comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i sollicitudine ac tͥsticia. negotiis ꝙ secłarib. affectu etiã & opere conuigali¬
efficiunt᷑ alieni: ut p̃t̃ exercitiũ discipline. nicħ aliud nou̾int: nec ulli mundi¬
ali cure penitꝰ implicent᷑: ab eo tantũ qͥ ceitamini p̾sidet sꝑantes cotidiani iuictꝰ
substantiã. n corone gł̃am. condigna ꝙ p̃mia uictone laude congtere. Aꝑ ur
canttua re miundos ab oni coit polsutione custodnĩt: ut c̃ se p̃parant ad agonũ cer¬
tamina: neqͣ forsitan ꝑ sompnũ noctna delusi fallatia uires minuant multo tẽ¬
ꝑe conqͥsitas. laminis plũbeis renũ contegant loca. q scilies metalli rigore geni¬
talib m̃bris applicito obscenos humores ualeant inhibere÷ intelligentes seꝑcul dlu¬
bio ee iuncencdos. nec iã posse ꝓpositũ certam̃ lemptis uitib adimplere: si piusam

Expanded text:
omni sollicitudine ac tristitia negotiisque saecularibomni sollicitudine ac tristitia negotiisque saecularibefficiuntur alieni, ut praeter exercitium disciplinae, nihil aliud noverint, nec ulli mundiali curae penitus implicentur: ab eo tantum, qui certamini praesidet, sperantes quotidiani victus substantiam, et cortantum se mundos ab omni coitus pollutione custodiunt, ut cum se praeparant ad agonum certamina, ne qua forsitan per somnum nocturna delusi fallacia, vires minuant multo tempore conquisitas, laminis plumbeis renum contegant loca, quo scilicet metalli rigore genitalibus membris applicito, obscenos humores valeant inhibere: intelligentes se proculdubio esse vincendos, nec jam posse propositum certamen demptis viribus adimplere, si provisam
Abbreviated transcription (Latin):
quã mĩto uigr̃a castitatis: ꝑ quã adhuc ĩ terra degentes. habent scd̃m apłm mu¬
nicipatũ ĩ celis: qd̃ deposita corruptela carnali habit᷑os scõs ꝓmittit᷑ in futurũ.
hic iam in carne fragili possicdentes. Audi qͥd dicat apłs. Om̃is qͥ ĩ agone conten¬
dit: ab om̃ib se abstinet. Aqͥb om̃ib dix̾it inqͥramꝰ: ut possit nob spũalis agonis
instructio c̃patione carnał adqͥri. Illi & enĩ qͥ ĩ hoc agone uisibili student legitime
ceitare: utendi om̃ib escis qͦs desiderii libido suggerit ñ habent facultatem ⁊
s illis tm̃ qͦs eorundẽ certaminũ statuit disciplina. Q ñ solũ int̾dictis escis
i ebrietate. om̃iq crapula eos necẽe÷ abstinere: uer̃ c̃s. cuncta inercia & otio. atq
desidia: ut cotidianis exercitiis iugiq meditatione uitꝰ eoꝵ possit acerescẽ. sita

Expanded text:
quam merito et gratia castitatis, per quam adhuc in terra degentes habent secundum apostolum muquam merito et gratia castitatis, per quam adhuc in terra degentes habent secundum apostolum municipatum in caelis, quod deposita corruptela carnali habituros sanctos promittitur in futurum, hic iam in carne fragili possidentes. : Audi quid dicat apostolus: omnis qui in agone contendit ab omnibus se abstinet. a quibus omnibus dixerit inquiramus, ut possit nobis spiritalis agonis instructio conparatione carnalis adquiri. illi etenim, qui in hoc agone uisibili student legitime decertare, utendi omnibus escis quas desiderii libido suggesserit non habent facultatem, sed illis . tantum quas eorundem certaminum statuit disciplina. et non solum interdictis escis et ebrietate omnique crapula eos necesse est abstinere, uerum etiam cuncta inertia et otio atque desidia, ut cotidianis exercitiis iugique meditatione uirtus eorum possit adcrescere. et ita
Abbreviated transcription (Latin):
bellũ gerere supͣ uires suas agnoscat᷑: nec labore ł studio ꝓpͥo uictoriã obtinere se pos-¬
se. nͥ dñi fuerit auxilio ac ꝓtectione sufulta. E reuera c̃ in om̃ib untutũ ꝓfectib¬
et cunctoꝵ expugnatione uitioꝵ. dñi sit gr̃a atq uictoria: ĩ hoc p̾cipue peculiare
beneficiũ dei acspeciale donũ. ii patrũ sententia &̃ exꝑim̃to purgationis ipsiꝰ mani¬
festissime declarat᷑. is qͥ eam meruerint possidere. Quodã enĩ mͦ exire decarne:
in carne cõmorantẽ. ⁊ ultra nat᷑m ÷. fragili carne circundatũ. carnis aculeos ñ sentire.
Diccirco impossibile ÷. hominẽ suis ut ita dixerĩ pennis ad tã p̃celsũ celesteꝙ p̾miũ
subuolare: nͥ eũ gr̃a dm̃ de terre coeno munere castitatis ecduxerit. Nulla etenim
iurtute cã propͥe carnales homines spũalib angłis. imitatione conu̾sationis eqͣnt᷑

Expanded text:
bellum gerere supra vires suas agnoscat; nec labore, vel studio proprio victoriam obtinere se posbellum gerere supra vires suas agnoscat; nec labore, vel studio proprio victoriam obtinere se posse, nisi Domini fuerit auxilio ac protectione suffulta. CAPUT VI. De peculiari gratiet cunctorum expugnatione uitiorum domini sit gratia atque uictoria,, in hoc praecipue peculiare beneficium dei ac speciale donum et patrum sententia et experimento purgationis ipsius manifestissime declaratur his, qui eam meruerint possidere. quodammodo enim exire de carne est in corpore commorantem et ultra naturam est, fragili carne circumdatum carnis aculeos non sentire. et idcirco inpossibile est hominem suis ut ita dixerim pinnis ad tam praecelsum caelesteque praemium subuolare, nisi eum gratia domini de terrae caeno munere castitatis eduxerit. nulla etenim uirtute tam proprie carnales homines spiritalibus angelis imitatione conuersationis aequantur
Abbreviated transcription (Latin):
i incustriã. integͥtatis m̃tis ⁊ corꝑis ꝑuenert̃: iaculeos carmis ñ tã impugnatione con¬
cupis centie curpis. quã nat᷑a tm̃ mͦ motos sentiunt. Quẽ statũ dicimꝰ. difficillime
posse int̾ hominũ turbas app̃hendi. Utrũ uͦ & impossibile sit: unꝰ qͥsꝙ ñ ña sen¬
tentia expectet agnoscere. s conscientie sue rimet᷑ examine. Cetm continentes multos
existere ñ cdubitamꝰ: qui ĩpugnationẽ carnis quã ł raro uel cotidie sustinent. seu m̃tu
gehenne. seu desiderio regni celorũ extingunt atq compescunt. Qs semores sicut
ꝓñtiant posse ñ penitꝰ incentiuis obrui uitioꝵ: ita securos ⁊ insautiatos semꝑ ex¬
istere ñ posse definiunt. Necẽe ÷ enĩ. quẽq ĩ colluctatione positũ. quãuis frequent̃
adũsariũ uincat ac suꝑet: ipsũ tñ aliq̃n turbari. Quapropt̃ si nob̾ cordi ÷ agonẽ
latione dñi festinemꝰ. Camdiu namꝙ: hoc uitio animã necẽe÷ impugnari: donec se

Expanded text:
inpugnatione concupiscentiae turpis, quam naturae tantummodo motu sentiunt. quem statum dicimus difficillime posse inter hominum turbas adprehendi. utrum uero et inpossibile sit, unusquisque non nostra sententia. expectet agnoscere, sed conscientiae suae rimetur examine. ceterum continentes multos exsistere non dubitanus mus, qui inpugnationem carnis, quam uel raro uel cotidie securos ant, seu metu gehennae seu desiderio regni caelorum exting sunt atque conpescunt. quos seniores sicut pronuntiant posse non penitus incentiuis obrui uitiorum, ita securos et insauciatos tos semper exsistere non posse definiunt. necesse est enim quem que in conluctatione positum, quamuis frequenter aduersarium uin cat ac superet, et ipsum tamen aliquando turbari. Quapropter si nobis cordi est agonem et, sed opitulatione Domini festinemus. Tamdiu namque hoc vitio animam necesse est impugnari, donec se
Abbreviated transcription (Latin):
÷ p̃miũ castitatis: tm̃ gͣuiorib adu̾sarioꝵ insicliis lacessit᷑. O iccirco ꝓpensiꝰ nob :¬
ñ solũ continentia corpis. uer̃c̃e contricio cordis assiduis orationũ gemitib ad¬
hibenda: ut clibanꝰ carnis nr̃e quẽ rex babiloniꝰ incentiuis suggestionũ carna¬
liũ succendere ñ desistit. descendente ĩ corda nr̃a rore sc̃i sp̃c extinguat᷑. Ut enĩ
hanc seniores auint app̃hiendi ñ posse. nͥ pͥus humilitatis ĩ corde fundam̃ta fue¬
rint collocata: ita ne ad fontẽ qͥdẽ uere scientiȩ ꝑueniri posse definiũt᷑ donec pe¬
netralib anime nr̃e radx uirtutis huiꝰ insederit. E possibile qͥdẽ eẽ. integͥtatẽ
sine scientie gr̃a repꝑiri: impossibile uͦ. scientiã spũalẽ sine integͥtatis castio¬
ma possideri. Quia ndiu̾sa st̃ dona. uñ om̃ib una gr̃a sp̃c scĩ tribuit᷑. s ad qͣm

Expanded text:
est praemium castitatis, tanto grauioribus aduersariorum insidiis lacessitur. et iest praemium castitatis, tanto grauioribus aduersariorum insidiis lacessitur. et in solum continentia corporis, uerum etiam contritio cordis adsiduis orationum gemitibus adhibenda, ut cibanus carnis nostrae, quem rex Babylonius incentiuis suggestionum carnalium succendere non desistit, descendente in corda nostra rore sancti spiritus extinguatur. Ut enim hanc seniores aiunt adprehendi non posse, nisi prius humilitatis in corde fundamenta fuerint conlocata, ita ne ad fontem quidem uerae scientiae perueniri posse definiunetralibus animae nostrae radix vitii hujus insederit: et possibile quidem esse integritatem sine scientiae gratia reperiri, impossibile vero scientiam spiritalem sine integritatis castimonia possideri. Quia et diversa sunt dona, et non omnib
Abbreviated transcription (Latin):
dłm deplitaiuit. Cernis simplicib uerbis ac puris. qͥb eã p̃coniis qͣntũq extułit
laudib pͥmũ uirtuti huic sc̃ificationẽ ꝓp̾e tribuendo. dem̃ ꝑ hanc asserens uas cor
poris nr̃i ab ĩmundicia lib̾andũ: teitio qͦ abiecta ignominia ⁊ contumelia ĩ honore sit
i sc̃ificatione mansurũ: Postremo. q̃ sũma÷ ꝑfecti p̃mii. ac beatitudinis remun̾atio:¬
ꝑ hanc habitatorẽ pectoris nr̃i scm̃ fore sp̃m designauit. Et licet ad finẽ libel¬
li tendat oratio: aliud adhuc simile huic p̃t̾ p̃missũ eiꝰdẽ apłi testimoniũ ponã. Ad
hebreos nãꝙ seͥbens: pacẽ inqͥt sectamini c̃ om̃ib nscĩmoniã. sine qͥ nemo udebit dm̃.
ic qͦ: eudent᷑. sine sc̃imonia quam solet integͥtatẽ m̃tis ł pitritatẽ corꝑis appella¬
re. pñtiauit dm̃ penitꝰ uideri ñ posse. Siquidẽ ihic similit̾ infert: eundẽ sensũ
explanans. Ne qͥs fornicator aut ꝓphanꝰ ut esau. Itaq qͣntũ sullime celesteꝙ

Expanded text:
culum deputavit. Cernis simplicibus verbis ac puris quibus eam praeconiis quantisque extulerit laudibus, primum virtuti huic sanctificationem proprie tribuendo; deinde per hanc asserens vas nostri corporis ab immunditia liberandum; tertio quod, abjecta ignominia et contumelia, in honore sit et sanctificatione mansurum; postremo, quae summa est perfecti praemii ac beatitudinis remuneratio,per hanc habitatorem pectoris nostri sanctum fore spiritum designauit. Et licet ad finem libelli tendat oratio, aliud adhuc simile huic praeter promissum eiusdem apostoli testimonium ponam. ad Hebraeos namque scribens pacem, inquit, sectamini cum omnibus, et sanctimoniam, sine qua nemo uidebit deum. hic quoque euidenter sine sanctimonia, quam solet integritatem mentis uel puritatem corporis appellare, pronuntiauit deum penitus uideri non posse. siquidem et hic similiter infert enduem sensum explanans: ne quis fornicator aut profanus ut Esau. Itaque quantum sublime caelesteque
Abbreviated transcription (Latin):
catione si quidẽ refectionis: qualitatẽ qͦ puritatis nr̃e necẽe ÷ immutari. Dẽinde
uigis humilitas. ac patientia cordis adhibenda ÷ ꝑpetuo: atq intenta adu̾sus irã
ł cet̾as passiones ꝑ diẽ cautio. Ubi enĩ furoris insidet urꝰ: libidinis ꝙͦ necẽẽ:
incendiũ penetͣre. Ante omia uͦ. ꝑuigil necessaria ÷ sollicitudo noct᷑na. Nam
sic̃ puritas ni custodia diei. noct᷑nam p̃parant castitatẽ: ita noct᷑ne uigilie.
cordi parit᷑  obseruationi diuine. statũ solidissimũ roburꝙ p̃mitunt.

Expanded text:
tatione siquidem refectionis qualitatem quoque puritatis nostrae necesse est inmutari. deinde tatione siquidem refectionis qualitatem quoque puritatis nostrae necesse est inmutari. deinde iugis humilitas ac patientia cordis adhibenda perpetuo est atque intenta aduersus iram uel ceteras passiones per diem cautio. ubi enim furoris insidet uirus, libidinis quoque necesse est incendium penetrare. ante omnia. uero peruigil necessaria est sollicitudo nocturna. nam sicut puritas et custodia diei nocturnam praeparant castitatem, ita nocturnae uigiliae cordi pariter et obseruationi diurnae statum solidissimum roburque praemittunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tem : ac ꝓ om̃ib q̃ ĩ nr̃o corde uersant᷑ sic̃ ꝓ factis . oꝑib nr̃is. rationẽ nos ei recidit᷑os
eẽ credamꝰ.  Uc usq gͥ festinandũ ÷ nob̾. neousq aduersus anime motꝰ ł carnis
incentiua pugnandũ: donec ista carnis conditio necessitatẽ nat᷑e expleat. ñ susci¬
tet uoluptatẽ: concretã exuberantiã sine pruritu noxaq ꝓpellens. ñ pugnam
suscitans casticati. Ceterũ mens dũ adhuc dormiens imaginũ uisione decludit᷑:
nou̾it se necdũ ad integiã ꝑfectionẽ castitatis excoctã. Igit᷑ ut illusiones he
nẽ dormientib qͥdẽ nobis subrepere ualeant: eqͣle mod̾atũq ÷̃ semꝑ tenendũ ieiu¬
niũ. Qsqͥs enĩ mensurã districtionis excesserit: necẽe ÷ ut modũ qͦ remissionis
excedat. Qua in eqͣlitate distentꝰ. ab h tͣnqͥllitatis planissimo statu sine dubio re¬
uocabit᷑: nunc qͥdẽ nimia inanitate defectꝰ. ñc̃ aut̃ cibo ꝓpensiore distentꝰ. Cũ immu¬

Expanded text:
os ei reddituros esse credamus. Huc usque igitur festinandum est nobis et eo usque aduersus animae motus uel carnis incentiua pugnandum, donec ista carnis condicio necessitatem naturae expleat, non suscitet uoluptatem, concretam exuberantiam sine ullo pruritu noxaque propellens, non pugnam suscitans castitati. ceterum mens, dum adhuc dormiens imaginum uisione deluditur, nouerit se necdum ad integram perfectionem castitatis excoctam. Igitur ut inlusiones hae ne dormientibus quidem nobis subrepere ualeant, aequale moderatumque est semper tenendum ieiunium. quisquis enim mensuram districtionis excesserit, necesse est ut modum quoque remissionis excedat. qua inaequalitate detentus ab hoc tranquillitatis planissimo statu sine dubio reuocabitur, nunc quidem nimia inanitate defectus, nunc autem cibo propensiore distentus. cum inmu
Abbreviated transcription (Latin):
finem. ꝑ egͥnationũ exilia ac ꝑicła ñ sentiunt. Nec p̾sentib erĩt pnis bellisꝙ fiã¬
gunt᷑: dũ ꝓpositũ sibi dignitatis finem cupiuĩt obtinere.

Expanded text:
finem, peregrinationum exitia ac pericula non sentiunt nec praesentibus aerumnis bellisque franfinem, peregrinationum exitia ac pericula non sentiunt nec praesentibus aerumnis bellisque franguntur, dum propositum sibi dignitatis finem cupiunt obtinere.
Abbreviated transcription (Latin):
sustentat. Nam n agricola. ñc̃ torridos solis radios. ñc̃ pruinas uglaciẽ ñ declinans. terram
infatigabilit̃ scindit. .i indomitas agri glebas fequenti subigit uomere. dũ scopon seruat:
ut eã cunctis sentib expurgatã. uiniu̾sis graminib absolutã: ĩ modũ solubilis arene ex¬
ercendo cõminuat᷑: finem .i. ꝑceptionẽ copiosar̃ frugũ uexuberantiũ segetũ ñ alias ad
sub stantiã. Refeita ĩam frugib horrea libent̃ exͥaurit: easq putrib sulcis instanti
labore cõmendat p̃sentẽ diminutionẽ. sut̾ar messũ comtẽplatione ñ sentiens. lilli ẽiam
qui negotiationũ solent exercere cõmercia: ñ incertos pelagi timent casus.
ñ uilla discrimina ꝑhorrescunt: dũ ad finẽ questus spe prepeti ꝓuocantur.
Necñ eciã hii qͥ militie mundialis ambitione flãmant᷑: dũ ꝓspicũit honoꝵ ac potentie

Expanded text:
ter libenterque sustentat. Nam et agricola nunc torridos solis radios, nunc pruinas et glaciem non declinans, terram ter libenterque sustentat. Nam et agricola nunc torridos solis radios, nunc pruinas et glaciem non declinans, terram infatigabiliter scindit, et indomitas agri glebas frequenti vomere subigit, dum scopon servat, ut eam cunctis sentibus expurgatam, universisque graminibus absolutam in modum solubilis arenae exercendo comminuat: finem, id est, perceptionem copiosarum frugum et exuberantium segetum, non alias adesubstantiam. Referta etiam frugibus horrea libenter exhaurit, easque putribus sulcis instanti labore commendat, praesentem diminutionem futurarum messium contemplatione  Lips. in mqui negotiationum solent exercere commercia, non incertos pelagi timent casus, non ulla discrimina perhorrescunt, dum ad finem quaestus spe praepeti prouocantur. nec non etiam hi qui militiae mundialis ambitione flammantur, dum prospiciunt honorum ac potentiae
Abbreviated transcription (Latin):
morabat᷑. abbatẽ moysẽ qͥ int̾ illos egregios flores suauiꝰ ñ solũ actua¬
li uer̃c̃ theorica uirtute fłagrabat. institucione eiꝰ fundari cupiens ex¬
petissẽ una c̃ scõ abbate germano. c̃ qͦ mͥ ab ipso ty ronicio ac rudim̃tis
milicie sp̃ualis ita indiuiduũ deinceps contub̾niũ tam ĩ cenobio quã ĩ heremo
m̃tẽ atq animã duob inẽẽ corꝑib ⁊parit̃ ꝙ ab eodẽ abbate edificationis sermonẽ fu¬
sis lacͥmis poscẽmꝰ. quippe cuiꝰ animi rigorẽ hunc manifestissime nou̾amꝰ. ut nͥ fide
lit̃ desiderantib uc̃ om̃i contrictione cordis querentib. neqͦquã adquiesceret ianuam
ꝑfectionis aꝑire: ne scilicet si passim ł nolentib eã ł tepide sitientib exiberet res necessa¬
rias ii q̃ solis ꝑfectionem cupientib debent ẽẽ comꝑte. indignis i fastidiose suscipientib
pandens. aut iactantie uitiũ aut ꝓditionis crim̃ uideret᷑ incurrere: tandẽ fatigatꝰ p̾cib

Expanded text:
o, abbatem Moysen, qui inter illos egregios flores suauius non solum actuali, uerum etiam theoretica uirtute fragrabat, institutione eius fundari cupiens expetissem una cum sancto abbate Germano cum quo mihi ab ipso tirocinio ac rudimentis militiae spiritalis ita indiuiduum deinceps contubernium tam in coenobio quam in heremo mentem atque animam duobus in- Be corporibus, pariterque ab eodem abbate aedificationis\' sermonem fusis lact cum omni cordis contritione quaerentibus nequaquam adquiesceret ianuam perfectionis aperire, ne scilicet, si passim uel nolentibus eam uel tepide sitientibus exhiberet, res necessarias et quae solis perfectionem cupientibus debent esse conpertae, indignis et fastidiose suscipientibus pandens aut iactantiae uitium aut proditionis crimen uideretur incurrere, tandem fatigatus preci
Abbreviated transcription (Latin):
ñquã solet quib dã pocłis ł medicam̃¬
tis. seu ferri sectione detrahere. Quan¬
do quidẽ illã sp̃c puritatẽ q̃ sullimi-¬
or ẽ. quãq impossibile ẽ humano labo-
re ł studio cõphendi. suo miiere con¬
tulisset. Cũq peticioni coeptȩ suppplica¬
tione iugi ac lacrimis indefessus usi-¬
steret: adueniens ad eum angłs ĩ uisi-¬
one nocturna. eiꝰq uelut aꝑiens uterũ:
quandã ignitam carnis strumã de eiꝰ
uiscerib auellens atq ꝑiciens. suis q
om̃ia ut fuerant locis ĩ testina resti¬
tuens: ecce inqͥt incentiua tue carmis
abcisa sunt. ⁊ obtinuisse te noũis ho-¬
dierna die ꝑpetuã corpis puritatẽ. quã
fidelit̾ poposcisti

Expanded text:
numquam solet quibusdam poculis vel medicamennumquam solet quibusdam poculis vel medicamentis, seu ferri sectione detrahere, quandoquidem illam spiritus puritatem quae sublimior est, quamque impossibile est humano labore uel studio conprehendi, suo munere contulisset. eumque petitioni coeptae supplicatione iugi ac lacrimis indefessus insisteret, adueniens ad eum angelus in uisione nocturna eiusque uelut aperiens uterum quandam ignitam carnis strumam de eius uisceribus auellens atque proiciens suisque omnia ut fuerant locis intestina restituens: ecce, inquit, incentiua tuae carnis abscisa sunt et obtinuisse te noueris hodierno die perpetuam corporis puritatem quam fideliter poposcisti
Abbreviated transcription (Latin):
Ic gͥ ꝓ int̾na cordis atq anime
castitate. nocturnis durnis q
p̃cib ieiiniis qͦq ac iugiliis infatiga¬
bilit̾ insistens: ec̃ uidisset orationum
suar̃ obtinuisse uota. cunctosq estus
ĩ corde suo concupiscentie carnalis ex¬
tinctos: uelut suauissimo gustu puri¬
tatis accensus. ĩ maiorem sitĩ celo casti¬
tatis exarsit: ⁊ intentiorib cepit ieiuniis
atq obsecrationib incubare: uit mortifi¬
catio passionis huiꝰ q̃ int̾iori homini suo
cdono dei fuerat attributa. ad ext̾ioris
etiã puritatẽ eatenꝰ ꝑueniret: ut ne
ipse quidẽ uel illo simplici ac nat᷑ali
motu qͥ ꝙ ĩ paruulis atq lactentib
excitant᷑. ult̾iꝰ pulsaret᷑. Indepti scili¬
cet mumeris ex ꝑim̃to. qͦd se nouerat non
laborũ merito. s dei gr̃a consecutũ: ar-¬
dentiꝰ animatꝰ. ad hoc qͦq similit̃ obtinẽ¬
dũ. Credens multo facilꝰ hos stimu-¬
los carnis radicitꝰ posse dm̃ conuellere:
quos etiã humane artis industria non¬

Expanded text:
 pro interna cordis atque animae castitate nocturnis diurnisque precibus, jejuniis quoque ac vigiliis infatigabiliter insistens, cum vidisset orationum suarum obtinuisse se vota, cunctosque aestus in corde suo concupiscentiae carnalis exstinctos, velut suavissimo gustu puritatis accensus, in majorem sitim zelo castitatis exarsit, et intentioribus coepit jejuniis atque obsecrationibus incubare, ut mortificatio passionis hujus quae interiori homini suo dono Dei fuerat attributa, ad exterioris hominis etiam puritatem eatenus perveniret, ut ne ipse quidem vel illo simplici ac naturali motu qui etiam in parvulis atque lactantibus excitatur, ulterius pulsaretur, indepti scilicet muneris experimento, quod se noverat non laborum merito, sed Dei gratia consecutum, ardentius animatus ad hoc quoque similiter obtinendum; credens multo facilius hos stimulos carnis radicitus Deum posse convellere, quos etiam humanae artis industria non
Abbreviated transcription (Latin):
Ume sc̃ĩtatis ii continentie uirũ.
nominis q sui speculũ abbatem
serenum. quẽ singłari sumꝰ ueneratio¬
ne p̃ om̃ib admirati. studiosoꝵ m̃tibus
insinuare cripientes: alias arbitram̃ de¬
sideriũ nr̃m nõs explere ñ posse: quã
si collationes eiꝰ nr̃is libellis temptatũ¬
mus inserͤre. Cui supͣ om̃s uirtutes quȩ
ñ soluem ĩ eiꝰ actu uel morib. s etiã ĩ ipso
uultu ꝑ dei gr̃ãm refulgebant. ita est
pecculiari beneficio donum castitatis
infusum: ut iam se ne ipsis quidẽ
nat᷑alib incentinis inquietari ł ĩ so-¬
pore sentirit. Ad quã tn carnis p̃cipnã
puritatem. queãdmodũ gr̃a dei adim¬
inculante ꝑuem̾̃it: qͣm suꝑ conditionem

Expanded text:
e sanctitatis et continentiae uirum nominisque sui speculum abbatem Serenum, quem singulari sumus ueneratione prae ceteris admirati, studiosorum mentibus insinuare cupientes alias arbitramur desiderium nostrum nos explere non posse, quam si conlationes eius nostris libellis temptauerimus inserere. cui supra omnes uirtutes, quae non solum in eius actu uel moribus, sed etiam in ipso uultu per dei gratiam refulgebant, ita est peculiari beneficio donum castitatis infusum, ut iam se ne ipsis quidem naturalibus incentiuis inquietari uel in sopore sentiret. ad quam tamen carnis praecipuam puritatem quemadmodum gratia dei adminiculante peruenerit, quon
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatione ꝓlata est. que nos oppor¬
tune commonuit. ut id qđ semꝑ disdẽ
cu piebamꝰ nunc possimꝰ congrue
sciscitari: quid etiã de illis aposta
tis angłis senciendũ sit optamus
agnoscere: qui sẽ cũ filiab hominũ
miscuisse dicuntur: utrũ hoc posfit
spũali nature scłm litterã comienire.
Illud quoq enuanglii testimonium
qđ de diabolo paulo ante dixisti.
quia mendax ẽ. & pater eiꝰ. similiter
desideramꝰ audire: quis nã pater¬
eiꝰ intelligendus fit.

Expanded text:
dispensatione prolata est, quae nos opordispensatione prolata est, quae nos oportune commonuit, ut id quod semper discere cupiebamus nunc possimus congrue sciscitari, quid etiam de itis angelis sentiendum sit, optamus agnoscere, qui se cum filiabus hominum miscuisse dicuntur , utrum hoc possit spiritali naturae secundum litteram convenire. Illud quoque Evangelii testimonium, quod de diabolo paulo ante dixisti: Quia mendax est, et pater ejus , similiter desideramus audire quinam ejus pater intelligendus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
inuadere: nec habere facultatẽ ineinꝰ¬
libet animã penitꝰ irruendi: nisi eã
primo destituerint om̃ib cogitaciõib
scĩs: ac spu̾ali contẽplatione uacuam
nudãq reddiderint. Sciendũ tam̾:
auob modis sp̃s immitudos homi¬
nib obedire. Aut enĩ sci̾tati sidebrũ
diuina gr̃a ac uirtute subdunt᷑: aut
sacrificiis impioꝵ seu quib dã carmi¬
nib deliniti. uelut familiarib adu¬
lantur. Qua opinione pbarisei qͦq
decepti: arbitrati sunt etiã dñm sal¬
uatorem hac arte demoniis ĩꝑasse.
dicentes. Inbeẽlrebtib pͥncipe demo¬
num: hic eicit demones. Scdm illã
scilicet confuerudine̾: qua norant
suos magos uł maleficos. ꝑ inuocano¬
nem nominis illiꝰ. ac ritũ sacrificioꝵ
quo eu̾ delectari & gaudere cognoscuͣt.
uelut domesticos eiꝰ habere etiã inde¬
mones ei fuibditos potestatem.
ERMaNUS. Quia geneseos
lectio paulo ante minediũ dei

Expanded text:
inuadere nec habere facultatem in cuiusinuadere nec habere facultatem in cuiuslibet animam penitus inruendi, nisi eam primo destituerint omnibus cogitationibus sanctis ac spiritali contemplatione uacuam nudamque reddiderint. sciendum tamen duobus modis spiritus inmundos hominibus oboedire. aut enim sanctitati fidelium diuina gratia ac uirtute subduntur aut sacrificiis inpiorum seu quibusdam carminibus deleniti uelut familiaribus adulantur. qua opinione Pharisaei quoque decepti arbitrati; sunt etiam dominum saluatorem hac arte daemoniis imperasse, dicentes: in Beelzebub principe daemoniorum hic eicit daemones, secundum illam scilicet consuetudinem, qua norant suos magos uel maleficos per inuocationem nominis illius ac ritum sacrificiorum, quo eum delectari et gaudere cognoscunt, aelnt domesticos eius habere etiam in daemonas ei subditos potestatem. GERMANVS : Quia Geneseos lectio paulo ante in medium dei
Abbreviated transcription (Latin):
tib uires. atq manit̾ redeuntibus:
potentiores nichilomimꝰ aduersus mi¬
litẽ xp̃i uictorem iterũ destinari. i¬
chil penitꝰ preualerent: eo ꝓfecerunt ta¬
les tanteq eoꝵ insidie tota magica¬
arte quesite: ut ꝑ hec euidentissime
solem lunamq si ad eos directe fuis¬
sent obducere potuisse. hunc ñ solu̾
nichil ledere. s ne ad punctũ quidẽ xin¬
de monasterio fuo ualuerunt ꝓturbare.
uoq ꝓ hac admiratione confestĩ
uenientes ad abbatem antonium. i¬
pugnationũ suarũ magnitudines.
ꝙ causas atq insidias patefecissent
liuoris occulti : xp̃ianos se fieri ꝓtinꝰ
poposcerunt. Requisito aut̾ ab illis
ꝓdite inpugnationis die: asseruit
se a marissimis cogitacionũ stumulis
tẽ fuisse pulsatũ. Quo exꝑimento.
sententiam nram quã hersterno die
incollatione ꝓtulinus. ꝓbauit ac defi¬
iituit beatiis antoniꝰ: nullatenꝰ demo¬
nes posse ment̾e cuiusquã uł corpus

Expanded text:
tibus uires atque inaniter redeuntibus tibus uires atque inaniter redeuntibus potentiores nihilominus aduersus militem Christi uictorem iterum destinati nihil penitus praeualerent, eo profecerunt tales tantaeque eorum insidiae tota magica quaesitae, ut per haec euidentissime solem lunamque, si ad eas directae fuissent obducere potuisse, hunc non solum nihil laedere, sed ne ad punctum quidem de monasterio suo ualuerint proturbare. Cumque pro hac admiratione confestim uenientes ad abbatem Antonium inpugnationum suarum magnitudinem et causas atque insidias patefecissent liuoris occulti, Christianos se fieri protinus poposcerunt. requisito autem ab illis proditae inpuenationis die adseruit se amarissimis cogitationum stimulis tunc fuisse pulsatum. quo experimento sententiam nostram quam hesterno die in conlatione protulimus probauit ae definiuit beatus Antonius, nullatenus daemonas posse mentem cuiusquam uel corpus
Abbreviated transcription (Latin):
e differentiis sane demonũ. etiã
ꝑ illos duos philosophos. qui quondã
magicis artib uł merciã eoꝵ uł for¬
titudinẽ seuamiq nequitiã fuerãt
frequent̃ exꝑti: multũ cognitionis ac¬
cepimus. hi nanq despicientes bea¬
tum antoniũ uelut ĩꝑitũ ac fine lit¬
teris uirũ: uolentesq eu̾ si nichil am¬
plius ledere potuissent. saltẽ de cel-¬
la sua magicis p̾stigiis & crrcuentione
demonũ ꝓturbare. sp̃s ei nequissi moᷤ
mimiseruͣt: ad hanc impugnationem
morsu liuoris adducti÷ eo quod maxi¬
me hominũ turbe ad eũ uelut fanni¬
lum dei cotidie conuenirẽt. Cũq illo
nũc quidẽ imprimente pectori suo
frontiq signacłm crucis. nunc nero
orationi supplicit̾ incubante. ne ap¬
ꝓximare quidẽ dirissimi demones
eidem ꝓrsus auderent: atq ad eos
qui illos direxerant. absq ullo reuer-¬
terentur effectu: & alios illi innͤqͥtia
uehementiores rursus immiterent:
itidemq ipsis incassu suas expenden¬

Expanded text:
e differentiis sane daemonum etiam r illos duos philosophos qui quondam magicis artibus vel inertiam eorum vel fortitudinem saeuamque nequitiam fuerant frequenter experti, multum cognitionis accepimus. hi namque despicientes beatum Antonium uelut inperitum ac sine litteris uirum uolentesque eum, si nihil amplius laedere potuissent, saltim de cella sua magicis praestigiis et circumuentione daemonum proturbare, spiritus ei nequissimos inmiserunt, ad inpugnationem hanc morsu liuoris adducti, eo quod maximae hominum turbae ad eum uelut famulum dei cotidie conuenirent. cumque illo nunc quidem inprimente pectori suo frontique signaculum crucis, nunc uero orationi suppliciter incubante ne adproximare quidem dirissimi daemones eidem prorsus auderent atque ad eos qui illos direxerant absque ullo reuerterentur effectu et alios illi in nequitia uehementiores rursus inmitterent itidemque ipsis in cassum suas expenden
Abbreviated transcription (Latin):
ii ñ conu̾tar donec deficiant. Conterã illos. nec potert̃ stare: cadent subtꝰ petles meos.
Aursus infirmitatis nr̃e memores. nec posse nos tã acerbos uitioꝵ hostes fragili carne
circundatos. sine illiꝰ adiutorio suꝑare: dicamꝰ. In te immicos nr̃os uentilabimꝰ cornu:
nĩ nomine tuo sꝑnemꝰ insurgentes ĩ nob̾. Non enĩ ĩ arcu meo sꝑabo: igladius meus ñ

Expanded text:
non convertar donec deficiant. Conteram illos nec poterunt stare: cadent subtus pedes meos . non convertar donec deficiant. Conteram illos nec poterunt stare: cadent subtus pedes meos . Rursum infirmitatis nostrae memores, nec posse nos tam acerbos vitiorum hostes fragili carne circumdatos sine illius adjutorio superare, dicamus: In te inimicos nostros ventilabimus cornu, et in nomine tuo spernemus insurgen
Abbreviated transcription (Latin):
rũ intelligentes nob̾ augeri: ddicamꝰ. Quoniã tu illuminas lucernã mẽa dñe:c̃s meus
illumina tenebras meas. Qm̃ inte eripiar a temptatione: uin deo meo transgrediar murũ.
Demn sentientes nos met ipsos fortitudinẽ colerantie conquisisse. u in semita uirtutũ faciliꝰ
ac sine labore dirigere: dicamꝰ. Deus qͥ p̃cingis me untute: i posiusti iminacłatã uiã mea.
onsecuti etiã discretionẽ. ꝑ quã roborati possimꝰ adũsarios nr̃os elidere: ꝓclamemꝰ ad eũ.
Disciplina tua erexit me ĩ finẽ. ⁊ disciplina tua ipsa  docebit. Dilatasti gressus meos sub-¬
tus me: ⁊ ñ st̃ infirmata uiestigia mea. & quia talit̾ sũ roboratꝰ scientia tua atq uir-
tute: inferã confident᷑ ea q̃ secunt᷑ idicã. ꝑ sequar inimicos meos ⁊ cõphendã illos: et

Expanded text:
rum intelligentes nobis augeri, dicamus: Quoniam tu illuminas lucernam meam, Domine Deus meus, rum intelligentes nobis augeri, dicamus: Quoniam tu illuminas lucernam meam, Domine Deus meus, illumina tenebras meas; quoniam in te eripiar a tentatione, et in Deo meo transgrediar murum . Dein sentientes etiam nosmetipsos fortitudinem tolerantiae conquisisse, et in semita virtutum facilius ac sine labore dirigi, dicamus: Deus qui praecingis me virtute, et posuisti immaculatam viam meam: Consecuti etiam discretionem, qua roborati possimus adversarios ndisciplina tua erexit me in finem: et disciplina tua ipsa me docebit. dilatasti gressus meos subtus me: et non sunt infirmata uidenter ea quae sequuntur, et dicam: Persequar inimicos meos, et comprehendam illos, et
Abbreviated transcription (Latin):
euens. sion solum naq istã ꝑfectionẽ oportet creclere industria nos ł labere nr̃o posside
sine tas duimne ꝓtectionis auxilio. inspirationis q eꝰ  castigationis atq exortationis
infundete P ostremo instruat auetor salutis ñr̃e. qͥd nos oporteat insingłis quibꝙ q̃
pat᷑ aut̃ in me manens ipse facit opera. Iile ex ꝑsona hominis assũpti dicit. nichil a
semet ipso posse se facerem nos cinis i terra. in his q̃ ad mãm salutẽ ꝑtinent. arbitram̃
adictoria sentientes. cotidie ꝓclamare c̃ sc̃is. Impulsus & uersatꝰ sũ ut caderẽ. n dñs
añe adiuiiabat me. Scd̃m multitudinẽ doloꝵ meoꝵ in corde meo: consolationes tue
letificauert̃ animã meã. Uidentes etiã corñtm ĩ timore dñi uꝑatientia roborari dica¬
mus. Et factꝰ: dñs firmam̃tũ meũ: neduxit me ĩ latitudine. Stientiã qͦ ꝓfectu ope¬

Expanded text:
cuemus. non solum namque ipsam perfectionem oportet credere incuemus. non solum namque ipsam perfectionem oportet credere insine divinae protectionis auxilio, inspirationisque ejus, castigationis atque exhortationis infundere. Postremo instruat auctor salutis nostrae, quid nos oporteat in singulis quibusqupater autem in me manens ipse facit opera. ille ei persona hominis adsumpti dicit nihil a semet ipso posse se facere, et nos cinis ac terra in his, quae ad nostram salutem pertinent, arbitramur adiutoria sentientes, cotidie proclamare cum sanctis: inpulsus uersatus sum ut caderem: et dominus in corde meo, consolationes tuae laeti ficaverunt animam meam . Videntes etiam cor nostrum in timore Domini et patientia roborari, dicamus: Et factus est Dominus firmamentum meum, et eduxit me in latitudine . Scientiam quoque profectu ope
Abbreviated transcription (Latin):
uos ac macłas deuitare: q̃ eis ꝑ multiplices cogitationũ minutias inurebant᷑. Q
nichil sͥ de tanta circunspectione cordis alioꝵ comꝑatione donantes: quippe qͥ
hanc ipsam ñ sue industrie s diuine gr̃e ascͥbebant: nec blandientes sͥ de in¬
ferioꝵ ac cepidoꝵ neglegentia: s contẽplationẽ potiꝰ illoꝵ quos uere peccato care¬
re. atꝙ in regno celoꝵ iã et̾na beatitudine ꝑfrui nouerãt. humilitate ꝑpetua
conquirebant. Atq ita consid̾atione hac. uelationis ruinã parit᷑ delinabãt᷑.
ii qͦ cenderẽt ł quod dolerent. semꝑ inueniebant: intelligentes semet ipsos ad
illam puritatẽ cordis quã cupiunt. obsistente carnis sarcina ꝑuenire ũ posse.
git᷑ sed̃m traditiones & institutiones eoꝵ sic acd eam festinare debemꝰ. ieunis. ugilis.
oratiorb. contritioni corclis icopis oꝑam cdantes: neħ omĩa morbo hoc inflante ua¬

Expanded text:
uos ac maculas deuitare, quae eis per multiplices cogitationum minutias inurebantur. euos ac maculas deuitare, quae eis per multiplices cogitationum minutias inurebantur. enihil sibi de ??? tanta circumspectione cordis aliorum conparatione donates ?? s quippe qui hanc ipsam non suae industriae, sed diuinae gratiae« adscribebant: nec blandientes sibi de inferiorum ac tepidorum neglegentia, sed contemplatione potius illorum, quos uere pec cato carere atque in regno caelorum aeterna iam beatitudine ?? perfrui nouerant, humilitatem perpetuam conquirebant. atque ita consideratione hac et elationis ruinam pariter declinabant et quo contenderent uel quod dolerent semper inueniebant, in tellegentes semet ipsos ad illam puritatem cordis quam cupiunt obsistente carnis sarcina peruenire non posse.\' Igitur secundum traditiones et institutiones eorum sic ad eam festinare debemus ieiuniis, uigiliis, orationibus, contritioni cordis et corporis operam dantes, ne haec omnia morbo! hoc inflante ua
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Confirma deus hoc qd̾ oꝑatꝰ es ĩ nob̃. Ideoq si ad uerã consũmationẽ uircutũ
uolumꝰ effectu oꝑe ꝑuenire: illis debemꝰ adquiescere magistris ac ducib. qͥbanc ñ
uaniloqua disputatione sompniantes. s re atq exꝑmm̃tis app̃hendentes: nos quoq
docere. atq ad eam dirigere similit̾ posst̃. ⁊ uã quẽadmodũ ꝑueniamꝰ ad eã cer¬
tissimo tramite demonstrare. qͥq ad hanc fide se potiꝰ ꝑuenisse. quã laboꝵ m̃ito
testabant᷑. Quib &ẽ hoc p̃cipiũ sui cordis adquisita puritas conferebat: ut ma¬
gis magisq se deprimi peccatis agnoscerent. Tanta nãq ĩ eis delictoꝵ conpunc-¬
tio ꝑ dies singłos augebat᷑: quanta puritas animi ꝓfecisset. Trahebantꝙ iugit
intimo corde suspiria: eo qd̾ semet ipsos sentirent nequaquã posse delictoꝵ ne.¬

Expanded text:
sum: Confirma hocsum: Confirma hocuolumus effectu et opere peruenire, illis debemus adquiescere magistris ac ducibus, qui hanc non uaniloqua disputatione somniantes, sed re atque experimentis adprehendentes nos quoque docere atque ad eam dirigere similiter possunt et uiam, quemadmodum perueniamus ad eam, certissimo tramite demonstrare, quique ad hanc fide se potius peruenisse quam laborum merito testabantur. quibus etiam hoc praecipuum sui cordis adquisita puritas conferebat, ut magis magisque se deprimi peccatis agnoscerent tanta namque in eis delictorum conpunctio per dies singulos augebatur, quanta puritas animi profecisset traherentque iugiter intimo corde suspiria, eo quod semet ipsos sentirent nequaquam posse delictorum nae
Abbreviated transcription (Latin):
simo octauo ex ꝑsona dei cantat᷑. Posui adiutoriũ ĩ potente: exaltaui electũ de ple¬
be mea. Dicimꝰ enĩ scłm saluatoris sententiã. dari quidẽ petentib. naꝑiri pulsan¬
tibus. ⁊ a querentib inueniri. s peticionẽ uinqͥsitionẽ ⁊ pulsationẽ nr̃am. ñ ẽẽ cõ¬
dignã: nͥ miscłia dei id qd̾ petimꝰ dederit. ł aꝑuerit qd̾ pulsamꝰ: ł illud qd̾ querimꝰ
fecerit inueniri. Presto ẽ namꝙ. occasione s̃ tm̃mͦ a nobis bone uoluntatis oblata:
ad ħ om̃ia conferenda. Ampliꝰ enim ille. quã nos: ꝑfectionẽ salutemq nr̃am desid̾at
et expectat. Q in tantũ beatꝰ cdauid ꝓuentũ sui oꝑis ac̃ laboris. ꝓͥa tm̃ industria¬
ñ posse noterat obtineri: ut a dño ꝓmereri directionẽ suoꝵ oꝑtim it̾ata p̃ce depos¬
ceret dicens. Ꝙ oꝑa manuũ nr̃arũ dirige suꝑ nos: iopꝰ manuũ nr̃arũ dirige. E rur¬

Expanded text:
nsimo octauo ex persona dei cantatur: posui adiutorium super potentem: et exaltaui electum de plensimo octauo ex persona dei cantatur: posui adiutorium super potentem: et exaltaui electum de plebe mea. dicimus enim secundum saluatoris sententiam dari quidem petentibus, aperiri pulsantibus et a quaerentibus inueniri, sed petitionem et inquisitionem et pulsationem nostram non esse condignam, nisi misericordia dei id quod petimus dederit uel aperuerit quod pulsamus uel illud quod quaerimus fecerit inueniri. praesto est namque, occasione sibi tantummodo a nobis bonae uoluntatis oblata, ad haec omnia conferenda. amplius enim ille quam nos perfectionem salutemque nostram desiderat et expectat. et in tautum beatus Dauid non posse noverat obtineri: ut a Domino promereri directionem suorum operum iterata prece deposceret, dicens: Et opera manuum nostrarum dirige super nos, et opus manuum nostrarum dirige . Et rur
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ iartute nexꝑim̃tis ꝓpriis eruditꝰ agnoscat. Ad capessenda namq tã magnifica
tamq p̃celsa puritatis  integritatis p̃ma: quantiis libet ieiunioꝵ uigiliat᷑ꝙ.
lectionis. solitudinis. ac remotionis labor fuerit impensus: condignꝰ eẽ ñ pot̾i̾t.
qui ħ industrie sue merito ł sudoris obtineat. Numꝗͣ enĩ diuinui munꝰ. labor ꝓpriꝰ
humana ue cõpensabit industria: nͥ desideranti diuina fuerit miseratione concessũ.
ec hoc dico: ut humanos conatꝰ euacuans. ab industria laboris intentione quẽquã
reuocare contenclã. Sed plane constantissime ñ mea s senioꝵ sententia definio: ꝑfec-¬
tionẽ quidẽ sine his om̃ino capiñ possethis aut̃ solis sinegr̾a dei. posse eã a nemine
consũmari. Ut c̃ dicimꝰ conatꝰ humanos app̃hendere eã ꝑse ipsos ñ posse sine adiutorio

Expanded text:
atque uirtute et experimentis propriis eruditus agnoscat. ad capessenda namque tam magnifica atque uirtute et experimentis propriis eruditus agnoscat. ad capessenda namque tam magnifica tamque praecelsa puritatis et integritatis praemia quantuslibet ieiuniorum, uigiliarum, lectionis, solitudinis ac remotionis labor fuerit inpensus, condignus esse non poterit qui haec industriae suae merito uel sudoris obtineat. numquam enim diuinum munus labor proprius humanaue conpensabit industria, nisi desideranti diuina fuerit miseratione concessum. Nec hoc dico ut humanos conatus euacuans ab industria et laboris intentione quemquam reuocare contendam, sed plane constantissime non mea, sed seniorum sententia. definio perfectionem quidem sine his omnino capi non posse, his autem solis sine gratia dei posse eam a nemine consummari. ut enim dicimus conatus humanos adprehendere eam per sa ipsos non posse sine adiutorio
Abbreviated transcription (Latin):
utim carne conscendere. Nulla siquidẽ corꝑis huiꝰ afflictio. nullaq cordis contri¬
cio. ad capessencdlã uerã illam it̾ioris hominis castitatẽ posfit ẽẽ condigna: ut tantã
puritatis uirtutẽ. angłis solis ingenitã celiq uernadam. nudo humano labore .i. sine
adiutono dei ualeat obtinere: quando totiꝰ bonitatis effectꝰ. ab illiꝰ ꝓfluit gr̃a: qͥ tantã
phempnitatẽ beatitudinis umimensitatẽ głe. exigue uoluntati breuiq ac paruo cur¬
atitudinis effugant᷑: atq ut fumꝰ adnichil extenuati liquescunt: & nusꝙͣ ut fauilla
didert. Aiunt itaq ñ posse ad purũ quempiã carn̾alib uitiis emundari: uniũ¬
sum laborẽ firũ atq conatũ. ad tantũ ꝑfectionis finẽ intellex̃it ñ posse sufficere: nec
eam nͥ dei mi atione ⁊ adiutorio comp̾hendi. ñ tã tradentis institutione quã effectu

Expanded text:
utimur carne conscendere. nulla siquidem corporis huius adflictio nullaque cordis contriutimur carne conscendere. nulla siquidem corporis huius adflictio nullaque cordis contritio ad capessendam ueram illam interioris hominis castitatem possit esse condigna, ut tantam puritatis uirtutem angelis solis ingenitam caelique uernaculam nudo humano labore, id est sine adiutorio dei ualeat obtinere, quia totius boni effectus ab illius profluit gratia, qui tantam perennitatem beatitudinis et inmensitatem gloriae exiguae uoluntati breuique ac paruo curatitudinis effugantur atque ut fumus ad nihil extenuati liquescunt et nusquam ut fauilla diderunt aiunt itaque non posse ad purum quempiam carnalibus uitiis emundari, nisi uniuersum laborem suum atque conatum ad tantum perfectionis finem intellexerit non posse sufficere, nec eam nisi dei miseratione et adiutorio conprehendi non tam tradentis institutione quam affectu
Abbreviated transcription (Latin):
accepistic Quod si accepisti: qͥd głaris. quasi ñ acceꝑis : Sienĩ ł illũ latronẽ ob unã con¬
fisionẽ introductũ ĩ paradisũ recordem᷑: intelligimꝰ. eum ñ cursus sui merito. cantã
beatitudinẽ consecutũ: s dono dei miserentis indeptũ. Uel si reminiscam᷑ dauid regis
duo tã gͣuia tãꝙ inmnania crimina. uno penitudinis sermone deleca: nec hic uidemꝰ ad
inlulgentiã tanti cͥminis obtinendã. laboris eqͥꝑasse merita: s dei gr̃am suꝑhabundasse.
qͥ uere penitudinis occasione ꝑcepta. tantã peccatoꝵ materiẽ sub umꝰ uerbi plena con¬
fessione consumeret. Principiũ quoq discutientes uocationis ac saluitis humane. qͣ ñ
aduertere. quẽa amodũ ꝑfectionis sũma. ñ uolentis neq currentis. s miserentis ÷ deiͥ
qui nequaquã laborũ ł cursiis nr̃i merito compensante. ⁊ uitioꝵ nos facit ẽẽ uictores:
nec eqͥꝑante nr̃e uoluntatis industria. tam arduũ integritatis culm̃ subiugata qua

Expanded text:
 Si enim uel illum latronem ob unam confessionem introductum in paradisum recordemur, intellegemus eum non cursus sui merito tantam beatitudinem consecutum, sed dono dei miserentis iudeptum. uel si reminiscamur Dauid regis duo tam grauia tamque inmania crimina uno paenitudinis sermone deleta, nec hic uidebimus ad indulgentiam tanti criminis obtinendam laboris aequiperasse merita, sed dei gratiam superabundasse, qui uerae paenitudinis occasione percepta tantam peccatorum materiem sub unius uerbi plena confessione consumpsit. principium quoque discutientes uocationis ac salutis humanae, qua non aduertere, quemadmodum perfectionis summa non uolentis neque currentis, sed miserentis sit dei, qui nequaquam laborum uel cursus nostri merito conpensante uitiorum nos facit esse uictores nec aequiperante nostrae uoluntatis industria tam arduum integritatis culmen subiugata qua
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. ñ ueniat mͥ pes suꝑbie: pauens ac metuens. ne ĩ illud incidat qd̾ dicit᷑ de
tũ ÷ malũ suꝑbie: rit ñ angłm. ñ alias uirtutes s̃ contͣrias. s ipsũ łm aduersariũ ha¬
bere mereat᷑. Potandũ siquidẽ÷. qd neqͥquã dx̃it suꝑ his qͥ cet̾is sc̃ uitiis inuoluti.
rr̃ss. aduersat᷑: s solis suꝑbis. Iua namꝙ uitia: uel ĩ unũquẽq delinquentiũ tm̃¬

Expanded text:
dicens: Non veniat mihi pes superbiae : pavens ac metuens ne in illud incidat quod dicitur de dicens: Non veniat mihi pes superbiae : pavens ac metuens ne in illud incidat quod dicitur de tum est malum superbiae, ut non angelum, non alias uirtutes sibi contrarias, sed ipsum deum aduersarium habere mereatur. notandum siquidem est quod nequaquam dixerit super his qui ceteris sunt uitiis inuoluti, yris aduersatur\', sed solis superbis. illa namque uitia uel in unumquemque delinquentium t
Abbreviated transcription (Latin):
Nec sicut cetera uicia. solũmꝰ contrariã sibi iuitutẽ. id est humilitatẽ tantũ extin¬
guere uer̾ etiã simul cunccarũ int̾emptricẽ eẽ uututũ. Dec mediocres tantũ
paruios ꝙ temptare s maxime in fortitudinis culmine consistentes. Ita enĩ de b sp̃ũ
dis fui custodirec archana. ut ad eum quẽ secreta sue conscientie ñ latebant audent̃
ꝑclamaret. dñe ñ :÷ exaltatũ cor meũ. neꝙ elati st̃ ocłi mer. Neꝙ ambulaiai ĩ magnis. neꝙ¬
i mirabilib suꝑ me. nͥ humilit̾ sentiebã: riter̃. ñ habitabit ⁊̃ medio domꝰ mee faciens su¬
pbia: sciens tñ quã sit difficilis eciã ꝑfectis ista custocdiã: ũ de stia tm̃ p̃sumit indu¬
stria: s orans. dñi implorat auxiliũ. ut huiꝰ inimici telũ possit insautiatꝰ euadere:

Expanded text:
nec sicut cetera uitia solummodo contrariam sibi uirtutem, id est humilitatem tantum extinnec sicut cetera uitia solummodo contrariam sibi uirtutem, id est humilitatem tantum extinguere, uerum etiam cunctarum simul interemptricem esse uirtutum, nec mediocres tantum paruosque temptare, sed maxime in fortitudinis culmine consistentes. ita enim de hoc spirdis sui custodiret arcana ut ad eum, quem secreta suae conscientiae non latebant, audenter proclamaret: domine non est exaltatum cor meum neque elati sunt oculi mei. neque ambulaui in magnis neet iterum: Non habitabit in medio domus meae faciens superbiam ; sciens tamen quam difficilis sit etiam perfectis ista custodia, non de sua tantum praesumit industria, sed orans Domini implorat auxilium, ut hujus inimici telum possit insauciatus evadere,
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. qd̃ etiam ad hos qͥ se sine ꝓtectione auxilioq dei sũmũ bonum ꝑficere
posse confidunt. ustissime diriget᷑. Ecce homo qͥ ñ posuit dm̃ ad uitorẽ suum:
sed sꝑauit ĩ multitudine diuiciar̃ suar̾: i p̃ualuit inuanitate sua. ħ ÷ pͥme
rume causa. ⁊ origo pͥncipalis morbi. Qui rursũ ꝑ illũ qͥ fuerat a se deiectꝰ in
ꝓthoplaustũ serpens: infirmitates om̃iũ uitioꝵ i materias germinauit. Dum
enĩ głam deitatis. arbitriĩ libertate uindustria sua credidit se posse conquire¬
re: etiã illã ꝑdidit quã adeptꝰ fuerat. gr̃a conditoris. Itaꝙ exemplis ac testi¬
moniis scͥpt᷑arũ manifestissime cõꝑbat᷑ suꝑbie labem. c̃ sit posterior ĩ ordine
conflactuũ. origine tñ ant̾iorẽ ẽẽ: om̃iũꝙ peccatorũ i criminũ. eẽ pͥncipium.

Expanded text:
dicentes quod etiam ad hos, qui se sine protectione auxilioque dei summum bonum perficere dicentes quod etiam ad hos, qui se sine protectione auxilioque dei summum bonum perficere posse confidunt, iustissime dirigetur: ecce homo, qui non posuit deum adiutorem suum: sed sperauit in multitudine diuitiarum suarum: et praeualuie causa et origo principalis morbi, qui rursum per illum, qui fuerat a se deiectus, in protoplastum serpens infirmitates omnium uitiorum et materias germinauit. dum enim gloriam deitatis arbitrii libertate et industria sua. credidit se posse conquirere, etiam illam perdidit, quam adeptus fuerat gratia conditoris. Itaque exemplis ac testimoniis scripturarum manifestissime conprobatur superbiae labem, cum sit posterior in ordine conflictuum, origine tamen anteriorem esse omniumque peccatorum et criminum esse principium,