comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
occurrere & dicere. Quomodo ergo non
ꝑmansit d̃s in his quȩ locutus ẽ denini¬
ue. ut pꝰtriduum subuerteret᷑. neq in
his quȩ locutus ẽ de dauid ubi trib dieb
ꝓmissa fuerat mors ut uastaret ꝓpłm.
& intra unũ diem usq adhoram pran¬
dii cessautit: & uidetur fortassis quia
hȩc que ꝑint̾rogationẽ dicunt᷑ ñ penitꝰ
ꝓdiffinito accipienda sint. s talis quedã
figura uerbi sit quȩ mediũ aliquid ui¬
deat᷑ ostendere. non tam̃ diffinite &. in re¬
uocabilis sententiȩ declaret affectu m.
quo temꝑantius aliquid dictũ uideat᷑
in eo quod scriptũ ẽ: ipse cum dixerit
non ne faciet. quã si scriptũ eẽt ipse eũ
dixerit om̃imodis faciet. S recensea
mus & ipsa scripturae loca. quȩ uł in
iona uł inregnoꝵ libris posita sunt:
ne forte & ibi ut moris ẽ scripture diui¬
nȩ secreti aliquid habeant. Scriptum¬
est enĩ in iona. & factum ẽ uerbũ dñi

Expanded text:
occurrere et dicere: Quomodo ergo non occurrere et dicere: Quomodo ergo non permansit Deus in his quae locutus est de Ninive, ut post triduum subverteretur , neque in his, quae locutus est de Daniel, ubi tribus diebus promissa fuerat mors, ut vastaret populum, et intra unam diem usque ad horam prandii cessavit? Et videbitur fortassis, quia haec quae per interrogationem dicuntur, non penitus pro definito accipienda sint, sed talis quaedam figura verbi sit, quae medium aliquid videatur ostendere, non tam definite et irrevocabilis sententiae declaret effectum: quo temperantius aliquid dictum videatur in eo quod scriptum est: Ipse cum dixerit nonne faciet? quasi scriptum esset: Ipse cum dixerit, omnimodis faciet. Sed mus et ipsa Scripturae loca, quae vel in Jona, vel in Regum libris posita sunt, ne forte et ibi, ut moris est Scripturae, divini scripti aliquid habeat scriptum. Ergo in Jona: Et factum verbum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ neq sicut filius hominis t̾ret.
illud iudebit᷑ dici. quod homines qͥdẽ
nas. etiã his non nunꝙͣ quib nocere ñ
possunt. Ds aũt̃ nonita t̾ret homines
quasiqͥ punire non possit: s &. si t̾ret.
ratione t̾ret. Terret enĩ ut corripiat ho¬
minẽ. in auditionis tribulatione. ut
uerbo cõminationis det̾ritꝰ emendet
se qui male agit. ne ꝑueniat adeum
ipsa uindicta male gestoꝵ suoꝵ. Non
gͦ ita d̾s t̾ret ut homo. homo enim ut
diximus ꝓiactantia: ds uero ꝓemenda¬
tione t̾ret. Post hȩc ait. Ipse cũ dixĩt
ñ faciet: loquet᷑ & non ꝑmanebit: Sic
legendus ẽ locus: quasi int̾rogantis
affectu dicat. Ipse hoc ẽ ds̃ quod dicit.
nͣne & faciet. & quod locutꝰ fuerit ñ
ne ꝑmanebit ineis: Cũ utiq homi¬
nes non faciant quȩ dicunt. & uitio
humanȩ fragilitatis in his ñ ꝑmaneãt
quȩ loquuntur. Mirabilis est homo
immutabilis uero ds̃. S potest aliquis

Expanded text:
hoc est neque filius hominis terret, hoc est neque filius hominis terret, illud videbitur dici, quod homines quidemnas etiam his, quibus nonnunquam nocere non possint. Deus autem non ita terret homines, quasi qui punire non possit, sed et si terret, ratione terret. Terret enim ut corripiat hominem in auditionis tribulatione, et verbo comminationis deterritus, emendet se, qui male agit, ne perveniat ad eum ipsa vindicta male gestorum suorum. Non ergo ita Deus terret ut homo: homo enim, ut diximus, pro jactantia, Deus vero pro emendatione conterret. Post haec ait: Ipse cum dixerit non faciet? Loquetur et non permanebit? Sic legendus est locus, quasi interrogantis affectu dicat. Ipse, hoc est, Deus. Quod dicit nonne et faciet? Et quae locutus fuerit non permanebit ex eis? Cum utique homines non faciant quae dicunt vitio humanae fragilitatis, et his non permaneant quae loquuntur. Mutabilis enim est homo, immutabilis vero Deus. Sed potest aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ qui in his quȩ loquit᷑ frus¬
strari possitz homines enim multis
occasionib & uitiis impediuntur:
ne uerũ sit quod loquunt᷑. Aut enĩ ira¬
ti loquuntur. & ira cessante frustra
loquiti sunt. aut metus aut cupi¬
ditatis: aut iactantiȩ grã. aliisq
horum similib: & utiq frustra erit &
uanũ om̃e quicquid uitio dominante
locuti sunt. Ds̃ aut̃ in quo nulla ẽ pas¬
sio. nulla fragilitas. om̃e quod dixerit
ꝓ causarũ meritis dicit: & ideo nunquã
frustrari pot̾ quia quicqͥd ratione ꝓfert.
carere non pot̾ ratione. Non ẽ ergo ds
sicut homo qui frustra loquat᷑. neq sic̃
filius hominis t̾retur. uł ut in aliis ex¬
emplarib legimus. neq sicut filius ho¬
minis t̾ret. In hominib int̾dũ senten¬
tiam mutat & t̾ror: ds̃ aut̃ qui supra
om̃ia ẽ. a quo t̾reri pot̾. ut sententiam
mutet: Si uero scđm hoc accepimus
quod in aliis exemplarib diximꝰ lectũ.

Expanded text:
hominem, qui in his quae loquitur fruhominem, qui in his quae loquitur frustrari possit. Homines enim multis occasionibus et vitiis impediuntur ne verum sit quod loquuntur. Aut enim irati loquuntur, et ira cessante frustra locuti sunt, aut metu aut cupiditatis aut jactantiae gratia, aliisque horum similibus. Et utique frustra erit et vanum omne quidquid vitio dominante locuti sunt. Deus autem in quo nulla est passio, nulla fragilitas, omne quod dixerit pro causarum meritis dicit: et ideo nunquam frustrari potest, quia quidquid ratione profertur, carere non potest ratione. Non est ergo Deus sicut homo, qui frustra loquatur, neque sicut filius hominis terretur, vel, ut in aliis exemplaribus adhuc legimus, neque sicut filius hominis terret. In hominibus interdum sententiam mutat et terret. Deus autem qui supra omnia est, a quo terreri potest, ut sententiam mutet? Si vero secundum hoc accipiamus, quod in aliis exemplaribus diximus lectum,
Abbreviated transcription (Latin):
sieut leo erultabit. non dor miet donee
comedat p̃dam. & sanguinem uulnera¬
hoc ipsũ quod ait. Exurge balac: &
audi. Si enĩ insuꝑiorib non dixisset
quia staret uixta holocaustũ suum: ñ
uideret᷑ magnoꝑe requirendũ. eur di¬
xerit exurge balac blunc aut̃ cũ hortaret᷑
exurge̾ eum quẽ nuꝑ dixerat stare: ñ
ẽ ociose pret̾eundus sermo ꝓpħicus. Qđ
ergo insuꝑiorib quia staret adholocau¬
stũ suũ. designat eũ non recte stare.
Stabat eum in ydolatria positus. & sta¬
bat quasi inimicus di: quod magis
eẽt non stare. s cadere. Quasi ergo qui
de illo statu cadere debuerit. im mo
& qͥ ceci derit: ita & nunc intellectu
ꝓpħ̃ico exurgere eũ iubet. quippe qui
ꝑ hoc quod staret in ydolatria uisus
fuerit cecidisse. Exurgat ergo qui
talis est exurgat animo. exurgat fi¬
uertitur testis fidei: si uero ꝑmanet
in fidelis. ut sit testis condempnatio¬
nis suȩ. S quid ẽ quod ei annuntiat:
opinionẽ de deo: ut putes eũ ẽẽ sicut

Expanded text:
itico scribitur: Non dormiet, donec comedat praedam, et sanguinem vulnerahoc ipsum quod ait, Exsurge, Balac, et audi. Si enim in superioribus non dixisset, quia staret juxta holocaustum suum, non videretur magnopere requirendum, cur dixerit, Exsurge, Balac. Nunc autem cum hortetur exsurgere eum quem nuper dixerat stare, non est otiose praetereundus sermo propheticus. Quod ergo in superioribus, quia staret ad holocaustum suum, designat eum non recte stare. Stabat enim in idololatria positus, et stabat quasi inimicus Dei: quod magis est non stare, sed cadere. Quasi ergo qui de illo statu cadere docuerat, imo et qui ceciderit, ita nunc intellectu prophetico exsurgere jubet eum, quippe qui per eum quod stare in idololatria visus fuerit, cecidisset. Exsurgat, qui talis est: exsurgat animo, exsurgat fiiatur testis fidei. Si vero permanet infidelis, ut sit testis condemnationis suae. Sed quid est quod ei annuntiat opinionem de Deo, ut putes eum esse sicut
Abbreviated transcription (Latin):
libello in consequentib diceretur. non
ẽ enĩ sapientia malitiȩ disciplina. ꝑ
quod utiq docet. quia om̃is disciplina
que falsi aliquid asserit. etiam si uehe¬
mens uideatur. & ueri similis. & quȩ
subuerti difficile possit tam̃ nequa¬
quam huius modi scientia ad sapien¬
tie ticulũ debeat applicari. Quid gͦ ẽ
quod ait. om̃is sapientia adeo ẽ: Illud
michi sensisse uidetur. quia om̃is ꝑitia
quȩ uel erga artẽ aliquam usui huma¬
no necessaria habeat᷑ uel cuiuslibet
rei scientia sapientia dicat᷑ adeo data.
Deniq apud iob scriptũ ẽ. Qui dedit
mulierib texendi sapientiã. & uarietatis
disciplinã. S & in exodo locutus ẽ in

Expanded text:
libello in consequentibus diceretur; non libello in consequentibus diceretur; non est enim sapientia malitiae disciplina. Per quod utique docet, quia omnis disciplina quae falsi aliquid asserit, etiam si vehemens videatur, et veri similis, et quae subverti difficile possit, tamen neququam hujusmodi scientia ad sapientiae titulum debeat applicari. Quid ergo est quod ait: Omnis sapientia a Deo est? Illud mihi sensisse videtur, quia omnis peritia, quae vel erga artem aliquam usui humano necessaria habetur, vel cujuslibet rei scientia, sapientia dicatur a Domino data. Denique apud Job scriptum est: Quis dedit mulieribus texendi scientiam, et varietates disciplinarum? Sed et in
Abbreviated transcription (Latin):
Tum denide & quomodo dignumerit
tantum istud intelligi debalaam. ut
sciat scientiam excelsi: qui etiam regẽ
balac docuerit. quomodo scandalum
mitteret coram filus isrł: ut manduea¬
rent unmolata. & forncarentur. Uix
enim desanctis ꝓph̃is aut apłis inue¬
niet aliquis dictum: quia sciant scien¬
tiam excelsi. Quamuis paulus dixe¬
rit audisse se uerba menarrabilia
que non licet hominib loqui: tam̃
ñ ẽ ꝓfessus habere scientiam excelsi.
Propt̾ quod diligentius intendamꝰ.
si forte dignum aliquid ds nobis
suꝑ hoc sermone reuelare dignabitur
In libro qui apud nos quidem inter
salomonis uolumina haberi solet &
eccłiasticus dici. apud hebreos uero
sapientia ih̃u fili syrac appellat᷑. scrip¬
tũ ẽ. Om̃is sapientia adño deo .ẽ. Qđ
fortasse possemus ita intelligere quasi
adeo sit & illa sapientia mundi huius
quȩ destruenda dicitur. & principũ
mundi huius & siqua alia ẽ ꝑquam
falsa scientia commendat᷑. nisi in ipso

Expanded text:
 prope. Quomodo dignum erit tantum istud intelligi de Balaam ut sciat scientiam Excelsi, qui etiam Balac regem docuerit, quomodo scandalum mitteret coram filiis Israel, ut manducarent immolata et fornicarentur. Vix enim de sanctis prophetis aut apostolis inveniet aliquis dictum, quia scientiam sciant Excelsi: quamvis Paulus dixerit, audisse se verba, inenarrabilia, quae non licet homini loqui ; tamen non est professus habere scientiam Excelsi. Propter quod diligentius intendamus, si forte dignum aliquid Deus nobis super hoc sermone revelare dignetur. In libro qui apud nos quidem inter Salomonis volumina haberi solet, et Ecclesiasticus dici, apud Graecos vero Sapientia Jesu filii Sirach appellatur, scriptum est: Omnis sapientia a Deo est . Quod fortasse possumus ita intelligere, quasi a Deo sit et illa sapientia mundi hujus, quae destruenda dicitur, et principum mundi hujus; et si qua alia est, per quam falsa scientia commendatur: nisi in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
Hides ergo & hic dm̃ quidẽ non p̃cepisse
nec fieri uoluisse diuortiũ. moy sen uero
ꝓpt̾ duritiã cordisiudeoꝵ scͥpsisse dandũ
esse repudiũ. Ostendit hȩc & paulus
in litteris suis: cũ dicit dequibus dam.
Dñs dicit: & nonego. & de aliis. hȩc
aut̃ ego dico: non dñs. & iterũ in aliis.¬

Expanded text:
ides ergo et hic Deum quidem non praecepisse, nec fieri voluisse divortium; Moysen vero propter duritiam cordis Judaeorum scripsisse dandum esse repudium. Ostendit haec et Paulus in litteris suis, cum dicit de quibusdam: Dominus dicit, et non ego . Et de aliis: Haec autem ego dico, non D
Abbreviated transcription (Latin):
gentiliũ gerebant᷑ erurem. Ad ẽ aut ñ
sacrificiis. ẜ in occursũ uenienti: & ibi
dat uerbũ suũ atq ibi misteria futura
p̃nuntiat. ubi maime fides. & admira¬
tio gentiliũ pendet. ut qui nr̃is nolunt
credere ꝓpħis. credant diuinis & uati¬
bus suis. O assumens inquit para
bolam suã. dixit. ꝑ parabolam ergo
dicit balaam. Surge balac & audi au¬
rib ꝑcipe testis fili sephor. Non sicut
homo d̾s frustrat᷑: neq sicut filius ho¬
minis t̾reuir. Ipse cum dixerit ñ faciet.
loquet᷑ & non ꝑmanebit: Ecce adbene¬
dicendũ assũptus sum: benedicam
& non auertã eã. Nonerit labor iniacob.
neq uidebit᷑ dolor in isrł dñs d̃s fuus.
cum ipso: preclara principũ cũ ipso st̃.
Ds̃ qui eduxit eum exegrpto sicut gła
unicornis eiꝰ. Non enĩ erit auguratio
in iacob: neq diuinatio inisrł. Intẽpore
dicet᷑ ia cob. & isrł: qui ꝑficiet ds̃. Ecce¬

Expanded text:
erebantur errorem. Adest autem non sacrificiis, sed in occursum venienti, et ibi dat verbum suum, atque ibi mysteria futura praenuntiavit, ubi maxime fides et admiratio gentilium pendet, ut qui nostris nolunt credere prophetis, credant divinis et vatibus suis. Abolam suam dixit. Per parabolam ergo dicit Balaam: Surge, Balac, et audi: auribus percipe, fili testis Sephor. Non sicut homo Deus frustratur, neque sicut filius hominis terretur. Ipse cum dixerit, nonne faciet? Loquetur et non permanebit? Ecce ad benedicendum assumptus sum: benedicam et non avertam eum. Non erit labor in Jacob, nec videtur dolor in Israel. Dominus Deus suus cum ipso, praeclara principum cum ipso sunt. Deus, qui eduxit eum de Aegypto, sicut gloria unicornis ei. Non enim erit auguratio in Jacob, neque divinatio in Israel. In tempore dicetur Jacob et Israel, qui
Abbreviated transcription (Latin):
posuit uitulũ & arietem suꝑ aram.
Se aixit balaam adbalae. Assiste
ad sacrificium tuum: ego uero ꝑgam
ꝑcunctari dm̃. Se occurrit ds ip̃si ba¬
xit sine dubio ds. Conuertere adbalae:
& hȩc loqueris. At ille. hoc ẽ balac stabat
iuxta holocaustamata sua: & om̃s pͥnci¬
pes moab cum ipso. & dixit ei balac.
Quid locutus ẽ dñs : Res quidẽ ꝓfanis
sacͥficiis gerebat᷑: & diuinatio magica ar¬
de querebatur. Nolens tam̃ qdͥs ibi habun

Expanded text:
posuit vitulum et arietem super aram. posuit vitulum et arietem super aram. Et dixit Balaam ad Balac: Siste ad sacrificium: ego vero pergam percontari Deum. Et occurrit Deus ipsi Baxit, sine dubio Deus: Convertere ad Balac et haec loqueris. At ille, hoc est, Balac, stabat juxta holocaustomata sua, et omnes principes Moab cum ipso: Et dixit ei Balac: Quid locutus est Dominus? Res quidem profani sacrificii gerebatur, et divinatio arte magica quaerebatur. Volens t
Abbreviated transcription (Latin):
sumus explicemus. Igitur balae rex ue¬
luti actonitꝰ & ꝑcussus ex his quȩ contra
spem dici uidebat a balaam. benedic¬
tiones enĩ ꝓmaledictionib audiebat.
ultra nonferens int̾rumpit uerba eiꝰ.
&. ait. Quid fecisti michi  Admaledi¬
cendos inimicos meos. uocaui te etiam
benedixisti benedictione: Nontulit rex
amarus benedictionũ dulcedinẽ: sed
maledicta querit. maledicta deposcit.
Est enĩ excognatione illius adquem
dixit dñs: maledictus tu abom̃ibus
bestiis t̾rȩ s quid adhȩe respondte ei
ille: cui uerbũ ds̃ inore posuerat.
Nonne quecunq inquit iniecerit ds in
os meũ: hȩc obseruabo loqui: Adhȩc
fuisset ausus ꝓferre malecdicta. muta¬
tionẽ sibi loci eredidit ꝓ futurã. & ait
adeum. Ueni adhuc mecũ in aliũ locũ
ticam gr̃am loci obiectione crederet
posse celari: & qui nesciret quia non
potest abscondi ciuitas supra montẽ
posita. & assumpsit eum inquit in
speluncam agri inuerticẽ montis cesi:
& construxit ibi septem aras & in¬

Expanded text:
um, etc. Igitur Balac rex veluti attonitus et percussus ex his quae contra spem dici videbat ad Balaam benedictiones enim pro maledictionibus audiebat, ultra non ferens interrupit verba ejus et ait: Quid fecisti mihi? Ad maledicendum inimicos meos vocavi te, et ecce benedixisti benedictionem. Non tulit rex amarus benedictionem dulcedinis, sed maledicta quaerit, maledicta deposcit. Etenim ex cogitatione illius ad quem dixit Dominus: Maledictus tu ab omnibus bestiis terrae . Sed ad haec respondit ei ille, cui verbum Deus in ore posuerat. Nonne quaecunque, inquit, injecerit Deus in os meum, haec observabo loqui? Ad haec fuisset ausus proferre maledicta, immutationem sibi loci reddidit profuturam, et ait ad eum: Veni adhuc mecum in locum altum,ticam gratiam loci objectione crederet posse celari, et qui nesciret quia non potest abscondi civitas super montem posita . Et assumpsit eum, inquit, in speculam agri, in vertice montis caesi; et construxit ibi septem aras, et im
Abbreviated transcription (Latin):
onib ꝑueniunt filii isrł usq adpͥn¬
cipiũ capiendȩ hereditatis. Principiũ gͦ
capiendȩ hereditatis fuit. ubi ruben.
& gad. & dimidia trib manasse. ac¬
cipiunt t̾ram galaad. Constat itaq¬

Expanded text:
onibus pervenerunt filii Israel, usque ad principium capiendae haereditatis . » Principium vero capiendae haereditatis fuit ubi Ruben et Gad, et dimidia tribus Manasse, accipiunt terram Galaad in
Abbreviated transcription (Latin):
primogenitum exdie qua ꝑcussi omne
primo genitum interra egepti mͥ scificaui
om̃e primogenitũ. N otum est quid¬
Hoc ẽ ergo quod in hoc loco indicatur.
quia non prius seĩficati sunt primoge¬
niti isrł. quã ꝑcuterentur egyptiorum.
primogeniti. E quasi causam scĩficati¬
onis horum: in interitu & nece ponit
illorum. Unde & hic intellegendum ẽ
ẽẽ quosdam primogenitos etiam in e
electos in malitia. & pͥmos int̾ demones.
Qui nisi ꝑcussi fuerint & extincti. sc̃ĩ¬
ficationem ꝑciꝑe isrłitarum pͥmo genia
om̃ino non possunt. Quis ergo est qui
pͥmogenitos egẏptiorum idest principatꝰ
& potestates demonum ꝑcussit: Nonne
aduersas traduxit triumphans eos in
cruce: Quos utiq nisi ille ꝑcussisset¬
tiualis uenire nullatenus potuisset.
Ut aut̃ nobis primogenitorũ benedicti¬
ones donaret efficitur prius ipse pͥmo¬
genitus ex mortuis ut sit in om̃ib ipse
primatum tenens. & nos credentes resur¬
rectioni suȩ. assumeret ꝓ primituus.

Expanded text:
omne primogenitum in terra Aegypti, mihi sanctificavi omne primitivum. Notum est quoHoc est ergo quod in hoc loco indicatur: quia non prius sanctificati sunt primogeniti Israel, quam percuterentur Aegyptiorum primogeniti. Et quasi causam sanctificationis, horam in interitu et nece ponit illorum. Unde et hic intelligendum est esse quosdam primogenitos in Aegyptiielectos in malitia, et primos inter daemones: qui nisi percussi fuerint et exstincti, sanctificationem percipere Israelitarum primogeniti omnino non possunt. Quis ergo est qui primogenitos Aegyptiorum, id est, principatus et potestates daemonum percussit? Nonne et potestates adversas traduxit, triumphans eos in cruce? Quos utique nisi ille percussissettivalis venire nullatenus potuisset. Ut autem nobis primitivorum benedictiones donaret, efficitur prius ipse primogenitus ex mortuis, ut sit in hominibus ipse primatum tenens ; et nos credentes resurrectionis suae assumeret pro primitivis,
Abbreviated transcription (Latin):
dignus scĩficatione primitiuatꝰ haben¬
dus ẽ. Quia & in psalmis legimus. qd̃
alienati sunt peccatores auulua. erraue¬
runt auentre. locuti sunt falsa. Quodutiq
stare scd̾m litcerã nullomͦ pot̾. Quomodo
enĩ quis errare potuit auia di statim ut
deuentre matris exiuit. Aut quomodo
loqui falsa: necessariũ erit & uentrẽ &
uuluã talem requiri cui conuenire possit
dictũ hoc qd̃ alienati sunt peccatores a
uulua & errauerunt abutero & locuti st̃
qñ ds uuluã lie que erat clausa. & peꝑit
patriarchas. Similit̾ & rachel pareret ut¬
itiã ipsa: cuiꝰ erat uisus ꝑspicax. & decorꝰ
aspectus. S & in multis aliis scripturȩ
locis inuenies adaꝑiri uuluas. quarum
si singula ꝓlocis consides. inuenies quom
& errent peccatores auulua. & alii ad aꝑi¬
entes uuluã scĩficentur inordinẽ pͥmitiuoꝵ¬

Expanded text:
itivatus habendus est, quia et in Psalmis legimus, quod alienati sunt peccatores a vulva, erraverunt a ventre, locuti sunt falsa . Quod utique secundum litteram nullo modo potest. Quando enim quis errare potuit a via Dei, statim ut de ventre matris exivit? Aut quomodo loqui falsa, necessarium erit, et ventrem et vulvam talem requiri, cui convenire possit dictum hoc, quod alienati sunt peccatores a vulva, erraverunt ab utero, locutiquando Deus vulvam Liae quae erat clausa, et peperit patriarchas; similiter et Rachel ut pareret etiam ipsa, cujus visus erat perspicax et decorus aspectus. Sed in multis aliis Scripturae locis invenies adaperiri vulvas. Quarum si singulas per loca consideres, invenies modo ut errent peccatores a vulva, et alii adaperientes vulvam sanctificentur in ordinem. Lo
Abbreviated transcription (Latin):
sen. id ẽ sequentes legẽ di. ñ peꝑcerunt
patri nec matri. & tũ gͦ si ueniente temp¬
tatione. si ueniente ira peccati ñ inclineris
ad dexterã neq adsinistiã nec p̾uariceris le-¬
clineris. neq curues genua tua peccato. nec
pecudis caput idẽ stulticiȩ sequaris ima¬
ginẽ. assumeris demedio filioꝵ isrł. & in

Expanded text:
est, legem Dei, non pepercerunt patri vel matri. Et tu ergo si, veniente tentatione et ira peccati, nec inclineris ad dexteram vel ad sinistram, non praevariceris lelis, nec curves genua tua peccato, nec pecudis caput, scilicet, stultitiae sequaris imaginem: assumeris de medio filiorum Israel, et in
Abbreviated transcription (Latin):
catia cordis eleuare. Obliuiscere paulisꝑ
t̾rena. suꝑ nubes & supͣ ipsũ celũ gressu
mentis incede. Ibi require tab̾nacłm di.
ubi p̃cursor ꝓ nobis introiuit ib̃e: & as¬
sistit nunc uultui dĩ int̾pellans ꝓnobis.
Ibi inquã require quat̾nos istos ordines.
stationesq castroꝵ. Ibi isrłitica agmina.
& excubias cerne scõꝵ. & ibi illa quȩ hie
nune querimꝰ pͥmitiuoꝵ sacram̃ta rima¬
re. S ego audeo non illuc solus ascendere.
ñ audeo me inhos tam secretos misterioꝵ
sece̾sus sine autoritate magni alicuiꝰ doc¬
toris inmerg̾e. Non possũ illuc ascende.
nͥ me p̃cedat paulus. & ipse mͥ uiã noui
huiꝰ &. ardui itineris ostendat. Ipse gͦ apłoꝵ
maximus qui sciret multas ẽẽ non solũ
int̾ris s & incęlis eccłias. exquib & septẽ
quasdã ioh̃es enumerat. ipse tñ paulus¬

Expanded text:
et perspicia cordis eleva; obliviscere paulisper terrena; supra nubes et super ipsum coelum mentis gressu incede; ibi require tabernaculum Dei, ibi praecursor pro nobis introivit Jesus, et assistit nunc vultui Dei interpellans pro nobis., Ibi inquam, require quaternos istos ordines stationesque castrorum; ibi Israelitica agmina et excubias cerne sanctorum; et ibi illa quae nunc quaerimus, primitivorum sacramenta rimare. Sed ego non audeo illuc solus ascendere; non audeo me in hos tam secretos mysteriorum recessus sine auctoritate magni alicujus doctoris immergere. Non possum illuc ascendere, nisi praecedat me Paulus, et ipse mihi viam novi hujus et ardui itineris ostendat. Ipse ergo apostolorum maximus qui sciret multas esse non solum in terris, sed in coelis Ecclesias, ex quibus et septem quasdam Joannes enumerat , et
Abbreviated transcription (Latin):
dicit accedere. Non enĩ om̃s adom̃s ac¬
cedunt. s alii quidẽ acedunt admontẽ
sron. horũ aut̃ paulo meliores accedunt
adciuitatẽ dĩ iuuentis ihrłm celestem:
N aũ & his eminentiores sunt. accedunt ad
multitudinẽ angłoꝵ collaudantiũ: qui
aut̾ suꝑ om̃s istos sunt. accedunt ad eccl̃i¬
am pͥmitiuoꝵ asscriptã incelis. Si ergo ex
his intellexisti quissit ordo pͥmitiuorum:
& quod sit nominis illiꝰ sacram̃tũ p̃para
te initenere quantũ uales si forte actibus.
uita morib. fide. institutisq ꝓficias. ut
possis accedẽ adeccłiam pͥmitiuoꝵ quȩ
asscripta ẽ incęlis. Quod si non tantum
uales. s: es paulo in ferior. accede admul¬
titudinẽ angłoꝵ collaudantiũ. Quod si naq
adistũ ordinẽ potes accedẽ. ad ciuitatem
saltem di uiuentis ihrł̃m celestẽ ꝓperare
contende. Si uero neq adhoc aptus es.
saltẽ admontẽ conscende syon: ut in
monte salueris. tantũ ẽ ne int̾ra resideas.

Expanded text:
t accedere. Non enim omnes ad omnes accedunt, sed alii accedunt quidem ad montem Sion. Horum autem paulo meliores, accedunt ad civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem. Qui autem ex his eminentiores sunt, accedunt ad multitudinem angelorum collaudantium. Qui autem super omnes istos sunt sanctos, accedunt ad ecclesiam primitivorum ascriptam in coelis. Quia ergo in his intellexisti qui sit ordo primitivorum, et quod sit nominis istius sacramentum, praepara te et enitere quantum vales, si forte actibus, vita, moribus, fide, institutisque proficias, ut possis accedere ad ecclesiam primitivorum quae ascripta est in coelis. Quod si tantum non vales, sed es paulo inferior, accede ad multitudinem angelorum collaudantium. Quod si nec ad istum potes accedere, ad civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem propera contendere. Si vero nec ad hoc aptus es, solum ad montem contende Sion, ut in monte salveris. Tantum est ne in terra resideas,
Abbreviated transcription (Latin):
abiectũ. & qui t̾rena sapit. excelsum sacer¬
dotii gradũ. uel cathedram doctoris insi¬
deat. & ille qui spũalis ẽ & at̾rena conuer¬
satione tam liber ut possit examinare oĩa.
& ipse anemine iudicari. uel inferioris mi¬
nisterii ordinẽ teneat. uł etiam inplebeia
multitudine relinquat᷑. S hoc ẽ & legis
& euangelii statuta contempnere. & nichil
scđm ordinẽ gerete. S unus quisq nr̃m
si decibo & podu sollicitus sit. & omnẽ eurã
in reb scl̃arib gerat: unã uero aut duas
horas ex indegro die. etiam deo deputet. &
adorationẽ ueniat in ȩccl̃iam. uel intran¬
situ uerbũ d̃i audiat. p̃cipuam uero ettã¬
curã ergo sollicitudinẽ scłi. & uendris ex¬
pendat: iste non complet mandatũ quod
dicit᷑. ut homo scđm ordinem incedat. uł¬

Expanded text:
abjectum et qui terrena sapit, excelsum sacerabjectum et qui terrena sapit, excelsum sacerdotii gradum, vel cathedram doctoris obsideat; et ille qui spiritualis est, et a terrena conversatione tam liber, ut possit examinare omnia, et ipse a nemine judicari, vel inferioris ministerii ordinem teneat, vel etiam in plebeia multitudine relinquatur. Sed hoc est et legis et Evangelii statuta contemnere, et nihil secundum ordinem gerere. Sed unusquisque nostrum si de cibo et potu sollicitus sit, et omnem curam in rebus saecularibus gerat, unam vero aut duas horas ex integro die etiam Deo deputet, et ad orationem veniat in ecclesiam, vel in transitu verbum Dei audiat, praecipuam vero curam erga sollicitudinem saeculi et ventris expendat: iste non complet mandatum quod dicit ut homo secundum ordinem suum incedat.
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ suũ & scdm signa sua. scdm domos.
familiarũ suarũ. castra collocent filii isrł.
exaduerso incircuitu tab̃naculi testimo¬
homo scd̃m ordinẽ suũ. & scdm signa sua.
& scdm domos familiarũ suarũ incedat
in castris: & paulus dicit. om̃ia honeste
& scd̃m ordinẽ fiant. E ñ tibi uidetur
paulo: Scdĩ ordinẽ moyses incedi man
eccłia pͣcipit paulus: & moyses quidem qͥ
legi ministrabat. incastris custodiri ordinẽ
iubet: paulus uero tanquã euangelii mi¬
nister. non solũ in actib s in ipso habitu
ordinatũ uult eẽ xp̃ianũ: & ideo dicit. Mu¬
lieres similit̾ in habitu ornato. Unde ego
arbitror quod non solũ in officiis & habitu
seruari ordinẽ uolunt: s dant intelligi
quod sit aliquis etiã in anima ordo deqͦ
dicat᷑ quod unusqilisq incedere debeat
scđm ordinẽ suũ. qui ordo precipue quidẽ
exoꝑum fructib indicat᷑. nichilominus
aut̾ & exmagnificentia sensuũ. Nam sepe
accidit ut is qui humilẽ sen sũ gerit &

Expanded text:
ordinem suum, et secundum signa sua, secundum domos familiarum castra collocent filii Israel ex adverso in circuitu tabernaculi testimoHomo secundum ordinem suum, et secundum signa sua, et secundum domos familiarum suarum incedat in castris; et Paulus dicit: Omnia honeste et secundum ordinem fiant . Et non tibi videtur Paulo? Secundum ordinem Moyses incedi mandpraecipit Paulus. Et Moyses quidem, qui legi ministrabat, in castris custodiri ordinem jubet; Paulus vero, tanquam Evangelii minister, non solum in actibus, sed et in ipso habitu ordinatum vult esse Christianum. Et ideo dicit: Mulieres similiter in habitu ordinato . Inde ergo arbitror quod non solum in officiis et habitu servari ordinem volunt, sed dant intelligi, quod sit aliquis etiam in anima ordo de quo dicatur quod unusquisque incedere debeat secundum ordinem suum. Qui ordo praecipue quidem ex operum fructibus indicatur, nihilominus autem ex magnificentia sensuum. Nam saepe accidit ut is qui humilem sensum gerit et
Abbreviated transcription (Latin):
tur ergo prima & scdã hereditatis facta
diuisio. Prima quidem ꝑ moysen: scdã
uero quȩ & potentior ẽ ꝑ iħm facta describi¬
tur. & moy ses transiordanẽ tribui ru¬
ben. & tribui gad. & dimidiȩ tribui manas¬
se possessionẽ deceruit: ceteri uero om̃s
ꝑ ib̃m suscipiunt hereditatẽ. Diximus
placuerunt deo p̾cedentes tempore eos
qui ꝑfidem iħo adrepmissa ꝑueniunt.
nondum quȩ ꝑfecta sunt consequuntur.:
expectantes eos qui posteriores diuerso qͥ¬
dem tempore ẜ una fide placuerunt sicut

Expanded text:
tur ergo prima et secunda haereditatis facta divisio. Prima quidem per Moysen, secunda vero, quae et potentior est, per Jesum facta describitur. Et Moyses trans Jordanem tribui Ruben, et tribui Sad et dimidiae tribui Manasse possessionem decernit, caeteri vero omnes per Jesum suscipiunt haereditatem . Diximus placuerunt Deo praecedentes tempore eos, qui per fidem Jesu ad promissa perveniunt, nondum ea quae perfecta sunt consequuntur, exspectantes eos qui posteriores diverso quidem tempore, sed una fide placabunt, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
añs fuerit. Ueruntam̃ & isti quib sapi¬
entia dĩ & uerbũ dñi. & ueritas &. iusticia.
eẽ hereditas dicit᷑. babitationẽ interim
eum illis accipiunt. quorum hereditas ha¬
betur int̾ris: ut exipsoꝵ consortio hi qui
ꝑsemet ipsos nondum ualent. ꝑ ipsos¬
participes efficiantur sapientie & scien¬
tiȩ dĩ & ueritatis eius ac uerbi. & ita etiã
adminimos quosq dispensatio diuina
ꝑtendit: ut qui principalit̾ non possũt
diuine gre capaces existere. illuminari
ex scõrum consortio mere ant᷑. & compleat᷑

Expanded text:
 sapientia Dei, et verbum Dei, et veritas et justitia esse haereditas dicitur, habitationem interim cum illis accipiunt quorum haereditas habetur in terris, ut ex ipsorum consortio hi qui per semetipsos nondum valent participes efficiantur sapientiae et scientiae Dei, et veritas ejus ac verbi; et ita etiam ad minimos quosque dispensatio divina pertendit, ut qui principaliter non possunt divinae gratiae capaces existere, illuminari ex sanctorum consortio mereantur, et compleatur
Abbreviated transcription (Latin):
ens ꝑfectoꝵ et eminentioꝵ hereditatem
dnm̃ dici ignoras & ambigas. quid illuo
sit quod subhoc nomine designet᷑: audi
qͥa dñs sapientia ẽ. Cui ergo dicitur
hereditas ẽẽ dñs: iste hereditatẽ sapien¬
tiȩ capit. Dñs iusticiadr. Cui ergo here¬

Expanded text:
ens perfectorum et eminentiorum haereditatem ens perfectorum et eminentiorum haereditatem Dominum dici, ignoras et ambies quid illud sit, quod sub hoc nomine designetur. Audi quia; Dominus sapientia est. Cui ergo dicitur haereditas esse Dominus, iste haereditatem sapientiae capit, Dominus justitia dicitur. Cui ergo Do
Abbreviated transcription (Latin):
eula & enĩ leuitis insingulis tribubus
decernunt᷑: ut ꝑhec multo magnificentꝰ
misteriũ nosceremus. Iste & enĩ ordo leui¬
ticus uel sacerdotalis qui di sapientiȩ
& scientiȩ oꝑam impendit. non potuit
amoyse sorcem habitationis acciꝑe. quia
non erat moyses ueritas. s. umbrȩ &. exem¬
sapientia di: ipse habitacula sapientib
uade uende om̃ia quȩ babes & da paupib
&. habebis chesaurũ incelo: & ueni sequeie
ine. ħ oe enim ẽ partẽ dare leuitis. Nec
potuit dicere moy ses. quia qui non re
moy ses. om̃is qui non oderit patrem &
matiẽ.&. fratres. &. sorores. &. filios. insuꝑ
etiam &. animã suam. non pocest ẽẽ m̃s
discipłs. hoc moyses dicere non potuit.
iccirco ipse habitacula sacerdotũ & leui¬
tarum dispensare non potuit. D eatus
ergo ẽ qui se exibet talem. & inistis om̃ib
ab ihi sortem celestis mansionis accipiat
& isti innobis unũ sint. Quod si audi¬

Expanded text:
cula etenim Levitis in singulis tribubus cula etenim Levitis in singulis tribubus decernuntur, ut et per multo magnificentius mysterium nosceremus. Iste enim ordo Leviticus vel sacerdotalis qui Dei sapientiae et scientiae operam impendit, non potuit a Moyse sortem habitationis accipere, quia non erat Moyses veritatis, sed umbrae exemsapientia Dei, ipse habitacula sapientibus Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelis; et veni, sequere me . » Hoc est enim partem dare Levitis. Nec potuit dicere Moyses: quia « qui non rMoyses: « Omnis enim qui non oderit patrem vel matrem, et fratres et sorores, et filios, insuper etiam et animam suam, non potest esse meus discipulus . » Hoc Moyses facere non potuit, idcirco habitacula sacerdotum vel Levitarum dispensare non potuit. Beatas ergo est, qui se exhibet talem, et in istis omnibus ab Jesu sortem coelestis mansionis accipiat et isti in nobis unum sint . » Quod si audi
Abbreviated transcription (Latin):
intalib. & archani reconditi aliquid
aꝑue. uideamus ne forte illud sit quod
sacerdotũ uel leuitarũ figuram latent̃
ostendit: quia inom̃i ppło eoꝵ dico qui
saluantur. maior sine dubio pars est¬
& longe numerosior eoꝵ qui sim plicit̾
credentes intimore dĩ ꝑ oꝑa bona. ꝑho¬
nestos mores. & actus ꝓbabiles dño pla¬
eent: pauci uero sunt & ualde rari qui
mentẽ suam mundã puramq seruantes.
atq om̃ib preclaris uirtutib suas ani¬
mas ex colentes. ceteris simpliorib per
doctrinȩ gr̃am illuminant iter quo gra¬
aiunt & ueniunt ad salutem. Hi fortas¬
sis ninc subleuitarũ &. sacerdotũ nomi¬
ne designantur: quoꝵ hereditas ipse dñs¬
biit: & inhis quȩ iħc. Moy ses namq
duab semis tribub t̾ram distribuens.
ultra iordanẽ non dedit leuitis habitacłi
portionem quȩ eos contingebat. Ih̾e aut̃
dedit non solũ inhis tribub quas ipse
dispensat: uerum & in illis quȩ amoy se
transiordanẽ fuerant collocate. Habita¬

Expanded text:
in talibus, et arcani reconditi aliquid aperire, videamus ne forte illud sit quod sacerdotum vel Levitarum figuram latenter ostendit. Quia in omni populo, eorum dico qui salvantur, major sine dubio pars est, et longe numerosior eorum qui simpliciter credentes in timore Dei, per opera bona, per honestos mores, et actus probabiles Domino placent. Pauci vero sunt et valde rari qui mentem suam puram mundamque servantes, atque in omnibus praeclaris virtutibus suas animas excolentes, caeteris simplicioribus per doctrinae gratiam illuminant iter quo gradiuntur, et veniunt ad salutem. Hi fortassis sub Levitarum et sacerdotum nomine designantur, quorum haereditas ipse Dbuit, et in his quae Jesus. Moyses namque duabus et semis tribubus terram distribuens ultra Jordanem , non dedit Levitis habitaculi portionem quae eis contingebat. Jesus autem dedit non solum his tribubus quas ipse dispensat, verum et in illis quae a Moyse trans Jordanem fuerant collocatae. Habita
Abbreviated transcription (Latin):
habundantia fiat ad illoꝵ in opiam.
in opiam. Ita ergo & nunc choabitare iu¬
betur leuita & sacerdos qui non habent
at ab isrłite sacerdos & leuita t̾rena q̃
non habet. & rursum isrłites ꝑcipiat a
sacerdote & leuita. cȩlestia & diuina quȩ
non habet. Lex eium dĩ sacerdotib com¬
missa ẽ & leuitis. ut huic soli oꝑam tri¬
buant. & uerbo dĩ absq ulla sollicitudi¬
ne uacent: s iterum ut uacare possint
laicorum uti ministeriis debent. Si enĩ
laicus que necessaria sunt non p̃buerit
sacerdotib & leuitis occupati illi intalib .i.
Iilis aut̾ nonuacantib neq oꝑam dan¬
tib legi di: tu ꝑielitaris. Obscurabitur
enĩ lux scientiȩ quȩ in illis ẽ te non sub¬
ministrante oleum lucernȩ: & culpatua
illo deueniet quo dixit dñs qui a cecus
ceco ducatum prebens ambo infoueam
cadent. S & illud inte complebitur
quod dñs dixit. Si enim lux quȩ inte
Ut ergo lux scientiȩ insacerdotib fulge¬

Expanded text:
abundantia fiat ad illorum inopiam  vestram inopiam. Ita ergo et nunc cohabitare jubentur Levitae et sacerdotes, qui non habent at ab Israelita sacerdos et Levita terrena quae non habent, et rursum Israelita percipiat a sacerdote et Levita coelestia et divina quae non habet. Lex enim Dei sacerdotibus commissa est et Levitis, ut huic soli operam tribuant, et verbo Dei absque ulla sollicitudine vacent. Sed iterum ut vacare possint, laicorum uti ministeriis debent: si enim laicus ea quae necessaria sunt non praebuerit sacerdotibus et Levitis, occupati illi in talibus, iIllis autem non vacantibus neque operam dantibus logi Dei, tu periclitabis; obscurabitur enim lux scientiae quae in illis est, te non ministrante oleum lucernae, et culpa tua illud eveniet quod dixit Dominus, quia « caecus caeco ducatum praebens, ambo in foveam cadent . » Sed et illud complebitur quod Dominus dixit: « Si enim lux quae est in Ut ergo lux scientiae in sacerdotibus ful
Abbreviated transcription (Latin):
ieut umbrȩ & eremplari deser¬
uiunt cȩlestium. hi qui legem
sũicipunt quȩ ẽ illius uere legis umbra:
ita exemplar & umbram sequuntur di
uisionis celestis hi qui in uideam heredi¬
tate diuidunt t̾ram. E rat ergo incelis
ueritas: umbͣ uero & exemplar ue¬
ritatis int̾ris. & donec umbra hȩc cons¬
stabat int̾ris. erat ihrłm t̾restris. erat
templum. erat altare. erat & uisibilis
cultus. erant pontifices & sacerdotes.
constabant etiã ciuitates & uci uideȩ:
ta recitantur. Cum uero in aduentu sal¬
uatoris nr̃i dei decęlis descendentis
ueritas det̾ra orta ẽ. & iusticia decelt
ꝓspexit: umbre & exemplaria cecidert᷑
Tecidit enim ihrłm. cec idit templum.
altare sublatum ẽ: ut iam neq inmonde
gariti neq in iherosulimis sit locus
nbi oporteat adorare. ẜ ueri adoratores
qui adorant patrem in spũ & ueritate
simi in utero uirginis fabricatum est.
dirutũ ẽ templum ex lapidib fabrica¬
tum. Aderat pontifex futuroꝵ bonoꝵ:

Expanded text:
ic umbrae et exemplaria deserviunt coelestium hi qui legem suscipiunt, quae est illius verae legis umbra; ita et exemplar et umbra consequenter sunt divisionis coelestis hi qui in Judaea haereditatem dividunt terrae. Erat ergo in coelis veritas, umbra vero et exemplar veritatis in terris; et donec umbra haec constabat in terris, erat Jerusalem terrestris, erat templum, erat altare, et erat visibilis cultus, erant pontifices et sacerdotes, constabant etiam civitates et vici Judae,cripta esse recitantur. Cum vero in adventu Salvatoris Dei nostri de coelis descendentis, veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit, umbrae et exemplaria ceciderunt; cecidit enim Jerusalem, cecidit templum, altare sublatum est, ut neque in monte Garizim, neque in Jerusalem sit locus ubi oportet adorare; sed veri adoratores qui adorant Patrem, in spiritu et veritate simi in utero Virginis fabricatum est, dirutum est templum ex lapidibus fabricatum: aderat pontifex futurorum bonorum,
Abbreviated transcription (Latin):
de celestib loquitur qui despũalibus
aesserit. qui misteria regni celorũ reuelat.
maximis loquitur. qui scientiam xp̃i
humanis aurib pandit. S eur cor¬
nea dicit᷑ bucina: Quia & de sc̃o dicit᷑
cornu euis exaltabit᷑ ingłã. Unde &. uniꝰ¬
cuiꝰq bucina dicit᷑ cornea. ineo quod mul¬
tiplicem scientiã xp̃i & erucis eius quȩ
in cornu designat᷑ disserit sacramenca.
C um hac ergo bucina militantes &. cũ
hac pugnantes uncimꝰ alienigenas.
& hostes infugam uertimꝰ. etiã si fuerit
multitudo eoꝵ sicut locustȩ. Locustis
enĩ comꝑata ẽ demonũ multitudo: qͥb
neq incelo neq interris ẽ sedes. P recedat
ergo & nos in hoc bello oꝑum lux &. sci¬
entiȩ iurtus diuini uerbi predicatio.
Pugnemus & nos inymnis & psalmis.
& canticis spũalib concinentes. & ela¬
mantes addm̃: ut abipso uietoriã con¬

Expanded text:
de coelestibus loquitur, qui de spiritalibus disserit, qui mysteria regni coelorum revelat, maximis loquitur, qui scientiam Christi humanis auribus pandit. Sed cur et cornea dicitur buccina? Quia et de sancto dicitur: Cornu ejus exaltabitur in gloria . Unde et uniuscujusque buccina dicitur cornea, in eo quod multiplicem scientiam Christi, et crucis ejus, quae in cornu designatur, disserit sacramenta. Cum hac ergo buccina militantes et cum hac pugnantes vincimus alienigenas, et hostes in fugam vertimus, etiamsi fuerit multitudo sicut locustae: locustis enim comparata est daemonum multitudo, quibus neque in coelo, neque in terris est sedes. Praecedat ergo et nos hoc bello operum lux scientiae, virtus, divini verbi praedicatio; pugnemus et nos in hymnis et psalmis et canticis spiritalibus concinentes et clamantes ad Deum, ut ab ipso victoriam con
Abbreviated transcription (Latin):
etiam similitudinẽ canis lambentis
scriptura posuit. uidetur michi istud
animal in hoc loco ꝓptẽa nominatum.
quod suꝑ om̃ia cetera animalia amorẽ
dicitur ꝓprii dñi seruare. nec tempore
nec inuiriis obliterarii in eo fertur af¬
fectus. Trescenti igitur soli sunt. qui
sacramenti huius imaginẽ p̃formabant
Isti electi isti ꝓbati. isti adiuctoriã con¬
secrati: qui & ipso numeri sacramento
obtinere aduersarios possint. Trescenti
& enĩst̾ qͥ t̾rio centeno multiplicantur.
& ꝑfecte trinitatis numerum ferunt.
Subqͦ numero om̃is xp̃i censet᷑ exercit.
inquo optamus ut etiam nos meream

Expanded text:
etiam similitudinem canis lambentis etiam similitudinem canis lambentis Scriptura posuit, videtur mihi istud animal hoc in loco propterea nominatum, quod supra omnia caetera animalia amorem dicitur proprii domini servare, nec tempore nec injuriis oblitterare in eo fertur affectus. Trecenti ergo soli, qui sacramenti hujus imaginem praeformabant, isti electi, isti probati, isti ad victoriam consecrati: qui et ipso numeri sacramento obtinere adversarios possent. Trecenti etenim sunt, qui tertio centena multiplicant, et perfectae Trinitatis numerum ferunt, sub quo numero omnis Christi censetur exercitus, in quo obtinemus, ut etiam nos mereamur
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat. Demissas manus & dissoluta
genua erigite. & gressũ rectũ facite se¬
mitis ur̃is. Denisti adaquam baptis¬
mi. istud ẽ certaminis & pugne sp̃u¬
alis initiũ. Hinctibi aduersum dia¬
bolũ nascit᷑ pugne principiũ. Sire¬
missior fueris. si flecti facile potueris:
quomodo pugnabis. quomͦ stabis
aduersum astutias diaboli: Propt̾¬
ea & apłs clamat. State ergo. nolite
iterũ ugo seruitutis herere. & it̾m
dicit. State in dño. & c̾cio dicit. Qm̃
tunc nos uiuimus: si uos statis in dño.
Ille ergo ꝓbabilis. ille electus ẽ: qui
pꝰ ea quã adaquas baptismi uentũ
ẽ flecti adnecessitatis t̾renas &. aorꝑeas
nescit.: qui uitiis non indulget. neq
ad peccati sitim sternitur pronus.
S & quod dicit eos manu uel lingua
aquã lambere. non absq sacramend
quada significantia hoc michi uidet᷑¬
ascriptũ. scilicet quod manu uel lin¬
& uerbo: quia qui docet & facit hic mag¬
mis uocabit᷑ in regno celoꝵ. Quod aut̃

Expanded text:
dicebat: Remissas manus, et dissoluta genua erigite, et gressum rectum facite semitis vestris . Venisti ad aquam baptismi; istud est certaminis et pugnae spiritalis initium. Hinc tibi adversum diabolum nascitur pugnae principium; si remissior fueris, si flecti facile potueris, quomodo pugnabis, quomodo stabis adversum astutias diaboli? Propterea et Apostolus clamat: State ergo, et nolite iterum jugo servitutis haerere . Et iterum dicit: State in Domino . Et tertio dicit: Quomodo tunc vivimus, si vos statis in Domino . Ille ergo probabilis, ille electus est, qui posteaquam ad aquas baptismi ventum est, flecti ad necessitates terrenas et corporeas nescit, qui vitiis non indulget, neque ob peccati sitim sternitur pronus. Sed et quod dicit eos manu vel lingua aquam lambere, non absque sacramenti quadam significantia hoc mihi videtur: innuit scilicet, quod et manu et lin, opere et verbo; quia qui docet et facit, hic magnus vocabitur in regno coelorum. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
Eccliȩ dĩ. quȩ est corinhi: scĩficatis in
xp̃o iħu. uocatis scĩs. Istos ergo quos scĩsi¬
catos scõs appellat: audi quanta ineis
peccata reprehendat. Ait enim insequen¬
tib Cum enim sint int̾ uos emulatio¬
nes & contentiones: nonne carnales estis.
& sed̾m hominẽ ambulatis: & iterum.

Expanded text:
Ecclesiae Dei, quae est Corinthi, sanctificatis in Christo Jesu, vocatis sanctis . Istos ergo quos sanctificatos et sanctos appellat, audi quanta in eis peccata reprehendat. Ait enim in sequentibus: Cum enim sint inter vos aemulationes et contentiones, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Et iterum:
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾naculi. Obseruare diligentius
& intendere his quȩ scripta sunt con¬
uenit eos pͣcipuȩ qui in ordine sacer¬
dotali głantur: ut sciant quid eis lex
diuina piecipit obseruandum.
Tu inquit & filii tui tecum in conspec¬
tu ta S bernaculi testimonii obserua¬
te cus todias ur̃as: & altaris & taber¬
naculi. Mandata quidem certa sunt
& euidentia: ut obseruare debeamus

Expanded text:
ue observare diligentius, et intendere his quae scripta sunt, convenit eos praecipue qui in ordine sacerdotali gloriantur, ut sciant quidem quod eis lex divina praecepit, observandum. Tu, inquit, et filii tui mecum in conspectu tabernaculi testimonii observate custodias vestras, et altaris, et tabernaculi. Mandata quippe certa sunt et evidentia ut observare debeamus
Abbreviated transcription (Latin):
pretat᷑ domus ꝑfecta. Proficiscitur ergo
ꝑfectis: & uenit in faran. quod int̾pretat᷑
tio omniũ quȩ erga illũ ppłm gerenda
fuerant uenit. tunc transit & uenit ad
eum. quẽ uerbũ carnẽ factum ante ñ

Expanded text:
rpretatur domus perfecta. Proficiscitur igituperfectis, et venit in Pharan, quod interpretatur tio omnium, quae erga illum populum gerenda erant, venit, tunc transiit, et venit ad eum quem Verbum carnem factum ante non
Abbreviated transcription (Latin):
buiꝰcemodi mens tam sollicita. tam in¬
tenta. quȩ uerbũ di tanquã semen diui¬
nũ tota auiditate susceꝑit. si fructũ
statim ut adorationẽ surginus osten¬
derit. id est si collectis & congregatis in¬
tra se sensib oret dm̃. si non euaget᷑ m̃te
& cogitationib euolet: ita ut corpore
quidẽ inoratione curuet᷑. sensib aut̃
ꝑdiuersa discurrat. Siquis inquã in
tentã & directã senserit obsecrationẽ
suã. & ipsis dĩ conspectib atq in effabi¬
li illi lumini se intellexerit assistentẽ:
ibiq orationes & obsecrationes. postulati-¬
onesq & gr̃arũ actiones suas ꝓfuderit.
nulla extrinsecus fantasmatũ sollicita¬
tus ymagine. hic se nouerit ꝑ anglm qui
assistit altari obtulisse immolationis suȩ
primitias. pontifici magno & uero iħu¬

Expanded text:
hujuscemodi mens tam sollicita, hujuscemodi mens tam sollicita, quae verbum Dei tanquam semen divinum tota aviditate susceperit, si fructum statim ut ad orationem surgemus, ostenderit, id est, si collectis et congregatis intra se sensibus, oret Deum, si non evagetur mente et cogitationibus evolet, ita ut corpore quidem in oratione curvetur, sensibus autem per diversa discurrat. Si quis, inquam, in tantam et directam obsecrationem suam, et ipsis conspectibus atque ineffabili illi lumini se intellexerit assistentem, ibique orationes et obsecrationes postulationesque et gratiarum actiones suas profuderit, nulla extrinsecus phantasiae sollicitus imagine, is se noverit per angelum, qui assistit altari, obtulisse immolationis suae primitias pontifici magno et vero
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmitiȩ pontifici. Hoc in expositione alle¬
gorica ita arbitror posse constare. Si quis
uł egentib distribiat. ueł faciat aliquid
boni oꝑis ꝓmandato. munus obtulit dõ:
S rursꝰ mun̾is offert pͥmitias: si non solum
eybos uerbi gr̃a. uł peccuniã largiatur. s
& affectũ miserandi habeat & compatien-¬
di. hoc enĩ ẽ quod requirit ab hominib¬
As: ut mensipsa piis & miscđib repleat᷑
& formet᷑ affectib: & ab om̃ib immolatio¬
nib eoꝵ: immolatio sꝑalis ẽ illa quam
legimus. Immola deo sacrificiũ laudis:
& redde altissimo uota tua. Laudare ergo
đm & uoca orationis offerre. immolare
ẽ deo. S huiꝰmodi immolationis pͥmi¬
tiȩ ita ꝑ pontificẽ offerent᷑. si non solũ
uerbis & uoce. s & mente oremus & corde.
scđm quod & apłs monet. O rabo spũ:
orabo & mente. Psalmũ dicam spũ: psal¬
mum dicam & mente. Assistunt enim
& tunc angłi dĩ. cultores & agricole cor¬
dis nr̃i. & requirunt siẽ in aliquo nr̃m

Expanded text:
ti, et rel. Hoc in expositione allegorica ita arbitror posse constare, si quis vel egentibus distribuat, vel faciat aliquid boni operis, pro mandato munus obtulit Deo. Sed hujus muneris offert primitias, si non solum cibos verbi gratia, vel pecuniam largiatur, sed et affectum miserendi habeat et compatiendi. Hoc enim est quod requirit ab homine Deus, ut mens ipsa piis et misericordibus repleatur et formetur affectibus, et ab omnibus immolationibus eorum. Immolatio spiritalis est illa quam legimus: Immola Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua . Laudare enim Deum et vota orationis offerre, immolare est Deo. Sed hujusmodi immolationis primitiae, ita per pontificem offerentur, si non solum verbis et voce, sed et mente oremus et corde. Secundum quod et Paulus monet: Orabo spiritu, orabo et mente . Psalmum dicam spiritu, psalmum dicam et mente. Assistunt enim et nunc angeli Dei, cultores et agricolae cordis nostri, et requirunt si est in aliquo nostrum