comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
citiam. iubet cum mandata pat̾e int̾cedebant. Prolato¬
q ei senatus decreco ⁊ traclito cum cunctari eum uidet
rebat amplo cuculo inclusum ut amicos caꝑet consule¬
re eos iubet nec prius egredi eos inde qͣm responsum se¬
natui daret: aut pacem. aut bellum cum romanis ha¬
inuen̾at regem stantem in littore. et circũ scͥpsisset eum

Expanded text:
citiam iubet, cum mandata patriae intercedant;prolatoque senatus decreto et tradito, cum cunctari eum videret rebat, amplo circulo inclusum, ut amicos caperet, consulere eos iubet nec prius inde exire, quam responsum senatui daret, aut pacem aut bellum cum Romanis hai
Abbreviated transcription (Latin):
Niis temporib lepio et mutio consulib: bast̾narum
getis ferocissima auctore ꝑseo philippi filio. pcedarum
spe sollicitata et transeundi histri fluminis facultate.
sine ulla pugna uel aliquo hoste deleta est. SIam tũc for
transitum facile patiebatur. Itaq cum inprouide toto ⁊ ma¬
ximo simul agmine uestimabilis hominũ et equoꝵ mul¬
titudo transiret: enormitate pondis ⁊ concussione gracliẽ¬
tium concrepans gelu ⁊ glacialis crista dissiluit. uniuer¬
sumq agmen qd̃ diu sustinuerat mecdiis gurgitib uicta
tandem et cõminuta destituit. ateꝑ eadem rursus fragm̃
tis impedientib submersit. Pauci ex omni ppło. ꝑ utrãꝙ
ripam uix conscissis uiscerib euaserunt. Iustinus. Se¬

Expanded text:
 cepit. Lepido et Mucio consalibus Basternarum gens ferocissima auctore Perseo Philippi filio praedarum spe sollicitata et transeundi Histri fluminis facultate sine ulla pugna uel aliquo hoste deleta est. nam tunc fortransitum patiebatur. itaque cum inprouide toto et maximo simul agmine inaesiimabilis hominum uel equorum multitudo transiret, enormitate ponderis et concussione gradientum concrepans gelu et glacialis crusta dissiluit uniuersumque agmen, quod diu sustinuerat, mediis gurgitibus uicta tandem et conminuta destituit atque eadem rursus fragmentis inpedientibus superducta summersit. pauci ex omni populo per utramque ripam uix concisis uisceribus euaserunt. P.
Abbreviated transcription (Latin):
ochus ꝑtholomeo maiori sororis sue filio regis egyp¬
ti bellum infert segni ad moclum cotidiana luxuria
ita marcenti. ut nõ solum regie maiestatis officia int̃¬
mitt̾et uerum etiam sensu hominis nimia sagina ca¬
reret. Pulsus igitur regno: ad frem minorẽ ptholomeũ
alexandriam confugit. Partictpato ꝙ cum eo regno: le¬
gatos romam ad senatum mittũt. Cum gͦ duo frẽs phto¬

Expanded text:
ochus Ptolomeo, maiori sororis suae filio, regi Aegypti, bellum infert, segni admodum et cotidiana luxuria ita marcenti, ut non solum regiae maiestatis officia intermitteret, verum etiam sensu hominis nimia sagina careret. Pulsus igitur regno ad fratrem minorem Ptolomeum Alexandream confugit participatoque cum eo regno legatos Romam ad senatum mittunt, auxilium pet
Abbreviated transcription (Latin):
derelinqui. Tu̾nc quidam xp̃ianus ocultus repente ꝓrupẽs
in medium: palam se ꝓfessus est eẽ xp̃ianũ. statim q si¬
mul ad arboris predc̃e locum uenientes. ⁊ se inuicẽ osculã¬
tes decollati sunt. Ilius ergo nomen xp̃iani ignorantes:
adaustum eum appellauerunt eo qd̃ sc̃o felici auctus sit ad
dyabolo airepti sunt quicumq in cos manus mittere temp

Expanded text:
derelinqui. Tunc quidam repente prorumpens in medium se palam professus est christianum. Statimque simul ad locum predicte arboris uenientes et se inuicem osculantes decollati sunt. Illius ergo nomen christiani ignorantes Adauctum eum appelauerunt eo quod sancto Felici auctus sit ad dyabolo arrepti sunt, quicumque in eos manum mittere temp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuintiam administͣbat młtitudĩe interemptoꝵ ꝑmotus
referret ad imꝑatorem qd̾ in num̾a hoĩm milia cotidie
trucarent᷑: in quib nicħ omnino sceleris dep̾hend̾etur
arceri. Cet̾a uero: sed̾m leges eos agere cõmunes. Tũc tͣia
nus rescͥpti sui auctoritate decernit ut xp̃iani nõ qͥdem
requirant᷑. sed si qui tñ incid̾int puniant᷑. ꝑ qd̾̃ ex ꝑte ali

Expanded text:
inciam administrabat, multitudine interemptorum permotus, referret ad imperatorem, quod innumera hominum millia quotidie obtruncarentur, in quibus nihil omnino sceleris deprehenderetuarceri; caetera vero secundum leges eos agere communes. Ad quae tunc Trajanus rescripti sui auctoritate decernit ut Christiani quidem non requirantur; si qui tamen inciderint, puniantur, Per quod ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
S tebo p̾eso aũt in hoc solis ⁊ a clamatõnio mai eis
nou prtito Et enim młto equiꝰ est siquis uolet acu¬
scoui terregnoscere de obiectis. Siqͥs gͥ accusert e ꝓbat
corisum ieges quicqͣm agere memoratos hor̃es ꝓ n̾u
rabis ut siqͥs calupnie gm̃ quẽqͣm hoꝵ poftuiau̾to
besisiuñ hunc ꝓ sii nequitia supplicus seueriorib iũ¬

Expanded text:
bus autem in hoc solis et adclamationibus uti eis non permitto. Etenim multo equius est, si quis volet accusare, te cognoscere de obiectis. Si quis igitur accusat et probat adversum leges quicquam agere memoratos homines, pro rabis, ut, si quis calumpniae gratia quemquam horum postulaverit reum, in hunc pro sui nequitia suppliciis severioribu
Abbreviated transcription (Latin):
alexander ad montes caspios miserunt filis cap¬
p̾dutum: cos a captiuitate nõ uedituros. Duno alexan¬
aingusta uiaꝵ obstrueret molib bituminatis. et ui¬
deiet laborem humanũ ad hoc nõ sufficere orauit de¬
um iscł. ut opus illud compleret. Et accesserunt ad
nõ ẽẽ uoluntatem dei ut exeant. Egredientur tamen
circa finem mundi: magnam hominũ stragem fac¬
turi. Hic addit iosephus dicens. Deus quid faccurus
est pro fidelib suis. si tm̃ fecit peo infideli: Solinus.¬
Dorte caspie pandunt ͤ stinere manufc̃o: longo .uiiiͦi.
milib passuum. Nam latitudo: uꝑo plaustro est ꝑme¬
abilis. In hiis angustiis etiam illud asꝑum est qd̃ p̃¬
cisoꝵ laterum saxa liqñtib int̾ se salis uenis exun¬
dant humorem affluentissimũ. qui constrictus in
caloris uelut in estinum glacies incorporat et ita
conuene. ab illo statim die illuc confluunt. et ita ꝑicu¬
li. et difficultatis concordia ad caspios nisi hyeme ao¬

Expanded text:
Alexander ad montes Caspios, miserunt ad eum filii captate non redituros. Tunangustia viarum obstrueret molibus bituminatis, videns laborem humanum non sufficere, oravit Deum Israel, ut opus illud compleret. Et accesserunt ad non esse Dei voluntatem, ut exeant. Egredientur tamen circa finem mundi, magnam hominum stragem facturi. Et, ut ait Josephus, Deus quid facturus est pro fidelibus suis, si tantum fecit pro infideli? Cuortae Caspiae panduntur itinere manu facto longo octo milibus passuum; nam latitudo uix est plaustro permeabilis. In his angustiis etiam illud asperum, quod praecisorum laterum saxa liquentibus inter se salis uenis exundant humorem affluentissimum, qui constrictus ui caloris uelut in aestiuam glaciem corporatur: ita conuenae a uerno statim die illuc confluunt. Ita periculi ac difficultatis concordia ad Caspios nisi hieme ac
Abbreviated transcription (Latin):
solitudo qͣm imbetilli animo sint quoꝵ lacertos humeros
sepius ⁊ fidelius ridet qr nulia eius solicitudo in alto
pita hominũ supͣq turbam delicatos lectica suspencdit
ꝑ sonata felicitas est cõtempnes illos si depoliau̾is. Eqũ
empturꝰ solui iubes stratũ. uestim̃ta uenalib detrahis:
nequa corporis uicia lateant. Hoĩem uͦ inuolutũ esti¬
mas. Qd̾ de aliis loquor si ꝑpend̾e te uis: se pone pecuniã
domũ dignitatem intꝰ teip̃m considera.¬

Expanded text:
solitudo; quam inbecilli animo sint, quorum lacertos umerospauper et fidelius ridet, quia nulla ei solicitudo in alto pita hominum, supraque turbam, delicatos lectica suspendit, personata felicitas est; contemnes illos, si despoliaveris. Equum empturus solvi iubes stratum, vestimenta detrahis, ne qua corporis vitia lateant; hominem vero involutum estimas. Quid de aliis loquor si perpendere te vis, se pone pecuniam, domum, dignitatem, intus teipsum considera
Abbreviated transcription (Latin):
cum serens. dum ꝑ lacum sauserine eñ multi Qli euauiao se
⁊ nauis orta suibito tempetate ꝑiret. apiam reliq uar colet
detrahens. oando fideliter aluctibus opposuit. ⁊ statim uutu¬
te scõꝵ uentus ante contrarius tranquillos ad littus dedux.¬

Expanded text:
cum ferens dum per lacum Lausanne cum multis aliis nauigaret cum ferens dum per lacum Lausanne cum multis aliis nauigaret et nauis orta subito tempestate periret, capsam reliquiarum collo detrahens orando fideliter fluctibus opposuit. Et statim uirtute sanctorum uentus ante contrarius tranquillos ad litus dedux
Abbreviated transcription (Latin):
citer ꝑcunatantes ꝓfitentem occiount .ii. de esi ebhiis paina¬
sua corpora cheodoro agaunensi ep̃s reulassent: ⁊ fideles
in hotiore coꝵ basilicam construxissent: mulier quedam abbi
loi filium suum erudiendũ tadidit. quem in breua defuiactũ
dielz singulis irremediabili luctu plauixit. huic tancẽ appa¬
tens sandus marituis quesiuit ab ea cur aliui tta Neret: et
illa cespondit qd̾ quamdiu uiueret alacrimis non cesare.
Ciu ille. Noli inquit dere it mortuum: s scas hunt habita¬
re nobiscũ. Quod si scire uolueris ctas ⁊ om̃ib dieus inte tut
surgens ad matutinas uocem eius auoies inter moti ahoꝵ
cẽ qd̾ sanctus dixerat compbauit. Rex quoq sunttrannus
cum thesauros suos relicis pompis seculti eccłiis ⁊ paupibus
eregaret misit illuc quenidam pbr̃m qui inde sibi qiquas
scoꝵ reliquias asportaret. Ille eugo rediens. ⁊ sc̃oꝵ reliqiaras se¬

Expanded text:
citer percunctantes profitentem occidunt. Et Maximianium inciter percunctantes profitentem occidunt. Et Maximianium insua corpora Theodoro Agaunensi episcopo reuelassent et fideles in honore eorum basilicam construxissent mulier quedam abbati loci filium suum erudiendum tradidit; quem in breui defunctum diebus singulis irremediabili luctu planxit. Huic tandem apparens sanctus Mauritius quesiuit ab ea cur filium suum fleret et illa respondit quod quamdiu uiueret a lacrimis non cessaret. Cui ille: «Noli», inquit, «flere ut mortuum, sed scias eum habitare nobiscum; quod si scire uolueris cras et omnibus diebus uite tue surgens ad matutinas uocem eius audies inter choros psaesse quod sanctus dixerat comprobauit. Rex quoque Gutramnus cum thesauros suos relictis seculi pompis ecclesiis et pauperibus erogaret misit illuc quendam presbyterum qui inde sibi aliquas sanctorum reliquias asportaret. Ille ergo rediens et sanctorum reliquias se
Abbreviated transcription (Latin):
fortans alloquitur. ⁊ ut constanter quod ceperant consuma¬
rent. exemplo socioꝵ ⁊ deuotione fidei adhortatur. hoꝵ engo ar¬
mani sententiam cum imꝑatori milites nunciassent: ile ꝯtinuo
remandauit. ut it̾ato quemq decimum tucidarent. Ecio tcõ
exupnuis signifer cum duce mauricio exhorta tõnem replicant.
⁊ ualidissime confortatos remissi milites ꝓiectis armis nuu¬
da corpora offerentes cirtumquaq tiucidant. Omnibus g
uitores resident. ⁊ uidentes quenidam senẽ nomine iustorer
ꝑ locum alum foruitu transeuntẽ causa pietatis at epulan¬
dium inutant. At ile requitere cepit: quo modo in tan¬
tis stragibuo atisoꝵ possent cũ gaudio epulabi. Et audi¬
eus a dmolam quod xp̃iam cesi cẽnt eo qd deoꝵ cerimoni¬
diu uixisse conciuestus: si in aloꝵ consortio mixtus eẽt se fore
ueatissimũ iudicauit. unde eum iutrũ xp̃ianus eset. minoi¬

Expanded text:
fortans alloquitur et ut constanter quod ceperant consummafortans alloquitur et ut constanter quod ceperant consummarent exemplo sociorum et deuotione fidei adhortatur. Horum ergo firmam sententiam cum imperatori milites nuntiassent, ille continuo remandauit ut iterato quemque decimum trucidarent. Quo facto Exuperius signifer cum duce Mauritio exhortationem replicant et ualidissime confortatos remissi milites proiectis armis nuda corpora offerentes circumquaque trucidant. Omnibus eruictores resident et uidentes quendam senem nomine Victorem per locum illum fortuitu transeuntem causa pietatis ad epuldum inuitant. At ille requirere cepit quomodo in tantis stragibus occisorum possent cum gaudio epulari. Et audiens a quodam quod christiani cesi essent eo quod deorum cerimonidiu uixisse conquestus si in illorum consortio mixtus esset se fore beatissimum indicauit. Vnde eum utrum christianus esset mina
Abbreviated transcription (Latin):
salia grecte. ab ethione dicta qui cadinũ adiuuit. altera in
milites illi dicti thebei cuistiatissimũ orientali more suscepert᷑
a sc̃a ⁊ eboa ierosolimitano ep̃o: ⁊ apud sc̃m marcellinũ papã
rome confirmauerunt. ut ante gladiis int̾iretit: quam fidem
xp̃i acceptam uiolarent. hi ergo cum maxiiiano montes al¬
pium transeuntes in quadam gͦta planiciẽ consederunt. ⁊ au¬
dientes cesarem precepisse ut om̃s sui ydolis immolantes fidem
milicie contra hostes ⁊ contra xp̃ianos: p̃cipue custodirent no¬
lentes tanto sceleri consentire . uiii. milibus ab octodoro ubi e¬
onem ad iuramentum ⁊ ad sacrificia reuocari precepit. Seo
legio ut pote xp̃iana hoc se facere non posse responoit. Cunc
cesar ira succeusus suam ⁊ deoꝵ iram uindicaturus. tuissis mi¬
litibus decimũ quemq eoꝵ p̾cepit decollari. Ses sc̃ cum gaudio
capita porrigettes: quodam modo concertabant ut alt ante
alterum posset mori. Tunc sanctus mauricius resstentes con¬

Expanded text:
ia in Thessalia Echion ab Echione dicta qui Cadmum adiuuit, altera in milites illi dicti Thebei christianismum orientali more susceperunt a sancto Zabda Iherosolimitano episcopo et apud sanctum Marcellinum papam Rome confirmauerunt ut ante gladiis interirent quam fidem Christi quam acceperant uiolarent. Hii ergo cum Maximiano montes Alpium transmeantes in quadam grata planitie consederunt. Et audientes cesarem precepisse ut omnes sui ydolis immolantes fidem ei militie contra hostes et contra christianos precipue custodirent, nolentes tanto sceleri consentire octo milibus ab Octodoro, ubi eonem ad iuramentum et sacrificia reuocari precepit. Sed legio utpote christiana hoc se facere non posse respondit. Tunc cesar ira succensus suam et deorum iniuriam uindicaturus missis militibus decimum quemque eorum imperat decollari; sed sancti cum gaudio capita porrigentes quodam modo concertabant ut alter ante alterum posset mori. Tunc sanctus Mauritius residentes con
Abbreviated transcription (Latin):
cium auditi sunt. Inter hes p̃cedit ut ipse de naui sua
imꝑator sordida seruili ꝙ tumica discinctus. Ad cuiꝰ
consꝑetaum plangentiũ iungunt᷑ agmina. Ipse quoꝙ
mamis ad celum tendens. nunc suam nũo ꝑublicã
infelicitatem accusat et deflet. Ad postremũ uocife¬
rans suꝑ urhem. tandem ingressus domum. cunctos
obseratis ianuis exclusis q etiam filiis gładio dolorem
num est non ꝓpter uirtutem carchaginensium. sed ꝓpt̃
mirabile pestis in fortuniũ. qd̾ repente uniũsum con¬

Expanded text:
 audiebantur. inter haec procedit et ipse de nani saa imperator sordida seruilique tunica discinctus; ad cuius conspectum plangentia iunguntur agmina; ipse quoque manus ad caelum tendens nunc suam nunc publicam infelicitatem accusat et deflet; ad postremum uociferans per urbem, tandem ingressus domum, cunctos, quio ac deinde obseratis ianuis exclusisque etiam filiis gladio dolorem tum est non propter virtutem Cartaginensium, sed propter mirabile pestis infortunum quod regente universum con
Abbreviated transcription (Latin):
legati a dario ꝑsarum rege carthaginẽ uenerunt. afferẽ¬
tes edictum quo peni humanas hostias ĩmolare. et caui¬
adũsus greciam cui darius bellum illaturus erat. Sed car¬
thaginenses auxilia negantes. pp̃ assidua fimtmoꝵ bella. ce¬
teris ne ꝑ omnia contumaces uiderent᷑ cupide paru̾e.¬

Expanded text:
legati a Dario, Persarum rege, Karthaginem venerunt adferentes edictum, quo Poeni humanas hostias immolare et caniadversus Graeciam, qui inlaturus bellum Darius erat. Sed Karthaginienses auxilia negantes propter adsidua finitimorum bella ceteris, ne per omnia contumaces viderentur, cupide parue
Abbreviated transcription (Latin):
diis. ita ⁊ hominib ũ nogare. quib dii tribiuit. ꝙ tu
nogaua̾s. ꝙ nͦ formas suas nobis dare uͭ nomina dedignã¬
tꝰ. Ecce ad sacͣ stia deus anubic uocauit. ⁊ mundũ. ut tͥ
niri ꝯtumelia atꝙ atrocis flagicii cõmento sac̃dotes e
templo rapit. q̃stioni subicit. confessos necat. symulat᷑m.
ysidis tỹberi demergit. Miudo aũ fugiendi potestas ꝑmissa

Expanded text:
diis ita et hominibus non negare, quibus tribuunt quod tu negaueris, quia nec formas suas dare nobis nec nomina dedignantur. Ecce ad sacra sua deus Anubis uocauit et Mundum ut tibiiri contumelia, atque atrocis flagitii commento, sacerdotes e templo rapit, quaestioni subjicit, confessos necat, simulacrum Isidis Tiberi demergit, Mundo fugiendi potestas concessa,
Abbreviated transcription (Latin):
data p̃ferrent: ꝙ eam᷑ ad templũ imutaret delectatũ ep¬
cõmittere uellet: hoc illa leta accipiens ad maritũ de¬
tulit dm̃i suis adesse uotis ab eo suam poscit p̃sentiam negare
iegare se
nõ posse obedientiam. Itaq ⁊ ex sua ⁊ ex mariti snĩa

Expanded text:
dato perferrent, quod eam ad templum invitaret, delectatum committere. Quod illa accipiens laeta ad maritum detulit, deum suis adesse uotis, a deo suam posci praesentiam, negare se non posse oboedientiam. Itaque et ex sua et ex mariti sententia
Abbreviated transcription (Latin):
senẽ. ⁊ qͣr ad preliũ ꝓficiscentes posuerunt eum ĩ
littore. Q cum tͥa crucis signa pinxisset ĩ sabulo
manꝰ q contͣ tenteret. uicredibile dcu est. ĩ qnͣtam
multitudinẽ intumescens mare ante eum steterit.
ac diu fremens ⁊ qͣi ad obicem indignans: paula¬
tim in se relapsum sit. Mirabatur̾ omnis ciuitas
⁊ magnitudo signi salonis qͦ precrebuerat. xlui.¬
uod intelligens senex ĩ breui de ꝯsũma¬
in littore q̃ non antẽpna: set conto gubernatur.
hinc inde fsuetꝰ uertente remige om̃s qui erant ĩ¬

Expanded text:
senem: et quasi ad praelium proficiscentes, posuerunt eum in senem: et quasi ad praelium proficiscentes, posuerunt eum in littore. Qui cum tria crucis signa pinxisset in sabulo, manusque contra tenderet, incredibile dictu est in quantam altitudinem intumescens mare ante eum steterit: ac diu fremens, et quasi ad obicem indignans, paulatim in semetipsum et magnitudo signi Salonis quoque percrebuerat. Quod intelligens senex, in brevi lemin littore, quae non antemna, sed conto regitur, hinc inde fluctus occurrerent, remiges omnes qui in
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ concedit ut maneasꝰ mane. Si aũt iste te eicit.
qͥd michi inuidiam facis homini peccetori. ⁊ mendico:
uenissent: eum ꝓderent. Nec multo post purgatꝰ est
nõie loqunturos. Ingressus aũt pachinũ ꝓmũtoriũ
sylicie: obtulit nauclero eungeliũ ꝓ subuectõne suas
⁊anani. Qai noluit acciꝑe: maxime cum uideret eos¬
tum: ego uadã ⁊ prodam illum. Statim q cũ seruu¬
lis suis ascensa in portu naui: pachinũ appulsus
tus illico curatꝰ est. hoc quoq signoꝵ eiꝰ inicium
nem egrotanciũ ⁊ religiosoꝵ hominũ adduxit. Int̾e
posse senem in illis regionib habitare. set uelle ad
tie oppidũ: nͥ paucis dieb in uicino agello mansitãs
armenta ⁊ petudes: set ⁊ agͥcolas ac pastores trac
tociꝰ orbis qui post uiliani mortem accidit: maria t̾
ad prerupta delate montiũ pependerunt. Qd̃ cum
uiderent epydaritani: uerentes ne frem̃tib flucti¬
b oppidum funditus subrueretur egressi sunt ad

Expanded text:
 concedit ut maneas, mane; sin autem ille te ejicit, quid mihi invidiam facis, 34 homini peccatori atque mendico? ervenissent, proderent. Nec multo post purgatus est nomine locuturos. 36. Ingressus autem Pachynum promontorium Siciliae, obtulit nauclero Evangelium pro subvectione sua et Gazani. Qui nolens accipere, maxime cum videret tum; ego vadam, et prodam illum. Statimque cum servulis suis ascensa in portu nave, appulsus avit, illico curatus est. Hoc initium signorum ejus ps aegrotantiposse senem jam in illis habitare regionibus; sed velle ad tiae oppidum, ubi paucis diebus in vicino agello mausitans, armenta et pecudes; sed agricolas quoque et pastores tracttotius orbis, qui post Juliani mortem accidit, maria egrad praerupta delatae montium pependerunt. Quod cum viderent Epidauritani, frementes scilicet fluctne oppidum funditus subverteretur, ingressi sunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ꝑlato ad se nunicio ꝙ corpusculũ hylarionis pa¬
lestine eẽt. statim exanimata est ueram in seruũ dei

Expanded text:
perlato ad se nuntio, quod corpusculum Hilarionis Palaestinae esset, statim exanimata est, veram in servum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Uid necesse est mala accersiri satis cito ꝑa cxxiii.¬
cienda cum uen̾int. Presum̃e ac p̾sens tempꝰ fututi
meta ꝑdere stultum est q qñq futurtus sis miser eẽ iau
miserũ sed ego ałia te ad securitatem uia clucam. Si nis on¬
nem sollicitudr̃ẽm exuere quicqd ueris ne eueniat. nel¬
turũ utiꝙ ꝓpone. et quodoũq illud est malũ tecum ip̃e mua¬
tiae ⁊ timorẽ tuũ taxa accrior est uirtꝰ ad occupandas ꝑ¬
cula qͣm crudelitas ad irroganda. Miaitũ fuit cartaginiẽ il
cere sed ampliꝰ mortem. Adeo mors tmm̃da ñ est. ut u̾nfici
eius nichil ante ferendum sit aut timenclũ. Ante om̃s¬

Expanded text:
uid necesse est mala accersiri ac satis cito patienda, cum venerint presumere, ac presens tempus futuri metu perdere stultum est, quia quandoque futurus sis miser, esse iam miserum. Sed ego alia te ad securitatem via ducam, si vis omnem solicitudinem exuere, quicquid vereris ne eveniat, eventurum utique propone et quodcumque illud est malum tecum ipse metire et timorem tuum taxa. Acrior est virtus ad occupanda pericula, quam crudelitas ad irroganda. Sententie Publilii cere, sed amplius mortem. Adeo mors timenda non est, ut beneficio eius nihil anteferendum sit, aut timendum. Se
Abbreviated transcription (Latin):
cliu nulli. Idem in xxiii. fũndam̃tum bone m̃tis est ñ gau
d̾e uanis. Michi crede uerum gaucliũ res seuera est An
tu existimas aliquem soluto uultu. hilari oculo. mortem
ꝯtẽpñe. pauꝑtati domũ aꝑire uoluptates den̾e. sub freu
mecditari dołoꝵ patientiam: Hec qui apd̾ se u̾sat in mag¬
no gaudio est : sed parũ blando. Hec aũt quib delectatur
si nichil sñ illo fieri potest magis necessariã rem crede qͣu
magnam. Uanas suggerit uoluptates breues penstendas
⁊ nͥ magna mod̾atõne temperẽtur incontͣrium habituras. In
dico. In p̾cipiti uoluptas ad dolorem ũgit nͥ molũ tenuerit
Modũ aũt ten̾e in eo difficile est qd̾ bonũ ẽẽ credid̾is. Uiri li¬
consiliis ex contẽptu fortuitoꝵ. Pauci sunt qͥ consilio se
suaq regant. Cet̃i eoꝵ more q̃ fluminib innatant. ñ eunt

Expanded text:
le ad Lucilium Fundamentum bone mentis est non gaudere vane vanis : mihi crede verum gaudium res severa est, an tu existimas aliquem soluto vultu, hilari oculo, mortem contemnere, paupertati domum aperire, voluptates tenere sub freno, meditari dolorum patientiam? Hec qui apud se versat, in magno gaudio est, sed parum blando; hec autem quibus delectatur si nihil sine illo fieri potest, magis necessariam rem crede, quam magnam: vanas suggerit voluptates, breves, penitendas; et nisi magna moderatione temperentur, in contrarium abituras. Ita dico in precipiti voluptModum autem tenere in eo difficile est, quod bonum esse credideris. Veri boconsiliis, ex contemptu fortuitorum. Pauci sunt qui consilio se suaque regant ceteri, eorum more que fluminibus innatant, non eunt,
Abbreviated transcription (Latin):
defunctoꝵ cogitatõ dulcis ac blanda est. Habui enim il¬
los tanqͣm amissurus: amisi tamqͣm habeam. Qus fe
dum causa fuit: Oonus est. Dons: nulla cuiꝰqͣm boni in¬
uidia est. fẽcit itaq qͣm obtimũ potuit uetas me celo int̾¬
ẽẽ .i. iubes me capite climisso uiuere. Maior sum ⁊ ad ma¬
iora genitus: qͣm ut corporis mei sim mancipiũ. Qd̾ eqͥdem
ñ alit̾ aspicio qͣm uincłm aliqͦd lib̾tati mee cucũdatum.

Expanded text:
defunctorum cogitatio dulcis ac blanda est. Habui enim illos tamquam amissurus, amisi tamquam habeam. Fac dum fuit causa? Bonus est; bono nulla cuiusquam boni invidia est. Fecit itaque quam optimum potuitresse, id est iubes me capite demisso vivere. Maior sum et ad maiora genitus, quam ut corporis mei mancipium sim. Quod equidem non aliter aspicio, quam vinculum aliquod libertati mee circu
Abbreviated transcription (Latin):
ad legem suam qͥsq uiuat ne oratõni uita lissentiat: ut
ip̃a int̾ se uita uniꝰ. sñ omniũ actõnũ cdlissentõne colori¬
sit. Maximũ hoc est officium sapientie ⁊ iudiciũ ut
ũbis oꝑa concordent. ut ip̃e ubiq par sibi idemq sit Qło¬
potest enim cuiqͣm idem semꝑ plac̾ẽ nͥ rectũ Sarisfur

Expanded text:
ad legem suam quisque vivat, ne orationi vita dissentiat, ut ipsa intra se vita unius sit omnium actionum sine dissensione coloris. Maximum hoc est et officium sapientiae et indicium, ut verbis opera concordent, ut ipse ubiqpotest enim cuiquam idem semper placere, nisi rectum. Variatur
Abbreviated transcription (Latin):
poslenta aut frustũ ordeacei panis sed sũma uoluptas
est posse caꝑe etiam ex hiis uoluptatẽ. ⁊ ad id se declu¬
xisse qd̾ eriꝑe nulla fortune iniquitas possit. Siuicia¬
rum possessionem tͥ int̾dico sed efficere uolo ut ulłas intre¬
ꝑidus possideas. Quod uno mͦ conseq̃ris si te eciam sine
islis beate uicturũ tͥ ꝑsuaseris. si ilsas danqͣm ituras

Expanded text:
polenta, aut frustum panis hordeacei, sed summa voluptas est posse capere etiam ex his voluptatem et ad id se duxisse, quod eripere nulla fortune iniquitas possit. Ovidirum possessionem tibi non interdico, sed efficere volo, ut illas intrepidus possideas; quod uno modo consequeris, si te etiam sine illis beate victurum tibi persuaseris; si illas tamquam ituras
Abbreviated transcription (Latin):
uit: qui corpori seruit: qui ꝓ eo nimiũ timet. qui ad ilło oĩa
refert. Sic segere ños debemꝰ. ñ tamqͣm ꝓpt̾ coepꝰ. uiu̾e debea¬
mus: sed tãqͣm ñ possimꝰ sine corpore. Huiꝰ nos nimius amor
timorib inquietat. sollicitisdinib honerat. contumeliis
obicit. Honestũ ei uile est cui corpus nimis earũ est ⁊¬
gatur eiꝰ cura diligentissime ita tñ ut eum exigit ratio
uł fides etiam in ignem mittendũ sit. Etiam in obsessa uis¬

Expanded text:
t, qui corpori servit, qui pro illo nimium timet, qui ad illud omnia refert. Sic gerere nos debemus, non tamquam propter corpus vivere debeamus, sed tamquam non possimus sine corpore. Huius nos nimius amor timoribus inquietat, sollicitudinibus onerat, contumeliis obicit. Honestum ei vile est, cui corpus nimis carum est. Agatur eius cura diligentissime, ita tamen ut cum exigit ratio vel fides, etiam in ignem mittendum sit. Seneca
Abbreviated transcription (Latin):
expectat. ⁊ on potest magnos sp̃us alleta ad certam̃ afferre
qr nũqͣm sugillatꝰ est. Ille qui sangninẽ suũ uicdit cuiꝰ dentes
crepuerũt sub pugno nec proiectus animũ ꝓiecit sed qͦciens
cecidit contumacior resurrexit cum magna sꝑe descenclit ad
pugnã. Multũ enĩ adicit sͥ uirtꝰ lacessitas. plura sunt q̃¬
nos t̃rent qͣm q̃ preniũt ⁊ sepius opinione qͣm re laboramꝰ
Illd̾ tͥ p̾cipio ne sis miser aute tempꝰ cum ilła que uelut im¬
minentia expauisti forte nuĩqͣm uentura sint cecte ñ uet̾unt
Quedam nos torquent magis qͣm debeant. q̃dam añqͣm de
aut finginus. aut p̾occupamꝰ. Q mͣ młta expectata nũqͣm
comꝑuerunt E si futurũ est qui iuuat dolori suo oe¬
currere Satis cito dolebit: cum uen̾it. Nich̾ tam c̾cum est
ex hiis que timent᷑ ut ñ certius sit ⁊ formidata subsidere

Expanded text:
 Non potest magnos spiritus athleta ad certamen afferre, qui nulli umquam sugillatus est. Ille qui sanguinem suum vidit, cuius dentes crepuerunt sub pugno, nec proiectus animam proiecit, sed quoties cecidit, contumacior resurrexit, cum magna spe descendit ad pugnam. Multum enim adiicit sibi virtus lacessita. Sennos terrent quam que premunt et sepius opinione quam re laboramus. Illud tibi precipio, ne sis miser ante tempus, cum illa que velut imminentia expavisti, forte numquam ventura sint, certe non venerint. Quedam nos torquent magis quam debeant; quedam antequam deaut fugimus aut preoccupamus; quam multa expectata numquam comparuerunt. Etiamsi futurum est, quid iuvat dolori suo occurrere, satis cito dolebit cum venerit. Nihil tam certum est ex his que timentur, ut non certius sit et formidata subsidere
Abbreviated transcription (Latin):
cussa ficilia: insuꝑ ex estuantib ethue montis ignib
fauillis q calidis. cum decrimento plurimo agroꝵ. ac
uillaꝵ uastata est. Tunc etiam achlante curttas locris
adherens. terre contigua: repentino maris impeni abs¬
cissa atq in insulam desolata est. Athenienseum qͦ¬

Expanded text:
cussa Sicilia, insuper exaestuantibus Aetnae montis ignibus favillisque calidis, cum detrimento plurimo agrorum villarumque vastata est. Tunc etiam Atalante civitas, Locris adhaerens, terrae contigua, repentino maris impetu abscissa, atque in insulam desolata est. Atheniensium q
Abbreviated transcription (Latin):
latus est. scĩssimo ꝑsis iureiurando obstrictus. ne quẽ
ex coniuratõne que .uii. magos cum eo oppresserat aut
ueneno aut ferro. aut ulla ui. aut inopia alimentoꝵ¬
necaret crudeliorem mortis excogitauit ratõem. Septũ
enim altis ꝑietib locum ciuere implens. supposito tig¬
no ꝓminente. eos benigne cibo et potione exceptos in eo
collocabat. equo sompno sopiti in illam insicliosam con

Expanded text:
latus est, sanctissimo Persis iure iurando obstrictus ne quem ex coniuratione, quae septem magos cum eo oppresserat, aut ueneno aut ferro aut ulla ui aut inopia alimentonecaret, crudeliorem mortis excogitavit rationem. Septem enim altis parietibus locum cinere implens, superposito tigno prominente, eos benigne cibo et potione exceptos, in eo colcabat collocabat ex quo somno sopiti in illam insidiosam con
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ sabb̃o pene uniũsa ciuitas conuener̃t ut audirent u̾bũ
dei qd̃ usdentes iũdei repleti sunt zelo iiuidie. Quo cõmoti
ceꝑunt cõtradice huis q̃ oicebant᷑ a paulo blasphemantes¬
repleti zelo dei paulus ⁊ barnabas constant̾ dixumo
bis oporteret pͥmũ loqui u̾bum dei iuxta u̾bum añ¬

Expanded text:
vero Sabbato pene universa civitas convenit ut audiret verbum Dei. Quod videntes, Judaei repleti sunt zelo » invidiae quo commoti coeperunt contradicere « his, quae dicebantur a Paulo, blasphemantes. « Tunc » repleti zelo Dei « Paulus et Barnabas constanter dixerunt: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei, » juxta verbum
Abbreviated transcription (Latin):
nis cesa referunt᷑. Ex eo boct᷑ sp̃e besui abiciens pacem aro¬
manis petiuit: atꝙ in p̾cium pacis inguitam dolo captun
cathenis obructũ ꝑ sillam legatum nusit ad mariũ Qui in
trsumpho ante currũ cum cdnob filiis accus: et mox in car
cum uxore ⁊ filia de roma in apuliam rediens. tempestate
arirptis cũ filiam consternatam nideret: ut citiꝰ ꝓpiorib nt¬
tis succed̾ent. relictis uehiculis correꝑtisq eqnis filiã uigi¬
nem equo insidentem in mediũ agnẽ accepit. Puella cõtimo
ict fluminis cxanimata. est: sed omnib sine ĩcissuri alãe
uestim̃tis ademptis. ac pectoris peclumq uinculis dissoliio
monilsb ettam anulis ꝙ discussis: ipso quoꝙ corpore illeso fͥ
qd obscenũ in modum nuda ⁊ lingua paululũ exerta ia¬
cuit. Equus quoꝵ ip̃e quo illa utebatur: stracoriis. frenis
et cingulis cdlissolutis passim ac clisꝑsis ꝓcul exanimis ia¬

Expanded text:
 caesa referuntur. Ex eo Bocchus spem belli abjiciens, pacem petivit: atque in pretium pacis Jugurtham, dolo captum catenisque obrutum, per Sullam legatum misit ad Marium: qui in triumpho ante 325 currum cum duobus filiis suis actus, et mox in carccum uxore et filia, de Roma in Apuliam rediens, tempestate correptus, cum filiam consternatam videret, ut citius propioribus tectis succederent, relictis vehiculis arreptisque equis, filiam virginem, equo insidentem, in medium agmen accepit. Puella continuo ictu fulminis exanimata est. Sed omnibus sine scissura aliqua vestimentis ademptis, ac pectoris pedumque vinculis dissolutis, monilibus etiam annulisque discussis, ipso quoque corpore illaeso, nisi quod obscenum in modum nuda, et lingua paululum exserta jacuit, equus quoque ipse, quo utebatur, straturis, frenis et cingulis dissolutis passim ac dispersis, exanimis
Abbreviated transcription (Latin):
tos ñ remisit. int̾ qtios archela¬
rusalẽ ueniens. ⁊ statuas cesaris q̃ ⁊ insignis militarib
inerant secũ ferens ignorantib iudeis. eas in ciuitate con¬
stituit. cesareamꝙ rediit. Cum aũ plurimi de ihrłiiᷤ
ad eum descendissent supplicantes de signis amouendiᷤᷤ.
nã ob legem iudeoꝵ qͥ precesserant indee procuratores
militese armatos cͥcomponens: mortẽ eiꝰ minabat᷑ si ñ¬
loges ꝓphauarent. admirans gͦ pylatꝰ constantiã iuideoꝵ
in legalib constitutis: auferri p̃cepit ymagine̾. Itm¬
pylatꝰ ihrłm ueniens. uidens ꝙ urbem aque penuine ila¬
borantẽ: aꝑuit garofilasia templi ⁊ ex oꝑib tẽplo dicat̃
Aque ductũ cepit edificare. suscipiens miciũ torrenis e
stadioꝵ duoꝵ miliũ int̾uallo distabat. Indei uͦ acclamasãt
ut ab illo oꝑe cessaret. Ob hoc pylatꝰ młtos iud̾oꝵ decidit
plerosqs sauciautit. Int̾missum est añ opꝰ qr iudei legat¬
nẽ accusatõnis in pylatum ad tẏberiũ direxerunt.

Expanded text:
tos non remisit. Inter quos Archelarusalem veniens, et statuas Caesaris, quae et signis militaribus inerant, secum deferens ignorantibus Judaeis eas in civitate constituit, Caesareamque rediit. Cum autem plurimi de Jerosolymitis ad eum descendissent, supplicantes de signis amovendis, nam ob legem Judaeorum, qui praecesserant Judaeae procuratoresmilitesque armatos circumponens, mortem eis minabatur, si norias profanarent. Admirans ergo Pilatus constantiam Judaeorum in legalibus institutis, auferri praecepit imagines. Itm aquae penuria laborare, aperuit gazophylacia templi, et ex opibus templo dicatis aquaeductum coepit aedificare, suscipiens initium torrentis, quod stadiorum duorum millium intervallo distabat. Judaei vero acclamabant, ut ab illo opere cessaretur. Ob hoc Pilatus multos Judaeorum occidit plerosque sauciavit. Intermissum est autem opus, quia Judaei legationem accusationis in Pilatum ad Tiberium direxe
Abbreviated transcription (Latin):
phici apollinis genita: que aũt troiana besła uati¬
cinata est. Cuiꝰ płimos u̾sus: oꝑi suo homerus iuse¬
ruit. Quarta cymeria in ytalia. Quinta erictrea
noĩe erofila in babylone orta. que grecis ilium peten¬
tib uaticinata est perituram ẽẽ troiam ⁊ homerum
femonoe dicta est: a samo insula unde fuit agnomis¬
nata .Uii. cumana nomine amalthea. q̃ rͦo. libros at¬
tulit tarquinio pͥsco. in quib erant decreta romana
conscͥpta. Ix̃a est enim ⁊ cumea. Ne qua uirgilius
Ultima cumei uenit iam carminis etas. IDicta ett
cumana a ciuitate cumis que est in camꝑania: cꝰ
sepulchrum in sicilia adhuc manet. Octaua elles¬
pontia in agro troiano nata. que sobitur solonis.
⁊ cyri fuisse temporib ⁊ fona frigia que uatirinata
est ancire. Decima tẏburcina noĩe albinia. Quaꝵ
omnia carmina efferunt᷑. in quib de deo ⁊̃ de xp̃o¬
⁊ de gentib multa scͥpsisse manifestissime com¬
ꝓbant᷑. Celebrior aũt int̾ cet̾as ⁊ nobłior erictrea

Expanded text:
phici Apollinis genita, quae ante Trojana bella vaticinata est, cujus plurimos versus operi suo Homerus inseruit. 4. Quarta Cimmeria in Italia. Quinta Erythraea nomine Herophyla in Babylone orta, quae Graecis Ilium petentibus vaticinata est perituram esse Trojam, et HomeruPhemonoe dicta est a Samo Insula, unde fuit cognominata. 5. Septima Cumana nomine Amalthaea, quae novem libros attulit Tarquinio Prisco, in quibus erant decreta Romana conscripta. Ipsa est et Cumaea, de qua Virgilius: Ultima Cumaei venit jam carminis aetas. 369 Dicta autem Cumana a civitate Cumis, quae est in Campania, cujus sepulcrum in Sicilia adhuc manet. 6. Octava Hellespontia in agro Trojano nata, quae scribitur Solonis, et Cyri fuisse temporibus. Nona gria, quae vaticinata est Ancyrae. Decima Tyburtina Phynomine Albunea. 7. Quarum omnium carmina efferuntur, in quibus de Deo et de Christo, et gentibus multa scripsisse manifestissime comprobantur, celebrior autem inter caeteras ac nobilior Erythra
Abbreviated transcription (Latin):
uates: lingua greca. Nam silos eolico sermone
d̾s belen greci mentem nõcupant quasi dei mentem
Proinde igit᷑ quia diuinam uoluntatem hominib
int̾pretari solebant. sibille nominate sunt. Sicut .n.¬

Expanded text:
vates lingua Graeca. Nam σιὸς Aeolico sermone vates lingua Graeca. Nam σιὸς Aeolico sermone deos, βουλὴν Graeci mentem nuncupant, quasi dei mentem. Proinde igitur, quia divinam voluntatem hominibus interpretari solebant, Sibyllae nominatae sunt. Sicut en
Abbreviated transcription (Latin):
aũt lactautius oꝑi suo quedam de xp̃o uaticinia sibil¬
le sed non expͥmit cmiꝰ. Sed que ille sigillatim posuit. e
ueniet. abunt aũt deo alapas manib incestis et in¬
puro ore expuent uenenatos sputos. Dabit u̾o ad uer¬
bera simplicit̾ dorsum suũ factum. et colaphos acci¬
prens tacebit ne quis agnoscat. qd̾ uerbum nel unde ue¬
nit. ut inferis loquas ᷑: et corona spinea coronet᷑. Ad ci¬
bum aũt fel: et ad sitim acetum dederunt. In hospitali¬
tate hanc monstrabunt mensam. Ipsa enim insipiẽs¬
gens deũ tuũ nõ intellexisti. ludentem mortaliũ men¬
tib: sed spinis coronasti. ⁊ horridum fel miscusti. Tẽ¬
pli uͦ uelum scindetur ⁊ medio die nox erit tenebeo¬
sa nimis in trib horis et morte moriet᷑. tͥb diebus
sumpno suscepto. Et tunc ab inferis regressus ad lucẽ
ueniet: primus resurrectõnis principio reuocatus os¬
diuinatõ. Solico enim sermone sibilla theosbule
dicttur .i. dei consiliũ qd̾ sola scribitur nosce nirginitas

Expanded text:
etiam Lactantius operi suo quaedam de Christo uaticinia Sibyllae, quamuis non exprimat cuius. Sed quae ipse singillatim posuit, eueniet; dabunt autem Deo alapas manibus incestis et inpurato ore exspuent uenenatos sputus; dabit uero ad uerbera simpliciter sanctum dorsum. Et colaphos accipiens tacebit, ne quis agnoscat, quod uerbum uel unde uenit, ut inferis loquatur et corona spinea coronetur. Ad cibum autem fel et ad sitim acetum dederunt; inhospitalitatis hanc monstrabunt mensam. Ipsa enim insipiens tuum Deum non intellexisti, ludentem mortalium mentibus, sed spinis coronasti et horridum fel miscuisti. Templi uero uelum scindetur; et medio die nox erit tenebrosa nimis in tribus horis. Et morte morietur tribus diebus somno suscepto; et tunc ab inferis regressus ad lucem ueniet primus resurrectionis principio reuocatis osdivinatio. Eolico enim sermone Sibilla ‘theosbele’» dicitur, id est «Dei consilium, quod sola scribitur nosse virginitas
Abbreviated transcription (Latin):
pollionis filius. cuiꝰ ⁊ ugiliꝰ meminit: diris a tyberio
suppliciis enecat᷑. Anno eiꝰdem .iii. Liuius hystoriogra¬
phiis patani morit᷑. Ouidiꝰ poeta in exilio ꝑit. ⁊ uixͣ opi
rea. philadelphia. thimolꝰ. themus. cyme. ⁊ mirna. a¬
rem misit in indeam. Qui questum putans pietatẽ pa¬
lam uendebat sacdocii pͥncipatũ. ⁊ amouens annã. hys¬
maelem pontificem declarauit. S ⁊ hunc ñ post młto
abiciens: eleararum anne filium subroganit. Post an¬
num ⁊ hũc areens symonem instituit. Sed ⁊ post ãnũ
iosippum qui ⁊ cayphas apposuit. Tum post annos .x.
reluiquens iudeam. romam reu̾sus est. Cuiꝰ successor mis¬
sus est a tẏberio pontius pylatus: sub quo herodes in ho¬
norẽ tyberii tyberiadem edificauit.¬

Expanded text:
Pollionis filius, cujus etiam Virgilius meminit, diris a Tiberio suppliciis necatur. 4 T. Livius historiographus Patavii moritur. Ovidius poeta in exilio diem obirea, Philadelphia, Tmolus, Temnus, Cymae, Myrhina, Arem misit in Judaeam, qui quaestum putans pietatem, palam vendebat sacerdotii principatum. Qui amovens Annam, Ismaelem pontificem designavit. Sed et hunc non multo post ejiciens, Eleazarum Annae filium subrogavit post annum, et hunc arcens Simonem instituit, sed et post annum Josippum, qui et Caiphas, apposuit. Tamen post annos undecim relinquens Judaeam Romam reversus est. Cujus successor missus a Tiberio Pontius Pilatus sub quo Herodes in honorem Tiberii Tiberiadem aedificavitrem misit in Judaeam, qui quaestum putans pietatem, pa
Abbreviated transcription (Latin):
nis. et uilissima mancipia ꝓbant᷑ prius: et sic enũ¬
tur. Sola ipeor nõ ostenditur̃ ne ante displiceat qͣn a¬
quid tuo arbitrio reseruaueris: fidem sͥ haberi nõ put¬
bit et in oclium uertetur et iurgia. Et nisi cito consuꝰ¬
eris: anus uenena parabit: Aurifices et institores geꝰ
marũ sericarũq uestium si introcdixeris. periculun
pulicitie est si peohibueris suspicionis iniiria. ueri
quid ꝓdest diligens custedia. cum uxor impuclica seu¬
ti nõ posit. pudica no deeait Infida enim. culos all
cuit peccare sed noluit. Pulchra facile adamatur: fe.¬
da facile concupiscit. Difficile est custodire qd̃ plures
amant. molestum est possidere: quod nullus habere uł¬
amare clignatur. Minore tam̃ miseria. deformis habet᷑
quam formosa seruetur. Nichil enim tutũ est in quo
totius ppłi uota suspirant.¬

Expanded text:
nis et uilissima mancipia probantur prius et sic emunnis et uilissima mancipia probantur prius et sic emuntur; sola uxor non ostenditur, ne ante displiceat quam d Si aliquid tuo arbitrio reservaveris, fidem sibi haberi non putabit; et in odium vertitur ac iurgia et nisi cito consuleris, parabit venena. Anus et aurificemarum, sericarumque vestium, si intromiseris, periculum pudicitie est. Si prohibueris suspicionis iniuria. Verum quid prodest etiam diligens custodia, cum uxor impudica servari non possit, pudica non debeat. Infida enim custos est cuit peccare si voluit. Pulchra cito adamatur, feda facile concupiscit. Difficile custoditur, quod plures amant. Molestum est possidere, quod nemo habere dignatur. Minori tamen miseria deformis habetur, quam formosa servatur. Nihil tutum est in quo totius populi vota suspirant
Abbreviated transcription (Latin):
ertur aureolus theofrasti liber de nuptiis. in qui
querit an uir saprens ducat uxorem. Et cum de¬
finisset: si pulchra eẽt. si bene morigerata si honestis pa¬
rentib nata. si ipse sanus ac cliues ac sapientẽ mire ali¬
quando matͥmoniũ statim intulit. Hec aũt raro in
nuptis untũsa concordant. Non est igitur cluoenda u¬
quẽquam libris et uxori parit᷑ inseruire. Multa esse q̃¬
gemine sumptꝰ ancilłe supellex uaria. leccice et exedra de¬
aurata. Deinde ꝑ totas noctes garrule conquestiones.
Illa ornatior procedit in publicum: hec honorat᷑ ab om̃i¬
b ego in conuentu feminaꝵ misella despicior. Cur asp¬
ciebas uicinam: Quid cum ancilla loquebaris: De fro
ueniens. quid attulisti: Non amicum habere possumes
nõ sodalem. Att̾ius amorem: suũ oclium suspicatur ⁊
doctissimꝰ preceptor in qualibet iubium fertur nat̃ io¬
rem relinquere nec cum sarcina ire possumus. Paupe
Si iracunda. si fatua. si deformis. si suꝑba si fetida a

Expanded text:
 aureolus Theophrasti liber de nuptiis: in quo quaerit, an vir sapiens ducat uxorem. Et cum diffinisset, si pulchra esset, si bene morata, si honestis parentibus orta; si ipse sanus et dives, sic sapientiam aliquando inire matrimonium, statim intulit: Haec autem raro in nuptiis universa concordant. Non est igitur uxor duceec posse quemquam libris et uxori pariter inservire. Multa esse qgemme, sumptus ancille, suppellex varia, lectice et exedra deaurata; deinde per totas noctes garrule conquestiones scilicet. Illa ornatior procedit in publicum, hec honoratur ab omnibus; ego in conventu feminaciebas uicinam? quid cum ancilla loquebaris? de foro ueniens quid attulisti? Non amicum habere possumus, non sodalem. Alterius amorem suum odium suspicatur. Si doctissimus praeceptor in qualibet urbium fuerit, nec uxorem relinquere nec cum sarcina ire possumus. PauperSi iracunda, si fatua, si deformis, si superba, si foetid
Abbreviated transcription (Latin):
ui prudentiã sequi desid̾at tũc recte uiuit. b cui¬
si om̃ia pͥus estimet. si clignitatẽ reb nõ ex opinio¬
ne multoꝵ sed ex eoꝵ natura constituat. Prudens ꝓpriũ est
examinare consilia ⁊ ñ cito facili credibłitate ad falsa ꝓ¬
iabi. Cogitatõnes uagas et uelut sompno siiles ñ reci¬
pias quib si animũ obletau̾is cum om̃ia lisposueris tͥ¬

Expanded text:
ui prudentiam sequi desiderat, tunc recte vivit, si omnia prius estimet, si dignitatem rebus, non ex opinione multorum, sed ex eorum natura constituat. Prudentis proprium est examinare consilia et non cito facili credulitate ad falsa ibus Cogitationes vagas et velut somno similes non recipias, quibus si animum oblectaveris, cum omnia disposueris, tr
Abbreviated transcription (Latin):
cruditatem: bibe citra ebrietatem. Uictus tͥ s ex facili
nec ad uoluptatem sed ad cibum accede. Palatũ tinim
fanes excitet. ñ sapores desid̾ia ꝑuo redime. qr hoc tm̃ ai
sit. nec ꝑ simonia socdida. nec simplicitas neglecta. neo
lenitas languida. Qd̃ si res tͥ gxigue suit ñ suit tñ angu¬
ste ⁊re tua deflease nec aliena mireris: sti cr angu¬
¶Crmones utiles magis qͣm facetõ amadem. cui¬
Rephensibsis est tisus si est ĩmodicus. si puerilit̃
esisus si mnuliebrit᷑ fractus Odiblem quoq facit hominẽ
resus ant suꝑduis et clarus aut maligiꝰ ⁊ fntinis at ma¬
bo aienis enocatus Non sit scurilis sed grata uibanitas
A o tiui siune dente sint ioei sine uiltate isiuo sñ achi¬
no uox sine clamore incessus sũ tumultu. Quies ⁊ sine
ris. Tam tͥ triste sit laudari a turpib qͣm si laudis obtur¬
pia. Sifficilimũ continẽtie opus est assentatõnes adu¬
latoꝵ repellere. quoꝵ sermones animũ quadam uolup¬

Expanded text:
cruditatem , bibe citra ebrietatem, victus tibi sit ex facili. Nec ad voluptatem, sed ad cibum accede. Palatum tuum fames excitet, non sapores. Desideria tua parvo redime, quia hoc tantum sit, nec parcimonia sordida, nec simplicitas neglecta, nec lenitas languida; et si tibi res exiguae sunt, non tamen sint angustae. Nec tua defleas, nec aliena mireris. Si conrmones utiles magis quam facetos ama. Reprehensibilis est risus, si est immodicus, si pueriliter effusus, si muliebriter factus fractus . Odibilem quoque facit hominem risus aut superbus et clarus, aut malignus et furtivus, aut malis alienis evocatus. Non sit scuSales tui sine dente sint; joci sine vilitate; risus sine cachinno; vox sine clamore; incessus sine tumultu; quies sine bus Tam tibi triste sit laudari a turpibus, quam ut lauderis ob turpia. Difficillimum continentie opus est assentationes adulatorum repellere, quorum sermones, animum quadam volup
Abbreviated transcription (Latin):
tor. tra ut ad monttõem hylaritate p̾uenias Sicenti esto
tacitus aulitor requirẽti facile responde ꝯtendenti facile
crede. Om̃s tͥ pares feceris si nec inferiores suꝑbrendo con¬
tempnas. nec suꝑiores recte uiuendo timeas. Cunctis esto
benignꝰ nemini blandꝰ paucis familiaris om̃ib equus¬
Seuerior esto iudicio qͣm sermone uita qͣm uultu. Nec
sine arrogantia postulanti imꝑcias. Que aũt nescis sine
occultatõne ignorantie. postula tͥ imꝑtiri. Iusticia est na¬

Expanded text:
te prevenias. Dicenti esto tacitus auditor, requirenti facile responde, contendenti facile cede. Omnes tibi pares feceris, si nec inferiores superbiendo contemnas, nec superiores recte vivendo timeas. Cunctis esto benignSeverior esto in judicio quam sermone, vita quam vultu: csine arrogantia postulanti imparties; quae nescis, sine occultatione ignorantiae tibi postula impartiri. Non con
Abbreviated transcription (Latin):
cura eum eẽnt. ⁊ in suo cingulo ꝑmanerent. Si uero e¬
sugerent: egredẽntur de palacio gr̃as agentes quo mns¬
nime punientur. Cum igitur in utroq apparerentꝰ
alii quidẽ religionis desertores. Alii uero diuina p̾sen¬
tib preponentes deliberauit. ilł amicis ⁊ consiliarus ut
os aũt uelud effeminatos aduersat expiilit a suo os¬
loquio: credens ꝙs numꝙͣ circa principem fore deuotos

Expanded text:
 essent, et in suo cingulo permanerent: si vero refugerent, egrederentur de palatio, gratias agentes, quod minime punirentur. Cumque in utroque apparuissent, alii quidem religionis desertores, alii vero divina praesentibus praeponentes facta deliberatione, iis amicis et consiliariis uti os vero velut effeminatos aversatus expulit a suo colloquio, credens nunquam eos circa principem devotos
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: qui m̾cantur a m̾catorib qd̃ statim uendant. Ni¬
chil enim ꝓficiunt: nisi ad modũ menciant᷑. Minime
quoq artes se probande sunt. q̃ ministre sunt uolup¬
tatum: ut quas ex̾cent lanisto. pistatores coqui feartores
et etiam unguentaris saltatores lucliq tellares. Ꝙuib
aũt artib aut prudentia maior inest aut nõ mecdioc̾s
utilitas q̃rtuir ut merlicina architectura ⁊ dectͥna rerũ
bonestaꝵ. he quidem honeste sunt. hiis quoꝵ ordini con¬
ueniũt Mereatura aũt si teniris est: sordida putandai
cultura meltus: nicħ ub̾ius nicħ dulctus: nicħ hoĩe libero

Expanded text:
sunt, qui mercantur a mercatoribus quod statim vendant: nihil enim proficiunt nisi admodum mentiantur. Minime quoque artes he probande sunt, que ministre sunt voluptatum, ut quas exercent laniste, piscatores, coqui, fartores et etiam unguentarii, saltatores, ludique talares. Quibus autem artibus, aut prudentia maior inest, aut non mediocris utilitas queritur, ut medicina, architectura et doctrina rerum honestarum, he quidem honeste sunt iis quorum ordini conveniunt. Mercatura vero si tenuis est, sordida putanda cultura melius, nihil uberius, nihil dulcius, nihil homine libero