comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caligo ñ habeat: necesse ẽ homini in
quantitate luminis ⁊ in reliquiis cali¬
ginis constituto. uolenti bonũ ⁊ ñ effu
gienti malũ : ⁊ subsistere ad uitoriũ
⁊ ñ deesse peccatũ Qͦd si euiquã obscu¬
re dictũ uidet᷑. accipiat exemplũ con¬
u̾sationis humane: Duo singuli habẽt
dona diu̾sa Unꝰ ut sit humilis insilen-¬
tio. alter ut sit suasibilis in docendo:
Ille eui silentiũ cordiẽ: si forte poseat᷑
rationẽ de fide reddere. nullã indis-¬
serendo patiet᷑ offensamr᷑ Aut si his cui
doctrina in docendo conmissa ẽ. si de
arrogantia castiget᷑. putasne nullam
assumet in humilitate fallaciam᷑ Aut
facile arbitraris ut simplex scurrilita¬
te careat. lȩtũ uerbositate. sollicitus
iracundia. paciens negligentia. mitis
pigrieia. doctũ iactantia. submissus
mindia: Extra illã quȩ ẽ. omĩum boneꝵ
oꝑũ caligo generalis. uane głȩ concupiscen¬

Expanded text:
caligo non habeat. Necesse est homini in caligo non habeat. Necesse est homini in quantitate luminis, et in reliquiis caliginis constituto, volenti bonum et non egienti malum, et subsistere adiutorium et non deesse peccatum. quod si cuiquam obscure dictum uidetur,, accipiat exemplum conuersationis humanae. duo singuli habent dona diuersa, unus ut sit humilis in silentio, alter at sit suadibilis in docendo. ille, cui silentium cordi est, si forte poscatur rationem de fide reddere, putasne nullam in disserendo patietur offensam ? aut si is, cui doctrina in docendo commissa est, si de arrogantia castigetur, putasne nullam adsumit in humilitate fallaciam? aut facile arbitraris, ut simplex scurrilitate careat, laetus uerbo, ollioitus iracundia, patiens neglegentia, mitis pigritia, doctus iactantia, submissus inuidia, extra illam, quae est omnium bonorum operum caligo generalis, uanae gloriae concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ dñs apłis suis uosestis lux huiꝰ mũdi
Ibi in solo dnõ lux tota. qͥa uera: hic in
cunctis apł̃is. lux qͥdẽ. s de luce quȩ
orta ẽ Et cũ hoc in apłis ita sit. in quoꝵ.
electione uniu̾sum eccłe corpꝰ assumptũ
ẽ. Qͥd nos. nos inquã ⁊ singuli. qͥ post
homines ignari credentes tantũ ꝑ fidẽ
euglico ꝓpħicoq sermoni. tanquã lucer¬
nȩ lucenti in caliginoso loco Quasi
illustrati etiã ipsi. ꝑsuadem᷑ ut p̃paratȩ
in oꝑibꝰ bonis sint lucernȩ ardentes
in manib nr̃is : quȩ multimodis tẽp
ꝑmaneat : id est donũ illud qͦd sortitũ
ẽ spetialis gr̃ȩ ñ amittat Alioqͥn. ple¬
nitudo lucis asfistit in toto caligo ñ
remanet: Caliginẽ autẽ dico insipien¬
tiȩ. de peccati sordibꝰ accidentẽ: Qͦd si
cõpetens ratio ẽ. ut quantũ de luce de¬
fuerit. tantũ de caligine suꝑsit. por¬
ro autẽ difficillimũ ẽ ut offendiculũ

Expanded text:
us apostolis suis: Vos estis lux hujus mundi . us apostolis suis: Vos estis lux hujus mundi . Ibi in solo Domino lux tota, quia vera: hic in cunctis apostolis lux quidem, sed de luce quae tota est. Et cum hoc in apostolis ita est, in quorum electione universum Ecclesiae corpus assumptum est, quid nos, nos, inquam, et singuli, quid post lum Petrum homines ignari, credentes tantum per fidem evangelico propheticoque sermoni, tamquam lucernae lucenti in caliginoso loco ? Quum illustrati, etiam ipsi persuademur: ut praeparatae in operibus bonis sint lucernae ardentes in manibus nostris . quae multimodis tentapermaneat, id est, donum illud, quod sortitus est specialis gratiae, non amittat alioquin plenitudo lucis assistit in toto, caligo non remanet: caliginem autem dico insipientiae, de peccati sordibus accidentem, quid si competens ratio est, ut quantum de luce defuerit, tantum de caligine supersit? Porro autem difficillimum est, ut offendiculum
Abbreviated transcription (Latin):
subiecit: Hȩc autẽ omĩa oꝑat᷑ unꝰ atq idẽ
sp̃s. diuidens singulis ꝓut uult: Demde
ꝑ cõꝑationẽ m̃broꝵ in corpore hominis.
manifestat corpꝰ unitatis eccłȩ. ex dispa¬
ribꝰ oꝑum modis in unã ꝑfectionis cõueni¬
re concordiã: ꝓbans nullũ penitꝰ eẽ m̃¬
broꝵ. qͦd ñ egeat alteriꝰ oꝑe atq cõpa¬
ge. ipso dnõ capite constituto: in qͦ sunt
om̃s sensus ac thesauri sapientiȩ ac scienꝰ
tiȩ absconditi: Unde ⁊̃. nobis dedit sen¬
iħu: in qͦ ẽ omis plenitudo diuinitatis
corporalit᷑: Inquẽ uixta testimonium¬
ipsũ eẽ dñm declarauit: Itaq si .i. nemo
habet nͥ qͥ ab eo petit. ⁊ nemo nͥscd̾m
diuisionẽ m̃surãq accipit. ⁊ qͥ acceptũ
habet ad ipsũ eustodiendũ alieno eget
aurilio. qua rogo amentia sibi de plem¬
tudine ꝓmittit. qͥ in sigularitate: non
sufficit: De dño eugłista testat᷑ Erat
aut᷑ lux uera. quȩ illuminat omẽm
hominẽ uenientẽ in hunc mundũ: Dicit

Expanded text:
utem omnia operatur unus atque idem spiritus, dividens singulis prout vult . Deinde per comparationem membrorum in corpore hominis, manifestat corpus unitatis Ecclesiae disparibus operum modis, in unam perfectionis convenire concordiam, probans nullum penitus esse membrorum, quod non egeat alterius ope atque compage, ipso Domino capite constituto, in quo omnes sensus ac thesauri sapientiae et scientiae sunt absconditi . Unde et nobis dedit senJesu , in quo est omnis plenitudo divinitatis corporalitipso, esse Dominum declarauit. itaque si et nemo habet, nisi qui a te petit, et nemo nisi secundum diuisionem mensuramque accipit et, qui acceptum habet, ad ipsum custodiendum alieno eget auxilio: qua, rogo, amentia sibi de plenitudine promittit, qui in singularitate non sufficit? de Domino euangelista testatur: erat autem lux uera, quae inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum.
Abbreviated transcription (Latin):
et suũ Qdenĩ est diaboli: Haud dubiũ.
qͥn peccatũ abinitio enĩ. diabolu m̃dar
de suo. ⁊ ñ egit dolũ in lingna sua Ange¬
lus magnꝰ ⁊ fortis. script᷑a testante clamat
in cȩlo Qs dignꝰ ẽ aꝑire librũ. U soluere
signa eiꝰ: Nec qͥsquã potãt neq incȩlo

Expanded text:
t suum. quid enim est diaboli? haud dubium, t suum. quid enim est diaboli? haud dubium, quinpeccatum. ab initio enim diabolus mendax de suo, et non egit dolum in lingua sua . Angelus magnus et fortis, Scriptura testante, clamat in coelo: Quis est dignus aperire librum, et solvere signa ejus? Nec quisquam poterat, neque in coelo,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nec ꝓpt᷑ ignorantiã ut non dicã ꝓpter
conscientiã iudicio suꝑ uent᷑o subiectoᷤ
ẽẽ se udicent. ⁊ aduentũ dni illustracio¬
nẽq fulgoris eiꝰ elem̃tis ardentibꝰ ⁊ mũ¬
do ꝑeunte trepident: Quos er illis fore
timeo. de qͥb p̾monet dñs Multi enum
dicent in illa die. homines scilicet. de
illa carnali arrogantia qͥa homines se¬
ducebãt. ⁊ ñ tã corã dõ quã ad huc ap̃
semet ipsos iusti Dñe dñe. ñne in no¬
mino tuo ꝓpbaiumꝰ. ⁊ in nomine tuo
uirtutes magnas fecimꝰ: Et tẽ ego iuirabo
illis. ⁊ dicã Non noui uos Discedite a me:
oꝑariꝰ iniqͥtatis dicit᷑ ꝑ ꝓpħam daid iꝑ¬
sona xp̃ĩ Dnẽ qͥs habitabit intabernaculo
tuo. aut qͥs reqͥeseet inmonte sc̃õ tuo:. Qͥ
ingredit᷑ sine macula. ⁊ oꝑat᷑ iusticiã: Hoc
ẽ re uera dicere Qͥ potest ẽẽ. ⁊ est sine
peccato: Nã u ipse de se dñs ait: Uenit
pͥnceps mundi huiꝰ. ⁊ nichil inme inueni¬

Expanded text:
pter oonscientiam, iudico superuenturo subiectos esse se iudicent et aduentum Domini inlustrationemque fulgoris eius elementis ardentibus et mundo pereunte trepident ! quos ex illis fore timeo, de quibus praemonet Dominus: multi enim dicent in illa die — homines scilicet de illa carnali arrogantia, qua homines seducebant, et non tam coram Deo quam adhuc apud semet ipsos iusti — Domine, Domine, nonne in nomine tno prophetauimus et in nomine tno uirtutes magnas fecimus? et tunc ego inrabo illis, et dicam: non noni nos, discedite a me, operarii iniquitatis. dicitur pculo tuo aut quis requiescet in monte sancto tuo? qui ingreditur sine macula et operatur iustitiam. hoc est reuera dicere: qui potest esse et est sine peccato. nam et ipse de se Dominus ait: uenit princeps mundi huius et nihil in me inueni
Abbreviated transcription (Latin):
aut nobiscũ illũ in quẽ credimꝰ peccatoreᷤ.
unũ sine peccato. eundẽq unigenitũ seque¬
re: aut si tues ille alius. confitere: Ipse est
dñs iħ̾c: qͥ morte deuicta ⁊. diabolo trium¬
phato. ascendens in altũ captiuã durit cap¬
tiuitatẽ. dedit dona hominib : de cuius
plenitudine nos om̃s accepimꝰ. sic̃ ⁊. apłs
docet: Unicuiq aut̃ nr̃m data ẽ grã.
scd̾m m̃surã donationis xp̃i Et ad roma¬
nos idem magister gentiũ dicit: Dico e¬

Expanded text:
aut nobiscum illum, cui credimus peccatores, aut nobiscum illum, cui credimus peccatores, unum sine peccato eundemque unigenitum sequere aut, si tu es ille alius, confitere. ipse est dominus Iesus, qui morte deuicta et diabolo triumphato ascendens in altum captiuam duxit captiuitatem, dedit dona hominibus; de cuius plenitudine nos omnes accdocet: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram 604 donationis Christi . Et ad Romanos idem magister gentium scribit: Dico e
Abbreviated transcription (Latin):
cationis unguentũ: Nos autẽ in odorẽ
unguentoꝵ. eiꝰ currimꝰ: ⁊ interĩ suꝑ nos
aurȩ: uitalis afflatus. dulcia uitȩ spira¬
mina dñõ p̃cedente captamꝰ S dicis:
Cur tanta me lacessis iniuria. cur tam
arrogantis uerbi inuidia grauas: Ego
ne seruus. cõparars me audeã dnõ meo:
Egone t̾ra ⁊. cinis. conferã uerbo dei᷑ Ego¬
ne morti obnoruᷤᷤ. dici debeã uictori mor¬
tis equalis: Bene qͥdem o condẽpnata
neqͥtia dans testimoniũ deo. humiliaris in
uerbis: s alit̾ sensus tuus damat in pagi¬
nis Dicis hominẽ posse. eẽ sine peccato:
Iterũ ac sepuiꝰ repeto: homo qͥ hoc potest.
xp̃s ẽ aut p̾sume nom̃. aut depone fi¬
duciã Ds̃ illud uni tantũ donauit. ⁊
hoc ñ nͥ pͥmogentto in multis frĩbꝰ Sic
catholica fide tradit᷑. sic tenemꝰ: Sane
dñs nr̃ ad monuit infideles Ego ueni
umomine patͥs mei ⁊ ñ me recepistisꝰ ueni&
aliꝰ innomine suo. forsitan ipsũ recipietiꝰ:

Expanded text:
 nos autem in odorem unguentorum eius currimus et interim super nos aurae uitalis adflatu dulcia uitae spiramina Domino praecedente captamus. Sed dicis: Ccur tanta me lacessis iniuria, cur tam arrogantis uerbi inuidia grauas? egone me seruus conparare audeam Domino meo, egone terra et cinis conferam Verbo Dei? egone morti obnoxius dici debeam uictori mortis aequalis?\' bene quidem, o condemnata nequitia, dans testimonium Deo humiliaris in uerbis, sed aliter sensus tuus clamat in paginis. dicis hominem posse esse sine peccato; iterum ac saepius repeto. homo, qui hoc potest, Christus est: aut praesume nomen aut depone fiduciam. Deus illud uni tantum donauit et hoc non nisi primogenito in multis fratribus. sic catholica fide traditur, sic tenemus. sane Dominus noster admonuit infideles: ego ueni in nomine Patris mei, et non me recepistis. ueniet alius in nomine suo, forsitan ipsum recipietis.
Abbreviated transcription (Latin):
eredant. ⁊ sequant᷑. cuius omnia .⁊. quȩ
mundi usq adp̾sentẽ diẽ. boc ẽ ꝑ annos.U.¬
tates. nec non ⁊ punitiones hominũ peccateꝵ.
coflictaniones scłi ⁊ uidicia dĩ. quã breuissi¬
me ⁊ quã simplicissime potuu. xp̃ĩanis tam̃
tẽporib ꝓpt̾ p̾sentẽ magis xp̃ĩ grãm ab illa
in eredulitate confusione diseretis: Ita iã ego
certo ⁊ solo quẽ cõcupiscere debui. obȩdien¬
tiȩ meȩ fructu fruor De qualitate aut̃ẽ
opusculoꝵ. tu uideris qͥ p̃cepisti. ł ad uidi¬
canda si edas. ꝑ te iudicata si deleas E x pliẽ¬

Expanded text:
et sequantur: cujus omnia, et quae et sequantur: cujus omnia, et quae mundi usque in praesentem diem, hoc est, per annostates et punitiones hominum peccatorum, conflictationes saeculi, et judicia Dei, quam brevissime et quam simplicissime potui, Christianis tamen temporibus, propter praesentem magis Christi gratiam, ab illa incredulitatis confusione discretis. Ita jam ego certo et solo quem concupiscere debui, obedientiae meae fructu fruor. De qualitate autem opusculorum tu videris, qui praecepisti, tibi adjudicanda, si edas: per te judicata, si deleas
Abbreviated transcription (Latin):
accipe: Nos nobis cõfligimꝰ. nobis ꝑumꝰ. tͥ
uncimꝰ: In mortali uͦ questu rei publicȩ
tuȩ. si utriq ꝑeamꝰ Qͥs hȩc crederet. nͥrẽ
doceret: Itaq nunc cotidie apud hispanias
geri bella gentiũ. ⁊ agi strages ex alterutro
barbaroꝵ. crebris certisq nuntũ discimꝰ. p̃¬
cipue ualeã gothorũ regẽ insistere patran¬
dȩ paci fer̃. Ex qͦ ut cũq concesserim. ut
licent᷑ xpĩana tẽpora rep̃hendant᷑. siqͥd a
conditione mundi usq ad nunc sumili fae¬
tũ felicitate doceat᷑: Manifeste nouimꝰ ut
arbitror atq ostendimꝰ. ñ magis pene uerbo
quã indicio. in numera bella sopita. plurumõ
extinctos tyranno. cõpressas. eoangustatas.
ad dictã. exinanitãq immanissimã gentes
iminimo sanguine ⁊. nullo certamine. ac pe
ne sine cȩde. Suꝑ est ut obtrectatores nrõs
molitionum suarum pęniteat. ueritatem¬
q erubescant. deumq uerum ⁊ solum

Expanded text:
accipe: nos nobis confligimus, nobis perimus, tibi accipe: nos nobis confligimus, nobis perimus, tibi uincimus, immortali uero quaestu reipublicae tuae, si utrique pereamus. quis haec crederet, nisi res doceret ? itaque nunc cottidie apud Hispanias geri bella gentium et agi strages ex alterutro barbarorum crebris certisque nuntiis discimus , praecipue Valliam Gothorum regem insistere patrandae paci ferunt. ex quo utcumque concesserim, ut licenter Christiana tempora reprehendantur, si quid a conditione mundi usque ad nunc simili faotum felicitate te doceatur. manifestauimus, ut arbitror, atque ostendimus non magis uerbo paene quam digito innumera bella sopita, plurimos extinctos tyrannos, conpressas coangustatas addiotas exinanitasque immanissimas gentes minimo sanguine, nullo cene sine caede. Superest ut obtrectatores nostros molitionum suarum poeniteat, veritatique erubescant; Deumque verum et solum,
Abbreviated transcription (Latin):
ut pacẽ cõfirmaret: Hic gͥ t̾ritꝰ marime
iudicio dĩ. qͥa cũ magna suꝑiore abhinc an¬
no gothoꝵ. manꝰ instructa armis naingisq
transire in affricã moliret᷑. in xii. milib
passiũ graditam freti tẽpestate classe cor¬
repta. miserabili exitu ꝑierat. memor etiã
illꝰ acceptȩ sub alarico cladis. cũ insiciliã
gothi tranfire conati. in conspectu suorũ
miserabilit᷑ arrepti A. demersi sũt. pacẽ
optimã cũ honorio ĩꝑatore datis lectissimiꝰ
obsidib pepigit. placidiã ĩꝑatoris sororẽ
honorifice apud se honesteq habitã fratri
reodidit. romanȩ securitati ꝑicł̃m suum
obtulit. ut adu̾sũ cȩteras gentes quȩ ꝑ hispa¬
nias consedissent. sibi pugnaret ⁊ romanĩ
unceret. quãuis ⁊. cȩteri halanorũ. uanda¬
lorũ. sueuorũ reges. eodẽ nobiscũ placid̾o
de pe̾cti forent. mandantes ĩꝑatori hono¬
rio tu cũ om̃ibꝰ pacẽ habe. omũiq obside̾

Expanded text:
ut pacem confirmaret. hic igitur — territus maxime ut pacem confirmaret. hic igitur — territus maxime iudicio Dei, quia cum magna superiore abhinc anno Gothorum manus instructa armis nauigiisque transire in Africam moliretur, in duodecim milibus passuum Gaditani freti tempestate correpta, miserabili exitu perierat, memor etiam illius acceptae sub Alarico cladis, cum in Siciliam Gothi transire conati, in conspectu suorum miserabiliter arrepti et demersi sunt — pacem optimam cum Honorio imperatore, datis lectissimis obsidibus pepigit; Placidiam imperatoris sororem honorifice apud se honesteque habitam fratri reddidit; Romanae securitati periculum suum ebtulit, ut aduersus ceteras gentes, quae per Hispanias consedissent, sibi pugnaret et Romanis uinceret. quamuis et ceteri Alanorum Vandalorum Sueborumque reges eodem nobiscum placito depecti forent mandantes imperatori Honorio: tu cum omnibus pacem habe omniumque obsides
Abbreviated transcription (Latin):
posse. ꝓpt̾ effrenatã barbariẽ. neq rei pub¬
licş unt̃dici leges oportere. sine qͥbꝰ rẽ pub¬
lica ñ ẽ rẽ publica. elegisse saltẽ. ut głam
sibi de restituendo inintegrũ augendoq
romano nomine gothorũ uiribꝰ quereret.
haberet᷑q apud posteroᷤ romanȩ restitutio¬
nis auctor. postquã ẽẽ ñ poterat ĩmutator:
diȩ uxoris suȩ feminȩ sane ingenio acer¬
rimȩ Ureligione satis ꝓbȩ. ad omĩa bonaꝵ
ordinationũ oꝑa ꝑ suasu ⁊. c̃filio tẽꝑatus
Cũq eidẽ paci petendȩ atq offerendȩ
studiosissime insisteret. apud barcinonã
hispaniȩ urbẽ dolo suorũ ut fert᷑ occisus
ẽ: Post hunc segericus rer a gothis creatꝰ.
cũ itidẽ iudicio dĩ ad pacẽ ꝓnꝰ eẽt. nichilo¬
minꝰ a sus int̾fectꝰ ẽ: Deinde uallea sue¬
cessit in regnũ: Ad hoc ordinatꝰ a gothis
ut pacẽ infringeret. ad hoc ordinatꝰ adeo.

Expanded text:
posse propter effrenatam barbariem neque reipubposse propter effrenatam barbariem neque reipublicae interdici leges oportere, sine quibus respublica non est respublica,. elegisse saltim, ut gloriam sibi de restituendo in integrum augendoque Romano nomine Gothorum uiribus quaereret habereturque apud posteros Romanae restitutionis auctor, postquam esse non potuerat immutator. diae uxoris suae, feminae sane ingenio acerrimae et religione satis probae, ad omnia bonarum ordinationum opera persuasu et consilio temperatus. cumque eidem paci petendae atque offerendae studiosissime insisteret, apud Barcinonam Hispaniae urbem dolo suorum, ut fertur, occisus est. Post hunc Segericus rex a Gothis creatus oum itidem iudicio Dei ad pacem pronus esset, nihilominus a suis interfectus est. Deinde Vallia successit in regnum ad hoc electus a Gothis, ut pacem infringeret, ad hoc ordinatus a Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
atq ultimo exitu eiꝰ ꝓbatũ ẽ. satis studiose
sectator pacis. militare fidelit̾ honorio ĩꝑa-¬
tori. ac ꝓ defendenda romana re. publica.
impendere uires gothoꝵ. p̃optauit: Nam
ego qͦq ꝓse uirũ quendã narbonensem il¬
lustris sub theodosio militiȩ. etiã religiosũ
prudentẽ q ⁊. grauẽ. apud bethleẽ oppidũ
palestinȩ beatissimo iberonimo prb̃o refe¬
rentẽ audiui se familiarissimũ atbauulfo
apud narbonã fuisse. ac de eo sepe sub testi¬
ficatione dĩ didiscisse. qͦd ille cũ eẽt aĩo
uirib ingenioq nimuus. referre solitus
eẽt. se in pͥmis ardent̃ inhiasse. ut oblitte¬
rato romano nomine. romanũ ome solũ
gothorũ imꝑiũ ⁊. faceret ⁊ uocaret. eẽtq
ut uulgarit᷑ loquar. gothia. qͦd romania
fuisset. fieret nẽ atbauulfus. qͦd quondã
cȩsar augustus: At ubi multa exꝑientia
ꝓbauisset. neq gothos ullo mͦ parere legibꝰ

Expanded text:
atque ultimo exitu ejus probatum est, satis studiose atque ultimo exitu ejus probatum est, satis studiose sectator pacis, militare fideliter Honorio imperatori, ac pro defendenda Romana republica impendere vires Gothorum praeoptavit. Nam ego quoque ipse virum quemdam Narbonensem, illustris sub Theodosio militiae, etiam religiosum prudentemque et grauem, apud Bethleem oppidum Palaestinae beatissimo Hieronymo presbytero referentem audiui, se familiarissimum Athaulfo apud Narbonam fuisse ac de eo saepe sub testificatione didicisse, quod ille, cum esset animo uiribus ingenioque nimius, referre solitus esset: se inprimis ardenter inhiasse, ut oblitterato Romano nomine Romanum omne solum Gothorum imperium et faceret et uocaret essetque, ut uulgariter loquar, Gothia quod Romania fuisset et fieret nunc Athaulfus quod quondam Caesar Augustus, at ubi multa experientia probauisset neque Gothos ullo modo parere legibus
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. redintegrata discissione: sanatũ ẽ. ĩ po¬
sita executione scĩ p̾cepti marcellino
tribuno. bono uiro. inpͥmis prudenti ⁊.
industrio. omĩũq bonorũ studioꝵ. appe¬
tentissimo. quẽ marmꝰ come̾ apud cartha¬
ginẽ. incertũ telo stimulatꝰ an auro cor¬
ruptꝰ. occidit Qcontinuo reuocatus
ex africa. factũq pͥuatus. uel adpęnam
uł adpenitentiã c̃scientiȩ suȩ dimissiᷤ ẽ
nno ab urbe c̃dita millesimo cente.¬
apud arelatẽ galliȩ urbẽ consistens. magna
rerũ gerendarũ industria gothos e narbona
expulit. atq abire inhispaniã coegit. int̾¬
dicto p̃cipue atq int̾cluso omĩ comeatu
nauiũ. U ꝑ egͥnoꝵ usu cõmercioꝵ. gotho
rũ ppłis athauulfus tẽ p̃erat. qͥ pꝰ irruptioñ¬
urbis ac mortẽ alarici. placidia ut dixi cap¬
tiua sorore imꝑatoris inuxorẽ assũpta. ala¬
rico in regnũ successerat: Isut sepe auditũ

Expanded text:
sumus, redintegrata discissione sanatum est, imposumus, redintegrata discissione sanatum est, imposita exsecutione sacri praecepti Marcellino tribuno, uiro inprimis prudenti et industrio omniumque bonorum studiorum appetentissimo. quem Marinus comes apud Carthaginem — incertum zelo stimulatus an auro corruptus — occidit: qui continuo reuocatus ex Africa factusque priuatus uel ad poenam uel ad paenitentiam conscientiae suae dimissus est. Anno ab Vrbe condita MCLXVIII Clatem Galliae urbem consistens, magna rerum gerendarum industria Gothos a Narbona expulit atque abire in Hispaniam coegit interdicto praecipue atque intercluso omni commeatu nauium et peregrinorum usu commerciorum. Gothorum tunc populis Athaulfus rex praeerat: qui post inruptionUrbis ac mortem Alarici, Placidia, ut dixi, captiva, sorore imperatoris, in uxorem assumpta, Alarico in regnum successerat. Is, ut saepe auditum,
Abbreviated transcription (Latin):
se nauiũ romã cõtendit: Nã habuisse tẽ
tria milia septingentas naues dicit᷑: Quẽ
numerũ nec apud xersem p̃clarũ illum
ꝑsarũ regẽ. ⁊ alexandrũ magnũ uł quen¬
Is simul ut cũ aginine militũ ad urbẽ
ꝑgens. litore egressus ẽ. occursu comitis
marini t̾ritus. ⁊ infugã u̾sus. arrepta na¬
ui solus carthaginẽ rediit. atq ibi c̃timio
militari. manu int̾fectus ẽ: Sabinꝰ gener eiꝰ.
c̃stantinopolĩ fugit: Unde pꝰ aliquantũ
tẽpꝰ retractꝰ. exilioq dampnatꝰ ẽ: Hune
omẽm cathalogũ ut dixi. uel manifestoꝵ
tyrannoꝵ. uł in obedienciũ ducũ. optima
honoriꝰ imꝑator religione ⁊ felicitate
meruit. magna constantiꝰ comes industria
Uceleritate: confecit: Merito sane. qm̃
his dieb p̾cipiente honorio ⁊ aduuante
constantio. pax u unitas ꝑ uniu̾sã africã
ȩccłȩ catholicȩ reddita ẽ. ⁊ corpꝰ xͥ qͦd nõ¬

Expanded text:
se nauium Romam contendit. nam habuisse tunc se nauium Romam contendit. nam habuisse tunc tria milia septingentas naues dicitur, quem numerum ne apud Xerxen quidemPersarum regem, nec Alexandrum Magnum, vel quemIs simul ut cum agmine militum ad Urbem pergens littore egressus est, occursu comitis Marini territus et in fugam versus, arrepta navi, Carthaginem solus rediit, atque ibi continuo militari manu interfectus est. Sabinus, gener ejus, Constantinopolim fugit, unde post aliquantum temporis retractus, exsilioque damnatus est. Hunc omnem catalogum, ut dixi, vel manifestorum tyrannorum, vel inobedientium ducum optima Honorius imperator religione et felicitate occidi meruit, magna Constantius comes industria et celeritate confecit: merito sane, quia in his diebus praecipiente Honorio, et adjuvante Constantio, pax et unitas per universam Africam Ecclesiae catholicae reddita est: et corpus
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ si iure hac põpa miser lusu̾ ẽ. cũ ille
ũbratilis consul thertullus ausus ẽ incuria
dicere: Loquar uobis patͥs conseripta. con¬
sul ⁊ pontifex. qͦrũ alterũ iã teneo. alterũ
tanquã inane imꝑii sui simulacrũ. cũ gotbi
usq inhispaniã portatꝰ est: Unde discȩdẽs
naui. incerta moliens. inmari captus. ⁊ ad
constantiũ comitẽ deductꝰ. deinde ĩꝑato¬
ri honorio exhibitus. truncata manu ui-¬
te relictuᷤ est Heraclianꝰ int̾ea affricȩ
comes missus. cũ idem atalus ũbrã gestar&
imꝑii. africã strenue adu̾sus uidices ab eo
suꝑcilio. sabinũ domesticũ suũ uirũ inge¬
nio calidũ industriaq sollertẽ. ⁊ sapientẽ
nommnandũ si anum uires tranqͥlliᷤᷤ: stu¬
diis accomoclauisset. generũ allegit: Cũ
cit. atq aliquandiu affricana annona ex¬
tra ordinẽ detenta. ipse tandẽ cũ inm̃sa¬
⁊. certe tẽporibꝰ nris satis ineredibili clas¬

Expanded text:
mirum si iure hac pompa miser lusus est, cuius ille mirum si iure hac pompa miser lusus est, cuius ille umbratilis consul Tertullus ausus est in curia dicere loquar uobis, patres conscripti, consul et pontifex, quorum alterum teneo, alterum tamquam inane imperii simulacrum cum Gothis usque ad Hispanias portatus est, unde discedens naui incerta moliens in mari captus et ad Constantium comitem deductus, deinde imperatori Honorio exhibitus truncata manu uitae relictus est. Heraclianos interea Africae comes missus, cum idem Attalus umbram gestaret imperii, Africam strenue aduersum indices ab eo elatus sapercilio Sabinum domesticum suum, uirum ingenio callidum industriaque sollertem et sapientem nominandum si animi uires tranquillis studiis adeommodauisset, generum allegit ; cumcit atque, aliquamdiu Africana annona extra ordinem detenta, ipse tandem cum inmensa, certe temporibus nostris satis incredibili clas
Abbreviated transcription (Latin):
tyrannoꝵ quã breuissime eloquar. constan¬
tẽ cõstantini filiũ gerentius comes sius uir
nequã magis quã ꝓbus. apud uiennã int̾fe¬
eit. atq ineiꝰ locũ maximũ quendã substi¬
tuit: Ipse autẽ gerentus. a sius militibus
occisus est: Maximꝰ eriitus purpura. desti¬
tutꝰ q a militib gallicanis. qͥ in affricã tra
ros in hispania egens exsulat: Ioumꝰ post¬
ea uir gallidꝵ. nobilissimꝰ. in tyrannide
mox ut assurrexit: cecidit: Sebastianꝰ
fr̃ eiꝰdẽ. hoc solũ ut tyrannꝰ moreret᷑ ele¬
git: Nã cõtinuo ut ereatꝰ ẽ. occisũ ẽ Qd
de infelicissimo atalo loquar. cui occidi int̃
tyrannos honor. ⁊ mori lucrũ fuite In
boc alarieũ impatore facto infecto ae defee
cituiᷤ hĩomib actĩ pene quã dictis. iminim
risit. Uludũ expectauit imꝑii: De ciuꝰ alari
ei pͥncipatii ea potestate. tẽpestats artemiũ¬
numantitiũ asseruisse ꝑbibent. ab alarico¬
usq ad alarieũ C uiꝰ rei astipulationẽ. igno¬

Expanded text:
tyrannorum quam brevissime loquar, Constantem Constantini filium, Gerontius comes suus, vir nequam ac improbus, apud Viennam interfecit, atque in ejus locum Maximum quemdam substituit. Ipse vero Gerontius a suis militibus occisus est. Maximus, exutus purpura, destitutusque a militibus Gallicanis, qui in Africam trajros in Hispania egens exsulat. Jovinus postea, vir Galliarum nobilissimus, in tyrannidem mox ut assurrexit, cecidit. Sebastianus frater eiusdem hoc solum, ut tyrannus moreretur, elegit: nam continuo ut creatus occisus est. quid de infelicissimo Attalo loquar, cui occidi inter tyrannos honor et mori lucrum fuit ? in hoc Alaricus imperatore facto infecto refecto citius his omnibus actis paene quam dictis, mimum risit et ludum spectauit imperii; nec miperit et quam eatenus perniciem per longa tempora barbaris comitibus subiecta. tolerarit. igitur Constantius comes in Galliam cum exercitu profectus, Cons
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ sine peccato. statĩ nerit: dñs enĩ cũ
intrasset domũ Zachei credentisꝰ ait
Hodie salus domui huic facta ẽ: Nũqͥd
si unus credidit. statĩ uniu̾sa domꝰ fami¬
lia sine peccato fuit. cui tẽ utiq initiũ
casset ingemuit.I. quãuis meruisset
audire dimissũ sibi ẽẽ delictũ: multo
tam̃ postea id ipsũ exilio. ⁊ plurimo ex¬
piauit opprobrior ut manifeste ⁊ pȩ¬
na inp̃senti reddita. Uremissio in futu
ut peccatũ qͦd morte dignũ erat. tẽpora¬
sia castigatione purgaret: Ananiȩ de
paulo dicit᷑. querelã de ꝑsecutione eiꝰ
cũ tunore facienti: Ego monstrabo illi
quanta patiet᷑ ꝓpt̾ nom̃ meũ: ut cum
paulus ibi solueret᷑ u̾se ligasset ꝑsequẽ¬
usq admortẽ. in resurrectione glorifi¬
ab ingemiscente uoluntariũ sacrificiũ
ut ueritas in mĩa fiat contribulati sp̃s
.i. contriti cordis offert᷑. in fine mĩa¬

Expanded text:
men sine peccato statim non erit. Dominus enim, cum men sine peccato statim non erit. Dominus enim, cum intrasset domum Zachaei credentis, ait: Hodie salus domui huic facta est . Numquid si unus credidit, statim universa domus familias sine peccato fuit, cui tunc utique major casset ingemuit. Et quamvis meruisset audire dimissum sibi esse delictum, multo tamen postea idipsum exsilio, et plurimo expiavit opprobrio: ut manifeste et poena in praesenti reddita et remissio in futurut peccatum quod morte dignum erat, temporaria castigatione purgaret. Ananiae de Paulo dicitur, querelam de persecutione ejus cum timore facienti: Ego monstrabo illi quanta patietur propter nomen meum : ut cum Paulus ibi solveretur, ubi ligasset persequenusque ad mortem in resurrectione glorifiab ingemescente uoluntarium sacrificium, ut ueritas in misericordia fiat, contribulati spiritus et contriti cordis offertur, in fine mi
Abbreviated transcription (Latin):
uita .d. ante mortẽ abolitos eẽ cognoscimꝰ.
qͦs ñ solũ pꝰ mortẽ uerũ etiã post
resurrectionẽ legimꝰ ꝓferendos᷑ Ergo in
potestate habui peccare: lib̃ari a peccato.
in potestate. ñ habeo: Peccare meũ ẽ: ab¬
solui ñ meñ Ubi uͦ peccato me dedi ser¬
ius factus sũ accusatoris: reus iudicis
ꝑossũ ꝓꝓt̾ assiduaꝵ p̃cũ p̃missa suffragia
de bono iudice spẽ ferre. innocentẽ sine
tunore conscientiã ante. ꝓmulgationẽ
sententiȩ uendicare. ñ possũ: Dicit enĩ
ueniat dñs: qͥ ⁊ illuminabit occulta te¬
nebraꝵ. ⁊ manifestabit consilia cordiũ:
& tc̃ laus erit unicuiq a deo Alioqͥn. si
inpotestate ẽ hominis ut liberũ se ipse
faciat apeccato suo aut ñ ẽ iudex xp̃s.
aut frustra ẽ: S dicis: Ego dixi ho¬
nimẽ sine peccato. scd̾m hunc sensum:
Peccator cũ ingenuerit. tẽ saluus erit:
ħoc ẽ : tc̃ ad salutẽ incipiet ꝑtinere: ta¬

Expanded text:
uita et ante mortem abolitos esse cognoscimus, uita et ante mortem abolitos esse cognoscimus, quos non solum post mortem uerum etiam post resurrectionem legimus proferendos ? ego in potestate habui pecoare, liberari a peccato in potestate non habeo. precari meum est, absolui non meum. ubi uero peccato me dedi, seruus factus sum accusatoris, reus iudicis. possum propter adsiduarum precum praemissa suffragia de bono iudice spem ferre, innocentem sine timore conscientiam ante promulgationem sententiae uindicare non possum. dicit enim veniat Dominus, qui et illuminabit occulta tenebrarum, et manifestabit consilia cordium: et tunc laus erit unicuique a Deo . Alioquin si in potestate hominis est, ut liberum se ipse faciat a peccato suo: aut non est judex Christus, aut frustra est. 14. Sed dicis: Ego dixi hominem sine peccato, secundum hunc sensum: Peccator cum ingemuerit, tunc salvus erit, hoc est, tunc ad salutem incipiet pertinere: ta
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ rursũ uoluero. possũ ẽẽ sine peccato:
Quod dicis pecco cũ uolo. uerũ ẽ: qͥa ⁊.
qͦd oꝑe ñ feceris. cogitatione fecisti Rur¬
sus eũ uolo ñ pecco. durũ qͥdẽ acdifficile:
nec semꝑ ad omĩa subest. s tam̃ aliquando
remissa s̃ tͥ peccata tua. qͦd suadeor credere.
qͥa ꝑmittor audire: posse gͦ eẽ sine pec¬
cato. in hac dũ taxat corruptione qua
uiuimꝰ: ñ suscipio. ñ p̃sumo. ñ audio: si
enĩ dauid orat ad dm̃. tͥ soli peccaui ⁊ ma¬
lũ corãte feci. Uscd̾m apochalypsim iohis
iudicandi s̃ mortui ex his quȩ corã deo
peccamꝰ. ex his quȩ scripta sũt in libris re¬
cipientes scd̃m oꝑa sua. cur meũ circa
me p̃sumo iudiciũ. si me scio etiã de ipso
iudicandũ: Aut si libri illi sacri nũquã
nͥ in iudicio aꝑiendi. parit uitȩ nr̃ȩ bo¬
na malaq suscipiũt. exam̃ iudicii pon¬
dere prebit᷑i. qͦmͦ sine examine in hac

Expanded text:
autem rursum uoluero, possum esse sine peccato\'. autem rursum uoluero, possum esse sine peccato\'. quod dicis \'pecco cum uolo\' uerum est, quia et quod opere non feceris, cogitatione fecisti; rursus cum uolo, non pecco\' durum quidem ac difficile, nec semper omni subest, sed tamen aliquando remissa sunt tibi peccata tua. quod suadeor credere, quia permittor audire: possum ergo esse sine peccato, in hac dumtaxat corruptione, qua uiuimus, non suscipio, non praesumo, non audeo\'. si enim Dauid orat ad Deum tibi soli peccaui et malum coram te feci et secundum Apocalypsim Iohannis iudioandi sunt mortui ex his, , quae coram Deo peccauerunt, ex his, quae scripta sunt in libris, recipientes secundum opera sua: cur meum circa me praesumo iudicium, si me scio etiam de ipso iudicandum? aut, si libri illi sacri numquam nisi in iudicio aperiendi, pariter uitae nostrae bona malaque suscipiunt, examen iudicii in pondere praebituri: quomodo sine examine in hac
Abbreviated transcription (Latin):
Leprosiᷤᷤ exclamat: Dnẽ si uis. potes me
mundare: ꝑossibilitatẽ uoluntate mani¬
festans. uoluntatẽ possibilitate confirman̾:
Ipse ẽ enĩ solus: cui cũ uelit. posse subsistit:
accesser̃ ad eũ cȩci. ut illummnarentur
iudicat. si qͥs hȩc filiũ dei posse crediderit:
⁊ brittannicꝰ nr̃. mox ut uoluerit. se pos¬
se confidit: Fideli paralitico dñs dicit.
constan esto fili. dunissa s̃ tͥ peccata tua.
⁊ nẽ nouuᷤ magister ministerq m̃saꝵ.
remissionẽ peccatoꝵ de sua magi ausus ẽ
possibilitate p̃sumere. nec a dñõ erpectat
audire᷑ Seribȩ ñ intelligentẽ ueritatẽ.¬
uerũ murmurant ⁊ dicunt. qͥs potest di¬
mittere peccata nͥ solũ ds̃. & hic abolita ẽẽ
uidicat. quȩ dm̃ nesciat dimisisse: E cce
inflatus sp̃ũ carnis tuȩ. tanquã nichil
suꝑsit lib̾o suꝑbus arbitrio głari .⁊. dicis
Peccator sũ qͥa uolo. pecco dũ uolo Cũ

Expanded text:
leprosus exclamat: Domine, si uis, potes me leprosus exclamat: Domine, si uis, potes me mundare, possibilitate uoluntatem manifestans. uoluntatem possibilitate confirmans. ipse est enim solus, cui, cum uelit, posse subsistit. aocesserunt ad eum caeci, ut inluminarentur iudioat, si quis haeo filium Dei posse crediderit; et Britannicus noster mox, ut uoluerit, se posse confidit! fideli paralytico Dominus dicit: constans esto, fili: dimissa sunt tibi peccata tua; et nunc nonus magister ministerque mensarum remissionem peccatorum de sua magis ausus est possibilitate praesumere, nec de Domino expectan intellegentes ueritatem murmurant et dicunt: quis potest dimittere peccata nisi solus Deus.?; et hic abolita esse iudicat, quae Deum nesciat dimisisse! Ecce inflatus spiritu carnis tuae, tamquam super nihil sit, libero superbus arbitrio gloriaris et dicis \'peccator sum quia uolo; pecoo dum uolo; cum
Abbreviated transcription (Latin):
Tam̃ qͦ qͦ mͦ ꝑ hominẽ posse ꝓmittas. dñm
exꝓbras inuidiȩ : qͥ ad iuncto adutorio
suo tẽptet ascribere. qͦd solũ ꝑuoluntatẽ¬
ꝓpͥam homo potuisset ĩplere Aut tolle
homini si uelit. U gr̃ȩ aseribe qͦd possit.
aut qͥa homini tribiuis posse eũ uelit.
fitere blasphemiã S meaꝵ ista partiũ ñ
c̃ latiꝰ indaganda: p̃sertĩ unde beatissimi
patres augustinꝰ ⁊ ieronimꝰ plenissimã cõ¬
uictȩ hereseos ꝓbationẽ occidentalibꝰ ꝓuin¬
ehic tradider̃ Ad ꝓpositã supͣ redeã questio¬
nẽꝰ ad quã fidutia suscitatꝰ ingenii. s in¬
iuria motus accessi Dicis posse in hoc
scło eẽ hominẽ sine peccato. cũ dei adiu¬
torio Tu dicis potest homo. ego dico
potest ds̃ G̃res incamino pueros. estuãs
introrsũ flãma ñlesit: Qͥseoꝵ qͦd cõtra
naturã factũ est potuit: Utrũne ipsi.
anquartuᷤᷤ inmedio eoꝵ similis filio dei:

Expanded text:
tamen quoquo modo per hominem posse promittas, Dominum tamen quoquo modo per hominem posse promittas, Dominum exprobras inuidiae, qui adiuncto adiutorio suo temptet adscribere, quod solus per uoluntatem homo potuisset implere. aut tolle homini si uelit et gratiae adscribe quod possit ant, quia homini tribuis posse cum uelit, a cordis profitere blasphemiam. Sed mearum ista partium non snnt latius indagare, praesertim unde beatissimi patres Augustinus et Hieronymus plenissimam conuictae haereseos probationem ocoidentalibus prouinciis tradiderunt. ad propositam supra redeam quaestionem, ad quam non fiduoia suscitatus ingenii sed iniuria motus acoessi. dicis, posse in hoc saeculo esse hominem sine peccato cum Dei adiutorio. tu dicis \'potest homo\', ego dico potest Dens. tres in camino pueros aestuans introrsum flamma non laesit. quis eorum quod contra naturam factum est potuit: utrumne ipsi an quartus in medio eorum similis filio Dei ?
Abbreviated transcription (Latin):
dũ putes qͥd agimꝰ. ex eo qͦd inuenienteᷤ
ex sensu diu̾sitatẽ sermonis. iuncturis
discordibꝰ ñ coheret. qͦd ipsa qͦq pagina:
discrepantia int̾ se u̾ba ñ recipit : scri¬
bis enĩ. posse hominẽ sine peccato ẽẽꝰ¬
⁊ facile dei mandata custodire si uelit:
& quẽ admodũ beatissimꝰ ꝑat᷑ ieroninꝰ de
hac eadẽ sententia in epła quã ad thesifon¬
tẽ scripsit. exposuit : nouissime quasi e
grauissimo sõpno erꝑgiscens. adicis: ñ sine
adnitorio dei: In hoc enĩ repugnat tͥ ipsa
ueritas ⁊ reclamat Qͥd ꝑ fastidiosũ cu̾mo¬
rẽ. nauseantẽq uerecundiã. ñ necessariũ
honoras.cor aut̃ tuũ longe ẽ a me Non
ẽ. opꝰ duob in cooꝑatione. qͦd um facile ẽ
frustraq se grã diuinitatis int̾serit. ubi
fatet᷑ se homo qͦd facile possit siuelit: Tu
uolenti facilia ẽẽ mandata dixisti. ego etiã
illud assero. qͦd ⁊ difficilia dicas cõpleri:

Expanded text:
dum putes. quid agimus ex eo, quod inuenientes dum putes. quid agimus ex eo, quod inuenientes ex sensu diuersitatem sermonis, iuncturis discordibus non cohaerent, quod ipsa quoque pagina discrepantia inter se uerba non recipit? scribis enim, posse hominem sine peccato esse et facile Dei mandata custodire, si uelit; et, quemadmodum beatissimus pater Hieronymus de hac eadem sententia in epistula, quam ad Ctesiphontem scripsit, exposuit, nouissime quasi e grauissimo somno expergescens adicis: non sine adiutorio Dei. in hoc enim repugnat tibi ipsa ueritas et reolamat. quid per fastidiosum tumorem nausiantemque uerecundiam non necessarium honoras, cor autem tuum longe est a me . Non est opus duobus in operatione, quod uni facile est, frustraque se gratia diuinitatis interserit, ubi fatetur se homo, quod facile possit, si uelit. tu uolenti facilia esse mandata dixisti, at ego etiam illud adsero, quod et difficilia dicas conpleri.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ negassȩ cũ dei ad iutorio Quãquã in
libro tuo quẽ testimonioꝵ. titulatione
signasti. hȩc ipsa sententia hoc mͦ scͥpta
sit: Posse hominẽ sine peccato eẽ. ⁊. faci¬
le: dei mandata custodire si uelit: Nulla
ibi grã dĩ. nullũ adiutoriũ nomina¬
tũ est: Quãlibet crebro dicas de grã
dei. ñ ideo negaui qͥa ñ dixi: s ideo dixisse
accipiendũ sũ: qͥa ñ negaui Quasi uͦ ⁊ su¬
sanna ideo de adulterio confessa credenda
sit: arguentibꝰ aliis ñ negauit. aut testi¬
moniũ falsorũ testiũ dñs iħs qͥa tacuit
approbauit: Qd si apud uos ñ negasse
dixisse ẽ: ⁊ tacuisse clamasse ẽ: frustra
dauid postulat. pone dñe custodiã ori
meo ⁊ hostiũ circũstantiȩ labiis meisꝰ frũ¬
tra uego me dreisse in q̃ arguor testibꝰ &
testificatione cõfirmos si alt̃ audire po¬
tuit. qͦd m̃s sermo ñ dixit S concedo
ut qͦd nequaquã direris. ꝓ dicto accipien¬

Expanded text:
esse cum Dei adiutorio; quamquam in esse cum Dei adiutorio; quamquam in libro tuo, quem Testimoniorum titulatione signasti, haec ipsa sententia hoc modo scripta sit, posse hominem sine peccato esse et facile Dei mandata custodire, si uelit. nulla ibi gratia Dei, nullum adiutorium nominatum est, quamlibet crebro dicas de gratia Dei: non ideo negaui, quia non dixi, sed ideo dixisse accipiendus sum, quia non negaui. quasi uer et Susanna ideo de adulterio confessa credenda sit, quia arguentibus aliis non negauit , aut testimonium falsorum testium Dominus Iesus, quia tacuit, adprobauerit. quodsi apud uos non negasse dixisse est et tacuisse clamasse est, frustra Dauid postulat: pone, Domine, custodiam ori meo et ostium circumstantiae labiis meis: frustra et ego me non dixisse, in quo arguorne confirmo, ei alter audire potuit, quod meus sermo non dixit. sed concedo, ut quod nequaquam dixeris pro dicto accipien
Abbreviated transcription (Latin):
dia ẽ: Cuiꝰ est uere u uelle ⁊ ꝑficere
ꝓbona uoluntate. Utam̃ uoluntate ho¬
miniᷤ. Snde ⁊ ille confessuᷤ ẽ: ut diceret
mecũ. qͥ dixerat ñ ego Inuoluntate gͦ
hominis grã duimȩ uirtutis oꝑat᷑. quȩ
⁊. hoc ipsũ uelle donauit: Ita conscientia
hoĩs ꝓfitet᷑ ut dicat. ñ ego Gr̃ã dei lar¬
qͣd sũ Meminerat enĩ dñ prȩdicantis:
Nemo uenit ad me: nͥ quẽ pat᷑ ad traxerit:
Q rursũ alibi Ego autẽ uobiscũ sũ: omĩibꝰ
dieb usq in consũmationẽ scłi E alio lo¬
co de spũ scõ sic ait Expedit uobis. ut
ego eã Nã si ñ abiero. ñ ueniet consolator
ille aduos Si aut̃ iero. mittã eũ ad uo
Infelix hõ. scd̾m ueritatẽ sententiȩ dei
pat᷑ te adtrahit. filiꝰ tecũ. ⁊. sp̃c consola¬
tor. ⁊ in hac tanta diuinȩ maiestatiᷤ cir¬
ris enĩ nuine: hanc sociã antiquo errori
emendationẽ: potest hõ sine peccato ẽẽ.¬

Expanded text:
 est uere et uelle et perficere pro bona uoluntate et tamen uoluntate hominis. unde et ille confisus est, ut diceret mecum\', qui dixerat non ego. \' in uoluntate ergo hominis gratia diuinae uirtutis operatur, quae et hoc ipsum uelle donauit. ita conscientia hominis profitetur ut dioat non ego\'; gratia Dei larquod sum . meminerat enim Domini praedicantis: nemo uenit ad me, nisi quem Pater attraxerit; et rursum alibi: ego autem uobiscum sum omnibus diebus usque in consummationem saeculi. et alio loco de Spiritu Sancto sic ait: expedit uobis, ut ego eam: nam si non abiero, non ueniet consolator ille ad uos; si autem iero, mittam eum ad uos. Infelix, o homo, secundum ueritatem sententiae Dei! Pater te attrahit, Filius tecum et Spiritus consolator, et in hac tanta diuinae maiestatis cirris enim nunc post hanc sociam antiquo errori emendationem: potest homo sine peccato
Abbreviated transcription (Latin):
mieo omĩmnodĩ ñ credendũ: spũ tunoris
dei cohonestatũ. qͦ post multã crapulã nouis¬
sime erꝑgefactuᷤ adiungit posse hominẽ
sine peccato eẽ. ñ sine ad uitorio dei E ꝑ
hos p̃sũptionũ ut arbitror graduᷤᷤ ñ refor¬
midat ascendere. usq in id elatꝰ ut dicat.
qͥa in similitudinẽ xp̃i ꝑfecta sui potentia
plenꝰ in toto suꝑ eũ descenderit sp̃c sc̃s. ⁊
datũ sit: cui etiã dedit nom̃. qͦd ẽ suꝑ om̃e
nom̃: Qͥ solus sine peccato ẽ ⁊ ingredit᷑

Expanded text:
mico omnimodis non oredendum; spiritu timoris mico omnimodis non oredendum; spiritu timoris Dei cohonestatum, quo post multam crapulam nouissime expergefactus adiungit, posse hominem sine peccato esse non sine adiutorio Dei, et per hos praesumptionum, ut arbitror, gradus non reformidat ascendere usque in id elatus, ut dicat, quia in similitudinem Christi perfecta sui potentia plenus in toto super eum descenderit Spiritus Sancdatum sit, eui etiam dedit nomen, quod est super omne nomen, qui solus sine peocato est et ingr
Abbreviated transcription (Latin):
leuis. in fronte dẏoptalmꝰ. ñ necessariũ
sibi estimat munum̃ in capite⁊ qͥ possibi¬
litatẽ p̾sumit in carne: Miser. qͥ scd̾m
eugłium maiꝰ forte si cecũ eẽt peccatũ
ñ haberet: S forsitan qͥd seꝑtẽ oculi sep¬
tẽ sp̃s sũt: abundare se his omĩbꝰ iactat.
⁊. quasi int̾iorẽ hominẽ siũ cõgestis sep¬
tiformis gr̃ȩ uigere uirtutibꝰ. p̃sertim
qͥ sibi totidẽ dogmatũ suoꝵ titulis gła¬
tur: Unde fieri potest. ut udicio suo se
arbitret᷑ spũ sapientiȩ refertũ ⁊ p̾cipue
cũ dicat facilia dei c̃ẽ mandata. spũ intel¬
lectus sufficientẽ: maxime qͥ p̃noscat ⁊
p̃dicet. peccatores om̃s simul cũ impiis
inȩt̾nũ ignẽ eẽ dãpnandos: spũ consilii
diuitẽ. qͦ moneat malũ nec cogitandumꝰ
spũ uirtutis potentẽ. qͦ affirmet posse
rit sine peccato ẽẽ non posse: spũ pieta¬
tis erub̾antẽ. qͦ doceat inimicũ uelut ami¬
cũ diligendũ oblitus. qͥa ipse dixerit ini¬

Expanded text:
leuis in fronte, διόφθαλμος, non necessarium sibi aestimat munimen in capite, qui possibilitatem praesumit in carne! miser, qui secundum Euangelium magis forte si caecus esset, pecoatum non haberet! sed forsitan, quia septem oculi septem spiritus sunt, abundare se his omnibus iactat et quasi interiorem hominem suum congestis septiformis gratiae uigere uirtutibus, praesertim qui sibi totidem dogmatum suorum titulis gloriatur. unde fieri potest, ut iudicio suo se arbitretur spiritu sapientiae refertum, praecipue cum dicat facilia Dei esse mandata; spiritu intellectus sufficientem maxime, quo praenoscat et praedicat peccatores omnes simul cum impiis in aeternum ignem esse damnandos; spiritu consilii diuitem, quo moneat malum nec cogitandum; spiritu uirtutis potentem, quo adfirmet posse rit, sine peocato esse non posse; spiritu pietatis exuberantem, quo doceat inimicum uelut amicum diligendum oblitus, quia ipse dixerit, ini
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd colit᷑ ds̃s uixta hunc qͥse iã cõparat.
incoȩquationẽ unici filii dei: Agnꝰ der
filiꝰ dei. ut accipiat librũ de manu pa¬
tris. p̃fert stigmata passionisꝰ ñ iudi¬
cans ꝑpetratã nͥ in morte atq in re¬
surrectione uictoriã ⁊. anamartetũ
m̃s uenire sibi posse ꝑfectionẽ uitȩ
inmaculatȩ. manducanti. bibenti.
dormientiq confirmat: Dñm meũ¬

Expanded text:
quod colitur Deus, iuxta hunc qui se iam conparat quod colitur Deus, iuxta hunc qui se iam conparat in coaequationem unici filii Dei. agnus Dei, filius Dei, ut accipiat librum de manu Patris, praefert\' stigmata passionis, non iudicans perpetratam nisi in morte atque in resurrectione uictoriam; et ἀναμάρτητος mens uenire sibi posse perfectionem uitae inmaculatae manducanti bibenti dormientique confirmat! Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑe. nͥ qͥ ingredit᷑ sine macula .⁊. oꝑat᷑
iusticiã⁊ Parũ ẽ qͥa sine macula. parũ
qͥa agnꝰs nͥ u occisus nͥ puritatẽ uitę
passionis testimonio coronassetꝰ habeñ
cornua septẽ & oculos septẽ. qͥ s septem
sp̃s dm̃. Hec dubiũ quin sp̃ẽ sapientiȩ
scientiȩ. ⁊. pietatis. & sp̃s timoris dnĩ
Qͥ s gͦ iste ẽ liber: Ut credo iudicii
Fater enĩ ñ iudicat quẽquã s ome u¬
diciũ filio dedit: Proh dolor cogor di¬
cere. qͦd horrui cogitasse. Ecce nẽ ⁊.
pelaguis qͥ ausus ẽ ꝓfiteri se ẽẽ sme
macula atq peccato. consequenter
arbitrat᷑ dignũ se accipiendi librũ atq
iudiciũꝰ ꝓximũq ẽ ut dicat sibi. ego
potestatẽ habeo ponendi animã meã.
⁊ iterũ sum̃di eãꝰ & p̃paret se in throno
xp̃i futurũ eẽ consortẽ: Miser homo.
qͥ ñ potiũ intelligit p̃parare se antixp̃i
aduentui p̃cursorẽ⁊ qͥcũ fuerit reue¬
latu. extollet se supͣ om̃e qͦd dicit᷑ aut

Expanded text:
i qui ingreditur sine macula et operatur justitiam ? Parum est quia sine macula, parum quia agnus, nisi et occisus, nisi puritatem vitae passionis testimonio coronasset, habens septem cornua et oculos septem, qui sunt septem spiritus Dei : nec dubium, quin spiritus sapientiae scientiae et pietatis, spiritus timoris Domini. quis ergo iste est liber? ut credo, indicii. Pater enim non indicat quemquam; sed omne indicium Filio dedit. Pro dolor! cogor dicere, quod horrui cogitasse. ecce nunc et Pelagius, qui ausus est profiteri se esse sine macula atque peccato, consequenter arbitratur dignum se accipiendo librum atque iudicium, proximumque est, ut dicat sibi cego potestatem habeo ponendi animam meam et iterum sumendi eam\' et praeparet se in throno Christi futurum esse consortem. miser homo, qui non potius intellegit praeparare se Antichristi aduentum praecursorem, qui cum fuerit reuelatus, extollit se super omne quod dicitur aut
Abbreviated transcription (Latin):
taginẽ plurimiꝰ epis iudicantibꝰ ꝓditũ.
auditũ. conuictũ confessũ. detestatumq
ab ȩccłas ex africa ꝓfugisse: Contͣ librũ uͦ
pelagii. beatũ augustinũ discipłis ipsuis
pesagli ꝓdentibꝰ ac petentibꝰ. plenissime rẽ¬
pondere exstare etiã inmanib meis epłam
supͣ memorati ep̃i. quã nuꝑ adsiciliã ordi¬
nasset: in qua multas questiones hereti¬
coꝵ retumdit: Quã etiã ibidẽ ut legerõ
p̃cepistis. ⁊ legi Ad hȩc ioħ̃s ep̃sut pela¬

Expanded text:
thaginem plurimis episcopis judicantibus proditum, thaginem plurimis episcopis judicantibus proditum, auditum, convictum, confessum, detestatumque ab Ecclesia, ex Africa profugisse: contra librum vero Pelagii beatum Augustinum, discipulis ipsius Pelagii prodentibus ac petentibus, plenissime respondere. Exstare etiam in manibus meis epistolam supra memorati episcopi, quam nuper ad Siciliam ordinasset, in qua multas quaestiones haereticorum retulit: quam etiam ibidem ut legerem aecepistis; et legi. Ad h