comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃iũ enĩ lapidantium uestim̃ta serua¬
bat: ut in om̃iũ manib: lapidaret: Ergo
ui demꝰ niuem. nebulã cristallũ : bonũ ẽ.
ut ille spiret & soluat : Si enĩ non ille
spirauerit si non ipse duritiã huiꝰ glaciei
dissoluerit : IN faciem frigoris eiꝰ qͥssub¬
sistet: in faciem frigoris eiꝰ: cuiꝰ. dĩ.
Vnde .ẽ. eiꝰ frigus: ecce deserit peccatorẽ.
et ce nonuocat. et cenon aperit sensum :
ecce non infundqt grãm: Soluat᷑ homo
ñ potest : infaciem frigoris eiꝰ qͥs subsistit:
Vi. de ergo congelascentẽ illũ : dicenem
uideo aliã legẽ inm̃bris meis repugnantẽ
legim̃tis meȩ : & captiuũ meducentem

Expanded text:
omnium enim lapidantium vestimenta servaomnium enim lapidantium vestimenta servabat, ut omnium manibus lapidaret . 26. Ergo videmus nivem, nebulam, crystallum: bonum est ut ille spiret, et solvat. Si enim ille non spiraverit, si non ipse duritiam glaciei hujus dissolverit, «In faciem frigoris ejus quis subsistet? In faciem frigoris ejus,» cujus? Dei. Unde est ejus frigus? Ecce deserit peccatorem, ecce non vocat, ecce non aperit sensum, ecce non infundit gratiam: solvatur homo,non potest? «In faciem frigoris ejus quis subsistet?» Vide ergo congelascentem illum, et dicentem: «Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me duc
Abbreviated transcription (Latin):
Nihil nobis isto uiro notius: nihil suauius. ni¬
hil inscripturis familiarius: & si fuerint
qͥex tanta duritia in quanta ipse fuit panis
fierent : ipso ꝓposito ad exẽplũ om̃s occur¬
rant ut explicet᷑ sensus iste: Mittit cristal¬
lũ suũ sicut frusta panis Ecce cristallũ erat
apłs paulus . durus obnitens ueritati. cla¬
mans aduersus euangłm : tanquã indurens
aduersũ solẽ : Iste quã durus fuit crescens
in lege : eruditꝰ ad pedesgamalielis legis
doctoris: non audiebat moysen & ꝓphetas
gentes non audierant ꝓphetas. non audi¬
erant mopsen : frigidierant : sed cristallũ
nimis obduruerat: Iuia ergo cristallũ erat.
nitidus uidẽbat᷑ & candidus sed durus& ni¬
miũ gelidus Quomͦ nitidus & candidus:
hebreus ex hebreis : scđm legẽ phariseus
Vide nitorẽ cristalli: Audi duritiã cristalli:
Inter lapidatores sci stephani martiris:
ibierat istedurus : & forte cȩteris durior:

Expanded text:
Nihil nobis isto viro notius, nihil suavius, niNihil nobis isto viro notius, nihil suavius, nihil in Scripturis familiarius est. Et si fuerint qui ex tanta duritia, in quanta ipse fuit, panis fierent; ipso proposito ad exemplum, omnes occurrant, ut explicetur sensus iste, «Mittit crystallum suum sicut frusta panis.» Ecce crystallum erat apostolus Paulus, durus, obnitens veritati, clamans adversus Evangelium, tanquam indurans adversus solem. Iste quam durus fuit, crescens in Lege, eruditus ad pedes Gamalielis Legis doctoris ! Non audiebat Moysen et ProphetGentes non audierant Prophetas, non audierant Moysen: frigidi erant, sed crystallum nimis obduraverat. Quia ergo crystallum erat, nitidus videbatur et candidus; sed durus et nimium gelidus. Quomodo nitidus et candidus? «Hebraeus ex Hebraeis, secundum Legem Pharisaeus.» Vide nitorem crystalli. Audi duritiam crystalli: Inter lapidatores sancti Stephani martyris, ibi erat iste durus, et forte caeteris durior:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd sit cristallũ: Prȩlocuti enĩ sumus
frustapanis : Quomodo nixilla ipsius
qr p̃destinatorũ ẽ. Quomodo nebula
ipsius : quia ipsiuocantur adpeniten¬
tiã qͥ p̃destinatis ad salutẽ : Sic ẽ qͦdĩ¬
modo cristallũ ipsius Quid ẽ. cristallũ:
multũ obduruit: multũ telauit:
non ficut nix facile solui potest
sibi uult : fuer̃ nimis duri Noniam
niui sed cristallo cõparandi: te ipsi
p̃destinatis. & uocati : & qͥdã eorũ ita ut pas¬
cerent alios. & essent utiles & aliis : & qͥd opꝰ
est ut numeremus multos. forte qͥs nouimꝰ
illũ aut illũ : occurrat unicuiq: cogitantiex his
qͦs nouit. quã forte duri & ꝑtinaces & obfainen¬
ces aduersus ueritatẽ fuer̃ & modo p̃dicant
ueritatẽ facti s̃ frusta panis : quis ille unꝰ
frusta panis : De qͥb: dã duris facit m̃brasua :¬
& utilia adalios pascendos Quid imus ꝑmul¬
tos : Notissimũ illũ paulũ apłm intueam:

Expanded text:
quid sit crystallum. Praelocuti enim sumus, quid sit crystallum. Praelocuti enim sumus, suum velut frusta panis?» Quomodo nix illa ipsius, quia praedestinatorum est; quomodo nebula illa ipsius, quia ipsi vocantur ad poenitentiam, qui praedestinati sunt ad salutem: sic est quodammodo crystallum ipsius. Quid est crystallum? Multum obduruit, multum congelavit; non jam sicut nix facile solvi potest. sibi vult? Fuerunt nimis duri, non jam nivi, sed crystallo comparandi: et ipsi praedestinati sunt, et vocati; et quidam eorum ita ut pascerent alios, et essent utiles et aliis. Et quid opus est ut numeremus multos forte quos novimus, illum aut illum? Occurrit unicuique cogitanti, ex iis quos novit, quam forte duri et pertinaces et obnitentes adversus veritatem fuerunt, et modo praedicant veritatem: facti sunt frusta panis. Quis ille unus frusta panis sunt. De quibusdam duris facit membra sua, et utilia ad alios pascendos. Quid imus per multos? Notissimum illum Paulum apostolum intueamur.
Abbreviated transcription (Latin):
Iamte peniteat contumacẽ te fuisse ad¬
uersus dm̃ : iã tepeniteat secutũ teuias
tuas malas. ꝑuenisse imstã difficultatẽ
illius beatȩ uisionis: terit tibi salubris
nebula : quã sicut cmerẽ spargit ds
Tuipse es. adhuc nebula aes: sed uelut cins
Adhuc enĩ penitentes uolutant᷑ in cinere
fr̃smei: tanquã similes se constantes
Dicentes dõ suo. cmissũ: Dixit enĩ quȩdã
scriptura : despexi memet ipsũ & dista¬
bui : & ȩstimauime terrã &cinerẽ. Hȩo ẽ.
humilitas penitentis. quando abraham loqͥt
ad dm̃ suũ : & quando uult sibi a periri incen¬
diũ sodomorũ : Ego in qͥt : terra &cinissum
Quomꝰ fuit ista femꝑ humilitas in magnis
c& sc̃is uiris: nebulã ergo uelut cinerem
spargit : Quare : quia quos p̃destinauit
illos &e uocauit : Qui nonuenit uocare
iustos. sed peccatores in penitentiam
iemitat cristallũ suũ: uelut frusta
panis : Non de nuo laborandũ .ẽ. dicere:

Expanded text:
Jam te poeniteat contumacem te fuisse adJam te poeniteat contumacem te fuisse adversus Deum; jam te poeniteat secutum te fuisse vias tuas malas. Pervenisti in istam difficultatem illius beatae visionis; et erit tibi salubris nebula quam sicut cinerem spargit Deus. Tu ipse es adhuc nebula, sed velut cinis. Adhuc enim poenitentes volulantur in cinere, fratres mei, tanquam similes se contestantes, dicentes Deo suo: «Cinis sum.» Dixit enim quaedam Scriptura: «Despexi meipsum et distabui, et aestimavi me terram et cinerem» . Haec est humilitas poenitentis. Quando Abraham loquitur ad Deum suum, et quando vult sibi aperiri incendium Sodomorum: «Ego,» inquit, «terra et cinis sum» . Quomodo fuit ista semper humilitas in magnis et sanctis viris? «Nebulam» ergo «velut cinerem spargit:» quare? Quia «quos praedestinavit, illos et vocavit,» qui non venit «vocare justos, sed peccatores in poenitentiami mittit crystallum suum velut frusta panis.» Non denuo laborandum est dicere
Abbreviated transcription (Latin):
factȩ eẽnt uirtutes quȩ factȩ s̃ in uobis
olim inqͥt incilicio &cinere pęnitentiã
ȩgissent : ergo nebulã uelut cinerẽ spar¬
git : Quid ẽ. nebułã uelut cinerẽ spargite
Cũ uocat᷑ qͥsq ad intelligendũ dm̃ & dicit̃
illi. cape ueritatẽ incipit uelle capere
ueritatẽ : non sufficit : Videt sequandã
caliginẽ pati : quã antea ñ uidebat:
Adhuc ẽ. ergo illa nebula: ut noueriste
nescire . & noueris qͥd scire oporteat :¬
& uideas te inualidũ ad illud sciendũ.
qđ oportet sciri: Nã simista nebula
iam ante p̃sũ pserifscire : audies ab apło:
Q uise putat aliquid scire : nondũ fcit
quẽ ad modũ oporteat eũ scire. Ergo
nondũ conp̃hendisti : adhuc nebulã
pateris : Sed nonte deseruit. qͥ ac¬
cendit tͥ lucernã carnis suȩ : Noner¬
ras innebula : fide sequere : Sed quia
conaris uidere & ñ potes. peniteat te
peccatoꝵ : qr nebula uelut cinis sparsaẽ:

Expanded text:
factae essent virtutes quae factae sunt in vobis, factae essent virtutes quae factae sunt in vobis, olim,» inquit, «in cilicio et cinere poenitentiam egissent» . Ergo «nebulam velut cinerem spargit.» Quid est, «Nebulam velut cinerem spargit?» Cum vocatur quisque ad intelligendum Deum, et dicitur illi, Cape veritatem, incipit velle capere veritatem, non sufficit, videt se quamdam caliginem pati, quam antea non videbat. Ad hoc est ergo illa nebula, ut noveris nescire te, et noveris quid scire oporteat, et videas te invalidum ad illud sciendum quod oportet sciri. Nam si in ista nebula jam ante praesumpseris scire, audies ab Apostolo: «Qui se putat aliquid scire, nondum scit quemadmodum oporteat eum scire» . Ergo nondum comprehendisti, adhuc nebulam pateris. Sed non te deseruit qui accendit tibi lucernam carnis suae. Non erras in nebula; fide sequere. Sed quia conaris videre, et non potes, poeniteat te peccatorum; quia nebula velut cinis sparsa est.
Abbreviated transcription (Latin):
uelut lanã. Iã si p̃destinati sunt: uo¬
catisunt : Quoseñ p̃destinauit: illos
& uocauit : Iã qͦmꝰ uocant᷑ ex languore
corporis illius ut fiant sani: Quomodo
uocant᷑ : audie uangłiũ: Non ueni uocare
iustos: sed petcatores in pęnitentiã. Incipit
ergo iã p̃destinatione aliquis s cognoscere
torporẽ suũ  accusare peccatũ suũ: incipit
uocatione uenire adpęnitentiã: Merito
ergo qͥdat niuẽ uelut lanã. ꝓpter con¬
fectũ tunicȩ futurȩ etiã ꝓpt̃ uocationẽ
inpenitentia : Nebulã uelut cinerem
spargit : Nebulã in qͥt : uelut cinerem
spargit : Quis: qͥdatniuẽ ficut lanam
Quos enĩ p̃destinauit uocat in pęnitentiã
quia qͦs p̃destinauit illos & uocauit:
Cinis autẽ : ad pęnitentiã ꝑtinet: Audi
uocantẽ ad pȩnitentiã : Cũ exꝓbraret
qͥb: dã ciuitatib: dicens. ue tibi corotam
uȩ tibi bethsaida. quia suntyro & sidone

Expanded text:
sicut lanam.» 24. Jam si praedestinati sunt, vosicut lanam.» 24. Jam si praedestinati sunt, vocandi sunt. «Quos» enim «praedestinavit, illos et vocavit» . Jam quomodo vocantur ex languore corporis illius, ut sani fiant? quomodo vocantur? Audi Evangelium: «Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam» . Incipit ergo jam praedestinatione nivis illius cognoscere torporem suum, accusare peccatum suum; incipit vocatione venire ad poenitentiam. Merito ergo «qui dat nivem velut lanam,» propter confectum tunicae futurae; etiam propter vocationem in poenitentiam, «nebulam velut cinerem spargit. Nebulam,» inquit, «velut cinerem spargit:» quis? «Qui dat nivem sicut lanam.» Quos enim praedestinavit, vocat in poenitentiam; quia «quos praedestinavit, illos et vocavit.» Cinis autem ad poenitentiam pertinet. Audi vocantem ad poenitentiam, cum exprobravit quibusdam civitatibus, dicvae tibi Bethsaida; quia si in Tyro et Sidone
Abbreviated transcription (Latin):
frigidi repunt in terra. & nondũ feruent
spũ caritatis. De predestinatione enĩ
adhuclo qͥts ueluti lanã dedit hos:
ds̃ facturus ẽ. in de uestẽ : merito in
montẽ uestis xp̃i fulsit sicut nix fulgebat:
uestis xp̃i ful sit sicut nix Tanquã deilla
lana : iã facta erat tunica: Dequa lana
id ẽ. deniue quã dedit sicut lanã: Ad huc
p̃destinati pigrierant. sed expecta uide
qͥd sequat᷑ : qr sicut lanã dedit eos fit
inde tunica : Quomͦ enĩ dicit᷑ ecđa corpꝰ¬
xpi: dr̃ & uestim̃tũ xp̃ripsa eccła:
Inde .ẽ. illud qđ dicit apłs: ut exhiberet
sibi gloriosã eccłam non habentem
maculã aut rugtim : Ergo exhibeat
sibi gloriosã ȩx dam ñ habentẽ maculã
autrugam: faciat sibi uestẽ deilla
lana. quã p̃destinauit inniue: Ad huc
in hominib: incredulis. & frigidis& pigris
faciat uestẽ de hac lana: ut abluatur
amaculis. mundet᷑ afide : ut rugam
ñ habeat. tendat᷑ incruce : Quidat niuẽ

Expanded text:
frigidi repunt in terra, et nondum fervent frigidi repunt in terra, et nondum fervent spiritu charitatis de praedestinatione enim adhuc loquitur, veluti lanam dedit hos Deus; facturus est inde vestem. Merito in monte vestis Christi fulsit, sicut nix . Fulgebat vestis Christi, sicut nix, tanquam de illa lana jam facta erat tunica; de qua lana, id est de nive quam dedit sicut lanam, adhuc praedestinati, pigri erant: sed exspecta, vide quid sequatur; quia sicut lanam dedit eos, fit inde tunica. Quomodo enim dicitur Ecclesia corpa: inde est illud quod ait Apostolus, «Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam» . Ergo exhibeat sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam; faciat sibi vestem de illa lana quam praedestinavit in nive. Adhuc in hominibus incredulis, et frigidis, et pigris, faciat vestem de hac lana. Ut abluatur a maculis, mundetur fide; ut rugam non habeat, tendatur in cruce. «Qui dat nivem
Abbreviated transcription (Latin):
deseruit : Nonne ipse p̃destinauitnos
ante quã in isto mortali & pigro corpore
nasceremꝰ ÷ qͥ ergo qͥ p̃destinauit nos : dedit
terrȩ niuemipsosnos : Iã cnĩ uemamꝰ
ad illos psalmi uersus subobscuros:
incipiant illa in uoluta euolui  qm̃
uos uerbũ dĩ quanta magis ꝑ nosdicit᷑.
tanto auidiores inuenit : Eccenos
pigri in hac terra : quasi conge lauimꝰ hic:
& qͦ mͦ contingitniuib: Rursus cnĩ fla¬
grant : & inima decidunt: Sic frigescente
caritate. decidit humananatura in has
terras : & pigro corpore inuoluta. uelut
nix facta .ẽ: Sedinista niue. sunt p̃destinati
filiidĩ. Dat enĩ illeniuẽ : uelut lanã:
Quid ẽ. uelut lanã s̃ iđ ẽ. deniue quãde¬
dit deistis pigris adhuo spũ & frigidis.
qͥs p̃destinauit facturus ẽ. aliqͥđ: Lana
eñĩ. materies uestis. ẽ: lana cũ uidecur:
ueluti p̃papatio .ẽ. aliqua aduestem:
ergo qr p̃destinauit hos qui ad tẽpus

Expanded text:
deseruit? Nonne ipse praedestinavit nos, deseruit? Nonne ipse praedestinavit nos, antequam in isto mortali et pigro corpore nasceremur? Qui ergo praedestinavit nos, dedit terrae nivem, ipsos nos. Jam enim veniamus ad illos Psalmi versus subobscuros; incipiant illa involucra evolvi: quoniam vos verbum Dei, quanto magis per nos dicitur, tanto avidiores invenit. Ecce nos pigri in hac terra quasi congelavimus hic. Et quomodo contingit nivibus; sursum enim gelant, et in ima decidunt: sic frigescente charitate decidit humana natura in has terras, et pigro corpore involuta velut nix facta est. Sed in ista nive sunt praedestinati filii Dei. Dat enim ille «nivem velut lanam.» Quid est, «velut lanam?» Id est, de nive quam dedit, de istis pigris adhuc spiritu et frigidis quos praedestinavit, facturus est aliquid. Lana enim materies vestis est: lana cum videtur, veluti praeparatio est aliqua ad vestem. Ergo quia praedestinavit hos qui ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
git: aut hoc tangit. illud deserit: & ubi ẽ
ue locitas: hoc facit uelocitas. ut & ubiq
semꝑ sit : & nusquã inclusa teneat᷑. Sed
cogitare ista ñ possumꝰ: pigrisumꝰ : Iuis
potuistis. intellexistis: Sed qͥd dicit apłs:
ei autẽ qͥ potens ẽ facere supra quã petimꝰ
& intellegimꝰ: Suid hic ostendit : qr
qͥties cũq: intellexerimꝰ ñ incelleximꝰ
sicutiẽ : Quare hoc : corpꝰ enĩ qđ corrũ¬
pit᷑ : ad grauat animã : Ergo interra
frigidi sumꝰ : Ve locitas enĩ feruens. ẽ :
& om̃ia feruentia uelociora: omĩa frigi¬
diora tardiora. Nostardi: ergo frigidi:
lla autẽ sapientia. usq in uelocitatemb
Ergo feruentissima ẽ : nec ẽ qͥse abscon¬
dat a calore eiꝰ: Nosergo qͥd: frigidi
corporis tarditate uinculo terrenȩ
uitȩ huiꝰ corruptibilis anera᷑ nullam ne
spem habemꝰ ad capiendũ uerbũ.
qđ usq: inue locitatẽ currit : anuero ille
quã uis excorpore in infima de prȩssos

Expanded text:
git? aut hoc tangit, illud deserit? Et ubi est git? aut hoc tangit, illud deserit? Et ubi est velocitas? Hoc facit velocitas, ut et ubique semper sit, et nusquam inclusa teneatur. Sed cogitare ista non possumus; pigri sumus. Quis potuistis intellexistis. Sed quid dicit Apostolus? «Ei autem qui potens est facere supra quam petimus, aut intelligimus» . Quid hic ostendit? Quia quotiescumque intellexerimus, non intelleximus sicuti est. Quare hoc? «Corpus enim quod corrumpitur aggravat animam» . Ergo in terra frigidi sumus. Velocitas enim fervens est; et omnia ferventia velociora, omnia frigida tardiora. Nos tardi, ergo frigidi. Illa autem Sapientia currit usque in velocitatem. Ergo ferventissima est; nec est qui se abscondat a cacorporis tarditate, vinculo terrenae vitae hujus corruptibilis onerati, nullamne spem habemus ad capiendum Verbum, quod usque in velocitatem currit? An vero ille quamvis ex corpore in infima depressos
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd horũ quantũ ipsa uelocitas usq
imipsã ue locitatẽ : uelocitas ipsa qͥd en fr̃s
ubiq: ẽ : Nonẽ in parte. hoc ꝑtinet aduer¬
bũ dĩ. non eẽ. in parte : Ubiq et̃. ꝑ se ipsũ
uerbũ : ex qͦ dĩ uirtꝰ & dĩ fapientia ẽ
nondũ assũpta carne : Sic cogitemꝰ dm̃ in
formadĩ : uerbũ ȩquale patri: Ipsi ẽ. sa¬
pientiadĩ dequa dictũ. ẽ : at tingit a fine
usq ad finẽ fortiter : Quantaue locitas
attingit a fine usq: ad finẽ fortiter :
sed forte immobilitate attingit: Simmo¬
bilitate : tanquã moles saxea aliqua
impleatlo cũ aliquẽ. Dicit᷑ qđ attingt
eiusdẽ loci afine usq: ad finẽ : ñ tam̃ motu
quidergo dicimꝰ : non habet motũ uerbũ
illud:÷ & sapientia illa stolida ẽ : & ubi ẽ
qđ dicit᷑ desapientiȩ spũ. cũ multa dice¬
rentur : acutꝰ inqͥt mobilis. certꝰ. in qͦinqͥ¬
natꝰ : sic utiq: sapientia dĩ mobilis: Siergo
mobilis : quando hoctangit illud non tan¬

Expanded text:
aliquid horum tantum, quanta ipsa velocitas, usque in ipsam velocitatem? Velocitas ipsa quid est, fratres? Ubique est, non est in parte. Hoc pertinet ad Verbum Dei, non esse in parte, ubique esse per seipsum Verbum, ex quo Dei Virtus et Dei Sapientia est , nondum assumpta carne. Si cogitemus Deum in forma Dei, Verbum aequale Patri; ipsa est Sapientia Dei, de qua dictum est: «Attingit in fine usque ad finem fortiter» . Quanta velocitas! «Attingit a fine usque ad finem fortiter.» Sed forte immobilitate attingit. Si immobilitate, tanquam moles aliqua saxea impleat locum aliquem; dicitur quod attingit ejusdem loci a fine usque ad finem, non tamen motu. Quid ergo dicimus? non habet motum Verbum illud, et Sapientia illa stolida est? Et ubi est quod dicitur de Sapientiae Spiritu? Cum multa dicerentur: «Acutus,» inquit, «mobilis, certus, incoinquinatus» . Sic utique sapientia Dei mobilis. Si ergo mobilis; quando hoc tangit, illud non tan
Abbreviated transcription (Latin):
tũ .ẽ. in semine tuo benedicentur
om̃s gentes: hocidem diccũ. ẽ. adisaac :
hoc & adia cob: Iuia ꝑtinemꝰ ergo adia¬
cob: qr ꝑtinemꝰ ad ysaac : Pertinemꝰ ad a¬
qđ reue lauit ipsi ia cob. & ipsi isrł : &
illi soli in aliis gentib: deputandi sunt
qͥ nolentes credere in xp̃o. nolunt rece¬
dere aboleastro. & inserioliuȩ . Rema¬
nebunt in siluosiframis steriles & amari:
Gaudeat iacob qͥ est supplantator iacob:¬

Expanded text:
tum est? «In semine tuo benedicentur tum est? «In semine tuo benedicentur omnes gentes.» Hoc idem dictum est ad Isaac, hoc et ad Jacob . Pertinemus ergo ad Jacob; quia pertinemus ad Isaac, pertinemus ad Aquod revelavit ipsi Jacob et ipsi Israel; et illi soli in aliis gentibus deputandi sunt, qui nolentes credere in Christum, nolunt recedere ab oleastro et inseri olivae. Remanebunt in silvosis rami steriles et amari. Gaudeat Jacob. Quid est Ja
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsfins illorũ qͥ noncredunt dĩ euangłio:
& si iustꝰ uix saluus fit. peccator & impius
cit sic uniuersȩ genti. Nemouos fal¬
lat: non nuntiatũ.ẽ. alicuigenti hoc iudi¬
ciũ dĩ Quoma do patiantur. & iusti&e̾miꝰti:
meritis suis liberent᷑ ipsiiusti. Non ad¬
nuntiatũ ẽ. hoc uniuersȩ genti: sed soli
iacob soliisrł: Quid ergo nos facimus.
sinon ad nuntiauit uniuersȩ genti. sed tan¬
tũ iacob tantũ isrł: ubi erimꝰ nosiniacob
& inisrł : Iudicia sua non mani festauit eis:
Quibs: om̃ib gentib: & qͦm uocatȩ sunt
nues soluto cristallo : qͥ mͦuocatȩ sunt
gentes iustificato paulo : qͦmͦ nisiut ȩẽnt
inia cob: prȩcisus ẽ. oleaster : ut inserere¬
tur in oliuã : Iã adoliuã ꝑtinet : iã non
debent dicigentes. sed unagens in xp̃o:
gens inia cob. gens inisrł: Quare gens
ia cob & gensisrł : qr iacobdeisa ac:
Isaac de abra ham: Abrahȩ autẽ qͥd dic¬

Expanded text:
quis finis eorum qui non credunt Dei Evangelio? quis finis eorum qui non credunt Dei Evangelio? et si justus vix salvus fit, peccator et impius cit sic universae genti.» Nemo vos fallat: non nuntiatum est alicui genti hoc judicium Dei, quomodo patiantur et justi et injustsuis meritis liberentur ipsi justi. Non annuntiatum est hoc universae genti; sed soli Jacob, soli Israel. Quid ergo nos facimus, si non annuntiavit universae genti, sed tantum Jacob, tantum Israel? Ubi erimus nos? In Jacob t in Israel. «Judicia sua non manifestavit eis.» Quibus? Omnibus gentibus. Et quomodo vocatae sunt nives, soluto crystallo? quomodo vocatae sunt gentes, justificato Paulo? Quomodo, nisi ut essent in Jacob? Praecisus est oleaster, ut insereretur in olivam . Jam ad olivam pertinent; jam non debent dici gentes, sed una gens in Christo, gens Jacob, gens Israel. Quare gens Jacob et gens Israel? Quia Jacob de Isaac, Isaac de Abraham. Abrahae autem quid dic
Abbreviated transcription (Latin):
ia cob & isrł. aꝑtius dicã idẽ: qr & iusti
siones. ꝓmerito patiunt᷑ iusto iudiciodĩ:
qr ille solus potest dicere. sine causa hic
passussũ. Quã in sideo nonsine causa. quia
ꝓpternos. qͥ solus potest dicere. quȩ non
rapui tunc ex soluebam: uisolus dicere
potuit. ec ceuenit princeps huiꝰ mundi.
& in me nihil inueniet: & qua si diceret᷑ ei :
Quare ergo pateris : seqͥt̃ & dicit : Sed ut
sciant om̃s̃ qr uoluntatẽ patris mei facio:
surgite eamꝰ hinc: Cȩteriom̃s merito suo.
iudicio dĩ. & piustitia. Nuȩ patiunt᷑ non
sibi arrogent. quasi passionẽ in nocentiȩ :
qualis in xpõ erat : Audi apłm petrum:
Tempus ẽ. in qͥt : ut iudiciũ incipiat adomo
dñi Ex hortans martires. & testes dĩ.
ut om̃s minas frem̃tis scłi. pacientissime
tolerent : Ait illis: Tempꝰ ẽ inchoationis
iudicii exdomodĩ : Si autẽ in itiũ a nobis:

Expanded text:
Jacob et Israel. Apertius dicam: id est, quia et justi Jacob et Israel. Apertius dicam: id est, quia et justi siones pro merito patiuntur, justo judicio Dei. Quia ille solus potest dicere, sine causa hic se passum; quamvis ideo non sine causa, quia propter nos: qui solus potest dicere, «Quae non rapui, tunc exsolvebam» ; qui solus dicere potuit, «Ecce venit princeps hujus mundi, et in me nihil inveniet.» Et quasi diceretur ei, Quare ergo pateris? sequitur et dicit: «Sed ut sciant omnes quia voluntatem Patris mei facio, surgite, eamus hinc» . Caeteri omnes merito suo, judicio Dei, et pro justitia qui patiuntur, non sibi arrogent, quasi passionem innocentiae, qualis in Christo erat. Audi apostolum Petrum: «Tempus est,» inquit, «ut judicium incipiat a domo Domini.» Exhortans martyres et testes Dei, ut omnes minas frementis saeculi patientissime tolerent, ait illis: Tempus est «inchoationis judicii ex domo Dei. Si autem initium a nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpessum .ẽ. suꝑbiȩ & elationis indm̃:
Recurramꝰ ad originẽ casus nr̃i.: & uide¬
amꝰ qr uerissime in ꝑsalmo cantatur.
prius quã humiliarer ego deliq Sed qͥ
dicit priusquã humiliarer ego deliq ip¬
ficationes a dõdidicit ia cob qͥfecit
ipsũ ia cob luctari cũ angło: Incuiꝰ angłi
ꝑsona: ipse dñs erat luctatꝰ. Tenuitꝰ
uimfecit ut teneret : Inualuit ut teneret
fecio seteneri miscđia : non in firmitate :
Luctatꝰ ergo iacob p̃ualuit. tenuit :
Et quẽ uidebat᷑ uicisse . rogat ut benedi¬
cat᷑ abeo: Quomͦ intelligebat. cũ qͦluctatꝰ
fuerit quẽ tenuerit : quare uiolenter
est luctatꝰ. & tenuit: quia regnũ cȩloꝵ
uimpatit᷑ : & qͥuim faciunt. diripiunt
illud: Ergo quare luctatꝰ : qr cũ labore
quare uix tenemꝰ qđ facile amisimus:
Ne facile recipiendo qđ amisimꝰ: Discamus
ꝑdere qđ cenemꝰ: laboret homo ut teneat :
tenebit ad firmitatẽ. qđ tenuerit postla¬
borẽ: Ergo hȩc iudicia sua: ds̃manifestauit

Expanded text:
est superbiae et elationis in Deum. Recurramus ad originem casus nostri, et videamus quia verissime in psalmo cantatur: «Priusquam humiliarer, ego deliqui.» Sed qui dicit, «Priusquam humiliarer, ego deliqui;» ipficationes a Deo didicit Jacob, qui fecit ipsum Jacob luctari cum Angelo; in cujus Angeli persona ipse Dominus erat luctatus. Tenuit, vim fecit ut teneret, invaluit ut teneret: fecit se teneri misericordia, non infirmitate. Luctatus ergo Jacob praevaluit, tenuit; et quem videbatur vicisse, rogat ut benedicatur ab eo . Quomodo intelligebat cum quo luctatus fuerat, quem tenuerit? Quare violenter est luctatus, et tenuit? Quia «regnum coelorum vim patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud» . Ergo quare luctatus? Quia cum labore. Quare vix tenemus quod facile amisimus? Ne facile recipiendo quod amisimus, discamus perdere quod tenemus. Laboret homo ut teneat; tenebit ad firmitatem quod tenuerit post laborem. Ergo haec judicia sua Deus manifestavit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ credituri sunt illi inuitã ȩternam:
Clamat ergods̃ ad gentes : Sol ue cristal¬
lũ s uenite niues : Emittet uerbũ suũ
& tabe faciet ea: Spirauit sp̃seius
& profluent aquȩ : ecce cristallum
& niues resoluuntur: eunt in aquas:
quisitiunt: ueniant & bibant : Saulus
durus ut cristallũ. stephanũ. ẽ. ꝑ secutus
ad mortẽ : Paulus ĩa in aqua uiua. gentes
lio psalmo : Conuerte dnẽ captiuitatẽ
nr̃am: sicut torrens in austro : Captiuitas¬
tẽ enĩ iherłm: tanquã congelauerat in ba¬
bilonia. Flat auster: soluit᷑ rigor capti¬
uitatis : & currit indm̃ feruor caritatis
fons aquȩ salientis inuitã ȩternã : Adnun¬

Expanded text:
qui credituri sunt illi in vitam aeternam» qui credituri sunt illi in vitam aeternam» . Clamat ergo Deus ad gentes: Solvi crystallum, venite nives. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea; spirabit spiritus ejus, et fluent aquae.» Ecce crystallum et nives resolvuntur, eunt in aquas; qui sitiunt, veniant et bibant. Saulus durus ut crystallum, Stephanum est persecutus ad mortem; Paulus jam in aqua viva gentes lio psalmo, «Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in austro» . Captiva enim Jerusalem tanquam congelaverat in Babylonia: flat auster, solvitur rigor captivitatis, et currit in Deum fervor charitatis.fons aquae salientis in vitam aeternam .
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia  Emittet uerbũ suũ & tabe faci¬
et ea : Ecce uenit illud cristallũ saulus
postcedem & lapidationẽ stephani.
duritia quadã stupidus inxp̃m: petut
litteras a sacerdotib: ut undiq ex hibeat
xp̃ianos anhelanscedes Durus ẽ iste
& gelicontra ignẽ dĩ : Sed quantũ eẽt
durus quantũ gelidus. ecce ille qͥemit¬
tet uerbũ suũ & tabe facietea clama¬
uit decȩlo feruidus: Saule. saule qͥd me
ꝑsequȩris : Vn ailla uoce tanta duritia
cristalli resoluta est: Emittetergo
uerbũ suũ : & tabe faciet ea : Non despe¬
ret᷑ de cristallo : quanto minꝰ deniuib:
uł denebulis : de ipso cristallo non de¬
speret᷑ : Audiuocẽ quandã cristalli
Quiprius fuiblas phemꝰ & ꝑsecutor:
& in iuriosus : Sed quare soluit cristal¬
lũ ds̃: nede se nix ipsa desperet:
Ait enĩ : Id eo enĩ miscđiã consecutꝰ sum :
ut in me ostenderet xpc̃ dñ s omnem
longanimitatẽ. ad in formationẽ eorũ

Expanded text:
superbia. «Emittet verbum suum, et tabefacisuperbia. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Ecce venit illud crystallum Saulus post caedem et lapidationem Stephani, duritia quadam stupidus in Christum, petiit litteras a sacerdotibus, ut undique exhibeat Christianos, anhelans caedes. Durus est iste et gelidus contra ignem Dei. Sed quanquam esset durus, quanquam gelidus, ecce ille qui «emittet verbum suum, et tabefaciet ea,» clamavit de coelo fervidus, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Una illa voce, tanta illa duritia crystalli resoluta est. «Emittet» ergo «verbum suum, et tabefaciet ea.» Non desperetur de crystallo; quanto minus de nive, vel de nebula? De ipso crystallo non desperetur. Audi vocem quamdam crystalli: «Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus.» Sed quare solvit crystallum Deus? Ne de se nix ipsa desperet. Ait enim, «Ideo misericordiam consecutus sum, ut in me ostenderet Christus Jesus omnem patientiam, ad informationem eorum
Abbreviated transcription (Latin):
iħm xẽm. Audi & hic grãmdĩ: Quimit¬
tit cristallũ suũ sicut frusta panis: in faci¬
emfrigoris eiꝰ qͥ subsistet: ergo desꝑa¬
tio ẽ: absit: Seqͥt᷑ enĩ. Emittet uer¬
bũ suũ: & tabe faciet ea : Nonergo
desperet nix: non desꝑet nebula : non
desperet cristallũ : Deniuenãq: tan¬
quã delana conficit᷑ & tunca: Nebula
illa inpenitentia salutẽ inuenit: qr qͦs p̃desti¬
nauit illos & uocauit: Sedlicet sint inter
predestinatos durissimi. & multo quasi
tẽpore congelauerint. & cristallũ facti
fuerint : ñer̃ durȩ miscđiȩ dĩ : Emittet
uerbũ suũ & tabe faciet ea: Iuid.ẽ. tabe¬
faciet : Ne forte in malo intelligatis.
tabe faciet : lique faciet : dissoluit:
Durisunt enĩ ꝑsuꝑbiã: Merito & suꝑbia.
Obstipint ergo suꝑbia stupore : Emittet
uerbũ suũ: & tabe faciet ea : & reuera.
cumuli niuis cũtabe fuint : deliques¬
cunt in humilitate : Quomͦergo quasiniuis¬
montẽ erigit stupor: sic stult̃ erigit

Expanded text:
. Audi et hic gratiam Dei: «Qui mittit crystallum suum sicut» «frusta panis: in faciem frigoris ejus quis subsistet?» Ergo desperatio est? Absit. Sequitur enim: «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Non ergo desperet nix, non desperet nebula, non desperet crystallum. De nive namque tanquam de lana, conficitur tunica. Nebula illa in poenitentia salutem invenit; quia «quos praedestinavit, illos et vocavit.» Sed licet sint inter praedestinatos durissimi, et multo quasi tempore congelaverint, et crystallum facti fuerint; non erunt duri misericordiae Dei. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Quid est, «tabefaciet?» Ne forte in malo intelligatis «tabefaciet;» liquefaciet, dissolvet. Duri sunt enim per superbiam. Merito et superbia sObstupui. Ergo superbia stupor est. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Et revera cumuli nivis cum calefiunt, deliquescunt in humilitate. Quomodo ergo quasi montem nivis erigit stupor, sic stultos erigit
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ exparte factã .ẽ : ut plenitudo gen¬
tiũ intraret : De iacob: factꝰ ẽ isrł
quid ẽ isrł : iã om̃s audiamꝰ : Om̃s isrł.
siue qͥhic estis inm̃bris xp̃i. siue qͥforis
& nonforis. & ꝑom̃s gentes. Vbiq foris
ubiq: intꝰ: Audiat ipse isrł : qͥexia cobfac¬
tꝰ ẽ isrł: Quid ẽ isrł: uidens dm̃: Ubi
uidebit dm̃: in pace: In qua pace : Pacẽ
iherłm q̃i posuit in qͥt fines tuos pacem:
Ibilaudabimꝰ om̃s: unꝰ in un&adunum
erimꝰ : qr de inceps multi disꝑsi nonerimꝰ:¬

Expanded text:
udo Gentium intraret» . De Jacob factus est Israel. Quid est Israel? Jam omnes audiamus, omnes Israel, sive qui hic estis in membris Christi, sive qui foris et non foris, et per omnes gentes ubique foris, ubique intus; audiat ipse Israel, qui ex Jacob factus est Israel. Quid est Israel? Videns Deum. Ubi videbit Deum? In pace. In qua pace? Pace Jerusalem; quia, «Posuit,» inquit, «fines tuos pacem.» Ibi laudabimus, omnes unus in uno ad unum erimus; quia deinceps multi dispersi non erim
Abbreviated transcription (Latin):
ponantur anteoculos nr̃osgesta p̃terita.
ꝓpter cauenda futura: Eccex p̃e surgens
amortuis. ostendit se discipłissuis. nuptiȩ
ipsius ipse sponsus. eccłasponsa: Eccespon¬
sus qͥ dicebat᷑ mortuus. assũtꝰ finicꝰ Ecce
in tegerresurrexit : ecce ostendit᷑ oculis
discipłoꝵ : ecce p̃bet᷑ contrectantib manib :
Ecce tetiger̃ cicatrices. qui desꝑauerant
uulnera: Ex hibuit se oculis eorũ uidendũ :
manib contrectandũ : putant spm. eẽ :
despauer̃ enĩde salute sua: exortat᷑ eos:
confirmat infide : Palpate in qͥt & udete
qr sp̃s carnẽ & ossa ñ habet: sicut me uide¬
tis habere : Tangunt: gaudent : trepidant :¬
& cũ adhuc trepidarent p̃gaudio: sic habes
scriptũ : Et sic erta sunt: quã multũ lȩta sunt
uxcredunt᷑: dubitatio quȩdã ueluti tardius
credentis : condit uoluntatẽ tenentis
Necesse ẽ ut plus homo gaudeat: cũ uenerit
qđ desꝑauerat : Nam ad ipsũ gaudiũ con¬

Expanded text:
ponantur ante oculos nostros gesta praeterita, ponantur ante oculos nostros gesta praeterita, propter cavenda futura. Ecce Christus surgens a mortuis, ostendit se discipulis suis. Nuptiae ipsius; ipse sponsus, Ecclesia sponsa. Ecce sponsus qui dicebatur mortuus, absumptus, finitus; ecce integer resurrexit, ecce ostenditur oculis discipulorum, ecce praebetur contrectantibus manibus, ecce tetigerunt cicatrices, quae desperatae sunt vulnera. Exhibuit se oculis eorum videndum, manibus contrectandum: putant spiritum esse; desperaverunt enim de salute sua. Exhortatur eos, confirmat in fide: «Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere.» Tangunt, gaudent, trepidant. «Et cum adhuc trepidarent prae gaudio;» sic habes scriptum. Etsi certa sunt, quae multum laeta sunt vix creduntur. Dubitatio quaedam veluti tardius credentis, condit voluntatem tenentis. Necesse est ut plus homo gaudeat, cum venerit quod desperaverat. Nam ad ipsum gaudium con
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorabunt᷑ & conuertentur ad dnm̃
uniuersi fines terrȩ : Atmihi dicturus es
surgat aliqͥs amortuis: Ego non credo
ab inferis surgeret : &ipse aliqͥs. non qͥcũq
sed ueritas surrexit ab inferis. queruta
ꝓpt̃ uoces imperitorũ malorũ : ecce ipse
mortuus ẽ ecce surrex̃ ab inferis : Quid
dicis heretice qͥd dicis : modo te audiã:
finitȩ s̃ om̃s excusationes tuȩ : & si uerba
diceres diuitis apud inferos constitut
surrexit amortuis xp̃c : dignaris it ipsi
audire : Ecce qđ forte similis es diuiti
mortuo : uiuus desiderabas surge ab inferis
Non patertuus. Nona uus tuus: nom lli
surrexer̃ quinescio quo snomine tradi¬
tionis in famauer̃: sedecce non in famauerins
duerũ dixer̃: Vis nosse quanihil ad mee
audiamꝰ simul qͥd dixerit. qͥ surrexitamor¬
tuis : quid plurib: inmorer: audiamꝰ. Iã ape¬
nat᷑ euangłiũ : legat᷑ qđ factũ . ẽ. tanquã fiat.

Expanded text:
Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae.» Adhuc mihi dicturus es: Surgat aliquis ex mortuis; ego non credo, ab inferis surgeret; et ipse aliquis, non quicumque, sed Veritas surrexit ab inferis. Qui verupropter voces imperitorum malorum, ecce ipse mortuus est, ecce resurrexit ab inferis. Quid dicis, haeretice? quid dicis? Modo te audiam, finitae sunt omnes excusationes tuae; etsi verba diceres divitis apud inferos constituti, surrexit a mortuis Christus: dignaris vel ipsum audire? Ecce quod forte similis diviti mortuo vivus desiderabas, surrexit ab inferis: non pater tuus, non avus tuus, non illi surrexerunt qui nescio quos nomine traditionis infamaverunt. Sed ecce non infamaverunt, verum dixerunt; vis nosse quam nihil ad me? Audiamus simul quid dixerit qui surrexit ab inferis. Quid pluribus immorer? Audiamus, jam aperiatur Evangelium, legatur quod factum est tanquam fiat:
Abbreviated transcription (Latin):
sententiã: habent ibi moysen & ꝓphetas:
siipsos ñcudunt : nec sialiqͥs a mortuis
resurrexerit credent ei : Oheretici:
adhuc potestis audire : Ad huc licet
corrigi : animositatẽ frenare ueritatẽ
tenere adhuc concedit̃. Disceptate uo¬
biscũ. utrũ audiendus sit moyses & ꝓphecȩ
qͥfidei suȩ testimonia tanta exhibuerunt:
cũuideamꝰ siccurrere res humanas. ut abip¬
sis p̃dictȩ s̃. Quid dubitatis adhuc credere
moysi & ꝓphetis: quid dubitatis audire :
anforte quȩritis resurgentẽ amortuis.
utrũ & ipse uobis dicat deecđasua : quȩ siuit
hoc diues apud inferos aliquẽ ex mortuis
mitti ad fr̃s suos: rep̃hensus ẽ. qr hoc
quȩ siuit : Sufficere debuer̃ fr̃ib eꝰ
morses & ꝓphetȩ : Ad hac ille frustra
quȩ siuit : ut uosiã exẽplo ammoniti.
ne frustra & sero quȩrentes. sicut ille
tor queamini : audiatis morsen & ꝓphetas
quid dicit moỹses : in semine tuobenedi¬
cent᷑ om̃s gentes: Quid dix er̃ꝓphetȩ :¬

Expanded text:
sententiam: «Habent ibi Moysen et Prophetas; si» illos «non audiunt, neque si aliquis a mortuis resurrexerit, credent ei.» O haeretici, adhuc potestis audire, adhuc licet corrigi, animositatem frenare; veritatem tenere ad huc conceditur: disceptate vobiscum utrum audiendus sit Moyses et Prophetae, qui fidei suae testimonia tanta exhibuerunt; cum videamus sic currere res humanas, ut ab ipsis praedictae sunt. Quid dubitatis adhuc credere Moysi et Prophetis? quid dubitatis audire? An forte quaeritis resurgentem a mortuis, utrum et ipse vobis dicat de Ecclesia sua? Quaesivit hoc dives apud inferos, aliquem mitti ex mortuis ad fratres suos: reprehensus est quia hoc quaesivit; sufficere debuerunt fratribus ejus Moyses et Prophetae. Ad hoc ille frustra quaesivit, ut vos jam exemplo admoniti, ne frustra et sero quaerentes, sicut ille torqueamini. Audiatis Moysen et Prophetas. Quid dixit Moyses? «In semine tuo benedicentur omnes gentes.» Quid dixerunt Prophetae? «
Abbreviated transcription (Latin):
gatos uos nũ quã sentio : tam̃ uereor
Nouit ds̃ neonerisimuobis autqͥb dã fr̃ib :
& udeo studia multorũ exigentium
deme hunc laborẽ. & hunc fudorem
quẽ credo in dnõ ñ futurũ in fructuo sũ:
gaudeo tantã eẽ. uoluntatẽ inueritate
uerbi dĩ : ut studiũ urm bonũ inbono.
& de bono uincat studiũ in sanorũ. qͥs̃
in amphiteatrũ : Nũ qͥd illi sitam diu
starent. ad huc spectarent: Ergo srs
audiamꝰ cȩtera : qr hoc uultis: Ad sit
suit fines tuos pacẽ : Adiherłm illam
dicit : & adipe frum̃ti sacianstẽ : Transit
fames & siti iustitiȩ succedit saturitas
Quȩ ibierit adeps frum̃ti. nisi panis ille
nrã locuturus. ẽ. quauenit᷑ ad illam
iherłm ubi conlauda bimꝰ dnm̃. lauda¬

Expanded text:
gatos vos nunquam sentio; tamen vereor, gatos vos nunquam sentio; tamen vereor, novit Deus, ne oneri sim vobis aut quibusdam fratribus: et video studia multorum exigentium de me hunc laborem et hunc sudorem, quem credo in Domino non futurum infructuosum. Gaudeo tantam esse voluptatem in veritate verbi Dei, ut studium vestrum bonum in bono et de bono, vincat studium insanorum qui sunt in amphitheatro. Numquid illi si tam diu starent, adhuc spectarent? Ergo, fratres, audiamus caetera, quia hoc vultis. Adsit suit fines tuos pacem,» ad illam Jerusalem dicit: «et adipe frumenti satians te.» Transit fames et sitis justitiae, succedit saturitas. Qui ibi erit adeps frumenti, nisi panis ille nostra locuturus est, qua venitur ad illam Jerusalem ubi collaudabimus Dominum, lauda
Abbreviated transcription (Latin):
dã parte saucia : non carnis fragilitas:
non indigentia corporis. non famis.
non sitis. ñ frigus. non estꝰ. non lasfitudo
non ulla inopia. non ꝓuo catio rixȩ
non certe ipsa sollicita cautela. eui¬
tandi inimici & diligendi: hȩc omĩa
fr̃s mei litigant aduersũ nos : nondũ ẽ
plena & ꝑfecta pax : đ clamastis qͥiã¬
dudũ nominata pace ex desiderio
clamastis: clamor ur̃ desiti fuit. non
desaturitate : qr ibierit ꝑfecta iustitia.
ubi ꝑfecta pax. Modo esurimꝰ & sitimꝰ
iustitiã. Beati qͥesuriunt & sitiunt iuisti¬
tiã : qm̃ ipsi saturabunt᷑. Quomͦ ipsi satu¬
rabunt᷑ : cũ ad pacẽ uenerimꝰ: Ideo cũdi¬
xisfet qͥposuit finestuos pacẽ : quia
ibi saturitas & nulla indigentia : sub¬
didit statim E ta dipe frum̃ti
loqͥm᷑ nondũ ẽ in totis nobis id ẽ in uno¬
delectat audire: sed sinihil resistat ⁊re¬
uera excorpore. finiemꝰ psalmũ. fata¬

Expanded text:
dam parte saucia; non carnis fragilitas, dam parte saucia; non carnis fragilitas, non indigentia corporis, non fames, non sitis, non frigus, non aestus, non lassitudo, non ulla inopia, non provocatio rixae, non certe ipsa sollicita cautela et vitandi inimici et diligendi. Haec omnia, fratres mei, litigant adversum nos; nondum est plena et perfecta pax. Quod clamastis jamdudum nominata pace, ex desiderio clamastis; clamor vester de siti fuit, non de saturitate: quia ibi erit perfecta justitia, ubi perfecta pax. Modo esurimus et sitimus justitiam. Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Quomodo ipsi saturabuntur? Cum ad pacem venerimus. Ideo cum dixisset, «Qui posuit fines tuos pacem;» quia ibi saturitas et nulla indigentia, subdidit statim, «Et adipe frumentiloquimur, nondum est in totis nobis, id est in unodelectat audire: sed si nihil resistit et rebellat ex corpore, finiemus Psalmum. Fati
Abbreviated transcription (Latin):
in unitate corporis xp̃i : Gaud ete in frum̃tis :÷
tolerate titaniã. gemite intriturã :¬
suspirate in horreũ : Veniet illud tempꝰ
qͦ gaudebimꝰ : confirmatis uectib porta¬
rũ iherłm : intret qͥ intraturus ẽ: Imu illuc
manfestꝰ intrabit : huc fictꝰ intret. ui autẽ
huc futꝰ intrat : foris ẽ : foris ẽ & nescit:
uenti labrũ ꝓbabit: Vectesꝓbabunt :
qͥmodo uere intꝰ. & ueracit̃ intꝰ. nbi firmit̃
intꝰ : Quiautẽ hic tolerando intꝰ. ibigaudendo
intꝰ. Fines enĩ iherłm pax: qr posuit inqͥt
fines tuos pacẽ. Modo desideramꝰ pacẽ :
quã hic habemꝰ in sp̃e : Adhuc enĩ in nobis
ipsis. qualis pax: caro concupiscit aduer
pax: in uno homme. Quando erit plena
in uno homine : tunc erit plena in om̃ib:
quando corruptibile hoc induerit in cor¬
ruptionẽ : & mortale hoc induerit immor¬
talitatẽ : Tunc plenapax: tunc firma
pax: Nihil litigat. aduersus animam
in homine : Non ipsa aduersum se ex qua¬

Expanded text:
in unitate corporis Christi. Gaudete in frumentis, tolerate zizania, gemite in tritura, suspirate in horreum. Veniet illud tempus quo gaudebimus, confirmatis vectibus portarum Jerusalem. Intret qui intraturus est. Qui illuc manifestus intrabit, huc fictus non intrat. Qui autem huc fictus intrat, foris est. Foris est, et nescit: ventilabrum probabit, vectes probabunt. Qui modo vere intus et veraciter intus, ibi firmiter intus: qui autem hic tolerando intus, ibi gaudendo intus. Fines enim Jerusalem pax; quia, «Posuit,» inquit, «fines tuos pacem.» Modo desideramus pacem, quam hic habemus in spe. Adhuc enim in nobis ipsis qualis pax? Caro concupiscit adverspax in uno homine? Quando erit plena in uno homine, tunc erit plena in omnibusQuando corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem : tunc plena pax, tunc firma pax; nihil litigat adversus animam in homine, non ipsa adversum se, ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
citatẽ currit uerbũ eiꝰ. Non dixit uelaxẽ
uerbũ eiꝰ. drrit uerbũ eiꝰ usq in uelocitat̃
Intelligamꝰ fr̃s: Non potuit eligere me¬
lius uerbũ. Calidus. calore calescitꝰ
frigidus. frigore frigescit : Vel oxudo¬
citate ueloxfit : Quid calidius ipsocalo
ipso frigore. quo frigescit. qͥc qͥđ frigidũst
quid ergo uelocius ipsa uel ocitate qua
uelox fit. qͥc qͥd uelociter currit : posfuno
dicimulta uelocia. & alia maius. & aliaminꝰ
et tanto qđ quȩris uelox .ẽ. quanto ẽ
particeps uelocitatis : Illa res magis par¬
ticeps uel ocitatis: est magis uelox:¬
& quȩ minꝰ paraceps uelocitatis: est minꝰ
uelox Ipsa itaq uelocitate. Quid uel ocius:
ergo quousq currit: usq inuelocitatẽ:
quantũ uis auge qđ uelox ẽ uerbum

Expanded text:
it verbum ejus.» Non dixit, Velox est verbum ejus: «currit verbum ejus usque in velocitatem.» Intelligamus, fratres; non potuit eligere melius verbum. Calidus calore calescit, frigidus frigore frigescit, velox velocitate velox fit. Quid calidius ipso caloipso frigore, quo frigescit quidquid frigidum fit? Quid ergo velocius ipsa velocitate, qua velox fit quidquid velociter currit? Possunt dici multa velocia, et alia magis et alia minus; et tanto quaeque res velox est, quanto est particeps velocitatis. Illa res magis est particeps velocitatis; ergo magis velox: aut minus particeps velocitatis; ergo minus velox. Ipsa itaque velocitate quid velocius? Ergo quo usque currit? «Usque in velocitatem.» Quantum vis auge quod velox
Abbreviated transcription (Latin):
quia posuit fines iherłm pacẽ : Tu con¬
tra ista latrans heretice. unde merito
dr̃ in illaciuitate qđ scriptũ ẽ. in a po¬
calypsi. canes foras : tu contra ista latrans
unde iudi casti de orbeterrarũ ut di¬
cere ceperã : uotribun ali: p̃sũptione
uidelicet cordistui: Altũ tribunal: sed
ruinosum Dix̃ moy ses : dixer̃ ꝓphetȩ:¬

Expanded text:
quia posuit fines Jerusalem pacem. Tu conquia posuit fines Jerusalem pacem. Tu contra ista latras, haeretice! Unde merito dicitur in illa civitate, quod scriptum est in Apocalypsi, «Canes foras» . Tu contra ista latras. Unde judicasti de orbe terrarum, ut dicere coeperam? quo tribunali? Praesumptione videlicet cordis tui. Altum tribunal, sed ruinosum. Dixit hoc Moyses, dixerunt h
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ meas & pedesmeos: dinumera uer̃
om̃ia ossamea : Magnũ p̃tiũ uideo xp̃i:
Videant qͥdemisti Cõme morabunt᷑
& conuertent᷑ ad dnm̃ : uniuersi finesterrȩ :
Inuno eodẽq psalmo emptorẽ uideo: & p̃
sanguis : possessio orbis terrarũ : Voces
ipsas ꝓpheticas audiamꝰ contradicentes
litigatorib hereticis : Ecce possessionẽ
& ad orabunt in c̃spectu eiꝰ. uniuersȩ patriȩ
gentiũ : & uide iurgantẽ : uide iusdefen¬
dentẽ : Qm̃ ipsius .ẽ. regnũ : & ipsed ñabit᷑
gentiũ : Ipse qͥemit xp̃c : non qui apostatauit
donatꝰ : Ad orabunt recte : ad orabunt om̃s
patriȩ gentiũ in conspectu eiꝰ. qua rerecte :
milia qͥs numerat testimonia. deeccła
toto orbeterrarũ diffusa . qs numerat:
Non sunt tot hereses contra ecołam :
qͦt sunt testimonia legis pecła: quȩ pa¬
gina non hoc sonat : quiuersus non hoc
lo qͥt᷑: om̃iaclamant ꝓunitate dñica :

Expanded text:
manus meas et pedes meos, dinumeraverunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea.» Magnum pretium video, Christe; videam quid emisti: «Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae.» In uno eodemque psalmo emptorem video, et pr, pretium sanguis, possessio orbis terrarum. Voces ipsas propheticas audiamus, contradicentes litigatoribus haereticis. Ecce possessio r ad tem, vide jus defendentem: «Quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium» . Ipse qui emit Christus, non qui apostatavit Donatus. «Adorabunt:» recte, «adorabunt omnes patriae gentium in conspectu ejus.» Quare recte? «millia. Quis numerat testimonia de Ecclesia toto terrarum orbe diffusa? quis numerat? Non sunt tot haereses contra Ecclesiam, quot sunt testimonia Legis pro Ecclesia. Quae pagina non hoc sonat? quis versus non hoc loquitur? Omnia clamant pro unitate dominica,
Abbreviated transcription (Latin):
ac legimꝰ ac intuem : & turesistis detransuerso
ueniens qd dicturus : Nolicredere : Cui
tibi: Non hocdico inquies : non hoc dicis:
non dicis. mihi potius crede quã spirituidĩ
& dõ loquenti ad abraham: Quid ergomihi
dicis : ille dicit & ille tradidit: De euangłio
recitas hoc. de apło. deꝓphetiaꝰ Discute
om̃s scripturas : lege mihi hoo exeis qͥb: cre¬
do: Tibi enĩ non credo: unde lecturus ess hoc
tuo benedicent᷑ om̃sgentes : Audit unus
homo & credit & fit in multis postmulta
tẽpora: Quando dictũ .ẽ credit᷑ : quando
impletur dubitat᷑ : Hocergo dixit moy ses:
emit : & sic ui debis qͥd emit: Empturus. ẽ
aliqͥd: ipsũ aliqͥd non dũscis Vide quanti:
& uidebis qͥd sanguinẽ fudit᷑ sanguine suo
emit : Sanguine agni in maculati emit :
sanguine unici filiidĩ emit: Quid emptũ ẽ.
sanguine unici filii dĩ: adhuc uidȩ quanti:
ꝓpheta dicit. ante quã fieret : Foder̃

Expanded text:
Hac legimus, hac intuemur, et tu resistis de transverso Hac legimus, hac intuemur, et tu resistis de transverso veniens? Quid dicturus? Noli credere. Cui? Tibi? Non hoc dico, inquies. Non hoc dicis? non dicis: Mihi potius crede, quam Spiritui Dei et Deo loquenti ad Abraham? Quid ergo mihi dicis? Ille tradidit, et ille tradidit. De Evangelio recitas hoc, de Apostolo, de Prophetis? Discute omnes Scripturas, lege mihi hoc ex eis quibus credo; tibi enim non credo. Unde lecturus es? Hoc tuo benedicentur omnes gentes.» Audit unus homo et credit, et fit in multis post multa tempora. Quando dictum est, creditur: quando impletum est, dubitatur? Hoc ergo dixit Moyses, demit, et sic videbis quid emit. Empturus est aliquid; ipsum aliquid nondum scis. Vide, vide quanti, et videbis quid. Sanguinem fudit, sanguine suo emit, sanguine Agni immaculati emit, sanguine unici Filii Dei emit. Quid emptum est sanguine unici Filii Dei? Adhuc vide quanti. Propheta dixit longe antequam fieret: «Foderunt