comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cut etiam omne mortaliũ
genus ẽe iudicanlũ. Quia
enim duo denario sepe nu¬
mero solet in scripturis uni¬
uersitas designari: ꝑ duo¬
decim sedes apostoloꝵ. om
tium: ⁊ per duodecim trib
isrł uniuersitas eoꝵ qui iu¬
clicanch sunt ostenditur.
quod cluo sunt ordinẽ
electoꝵ in iulicio futuri.
Unus iudicantiũ cũ clño
de quib hoc in loco memo¬
ratur qui reliquerũt om¬
nia. ⁊ secuti sunt illũ. Aliꝰ
iuclicanclus a dño. qui nõ
quidem omnia sua parit̾
reliquerunt. sed de his ta¬
nen que habebant cotidi¬
anas dare elemosin as pau¬
perib xp̃i curabant. Unde
auclituri sunt in iuclicio.
uenite beneclicti pr̃is mei:
possidete paratum uobis
regnum a constitutione
muncli. Esuriui enim: ⁊
declistis michi mancluca¬
re. Sitiui: ⁊ declistis michi
bibere. Et cetera quoꝵ in
superiorib huius lectiõis
clominus meminit: cum
principe quodam interro
gante quid boni facie ⁊do
uitam posset habere perpe¬

Expanded text:
cut etiam omne mortalium cut etiam omne mortalium genus esse judicandum. Quia enim duodenario saepe numero solet in Scripturis universitas designari, per duodecim sedes apostolorum jut per duodecim tribus Israel universitas eorum qui judicandi sunt ostenditur. quod duo sunt ordines electorum in judicio futuri: unus judicantium cum Domino, de quibus hoc loco memoratur, qui reliquerunt omnia, et secuti sunt illum: alius judicandorum a Domino, qui non quidem omnia sua pariter reliquerunt, sed de his tantum quae habebant quotidianas dare eleemosynas pauperibus Christi curabant. Unde audituri sunt in judicio: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi. Esurivi enim, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere , et caetera, quorum et in superioribus hujus lectionis Dominus meminit, cum prgante quid boni faciendo vitam posset habere perpe
Abbreviated transcription (Latin):
nomine laborantes. ĩ alia
p̾miũ sperare dñs docuit.
idest in regeneratione: cũ
uidelicet in uitã immorta¬
lem fuerimus resurgendo
regenerati: qui in uitam
calucam fueramus mor¬
taliter geniti Et iusta ꝓriꝰ¬
retributio: ut qui hic pro
xp̃o humane gloriam celsi¬
tudinis neglexerãt: illit
ficati. inclices cum eo hu¬
mane conũsationis asside¬
ant: ⁊ qui a sequendis eiꝰ
uestigiis nulla ratione po¬
terant auelli: usq ad fas¬
tigium inliciarie potesta¬
tis illũ seq̃ndo ꝑueniant:
duodecim tantũ apłoᷤᷤ¬
tunc ẽẽ iudicaturos: sicut
nec cluodecim sole sunt tri¬
b isrł iuclicande. Alioqͥn
trib leui que tercia decima
est in iudicata recedet: et
pauluis qui tercius decimus
ricante mathias electis ẽ.
iudicancli sorte priuabit᷑:
cum ip̃e licat. Nescitis qr
angłos iudicabimiis: Qnͣ¬
to magis secularia. Scien
dum est om̃s qui ad exem¬
plum apłoꝵ sua reliq̃rũt
omnia. ⁊ secuti sunt xp̃m
iudices cum eo uenturos: si¬

Expanded text:
nomine ejus laborantes in alia praemium sperare Dominus docuit, id est in regeneratione, cum videlicet in vitam immortalem fuerimus resurgendo regenerati, qui in vitam caducam fueramus mortaliter geniti. Quia prretributio ut qui hic pro Christo humanae gloriam celsitudinis neglexerunt, illic ficati singulariter cum eo humanae conversationis assideant; et qui a sequendis ejus vestigiis nulla ratione poterant avelli, usque ad fastigium judiciariae potestatis illum sequendo perveniant. duodecim tantum apotunc esse judicaturos, sicut nec duodecim solae sunt tribus Israel judicandae. Alioquin tribus Levi, quae tertia decima est, injudicata recedit; et Paulus qui tertius decimus ricante Matthias electus est, judicandi sorte privabitur, cum ipse dicat: Nescitangelos judicabimus, quanto magis saecularia? Sciendum namque est omnes qui ad exemplum apostolorum sua reliquerunt omnia, et secuti sunt Christum, judices cum eo venturos, si
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ doloris. Et ideo nõ careb̃t
martyris gaucdio: mar¬
tyrii lacrimas que fuder̃t.
Hoc loco accendat auditor.
atcendat ut intelligat:
marty rium nõ constare
per meritum, sed uenire
per gr̃am. In pariuilis q̃
uoluntas. quod arbitriũ.
ubi captiua fuit ⁊ ip̃a na¬
tura: De martyrio ergo
demus totum deo: nichil
nobis. Uincere cliabolum
corpus cradere. condemp¬
nere uiscera. tormenta ex¬
pandere. lassare torcorem.
capere de iniuriis gloriã.
de morte uitam. nõ uir¬
tucis humane. sed mune¬
ris est diuini.

Expanded text:
et doloris, et ideo non carebunt et doloris, et ideo non carebunt martyrum gaudio, martyrii lacrymas quae fuderunt. Hoc loco attendat auditor, attendat ut intelligat martyrium non constare per meritum, sed venire per gratiam. In parvulis quae voluntas, quod arbitrium, ubi captiva fuit et ipsa natura? De martyrio ergo demus totum Deo, nihil nobis. Vincere diabolum, corpus tradere, contemnere vitia, tormenta expendere, lassare tortorem, capere de injuriis gloriam, de morte vitam, non virtutis humanae, sed muneris est divini.
Abbreviated transcription (Latin):
os milites nõ amisit
recepit suas acies nõ reliqͥt.
Beati quos natos marcy¬
rio uidemus esse: nõ scło.
Beati qui labores in requi¬
em. in refrigerium doloreᷤ.
merores in gaudiũ com¬
mutarunt. Niuunt ui¬
uunt: quia uere uiuunt.
qui pro xp̃o merentur oc¬
cicli. Beati uentres: qui
portauerunt tales. Beata
ubera: que se talib infu¬
derunt. Beate lacrime q̃
ꝓtalib fuse: fletib gr̃am
baptismatis contulerũt.
Nam liuerso modo clono
uno. in lacrimis suis ma¬
tres: martyres suo sãgui¬
ne baptizantur. In marty¬
rio filioꝵ matres passe st̃.
Nam glalius filioꝵ per¬
transiens membra: ad ma¬
necesse est ut sint premii
consortes: que fuerũt so¬
cie passionis. Arridebat
parnulus occisori. Glacdio
adiocabatur infantulus.
Nutricis loco aitendebat
lactens percussoris horrorẽ.
Nescia lucis etas moritura
gauclebat. Infans filius
omnem hominem nõ hos¬
tem respicit: sed parentẽ.
Matres. matres tulerunt:
quicquid ⁊angoris extitit

Expanded text:
suos milites, non amisit. suos milites, non amisit. Recepit suas acies, non reliquit. Beati quos natos martyrio videmus esse, non saeculo. Beati qui labores in requiem, in refrigerium dolores, moerores in gaudium commutarunt. Vivunt, vivunt, quia vere vivunt, qui pro Christo merentur occidi. Beati ventres qui portaverunt tales. Beata ubera quae se talibus infuderunt. Beatae lacrymae quae pro talibus fusae fletibus gratiam baptismatis contulerunt. Nam diverso modo, dono uno, in lacrymis suis martyres suo sanguine baptizantur, in martyrio filiorum matres passae sunt. Nam gladius filiorum pertransiens membra, ad manecesse est ut sint praemii consortes, quae fuerunt sociae passionis. Arridebat parvulus occisori, gladio advocabatur infantulus. Nutricis loco attendebat lactens percussoris horrorem, nescia aetas lucis moritura gaudebat, infans filius omnem hominem non hostem respicit, sed parentem. Matres, matres tulerunt quidquid angoris exstitit
Abbreviated transcription (Latin):
orientium mandatoccã¬
sum. Negotium saluãtis.
saluandoꝵ nibet eẽ cliscri¬
men. Quoꝵ lingna tacuit.
oculi nichil uideruntz ml
auclierunt aures. manus
nichil fecerunt. ⁊ quib ac¬
tus nullus est. unde culpe
sumpserunt mortẽ. qui ui¬
uere nescierunt: Quibus
apud heroclem solum quod
nati sunt. hoc fuit crimen.
Quid xp̃c futuroꝵ prescius.
conscius secretoꝵ. cogitati¬
onum uidex mentium ꝑ¬
scrutator: Quare deseruit
çidendos: Natus rex celes¬
tis quare neglexit militeᷤ
innocendie sue: Coetane¬
um sibi quare contemp¬
sit exercitum: Quare cu¬
nabulis suis deputatas
excubias sic reliquit. ut
regem solum quesiturus
hostis. tocum grassaretur
in militem: Fratres xp̃c
nõ despexit suos milites
ante criumphare quam
uiuerez quos fecit capere
sine concertatione uicto¬
riam, quos donauit coro¬
nis ancequam membris:
quos uoluit uircutib ui¬
tia p̾terire. ante celũ pos¬
sidere quam terram. lc .uiii.¬
remisit ergo xp̃c su

Expanded text:
orientium mandat occaorientium mandat occasum. Negotium salvantis salvandorum jubet esse discrimen. Quorum lingua tacuit, oculi nihil viderunt, nihil audierunt aures, manus nihil fecerunt, et quibus actus nullus est, unde culpae sumpserunt mortem, qui vivere nescierunt? Quibus apud Herodem solum quod nati sunt, hoc fuit crimen. Quid? Christus futurorum praescius, conscius secretorum, cogitationum judex, mentium perscrutator, quare deseruit at occidendos? Natus Rex, et Rex coelestis, quare neglexit milites innocentiae suae? Coaetaneum sibi quare contempsit exercitum? Quare cunabulis suis deputatas excubias sic reliquit, ut regem solum quaesiturus hostis, totum grassaretur in militem? Fratres, Christus non despexit suos milites, dit triumphare quam vivere, quos fecit capere sine concertatione victoriam, quos donavit coronis antequam membris quos voluit virtutibus vitia praeterire, ante coelum possidere quam terram. Praemisit ergo Christus
Abbreviated transcription (Latin):
capere nõ potest ꝑlitionẽ
salus. occisionem uita. eter¬
nitas finem. Oambitio ꝙͣ
ceca semper. O quam pre¬
sumptio pressima. O quã
perclit concessa: qui captat¬
in concessa. Herocles obsidẽs
terrenum regnum: ĩpug¬
nat celeste. Terrenis ĩ hians
irruit in cliuina: ip̃amq
pietatem in sectatur. Au¬
tinatus ad scelus ad piacu¬
lum promptus. paratꝰ ad
crimen: causas innocẽtie
nõ requirit. Ius ab negat:
confundit fasq nefasq.
Cui nequitia est sodalis.
cui odiosa est equitas. mi¬
quitas est semper amica.
qui ceclib uiuit, qͥ se mu¬
nit sanguine. qui crucle¬
litatib seuit: cui de timo¬
re stat totum.de amore
erocles cunt cecus sic
xp̃m glacliis querit.
inuestigat cruore: crude¬
litate rimatur. Successo¬
rem timens: incessit ĩ auc¬
torem. Premit innocentes:
uolens innocentiam depe¬
rire. In nocentis causã: fa¬
cit innocentium crimen.
Munus nati: natoꝵ u̾tit
in penam. Auctoris ortum:

Expanded text:
capere non potest perditionem capere non potest perditionem salus, occisionem vita, aeternitas finem. O ambitio quam caeca semper! o quam praesumptio pessima! o quam perdit concessa, qui inconcessa captat! Herodes obsidens terrenum regnum, impugnat coeleste. Terrenis inhians, irruit in divina, ipsamque pietatem insectatur. Autinatus ad scelus, ad piaculum promptus, paratus ad crimen, causas innocentiae non requirit, jus abnegat, confundit fasque nefasque. Cui nequitia est sodalis, cui odiosa est aequitas, iniquitas est semper amica, qui caedibus vivit, qui se munit sanguine, qui crudelitatibus saevit, cui de timore stat totum, de amore erodes tunc caecus sic Christum gladiis quaerit, investigat cruore, crudelitate rimatur: successorem timens, incessit in auctorem. Premit innocentes, volens innocentiam deperire, innocentis causam facit nocentium crimen. Munus nati natorum vertit in poenam. Auctoris ortum
Abbreviated transcription (Latin):
b eius. Nidens qr illusus
tas se ẽẽ illusam. Dilatãs
se crudelitas furit. Fremit
dolositas se deceptam:⁊in
se fraus reuersa colliclitur.
Herodes stridet cadens ipse
in laqueum quem tecẽdit.
Hinc miquidatẽ quã con¬
cliderat euaginat. De fide
perficlie sumit arma. Ter¬
reno querit furore:quem
natum celitus nõ creclit.
Ad sinus matrũ militum
cogit castra. Inter ubera ar¬
cem pietatis impugnat.
In teneris uberib ferrum
clurat. Lac funclit anteꝙͣ
sanguinẽ. Dat aute mor¬
dem sentire: quam uitam.
Tenebras ingerit. intranti¬
b lucem.
ic agit magist̾ ma¬
li. minister doli. ire
arcifex. muentor sceleris:
impietatis auctor. pietatiᷤ
preclo, inimicus in nocẽtie.
hostis nature: suis peior.
pessimus sib. Quemi xp̃c
nõ ut euaderet. sed ne ui¬
deretur aufugit. In altum
tendens: caclit ab alto. Ce¬
lum pulsans: intrat ꝓfũ¬
clum. In se uaclit: cũ na¬
clit indeum. Se occiclit qͥ
uitam conatur occide: qr

Expanded text:
bus ejus. Videns quia illusus bus ejus. Videns quia illusus tas se esse illusam, dilatans se crudelitas furit. Fremit dolositas se deceptam, et in se fraus reversa colliditur. Herodes stridet cadens ipse in laqueum quem tetendit, hinc iniquitatem quam considerat, evaginat. De fide perfidiae sumit arma, terreno quaerit furore, quem natum coelitus non credit. Ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat. In teneris uberibus ferrum durat, lac fundit antequam sanguinem, dat ante mortem sentire quam vitam, tenebras ingerit intrantibus lucem. Sic agit magister mali, minister doli, irae artifex, inventor sceleris, impietatis auctor, pietatis praedo, inimicus innocentiae, hostis naturae, suis pejor, pessimus sibi, quem Christus non ut evaderet, sed ne videretur, aufugit. In altum tendens, cadit ab alto. Coelum pulsans, intrat profundum, et in se vadit cum vadit in Deum. Se occidit, qui vitam conatur occidere: quia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cum inueneritis renun¬
tiate mͥ ut ⁊ ego ueniẽs
adorem eum. Simulabat
adorare se uelle: quẽ con a¬
batur occidere. Sed non ti¬
met ueritas. falsitatis in¬
sidias. Quam ceca feritas:
que credebat quod deprehen¬
dere cdr̃m fraulib posset.
Etce cuius terra celumq
ostendebat aduentũ. qͥ pas¬
coꝵ nõ latebat simplicita¬
tem, quem magi de extre¬
ma uenientes ethyopie par¬
te merentur agnoscere: so
lus ad illum nõ potest rex
sacrilegiis peruenire. Fallit᷑
ergo stulti furor tyranni.
Xp̃m nõ potest inuenire ꝑ¬
ficlia: quia deus nõ crucle¬
litate. sed credulitate que¬
renclus est.
elus quo tendat. quo
ꝓsiliat liuor. inuiclia
quo feratur:heroclia na ho¬
die patefecit immanitas.
Que dum temporalis regni
emulatur angustias: et̾¬
ni regis ortum molitur ex¬
tinguere. Tunc herodes ĩqͥt
uidens quia illusus ẽẽt. a
magis misit in bethleem.
⁊ occiclit omnes pueros qui
erant in ea: ⁊ inomnib fini¬

Expanded text:
et cum inveneritis, renunet cum inveneritis, renuntiate mihi, ut et ego veniens adorem eum . Simulabat adorare se velle, quem conabatur occidere. Sed non timet Veritas falsitatis insidias. Quam caeca feritas, quae credebat quod deprehendere Deum fraudibus posset! Ecce cujus terra coelumque ostendebat adventum, qui pastorum non latebat simplicitati, quem Magi de extrema venientes Aethiopiae parte merentur agnoscere; dolis suis ad illum non potest rex sacrilegus pervenire. Fallitur ergo stulti furor tyranni. Christum non potest invenire perfidia; quia Deus non crudelitate, sed credulitate quaerendus est: elus quo tendat, quo prosiliat livor, invidia quo feratur, Herodiana hodie patefecit immanitas. Quae dum temporalis regni aemulatur angustias, aeterni regis ortum molitur exstinguere. Tunc Herodes, inquit, videns quia illusus est a magis, misit ad Bethlehem, et occidit omnes pueros qui erant in ea, et in omnibus fini
Abbreviated transcription (Latin):
ichil ergo egisti fero¬
cissimẽ: auctoritatis
auclatia. Potes martyres
facere: xp̃m nõ potes in ue¬
nire. Putabat in felix ty¬
rannus domini saluatoriᷤ
aduentu regali se solio de¬
trudenclũ: sed nõ ita est.
Non adhoc uenerat xp̃e ut
alienam głiam inuacle¬
ret: sed ut suam daret. Nõ¬
inquam ad hoc uenerat¬
xp̃c ut regnum terrestre
preriperet:sed ut celeste do¬
naret. Nõ uenerat ad po¬
testates clignitatesq ra¬
piendas: sed ad cõcumeli¬
as ⁊ iniurias perferendas.
Nõ ad hoc uenerat. ut sacrũ
illud caput cliadema gem¬
ad coronam spineam p̾pa¬
raret. Nõ inquam ad hoc
uenerat. ut consticueretur
super sceptra magnificus:
sed ut crucifigeretur illu
turbatur herocles:⁊ omnis
iherosolima cum illo. Quid
mirum si pietate nascente
perturbatur impietas: Et¬
ce iacentem in p̾̃sepio perti¬
mescit armatus. contremis¬
cit humilem rex suꝑb: ob¬
uolutum pannis metuit
purpuratus. Cũ simulati¬
one alloquitur magos. Ite
inquit requirite de puero:

Expanded text:
ihil ergo egisti, ferocissimae austeritatis audacia: potes martyres facere, Christum non potes invenire. Putabat se infelix tyrannus Domini Salvatoris adventu regali solio detrudendum. Sed non ita est. Non ad hoc venerat Christus, ut alienam gloriam invaderet, sed ut suam donaret. Non ad hoc venerat, ut regnum terrestre praeriperet; sed ut coeleste conferret. Non venerat ad potestates dignitatesque rapiendas; sed ad contumelias et injurias perferendas. Non ad hoc venerat, ut sacrum illud caput ad diadema gemad coronam spineam praepararet. Non, inquam, ad hoc venerat, ut constitueretur supra sceptra magnificus; sed ut crucifigeretur illusturbatur Herodes, et omnis Jerosolyma cum eo. Quid mirum, si pietate nascente perturbetur impietas? Ecce jacentem in praesepio pertimescit armatus contremiscit humilem rex superbus, obvolutum pannis metuit purpuratus. Cum simulatione alloquitur Magos: Ite, inquit, requirite de puero;
Abbreviated transcription (Latin):
deflesset peccata sua: samu¬
el eum nõ defleuisset. Ha¬
bet unusquisq quos fleat:
mortuos suos. Mortui su
ossib mortuoꝵ. Mortuns
est: serto malus qͥ exiit
exore. Exiit enim de sepul¬
cro malo. Sepulcrũ aũt
patens est guttur eoꝵ. Id̾o
clicit apłs. imitatores mei
estote: ut nos moneat de¬
lictoꝵ meminisse nr̃orũ.
Paulus nõ habebat qd̃ lu-¬
geret ex quo in xp̃m credi¬
dit: ⁊ tamen priora defle
Ille igitur peccator ante
fidem: nos nero peccamus
post filem. Qui peccator
est: defleat se ⁊ arguat se
ut fiat iustus. Instus enĩ
accusator est sui. Orclinẽ
posui pecc̃m temperaui mo¬
res delicta defleui: esurire
incipio ⁊ sitire iusticiam.
Eger etum cum in graui
morbo est nõ esuriit: qͥa
egritudinis dolor excludit
famem. Sed que ista fameᷤ
iusticie: Qui sunt isti pa¬
nes quos esurit iustus: nͥ
forte panes illz de quibus
clictum est iuuenior fui ⁊
senui. ⁊ nõ uili iustum re¬
lictum. nec semen eius que¬

Expanded text:
deflesset peccata sua, Samudeflesset peccata sua, Samuhel eum non defleuisset. habet unusquisque quos fleat mortuos ossibus mortuorum. Mortuus est sermo malus, qui exit de ore; exit enim de sepulcro malo: Sepulcrum autem patens est gultur eorum . Ideo dicit apostolus: imitatores mei estote. uult nos delictorum meminisse nostrorum. Paulus non habebat quod lugeret, ex quo in Christum credidit, et tamen priora deflebille igitur peccator ante fidem, nos uero adhuc peccamus post fidem. qui peccator est defleat se et arguat se, ut fiat iustus; iustus enim accusatorest sui.ordinem posui peccatum, temperaui mores, delicta defleui, esurire incipio et esurire iustitiam; aeger enim cum in graui morbo est, non esurit, quia aegritudinis dolor excludit famem. sed quae ista famis iustitiae? qui sunt isti panes, quos esurit iustus? ne forte panes illi de quibus dictum est: Juvenis fui, et senui, et non vidi justum derelictum, nec semen ejus quae
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. ⁊ simplicitate con¬
tentus fuero in ops malo-¬
rũ. Super est ut mores me¬
os temperem. Quid enim
michi prodest carere scla¬
rib. nisi fuero mitis atq
mansuetus: Nam qui se-¬
quitur uiam rectã: seqͣr
utiq illum qui ait. Dis-¬
cite ame: qr mitis sum ⁊
humiles corde. Deponito
igitur que improba sunt:
egeto uitus scd̃m bonam
paupertatem. Mitiga af¬
fectum tuũ. ut nõ irasca¬
ris:aut cerce iratus ne pec¬
caueris nuxta quod scrip¬
tum est. Irascimini: ⁊ no¬
lite peccare. Preclarum est
enim: motum temperare
consilio. Nec minoris doce¬
tur cohibere lracuncliam.
inclignationemq compes¬
cere: quã omnino nõ iras¬
ci: cum plerumq illud
lentius. hoc fortius estime
mento quia peccator es ⁊
lugeto petcata tua lugeco
delicta.
ene tercia beneclictio
est peccata deflentis:
quia trinitas est que pecc̃a
condonat. Ablue igitur te
lacrimis tuis: laua fletib.
Si tu ip̃e te fleueris: alius
nõ te flebit. Nam si saul

Expanded text:
tiam, et simplicitate contiam, et simplicitate contentus fuero, inops malorum, superest ut et mores meos temperem. Quid enim mihi prodest carere saecularibus, nisi fuero mitis atque mansuetus? Nam qui sequitur viam rectam, sequitur utique illum qui ait: Discite a me quia mitis sum, et humilis corde . Depone igitur quae improba sunt, egeto vitiis secundum bonam paupertatem, mitiga affectum tuum; ut non irascaris, aut certe iratus ne peccaveris, juxta quod scriptum est: Irascimini, et nolite peccare . Praeclarum est enim motum temperare consilio: nec minoris tur, cohibere iracundiam, indignationemque compescere, quam omnino non irasci; cum plerumque illud lentius, hoc fortius aestimemento quia peccator es; lugeto peccata tua, lugeto delicta. Et bene tertia benedictio est pecquia trinitas est quae peccata condonat. ablue igitur te lacrimis tuis, laua fletibus. si tu ipse te fleueris, alius te non flebit; nam si Saul
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃oꝵ est regnum celoꝵ. Pri¬
mani beneclictionem hãc:
posuit. Orcline enim pͥma
est. ⁊ parens quedam gene¬
ratioq uircutũ: qr qui cõ¬
tempserit secularia ip̃e me¬
rebitur sempiternia. Nec
potest quisquã meritum
regni celestis adipisci: qͥ
munch cupiclitate posses¬
sus emergencli nõ habet
beneclictio: beati mites.
Tercia: beati qui lugent.
Quarta: beati qui esuri
unt. Quinta: beati mise¬
ricordes. Sexta: beati mũ¬
do corcle. Septima: beati
pacifici. Et bene septima:
qm̃ eo clie ab omnibus
muncli operib requieuit
deus. Dies enim quiecis ⁊
pacis est. Octaua: beati qͥ
persecutionem patiuntur
ꝓpter iusticiam. Ueni clñe
ihu: doce nos orclinẽ bea-¬
titudinum tuaꝵ. Neq e¬
nim sine ordine dixisti.
primo. beatos pauperes spi-¬
ritu: scd̃o beatos mites: et
tercio beatos qui lugent.
spñ nõ in flatur: nõ extol¬
litur mente carnis sue. Pri¬
ma ergo ista beneclictio ẽ:
cum deposuero omne petra-¬
tum ⁊ exuero omnẽ mali¬

Expanded text:
vestrum est regnum coelorum . Primam benedictionem hanc posuit. Ordine enim prima est, et parens quaedam generatioque virtutum: quia qui contempserit saecularia, ipse merebitur sempiterna: nec potest quisquam meritum regni coelestis adipisci, qui mundi cupiditate possessus, emergendi non habet benedictio: Beati, inquit, mites. Tertia, Beati qui lugent. Quarta, Beati quunt. quinta: beati misericordes. sexta: beati mundo corde. septima: beati pacifici. et bene septima, quoniam eo die ab omnibus mundi operibus requieuit deus; dies enim quietis et pacis est. octaua: beati qui persecutionem patiuntur propter iustitiam. ueni, domine Iesu, doce nos ordinem beatitudinum tuarum; neque enim sine ordine dixisti primo beatos pauperes spiritu, secundo beatos mites et tertio beatos qui lugent. itu non inflatur, non extollitur mente carnis suae. 54. Prima ergo ista benedictio est: cum deposuero omne peccatum, et exuero omnem mali
Abbreviated transcription (Latin):
dotib: crucib paratis et
cereis. Impositaq antipho¬
na: declerunt cuncti uoces
psallentium in excelso. Tc̾
ad senis conatum ꝓtinus
sarcofagum in summa le¬
uitate commotum: in loco
nbi nunc ad oratur. dño
annuente ꝑclucitur. Quo
composito. dictis etiã mis¬
sis: ut uentum est ad con¬
uiuium. requirentes solli¬
tite senem. nequaquam
reppererunt. Setl nec ho¬
mo quidem extitit: qͥ eum
cle basilica exire uidisset.
Creclo aliqua fuit uirtus

Expanded text:
dotibus, crucibus paratis, ac dotibus, crucibus paratis, ac cereis, impositaque antiphona, dederunt cuncti 1009 voces psallentium in excelso. Tum ad senis conatum protinus sarcophagum cum summa levitate commotum, in loco, ubi nunc adoratur, Domino annuente, perducitur. Quo  sacerdotis composito, dictis etiam missis, ut ventum est ad convivium, requirentes sollicite senem, nequaquam reperiunt. Sed nec homo quidem exstitit, qui eum de basilica exire vidisset. Credo aliquam fuisse virtu
Abbreviated transcription (Latin):
rans: nichil prorsus perto¬
tam cliem ꝓfecit. Uigila¬
ta deniq alia nocte: mane
temptantes iterum. nichil
omnino agere potuerunt.
unc contur¬
bati atq exterriti: qͥd
facerent nesciebant. Dicit
eis unus exclericis. Scitis
qr post hoc triduum nata¬
lis episcopatus eius ẽe con¬
sueuerit: Et forsitan ĩ hac
die se transferti nos admo¬
net. Tunc ieuiniis ⁊ orati¬
onib ac iugi psallentio
cluxerunt. Quarta autẽ
clie acceclentes ponentesq
manus: nõ ualebant peni¬
tus mouere sepulcrum. Pa-¬
uore aũt omnes exterriti.
iam in hoc stantes. ut terra
uasculum quod cletexerant
operirent: apparuit eis ue¬
neraucla canitie senex ad
instar niuis canclorem ef¬
ferens: dicens se ẽẽ abbatẽ.
Et ait eis. Usq quo contur¬
bamini ⁊tarclatis: Nonne
uidetis cdompnũ martinũ
stantem. nos uiuare para¬
tum si manus apponitis: Tc̃
iactans pallium quo uteba¬
tur. posuit manum ad sar¬
cofagium cum reliquis sacer¬

Expanded text:
rans, nihil prorsus per torans, nihil prorsus per totam diem proficit. Vigilata denique alia nocte, mane temptantes, iterum nihil omnino agere potuerunt. Tunc conturbati atque exterriti, quid facerent nesciebant. Dicit eis unus ex clericis: 'Scitisquia post hoc triduum natalis episcopatus ejus esse consueverat: et forsitan in hac die se transferri debere vos admonet. Tunc jejuniis, ac orationibus, et jugi psallentio duxerunt. Quarta autem die accedentes, ponentesque manus, non valebant penitus movere sepulcrum. Pavore autem omnes exterriti, jam in hoc stantes, ut terra vasculum quod detexerant operirent, apparuit eis veneranda canitie senex, ad instar nivis candorem efferens, dicens se esse abbatem, et ait eis: Usquequo conturbamini, et tardatis? Non videtis domnum Martinum stantem vos juvare paratum, si manus apponitis? Tunc jactans pallium, quo utebatur, posuit manum ad sarcophagum cum reliquis sacer
Abbreviated transcription (Latin):
pere precium est. etiam
llucl in serere lectioni:
qualiter scm eius corpuscu¬
lum in loco ubi nunc adora¬
tur. fuerit clũo annuente
translatum. Anno sexage¬
simo quarto post transitum
gloriosi clomni marcini:
beatus perpetiuis turonice
secdis cathedram sortitus
est clignitatis. Adeptusq
hunc apicem: cum mag¬
no cleuotoꝵ consensu fun¬
clamenta templi amplio¬
ra quam fuerant. suꝑ bea¬
ta membra locare clisposuit.
Quod sagaci insistens stu¬
clio: mirifice mancipauit
effectui. De qua fabrica ml¬
tum quod loqueremur erat:
secl quia presens est conti¬
cere exincle melius putaui¬
mus. Aclueniente ergo op¬
tato tempore sacerdoti. ut
templum dedicaretur: ⁊
secl ⁊ abbatum ac cliuerso¬
rum clericoꝵ nõ minimã
multitudinem. Et qr hoc
in kalenclis iulii agere uo¬
lebat: uigilata una nocte.
fcõ mane. accepto sarculo.
terram que super scm erat
tumulum ceperunt effode¬
re. Quo dececto: manus ut
eum commouerent iniciũt.
Ibiq multitudo tota labo¬

Expanded text:
perae pretium est enim etiam illud inserere lectioni, qualiter sanctum ejus corpusculum in locum ubi nunc adoratur fuerit, angelo annuente, translatum. Anno sexagesimo quarto post transitum gloriosi domni Martini, beatus Perpetuus Turonicae sedis cathedram sortitus est dignitatis. Adeptusque hunc apicem, cum magno 1008 devotorum consensu, fundamenta templi, ampliora quam fuerant, super beata membra locare disposuit; quod sagaci insistens studio, mirifice mancipavit effectui. De qua fabrica multum quod loqueremur erat; sed quia praesens est, conticere exinde melius putavimus. Adveniente ergo optato tempore Sacerdoti ut tempsed et abbatum ac diversorum clericorum non minimam multitudinem. Et quia hoc in Kalendis Iulii agere volebat, vigilata una nocte, facto mane, accepto sarculo, terram quae super sanctum erat tumulum coeperunt effodere. Quo detecto, manus, ut eum commoverent, iniciunt, ibique multitudo tota labo
Abbreviated transcription (Latin):
os quos portabant posue¬
runt super mensam ante
eum: ⁊ abierunt. Dixit gͦ
preclictus clefensor ad con¬
sidentes. Uidetis gloriam
quam ego uideo: Qui ni¬
chil se uiclere testati sunt.
At ille clixit. Numquid nõ
hic uiclistis prẽm nr̃m it¬
lianum. qui dot bona no¬
bis ostencdit. tot miracu¬
lis letificauit:Ecce enim
nunc cum trib cdiaconi¬
b suis ⁊ trib cereis huc an¬
te me uenit: ⁊ letissimos
uultu subridens beneclixit
nos. Relictisq cereis abs¬
cessit. Unde pro cerco scio:
quia migrauit ascło. Sur¬

Expanded text:
os, quos portabant, posuerunt super mensam ante eum, et abierunt. Dixit ergo praedictus Defensor ad consedentes: videtis gloriam quam ego video? Qui nihil se videre testati sunt. At ille dixit: Numquid non hic vidistis patrem nostrum Julianum, qui tot bona nobis ostendit, tot miraculis laetificavit? Ecce enim nunc cum tribus diaconibus suis et tribus cereis huc ante me venit, et laetissimo vultu subridens benedixit nos, relictisque cereis abscessit. Unde pro certo scio, quia migravit a s
Abbreviated transcription (Latin):
um:⁊eripuit me le manu
heroclis. ⁊ de omni expectati¬
one plebis iucleoꝵ. Consicle¬
ransq uenit ad domũ ma¬
rie matris iohannis. qͥ cog¬
nominatus est marcus: ubi
erant multi congregati et
orantes. Pulsante aũt eo os¬
tium ianue: ꝓcessit puella
ad uiclenclum nomine rode.
Et ut cognouit uocem petri.
p̾ganclio nõ aperuit ianu¬
am: secl introcurrens nũ¬
ianuam. At illi clixerũt
ad eam. In sanis. Illa aũt
affirmabat: sic se habere.
Illi aũt clicebant. Angłs
eius est. Petrus aũt perse¬
uerabat pulsans. Cum au¬
tem aperuissent: uiderũt
eum ⁊ obstupuerunt. An¬
nuens aũt eis manu ut
tacerent: narrauit qũo
dominus ecluxisset eũ cle
carcere. Dixitq. Nunciate
iacobo ⁊ fratrib hec. Et egs¬
sus abiit in alium locum.
facta aũt die erat nõ par¬
ua turbatio inter milites:
quidnam de pecro factum
ec̃t. Herocles aũt cum reqͥ¬
sisset eum ⁊ nõ inuenisset:
inquisitione facta cle cus¬
toclib iussit eos cluci. Des

Expanded text:
it me de manu Herodis et de omni expectatione plebis Iudaeorum consideransque venit ad domum Mariae matris Iohannis qui cognominatus est Marcus ubi erant multi congregati et orantes pulsante autem eo ostium ianuae processit puella ad audiendum nomine Rhode et ut cognovit vocem Petri prae gaudio non aperuit ianuam sed intro currens nunianuam at illi dixerunt ad eam insanis illa autem adfirmabat sic se habere illi autem dicebant angelus eius est Petrus autem perseverabat pulsans cum autem aperuissent viderunt eum et obstipuerunt annuens autem eis manu ut tacerent enarravit quomodo Dominus eduxisset eum de carcere dixitque nuntiate Iacobo et fratribus haec et egressus abiit in alium locum facta autem die erat non parva turbatio inter milites quidnam de Petro factum esset Herodes autem cum requisisset eum et non invenisset inquisitione facta de custo
Abbreviated transcription (Latin):
illi manum: erexit eam.
Et cum uocasset scõs ⁊ ui¬
cluas: assignauit eam ui¬
uam. Notum aũt fc̃m est
per uniuersam ioppen:⁊cre¬
diderunt multi inlño.¬

Expanded text:
illi manum erexit eam et cum vocasset sanctos et viduas adsignavit eam vivam notum autem factum est per universam Ioppen et crediderunt multi in Do
Abbreviated transcription (Latin):
mitteret aucliench inten¬
tionem. Responclit ergo
dñs qui in uerbo nõ labora¬
bat. quia uerbũ erat. Qͥd
ergo cdixit. Martha martha.
repeticio nominis. iudici¬
um est. dilectionis: aut
forte mouende intentio¬
nis. Ut aucliret aitentiꝰ :
bis uocata est. Marcha
martha audi. Tu circa
multa es occupata. unũ
aũt opus est. Id est unũ
necessarium. est. Nõ unũ
opus quasi singulare opꝰ:
sed opus est expeclit neces¬
sarium est.¬

Expanded text:
mitteret audiendi intenmitteret audiendi intentionem. Respondit ergo Dominus, qui in verbo non laborabat, quia Verbum erat. Quid ergo dixit? Martha, Martha, Repetitio nominis indicium est dilectionis, aut forte movendae intentionis: ut audiret attentius, bis vocata est, Martha, Martha, audi: Tu circa multa es occupata, unum autem opus est: id est, unum necessarium est. Non unum opus quasi singulare opus: sed opus est, expedit, necessarium est
Abbreviated transcription (Latin):
archa dñm pascere dis¬
ponens ⁊p̾parans: cir¬
ca multũ ministeriũ oc¬
cupabatur. Maria soror
eius: pasci magis elegit a
clño. Deseruit quodã mo¬
do sororem suam circa ml¬
tum ministerium laborã¬
tem: ⁊ sedit ip̃a ad pecles
cdñi. ⁊ nacans aucliebat
uerbum eius. Auris fide¬
lissima auclierat: uaca¬
Illa turbabatur: illa epu¬
labatur. Illa multa clis¬
ponebat: ista unum aspi¬
ciebat. Utrumq officiũ
bonum. Sed tamen quid
sit melius quid nos dica¬
mus: habemus quem ĩ¬
terrogemus. Pacienter
aucliamus: quid sit me¬
lius. Iam cũ legeretur au¬
diuimus:⁊ me cõmemo¬
rante iterum aucliamꝰ.
hospitem. Ad iuclicem de¬
ponit postulationẽ piaꝵ
querelaꝵ: quod eam soror
deseruerit.⁊ sic laborantẽ
in ministerio adiuuare
neglexerit. Non respondẽ¬
te illa sed tamen p̾sente:
iudicat dñs. Maria cau¬
sam suam tamqͣm ociosa
iuclici maluit cõmittere:
nec in respondendo uoluit
laborare. Si enim pararet
respondencli sermonem: re¬

Expanded text:
artha Dominum pascere disponens et praeparans, circa multum ministerium occupabatur: Maria soror ejus pasci a Domino magis elegit. Deseruit quodam modo sororem suam circa multum ministerium laborantem, et sedit ipsa ad pedes Domini, et vacans audiebat verbum ejus. Auris fidelissima audierat: VacaIlla turbabatur, ista epulabatur: illa multa disponebat, ista unum aspiciebat. Utrumque officium bonum: sed tamen quod sit melius, quid nos dicamus? Habemus quem interrogemus, patienter audiamus. Quid sit melius, jam cum legeretur audivimus, et me commemorante iterum audiamus. hospitem, ad judicem deponit postulationem piarum querelarum, quod eam soror deseruerit, et sic laborantem in ministerio adjuvare neglexerit. Non respondente illa, sed tamen praesente, judicat Dominus. Maria causam suam tanquam otiosa judici maluit committere, nec in respondendo voluit laborare. Si enim pararet respondenti sermonem, re
Abbreviated transcription (Latin):
batur sub clamide latere.
cũ miles ẽẽt clignissimus
xp̃i: suggessit de eo p̾fectꝰ
diocletiano imperatori. Quẽ
diocletianus ad se conuocãs:
ait. Ego te inter primos pa¬
latii mei semper habui: et
tu contra salutem meam
tenuis latuisti. Sc̃s sebasti¬
anus dixit. Pro salute tua
tu orbis romani illum qui
in celis est semper adoraui:
considerans auxilium a la¬
pilib petere. in sani capi¬
tis ẽẽ ⁊ uani. Tunc iratus
cliocletianus. iussit eum
duci in medium campũ.
⁊ ligari quasi signum ad
b ut sagitcis eum suerent.
Tunc posuerunt eũ mili
ita eẽt in sutus ictib sagit¬
tarum. Estimantes autẽ
illum mortuũ: abierũt.
unc uxor

Expanded text:
batur sub chlamyde latere, batur sub chlamyde latere, cum miles esset dignissimus Christi, suggessit de eo praefectus Diocletiano imperatori. Quem Diocletianus ad se convocans, ait: Ego te inter primos palatii mei semper habui. Et tu contra salutem meam tenus latuisti. S. Sebastianus dixit: Pro salute ua tu Romani orbis illum, qui in coelis est, semper adoravi, considerans a lapidibus auxilium petere insani capitis esse et vani. Tunc iratus Diocletianus jussit eum duci in medium campum, et ligari quasi signum ad  ut sagittarii eum figerent. Tunc posuerunt eum militita esset hirsutus ictibus sagittarum. 86. Aestimantes autem illum esse mortuum abierunt. Tunc r
Abbreviated transcription (Latin):
amictus ab angelis septem
clarissimis. Et iuuenis ap¬
paruit iuxca eum: dans ei
pacem ⁊clicens. Tu semper
mecum eris. Hec autẽ gere¬
bantur intra domũ primis¬
crinii nomine nicostrati:
apud quem custodiebant᷑
marcellianus ⁊marcus.
nus. Tam diu fixis stabitis
plantis: quousq cliis debi¬
tum reddatis officium. Tũc
ambo fr̃es muno ligno cõ¬
fixi: psallebant inter se di¬
centes. Ecce quam bonum
⁊ quam iocundũ: habita¬
re fr̃es munum. Dicit eis
fabianus. In felices ⁊ miseri
deponite amentiam: ⁊libe
xerunt. Numquã tam be¬
ne epulati sumus. Moclo
cepimus ẽe fixi in amore .xͥ.
Utinam nos sic ẽẽ sicut su¬
mus tam diu permittas:
quam diu huius corporis
qz transisset una clies et
una nox. ⁊ illi in psalmis
⁊ hymnis ꝑseuerarent: ins¬
sit eos ambos ubi stabant.
lanceis per latera uerberari.
Et ita ꝑ martyrii gloriã:
ad syderea regna migraue¬
sicliatorib connentus est.
Et quia ut cliximus. uide¬

Expanded text:
amictus est ab Angelis septem amictus est ab Angelis septem clarissimis, et juvenis apparuit juxta eum dans ei pacem, et dicens: Tu semper mecum eris. 24. Haec autem gerebantur intra domum Primiscrinii, nomine Nicostrati, apud quem custodiebantur Marcellianus et Marcus. nus: Tamdiu fixis stabitis plantis, quousque diis debitum redhibeatis officium. Tunc ambo fratres in uno ligno confixi psallebant dicentes: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum. Dicit eis Fabianus: Infelices et miseri, deponite amentiam vestramxerunt: Numquam tam bene epulati sumus: modo coepimus esse fixi in amore Christi. Utinam nos sic esse sicut sumus tamdiu permittas, quamdiu hujus tegimur corporis que transisset una dies et una nox, et illi in psalmis et hymnis perseverarent, jussit eos ambos ubi stabant lanceis per latera verberari: et ita per martyrii gloriam ad siderea regna migravesidiantibus conventus est: et quia, ut diximus, vide
Abbreviated transcription (Latin):
uos extiterit. ⁊ per miqua
constantia: seuior tam̃ effi¬
citur ira repetita. Erigite
igitur at̾renis affectib tro¬
pheum ur̃i certaminis glo¬
riosum: ⁊nolite illud omit¬
tere fletib partuiloꝵ. Istos
quos plorantes attencditis:
gauderent hoclie. si poterãt
scire que nostis. Putãt enĩ
quod ista uita sit sola: que
si finem acceperit. nulla ui¬
talis anime corpore deficiẽ¬
te ualeat portio remanere.
Si enu scirent ẽẽ alteram
uitam ignaram mortis tͥs¬
ticie nesciam, in qua immor¬
talitas regnat. ⁊ perpetua
gaulia commorant᷑: ꝓfec¬
to uobiscum ad illam fes¬
tinarent ꝑtingere. ⁊ istam
uitam pro nichilo compu¬
tandes illam appeterẽt: que
⁊ in exultatione ꝑmanet.
⁊penitus finiri nõ nouit.
beatus sebastianus indutꝰ
clamide. succinctus balteo
ex ore suo ꝓferret:subito ꝑ
unam fere horam splendore
nimio de celo ueniente illu-¬
minatus est.⁊ sub ip̃o splen¬
dore canclidissimo pallio

Expanded text:
vos extiterit et periniqua vos extiterit et periniqua instantia, saevior tamen efficitur ira repetita. Erigite igitur a terrenis affectibus tropaeum vestri certaminis gloriosum, et nolite illud amittere fletibus parvulorum. 10. Isti, quos plorantes attenditis, gauderent hodie si possent scire quae nostis; putant enim quod ista vita sit sola, quae si finem acceperit, nulla vitalis animae, corpore deficiente, valeat portio remanere. Si enim scirent esse alteram vitam ignaram mortis, tristitiae nesciam, in qua immortalitas regnat, et perpetua gaudia commorantur; profecto vobiscum ad illam festinarent pertingere, et vitam illam pro nihilo computantes, illam appeterent, quae et in exsultatione permanet et penitus finiri non novit. ssimus Sebastianus, indutus chlamyde, succinctus baltheo, ex suo ore proferret, subito per unam fere horam splendore nimio de coelo veniente illuminatus est, et sub ipso splendore, candidissimo pallio
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea dum ista dicunt᷑
⁊ illa referuntur: int̾ uxo¬
rum lacrimas ⁊ suspiria
filioꝵ. ceperunt milites xͥ
mollescere. ⁊ animos flecte¬
re ad dolorem. Huic specta¬
culo ut supra cliximus in¬
tererat sc̃s sebastianus.
uir per omnia xp̃ianissi¬
mus: quem occultabat
militaris habitus. et cla¬
miclis obumbrabat aspec¬
tus. At ubi uidit athletaᷤ
dei in menso certaminis
pondere fatigari: in medio
eoꝵ se obiciens dixit. O for¬
tissimi milites xp̃i. oĩstriic¬
tissim cliuini prelii bella¬
tores. ꝑ numiam uircutẽ
aniri fortiter peruen istis
ad palmã. ⁊ nũc per misera¬
blanclimenta coronam de¬
ponitis sempiternam: Dis¬
cat nunc per uos xp̃i mili¬
tum fortitudo: fide potius
armari quam ferro. Noli¬
te uictoriarum uestrarum
in signia ꝑ mulierũ blan¬
dimenta abicere: ⁊ subiec¬
tas peclib ur̃is hostis deuicti
ceruices. ad uictricia ⁊ recli¬
uiua iterum bella laxare.
Cuius quamuis seua cõtra

Expanded text:
nterea dum illa dicuntur, nterea dum illa dicuntur, et ista referuntur, inter uxorum lacrymas, et suspiria filiorum, coeperunt milites Christi mollescere, et animos suos flectere ad dolorem. Huic spectaculo, ut supra diximus, intererat S. Sebastianus, vir per omnia christianissimus, quem occultabat militaris habitus, et chlamydis obumbrabat aspectus. At ubi vidit athletas Dei immenso certaminis pondere fatigari, in medio eorum se objiciens, dixit: O fortissimi milites Christi, o instructissimi divini praelii bellatores, per nimiam virtutem animi fortiter pervenistis ad palmam, et nunc per miserablandimenta coronam deponitis sempiternam? Discat nunc per vos Christi militum fortitudo, fide potius armari quam ferro. Nolite victoriarum vestrarum insignia per mulierum blandimenta abjicere, et subjectas pedibus vestris hostis devicti cervices ad victricia et rediviva iterum bella laxare, cujus quamvis saeva contra
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ iuuenes sponte pereũ¬
tes. Huc acceclite patres: ⁊
ꝓhibete talia. ne talia pa¬
tiamini. Deficite ploran¬
do oculi mei. ⁊ caliginem
obducite fundentes flumi¬
na lacrimarum: ne indeã
cecli gladio. quos cdũ leuis
uirga tangeret tremui.
dum tristantes leniter ni¬
derem expaui. Igitur clum
hec ⁊ alia senior ꝓsequere¬
tur. ecce amboꝵ coninges
cum natis ꝓpriis ueniunt.
⁊ aspectib eoꝵ ꝓprios infã¬
tulos offerentes. has uoces¬
eulando effunclunt. Quib
nos seruituras relinquitis:
Quib cõiugii ur̃i traclitis
caritatem: Qui putatis er̃t
hoꝵ infantium dñi: ⁊ domo¬
rum nr̃aꝵ auidissimi per¬
uasores: Qui erunt nr̃e
occupatores familie. uł qui
sibi cliuisuri sunt uernacu¬
los quos nutristis: Hen qͣm
ferreo. heu qͣm impio cru¬
delitatis genere parentes des¬
picitis. amicos respuitis.
uxores abicitis. filios abcli¬
catis: ⁊ uos ip̃os carnifici
ultroneos exibetis. lt .ui.¬

Expanded text:
super juvenes sponte pereunsuper juvenes sponte pereuntes. Huc accedite, patres, et prohibete talia, ne talia patiamini. Deficite plorando, oculi mei, et caliginem obducite fundentes flumina lacrymarum; ne videam caedi gladio, quos dum virga levis tangeret, tremui; dum tristantes leviter viderem, expavi. 8. Igitur dum haec et alia senior prosequeretur, ecce amborum conjuges cum natis propriis veniunt, et aspectibus eorum proprios infantulos offerentes, has ejulando voces effundunt: Quibus nos servituras relinquitis? quibus conjugii nostri traditis charitatem? qui putatis erunt horum infantium domini, et domorum vestrarum avidissimi pervasores? Qui erunt vestrae occupatores familiae? vel qui sibi divisuri sunt vernaculos, quos nutristis? Heu quam ferreo, heu quam impiae crudelitatis genere parentes despicitis, amicos respuitis, uxores abjicitis, filios abdicatis, et vos ipsos carnifici ultroneos exhibetis! CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
filiis sepulture mec exibẽ¬
da paraueram, ego in felix
filios sepulturus expendã.
O filii mee bacrilũ senectu¬
tis.⁊ geminũ meoꝵ iuscerũ
lumen. uati feliciter ⁊ ꝓs¬
pere eclucati. excellentissi¬
me memorie ⁊ ingenii sin¬
gularis, omniumq libe¬
ralium peritia litteraꝵ im¬
buti. que ista repente in sa¬
nia ur̃a uoluntate ꝓgeni¬
ta mortis uos fecit esse ama¬
tores: Numquã ista niuẽ¬
tib placuit: numquã mo¬
rituris suum amorem ĩ clu¬
xit. Ad quoscumq autẽ per¬
uenire potuit. uiolenter ad¬
missa est. ⁊ nõ est uolunta¬
rie ab ullo uiuente suscep¬
ta. Si hanc nuclus debitor
sub auaro feneratore posit̾¬
nulla pocest ratione clili¬
gere. nec solum nõ clilig̾e
cognoscitur. s timere. qua
ratione eam appetit qui ⁊
bonis exuberat omnib. et
penitus ull nichil debet:
enite huc senes.
⁊mecum suꝑ filios
plangite: qui uos uiscera
paterna habere sentitis. ue¬
nite huc iuuenies: ⁊ flece

Expanded text:
filiis sepulturae meae exhibenfiliis sepulturae meae exhibenda paraveram, ego infelix filios sepulturus expendam. O filii, meae baculus senectutis, et geminum meorum viscerum lumen, nati feliciter, et prospere educati, excellentissimae memoriae, et ingenii singularis, omnium liberalium peritia litterarum imbuti, quae ista repente insania vestra voluntate progenita mortis vos fecit esse amatores? Numquam ista viventibus placuit: numquam morituris suum amorem induxit: ad quoscumque autem pervenire potuit, violenter admissa est, et non est voluntate ab ullo vivente suscepta. Si hanc nudus debitor sub avaro feneratore patitunulla potest ratione diligere; nec solum non diligere cognoscitur, sed timere. Qua ratione eam appetit, qui et bonis exuberat omnibus, et penitus ulli nihil debet? Venite huc, senes, et mecum super filios plangite, qui vos viscera paterna habere sentitis. Venite huc, juvenes, et flete
Abbreviated transcription (Latin):
paternos uultus effuch. Tu
patri utilior: iste similior.¬
heu me heu me miserami.
Circumuallant me ex om¬
ni parce incomparabiles
luctus in auclita miseria:
⁊ gemina orbitas nullis
penitus tribulationib cõ¬
paranda. O mitto filios: ad
mortem ultro ꝓperantes. Qͦs
si michi hostes auferrent:
per meclias sequerer acies
bellatoꝵ. Si iulicia uiolẽ¬
ta concluderent: carcerem
simul irrumperem moritu¬
ra. Nouum hoc genus est
pereuncli: in quo carnifex
rogatur ut feriat. uita op¬
tatur ut pereat. mors inui¬
tatur ut ueniat. Nouus
hic luctus est. noua mise¬
ria: in qua natoꝵ uiuentꝰ
sponte amittitur. ⁊ paren¬
tum miseranda cogitur se¬
nectus ut uiuat.
Sta ⁊ his similia le .iiii.¬
matre ꝓsequente: ĩfirmus
pater ⁊ grauis iam senio ma¬
nib ad clucitur seruuloꝵ.
Et cigneo capiti terre pulne¬
rer spargens: huius modi
dabat uoces ad celum. Ad
mortem ultro proficis ceni¬
tib filiis ualelicturus
aduenz: ut uniu̾sa que a

Expanded text:
paternos vultus effudi; tu paternos vultus effudi; tu patri utilior, iste similior. Heu me miseram! circumvallant me ex omni parte incomparabiles luctus, inaudita miseria et gemina orbitas, nullis penitus tribulationibus comparanda. Omitto filios ad mortem ultro properantes, quos si mihi hostes auferrent, per medias sequerer acies bellatorum; si judicia violenta concluderent, carcerem simul irrumperem moritura. Novum hoc genus est pereundi, in quo carnifex rogatur ut feriat, vita optatur ut pereat, mors invitatur ut veniat. Novus hic luctus est; nova miseria, in qua natorum juventus sponte amittitur, et parentum miseranda cogitur senectus ut vivat. 7. Ista et his similia matre prosequente, infirmus pater, et gravis jam senio, manibus adducitur servulorum, et cygnaeo capiti terrae pulverem spargens, hujusmodi dabat voces ad coelum: Ad mortem ultro proficiscentibus filiis valedicturus adveni, ut universa, quae a
Abbreviated transcription (Latin):
reret. ⁊ geminũ patri fun¬
deret filioꝵ affectum. Nc̃
uero in sanabilis dolor in¬
consolabilis pena. irreme¬
cliabilis cruciatus. in com¬
parabilis partus est: quo
spes ⁊ gaudium tolliturr.
uita contempniturz respu¬
itur gloria: ⁊ contemptis
omnib pietatis affectib.
mortis atrocitas appetit᷑
potins quam timetur. Ob¬
tamdem his clate claclib
finem:⁊ uos patres ẽẽ clul¬
cium filioꝵ. uł ad moniti
mementote. Hec ⁊ his si¬
milia amicis clicentibus:
miseram se clamaris mat̾
aduenit. Et soluto capite
canos sue seriectutis osten¬
tans: in conspectu eoruiri
uesteri qua pectus tegeba¬
tur scidit. Et cunctis flen¬
tib ostendebat eis laxis pel¬
lib quas suxerant mãmaᷤ:
⁊ blandimenta q̃ infãtie
eoꝵ exibuerat. eiulando la¬
crimans memorabat. Aie¬
bat ergo ad ambos. Tu mi¬
chi semꝑ plus blanclitus
es fili: ⁊ tu amplius uere¬
cundatus es. In illo yma¬
ginem meam peperi: inte

Expanded text:
reret, et geminum patri funreret, et geminum patri funderet filiorum affectum: nunc vero insanabilis dolor, inconsolabilis poena, irremediabilis cruciatus, incomparabilis partus est, quo spes et gaudium tollitur, vita contemnitur, respuitur gloria, et, contemptis omnibus pietatis affectibus, mortis atrocitas appetitur potiusquam timetur. Obtandem his date cladibus finem, et vos patres esse dulcium filiorum vel admoniti mementote. 6. Haec et his similia amici dicentibus, miseram se clamitans mater advenit, et soluto capite canos suae senectutis ostentans, in conspectu eorum vestem qua pectus tegebatur, scidit: et cunctis flentibus ostendebat eis laxis pellibus quas suxerant mammas, et blandimenta, quae infantiae eorum exhibuerat, ejulando lacrymans memorabat. Aiebat ergo ad ambos: Tu mihi semper plus blanditus es, fili; et tu amplius verecundatus es: in isto imaginem meam peperi, in te