comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ias prenornatis̃ franibus ꝑsoluatur: ut uaq hec nr̃a sanctio firma⁊ iomine euũ
inconiulsa ꝑmoneat: p̾sente n pagnam conseribi. eamq aurea magestates nr̃e bril¬
la signari prerepinus ⁊̃ ostbuo ubternotatis quoium nomina suit hec. Rãimũ¬

Expanded text:
tas prenominatis fratribus persolvatur. Ut itaque hęc nostra sanctio firma et in omne evum tas prenominatis fratribus persolvatur. Ut itaque hęc nostra sanctio firma et in omne evum inconvulsa permaneat, presentem paginam conscribi eamque aurea magestatis nostre bulla signari precepimus testibus subternotatis, quorum nomina hec sunt : Raimun
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbcum ꝙ p.ĩ ss̃onibꝰ ⁊ familis suis sus imꝑialis mẽ tincionis spãle patreruum susce¬
piaui ⁊ p̃fatis canonicis eoꝵq domibꝰ  ⁊ rebꝰ tam ini̾sitatis qua singłoꝵ ĩmu¬
niatem conorsmus. Sratuentes ⁊ mni perialis edicli ingore districte ẜapierri:
ne quispiem marchio u cones seu consules uł ppłs seu quelib humilis uł p̾petens per¬
sona al publie n eoliationen seu descͥptionem ins decer̾o conpellat. Neeq occͥone mutoꝵ
is us quocumq genere exactionis eos uł res eoꝵ audeat i. olefiare. Equira enun ist ur
ꝑsone diurras obsequus mancipate ab oini hon̾e ĩ or idoꝵ uł quo alibet miraerum pe¬
nius eempre secure uuant. ⁊ deo ⁊ sanctis eus cum tum quillatue des eruiant. Soigus
gͦ. huiꝰ ne̾i eucli ⁊ institucionis uiolator extiteru. danno impriali subiaceat. ⁊ cei¬
tum libius aumi purissimi ꝓ rena componat. quaꝵ. medieras fisco nrõ alt̾a ueri medie¬

Expanded text:
 possessionibus et familiis suis sub ymperialis nostre tuicionis spetiale patrocinium suscepimus et prefatis canonicis eorumque domibus et rebus tam universitatis quam singulorum immunitatem concessimus statuentes et ymperialis edicti vigore districte precipientes, ne quispiam marchio vel comes seu consules vel populus seu quelibet humilis vel prepotens persona ad publicam collationem seu descriptionem eos de ceis vel quocumque genere exactionis eos vel res eorum audeat molestare. Equum enim est, ut persone divinis obsequiis mancipate ab omni onere sordidorum vel quorumlibet munerum penitus exempte secure vivant et deo et sanctis eius cum tranquillitate deserviant. Si quis ergo huius nostri edicti et institucionis violator extiterit, banno ymperiali subiaceat et centum libras auri purissimi pro pena componat, quarum medietas fisco nostro, altera vero medie
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ habutu seruitoꝵ diuersitas nutriatur. Ne gͥ in eccła ir̃a inqua regłaris ordo noscuur ins¬
tiinis. hunisraodi ultra ꝯfusio ꝑnitiose se ualeat ĩmiscere. auctoritate p̾sentium dis¬
cauonicum uł incłicum admutatur. uł inppositum aut. Decanum. aut aliquem
officialium penitus digatur: nͥ ꝓfessione ⁊ habitu se regłirem ostendat. ⁊ scd̾m beati
augustimi reglłati in claustro ⁊ capitło regłarir quersetur. ne religionis satiis qͥ¬
iam ibi ꝑdi gram consirmatus eẽ dioscinur. alicuius rautabilitatis dispendio subu̾ta¬
tur. ⁊ resilire paulatim areligionis ꝓposito cuiꝰsib pͥtextu malicie ꝯpellatur. Dat go¬

Expanded text:
t habitu servitorum diversitas nutriatur. Ne igitur in Ecclesia vestra, in qua regularis ordo noscitur institutus, hujusmodi ultra confusio se perniciose valeat immiscere, auctoritate praesentium discanonicum vel in clericum admittatur, vel praepositum, aut decanum, aut aliquem officialium penitus eligatur, nisi professione et habitu se regularem ostendat, et secundum beati Augustini regulam in claustro et capitulo regulariter conversetur; ne jam ibi per Dei gratiam confirmatus esse dignoscitur, alicujus mutabilitatis dispendio subvertatur et resilire paulatim a religionis proposito cujuslibet praetextu malitiae compellatur. Dat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcu clicoꝵ scłarium obtentu alicuiꝰ consuetudims cibos illos qui gͥ ex ãmuustratione
cotidiani stpeudii apponuntur. extra claustrum ur̃m d̾cei̾o audeat asportare. s uifra
in locis ad ħ spaliter d̾putanis sunul dormi ant ⁊ manducent. Sratuimus insuꝑ ⁊ auat¬
ritate apłica ꝓhibemus. ue aliquis canonicus uł cłicus scłaris capitulis ur̃is ali qua occ̾õ¬
ne nolentib ub̾ mrersit. nec quisquam ex ipĩs uestib rubeis aud iuridib seu ca¬
pis manicaris uł aliis reugioni contrariis. uti aliqua in solenua seu iem̾itaie p̾su¬
mat. qd̾ a biecte secłaritaris saꝑet honi uetustare.. ⁊ ĩcandaluni in ppło gen̾arei:¬

Expanded text:
cularium, obtentu alicujus consuetudinis cibos, qui sibi ex administratione quotidiani stipendii apponuntur, extra claustrum vestrum de caetero audeat exportare; sed intra in locis ad hoc specialiter deputatis simul dormiant et manducent. Statuimus insuper et auctoritate apostolica prohibemus ne aliquis canonicus vel clericus capitulis vestris aliqua occasione nolentibus vobis intersit nec quisquam ex ipsis vestibus rubeis vel viridibus seu capis manicatis vel aliis religioni contrariis uti, aliqua insolentia seu temeritate praesumat, quod abjectae saecularitatis saperet vetustatem, et scandalum in po
Abbreviated transcription (Latin):
ceps manere in concusse ꝑmittant. nisi iamdictam
accłam melius quammͦsit canonicȩ dotare &
ualuerint & uoluerint. Unde & hancscripturam
Suȩ auctoritatis exeadem deliberatione constituit fieri:
& uenerabilibis maniẜus suis subribere. canonicoꝵq
suoꝵ subseripcione ⁊ roboratione ꝑ sancaat cõfirmari:
Actum arelato cuutate publicȩ. ui beł uinii.
anno incarnationis dominicȩ. dccc. lxx.iiii :
Regnante siue imꝑante domino nr̃o ludiuuco
anno .x. inꝑiuncia indiccione .uii. una rasura
interposita. Sig̃. Leo prb̃r consensisse sub excripsit.
Sig̃ lantarius tam̃ indignus diaconus: & uIIII.

Expanded text:
ceps manere inconcusse permittant, nisi jam dictam ceps manere inconcusse permittant, nisi jam dictam am, melius quam modo sit, canonice dotare et valuerint et voluerint. Unde et hanc scripturam sue auctoritatis, ex eadem deliberatione constituit fieri, et venerabilibus manibus suis subscribere, canonicorumque suorum subscripcione, et roboratione persancxit confirmari. Actum Arelato civitate, publice, VI kal. junii, anno Incarnationis dominice DCCC.LXXIIIJ, regnante sive imperante domino nostro Luduvico, anno X in Provincia, indiccione VII. Una rasura interposita. Sig. Leo presbiter consensisse subscripsit. Sig. Lantarius tamen indignus diaconus, et VIIII
Abbreviated transcription (Latin):
ccłastici moris inoleuit detraeum. ut int̾ ac¬
daꝵ dispositores maiores minoresue quos lib&
sialiqua exoriatur controuersia epĩ censura. &
arbitrio iuxta liquide definiat᷑. Unde inter p̃¬
positum arelatensem niuardum & pb̃rm ugiensẽ
lupurselleum ex aeccła licensu orta contentio
non prius finitue potuit determinari. donec
ante magnificum arelatensis sedis archi ep̃m:
quo lupurselleus exeadem pƀr iusto rationis mͦ
et̃ iubebat᷑.: ex hactio census ꝑ ipsum habeo i
detem denarioꝵ soł. fiebat.. Presbuter aũm nor.
plus quinq se reddere debere. ꝓtestabat᷑ quia
iam dicta aeccła & barbaroꝵ. impoeu depopulata
& nec satis nec cannonica institutione dotata ꝓ.¬
babat᷑. Cum aum & hanc causam diligenter iN¬
uestigans p̃scriptꝰ uenerabilis archiep̃s ita ẽẽ com.¬
periss&. delegauit in supͣ dict᷑ accła censum neq
indecem ut unꝰ exigebat. neq inquinq ut alter
testabat᷑ sed inseptem solidis sua deliberatione.

Expanded text:
astici moris inolevit decretum, ut inter ecclesiarum dispositores, majores minoresve quoslibet, si aliqua exoriatur controversia, episcopi censura et arbitrio, juxta liquide definiatur. Unde inter prepositum Arelatensem Nivardum, et pbrm. Ugiensem Lupurselleum, ex ecclesia Licensii orta contentio non prius finitive potuit determinari, donec ante magnificum Arelatensis sedis archiepiscopum quo Lupurselleus ex eadem pbr. justo rationis modo esse jubebatur, exhactio census per ipsum habeo in decem denariorum sol. fiebat. Presbiter autem non plus quinque se reddere debere protestabatur, quia jamdicta ecclesia, et barbarorum impetu depopulata, et nec satis, nec cannonica institutione dotata probabatur. Cum autem et hanc causam diligenter investigans prescriptus venerabilis archiepiscopus ita esse comperisset, delegavit in supra dicta ecclesia censum, neque in decem, ut unus exigebat, neque in quinque, ut alter testabatur, sed in septem solidis, sua deliberatione,
Abbreviated transcription (Latin):
um fragiliitis humani corpoͬris ꝑtimescit ul-¬
. timum uite: tempꝰ subittunea tranpositione uen.¬
tuꝵ. oport& ut non inueniat unum queq iN¬
paratum ne sine aliqͥd boni oꝑis reffectu migrat
de scło. Sed dum in suo iure & porestate consistit.
p̃par& sibi uiam salutis. ꝑ quam ad &ernam
ualcat beatuudinem ꝑuenire. Ideoq egp indi

Expanded text:
um fragilitas humani generis pertimescit ultimum vite temporis subitaneam transposicionem venturam, oportet ut non inveniat unumquemque imparatum, ne sine aliquo boni operis respectum migret de seculo, nisi dum in suo iure et potestate consistit, preparet sibi uiam salutis, per quem ad eternam valeat beatitudinem pervenire. ldeoque ego in dei
Abbreviated transcription (Latin):
riscoꝵ detraa patrum declarant scãmdĩ atcłam
Ca fidelibꝰ scissimisq uiris olim ꝑ unuersũmundũ
pullulante religione. xp̃iana fundatam. & inõibꝰ
ut cam decebat adplenum. ornatam atq repletã
scilic& ininnumerabilibꝰ turmis dericoꝵ inam¬
plissimis prediis terrarum incopia sui seruorum
atq inopulentia frugum. Quȩ ⁊ incuria ma.¬
p̃sentium quamoriam pͣterittrs. talner ẽ destruet¬
atq dilacerata inamissione suaꝵ rerum quatenꝰ
relicta intristitit. atq inegestate posita. nec
Nex. necdux. ne marchioue ẽ ei porrigens manũ¬

Expanded text:
riscorum, decreta patrum declarant sanctam Dei æcclesiam a fidelibus sanctissimisque viris olim per universum mundum, pullulante religione christiana fundatam, et in omnibus, ut eam decebat ad plenum ornatum atque repletam, scilicet in innumerabilibus turmis clericorum, in amplissimis prediis terrarum, in copia sui servorum, atque in opulentia frugum, que et incuria majpresentium quam etiam preteritorum, taliter est destructa et dilacerata in amissione suarum rerum quatenus relicta in tristitia et in egestate posita, nec rex, nec dux, marchiove est ei porrigens manu
Abbreviated transcription (Latin):
ħu dep̃i. hludouicus suꝑna fauente grã
imperator augustus. Dec̃& imperiuli celsi¬
tudini ut beneficuis oportunis fideliũ suoꝵ
deuotionem remuner&. quos suis rite cog¬
noscit udesse obsequiis Igitur comperiat

Expanded text:
I, HLUDOVICUS, SUPERNA FAVENTE GRATIA IMPERATOR AUGUSTUS. Decet imperiali celsitudi ut beneficiis oportunis fidelium suorum devotionem remuneret quos suis rite cognoscit adesse obsequiis. Igitur comperiat
Abbreviated transcription (Latin):
facere iuberemus preceptũ. ꝑ qđ ipsas rei
stmius & securuis obtinere. itgerei cepes¬
sidere uuiler&. Cuius peticioni obinreuocabilẽ
cirtanos suȩ dilectionis fidelitutem. asfensum
prebentes. hos eminentiae nr̃e apices fieri decre¬
uimus. ꝑ quos ipse postulatus res. idest abbatiã
ununam & abbatiam sc̃e Maria degordanias
atq decrudatis cũ om̃ibus apendiciis earum. Por
cũ monetu. adius & proprietutem accła sc̃ĩ
Stepħi omi tp̃r teneut. & possideat᷑. & insuos
proprios usus quicquid facere uoluerit. facrat.
nemine cõtradicente. Insuꝑ &om̃s res quas an¬
tecessor suus ab antecessore meo obtinuit. sci¬
lio& iudeos prȩfatic aeccła ꝑpetuo obtineut
iure.Cut haec nr̃e largitionis auctoritus
in cõuulsã obtineut firmitutem manu ꝓpria
subt̃ firmauimus. & anuli nr̃i inpressione ad
signari uissimus.
MLudouici serenissimi augusti.

Expanded text:
uberemus praeceptum, per quod ipsas res firmius et securius obtinere, regere et possidere valeret. Cujus peticioni, ob irrevocabilem circa nos suae dilectionis fidelitatem assensum prebentes, hos eminentiae nostrae apices fieri decrevimus, per quos ipse postulatas res, id est abbatiam Anianam, et abbatiam Sanctae Mariae de Gordanicis atque de Crudatis, cum omnibus apendiciis earum, portcum moneta, ad jus et proprietatem ecclesiae Sancti Stephani, omni tempore teneat et possideat, et in suos proprios usus quicquid facere voluerit, faciat, nemine contradicente. Insuper et omnes res quas antecessor suus ab antecessore meo obtinuit, scilicet Judeos, prefata ecclesia perpetuo obtineat jure. Et ut haec nostrae largitionis auctoritas inconvulsam obtineat firmitatem, manu propria subtus fisigillari iussimus. m Ludouici serenissimi I
Abbreviated transcription (Latin):
henrico regȩ. A nno incarnationis dñi. m.¬
hx i. Intali tenore. utsi archi ep̃s. aut aliqͣ tam
dericoꝵ quã laicoꝵ ꝑsona eẽt quihanc cartam
donationis irrumꝑe uoluerit. aut supͣ p̃libatoᷤᷤ
scõs uel adeoꝵ canonicoᷤᷤ hoc qđ eisdamꝰ tollere
tẽptauerit : nonuindic& s cõponat iniuncło
& sit maledictꝰ omnibꝰ maledictionib̾. uocris
ac noui testamenti. demiergaturq cum datan
& habiron inꝓfundiunferm ibiq particeps
sit uidȩ traditori. ad postremum firmasit do-¬
natio ista astabilis ꝑmaneat ominiq tpr̃e:¬

Expanded text:
Henrico rege, anno incarnationis Domini MLXI, in tali tenore, ut si archiepiscopus, aut aliqua tam clericorum quam laicorum persona esset qui hanc cartam donationis irrumpere voluerit, aut supra prælibatos sanctos vel ad eorum canonicos, hoc quod eis damus tollere temptaverit, noet sit maledictus omnibus maledictionibus veteris, et novi testamenti, demergaturque cum cum Datan et Habiron in profundum inferni, ibique particeps si Jude traditori. Ad postremum firma sit donatio ista et stabilis permenat omni te
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc. scło. & sanitatem. & infut᷑o sempiterna
p̃mia. donamꝰ deo & sc̃ȩ̃ accłe p̃ciosissimi ꝓto¬
mr̃is stepħi inqua requiescit trophimꝰ apłs
illustrium uiroꝵ aliquid denr̃is beneficus
quȩ iacent incomitatu arelatense ininsula ca-¬
Has accłas & quantum adeais ꝑtin&. uel ꝑtinẽ
deb& int̾ris cultis & incultis pascuis & pratis
aqͥs epalustribꝰ. ftagnis & salinarus rubinis¬

Expanded text:
o et sanitatem et in futuro sempiterna premia, donamus Deo, et sanctæ ecclesiæ preciosissimi protomartiris Stephani, in qua requiescit Trophinus aposillustrium vivorum aliquid de nostris beneficiis que jacent in comitatu Arelatensi et in insula CaHas æcclesias, et quantum ad eas pertinet, vel pertinere debet, in terris cultis et incultis, pascuis et pratis, aquis e
Abbreviated transcription (Latin):
mnibꝰ in xp̃o lic& fidelibꝰ dum canonica auctori.¬
tatt & catolica ꝑsistimꝰ. nonactiua s contẽplatiua
uita ꝑ serutare debemꝰ. bicente dnõ. Dum in
hoc scło uiuimꝰ bonoꝵ oꝑum oꝑare cessare non.
debemꝰ. Et ita ꝑficiamꝰ in hoc scł̃o. ut infuturo

Expanded text:
mnibus in Xpisto, lic& fidelibus. Dum cannonica & catholica auctoritate persistimus, non actiua, sed contemplatiua uita perscrutare debemus, dicente Domino: «dum in hoc seculo uiuimus, bonorum operum operando cessare non debemus» & ita perficiamus in hoc presenti, ut in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
dam afidelib̾. scĩssimisq uiris olim ꝑuniu̾sũ
mundum pullulante religione xpĩana fun¬
datam & in om̃ibꝰ ut: eam decebat ad plenum
ornattim atq repl&am scilic& in innumerabi.¬
libꝰ turmis clericoꝵ. in amplissimis prediistraꝵ
incopia sui scruoꝵ atq inopulentia frugum
uȩ & incuria maioꝵ pͥncipum. & pigritia suoꝵ
pastors tam p̃sentium quam &iam pteritoꝵ.
taliter e᷑ destructa atq dilacerata. in amissione
suaꝵ rerum. quattnꝰ relicta intristitia. atq
inegestute posita. nec rex. necdux. marchioue
ẽ ei porrigens manum. Quappt̾ ego raiam¬

Expanded text:
am a fidelibus sanctissimisque viris olim per universum mundum, pullulante religione christiana fundatam, et in omnibus, ut eam decebat ad plenum ornatum atque repletam, scilicet in innumerabilibus turmis clericorum, in amplissimis prediis terrarum, in copia sui servorum, atque in opulentia frugum, que et incuria majorum principum, et pigritia suorum pastorum tum presentium quam etiam preteritorum, taliter est destructa et dilacerata in amissione suarum rerum quatenus relicta in tristitia et in egestate posita, nec rex, nec dux, marchiove est ei porrigens manum. Quapropter ego Raiam
Abbreviated transcription (Latin):
riscoꝵ decreta patrũ declarant: Scam dei
eccłam afidelib scĩssimisq uiris olim ꝑ uniu̾sũ
mundum pullulante religione xp̃iana funda¬
tam : unom̃ib ut eam decebat adplenũ orna-¬
tam atq repletã. scilic& innumerabilib̾ turmiꝰ
dericoꝵ. in amplissimis p̃diis tr̃aꝵ. in copia sui
seruoꝵ. atq in opulentia frugum. que ⁊ in curia
maioꝵ principum. ⁊ pigricia suoꝵ pastoꝵ
tam p̃sencium quã ꝯuam p̃teritoꝵ. taliter̃
est destructa atq dilacerata iamissione suaꝵ
rerum. quatenus relicta intristicia. atq in ege¬

Expanded text:
riscorum, decreta patrum declarant sanctam Dei æcclesiam a fidelibus sanctissimisque viris olim per universum mundum, pullulante religione christiana fundatam, et in omnibus, ut eam decebat ad plenum ornatum atque repletam, scilicet in innumerabilibus turmis clericorum, in amplissimis prediis terrarum, in crugum, que et incuria majorum principum, et pigritia suorum pastorum tum presentium quam etiam preteritorum, taliter est destructa et dilacerata in amissione suarum rerum quatenus relicta in tristitia et in ege
Abbreviated transcription (Latin):
sed componat uinculum auri optimi uncias .iu.
Et inantea conuenentia ista firmi & stabilis per¬
maneat omniq tp̃r. Facta conuenentia ifla i
arela ciuitate publice ante domium esrardum
epm. anno xxxuiii: regnante gonrado regeSig

Expanded text:
sed componat uinculum auri optimi uncias III sed componat uinculum auri optimi uncias III et, in antea, conuenentia ista firma & stabilis permaneat omnique tempore. Facta conuenentia ista in Arela ciuitate, publice, ante domnum Eyrardum episcopum, anno XXXVIII regnante Gonrado rege. Signum
Abbreviated transcription (Latin):
De uno fronte uia publica. Be. alio fronte. se:¬
m&ario concurrente ad aeccłam ũ para. acsiquis
alui sunt consortes. ꝑtale uͦ conuentum ipsilabo.¬
ratores supra scripti ipsa tr̃a cumbono studio planꝰ.¬
tare uitis fodere & ꝓpagare & fossa dare studeant.
& cum bene aduineata fuerit. ipsi laboratores supͣ¬
scripti. deipsa uinea unã medioatem ad ꝓprium
alodem accipiant. & sinecessitas illoꝵ aduenerit
&uenundare cupiunt illoꝵ medi&atem ñlicearł̃
uenundare nisi ad domnum eyrardum ep̃m uel
homines p̃ciauer̃. Et siemere noluerint uendarł
cui uoluerint. & faciatis ipsi laboratores quiqͥd
uolueritis. habendi uendendi. dandi uel cõmu-¬
tandi ur̃isq heredibꝰ derelinquendi. in omnibꝰ
indĩ nomen habeatis integram licentiam & potes.¬
tattm. Dane siquis ego uel successores s̃ stepħi
qui contra conuenentia ista. ire agere uel inqͥ¬
&are uoluerit nonualeat uindicare qđ reppait

Expanded text:
de uno fronte uia publica, de alio fronte sede uno fronte uia publica, de alio fronte sem&ario concurrente ad aecclesiam Sancti P&ri ac si quis alii sunt consortes. Per tale uero conuentum, ipsi laboratores suprascripti ipsa terra cum bono studio plantare, uitis fodere & propagare & fossadare studeant &, cum bene aduineata fuerit, ipsi laboratores suprascripti de ipsa uinea unam medi&atem ad proprium alodem accipiant &, si necessitas illorum aduenerit & uenundare cupiunt illorum medi&atem, non liceant uenundare nisi ad domnum Eyrardum episcopumhomines preciauerunt et, si emere noluerint, uendant cui uoluerint & faciatis ipsi laboratores quiquid uolueritis habendi, uendendi, dandi uel commutandi uestrisque heredibus derelinquendi in omnibus, in Dei nomen, habeatis integram licentiam & potestatem. Sane, si quis ego uel successores Sancti Stephani qui contra conuenentia ista ire, agere uel inqui&tare uoluerit, non ualeat uindicare quod repp&it,
Abbreviated transcription (Latin):
deneggare nolumꝰ. sed sicut unicuiq fidelium
iubemꝰ ut quiquid pars iuste & rationibiliter alteri
contulit parti. deinceps ꝑhanc nrãm auctoriadtẽ
uire firmissimo teneat atq possideat. uelquiqͥd
ex inde. facere. uoluerit. libero in omnibꝰ ꝑfruatur
arbitrio. faciendu qui qͥd eligerit &x ur hȩc nr̃a. auc.¬
toritas firmior ħabeatur & ꝑfutura tpra melius
conserua᷑ de anulo nr̃o subter uissimꝰ sigillari.
Durantus diaconꝰ aduicem frigdulgisi recognoui.
domni ludouiuci pissimi augusti. Inditione .ui.
actum aquis grani palatio regio indĩ nomine
conuenit inter domnum hy terium archi epm. &
domnum aspardum epm uel cannonici s̃ stepħi.
A pud aliquos homines nomen rainulfo pb̃ro & guico
daunicia. Noscit᷑ quomͦ conuenissa inter illos
detr̃a eggesta. Est in comutatu arelatense in agro
ubi dr̃ lacunas. hoc ẽ detra mođ̾ta. una. melio¬
rata. consortes deambosq latꝰ tr̃a h ebreorum:

Expanded text:
denegdenegjubemus ut quicquid pars juste et racionabiliter alteri contulit parti, deinceps per hanc nostram auctoritatem jure firmissimo teneat atque possideat, ut quicquid exinde facere voluerit libero in omnibus perfruatur arbitrio faciendi quicquid eligerit. Et, ut hec nostra auctoritas firmior habeatur, et per futura tempora melius conservetur, de anulo nostro subter jussimus sigillari. — Durantus diaconus, ad vicem Frigdulgisi recognovi. domini Ludovvici piissimi augusti, inditione III. Actum Aquisgrani, palatio regio, in Dei nomine conuenit inter domnum Hyterium archiepiscopum & domnum Ayrardum episcopum uel cannonici Sancti Stephani apud aliquos homines nomen Rainulfo presbitero & Guico d'Aunicia. Noscitur quomodo conuenis& inter illos de terra egresta. Est in comitatu Arelatense in agro ubi dicitur Lacunas, hoc est de terra modiata una meliorata. Consortes, de ambosque latus terra hebreorum,
Abbreviated transcription (Latin):
& s̃ ioħis cum secraeario & celliᷤᷤ duabꝰ. cum curte &
orto. & arboribꝰ. & deuineis madiatis xu. de terra
aralali modiatas Ix oxiam & inipsa uilla domos
duos cum curtibꝰ & ortis. & iniulla quȩ dr̃ raunesa
Et inuilla quȩ dr̃ gelatiano casas iii. uineas iiii. &
deorto modiatti unã. & dealia uineu modiatas .x.
Et inuilla ociana. casas .ii. orus duobꝰ. & inuillis
quȩ uocant᷑ gaugiacꝰ. euricꝰ. & hoccisianꝰ. & iN.
uilla campo publico. detra modiatas quadringt̃aᷤᷤ.
deunea mođ̾tas uIII. cum t̾minis & literationib
eaꝵ quem admodum in cisdem comutationibꝰ con¬
tin&. unde & duas comutationes sicut superius
comp̃hensum ẽ pari tenore conscriptas manibꝰq
bonors hominum roboratas. archi ep̃s noto. pͣma¬
nibꝰ se habere ꝓfessusẽ. Sed ꝓ intega firmitate pe.¬
tierit celsitudini nr̃ȩ utipsas comutationes
denuo ꝑ nrm̃ mansuatudinis p̃ceptum plenius iri.
dĩ nomine confirmare deberemꝰ. quoꝵs p&ritionibꝰ

Expanded text:
cum secretario, et cellas duas cum curte et horto et arboribus; et de vinea modiatas XV, de terra arabili modiatas LX; etiam in ipsa villa domos duas cum curtibus et hortis. Et in villa quae dicitur Rannessa, et in villa quae dicitur Gelariano, casas IIII, vineas IIII, et de horto modiatam unam, et de alia vinea modiatas X; Et in villa Ociana, casas II, ortis duobus. Et in villis que vocant Gaugiacus, Euricus et Hoccisianus, et in villa Campo publico, de terra modiatas quadringentas; de vinea, modiatas VIII, cum terminis et laterationibus earum; quemadmodum in eisdem comutationibus continetur. Unde et duas comutationes, sicut superius comprehensum est, pari tenore conscriptas, manibusque bonorum hominum roboratas, archiepiscopus Noto pre manibus se habere professus est; sed pro integra firmitate, petierit Celsitudini nostre, ut ipsas comutationes denuo, per nostrum mansuetudinis preceptum, plenius, in Dei nomine, confirmare deberemus. Quorum petitionibus
Abbreviated transcription (Latin):
ferromano mansiones .u. orto .i. det̾ra culta
& inculta mođtas .cc hex. & hab& ipsa t̾ra c̃sorteᷤ
deuno latere t̃ne. S̃ cesarii. E sc̃ẽ eulaliȩ. de. altõ
latere t̃a s̃ genesii deuno fronte rodadum flum̃.
de. uno fronte palude.. Idnamq modum dat
p̃scriptꝰ noto archiep̃s. ad sepe nominatum ley¬
bulsum comitem ipterritorio ipsuis ciuitatis incãpo
lapideo pascuo deiam dictaᷤ aeccłas qui dr̃ primi.¬
mano ubi &puteus aquȩ defossus cẽ dinoscitur
solidatas .xii. Haec aũt om̃a ꝑlicentia domni imꝑa.¬
toris. sicut supͣ scriptum ẽ noto uenerabilis archi

Expanded text:
Ferroniano, mansiones V, orto I; de terra culta Ferroniano, mansiones V, orto I; de terra culta et inculta, modiatas CCLXX. Et habet ipsa terra consortes, de uno latere, terra Sancti Cesarii, vel Sancte Eulalie; de alio latere, terra Sancti Genesii; de uno fronte, Rodadum flumen; de uno fronte, palude. Id namque modum dat prescriptus Noto archiepiscopus, ad sepe nominatum Leybulfum comitem, in territorio ipsius civitatis, in campo lapideo, pascuo de jamdictas ecclesias, qui dicitur Priminiano, ubi et puteus aque defossus esse dinoscitur, solidatas XII. Haec autem omnia, per licentia domini imperatoris, sicut supradictum est, Noto venerabilis archi
Abbreviated transcription (Latin):
donauit atq tradidit ꝑparuo iure adãbendũ uel
possidendum. H& econtra dat aduicem atq cõ.¬
mutut uel inp̃sente trad& noto uenerabilis archi¬
ep̃s partibi lȩybulfo comiti aliqut particula: de
inipso pago arelatense insula urbana sub urbanao
ipsius ciuitati quide utrasq partes circum dat᷑ aro¬
dano flumen cum ȩccłas duas quȩ s̃ in honore sc̃i
Andreae. ł s̃ iuncenti & domꝰ adhabitandum .iii.
cum mansiunculaᷤᷤ modicas totidem tres. & deuineaᷤ
de tra culta ⁊ inculta modtas .xł. Et in loco qui
uocatur rubincis. at iam dictꝰ ep̃s ad supͣ nominatũ
lerbulfum: casas uiii. ortos .ii. deuinea mođtas
iiii. & in laterat ipsa uinet deduas partes interri
s̃ cesarii. & de alia parte inuinea lunari. & de qͣtã¬
partim̃ subiungit in amnem rodanti similiter
donat.atq uire ꝓpri&ario tradoe deres aeccłaꝵ
iam dictis. infra ipso pago. in loco. quiuocatur

Expanded text:
donavit, atque tradidit, perpetuo jure, ad habendum vel donavit, atque tradidit, perpetuo jure, ad habendum vel possidendum. Hae e contra, dat ad vicem, atque commutat, vel in presente tradit Noto venerabilis archiepiscopus partibus Leybulfo comiti, aliqua particula de ein ipso pago Arelatense, insula urbana, suburbana ipsius civitati; qui de utrasque partes circumdatur a Rodano flumen; cum ecclesias duas, que sunt in honore Sancti Andreae, vel Sancti Vincenti; et domus ad habitandum tres, cum mansiunculas modicas totidem tres; et de vineas, de terra culta et inculta, modiatas XL. Et in loco, qui vocatur Rubinas, dat jamdictus episcopus ad supranominatum Leybulfum, casas VIII, ortos II; de vinea, modiatas IIIJor. Et inlaterat ipsa vinea. de duas partes, in terra Sancti Genesii; et de alia parte, in vinea lunari; et de quarpartem, subjungit in amnum Rodani. Similiter donat, atque jure proprietario tradet de res aecclesiarum jamdictis, infra ipso pago, in loco qui vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
ab alio latere me ipsum donatorem. & terra
absentoꝵ. Ab uno fronte uit pupliat. &
ab alio fronte aquae ductum qui penitentiae
nominat᷑. & illa alia t̾ra que ẽ mebericꝰ hab&
consortes ab uno latere rotfredo & anso aldo.
ab alio latere uia quȩ discurrit adilla. palude
abuno fronte. tra absentoꝵ. & ab alio fronteuia
publica. & illa tra. ad occisione. ẽ int̾ consortes
ab uno latere anestasio ab alio latere uia dis¬
currente. ab uno fronte tr̃a sc̃i qenesii & ab alio
fronte tr̃a scae marię uci&icȩ & de ipsa tra
sunt de prata modiatas. xu. Donat. ꝓpascuo
ab uno latere. uineae iamdicta. ⁊c̃i Petra. Ab
alio latere gondesindac ab uno fronte me ipso do¬
natore. & heredes. dode. Ab alio fronte martha
& beredes martino uel exag commune. ac siꝗs
alii sunt consortes. Sic talit̾ om̃a supͣ scripta
Lerbulfus. iam dicto notoni archiepõ ꝑ cõmuta.¬
tionem ad partelam dicttis casasdei p̃sentialiter

Expanded text:
ab alio latere, me ipsum donatorem et terra ab alio latere, me ipsum donatorem et terra absentorum; ab uno fronte, via publica; et ab alio fronte, aquae ductum qui Penitentiae nominatur. Et illa alia terra que est in Ebericus, habet consortes, ab uno latere Rotfredo et Ansoaldo; ab alio latere, via que discurrit ad illa palude; ab uno fronte, terra absentorum; et ab alio fronte, via publica. Et illa terra ad Occisione, est inter consortes, ab uno latere, Anestasio; ab alio latere, via discurrente; ab uno fronte, terra Sancti Genesii; et ab alio fronte, terra Sanctae Mariae Ucietice. Et de ipsa terra, sunt de praab uno latere, vineae jam dictae Sancti Petri; ab alio latere, Gondesinda; ab uno fronte, me ipso donatore, et heredes Dode; ab alio fronte, Martha et heredes Martino, vel exago commune, ac si quis alii sunt consortes. Sic taliter omnia suprascripta Leybulfus jam dicto Notoni archiepiscopo, pro commutatione, ad parte jam dictas casas Dei, presentialiter
Abbreviated transcription (Latin):
ab roalcdo deuno fronte bliccoda clealia fronte ina pu¬
plica. Iterũ michi dat laeybulsus comis ao p̃scriptas
iniulla que dicit᷑ gelaciane casas ducis & uineas tlucis
ar ipsas casas cũ una exillis uineis. ẽ int̾ consartes.
ab utrusq partes uueroigoci ot ad alsenda. & illa
alia uinea habae consortes ab imo latere amantia. ab
alioladere genesio ab uno fronte terra scĩ martau
at ab alio fronte grimaddo: & iulla que dicit᷑ occisione
donat laes bulsus casas duas cũ ortos duos. int̾ consorte¬
ab uno latere & uno fronte rodfredo. ab alio
latere archinaldo. ex alio fronte uit publica:
d similiter infra ipsa: argentet donat. atq tradat
sepe nõminatꝰ lerbulfus ad parte supͣ dictis
casis dĩ detra laboratuit. inter tria loat qui
uocantur gaugiaco. euericꝰ. & occisione modi¬
atas quadringentas. & illa t̃a ad gaugiaco ẽ int̾
consortes ab uno latere anestasio & suis heređ.

Expanded text:
Adroaldo; de uno fronte, Blicarda; de alia fronte, via puAdroaldo; de uno fronte, Blicarda; de alia fronte, via publica. Iterum michi dat Laeybulfus comis, ad prescriptas, in villa que dicitur Gelaciane, casas duas, et vineas duas. Et ipsas casas, cum una ex illis vineis, est inter consortes, ab utrasque partes Vueroingoci et Adalsenda. Et illa alia vinea habet consortes, ab uno latere, Amantia; ab alio latere, Genesio; ab uno fronte, terra Sancti Martini; et ab alio fronte, Grimaldo. Et in villa que dicitur Occisione, donat Laeybulfus casas duas, cum ortos duos, inter consorteab uno latere et uno fronte, Rodfredo; ab alio latere, Archinaldo; ex alio fronte, via publica. Id similiter, infra ipsa Argentea, donat atque tradit sepenominatus Leybulfus, ad parte supradictis casis Dei, de terra laborativa, inter tria loca, qui vocantur Gaugiaco, Evericus et Occisione, modiatas quadringentas. Et illa terra ad Gaugiaco est inter consortes, ab uno latere, Anestasio et suis heredibus;
Abbreviated transcription (Latin):
domus duas cum carrtes oe ortes duos & illa un etsa
cum curte & orto habet consortes deuno latere gu¬
desinda dealio latere theu fredo a herede martino.
de uno fronte faraldo &e dealio fronte lance. Ille alter domꝰ
cũ curte & orto haboe consortes ab uno lattere ouno fron¬
te uia que discurrit ad ecclesia scĩ poeri ab alio latere
lond p̃scripta ab alio fronte treserico. similit̃ donat infra
ipso agro argentea ad ipsas ecdas mulla que dicitur
ruunersa casas duas. de orto modiata .i. Int̾ consortes
ab uno latere anesttisio & abalio latere martino ab uno
fronte ad calsenda & dealio fronte ina publioat. Imbi
dat innecas duas & illa umea una ẽ int̾ consortes ab uno
latere donnico. ab alio latere exuno locere anestasio
ae abalio fronte martino & illa altera uinea ẽ int̃con¬
sortes deuno latere sperandeo & uiliano. abalio latere

Expanded text:
domos duas, cum curtes et ortes duos. Et illa una casa, domos duas, cum curtes et ortes duos. Et illa una casa, cum curte et orto, habet consortes, de uno latere Gundesinda; de alio latere Theufredo, et herede Martino; de uno fronte, Faraldo; et de alio fronte, Lana. Ille alter domus cum curte et orto habet consortes, ab uno latere et uno fronte, via que discurrit ad ecclesia Sancti Petri; ab alio latere, Lona prescripta; ab alio fronte, Treserico. Similiter donat infra ipso agro Argentea, ad ipsas ecclesias, in villa que dicitur Raunersa, casas duas; de orto, modiata I. Inter consortes, ab uno latere Anestesio, et ab alio latere Martino; ab uno fronte Adalsenda; et de alio fronte, via publica. Inibi dat vineas duas; et illa vinea una est inter consortes, ab uno latere, Dominico; ab alio latere, ex uno latere, Anestasio; et ab alio fronte, Martino. Et illa altera vinea est inter consortes, de uno latere, Sperandeo et Juliano; ab alio latere,
Abbreviated transcription (Latin):
uocietis cũq
initae fuerint eplae cominutticiones tante sirm¬
tate subsistunt qucnta legunt᷑ racio emptionis uidictio¬
nisq forma testant᷑. Ideoq cũ indĩ nomeri ꝑlicentia dop̃¬
ni imperataris int̾ in lustrẽ inrũ lecibulfo comitem
&eicem a int̃ urũ uenerabilẽ notonem archi ep̃o are¬
latense una ꝑconsensu ł uoluntate unnĩsoꝵ clerũ ipsi
ciuitatis ut de cõmuttandas res int̾ eos habituras que
partes communis. indei nom̃ tractane᷑. utilitas. sic hec
donat atq cõmutat ł p̃sente tradet loribulfus comis¬
archi epm̃ arũ ecclesiarũ. Inpago arelatensẽ in fra
agro argentea res ꝓprias iuri sin. Idest mulla campo
publico eccłe cũ caltares tres que sunt inhonore scẽ ma¬
rie ł preri. necnon & seĩ ihoanis eũ secretario & cellas¬
duas cum curte &x orto arboribꝰ pomiferis. de umed
ipsius eccłe modicitas xU. de tr̃a laboratuia modia¬
tas. Lx. ix impsa uilla ocmpo publico dtt leybulfus

Expanded text:
uocienscunque initae fuerunt epistolae commutaciones, tante firmitate subsistunt quanta leguntur racio emptionis, vindictionisque forma testantur. Ideoque, cum in Dei nomen, per licentia dompni imperatoris, inter inlustrem virum Letibulfo comitem, etiam et inter virum venerabilem Notonem archiepiscopo Arelatense, una per consensu vel voluntate universorum clerum ipsius civitatis, ut de comutandas res inter eos habituras, que partes communis, in Dei nomen, tractaretur utilitas; sic hec donat atque commutat archiepiscopum arum ecclesiarum: in pago Arelatense, infra agro Argentea, res proprias juri sui; id est in villa campo publico ecclesie, cum altares tres, que sunt in honore Sancte Marie, vel Petri, necnon et Sancti Jhoannis, cum secretario et cellasduas, cum curte et orto, arboribus pomiferis; de vinea ipsius ecclesie, modiatas XV; de terra laborativa, modiatas LX. Et in ipsa villa campo publico, dat Leybulfus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ consensum ⁊ uoluntatem cannonicors suoꝵ dedisscẽ
exrebꝰ epãtꝰ sui debeneficio uidelicae p̃dicti lerbulsi
eidem lerbulfo ad suum ꝓpͥum ad habendum aliqͣs
pago arclatensi insulum sub urbanam ipsius ciuitati
quȩ deutriusq partibꝰ circumdat᷑ arodano flumine
cum aeccłus ducibꝰ. & domos adhabitandum tres:
& alus mansiunculis tribꝰ. & deuinca modiatas .xii.
Depͣto. mođtas .ui. deorto. mođ .i. detra culta & in¬
culiti mod . xł. Et in loco quiuocat᷑ rubinas. casas¬
uiii. ortoᷤᷤ duo̾. Uinea mođtas .iiii. Et in loco qui
uocat᷑ ferronianꝰ. mansiones.u. ortũ. unum. det̃ra
modiatas .cc.lxx. Et intritorio ipsius ciuitatis in.
campo lapideo pascua desupͣ dictis accłiis qui dr̃
primianꝰ ubi puteus atq defossus eẽ dinoscit᷑ soli.¬
datas . xii. cum t̃minis & laterationibꝰ eaꝵ sicut
inp̃scriptis cõmutationibꝰ contin&᷑. & econtra in

Expanded text:
per consensum et voluntatem cannonicorum suorum, dedisset per consensum et voluntatem cannonicorum suorum, dedisset ex rebus episcopatus sui, de beneficio videlicet predicti Leybulfi, eidem Leybulfo, ad suum proprium ad habendum, aliquas pago Arelatensi, insulam suburbanam ipsius civitatis, que de utriusque partibus circumdatur a Rodano flumine, cum æcclesiis duabus; et domos ad habitandum tres; et aliis mansiunculis tribus; et de vinea, modiatas XII; de prato, modiatas VI; de orto, modiata I; de terra culta et inculta, modiatas XL. Et in loco qui vocatVIII, ortos II, vinea modiatas IIII ; et, in loco qui vocatur Ferronianus, mansiones Ve, ortum I, de terra modiatas CCLXX ; et, in territorio ipsius civiCampo Lapideo, pascuade supradictis ecclesiis, qui dicitur Pinnanus, ubi puteus atque defossus esse dinoscitur, solidatas Xii, cum terminis et laterationibus, sicut earum in prescriptis commutationibus continetur. Et e contra in
Abbreviated transcription (Latin):
iure firmissimo mansurum ẽe̾ uolumꝰ. Id curco
nouerit. om̃ium sidelium nr̃oꝵ p̃sentium scilic&
& futuroꝵ industria. quia uir in luster lerbulfꝰ
comes. ꝑid diuinum archipellanum nr̃m nobis
suggessit ut licer& ei dequibusdam rebꝰ ꝓpͥoati sue
comutationem facere cum rebꝰ ep̃atꝰ arelatensis
lytteras notoni archi ep̃o arclatensis ut utrasq res
respicer. & si congruum atq utilissimum ambabꝰ
partibꝰ ee̾t. licentiam haberent interse comutandi.
& cartulas sicut moris ẽ int̃se faciendi. Uenepᷤ
itaq p̃dictꝰ uir reuerentissimꝰ noto. inp̃sentiã nr̃a
dix̃ se easdem comutationes p̃minibꝰ. habera assep̃ẽ
p̃dictam comutationem congruam & utilissimam e̾eͥ
obsetrans tam exparte sua quã exp̃dicti lerbulfi ut
suꝑ easdem comutationes nr̃m ficri decerneremꝰ prȩ¬
ceptum. cuius poitionem ailsensum prebentes
ussimꝰ uti fieri sicut ipsi obsecrabant. continebat᷑
enim ineisdem commutationibꝰ qđ p̃dictꝰ noto. una

Expanded text:
esse volumus. Idcirco noverit omnium fidelium nostrorum, presentium scilicet et futurorum, industria, quia vir inluster Leybulfus comes, per Iddivinum, archicapellanum nostrum, nobis suggessit, ut liceret ei de quibusdam rebus proprietatis suae comutationem facere cum rebus episcopatus Arelatensis, nostras litteras Notoni, archiepiscopo Arelatensi, ut utrasque res respiceret, et si congruum atque utilissimum ambabus partibus esset, licentiam haberent inter se comutandi, et cartulas, sicut moris est, inter se faciendi. Veniens itaque predictus vir reverentissimus Noto in presentiam nostram, dixit se easdem comutationes pre manibus habere, asserens predictam comutationem congruam et utilissimam esse; obsecrans tam ex parte sua quam ex predicti Leybulfi, ut super easdem comutationes nostrum fieri decerneremus preceptum. Cujus petitionem assensum prebentes, jussimus ita fieri sicut ipsi obsecrabant. Continebatur enim in eisdem comutationibus quod predictus Noto, una
Abbreviated transcription (Latin):
blice subdie.uii. idꝰ noub̾ris. anno .xi. impe¬
rante domno nr̃o hludo uuigo. & quot superius
intimare debueramꝰ illas uineas in raunessa & in
gelatione. sunt modiatas.x. Signum leybulf.
testis. & has comutationes ficri uoluit & fecit.
Rotardo. teste. h erini. tt̃. Uenatori. tt̃. Ratgiso
tt̃. Maurellꝰ. tt̃. Bernoinꝰ. batolenꝰ. Rodfredꝰ.
gadoniᷤ. Arcardꝰ. Lanb̃tꝰ. gaitard. Adalmannꝰ¬

Expanded text:
blice, sub die VII. idus novembris, anno XI. impeblice, sub die VII. idus novembris, anno XI. imperante domno nostro Hludovvigo. Et quot superius intimare debueramus, illas vineas in Raunessa, et in Gelatione, sunt modiatas X. — Signum Leybulfus, testis, et has comutationes fieri voluit, et fecit. — Rotardo teste. — Herini, tt. — Venatori, tt. — Ratgiso, tt. — Maurellus, tt. — Bernoinus. — Katolenus. — Rodfredus. — Gradonius. — Aycardus. — Lanbertus. — Gairardus. — Adalmann
Abbreviated transcription (Latin):
aliter ad ꝓpͥo sibi ualeat iundicare & quiꝗͥd ex-
inde agre facere uł iudicare uoluerit sit illi
plenissima ininolabilisq potestas exp̃senti die &
tp̃re. U̾nde spondent atq ꝓmittãe int̾se ambe
partes. ut non ipsi nonheredes. nec successores eoꝵ
contra hasp̃sentes comutationes ambulare nec
refagare nondebeant. qđ siqua pars hoc agere
conauerit. sit pars qui neglexerit parti ctodienti
culpabilis & implocurꝰ inuinculo pene numerum
auri libra .i. & inantea haec p̃sentes cõmutationes
eoꝵ omniq tp̃re debeant ꝑdurare firmitatem
Unde duae commutationes uno tenore conscriptae
ad ipsis uͦ saltim roborȩ & testibꝰ ase rogitis subt̃¬
striptas. ł firmatas sibi ab haitrasq partes in in¬
uicem manibꝰ tradider. utque cõmutauer̃ adꝑpxrã
stabilitatem indi nomen ꝑdiurandum una cum stipni.¬
latione. sponsione int̾ posita ꝓ om̃i firmitate sub¬
nixa. Factas comutationes arelato ciuitate pu¬

Expanded text:
tualiter ad proprio sibi valeat vindicare; et quiquid ex inde agere, facere, vel judicare voluerit, sit illi plenissima, inviolabilisque potestas, ex presenti die et tempore. Unde spondent. atque promittent inter se ambe partes, ut non ipsi, non heredes, nec successores eorum, contra has presentes commutationes ambulare, nec refragare non debeant. Quod si qua pars hoc agere conaverit, sit pars qui neglexerit parti custodienti culpabilis; et impleturus in vinculo pene, numerum auri libra I, et in antea, haec presentes commutationes eorum, omnique tempore, debeant perdurare firmitatem. Unde duae commutationes uno tenore conscripte, ad ipsis vero saltim robore, et testibus a se rogitis subterscriptas, vel firmatas, sibi ab hutrasque partes in invicem manibus tradiderunt, atque commutaverunt, ad perpetuam stabilitatem, in Dei nomen, perdurandum; una cum stipulatione, et sponsione interposita, pro omni firmitate subnixa. Factas commutationes Arelato civitate, pu
Abbreviated transcription (Latin):
ae ipsũ uinũ qui ad parte domĩca exierit usq ad ipsũ
cellariũ dominicũ salua custodia deportare debeat¬
&e post earũ discessu absq ullo p̃uidicio partibꝰ scẽ ma¬
rie & scĩ stepham sub om̃ĩ integritate ipsa uinea cũ
eoꝵ suꝑ posita reũtat᷑. Unde &e s nobis penat insere¬
re placiat ut non nos non successores nr̃i nec ulla op¬
posita cõmenticiaue ꝑsone contͣ p̃sentẽ conuenientiã
seu ꝓmissiones nr̃as ambulare nec refragare non de¬
beamus qđ siqua pars hoc agere conauerit aut de
ista omĩa que suꝑius scriptum est apparuerit sit pars
qui nec lexerit parti custodienti culpabilis x impleturi
iumculo una cũ sccratissimo sociatoq fisco pene nu¬
mero argenti soł x e mantea hec p̃sens conuementia in
di nomera om̃q tpre insua ꝑduroe firmitate. Facta cõ¬

Expanded text:
et ipsum vinum qui ad parte dominica exierit, usque ad ipsum et ipsum vinum qui ad parte dominica exierit, usque ad ipsum cellarium dominicum, salva custodia, deportare. Et post earum discessu, absque ullo prejudicio, partibus Sancte Marie et Sancti Stephani, sub omni integritate, ipsa vinea, cum eorum superposita, revertatur. Unde et nobis pena inserere placiat, ut non nos, non successores nostri nec ulla opposita commentitiave persone, contra presentem convenientiam seu promissiones nostras ambulare, nec refragare non debeamus. Quod si qua pars hoc agere conaverit, aut de ista omnia que superius scriptum est, apparuerit, sit pars qui neclexerit parti custodienti culpabilis, et impleturi in vinculo, una cum sacratissimo sociatoque fisco, pene numero, argenti sol. X; et in antea hec presens convenientia, in Dei nomen, omnique tempore, in sua perduret firmitate. Facta co
Abbreviated transcription (Latin):
mines benedicto & uxoris sue richildis una ꝑ consensu
& uoluntate arelatensis eccłe. de uinea que ẽ de racione
sc̃ẽ marie nec non oe scĩ stephani ꝓtomartiris que sita
est inpcigo arelatense magro ani argentea inulla cã¬
po publico ubi uoccant gaudiaco. hoc sunt modiatas
III. &. sextariatas xii. &e ẽ ipsa uinea interra con¬
sortes. de unolatꝰ terra scẽ marie.& dealio latꝰ aimera¬
do .& deino fronte gunberga & deuno uero fronte
uia publici. Ac siquis alii sunt consortes ꝑtale conuen¬
tu. ipsi p̃dicte homines ipsct̃ uineã acciꝑe debent ut
abono studio. laborare ꝓpagare fodere & fossa detre
studeant ea uͦ racione &e ipsi supͣ scripti homines & filii
eoꝵ ipsũ fructũ de ipsa ternt uinea cũ auctoriis scẽ
marie & scĩ stephani edudit᷑ dundant & placuit inter
eos atq conuenit ut ipsũ auocatũ tpr̃e umdemiarũ
qui ipsũ fructũ ad parte iam dicte eccłe recolligent ip¬
si erede p̃dicti homines ab ono studio pascere debeant

Expanded text:
su et voluntate Arelatensis ecclesie, de vinea que est racione Sancte Marie, necnon et Sancti Stephani protomartiris, que sita est in pago Arelatense, in agro Argentea, in villa Campo publico, ubi vocant Gaudiuco: hoc sunt modiatas IIJ, et sextariatas XII. Et est ipsa vinea in terra consortes; de uno latus, terra Sancte Marie; et de alio latus, Aimerado; et de uno fronte, Gunberga; et de uno vero fronte, via publica; ac si qui alii sunt consortes. Protali conventu, ipsi predicte homines ipsam vineam accipere debent, ut a bono studio, laborare, propagare, fodere, et fossa dare studeant; ea vero ratione et ipsi suprascripti homines, et filii eorum, ipsum fructum de ipsa vinea, cum auctoriis Sancte Marie et Sancti Stephani, equaliter dividant. Et placuit inter eos atque convenit, ut ipsum avocatum, tempore vindemiarum, qui ipsum fructum ad parte jamdicte ecclesie recolligent, ipsi erede predicti homines pascere debeant;
Abbreviated transcription (Latin):
aut irũpendũ uenerimus nos ipsi ł ullius homo tum
componat. ł cõponcomnꝰ ipsa mã sup̃ nominata dupla &
meliorita. restituat. quadis adea tpr̃a fuenit &e mantra
comu̾et̾cio firma &e stabilis ꝑmaneat om̃iq tpr̃e. Facta
carta ista inerelate cuntate publice xuiiii beł SẽR.
lanbtus uidices fir̃ Pontius fir̃ arino fir̃ oiagolfit̃
hodilis huntilis ppło rogatus scriptsit. Raganbtꝰ
firmauit. Bone facius sir ma uit

Expanded text:
aut inrumpendum venerimus, nos ipsi vel ullius homo, tum aut inrumpendum venerimus, nos ipsi vel ullius homo, tum componat vel componamus ipsa nostra supranominata dupla, et meliorata restituat, qualis ad ea tempora fuerat; et in antea comutacio firma et stabilis permaneat, omnique tempore. Facta carta ista in Arelate civitate publice, xviiii kal. sepLanbertus judices fir. Pontius fir. Anno fir. Magol fir. Hodilus humilis pplo. rogatus scripsit. Raganbertus firmavit. Bonefa
Abbreviated transcription (Latin):
de uno latus exago. cũ uncde. dealio latꝰ herede adedilde
Deuno fronte str fata publicct. dealio fronte bmũdo he¬
rede & quintꝰ ectmpus inloco denomincto inna uceti¬
et ibi cõmutamus uos consortes deuno latꝰ ad alilde
herede & dealio latꝰ ipsa herede. Deuno fronte stata
publica. de alio fronte t̾ra scĩ stephani. hac siquis alii
sunt consortes: erecepimus nos aliũ alode ꝓ ista comu¬
tacio hoc ẽ scĩ poeri issola consortes ꝑqueq circintu
plaudibꝰ hac siquis alii sunt consortes que ista t̾ra que
nos uob̾ comutamꝰ do scĩ sephani. ł dompno manncis¬
dero adpprium habeatis &e possideatis que uos uin¬
dicetis. ab hac defendatis. & quicquit eocinde facere
aut udicttre uolueritis maneat uobis potestatẽ᷑ scłm
ħ cuctoritatẽ canonici.Siquis ego aut eredes ł deꝓpin¬
quis patrentibꝰ meis. Contͣ hanc comutacionẽ uenerit.

Expanded text:
de uno latus, exago comunale; de alio latus, herede Adalilde; de uno latus, exago comunale; de alio latus, herede Adalilde; de uno fronte, strata publica; de alio fronte, Bermundo herede. Et quintus campus in loco denominato, in via Ucetica, ibi comutamus vos; consortes, de uno latus. Adalilde herede; et de alio latus, ipsa herede; de uno fronte, strata publica; de alio fronte, terra Sancti Stephani; hac si quis alii sunt consortes. Et recepimus nos alium alodem pro ista comutacione: hoc est, Sancti Petri issola; consortes, per queque circuitu, plaudibus, hac si qui alii sunt consortes. Que ista terra, que nos vobis comutamus, Deo, sancti Stephani, vel dompno Mannasclero, ad proprium habeatis et possideatis, que vos vindicetis, ab hac defendatis; et quicquit exinde facere aut judicare volueritis, maneat vobis potestatem, secundum hauctoritatem canonici. Si quis, ego aut eredes, vel de propinquis parentibus meis, contra hanc comutacionem venerit,
Abbreviated transcription (Latin):
&e manifestũ ẽ enĩ quia sic placuit animꝰ & placet. exꝓpͥa
x spontanea nr̃a hoc legimus bonai uoluntas. ut iam dicta
teucinda do deuota cõmutare & concede uoluimꝰ. qđ ita
&e facimus comutaius uob incomitatu arelatense inuil¬
la que nominant barciancus. in ipsa uilla comutamus uob
campo culto ad ipsa el teria. Consortes de uno latus b̾mũdo
herede. de aliolatus ad alllde erede. & in alio fronte ua
publica. de alio fronte ipsa el zeria. & impsa uilla alio
campo ad monte rodundo consortes de unolatus b mũdo
ipso herede. dealio latꝰ ipsa adalilde feminaherede. de imo
fronte uia publica. de alio latꝰ tra disrupta. & impsa uil¬
la ter cãpo in loco que dr̃ furmigario. consortes de uno
latꝰ t̾ra scĩ stephani. & dealio latus b̾mundo ȩrede. de
alio latꝰ adalilde herede. de abo latꝰ ina publica. timpsi
uilla quarto campo. inloco que d̃r ad ipsa ioncaria. consorte

Expanded text:
et manifestum est enim quia sic placuit animus et placet, ex propria et spontanea nostra hoc legimus bona voluntas, ut jamdicta Teucinda, Deo devota, commutare et concedere volumus, quod ita et facimus. Comutamus vobis in comitatu Arelatense, in villa que nominant Barcianicus, in ipsa villa comutamus vobis campo culto ad ipsa elzeria. Consortes, de uno latus Bermundo herede, de alio latus Adalelde herede, et in alio fronte via publica, de alio fronte ipsa elzeria. Est in ipsa villa, alio campo ad Monte Rodundo; consortes, de uno latus, Bermundo ipso herede; de alio latus, ipsa Adalilde femina herede; de uno fronte, via publica; de alio latus, terra disrupta. Et in ipsa villa, tertio campo, in loco que dicitur Furmigario; consortes, de uno latus, terra Sancti Stephani, et de alio latus Bermundo erede; de alio latus. Adalilde herede; de alio latus, via publica. Et in ipsa villa, quarto campo, in loco que dicitur ad ipsa Joncaria; consortes,