comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
satis ñ fuit ab ȩungłio recessisse. spem
lapsis satiffactionis & pęnitentiȩ sustulis¬
se.fraudib inuolutos. uł adult̾iis ꝯma¬
culatos. uł sacͥficiorũ funesta ꝯtagione
pollutos. ne dm̃ rogarent. ne in eccł̃ia ex¬
homologesim criminum facerent: ab õi
& sensu & fructu penitentiȩ remouisse.
foris sibi extra eccłiam & contra ȩccłiam
constituisse conuenticłm ꝑditȩ factiõis.
cum male sͥ consciorum ⁊ dm̃n rogare ac
satisfacẽ nolentium catua conflueret.
Post ista adhuc insuꝑ pseudo ep̃o ibi ab
hereticis constituto nauigare audent.
& adpetͥ cathedram atq ad eccł̃iam pͥn¬
cipalem unde unitas salutaris exorta
ẽ. ab scismaticis & ꝓphanis litt̾as ferre.
nec cogitare eos ẽẽ romanos. quorũ fides
apło p̾dicante laudata ẽ: ad qͦs ꝑfidia¬
laudata ÷ hab̾e ñ possit accessũ: Quȩ au
illis qd̃ fecert & in suo scelere ꝑseue¬
rant. aut si displicet & recedunt: sci¬
unt qͦ reũtuntur Nam cũ statutũ

Expanded text:
satis non fuit ab Evangelio recessisse, spem lapsis satisfactionis et poenitentiae sustulisse, fraudibus involutos, vel adulteriis commaculatos, vel sacrificiorum funesta contagione pollutos, ne Deum rogarent, ne in Ecclesia exomologesin criminum facerent, ab omni et sensu et fructu poenitentiae removisse; foris sibi extra Ecclesiam et contra Ecclesiam constituisse conventiculum perditae factionis, quo male sibi consciorum et Deum rogare ac satisfacere nolentium caterva conflueret: post ista adhuc insuper pseudoepiscopo sibi ab haereticis constituto, navigare audent, et ad Petri Cathedram atque ad Ecclesiam principalem, unde unitas sacerdotalis exorta est, a schismaticis et profanis litteras ferre, nec cogitare eos esse Romanos, quorum fides. Apostolo praedicante laudata est, ad quos perfidia habere non possit accessum. Quae autillis quod fecerunt et in suo scelere perseuerant: aut si displicet et recedunt, sciunt quo reuertantur. nam cum statutum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidentia munitam. s & sua uigilantia satis
cautam. nec capi hereticorum uenenis posse
nec decipi: tantumq apd̃ illos p̃ualere magi¬
steria & p̾cepta diuina. qnͣtũ illis in di timo
rẽ: tam̃ exhabundanti uel sollicitudo nr̃a uł
caritas seͥbere ad uos ista ꝑsuasit: ut nulla
cum talib ꝯmercia copulentur: ut nulla cũ
malis ꝯuiuia uł colloquia misceant᷑. simꝰq ab
eis tam separati qm sunt illi de eccłia ꝓfugi.
qr scͥptum ẽ Si autem eccłiam contẽpserit.
cedatur: Precipimͦ inquit uob̃ in nomine
dñi nr̃i ih̾u xp̃i. ut recedatis ab om̃ib fr̾ib
ambulantib inordinate. & ñ scm tͣditionẽ
qͣm acceꝑunt a nob̃. Hulla societas fiłi & ꝑ¬
fidiȩ potest eẽ: Qui cum xp̃o ñ est. qui adũsa¬
rius xp̃i ẽ. qui unitati & paci eius in inicꝰ ẽ:
nob̾cum non potest coherere:. Si cum p̃cib
& satisfactionib ueniunt. audiant᷑. Si ma-¬

Expanded text:
cilicet providentia munitam, sed et sua vigilantia satis cilicet providentia munitam, sed et sua vigilantia satis cautam, nec capi haerenec decipi, tantumque apud illos praeualere magisteria et praecepta diuina quantus illis in Deum timor est: tamen ex abundanti uel sollicitudo nostra uel caritas scribere ad uos ista persuasit, at nulla cum talibus commercia copulentur, nulla cum malis conuiuia uel conloquia misceantur simusque ab eis tam separati qquia scriptum est: Si autem et Ecclesiam contempserit, cedatur. Praecipimus, inquit, vobis in nomine Domini Jesu Christi, ut recedatis ab omnibus fratribus ambulantibus inordinate, et non secundum traditionem quam acceperunt a nobis. Nulla societas fidei erfidiae potest esse. qui cum Christo non est, qui aduersarius Christi est, qui unitati et paci eius inimicus est, nobiscum non potest cohaerere. si cum precibus et satisfactionibus ueniunt, audiantur. si ma
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ inuicem. nob̃ florentissimo illic
clero tecum p̾sidenti ⁊ scĩssime atq ã¬
plissime plebilege̾ de semꝑ litteras
allas sponte & honorifice facis. etiã pe¬
tente me facias. ut hȩc epła mea lecta
si qͦd illic contagium uenenati sermonis
& pestiferȩ seminationis irrepserat. id
om̃e fr̃m aurib & pectorib exuat᷑. & bo¬
norum integra aut sincera dilectio ab
om̃ib hereticȩ detractionis sordib re¬
purgetur Decliuent autem de cet̾o for¬
titer & eutent dilectissimi fr̃s nr̃i u̾ba
& colloquia leorũ quorum sermo ut can¬
cer serpit. sicut apłs dicit Corrumpunt
ingenia bona confabulationes pessrme:
& iterum Hereticum hominem pꝰt u¬
nam correptionem euita. sciens qr ꝑu̾sꝰ
est huiusmodi. & peccat. & ẽ a semetip¬
so dampnat᷑ & ꝑ salomonem loquitur
denuo monet dicens: Sepi aures tuas
spinis. & noli audire linguam negmͣ
Et iterum: Malus obaudit: linguȩ iniqͦꝵ.
iustꝰ autem ñ intendit labiis m̃dacib. Qmͣ

Expanded text:
bemus inuicem nobis, florentissimo illic clero tecum praesidenti et sanctissimae adque amplissimae plebi legere te semper litteras alias sponte adque honorifice facis etiam petente me facias, ut hac epistula mea lecta, si quod illic contagium uenenati sermonis et pestiferae seminationis inrepserat, id omne de fratrum auribus et pectoribus exuatur et bonorum integra ac sincera dilectio ab omnibus haereticae detractationis sordibus repurgetur. Declinent autem de cetero fortiter et euitent dilectissimi fratres nostri uerba et conloquia eorum quorum sermo ut cancer serpit, sicut apostolus dicit: corrumpunt ingenia bona confabulationes pessimae. et iterum: haereticum hominem post unam correptionem euita, sciens quia peruersus est huiusmodi et peccat et est a semet ipso damnatus. et per Salomonem loquitur denuo monet dicens: Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam . Et iterum: Malus obaudit linguae iniquorum justus autem non intendit labiis mendacibus . Q
Abbreviated transcription (Latin):
arum ẽebaptizari & eucharistiã acci-¬
ꝑe. nisi quis factis & oꝑe ꝓficiat. Inepła
in stadio currunt. om̃s quidem currunt. u¬
nus tñ accipit palmam ⁊ Sic currite ut oc
corruptibilem coronam accipiant: nos aut̃
incorruptam.: Item in ęungłio cata mathm

Expanded text:
ABVM ESSE BAPTIZARI ET EVCHABISTIAM ACCIPERE, NISI QVIS FACTIS ET OPERE PROFICIAT. In episin stadio currunt omnes quidem currunt, unus tamen accipit coronam? sic currite, ut omnes corruptibilem coronam accipiant, nos autem incorruptam. Item in euangelio secundum
Abbreviated transcription (Latin):
nomine demonia exclusimꝰ & in nomine¬
tuo uirtutes magnas fecimꝰ:: & tc̃ dicã illis
Aqmͣ uos noui. recedite ame qͥ oꝑamini ini¬
quitatem: Item illic Luceat lumen ur̃m co¬
ram hominib ut uideant bona oꝑa ur̃a.
& clarificent patrem suum qui in cȩlis ẽ
Item paulus adphylipenses: lucete sicut lu¬
minaria in mundo:

Expanded text:
nomine tuo daemonia exclusimus, et in tuo nomine virtutes magnas fecimus? Et tunc dicam illis: Numquam vos novi, recedite a me, qui operamini iniquitatem . Item illic: Luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant bona opera vestra et clarificent Patrem vestrum qui in coelis est . Item Paulus ad Philippenses: Lucete sicut luminaria in mundo
Abbreviated transcription (Latin):
res ueritatis rem sͥ uindicant potestatis.
edignationis alienȩ. illud ĩmundũ÷ qd̾
quidam u̾ri p̃uaricatores ueritatis hẽti¬
cis suffragantur ixp̃ianis adu̾sant᷑ ꝓpt̾¬
ea decreimꝰ hereticos baptizan dos ẽẽ xxxui
Sattius asicilia dix̃ Si hẽticis inbap¬
tismo suo peccata donantur. sine causa
ad eccłiam ueniunt. nam cũ in die iudi¬
ciĩ peccata sint quȩ puniunt᷑. nichil ẽ qd̾
timere possint hẽtici de iudicioxp̃i. si st̃
remissionem peccatoru̾ ꝯsecuti: xxxuii.¬
ictoragor dix̃. Cũ peccata ñ nͥ in eccl̃iȩ
baptismo remittant᷑. qͥ hereticũ ad com¬
municationem sine baptismo admittit.
utrumq contͣrationem facit. nec hẽti¬
cos purgat. ⁊ xp̃ianos inqͥnat. xxxuiii¬
ureliꝰ abutica dixit. Cũ dicat apl̃s:
Non ꝯmunicandum peccatis alienis. qͥd
aluid ꝗͣ peccatis alienis ꝯmunicat qui
hẽticis sine eccłiȩ baptismo ꝯmunicat.
yideo censeo baptizandos ẽẽ hẽticos. ut

Expanded text:
indicant potestatis et dignationis alienae. illud mirandum est quod quidam nostri praeuaricatores ueritatis haereticis suffragantur et christianis aduersantur. propterea decreuimus haereticos baptizandos esse. Sattius a Sicilibba dixit: Si haereticis in baptismo suo peccata donantur, sine causa ad ecclesiam ueniunt. nam cum in die iudicii peccata sint quae puniuntur, nihil est quod timere possint haeretici de iudicio Christi, si sunt remissionem peccatorum consecuti. Victor a Gorduba dixit: Cum peccata non nisi in ecclesiae baptismo remittantur, qui haereticum ad communicationem sine baptismo admittit utrumque contra rationem facit, nec haereticos purgat et christianos inquinat. Aurelius ab Vtica dixit: Cum dicat apostolus non communicandum peccatis alienis, quid aliud quam peccatis alienis communicat qui haereticis sine ecclesiae baptismo communicat? et ideo censeo baptizandos esse haereticos, ut
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uenti. extͣ eccłiam sine cõmunicatione
npace ꝑierunt: Quorũ animȩ indie ui¬
dicii de ipsorum manib expetent᷑. qͥ ꝑdi-¬
tionis auctores ⁊ duces extitert᷑. Et iccir¬
co satis ÷ talib reu̾tentib ueniã dari.
ñ tam̃ debet in domo fidei ꝓfidia pro¬
moueri: Nam quid bonis & innocentib
atq ab eccłia ñ recedentib reseruamꝰ.
stetert̃ honoram: Hȩc ad conscientiam
ci dilectione ꝑtulimꝰ credentes etiã tͥ ꝓre-
ligionis tuȩ & fidei u̾itate placere. quȩ
& religiosa pariter & uera sunt: Cet̾m sci¬
mͦ qͦsdam qd semel imbiberint nolle
deponere. nec ꝓpositum suum facile mu¬
tare: S saluo int̾ collegas pacis ⁊ c̃cordie
uincło q̃dam ꝓpͥa quȩ apd̾ se semel sint
usurpata retinere. Qua in re nec nos
iim cuiqm facimꝰ. aut legem damꝰ. qnͣdo
habeat in eccliȩ administratione uolun¬
tatis suȩ arbitrium liberum unꝰqͥsq p̃¬

Expanded text:
praeventi extra Ecclesiam sine communicatione praeventi extra Ecclesiam sine communicatione et pace perierunt: quorum animae in die judicii de ipsorum manibus expetentur, qui perditionis auctores et duces exstiterunt. Et idcirco satis est talibus revertentibus veniam dari: Non tamen debet in domo fidei perfidia promoveri. Nam quid bonis et innocentibus atque ab Ecclesia non recedentibus reservamus, steterint honoramus? Haec ad conscientiam ci dilectione pertulimus, credentes etiam tibi pro religionis tuae et fidei ueritate placere quae et religiosa pariter et uera sunt. ceterum scimus quosdam quod semel inbiberint nolle deponere nec propositum suum facile mutare, sed saluo inter collegas pacis et concordiae uinculo quaedam propria quae apud se semel sint usurpata retinere. qua in re nec nos uim cuiquam facimus aut legem damus, quando habeat in ecclesiae administratione uoluntatis suae arbitrium liberum unusquisque pr
Abbreviated transcription (Latin):
pacis extiterunt: Nec deb̾e eos reu̾tentes
apd̃ nos ordinationiᷤ & honoris arma te¬
nere. quib ccͣ nos rebellauerant: Oportet
enim sacerdotes & ministros qui al¬
tari & sacrificiis deseruiunt. integros
atq ĩmacłatos ẽẽ. cũ dñs ds in leuitico
loquat᷑ & dicat: Homo in qͦ fuit macła
& uicium ñ accedet offerre dona deo:
& sacerdotes qui accedunt ad dnm̃ dm̃
scĩficentur. ne forte relinqͣt illos dñs.
Et iterum Et cũ accedunt ministͣre
ad altare sc̃i. ñ adducent in se delictũ ne
moriant᷑. Qd̾ autem maius potest ẽẽ de¬
lictum. aut quȩ macula deformior. qmͣ
adu̾sus xp̃m stetisse. qmͣ eccłiã eiꝰ qͣm il¬
le sanguine suoparauit & condidit dis
sipasse. qm eunglicȩ pacis et dilectionis
oblitum.qm̃ cͣc unanimem & concordem
& ipsi postmodum ad eccłiam redeunt.
restituere tam̃ eos & secum reuocare non
possunt. qui abeis seducti ⁊ foris morte

Expanded text:
pacis exstiterint; nec debere eos revertententes pacis exstiterint; nec debere eos revertententes ea apud nos ordinationis et honoris arma retinere, quibus contra nos rebellaverint. Oportet enim sacerdotes et ministros, qui altari et sacrificiis deserviunt, integros atque immaculatos esse: cum Dominus Deus in Levitico loquatur et dicat: Homo in quo fuerit macula et vitium, non accedet of sacerdotes qui accedunt ad Dominum Deum sanctificentur, ne forte derelinquat illos Dominus. Et iterum: Et cum accedunt ministrare ad altare sancti, non adducent in se delictum, ne moriantur. quod autem maius potest esse delictum aut quae macula deformior quam aduersus Christum stetisse, quam ecclesiam eius quam ille sansipasse, quam evangelicae pacis ac dilectionis oblitum, contra unanimem et concordem etsi ipsi postmodum ad Ecclesiam redeunt, restituere tamen eos et secum revocare non possunt, qui ab eis seducti et foris morte
Abbreviated transcription (Latin):
cornelii centurionis suꝑ ethnicos qui
illic aderant fidei calore ferrientes.indo
dicerent nichilominꝰ tam̃ beatũ apłm
petrum duuni p̃cepti atq euͣngłii memo¬
rem p̃cepisse. ut baptizarent᷑ idem illi qͥ
iam fuerant sp̃u sco pleni. ut nichil p̃t̾¬
missum uideretur quominꝰ ꝑ om̃ia di-¬
uini p̃cepti atq eungelii lege apl̃ica ma¬
gisteria seruarentur Baptismum aut̃
ũ ẽẽ quo heretici utuntur. nec qͥsꝗͣ apd̃
quintum collegam nr̃m in mauritania
constitutum suꝑ ea rescͥpta ẽ. Item in lit¬
teris qͣs collegȩ nr̃i ad coep̾os in numidia
uł in ȩccł̃ia catholica pͥus ordinati fu¬
erint & postmodũ ꝑfidi & rebelles contͣ
eccłiam steterunt. uł apd̃ hereticos apseu
foris falsa ac sacrilega offerre conati st̃.
eos quoq hac conditione suscipi cũ reu̾ti¬
ceꝑint. ut c̃municent laici. ⁊ satis habe¬
ant qd̵ admittunt ad pacem. qui hostes

Expanded text:
Corneli centurionis super ethnicos qui Corneli centurionis super ethnicos qui illic aderant fidei calore feruentes, in Dodicerent, nihilo minus tamen beatum apostolum Petrum diuini praecepti adque euangelii memorem praecepisse ut baptizarentur idem illi qui iam fuerant sancto spiritu pleni, ut nihil praetermissum uideretur quo minus per omnia diuini praecepti adque euangelii legem apostolica magisteria seruarent. baptismum autem non esse quod haeretici utuntur nec quicquam apud Quintum collegam nostrum in Mauritania constitutum super ea re scripta est, item in litteris quas collegae nostri ad episcopos in Numidia vel in Ecclesia catholica prius ordinati fuerint, et postmodum perfidi ac rebelles contra Ecclesiam steterint, vel apud haereticos a pseuforis falsa ac sacrilega offerre conati sint, eos quoque hac conditione suscipi cum revertuntur, ut communicent laici, et satis habeant, quod admittuntur ad pacem, qui hostes
Abbreviated transcription (Latin):
lutem: Ad quedam dispo¬
nenda ⁊ ꝯcilii ꝯmunis exa-¬
minatione limanda necesse habuimꝰ fr̃
cerdotib cog̾en celebrare conciliũ. In gͦ
multa quidem ꝑlata atq transacta st̃.
S de eo uel maxime tͥ seͥbendum & cũ tua
gͣuitate ac sapientia conferendum fuit.
qd̾ mag̃ ꝑtineat & ad sac̃dotalem ordinẽ¬
auctoritatem. & ad eccl̃ie catholicȩ unitatẽ
pariter ac dignitatem. dediuinȩ disposi¬
tionis ordinatione uenientem eos qͥ st̃
do adnos atq ad eccł̃iam ꝯ̃ una ⁊ uenerĩt
baptizari oportere. eo ꝗd̃ parum sit eis
manꝰ imponere. ad accipiendum sp̃m
scm̃ nisi accipiant eccłiȩ baptismum:
Tõ enim demurn plene sacͥficari ꝙ ẽẽ fi¬
lii di possunt. si sacram̃to utroq nascant᷑
cum scriptũ sit Nisi quis denuonat᷑ fu¬
erit. ex aqͣ⁊ sp̃u. ñ potest introire in reg¬
num dei: Inuenimꝰ etiam in actis apłoꝵ
hoc ẽẽ ab apłis custoditum ⁊ salutaris
fidei uĩtate seruatum. ut cũ indomo

Expanded text:
TRI S. Ad quaedam disponenda et consilii communis examinatione limanda necesse habuimus, frcerdotibus cogere et celebrare concilium: in quo multa quidem prolata adque exacta sunt. sed de eo uel maxime tibi scribendum et cum tua grauitate ac sapientia coquod magis pertineat et ad sacerdotalem auctoritatem, et ad Ecclesiae catholicae unitatem pariter ac dignitatem de divinae dispositionis ordinatione venientem, eos qui sunt fdo ad nos atque ad Ecclesiam, quae una est, venerint, baptizari oportere, eo quod parum sit eis manum inponere ad accipiendum spiritum sanctum, nisi accipiant et ecclesiae baptismum. tunc enim demum plene sanctificari et esse filii Dei possunt, si sacramento utroque nascantur, cum scriptum sit: nisi quis natus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum Dei. inuenimus enim in actis apostolorum hoc esse ab apostolis custoditum et salutaris fidei ueritate seruatum, ut cum in domo
Abbreviated transcription (Latin):
De quo sacrificio sophonias dixit Metu-¬
suos: Idem apd̃ zachariam: Et intuebun¬
tur in me in quem tnͣffixer̾t: Item in plal¬
mo: lxxxui. Exclamaui adte domine to¬
ta duie extendi ad te manus meas Item
innumeris: Non qͣi homo d̾s suspendit᷑.
neq qͣi filius hominis minas patit᷑. Uñ
in eungłio dominꝰ dicit: Sicut moyses
exaltauit serpentem in heremo. ita exal¬
tari oportet filium hominis. ut om̃is
qui creddidit in filium habeat uitam ȩ¬
dernam:

Expanded text:
De quo sacrificio Sophonias dixit: MetuDe quo sacrificio Sophonias dixit: Metusuos . Item apud Zachariam: Et intuebuntur in me, in quem transfixerunt . Item in Psalmo LXXXVII: Exclamavi ad te, Domine, tota die, extendi ad te manus meas . Item in Numeris: Non quasi homo Deus suspenditur, neque quasi filius hominis minas patitur . Unde in Evangelio Dominus dicit: Sicut Moyses exaltavit serpentem in eremo, ita exaltari oportet Filium hominis, ut omnis qui crediderit in Filium habeat vitam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
uod cruci illum fixuri eent iudei.
apd ysalam. Expandi manꝰ meas tota
die ad plebem contumacem & contͣicen¬
tem i. qui ambulant uias ñ bonas sed
post peccata sua. Item apd̃ ieremiã. Ue-¬
nite mittamꝰ lignum in panem eiꝰ. & era-¬
dam aterra uitã eiꝰ. Item in deutronomio:
& erit pendens uita tua ante ante ocłos
tuos. & timebis die ac nocte. & ñ credes u-¬
tȩ tuȩ. Item in psalmo xxi E ffoder̃t ma-¬
nus meas & pedes meos: dinumeraue-¬
runt omnia ossa mea Ipsi autẽ contẽ¬
m̃ta mea. & suꝑ uestem meam miser̃t
sortem: Tu autem domine ne elongaueris
auxilium tuum. in auxilium meũ atten¬
de. Lib̾a agladio animam meam. & de
manu canis unicam meam: Saluame
ex ore leonis: & acornib unicornis humi¬
litatem meam Narrabo nom̃ tuum fr̾̃ib
meis. in medio eccl̃iȩ laudabo te. Item in
psalmo. exoiui. Confige claues de metu tuo
carnes meas. Item in psalmo.exl.Ad leua-¬
tio manuum mearum sacͥficiũ uesꝑtiñ:

Expanded text:
uod cruci illum fixuri essent Judaei, apud Isaiam: « Expandi manus meas tota die ad plebem contumacem, et contradicentem mihi, qui ambulant vias non bonas, sed post peccata sua . » Item apud Jeremiam: « Vnite, mittamus lignum in panem ejus, et eradamus a terra vitam ejus . Item in Deuteronomio: Et erit pendens vita tua ante oculos tuos, et timebis die et nocte, et non credes vitae tuae . Item in Psalmo XXI: Effoderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt 294 omnia ossa mea. Ipsi autem contemmenta mea et super uestimentum meum miserunt sortem. tu autem, domine, ne longe facias auxilium tuum, in defensionem meam aspice, libera de gladio animam meam et de manu canis unicam meam, saluum me de ore leonis et a cornibus unicornuorum humilitatem meam. narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio ecclesiae laudabo te. Item in psalmo CXVIII: Confige clauis de metu tuo carnes meas. Item in psalmo CXL: Eleuatio manuum mearum sacrificium uespertinum.
Abbreviated transcription (Latin):
nisium illo iam ꝑuenisse Inuigilet᷑ gͦ
nichostratum multorum criminum reũ
et ñ solum patronȩ suȩ carnali cuꝰ ratio¬
nes gessit fraudes. & rapinas fecisse. uerũ
&̃ quidem illi ad ꝑpetuam penam reser¬
uatum eccłiȩ deposita ñ modica abstulis¬
se: E uaristum uero cum auctore scisma-¬
tis fuisse. & fuccessorem plebi cui antea fu¬
erat. zenum in locum eius ep̃m ẽẽ consti¬
tutum: Maiora uͦ & gͣuiora hic designaũ
malicia. & inexplebili pͣuitate sua. qmq
illuc apd̃ suos semꝑ exercuit. ut scias qͣles
duces & ꝓtectorem ut scismaticos ⁊ hẽticos
lat̾i suo semꝑ iunctos habeat:¬

Expanded text:
nysium illo iam peruenisse. inuigiletur ernysium illo iam peruenisse. inuigiletur er innotescat: Nicostratum multorum criminum reum et non solum patronae suae carnali cuius rationes gessit fraudes et rapinas fecisse, uerum etiam, quod est illi ad perpetuam poenam reseruatum, ecclesiae deposita non modica abstulisse, Euaristum uero cum auctore schismatis fuisse et successorem plebi cui antea praefuerat Zetum in locum eius episcopum esse constitutum. Nouatus uero ea hic designauit malitia et inexplebili auaritia sua qualia illic apud nos semper exercuit: ut scias quales duces et protectores iste schismaticus et haereticus lateri suo semper iunctos habeat
Abbreviated transcription (Latin):
debere: Ista eorum ꝓfessione qͥs ñ moueret᷑:
Ut qͦd apd̾ potestatem scłi erant confessi.
in eccłia constituti comꝓbarent: Qua ꝓpter
maximum p̃b̃rm locum suũ agnoscẽ ius¬
simꝰ. cet̾os cum ingenti ppłi suffragio re¬
cepim᷑ Omĩa autẽ remissimꝰ dõ om̃ipoten
ti. in cuiꝰ potestate st̃ om̃ia reseruata. Hec
pta tnͣsmisimꝰ. & niceforum acolitũ descen-¬
mus aut̃e fore quinĩmo iam ꝓcerto ꝯfidi¬
mus. cet̾os quoq qui in hoc errore st̃ con¬
stituti. in eccłiam breui reu̾stiros cũ au¬
ctores fuos uiderint nob̃cũ ag̃e. Has litte¬
tere. ut om̃s sciant scismatici huiꝰ n hẽtici
aolum ⁊p̃uaricatioñe de die euacuari:
rati hominis deeẽt ꝓstratos uirtutib di
cũ maximꝰ & longinus et macheus in de fu¬
issent expulsi denuo resurrexit ⁊ sic̃ pͥori¬
b litteris tibi qͣs ꝑ augendum confesso¬
rem misi significaui puto nichostratum
et nouatum. & euaristũ ⁊ pͥmum. & dyo¬

Expanded text:
debere. » Ista eorum professione non moveremur ; ut quod apud potestatem saeculi erant confessi, in Ecclesia constituti comprobarent? Quapropter Maximum presbyterum locum suum agnoscere jussimus: caeteros cum ingenti populi suffragio recepimus. Omnia autem remisimus Deo omniti, in cuius potestate sunt omnia reseruata. Haecipta transmisimus et Niceforum acoluthum descenmus fore, quin immo pro certo iam confidimus ceteros quoque qui in errore hoc sunt constituti in ecclesiam breui reuersuros, cum auctores suos uiderint nobiscum agere. has littetere, ut omnes sciant schismatici huius et haeretici dolum et praeuaricationem de die euacuari. rati hominis deesset, prostratus uirtutibus Dei, cum Maximus et Longinus et Machaeus inde fuissent expulsi, denuo resurrexit, et sicut prioribus litteris tibi quas per Augendum confessorem misi significaui, putem Nicostratum et Nouatum et Euaristum et Primum et Dio
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs & subiectas leges: His ita gestis in p̃sbitĩ¬
um uenerunt maximꝰ urbanꝰ ⁊ sidomꝰ et
pleriq fr̃s qui eis se adiunxer̃t sũmis p̃¬
cib desiderantes ut ea quȩ ante fuerant
gesta in obluuonem cederent. nullaq eoꝵ
m̃tio haberet᷑. Proinde ac sinichil eẽt uł cõ¬
missum uł dictũ inuicem om̃ib remissis
cam uocem beatos eẽ puros corde quo iam
actꝰ ppłis fuerat insinuandꝰ ut & ipsos
uiderent in eccłia constitutos qͦs erran¬
tes & palabundos iam uid̾ant & dolebant:
Quorum uoluntate cognita. magnꝰ fr̾nita¬
tis concursus factꝰ ẽ et una uox erat om̃iũ
grãs deo agentium. gaudium pectoris la-¬
crunis expͥmentes. cõplectentes eos qͣi hoc die
pena carceris fuissent liberati: Etut ipsoꝵ
ꝓpͥa u̾ba designemꝰ. nos inquiunt corneliũ ep̃m
scissime catholicȩ eccłiȩ electũ a do om̾ipo¬

Expanded text:
quas et subiectas leges. his ita gestis in presbyterquas et subiectas leges. his ita gestis in presbyterium uenerunt Maximus, Vrbanus, Sidonius et plerique fratres qui eis se adiunxerant, summis precibus desiderantes ut ea quae ante fuerant gesta in obliuionem cederent nullaque eorum mentio haberetur, proinde atque si nihil esset uel commissum uel dictum, inuicem omnibus remissis,cam uocem beatos esse puros corde, quoniamactus populo fuerat insinuandus, ut et ipsos uiderent in ecclesia constitutos quos errantes et palabundos tam diu uiderant et dolebant. quorum uoluntate cognita magnus fraternitatis concursus factus. una uox erat omnium gratias Deo agentium gaudium pectoris lacrimis exprimentes, conplectentes eos quasi hoc die poena carceris fuissent liberati. et ut ipsorum propria uerba designem, \'nos\', inquiunt \'Cornelium episcopum sanctissimae catholicae ecclesiae electum a Deo omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
urbanis & sydomus confessores adp̾b̃ros no-¬
stros uenerunt. affirmantes maximum con-¬
clesiam redire. s qm̃ multa p̃cesserant ab
meis cognouisti ut ñ temere eis fides ha
beretur ex ipsuis ore & confessione ista q̃
ꝑ legationem mandaueram placuit audi
rant exigerent᷑. nouissime qd̾ ꝑ om̃s eccłi¬
as litterȩ calumpniis ⁊ maledictis plene
eorum nomine freqũter missȩ fuissent.
et pene om̃s eccłias ꝑtͣbassent. circunuen-¬
tos se ẽẽ affirmauer̃t. Neq in istis litt̾is
quid inesset scisse tantum mͦ circunductos
se cõmifisse quoq scismatica et heresis au¬
ctores fuisse. ut paterentur. & manꝰ qͦsi ep̃a
etiam ep̃i quinq qui & hodie p̾sentes fue¬
runt. et firmato consilio quid circa ꝑso¬
nam eorum obseruari deberet consensu
om̃ium statuer̃t ut motũ om̃ium & ꝯsili¬
um singłorum dinosceres. etiam sententi¬
as nr̃as placuit in noticiam ur̃am ꝑferri.

Expanded text:
Vrbanus et Sidonius confessores ad compresbyteros noVrbanus et Sidonius confessores ad compresbyteros nostros uenerunt adfirmantes Maximum conre in ecclesiam redire. sed quoniam multa praecesserant ab meis cognouisti, ut beretur; ex ipsorum ore et confessione, ista, quae per legationem mandaverant, placuit audirrant exigerentur; novissime quod per omnes ecclesias litterae calumniis et maledictis plenae eorum nomine frequentes missae fuissent, et pene omnes ecclesias perturbassent; circumventos se esse affirmaverunt, neque in istis litteris quid inesset scisse: tantummodo circumductos se commisisse quoque schismatica, et haeresis auctores fuisse; ut paterentur ei manus quasi in etiam episcopi quinque, qui et hodie praesentes fuerunt, ut firmato consilio, quid circa personam eorum observari deberet, consensu omnium statueretur. Et ut motum omnium et consilium singas nostras placuit in noti. tiam nestram perferri,
Abbreviated transcription (Latin):
legis nr̃is innotescant ut ubiq hortatu
eorum posset fr̾nitas corroborari ⁊Ad a¬
gonem sp̃alem p̃parari. ut singłi ex nr̃is
non magis mortem cogitent qm ĩmor¬
talitatem. & plena fide ac tota uirtrite
dño dicata gaudeant magis qm time¬
ant in hac confessione in qͣ sciunt d̃i
yxp̃i milites ñ ꝑ imni sed coronariam̃.
ornelius cypͥano fr̃i sa-¬
lutem: Quantam solli¬
citudinem & anxieta¬
dem sustiniumꝰ de his
confessorib qui dolon
malicia hominis callidi & ueteratoris
fuerant circumuenti & pene decepti. et
telligamꝰ hoĩs maligni uelut serpentis
astucia uenenata fugientes ad ȩccłiam
unde exierant sicut ipsi ex suo corde ꝓfi¬
tentur simplici uoluntate uemiese Et
pͥmo quidem fr̃s nr̃i ꝓbatȩ fidĩ aman¬
tes pacem. unitatem amoptantes timo¬
rem illorum. hoꝵ molliciem nuntiabaii.
fides tñ ñ ydonea ut facile nob̃ credere
daretur illos penit᷑ ẽẽ intitatos. Postea nͦꝗͣ

Expanded text:
legis nostris innotescant, ut ubique hortatu legis nostris innotescant, ut ubique hortatu eorum possit fraternitas corroborari et ad agonem spiritalem praeparari, ut singuli ex nostris non magis mortem cogitent quam inmortalitatem et plena fide ac tota uirtute Domino dicati gaudeant magis quam timeant in hac confessione, in qua sciunt Dei et Christi milites non perimi sed coronari.OHNELIVS CYPRIANO FRATBI S. Quantam sollicitudinem et anxietatem sustinuimus de his confessoribus qui dolo et malitia hominis callidi et ueteratoris fuerant circumuenti et paene decepti et intellecta hominis maligni. uelut serpentis astutia uenenata ad ecclesiam unde exierant, sicuti ipsi ex suo corde profitentur, simplici uoluntate uenerunt. et primo quidem fratres nostri probatae fidei amantes pacem unitatem optantes tumorem illorum horum mollitiam nuntiabant, fides tamen non idonea, ut facile nobis credere daretur illos repente esse mutatos. postea uero
Abbreviated transcription (Latin):
yprianus successo fr̃i salutẽ
clerici subiectu agonis constituti recede
istinc om̃io ñ poterant. parati om̃s ꝓ a-
atis autem eos uenisse qͦs ad urbem ꝓpt̃
hoc miseram. ut qͦmͦcumq de nob̾ rescͥ¬
ptum fuisset. explorat̾a u̾itatẽ ad nos ꝑ¬
ferrent Multa enim uaria & incerta
opinationib uentilant᷑. quȩ aute ft̃ in
bonis spoliant᷑. ⁊ si ademptis facultatib
tur. matrone uͦ ademptis bonis in exili¬
uincti in cesarianas possessiones descͥpta
mutentur. Subiecit etiam ualerianꝰ
imꝑator orationi sue exemplum litte¬
rarum qͦs adp̾sidem ꝓuintiarũ de no¬
b̾fecit litteras cotidie sꝑamꝰ uenire stã¬
des scdm fidei firmitatem ad passionis
tolerantiam ⁊ expectantes de ope et
indulgentia dñi uitȩ ȩt̾nȩ coronam.
xystum autem in cymiterio añi adu̾sũ
p̃fecti in urbem. ut si qui ibi oblatifu¬
erint animadu̾tant᷑. et bona eorum fis-¬
co uindicent᷑. Hec peto ꝑ uos et cet̾is col¬

Expanded text:
yprianus Successo fratri saluteclerici sub ictu agonis consistinc omnino non poterant, parati omnes pro em gloriam. sciatis autem eos uenisse quos ad urbem propter hoc miseram, ut quomodocumque de nobis rescriptum fuisset, exploratam ueritatem ad nos perferrent. multa enim uaria et incerta opinionibus uentilantur. quae autem sunt in bonis spolientur et si ademptis facultatibustur, matronae ademptis bonis in exiliuincti in Caesarianas possessiones descripti mittantur. subiecit etiam Valerianus imperator orationi suae exemplum litterarum quas ad praesides prouinciarum de nobis fecit: quas litteras cotidie speramus uenire, stantes secundum fidei firmitatem ad passionis tolerantiam et expectantes de ope et indulgentia Domini uitae aeternae coronam. Xistum autem in cimiterio animaduersum praefecti in urbe, ut si qui sibi oblati fuerint animaduertantur et bona eorum fisco uindicentur. Haec peto per uos et ceteris col
Abbreviated transcription (Latin):
marcianum ꝑuicacem & suꝑbũ & diui-¬
ne pietatis ac fr̃nȩ salutis inimicũ col¬
legio nr̃o insultare patiant᷑. qd̾ nec dum
a nob̃̾ uideat᷑ abstent᷑. qui iampͥdẽ ia¬
ctat & p̃dicat qd nouatiano studens
heiꝰ ꝑuicatiã seq̃ns. a ꝯmunicatione se
nr̃a segregau̾it. cum nouatianꝰ ipse qͤm
sequitur olim abstent᷑. & hostis eccłiȩ
iudicat᷑ sit. &cum ad nos in affricam
legatũ misisset. optans ad cõmunicati¬
onem nrãm admitti. hinc a concilio
plurimorum sac̃dotum qui p̃sentes
eramꝰ sententiam retulerit seforis ẽẽ
cepisse. nec posse a quoqmͣ nr̃m sͥ com¬
municari qui ep̃o cornelio in catholica
eccłia dei iudicio & cleri ac plebis suffra-¬
gio ordinato ꝓfanum altare erigere.
yadulteram cathedram collocare ⁊ sa-¬
crilega contra uerũ sacerdotẽ sacͥficia
offerre temptauĩt Proinde si resipis¬
cere n ad sanȩ m̃tis ꝯfilium redire uel¬
let. ageret penitentiam ⁊ ad eccłiam

Expanded text:
Marcianum peruicacem et superbum et diuinMarcianum peruicacem et superbum et diuinae pietatis ac fraternae salutis inimicum collegio nostro insultare patiantur, quod necdum a nobis uideatur abstentus, qui iam pridem iactat et praedicat quod Nouatiano studens et eius peruicaciam sequens a communicatione se nostra segregauerit, cum Nouatianus ipse quem sequitur olim abstentus et hostis ecclesiae iudicatus sit et cum ad nos in Africam legatos misisset optans ad communicationem nostram admitti, hinc a concilio plurimorum sacerdotum qui praesentes eramus sententiam retulerit se foris esse coepisse nec posse a quoquam nostri sibi communicari qui episcopo Cornelio in catholica ecclesia de Dei iudicio et cleri ac plebis suffragio ordinato profanum altare erigere et adulteram cathedram conlocare et sacrilega contra uerum sacerdotem sacrificia offerre temptauerit, proinde si resipiscere et ad sanae mentis consilium redire uellet, ageret paenitentiam et ad ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ km̃e semel atq iterum mͥ
scͥpsit. significans ea quȩ etiam uobis scio
utiq nuntiata.tam ab eo qmͣ acet̾is coe¬
piscopis nr̃is in eadem ꝓuincia consti¬
tutis qd̾ marciauꝰ arelate consistens no
uatiano se roniunxerit. & a catholicȩ
eccłiȩ nou̾itate atq a corporis nr̃i ⁊ sac̃¬
dotis confessione disiunxerit.tenens hẽ¬
tice p̃sumptionis durissimam pͣuitatẽ.
mis et gemitu et dolore pulsantib diuine
pietatis et lenitatis pat̾ne solatia et subsi¬
dia cdudantur. nec ad fouenda uulnera ad-¬
mittant᷑ uulnerati. s sine spe pacis c̃ mu¬
nicationis relicti. ad luporũ rapiña & pre¬
dam diaboli ꝓiciant᷑ Cui rei nr̃m ÷ ꝯsu¬
lere et subuenire fr̃ km̃e qui diuinamele¬
m̃tiam cogitantes & gub̃nande eccł̃iȩ li¬
bram tenentes sic censuram uigoris pecca¬
torib ex hibemꝰ ꝙͣ tñ lapsis erigendis ⁊ cu¬
cere te oportet plenissimas litteras ad co-¬
epo̾s nr̃õs in galliis constitutos ne ultͣ

Expanded text:
me, semel atque iterum mihi scripsit, significans ea, quae etiam vobis scio utique nuntiata tam ab eo quam a caeteris coepiscopis nostris in eadem provincia constitutis, quod Marcianus Arelate consistens Noconiunxerit et a catholicae ecclesiae ueritate adque a corporis nostri et sacerdotii consensione discesserit, tenens haereticae praesumptionis durissimam prauitatem,mis et gemitu et dolore pulsantibus diuinae pietatis et lenitatis paternae solacia et subsidia cludantur nec ad fouenda uulnera admittantur uulnerati, sed sine spe pacis et communicationis relicti ad luporum rapinam et praedam diaboli proiciantur. cui rei nostrum est consulere et subuenire, frater carissime, qui diuinam clementiam cogitantes et gubernandae ecclesiae libram tenentes sic censuram uigoris peccatoribus exhibemus, ut tamen lapsis erigendis et cucere te oportet plenissimas litteras ad coepiscopos nostros in Gallia constitutos, ne ultra
Abbreviated transcription (Latin):
n psalmo.cxiii. Idola gentium argentũ
& aurum. opus manuum hominũ: Os
aures hñt & ñ audiunt. neq enim ẽ sp̃c
in ore eorum: similes illis om̃s qui faciunt
ea: Item in sapĩa salomonis: Om̃ia ydola
nationum estimauer̃t deos. quib neq o¬
cłorum uisus est ad uidendũ. neq nares
ad ꝑcipiendum sp̃m. neq aures ad audien¬
dum. nec digiti manib adtractandum. sed
& pedes eorum pigri ad ambulandum. Ho¬
mo enim fecit illos. & qͥ sp̃m mutuat᷑ est
finxit illos. nemo autem sibi similem ho¬
mo poterit dm̃ fingere Cum sit enim mor¬
talis. mortuum fingit amanib iniquis:
Melior ẽ autem his quos colit: qr quidem
ipse uixit. illi numqm. Item in exodo: Hon
facies tͥ ydolum. nec cuiusqm similitudi¬
nem: Iterato apd̃ salomonem de elem̃tis:
Neq oꝑa attendentes agnouer̾t quis ẽẽt
artifex s aut ignem aut sp̃m. aut citatũ
aerem. aut girum stellarum. aut nimiã
aquam. aut solem & lunam deos putaue¬

Expanded text:
n psalmo CXIII. Idola Gentium argentum et aurum, opus manuum hominum. Os aures habent et non audiunt: neque enim est spiritus in ore eorum. similes sint illis omnes qui faciunt ea. item in Sapientia Salomonis: omnia idola nationum aestimauerunt deos, quibus neque oculorum uisus est ad uidendum neque nares ad percipiendum spiritum neque aures ad audiendum nec digiti in manibus ad tractandum, sed et pedes eorum pigri ad ambulandum. homo enim fecit illos et qui spiritum mutuatus est is finxit illos. nemo autem sibi similem homo poterit deum fingere: cum sit enim mortalis, mortuum fingit manibus iniquis. melior est autem ipse his quos colit, quoniam ipse quidem uixit, illi numquam. item in Exodo: non facies tibi idolum nec cuiusquam similitudinem. item aput Salomonem de elementis: neque opera adtendentes agnouerunt quis esset artifex, sed aut ignem aut spiritum aut citatum aerem aquam, aut solem aut lunam deos putave
Abbreviated transcription (Latin):
lis: remittet uob peccata ur̃a. Itẽ illic. In
icem malis non reddendam. Inepła .xxiii.
reddentes: Idem illic Noli uinci amalo. sed
uince in bono malum: De hoc ipso in apo¬
calipsi Et dix̃ mͥ He signaueris u̾ba ꝓpħiȩ¬
huius libri. quia iam tempꝰ in ꝓximo ẽ:
Ethii qui ꝑseuerant nocere noceant. & qͥ
in sordib ẽ sordescat adhuc. Iustꝰ autẽ ad huc¬
iustiora faciat. similiter & sc̃s sanctiora. E cce
uenio cito. & merces mea mecum ÷ reddere
unicuiq scdm fc̃a sua

Expanded text:
tet nobis peccata uestra. Item illic c: In VLCEM MALIS NON REDDENDAM. In epistula Paureddentes. Item illic: Noli uinci a malo, sed uince in bono malum. Item in Apocalypsi: Et dixit mihi: ne signaueris uerba phuius, quia iam tempus in proximo est. et hi qui perseuerant nocere noceant et qui in sordibus est sordescat adhuc, iustus autem iustiora faciat adhuc, similiter et sanctus sanctiora. ecce uenio cito, et merces mea mecum reddere unicuique secundum facta sua
Abbreviated transcription (Latin):
on temere de alt̾o iudicandũ In ȩuͣngło
catalucam: Holite iudicare ne iudicemini.
Nolite condempnare ne condempnemini:
De hoc ipso ad romanos: Tu quises qͥ uidi-¬
cas alienum seruum: dño suo stat aut ca-¬
dit. Stabit autẽ. potens ẽ enim d̾s statue¬
re eum & iterũ Quare sine excusatione es
sum condempnas. eadem enim agis.q̃ iudi¬
cas. Sꝑas autẽ quiq iudicas eos qui male
agunt & eademagis. quia ipse effugies iudi¬
cium dei: Item in epła pauli ad corinthios

Expanded text:
ON TEMERE DE ALTERO JUDICANDUM. In Evangelio cata Lucam: Nolite judicare, ne judicemini; nolite condemnare, ne condemnemini . De hoc ipso ad Romanos: Tu qui es qui judicas alienum servum? domino suo stat aut cadit. Stabit autem; potens est enim Deus statuere eum . Et iterum: Quare sine excusatione es,sum condemnas: eadem enim agis quae judicas. Speras autem, tu qui judicas eos qui mala agunt et eadem facis, quia ipse effugies judicium Dei ? Item in Epistola Pauli ad Corinthios
Abbreviated transcription (Latin):
cata lucam Pat̃ si fieri potest: transeat
ame calix iste Uerumptam ñ qd̾ ego uo¬
lo: s qd̾ tu: Item in p̃ce cotidiana Fi̾at uo¬
introibit in regnum cȩlorum: s is qui
facit uoluntatem patͥs mei qui ẽ in cȩlis
ipse introibit in regnum cȩlorum: Cata
lucam: Ille aut̾ẽ seruus qui cognoscit uo¬
luntatem domini sui. & ñ facit uoluntat̾e
eiꝰ: uapulabit multũ. In epła ioħis. Qui

Expanded text:
aeum: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste: uerum tamen non quod ego uolo, sed quod tu. Item in prece cottidiana: Fiat uointroibit in regnum caelorum, sed is qui facit uoluntatem patris mei qui in caelis est, ipse introibit in regnum caelorum. Item secundum Lucam: Ille autem seruus qui cognoscit uoluntatem domini sui et non paruerit uoluntati eius uapulabit multas. Item in epi
Abbreviated transcription (Latin):
lius sat᷑ninꝰ athugga dix̃ Qenti¬
les qmͣuis ydola colent. tam̃ sũmũ
deum patr̃e creatorem cognoscunt n ꝯ¬
fitentur: Hc̃ marcion blasphemat.
nquidam ñ erubescunt martionis bap¬
tismum ꝓbare quomͦ tales sac̾dotes sa-¬
cerdotium dei aut seruant aut uindi¬
cant qui hostes dĩ ñ baptizant ⁊ sic il¬
lis cominunicant.¬

Expanded text:
a dixit: Gentiles quamuis idola colant, tamen summum Deum patrem creatorem cognoscunt et confitentur. in hunc Marcion blasphemat: et quidam non erubescunt Marcionis baptismum probare. quomodo tales sacerdotes sacerdotium Dei aut seruant aut uindicant qui hostes Dei non baptizant et sic illis communicant
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ in nouissimis temporib soem mons
manifestaretur. suꝑ quem gentes ueni¬
rent. & in quem iusti quiq ascend̾ent. xu uiri
Qd̾ ipse sit sponsus eccłiam habens. spon¬
sam de sfilii spiritaliter nascerent᷑: xix
Qd̃ cruci illum fixuri uidei essent: xxi
Qd̃ in passione crucis & signo uirtꝰ fit oĩs
& potestas. xxii.

Expanded text:
d in nouissimis temporibus idem mons manifestaretur, super quem gentes uenirent et in quem iusti quique ascenderent. XVIIII. Quod ipse sit sponsus ecclesiam habens sponsam, de qua filii spiritaliter nascerentur. » XX. Quod cruci illum fixuri essent Iudaei. XXI. Quod in passione crucis et signo uirtus omnis sit et potestas. XXII.
Abbreviated transcription (Latin):
dulgentiam dñi quȩ sͥ iam pridem data
& in posterum ꝓmissa fuerat ꝑdidisse
successisse uero in eorum locum xp̃ianos
fide dominum ꝓmerentes. & de om̃ib
gentib ac de toto orbe uenientes. Item
libellus alius continet. xp̃i sacͣm̃tum.
qd̾ idem uenerit qui scd̃m scͥpturas an¬
nuntiatꝰ ẽ: & gesserit ac ꝑfecerit uniũ¬
sa quib intelligi & cognosci posse pͣdictꝰ
est. que legenti tibi interim ꝓsint ad pri¬
ma fidei laniam̃ta formanda. plus robo¬
ris tibi dabitur: & magis ac magis intel¬
lectus cordis oꝑabit᷑. scrutanti scͥpturas
ueteres ac nouas plenius. &uniũsa libͦ¬
rum sp̃alium uolumina ꝑlegenti. Nam
nos nõ de diuinis fontib impleuimꝰ. mo¬
dicum qd̾ tͥ interim mitteremꝰ bibere
uberius. & saturari copiosius poteris.
si tu quoq ad eos dem diuinde plenitudinis
fontes nob̾cum parit̾ poturꝰ accesseris: Op
qd̾ dñm dereliq̃rint & ydola secuti sunt:

Expanded text:
dulgentiam Domini, quae sibi et pridem data dulgentiam Domini, quae sibi et pridem data et in posterum promissa fuerat, perdidisse, successisse uero in eorum locum Christianos fide Dominum promerentes et de omnibus gentibus ac de toto orbe uenientes. item libellus alius continet Christi sacramentum, quod idem uenerit, qui secundum scripturas adnuntiatus est, et gesserit ac perfecerit uniuersa, quibus intellegi et cognosci posse praedictus est: quae legenti interim prosint ad prima fidei liniamenta formanda. plus roboris tibi dabitur et magis ac magis intellectus cordis operabitur scrutanti scripturas ueteres ac nonas plenius et uniuersa librorum spiritalium uolumina perlegenti. nam nos nunc de diuinis fontibus inpleuimus modicum quod tibi: interim mitteremus. bibere uberius et saturari copiosius poteris, si tu quoque ad eosdem diuinae plenitudinis fontes nobiscum pariter potaturus accesseris. optquod Dominum reliquerint et idola secuti sint.
Abbreviated transcription (Latin):
km̃e desid̾io tuo sp̃ali ĩ¬
pensissima peticione di-¬
uina magisteria poscen¬
ti. quib nos dominꝰ ꝑ scripturas scãs e¬
rudire & instruere dignatus ẽ: ut ate¬
nebris erroris abducti. & luce eiꝰ pura et
candida luminati. uiam uitȩ ꝑ salutaria
sacram̃ta teneamꝰ. & quidem sic̃petisti.
ita a nob̃ sermo composit & libellꝰ cõpen¬
dio breuiante digestꝰ ẽ: ut que sc̃beban-¬
tur non copia latiore diffunderem. sed
qnͣtũ mediocritas memorie suggerebat
excertis capitulis & adnexis necesꝯaria
queq colligerem. quib ñtam tractasse
qͣm tractatib materiam p̃buisse uideam᷑
Sed & legentib breuitas eiusmodi plu¬
rimum ꝓdest. dum ñ intellectũ legen-¬
tis & sensum liber ñ longior spargit. s
subtiliore compendio id qd̾ legitur tenax
memoria custodit: Complexꝰ sum ueroli¬
bellos duos pariȩqͣlitate mod̾atos. unum
quo ostendere enisi sumͦ uideos scđm que
fuerant ante p̃dicta a deo recessiese. & in¬

Expanded text:
me, desiderio tuo spiritali inpensissima petitione diuina magisteria poscenti, quibus nos Dominus per scripturas sanctas erudire et instruere dignatus est, ut a tenebris erroris abducti et luce eius pura et candida luminati uiam uitae per salutaria sacramenta teneamus. et quidem sicut petisti, ita a nobis sermo conpositus et libellus conpendio breuiante digestus est, ut quae scribebantur non copia latiore diffunderem, sed quantum mediocris memoria suggerebat, excerptis capitulis et adnexis necessaria quaeque colligerem, quibus non tam tractasse quam tractantibus materiam praebuisse uideamur. sed et legentibus breuitas eiusmodi plurimum prodest, dum non intellec.tum legentis et sensum liber longior spargit, sed subtiliore conpendio id quod legitur tenax memoria custodit. conplexus sum uero libellos duos pari qualitate moderatos : unum quo ostendere enisi sumus, Iudaeos secundum quae fuerant ante praedicta a Deo recessisse et in
Abbreviated transcription (Latin):
nec eccłiam catholicam quȩ una solaẽ
ad̾o meo constituta derelinqͣnt. s satis¬
factionib immemorantes ꝯ domini
mĩam dep̾cantes. ad eccłiam pulsent. ut
recipi illic possent ubi fuer̃t & ad xp̃m
redeant aquo recesser̃t. Hec audiant
eos qui se fallaci ⁊ mortali seductione
decipiunt cum scͥptum sit. Nemo uos
decipiat manib u̾b̾ Exopterea uenit
ira dei suꝑ filios contumaciȩ Holite
gͦ ẽẽ participes eorum. Ergo ꝯttuimaces
nemo comitetur. Qd̃ si qͥs impatiens fuerit.
ad dep̃candum dñm. qͥ offensus ẽ & nob̃ ob¬
fui̾t. sͥ imputabit cũ iudicii dies uenerit:
Quomͦ gͦ dep̾cari in die illodñm potuerit.

Expanded text:
nec Ecclesiam catholicam, quae una et sola est a Domino constituta, derelinquant; sed, satisfactionibus immorantes et Domini misericordiam deprecantes, ad Ecclesiam pulsent, ut recipi illic possint ubi fuerunt, et ad Christum redeant, a quo recesserunt. Nec audiant eos qui se fallaci et mortali seductione decipiunt, cum scriptum sdecipiat inanibus uerbis: propterea enim uenit ira Dei super filios contumaciae. nolite ergo esse participnemo comitetur. Quod si quis impatiens fuerit ad deprecandum Dominum qui offensus est, et nobis obfuerit, sibi imputabit cum judicii dies venerit. Quomodo enim deprecari in die illo Dominum poterit
Abbreviated transcription (Latin):
dhoc enum pressuras & ꝑsecutiones
fieri ut ꝓbemur.
ec tim̃das ẽẽ iniuirias & pęnas ꝑsecuti¬
onum. qr maior ẽ dñs ad ꝓtegendum ꝗͣ
diabolus ad impugnandum: xi.

Expanded text:
hoc enim pressuras et persecutiones fieri ut probemur. X. Nec timendas esse iniurias et poenas persecutionum, quia maior est Dominus ad protegendum quam diabolus ad inpugnandum. XI.
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscit eum: Item in numeris: Orietur
stella ex iacob: & exurget homo ex isrł. Itẽ
illic Procedet homo ex semine eiꝰ. & domina¬
bitur gentium multarum. & exaltabit᷑
qmͣ qd̾ ipsum regnum. & augebit᷑ regnum
eius & ds deduxit eum ex egypto. qͣi clari-¬
tas uniformis ei. & edet gs inimicorũ suoꝵ
& crassitudines eorum emedullabit. & bali-¬
stis suis confringet inimicum: Recubans
requieuit qͣleo. & qͣi catulus leonis quis
suscitauit eum: Qui bñdicunt de uñdicti
me Curare contͥbulatos corde. p̃dicare cap¬
tiuis remissionem. & cecis uisum restitu¬
exe. uocare annum dño acceptabilem: &
diem retͥbutionis Unde in eungłiogabri¬
el admariam: & respondens angłs duixrt
tur sc̃m uocabitur filius dĩ. Itemin e¬
pła pauli ad chorinthios.i. Primͦ homo de
terra & limo. scds homo decȩlo. Quał ille
e limo: talis & qui de limo. Qualis cȩleste:
tales & cęlestes: Quomͦ portauimꝰ imagi¬
nem eius qui de limo est: portemꝰ & una¬

Expanded text:
s cognoscet eum? » Item in Numeris: « Orietur stella ex Jacob, et consurget homo de Israel . » Item ibi, procedet homo ex semine ejus, et dominabitur gentium multarum, et exaltabitur quam Gog ipsum regnum, et augebitur regnum eius, et Deus eduxit . eum ex Aegypto: quasi claritas unicornis ei, et edet gentes inimicorum suorum et crassitudines eorum emedullabit et balistis suis configet inimicum. recubans requieuit quasi leo et quasi catulus leonis. quis suscitabit eum ? qui benedicunt te, benedicti me curare contribulatos corde, praedicare captiuis remissionem et caecis uisum, uocare annum Domini acceptabilem et diem retributionis. Vnde in euangelio Gabriel ad Mariam: Et respondens angelus dixit tur sanctum, uocabitur filius Dei. Item in epistula Pauli ad Corinthios prima: Primus homo de terrae limo, secundus e caelo: qualis ille e limo, tales et qui de limo, et qualis caelestis, tales et caelestes. quomodo portauimus imaginem eius qui de limo est, portemus et ima
Abbreviated transcription (Latin):
Anuarius alambese dix̃. Scdm scͥpt᷑a-¬
rum sc̃arum auctoritatem decerno om̃s¬
hẽticos ẽẽ baptizandos:⁊ sic in eccłiam san¬
ctam admitendos:
uciꝰ acasiragalba drõ Cum dñs in
eungłio suo dix̾̃it. uos estis salt̾re: Siaũ¬

Expanded text:
anuarius a Lambese dixit: Secundum scripturarum sanctarum auctoritatem decerno haereticos omnes baptizandos et sic in ecclesiam sanctam admittendos. Lucius a Castra Galbae dixit: Cum Dominus in euangelio suo dixerit: uos estis sal terra
Abbreviated transcription (Latin):
eius fortit̾ stantes. nitantẽ multorũ
fidem martyrii ur̃i solidastis ueritate:
Uere ȩunͣgłii testes & uere mr̃es xp̃i ra-¬
dicib eiꝰ inneri.suꝑ petram robusta mole
fundati. disciplinam cum uirtute iunxistis.
adtimorem dei ceteros ꝓuocastis. martyria
ur̃a exempla fecistis: Opto uos fortissimi ac
abeatissimi fr̃s semꝑ bene ualere:¬

Expanded text:
eius fortiter stantes nutantem multorum eius fortiter stantes nutantem multorum fidem martyrii uestri ueritate solidastis. uere euangelii testes et uere martyres Christi radicibus eius innixi, super petram robusta mole fundati, disciplinam cum uirtute iunxistis, ad timorem Dei ceteros prouocastis, martyria uestra exempla fecistis. opto uos fortissimi ac beatissimi fratres, semper bene ualere