comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& dicit nedis cesseris ame: Siacorpore
non recedit: recessit acapite Euius
ergo uoxerat nisi primihominis : Ex
Nonillũ dimisit ds̃. site non dimisit cre¬
dentẽ inse. xp̃m dimit teret pater.
& filius. et sp̃s sc̃s unus ds̃. sed ꝑsonam
crucicum illo Non autẽ careremus
uetus tate : nisicrucifigeretur uetus
infirmitas. Ad hoc enĩuenit ut reno¬
uemͣ in illo quia desiderando eum et
passionẽ eiꝰ imitando renouemur : Ergͦ
delictorũ meorũ: eanquã diceret hac
uerba ex ꝑsona pec catoris in me traus
non acceper̃ qui inquisier̃ : sed inquisi¬
er̃. & p̃nuntiauer̃. Et uenimus nos:
& inuenimꝰ qđ illi ex quisi : Ecce nos
nondũ accepimus & nascentur post
nos & inuenient qđ nec ipsi accipien
Et transient ut om̃s simul infine diei
cũ patriar chis & ꝓphetis. et apłis de¬
narium salutis accipiamus Et enim
nostis mercenariũ. uł operarios diũ¬
si tẽporis ductos aduineam. mercedẽ
usq infinẽ scłi. in ipso fine accepturi

Expanded text:
ne discesseris a me. Si a corpore non recedit, recessit a capite? Cujus ergo vox erat, nisi primi hominis. Ex Non illum dimisit Deus. Si te non dimittit credentem in se, Christum dimitteret Pater et Filius et Spiritus sanctus unus Deus? Sed personamest cruci cum illo . Non autem careremus vetustate, nisi crucifigeretur in infirmitate. Ad hoc enim venit, ut renovemur in illo: quia desiderando eum et passionem ejus imitando renovamur. Ergo vdelictorum meorum : tanquam diceret, Haec verba ex persona peccatoris in me transfnon acceperunt qui exquisierunt; sed inquisierunt et praenuntiaverunt, et venimus nos et invenimus quod illi exquisierunt . Et ecce nos nondum accepimus; et nascentur post nos, et invenient quod nec ipsi accipient et transient: ut omnes simul in fine diei cum Patriarchis, et Prophetis, et Apostolis denarium salutis accipiamus. Etenim nostis mercenarios vel operarios diversis temporibus ductos ad vineam, mercedem usque in finem saeculi, in ipso fine accepturi
Abbreviated transcription (Latin):
crucependens iniquos arguisti : seqͥ
si forte occurrerit tribulatio: Quȩris
enĩ defendere : & forte nemo accipit
defensionẽ tuã Iã ꝑturbaris. & quasi
ꝑdideris causam tuam: Quia nullius ha¬
bes defensionẽ. aut testimonium.
cus todiitus in nocentiã. ubine moobpͥ¬
mit causam tuam Preualuit inte falsũ
testimonium : sed apud homines Num¬
quid apud dm̃ ualebit ubi causa tua dioen¬
da ẽ quando ds̃ iudexerit : Alius testis
quã conscientiatua nonerit: int̾ iudicẽ
iustũ. & conscientiã tuam nolitimere
nisi causam tuã : Sicausam malã non habu¬
eris nullũ accusatorẽ ꝑtimes cis. nul¬

Expanded text:
cruce pendens iniquos arguisti? Sequitcruce pendens iniquos arguisti? Sequitsi forte occurrerit tribulatio. Quaeris enim te defendere, et forte nemo accipit defensionem tuam. Jam tu perturbaris, quasi perdideris causam tuam, quia nullius habes defensionem aut testimonium. Custodi intus innocentiam tuam, ubi nemo opprimit causam tuam. Praevaluit in te falsum testimonium, sed apud homines: numquid apud Deum valebit, ubi causa tua dicenda est? Quando Deus judex erit, alius testis quam conscientia tua non erit. Inter judicem justum et conscientiam tuam noli timere nisi causam tuam: si causam malam non habueris, nullum accusatorem pertimesces, nul
Abbreviated transcription (Latin):
gestũerat : Ergo ait: Ego aut̃ uelut
surdus non audiebã. Quia de quibus
audiebat non respondebat : tanquã
non audiebat E go aut̃ uelut sur dus
non audiebam : Et sicut mutꝰ non ape¬
riens ossuum Et repetit Et factus sũ
sic ut homo non audiens : & non habens
more suo redargutiones Quasinoneẽt
quid illis diceret. quasinon eẽt unde
illos argueret : Nonne iã ante multa
increpauerat. multa dixerat. uȩ uob¬
scribȩ & pharisei in pocritȩ. & multa
tolia: tam̃ quando passus ẽ. nichilhorũ
dix̃ Nonquia non habebat qđ diceret.
sed expectaba tut cõplerent illiom̃ia.
et implerentur om̃s prophetiȩ de illo
dequo dictũ erat Et sicut ouis coram
tondente se sine uoce sic ñ aperuit os
suum Opor tebat ergo ut taceret in
passione : non taciturus iniuditio: Iudi¬
candus enĩ uenerat : quia pastea iudi¬
dies dñe ds̃ m̃s: Ean quã sidicere tur¬
ei. quare non a peruistios tuum : qͥ re
non dixisti parcite : quare non in

Expanded text:
 Ergo ait, Ego autem velut surdus non audiebam. Qui ad ea quae audiebat non respondebat, tanquam non audiebat. Ego autem velut surdus non audiebam: et sicut mutus non aperiens os suum. Et repetit eadem: Et factus sum sicut homo non audiens, et non habens in ore suo argutiones. Quasi non esset quod illis diceret, quasi non esset unde illos argueret. Nonne jam antea multa increpaverat, multa dixerat, et Scribae et Pharisaei, hypocritae , et multa talia? Tamen quando passus est, nihil horum dixit: non quia non habebat quod diceret, sed exspectabat ut complerent illi omnia, et implerentur omnes prophetiae de illo, de quo dictum erat: Et sicut ovis coram tondente se sine voce, non aperuit os suum . Oportebat ergo ut taceret in passione, non taciturus in judicio. Judicandus enim venerat, qui postea judidies, Domine, Deus meus. Tanquam si ei diceretur, Quare non aperuisti os tuum? quare non dixisti, Parcite? quare non in
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ & bene: Nã alio loco arguit quos¬
dã dicens: Et non ẽ qui requirat ani¬
mã meã: Arguit quos dã non quȩ¬
rentes animã eiꝰ. & rursus arguit
alios quȩrentes animã eius Qsuis est
quiquȩrit animã ipsius bene : quieiꝰ
passiones imitatur Qui sunt quiquer̃
inqui rebant mala michiloquuti sun
uanitatẽ Q uid est quiquȩ rebant ma¬
lamea.  multa quȩ rebant & non in¬
ueniebant  forte hoc dixerit. Quȩ¬
rebant crimina mea: Quȩsier̃ enĩ
quȩ mnillũ dicerent : & non muenie¬
bant Quȩ rebant eni mala debono:
quȩ rebant scelera de in nocente :
quando illũ inuenirent quinullũ
peccatũ habebat Sed quia peccata
quȩ rebant in eũ qui peccata non ha¬
bebat : restabat ut fingerent qđ
Et dolũ totadie meditabantur:
Hoc est fallatiã sine cessatione medi¬
tabantur: Nostis quanta falsa testi¬
Pã illi milites cus todes sepulcri deqͥ
noluer̃ : & cor rupti m̃datium semina¬

Expanded text:
ejus et bene. Nam alio loco arguit quosejus et bene. Nam alio loco arguit quosdam dicens: Et non est qui requirat animam meam . Arguit quosdam non quaerentes animam ejus, et rursus arguit alios quaerentes animam ejus. Quis est qui quaerit bene animam ipsius? Qui ejus passiones imitatur. Qui sunt qui quaeri quaerebant mala mea, locuti sunt vanitatem. Quid est, Qui quaerebant mala mea? Multa quaerebant, et non inveniebant. Forte hoc dixerit, Quaerebant crimina mea. Quaesierunt enim quae in illum dicerent, et non inveniebant . Quaerebant enim mala de bono, quaerebant scelera de innocente: quando invenirent in eo qui nullum peccatum habebat? Sed quia peccata quaerebant in eo qui nullum peccatum habebat, restabat ut fingerent quod Et dolum tota die meditabantur: hoc est, fallaciam sine cessatione meditabantur. Nostis quanta falsa testiNam illi milites custodes sepulcri, de qnoluerunt, et corrupti mendacium semina
Abbreviated transcription (Latin):
coraut̃ eorũ longe ẽ. ame  Id ẽ propin¬
qui id est longiqui Propinquilabis.
longinqui cor de Clerũtam̃ quia longe
steter̃ tim̃tes apłi : ab solutius & pla¬
mus de illis aceipimus. ut alios appro¬
pinquasse. & alios alonge stetisse intel¬
ligamus: Quando quidẽ & petrus qͥ au¬
datius secutus erat : ita ad huc longe
erat. ut interrogatꝰ & ꝑ turbatus ter
negaret dñm Cũq se moriturũ eẽ
ꝓmiserat : qui postea ex longinquo
ꝓpinquus fieret. audiuit post resur¬
rectionẽ : Amas me : et dicebat amo.
& dicendo propinquabat quine gando
longe factus erat. donectrina uoce
amoris solueret trinã uocẽ negatio¬
nis. Et proximi meialonge steterunT̃:
Et uim faciebant quiquȩ rebant ani¬
mã meam Iã manifestũ ẽ. quiquȩ re¬
bant animã ipsius:: qui non habebant
animã eiꝰ. quia nonerant incorpore
eiꝰ qui quȩ rebant animã eiꝰ: longe
erant ab anima eiꝰ. sed quȩ rebant ut
occiderent eũ: Quȩritur enĩ anima

Expanded text:
Cor autem eorum longe est a me . Iidem propinqui, iidem longinqui: propinqui labiis, longinqui corde. Verumtamen quia longe steterunt timentes Apostoli, absolutius et planius de illis accipimus, ut alios propinquasse, alios longe stetisse intelligamus: quandoquidem et Petrus qui audacius secutus fuerat, ita adhuc longe erat, ut interrogatus et perturbatus, ter negaret Dominum, cum quo se moriturum esse promiserat . Qui postea ex longinquo ut propinquus fieret, audivit post resurrectionem, Amas me? et dicebat, Amo . Et dicendo propinquabat, qui negando longe factus erat, donec trina voce amoris, solveret trinam vocem negationis. Et proximi mei a longe steterunt. 18. Et vim faciebant qui quaerebant animam meam. Jam manifestum est qui quaerebant animam ipsius: qui non habebant animam ejus, quia non erant in corpore ejus. Qui quaerebant animam ejus, longe erant ab anima ejus: sed quaerebant ut occiderent eam. Quaeritur enim anima
Abbreviated transcription (Latin):
cos dies quiȩ tossenec tutis suȩ. quan¬
do eosiã ipsa ȩtas incipit grauare.
quos bella non grauant: Quanta
dura tolerant quȩ itinera. quȩ fri¬
gora. quos soles quantas neces sita¬
tes quȩ uulnera quȩ pericula & ñ
adtendunt patientes haec omĩa
nisi paucos dies quiȩtos senec tutis. ad qͦs
utrũ ꝑueniunt nesciunt: Ergo a dõgres
uit uiam xp̃i sequi. ꝑ passiones ipsius
Noli ꝑaliã uiam uelle ire : quã ꝑ ipsam
qua ille it : Dura uidetur : ipsa ẽ. tuta
Vlia alia forte diuitias habet. sed latro¬
nibus plena ẽ: Et uiam eiꝰ uolet Cũce¬

Expanded text:
cos dies quietos senectutis suae, quancos dies quietos senectutis suae, quando eos jam ipsa aetas incipit gravare quos bella non gravant, quanta dura tolerant; quae itinera, quae frigora, quos soles, quantas necessitates, quae vulnera, quae pericula! Et non attendunt patientes haec omnia, nisi paucos dies quietos illos senectutis, ad quos utrum perveniam nesciunt. Ergo a Domino gult viam Christi sequi per passiones ipsius, noli per aliam viam velle ire quam per illam qua ipse ivit. Dura videtur, sed ipsa est tuta via: alia forte delicias habet, sed latronibus plena est. Et viam ejus volet.
Abbreviated transcription (Latin):
milia. sidicendũ est & milia milium
quȩ finẽ habent cũ &termtate cõpa¬
rare non possunt: Huc accidit quia
non solũ tẽporalẽ uoluit laborem
tuum ds̃. sed etiam breuẽ : Paucorum
dierũ ẽ. uita hominis: etiã silȩta duris
non miscerentur: Quȩ plura & lon¬
breinora sunt dura : ut dura re pos¬
semus: Siergo ꝑtotã uitã suam homo
mlaboribus & erũniseẽt. in dolorib
intor m̃tis. in carcere. in plagis. & in
fame & siti om̃ibus diebus horis om̃i¬
bus ꝑ totã uitã suã usq: ad atatem se.¬
nec tutis. pauci dies sunt tota iita
hominis: Quolabore transacto : ue¬
met regnũ aeternũ Cleniet sine
fine felicitas. ueni& aequalitas angło¬
rum. ueni& hereditas xp̃i. ueniet
coheres xp̃c Pro quanto labore tan¬
tã mercedẽ accipimꝰ Ueterani
homines quilaborant inmilitia. &
uersantur inter uulnera. tot an¬
nos incipiunt militare : Aiuuentu¬
te exeunt senes & ut habeant pau¬

Expanded text:
millia, si dicendum est, et millia millium, millia, si dicendum est, et millia millium, quae finem habent, cum aeternitate comparari non possunt. Huc accedit, quia non solum temporalem voluit laborem tuum Deus, sed etiam brevem. Paucorum dierum est tota vita hominis, etiamsi laeta duris non miscerentur, quae plura et lonreviora et pauciora sunt dura, ut durare possimus. Si ergo per totam vitam suam homo in laboribus et in aerumnis esset, in doloribus, in tormentis, in carcere, in plagis, in fame et siti omnibus diebus, horis omnibus, per totam vitam suam usque ad aetatem senectutis, pauci dies sunt tota vita hominis: quo labore transacto, veniet regnum aeternum, veniet sine fine felicitas, veniet aequalitas Angelorum, veniet haereditas Christi, veniet cohaeres Christus. Pro quanto labore quantam mercedem accipimus! Veterani homines qui laborant in militia, et versantur inter vulnera tot annos, incipiunt militare a juventute, exeunt senes; et ut habeant pau
Abbreviated transcription (Latin):
tenderet quid accepturus eẽt Cũ aut̃
ad tenderis quid accepturussis : om̃ia
tibierunt uilia quȩ pateris: Nec digna¬
estimabis ꝓquibus illud accipies : mira¬
beris tantũ dari ꝓtanto labore : Nam
utiq fr̃s proaeterna requie : labor
acternus sub eundus erat : Aeternã
felicitatẽ accepturus: aeternas pas.¬
siones sustinere debueras. dedsi ac ter¬
nũsustineres laborem quando uenires
ad aeternã felicitatem  ita fit ut ne¬
cessario tẽporalis sit tribulatiotua:
Quafinita : uenies ad felicitatẽ in fini¬
tam : Sed tam̃ fr̃s pos set eẽ longa tribu¬
latio ꝓaeter nafelicitate : Verbi gr̃ã
ut qm̃ felicitas nr̃a finẽ non habebit:
miseria nr̃a & labornr̃. & tribulatio¬
nes nrãe diutur nȩ eẽnt Nã & simil.¬
de annorũ eẽnt: appende millean.¬
nos contra ater nitatẽ: Quid appen¬
dis cũ infinito quantũ cũq finitum:
decẽmilia annorũ. decies centena

Expanded text:
tenderet quid accepturus esset. Cum enim tenderet quid accepturus esset. Cum enim attenderis quid sis accepturus, omnia tibi erunt vilia quae pateris, nec digna aestimabis beris tantum dari pro tantillo labore. Nam utique, fratres, pro aeterna requie labor aeternus subeundus erat; et aeternam felicitatem accepturus, aeternas passiones sustinere deberes: sed si aeternum sustineres laborem, quando venires ad aeternam felicitatem? Ita fit, ut necessario temporalis sit tribulatio tua, qua finita venias ad felicitatem infinitam. Sed tamen, fratres, posset esse longa tribulatio pro aeterna felicitate. Verbi gratia, ut quoniam felicitas nostra finem non habebit, miseria nostra et labor noster et tribulationes nostrae diuturnae essent. Nam et si mille annorum essent, appende mille annos contra aeternitatem: quid appendis cum infinito quantumcumque finitum? Decem millia annorum, decies centena
Abbreviated transcription (Latin):
ut semꝑ praui fierent: Et semitas curuas
sequendo redire ñpossent Ulent aut̃
ille & uocauit . & redemit & sangumẽ
fudit : Hoc p̃tium dedit. haecbona fecit :¬
& mala passus ẽ. At tende quȩ fecerit:
ds̃ ẽ. At tende quȩ passus sit : homo est:
Quis iste ds̃ homo: situo homo non dimit¬
teres dm̃ : nonfieret ꝓte ds̃ homo: Parũ
enĩ tibi erat adremunerationẽ uel ad do¬
nũ eius quia hominẽ tefecit . nisi & homo
prote fieret : Ipse ẽ enĩ qui direxit gres¬
sus nrõs : ut uiam eiꝰ uellemus : Ad ño gr̃s¬
sus hominis dirigentur : & uiã eiꝰ uolet:
Iãcũ sequerisuiam xp̃i : non tibi scłi pros¬
peritates ꝓmittas: Perdura ambulauit :
sed magna promisit : Sequere : Nolitan¬
tũ adtendere quoiturus es: sed quo uen¬
turussis: Tolerabis dura tẽporalia : sed
adlȩtitiã ꝑtinebis sempit̃ nã: Siuis susti¬
nere laborẽ : adtende mercedẽ: Nam
et operarius muinea deficeret : nisi ad¬

Expanded text:
ut semper per prava irent, et semitas curvas ut semper per prava irent, et semitas curvas sequendo redire non possent. Venit autem ille, et vocavit, et redemit, et sanguinem fudit: hoc pretium dedit, haec bona fecit, et mala passus est. Attende quae fecerit; Deus est: attende quae passus sit; homo est. Quis iste Deus homo? Si tu, o homo, non dimitteres Deum, non fieret pro te Deus homo. Parum enim tibi erat ad remunerationem vel ad donum ejus, quia et hominem te fecit, nisi et homo pro te fieret? Ipse est enim qui direxit gressus nostros, ut viam ejus vellemus. A Domino gressus hominis dirigentur, et viam ejus volet. 16. Jam cum sequeris viam Christi, non tibi saeculi prosperitates promittas. Per dura ambulavit, sed magna promisit. Sequere. Noli tantum attendere qua iturus, sed et quo venturus sis. Tolerabis dura temporalia, sed ad laeta pervenies sempiterna. Si vis sustinere laborem, attende mercedet operarius deficeret in via, nisi at
Abbreviated transcription (Latin):
doretiasua. quod habebat contẽp¬
nentem qđ non habebat haurientem:
Infirma enĩ mundi elegit ds̃. ut confun¬
deret fortia Et non deoratore pis ca¬
torem : sed depiscatore lucratus est
pos sidebunt terrã hereditate : Erunt
enĩ coheredes terr& illiꝰ. terrae uiuen¬
tium. dequa dicitur in alio psalmo Spes
mea estu: portiomea inter rauiuenti¬
um Ques ipsa portio mea inquit dõ : et
non dubita uit dm̃ sibi facere portionẽ:
hereditate possidebunt terram: Ma¬
ledicentes autẽ eum dis peribunt Ut
autem benedicantur quibenedicunt:
p̃stitũ est eis: Nauentũ est ad maledi¬
centes : & factũ ẽ. benedicentes: Etiã
sic disperier̃ maledicentes eum : cũ eiꝰ
munere facti sunt bene dicentes: quẽ¬
& malosuo maledicebant: Inbono aut̃
sus hominis dirigentur. & uiã eius uolet
Ipse homo ut uelit uiam dm̃i : ab ipso dño di¬
rigentur gressus eius : Nãsi dñs non diri¬
geret gressus hominis : tã prauierant

Expanded text:
do retia sua, quod habebat contemdo retia sua, quod habebat contemnentem, quod non habebat haurientem . Infirma enim mundi elegit Deus, ut confunderet fortia . Et non de oratore piscatorem, sed de piscatore lucratus est possidebunt terram haereditate: erunt ejus cohaeredes, in terra illa viventium, de qua dicitur in alio psalmo: Spes mea es tu, portio mea in terra viventium . Tu es ipsa portio mea, inquit Deo, et non dubitavit Deum sibi facere portionem. Haereditate possidebunt terram. Maledicentes autem eum, disperient. Ut autem benedicant qui benedicunt, praestitum est eis. Nam ventum est ad maledicentes, et facti sunt benedicentes: et jam sic disperierunt maledicentes eum, cum ejus munere facti sunt benedicentes, quem malo suo maledicebant, bono autem sus hominis dirigentur, et viam ejus volet. Ipse homo ut velit viam Domini, ab ipso Domino diriguntur gressus ejus. Nam si Dominus non dirigeret gressus hominis, tam pravi erant,
Abbreviated transcription (Latin):
exigit. quã qđ tibi intus dedit. uaca¬
re eñ non potest bona uoluntas Non
enĩhabens uoluntatẽ bonã. & sinũ mꝰ
tibisuꝑsit. non porriges pauperi.
ipsi int̃se pauperes prestant sibi de
uoluntate bona. non sunt inter se
infruc tuosi Clides cȩcũ ducia uiden¬
te quia nũmos babuit qđ daret.
egens cõmendauit oculos non habenti¬
Vinde hoc factũ e st : ut m̃bra sua cõmen¬
daret ei qui non babet . nisi quia in tus
merat bona uoluntas. thes aurus pau¬
perum. in quothes auro dulcis sima
requies & uera securitas: A dipsum
admittendũ nec caro admit titur.
nec naufragium metuitur . seruat
Sicut illũ ustũ. uere solũ iustum.
& diuitias magnas at tulit: quibus
faceret diuites eos quos inuenit pau¬
peres Ipse ẽ. enĩ quispũsco ditauit
incorde pauperum exmnanitas
animas confitendo peccata imple¬
uit opulentia iustitiȩ: Quipotine
diuitẽ facere piscatorem dimit ten¬

Expanded text:
exigit, quam quod tibi intus dedit. Vacaexigit, quam quod tibi intus dedit. Vacare enim non potest voluntas bona. Non enim habens voluntatem bonam, etsi nummus tibi supersit, non porrigis pauperi: ipsi inter se pauperes praestant sibi de voluntate bona, non sunt inter se infructuosi. Vides caecum duci a vidente: quia nummos non habuit quos daret egens, commodavit oculos non habentUnde hoc factum est, ut membra sua commodaret ei qui non habet, nisi quia intus inerat voluntas bona, thesaurus pauperum? In quo thesauro dulcissima requies, et vera securitas. Ad ipsum amittendum nec latro admittitur, nec naufragium metuitur. Servat sicut illum justum, vere solum justum et divitias magnas attulit, quibus faceret divites eos quos invenit pauperes. Ipse est enim qui Spiritu sancto ditavit corda pauperum, et exinanitas animas confitendo peccata, implevit opulentia justitiae; qui potuit divitem facere piscatorem, dimitten
Abbreviated transcription (Latin):
& non soluit : Iustus autẽ miseretur
& cõmodat : Ille ergonichilhabet :
iste habet Clidete eges tatem : inde¬
te diuitias. Ille accepit & non soluit:
istemiseretur & cõmodat Ab un¬
dat illiqui sibi pauꝑ ẽ : etiam sidiues
est: Tutandẽ ad diuitias eiꝰ pios oculos
attende : respicis enĩ arcã in anem.
conscientiam dõ plenã non respicis
Nonhabet extrinsecus facultatem :
sed habet intrinsecus caritatem De
caritate quanta erogat. & ñ finit᷑:
& enĩsi habet foris facultatẽ dat ipsa
caritas. sed exeo quot quot habet
Siaut̃ non inuenit foris quod det. dat
beniuolentiam . p̃stat consilium sipo.¬
test. p̃stat auxilium si potest Postre.¬
mosineo consilio. nec auxilio adiuua¬
re potest. uel uoto adiuuat . uł orat
procontribulato : & forte magis exau¬
ditur. quã qui porrigit panem: Ina¬
bet semꝑ unde det: cuiplenũ est pec
tus caritate Ipsa ẽ. caritas. quȩ dr̃¬

Expanded text:
et non solvet: justus autem miseretur, et non solvet: justus autem miseretur, et commodat. Ille ergo nihil habet, iste habet. Videte egestatem, videte divitias. Ille accipit, et non solvet: iste miseretur, et commodat; abundat illi. Quid si pauper est? Etiam sic dives est. Tu tantum ad divitias ejus pios oculos intende. Respicis enim arcam inanem, conscientiam Deo plenam non respicis. Non habet extrinsecus facultatem, sed habet intrinsecus charitatem. De charitate quanta erogat, et non finitur! Etenim si habet foris facultatem, dat ipsa charitas, sed ex eo quod habet: si autem non invenit foris quod det, dat benevolentiam, praestat consilium, si potest; praestat auxilium, si potest: ad extremum si nec consilio nec auxilio adjuvare potest, vel voto adjuvat, vel orat pro contribulato, et forte magis ipse exauditur quam qui porrigit panem. Habet semper unde det, cui plenum pectus est charitatis. Ipsa est charitas, quae dic
Abbreviated transcription (Latin):
icient E enerabitur pec cator & non
soluet Accipit & non reddit Quidẽ.
non reddit : gr̃arum actiones: Quid
eñ ate uult dis̃. aut quid exigit dĩ.
nisi quod tibi ꝓmisit: & quanta ac ce¬
pit pet cator ꝓ quibus non soluit: ac¬
cepit ut sit : accepit ut homosit Mul¬
Accepit corporis formã : accepit
incorpore distinctionẽ sensuum. ad
udendũ oculos. ad audiendũ aures.
ad od orandũ nares. adgus tandum pa.¬
latum. ad contrectandũ manus. ad
ãbulandũ pedes. salutẽq ipsam cor¬
poris: Sed adhuc ista & cũ peccore
habemus cõmunia : Accepit etiam ãpli¬
us. id ẽ. mentẽ quȩ possit intelligere
quȩ pos sit capere ueritatem. quȩ
pos sit iustũ abmnsto discernere.
quȩ pos sit id agere. desiderare crea¬
torem laudare & mherere illi :
Iꝯ aec omia accepit peccator : sed ñ
bone uiuendo reddidit qđ debet:
mouero rependit mala probonis.
blas phemias murmur. ad uersus dm̃
indignationẽ: Ergo ille feneratur

Expanded text:
ator, et non solvet. Accipit, et non reddet. Quid non reddet? Gratiarum actionem. Quid enim a te vult Deus, aut quid exigit Deus, nisi quod tibi prosit? Et quanta accepit peccator, pro quibus non solvet? Accepit ut sit, accepit ut homo sit, mulaccepit corporis formam, accepit in corpore distinctionem sensuum, ad videndum oculos, ad audiendum aures, ad odorandum nares, ad gustandum palatum, ad contrectandum manus, ad ambulandum pedes, salutemque ipsam corporis. Sed adhuc ista et cum pecore habemus communia: accepit etiam amplius, id est mentem quae possit intelligere, quae possit capere veritatem, quae possit justum ab injusto discernere, quae possit indagare, desiderare Creatorem, laudare et inhaerere illi. Haec omnia accepit et peccator, sed non bene vivendo non reddit quod debet. o vero rependet mala pro bonis, blasphemias, murmur adversus Deum, indignationem. Ergo ille feneratur,
Abbreviated transcription (Latin):
agemitu cor dis mei. Quomodo aut̃¬
uiuent inimici illius quia iã dixi
de illis : qm̃ locutis uanitatem Au¬
di & inalio psalmo Quorũ filii sicut
nouellȩ constabilite. Sed superius
dixerat : quorũ os locutũ ẽ. uanita¬
tem filiȩ eorũ cõpositȩ. sicut similitu¬
do tẽpli: Cellaria eorũ plena: erue¬
tantia ex hoc in hoc Boueseprũcras
is multiplicantes: non ẽ. ruina sepis.
neq clamor inplatẽis eorum Cliuens
ergo inimicimei H aec uita ẽ. laudant
hancamant hanc malo suohabent.
cuihaec sunt Quid autẽ tu quicurã
geris ꝓpeccato tuo. quidtu pronun¬
nuntias iniquitatẽ tuam: Beatus
nasiu uolentẽ oder̃ : Quisi redderent
mala ꝓbonis: boninoneẽnt. Quisi non
redderent bona ꝓmalis : in gratieẽnt:
Reddunt aut̃ mala probonis : quia ode¬
r̃ iniq Tales fuer̃ udegi ulenit adil¬
los xp̃c cũbonis : reddider̃ illimala
probonis C auete hoc malũ fr̃s: cito
subintrat quia diximus tales erant.

Expanded text:
. Quomodo vivunt inimici illius, quia jam dixit de illis, quoniam locuti sunt vanitatem? Audi et in alio psalmo: Quorum filii sicut novellae constabilitae. Sed superius dixerat: Quorum os locutum est vanitae. filiae eorum ornatae sicut similitudo templi; cellaria eorum plena, eructuantia ex hoc in hoc; oues eorum in exitibus suis: non est ruina sepis, neque clamor in plateis eorum. Vivunt ergo inimici mei: haec vita est, hanc laudant, hanc amant, hanc malo suo habent. populum, cui haec sunt. Quid autem tu, qui curam geris pro peccato tuo? quid nuntias iniquitatem tuam? Beatus, na sibi volentem oderunt. Qui si redderent mala pro malis, boni non essent: qui si non redderent bona pro bonis, ingrati essent: reddunt autem mala pro bonis qui oderunt inique. Tales fuerunt Judaei: venit ad illos Christus cum bonis, reddiderunt illi mala pro bonis. Cavete hoc malum, fratres: cito subintrat. Quia diximus, Tales erant Judaei:
Abbreviated transcription (Latin):
rehumano: Apparuit oculis carnos
ut ꝑfidẽ sanaret eos quibus uerita¬
tẽ fuerat monstraturus. ut sanatas
oculas ueritas pates ceret Ipsa est
enĩ ueritas quã nobis ꝓmisit. cũ caro
eius inderetur incheare cuius p̃mi
um ueritas eẽt None nĩ se ipse xp̃c
demons trauit in pra : sed demonstra¬
uit carnẽ suam: Nã siscipsum de moris¬
traret : uiderent illũ iudei & cog¬
te discipuli uiderent : quando illi diceba
Ostende nobis patrẽ : & sufficit nobis
rebant : sienĩ uiderent xp̃m : uideren
& patrẽ : Nondũitaq xp̃m uidebant:
qͥ patrẽ sibi ostendicupiebat  Audiqx
nondũ uidebant. in p̃mio illud ꝓmisit
alio loco dicens Quidiligit me: manda¬
ta meacus todit Et qui diligit me : di¬
ligetur a patre meo. & ego diligã eũ:
Et tanquã diceretur ei : Quid illidabis
diligent eum : & ostendã inquit me¬
ipsum illi: Siergo diligentibus eum hoc
p̃mio promisit: quia os tendit se ipsu

Expanded text:
re humano. Apparuit oculis carnis, re humano. Apparuit oculis carnis, ut per fidem sanaret eos quibus veritatem fuerat monstraturus: ut sanato oculo veritas patesceret. Ipse enim est veritas, quam nobis promisit, cum caro ejus videreum veritas esset. Non enim se ipse Christus demonstravit in terra, sed demonstravit carnem suam. Nam si seipsum demonstraret, viderent illum Judaei et cogte discipuli viderunt, quando illi dicebant: Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. rebant? Si enim viderent Christum, viderent et Patrem. Nondum itaque Christum videbant, qui Patrem sibi ostendi cupiebant. Audi quia nondum videbant: In praemio illud promisit alio loco, dicens, Qui diligit me, mandata mea custodit: et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum. Et tanquam diceretur ei, Quid illi dabis, diligens eum? Et ostendam, inquit, meipsum illi . Si ergo diligentibus eum hoc in praemio promisit, quia ostendet seipsum
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ad moneo: Quomodo anima nr̃a cõ¬
pleta ẽ. in lusionib: a facie ipsarũ in lu¬
sionũ : Aliquando uix orare ꝑmittit᷑.
decor poribus cogitare non nõ uimus.
nisi imagines & sȩpe inruunt quod
non querimꝰ. & uolumꝰ ex hac in hac
ire. & abilla in illã transire: Et aliqͣn¬
doins reddere aliud quod cogitabas.
eras : & non tibi uenit inmentẽ Et ue¬
nit potius aliud quod nolebas: ibierat
qđ oblitus eras: Nãquare postea uenit
inmeneẽ. cũ iã non quȩ reretur : Qũ
autẽ quȩreretur: occurrer̃ ꝓ illo
uobis: Quo accepto cȩtera uos ipsi
cogitantes. inueniatis quid sit plange¬
re inlusiones animȩ nr̃e. Accepit
ergo poenã in lusionis : amisit uerita¬
tẽ Sicut enĩ pęna ẽ. animȩ inlusio:
sic p̃miũ animȩ ueritas : Sed in his
in lusionibus cũ constituti essemus
uenit ad nos ueritas. et inuenit nos
co oꝑtos in lusionib: ⁊ suscepit carnẽ
nram. uel potius a nobis id ẽ. a gene¬

Expanded text:
quod admoneo, quomodo anima nostra comquod admoneo, quomodo anima nostra completa est illusionibus. A facie ipsarum illusionum, aliquando vix orare permittimur. De corporibus cogitare non novimus nisi imagines; et saepe irruunt quas non quaerimus: et volumus ex hac in hanc ire, et ab illa in illam transire: et aliquando vis redire ad id, quod cogitabas, eras, et non tibi venit in mentem, et venit potius aliud, quod nolebas, etquod oblitus eras? Nam quare postea venit in mentem, cum jam non quaereretur? Cum autem quaereretur, occurrerunt pro illo io quid vobis, quo accepto caetera vos ipsi cogitantes, inveniatis quid sit plangere illusiones animae nostrae. Accepit ergo poenam illusionis, amisit veritatem. Sicut enim poena est animae illusio, sic praemium animae veritas. Sed in his illusionibus constituti cum essemus, venit ad nos veritas, et invenit nos coopertos illusionibus, suscepit carnem nostram, vel potius a nobis, id est a gene
Abbreviated transcription (Latin):
afflictus sum : & curuatus sum usq: in
finẽ. Quid ẽ. usq infinẽ : usq in mor¬
tẽ. Totadie contristatus humiliabã
Totadie: sine in termissione Ioc dicit
totadie: tota uita Sedex quo cogno¬
uit: ex quo sabbatum recor da ricepit:
q̃uã diuenĩ recor datur quod non dum
habet : nonuis ut contristatꝰ incedat:
Totadi e contristatꝰ ãbulabã Qm̃ani¬
ma mea in pleta est inlusionibus : & non
ẽ sanitas in carnemea: Ubiẽ ergo totͦ
homo: & anima & caro ẽ: Anima mea cõ¬
pleta ẽ. in lusionibus: Caro sanitatẽ non
habet Quid remanet unde fit lȩtitia :
non ne oportet ut contris tetur: tota
die contristatꝰ ambulabã: Tristitia nob
sit donec anima nr̃a exuatur in lusigni¬
bus: & corpꝰ nr̃m induatur sanitate : Illa
ẽ. enĩ uera sanitas: quȩ est inmor talis.
Quȩ sint aut̃ in lusiones animȩ: siuolu¬
ero dicere tẽpris quando sufficit : cuius
enĩ anima ista non patitur breue est

Expanded text:
afflictus sum, et curvatus sum usque in afflictus sum, et curvatus sum usque in finem. Quid est, usque in finem? Usque in mortem. Tota die contristatus ambulabam. Tota die, sine intermissione. Hoc dicit tota die, tota vita. Sed ex quo cognovit? Ex quo sabbatum recordari coepit. Quamdiu enim recordatur quod nondum habet, non vis ut contristatus incedat? Tota die contristatus ambulabamma mea completa est illusionibus, et non est sanitas in carne mea. Ubi ergo est totus homo, anima et caro est. Anima completa est illusionibus, caro sanitatem non habet: quid remanet unde sit laetitia? Nonne oportet ut contristetur? Tota die contristatus ambulabam. Tristitia nobis sit, donec et anima nostra exuatur illusionibus, et corpus nostrum induatur sanitate. Illa est enim vera sanitas, quae est immortalitas. Quantae sint autem illusiones animae, si voluero dicere, tempus quando sufficit? Cujus enim anima ista non patitur? Breve est
Abbreviated transcription (Latin):
a facie insipientiȩ meae Miseriis¬
afflictus sum : & curuatus sum usque
nfinẽ. Unde curuatus est . quia
elatus erat : Si fueris humilis : eri¬
geris Sifueris elatꝰ : cur uaberis
Nonenĩ deerit dõ pondus undete¬
s curuet¬
Ille erit pondus fascis peccatorũ tuo¬
rum: Hocreplicabitur in caput tuum:
&curuaberis Quidẽ aut̃ cur uari:
non posse erigere Talẽ inuenit dñs
mulierẽ ꝑdecẽ & octo annos curuam:
non se poterat erigere : Tales sunt qͥ
interra corhabent: At uere quia
inuenit mulier illa dñm. & sanauit
eã. Audiat sur sum cor. inquantum tam̃
curuatur : ad huc gemit:. Eur uatur
enĩ ille quidicit: e orpus enĩ qđ corrũ¬
pitur ad grauat animã : & de primit
t̃rena ihabitatio sensum multa cogi¬
tantẽ : In his gemat : ut illud accipiat
Recor datur sabbatum: ut ad sabbatũ
ꝑuenire mereatur : Quod e nĩ celebra¬
bant iudei signũ erat : Cuius reisignũ:
quã iste recor datur quidicit Miserus

Expanded text:
A facie insipientiae meae. A facie insipientiae meae. afflictus sum, et curvatus sum usque in finem. Unde curvatus est? Quia elatus erat. Si fueris humilis, erigeris; si fueris elatus, curvaberis: non enim deerit Deo pondus unde te curvetIllud erit pondus, fascis peccatorum tuorum: hoc replicabitur in caput tuum, et curvaberis. Quid est autem curvari? Non se posse erigere. Talem invenit Dominus mulierem per decem et octo annos curvam: non se poterat erigere . Tales sunt qui in terra cor habent. At vero, quia invenit mulier illa Dominum, et sanavit eam, habeat sursum cor. In quantum tamen curvatur, adhuc gemit. Curvatur enim ille qui dicit: Corpus enim quod corrumpitur, aggrterrena inhabitatio sensum multa cogitantem . In his gemat, ut illud accipiat, recordetur sabbatum, ut ad sabbatum pervenire mereatur. Quod enim celebrabant Judaei, signum erat. Cujus rei signum? Quam iste recordatur, qui dicit: Miseriis
Abbreviated transcription (Latin):
truer̃ & corruptis liuores mei. Iã qui
liuores habet: non ẽ sanus: Ad de
quia ipsiliuores conputruer̃. & cor
rupti sunt Elnde putruer̃ : quia cõ¬
putruer̃ : Iã quomodo explicetur
in uita humana quis hoc nouit : hab
puteant peccata: Euiputori peccato¬
rum : contrarius erat odor ille: de qͦ
de. nisi despe : unde . nisi derecor da¬
tione sabbati : aliud em̃ plangimus in
hac uita : aliud p̃sumimꝰ in bacꝰ uita
Quod plangitur: putet Quod p̃sumi¬
tur : flagrat Ergo nisieẽt talis ille
odor qui nos inuitar& : nũquã sabbatũ
recor daremur : Sed quia habemus
ꝑ sp̃m ipsũ odorẽ. ut dicamus sponso
nr̃o post odorẽ ungentorũ tuorum
curremꝰ : auertimus aputori bus nr̃is
olfatũ. & c̃uertentes nos ad ipsum ali¬
quantũ respiramus: Sed nisi adnos
oleant & mala nr̃a : nũ quã istis gemi¬
tibus confitemur: Conputruer̃ & pu¬
truer̃ liuores mei. Elnde : A facie
insipientiȩ meȩ: Unde dix̃ superius
a facie peccatorũ meorũ : indenunc

Expanded text:
tuerunt livores mei. Jam qui livores habet, non est sanus. Adde quia ipsi livores computruerunt et putuerunt. Unde putuerunt? Quia computruerunt. Jam quomodo hoc explicetur in vita humana quis hoc non novit? Hputeant peccata. Cui putori peccatorum contrarius erat odor ille, de quode, nisi de spe? Unde, nisi de recordatione sabbati? Aliud enim plangimus in hac vita, aliud praesumimus in illa vita. Quod plangitur, putet: quod praesumitur, fragrat. Ergo nisi esset ille talis odor qui nos invitaret, nunquam sabbatum recordaremur. Sed quia habemus per Spiritum ipsum odorem, ut dicamus sponso nostro, Post odorem unguentorum tuorum curremus ; avertimus a putoribus nostris olfactum, et convertentes nos ad ipsum aliquantum respiramus. Sed nisi ad nos oleant et mala nostra, nunquam istis gemitibus confitemur, Computruerunt et putuerunt livores mei. Unde? A facie insipientiae meae. Unde dixit superius, A facie peccatorum meorum: inde nunc,
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitates meȩ sustuler̃ caput meũ.
sic̃ fascis grauis grauatȩ s̃ suꝑ me: Et
hic causam p̃mit : & effectum subiecit:
Quid unde contigerit : dix̃ Iniquita¬
tes meȩ sustulerꝰ caput meum: Bon
enĩ suꝑbus : nisi iniquus Euisus tollit᷑
caput : sursũ tollitur : Quierigit caput
aduersus dm̃ Audistis cũ lectiolege¬
retur libri aecclesiasticũ : initium suꝑ¬
biȩ hominis apostãtare adõ Ille qui
prior noluit audire p̃ceptum : sustu¬
lit iiqͥtas ipsius caput aduersus dm̃
Et quia iniquitates sus tuler̃ caput
ciꝰ quid illi fecit ds̃  sicut fascis gra¬
uis grauate s̃ suꝑ me  Beuitatis e. cri¬
gere capit . quasi nicbil portat
quierigit caput : Quia ergo leueest
quod potest erigi: accipit pondus
unde possit cõprimi: Conuerte tur
enĩlabor eius incaput eiꝰ: & inuerticẽ¬

Expanded text:
iniquitates meae sustulerunt caput meum, sicut fascis gravis gravatae sunt super me. Et hic causam praemisit, et effectum subjecit; quid unde contigerit dixit: Iniquitates meae sustulerunt caput meum. Nemo enim superbus, nisi iniquus, cui sustollitur caput. Sursum tollitur, qui erigit caput adversus Deum. Audistis cum lectio legeretur libri Ecclesiastici, Initium superbiae hominis, apostatare a Deo . Ille qui prior noluit audire praeceptum, sustulit iniquitas ipsius caput adversus Deum. Et quia iniquitates sustulerunt caput ejus, quid illi fecit Deus? Sicut fascis gravis gravatae sunt super me. Levitatis est erigere caput, quasi nihil portat qui erigit caput. Quia ergo leve est quod potest erigi, accipit pondus unde possit comprimi. Convertitur enim labor ejus in caput ejus, et
Abbreviated transcription (Latin):
& sitientẽ. aut incarcere. & non minis¬
nec michi fecistis: Quare non dicat
quid me ꝑ sequeris : quiutique incȩlo
iã neminẽ ꝑsequutorem patiebatur:
Sed quomo do ipsecaput loquebatur
procorpore : sic & id caput dicit cor¬
poris. cũ & capitis uoces auditis Sed ne.¬
que cũ corporis uoces audieritis: sepa¬
retis caput : neq cũ capitis uoces audi¬
eritis. separetiscorpus. quia ñ duo.
sed una caro Nonẽ. sanitas in carne mea
auultu irȩtuȩ: Sed fortasse iniuste tͥ
iratus ẽ. ds̃ Oadam ogenus humanũ
iniuste iratus ẽ. ds̃ quia dixistiiã agnos¬
cens ipsam pȩnã tuam in corporexp̃i
constitutus homo Nonẽ. sanitas inan¬
ne mea auultu irȩ tuȩ : expone iusti¬
dñs: Nonẽ sanitas in carne mea auul¬
tuirȩ tuae : nonẽ pax ossibus meis: re
mea : hoc ẽ. enĩ non ẽ. paxos sibus meii.
Nonaut̃ repetiuit auultuirȩ tu. ȩ.
sed causam dix̃ irȩ dĩ Nonẽ. paxossib¬

Expanded text:
et sitientem, aut in carcere, et non miniset sitientem, aut in carcere, et non minisnec mihi fecistis ? Quare non dicat,quid me persequeris ? Qui utique in coelo jam neminem persecutorem patiebatur. Sed quomodo ibi caput loquebatur pro corpore, sic et hic caput dicit corporis voces, cum et capitis voces auditis. Sed neque cum corporis voces audieritis, separetis caput; neque cum capitis voces audieritis, separetis corpus: quia jam non duo, sed una caro. 7. Non est sanitas in carne mea a vultu irae tuae. Sed fortasse injuste tibi Deus iratus est, o Adam, o genus humanum, injuste iratus est Deus! quia dixisti jam agnoscens ipsam poenam tuam, jam in corpore Christi constitutus homo: Non est sanitas in carne mea a vultu irae tuae. Expone justiini. Non est sanitas in carne mea a vultu irae tuae: non est pax ossibus meis. Repmea: hoc est enim, non est pax ossibus meis. Non autem repetivit, a vultu irae tuae: sed causam dixit irae Dei, Non est pax, i
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ab initio masculũ & feminã fecit
eis et relinquet homo patrẽ & ma
sed una ẽ. caro : Quidmirũ siuna caro
un alingua. eadẽ uerba tanquã unius
carnis capitis & corporis sic audia¬
mus tanquã unũ. sed tam̃ caput tanꝗ
caput. &cor pꝰ tanquã corpus Noñ
diuidantur ꝑsonȩ : sed dis tinguitur
dignitas. quia caput saluat. corpus
saluatur. Caput exhibeat misericor¬
diam: corpus defleat miseriam Ca¬
put ẽ. ad purganda peccata : corpus
ad confitenda peccata: Ulnatam̃ uox
ubi non scribitur : quando dicat corpꝰ.
quando caput : Sed nos in audiendo
dis tinguimur : ille autẽ tanquã unus
loquitur : Quare ergo dicat peccato¬
rũ meorũ quidix̃ esuriui & ñ dedis¬
tis michi manducare. sitiui & ñ dedis¬
tis michĩ bibere. hos pes fui& nor rece¬
pistis me. infirmꝰ & incarcere & non
uisitastis me Certe dñs non fuit in car¬
cere. quare non boc diceret. cui dictũ
eẽt quando te uidimus esurientem

Expanded text:
Deus ab initio masculum et feminam fecit Deus ab initio masculum et feminam fecit eos, et relinquet homo patrem et mased una est caro; quid mirum si una caro, una lingua, eadem verba, tanquam unius carnis, capitis et corporis? Sic audiamus tanquam unum: sed tamen caput tanquam caput, et corpus tanquam corpus. Non dividuntur personae, sed distinguitur dignitas: quia caput salvat, salvatur corpus. Caput exhibeat misericordiam, corpus defleat miseriam. Caput est ad purganda, corpus ad confitenda peccata: una tamen vox, ubi non scriptum est quando dicat corpus, quando caput; sed nos in audiendo distinguimus; ille autem tanquam unus loquitur. Quare enim non dicat, peccatorum meorum, qui dixit, Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi potum; hospes fui, et non recepistis me; infirmus fui, et in carcere, et non visitastis me? Certe Dominus non fuit in carcere. Quare non hoc diceret, cui cum dictum esset, Quando te vidimus esurientem
Abbreviated transcription (Latin):
a salute mea. uerba delictorũ meorũ.
Et sixp̃c utiq sine pec cato. & sine de¬
licto incipimꝰ non putare uerba illa
psalmi illius esse. & ualde durũ & con¬
trarium ẽ : ut ille psalmus non ꝑtine¬
at ad xp̃m ubi habemꝰ statim ꝑmaneat¬
adaꝑtã passionẽ eiꝰ. tanquã exeuangelio
pendens primũ uersumpsal mi ipsius
ore suo ꝓtulit & dixit Ds̃ ds̃ m̃s respi
ce in me quare me dereliquisti: Quid
uoluit intelligi.nisi ipsũ psalmũ totũ
ad se ꝑtinere. quia caput ipsius ipse
pronunti auit : Ibi aut̃ sequitur & di¬
cit: Clerba delictorũ meorum Non
ẽ. dubium. quia uox xp̃i est Ende
ergo peccata nisi decor pore qđ est
aeccła : quia loquitur corpus xp̃i
& caput. Quare aut̃ unus loquitur a
Quia er̃ duo in quit in carne una:
Sacra mentũ hoc magnũ ẽ: ait apłs
de etiam cũ ipse loqueretur in euan¬
głio: respondens eis quiquestionẽ
introduxer̃ de uxore dimit tenda
ait : Non legistis qđ scriptũ est qđ

Expanded text:
 habes, verba delictorum meorum. Et si Christus utique sine peccato et sine delicto, incipimus non putare verba illa Psalmi illius esse. Et valde durum et contrarium est, ut ille psalmus non pertineat ad Christum, ubi habemus tam apertam passionem ejus, tanquam ex Evangelio pendens, primum versum psalmi ipsius ore suo protulit, et dixit: Deus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti ? Quid voluit intelligi, nisi illum psalmum totum ad se pertinere, quia caput ipsius ipse pronuntiavit? Ubi autem sequitur et dicit, Verba delictorum meorum, non est dubium quia vox Christi est. Unde ergo peccata, nisi de corpore quod est Ecclesia? Quia loquitur corpus Christi et caput. Quare tanquam unus loquitur? Quia erunt, inquit, duo in carne una. Sacramende etiam cum ipse loqueretur in Evangelio, respondens eis qui quaestionem intulerant de uxore dimittenda, ait: Non legistis quod scriptum est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Et aliqui accipiunt xp̃i : propter
quedam quȩ hic dicuntur antus de pas¬
sione xp̃i Ad quȩ paulo post uenie¬
mius: & agnoscemus quȩ depassione
xp̃i dicuntur: Sed non ẽ. paxos sibus me¬
is a facie peccatorũ meorum: Quomo¬
do diceret quinullũ peccatum habebat
coartat ergonos intelligendinecessi¬
tas ad agnoscendũ. tanquã plenum.
& totũ xep̃i : id ẽ caput & corpus. Cũ
enĩ xp̃clo quitur : aliquando ex ꝑsona
ipsius capitis loquitur. qđ est ipse sal¬
uator natus ex maria uirgie. Aliqͣn¬
diffusa toto orbeterrarum. & nos in
corpore ipsius sumus. si fides nr̃a sincẽ¬
rasit in illo & spes nr̃a certa et caritas
ac censa sit incorpore ipsius. & m̃bra
ipsius. & inuenimus nos ibi loqui apło
dicente : Qm m̃bra sumus corporis eiꝰ.
inmultis locis dicit boc apłs: Nã sidixe¬
rimus uerba non eẽ xp̃i. nonerunt & il

Expanded text:
et aliqui accipiunt Christi, propter et aliqui accipiunt Christi, propter quaedam quae hic dicuntur de passione Christi, ad quae paulo post veniemus, et nos agnoscemus quia de passione Christi dicuntur. Sed, Non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum, quomodo diceret qui nullum peccatum habebat ? Coarctat nos ergo intelligendi necessitas ad cognoscendum tanquam plenum et totum Christum, id est caput et corpus. Cum enim Christus loquitur, aliquando ex persona solius capitis loquitur, quod est ipse Salvator, natus ex Maria virgine; aliquandiffusa toto orbe terrarum. Et nos in corpore ipsius sumus, si tamen fides nostra sincera sit in illo, et spes certa, et charitas accensa: sumus in corpore ipsius, et membra ipsius, et invenimus nos ibi loqui, Apostolo dicente, Quoniam membra sumus corporis ejus ; et multis locis dicit hoc Apostolus. Nam si dixerimus verba no
Abbreviated transcription (Latin):
re gemat: Inde illud in ꝑsona a eccłȩ
spansa xp̃i incantico canticorum
Qm̃ uulnerata caritate egosum Alul¬
quiddã & ñ dũ tenebat. Dolebat : qr
ñdũ tenebat: Ergo sidolebat : uul¬
nerata erat: Sed hoc urlnus: adue¬
rã sanitatẽ rapiebat Quiboc uulne¬
re non fuerit uulneratus : aduerã
sanitatẽ ñ potest ꝑuenire Nũquid
ergo uulneratꝰ semꝑerit inuulnere
meo. & ex ipsis uerbis tuis factum
recor dare sabbatum & ipsa recorda¬
tio sabbati Et nondũ recta intentio¬
ne facit me ñdũ gaudere. &agnos¬
cere. nec sanitatẽ eẽ in ipsa carnẽ.
neq dicidebere : quia cõparo istam
sanitatẽ illisanitati quãbabebo uire¬
quiei saempit̃ nã. ubicorruptibile.
hoc induet incorruptionẽ : & mor¬
tale hoc induet inmor talitatem
Et uideo quia in illius sanitatis cõpa¬
ratione : ista sanitas morbus ẽ. N on
ẽ. pax ossibus meis: a facie peccatoꝵ
meorum. Queriselet cuius sit uox

Expanded text:
re gemat. Inde illud in persona Ecclesiae re gemat. Inde illud in persona Ecclesiae sponsa Christi in Cantico canticorum: Quoniam vulnerata charitate ego sum . Vulquiddam, et nondum tenebat; dolebat, quia nondum habebat. Ergo si dolebat, vulnerata erat: sed hoc vulnus ad veram sanitatem rapiebat. Qui hoc vulnere non fuerit vulneratus, ad veram sanitatem non potest pervenire. Numquid ergo vulneratus semper erit in vulnere?meo, et ex ipsis verbis tuis factum est ut recordarer sabbatum; et ipsa recordatio sabbati, et nondum retentio, facit me nondum gaudere, et agnoscere nec sanitatem esse in ipsa carne, neque dici debere, cum comparo istam sanitatem illi sanitati quam habebo in requie sempiterna, ubi corruptibile hoc induet incorruptionem, et mortale hoc induet immortalitatem ; et video quia in illius sanitatis comparatione, ista sanitas morbus est. 6. Non est pax ossibus meis a facie peccatorum meorum. Quaeri solet cujus sit vox;
Abbreviated transcription (Latin):
illa quȩ existant. si se positis istis non
est sanitas Si aut̃ habes aliquid quad
te possit inter ficere . nisi manduca
ueris : noligloriari desanitate. sed
mueris inspem : non ꝑuenies ad rẽ¬
hoc ẽ. non est sanitas̃ aut Nonest
sanitas ingarne mea auultuirȩ
tuȩ Unde ergo sagit tȩ infixȩe
ipsã pȩnã. ipsam uinꝰ dictã & forte
dolores quos bic neces se ẽ. pati. & a¬
nimi & corporis ipsas dicit sagittasu
Pelis omĩsagi dis: et sc̃s iob fecit cõ¬
memorationẽ. Et cũ i Feẽt in illis
dolaribus: dix̃ Sagietas dñi infreas
michi: Solemustan & uerbałis agit¬
tas accipere. sed nũ quã ab his posset
iste sic dolore seꝑcuti uerba dĩ. tanꝗ
sagit tȩ excitant amorẽ. non dolorẽ
lore: Quic quid enĩ amamus & non ha¬
bemius: neces se ẽ. ut doleamus Nã
ille amat & ñdolet : quihabet qđ a¬
mat. Quiaut̃ amat ut dixi. & ñdum
habet qđ amat: hecesse ẽ. ut in dolo¬

Expanded text:
illa quae existunt. Si sepositis istis non illa quae existunt. Si sepositis istis non est sanitas. Si autem habes aliquid quod te possit inteveris, noli gloriari de sanitate, sed mueris in spe, non pervenies ad remHoc ergo non est sanitas, ait: Non est sanitas in carne mea a vultu irae tuae. Unde ergo sagittae infixae? Ipsam poenam, ipsam vindictam, et forte dolores quos hic necesse est pati, et animi et corporis, ipsas dicit sagittas. De his enim sagittis et sanctus Job fecit commemorationem, et cum esset in illis doloribus, dixit sagittas Domini infixas sibi . Solemus tamen et verba Dei sagittas accipere: sed numquid ab his posset iste sic dolere se percuti? Verba Dei tanquam sagittae excitant amorem, non dolorem.lore? Quidquid enim amamus et non habemus, necesse est ut doleamus. Nam ille et amat et non dolet, qui habet quod amat: qui autem amat, ut dixi, et nondum habet quod amat, necesse est ut in dolo