod melius, lum eorum corpora in ecclesiis ponuntur. Quod melius, inquit, ostendemus, si ea quae diebus nostris gesta sunt breviter enarremus. Vir namque vitae venerabilis Felix, Portuensis episcopus, in Sabiniensi provincia ortus atque enutritus est, qui quamdam sanctimonialem feminam in loco eodem fuisse testatur, quae carnis quidem continentiam habuit, sed linguae procacitatem atque stultiloquium non declinavit. Haec igitur defuncta, atque in ecclesia sepulta est. Nocte autem eadem ejusdem ecclesiae custos per revelationem vidit quia deducta ante sacrum altare per medium secabatur, et pars una illius igne cremabatur, pars autem altera intacta remanebat. Cumque hoc surgens mane fratribus narraret, et locum vellet ostendere in qua fuerat igne consumpta, ipsa flammae combustio ita ante altare in marmoribus apparuit, ac si illic eadem femina corpore fuisset igne concremata. Ex qua re aperte datur intelligi, quia
Abbreviated transcription (Latin):
multis se uanitatib in mergit. Quinorinũ quã sol&
multa uera p̃dicere : ut ad extremum ualeat animã
ex aliqua falsitate laqueare. Sicut cuiclam nrorcũ
nuꝑcertũ.ẽ contigisse: quidum somnia uehem̃ter
adtender&. ei ꝑ somniũ longa spatia huiꝰ uite pro¬
mis sasunt. Cumq multas pecunias ꝓlongioris uitȩ
stipendiis collegiss&. ita repente defunctus ẽ: ut in¬
tactas om̃s reliquer&. et ipsesecum nil ex bono opere por¬
taret. Pe ΤRVS. Quis ille sit memini. Sedquȩsote ea
quȩ coepimus ex sequelmur: putamus ne animab aliqͥd
prodesse simortuorum corpora in eccłiis fuerint sepulta:.
prodest mortuis si inȩccła sepeliantur. qđ eorũ ꝓximi
quotiens ad eadem sacra loca conueniunt: suorũ quoꝵ
sepulchra aspiciunt recordantur. & ꝓ eis dño p̃ces fun¬
dunt. Namquos peccata grauia deprimunt: noN
adsolutionẽ potius quã admaiorẽ dãnationis cumu¬

Expanded text:
multis se vanitatibus immergit, qui nonnunquam solet multis se vanitatibus immergit, qui nonnunquam solet multa vera praedicere, ut ad extremum valeat animam ex vana aliqua falsitate laqueare: sicut cuidam nostro nuper certum est contigisse, qui dum somnia vehementer attenderet, ei per somnium longa spatia hujus vitae promissa sunt; cumque multas pecunias pro longioris vitae stipendiis collegisset, ita repente defunctus est, ut intactas omnes relinqueret, et ipse secum nihil ex bono opere porta. PETRUS. Quis ille sit memini: sed, quaeso te, ea quae coepimus, exsequamur. Putamusne animabus aliquid prodesse si mortuorum corpora fuerprodest mortuis si in ecclequoties ad eadem sacra loca conveniunt, suorum quorum sepulcra aspiciunt recordantur, et pro eis Domino preces fundunt. Nam quos peccata gravia deprimunt, non ad solutionem potius quam ad majorem damnationis cumu
Abbreviated transcription (Latin):
onis incho ass& dicens. Turex coepisti cogitare in
stratutuo quid.e&̃ futurum posthaec. & quire¬
uelat mis teria os tendit tibi quȩ uentura sunt:
& paulo post. Uidebas: & ecce quasi statua una
grandis. Statua illa magnia & statura sublimis. sta¬
bat contrate & rłqͣ. Danihel itaque dum somniũ
& inplendum reuerenter insinuat. & exqua ortũ sit
cogitatione manifestat: patenter osteniditur qͥ a
hõc plerũque ex cogitatione simul & reuelatione
generetur. Sed nimirum cum somnia totrerũ quib¬
cũque qualitatibus alternent᷑. tanto eis credi diffi
cilius deb&.: quanto & exquas iNpulsõ ueniant fa¬
cilius non eluc&. Scĩ autem uiri inter inlusiones atq
reuelationes ipsas uisionũ uoces aut imagines quodã
intimo sapore discers. iunt ut sciant. ł quid abono
spũ ꝑcipiant. uł quid ab inlusore paciantur. Nã si
erga hȩc mens cauta non fuerit ĩ ꝑdeceptorem spm̃

Expanded text:
onis inchoasset, dicens: « Tu, rex, coepisti cogitare in onis inchoasset, dicens: « Tu, rex, coepisti cogitare in stratu tuo quid esset futurum post haec, et qui revelat mysteria ostendit tibi quae ventura sunt . » Et paulo pograndis, statua illa magna, et statura sublimis stabat contra te , etc. Daniel itaque dum somnium et implendum reverenter insinuat. et ex qua ortum sit cogitatione manifestat, patenter ostenditur, quia hoc plerumque ex cogitatione simul et revelatione generetur. Sed nimirum cum somnia tot rerum qualitatibus alternent, tanto eis credi diffcilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant facilius non elucet. Sancti autem viri inter illusiones atque revelationes ipsas visionum voces aut imagines quodam intimo sapore discernunt, ut sciant vel quid a bono spiritu percipiant, vel quid ab illusione patiantur. Nam si erga haec mens cauta non fuerit, per deceptorem spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
Aliquando reuelatione: aliquando. cogitatione si¬
mul & reuelatione generantur. Seddũo quȩ prima
diximus: om̃s exꝑĩmento cognoscimus. Subiuncta
autem quat cuor : in sacrȩ scripturae paginis inue¬
nimus. Sonnia & enim nisiplerumquẽ ab occulto
hoste ꝑ inlusionem fierent: nequaquam hocuir sa¬
piens indicar& dicens. Multos enim errare fecer̃
somnua : & exciderunt sꝑantes in illis. Uelcerte non
augurabimin : nec obseruabitissomia. Quibus ꝓpͥhec¬
to uerbis cuius sint detestationis ostenditur: quę
auguriis coniunguntur. Rursũ aliquando ex cogi¬
tatione simul & inlusione ꝓcederint : iuirsapiens
minime dixis set. Multas curas secuntur somtua:
Et nisi aliquando somNia exmis terio reuelationis
Nonuider&. nec mariae sponsum ut ablato puero
in aegipto fuger& ꝑsomniaũ angłs ad moner&. Rur¬
sum̃ si aliquando somnua cogitatione simul & reuela¬
tione nor ꝓcederent: nequã quã danihel ꝓpħa na¬
bucho donosor uisionem dis serens aradice cogitati¬

Expanded text:
aliquando revelatione, aliquando autem cogitatione simul et revelatione generantur. Sed duo quae prima diximus, omnes experimento cognoscimus: subjuncta autem illis, quod in sacrae Scripturae paginis invenimus. » Somnia etenim nisi plerumque ab occulto hoste per illusionem fierent, nequaquam hoc vir sapiens indicaret, dicens: « Multos enim errare fecerunt somnia, et exciderunt sperantes in illis, vel certe non augurabimini, nec observabitis somnia. Quibus profecto verbis cujus sint detestationis ostenditur, quae auguriis conjunguntur. Rursum nisi aliquando ex cogitatione simul et illusione procederent, vir sapiens minime dixisset: « Multas curas sequuntur somnia: » et nisi aliquando somnia ex mysterio revelationis tribus non videret ; nec Mariae sponsum, ut ablato puero in Aegyptum fugeret, per somnium angelus admoneret . Rursum nisi aliquando somnia a cogitatione simul et revelatione procederent, nequaquam Daniel propheta Nabuchodonosor visionem disserens a radice cogitati
Abbreviated transcription (Latin):
debitum nondimisit: & hoc ÷ iussus exigi. quodei fue rat
iam dimissum. Ex quib uidelic& dic̃tis constat: quia
si hoc qđ innos delinquitur ex corde non dimit timus
et illud rursus exigimur: quod nobis iam perpęniten¬
tiam dimissum fuisse gaude bamus Igitur dumper
indulgentiam temporis spatium lic&. dum iudex sus¬
tinet̾ dum conuersionẽ nram isqui culpas ex aminat
expectat conflamus in lacrimis duritiã mentis. for¬
memus in proximis grãm benignitatis Et fident᷑
dico: quia salutarĩ hostia p̃ost mortem non undi¬
gebimus. si ante mortem deo hostia ipsi fueri¬

Expanded text:
debitum non dimisit, et hoc est iussus exigi, quod ei fuerat debitum non dimisit, et hoc est iussus exigi, quod ei fuerat iam dimissum. Ex quibus videlicet dictis constat, quia, si hoc, quod in nos delinquitur, ex corde non dimittimus, et illud rursus exigimur, quod nobis iam per paenitentiam dimissum / fuisse gaudebamus. Igitur dum per indultum temporis spacium licet, dum iudex sustinet, dum conversionem nostram is, qui culpas examinat, expectat, conflemus in lacrimis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benignitatis. Et fidenter dico, quia salutari hostia post mortem non indigebimus, si ante mortem deo hostia ipsi fueri
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso delinquitur relagat. Munus erũ non accipitus
nisi ante discordia ab animopellatur. Dicente uerita
Si offers munus tuum adaltare. et ibi recordatus fueris
quia habet aliquid aduersumte fr̃tuus. relinque ibi
munius tuum ante altare. & uade prius reconciliari f
tuo: & tunc ueniens offeres munus tuum. Qua in re
pensandum. ẽ. cumomis culpa munere soluantur q
grauis . ẽ. culpa discordiae: proqua nec munus acc
pitur. Debemus itaque ad preximum quamuis lo
positum longeque dis iunctum mente irae: eique
nimum sub dere. humilitate illum acbeni uolent
placare. Et scilic& conditor nr̃ dũ cale placitũ nra
mentis aspexerit. apeccato nos soluit: quia munu
proculpa sumit. Ueritatis & enim uoce ad testan
didicimus : seruus quia qui decem milia talenta debebat
cum poemitentiam ager&: absolutionem debiti ad nõ acce¬
pit. Sed quia cumseruo suo centum sibi denarios debenti

Expanded text:
in ipso delinquitur relaxat. Munus enim non accipitur, in ipso delinquitur relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo pellatur, dicente Veritate: Si offers munus tuum ad altare, et recordatus fueris, quia habet aliquid adversum te frater tuus, relinque ibi munus tuum ante altare; et vade prius reconciliari fratri tuo: et tunc veniens offeres munus tuum . Qua in re pensandum est, cum omnis culpa munere solvatur, quam gravis est culpa discordiae, pro qua nec munus accpitur. Debemus itaque adproximum, quamvis longe positum longeque disiunctum, mente ire eique animum subdere, humilitate illum ac benivolentia placare. Et scilicet conditor noster, dum tale placitum nostrae mentis aspexerit, a peccato nos solvet, quia munus pro culpa sumet. Veritatis autem voce attestante didicimus, quia servus, qui decem milia talenta debebat, cum paenitentiam ageret, absolutionem debiti a domino accepit. Sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti