comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
GE. nc̃ uideamꝰ ubi sit qͦsi qđ dam hominis exterioris in¬
teriorisq confinium. Quicquid enim habemꝰ in animo
commune cũ pecore : recte ad huc dr̃ ad exteriorem ho¬
minem ꝑtinere Non enim solũ corpds ħomo exterior
deputabitur : sed adiuncta quadam uita sua qua com¬
ꝑages corporis & om̃s sensus uigent. quib instructus. ẽ.
ad exteriora sentenda Quorum sensorũ imagines infixe in memo
minem ꝑtinens. atq in his omnib non distamus apecore : nisi qđ figura
corporis non ꝓni sed erecti sumus. Qua in re admonemur ab eo qui
nos fecit ne meliore nr̃i parte id.ẽ. ammo similes pecoribus simꝰ:
a quib: corporis erectione distamus. non ut in ea quae sublimia st̃
in corporib animum ꝓiciamus. Nã uł intalib quietem uoluntati
appetere : ꝓsternere. ẽ. aniam Sed sicut corpus ad ea quȩ st̃
excelsa corporum. io . ẽ. ad caelestia naturaliter erectũ. ẽ: sic
animus quae substantia spirituał . ẽ. ad ea quae st̃ in spiritualib

Expanded text:
ge nunc, videamus ubi sit quasi quoddam hominis exterioris interiorisque confinium. Quidquid enim habemus in animo commune cum pecore, recte adhuc dicitur ad exteriorem hominem pertinere. Non enim solum corpus homo exterior deputabitur, sed adjuncta quadam vita sua, qua compages corporis et omnes sensus vigent, quibus instructus est ad exteriora sentienda: quorum sensorum imagines infixae in memohominem pertinens. Atque in his omnibus non distamus a pecore, nisi quod figura corporis non proni, sed erecti sumus. Qua in re admonemur ab eo qui nos fecit, ne meliore nostri parte, id est animo, similes pecoribus simus, a quibus corporis erectione distamus. Non ut in ea quae sublimia sunt in corporibus animum projiciamus; nam vel in talibus quietem voluntatis appetere, prosternere est animum. Sed sicut corpus ad ea quae sunt excelsa corporum, id est, ad coelestia naturaliter erectum est; sic animus, qui substantia spiritualis est, ad ea quae sunt in spiritualibus
Abbreviated transcription (Latin):
si seruari mea dispotio potuisset: essent ꝓfecto. Et si easdem sententias
habentes multo tam̃ enodatiores atq planiores quantũ rerũ tantarũ
explicandarũ difficultas & facultas nr̃a pateretur. Sunt autẽ qui
primos quattuor uel potius quinq etiam sine proemiis habent: & duode¬
cim sine ex trema parte ñ parua. Sed si eis hȩc editio potuerit unotesce¬
re om̃ia si uoluerint & ualuerint emendabunt . Peto sane ut hanc epłam
seorsum quidem : sed tam̃ ad caput eorũdem libroꝵ iubeas ante poru.

Expanded text:
si seruari mea dispositio potuisset, essent profecto etsi easdem sententias si seruari mea dispositio potuisset, essent profecto etsi easdem sententias habentes multo tamen enodatiores atque planiores, quantum rerum tantarum explicandarum difficultas et facultas nostra pateretur. sunt autem, qui primos quattuor uel potius quinque etiam sine prooemiis habent et duodecimum sine extrema parte non parua. sed si eis haec editio potuerit innotescere, omnia, si uoluerint et ualuerint, emendabunt. peto sane, ut hanc epistulam seorsum quidem sed tamen ad caput eorundem librorum iubeas anteponi.
Abbreviated transcription (Latin):
admus & uerus est. libros uiuenis in choaui: senex edidi:
Omiseram̃ quippe hoc opus postea quã cõperi p̾reptos michi. eẽ siue
subreptos ante quã eos absoluerẽ & retraetatos ut mea dispo
rat expolirẽ. Non enĩ singulatĩ sed om̃s simul edere ea ratione decre¬
uerã : qm̃ p̃cedentib consequentes in quisitione ꝓficiente nec tuntur
Cũ ergo ꝑeos homines qui priusquã uellẽ ad quosdã illoꝵ ꝑuenire
potuerunt dispositio mea nequiuisset impleri: in terruptã dicta¬
tionẽ reliquerã cogitans hoc ipsum in aliquib scriptis meis conqueri.
t scirent qͥ possent ñ ame fuisse eosdem libros editos. sed a.
priusquã michi editione mea digni uiderent᷑. Uerũ multof fr̃m
uehem̃tissima postulatione. & maxime tua iussione cõpulsts. opus tam
sed ut potui. ne ab illis qͥ subrepti iã inmanus hominũ exierant plu¬
rimũ discreparent. Uenerationi tuȩ ꝑfiliũ nr̃m condiaconũ caris

Expanded text:
mus et uerus est, libros iuuenis inchoaui, senex edidi. omiseram quippe hoc opus, posteaquam comperi praereptos mihi esse siue subreptos, antequam eos absoluerem et retractatos, ut mea dispositio fuerat, expolirem. non enim singillatim sed omnes simul edere ea ratione decreueram, quoniam praecedentibus consequentes inquisitione proficiente nectuntur. cum ergo per eos homines, qui, priusquam uellem, ad quosdam illorum peruenire potuerunt, dispositio mea nequiuisset impleri, interruptam dictationem reliqueram cogitans hoc ipsum in aliquibus scriptis meis conqueri, ut scirent, qui possent, non a me fuisse eosdem libros editos sed ablatos, priusquam mihi editione mea digni uiderentur. uerum multorum fratrum uehementissima postulatione et maxi-\' me tua iussione compulsus opus tam sed ut potui, ne ab illis, qui subrepti iam in manus hominum exierant, plurimum discreparent, uenerationi tuae per filium nostrum condiaconum cariss
Abbreviated transcription (Latin):
eNi kartaginẽ. &circũ strepebat me undiq
sartago flagitiosoꝵ amorũ. Nondũ amabã. & a mare
amabã. & secretiore indigentia: oderã meminꝰ
indigentẽ. Iuȩrebã quid a marẽ amansamare.
& oderã securitatẽ. & uiam sine muscipulis. m̃ fames

Expanded text:
eni Carthaginem; et circumstrepebat me undique sartago flagitiosorum amorum. Nondum amabam, et amare amabam, et secretiore indigentia oderam me minus indigentem. Quaerebam quod amarem, amans amare, et oderam
Abbreviated transcription (Latin):
amarentur. Amare & amari dulcemͥerat. magis
si etiã omants corpore fruerer: Venamgͥ amicitiae.
co inquinabã sordib. concupiscentiȩ. candoremq euis.
obnubilabã detartaro libidinis. & tam̃ fedus atq inho¬
nestus : elegans & urbanꝰ. eẽ. gestiebã abundanti uani¬
tate . Rui &iã in amorẽ : quocupiebã capi. ds̃m̃s miã

Expanded text:
amarentur. Amare et amari dulce mihi erat, magis si et amantis corpore fruerer. Venam igitur amicitiae coinquinabam sordibus concupiscentiae, candoremque ejus obnubilabam de tartaro libidinis; et tamen foedus atque inhonestus, elegans et urbanus esse gestiebam abundanti vanitate. Rui etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uincula mea. tͥ sacrifica bo hosti¬
amlaudis. Land&te cormeum.
& linguamea. & omã ossamea dicant.
Dnẽ quissimilistibi.: Dicant. &
responde mͥ & dic animȩ meȩ. salus tua ego sũ. ui
ego & qualis ego. qͥd non maliego. aut facta mea.
aut si non facta dictamea. aut si non dicta. uolunta
tua reipicie ne si.q euutnos eliae

Expanded text:
uincula mea; tibi sacrificabo hostiam laudis. laudet te cor meum et lingua mea, et omnia ossa mea dicent: domine, quis similis tibi? dicant, et responde mihi et dic animae meae: salus tua ego sum. quis ego et qualis ego? quid non mali aut facta mea aut, si non facta, dicta mea aut, si non dicta, uoluntas tua respici
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quod noe duos filios suos. sem. &iaph& proph&ica benedictone
commendat intuens & praxeudens quod longe fuerat postfuturum :
une factunẽ &iam illud ut filium suum medium hoc ẽ primogenito
iuniorem ultimo ꝗ maiorem qui peccauerat in patrem. non in ipso sed
infilioeius suo ne pote malediceret his uerbismmaledictus. chanaam

Expanded text:
prophetica benedictione commendat, intuens et praevidens quod longe fuerat post futurum. Unde factum est etiam illud, ut filium suum medium, hoc est primogenito minorem ultimoque majorem, qui peccaverat in patrem, non in ipso, sed in filio ejus suo nepote malediceret his verbis
Abbreviated transcription (Latin):
tur & salubris fidei nutrimenta uelut stlsa & ridenda contempriun
quiuero secundum dm̃ scipiunt omnia quae incredibilia uident᷑
continentur iaiximum argumentum tenent uerticem dĩ omi
uem certum habent nullo modo in eis potuissementiri & possefti
uodinpossibileẽ infideli: EXPLICIT LIBERU¬

Expanded text:
tur, et salubris fidei nutrimenta velut falsa et ridenda contemnunt. Qui vero secundum Deum sapiunt, omnium quae incredibilia videnturcontinentur, maximum argumentum tenent veracem Dei omnipotentiam, quem certum habent nullo modo in eis potuisse mentiri, et posse facere quod impossibile est infideli. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
ente multirem cineant quierui iam de penis illorum intercessione nõ
possint. & in eis inuenicitur quisquis sibi spemfructus alieni temeritute
uanissima pollic& hȩc meillis respondisse sufficerit qui sacrtirum lit¬
terarum quascommunes habemus auctoritti tem non spernunt sed ecs
male intelligendo Nonquod ille locunt᷑ sed hoc potius putant fut urum ẽẽ
quod ipsiuo lunt hacitaq responsione reddita librũ sicut promisimus
terminamus:¬
icut in proxiorolisro supperiore proonsioous
istehuius totius operi sultimus disputationem deciuitati sdi cc&̃na
beatitudine continebit quae non propterc&atis ꝓmulta secula
longitudinem Tamen quando cumq finiendamcc&ernitttis
Nome naccepit : sed que mad modum scriptum ẽ in eu uingelio regnieius
Nonerifinis Necit aut ciliis moriendo decedentib: aliis succedentibus
oriendo species ineaꝑp&iutaitis appirecit sicut in crbore quae ꝑ enni

Expanded text:
ente, multi remaneant qui erui jam de poenis illorum intercessione non ente, multi remaneant qui erui jam de poenis illorum intercessione non possint, et in eis inveniatur quisquis sibi spem fructus alieni temeritate vanissima pollicetur. Haec me respondisse illis suffecerit, qui sacrarum Litterarum, quas communes habemus, auctoritatem non spernunt, sed eas male intelligendo, non quod illae loquuntur, sed hoc potius putant futurum esse quod ipsi volunt. Hac itaque responsione reddita, librum, sicut promisimus, terminamusicut in proximo libro superiore promisimus, iste huius totius operis ultimus disputationem de ciuitatis Dei aeterna beatitudine continebit, quae non propter aetatis per multa saecula longitudinem tamen quandocumque finiendam aeternitatis nomen accepit, sed quem ad modum scriptum est in euangelio, regni eius non erit finis; nec ita ut aliis moriendo decedentibus, aliis succedentibus oriendo species in ea perpetuitatis appareat, sicut in arbore, quae perenni
Abbreviated transcription (Latin):
atq mortuorum ad debitos fines cimbe ꝑuenerint ciuitates
quarum est uncixp̃i . alteradiaboli. cuius modi supplicium
sit futurum diuboli &omnium ad eum ꝑtinentium in hoc
Nonutcum fueritmissus postquantum cumq tempus indecruatur
Nam & illiquiputant sic intelligendum eẽ quod scriptunẽ ad serre tent̃
bona muberem fructum. Alicim tricenum. Alicim sextigenum. Alic̃
centenum. Vt scĩ prosuorum diuersicate meritorum. Alii tricenos
homines liberent. Alii sexaigenos Aliicentenos. hocĩdie iudicufutuñ
suspicari solent Non postiudicium quaopinione quid amcum uider& homi¬
nes inpunitatem sibi ꝑuersissime pollicentes eo quodomnes istomodo
adlibercitionem ꝑtinere posse uidecintur. Elegantissime respondisse
ꝑhib&ur. benepotius eẽ uiuendũ ut intereosquisq repperiatur. qui ꝓ
aliis intercessuri sunt liberandis N& cimpcuci sintutcito cidnumerũ
suum uł tricenum uel sextigenum ułcentenum uno quoq: eorum ꝑ ueni¬

Expanded text:
adque mortuorum, ad debitos fines ambae peruenerint ciuitates, quarum est una Dei, altera diaboli, cuius modi supplicium sit futurum diaboli et omnium ad eum pertinentium. in hoc non ut cum fuerit missus, post quantumcumque tempus inde eruatur. Nam et illi qui putant sic intelligendum esse, quod scriptum est, afferre terram bonam uberem fructum, aliam tricenum, aliam sexagenum, aliam centenum : ut sancti pro suorum diversitate meritorum, alii tricenos homines liberent, alii sexagenos, alii centenos: hoc in die judicii futurum suspicari solent, non post judicium. Qua opinione quidam cum videret homines impunitatem sibi perversissime pollicentes, eo quod omnes isto modo ad liberationem pertinere posse videantur, elegantissime respondisse perhibetur, bene potius esse vivendum, ut inter eos quisque reperiatur, qui pro aliis intercessuri sunt liberandis; ne tam pauci sint, ut cito ad numerum suum vel tricenum, vel sexagenum, vel centenum unoquoque eorum perveni
Abbreviated transcription (Latin):
ter ꝑsonar̾ discrecionẽ principalib nominm literis.
p̃sentis libelli breuitate cõplecterer. Nam cum aute
ħos dies pariter sederemus: tum ille.nter alla ui¬
quid que me in urĩs disputacionib frequentꝰ offendunt.
nichil deteriꝰ puto. ꝗͣ qđ sic p̃cepta fidei rudib traditis.
ut ñ de itelligendarũ rerũ racione. sed pocius de qua¬
in testimoni or ostentacione collo quentib p̾scrib
Quod ut ñ dicam fa brum.ł fatuũ. interim quam
rũsticum sit nullus ignorat. Primũ quod si is qui
decetur libris iam et edidit: obtẽꝑat iste ñ pugnat.
lioquin: ñ magis tibi quam ildem testimoni is que
pro affirmato in geruntur necesse est contradictt. & ĩdõ
melior mͥ ad docendum uidetur hec uia qua primũ
idei racio sine testimoniis redditur. Post racior
conuicto idem illud scripturis respondentib expolit᷑.
ñ in merito. Si enĩ testimonia hec eo probantur

Expanded text:
propter personarum discretionem principalibus nominum litteris, propter personarum discretionem principalibus nominum litteris, praesentis libelli brevitate complecterer. CAPUT II. Nam cum ante hos dies pariter sederemus, tum ille: Inter alia, inquit, quae me in vestris disputationibus frequenter offendunt, nihil deterius puto quam quod sic praecepta fidei rudibus traditis, ut non de intelligendarum rerum ratione, 332 sed potius de quadam testimoniorum ostentatione colloquentibus praescribatis. Quod ut non dicam vafrum, interim quam rusticum sit, nullus ignorat. Primum quod si is qui edocetur libris jam credidit, obtemperat iste, non repugnat: alioquin non magis tibi quam iisdem testimoniis quae pro affirmato ingeruntur, necesse est contradicat. Et ideo melior mihi ad docendum videtur haec via, qua primum fidei ratio sine testimoniis redditur: post ratione convicto, iter illud Scripturis respondentibus expolitur. Et non immerito. Si enim testimonia haec eo probantur,
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissime fili optate. ut de utu¬
tate trinitatis quȩ per fectus di semꝑ
ic sum mus est. officii ñ in memor
acer dotalis. aliquid scriberem. idu
ame cũ proprie infirmitatis consciꝰ
sepius excusarem multis modis exe¬
gisti. asserens cõmuniᷤonis fidei t a¬
cionent et religioios accipere. et sacer dotes debere
fidelib ñ negare : ne aut illi dum non accipiunt in¬
cipiant ab unfi delib facile decipi: aut abhis cũ desi¬
derata ñ tribuunt: celestis thesaurus xp̃i menbris ñ
pendi. sed interra qͦdam mͦ sterilis peritię uideat
abscondi. Itaq uictum me fateor probabilib causis
ciusis ne in eries tradere uidear obsistentib causis
malis: dum ad uersus infideles nꝰ instruuntur mu¬
nimine ueritatis. Uerum quia in eius modi ques¬
onib quedã obscuritas continua oracione srequent᷑
incurritur: iccirco id mͥ uisum est. ut eũ sermoner
u int̾ me et felicianũ nuꝑ est habitus. p̾notatis

Expanded text:
dilectissime fili, ut de unitate Trinitatis, quae perfectus Deus semper ac summus est, officii non immemor sacerdotalis, aliquid scriberem: idque a me, cum proprie infirmitatis conscius saepius excusarem, multis modis exegisti; asserens communis fidei rationem, et religiosos accipere, et sacerdotes debere fidelibus non negare: ne aut illi dum non accipiunt, incipiant ab infidelibus facile decipi, aut ab his cum desiderata non tribuunt, coelestis thesaurus Christi membris non expendi, sed in terra quodammodo sterilis peritiae videantur abscondi. Itaque victum me fateor probabilibus causis, ne inermes tradere videar obsistentibus malis, dum adversus infideles non instruuntur munimine veritatis. Verum quia in ejusmodi quaestionibus quaedam obscuritas continua oratione frequenter incurritur, idcirco id mihi visum est, ut eum sermonem qui inter me et Felicianum nuper est habitus, praenotatis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ de intelligen darũ rerũ racione. sed pocius de
dam testimoni oꝵ ostentacione collo quentib p̾scribatis
uod ut ñ dicam fa brum. ł fatuũ. interim quam
rũsticum sit nullus ignorat. Primũ quod si is qui
etur libris iam ex edi dit : obtẽꝑat iste nꝰ pugnat
lioquin: ñ magis tibi quam ildem testimoni̾ is quȩ
pro affirmato in geruntur necesse est contradicit᷑. & ĩdõ
melior mͥ ad docendum uidetur hec uia: qua prinũ
fidei racio sine testimoniis redditur. Post racionẽ
conuicto. idem illud scripturis respondentib expolit᷑.
Eñ in merito. Si enĩ testimonia hec eo probantur
quod racione ñ cãreant: potest ꝑse illa sufficere.
que ⁊ etiã hec ñ nͥ ꝑse ipsan uident᷑ astruere. Sin ẽtra

Expanded text:
ius de quadam testimoniorum ostentatione colloquentibus praescribatis. Quod ut non dicam vafrum, interim quam rusticum sit, nullus ignorat. Primum quod si is qui edocetur libris jam credidit, obtemperat iste, non repugnat: alioquin non magis tibi quam iisdem testimoniis quae pro affirmato ingeruntur, necesse est contradicat. Et ideo melior mihi ad docendum videtur haec via, qua primum fidei ratio sine testimoniis redditur: post ratione convicto, iter illud Scripturis respondentibus expolitur. Et non immerito. Si enim testimonia haec eo probantur, quod ratione non careant, potest per se illa sufficere, quae etiam haec non nisi per se ipsam videtur astruere. Sin contra
Abbreviated transcription (Latin):
tate trinitatis quȩ per fectus dĩ semꝑ
ic sum nuis est. officii ñ in memor
acer dotalis. aliquid scriberem. ido
ame cũ proprie infirmitatis cons ciꝰ
sepius exeusarem multis modis exe¬
gisti: asserens cõmuniᷤonis fidei ta¬
cionemt et religioros accipere. et sacer dotes debere
fidelib ñ negare: ne aut illi dum non accipiunt in¬
cipiant ab infidelib facile decipi: aut abhis cũ desi¬
derata ñ tribuunt: celestis thesaurus xp̃i menbris ñ
expendi. sed interra qͦdam mͦ sterilis peritie uideat̾
abscondi. Itaq uictum me fateor probabilib causi¬
usis. ne in ermes tradere uidear obsistentib caul
malis: dum ad uersus infideles nͦ in struuntur nu¬
nimine ueritatis.Uerum quia in eius modi quel

Expanded text:
tate Trinitatis, quae perfectus Deus semper ac summus est, officii non immemor sacerdotalis, aliquid scriberem: idque a me, cum proprie infirmitatis conscius saepius excusarem, multis modis exegisti; asserens communis fidei rationem, et religiosos accipere, et sacerdotes debere fidelibus non negare: ne aut illi dum non accipiunt, incipiant ab infidelibus facile decipi, aut ab his cum desiderata non tribuunt, coelestis thesaurus Christi membris non expendi, sed in terra quodammodo sterilis peritiae videantur abscondi. Itaque victum me fateor probabilibus causis, ne inermes tradere videar obsistentibus malis, dum adversus infideles non instruuntur munimine veritatis. Verum quia in ejusmod
Abbreviated transcription (Latin):
omino uere sc̃o ⁊ uenerabili. ⁊ exi¬
mia in xp̃o laude predicando fr̃i
paulino. augustinꝰ in dño salutẽ.
Obone uir ibone frater latebas
animã meã.ͥ ⁊ ei dico ut toleret
qđ adhuc lates oculos meos nux michi obtemꝑa
immo non obtemꝑat. an u tolerat. Cur ergo
me excruciat. desidiũ tui . apud ipsam int̾ anir
Ham si molestias corporis paterer.⁊ sinon ꝑtur¬
barent equitatem animi mei recte illas tole¬
e dicerer Cũ autem non ȩ̨quo animo fero quod
te non uideo. intolerabile est istã appellare

Expanded text:
OMINO VERE SANCTO ET VENERABILI ET EXIMIA IN CHRISTO LAUDE PRAEDICANDO FRATRI PAULINO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. O bone uir et bone frater, latebas animam meam. et ei dico, ut toleret, quod adhuc lates oculos meos; et uix mihi obtemperat, immo non obtemperat. an uero tolerat? cur ergo me excruciat desiderium tui apud ipsam intus animam? nam si molestias corporis paterer et si non perturbarent aequitatem animi mei, recte illas tolerare dicerer; cum autem non aequo animo fero, quod te non uideo, intolerabile est istam appellare
Abbreviated transcription (Latin):
unc isdẽ incuius gremio quiescebat: spatã sua
non longe exinde in quoddã foram̃ montis ingressũ fuis¬
s&: & post aliquãtũ spatii regressũ suꝑ eandẽ spatã p̾fatũ
riuulũ transmeass&. rursus inos gundranni dequo exie¬
dequo exie
enĩ paruisse
tiquitus positi fuorant sunt. repti. De ciuo aui¬

Expanded text:
unc isdem in cujus gremio quiescebat spatham suam avit. Quod cum non longe exinde, in quoddam foramen montis ingressum fuiset post aliquantum spatii regressum, super eamdem spatham rivulum transmeasset, rursum in os Gunthramni de quo exierpparuisse ntiquitus positi fuerant, sunt reperti. De quo au
Abbreviated transcription (Latin):
non sit auctor mali. AUSu. dicam sĩ planum fe¬
ceris de quo malo quęras. Duob enĩ modis ap¬
pellare malũ solemus : uno cum male quemq
fecisse dicimus. alio cum mali aliquid. eẽ. ꝓpes
iti supplicia malis tribuit. Quȩ utiq supplicia patientib mala sunt
illius primi generis malorũ nullo modo. huius autẽ sedr̃ aioc
.is. AOR Est ergo alius auctor illius mali. cuius. dm̃ non
Est certe. Non enĩ nullo auctorę fi¬
eri posset. Si autẽ quęris quis nam iste sit: dici non pocest. N

Expanded text:
non sit auctor mali? AUGUSTINUS: Dicam, si planum feceris de quo malo quaeras. Duobus enim modis appellare solemus malum: uno, cum male quemque fecisse dicimus; alio, cum mali aliquid esse perpesita supplicia malis tribuit; quae utique supplicia patientibus mala sunt. illius primi generis malorum nullo modo, hujus autem secundi auctor est Deus. E. Est ergo alius auctor illius mali, cujus Deum non on enim nullo auctore fieri posset. Si autem quaeris quisnam iste sit, dici non potest: n
Abbreviated transcription (Latin):
malum est yl. Oichi bonũ uidetur R. bene sine Siqtui doui
scientia pͥ illam datur aut excitatur. nec quisquã nisi ꝑiiscipli¬
nam aliquid discit. Antu aliter putas : L. Ego ꝑdisciplinam
non nisi bona disci arbitror. Uide one non dicantur mndibio
Nom disciplona nis adiscendo non dicca estl. Ande &iabbomi¬
ne fiumt si non discuntur : R. Eo fortasse qđ se a disciplina
uł ẽ a discendo auercit atq abalienat. Sed siue hoersiue bdmio
aliquid st illud certe manifestum .ẽ. qñ disciplina bonũ
e qadscendo dicta e. disciplina. Mala disci omnino noꝵi po¬
sse Si eni discuntur : disciplina continenturit. Apse concedis
disciplina non erit bonum : Bonum ẽ. aute suut iose concedis¬
disom ligituro discuntur mala.: a frustra illum a quo male face¬

Expanded text:
num videtur. A. Bene sane; siquidem scientia per illam datur aut excitatur, nec quisquam nisi per disciplinam aliquid discit: an tu aliter putas? E. Ego per disciplinam non nisi bona disci arbitror. A. Vide ergo ne non discantur mala: nam disciplina, nisi a discendo non dicta est. E. Unde ergo ab homine fiunt si non discuntur? A. Eo fortasse quod se a disciplina, id est a discendo avertit atque abalienat: sed sive hoc, sive aliud aliquid sit, illud certe manifestum est, quoniam disciplilina, mala disci omnino non posse. Si enim discuntur, disciplina continentur, atque ita disciplina non erit bonum; bonum est autem, ut ipse concedis: non igitur discuntur mala, et frustra illum a quo male face
Abbreviated transcription (Latin):
nen fiunt s non discuntur : R. Eo fortasse. qđ se adisciplina
uđ ẽ a ddiscendo auercit atq abalienat. Sed siue hhoe liue boma
aliquid sit  illud certe manifestum ẽ. qñ disciplina bonũ
e aadiscendo dicta ẽ. disciplina. Mala disci omnino noripo¬
sse Si eni discuntur : disciplina continenturit ipso conceds¬

Expanded text:
Eo fortasse quod se a disciplina, id est a discendo avertit atque abalienat: sed sive hoc, sive aliud aliquid sit, illud certe manifestum est, quoniam disciplina bonum est, et a discendo dicta est disciplina, mala disci omnino non posse. Si enim discuntur, disciplina continentur,
Abbreviated transcription (Latin):
pellare malũ solemus : uno cum male quemq
fecisse dicimus. alio cum mali aliquid. eẽ ꝑpes¬
sum AOR De utroq scire cupio. A At si dñ bonum eẽ. nos¬
ti uł credis. neq enĩ aliter fas est: male non facit. Rursus si dm̃
iustũ fatemur. nam & boc negare sacrilegum est: ut bonis p̃mia.
ita supplicia malis tribuit. Quę utiq supplicia patientib mala sunt.

Expanded text:
solemus malum: uno, cum male quemque fecisse dicimus; alio, cum mali aliquid esse perpessum. E. De utroque scire cupio. A. At si Deum bonum esse nosti vel credis, neque enim aliter fas est, male non facit: rursus, si Deum justum fatemur, nam et hoc negare sacrilegum est, ut bonis praemia, it
Abbreviated transcription (Latin):
Tantũ non se conuerterent coniuges in eũ usũ qui ẽ. contra
naturã sed quotiens delectaret mebris adhoc ereatis ougen¬
talib uterentur. Uerũ tam̃ quidꝰ & ille usus contra naturã
forsitan delectaret : Quid si & in hanc uoluptatẽ laudabilis
illa libido adhinniret : Utrũ sequerent᷑ eã qm̃ suauis. eec
an repugnarent qm̃ turpis. eẽt: Si sequerent᷑ ubi . ẽ. cogitatio
qualiscunq honestatis: Si repugnarent ubi . ẽ. pax tantui fea¬
licitatis : H inc si forte erubuerit. & dixerit tantã pacẽ felicrta¬
as illius tantũq ordinẽ in his reb eẽ. potiusse. ut nunqua carius
concupiscentia uoluntatẽ illoꝵ hominũ p̃ueniret sed eie psi uel¬
sent tunc illa consurgeret tunc aũt uellent quando adsenuuas¬
os filios opus. eẽt ita ut nullus seminis. eẽt irritus ractus. dullics

Expanded text:
tantum non se converterent conjuges in eum usum, qui est contra tantum non se converterent conjuges in eum usum, qui est contra naturam, sed quoties delectaret, membris ad hoc creatis et genitalibus uterentur. Verumtamen quid si et ille usus contra naturam forsitan delectaret, quid si et in hanc voluptatem laudabilis illa libido adhinniret? utrum sequerentur eam, quoniam suavis esset; an repugnarent, quoniam turpis esset? Si sequerentur, ubi est cogitatio qualiscumque honestatis? Si repugnarent, ubi est pax tantae felicitatis? Hic si forte erubuerit, et dixerit tantam pacem felicitatis illius, tantumque ordinem in his rebus esse potuisse, ut nunquam carnis concupiscentia voluntatem illorum hominum praeveniret; sed cum ipsi vellent, tunc illa consurgeret: tunc autem vellent, quando ad seminandos filios opus esset; ita ut nullus seminis esset irritus jactus, nullus
Abbreviated transcription (Latin):
nec castrarũ auriũ reuereat᷑ horrorẽ. Appellet mẽbrorũ
potentiã : ne caueat impudentiã. Dicat si non erubescit. in
para dyso si non peccasset homo. hunc ibi uigorẽ uelut florẽ
uirere potuisse: nec opus fuisse ut tegeret᷑ qđ ita moueret᷑
ut inde nemo confunderet᷑. sed parata coniuige sẽꝑ exerce¬
ret᷑. nunqua reprimeret᷑: ne aliqͣndo uoluptas tanta felici
tati tante negaretur. Absit eñĩ ut illa beatitudo posset
aut in loco illo non hab̾e qđ uellet : aut in suo corpore uel
animo sentire qđ nollet. Acꝑ hoc si motus libidinis uolun¬
tatẽ hominũ p̃ueniret: uoluntas continuo sequeretur
Uxor que ꝓpt̃ hoc nunqũa absens eẽ. debent sed siue concep¬
tura suie ia grauida ilico ad moneret᷑: & aut ꝓles seminaret᷑
Aut uoluptas naturalis & laudabilis ex pleretur. & periret sem̃
hominis: ne appecitus tã bonę concupiscentiȩ fraudaretur

Expanded text:
nec castarum aurium revereatur horrorem; appellet membrorum nec castarum aurium revereatur horrorem; appellet membrorum potentiam, nec caveat impudentiam. Dicat, si non erubescit, in paradiso si nemo peccasset, hunc ibi vigorem velut florem virere potuisse; nec opus fuisse ut tegeretur, quod ita moveretur, ut inde nemo confunderetur; sed parata conjuge semper exerceretur, nunquam reprimeretur, ne aliquando voluptas tanta tantae felicitati negaretur. Absit enim ut illa beatitudo posset aut in loco illo non habere quod vellet, aut in suo corpore vel animo sentire quod nollet: ac per hoc si motus libidinis voluntatem hominum praeveniret, voluntas continuo sequeretur; uxor, quae propter hoc nunquam absens esse debebat, sive conceptura, sive jam gravida, illico admoveretur; et aut proles seminaretur, aut voluptas naturalis et laudabilis expleretur; et periret semen hominis, ne appetitus tam bonae concupiscentiae fraudaretur:
Abbreviated transcription (Latin):
iã illis in peccato reputat᷑. nec nocet aliqͥd nisi eiꝰ motib ad
illicita consentiat᷑. Proles uͦ eoꝵ quia non ꝑ spiritualẽ sed
ꝑ carnalẽ concupiscentiã seminat᷑. uelut ex illa olua quidã
nr̃i generis oleaster. sic inde reatũ nascendo trahit: ut nisi
renascendo liberari ab illa peste non possit Quomodogͦ af¬
firmat iste nos ascrib̾e scĩtatẽ nascentib & culpã generantib
cũ potiꝰ ueritas monstret & si fuerit scĩtas in regenerationib:
originalẽ culpã in .eẽ. nascentib quȩ non aboleat᷑ nisi in renas
cendo  Quȩ cũ ita sint: de ista carnis concupiscentia & de libi¬
dine imperiosa impudicis. domanda pudicis. pudenda tam̃.
& pudicis & inpudicis. sentiat iste qđ libet. quia ei sic̃ uideo
multũ placet. Non eã laudare cunctet᷑ : quã nominare con¬
funditur. Appellet eã sicut appellauit mẽbrorũ uigorẽ:

Expanded text:
iam illis in peccatum reputatur nec nocet aliquid, nisi eius motibus ad iam illis in peccatum reputatur nec nocet aliquid, nisi eius motibus ad inlicita consentiatur. proles uero eorum, quia non per spiritalem, sed per carnalem conostri generis oleaster, sic inde reatum nascendo trahit, ut nisi renascendo liberari ab illa peste non possit. Quomodo ergo affirmat iste nos adscribere sanctitatem nascentibus, et culpam generantibus; cum potius veritas monstret, etsi fuerit sanctitas in generantibus, originalem culpam inesse nascentibus, quae non aboleatur nisi in renascentibus? CAPUT XXXV. 59. Quae cum ita sint, de ista carnis concupiscentia et de libidine imperiosa impudicis, domanda pudicis, pudenda tamen et pudicis et impudicis, sentiat iste quod libet; quia ei, sicut video, multum placet: non eam laudare cunctetur, quam nominare confunditur; appellet eam, sicut appellavit, membrorum vigorem,
Abbreviated transcription (Latin):
incorpore ualitudo non . ẽ. ulla substantia uł natura. sed
uitiũ. Et licet non seꝑ: tam̃ plerũq male ualitudines parentũ
ingenerant᷑ quodã modo & apparent in corporib: filioꝵ. hoc
aũt peccatũ qđ ipsũ hominẽ in para drso mutauit in peuis.
quia multo .ẽ. grauius quã uidicare nos possumꝰ. ab om̃i nas¬
cente trahit᷑ nec nisi in renascente remititur: ita ut etiam
de parentib iã renatis in quib remissũ atq tectũ . ẽ. trahat᷑
in reatũ nascentiũ filioꝵ nisi & ipsos quos prima carnalis
natiuitas obligauit. scđa sp̃ualis ab soluit. Cuiꝰ rei mirabilis
mirabile creator in olua & oleastro ꝓduxit exẽplũ : ubi non
solũ ex oleastri uerũ etiã ex oluie semine non nisi oleaster
exoritur. Qua ꝓpt̃ quã uis & in hominib: natura generato
gr̃a regeneratis sit ista carnalis concupiscentia repugnans
legi mentis: tam̃ quia remissa.ẽ. in remissione peccatoꝵ. ñ

Expanded text:
in corpore ualitudo non est ulla substantia uel natura, sed in corpore ualitudo non est ulla substantia uel natura, sed uitium, et licet non semper, tamen plerumque malae ualitudines parentum ingenerantur quodam modo et adparent in corporibus filiorum. Hoc autem peccatum, quod ipsum hominem in paradiso mutauit in peius, quia multo est grandius quam iudicare nos possumus, ab omni nascente trahitur nec nisi in renascente remittitur, ita ut etiam de parentibus iam renatis, in quibus remissum atque tectum est, trahatur in reatum nascentium filiorum, nisi et ipsos, quos prima carnalis natiuitas obligauit, secunda spiritalis absoluat, cuius rei mirabilis mirabile creator in oliua et oleastro produxit exemplum, ubi non solum ex oleastri, uerum etiam ex oliuae semine nonnisi oleaster exoritur. quapropter quamuis et in hominibus natura generatis, gratia regeneratis sit ista carnalis concupiscentia repugnans legi mentis, tamen, quia remissa est in remissione peccatorum, non
Abbreviated transcription (Latin):
facta sunt om̃ia & sine ipso factũ. ẽ. nichil. Ita hoc dicit: qͣsi
nos dicamꝰ ꝑ diabolũ aliquid substantiȩ creatũ in hominibus
Persuasit malũ diabolus tanquã peccatũ : non creauit tanqua
naturam. Sed planenaturȩ ꝑsuasit. quia homo natura ẽ. &e
idõ ꝑsuadendo uitiauit. Qui eñi uulnerat: non creat m̃bra
sed uitiat. Sed uulnera quȩ corporib in fligunt᷑: menbra
faciunt claudicare uł egre mori: non eã uirtutẽ qͣ uistus. ẽ.
homo. Uulnus aũt qđ peccatũ uocat᷑ : ipsã uitã uulnerat
qua recte uiuebatur. hoc aũt ualde tunc mauis atq
altius diabolus inflixit : qua sunt ista hominib: nota pec¬
cata. Unde illo magno primi hominis peccato natura ibi
nr̃a indeteri cõmutata. non solũ .ẽ. facta pec catrix: uerũ
etiã generat peccatores. & tam̃ ipse languor quo bene ui¬
uendi uirtus periit . ñ .ẽ. utiq natura seđ uitiũ: sicut oe mala

Expanded text:
facta sunt omnia et sine ipso factum est nihil\'. ita hoc dicit, quasi facta sunt omnia et sine ipso factum est nihil\'. ita hoc dicit, quasi nos dicamus per diabolum aliquid substantiae creatum in hominibus. persuasit malum diabolus tamquam peccatum, non creauit tamquam naturam. sed plane naturae persuasit, quia homo natura est, et ideo eam persuadendo uitiauit. qui enim uulnerat, non creat membra, sed uexat. sed uulnera, quae corporibus infliguntur, membra faciunt claudicare uel aegre moueri, non eam uirtutem qua iustus est homo; uulnus autem, quod peccatum uocatur, ipsam uitam uulnerat, qua recte uiuebatur. hoc autem ualde tunc maius atque altius diabolus inflixit. quam sunt ista hominibus nota peccata. unde illo magno primi hominis peccato natura ibi nostra in deterius commutata non solum est facta peccatrix, uerum etiam genuit peccatores. et tamen ipse languor, quo bene uiuendi uirtus periit, non est utique natura, sed uitium, sicut certe mala
Abbreviated transcription (Latin):
nrae traditus xp̃e habent ꝓfecto & paruuli delicta originalia
ꝓquib est traditus xp̃c. Habet qđ in eis sanet: quia sic̃ ipse ait . ñ
est opus sanis medicus: sed male habentibus Habet cur eos saluos
faciet: qui uenit inmundũ sicut dixt apłs paulus peccatores saluos
facere Habet qđ eis remittat: qui sanguinẽ se fudisse testatur
i remissionẽ peccatorũ habet ꝓpt̃ qđ eos querat: qui uenit ut
dicit querere & saluu facere qđ perierat. Habet qđ in eis saluar fili
Huic gͥ paruuloꝵ saluti inimicus. ẽ. qui sic asserit in nocentiam
ut sauciatis & uulneratis neget necessariã medicinã. Iã quod
sequit᷑ & ad iungit: attende. Si ante peccatũ inquit ꝑ dm̃ creati
.ẽ. unde homines nascerent᷑. ꝑ diabolũ aũt unde parentes cõmo¬
uerent᷑ : ascribit᷑ sine dubio scitas nascentib & culpa generantibus.
Quod quia manifestissime nuptias damnat: amouete ħunc

Expanded text:
 traditus Christus, habent profecto et paruuli delicta originalia, pro quibus est traditus Christus, habet quod in\' eis sanet, qui, sicut ipse ait, non est opus sanis medicus, sed male habentibus; habet cur eos saluos faciat, qui uenit in mundum, sicut dicit apostolus Paulus, peccatores saluos facere; habet quod in eis remittat, qui sanguinem se fudisse testatur in remissionem peccatorum; habet propter quod eos quaerat, qui uenit, ut dicit, quaerere et saluum facere quod perierat; habet quod in eis soluat filius huic ergo paruulorum saluti inimicus est, qui eorum sic adserit innocentiam, ut sauciatis et uulneratis neget necessariam medicinam. Iam quod sequitur et adiungit, adtende. \'si ante peccatum\', inquit, 'per deum creatum est unde homines nascerentur, per diabolum autem unde parentes commouerentur, adscribetur sine dubio sanctitas nascentibus et culpa generantibus. quod quia manifestissime nuptias damnat, amoueto hunc
Abbreviated transcription (Latin):
unde iã nec iste contendit. quando quidẽ non solũ conficet᷑ mor¬
tuũ fuisse etiã ꝓ paruulis xp̃m uerũ etiã uide nos arguit quodd
cosdẽ paruulos reos dicimꝰ ꝓquib xp̃c mortuus ẽ. Iaitaꝙ apls

Expanded text:
unde iam nec iste contendit, quandoquidem non solum confitetur morunde iam nec iste contendit, quandoquidem non solum confitetur mortuum fuisse etiam pro paruulis Christum, uerum etiam inde nos arguit, quod eosdem paruulos reos dicimus, pro quibus mortuus est Chris
Abbreviated transcription (Latin):
Uerba eiꝰ repeto Illos gͦ inqͥt qui nunꝗ nati sunt: bonos potiuiss
est: diaboli opus &de morbo natos & abexordio reos definis
Osi nodũ etiã contentionis: quomodo nodũ soluit istius ques¬
tionis Nunqͥd eñĩ se modo de maiorib ista locutũ eẽ dictur¬
est: Sed de paruulas agit᷑ de nascentib agit᷑ de his nobis
qui ab exordio rei definiunt᷑ a nob ab illo inuidia cõnouet᷑.¬
eisi non sunt rei Inde ꝓrsus ude optinebimꝰ causã unde excitan¬
dã puta uit in uidiã. Ipse dicit. Quomodo sunc re paruuli ꝓ quib:¬
ꝗt sangius mis qui ꝓmultis effundet̃ in remissionẽ peccatoꝵ
Iudic& cũ illo & apłs: qr & in apło ipse loquit᷑ xp̃e. Clamatal¬
dicit de dõ patre. Qui ꝓprio filio non peꝑcit: sed ꝓ nob omib
dracdidit eu. suto qđ sta dicat xp̃m traditũ ꝓ om̃ib nob ut in ha
causa paruuli non separent᷑ anobis. Sed qd opus ẽ. huic satagere

Expanded text:
uerba eius repeto: 'illos ergo\\ inquit, \'qui numquam nati sunt, bonosuerba eius repeto: 'illos ergo\\ inquit, \'qui numquam nati sunt, bonosest, diaboli opus, et de morbo natos, et ab exordio reos definis. O si nodum solvat etiam contentionis, quomodo nodum solvit istius quaestionis! Numquid enim se modo de majoribus ista locutum esse dicturus est? De parvulis agitur, de nascentibus agitur, de his nobis, quia rei ab exordio definiuntur a nobis, ab illo invidia commovetlis Christus mortuus est, si non sunt rei? Inde prorsus, inde obtinebimus causam, unde excitandam putavit invidiam. Ipse dicit, Quomodo rei sunt parvuli, pro quibquit, sanguis meus, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. iudicet cum illo et aposo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum. puto, quod ita dicat Christum traditum pro omnibus nobis, ut in hac causa paruuli non separenter a nobis. sed quid opus est hinc satagere,
Abbreviated transcription (Latin):
mortiuis ẽ diaboli opus & de morbo natos & ab exordio reos de¬
finis Probaui itaq in qͥt nichil te aliud agere: quã ut dm̃ neges
hoꝵ qui sunt hominũ conditorẽ. Ego quidẽ conditoꝵẽhomitiũ
om̃iũ quã ius om̃s sub peccato nascant᷑. & pereant. iusi renascant᷑:
non dico nisi dm̃. Uitiũ quippe in seminatũ . ẽ. ꝑ suasione diaboli
ꝑ quod sub peccato nati sunt: non natura condita qua homines
sunt. Libido aũt pudenda non moueat mẽbra nͥ qͥndo uolumus
& non .ẽ morbus Non de illa erubescat etiã licitꝰ & honestus con¬
iugatoꝵ concubitus. uitando conspectũ & appetendo secretũ. & non
est morbus. Non ꝓhibeat apłs in hoc morbo possideri uxores & non
in latina lingua maxime usu loquendi ȩccłiastico non aduitupe¬
rationẽ consueuit intelligi. Qđ libet aũt de pudenda concupis¬
centia carnis iste sentiat: de paruulis ꝓ quib: laboramꝰ ut saluatore
in digere credant᷑. ne sine salute moriant᷑. attende ꝗͥd dixerit:

Expanded text:
mortuus est, diaboli opus et de morbo natos et ab exordio reos definis. probaui itaque\', inquit, \'nihil te aliud agere, quam ut deum neges horum, qui sunt, hominum conditorem\'. ego quidem conditorem hominum omnium, quamuis omnes sub peccato nascantur et pereant, nisi renascantur, non dico nisi deum; uitium quippe inseminatum est persuasione diaboli, per quod sub peccato nati sunt, non natura condita qua homines sunt. libido autem pudenda non moueat membra, nisi quando uolumus, et non est morbus; non de illa erubescat etiam licitus et honestus coniugatorum concubitus uitando conspectum et adpetendo secretum, et non est morbus; non prohibeat apostolus in hoc morbo possideri uxores, et non in latina lingua, maxime usu loquendi ecclesiastico, non ad uituperationem consueuit intellegi. Quodlibet autem de pudenda concupiscentia carnis iste. sentiat, de paruulis, pro quibus laboramus, ut saluatore indigere credantur, ne sine salute moriantur, adtende quid dixerit.
Abbreviated transcription (Latin):
istũ morbũ non solũ meretrices uerũ etiã conuiges amant: de
hoc supplicio carnis grauiore supplicio mentis exultant
Absit gͦ ut dicã qđ nos dicere iste confingit: ista coniugia
quȩ nunc agunt᷑ adiabolo inuenta. Prorsus ipse sunt nuptiȩ:
quas ab initio ds̃ constituit. hoc eñi bonũ suũ ad hominũ gene

Expanded text:
istum morbum. non solum meretrices, uerum etiam coniuges amant, de istum morbum. non solum meretrices, uerum etiam coniuges amant, de hoc supplicio carnis grauiore supplicio mentis exultant. Absit ergo, ut dicamus, quod nos dicere iste confingit. ista coniugia, quae nunc aguntur, a diabolo inuenta prorsus ipsae sunt nuptiae, quas ab initio deus instituit. hoc enim bonum suum ad hominum gene
Abbreviated transcription (Latin):
sed uoluntati sicut cȩtera menbra seruirent. Annon etiã nun
in corpore mortis huiꝰ imꝑat᷑ pedi. brachio. digito. labro. lin¬
gue & ad nutũ nr̃m continuo corrigunt᷑: Humori deniq qđ
est mirabilius in uesica intus posito. & quando eiꝰ copia non ur¬
get᷑ imꝑat᷑ ut ꝓfluat & obtẽperat : immo ipsis aditis iuscerib
& neruis quib idẽ humor continet᷑. imꝑat᷑ ut eũ ꝓpellant. ex¬
primant. eiciant: & si sanitas ad .ẽ. sine difficultate seruiunt
uoluntati. Quanto gͦ faciliꝰ atq tranquilliꝰ obȩdientib genita¬
lib corporis parcib & ipsũ menbrũ porigeret᷑. ut homo semi¬
naret᷑ . iusi hominib illis in obȩ̨dientib menbroꝵ istoꝵ in¬
obȩdientia iusto supplicio reddetur. Quod suppliciũ casti sen¬
tiunt : qui ꝓculdubio mallent si possent ubente uoluntate
qũa pruriente uoluptate filios seminare. Inmundi aũt qui ꝓpt̃

Expanded text:
sed uoluntati sicut cetera membra seruirent. an non etiam nunc sed uoluntati sicut cetera membra seruirent. an non etiam nunc in corpore mortis huius imperatur pedi, brachio, digito, labro, linguae, et ad nutum nostrum continuo porriguntur? humori denique, quod est mirabilius, in uesica intus posito qui, et quando eius copia non urgemur, imperatur ut profluat et obtemperat? immo ipsis abditis uisceribus et neruis, quibus idem humor continetur, imperatur, ut eum propellant, exprimant, eiciant, et, si sanitas adest, sine difficultate seruiunt uoluntati. quanto ergo facilius atque tranquillius oboedientibus genitalibus corporis partibus et ipsum membrum porrigeretur et homo seminaretur, nisi hominibus illis inoboedientibus membrorum istorum inoboedientia iusto supplicio redderetur? quod supplicium casti sentiunt, qui procul dubio mallent, si possent, iubente uoluntate quam pruriente uoluptate filios seminare. inmundi autem, qui propter
Abbreviated transcription (Latin):
debere non conuigiũ non cupari. Non .ẽ. mirũ si pelagiani
dicta nr̃a uisensus quos uolunt de torquere conant᷑: quando
& de scripturis sc̃is non ubi obscure aliqͥd dictũ .ẽ. sed ubi¬
clara &e aꝑta sunt testimonia id facere cousuer̃. more quidẽ
hereticoꝵ etiã ceterorũ. Quis eñĩ diceret sine motu corpoꝵ sine
necessitate sexuiũ nuptias. eẽ. potuisse: ds̃ enĩ fecit sexus: qm̃
masculũ & feminã fecit eos sicut scriptũ. ẽ. Unde aũt posset
fieri ut qui fuerant coniungendi & ipsa conuinctione ge¬
neraturi sua corpora non mouerent. qͥndoquidẽ nullus sit ho¬
minis ad hominẽ corporalis accessus si desit corporis motus:
Non hic gͦ questio. ẽ. de motu corpoꝵ sinȩ quo non possunt om̃ino
misceri : sed de pudendo motu genitaliũ qui ꝓfecto non. ẽẽt. &
tam̃ seminatrix cõmixtio non de. ẽẽt. si genitalia non libidini¬

Expanded text:
debere, non coniugium nuncupari\'. non est mirum, si Pelagiani debere, non coniugium nuncupari\'. non est mirum, si Pelagiani dicta nostra in sensus quos uolunt detorquere conantur, quando et de scripturis sanctis, non ubi obscure aliquid dictum eclara et aperta sunt testimonia, id facere consueverunt, more quidem haereticorum etiam caeterorum. Quis enim diceret, « sine motu corporum, sine necessitate sexuum nuptias esse potuisse? » Deus enim fecit sexus, quia masculum et feminam fecit eos , sicut scriptum est. Unde autem fieri posset ut qui fuerant conjungendi, et ipsa conjunctione generaturi, sua corpora non moverent; quandoquidem nullus fit hominis ad hominem corporalis accessus, si desit corporis motus? Non ergo hic quaestio est de motu corporum, sine quo non possent omnino misceri; sed de pudendo motu genitalium, qui profecto non esset, et tamen seminatrix co
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ in obȩdientiȩ p̃cesserat idõ subsecutã. Qui aũt uult urtel¬
ligere quid senserinc: debet considerare quid texerint Suecine¬
toria quippe sibi de folus fibulneis non uestĩta fecer̃ . Quȩ
non nulli latini cãpestria sunt in t̃p̃tati. Qui aũt ignorat qui
cãpestrant᷑ quas partes corporis contegant: Has eñi tegebante
romani uiuenes. quando nudi exercebant᷑ in cãpo. Unde hoc gen
tegminis. tale nom̃ accepit. Ille gͦ nuptiȩ inquit quȩ sine con¬
cupiscentia. sine motu corpoꝵ sine necessitate sexuũ ut dicis. ẽẽ
potuer̃: ate ꝓnuntiant᷑ laudabiles Ista uͦ conuigia quȩ nunc a¬
gunt᷑. adiabolo inuenta de finis Illa itaq inqͥt. quȩ institui po¬
tuisse somiuas: bona de liberas Ista uͦ de quib dicit scriptura
diuina. relinquet homo patrẽ & matrẽ & adherebit uxori suȩ
co er duo in carne una ꝓfiteris mala diabolica: morbũ postremo

Expanded text:
peccatum inoboedientiae praecesserat, ideo subsecutam. qui autem uult intelpeccatum inoboedientiae praecesserat, ideo subsecutam. qui autem uult intellegere quid senserint, debet considerare quid texerint. succinctoria quippe sibi de foliis ficulneis, non uestimenta fecerunt, quae nonnulli latini campestria sunt interpretati. quis autem ignorat qui campestrantur quas partes corporis contegant? has enim tegebant Romani iuuenes, quando nudi exercebantur in campo, unde hoc genus tegminis tale nomen accepit. Illae ergo nuptiae\', inquit, \'quae sine concupiscentia, sine motu corporum, sine necessitate sexuum, ut dicis, esse potuerunt, a te pronuntiantur laudabiles; ista uero coniugia, quae nunc aguntur, a diabolo inuenta definis. illa itaque\', inquit, \'quae institui potuisse somnias, bona deliberas, ista uero, de quibus dicit scriptura diuina: relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una, profiteris mala diabolica, morbum postremo
Abbreviated transcription (Latin):
quanto ei dimittit᷑ non ꝓpria sed aliena peccata. hos iste audeat
dicere manicheos: & antiquissimã ȩccłiȩ traditionẽ isto nefario
crimine asꝑgat. qua exorcitant᷑ ut dixi & exsufflant᷑ paruuli
ut in regnũ xp̃i a potestate tenebrarũ hoc ẽ. diaboli & angłoꝵ¬
eiꝰ eruti transferant᷑. Nos aũt paratiores sumꝰ cũ istis uiris ox cũ
eccłia xp̃i in huiꝰ fidei antiquitate firmata quelibe maledict
ae contumelias ꝑpeti qũa cũ pelagianis euius libet eloquii p̃di¬
catione laudari. Agis iterũ inqͥt: & dicis Hulla. eẽt coneupiscen¬
tiad nisi homo ante peccasset. Nuptiȩ uͦ eẽnt: etiã si nemo pacas¬
Qua concupiscit̾ sapientia: sed dixi. nulla. eẽt. pudenda concupis¬
centia Relegant uerba mea quȩ etiã ipse posuit: ut qͣuta ab illo
fraude cõmeinorent᷑ appareat. Sed quo uoluerit eã nomine
appellet. illa dixi qđ non. ẽẽt ntsi homo ante peccassec. de qua eru¬
buer̃ in paradrso qui pudenda texerunt: qũa nemo negat qđ

Expanded text:
agis ei dimittuntur non propria, sed aliena peccata. hos iste audeat dicere Manicheos et antiquissimam ecclesiae traditionem isto nefario crimine aspergat, qua exorcizantur, ut dixi, et exsufflantur paruuli, ut in regnum Christi a potestate tenebrarum, hoc est diaboli et ang eruti transferantur. nos autem paratiores sumus cum istis uiris et cum ecclesia Christi in huius fidei antiquitate firmata quaelibet maledicta et contumelias perpeti quam cum Pelagianis cuiuslibet eloquii praedicatione laudari. \'Ais iterum\', inquit, \'et dicis: nulla esset concupiscentia, nisi homo ante peccasset, nuptiae uero essent, etiamsi nemo peccasqua concupiscitur sapientia, sed dixi: \'nulla esset pudenda concupiscentia\'. relegantur uerba mea, quae etiam ipse posuit, ut quanta ab illo fraude commemorentur adpareat. sed quo uoluerit eam nomine appellet, illa dixi quod non esset, nisi homo ante peccasset, de qua erubuerunt in paradiso, qui pudenda texerunt, quam nemo negat, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
iuligati qũa uis erubuerint nuditatẽ suã : nuptiarũ tam̃
ado istitutã non om̃imodo potuer̃ amittere bonitatem.
Huic iste ꝑgit abeis qui coniungunt᷑̃. ad eos qui gignuntur.
ꝓpt̃ quos in hac questione tantis aduersus nouos hereticos
disputationib laboramꝰ: & occulto dĩ cõpulsus instinctu dicit
aliquid ubi totũ istũ nodũ sua confessione dissoluit. Uolens
enĩ nob̵ maiorẽ inuidiã cõmouere quia dicimꝰ etiã delegitiis
nuptiis sub peccato paruulos nasci: illos gͦ inqͥt qui nũꝗ nati sunt

Expanded text:
iugati. quamuis erubuerint nuditatem suam, nuptiarum tamen iugati. quamuis erubuerint nuditatem suam, nuptiarum tamen a deo institutam non omnimodo potuerunt amittere bonitatem. Hinc iste pergit ab eis, qui coniunguntur, ad eos, qui gignuntur, propter quos in hac quaestione tantis aduersus nouos haereticos disputationibus laboramus, et occulto dei conpulsus instinctu dicit aliquid, ubi totum istum nodum sua confessione dissoluit. uolens enim nobis maiorem inuidiam commouere, quia dicimus etiam de legitimis nuptiis sub peccato paruulos nasci, \'illos ergo\', inquit