comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quo mͦ ꝑ ebrietatẽ nudatꝰ ÷ dor¬
miens Adtende & loth patriar¬
chã. qͥ ꝑ ebrictatt̃ inpudent̃ se
cõmiscuit cũ filiabus. hinc be¬
atꝰ basilius dic̃ Multi ꝑuinũ
ademonib captisunt : nec ÷
aliud ebrietas ꝗ manifestissimꝰ
demon Hinc ꝓpħa ait ł orni¬
cacio ⁊ ebrictas. aufert cor.
Ebrietas enĩ : ꝑ turbacionẽ pa¬
rit. gignit m̃tis furorẽ : ⁊ flã¬
mã suscitrit libidinis: Ipło teste
Nolite in ebriariumo : inqͦ ÷ luxu
pecccitis : que hoĩẽm a regnodĩ

Expanded text:
odo per ebrietatem nudatus est, dormiens. Attende et Loth patriarcham, qui per ebrietatem impudenter se commiscuit filiabus. Hinc beatus Basilius dicit: Multi per vinum a daemonibus capti sunt: nec est aliud ebrietas quam manifestissimus daemon. Hinc propheta ait: Fornicatio et ebrietas aufert cor. Ebrietas enim perturbationem parit, gignit mentis furorem, et flammam suscitat libidinis. Apostolo teste: Nolite inebriari vino, in quo est luxurpeccatis quae hominem a regno Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Qui scĩmoniales uirgines ł ui¬
duas rapiunt. & trans gressu
etiam criminis in coniugium
sumunt : publicȩ penitencię
subiciantur Ipsȩ uͦ feminȩ lo¬
cis congrius pęnitenciȩ retru¬
dantur : ⁊ ad habitũ religioniꝰ
redire cogantur. Ipsi autem
incestuosi sine spe uxorię copu¬
lacionis ꝑhennit̾ maneant nisi
nescisse se uelctas purgare potu¬
erint Si uͦ qđ absit coniugia ite¬
uindictȩ. ⁊ ampliꝰ ꝓpellantur
Quisi forte monitis obedire salu¬
ttirib noluerint : anathemđint᷑¬

Expanded text:
Qui sanctimoniales virgines vel viduas rapiunt, et progressu etiam criminis in conjugium sumunt, publicae poenitentiae subigantur. Ipsae vero feminae locis congruis poenitentiae retrudantur, et ad habitum religionis redire cogantur. Ipse autem incestuosus sine spe uxoriae copulationis perenniter maneat, nisi nescisse se velatam expurgare potuerit. Si vero, quod absit! conjugia itevindictae, et amplius propellantur. Qui si forte obedire monitis salutaribus noluerint, anathemat
Abbreviated transcription (Latin):
lũ uenit. Et qua iu̾sta saluatoris sen¬
tenciã. neces se sit uenire scandala. ue
tam̃ illi ꝑ quẽ ueniunt. De ocult is eñĩ
cordis alieni temere iudicare. de incertis¬
uident᷑ oꝑa nisi bona. Iniquũ est ex
suspicione rep̃hendere. cum eoꝵ que
hominisunt in cognita. solus ds̃ iudex
sit iustus inspector & uerus. Uñscriptũ
est. Incerta ñ uidicemꝰ quo ad usq ueni¬
at dñs qͥ & inluminabit absconditate¬
nebrarũ & manifestabit. consilia cordiũ.
nisi qͣcertis in dicus cũ ꝓbantur.
nisi que manifesto udicio cumuin¬
cuntur. nisi que uidiciorio ordine
publicantur. Nullus gͦ potest huma¬
no cõdem nari ex amine: quẽ ds̃ suo
iudicio reserauit. Hec om̃ia sũ moꝑe si
p̃cauenda: ne p̃sũptores es se uide¬¬

Expanded text:
lum venit. Et, quanquam juxta Salvatoris sententiam necesse sit venire scandala, vae tamen per quem veniunt! De occultis etiam cordis alieni temere judicare peccatvidentur opera nisi bona iniquum est ex suspicione reprehendere: cum eorum quae homini sunt incognita solus Deus judex sit justus inspector et verus. Unde scriptum est: Incerta non judicemus quoadusque veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilnisi certis indiciis comprobentur, nisi quae manifesto judicio convincuntur, nisi quae judiciario ordine publicantur. Nullus ergo potest humano condemnari examine, quem Deus suo judicio reservavit . Haec omnia summopere sunt praecavenda, ne praesumptores esse vide
Abbreviated transcription (Latin):
ratres uero quos timore t̾re¬
no in iuste dãpnastis scitote
anobis iuste ẽẽ restitutos qͥb
auctoritate omnia quȩ eis
ablata sunt in tegerrime.
reddi p̃cipimꝰ si ñ uultis. & uos & pͥncipes
ur̃i acollegio nr̃o & m̃bris eccłe separa¬
ri. Iusto eñi dĩ iudicio dat᷑ plerũq¬

Expanded text:
ratres vero, quos timore terreno injuste damnastis, scitote a nobis juste esse restitutos. Quibus, auctoritate omnia, quae eis ablata sunt, integerrime reddi praecipimus, si non vultis vos et principes vestri a collegio nostro et membris ecclesiae separari. Justo eni
Abbreviated transcription (Latin):
&ccũbere nõ possurti. xi.¬
uod ut̃ in terrogasti dehis qui in¬
matrimonio iuncti sunt. et nubere
non possunt: si ille aliam ł illa
alium ducere possit. quibus scrip
tuĩ est. Uir et mulier sise conuin¬
xeruit. & postea dixerit mulier
de uiro qđ nõ possit coire cum il¬
la si potest ꝓbare ꝑuerũ iudiciũ
qđ uerũ sit: accipiat alium. Si aũ
ille aliam acceperit: sepairentur

Expanded text:
ubere non possunt. Quod autem interrogasti de his qui matrimonio conjuncti sunt, et nubere non possunt: si ille aliam, vel illa alium ducere postum est: Vir et mulier si se conjunxerint, et postea dixerit mulier de viro, quod non possit coire cum eo, si potest probare per justum judicium quod verum sit, accipiat alium: si autem ille aliam acceperit, separentur
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificiis delentur. Idcirco &e passio
eus in his memoranda est qua redẽpti
sumus &e sepius recitanda atq. ħ dño
offerenꝰ lalibus hostus delectabitur
⁊ placabitur dñs ⁊ peccata dimictit
in agentia. Hidil in sacrificus
magis essẽ potest. quam corpꝰ &esan.¬
guis xp̃i neculla oblatio hacpo
sicut potior est cetĩs. ta potius
excoli et uenerari debae

Expanded text:
sacrificiis, delentur, idcirco et passio sacrificiis, delentur, idcirco et passio ejus in his commemoranda est, qua redempti sumus, et saepius recitanda, atque haec Domino offerenda, talibus hostiis delectabitur, et placabitur Dominus, et peccata dimittet ingentia. Nihil enim in sacrificiis majus esse potest quam corpus et sanguis Christi. Nec ulla oblatio hac posicut potior est caeteris, ita potius excoli et venerari debe
Abbreviated transcription (Latin):
nisa cramentorum quoq oblationi¬
bus quȩ incermissarũ sollẽpnia
dño offeruntur passio dñimis.¬
cenda est. ut eius corpus et san¬
giuas conficitur passio celebra
ita ut repulsis opinionibus
supersticionum panis tantum
⁊ uinum aquał mixtum in sacrificio
offeratur. Non debet enim ut
a patribus accepimus ⁊ ipsa
ratio docet in calice dñi. aut ui¬
num solum aut aqua sola offer-¬
ri. s utrũq. ꝑmixtum quia utrũq
ex latere eius in sua passione
ꝓfluxisse legitur. Ipsa uero
ueritas nos instruit calicem et
panẽ in sacram̃to offerre quando
ait. Accepit iho panẽ &e bene¬
dixit deditq discipulis suis
dicens Accipite ⁊ manducate
hoc est corpus meum qđ pro
uobis tradetur. Si militer pꝰꝙ.
cȩnauit accepit calicem deditq
discipulis suis dicens. Accipite
⁊ bibite exeo om̃s. Hic ÷ calix
sanguinis mei qͥꝓuob effundet
in remussionẽ peccatoru. Crimina
enĩ atq peccata. ob lacis bis dño

Expanded text:
n sacramentorum quoque oblationibus, quae inter Missarum solennia Domino offeruntur, passio Domini miscenda est, ut ejus, cujus corpus et sanguis conficitur, passio celebretur, ita ut repulsis opinionibus superstitionum, panis tantum et vinum aqua permixtum in sacrificio offerantur. Non debet enim, ut a patribus accepimus, et ipsa ratio docet, in calice Domini aut vinum solum, aut aqua sola offerri, sed utrumque permixtum, quia utrumque ex latere ejus in sua passione profluxisse legitur. Ipsa vero Veritas nos instruxit, calicem et panem in sacramento offerre, quando ait: Accepit Jesus panem et benedixit, deditque discipulis suis, dicens: Accipite et manducate, hoc est enim corpus meum, quod pro vobis tradetur. » Similiter postquam coenavit, accepit calicem, deditque discipulis suis, dicens: « Accipite et bibite ex eo omnes, quia hic est calix sanguinis mei, qui pro vobis fundetur in remissionem peccatorum . » Crimina enim atque peccata, oblatis his Domino
Abbreviated transcription (Latin):
ut pascha. natalem domini uel per¬
tecostem in ciuitatibus cum episco¬
pis suis nisi infirmitas impeoierit
celebrent. accipiende cõmunionis
uł beneddictionis gracia & qui
hoc neglexerit communione pri¬
uentur

Expanded text:
ut Pascha, Natalem Domini, et Pentecosten in civitatibus cum episcopis suis, nisi infirmitas impedierit, celebrent, accipiendae communionis vel benedictionis gratia: et qui hoc neglexerint, communione priventur
Abbreviated transcription (Latin):
ad notician nr̃am quod quidam
pb̃ri intantum parupendunt
diuina misteria. ut laico aut femi¬
nȩ sacrum corpꝰ dñi tradant ad
efferendum infirmis. & quibus pro¬
hibetur ne sacrariũ ingrediantur
nec ad altare appropinquent illis
scã scõium committuntur.
Qđ quasit horribile quã de testabi¬
le. om̃iũ religiosorum animaũtit¬
ur̃a prudentia. Igitur int̃dicit ꝑom̃ia Ex¬
finodꝰ. netalis temeraria p̃sũptio
Exconot Q m̃ sialit̃ fecerit gradussu ꝑiculo¬
tagi subiacebit

Expanded text:
ad notitiam nostram, quod quidam presbyteri in tantum parvipendant divina mysteria, ut laico vel feminae sacrum corpus Domini tradant ad deferendum infirmis, et quibus prohibetur, ne sacrarium ingrediantur, nec ad altare appropinquent, illis sancta sanctorum committuntur. Quod quam sit horribile quamque detestabile, omnium religiosorum animadvertit prudentia. Igitur interdicit per omnia synodus, ne talis temeraria praesumtio Quod si aliter fecerit, gradus sui periculo subjacebit
Abbreviated transcription (Latin):
mo secrete corripiat᷑ : demde cũ
testib redarguatur. Nouissine
in c̃uentu ecđȩ : publice c̃uena¬
tur. Qđsi has tres ammonicioro
et picis correpciones c̃tẽpnit. et
scitis feccere despicit: pꝰ hȩc sitͥ
inquit sic̃ ethicus & publicanꝰ¬

Expanded text:
mo secrete corripiatur, deinde cum testibus redarguatur, novissime in conventu Ecclesiae publice conveniatur. Quod si has tres admonitiones et pias correptiones 360 contemnit, et satisfacere despicit, post haec sit tibi, inquit, sic
Abbreviated transcription (Latin):
rencitus ÷. et int̾ adoptiuos fi¬
lios dĩ annumerattis. quãuis mͦ
filius diciboli sit imittuido dia¬
bolũ. solliciti ne ꝑ negligenciã
pastorcilẽ aliqua deouib nob̾
creditis deperiret. ꝓqua intre¬
m̃do iudicio ante principẽ pas¬
torũ dñm nr̃m iħm xp̃m raci¬
onẽ reddere cõpellem. iuata
qđ ipse t̾ribilit̾ nob̵ cõminat᷑
dieñs. Si nõ annunciaueris iniqͦ
iniquitatẽ suam. sanguinẽ eiꝰ
de manu tua reqͥrã : Misimus
ad em̃ dacionẽ. ⁊ scitis fcictionẽ
et penitencicĩ corripientes eũ
pac̾no affectu S ipse proł
dolor diaibolo cor ei induran

Expanded text:
renatus est, et inter adoptivos filios Dei annumeratus, quamvis modo filius diaboli sit, imitando diabolum, solliciti ne per negligentiam pastoralem aliqua de ovibus nobis creditis deperiret, pro qua in tremendo judicio ante principem pastorum Dnm nrm Ihm Xpm rationem reddere compellemur, juxta quod ipse terribiliter nobis comminatur, dicens: Si non annuntiaveritis iniquo iniquitatem suam, sanguinem ejus de manu tua requiram, misimus ad emendationem et satisfactionem, et poenitentiam, corripientes eum paterno affectu. Sed ipse proh dolor
Abbreviated transcription (Latin):
ouerit barittis urã fr̃s mei
qđ quidã iuir nomine. ilł. di¬
abblo suadente post ponens xp̃i¬
anc̃ĩ ꝓmissionẽ quã inbabtis mo
ꝓfessus ÷ quĩ ad apostasiã con¬
uersus post sattn. cui abrenun
dep̃dari nõ ꝑtimescit. pauperes
ap̃i quos p̃cioso sanguine su¬
o redemit uiolent̃ opprimens et
int̾ficiens. et bona eoꝵ diripieas.
Unde qr filius huiꝰ nr̃ȩ ecctȩ cu¬
idõ auctore p̃sidemꝰ debuerat

Expanded text:
overit charitas vestra, fratres mei, quod quidam vir nomine ille, diabolo suadente, postponens Christianam promissionem quam in baptismo professus est, per apostasiam conversus post Satan, cui abrenuntdepraedare non pertimescit, pauperes Christi, quos pretioso sanguine suo redemit, violenter opprimens et interficiens, et bona eorum diripiens. Unde quia filius hujus nostrae Ecclesiae, cui Deo auctore praesidemus, debuerat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possit iflare. Sic̃ autẽ de oõ seriptitẽ
Qui doc& hominẽ scientiã. Ita etiã scrip¬
tũ ẽ Haritas ex dõ ẽ. Itẽ .uͫ. capitulo
ut qͥsqͥs diecerit idõ nob̾ grãm iusti¬
ficationis dari ut qd facere ꝑ lib̾ũ
uibemꝰ arbitriũ facęlieis possumꝰ ĩplere

Expanded text:
n possit inflare. Sicut autem de Deo scriptum est: Qui docet hominem scientiam , ita etiam scriptum est: Charitas ex Deo est : Item quinto capitulo, ut quisquis dixerit ideo nobis gratiam justificationis dari, ut quod facere per liberum jubemur arbitrium, facilius possimus implere
Abbreviated transcription (Latin):
UII dẽ xp̃ianã uenire desiderantib
IxEXVIIIDe illis quide heresi ad fine uenire
desiderant
XC Deiudeis sixp̃ianũ mancipiũ cirrũciderint.
XCI. Quid b̃s gregorius de iudeis p̃ceperit
XCII. Beillis baptiqatis quippericulo mortis adiaconi¬
b baptrtati fuerint I

Expanded text:
dem Christianam venire desiderantibus. LXXXIX. De illis qui de haeresi ad fidem venire desiderant. XC. De Judaeis, si Christianum mancipium circumciderint. XCI. Quid sanctus Gregorius de Judaeis praeceperit. XCII. De illis baptizatis qui pro periculo mortis a diaconibus baptizati fuerint.
Abbreviated transcription (Latin):
uitates uenire solent.
Lxxx. Dechrismate qđ seꝑ subsera eẽ debeat.
exxi He iudeis quomͦ ante baptismũ examinari
debeant
lxxxiiDe iudeis ut nullus eis uĩ ad credendum
debeat inferre.
ocex Ut udeoꝵ filubaptiꝗati abcoꝵ consortio
separari debeant.
lxxx Ut nilla cõmunio sit hebreis ad fidẽ xp̃ia

Expanded text:
lent. LXXX. De chrismate quod semper sub sera esse debeat. LXXXI. De Judaeis, quomodo ante baptismum examinari debeant. LXXXII. De Judaeis, ut nullus eis vim ad credendum debeat inferre. II. Ut Judaeorum filii baptizati ab eorum consortio separari debeant. LXXXIV. Ut nulla communio sit
Abbreviated transcription (Latin):
auariciã & turpĩa lucra sectant᷑.
oblitiq diuinȩ scripturȩ dicentis.
qͥ peccuniã suã ñ dedit ad usurã
mutuũ dantes centesimas exiguns
Iuste cenfuit sci a magna sẏnodus
ut siqͥs inuentus fuerit postbanc
definitionẽ usuras accipiens aut
ex ad inuentione aliquod uel quo¬
libet mͦ negotiũ transiens. aut
hemiolia id ÷ stulpa eocigens
uł aliquod tale ꝓrsus ex cogitans
turpis lucri gratia deiciantur
adero & aliẽnus existat̾ a regula

Expanded text:
a lucra sectantur, oblitique divinae Scripturae, dicentis: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram, mutuum dantes, centesimas exigunt: juste censuit sancta et magna synodus, ut si quis inventus fuerit post hanc definitionem usuras accipiens, aut ex adinventione aliqua, vel quolibet modo negotium transigens, aut hemiolia, id est sescupla, exigens, vel aliquid tale prorsus excogitans turpis lucri gratia, dejiciatur a clero, et alienus existat a regula
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s quasi hospes fieri debet.
et priuatã domũ non habeat.
sed quasi hospes ficridebet ut xp̃c
ait. Filius hominis non habet
ubi caput suum reclinet. Vt ep̃i

Expanded text:
pus quasi hospes fieri debet, et privatam domum non habeat, sed quasi hospes esse debet, ut Christus ait: Filius hominis non habet ubi caput suum reclinet. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis pbr contra laicũ uel laicus contra
pƀrm aliquam habet querimoni&
Laicꝰ ꝑ iuram̃ tũ si necessesit se expur¬
get pbr uero uice iuramenti ꝑsane¬
tã consecrationẽ in terrogetur
quia sacerdotes ex leui cãusann
iurare non debent. Manus ꝑq
Cũ dñs in euangelio suo disciplis
sus quorũ uicẽ nos indigni in scã
gerimus a eccła: dicat. Nolite
om̃ino urare Sit autẽ sermo
ur̃. est : est non  non ++a
Q uod autẽ his habundantius est.
exmalo

Expanded text:
Si quis presbyter contra laicum, vel laicus contra presbyterum aliquam habet querimoniaeLaicus per juramentum, si necesse sit, se expurget: presbyter vero vice juramenti per sanctam consecrationem interrogetur: quia sacerdotes ex levi causa jurare non debent. Manus percum Dominus in Evangelio discipulis suis, quorum vicem non indigni in sancta gerimus Ecclesia dicat: Nolite omnino vester, est, est, non, non. Quod autem his abundantius est, ex malo
Abbreviated transcription (Latin):
TERAS OREATURAS ABIRUCIO
NO SUNT CREATE. CBLI¬
as hominm non ẽs diea¬
mus ab inicio int̾ cetãs intellectu¬
ales natas nec semelcreatas ut
origenes fingit neq eũ corporib
ꝑ coritũ seminari sicut luciferiani
& cirillus. & aliquantinoꝵ p̃sum̃tes
affirmant. quasi nat᷑e Consequentia
seruiente sed dicimꝰ corpꝰ totũ ꝑcon¬
iungi copulã seminari dĩ uero ni¬
dicio coqͣgulari in uulua & fingi
atq formari formato iã corpore

Expanded text:
s ab initio non sint creatae. Animas hominum non esse dicimus ad initio inter caeteras intellectuales naturas, nec semel creatas, ut Origenes fingit: neque cum corporibus per coitum seminari, sicut Luciferiani et Cyrillus, et aliqui Latinorum praesumentes affirmant, quasi naturae consequentia serviente: sed dicimus corpus tantum per conjugii copulam seminari, Dei vero judicio coagulari in vulva, et fingi, atque forma
Abbreviated transcription (Latin):
i expositis quia collata ab om̃ib:
sed canib expom quos colligere ca¬¬
lũnarũ inctu quamuis infelix ap̃
id obseruandũ ẽ: ut secundũ statuta
fidelissimoꝵ augustoꝵ. pussimoꝵꝙ
pͥncipũ. quisquis expositũ colliget.
de altare dñi cotidie minister ad nun¬
tiet. ab eccłastico expositũ et̃. collecs¬
tum ut intra dies decem ad expositi¬
onis diem expositũ recipiat. Siquis
se ꝓbauerit agnouisse collectori
erit ad p̃sens retribuat. aut in ꝑpetuũ
cũ dĩgr̃ã siuoluerit possideat. Siqͥd
expositoꝵ ordine correctorũ repe¬
titor uł calũniator extiterit: ut ho¬
micida habendus est.

Expanded text:
 expositis, quia collata ab omnibus sed canibus exponi, quos colligere calumniarum metu, quamvis infelix a prid observandum est ut secundum statuta fidelissimorum Augustorum, piissimorumque principum, quisquis expositum colliget, de altari Dominico die minister annuntiet ab ecclesiastico expositum esse collectum, ut intra dies decem ab expositionis die expositum recipiat, si quis se probaverit agnovisse, collectiori erit, ad praesens retribuat, aut in perpetuum cum Dei gratia, si voluerit, possideat. Si quis expositorum hoc ordine collectorum repetitor, vel calumniator exstiterit, ut homicida habendus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Nelcitum ÷ aurib scõiũ sacerdotũ
quendã Alterius uxorẽ stupro ui¬
olasse. in suꝑ & mechę uiuente ui¬
ro suo iuram̃tum dedisse : ut post
legitimi mariti mortẽ. si super¬
uixisset duceret uxorem. Qđ fac¬

Expanded text:
elatum est auribus sanctorum sacerdotum, quemdam alterius uxorem stupro violasse, insuper et moechae, vivente viro suo, juramentum dedisse, ut post legitimi mariti mortem, si supervixisset, duceret uxorem. Q
Abbreviated transcription (Latin):
et frĩcide ꝑ unuꝰ anni circulũ ante
fores aeccła orantes Eñĩ clementiam
ꝑ seuerent. Cõpleto anni circulo. in
usq du uniuꝰ anni spatium finiatur
stent. his ita ꝑactis. si penitentiȩ
fructus in eis conspicitur corporis et
sanguinis dñi participes fiant. ut non
obdurentur desꝑatione : Carnẽ non
manducent omnib dieb uitȩ illorũ ie¬
iunent autẽ usq ad nonã cotidie. ex¬
ceptis festis dieb atq dñicis. Abstinꝰ¬
Abuxorib si habuerint ñ se parentur.
Tẽpꝰ autẽ huiꝰ penitentiȩ in ep̃orũ ponimꝰ
arbitrio ut scđm conuersionẽ illorũ
aut extendẽ uel munere ualeant

Expanded text:
e 223 per unius anni circulum ante fores basilicae orantes Domini clementiam perseverent. Completo anni circulo, intusque dum unius anni spatium finiatur, stent. His ita peractis, si poenitentiae fructus in eis conspicitur, corporis et sanguinis Domini participes fiant, ut non obdurentur desperatione. Carnem non manducent omnibus diebus vitae illorum. Jejunent autem usque ad nonam diei ceptis festis diebus atque Dominicis, abstineAb uxoribus, si habuerint, non separentur. Tempus autem hujus poenitentiae in episcoporum ponimus arbitrio, ut secundum conversationem illorum, aut extendere
Abbreviated transcription (Latin):
UM ep̃s suam
Idiocesim circuit. archidia¬
conus aut archipbr eum pretire
debet. uno aut duobus diebus
per parro echias quas uisitaturus
est. Et conuocata plebe. annun¬
tiare debet e proprupastoris
aduentum ut om̃s exceptis in¬
firmis adeius sy nodũ die deno¬
minata in pretermisse occurrant.
et omnimodis ex auctoritate scoꝵ
canonum precipere et minaciter
denuntiare debet. quod siquis
absq graui necessitate defuerit:
procũl dubio a communione xp̃ia¬
na sit repellendus. Deinde assci¬
tis secum presbiteris qui in il lo
seruitium debent exhibere xp̃o.
quicquid deminoribus et leuio¬
ribus causis corrigere potest
emendare satagat. ut pontifex
ueniens nequaquam in faciliorib
negotis fatigetur: aut sibi in mo¬
rãri amplius necesse sit ibi quam
expensa sufficiat. Ait enun dñs
ad morsen de huius modi cooꝑa¬
toribus. Ut tecum inquitꝰ susten¬
tent onus populi. et non tusolus
graueris. Et beatus iohannes
baptista aduentum dñi precu¬
currit predicando dicens.

Expanded text:
pus suam dioecesim circuit, archidiaconus vel archipresbyter eum praeire debet uno aut duobus diebus per paroechias quas viest, et convocata plebe, annuntiare debet proprii passoris adventum, et ut omnes exceptis infirmis ad ejus synodum die denominata impraetermisse occurrant, et omnimodis ex auctoritate sanctorum canonum praecipere, et minaciter denuntiare debet, quod si quis absque gravi necessitate defuerit, procul dubio a communione Christiana sit repellendus. Deinde adscitis secum presbytservitium debent exhibere episcopo, quidquid de minoribus et levioribus causis corrigere potest, emendare satagat, ut pontifex veniens nequaquam in facilioribus negotiis fatigetur, aut sibi immorari amplius necesse sit ibi, quam expensa sufficiat. Ait enim Dominus ad Mosen, de hujuscemodi cooperatoribus: Ut tecum, inquit, sustentent onus populi, et non tu solus graveris. Et beatus Joannes Baptista adventum Domini praecucurrit praedicando, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
palmatis ꝑ singula psalt̾ia: exci¬
sant .ii. annos. Lxx& psalmici
totidẽ uenus ꝑ noctẽ. & cũ pil¬
matis .ccc. excusant biduanĩ
excusant annũ. C soł datim

Expanded text:
singula psalteria, excusant duos annos, 75 psalmi cum totidem veniis per noctem, et cum palmatis trecentis excusant biduanam.excusant annum. Centum
Abbreviated transcription (Latin):
ui ieiunare ñ potest. & ñ li¬
bet unde redimat. & ep̃sis
serere mei ds̃. & septuagies ptat
tẽ psalmos nescit: ꝓ uno dieqũ
in pane & aqͣ ieiunare debet aen¬
ties ꝓsternat se in t̾rã. & ꝑsin¬
gulas genuflexiones. Pat̃ r̃

Expanded text:
ui jejunare non potest, et non habet unde redimat, et psalmoMiserere mei, Deus. Et septuagies prosttem psalmos nescit, pro uno die quem in pane et aqua jejunare debet, centies prosternat se in terram, et per singulas genuflexion
Abbreviated transcription (Latin):
& iudicibus hoc sũmopere
cauendũ ÷ : ut iuste iudi¬
cent. & nequaq iniudicio mu¬
nera seu ꝑsoncs accipiant.
Dicente hño. Non accipicis ꝑ¬
sonã nec munera: qr munera
excecant oculos sapiencium.
et muttnt uerba iustorum.
S ministros quos uicarios
et centenarios uocant. iusto
habere debent: ne forte eoꝵ
aucricici aut rapcicitate ppłs
grauetur. et amissis faculta¬
tibꝰ in pciupertatẽ redigat᷑
Testes uͦ ꝓbatissimi & pauci

Expanded text:
 judicibus hoc summopere cavendum est, ut juste judicent, et nequaquam in judicio munera seu personas accipiant, dicente Domino: Non accipias personam nec munera: quia munera excaecant oculos sapientium, et mutant verba justorum: sed ministros, quos vicarios, et centenarios vocant, justos habere debent, ne forte eorum avaritia aut rapacitate populus gravetur, et amissis facultatibus in paupertatem redigatur. Testes vero probatissimi et pauci
Abbreviated transcription (Latin):
Ułas m̃suras. ⁊ pondera in iusta
& sic̃ indiminis legib cen¬
sitũ. ẽ. & in capitulari dñco
continet᷑. & iste sacer comĩentꝰ
statuit. sic omnib obseruare
placet. Et sĩ qͥs iustasm̃suras
iusta ponda lucri causa muta¬
re p̃s̃pserit . xxx d̾ in pane

Expanded text:
as mensuras, et pondera injusta,  sicut in divinis legibus sancitum est , et in capitulari Dominico continetur, et iste sacer conventus statuit, sic omnibus nobis observare placet. Et si quis justas mensuras et justa pondera lucri causa mutare praesumpserit, in pane
Abbreviated transcription (Latin):
ad neccendum uidetur ut oblationes¬
quȩ in altari offeruntur. De sabba¬
to in sabbatum semper in uouentui.
quia panis ꝓpositionis qui super m̃sã
dñi ponebantur asabbato semper¬
mutabuntur ne dueruati mucidi
fiant. et ut quȩdã seliunt igne
concremene. Qđ si aliquis diabolo
instigante haec facere p̃sũpserie
anathema sita¬

Expanded text:
adnectendum videtur, ut oblationesquae in altari offeruntur, de Sabbato in Sabbatum semper innoventur: quia panes propositionis, qui super mensam Domini ponebantur, a Sabbato mutabantur, ne diu servati mucidi fiant, et, ut quidam saeviunt, igne concrement. Quod si aliquis diabolo instigante hoc facere praesumpserit, anathema sit
Abbreviated transcription (Latin):
auendũ. ẽ. Et sũ mopere p̃ca uen¬
dũ. ac ꝑ uirtutẽ xp̃i sanguinis
int̃dicendũ ep̃is et regibus. et om̃ib
sublimiorib potestatib. atq cunctis
fau̾torib et electorib quoꝵ cumq
atq consensorib seuordinatorib in
gradu ȩcclesiastico. ut nemo ꝑ symo¬
nacã heresim regiminis locũ obti¬
neat. quacũq factione calliditate
ꝓmissione seu cõmoditate aut do¬
natione ꝑse aut ꝑ emissam ꝑsonam.
cũ sp̃s sc̃s int̃ cȩtera docum̃ta ꝑ os¬
lare flagitium. et alibi. quis quis
piscit. et alibi. Dolens inquirdico.
gemens denuntio. quia sacerdotiũ
qđ apud uos intercecidit foris diu
stare non poterit.

Expanded text:
avendum est et summopere praecavendum, ac per virtutem Christi sanguinis interdicendum episcopis et regibus, et omnibus sublimioribus potestatibus atque cunctis fautoribus et electoribus quorumcunque, atque consensoribus seu ordinatoribus in gradu ecclesiastico, ut nemo per simoniacam haeresim regiminis locum obtineat quacunque factione, calliditate, promissione, seu commoditate, aut datione per se aut per emissam personam, cum Spiritus sanctus inter caetera documenta lare flagitium. Et alibi : Quisquis piscit. Et alibi : Dolens, inquit, dico, gemens denuntio, quia sacerdotium quod apud vos intus cecidit, foris diu stare non potuit. C
Abbreviated transcription (Latin):
predicandum est pro quibus crimi¬
nibus homines cum diabolo depitatͤ
que a postdus sic enumerat. forni¬
catio inmundicia luxuria iboloꝵ
seruitus. ueneficia. immiciciȩ. eon¬
tentiones. emulationes ire. rixe.
oissensiones. secte. inuidie. homi¬
cidia. ebrietates. cõmessationes.
& his similia. Qui talia agunte
Regnum dei non conseqͥuent᷑.
& ideo hec cum omni studio
prohibeantur.
NUI EGREDIATUR SACOROO¬

Expanded text:
praedicandum est, pro quibus criminibus homines cum diabolo deputantur, quae Apostolus sic enumerat: Fornicatio, immunditia, luxuria, idolorum servitus, veneficia, inimicitiae, contentiones, aemulationes, irae, rixae, dissensiones, sectae, invidiae, homicidia, ebrietates, comessationes et his similia. Qui talia agunt, regnum Dei non consequentur . Et ideo haec omnia cum omni studio prohibeantur. nullus egrediatur sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
insua fuerit ȩccła. fugiendum
est ad alteram. eiꝙ sociandum di¬
cente dño. Si per secuti uos fuerint
inuna ciuitate : fugite ad aliam.
Si autẽ utilitatis causa fuerit mu¬
tandus : non perse hoc agat. sed
fratribus inuitantibus et auctori
tate huius scẽ sedis faciat. non am¬
bitus causa sed humilitatis

Expanded text:
in sua fuerit Ecclesia, fugiendum est illi ad alteram, eique est sociandus, dicente Domino: Si persecuti vos fuerint in unam civitatem, fugite in aliam . Si autem utilitatis causa fuerit mutandus, non per se hoc agat, sed fratribus invitantate hujus sanctae sedis faciat, non ambitus causa, sed utilitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ int̃ heredes eccłȩ in reb ꝓpͥis
Aconstitutȩ diuidantur. et tantã
ꝑ eandẽ diuisionẽ simultates ori¬
untur ut de uno altari .iiͦuͬ partes
fiant. et singulae partes singulos ha¬
beant prbos. Qđ sine discordia et
simultate. nullo modo feripotest.
Vnde nob uisũ ẽ. qđ huuis cemodi
eccłe inter heredes diuidi ñ debe¬
ant. etsi ñ contentiones uenerint: et
simultates int̃ eos surrexerint. ꝑ quas
sacerdos suo ibi officio canonicȩ fun¬
gatur p̃cipiatur abep̃o ciuita¬
tis utnullo modo ibi missarũ solẽ¬
nia celebrentur donec illi ad conco¬
rdiã redeant: et pari uoto atq con¬
silio. eccła illa sacerdotẽ canonicȩ
habeat qui libe suũ ministeriũ ibi
pagere possit¬

Expanded text:
od inter heredes ecclesiae in rebus propriis constitutae dividantur, et tanta per eandem divisionem simultas oriatur, ut unius altaris quattuor partes fiant, et singulae partes singulos habeant presbiteros; quod sine discordia et simultate nullo modo geri potest. Unde nobis visum est, quod huiuscemodi ecclesiae inter heredes dividi non debeant. Et si in contentionem venerint, et simultates inter eos surrexerint, per quas sacerdos suo ibi officio fungi non possit, praecipiatur ab episcopo civitatis, ut nullo modo ibi missarum solempnia celebrentur, donec illi ad concordiam redeant, et pari voto atque consilio ecclesia illa sacerdotem canonice habeat, qui libere suum ministerium ibi peragere possit
Abbreviated transcription (Latin):
t deorum filios uł filias baptiçatos
ne parentum ultra in uoluant᷑ erron¬
bus. ab eorum consortio separari decer
aut sub eorum conuersatione cultũ
fidei discant. atq in melius constituti.

Expanded text:
eorum filios vel filias baptizatos, ne parentum ultra involvantur erroribus, ab eorum consortio separari decernut sub eorum cura et conversatione cultum fidei discant, atque in melius constituti,
Abbreviated transcription (Latin):
iaconis similiter qui immolauer
honorem quidem habeant cessent
ab omni sacro misterio siue apane
a calice offerendo uł predicando
Quod si quidem epõrum consciisunt
laboris eorum ⁊ humilitatis et mani¬
suetud inis et uoluerint eis aliquid
amplius tribuere uel adimere p enes
ipsos erit potestas¬

Expanded text:
iaconi similiter, qui immolaverunt, honorem quidem habeant, cessent vero ab omni sacro mysterio, sive a pane, sive a calice offerendo, vel praedicando. Quod si quidam episcoporum conscii sunt laboris eorum, et humilitatis, et mansuetudinis, et voluerint eis aliquid amplius tribuere, vel adimere, penes ipsos erit potestas
Abbreviated transcription (Latin):
t sponsus ac sponsa cũ precib. &ob¬
lacionib. a sacerdote benedicantur.
et legitimis sponsetur dotibus.
et apcranimphis custodiatur. et
publice solẽpnit̃q accipicitur.
Biduo gtiam actriduo abstineant
se. & docetintur ut castitaitẽ in¬
terse custodiant. certisq tẽporib
tiubant. ut filios non spurios sed
hereditarios dõ ⁊ scło generent.

Expanded text:
t sponsus ac sponsa cum precibus et oblationibus a sacerdote benedicantur: et legibus sponsetur ac donetur, et a paranymphis custodiatur, et publice solemniterque accipiatur. Biduo etiam ac triduo se abstineant, et doceantur ut castitatem inter se custodiant, certisque temporibus nubant, ut filios non spurios, sed haereditarios Deo et saecula generent.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ multi urorũ ante nupcias
concubinas sibi adherere Note
erubescunt. Quas pos⁊ aliquot
annos dimictunt: ⁊ sic postea
legitimas accipiunt. Unde corã
funcio dm̃ & ista sẽꝑ ꝓhibuisser
inumquã ei placuisse. et praci¬
pue tẽporibus xp̃ianis concubi¬
nos habere num quam licet nec
umquam licebit

Expanded text:
 multi virorum ante nuptias concubinas sibi adhaerere non erubescunt, quas post aliquot annos dimittunt, et sic postea legitimas uxores accipiunt. Unde coram nuntio, Deum et ista semper prohibuisse, et nunquam ei placuisse. Et praecipue temporibus Christianis concubinas habere nunquam licet, et nunquam licebit
Abbreviated transcription (Latin):
on licet incollectione her¬
barum medicinalium ali¬
quas obseruciciones ł incantaci¬
ones ad tendere : nisi tuntũ cũ
simbolo diuino. et orcicione
noretur

Expanded text:
on licet in collectione herbarum medicinalium aliquas observationes vel incantationes attendere, nisi tantum cum symbolo divino et oratione noretur.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ pediculi dicunt᷑. uel urmĩ
bibit. siue stc̃ora comedit. si ufan.
funit. aut pueri: uapulent. Sun

Expanded text:
qui pediculi dicuntur, vel urinam bibit, sive stercora comedit, si infantes sunt vel pueri, vapulent; si in
Abbreviated transcription (Latin):
bbas ꝓhumiliaicione &cũ ꝑmissio¬
ne ep̃i locũ suũ derelinquere¬
de ipsis sihñt: sinaũ de extraneis
Nec ep̃s debet abbem uolent̃ reti¬
nere in loca suo. Congregacio uero¬
debet eligere sibi abbem post mor¬
tẽ abb̃is sui. ł eo uiuente si ipse
discesserit uel peccauerit Ipse &¬
enĩ non potest aliquẽ ordinare de
suis ꝓpinquis aut amicis sine uo¬
luntate fr̃m¬

Expanded text:
pro humiliatione, et cum permissione episcopi, locum suum relinquerede ipsis si habeant, sin autem de extraneis. Nec episcopus debet abbatem violenter retinere in loco suo. Congregatio debet eligere sibi abbatem post mortem abbatis sui, vel eo vivente, si ipse discesserit, vel peccaverit. Ipse enim non potest aliquem ordinare de suis propinquis vel amicis, sine voluntate fr
Abbreviated transcription (Latin):
buit. ut adlum̃ caritatis uix redi¬
re possint: hoeiͥgit᷑ et similiũ dis¬
cordantiũ fr̃um oblationes iuga
antiqͣ cͣanonũ diffinitiones nullo mͦ
recipiendas ẽẽ censemꝰ. ꝑsonis tamen
discordantiũ id speciali diffinitione
p̃cipimꝰ. ut antequã eos reconciliatio
uera innectat: nullus eoꝵ accedere
adaltare dñi audeat uel grãm cõ¬
munionis sc̃ȩ ꝑcipiat. Sed geminato
tẽpore ꝑpęnitentiã cõpensabunt.
quo discordiȩ seruierunt. Qđ siunꝰ
eoꝵ alio contẽpnente ad satis fac¬
tionẽ caritatis currerit ex eo tẽpore
iã pacificus intra ȩccłam recipidu.¬
t̃. ex quo ad concordiam festinasse
conuincitur. sententia tamen suꝑi¬
ori seruata. ut tẽpus qđ in ira ex¬
de ep̃o suo querelã faciat. nisi pͥus
eũ deeadẽ sepe int̾pellet. cxxxiii

Expanded text:
buit, ut ad lumen charitatis redire vbuit, ut ad lumen charitatis redire vix possint. Horum igitur et similium discordantium fratrum oblationes, juxta antiqrecipiendas esse censemus. Personis tamen discordantium id speciali definitione praecipimus, ut, antequam eos reconciliatio vera innectat, nullus eorum accedere ad altare Domini audeat, vel gratiam communionis sanctae percipiat: sed geminato tempore per poenitentiam compensabunt, quo discordiae servierunt. Quod si unus eorum, alio contemnente, ad satisfactionem charitatis cucurrerit, ex eo tempore jam pacificus intra Ecclesiam recipietur, ex quo ad concordiam festinasse convincitur: sententia tamen superiori servata, ut tempus quod in iram exde episcopo suo querelam faciat, nisi prius eum de eadem saepe interpellet. Si
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is qui odit proximum exdia¬
bolo est. Dilectione enim sola
discernitur. quis ex quogenitꝰ
ad probetur dicente iohanne.
In hoc manifesti sunt filii dei:
et filii diaboli. Om̃is qui ñ facit
iusticiam non est ex dõ: ñ dili
tis: ut diligatis alterutrum.
Et post paululũ. Om̃is quiodit
frẽm suũ homicida est. Et scitis
qm̃ om̃is homicila: non habet
uitã ȩt̃nã in se manentẽ. Ecce
homicida esse ꝓbabilit̃ declara¬
t᷑ : qui a frat̾na societate claudi¬
t. Nã et manꝰ ñ moueat ad occi
Uiuit ille: et iste iã int̃fector con¬
uincit᷑. Cũ igit᷑ his p̃ceptis beatꝰ¬
apłs paulus consona p̃dicatione
concordet dicens. Non occidat sol
suꝑ iracundiam ur̃am : et nolite lo¬
cũ dare diabolo. Relatȩ sunt nob̾
quorũdã sacerdotũ ꝑsonȩ intantã
obstinationis efferbuisse discordi¬
am. ut ñ solũ illos abira occasusso¬
lis ñ reuocet: sed nesin nos equidẽ
trans actio tẽporũ adbonũ carita¬
tis inclinet. Quippe inquorum

Expanded text:
, ita et omnis qui odit proximum, ex diabolo est. Dilectione enim sola disceapprobetur, dicente Joanne: « In hoc manifestati sunt filii Dei, et filii diaboli; omnis qui non facit justitiam non est ex Deo, et non dtis, ut diligamus alterutrum, et post paululum: « Omnis qui odit fratrem, homicida est. Et: Scitis quoniam omnis homicida non habet vitam aeternam in se manentem . Ecce homicida esse probabiliter declaratur, qui a fraterna societate dividitur. Nam etsi manus non moveat ad occidVivit ille, et iste jam interfector convincitur. Cum igitur his praeceptis B. Apostolus Paulus consona praedicatione concordet, dicens: Non occidat sol super iracundiam vestram; Et, Nolite locum dare diabolo ; relatae sunt nobis quorumdam sacerdotum personae in tantam obstinationis efferbuisse discordiam, ut non solum illos ab ira occasus solis non revocet, sed ne annosa quidem transactio temporis ad bonum charitatis reclinet, quippe in quorum
Abbreviated transcription (Latin):
sy nagrga quã in ipso asuentũ saluatoris
xpĩanos ossae ꝑsecuta. dũ in marteres dualue
iã exciuerit magnã erudelitatẽ etũ hgtꝰ
Crudelior. tam̃ erit sub antraxp̃i tẽpordis
quando etiã erit soluendus. Nã si tnta
ligitꝰ facere potuit. quanta solutꝰ fciet.
Quanto ꝓpinquiꝰ finem mundi dubolas

Expanded text:
lvatoris Christianos esset persecuta. Dum in martyres diabolus jam exercuerit magnam crudelitatem etiam ligatus, crudelior tamen erit sub Antichristi temporibus, quando etiam erit solvendus. Nam si tanta ligatus facere potuit, quanta solutus faciet? Quanto propinquius finem mundi diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
ccłaelu ce ꝓt̾ amorẽ ampliorẽ obser
ui delic& om̃iũ nobiliũ nostroꝵ
nos met ipsos corrigentes. posterisq:
nostris exemplum dantes uolumꝰ
ut nullus sacerdos in ostẽ ꝑgat
nisi duo uł tres ep̃i tantũ electione
ceteroꝵ ꝓt̃ benedictionẽ. popłiq
reconciliacionẽ. & cũ illis electi
bab̾e. sacratiq ola cũ sacris p̾eib
unccionẽ inpendere seiant. & hoc
maxime p̃ udere. ne sine uiatico
quis descło recedat

Expanded text:
iorem observvidelicet omnium nobilium nostrorum nosmetipsos corrigentes posterisque nostris exemplum dantes volumus, ut nullus sacerdos in hostem pergat, nisi duo vel tres episcopi electione ceterorum propter benedictionem populique reconciliationem et cum illis electi habere, sacratique olei cum sacris precibus unctionem impendere et hoc maxime previdere, ne sine viatico quis de seculo recedat
Abbreviated transcription (Latin):
statuendũ. ut ꝗd adeligendũ
ep̃m conuenerimꝰ. si qua contradic¬
tio fuerit oborta. quia talia fac¬
ta sunt apudnos. non p̃sumant
adpurgandũ eũ quior dinadus ẽ
tres ep̃i iã postulent᷑ adnumerũ
supͣdictoꝵ si haberi possunt duo
dic̃tiũ Postremoetiã illa quȩ ob¬
iciunt᷑ ꝑtractent᷑. et cũ purgatꝰ
fuerit sub conspectu publico. ita
demũ ordinet᷑. Si his cũ ur̃ȩ sc̃itatis
animo concordat. roboret᷑ ur̃ȩ di¬
gnationis responsione. Ab uniuer¬
sis ep̃is dictũ ẽ satis placet.

Expanded text:
statuendum, ut quando ad eligendum episcopum convenerimus, si qua contradictio fuerit oborta quia talia facta sunt apud nos non praesumant ad purgandum eum qui ordinandus est, tres episcopi, sed postulentur ad numerum supra dictorum si haberi possint unudicentium, postremo illa etiam quae objiciuntur pertractentur; et cum purgatus fuerit sub conspectu publico, ita demum ordinetur. Si hoc cum vestrae sanctitatis animo concordat, roboretur vestrae dignationis responsione. Ab universis episcopis dictum est: Satis placet.
Abbreviated transcription (Latin):
cłȩ fuerit epõ coiseeratus.
ut abeo ꝑ cõmen daticias l¬
teras suscipiatur. Multi ei
sibim& ipsis mendaces. multo¬
ciens serui cuiꝰq fugũ arripien¬
tes acdnĩs suis : seipsos quasi
consegratos pƀros annunciant

Expanded text:
e fuerit episcopo consecratus, aut ab eo per commendatitias litteras suscipiatur. Multi enim sibimetipsis mendaces, multoties servi cujusquam fugam arripientes, dominis suis semetipsos quasi consecratos presbyteros annuntiant
Abbreviated transcription (Latin):
uigorẽ ecłicisticũ conseruane
ita ut di om̃s suis subiacean
epĩs. & ab illis doceant᷑ Pror¬
tũ quippe ÷ adño. Reddite
que sunt cesaris cesari : &ques¬

Expanded text:
vigorem ecclesiasticum conservare, ita clerici omnes suis subjaceant episcopis, et ab illis doceantur. Praeceptum quippe est a Domino: Reddite quae sunt Caesaris, Caesari, e
Abbreviated transcription (Latin):
tos qui in rationabilit̃ uixerint &lepa
in iusti criminis alios polluer̃. p̃cepu
scã sinodus int eosorare. qui spũ peri¬
clitant᷑ inmundo.

Expanded text:
os qui irrationabiliter vixerint, et lepra injusti criminis alios polluerint, praecepit sancta synodus inter eos orare qui spiritu periclitantur immundo.
Abbreviated transcription (Latin):
is qui uiuente marito coniugem
illiꝰ adulterasse accusatur. ũ eo
in paimo de functo eandẽ sũpssisse
dinoscitur : omi modis publicȩ
penitenciȩ subigatur. Dequo ae¬
tiam post penitenciã p̃facti si
expedierit seruabit᷑ regula. ni¬
si force idem aut mulier iurum
qui mortuus fuerat occidisse note
titur : aut ꝓpinquitas aut alia
quelib& accio criminalis impediat
Qđsi ꝓbatũ fuerit : sine ulla spe cor¬
iugii cũ penitencia perpetuo ma¬
neant. Siaũ negauericse ehdem
feminã uiuentẽ marito nequaq
adulterasse. & p̃ftiti homicidii ne
gent legalit̾ famã suȩ opinionis.
& sũpto utantur coniugio. si aba
ut diximꝰ non impedierit racio

Expanded text:
Is qui vivente marito conjugem illius adulterasse accusatur, et eo in proximo defuncto eamdem sumpsisse dignoscitur, omnibus modis publicae poenitentiae subigatur. De quo etiam post poenitentiam praefatam, si expedierit, servabitur regula, nisi forte idem aut mulier virum qui mortuus fuerat occitur, aut propinquitas vel alia quaelibet actio criminalis impediat. Quod si probatum fuerit, sine ulla spe conjugii cum poenitentia perpetuo maneant. Si autem negaverit se eamdem feminam vivente viro nequaquam adulterasse, et praefati homicidii neugent legaliter famam suae opinionis, et sumpto utantur conjugio, si alia, ut diximus, non impedierit ratio
Abbreviated transcription (Latin):
Nopter multam perturbationẽ
& sediciones que fuint placuit
consuetudinem omnimodo ampu-¬
tari que propter regulam in
quibusdam partibus indetur
ao missani id ẽ. t de. eiuitate
in cuitatem. non episcopus. non
presbiter. non diaconus transfe¬
ratur. Si quis autem post defi¬
nitionem sancti & magni conci¬
lu tale aliquio agere tempta¬
uerit. & se hunus modi negoero
manciparit. hoc factum prors̾
in irritum ducatur & restitu-¬
atur ecclesię cui fuerit epis¬
łreode copus. aut presbiter. aut diaconꝰ
oromatus.

Expanded text:
opter multam perturbationem, et seditiones, quae fiunt: placuit consuetudinem omnimodis amputari, quae, praeter regulam, in quibusdam partibus videtur admissa: ita ut de civitate ad civitatem, non episcopus, non presbyter, non diaconus transferatur. Si quis autem, post definitionem sancti et magni concilii, tale quid agere tentaverit, et se hujuscemodi negotio manciparit, hoc factum prorsus in irritum ducatur, et restituatur Ecclesiae cui fuit episcopus, aut presbyter, aut diaconus ordinatus.
Abbreviated transcription (Latin):
iquis pb̃r pęnitentiã ab negauerit
morientib reus erit animarum.
Quia dñs dicit quacunq die
& non morietur. Vera enĩ conuersio
non solũ temporis sed cordis inspector
fessione
ultima peñsiT deneGanda.

Expanded text:
quis presbyter poenitentiam abnegaverit morientibus, reus erit animarum, quia Dominus dicit: Quacunque die et non morietur . Vera enim conversio non solum temporis, sed etiam cordis inspector fessionis. ultima poenitentia sit deneganda.
Abbreviated transcription (Latin):
trratos sciunt. sedcuius fidei fuerint
tismatis acceperunt. baptiçandi ñ
sunt. sed ꝑmanꝰ impositionẽ uirtute
sp̃s sc̃ĩ quã abhereticis acciꝑe nonpo¬
tuerunt. catholicis copulandi sunt.

Expanded text:
tizatos sciunt, sed cujus fidei fuerint,tismatis acceperunt, baptizandi non sunt, sed per manus impositionem virtutem Spiritus sancti, quam ab haereticis accipere non potuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ccusatores aũt & testes e̾e̾
ñ pꝰsunt qui in pocimo facti st̃
inimici ne irati nocere cupiant
ne lesi ul cisci se uelint. in offen¬
sis igit᷑ accusatoꝵ & testium
affectus querendus est. & non
suspectus

Expanded text:
ccusatores autem et testes esse non possunt qui in proximo facti sunt inimici, ne irati nocere cupiant, ne laesi ulcisci se velint. In offensis igitur accusatorum et testium affectus quaerendus est, et non suspectus
Abbreviated transcription (Latin):
Tp̃s qui eos quolibet munere ł
fauore. aut negligencia monere
Aut reuertentes suscipiat. aut
contẽpnentes de eccłici eiciat:
ex cõmimicatꝰ habeatur a colle¬
gio ceterorũ. quousq ł em̃daci¬
onis ł dc̃ipnacionis eoꝵ ab co
sentencia ꝓ mulgetur Qd a¬

Expanded text:
pus qui eos quolibet munere vel favore aut negligentia monere,aut revertentes suscipiat, aut contemnentes de ecclesia ejiciat, excommunicatus habeatur a collegio caeterorum, quousque vel emendationis vel damnationis eorum ab eo sententia promulgetur.
Abbreviated transcription (Latin):
in ȩccła catholica. aut baptigati. aut
rebaptiçatisunt ad ȩccłasticã militiã
ꝓrsus ꝑmittant᷑ accelere. Quib
satis eẽ debet quod incatholicorum
numerum sunt recepti. qm̃ de suo
or dine et cõmunione uidebitur
ferre iudicium quisquis uiola uerit¬
hȩc antistitum uel qui non remo¬
uerit eum quem exhis administe¬
rium lericale obrep sisse cogno¬
uerit. Curandũ uero maxime et
diocesi. pęnitentem. uel subian
positum sacerdotis aut eum qui
reconciliatum se eẽ dixerit sine ep̃i
suscipiat. Quod aliqua dissimula¬
tione negligitur: culpa tangit
ȩtiam lerum. qui locis in quibus
ħ minus curatum fuerit cõmora t
ne ꝑ latis parare uosconuenit. Qu¬
blu et ad animarum reparationẽ
nichil de eẽ uideatur. tam̃ sicu
noui aliquid et quod preterire
nos potuit fuerit reuelatum
scđm beatũ paulum apłm tacent
priore fidenter insinuet.. Quia
sp̃s sc̃s ubi uult spirat. maxime cumi
sua causa tractatur. Ne nos pige¬

Expanded text:
in Ecclesia catholica, aut baptizati, aut in Ecclesia catholica, aut baptizati, aut rebaptizaprorsus permittantur accedere, quibus satis esse debet, quod in catholicorum numerum sunt recepti, quoniam de suo ordine et communione videbitur ferre judicium, quisquis hoc violaverit antistitum, vel qui non removerit eum quem ex his ad ministerium clericale obrepsisse cognoverit. Curandum vero maxime, etdioecesi poenitentem, vel sub manu positum sacerdotis, aut eum qui reconciliatum esse se dixerit, sine epis civitate suscipiat, quod aliqua dissimulatione neglectum culpam tangit etiam clericorum, qui locis in quibus hoc minus curatum fuerit, commorantne perlatis, parere vos convenit, quibus licet ad animarum reparationem nihil deesse videatur, tamen si cui aliquid novi, et quod praeterire nos potuit, fuerit revelatum, secundum beatum Paulum apostolum , tacente priore, fidenter insinuet, quia Spiritus sanctus ubi vult inspirat, maxime cum sua causa tractatur, nec nos pige
Abbreviated transcription (Latin):
Quodsi anͭ ͤ p̃finitum penitentiȩ
tempus despectus a medicis aut
euidentibus pres susinditus recep¬
ta quisquã cõmunidgrã conuales¬
cit. seruemus in eo quod niceni cano¬
nes ordinarunt. ut habeatur inter
illos qui in oratione sola cõmuni¬
cant. donec impleatur spatium
temporis eidem p̃stitutum. Nec
catecuminos nr̃os qui subtili confes¬
sione bapticati sunt preterimus.
quia non est causa dissimilis. sicut
idem canones ordinarunt. eiusqͣi
quolibet modo xp̃m quẽ semel con¬
fessus ẽ abiurarit. Tribus annis int̃
audientessint et postea cũ catecu¬
utriusq ꝑsonas. quos uolentia
et pericuł coactos. iterationẽ bap¬
tismatis subisse constiterit . uł qui¬
e. aliquo cõm̃tohuius se facinoris¬
setd piacuł dixerunt non teneri. q¬
his pęnitentiã ꝑtriennium durare
decernimus. et ꝑmanus impositio¬
nẽ ad societatẽ recipi sacramenti
illo ꝑom̃ia custodito. ne exhis
umquam inqualibet ȩtate alibi quã

Expanded text:
Quod si ante praefinitum poenitentiae Quod si ante praefinitum poenitentiae tempus despectus a medicis, aut evidentibus mortis pressus indiciis, recepta quisquam communionis gratia convalescit, servemus in eo quod Nicaeni canones ordinarunt, ut habeatur inter illos qui in oratione sola communicant, donec impleatur spatium temporis eidem praestitutum. Nec catechumenos nostros, qui sub tali professione baptizati sunt, praeterimus, quia non est causa dissimilis sicut iidem sancti canones ordinarunt ejus qui quolibet modo Christum, quem semel confessus est, abjurarit, tribus annis inter audientes sint, et postea cum catecutriusque personas, quos violentia et pericutismatis subiisse constiterit, vel qui aliquo commento, hujus se facinoris piaculis dixerint non teneri, in poenitentia per triennium durare decernimus, et per manus impositionem ad societatem recipi sacramenti, illo per omnia custodito, ne ex his unquam, qui in qualibet aetate alibi quam