comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
medardus egregie iuir sanctita¬
tis patre netardo. matre uero ꝓ¬
tagia genitus apud salenciacũ
hereditariam predecessorum su¬
orum possessionem natus atq altus est.
Est autem predium illud salenciacus in epi¬
scopatu uiromadensi situm in regione noui¬
omensi qui nouiomus cum tunc temporis
castrum seu municio haberetur post modũ
ipsius eiisdem gloriosi pontificis medardi
ordinacione pontifitalis cathedre honore:
ut postea dicendum resetuamus sublimat᷑
est. s anctus itaq puer sub parentum tute¬
la diligentex educatus. diuine prouidencia
gratie studus licterarum eruditus. poruo in
tempore inspirate in lumine sciencie pre ce¬
tens consocalibus sis eminencius claruit

Expanded text:
Medardus, egregiae vir sanctitatis, patre Nectardo, matre vero Protagia genitus, apud Salentiacum, haereditariam praedecessorum suorum possessionem, natus atque altus. Est autem praedium illud Salentiacus in episcopatu situm Viromandensi, in regione autem Noviomensi; qui Noviomus, cum tunc temporis castrum seu munitio haberetur, postmodum ipsius ejusdem gloriosi pontificis Medardi ordinatione, pontificalis cathedrae honore, ut postea dicendum reservamus, sublimatus est. Sanctus itaque puer, sub parentum tutela diligenter educatus, divinae providentia gratiae studiis litterarum eruditus, parvo in tempore inspiratae scientiae lumine prae caeteris consodalibus suis eminentius claruit
Abbreviated transcription (Latin):
hec audiens irudebat eum dicens. Non¬
ne uerum dixi istum delira uerba proferre. Sed
et presbiteni honore deditus sepius beatum mar¬
tinum conincuis lacessiuit. Adeptus ergo cõ¬
sencientibus aiuibus pontificatus officium o¬
racõi uacabat. Quiquam cum esset superbus
et uanus castus tamen habebatur incorpore.¬
ricesimo ordinacionig anno: oritur

Expanded text:
haec audiens irridebat, dicens: Nonne verum dixi, istum delira verba proferre? Sed et presbyterii honore praeditus, saepius beatum virum conviciis lacessivit. Adeptus ergo, consentientibus civibus, pontificatus officium, orationi vacabat. Quia quanquam esset superbus et vanus, castus tamen habebatur corpore.ro ordinationis ejus anno, oritur
Abbreviated transcription (Latin):
tio explanacionum ysaie refert libro didas
predicto propheta ad eum beiuĩsset locum
quo de seraphin quidam debuisset exponere
ita intulit dicens. De hac uisione ante ãnos
ciciter triginta cum essem constantino po¬
lim et apud uirum eloqueatissimum gr̃e¬
gorium nazanzenum ꝓreceptorem mẽuin
tunc eiusdem urbis episcopum sacrarum
scripturarum studus erudirer scio me breuẽ
dictasse subitum q tractatum ut experimẽ¬
tum capetem ingenioli mei et amitis iubẽ¬

Expanded text:
tio explanationum Isaiae refert libro didascpraedicto Propheta ad eum venisset locum, in quo de Seraphim quiddam debuisset exponere, ita intulit, dicens: De hac visione ante annos circiter triginta, cum essem Constantinopoli, et apud virum eloquentissimum Gregorium Nazianzenum praeceptorem meum, tunc ejusdem urbis Episcopum, sacrarum Scripturarum studiis erudirer, scio me brevem dictasse subitumque tractatum, ut experimentum caperem ingenioli mei, et amicis juben
Abbreviated transcription (Latin):
uiginti. ad officium est diaconatus electus
atq ab ipso pontifice consecratus. Deunde
non post multum temporis archidiciconus¬
est effectus. et sub eodem pontifice omnibus
eccesus ipsius diocesis est prelatus. Erat
enim fandi copia honestissime ditatus.
statura procerus. interplerosq pulcheiti¬
mus: aspectu detorus. eloquio suaissimꝰ
prouidus. zelo et amore dei feruidus. per¬
petue uirginitatis ut quondam monitis¬
fuerat custos. scripturis sacris ac legum
doctrina simulq canonicis institutis ple¬

Expanded text:
, ad officium diaconatus electus est, atque ab ipso pontifice consecratus. Deinde non post multum temporis archidiaconus effectus, cura sub pontifice omnibus ecclesiis ipsius dioecesis est praelatus. Erat enim multum facundiae honestissimae deditus, statura procerus, inter plerosque pulcherrimus, aspectu decorus, eloquio suavis, providus, zelo Dei et amore fervidus, perpetuaeque virginitatis ut erat monitus custos. Scripturis sacris ac legum doctrinis simulque canonicis prae cunctis p
Abbreviated transcription (Latin):
ad uirum unusquisq ad proximum suum.
tumultuabitur. ꝑuer̾ contra senem et igno¬
bilis contra nobilem. Tu autem domine.

Expanded text:
ad virum, unusquisque ad proximum suum: tumultuabitur puer contra senem, et ignobilis contra nobilem. Quando juvene
Abbreviated transcription (Latin):
te equanuitet fecas. Sanctus hermies ait.¬
Ego prefecturam non perdidi: sed mutaui. Nã
dignitas eterna terrena a tercenis tollitur. ac
mũtatur. Dignitas uero celestis: eterna sub¬
limitate subsistit. Dicit ei quirinus. Miror
te prudentem uirum ad tantam stulticiam.e¬
uenisse ut credas te extra uitam istam ali qͥd
babiturum. postquant cineres humani corpt¬
tis ita ad nichillum redigentur ut nec ipsa
ossa subsistant. Herines dixit. Et ego ante
hos annos deridebam et istamcarnalem uitã
et me probare ut si ita est sicut tu credidisti et ego cre¬

Expanded text:
equanimiter feras? Sanctus Hermes ait: Praefecturam non perdidi, sed mutavi. Nam dignitas terrena a terris tollitur, ac mutatur; dignitas vero coelestis aeterna sublimitate subsistit. Dicit ei Quirinus: Miror te prudentem virum ad tantam stultitiam devenisse, ut credas extra istam vitam te aliquid habiturum, postquam cineres humani corporis ita ad nihilum redigantur ut nec ossa ipsa subsistant. Cui beatus Hermes Et ego ante hos annos illam deridebam, et istam carnalem vitam et me probare, ut si ita est sicut tu credidisti, et ego cre
Abbreviated transcription (Latin):
on ergo beata dei genitrir a filio suo
domino nostro didicit celos fabri¬
care. non angelos crecre. non miracula

Expanded text:
on ergo beata Dei genitrix a filio suo Domino nostro didicit coelos fabricare, non angelos creare, non miracula
Abbreviated transcription (Latin):
uccurre quesumus domine colla
populo supplicanti. et opem tuã
tribue benignus infirimis: ut sincera ti¬
bi mente deuoti presentis uite remedus
gaudeant et future: Per. Alia colsecta.

Expanded text:
uccurre, quaesumus, Domine, populo supplicanti, et opem tuam tribue benignus infirmis, ut sincera tibi mente devoti, et praesentis vitae remediis gaudeant, et futurae. Per Dominum.
Abbreviated transcription (Latin):
montem audisti. alta quedam cogites ter¬
re: nec cum sarum audis aut petram.
duricia ate intelligatur. nec cum audis
leonem cogites feritatem: nec cum audis
agnum cogites pecus. Nichil horum est in

Expanded text:
montem audisti, alta quaedam cogites terrae: nec cum saxum audis aut petram, duritia a te intelligatur; nec cum audis leonem, cogites feritatem; nec cum audis agnum, cogites pecus. Nihil horum est in
Abbreviated transcription (Latin):
et ioci ¶Dus eloquio uenustate morum pro
etate amabilis. Tantoq racionis ugebat
a cumineut. prudenter manditas et diffici¬
les solueret questiones: Abĩenute autem e¬
tate timere deuam didicit. Et seatam uirginẽ
tanquam uiarum suarum ducem et uite pa¬
tronam dulcius inuocare cepit totam post xpri¬
stum in illam ponens fiduclam: Tu autem.

Expanded text:
et jucundus eloquio, et venustate morum pro aetate amabilis, tantoque rationis vigebat acumine ut prudenter inauditas et difficiles solveret quaestiones, adeoque tre timorem Dimini et beatam Dei genitricem tanquam ducem viarum suarum et vitae patronam dulcius invocare: et post Christum in illam totam fiduciam jactare.
Abbreviated transcription (Latin):
tem patris mei qui incelis est: ipse frater mẽ¬
est et soror et mater. Quibus nobis uerbis
quid aliud inunit nisi quod obsequentes ius¬
sionibus sius multos ex gentilitate colligit.
et iudeain ex cuius carne est genitus non sog¬
noscitur. unde et mater eum quasi non cog̾¬
noscitur foris stare perhibetur quia indelicet
sinagogam icsito abanitore suo non recog¬
noscĩtur quia legis obseruacionem tenens
spiritalem inteslectum perdidit et sese ad cũ¬
stodiam lictere foris fixit. Sed cum his qui
uoluntatem patris fecerit soror et frater domi¬
in dicitut: propter utrumq sexum qui ad fi¬
dem colligitur mirum non est. Tu autem do¬

Expanded text:
s mei qui in coelis est, ipse meus frater, et soror, et mater est. Quibus nobis verbis quid aliud innuit, nisi quod obsequentes jussionibus suis multos ex gentilitate colligit, et Judaeam, ex cujus carne est genitus, non agnoscit? Unde et mater ejus cum quasi non agnoscitur, foris stare perhibetur, quia videlicet Synagoga idcirco ab auctore suo non recognoscitur, quia, legis observationem tenens, spiritalem intellectum perdidit, et sese ad custodiam litterae foris fixit. 2. Sed cum is qui voluntatem Patris fecerit soror et frater Domini dicitur, propter utrumque sexum qui ad fidem colligitur mirum non est; mirandum
Abbreviated transcription (Latin):
utiq contuli ut qui scire cupiũt
nosse queamt sicut peedixi quo natus lo¬
co quibus ne tantus magistris fuerit
informatus. Commorante itaq ihero¬
nimo rome mentis corporis q uirginita¬
tem. et delictorum penitentiam custedies
fidelibus predicabat. Multa inter seꝑtua
ginta interpretes librorum uolumina at

Expanded text:
itaque contuli: ut qui scire cupiunt, nosse queant, sicut praedixi, quo natus loco, quibusve tantus vir magistris fuerit informatus. Commorans itaque Hieronymus Romae, mentis corporisque virginitatem, et delictorum poenitentiam custodiens, fidelibus praedicabat. Multaque juxta Septuaginta librorum volumina at
Abbreviated transcription (Latin):
post hoc triduum natalis episcopatus eius
esse consuenerat: forsitam et in hac die
se tranfferci uos amonet. Tunc ieninus

Expanded text:
poet hunc triduum natalis episcopati eius esse consueverat, et forsitan in hac die se transferri vos admonet'. Tunc ieiu
Abbreviated transcription (Latin):
sed ad predam ueluti ad negocim pronocan
Omnes igitur pene lucrs fic negocus studẽt
Et cum primo sirgunt diluculõ non cogitãt
isi ut aliquid undecumq percpiant. Qͦs
si aut honestas comicerit aut rec uderit

Expanded text:
sed praeda veluti ad negotium provocari. Omnes igitur pene lucris ac negotiis student; et cum primo surgunt diluculo, non cogitant nisi ut aliquid undecunque percipiant. Quod si aut honestas convicerit, aut retuderit
Abbreviated transcription (Latin):
quod adustio illa membrorum fidelis animi
esset eterna purgacio. et corpus quod corrump̃¬
tibus flamms presens uita desereret. ad incor¬
rupcionem uiuendi dampnata morte transiret
Dere incomparabie salutare huius fidei sacra

Expanded text:
quod adustio illa membrorum fidelis animi esset aeterna purgatio; et corpus quod corrumpentibus flammis praesens vita desereret ad incorruptionem vivendi damnata morte transiret. Vere incomparabile salutaris fidei
Abbreviated transcription (Latin):
nis fidem omni israbel pretulit: qui ad
serui curacionem solam eius iussionẽ
sufficere non dubitauit. Hec exterius ĩ

Expanded text:
nis autem fidem omni Israeli praetulit : qui ad servi curationem solam ejus jussionem sufficere non dubitavit. Haec exterius i
Abbreviated transcription (Latin):
summo gaudio accepit quo nidex ase directus
ad sacerfocium peteretur. Letabatur etiam pro¬
bus prefectus quia uerbum eius impleretur
in ambrosio. Dixerat enim proficiscenti cum
mandata ei abesdem darentur ut moris est.
uade age non ut idex: sed ut episcopus. Tu

Expanded text:
summo gaudio accepit quod judex a se directus ad sacerdotium peteretur. Laetabatur etiam Probus praefectus, quod verbum ejus impleretur in Ambrosio; dixerat enim proficiscenti, cum mandata ab eodem darentur, ut moris est: Vade, age non ut judex, sed ut episcopus.
Abbreviated transcription (Latin):
abbatis sui profisciscecetur obsequium applicantes¬
se apud quemdam tanta detonuit miolẽncia tempe

Expanded text:
abbatis sui proficisceretur obsequium, dum applicuissent apud quemdam hominem, tanta detonuit violentia tempe
Abbreviated transcription (Latin):
stra unucem conferamus. Tu cum peregre
profissisceris thesauri tui necessario domin
manent. Quibus longe ate positis semꝑ

Expanded text:
a invicem conferamus. Tu cum peregre proficisceris, thesauri tui necessario 267 domi remanent, quibus longe a te positis, sem
Abbreviated transcription (Latin):
trabitur calumpniatur eicitur. ut sermo sc̃
anum in episcopatu constituunt. Deniq
bricius rome urbis papam expecut flens ⁊
eiulans atq dicens. Mento hec pacior qr
peccaui in sanctum dei. et eum delirum et
ementem uocaui cuius uidens uitutes si
credidi. Post cuius abcessum auupit turo¬
nici sacentoti suo. Bade post eui exere ne¬
gotium tuum. quia si eum prosequtus
non fuens ad nostrum contemptum om¬
nium humiliabenis. Iustianus uero egres¬
sus atinronis uercessis italie ciuitatem
agressus iudicio dei petcussus obut pereg¬
mũs. Turonici eius obitum audientes
et in sua malicia perseuerantes armen¬
cium in eius loco constituunt. At bricius
episcopus romam

Expanded text:
trahitur, calumniatur, ejicitur, ut sermo sancustinianum in episcopatu constituunt. Denique Briccius Romanae urbis papam expetiit. flens et ejulans, atque dicens: Merito haec patior, quia peccavi in sanctum Dei, et eum delirum et amentem saepe vocavi; cujus videns virtutes, non credidi. Post cujus abscessum, aiunt Turonici sacerdoti suo: Vade post eum, et exerce negotium tuum, quia si eum prosecutus non fueris, ad nostrum omnium contemptum humiliaberis. Justinianus vero egressus a Turonis, Vercellas Italiae civitatem aggressus, judicio Dei percussus, obiit peregrinus. Turonici ejus obitum audienet in sua malitia perdurantes, Armentium in eius loco constituunt. At Brictius episcopus Romam
Abbreviated transcription (Latin):
nantibus motibus aut sereno quiescit
aut tempestate turbatur. terra imbribus
infusa mossitur. eadem aut gelu stringi¬
tur aut calore sictatur. quin et aspectu

Expanded text:
ustodiens aut sereno quiescit, aut tempestate turbatur. Terra imbribus infusa mollitur, eademque rursum aut gelu stringitur, aut calore siccatur: quin et aspectu
Abbreviated transcription (Latin):
aicias: ille immortalitatis. Ille dispen¬
sat scientie tlesauros: iste largitur. Sunt
scientie thesauri sicut scriptum est in quo
sunt omnes thesauri sapientie et scientie
absconditi. Ergo beatus petrus et paulus
eminent inter uniuersos apostolos et pecu¬
liciri quadam prerogatina preceslunt. De¬
rum inter ipsos quiscui preponatur in cer

Expanded text:
itias immortalitatis ille dispensat, scientiae thesauros iste largitur; sunt enim scientiae thesauri, sicut scriptum est, In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Ergo beati Petrus et Paulus eminent inter universos apostolos, et peculiari quadam praerogativa praecellunt. Verum inter ipsos quis cui praeponatur incer
Abbreviated transcription (Latin):
autem dei et honunum: non inquã¬
tum deus sed inquantum homo est ibesus
xpristus. Et profecto sesundum id quod home
elt: de illo legitur. Et ihesus proficiebat sapi¬
encia et etate et gracia apud deum et homines
Secundum hoc igitur reste possumis dicere
quod cum ad naturam dei non pertineat hu¬
mana natura ad petsonam tanen uiugtem¬
ti filii dei per graciam pectinet humana nãtura¬
Et per tantam graciam ut nulla sit maior nul¬
la prorsus equalis. sicq enim illa suscepcione
hominis ulla merita precesserunt. Sed ab ula
suscepcione merita eius cuncta cepetunt. Ma¬
net ergo fuius indilectione qua eum dilexit
pater: et ideo seruauit precepta eius. Quuid est
enim et ille homo nisi quod deus susceptor est
eius. Deus enim erat uerbum uiugenitus. gi¬
guenti coeternus. Sed ut mediator daretur
nobis per in effabilem graciam uerbum ccito
cactum estr et habitqiust in nobis. Cu autem¬

Expanded text:
autem Dei et hominum, non in quantum Deus, sed in quantum homo est Christus Jesus. Et profecto secundum id quod homo est, de illo legitur: Et Jesus proficiebat sapientia et aetate et gratia apud Deum et homines . Secundum hoc igitur recte possumus dicere quod cum ad naturam Dei non pertineat humana natura, ad personam tamen unigeniti Filii Dei per gratiam pertinet humana natura, et tantam gratiam, ut nulla sit major, nulla prorsus aequalis. Neque enim illam susceptionem hominis ulla merita praecesserunt, sed ab illa susceptione merita ejus cuncta coeperunt. Manet ergo Filius in dilectione qua eum dilexit Pater, et ideo servavit praecepta ejus. Quid est enim et ille homo, nisi quod Deus susceptor est ejus? Deus enim erat Verbum, unigenitus gignenti coaeternus. Sed ut mediator daretur nobis, per ineffabilem gratiam Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
sor. qui mercedem iniquitatis amauit.
Correpcionem uero habuit sue uesanie
sub iugale mutum in hominis uoce loq̃s
probibuit prophete insipienciam. Hi st̃
fontes sine aqua. et nebule tucbinibus
ex agitate: quibus caligo tenebrarum
reseruatur. Superba enim uanitate lo¬
quentes pessicent in desiderus carns lit¬
turie. eos qui paululum effugiunt. qui
in errore conuetsantur: liberfatem illis¬
promictentes. cum ipsi sint secui corcup¬
tionis. A quo enim quis superatus: est
huius et seruus est.. Tn autem domĩe

Expanded text:
sor, qui mercedem iniquitatis amavit: correptionem vero habuit suae vesaniae, subjugale mutum animal, hominis voce loquens, prohibuit prophetae insipientiam. Hi sunt fontes sine aqua, et nebulae turbinibus exagitatae, quibus caligo tenebrarum reservatur. Superba enim vanitatis loquentes, pelliciunt in desideriis carnis luxuriae eos, qui paululum effugiunt, qui in errore conversantur: liberpromittentes, cum ipsi serui sint corruptionis: a quo enim quis superatus est, huius et seruus est si enim re
Abbreviated transcription (Latin):
modum iudistis eum euntem in celum.
Tunc reuersi sunt iherosolimam amonte
qui uocatur oliueti: qui est iuxta iherusa¬
lem. sabbati habens iter. Et cũm introis¬
sent incenaculum: ascenderunt ubi ma¬
nebant petrus. et iohannes. iacobus. et
andreas. philippus. et thomas. bartholo¬
meus. et matheus. iacobus alpher. et sỹ¬
mon zelotis. et iudas iacobi. Hic om̃s
erant perseuerantes unanimiter in oraici

Expanded text:
is eum euntem in caelum tunc reversi sunt Hierosolymam a monte qui vocatur Oliveti qui est iuxta Hierusalem sabbati habens iter et cum introissent in cenaculum ascenderunt ubi manebant Petrus et Iohannes Iacobus et Andreas Philippus et Thomas Bartholomeus et Mattheus Iacobus Alphei et Simon Zelotes et Iudas Iacobi hii omnes erant perseverantes unianimiter in orati
Abbreviated transcription (Latin):
gloriosum sanguinem fuderunt pro do¬
mino amauetunt xpristum inuita sua
imitati sunt eum in morte sua Et ideo co¬
ronas triumphales meruerunt do Anꝰ
spiritus et una fides erat ineis. Et ideo.
sx iii. Tradiderunt corpora sua propter
deun ad supplicia Et meruerunt babere
coronas perpetuas . ꝟ Aistosusit qui ue¬
nerunt ex magna tribulacione et laie¬
runt stollas suas in sanguine agni.
ne mirabile consecuti sunt iter seriuen¬
tes preceptis tius ut inuenirentur illesi
in aquis ualidis Terra apparuit arida
carnificum non timuerunt fancti dei mo¬
rientes pro rpristi nomine. Ut heredes fie

Expanded text:
gloriosum sanguinem fuderunt pro Domino, amaverunt Christum in vita sua, imitati sunt eum in morte sua; et ideo coronas triumphales meruerunt. Vers. Unus spiritus et una fides erat in eis. Et ideo. Resp. Tradiderunt corpora sua propter Deum ad supplicia, et meruerunt habere coronas perpetuas. Vers. Isti sunt qui venerunt ex magna tribulatione, et laverunt stolas suas in sanguine Agni. ne, mirabile consecuti sunt iter, servientes praeceptis tuis, ut invenirentur illaesi in aquis validis. Terra apparuit arida,rnificum non timuerunt sancti Dei, morientes pro Christi nomine, ut haeredes fie
Abbreviated transcription (Latin):
diaconum in platea conuenit. Cui simplici¬
ter ait. Ecce ego prestolor beatum uirran et ne¬
scio ubi sit uel quid operis agat. Cui bricius.
si inquit delirum illum queris. prospice oni¬
nus ecce celum solite sicut amens respicit.
Cumq pauper ille sccursu roddito quod pecie

Expanded text:
diaconum in platea convenit; cui simpliciter ait: Ecce ego praestolor beatum virum, et nescio ubi sit, vel quid operis agat? Cui Briccius: Si, inquit, delirum illum quaeris, prospice eminus: ecce coelum solito sicut amens respicit. Cumque pauper ille, occursu reddito, quod petie
Abbreviated transcription (Latin):
ne mea⁊ si non secliatĩs precepta mea. Si eĩ
seruaueritis manebitis. Hoc enim hunc appa¬
rebit quod in dilectione mea manebitis si ma¬
precepta seruabitis: ut nemo se fallat dicen

Expanded text:
ne mea, si non servatis praecepta mea: si enim servaveritis, manebitis. Hoc est, hinc apparebit quod in dilectione mea manebitis, si praecepta mea servabitis. Ut nemo se fallat, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. Quem continuo unda rapuit et pe
uocauit dicens. Irater maure cuire quia
puer ille qui ad hauriendam fiquam percexe¬
rat in lacum cecidit et eumq lor gius iam¬
unda protraxit. Res mira et põst petrum a¬
postolum musitata secuta est. Benedictione
et enim postulata atq percepta ad patus sui
imperium concitus. percexit maurus atq usq
ad eundem locum quo ah unda didbatur pri¬
er per tercam se ne existimans super aquam
riturcit eumq pet capillos tenuit rapidoq
ie reuecsus post rerga respexit et quia supxr
aquas cucurtisset agnouit. Et quod presu¬
mere non potuisset ut fieret.miratus extre¬
inuit factum. reuersus que ad patren: rem
gestam retulit. Tu autem dñe miserere in

Expanded text:
tus est. Quem mox unda rapuit, et pevocavit, dicens: Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido qse reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, miratus extremuit factum. Reversus itaque ad Patrem, rem gestam retulit. Vir autem venerabi
Abbreviated transcription (Latin):
ans est usitatus in altari. ante
nuis est. esse corpus xpristi: Consecracio¬
liqua omnia que dicuntur: laux deo
offertur. oracione petitur pro paꝑa. pro

Expanded text:
anis est usitatus. Sed panis iste nis est, corpus esse Christi? Consecratioliqua omnia, quae dicuntur, laus Deo defertur; oratione petitur pro populo, pro
Abbreviated transcription (Latin):
in urle roma et apud mediolanum ubi
fuerat constitutus. In qua urbe tunc epi¬
scopatum administrabat acceptissimus
huius interea uerbi predicatori d̃ frequentis¬
simis in occlesia disputacionibus astans
cum populo intendebat suspensus atq af¬
aliquando manicheorum apud cartaginẽ
adolescens fuerat errore sedutus et ideo
ceteris suspensior aderat ne quid uel pro
ipsa uel contra ipsam heresim dicecetur.

Expanded text:
in urbe Roma, et apud Mediolanum, ubifuerat constitutus. In qua urbe tunc episcopatum administrabat acceptissimus Hujus interea verbi Dei praedicatoris frequentissimis in ecclesia disputationibus astans in populo, intendebat suspensus atque afaliquando Manichaeorum apud Carthaginem adolescens fuerat errore seductus: et ideo caeteris suspensior aderat, ne quid vel pro ipsa, vel contra ipsam haeresim diceretur.
Abbreviated transcription (Latin):
non una nox. non una congregacio
neq una quidem urbs uel prouinciã pro¬
camat sed ubicumq sancta ecelesia diffũ¬
ditur per tribus per naciones per linguas
laus benedicti frequentatur. Si enim in
multitudine populi dignitas regis est ut
ait salomon: quantam puitam̃us digni¬
tatem istius regis quem tam nunerosus
prosequitur excertitus monachorum iurgi

Expanded text:
non una vox, non una congregatio, neque una urbs vel provincia proclamat; sed ubicunque sancta Ecclesia diffunditur, per tribus, per nationes, per linguas, laus Benedicti frequentatur. Si enim in multitudine populi dignitas regis est , ut ait Salomon, quantam putamus esse dignitatem istius regis, quem tam numerosus prosequitur exercitus monachorum? Quis
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens cunctamq pertulerat pape refert.
Qui ad sedem apostolicam residens plerum¬
q missarum sollempnia celebrauit quidqͥt

Expanded text:
eniens, cuncta quae pertulerat papae refert. Qui ad sedem apostolicam residens, plerumque Missarum solemnia celebrans, i
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio contendam tecum : eo quod
direris non peccaui. Quam uilis es facta
nimis: iterans uias tuas: Et ab egipto
confunderis: sicut confusa es ab assur.
et ab ista egredieris et manus tue erunt su

Expanded text:
iudicio contendam tecum, eo quod dixeris: non peccaui. quam uilis es facta nimis iterans uias tuas! et ab Aegypto confunderis, sicut confusa es ab Assur. nam et ab ista egredieris et manus tuae erunt su
Abbreviated transcription (Latin):
orte dicis aliquid iudeo. Quo¬
modo tu michi asseras quod cor¬
pus xpristi accipiam: Et hoc no¬
bis super est ut probemus. Quã

Expanded text:
orte dicas: aliud video; quomodo tu mihi asseris, quod Christi corpus accipiam? Et hoc nobis adhuc superest ut probemus. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
lo fixa ac si enea reguissent tossentibus
alcius uocem magistris flagris hinc atq
inde resonantibus nichil penitus mouelã¬
tur. Consurgunt deinde omnes pariter ĩ
uerbera consumit gassicas mulaꝵ pena
mastigias. Tota rapitur silua de proximo
trabibus iumenta tunduntur. Sed nichil
penitus seue manus agebant uno eodem¬
q in loco stabant frea simulachra. Quid
agerent infelices homines nesciebant nec ul
tra dissimulare poterant quin quamlibet
brutis pecoribus agnoscebant diuino mu-¬

Expanded text:
lo fixa ac si aenea signa riguissent, adtollentibus altius uocem magistris, flagris hinc adque inde resonantibus, nihil penitus mouebantur. consurgunt deinde omnes pariter in uerbera: consumit Gallicas mularum poena mastigias. tota rapitur silua. de proximo, trabibus iumenta tunduntur, sed nihil penitus saeuae manus agebant: uno adque eodem in loco stabant fixa simulacra. quid agerent infelices homines nesciebant, nec iam ultra dissimulare poterant, quin quamlibet brutis pectoribus agnoscerent, diuino nu
Abbreviated transcription (Latin):
deitatis insignia operari: sed tantum hu¬
miliari. ceteraq uictutum documenta in¬
tra humilitatis cuctodiam siggregare.
Unde cum ea semper singularum uirtutũ
pudicicia comes in remõta mansit quia

Expanded text:
deitatis insignia operari: sed tantum humiliari, caeteraque virtutum documenta, intra humilitatis custodiam aggregare. Unde cum ea semper singularum virtutum pudicitia comes irremota mansit: quia
Abbreviated transcription (Latin):
beret celebrari. Erat aͣt illic
presbiter qͥdã male cõsciẽtie saucius cuius
uidelicet obcspã excomunicacio ꝓcesserat.
Q ep̃i iussis minꝰ obtẽꝑandũ credẽs uerba¬
q eiꝰ leuit ualde ferẽs cũ lõgius eũ aloco

Expanded text:
beret, celebrari. Erat autem illic presbiter quidam malae conscientiae saucius, cuius videlicet ob culpam excommunicatio processerat. Qui episcopi iussis minus obtemperandum credens verbaque eius leviter valde ferens, cum longius eum a loco
Abbreviated transcription (Latin):
ubi seueritate districta licencia peccandi perierat
feruebat igitur in eo pietatis infuitus. exultabat¬
psallendi concentus. Choruscabat inter fratres
obediencie radius preceslebat sancte caritatis or¬
natus: quia sicut erat ad uicia eadicanda solli¬
citus ita ad inserenda dona celestia circunspectꝰ
In quo abbatis officio rexit per quinq annos
congregacionem sibi commissam feliciterq

Expanded text:
ubi severitate districta licentia peccandi perierat. 22 Fervebat ergo pietatis intuitus, exultabatpsallendi concentus, coruscabat inter fratres oboedientiae radius, praecellebat sanctae karitatis ornatus, quia sicut erat ad vitia eradicanda sollicitus, ita ad inserenda dona caelestia circumspectus. 23 In quo abbatis officio per viginti quinque annos congregationem sibi commissam feliciter
Abbreviated transcription (Latin):
ditur dicens. Sic definisti ut nec deos consi¬
deres nec precepta maiorum nec minas no
stras tuneas. sed contra rem publicam lic¬
teras accipicis et dirigas. Cornelius epis¬
copus respondit dicens. Ego de corona do¬
num licteras accepi non contra rem publi¬
cam: sed magis ad animas redimendas.
Tunc decius iratundia plenus precepit os
beciti cornelii cum plumbatis cedi. et iussit¬
ut adduceretur ad templum martis et sa¬

Expanded text:
ue ei: Sic definisti, ut nec deos consideres, nec praecepta majorum, nec nostras minas timeas, ut contra Rempublicam litteras accipias et dirigas? Cornelicopus respondit dicens: Ego de corona Domini litteras accepi, non contra Rempublicam, sed magis speciale consilium ad animas redimendas. Tunc Decius, iracundia plenus, jussit os beati Cornelii cum plumbatis caedi, et praecepit duci eum ante templum Martis ut a
Abbreviated transcription (Latin):
afacie serpentis. Et misit serpens ex ore
suo post mulierem aquam tanquam
flumen: ut eam facetet trabi a flumine.
Et adiuuit terra mulierem: et aperuit

Expanded text:
facie serpentis. Et misit serpens ex ore suo post mulierem aquam tanquam flumen, ut eam faceret trahi a flumine. Et adjuvit terra mulierem, et aperuit
Abbreviated transcription (Latin):
uerba fratuis negantis audisset insertar
digitis manus super mensam posuit et caput
in manibus: omnipotentem dominum roga¬

Expanded text:
erba fratris negantis audisset, insertas digitis manus super mensam posuit, et caput in manibus omnipotentem Dominum roga
Abbreviated transcription (Latin):
et incomparabilis uiri de cuius uir¬
tutibus magna apud nos uolumi¬
na retinentur sanctus bricius ad e¬
piscopatum succedit. At uero hic bricius cũ
esset primeue etatis iuuenis sancto martino
ad huc uiuenti multas in corpore fecebat insi¬
dias pro eo quod ab eodem illo tempore cur faci¬
cile res sequeretur arguebatur. Tu autem dñe.

Expanded text:
et inconparabilis viri, de cuius virtutibus magna apud nos volumina retinentur, Brictius ad episesset primaevae aetatis juvenis, sancto adhuc Martino viventi in corpore multas tendebat insidias, pro eo quod ab eodem plerumque, cur faciles res sequeretur, arguebatur. Quadam autem die
Abbreviated transcription (Latin):
espiciens ergo ihiesum ambulantem io¬
hannes dixit. Ecce agnus dei quia iude̾̃s
eum inter lomines conuersantem profectumq
illis uite celestis ⁊ fcis demõstrantẽ ⁊ uerbis
aperte ꝓnũciabat quia ñ ip̃e ut putabãtur

Expanded text:
espiciens ergo Jesum ambulantem Joannes dicit: Ecce Agnus Dei, quia videns eum inter homines conversantem, profectumque illis vitae coelestis et factis demonstrantem, et verbis aperte pronuntiabat, quia non ipse, ut putabant
Abbreviated transcription (Latin):
zelo. et in iecerunt manus in apostolos
et posuerunt illos in custodia publica.
Angelus autem domini per noctem ape¬
riens ianuas carceris: et educens eos di¬
rit. Ite. ⁊ stantes loquimini in templo
plebi: omnia uerba uite huius. Qui cũ
audissent: intrauerunt diluculo in tem¬
plum et docebant. Adueniens autem
princeps sacerdotum et qui cum eo etant

Expanded text:
zelo et iniecerunt manus in apostolos et posuerunt illos in custodia publica angelus autem Domini per noctem aperiens ianuas carceris et educens eos dixit ite et stantes loquimini in templo plebi oaudissent, introierunt sub luce \'in templum et docebant.. adueniens autem princeps sacerdotum et qui cum eo erant
Abbreviated transcription (Latin):
Sedubi martinum in ueste hispida nigro
et pendulo pallio circuntectum contiguo
de latere in iarta uiderunt paululum in
partem alteram pauefacta cesserunt. De
uidistis misera illa animalia conglobant᷑
ordines miscuerunt. Dumq egre expedi¬
untur moram facere properantibus. Tu ã¬

Expanded text:
sed ubi Martinum in veste hispida, nigro et pendulo pallio circumtectum, contigua de latere jumenta viderunt, paululum in partem alteram pavefacta cesserunt: deividistis, misera illa animalia conglobantur, ordines miscuerunt; dumque aegre expediuntur, moram fecere properantibus. Q
Abbreviated transcription (Latin):
fliuuos in mensam fuderat: per quos serenita¬
tens aeris ad pluuiam traxit. Nec paulo tra¬
dius post oracionem illa secuta est. Sed tanta
fuit rãa conueniencia oracionis et in undacio¬
nis: ut de mensa caput iam cum tonitruo leua¬
ret quatinus unum idemq esset momentum

Expanded text:
fluvios in mensam fuderat, per quas serenitatem aeris ad pluviam traxit. Nec paulo tardius post orationem inundatio illa secuta est, sed tanta fuit convenientia orationis et inundationis, ut de mensa caput jam cum tonitruo levaret: quatenus unum idemque esset momentum
Abbreviated transcription (Latin):
riter ac si uocetur benedictus. quem d̾s
a deo benedicit in omni benedictione
spiritali. et per quem tanti benedictio¬
nem hereditate possidebunt. Fateor enĩ
quod eiusdem patris dilectoribus adeo
placet tali uocabulo censeri: quod solet
maxime post diuinum nomen xpristi¬

Expanded text:
rie vocetur Benedictus, quē Deus adeo benedixit in omni benedictione spirituali. Et per quem tanti benedictionem hæreditate possidebunt. Fateor enim, quod eiusdem Patris dilectoribus adeo placet tali vocabulo censeri, quod solet maxime post diuinum nomen, more Christi
Abbreviated transcription (Latin):
mons quo ascendamus: spiritalis quedam
celsitudo ͤ  Et quis est iste mons quo ascen¬
dimus: nisi dominus ihesus xpristus. Ipse
tibi fecit paciendo conuallem pboracionis:
qui fecit moutem manendo ascensionis.
Quid est uallis ploracionis Prebuit per¬
cussienti se maxislam saturatus est obpro¬
brus: Quis est uallis ploracionis: Cola¬
phizatus est sputis illitus: spinis coronat᷑.
srucifirus est. Hec est uallis ploracionis:
unde tibi ascendendum est : Sed quo ascẽ¬
dendum est: In principio erat uerbum et
uerbum erat apud deum: et deus erat uer¬
Epsum enim uerbum caro factum est:
et habitauit innobis. Sic descendit
ad te: ut maneret inse. Descendit ad te:
ut fieret tibi conuallis ploracionis: mansit
ini se ut esset trbi mons ascencioms. Erit ĩ¬
quit ysaias in nouissimis diebus manifest̾
mons domus domini: paratus in cacumĩe

Expanded text:
mons quo ascendamus, spiritualis quaedam celsitudo. Et quis est iste mons quo ascendimus, nisi Dominus Jesus Christus? Ipse tibi fecit, patiendo, convallem plorationis, qui fecit, manendo, montem ascensionis. Quid est vallis plorationiscutienti se maxillam; saturatus est opprobriis» . Quid est vallis plorationis? Colaphizatus est, sputis illinitus, spinis coronatus, crucifixus est. Haec est vallis plorationis unde tibi ascendendum est. Sed in quo ascendendum est? «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verenim «Verbum caro factum est, et habitavit in nobis» . Sic descendit ad te, ut maneret in se: descendit ad te, ut fieret tibi convallis plorationis; mansit in se, ut esset tibi mons ascensionis. «Erit,» inquit Isaias, «in novissimis diebus manifestus mons» «Domini, paratus in cacumine
Abbreviated transcription (Latin):
ri dignaretur nec peccatores ad ueniam
młta alia beatissimo luciano prosequẽ
te: milites magis magisq furoris stimu¬
Iam enim te senectutis inuitauetat tẽ¬
pus ut abinfantilibus uanitatibus¬
resipiscere debuisse. Sed quoniam et ua¬

Expanded text:
s ad veniam, alia multa beatissimo prosequente Luciano, milites magis magisque furore suJam enim te senectutis invitaverat tempus, ut ab infantilibus resipisceres; sed quoniam va
Abbreviated transcription (Latin):
rosolimis ser milibus separatur contra
meridianam plagam. accedens ad eiuscẽ
urbis pontificem cuillum nomine petũt

Expanded text:
rosolymis sex millibus separatur, contra meridianam plagam: accedensque ad ejusdem urbis pontificem Cyrillum nomine, petiit
Abbreviated transcription (Latin):
ergo predictus uir occasione quã
optauerat semper accepta ut superius dic¬
tum est relicta domo parentibus ¶ cognatis
et inclita ac gloriosissima petri corpore ur
tilia. cum biblioteca quam sibi summo
studio inprefata confecerat urbe confetẽs.
ibetosolimam propter regna celorum iuue¬
nis militaturus aduenit. Cumiq aliquã¬

Expanded text:
ergo praedictus vir, occasione quam semper optaverat accepta, ut superius est dictum, relicta domo, parentibus, sorore, cognatis, et inclyta ac gloriosissima Petri urbe: corpusse valuere, una cum bibliotheca quam summo studio in praefata confecerat urbe, Jerosolymam propter regnum coelorum juvenis militaturus advenit. Postqua
Abbreviated transcription (Latin):
consilli. Te deus tinis liberare non potest: cũ¬
in illum credas. et cotidie pro eius nomine
plagas et uincula perferas et quomodo pote¬
rit filiam meam libetare si ego in eum credi

Expanded text:
consilii tui. Te Deus tuus liberare non potest, cum illi credas, et quotidie pro ejus nomine plagas et vincula perferas, quomodo poterit filiam meam liberare si ei credi
Abbreviated transcription (Latin):
tuas: et in alis tus inuentus est sangius
animarum pauperum et innocentium. Nõ
infossis inueni eos: sed in omnibus que su¬
pra memoraui. Et dixisti. Absq peccato
et innocens ego sum: et propterea auerta

Expanded text:
tuas, et in alis tuis inuentus est sanguis animarum pauperum et innocentium? non in fossis inueni eos, sed in omnibus quae supra memoraui. et dixisti: absque peccato et innocens ego sum, et propterea auerta
Abbreviated transcription (Latin):
dis amore. iuntari. procurate. que didicit
ab ipso sponso cui nos deuoustis humili¬
tatem: quam uos exequi docuit. Unde ait
idem. Discite a me quia mitis sum et hu¬

Expanded text:
dis amore imitari procurate, quae didicit ab ipso sponso, cui vos devovistis humilitatem, quam vos ex se docuit. Unde ait idem: Discite a me, quia mitis sum et hu
Abbreviated transcription (Latin):
duemiente ergo optato tempore saic̾¬
doti ut templum dedicaretur et sanc¬
tum corpusculum aloco ubi sepultum fue¬
rat tranfferetur: conuocauit beatus perpetuꝰ
ad diem festum uicinos pontifices sed et ab¬
batum ac diuetsorum clericorum non mini¬
mam młtitudinem. Et quia hoc in kalen¬
das iulias agere uolebat iuscilata una noc¬
te facto mane accepto sarculo terram que
super sanctum erat tumulum ceperunt effo¬
dere. Quo de tecto manus ut eum comino¬
ta deniq alia nocte mane temptãtes: iterũ
nichil omnino agere potuerunt. Tu autẽ.¬

Expanded text:
dveniente ergo optato tempore sacedoti, ut templum dedicaretur, et sanctum corpusculum a loco ubi sepultum fuerat transferretur, convocavit beatus Perpetuus ad diem festum vicinos pontifices, sed et abbatum ac diversorum clericorum non minimam multitudinem. Et quia hoc in Kalendis Iulii agere volebat, vigilata una nocte, facto mane, accepto sarculo, terram quae super sanctum erat tumulum coeperunt effodere. Quo detecto, manus, ut eum commota denique alia nocte, mane temptantes, iterum nihil omnino agere potuerunt. T
Abbreviated transcription (Latin):
tudo montium. Uere in domino
deo nostro salus israhel. Confusio come¬
dit labores patrum nostrorum: ab adole¬
scencia sua nostra. greges eorum. et arm̃

Expanded text:
tus loquatur: uere in domino deo nostro salus Israhel. Confusio comedit laborem patrum nostrorum ab ab adulescentia nostra, greges eorum et arm
Abbreviated transcription (Latin):
Nequaquam: sed uocabitur io¬
hannes. ⁊ ohannes autem interpretatur dei
gracia: siue in quo est gracia. Quo nomine
dicabat et ipsum specialiter dominum signat
per quem eadem gracia mundo donata est.

Expanded text:
Nequaquam, sed vocabitur Joannes. Joannes interpretatur Domini gratia, sive In quo est gratia. Quo nomine  quam praedicat, et ipsum specialiter Dominum signat, per quem eadem gratia mundo donata est.
Abbreviated transcription (Latin):
umiq die aitero ^ eadem uenetabilis
femina. ad celsam propriam recessis
iur dei ad monasterium rediit. Cum ecce post
tridium incella consistens: eleuatis in aera
oculis uidit eiusdem sororis sue animam
de eius corpore egressam in columbe specie ce-¬
li secreta penetrare. Qui tante eius glorie con¬
gaudens omnipotenti deo in hympius et lau¬
dibus gratias reddidit eiusq obitũ frattibus
denuntiauit. Eͦs eciam protinus misit ut
eius corpus ad monasterium deffercẽt atq ĩ se¬
płchro qd̃ sibi ip̃e p̾pauerat ponerẽt. Q fc̃o cõ¬
tigit ut quoꝵ mens una sẽꝑ ĩ deo fuerat eoꝵ ꝙͦ

Expanded text:
umque die altero eadem venerabilis femina ad cellam propriam recessisset, vir Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli secreta penetrare. Qui tantae ejus gloriae congaudens, omnipotenti Deo in hymnis et laudibus gratias reddidit, ejusque obitum fratribus denuntiavit. Quos etiam protinus misit, ut ejus corpus ad monasterium deferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit ut quorum men
Abbreviated transcription (Latin):
enim etatis et morum sibi diuinitus aspi¬
rasset gracia in tornaco ciuitate pontificali
deo annuente sublimatus est cathedra. I ta¬
sanctus medardus hoc quoo predixetat quasi
propheta diuino spirtu: iam probauit. Tu ã.
egentibus cura non modica ad eo

Expanded text:
enim aetatis et morum sibi divinitus aspirasset gratia, in Tornaco civitate pontificali Deo annuente sublimatus est cathedra. Ita Medardus hoc quod praedixerat, quasi propheta, divino spiritu jam probavit. 3. egentibus cura non modica, adeo
Abbreviated transcription (Latin):
intessectu que indocti et instabiles de¬
deprauant sicut et ceteras. scripturas: ad
suam ipsorum perditionem. Uos igitur

Expanded text:
intellectu: que indocti et instabiles depravant: sicut et ceteras scripturas ad suam ipsorum perditionem. Vos igitur
Abbreviated transcription (Latin):
et promissione spiritus sancti accepta a
patre: effudit hunc quem uos iudistis ⁊
audistis. Non enim dauid ascendit in ce¬
los. Dicit autem ipse. Dicit dominus
domino meo:sede adextris meis.doiec
ponam inimicos tuos scabessum pedũ
tuorum. Certissime ergo sciat omius de

Expanded text:
et promissione Spiritus Sancti accepta a Patre effudit hunc quem vos videtis et audistis non enim David ascendit in caelos dicit autem ipse dixit Dominus Domino meo sede a dextris meis donec ponam inimicos tuos scabillum pedum tuorum certissime ergo sciat omnis d
Abbreviated transcription (Latin):
domo dei sunt. resplendeat. An et iste su¬
perno amore non uehementer arsit:
An et iste cum uerbo et opere cum signe¬
rum splendore non reluxit: Est igitur
eoqualiter eumdem preceptorem

Expanded text:
domo Dei sunt, resplendeat . An et iste superno amore non vehementer arsit? An et iste, cum verbo et opere, tum signorum splendore non reluxit? Est igitur qualiter eumdem praeceptorem
Abbreviated transcription (Latin):
sticia habitat.: Propter quod karissim
hec erpectantes satagite uimaculati.
et mniuolati ei inueniri in pace: et do¬
mini nostai longanimitatem: salutẽ
arbitramini. sscut et karissimus frat
noster paulus secundum datam sibi
sapientiam scripsit uobis: sicut et in

Expanded text:
sticia inhabitat. Quapropter charissimi hec expectantes: satagite immaculati et inviolati apud eum inveniri in pace: et Domini nostri longanimitatem salutem arbitramini. Sicut et charissimus 136 frater noster Paulus secundum datam sibi sapientiam scripsit vobis: sicut et in
Abbreviated transcription (Latin):
michi mortalitatis equalis est. Si babere
aliquid nirum imperatoria precepta po¬
tuissent arca beatissimorum trium ꝓueto¬
rum corpora regis persarum ualuisset
Incendium. nec contempnete ora leonũ¬

Expanded text:
mihi mortalitates equales est. Si habere aliquid| uirium imperatorea praecepta potuissent circa| beatissimorum puerorum corpora reges persarum ualuis| set incendium . nec contemnere leonu
Abbreviated transcription (Latin):
chorum gregem sicut uoluntarie audi¬
tu auris obedientem quasi una persona
propter unum cor alloquens filium

Expanded text:
chorum gregem, sicut voluntarie auditu auris obedientem, quasi una persona, propter unum cor alloquens, filium
Abbreviated transcription (Latin):
tiris. Et posita mensa pruisquam cibum
sumeret: uenerunt milites et tenuerunt
eum. et perduxerunt ad decium cesarem.
Quem uidens decius cesar: subridens di¬
rit ei. Numquid et tu magus effectus
es. quia corpus laurencii abstulisse di
quasi magus: sed quasi xpristianus.

Expanded text:
tiris. Et possita mensa priusquam cibum sumeret, venerunt milites et tenuerunt eum et perduxerunt ad Decium. Quae videns Decius subridens dixit ei: « Numes, quia corpus Laurentii abstulisse dicquasi magus, sed quasi Christianus.
Abbreviated transcription (Latin):
factum est omnibus habitantib
Therusalem: ita ut appessaretur ager il¬
le lingua eorum acheldemach: hoc est
ager sanguinis. Scriptum est emm in
libro psalmorum. ffiat commoracio e¬
ius deserta. et non sit qui in habitet in
ea: et episcopatum eius accipiat alius.
Oportet ergo et his uitis qui nobiscum¬
sunt congregati in omni tempore quo ĩ¬
trauit et exiuit inter nos dñs ibesus: in¬
cipiens a baptismate iħis usq in diem
qua assumptus est a nobis: testem resur¬
rectionis eius nobiscum fieri unum exi

Expanded text:
factum est omnibus habitantibus Hierusalem, ita ut appellaretur ager ille, lingua eorum, Acheldemach, hoc est, ager sanguinis. Scriptum est enim in libro Psalmorum: Fiat commoratio ejus deserta, et non sit, qui habitet in ea: et episcopatum ejus accipiat alius. Oportet ergo ex his viris, qui nobiscumsunt congregati in omni tempore, quo itravit, et exivit inter nos Dominus Jesus, incipiens a baptismate Joannis usque in diem qua assumptus est a nobis, testem resurrectionis ejus nobiscu
Abbreviated transcription (Latin):
soluentur. Cum hec igitur omnia dissol¬
uenda sint quales oportet esse uos in
sanctis conuersacionibus et pietatibus
expectantes et properantes in aduentũ

Expanded text:
solventur . Cum haec igitur omnia dissolvenda sint, quales oportet vos esse in sanctis conversationibus et pietatibus, exspectantes et properantes in adventu
Abbreviated transcription (Latin):
homo: non percipit ea que sunt spi¬
ritus del. Stulticia est enim illi. et non
potest intelligere: quia spiritaliter exami¬
natur. Spiritałis autem iudicat omnia
et ipse anemine iudicatur. Quis enim
cognouit sensum domini: qui instruat
eum. Nos autem sensum xpristi habemꝰ.
Et ego fratres non potui uobis loqui qua¬
si spnitalibus: sed quasi carnalibus.
Tanquam paruuli s in xpristo laic potũ

Expanded text:
homo non percipit ea que sunt Spiritus Dei. Stulticia est enim illi: et non potest intelligere. Quia spiritualiter examinatur. Spiritualis autem judicat omnia: et ipse a nemine judicatur. Quis enim cognovit sensum Domini: aut quis instruat eum. Nos autem sensum Christi habemus. Et ego fratres non potui vobis loqui quasi spiritualibus: sed quasi carnalibus: tanquam parvulis in Christo la
Abbreviated transcription (Latin):
ohuc enim estis carnales. Cum enim
suit inter uos zelus et contencto: nonne
catnales estis. et secundum hominem
ambulastis: Cum enim quis dicit. ego
quidem sum pauli alius autem. ego apol¬
lo. nonne homines estis: Quid igitur est
apollo: Quid ueroipanlus: Mimstri eius

Expanded text:
enim sit inter vos zelus et contentio: nonne carnales estis: et secundum hominem ambulatis: cum enim quis dicit: ego quidem sum Pauli: alius autem: ego Apollo: nonne homines estis? Quid igitur est Apollo? quid vero Paulus? Ministri ejus
Abbreviated transcription (Latin):
em: alius autem iudicat omnem diem:
unusquisq in suo sensu habundet. Qui sa¬
pit diem: domino sapit. Et qui mandu¬
cat domino manducat: gracias enim agͥ
deo. Et qui non manducat. domino non
manducat: et gracias agit deo. Tu autem¬

Expanded text:
em, alius autem judicat omnem diem. Unusquisque in suo sensu abundet. Qui sapit diem, Domino sapit, et qui manducat, Domino manducat, gratias enim agit Deo. Et qui non manducat, Domino non manducat, et gratias agit Deo. » Tu
Abbreviated transcription (Latin):
ait iared postqͣm genunt᷑ enoch octingentis
annis: et genuit filios et filias. Et facti
sunt ommes dies iared: nongenti sexagin

Expanded text:
it Jared postquam genuit 149 Henoch, octingentis annis, et genuit filios et filias. Et facti sunt omnes dies Jared nongenti sexagin
Abbreviated transcription (Latin):
Et in quo tandem loco martirium pertule¬
runt: In urbe roma: que principatum
et capud obtinet nacionum. Silicet ut
ubi capud supersticionis erat: illic capud
quiesceret sanctitatis. Et ubi gentilium
principes habitabant illic ecclẽsiarum¬

Expanded text:
Et in quo tandem loco martyrium pertulerunt? In urbe Romana, quae principatum et caput obtinet nationum: scilicet, ut ubi caput superstitionis erat, illic caput quiesceret sanctitatis; et ubi Gentilium principes habitabant, illic Ecclesiarum
Abbreviated transcription (Latin):
tos genus regium et saceicota¬
le fecisti:da nobis et uelle et posse que
precipis. ut populo ad eternitatem uo¬
sato. una sit fides cordium et pietas ac¬
eus qui credentes in te fonte ba¬
ptismatis innouasti: hanc renatis ĩ

Expanded text:
tos genus regium et sacerdotale fecisti, da nobis velle et posse quae praecipis, ut populo ad aeternitatem vocato una sit fides cordium et pietas aceus, qui credentes in te fonte baptismatis innovasti, hanc renatis i