comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
es tu: qm̃ bonoꝵ meoꝵ ñ eges. Ipse eñi uere
nobis dñs. qͥa ⁊utiq ds ẽ. qui bono ñ indi¬
get seruientis. s bonitatẽ confert quã reci¬
pit: ut oblata bonitas ñ ipsi. ẜ prius acci¬
pientib. ⁊ post reddentib ꝓsit. Nam ⁊ si
in iuditiũ dñs ueniens dicit. quam du fe¬
cistisuni de his fratrib meis minimis mͥ fe¬

Expanded text:
enim vere nobis Dominus, quia et utique Deus est, qui bono non indiget servientis, sed bonitatem confert quam recipit, ut oblata bonitas non ipsi, sed prius accipientibus et post reddentibus prosit. Nam etsi in judicium Dominus veniens dicit: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis
Abbreviated transcription (Latin):
ignorat. Et hic gͦ homo indolore laboris est
positus: ⁊ illuc ducitur intimore suspitio¬
nis. Unde ad huc deipso p̃sentis uite labore
conuigib paulus dicit. Tribulationẽ tam̃
carnis habebunt huuꝰ modi S tribulatio¬
nẽ carnis hic pati possunt: etiã qui sp̃alit̃
uiuunt. Curgͦ in ẽe conuigib carnis tribu¬
latio quasi spetialit̾ dicit᷑. que etiama uita
sp̃alium longe ñ est. nͥ qd̾ hi frequent̃ mato¬
res tribulationes ex carne suscipiunt. qui
carnis uoluptatib delectant᷑: Beneaut̃ dr̃.
⁊ anima eiꝰ suꝑ semetipso lugebit: quia qͥs¬
quis in segaudere appetit. eoipso iam in lu¬
ctii ẽ. quo auera leticia recessit. Uera quippe
leticia mentis: creator ẽ. Dignũ itaq ẽ. ut
u se semꝑhomo merores inueniat: qui de¬
relicto creatore insegaudiũ querebat. Seqͥ¬

Expanded text:
ignorat. Et hic ergo homo in dolore laboris est ignorat. Et hic ergo homo in dolore laboris est positus, et illuc ducitur in timore suspicionis. Unde adhuc de ipso praesentis vitae labore conjugibus Paulus dicit: Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi . Sed tribulationem carnis hic pati possunt, etiam jam qui spiritaliter vivunt. Cur ergo inesse conjugibus carnis tribulatio quasi specialiter dicitur, quae etiam a vita spiritalium longe non est, nisi quod hi frequenter majores tribulationes ex carne suscipiunt qui carnis voluptatibus delectantur? Bene autem dicitur: Et anima ejus super semetipso lugebit, quia quisquis gaudere in se appetit, eo ipso jam in luctu est quo a vera laetitia recessit. Vera quippe laetitia mentis creator est Dignum itaque est ut in se semper homo moerores inveniat, qui, derelicto creatore, in se gaudium quaerebat. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
les quiq quia amorem p̃cipuũ filiis im¬
pendunt: hoc eos beatꝰ iob nescire postmo¬
dũasserit. qd̾ hic uehement̃ amauerunt:
ut siue nobiles suie sint ignobiles filii nes¬
ciant. quoꝵ eos semꝑ cura fatigabat. Qd̾
tam̃ si intelligi sp̃italit̃ debet. ñ in congrue
filioꝵ nomine oꝑa designant᷑: sicut de mu¬
liere paulus dixit. qͥa salua erit ꝑfilioꝵ
generationẽ. Neq eñi mulier que conti¬
nentie studens neq̃quã filios generat. sal¬
ua ñerit. s ꝑgenerationẽ filioꝵ saluari dr᷑.¬
qͥa ꝑeffectũ bonoꝵ oꝑum ppetue saluti so¬
ciatur. Nobiles gͦ sunt filii. iecta oꝑa: ig¬
nobiles aut̃. facta ꝑuersa. Q sepe homo ag̾e̾
quelibet bona intentione nititur: ẜ tam̃
ꝓ multis que subripiunt. eiꝰ acta apud oĩpo¬
tentem dm̃ qualit̃ habeant᷑ incertũ est. Si
eiꝰ. ñ intelliget: quia subtili examine dis¬
cussa. utrũ approbent᷑ eiꝰ oꝑa anreꝓbentur

Expanded text:
les quique, quia amorem praecipuum filiis imles quique, quia amorem praecipuum filiis impendunt, hoc eos beatus Job nescire postmodum asserit quod hic vehementer amaverunt, ut sive nobiles, sive ignobiles sint filii nesciant, quorum eos semper cura fatigabat. Quod tamen si intelligi spiritaliter debet, non incongrue filiorum nomine opera designantur; sicut de muliere Paulus dicit: Quia salva erit per filiorum generationem . Neque enim mulier quae, continentiae studens, nequaquam filios generat salva non erit, sed per generationem filiorum salvari d effectum bonorum operum perpetuae saluti sociatur. Nobiles ergo sunt filii recta opera, ignobiles autem facta perversa. Et saepe homo agere quaelibet bona intentione nititur; sed tamen pro multis, quae subrepunt, ejus acta apud omnipotentem Deum qualiter habeantur, incertum est. non intelligit, quia, subtili examine discussa, utrum approbentur ejus opera an reprobentur
Abbreviated transcription (Latin):
homo: quia hic iuuendi uires admodicum
accepit. ut imꝑpetuũ transeat. uͥeiuis uttã
t̾minus ñ concludat. S in hac breutrate uͥ
roboratus ẽ. colligit unde imꝑpetuitatẽ ue¬
niat: uł ut semꝑgaudeat. uł ut suscepta
supplitia ñ euadat. Qui ꝓ eo qd̾ paululum
roboratꝰ est. ut inꝑpetuũ transeat: apte mox
morte atterit᷑. Emittitur uͦ: quia abhis q̃
uolens tenuit. transire cogit᷑ ad et̾na nolens.
Dumq ad illa ꝑducit᷑: hec que diu cogitata
tenuit. qualit̃ sese habitura sint. relicta nes¬
anime quo loco habeant᷑ ignorant: tta mor¬
tui uita in carne uiuentũ post eos qualit̃
disponatur nesciunt: qr ⁊ uita sp̃c longe
ẽ. auita carnis ÷ ⁊ siuit corporea atq incor¬
porea diu̾sa sunt genere: ita etiam distin¬
cta cognitione. Qd̾ tam̃ de ammab scĩs sen¬
tiendũ non ẽ: qͥa que intus omĩpotentis
dei claritatẽ uident. nullomodo credendũ
ẽ qͥa sit foris aliq uid qd̾ ignorent. S carna¬

Expanded text:
homo, quia hic vivendi vires ad modicum accepit ut in perpetuum transeat ubi ejus vitam terminus non concludat. Sed in hac brevitate ubi roboratus est colligit unde in perpetuitate inveniat, vel ut semper gaudeat, vel ut suscepta supplicia non evadat. Qui pro eo quod paululum roboratus est ut in perpetuum transeat, apte mox morte atteritur. Emittitur vero, quia ab his quae volens tenuit transire ad aeterna cogitur nolens; dumque ad illa perducitur, haec quae diu cogitata tenuit qualiter sese habitura sint relicta nesanimae quo loco habeantur ignorant, ita mortui vita in carne viventium post eos qualiter disponatur nesciunt, quia et vita spiritus longe est a vita carnis; et sicut corporea atque incorporea diversa sunt genere, ita etiam distincta cognitione. Quod tamen de animabus sanctis sentiendum non est, quia quae intus omnipotentis Dei claritatem vident nullo modo credendum est quia foris sit aliquid quod ignorent. Sed carna
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscenda sublimia. reduxit iterum ad
infirma toleranda: ut modi sui m̃suras.
aspiciens. dũ securitatẽ cõprehendere cona-¬
ret᷑ ⁊ ñ posset. ne ꝑelationẽ extra se iret. ꝑhu
militatẽ cogeret᷑ intia suos t̾minos semꝑ re¬

Expanded text:
cognoscenda sublimia, et reduxit iterum ad cognoscenda sublimia, et reduxit iterum ad infirma toleranda, ut modi sui mensuram aspiciens, dum securitatem comprehendere conaretur, et non posset, ne per elationem extra se iret, per humilitatem cogeretur intra suos semper terminos re
Abbreviated transcription (Latin):
sa sunt: quia ut ex largitate d̃i anni uite
crescerent. Hoc quoq ante scła p̃fixũ fuit:
atq spatiũ uite qd̾ inopinate foris ẽ addi¬
tũ. sine augmento p̃scientie fuit intus sta¬
qui p̃teriri ñ poterunt. Qd̃ tam̃ intelligi
etiã iuxta sp̃m ualet ÷ qͥa ññquã inuirtuti¬
b ꝓficere conam᷑: ⁊ quedã dona ꝑcipimus
aquibusdã uero repulsi inimis iacemus.
Nemo eñi est qui tantũ uirtutes app̃hendał.
quantũ desid̾at: qͥa omĩpotens ds interio¬
ra discernens. ipsis spiritalib ꝓuectibus
modũ ponit : ut ex hoc homo qd̾ app̃hend̾e
conat᷑ ⁊ ñ ualet: in illis se ñ eleuet. q̃ ualet.
Unde ille quoq egregus p̃dicator qͥ raptus¬
usq ad i̾cium celum fuerat. paradysi archa¬
na penetrauerat. ẽẽ post reuelationẽ tran¬
quillus atq intẽptatus uolebat ÷ s quia
om̃ipotens d̾s t̾minos constituit homini
qui p̃teriri ñ poterant ⁊ eleuauit hunc ad

Expanded text:
sa sunt, quia ut ex largitate Dei anni vitae sa sunt, quia ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, hoc quoque ante saecula praefixum fuit, atque spatium vitae quod inopinate foris est additum, sine augmento praescientiae fuit intus stad tamen intelligi etiam juxta spiritum valet, quia nonnunquam in virtutibus proficere conamur, et quaedam dona percipimus, a quibusdam vero repulsi in imis jacemus. Nemo enim est qui tantum virtutis apprehendat quantum desiderat, quia omnipotens Deus, interiora discernens, ipsis spiritalibus provectibus modum ponit, ut ex hoc homo quod apprehendere conatur, et non valet, in illis se non elevet quae valet. Unde ille quoque egregius praedicator, qui raptus ad tertium coelum fuerat, paradisi arcana penetraverat, esse post revelationem tranquillus atque intentatus non valebat . Sed quia omnipotens Deus terminos constituit homini, qui praeteriri non poterunt, et elevavit hunc ad
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitur. ¶onstituist t̾minos eiꝰ qui
p̃teriri ñ poterunt. Nulla que in hoc mun
do hominib funt: absq om̃ĩpotentis dłi oc¬
culto consilio ueniunt. Nam cuncta d̃s secu¬
tura p̃sciens: ante scła decreuit. qualiter ꝑ
scła disponantur. Statictũ quippe iã homi¬
ni ẽ. uł quantũ hunc mundi ꝓsꝑitas sequa¬
tur. uel quantũ adu̾sitas feriat: ne electos
eiꝰ aut immod̾ata ꝓsꝑitas eleuet. aut nimia¬
adu̾sitas grauet. Statutũ quoq ẽ quantũ
in ipsa uita mortali temꝑalit̾ uiuat. Nam
⁊ si annos quindecun erechie regi ad uitam¬
addidit omp̃c ds: cũ eum mori ꝑ misit. tunc
eũ p̃scut ẽẽ moriturũ. Qua in re questio ori¬
tur. quomͦ ei ꝑ ꝓpham dicat᷑. dispone domus
tue quia moreris tu ⁊ ñ uiues: cui cũ mor¬
miscd̾ie. illo eum temꝑe admortẽ distulit.
qd aute scła ipse p̃sciuit. Nec ꝓpħa gͥ fallax
quia tempus mortis innotuit. quo uir ille
mori merebatur : nec dñica statirta conuul¬

Expanded text:
I : Constituisti terminos ejus qui praeteriri non poterunt. Nulla quae hominibus in hoc mundo fiunt absque omnipotentis Dei occulto consilio veniunt. Nam cuncta Deus secutura praesciens, ante saecula decrevit, qualiter per saecula disponantur. Statutum quippe jam homini est, vel quantum hunc mundi prosperitas sequatur, vel quantum adversitas feriat: ne electos ejus aut immoderata prosperitas eleadversitas gravet. Statutum quoque est quantum in ipsa vita mortali temporaliter vivatur. Nam etsi annos quindecim Ezechiae regi ad addidit omnipotens Deus, cum eum mori permisit, tunc eum praescivit esse moriturum. Qua in re questio oritur, quomodo ei per prophetam dicatur: « Dispone domui tuae, quia morieris tu, et non vives, » cui cum mormisericordiae illo eum tempore ad mortem distulit, quo ante saecula ipse praescivit. Nec propheta igitur fallax, quia tempus mortis innotuit, quo vir ifle mori merebatur; nec Dominica statuta convul
Abbreviated transcription (Latin):
re stomachũ suũ: Crebroiam diximꝰ bea¬
tũ iob typum sc̃e uniu̾salis eccłe: amicos
uͦ illiꝰ hereticoꝵ spẽm tenere. Qui quasi ex de¬
fensione dñi occasionẽ stulte locutionis in¬
ueniunt. ⁊ contumeliosa contra bonos uer¬
ba iaculant᷑: quib cuncta que afidelibus
sentiunt᷑. quasi inuentũ ꝓlata displicent.
u̾ba. dicta rationis: s stimulos furoris ex¬
istimant. U̾nde ⁊ subditur. Et implebit ar¬
uore stomachũ suũ: quia etiã que sciunt
contumeliose dicere. student semꝑ ut dictũ
est ex dñi defensione palliare. Unde eliphar
uͦ estimant timorẽ dñi habere: nisi eũ quẽ
potuerint ad sue confessionis stulticiam tra¬
here. Unde adiungit. Q¬

Expanded text:
 - Crebro jam diximus beatum Job, typum sanctae universalis Ecclesiae, amicos vero illius haereticorum speciem tenere, qui quasi ex defensione Domini, occasionem stultae locutionis inveniunt, et contumeliosa contra bonos verba jaculantur. Quibus cuncta quae a fidelibus sentiuntur, quasi in vento prolata displicent. ba dicta rationis, sed stimulos furoris existimant. Unde et subditur. Et implebit ardore stomachum suum. Quia ea etiam quae se sciunt contumeliose dicere, student semper, ut dictum est, ex Domini defensione palliare. Unde 404 Eliphaz stimant timorem Domini habere, nisi eum quem potuerint ad suae confessionis stultitiam trahere. Unde adjungit
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant. Grauis ẽ itaq sarcina corruptiõis:
que nͥ ita grauis eẽt. paulus nequaquã dice¬
ret. Uanttati creatura subiecta ẽ non uolens.
s ꝓpt̾ eum qui subiectt inspe. quia ⁊ ipsa

Expanded text:
fuerant. Gravis itaque est sarcina corruptionis, fuerant. Gravis itaque est sarcina corruptionis, quae nisi ita gravis esset, Paulus nequaquam diceret: Vanitati creatura subjecta est, non volens, sed propter eum qui subjecit eam in spe, quia et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
tia. infirmoꝵ corda gratius roborent᷑. Unde
beatꝰ iob cũ quasi dubitantis u̾ba ꝓtulit di¬
cens. putas ne mortuus homo rursũ uiuat:
ilico sententiam sue certicudinis adiunxit.
Quigͥ imnmictationẽ suam tanto desid̾io ex¬
pectat. quã sit deresurrectione certus insinu¬
at: ꝯ⁊ cursum uite p̃sentis quantũ despitiat
innotescit. qui hunc militiam appellat. ꝑ
militiã quippe semꝑ ad finẽ tendit᷑: ⁊ cotidie
conclusionis t̾minus expectatur. Cursũ itaq
uite huiꝰ despicit. ⁊ statũ soliditatis requirit:
qui ꝑ hoc qͦd mutabilit̾ militat. ad immuta¬
tionẽ suam ꝑ uenire festinat. Iustis quippe
in hac uita. ipsa sarcina sue corruptionis one¬
rosa ẽ: qd̾ cum uigilie defatigant. somnus
querit᷑. ut uigiliaꝵ labor atq anxietas tẽꝑet᷑.
S ññquam etiam somnus occidit : fames
corpus atteriti: atq ut eiꝰ necessitas repellat᷑.
cibi requirunt᷑. S sepe ⁊ cibi grauant: qͥ
ad repellendũ debilitatis grauam que siti

Expanded text:
tia infirmorum corda gratius roborentur. Unde beatus Job, cum quasi dubitantis verba protulit, dicens: Putasne mortuus homo rursum vivet? illico sententiam suae certitudinis adjunxit, que immutationem suam tanto desiderio exspectat, quam sit de resurrectione certus insinuat; et cursum vitae praesentis quantum despiciat innotescit, qui hunc militiam appellat. Per militiam quippe semper ad finem tenditur, et quotidie conclusionis terminus exspectatur. Cursum itaque vitae hujus despicit, et statum soliditatis requirit, qui per hoc quod mutabiliter militat, ad immutationem suam pervenire festinat. Justo quippe in hac vita ipsa sarcina suae corruptionis onerosa est. Quod vigiliae defatigant, somnus quaeritur, ut vigiliarum labor atque anxietas temperetur. Sed nonnunquam etiam somnus occidit. Fames corpus atterit, atque, ut ejus necessitas repellatur, cibi requiruntur; sed saepe et cibi gravant, qui ad repellendum debilitatis gravamen quaesiti
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩe ñ cõꝑatione. Quid eñi sunt homines
uõ cõꝑati : Lumen au̾ sapĩa. lum̃ ⁊ serui
sapientie uocari solent: s illa lum̃ illumi¬
nans. istilum̃ illuminatũ: sicut scͥptum est.
Erat lux uera: que illuminat omnẽ homi¬
nẽ uenientẽ inmundũ. Istis aũ tantũ modo¬

Expanded text:
ae, non comparatione. Quid enim sunt homines Deo comparati? Lumen autem sapientia, lumen et servi sapientiae vocari solent. Sed illa lumen illuminans, isti lumen illuminatum, sicut scriptum est: « Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hun
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ dm. sicut ipse conspicit se: sicut ñ ita
requiescimꝰ ind̾o. quẽ admodũ ipse reqͥes¬
cit inse. Nam uisio nr̃a uł requies. erit
ut cũꝙ similis uilioni uł requiei illiꝰ: sed
eqͣlis ñ erit. Cum eñi iaceamꝰ innobis ⁊̃ ut
ita dicã contẽplationis penna nos suble¬
uat. atq anobis ad illum erigim᷑ intuen¬
dum: raptiq intentione cordis. ⁊dulcedĩe
contẽplationis. aliquomͦ imus in ipsum.
Etiam hoc ipsum ue nr̃m. minus ẽ requies¬
cere: ⁊ tam̃ sic ire. ꝑfecte requiescere ẽ. Et
ꝑfecta gͦ requies ẽ. quia d̾s cernit᷑: ⁊ tamen
equanda ñ est. iequiei illiꝰ: quia ñ ase in aliũ
transit. ut quiescat. Est itaq requies ut ita
dicam. similis atq dissimilis: qr qd̾ illius
requies ẽ. hoc nr̃a tmitat᷑. Namq ut beati
atq et̃ni simus inet̃num: imitam᷑ et̃num.
Et magna nobis ẽ et̾nitas. imitatio et̾iita¬

Expanded text:
cimus Deum sicut ipse conspicit se, sicut cimus Deum sicut ipse conspicit se, sicut requiescimus 603 in Deo quemadmodum ipse requiescit in se. Nam visio nostra vel requies erit utcunque similis visioni vel requiei illius, sed aequalis non erit. Ne enim jaceamus in nobis, ut ita dicam, contemplationis penna nos sublevat, atque a nobis ad illum erigimur intuendum, raptique intentione cordis, et dulcedine contemplationis, aliquo et jam hoc ipsum ire nostrum minus est requiescere, et tamen sic ire perfecte requiescere est. Et perfecta ergo requies est, quia Deus cernitur; et tamen adaequanda non est requiei illius, qui transit ut quiescat. LXVII. Est itaque requies, ut ita dicam, similis atque dissimilis. Quia quod illius requies est, hoc nostra imitatur. Namque ut beati atque aeterni simus in aeternum, imitamur aeternum, et magna nobis est aeternitas imitatio aeternita
Abbreviated transcription (Latin):
bulatis: Quib paulopꝰ subicit. Nonne
homines estis: Et unde alias testimonũ
ꝓtulit. Qd̃ ocłs ñ uidit nec auris audiuit.
nec in cor hminis ascendit. que p̃parauit
d̾s diligentib se. Et cũ hoc hominib dixis¬
set absconditũ: mox subdidit. Nobis aũ
reuelauit d̃s: ꝑ sp̃m suũ. Ip̃m se ab homi¬
nis uocatione discernens: qui raptꝰ supra
hominẽ diuina iã saꝑet. Ita ctiã hoc loco
cũ lucẽ di in accessibiłe ꝑhiberet. ut osten¬
d̾et quib: subdidit. Quẽ uidit nullus
hominũ: s nec uid̾e potest. More suo homi¬
nes uocans. om̃s humana sapientes: quia
qͥ diuina sapunt. uidelicet supͣ homines
sunt. Uidebimꝰ gͥ dm. si ꝑcelestem cou̾satio
nẽ supͣ homines ẽẽ meream᷑: nec tamen ita
uidebimꝰ. sicut uidet ipse se ipsũ. Longe qͥp¬
pe disparilit̃ uidet creator se: qͣm uid et
tionis: quia eo ipso pondere circũscribimꝰ
quo creatura sumꝰ. Sic ꝓfecto ñ ita conspi¬

Expanded text:
bulatis? Quibus paulo post subjecit: Nonne bulatis? Quibus paulo post subjecit: Nonne homines estis? Et unde alias testimonium protulit, quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit quae praeparavit Deus diligentibus se . Et cum hoc hominibus dixisset absconditum, mox subdidit: Nobis autem revelavit Deus per spiritum suum; ipsum se ab hominis vocatione discernens, qui raptus super hominem divina jam saperet. Ita etiam hoc loco cum lucem Dei inaccessibilem perhiberet, ut ostenderet quibus, subdidit: Quem vidit nullus hominum, sed nec videre potest. More suo homines vocans omnes humana sapientes; quia qui divina sapiunt, videlicet supra homines sunt. Videbimus nem supra homines esse mereamur. Nec tamen ita videbimus, sicut videt ipse seipsum. Longe quippe dispariliter videt Creator se quam videt ctionis, quia eo ipso pondere circumscribimur quo creatura sumus. Sed profecto non ita conspi
Abbreviated transcription (Latin):
imp̃ssa sitis simul atq sacietas: s longe ab¬
est asiti necessitas. longe asacietate fastidi¬
um: qͥa ⁊ sicientes saciabim᷑. ⁊ saciati sitie
bras accessa eiꝰ luce gaudeamꝰ. S cum eius
lucẽ dicimꝰ accessam÷ obsistit animo qd̾ pau¬
lus dicit: qui lucẽ habitat in accessibilem.
quẽ uidit nullus hominũ. s nec uidere po¬
test. Ecce rursũ audio: qd̾ psalmista ati:
Accedite ad eũ et illuminami. Quomgͦ
accendendo illuminam᷑ : si ipsam lucẽ qua
illuminari possumꝰ ñ uidemus: Si uͦ ac¬
cendendo ad eũ ipsam qua illuminam᷑ lu¬
cem uidemꝰ : quomͦ in accessibilis eẽ ꝑhibet᷑:
Qua in re pensandũ ẽ. qd̾ in accessibilem
dixit: s homini. Homini: sub humana sa¬
pienti. Scriptura quippe sacra om̃s carna¬
liũ sectatores. humanitatis nõie notare
solet. Uñ isdem apłs quibusdã discordan¬
tib dicit. Cũ eñĩ sit uit̾ uos zelus ⁊ conten
tio÷ ñne carnales estis. ⁊ scd̾m hominẽ am¬

Expanded text:
impressa sitis simul atque satietas. Sed longe erit a siti necessitas, longe a satietate fastidium, quia et sitientes satiabimur, et satiati sitiembras, accessa ejus luce gaudeamus. Sed cum ejus lucem dicimus accessam, obsistit animo, quod Paulus dicit: Qui lucem habitat inaccessibilem: quem vidit nullus hominum, sed nec videre potest . Ecce rursum audio quod Psalmista ait: Accedite ad Deum, et illuminamini . Quomodo ergo accedendo illuminamur, si ipsam lucem qua illuminari possumus non videmus? Si vero accedendo ad eum ipsam qua illuminamur lucem vimus, quomodo inaccessibilis esse perhibetur? Qua in re pensandum est quod inaccessibilem dixit ised omni homini humana sapienti. Scriptura quippe sacra omnes carnalium sectatores, humanitatis nomine notare solet. Unde isdem apostolus quibusdam discordantibus dicit: Cum enim sit inter vos tio, nonne carnales estis, et secundum hominem am
Abbreviated transcription (Latin):
dunt᷑ : decalogi pceptis adu̾si sunt: atꝙ
id̾o ad dep̃candũ dñm decem ueniunt. ꝓ eo
aut̃ qd sants insana muiscuerunt: coloris¬
diu̾sitate uariant᷑. S quia ineiꝰ p̃ceptis
offend̾ant: id illũ uñ offend̾ant uocant
dicentes. iħu p̃ceptor. Uñ ⁊ mox curari
meruerunt. Ergo quia uir catholicus.
que ab eis recte uł que p̃ue sentiant᷑ intel¬
ligit: argentũ innocens diuidit: id ẽ que
ab eis salubrit̃. uł que pestifere fuerint
dicta discernit. Sequit᷑. Edificauit

Expanded text:
calogi praeceptis adversi sunt, atque ideo ad deprecandum Dominum decem veniunt. Pro eo autem quod sanis insana miscuerunt, colorisrsitate variantur. Sed quia in ejus praeceptis offenderunt, id illum unde offenderant vocant dicentes: Jesu praeceptor ; unde et mox curari meruerunt. Ergo quia vir catholicus quae ab eis recte, vel quae prave sentiuntur, intelligit, argentum innocens dividit, id est quae ab eis salubriter, vel quae pestifere fuerint dicta discernit. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
sum qui sum. Et dices filiis isrł. Qui est:
misit me ad uos. Solus quippe ueracit̃ est:
qͥ solus incõmutabilit̾ ꝑmanet. Nam om̃e
qd̾ modo sic. ⁊ modo alit̾ ẽ: iuxta ñ eẽ est:
ꝑman̾e eñi instatu suo ñ potest: atꝙ aliqͦ
modo adñ ẽẽ itur. dũ ab eo qd̾ fuerat. semꝑ
ad alud ꝑmomenta tẽporum ducit᷑. Ut gͦ
in participatione illiꝰ eẽntie aliquid simus:
cognoscamꝰ nosmetipsos. qͥa ꝓpe nichilum

Expanded text:
sum qui sum; et dices filiis Israel: Qui est sum qui sum; et dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos . Solus quippe veraciter est, qui solus incommutabiliter permanet. Nam omne quod modo sic, et modo aliter est, juxta non esse est. Permanere enim in statu suo non potest. Atque 597 aliquo modo ad non esse itur, dum ab eo quod fuerat semper ad aliud per momenta temporum ducitur. Ut ergo in participatione illius essentiae aliquid simus, cognoscamus nosmetipsos, quia prope nihil
Abbreviated transcription (Latin):
sapimꝰ. nec uiuimꝰ. omĩno nͨsumꝰ. Hinc est
qd̾ sc̃i om̃s qñ indi uisione ꝓfitunt. quan¬
tomagis diuinitatis int̾na conspitiunt:
tantomagis se nicħ eẽ cognoscunt. Nusqͣm
quippe legit᷑. qd̾ abraham cinerẽ ⁊ pulue¬
rẽ se ẽẽ ꝓfessus ẽ : nͥcũ hab̾e dei meruit col¬
loquutionẽ. Ait eñĩ. Loquar ad dñm meũ:
cũ sum puluis ⁊ cinis. Esse eñi se aliquem
fortasse cred̾et: si ueracẽ eẽntiam. que suꝑ
ipsumẽ. minime sensisset. At uͦ ubi ad in¬
cõmutabilem contemplandũ suꝑ se raptꝰ ẽ:
impletꝰ tante contẽplationis potentia. dũ
uideret illum. nicħ se ẽẽ nͥ pulu̾em uidit.
Hinc ẽ etiã qd̾ ꝓpħa repletus eadem sap̃ia
ꝓclamat. Memento dñe: qd pulius sumꝰ
Qui rursus eiꝰdem incõmutabilitatem
eẽntie contẽplatus: ait. Omĩa sicut uesti¬
mentũ uet̾ascent: ⁊ sic̃ oꝑtoriũ mutabis
ea ⁊ mutabunt᷑. Tu aut̃ idem ipse es:uan
ni tui ñ deficient. Hinc ad moysen dr᷑. Ego

Expanded text:
Hinc est quod sancti omnes, quando in Dei visione proficiunt, quanto magis divinitatis interna conspiciunt, tanto magis se nihil esse cognoscunt. Nusquam quippe legitur quod Abraham cinerem et pulverem se esse professus est, nisi cum habere Dei meruit collocutionem. Ait enim: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Esse enim se aliquid fortasse crederet, si veracem essentiam quae super ipsum est minime sensisset. At vero ubi ad incommutabilem contemplandum super se raptus est, impletus tanta contemplationis potentia, dum videret illum, nil se esse nisi pulverem vidit. Hinc est etiam quod Propheta repletus eadem sapientia, exclamat: Memento, Domine, quod pulvis sumus . Qui rursus ejusdem incommutabilitatem essentiae contemplatus, ait: Omnia sicut vestimentum veterascent, et sicut opertorium mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Hinc ad Moysen dicitur: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
ris p̃munt. De quo apte subdit᷑. Et in
hypocͥta inuocat: cũ hunc t̾renarũ rerũ
ti ibulatio angustat. Nam cũ in hoc scło
effectum quesite felicitatis inuen̾it: aucto¬
tẽ qui hanc ipsam felicitatẽ tribuit. ñ reqͥ¬
rit. Quia uͦ ut p̃diximꝰ. eẽ ars docentium
debet. ut inauditoꝵ suoꝵ mentib prius
studeant ꝑu̾sa destruere. ⁊ postmodũ rec¬
ta p̃dicare. nebonũ sc̃e p̃dicationis semen
plena malis corda ñ capiant: uñ ad ihere¬
miã dr. ecce constitui te hodie suꝑ gentes.
n regna. ut euellas. et destruas. ⁊ dissipes¬

Expanded text:
 in hypocrita Deum invocat, cum hunc terrenarum rerum tribulatio angustat. Nam cum in hoc saeculo effectum quaesitae felicitatis invenerit, auctorem qui hanc ipsam felicitatem tribuit non requirit. Quia vero, ut praediximus, esse ars docentium debet ut in auditorum suorum mentibus prius studeant perversa destruere, et postmodum recta praedicare, ne bonum sanctae praedicationis semen plena malis corda non capiant; unde ad Jeremiam dicitur: Ecce constitui te hodie super gentes et regna, ut evellas et destruas, et dis
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Nec cõmutabunt᷑ ꝓea uasa auri ex¬
celsa eminentia. Excelsum qͥ ppe uas auri
helias extitit: excelsum uas auri iheremias:
excelsa atꝙ eminentia auri uasa pͥores pa¬
tres fueie. D hec d̃i sapientia ut acarnali
nosconu̾satione redim̾et: apparuit incar¬
ne. Et qui illam u̾acit ñ agnouit ÷ media¬
fide tenuerunt dm̃. cũ uid̾ent hominem.
Uñ ab eo scĩs discipłis dr. Quẽ dicunt eẽ¬
homines filiũ hõis: Cui cũ ꝓtunꝰ responde¬
rent. alii ioh̾em baptistã. alii aut̃ helyam.
alii uͦ iheremiã. aut unũ ex ꝓpħis: de suo
mox sensu requirunt᷑. uos aut̃ quẽ me ẽẽ
dicitis: Cui petrus totius eccłe uoce respon¬
densatt. Tu es x̃ps filiꝰ dei iiiii. Quia

Expanded text:
. Nec commutabuntur pro ea vasa auri, excelsa et eminentia. - Excelsum quippe vas auri Helias exstitit, excelsum vas auri Hieremias, excelsa atque eminentia auri vasa priores Patres fuerunt. Sed haec Dei sapientia, ut a carnali nos conversatione redimeret, apparuit in carne, et qui illam veraciter non agnovit, mediaent hominem. Unde ab eo sanctis discipulis dicitur: Quem dicunt homines esse Filium hominis? Cui cum protinus responderent: alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, alii vero Jeremiam, aut unum ex prophetis; de suo mox sensu requiruntur: Vos autem quem me esse dicitis? Cui Petrus totius Ecclesiae voce respondens, ait: Tu es Christus Filius Dei vivi . Quia
Abbreviated transcription (Latin):
Ego hunc indiuinitatis sue iam spetie ui¬
dere desid̾o: s ad huc auisione illiꝰ ꝑ assũp¬
te carnis parietẽ excludor. Quousꝙ itaq
in hac corruptibili carne uiuimus: cogita¬
tiones nr̃as in alterutrũ ñuidemꝰ. Uñ rur¬
sum ꝑeundem paulũ cl̃i. Quis scũ hõiũ

Expanded text:
Ego hunc in divinitatis suae jam specie viEgo hunc in divinitatis suae jam specie videre desidero, sed adhuc a visione illius per assumptae carnis parietem excludor. Quousque itaque in hac corruptibili carne vivimus, cogitationes nostras in alterutrum non videmus. Unde rursum per eumdem Paulum dicitur: Quis scit hominum
Abbreviated transcription (Latin):
uideri ñ possunt: ñ intra uitrea. s intra lu¬
tea uascula concludunt᷑. Cui scilicet luto
ꝑpassionẽ mentis in herere: ꝓpħa formi¬
dabat. cũ diceret. Eripe me de luto: ut ñ
in heream. Qd̃ nimirũ habitacłm corꝑum paulꝰ
domũ t̾restrem nominat dicens. Scimus
qm̃ si t̾restris domꝰ nr̃a huiꝰ habitationis
dissoluat᷑: qd̾ edificationẽ ex do habemus.
domũ ñ manu factam et̾nam incelis. In hac
itaq t̾restri domo quousq uiuimus. ip̃m
ut ita dicam corruptionis nr̃e parietem
mentis ocło nullatenus penetramꝰ: ⁊ uicis¬
sim inaliis uid̾e occulta ñ possumus. Uñ
scã eccła sponsi sui spetiem uidere indiuini¬
tate desid̾ans. nec tamen ualens. quia et̾ni¬
tatis illiꝰ formam quã intueri concupiue¬
rat. Ab eiꝰ ocłis assumpta humanitas abs¬
condebat: incanticoꝵ canticis merens dic̃.
En ipse stat. pꝰ parietẽ nr̃m. Ac si aꝑte dicat.

Expanded text:
videri non possunt, non intra vitrea, sed intra luvideri non possunt, non intra vitrea, sed intra lutea vascula concluduntur, cui scilicet luto per passionem mentis inhaerere Propheta formidabat, cum diceret: Eripe me de luto, ut non inhaeream . Quod nimirum habitaculum corporum Paulus domum terrestrem nominat, dicens: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus, domum non manufactam aeternam in coelis . In hac itaque terrestri domo quousque vivimus, ipsum, ut ita dicam, corruptionis nostrae parietem mentis oculis nullatenus penetramus, et vicissim in aliis videre occulta non possumus. Unde sancta Ecclesia sponsi sui speciem videre in divinitate desiderans, nec tamen valens, quia aeternitatis illius formam quam intueri concupiverat ab ejus oculis assumpta humanitas abscondebat, in Canticis canticorum moerens dicit: En ipse stat post parietem nostrum . Ac si aperte dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑnã patriã. illam beatoꝵ cuuũ societatẽ.
quoꝵ corda dͥ inuicem ⁊ claritate fulgent ⁊
puritate translucent: quã ioħs inapoca¬
lipsi conspexat cum dicebat. ⁊erat ppstru¬
ctura muri eiꝰ ex lapide iaspide. ipsa uͦcuii¬
tas aurum mundũ. simile uitro mundo:
Quia eñi sc̃ĩ om̃s sumna inea beatitudinis
claritate fulgebunt: instructa auro dicit᷑.
Et qm̃ ipsa eoꝵ claritas uicissim sͥ in alt̾nis
cordib patet: et cum uniꝰciuusq uultus
attendit᷑. simul ⁊ conscientia penetrat᷑: hoc
ipsum aurũ uitro mundo simile ẽẽ memo¬
rat᷑. Ibi quippe uniuscuiꝰq mentẽ. ab alt̾uiꝰ
ocłis membroꝵ corpulentia ĩ abscondit:
s patebit animꝰ. patebit corꝑalib ocłis ip̃a
etiam corꝑis armoinia. Sicq unusquisq tc̃
erit conspicabilis alt̾i: sicut nunc ẽẽ ñ potest
conspicabilis sibi. Nunc aut̃ corda nr̃a qͣm¬
du in hac uta sumꝰ. quia abalt̾o in alt̾m

Expanded text:
supernam patriam, illam beatorum civium societatem, supernam patriam, illam beatorum civium societatem, quorum corda sibi invicem, et claritate fulgent, et puritate translucent? Quam Joannes in Apocalypsi conspexerat, cum dicebat: Et erat structura muri ejus ex lapide jaspide; ipsa vero civitas aurum mundum, simile vitro mundo . Quia enim omnes sancti summa in ea beatitudine claritate fulgebunt, in structura aurum dicitur. Et quoniam ipsa eorum claritas vicissim sibi in alterius cordibus patet, et cum uniuscujusque vultus attenditur, simul et conscientia penetratur; hoc ipsum aurum vitro mundo simile esse memoratur. Ibi quippe uniuscujusque mentem ab alterius oculis membrorum corpulentia non abscondit, sed patebit animus: patebit corporeis oculis ipsa etiam corporis harmonia. Sicque unusquisque tunc erit conspicabilis alteri, sicut non potest nunc conspicabilis esse sibi. Nunc autem corda nostra quandiu in hac vita sumus, quia ab altero in alterum
Abbreviated transcription (Latin):
quã. nec innouis patrib equat᷑: quia ex
uĩtate habet. qd̾ in humanitate quẽquam
similem ñ habet. Uñ adhuc subditur.
hoc sanum sapiens. iuita litt̾am sentire
dignet᷑ : uitrũ quippe ut suꝑiꝰ diximꝰ:
auro longe ẽ iuluis. Et postquã dictum ẽ
qd̾ aurum huic sap̃ie non equat᷑: ad huc
quasi crescendo subuingit᷑. qd̾ ei quoq nec
uitrũ possit equari. S ipsa nos lutrra. ab
hystorico intellectu defitiens. ad indagan¬
dũ allegorie mist̾ium mittit. Auri namꝙ
metallũ nouimꝰ potiori metallis omĩb clari¬
tate fulgere. Uitri uͦ natura ẽ: ut extrinse¬
cus uisum. pura intrinsecus ꝑspicuitate ꝑ¬
luceat. In alio metallo quicquid intrinse¬
cus continet᷑. abscondit᷑: inuitro uͦ quilibet
liquor qualis continet᷑ int̾ius. talis ext̾iꝰ
demonstrat᷑: atq ut ita dixerim. om̃is li¬
quor inuitreo uascło rlausus patet. Quid
gͦ aliud inauro uł iutro accipimꝰ. nͥ illam

Expanded text:
quam, nec in novis patribus aequatur, quia ex quam, nec in novis patribus aequatur, quia ex Deitate habet quod in humanitate quemquam similehoc sanum sapiens juxta litteram sentire dignetur? Vitrum quippe, ut superius diximus, auro longe est vilius; et postquam dictum est quod aurum huic sapientiae non adaequatur, adhuc quasi crescendo subjungitur quod ei quoque nec vitrum possit aequari. Sed ipsa nos littera ab historico intellectu deficiens, ad indagandum allegoriae mysterium mittit. Auri namque metallum novimtate fulgere. Vitri vero natura est, ut extrinsecus visum, pura intrinsecus perspicuitate perluceat. In alio metallo quidquid intrinsecus continetur, absconditur; in vitro vero quilibet liquor qualis continetur interius, talis exterius demonstratur, atque, ut ita dixerim, omnis liquor in vitreo vasculo clausus patet. Quid ergo aliud in auro vel vitro accipimus, nisi illam
Abbreviated transcription (Latin):
phyrũ uͦ. p̃dicatores expͥmi testam̃ti noui.
Illi quippe quãius magnã uisticie uitã
tenerent: carnali tam̃ ꝓpagini seruiebañ.
Quia gͥ constat. qd̾ quedã t̾rena agerent:
ñ immerito ꝑ saidonicũ lapidẽ. qui ut p̃di¬
ximus. t̃re rubre tenet spetiem designant᷑.
ꝑ saphyeum uͦ. qͥa etherei ẽ coloris. testam̃ti
noui congrue p̃dicatores accipimꝰ: qui car¬
nalis ꝓpaginis desid̾ia postponentes. cele¬
cuncta carnis desid̾ia scõs apłos spiritali
ardore transcend̾e: admiratꝰ ait. Qui sunt
isti qͥ ut nubes uolant: Ac si aꝑte dicat:
⁊Ios ꝑt̾ram gradim᷑. qui ad huc conuigus
implicam᷑: ⁊ ꝓpagande soboli. oꝑa carnis
impendimꝰ. Isti uͦ int̾ram ñ ambulant. s
ut nubes uolant: qui dum celestia appeturl.
de t̾renis desid̾iis. nicħ tangunt. Ait gͦ. qͥa
uĩsapĩa sardonico uł saphiro lapidi ñconfer¬
tur: ac si patent̾ insinuet dicens. Ei qui
hõ int̾ homines cernit᷑. nec in antiqͥs quis¬

Expanded text:
phirum vero praedicatores exprimi testamenti novi. Illi quippe quamvis magnam justitiae vitam tenerent, carnali tamen propagationi serviebant. Quia igitur constat quod quaedam terrena agerent, non immerito per sardonychum lapidem, qui, ut praediximus, terrae rubrae tenet speciem, designantur. Per sapphirum vero, qui aetherei est coloris, testamenti novi congrue praedicatores accepimus, qui carnalis propaginis desideria postponentes, coelecuncta carnis desideria sanctos apostolos spiritali ardore transcendere, admiratus ait: Qui sunt hi qui ut nubes volant ? Ac si aperte dicat: Nos per terram gradimur, qui adhuc conjugiis implicamur, et propagandae soboli opera carnis impendimus; isti vero in terra non ambulant, sed ut nubes volant, qui dum coelestia appetunt, de terrenis desideriis nihil tangunt. Ait ergo quia Dei sapientia sardonycho, vel sapphiro lapidi non confertur, ac si patenter insinuet, dicens: Ei qui homo inter homines cernitur, nec in antiquis quis
Abbreviated transcription (Latin):
noxia cupient. Simprudentes odibunt
scientiã: Conu̾timini ad correptionem
meã. En ꝓferã uobis sp̃m meũ: ⁊ osten¬
uã u̾ba mea. En qualib u̾bis. exp̃ssa ẽ
dulcedo uocantis. Uideamꝰ nunc qͥbus
insinuat᷑ modis seu̾itas increpantis:
ut infine quandoq se ex̾ceat districtio py¬
nientis. Quia uocaui inquit ⁊ renui¬
stis. extendi manũ meã ⁊ ñ fuit qui as¬
pic̾et : despexistis om̃e consiliũ meũ. ce
increpationes meas neglexistis: dicat iã
qͣlit̾ feriat. qͦs ad se nullatenꝰ reu̾tentes
tanta longanimitate sustentat. Ego qͦ
inint̾itu ur̃o ridebo. ꝯsubsannabo cum
uob̃ qd̾ timebatis aduen̾it: cũ irruerit
repentina calamitas. ⁊ int̾itus quafi
tempestas ingruerit ÷ quando uen̾it suꝑ
uos tribulatio ⁊ angustia. Tunc inuoca¬
bunt me. ⁊ ñ exaudiã: mane consurgetł
⁊ñ inuenient me. Ore itaq sapientissi¬
mi salomonis. cuncta de suꝑno uidicio
diligent̾ exp̃ssa sunt: qͥa ⁊ pͥus dulciter

Expanded text:
entes odibunt scientiam ? Convertimini ad correptionem meam; en proferam vobis spiritum meum, et ostendam verba mea . En qualibus verbis expressa est dulcedo vocantis. Videamus nunc quibus insinuatur modis severitas increpantis, ut in fine quandoque se exerceat districtio punientis. Quia vocavi, inquit, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret; despexistis omne consilium meum, et increpationes meas neglexistis . Dicat jam qualiter feriat, quos ad se nullatenus revertentes tanta longanimitate sustentat. Ego quoque in interitu vestro ridebo et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit, cum irruerit repentina caldo venerit super vos tribulatio et angustia. Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Ore itaque sapientissimi Salomonis cuncta de superno judicio diligenter expressa sunt, quia et prius dulciter
Abbreviated transcription (Latin):
pant᷑: s illa iusticia iustificans. isti iusticia
iustificata. De dõ quippe qͥ sapientia ẽ. dr.
ut sit ipse iustus. mustificans: isti uͦ dict̃.
ut nos efficerem᷑ iusticia di in ipso. Alit̃ gͦ
uen̾andum ẽ .lum̃ illuminans. alit̃ lum̃
illuminatũ. Alit̃ iusticia iustificans: aliter
nec habetaliud eẽ. aliud saꝑe. Serui autẽ
sapientie. eẽ quidẽ sapientes possunt: nͨ tam̃
hoc habent eẽ. qd̾ saꝑe. Nam ⁊ eẽ possunt:
⁊ sapientes ñ eẽ. Habet uitã sapĩa: s ñ aliud
habet. aliud ẽ: quippe. cui hoc ẽ. eẽ qd uiu̾e.
Serui au̾ sapientie cũ habent uitã. aliud
sunt. ⁊ aliud habent: qͥppe. quib nẽ. hoc
ẽẽ: nec uiu̾e. Aliud quippe illis ẽ esse aluid
uiuere: qͥa inipso parente pͥmo eẽntiã habue
factus ẽ hõ: ꝯ postmodũ scriptũ ẽ. inspiraũ¬

Expanded text:
pantur; sed illa justitia justificans, isti autem justitia justificata. De Deo quippe, qui sapientia est, dicitur: Ut sit ipse justus et justificans ; isti vero dicunt: Ut nos efficeremur justitia Dei in ipso . Aliter ergo venerandum est lumen illuminans, aliter lumen illuminatum; aliter justitia justificans, aliter nec habet aliud esse, aliud sapere; servi autem sapientiae esse quidem sapientes possunt, nec tamen hoc habent esse quod sapere; nam esse possunt, et sapientes non esse. Habet vitam sapientia, sed non aliud habet, et aliud est, quippe cui hoc est esse quod vivere. Servi autem sapientiae cum habent vitam, aliud sunt, et aliud habent, quippe quibus non est esse, nec vivere. Aliud quippe illis est esse, aliud vivere, quia in ipso parente primo essentiam habuere factus est homo, et postmodum, si
Abbreviated transcription (Latin):
lis tibi: Et it̾m. Aut quis similis erit dõ.
uiter filios d̾i: Uñgͦ similes. Sunde ñ simi¬
les ⁊ nͥ quia huic sapientie ⁊ similes erunt
adimaginẽ. ꝯtam̃ ñ erunt similes ad equa¬
litatẽ: aspiciendo quippe et̾nitatẽ di: fit eis
ut et̾ni sint. Et dũ uisionis eiꝰ donũ ꝑcipi¬
unt: ex ꝑceptione beatitudinis imitantur.
qd uident. Et similes gͦ sunt. qͥa beati fuinł.
ꝯtam̃ creatori similes ñ sunt: qͥa ciratura
sunt. Et habent itaq quandam dĩ similitu¬
dinẽ. qͥa ñ habent finem: tñ incircũscripti
equalttatẽ ñ habent. qͥa habent circũscͥpti¬
onẽ. Dicat᷑ itaq recte. Non adeqͣbitur ei au¬
rũ uł uitrũ: qͥa quantalibet scĩ claritate ⁊
ꝑspicuitate sulgeant : aliud ẽ. homines esse
sapientes ind̾o: atq aliud ẽẽ hominẽ sapien¬
tiam di. Quam ꝓfecto sapientiã ille ueracit
agnouit: qui mediator di ⁊ hominũ aliqͦm

Expanded text:
lis tibi ? Et iterum: Aut quis erit similis Deo inter filios Dei? Unde ergo similes, et unde non similes, nisi quia huic sapientiae et similes erunt ad imaginem et tamen non erunt ad aequalitatem? Aspiciendo quippe aeternitatem Dei, fit eis ut aeterni sint; et dum visionis ejus donum percipiunt, ex perceptione beatitudinis imitantur quod vident. Et similes ergo sunt, quia beati fiunt; et tamen creatori similes non sunt, quia creatura sunt. Et habent itaque quamdam Dei similitudinem, quia non habent finem; et tamen incircumscripti aequalitatem non habent, qui habent circumscriptionem. Dicatur igitur recte: Non adaequabitur ei aurum vel vitrum, 595 quia quantalibet sancti claritate et perspicuitate fulgeant, aliud est homines esse sapientes in Deo, atque aliud esse hominem sapientiam Dei. Quam profecto sapientiam ille veraciter agnovit,
Abbreviated transcription (Latin):
ne sap̃ie ꝑ suam p̃sentiã ñ cõmutat. Sed
fuere multi gentiliũ. qui mundi huiꝰ sapi¬
entũ disciplinis dediti. ea que sunt inter
homines honesta seruarent: et saluanz¬
dos seruata honestate se crederent: ne iam
mediatorẽ dĩ ⁊ hominũ quererent: cum
qͣsi suffitientẽ sͥ. phylosophoꝵ doctiam
tenerent. In quoꝵ despectu mox subditur.¬

Expanded text:
e per suam praesentiam non commutat. Sed fuere multi gentilium qui, mundi hujus sapientum disciplinis dediti, ea quae sunt inter homines honesta servarent, et salvandos servata honestate se crederent, nec jam mediatorem Dei et hominum quaererent, cum quasi sufficientem sibi philosophorum doctrinam tenerent. In quorum despectu mox subditur
Abbreviated transcription (Latin):
naces relinqͥt: ꝓtinus addit᷑. ¶ Iui re¬
eo uidelicet hereticoꝵ popło derelicti sepe¬
liunt᷑ inint̾itu: qͥa dũ ad lucẽ u̾itatis ñ
redeunt : ꝓfecto in pena perpetua. intel¬
ligentia t̾rena depͥmunt᷑. Et quia ñnũꝙͣ
dũ auctor errantiũ plebiũ raptt᷑ ad penã.
seducte plebes reformant᷑ adueritatis sci¬
entiã: ⁊ tunc aduerã cognitionẽ redeunt
subditi. cũ ad et̾na supplitia ꝑueniunt.
hi qͥ mali fuerant p̾lati: apte subiungi¬
morte illiꝰ felicit̃ destitutas: Quia sepe ut
dictũ est. dũ p̃dicator erroris ad et̾na sup¬
plitia rapit᷑: subiecte plebes illiꝰ. ad cog¬
nitionis uere gr̃am reu̾tunt᷑. His enim
plebib ꝑu̾sus p̃dicator. quasi maritꝰ p̃fu¬
it: quia male eis coniunctus inheserat
corruptor mentis. Nequaꝗͣ gͦ uidue uł
destcrutte plorant: quia morte pͥui doctorᷤ
uam u̾itatis inueniunt÷ ex cuiꝰ int̾itu affli¬

Expanded text:
naces relinquit, protinus additurnaces relinquit, protinus additureo videlicet haereticorum populo derelicti sepeliuntur in interitu, quia dum ad lucem veritatis non redeunt, profecto in poena perpetua, intelligentia terrena deprimuntur. Et quia nonnunquam dum auctor errantium plebium rapitur ad poenam, seductae plebes reformantur ad veritatis scientiam, et tunc ad veram cognitionem redeunt subditi, cum ad aeterna supplicia perveniunt hi qui male fuerant praelati, apte subjungimorte illius feliciter destitutas? Quia saepe ut diximus, dum praedicator erroris ad aeterna supplicia rapitur, subjectae plebes illius ad cognitionis verae gratiam revertuntur. His enim plebibus perversus praedicator quasi maritus praefuit, quia male eis conjunctus inhaeserat corruptor mentis. Nequaquam ergo viduae vel destitutae plorant, quia morte pravi doctoris viam veritatis inveniunt, ex ejus interitu affli
Abbreviated transcription (Latin):
multitudine inꝑdita lib̾tate succrescunt ÷
uenturt tam̃ udicis sententia feriunt᷑:
Uñ ꝑ moysen dñs dic̃. Gladiꝰ meus man¬
ducabit carnes. Dei enĩ gladiꝰ carnes come¬
uit: qͥa in extremo uiditio. eiꝰ sententia cos
qui carnalit̾ sapunt occidit. Qua in
re querendũ est: curdicat᷑. qd̾ hanc par¬
tem atꝙ hereditatẽ suã pͣui ab omĩpoten¬
ce ꝑcipiunt. S recte consid̾antib liquet.
quia ⁊ si a se ipsis habuerunt iniuste age̾.
suꝑne tam̃ equitati suppetit. inuste acta
iuste iudicare. uł diuina sententia ordi¬
net in pena. quos inordinata sua actio
traxit ad culpã. De quib apte subuingi¬
tur. Et nepotes eiꝰ ñ saturabunt᷑ pane.
rantium filioꝵ p̃dicatione nascunt᷑. Qs
neq̃qͣm panis satiat: quia dũ in sacͥ u̾b
pabulo plus querunt sentire quã capi¬
unt. semꝑ au̾itatis cognitione ieuinant :¬
nẽ querere. habere ñ ualent ad refectio

Expanded text:
multitudine in perdita libertate succrescant, multitudine in perdita libertate succrescant, venturi tamen judicis sententia feriuntur. Unde per Moysen Dominus dicit: Gladius meus manducabit carnes . Dei enim gladius carnes comedit, quia in extremo judicio ejus sententia eos qui carnaliter sapiunt occidit. Qua in re quaerendum est cur dicatur quod hanc partem atque haereditatem suam pravi ab Omnipotente percipiunt. Sed recte considerantibus liquet quia etsi a seipsis habuerunt injuste agere, supernae tamen aequitati suppetit injuste acta juste judicare, ut divina sententia ordinet in poenam quos inordinata sua actio traxit ad culpam. De quibus apte subjungitur: Et nepotes ejus non saturabuntur pane. rantium filiorum praedicatione nascuntur, quos nequaquam panis satiat, quia dum in sacri verbi pabulo plus quaerunt sentire quam capiunt, semper veritatis cognitione jejunantnem quaerere, 566 habere non valent ad refection
Abbreviated transcription (Latin):
alias dictum ẽ. Descendunt in infernum
uiuentes. Uiiii sunt: qui sentunt que
erga illos fuint. Mortui enĩ nec sciunt
omĩno nͨ sentiunt. Mortui itaꝙ qͥ non sen¬
tiunt ꝓnescientib: uiuentes uͦ qͥ sentiuil
ꝓscientib poni solent. Uiuentes gͦ ẽ tn¬
peccare. Sequit᷑. Nec ẽ pars hominis
impii apud dm̃. Shereditas iuolentoꝵ:
quã ab omĩpotente suscipient. Quã pro¬
fecto partẽ hereditatẽꝙ ꝓtinus insinuat:
cant᷑ heretici: qͥ ꝑerrorẽ praui dogmatis.
acognitione sunt u̾itatis alient. Quos
sequenti u̾bo etiã uolentos appellat: qui
scripture sacre sententias recta dogmata
continentes. ad intellectũ prauũ conant᷑
iuolent̃ inflect̾e. Uiolenti gͥ sunt. ⁊ si ñ re¬
b hominũ: certe sensib p̃ceptoꝵ. filii aut̃
iuolentoꝵ sunt. sequaces hereticoꝵ: qui
dũ eoꝵ errori consentiunt: quasi exeorũ
p̃dicatione gen̾ant᷑. S multiplicati ui
gladio erunt: quia quãus mͦ unmensa

Expanded text:
am dicitur: Descendant in infernum viventes. Vivi sunt qui sentiunt quae erga illos fiunt. Mortui enim nec sciunt omnino, nec sentiunt. Mortui itaque qui non sentiunt, pro nescientibus; viventes vero qui sentiunt, pro scientibus poni solent. Viventes eVERS. 13. Haec est pars hominis impii apud Deum, et haereditas violentorum quam ab omnipotente suscipient. - Quam profecto partem haereditatemque protinus insinuat, cantur haeretici qui per errorem pravi dogmatis a cognitione veritatis sunt alieni. Quos sequenti verbo etiam violentos appellat: quippe qui Scripturae sententias recta dogmata contiviolenter inflectere. Violenti ergo sunt, et si non rebus hominum, certe sensibus praeceptorum. Filii autem violentorum sunt sequaces haereticorum, qui dum eorum errori consentiunt, quasi ex eorum praedicatione generantur. Sed multiplicati in gladio erunt, quia quamvis modo immensa
Abbreviated transcription (Latin):
tit. Argentũ gͦ incõmutatione huiꝰ sap̃ie
ñ appendit᷑: qͥa quilibet scĩ ẽẽ potuerunt :
incõꝑatione unigeniti filii. nullius m̾iti
fuisse pensant᷑. Qui nͥhuiꝰ sapientie ser¬
uos se cognoscerent: sc̃i nullatenus fuis¬
sent. Ad hoc quippe illi missi sunt. ut incor¬
dib hominũ uiã huic sapientie p̃dicando
p̃parent: neꝙ ut ꝓea. s ꝑ eam subiectos po¬
pulos regerent. Quia enĩ certũ erat. qd̾
ꝑ acessũ tempoꝵ defitientis scł̃i languores
dem hunc ⁊ nuie infirmitatis egrotum.
id ẽ ꝑtotũ mundũ iacens languidũ genus
humanũ: ut transmissis pͥus p̃dicatorib
quasi quibusdã iustatorib. tanto pͥmodũ
maior ueniret potentia medici: quanto
magis morb creuisset egroti Quia uͦ nulbꝰ
uice eiꝰ ad saluandos nos mittit᷑: dicat᷑ recte.
iͦ appendet᷑ argentũ incõmutatione eius:
q̃m uita iustoꝵ p̃dicantiũ. quantalibet

Expanded text:
tit. Argentum ergo in commutatione hujus sapientiae tit. Argentum ergo in commutatione hujus sapientiae n appenditur, quia quilibet sancti esse potuerunt, in comparatione unigeniti Filii Dei nullius meriti fuisse pensantur, qui nisi hujus sapientiae servos se esse cognoscerent, sancti nullatenus fuissent. Ad hoc quippe illi missi sunt, ut in cordibus hominum viam huic sapientiae praedicando praepararent, neque ut pro ea, sed per eam subjectos populos regerent. Quia enim certum erat quod per accessum temporum deficientis saeculi languores dem hunc et nimiae infirmitatis aegrotum, id est per totum mundum jacens languidum genus humanum, ut transmissis prius praedicatoribus, quasi quibusdam visitatoribus, tanto postmodum major veniret potentia medici, quanto magis morbus crevisset aegroti. Quia vero nullus vice ejus ad salvandos nos mittitur, dicatur recte: Nec appendetur argentum in commutatione ejus, quoniam vita justorum praedicantium quant