comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iagnanos colonõs nullis
primłis ulła dignitate n
nulla census auitoritite ex¬
cus ari p̾cipimus. s ampita¬
tis ominib que qurd̾ aliquo¬
eruos ueltributatios uł m¬
quilmos apud dũos nolumꝰ
perman̾e nam cummetudã¬
pindet̾ritus unus quis eũ ꝙ̃
incognitum hĩnt a se cepetit
ꝓpuidire uolnntas fugiendi
ẜius nonent nemo enim do¬
imũsuũ deseritsciens ũqmͣ
sibi latendilcomisibi eẽ delie¬
tum. s aut cognitũsibi inge¬
nuũ unusquis suscipiet aut
enm quise lib̾m eẽ sumilan¬
it a se sb̃monebit metuens
eis que statuta sut obuoriꝰ
fieri. ¶Siquis igitur exine¬
moratis fugituus ap̃ ꝙ̃ lfu

Expanded text:
inarios colonos nullis privilegiis, nulla dignitate, nulla census auctoritate excusari praecipimus, sed amputatis omnibus, quae aliquoervos vel tributarios vel inquilinos apud dominos volumus remanere. nam cum metu damni deterritus unusquisque eum quem incognitum habuerit coeperit propulsare, voluntas fugiendi servis non erit: nemo enim dominum suum deserit sciens nusquam sibi latendi locum esse derelictum. Sed aut cognitum sibi ingenuum unusquisque suscipiet, aut eum qui se liberum esse simulaverit a se submovebit metuens his quae statuta sunt obnoxius fieri. Si quis igitur ex memoratis fugitivis apud qu
Abbreviated transcription (Latin):
fidenissione sine seq̃stracioẽ.¬
nł publicaruu finitionum
ccio pcedit onmemrem ape̾¬
nat.⁊ ostendat quis dũs ter¬
re constitutus ẽ. ⁊ ad quem
publicanĩfinutõnũ securi¬
tas deb̾et fĩ iposterum sen¬

Expanded text:
fideiussione vel sequestratione vel publicarum functionum otio procedit, omnem rem aperiat et ostendat, quis dominus terrae constitutus est et ad quem publicarum functionum securitas debet in posterum
Abbreviated transcription (Latin):
ediucius dubitet᷑ si quis
exascripticiar isernouł ascri¬
pticio. ⁊ ancilla finiss editus
cuius status sit uł queprior
fortuna sit. utrum ne ascci
me que ex muueribꝰ ascrip¬

Expanded text:
diutius dubitetur, si quis ex adscripticia et servo vel adscripticio et ancilla fuisset editus, cuius status sit, vel quae peior fortuna sit, utrumne adscripnie, quae ex mulieribus adscrip
Abbreviated transcription (Latin):
quos homines repenuntur ali¬
enos eẽ nou̾ant fugitiuos etꝓ
fugis in lucrũ suum usistut. h
est᷑ sine exdolu̾nt agros fructibꝰ
dĩs profuturos ii aliqͣ ab hi
is dem sibuĩũctam nouerunt.
nec m̃cedem laboris debitiꝰ õ¬
secutisunt ab illis tributa que
publicis ꝑierũtfutionibr
exigantur ¶Cet̾uisi occulta¬
quemi se collocau̾it. iut exdol¬
lentes t̾ras ꝑtem frutuũ pro
ab ip̃is ꝓfugis quecum de bẽ¬
tur engautur. nam manifes¬
tum est priuatum iameẽ con¬
traitum ¶ Si qui u̾o int̾ agri¬
constitutis index abobnoxi¬
sis ꝙ de betur exposcat. Idem.¬
mmuritates speciałr date.
⁊ igats̃ ⁊ capitatõlibris pu¬
eucauttrus sine aliqua pro¬
bõne fce penes fruentes erep¬
te infũctionẽ pristinamre¬
um ancca ꝑsingulos uiros
perbinas u̾o mulieres capi¬
tis norma sit ceusa nũc bi¬
nis act̾rus niris muneribꝰ.
qutem quaternis uniiis pẽ¬
denti capitis actributũ est q¬
arca sblunitas tua buius cẽ¬

Expanded text:
quos homines reperiuntur, alienos esse noverant fugitivos et profugis in lucrum suum usi sunt, hoc est sive excoluerunt agros fructibus dominis profuturos sive aliqua ab isdem sibi iniuncta novaverunt nec mercedem laboris debitam consecuti sunt, ab illis tributa quae publicis perierunt functionibus exigantur. Ceterum si occultaquem se collocaverunt aut excolentes terras partem fructuum pro ab ipsis profugis quaecumque debentur exigantur: nam manifestum est privatum iam esse contractum. Si qui vero inter agriconstitutis iudex ab obnoxiis quod debetur exposcat. Immmunitates specialiter datae et iugatio et capitatio libris puencautariis sine aliqua probatione factae penes fruentes ereptae in functionem pristinam reum antea per singulos viros, per binas vero mulieres capitis norma sit censa, nunc binis ac ternis viris, mulieribus autem quaternis unius pendendi capitis attributum est. Quocirca sublimitas tua huius
Abbreviated transcription (Latin):
et innet̾ata reddicuũ iusce¬
pcione susficientẽ hñt caute¬
cendi qurd̃ licencia colonis
relinquatur. longitpr̃is p̾s¬
e colonor nr impetus excl¬
ipublicarum futionũ p̾s¬
tatõnes formaincensemꝰ
ut sitales colomiq̃les supra
diximus ydouemuside iusso¬
rem tocius sũme que ab hus
redditus sinc ulla ꝓcrastĩ¬
tõne. si melior ca dõminoꝵ
utoicet᷑ eis restituut: itał fi¬
deuissor ꝑtriemnũ accipiat᷑
eoq impleto it̾m renouetur

Expanded text:
ata redituum susceptione sufficientem habent cautecendi quidem licentia colonis relinquitur, longi temporis praesa colonorum impetus exclvel publicarum functionum praestatione formam censemus, ut, si tales coloni, quales supra diximus, idoneum fideiussorem totius summae quae ab his reditus sine ulla procrastinatione, si melior causa dominorum iudicetur, eis restituent, et talis fideiussor per triennium accipiatur eoque impleto iterum renovetur
Abbreviated transcription (Latin):
minus a quocoloni ꝓbant᷑
fuisse tnͣsducti tnͣslãtorum
agnarõnẽ restituat. ¶dẽ
⁊coloni quos bonafide qͥs
quis possedit ad alios fuge¬

Expanded text:
minus, a quo coloni probantur fuisse transducti, translatorum agnationem restituat. minus, a quo coloni probantur fuisse transducti, translatorum agnationem restituat. D
Abbreviated transcription (Latin):
brhurꝰ sat̾ ac̾bun nobis
uidetur dũo p̾idicari col¬
onorum absmña qui ĩ rare
naticipostea absentes per
gnatos. agriculturam ꝑ¬

Expanded text:
bus satis acerbum nobis videtur domino praeiudicari colonorum absentia eorum, qui in rure nati et postea absentes per gnatos agriculturam
Abbreviated transcription (Latin):
quia perpremei sat̾fiebat
non eciameius p̾senciam.
exigebat. anpost obitum
pr̾is uł post qmͣ inutilis is
ꝙ permultos amnos neqz
agr̾ coluitneq aluinidco¬
louari opens cele branit
tũ ũ possit dñs incusari pp̃

Expanded text:
quia per patrem ei satisfiebat, non etiam eius praesentiam exigebat, an post obitum patris, vel postquam inutilis is quod per multos annos neque agrum coluit neque aliquid colonarii operis celebravit, cum non possit dominus inc
Abbreviated transcription (Latin):
do superredditib emm dm̃ ⁊
fidensores fiant contenti.
dm a fideussio ne cessante
ad sequestracionẽ res nlem
funtõnes. ⁊cam dispon̾e do¬
minũ accipere q̃tenus ipẽ cã
psoluens publicas accipiat
securitates reliq̾ qũtitate q̃
nredditus pirros ꝑmanet
nituto collocanda ilitis t̾mi¬
nũ expeitantes nlło p̾udicõ¬

Expanded text:
do. super reditibus enim domini fideiussore fiant contenti. Sin autem fideiussione cessante ad sequestrationem res veniafunctiones, et eam disponere dominum accipere, quatenus ipse eam persolvens publicas accipiat securitates: reliqua quantitate, quae in reditus puros remanet, in tuto collocanda et litis terminum expectante: Nullo praei
Abbreviated transcription (Latin):
ceponant. ¶ de redditibi
diffimentes ad publicas
tnͣseamus fuuitones. isi qͥd̾
coloni more solito eas depeu¬
debant. ip̃i mancaut inpris¬
tina consuetudine nullo p̾i¬
iudõ diũs generando qui eci
amquiescentib colonis et
non ẽc̃ dicentib adpublicũ
cributarias finitõnes mim¬
me inferebant ¶Sia mor̾
moris erat dũos totam sũ¬
mam accipere ⁊ exca parte qͥd̾
inpublicas uert̾e fiuitiones
partem automiusuos reddi¬
tamsũmamniferre qnͣtam
tributa publica facut ut.i
lxͣadiũs publicis rõuib per¬
soluant n Aullo ex hoc colo

Expanded text:
deponantur. Haec de reditibus definientes ad publicas transeamus functiones. et si quidem coloni more solito eas dependant, ipsi maneant in pristina consuetudine, nullo praeiudicio dominis generando, qui et quiescentibus colonis et non contradicentibus ad publicum tributarias functiones minime inferebant. Sin autem moris erat dominos totam summam accipere et ex ea partem quidem in publicas vertere functiones, partem autem in suos reditam summam inferre, quantam tributa publica faciunt, ut a dominis publicis rationibus persolvatur: nullo ex hoc colo
Abbreviated transcription (Latin):
olonos nulla rõne adullũ
quͣius humilioris milicie
locum sinimus adiunti eo
¶S uec appitores magisteie
potestatis censib ascͥptos

Expanded text:
olonos nulla ratione ad ullum quamvis humilioris militiae locum sinimus admitti: sed nec apparitores magisteriae potestatis censibus adscriptos
Abbreviated transcription (Latin):
i genitores eorur man̾e
Neminiaũt liceat. ł ascrip¬
ticiũ ł colonu alienũ sciẽ¬
ci prudentiq in siumirus
suscipere. s et sibonafide
eum susceperit posceaañt.
reperit cum alienũ eũ ꝯsti¬
tutum admonente dũoł¬

Expanded text:
res eius manere Nemini autem liceat vel adscripticium vel colonum alienum scienti prudentique in suum ius suscipere. Sed et si bona fide eum susceperit, postea autem reppererit eum alienum esse constitutum, admonente do
Abbreviated transcription (Latin):
p̃granari. ũaute inhr̃e licen¬
ciãm relutosuo nre ĩ alud
inigrare. s sempert̾re inhere¬
at. quĩsemł̃colendam pres
eorum susceperunt ¶Cane
tales coloni constituti sunt
am eis inferie sicm̃ lx aꝑ
appbatum fu̾it. ⁊ periudicẽ
pronũciatum. ip̃e ꝓuincie n
mod̾ator inq̃ aliq̃uid tale
ta esteis res arcire: i sic uet̾e
consuetudinẽ iredditib
p̾staudis eis obseruare. in¬
Aulla tũlicencia concedẽda
colouis fund ĩquo omorã¬
tur relinq̾re. iħ tam in ip̃is
coloris qmͣ insobole eorim

Expanded text:
utem habere licentiam relicto suo rure in aliud migrare, sed semper terrae inhaereant, quam semel colendam patres eorum susceperunt. Caveain quibus tales coloni constituti sunt, am eis inferre. si enim hoc approbatum fuerit et per iudicem pronuntiatum, ipse provinciae moderator, in qua aliquid tale ta est, eis resarcire et veterem consuetudinem in reditibus praestandis eis observare: nulla nec tunc licentia concedenda colonis fundum ubi commorantur relinquere. Et hoc tam in ipsis co
Abbreviated transcription (Latin):
olonos nũquifiscaliumqr
nomine debitorũ ullius ex¬
actoris pulset intentõ qd̾
ita glebis inherere principi¬
p̾cipimus ut nec pũcto qui¬
dẽ cp̃ris debeanit ammonert¬
ulier que fuisse origii Idẽ¬
ria docebitur. Si cuiusꝯ lib
uictura constit̾it eius omnẽ

Expanded text:
olonos numquam fiscalium nomine debitorum ullius exactoris pulset intentio: quos ita glebis inhaerere praecipimus, ut ne puncto quidem temporis debeant amoverulier, quae fuisse originaria docebitur, si cuiuscumque uscumque locis victura constitit, eius omnem
Abbreviated transcription (Latin):
uiisat̾ in huanũ estter¬
ramiq̃ abiuicio ascͥpticios
hx̃batsius quodamodom̾¬
bris defraudarricolonos
in alienis t̾ris demorantẽ
dũos t̾remaximis dapuns

Expanded text:
Cum satis inhumanum est terram quae ab initio adscripticios habebat suis quodammodo membris defraudari et colonos in aliis terris demorantes dominos terrae maximis damnis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊quis p̾dium uende uolu̾it uł
donare retinere sibi tnͣfferẽdos
ad alialcca colonos prinata
partõne ũ possit ¶ Guienim
colonos utiles credunt cũ pre¬
dus eos tenere debẽt. aut p̃fu¬
turos alus reliuquerc sup̃isi
bip̃dium prodeẽ desperarit.
uelutiuagos ẜuos libalitate
ñti fu̾it prosecutus profiscali¬
b pensitarõnibr adintegr̃a
ius fundis seruos ad posẜcẽs
suas tñsirc ꝑmiserint. ¶dem.
In penes quos fundorim dñi¬
a sunt ꝓhus colonis origmͣ¬
tus quos inlocis husdem cen¬
p actores ꝓprios recepta cõ¬
pulsionis sollicitudine ĩplẽ¬
dami̾ .a. suuitionis agno¬
mine libris censualibr detimñ¬

Expanded text:
quis praedium vendere voluerit vel donare, retinere sibi transferendos ad alia loca colonos privata pactione non possit. Qui enim colonos utiles credunt, aut cum praediis eos tenere debent aut profuturos aliis derelinquere, si ipsi sibi praedium prodesse desperant. veluti vagos servos liberalitate nostra fuerit consecutus, pro fiscalibus pensitationibus ad integram iusmodi fundis servos ad possessiones suas transire permiserint. D. Penes quos fundorum dominia sunt, pro his colonis originalibus, quos in locis isdem cenper actores proprios recepta conpulsionis sollicitudine implenda munia functionis agnomine libris censualibus detinen
Abbreviated transcription (Latin):
omini p̾dioru id ꝙ t̾ra pre¬
stat accipiant pcm̃am nouit¬
quirant. qm̃ tustici optare non
andeant. msi consuetudo p̾dubꝰ
uines om̃io fugrinos ascͥpti¬
cios colonos uł inquilmos su
ullo sexus munecodõnis. ł discͥ¬
mine . ad antiquos penates uͥ
ꝙ ẜ uos uendi oĩfariam ñ lia¬
idusurpent legis illusio ꝙ ĩori¬
ginarus sepe agitatum est.
ut ꝑnaportõne t̾re emptorit᷑¬
dica omius incegrifmdi cult
cultura adimatut. s tũ solidi¬
cas fundorum. ł certa porcio ⁊¬
tanti quo serin. ⁊ originani
tnͣseant qnͣci apud superiorẽ
dños et posẜores uł solidita¬
te uł inparte manserunt¶ et
emptor p̾cium ꝙ dedit amissũ
estimet. mnichominꝰ uendito¬
n adrepetendos ẜuos cũ agu¬
acõne eorum uendicat̾one cõ¬
catõm damus. longitp̃ris ũs¬
cripcõne subiota ¶Malefi¬
dinãz posẜorem eẽ nullus ã¬
biget qui aliquid ꝯlegum
ras collocantes cumemolu

Expanded text:
omini praediorum id quod terra praestat accipiant, pecuniam non requirant, quam rustici optare non audent, nisi consuetudo praedii hoc omnes omnino fugitivos adscripticios colonos vel inquilinos sine ullo sexus muneris condicionisque discrimine ad antiquos penates, ubi que servos vendi omnifariam non liid usurpet legis illusio, quod in originariis saepe actitatum est, ut parva portione terrae emptori tradita omnis integri fundi cultura adimatur. Sed cum soliditas fundorum vel certa portio tanti quoque servi et originarii transeant, quanti apud superiores dominos et possessores vel in soliditate vel in parte manserunt: et emptor pretium quod dederit amissum existimet, nihilo minus venditori ad repetendos servos cum agnatione eorum vindicatione concationem damus longi temporis praescriptione submota: mala fide namque possessorem esse nullus ambiget, qui aliquid contra legum ras collocantes cum emolu
Abbreviated transcription (Latin):
euar narchis. Impr
sigula territoria faciunt
starc concordiam a decuri¬
omb iudicio p̾sidum ꝓuin¬
ciarum. ydonei nomnientur.

Expanded text:
E IRENARCHIS. Impp.singula territoria faciunt stare concordiam, a decurionibus iudicio praesidum provinciarum idonei nominentur.
Abbreviated transcription (Latin):
diguirates eis qui niscrimis
sengradibrofficiituecelsitu¬
duus deponũt miliciam p̾be¬
atur custoditum fuisse dign¬
am meutõmꝯtineat hic qͦ¬

Expanded text:
dignitas eis, qui in scriniis seu gradibus officii tuae celsitudinis deponunt militiam, praebeatur, custoditum fuisse dignam mentionem contineat, haec q
Abbreviated transcription (Latin):
ediucius ad cuictorum¶ Ps¬
ꝑuiciem actuarii uu̾arioꝵ.
auitoritas tua cunitos eximi¬
merariorũis actuariorimmso¬
cietate precipiat abstiuere.
asq ab eorum omumione ⁊¬
disce de ꝙ si boc mointi custo¬
dur negłex̾nnt biisdem peĩs
seqũtib actuanos ñ ambig

Expanded text:
diutius ad cunctorum perniciem actuarii numerariorum auctoritas tua cunctos ex numerariis ab actuariorum societate praecipiat abstinere adque ab eorum communione discedere. Quod si haec moniti custodire neglexerint, isdem poenis se quib
Abbreviated transcription (Latin):
currat. ¶dem. amoiiiim.
crimarios.⁊nu̾arios offiois
magintudius tne inbemꝰ
nullatenus ĩ: postum ant
mutuam pocm̃am accipere
aut pollicericiꝙͣ pro publi¬
cis cogiexpensis quos nulsã
post depõitam miliciam in¬
quietudinem sustiñe nolumꝰ¬

Expanded text:
. Scriniarios vel numerarios officii magnitudinis tuae iubemus nullatenus in posterum aut mutuam pecuniam sumere aut polliceri cuiquam pro publicis cogi expensis : quos nullam post depositam militiam inquietudinem sustinere volum
Abbreviated transcription (Latin):
intra .l. num̾arios similiter
retro nu̾andos ĩnemũtur. Pp̃¬
passim. ⁊ pro suo libituadin
omĩa sane ꝯmointoria uł p̾¬
ceptiones ant enectõnes scu

Expanded text:
inta a num erario similiter retro numerandos inveniuntur, Ponpassim et pro suo libitu ex oOmnia sane commonitoria vel praeceptiones aut evectiones seu
Abbreviated transcription (Latin):
saudo
notis omiibr felix qͥ¬
amno libenti suscipimus statu¬
Sentes ut de inceps se quentibr
quins uniuscumsq sedulitas
principibrsinstalia inferant.¬
spe semper. i deferant

Expanded text:
ando votis conmunibus felix an devotionem animo libenti suscipimus statuentes, ut deinceps sequentibus annis uniuscuiusque sedulitas principibus suis talia ingerant semper et deferant
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o ann umus int̾uallo ꝯtinu¬
acõ int̾rumpatur illa adin¬
corib ad cartulariornm sol¬
licitudinem qm̃ semł dedignͣ¬
tisunt descendendidanda ucẽ¬
cia. itant orientalis quid̾ oͣct᷑
pro tp̃re. nũarus non insi ab
ros a nũario retro nũandos.¬

Expanded text:
tinuatio interrumpatur: nulla adiutoribus ad chartulariorum sollicitudinem, quam semel dedignati sunt, descendendi danda licentia: ita ut orientalis quidem tractus pro tempore numerariis non nisi ab viros a numerario retro numerandos
Abbreviated transcription (Latin):
urscitu ꝙ si exalienis quicꝙͣ
attibrad alteram ꝑtem illici¬
tam funit usinpacione tũslatũ¬
llis quiindicis culpani dissiła¬
tõne cexerit grauissimo siti
supplicio subiugandus. ¶d̾.
xcepcores omnes indicibus
ꝓmucialibrobsequentes qui
nec cobartalem nuliciamsus¬
tin̾e iudenturneq afisco ul¬
las conseqũter annonas ab
⁊si decuriones siit m̃iie pro¬

Expanded text:
uri, quod, si ex alienis quicquam actibus ad alteram partem illicita fuerit usurpatione translatum, is, qui iudicis culpam dissimulatione texerit, gravissimo sit supplicio subiugandus. D.Exceptores omnes iudicibus provincialibus obsequentes, qui nec cohortalem militiam sustinere videntur neque a fisco ullas consequuntur annonas, absi decuriones sint, minime pro
Abbreviated transcription (Latin):
u̾meciam ꝓuucie illius de qͣ
lis ponitur tractatori inspici¬
endi itidemq subscribendi a¬
liorini quo quicumeo trac¬
tent meadem subscripcõne
mencionc bñd a. ucc̃itatem in¬
cuub̾e. siquid autem siũ hac

Expanded text:
um etiam provinciae illius de qua disponitur tractatori inspiciendi itidemque subscribendi, aliorum quoque, qui una cum eo tractant, in eadem subscriptione mentione habenda, necessitatem incumbere. Si quid autem sine hac
Abbreviated transcription (Latin):
inpuincus singulis duo mi¬
merariiqui. itabularii col¬
locent᷑. ꝙ ad uiumi fiscał ar
te iõcinium ad alt̾mlargi¬
cionales ꝑtin̾e tituli inlranͣ.¬

Expanded text:
inciis singulis duo numerarii, qui et tabularii, collocentur, quo ad unum fiscalis arcae ratiocinium, ad alterum largitionales pertinere tituli iubean
Abbreviated transcription (Latin):
quorun modum fit̾ qñterin¬
gesẜint sub actorimitestifica¬
tonequos scire oz cunbus qͥ
debitores sunt se se adsoluci¬
onemẽẽretiuendos iusi omĩa
debita ip̃is fũint iudicantib
lariorum decet tt̃ omne ꝯclu¬

Expanded text:
quorum modum frequenter ingesserint sub actorum testificatione: quos scire oportet cum his qui debitores sunt sese ad solutionem esse retinendos, nisi omnia debita ipsis fuerint indicantibus lariorum decet tempus omne conclu
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatem non solumarꝰ¬
mis decorantani. Sz eciam
legibus oportet esse arna¬
et pacis rerte possit gubern
stat non solum inhostilibꝰ
p̾lus. s eciam perłimos trͣ¬
nntes calumpinantu
iniquitates exellat: ⁊ fiat

Expanded text:
maiestatem non solum armis decoratam, sed eciam legibus oportet esse armaet pacis recte possit gubernastat, non solum in hostilibus preliis, sed eciam per ultimos tramites calumpniancium iniquitates expellat et fiat
Abbreviated transcription (Latin):
ces exp̾ssum fu̾it ꝙ pp̃ nouacio¬
nem prioris obligonis ꝯuene¬
rit alioqͥu inan̾e ⁊pristinam ⁊
cuis cogno sc̾e ¶Lccͥamplius
hec obligaciones que consen
soluuntur ¶ Namsi ticius: isciꝰ
interse consenserint ut fundu
tusculanum empcuniseius ha¬
to neq fundo cradito placũit
int̾ eos ut disced̾etm ab ea ẽp¬
cemlib̾antur. ¶ Idem eẽt inlo¬

Expanded text:
es expressum fuerit quod propter novationem prioris obligationis convenerunt; alioquin manere et pristinam obertius cognoscere. Hoc amplius eae obligationes, quae consensolvuntur. nam si Titius et Seius inter se consenserunt ut fundum Tusculanum emptum Seius hato neque fundo tradito, placuerit inter eos ut discederetur ab empcem liberantur. idem est
Abbreviated transcription (Latin):
ligõnes soluñtur que crubis ꝯaese¬
sistunt. non eciam eet̾e consenta¬
neum euim iusum est. uerbis fa¬
ctam obligõm. posse alis u̾bis
dissolm. ¶Sz et io quod exalia
ita inꝑtem debiti acceptiło fĩpo
nulgo acquiliana appellatur
tollatiu stipłat̾o enim acquilia¬
na. renonat omnes obligatoes
quarimo rerum michi tecumi
erit quocum tu mecum hes te¬
nes possides possides ue doloue
malofecisti quo mnmis posside¬
as.qnͣtiquorearum rerum res
erit. tantam pecĩam dari stip¬
ulatus ẽ aulus aug̾ie spopõ¬
dit nũs. nẽgidius ¶ Itemex di¬
uerso nũs negidius int̾rogan¬
it aulum augerium. quicqund
tibilodiemo die per acquilia

Expanded text:
iones solvuntur, quae ex verbis consistunt, non etiam ceterae: consentaneum enim visum est, verbis factam obligationem posse aliis verbis dissolvi. sed id quod ex alia ita in partem debiti acceptilatio fieri vulgo Aquiliana appellatur,tollatur. stipulatio enim Aquiliana novat omnes obligationes quarumque rerum mihi tecum erit quodque tu meum habes tenes possides possideresve dolove malo fecisti, quo minus possideas: quanti quaeque earum rerum res erit, tantam pecuniam dari stipulatus est Aulus Agerius, spopondit Numerius Negidius. ’ item e diverso Numerius Negidius interrogavit Aulum Agerium: ‘ quidquid tibi hodierno die per Aquilian
Abbreviated transcription (Latin):
ligatõ ⁊ prima tollitur tnͣslata in
posterioreni adeo ut uit̾d̾ ꝙ licet
posterior stipłatõ inutilis sit tũ
luti siid ꝙ ticio tu debeas aptipil¬
lo sm̃ turoris aitẽ stipłatus fue¬
rit quo casures amutitur ¶Nã
prior debitor lib̾atu ⁊ posterior
obligõ nuilla ẽ non idem uiris ẽ
si a seruo quis stipulatus fu̾it¶Nã
ris ita demum nouatõ fit. si qͥd
inposteriorem scipłoirẽ nouifir
forte si condõ ant dies aut fide¬
nissor adiciatum. ant detraba¬
cur ¶ Qdͭ añt dicimus si con¬
dõ adiciatur nou atõnifĩ. sicin¬

Expanded text:
ligatio et prima tollitur translata in posteriorem, adeo ut inter-dum, licet posterior stipulatio inutilis sit, tamen veluti si id quod Titio tu debebas a pupillo sine tutoris auctoritate stipulatus fuerit, quo casu res amittitur: nam et prior debitor liberatur et posterior obligatio nulla est. non idem iuris est, si a servo quis stipulatus fuerit: naris, ita demum novatio fit, si quid in posteriore stipulatione novi sit, forte si condicio aut dies aut fideiussor adiciatur aut detrahatur. quod autem diximus, si condicio adiciatur novationem fieri, sic in
Abbreviated transcription (Latin):
re curialem ut eciamlib̾et fortuna i
dare eicodicillos admiinstratões¬
cõniset p̾parare eum intalib cõsti¬
tuti sedib antcinguł urbane p̾fec¬
tuit semoris rome et none indel lꝰ
ria quos om̃s subuobis fecit deus et
italib̾tate fri qͣtinus magno ꝓm̾e¬
n honore et moapentis nectiet clamo
ille honoratus quid̾ sit et̾ maxime cu
neat subantiq̃ fortuma soluui lucrat᷑
honoremetitagĩns agens deo et mm¬
peno qriugrant cum̃ ad menorai
prioris tñsquillitatis educens. Sicq
tuna nez consuetis. ⁊ eifunctõnib pri¬
uaus curialemeteiqui h̾̃ ꝓnĩuit eci¬
am p̾sentem addens fortim quiiostẽ¬
deus honoratõurialns curialibr dig¬
ntate solunimo p̾cedentrm. ¶Que
igitur placuermut nobis tnacelsitu

Expanded text:
re curialem, ut etiam liberet fortuna, dare ei codicillos administrationis et praeparare eum in talibus constitui sedibus aut cinguli urbanae praefecturae senioris Romae et novae videlicet rici, quos omnes sub nobis fecit deus, et ita libertate frui, quatenus magno promeriti honore, et in carpentis vecti et clamorille honoratus quidem sit et maximae curneat sub antiqua fortuna solum lucratus honorem et ita gratias agens deo et imperio, quia migravit eum ad meliora prioris tranquillitatis educens. Sitquetuna neque consuetis ei functionibus privans curialem, et ei qui hoc promeruit etiam praesentem addens fortunam et ostendens honoratiorem et aliis curialibus dignitate solummodo praecedentem. Quae igitur placuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
abs lege si uelegis latõne consist̾e
cus eratquedamp̾fcũre sigura ꝗͣ
hon̾ariam uocabant codicilł ab in¬
perio supereamcollatis. hnͣc aũt ita
nommabuͣt urnicb̃ aliud insi pu¬
rum honorembiis quib p̾bebat᷑.
conferret. que cimales ñ lib̾abat
fortunacunali insiquis eum ipõ
opere ministrass. i sicut de clarissi¬
mis magr̃is militum indebimus.
qruullus ex magist̾io armorimi
punu̾o magistro ninmlicie codi¬
cilli solamp̾bent digintatẽ fortu
nañlibantes siceciam in ip̃a p̾fec¬
tura sifutimis sir aliquis lib̾ hiꝰ¬

Expanded text:
islatione consistere. us erat, quaedam praefecturae figura quam honorariam vocabant, codicillis ab imperio super ea collatis; hanc autem ita nominabant, ut nihil aliud nisi purum honorem his quibus praebebatur conferret: quae curiales non liberabat fortuna curiali, nisi quis eam ipso opere ministrasset. Et sicut de gloriosissimis magistris militum videbimus, quia nullus ex magisterio armorum puri vero magistrorum militiae codicilli solam praebent dignitatem fortuna non liberantes, sic etiam in ipsa praefectura, si futurus sit aliquis liber h
Abbreviated transcription (Latin):
soror ¶Item fr̃is patrueł.uł so¬
roris patruelis consobrim etꝰ
sobrine. ⁊ amittimi.⁊ amiitine
filius filia pͥor ꝯsobrͣmꝰ sobrm̃¬
.i.hii sifnt patrui magni amit¬
te magne. auũculi magni ma¬
t̾t̾e magne. filius filia ¶ Sexto
gradusnut supͣ critauus trita¬
na. inf̾ra trinepos triueptis ex
tuͣsuerso frĩs sororis qr abnepoᷤᷤ
ab neptis. ⁊ ꝯuenient̾ ab patru¬

Expanded text:
soror, item fratris patruelis sororis patruelis, consobrini et consobrinae, amitini amitinae filius filia, proprior sobrinus sobrina hi sunt patrui magni amitae magnae avunculi magni materterae magnae filias filia. Sexto gradu sunt supra tritavus tritavia, infra trinepos trineptis, ex transverso fratris sororisque abnepos abneptis et convenienter abpatru
Abbreviated transcription (Latin):
gradus cognatõnis nũcntur¬
sufficiat. nam exhus palamest
na gradum adiciat ut longe
faclius sit rend̾e quoz quisz gya¬
dusit qmͣ ꝓpria agnatõnis apͥ¬
pelłone quĩqmͣ denotarr ¶ agnͣ¬
tõn̾is quor gradus eodem no¬
ãcultatafide qmͣ peraures aĩs
hominũ infigitur. iõ nccͣ rium
diuimus posr namatõmgrad¬
mimeciam eos p̃sentilibro ĩscri

Expanded text:
gradus cognationis numerentur. namque ex his palam est na gradum adiciat, ut longe facilius sit respondere, quoto quisque gradu sit, quam propria cognationis appellatione quemquam denotare. Adgnationis quoque gradus eodem mooculata fide quam per aures animis hominum infigitur, ideo necessarium duximus post narrationem graduum etiam eos praesenti libro inscri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie sratres patrueles uo¬
cari. ¶di aũt ex duob fr̾ibꝰ
filie uascunt᷑. sorores patru¬
ex fr̃e i sorore ꝓgnantur nt
annitinos ꝓprie dici putãt¬

Expanded text:
proprie fratres patrueles vocari. Si autem ex duobus fratribus filie nascuntur, sorores patruex fratre et sorore progenerantur, amitinos proprie dici putant
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinei appellantur ¶t
siquis ex cet̾is agnatistis
ueluti p̃r aut fr̃ aut pacruus.
aut denide is qui longiore gͣ¬
¶Cctmͣ iut̾ masculos qui d̾
agnatõius iir̃ k̾rditas ⁊

Expanded text:
nsanguinei appellentur: item si quis ex ceteris adgnatis tuis, veluti frater aut patruus aut denique is qui longiore grCeterum inter masculos quidem adgnationis
Abbreviated transcription (Latin):
amuta est pr̃is soror mater¬
apud quosdaui oera appel¬
lautur ¶Quarto gradu
ab auus abania. Intra ab¬
nepos ab neptis extuͣsũso
fr̃is sorons q nepos neptis
sobrinus consobrina idem

Expanded text:
amita est patris soror, materapud quosdam τηθἰς appellatur. Quarto gradu supra abavus abavia, infra abnepos abneptis, ex transverso fratris sororisque nepos neptis , consobrinus consobrina id est
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Itaq eodem pr̃enati fr̃es⁊
agnati sibisunt. qui.i ꝯsangͥ¬
nei uocantur. nec requir icur
fr̃b procreatisunt. qui ecia
consobrim bocantin: quat̾er
etiamad plures gradus ag¬
natõnis ꝑuenire potu̾imus
¶Ien quo qui post mortem⁊

Expanded text:
itaque eodem patre nati fratres agnati sibi sunt, qui etiam 'consanguinei' uocantur, nec requiritur, fratribus procreati sunt, qui etiam consobrini vocantur. qua ratione etiam ad plures gradus adgnationis pervenire poterimus. hi quoque, qui post mortem
Abbreviated transcription (Latin):
exint¶ acuecillud quid̾ inter¬
estuttum cułilis. anuatural
sit obligõ cui adiciatur fide iꝰ¬
sor abeo quiḋnt ꝓserno quo¬
q obligetur. sine exͣneus sit
qui fideuussorem a seruo acci¬
piat. sinc ip̃e dominus in idi
quid̾ sibi nacurałr debetur.
fideitissornontiũ̃ pe obligat᷑
cum reliquit ¶ Fideiissor ⁊ p̾ce¬
de obligõmisequi põt. ¶Si p̃
lures sint fidenissores qͦt qͦt
erunt nũo singulari insolid̃
tenent᷑. Itaq lib̾m est credito¬
ri ꝗquouelit solidumpet̾e. S
ex epła diui adriam cõpelłr.
creditor asingulis qui soluẽ¬
do sunt litis contestatt tp̃rꝑ
ribr eo tp̃rsoluendo nõ sit. lat
cet̾os  Pon̾at ¶Szetsi ab uno
fideuissore credicortotum cõ¬
secutus fu̾nit huius solius detri¬
ri noupossmit ut plus debeat
qmͣ debeat is debitor proquo
obligantur. ¶Ncunieorim
obligõ accessio est principalꝰ
obligõnis. Necplus in acces
debeant obligari possunt. Itͣ¬
miserit: ⁊ fidenussor in .u. rette

Expanded text:
erint. ac ne illud quidem interest, utrum civilis an naturalis sit obligatio cui adiciatur fideiussor, adeo quidem ut pro servo quoque obligetur, sive extraneus sit qui fideiussorem a servo accipiat, sive ipse dominus in id quod sibi naturaliter debetur. Fideiussor non tantum ipse obligatur, tum relinquit. Fideiussor et praecedere obligaties sint fideiussores, quotquot erunt numero, singuli in solidum tenentur. itaque liberum est creditori, a quo velit solidum petere. sed ex epistula divi Hadriani compellitur creditor a singulis qui modo solvendo sint litis contestatae temporibus eo tempore solvendo non sit, hoc ceteros onerat. sed et si ab uno fideiussore creditor totum consecutus fuerit, huius solius detriari non possunt, ut plus debeant, quam debet is pro quo obligantur: nam eorum obligatio accessio est principalis obligationis nec plus in accessdebeant, obligari possunt. itamiserit, fideiussor in quinque recta
Abbreviated transcription (Latin):
¶Redet sigrece dixerit pro eo
In scipulacionibus fiderus¬
sorum sciendum est genera¬
licer hoc accipi.nt quod cuinz
scriptum sit quasi actuu ui¬
de atun ̃ io actum. Ideoͣq cõ¬
stat siquis se scripserit fide¬
ussisse iuderi omnnia sollẽp¬
iuter acta.

Expanded text:
ed et si φημί dixerit, pro eo In stipulationibus fideiussorum sciendum est generaliter hoc accipi, ut, quodcumque scriptum sit quasi actum, videatur etiam actum: ideoque constat, si quis se scripserit fideiussisse, videri omnia sollemniter acta.
Abbreviated transcription (Latin):
ro eo qui ꝓmitit solẽt
alu obligariqui fide¬
nissores appellantur
quos honͣmes accipere solẽt
oumoirantut diligencine
sibi cantimisit ¶Mom̃ib
aũt obligõmbr assumi pos¬
sund i. siu̾e resĩ uerbis. sm̃¬

Expanded text:
ro eo qui promittit solent alii obligari, qui fideiussores appellantur, quos homines accipere solent dum curant ut diligentius sibi cautum sit. In omnibus autem obligationibus adsumi possunt, id est sive re sive verbis s
Abbreviated transcription (Latin):
olidos uetum prin¬
opum ueneratõe
foruatos itatra¬
di ac suscipi ab emeutibꝰ
⁊distrahentib iubemns ⁊
ut nulla omĩo refragacio¬
ns oriatur mat̾ia m̃o si de¬
biti pondis sint ĩ spẽi pprie
łr fecexint auͣt leuit̾ in se
uindicandum. ¶dem.¬

Expanded text:
olidos veterum principum veneratione formatos ita tradi ac suscipi ab ementibus et distrahentibus iubemus, ut nihil omnino refragationis oriatur, modo ut debiti ponderis sint et speciei probae: er fecerint, haud leviter in se vindicandum.
Abbreviated transcription (Latin):
onsulatus nom̃. ⁊ cã pͥscis si qͥ¬
demromianis adu̾sus hosti
corum ĩpussimoꝵ tnͣsponens bellandi
⁊pacificandipotẽstatem adlargitatẽ
solam c̾am consulib mutuanit. et
hũcso temꝑatam.⁊ ordinatam m̃su¬
ran qr non excedentem paulatun uo
quid itap̃sumptuose cãm aggressi
sunt ut suamquid̾ ederent magnam¬
mitatẽ. nontũcogitarẽt. qr exemplũ
aliud ñ hũint. ñ enim ad płimos ueĩt¬
sbe magintudo cnͣscendẽs eciamina¬
gnficenciam aĩe non m̃surã rei.s
ppria magnitudine prouemens¬
⁊ Qrma igitur indemꝰ ꝑicł̾itari cõsu¬
prolixis.⁊ admissesimũ ꝓpe annũt
ueniens cũ romanorũ republica
pululauit. pp̾eacredidimus oport̾e
com ꝯp̾lendere. ⁊ inmensitatẽ eius
recidentes adbñ placitas consula¬
res statũe expensas qͣtenus continu
ciauo ita imꝑatoꝵ exmno scripta
prima funt igitur. ⁊ post p̃dc̃am cõ¬
stitutdõm ĩuenimus quͣ quid̾kñc
sequentes nichilsparg̾e populo⁊

Expanded text:
onsulatus nomen et causa priscis quidem Romanis adversus hostiuorum transponens bellandi et pacificandi potestatem ad largitatem solam causam consulibus mutavit et hanc temperatam et ordinatam mensuramque non excedentem. Paulatim vero quidam ita sumptuose causam aggressi sunt, ut suam quidem ederent magnanimitatem, non tamen cogitarent quia exemplum aliud non haberent. Non enim ad plurimos vee magnitudo transcendens etiam magnificentiam animae, non mensura rei sed propria magnitudine proveniens. Quia igitur videmus periclitari consuprolixis et ad millesimum prope annum veniens cum Romanorum republica pullulavit, propterea credidimus oportere causam comprehendere, et inmensitatem eius recidentes ad beneplacitas consulares statuere expensas, quatenus continuaciano itaque imperatorum eximio scripta prima fuit. Igitur et post praedictam constitutionem invenimus, quoniam quidam hanc sequentes nihil spargere populo
Abbreviated transcription (Latin):
qui de officio emmenci¬
um potestatum uuo⁊
pendiorimi ⁊ cuiticulis en¬
gere purpuram neu̾ariq
p̾ceptisunt nilli ꝓrsus eoꝵ
qui prouincialia officia peg¬
exiuit m̃squillitatis nr̃e ⁊¬
muricemadorare sit liberu.
omimim suffragiorimiob¬

Expanded text:
qui de officio eminentium potestatum numero stipendiorum et curriculis evgere purpuram venerarique praecepti sunt, nulli prorsus eorum, qui provincialia officia peregerunt, tranquillitatis nostrae muricem adorare sit liberum, omnium suffragiorum ob
Abbreviated transcription (Latin):
ut̃ uulicie quodam m̾osociati.
excubus aque custodiende ĩces¬
sant inb̾eant nec muneribr a¬
lus occupcntur. Idem.
hus qui aquͣsibi depublicis
aq̃ ductib. senfontib p̾bi desi¬
derant promulgatam. hac ⁊̃
lege iusuafiruitate durare
scmus ¶ Quatenus nemo ui
mlã sacratissima cuntatt uł
inꝓuincus. sine diuinis apici¬
bus desacro epłqrum scrimo
more solito edendis.⁊ iudicio
tue celsitudinis uł alus quo¬
run ĩt̾est intimatis uł intim¬
andis aqͣ depublico aq̃ ducta
seu fonte trab̾e ꝑmutatur u
¶hus quor qui nra uissa uiola¬
u̾int. seu molare concessernita
denarum librarum auri cõdẽp

Expanded text:
ut militiae quodammodo sociati excubiis aquae custodiendae incessanter inhaereant nec muneribus aliis occupentur. ZENO his, qui aquam sibi de publicis aquaeductibus seu fontibus praeberi desiderant, promulgatam hac etiam lege in sua firmitate durare sancimus, quatenus nemo vel in hac sacratissima civitate vel in provinciis sine divinis apicibus de sacro epistularum scrinio more solito edendis et iudicio tuae celsitudinis vel aliis quorum interest intimatis vel intimandis aquam de publico aquaeductu seu fonte trahere permittatur: his, quicumque nostra iussa violaverint seu violari concesserint, denarum librarum auri
Abbreviated transcription (Latin):
mcipientibr nob exponere
iura ppłiomam. itꝯ mari¬
me indentur possetradi cõ¬
modissime. siprimo leu
ac simplici ma post deide
diligentissima atq exac¬
tissima int̾ pretatõnesin¬
gula tradant.Alioqͥusina¬
tim abuncio rudem iadhͣ
infirmũ aĩmũ stodiosi mł¬
titudĩe acnanetate rerum

Expanded text:
ncipientibus nobis exponere iura populi Romani ita maxime videntur posse tradi commodissime, si primo levi ac simplici, post deinde diligentissima atque exactissima interpretatione singula tradantur. alioquin si statim ab initio rudem adhuc et infirmum animum studiosi multitudine ac varietate rerum
Abbreviated transcription (Latin):
c̃niinus exornandam iam
sius uirtutib coronatam.
igitur lar quoq metro rou¬
t̾anam h̾at digintatem cy¬
ro nichildenre suo de roget
sit illa mater proninciema¬
iorum nr̃orũ bñficiormr̃o et¬

Expanded text:
ernimus exornandam iam suis virtutibus coronatam. igitur haec quoque metropolitanam habeat dignitatem. Tyro nihil de iure suo derogatur. sit illa mater provinciae maiorum nostrorum beneficio,
Abbreviated transcription (Latin):
quolzłio modo decisi sunt ¶¬
minencia igitur tuaq̃ pexp̾sentẽ
legem inppetium ualicuramino¬
strasauxit tñsquillitas edõs qui
de alienatõneriem¬

Expanded text:
mo modo decisi sunt. Eminentia igitur tua quae per praesentem legem in perpetuum valituram nostra sanxit tranquillitas edictis quDE ALIENATIONE E
Abbreviated transcription (Latin):
¶ouuo ante hnc legem ptulimus
nt testõr.aut manu ppria qut per
testes nomina b̾rdum scribat in
moĩ sb̾tilitate płima test̾a destrue¬
ta testatoribr nõ nalentib lomꝰ¬
modi custodi sb̃tilitatem ant for¬
san uolentibescireoliquos suam
noluntatem inbemus licenciam
quid̾ eẽ nolentibus ł cernare in
etudinemrestentur. eciansicr

Expanded text:
o ante hoc legem protulimus, ut testator aut manu propria aut per testes nomina heredum scribat in modi subtilitate plurima testamenta destructa, testatoribus non valentibus huiusmodi custodire subtilitatem aut forsan nolentibus scire aliquos suam voluntatem, iubemus licentiam quidem esse volentibus haec servare in etudinem testentur, etiam sic
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ que postea ꝑuenerũt ꝑuenire
uine legati reliquerit. ⁊ sp̾aliter
dix̃st nullotempore hũc remalie¬
nori.sz ant apud l̃rdes. ant ap̾
succ̃ores illius anreluta est ꝑma

Expanded text:
quam quae postea pervenire ue personae nomine legati reliquerit et specialiter dixerit nullo tempore hanc rem alienari, sed aut apud heredes aut apud successores illiu
Abbreviated transcription (Latin):
biles nihus erunt macris &
brditas quiͣius inmilicia dela¬
casit ad peculium castrense ñ
ꝑtinet. ⁊ncastrensi u̾o peculi¬
o p̾dium donatum non eẽ con¬
stat. quĩ uis empta exdastrẽ¬
si peculio p̾dia eius conditõis
rrat qui tibiper. beat. Idem.
inresacramenti solutus ẽẽs
inchomiinus uulites mpotesta¬
tr parentum. s peculium castrẽ¬
se pprium hñt. nec meo ius mil¬

Expanded text:
biles in his erunt. Matris autem hereditas, quamvis in militia delata sit, ad peculium castrense non pertinet. In castrensi vero peculio praedium donatum non esse constat, quamvis empta ex castrensi peculio praedia eius condicionisrrat, qui tibi persuasit, quod iure sacramenti solutus es. minus milites in potestate parentium, sed peculium castrense pr
Abbreviated transcription (Latin):
tuusfint eo tempore qͥ
quedam nomine enis
emistieatua eẽ nondubitat᷑
pocullo autrui castrensi cedñt
res mobiles que enuti ĩ unlici¬

Expanded text:
tuus fuit eo tempore, quo quaedam nomine eius emisti, ea tua esse non dubitatur. Peculio autem castrensi cedunt res mobiles, quae eunti in militi
Abbreviated transcription (Latin):
cius pocius incastrensi peculio
ate es ꝑte q̃itam inderi rons ẽ
eterm pegrinatõnis labor
scciatus ⁊uulicie eius. ⁊ obcũ¬
dorum imieriun consorcim
affectõni fraterne uon incertũ
addidisse qͥm̃mno ince mutna ⁊¬
cariores in uicensibi reddidis
defuntto peculum enis penes
prem remansisse ñ h̃rditatẽ

Expanded text:
ius potius ex castrensi peculio ate es per te quaesitam videri rationis est. Etenim peregrinationis labor sociatus commilitii eius et obeundorum munerum consortium adfectioni fraternae nonnihilum addidisse, quin immo vice mutua cariores invicem sibi reddidissdefuncto peculium eius penes patrem remansisse, non hereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecuti siit. id ad dominũ ꝓpͥ¬
eta̾tis ꝑtineat. ¶ Itaq sus̾ ser¬
nus h̃rs insticutus sit. legatũ¬
ue quid ei. ant donatum fu̾it. ũ¬
tis ꝯcquiri. ¶ Item placet nõ¬
bis.⁊ deeo qui anob bonafide
possidetur. siuĩ isliber sit sine
alienus ẜnus. ꝙ em̃ placiit
de usufructu ario idem placet
⁊ debone fidei posẜore. Itaq¬

Expanded text:
persecuti sunt, id ad dominum proprietatis pertineat. itaque si is servus heres institutus sit, legatumve quid ei atis adquiritur. Idem placet de eo, qui a nobis bona fide possidetur, siue liber sit siue alienus seruus: quod enim placuit de usufructuario, idem probatur etiam de bonae fidei possessore: itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ali conscõne emissa:llibis ⁊
repercimus ⁊ pr̃ibr debitimre¬
ctit̃ et .i. anobis ẽ ut siquid
ex. repris ei obueniat. hec se¬
cund antiquam obseruacio¬
nem totim parcuti acqunti

Expanded text:
ne emissa et liberis pepercimus et patribus debitum recitum etenim a nobis est, ut, si quid ex re patris ei obveniat, hoc secundum antiquam observationem totum parenti adqui
Abbreviated transcription (Latin):
eos sernos inquib usiun¬
mines liberos ⁊sernos ali¬
enos quos bon a fide possi¬
detis dequib singulis di¬
ligencius dispicĩamus.⁊
Igitur lib̾i uriutrius sexꝰ
quos in potestate betis. o¬
lim quid̾ quicquid ad eos
puem̾at. exceptis indelili¬
cet castrensib peculus h̃n
parentibrsnis acquire¬
bant isme ulla distincti¬
one.⁊ hoc ita parentum fie¬
bat ut eẽt eis  liia quod
per uium ul unameoru
exneo dare ueluendere. ł
quocũ mõ nolũant app¬
licare. ar alienare ꝙ nob

Expanded text:
eos seruos, in quibus usumhomines liberos et seruos alienos, quos bona fide possidemus. de quibus singulis diligentius dispiciamus. Igitur liberi vestri utriusque sexus, quos in potestate habetis, olim quidem, quidquid ad eos pervenerat exceptis videlicet castrensibus peculiis, hoc parentibus suis adquirebant sine ulla distinctione: et hoc ita parentum fiebat, ut esset eis licentia quod per unum vel unam eorum extraneo donare, vel vendere vel quocumque modo voluerant applic
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ fu̾it quitradidit uł n̾su¬
capionẽ uł longitp̃ris p̃scrip¬
cionem si dñs nõ sit ¶bacte¬
nus cantis per adinouuisse su¬
fficiat. qmͣ ad mod̾ singule
gatoꝵ nis quo ⁊ ipõ nire sing

Expanded text:
minus fuit qui tradidit, vel per usucapionem aut longi temporis praescriptionem, si dominus non sit. Hactenus tantisper admonuisse sufficiat, quemadmodum singulae gatorum ius, quo et ipso si
Abbreviated transcription (Latin):
emancipatõmsfunhuma¬
nũ quid ħ accidebat. nt fili¬
nõ reꝵ suarum ex hacemã¬
cipatone diño proparte de¬
frandetur.⁊ꝙ honoris eiex
lx emancipatõne additium
rerum dum nutõm detͦiesc̃¬

Expanded text:
emancipationis, et inhumanum quiddam accidebat, ut filius rerum suarum ex hac emancipatione dominio pro parte defraudetur, et, quod honoris ei ex emancipatione additum rerum deminutionem decresc
Abbreviated transcription (Latin):
nerti ꝙͣ al̾item ex alia c̃a sibi
sumfructum quid̃ p̃ris acqͥt
dominũ antemapud eunr
remaneat. nequodeisins la¬
borib uł ꝓspera fortuna acir¬
ssit. ħ̃ ialux ꝑueniens lu¬
ituosum ei ꝓcedat. ¶Latͥquo¬

Expanded text:
verti?: quod autem ex alia causa sibi usum fructum quidem patri adquirat, dominium autem apud eum remaneat, ne, quod ei suis laboribus vel prospera fortuna accessit, hoc in alium perveniens luctuosum ei procedat. Hocqu
Abbreviated transcription (Latin):
ominus eius permonet tes¬
camentum ¶Cccuͣs autem
non põt face testamĩtum n¬
duxiteius qui apndbo tes
duminciuitate fuerat fecit
siueredierit. ualetiure post¬
lictumii. siue illic decessent
ualz exlege cornelia.

Expanded text:
minus eius remanet testamentum. Caecus autem non potest facere testamentum nintroduxit. Eius, qui apud hostes dum in civitate fuerat fecit, sive redierit, valet iure postliminii, sive illic decesserit, valet ex lege Cornelia.
Abbreviated transcription (Latin):
gis seu̾itatem congmenti
pena ulciscetur ¶dem.
litate fungitur serinm cuũi
litatem aspirasse ꝓspex̾it ob
uolatomsermili macula cu¬
rie dignitatem congruenti
peua asficiet ¶Siu̾o cũ opĩo¬
ne publica mir eius ꝓlib̾aba¬
betur ex decurione procreatꝰ.
ad capesçenḋ honorem erro¬
re lapsus ꝓcesẜ̾ it domino tu¬
ocum subiugabit. ¶mpr¬

Expanded text:
gis severitatem congruenti poena ulciscetur. Idem litate fungitur servum tuum elitatem adspirasse perspexerit, ob violatam servili macula curiae dignitatem congruenti poena adficiet: si vero, cum opinione publica mater eius pro libera haberetur, ex decurione procreatus ad capessendum honorem errore lapsus processit, dominio tuo eum subiugabit.
Abbreviated transcription (Latin):
usurpatis ne cardat. eciam si ul¬
tronea nr̃alibertate iusgende ꝓ¬
nĩcie. uł militis sendignitatis.
criuspiamsibi iactan̾it fusse
delatum. de hinc unun̾sis solact¬
is condõnis qmͣ sp̾uerat defra¬
ndatus. nequid eorum oĩo q̃
perse uł perinterpoĩtam ꝑsonã
possit acquit̾e prumpili tm̃ mu
mnis implere cogacu moram¬
alibr cuntatib inquanatus ẽ
in laesurus.Ita .s. ut leciam hii
qui post impletam talem mili¬
ciam ꝙl miliciedignitatis su

Expanded text:
si ultronea nostra liberalitate ius gerendae provinciae vel militiae seu dignitatis cuiuspiam sibi iactaverit fuisse delatum. Dehinc universis solaciis condicionis quam spreverat defraudatus, ne quid eorum omnino per se vel interpositam personam possit adquirere, primipili tantum munus implere cogatur: mox curialibus civitatis, in qua natus est, inhaesurus, ita scilicet, ut etiam ii, qui post impletam talem militiam quodlibet militiae dignitatisve
Abbreviated transcription (Latin):
tiq uestimi uenditores apotłae¬
carios eciam crtos q instituto¬
res aliarummercium. quibro
ergast̾ii ad s̾entes iubemius ã
promucialib offiais se mon̾r
ut om̃is honoratq nuliciacõ¬
tagione hnius segrege. Ide̾.
ullum exprumpilaribruullũ
exprincipe cohorralis officuuł
ad aliam posse miliciam aspira¬
ic. ł ministeris sibiopublicã
ntilitatem blandiriał ad quil
aliam dignitatẽ ad iudicium p̾¬
t̾itistatus accedere concedimꝰ¬
Qd̾ si ꝯͣ hñc saluberrimam form̃
rynsa celestia quedam milioa
aut digintas andact᷑ eliciatur
proingestis br̃i eciamsisp̾ali⁊
annotatõne nr̃e indulgencie
eam optimisse indeaturnec i¬
ad sercionem eiquo quo m̃opa¬
t̾e qui se memoratis artib pis
studet ꝯmoditate subtrabere
s statim cuntatis. uude oriumdꝰ
est. curie tradi p̾cipimus. ¶m

Expanded text:
tique vestiumve venditores, apothecarios etiam ceterosque institores aliarum mercium quibuscumque ergasteriis adhaerentes iubemus a provincialibus officiis removeri, ut omnis honor atque militia contullum ex primipilaribus, nullum ex principe cohortalis officii vel ad aliam posse militiam adspirare vel ministeriis sibi contra publicam utilitatem blandiri vel ad quamlibet aliam dignitatem ad praeiudicium praeteriti status accedere concedim hanc tam saluberrimam formam vel responsa caelestia quaedam militia aut dignitas audacter eliciatur, pro ingestis haberi, etiamsi speciali adnotatione nostrae indulgentiae eam obtinuisse videatur, nec adsertionem ei quoquo modo patere, qui se memoratis artibus publicae studet commoditati subtrahere, sed statim civitatis unde oriundus est curiae tradi praecip
Abbreviated transcription (Latin):
łr.s ad conditõm ppriamre¬
talem ip̃nis sratum ꝓcrcatiꝙͣ
coborti debetur ualeant decliñ¬
re. s nec ad aliam cobortalm᷑
uł cohortalimfilius audeat ɨ¬
ꝯspirare fortimamanmaio¬
rum suorũ exempla p̾uidicãt

Expanded text:
sed ad condicionem propriam retalem ipsius statum procreati quod cohorti debetur valeant declinare. Sed nec ad aliam cohortalinus vel cohortalini filius audeat adspirare fortunam, cui maiorum suorum exempla praeiudicant
Abbreviated transcription (Latin):
talibrsyrie priulia que a
diudio diciano porrettasũt.
atq concessanos quo porre¬
xis ato nnbemus eos nõ
ad sollicituonĩẽ bastage nõ
adfimtõmnanculariamde¬
uocandos nõ multos curiali¬
becetibrascribendos. u̾m per¬
arto labore milicie post pͥmi¬
dulitate funtionem rñsacta
p̾rogatulam hus recusacio¬
nis offerimius. ¶dem coro¬

Expanded text:
Syriae privilegia, quae a divo Diocletiano porrecta sunt atque concessa, nos quoque porreximus ac iubemus eos non ad sollicitudinem bastagae, non ad functionem naviculariam devocandos, non invitos curialibus coetibus adscribendos, verum peracto labore militiae, pastus primidulitate functione transacta praerogativam his recusationis offerrimus. D.
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ ip̃is quihuiꝰ legis auito¬
ridateciuitatũ obsequio a¬
aggant utsiquos cuiales
prccinio prinapaluum ĩ ne¬
rant ut et ip̃is iłibr officus de¬
putatis careant ĩpetracis. m¬

Expanded text:
quam ipsis, qui huius legis auctoritate civitatum obsequio adgregantur, ut, si quos curiales patrocinio principalium invenerant, ut et ipsi similibus officiis deputati pareant impetratis.