comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
morte aduitam : ꝑ non nullã afflictionẽ
qua flagellat omnẽ filiumquẽ recipit.
iuditiũ occultũ ẽ Q uiautẽ non credit
inquit iã iudicatus est: idẽ. occulto isto¬
iudicio. iã preparatus ẽ. ad illud mani¬
festum: I ȩc duo iudicia etiam insapien¬
tia legimꝰ : ubiscriptũ ẽ: Propt̃ hoc tanꝗ
pueris insensatis: iuditiũ inderisũ dedisti:
Hi aut̃ hoc uiditio ñ correcti : digñdĩ iu¬
ditiũ ex ꝑtisunt: Q uiergo non corrigunT
nifesto punient᷑. Quocircam hoc psal mo
obseruandas̃ occulta filii : idẽ. & humilis
eius aduentꝰ quod ꝓfuit gentib cũ cęcita¬
te iudȩorũ : et pęna que nunc occulte
agitur. nondũ lãpnatione peccantiũ
Sed aut exercitatione conuersorũ.
aut admonitione ut conuertantur : aut
cecitate. ut dãpnationi p̃parentur qui

Expanded text:
 nonnullam afflictionem, qua flagellat Dominus omnem filium quem recipit, judicium occultum est. Qui autem non credit, inquit, jam judicatus est ; id est, occulto judicio jam praeparatus est ad illud manifestum. Haec duo judicia etiam in Sapientia legimus, ubi scriptum est: Propter hoc tanquam pueris insensatis judicium in derisum dedisti; hi autem hoc judicio non correcti, dignum Dei judicium experturi sunt . Qui ergo non corriguntur nifesto punientur. Quo circa in hoc psalmo observanda sunt occulta Filii, id est, et humilis ejus adventus, qui profuit gentibus, cum caecitate Judaeorum; et poena quae nunc occulte agitur, nondum damnatione peccatorum, sed aut exercitatione conversorum aut admonitione ut convertantur, aut caecitate ut damnationi praeparentur qui
Abbreviated transcription (Latin):
Id est orbis terrarũ
& uni uersi quibabitant in eo : cum
clarificatus h̃s ad nuntiatur infidẽ
om̃iumgentium. et uniuer sus orbis
terrarum fit ȩccła eius Ipse super
maria fundauit em. Ipse fir missi¬
me stabiliint eam suꝑ om̃s fluctus
sđihuius. ut ab ea superarentur ne
nocerent ei Etsuꝑ flumina pre¬
parauit eam: Flumina in mare flu¬
unt : & cupidi homines labuntur in
scłm Etiamistos superat eccła : quȩ
deuictis ꝑ deigram cupiditatib scła¬
ribus ad recipiendã inmortalitatis
mam iustitiam hm̃ Mut quis stabit
mloco scõ eius: aut quis ꝑmanebit in
eo quo ascendet suꝑ maria fundato.

Expanded text:
jus, orbis terrarum et universi qui habitant in ea: cum clarificatus Dominus annuntiatur in fidem omnium gentium, et universus orbis terrarum fit Ecclesia ejus. Ipse super maria fundavit eam: ipse firmissime stabilivit eam super omnes fluctus saeculi hujus, ut ab ea superarentur, nec nocerent ei. Et super flumina praeparavit eam: flumina in mare fluunt, et cupidi homines labuntur in saeculum; etiam istos superat Ecclesia quae devictis per Dei gratiam cupiditatibus saecularibus ad recipiendam immortalitatem mam justitiam Domini? Aut quis stabit in loco sancto ejus? aut quis permanebit in eo, quo asce
Abbreviated transcription (Latin):
se obiciat atq inter cludat iter nrm̃.
ut tanquam ds̃ colatur a nobis. neque
principatus neq angls. neq uirtus nos
separet acaritate xp̃i Bonũ est sꝑare
in dño : quã sperare in principe. ut qui
glãtur indño glorietur Sunt quȩ¬
damistȩ in huius mundi or dinatione
uir tutes : sed dñs uir tutum ipse est

Expanded text:
se objiciat atque intercludat iter nostrum, ut tanquam Deus colatur a nobis: neque principatus, neque angelus, neque virtus nos separat a charitate Christi . Bonum est sperare in Domino, quam sperare in principe : ut qui gloriatur, in Domino glorietur . Sunt quidem istae in hujus mundi ordinatione virtutes, sed Dominus virtutum ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
tens: Quenitu infirmũ & obp̃s sum pu¬
tasti: Dñs potens in prelio: Contrec¬
ta cicatrices & senties reparatas. & i¬
mortalitati redditam infirmitatem
humanam Resoluta est quȩ debebat᷑
terris : ubicũ morte belligerata ẽ.
pesurĩ quas habetis in animis homiN
quiadorant militiam cȩli: Et eleua¬
miniportȩ aeter nales: Et eleuami¬
et castitatis ꝑquas anima diligit unũ
uerum dm̃ & non fornicatur sub
multis qui appellantur dii: Et introibit
rexglȩ̃. Et introibit rexgłȩ : ut ad dex¬
teram patris pronobis inter pellet Quis¬

Expanded text:
tens: quem tu infirmum et oppressum putens: quem tu infirmum et oppressum putasti. Dominus potens in bello: contrecta cicatrices, et senties reparatas, et immortalitati redditam infirmitatem humanam. Persoluta est quae debebatur terris, ubi cum morte belligerata est,pes, quas habetis in animis hominum qui adorant militiam coeli . Et elevamini portae aeternales: et elevamiet castitatis, per quas anima diligit unum verum Deum, et non fornicatur sub multis qui appellantur dii. Et introibit rex gloriae: et introibit rex gloriae, ut ad dexteram Patris interpellet
Abbreviated transcription (Latin):
cens manibus & mundo corde : Iuis
ergo illuc ascendet & ꝑmanebit ibi.
nisĩ innocens inoperib et mundus
in cogitationib: Quinon accepit in
uano animam suam: Qui non inreb
non ꝑmanentibus deputauit animã
suam : sed eam in mor talẽ señtiens.
aeter nitatẽ. stabilitatem. at que
in cõmutabilem de siderabit Et non
sine dolo sicut simplicia & non fallentia
sunt aeterna itase prebuit proximo
suo Hic accipiet benedictionẽ ad nõ:
& misericor diam adeo salutari suo
Haec ẽ generatio quȩ rentium him̃:¬
tium faciem dei : quiposterius nato pri
itus quos uos statuis tis cupiditatis &ti¬
moris: Eteleuamini portȩ aeter na¬
les: Et eleuaminiaditus aeter nȩ
uitȩ : renuntiationis scł i. et conuer¬
sionis ad dm̃: Et introibit rexgłẽ
Et intro ibit rex in quosine suꝑ bia
gloriemur : quisu peratis portis mor¬
talitatis. & pate factis sibicȩles tibus
ad mirans natura mortalis. et quȩrit:
Quis ẽ iste rexgłȩ Dñs fortis & po¬

Expanded text:
cens manibus et mundus corde: quis ergo illuc ascendet, et permanebit ibi, nisi innocens in operibus, et mundus in cogitationibus? Qui non accepit in vano animam suam: qui non in rebus non permanentibus deputavit animam suam, sed eam immortalem sentiens, aeternitatem stabilem atque incommutabilem desideravit. Et non sine dolo, sicut simplicia et non fallentia sunt aeterna, ita se praebsuo in dolo. hic accipiet benedictionem a Domino et misericordiam a Deo salutari suo. haec est generatio requirentium autem faciem Dei, qui posterius nato primitus quos vos statuistis cupiditatis et timoris. Et elevamini portae aeternales: et elevamini aditus aeternae vitae, renuntiationis saeculo et conversionis ad Deum. Et introibit rex gloriae: et introibit rex, in quo sine superbia gloriemur; qui superatis portis mortalitatis, et patefactis sibi coelestibus, admirans natura mortalis, et quaerit, Quis est iste rex gloriae? Dominus fortis et po
Abbreviated transcription (Latin):
quia clausũ corhabebamꝰ homines ad¬
uersus uitã aet̾nã : nec poteramus
uidere ũbũ qđ uident angłi. aperie¬
nizauiit adostiaciuitatis. & effereba¬
tur inmanib suis Hoc uere fr̃s quomͦ
posse fieri in homine quis intelligat:
Quis enĩ portatur in manib suis: ma¬
nib: aliorũ potest portarihomo. ma¬
nib: suis nemoportat᷑: Q uomo dointel¬
ligatur in ipsodauid scđm litterã non
inuenimꝰ : in xp̃o autẽ inuenimus Fe¬
rebatur enĩxp̃c inmanib: suis : quan¬
do cõmendans ipsũ corpꝰsuum ait:
Hoc ẽ. corpꝰ meum. Perebat eniillũ
in manib: suis Ipsa ẽ. humilitas dñir̃i
ihux p̃i : ipsa multũ cõm̃dat᷑ hominib
AAd ipsam nos hortatur fr̃s ut uiuamꝰ.
id ẽ. humilitatẽ eiꝰ imite mͦ. ut ꝑcuti¬
amꝰgoliã & tenentes xp̃m uincamꝰ
suꝑbiã. Procidebat enĩ adostia portȩ
Quidẽ. enĩ procidebat : Adhumili¬
tatẽ se ipsũ deiciebat  Quid ẽ. adhostia

Expanded text:
quia clausum cor habebamus homines adquia clausum cor habebamus homines adversus vitam aeternam, nec poteramus videre Verbum quod vident Angelinizabat ad ostia civitatis. 10. Et ferebatur in manibus suis. Hoc vero, fratres, quomodo posset fieri in homine, quis intelligat? Quis enim portatur in manibus suis? Manibus aliorum potest portari homo, manibus suis nemo portatur. Quomodo intelligatur in ipso David secundum litteram. non invenimus; in Christo autem invenimus. Ferebatur enim Christus in manibus suis, quando commendans ipsum corpus suum, ait: Hoc est corpus meum . Ferebat enim illud corpus in manibus suis. Ipsa est humilitas Dominii, ipsa multum commendatur hominibus. Ad ipsam nos hortatur, fratres, ut vivamus, id est humilitatem ejus imitemur: ut percutiamus Goliam, et tenentes Christum vincamus superbiam. Procidebat enim ad ostia portae. Quid est, Procidebat? Ad humilitatem se ipse dejiciebat. Quid est, ad ostia
Abbreviated transcription (Latin):
tas se dictũ ẽ. Idõ rep̃hendt apłseos
quidur is & sine affectu : rep̃hendens
enĩ quos dã ait Sine affectu. sine miscdia
Ubiẽ. affectus : ibi miscđia : Ubi miscđia
ẽ  miseratus ẽ. nos de suꝑno: Siex in a¬
niri senollet. manens in ea forma in
qua ae qualis erat patrisẽ pit̃nus :
inmorte re mansissemꝰ Sed ut nos de
morte sẽpiternaliberaret. quonos
peccatũ suꝑbiȩ ꝑduxerat : humilia¬
uit se factus sub ditus usq ad mortem
mortẽ autẽ crucis Ergo affectabat.
quia ꝑuenit usq: ad mortẽ crucis Et
qm̃ quicrucifigitur in ligno extendit᷑:
Vt autẽ tẏmphanũ fiat caro. idẽ cornu
in ligno extenditur Dic tũ ẽ. & tym¬
phanizabat. idẽ crucifigebat ligno
extendebatur: Affec tabat id ẽ. af¬
fectũ in nobis habebat : ut animã suam
poneret ꝓouib suis: Tymphanitabat
Quomodo ad ostia ciuitatis: Ostium no¬
bis ẽ qđ aperitur : ut credamꝰ dm̃

Expanded text:
tasse dictus est. Ideo reprehendit Apostolus eos tasse dictus est. Ideo reprehendit Apostolus eos qui duri sunt et sine affectu. Reprehendens enim quosdam, ait: Sine affectu, sine misericordia . Ubi est affectus, ibi misericordia. Ubi misericordia est? Miseratus est nos desuper. Nam si exinanire se nollet, manens in ea forma in qua aequalis erat Patri sempiternus, semper nos in morte remansissemus: sed ut nos de morte sempiterna liberaret, quo nos peccatum superbiae perduxerat, humiliavit se, factus subditus usque ad mortem, mortem autem crucis. Ergo affectavit, quia pervenit usque ad mortem crucis. Et quoniam qui crucifigitur, in ligno extenditur; ut autem tympanum fiat, caro, id est corium, in ligno extenditur: dictum est, et tympanizabat, id est crucifigebatur, in ligno extendebatur. Affectabat, id est, affectum in nos habebat, ut animam suam poneret pro ovibus suis . Tympanizabat. Quomodo? Ad ostia civitatis. Ostium nobis est quod aperitur, ut credamus in Deum. C
Abbreviated transcription (Latin):
ne causa dic tũ ẽ. ꝓcedebat ad ostium
porte: Nonsine causa dictũ ẽ : & sali¬
uȩ decurrebant suꝑ barbã eiꝰ Non
frustra dictas mercede intelligen¬
tiȩ. diutur nus ser mohonerosus eẽ
non debet Nostis fr̃siudeos ipsosco.¬
rã quib ille muta uit uultũsuum.
& dimisit eos & abiit : Hodie uacare.
si illiqui xp̃m a miser̃ quos dimisit &¬
abiit. habent in anẽ uacationẽ : nos
habemꝰ fructuosam uacationẽ. ut in¬
telligamꝰ xp̃m qui illos dimisit & ue¬
nit ad nos Omia non frustra factas
& in illo furore dauid qđ dicit᷑ affec¬
tabat. & tẏmphanizabat ad ostiaciui¬
tatis. & ferebat᷑ in manib: suis. & pro¬
cedebat adhostiũ portȩ. & saliuȩ de¬
cur rebant suꝑ barbã eiꝰ. Affec tabat
ille Quidẽ. affectabat: affec tũ habe¬
bat. Quidẽ. affectũ habere : quia cõ¬
passus ẽ. infirmitatib nris & idõuo¬
luit ipsã carnẽ suscipere inqua mor¬
tẽ occideret cõpassus Ergo nob̵ affec¬

Expanded text:
d ostia portae: non sine causa dictum est, Et salivae decurrebant super barbam ejus: non frustra dicta sunt. Mercede intelligentiae diuturnus sermo onerosus esse non debet. Nostis, fratres, Judaeos ipsos, coram quibus ille mutavit vultum suum, et dimisit eos, et abiit, hodie vacare. Si illi qui Christum amiserunt, quos dimisit, et abiit, habent inanem vacationem; nos habemus fructuosam vacationem, ut intelligamus Christum qui illos dimisit, et venit ad nos. Omnia non frustra facta sunt, et in illo furore David, quod dicitur affectabat, et tympanizabat ad ostia civitatis, et ferebatur in manibus suis, et procidebat ad ostia portae, et salivae decurrebant super barbam ejus. Affectabat ille: quid est, affectabat? Affectum habebat. Quid est affectum habere? Quia compassus est infirmitatibus nostris: et ideo voluit ipsam carnem suscipere, in qua mortem occideret. Compassus ergo nobis, affec
Abbreviated transcription (Latin):
enigmate : tunc autẽ facie ad faciẽ:
Ante quã ergo uideamꝰ facie ad faci¬
em uerbũ qd uident angłi : opus nobͥ
qđ saliuȩ decurrebant suꝑ barbã eiꝰ
In hoc enĩ in mutauit uultũ suum corã
abimelech. uel achis : & dimis it eum
& abiit: & non intelligentes dimisit:
Ad quos discessit : ad gentes Ergo
nos intelligamꝰ : qđ ipsi non potuer̃
Decur rebant suꝑ barbã dauid sali¬
uȩ : Quid s̃ saliuȩ : quasi uerba infan¬
tilia Saliuȩ enĩcurrunt in in fantili¬
b: Nonne erant tanquã infantilia
ũba manducate carnẽ meã. & bibite
sanguinẽ meum : sed ista infantilia ũ¬
ba tegebant uir tutẽ eiꝰ. Uirtus enĩ
inbarba intelligitur Saliuȩ igitur de¬
currentes suꝑbarbã. quid sunt nisi
uerba infirma uir tutẽ eiꝰ tegentia:
Intellexẽ ut arbitror sc̃ĩtas ur̃a : titu¬
lũ psalmihunis Diuelimꝰ iã psal mum
exponere : tim̃ dũ ẽ. ne illa quȩ audistis
labant᷑ decordib: urĩs : Titulũ psalmi

Expanded text:
tem facie ad faciem . Antequam ergo videamus facie ad faciem Verbum, quod vident Angeli, opus nobis quod salivae decurrebant super barbam ejus? In hoc enim immutavit vultum suum coram Abimelech, vel Achis, et dimisit eum, et abiit. Non intelligentes dimisit. Ad quos abiit? Ad Gentes. Ergo nos intelligamus quod ipsi non potuerunt. Decurrebant super barbam David salivae: quid sunt salivae? Quasi verba infantilia: salivae enim currunt infantibus. Nonne erant tanquam infantilia verba: Manducate carnem meam, et bibite sanguinem meum? Sed ista infantilia verba tegebant virtutem ipsius. Virtus enim in barba intelligitur. Salivae igitur decurrentes super barbam ejus, quid sunt, nisi verba infirma virtutem ejus tegentia? Intellexit, ut arbitror, Sanctitas Vestra titulum psalmi hujus. Si velimus jam Psalmum exponere, timendum est ne illa quae audistis labantur de cordibus vestris. Titulum psalmi
Abbreviated transcription (Latin):
& abiit Fugit decorde eorũ intellec¬
tus: non eũ possunt cõprehendere ¬
& quid dixer̃ illi : quasi modo ẽ qđ int̃¬
p̃tatur achis Dixer̃ enĩ Quomo do po¬
test hic dare nob manducare carnẽ
suam. arrepticiũ putabant dñm.
& nescire quidloque retur. & insani¬
re: Ille autẽ quinouerat qđ dicebat.
inilla mutatione uultus sui & quasi

Expanded text:
de eorum intellectus, ne eum possint comprehendere. Et quid dixerunt illi? Quasi, Quomodo est, quod interpretatur Achis. Dixerunt enim: Quomodo potest hic nobis dare manducare carnem suam ? Arreptitium putabant Dominum, et nescire quid loqueretur, et insanire. Ille autem qui noverat quod dicebat in illa mutatione vultus sui, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
inh̃o dep̃o nisi qđ uidebatur oculis.
non qđ corde intelligebatur: Siau
tẽ haberent intꝰ oculas sicut habebaN
foris : ex eo qđ foris uidebant. in tel¬
ligerent filiũ dauid Ex eo qđ in tus
intelligebant : intelligerent dñm
dauid: M utauit ergo uultũ suum
corã abimelech Quidẽ. corã abime¬
lech.  corã regno patris : Quidẽ co¬
rã regno patris corã iudeis: Et
dimisit eũ & abiit: Quẽ dimisit :¬
popł miudeorũ dimisit & abiit Quȩ¬
ris modo xp̃m apudiudeos : & non
inuenis Unde dimisit & abiit . quia
te p̃cones: Nã ad illos p̃cones mise¬
rat : ipsũ dauid. abrahã. ysaac. &
ia cob ysaiam. iheremiã & cȩteros
ꝓphetas miserat. & pauci inde cog¬
nouer̃ Et ipsi pauci in conparatio¬
nepere untium: nã multierant.
reliquiȩ saluȩfient Sed quȩris
modo circũcisos xp̃ĩanos : & non
inuenis: Erant aut̃ decircũcisio¬
ne recedentib tẽ porib fidei : mul¬
ta milia circũcisorũ : Quȩris modo

Expanded text:
isto, nisi quod videbatur oculis, non quod corde intelligebatur. Si autem intus haberent oculos sicut habebant foris, ex eo quod foris videbant intelligerent filium David; ex eo quod intus intelligebant, intelligerent Dominum David. 7. Mutavit ergo vultum suum coram Abimelech. Quid est, coram Abimelech? Coram regno patris. Quid est, Coram regno patris? Coram Judaeis. Et dimisit eum, et abiit. Quem dimisitpopulum Judaeorum dimisit, et abiit. Quaeris modo Christum apud Judaeos, et non invenis. Unde dimisit et abiit? Quia mte praecones. Nam ad illos praecones miserat, ipsum David, Abraham, Isaac et Jacob, Isaiam, Jeremiam, et caeteros Prophetas miserat, et pauci inde cognoverunt, et ipsi pauci in comparatione pereuntium: nam multi erant. Reliquiae salvae fient . Sed quaeris modo circumcisos christianos, et non invenis. Erant autem de circumcisione recentibus temporibus fidei multa millia christianorum. Quaeris modo,
Abbreviated transcription (Latin):
Erat ergo millis regnũ ignorantiȩ
quasi rex achis id ẽ. regnũ error is
eis dominabatur : Ille autẽ dicebat:
Nisi quis manduca uerit carnẽ meã.
& biberit sanguinẽ meũ : Quia mu¬
tauerat uultũ suum quasi furor iste
& insania uidebatur dare carnẽ suã
manducandã hominib: & bibendum
sanguinẽ : Idõ quasi insanus putatus
ẽ. dauid : quando dix̃ ipse achis: Ar¬
repticũ michi adduxistis Nonne
uidet᷑ insania manducate carnẽ me¬
ã. & bibite sanguinẽ meũ. & quicũq¬

Expanded text:
Erat ergo in illis regnum ignorantiae, Erat ergo in illis regnum ignorantiae, quasi rex Achis: id est, regnum erroris eis dominabatur. Ille autem dicebat, Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum. Quia mutaverat vultum suum, quasi furor iste et insania videbatur, dare carnem suam manducandam hominibus, et bibendum sanguinem. Ideo quasi insanus putatus est David, quando dixit ipse Achis: Arreptitium hunc mihi adduxistis. Nonne videtur insania, Manducate carnem meam, et bibite sanguinem meum? Et dicen
Abbreviated transcription (Latin):
& abiit : Idõ enĩ mutatas̃ nomina.
ut ad misterii significationẽ nos
excitaret mutatio nominũ. ne
psalmorũ nisi qđ in libris regno¬
rũ gestũ inuenitur : Et nonibi
quȩ reremꝰ figuras futur orum:
sed tanquã res gestas acciperemꝰ:
Cũergo nomina mutantur. quid
tibi dr̃ clausũ ẽ. hic aliquid Pul¬
Quomodo ergo dimisit achis regem
Ad tendite fr̃s: Achis dixiiter pre¬
tari quomodo ẽ Recor daminieuan¬
manducauerit carnẽ meã. & bibe¬
rit sanginẽ meũ : non habebit uitã
aet̃nã inse Caro enĩ mea uere es¬
caẽ : & sanguis m̃s potus ẽ Et discipłi
eiꝰ quieũ sequebantur expauer̃ & ex
horruer̃. ser monẽ non intelligentes:
putauer̃ nescio quid durũ dicere
bant manducaturierant & sangui¬
nẽ bibituri & non potuer̃ tolerare
qua si dicentes quo modo ẽ Grror
enĩ & ignorantia & stultitia in per¬
sona regis achis Ulbi enĩ dicitur quo¬
modo ẽ : non intelligitur: Ubinon
intelligitur : te nebrae ignorantiȩ s :

Expanded text:
 abiit. Ideo enim mutata sunt nomina, ut ad mysterii significationem nos excitaret mutatio nominum: ne Psalmorum, nisi quod in libris Regnorum gestum invenitur, et non ibi quaereremus figuras futurorum, sed tanquam res gestas acciperemus. Cum ergo nomina mutantur, quid tibi dicitur? Clausum est hic aliquid; pul8. Quomodo ergo dimisit Achis regem, attendite, fratres. Achis dixi interpretari, Quomodo est. Recordamini Evanmanducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habebit in se vitam: caro enim mea vere esca est, et sanguis meus vere potus est . Et discipuli ejus qui eum sequebantur, expaverunt, et exhorruerunt sermonem, et non intelligentes putaverunt nescio quid durum dicere bant, manducaturi erant, et sanguinem bibituri: et non potuerunt tolerare, quasi dicentes, Quomodo est? Error enim et ignorantia et stultitia in persona regis Achis. Ubi enim dicitur, Quomodo est, non intelligitur: ubi non intelligitur, tenebrae ignorantiae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tuis : non uidebit te Unde alibi dicit.
Neauertas faciẽ tuam ame: Ergo
auertat a peccatis tuis : non a uerꝰ¬
tat ate. U ideatte. miser eatur tui.
subueniat tibi Decaelo respexre
dñs uidit om̃s filios hominũ ꝑti¬
nentes ad filium hominis De p̃
parato habita culo suo qđ sibi p̃pa¬
rauit : uidit nos deapłis. uidit
nos de p̃dicatorib ueritatis ui¬
dit nos deangłis quos ad nos misit:
Haec om̃ia domꝰ eius haec omĩaha¬
bitaculũ eius : quia haec om̃ia cȩli

Expanded text:
tuis, non videbit te? Et unde alibi dicit: tuis, non videbit te? Et unde alibi dicit: Ne avertas faciem tuam a me ? Ergo avertat a peccatis tuis, non avertat a te: videat te, misereatur tui, subveniat tibi. De coelo respexit Dominus, vidit omnes filios hominum: pertinentes ad Filium hominis. 20. parato habitaculo suo: quod sibi praeparavit. Vidit nos de Apostolis, vidit nos de praedicatoribus veritatis, vidit nos de Angelis, quos ad nos misit. Haec omnia domus ejus, haec omnia habitaculum ejus: quia haec omnia coeli
Abbreviated transcription (Latin):
sic & ds̃ gentis huius Vlnde ut ci¬
ues simus labore debemus: sed al¬
ter utrum sepossident : Audisti
quiagens pos sidet eum : Beatagens
cuius ẽ. dñi ds̃ eorũ. Audiquia ille
pos sid et illã: ł opulũ quẽ elegit dñs
in hereditatẽ sibi Beata gensꝰ posses¬
sione sua: beata hereditas possesso¬
re suo Populũ quẽ elegit dñs inhere
accipe. ut gentis illius om̃s in tel¬
ligas illã hereditatẽ tenentes. uł il¬
la hereditate existentes: Heredi¬
tas enĩ ẽ. dĩ ipsiomĩs & ipsius om̃s decae¬
lo pros pexit dñs. & uidit eos. Ille
nit.dicis non me uidet. Est ergo
quȩ dã uisio miserantis cordis : non
uisio pumentis : Illa uisio ad peccata¬
& anĩ aduersio ẽ : quia ille peccata
non uult uidere Quidicit auerte
faciẽ tuã a peccatis meis Qđ uult ig¬
nosci: nonuult agnosci: Auerte
inquit faciẽ tuã apeccatis meis Cũ
ergo auertit faciem suã a peccatis

Expanded text:
sic et Deus gentis hujus. Unde ut ejsic et Deus gentis hujus. Unde ut ejus simus, laborare debemus: sed alterutrum se possident. Audistis quia gens possidet eum: Beata gens, cujus est Dominus Deus eorum. Audite quia et ille possidet illam: Populus quem elegit Dominus in haereditatem sibi. Beata gens possessione sua, beata haereditas possessore suo, populus quem elegit Dominus in haccipe, ut gentis illius omnes intelligas illam haereditatem tenentes, vel illam haereditatem existentes. Haereditas est enim Dei ipsi omnes. Et ipsos omnes de coelo respexit Dominus, et vidit eos ille qquid dicis? Non me videt. Est ergo quaedam visio miserantis, non visio punientis. Illa visio ad peccata animadversio est: quae ille peccata non vult videri, qui dicit: Averte faciem tuam a peccatis meis . Quod vult ignosci, non vult agnosci: Averte, inquit, faciem tuam a peccatis meis. Cum ergo averterit faciem suam a peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
nos: Non enĩ ut nos ex illobeatis imꝰ
possidetur a nob̵ ut ille beatus sit¬
nos beatisimꝰ: Pos sidemꝰ eũ & pos¬
sid et nos : quia colimus eum & colit
nos: Colimꝰ er̃ tanquã dñm dm̃:
colit nos tanquã terrã suam Q uia
colimus eum ne modubitat : quia
colitnos quis nob indicat: ille qui
ait: Ego sũ uitis : uos estis sarm̃ta.
pat̃ m̃s agricola ẽ. Ecce et in isto
psalmo utrũq: nob dicitur. utrũq
nob̵ indicat: Iã dix̃ quia possidemꝰ
eum: beatagens cuius ẽ. dñs ds̃eoꝵ¬
Cinus ẽ fundus iste : illius Cuius
ille: illius: Euius ẽ. iste dicamꝰ
de dño dicamꝰ cuius ẽ. et quomodo
nobis solet responderi. quando de
fundis & dep̃diis. aliquib amplis.
atq a menis simis q̃ rimꝰ. Est quidã
senator. & illud aut illud uocatur
cuius ẽ. ista possessio & dicimus bea¬
tus ille homo: Sic quȩramꝰ cuius ẽ.
senator ille possidet fundũ suum
non autẽ possidetur a fundo suo:

Expanded text:
nos. Non enim quomodo, ut nos ex illo beati simus, nos. Non enim quomodo, ut nos ex illo beati simus, possidetur a nobis, ita et ilnos beati simus. Possidemus eum, et possidet nos; quia colimus eum et colit nos. Colimus eum tanquam Dominum Deum, colit nos tanquam terram suam. Quia colimus eum, nemo dubitat; quia colit nos, quis nobis indicat? Ille qui ait: Ego sum vitis, vos estis sarmenta, Pater meus agricola est . Ecce et in isto psalmo utrumque nobis dicitur, utrumque nobis indicatur. Jam dixit quia possidemus eum: Beata gens cujus est Dominus DeCujus est fundus iste? Illius. Cujus ille? Illius. Cujus est iste? Dicamus de Deo, dicamus cujus est. Et quomodo nobis solet responderi, quando de fundis et de praediis aliquibus amplis atque amoenissimis quaerimus: Est quidam senator, et illud aut illud vocatur, cujus est ista possessio: et dicimus, Beatus isenator ille possidet fundum suum, non autem possidetur a fundo suo,
Abbreviated transcription (Latin):
Dicat anima omi nosecura : dicat ds̃
m̃s estu Quidicit animȩ nr̃ȩ salus
tua egosum Dicat secura : dicat. ñ
faciet iniuriam. Cũ hoc dixerit :
imo faciet sinon dixerit: Arbo¬
res uolebas habere quibus beatus
esses : audiscripturã dicentẽ desa¬
pientia. lignũ uitȩ eẽ om̃ib possi¬
dentib eam. Ecce possessionẽ nr̃am
dixit eẽ sapientiam Sed ne putes ip¬
samsa pientiam quia possessionẽ tuã
dix̃ seriptura. aliquid ẽẽ. quid sit in¬
securus homo incũbit. quia ille non
suc cũbit. Dic ergo securus possessio
tua ẽ:. Possidentib: eam seriptura
dix̃. impleuit fidutia dubitationẽ
tuam. dic securus. amasecurus. spera
securus. tuaetiam uerba sint inpsal¬
mo: Oñs pars hereditatis meȩ: Er¬
go indebeati erimꝰ dm̃possidendo:
Quidergo ÷ nos possidebimꝰ eũ. &
ille non nos possidebit: Unde er¬
go isaias : Oñẽ posside nos: Possidet
ergo & possidebitur : & totũ ꝓpter

Expanded text:
Dicat anima, omnino secura dicat: Deus Dicat anima, omnino secura dicat: Deus meus es tu; qui dicit animae nostrae: Salus tua ego sum . Dicat, secura dicat: non faciet injuriam cum hoc dixerit: imo faciet si non dixerit. Arbores volebas habere quibus beatus esses? Audi Scripturam dicentem de sapientia: Lignum vitae est omnibus possidentibus eam. Ecce possessionem nostram dixit esse sapientiam. Sed ne putes ipsam sapientiam, quia possessionem tuam dixit Scriptura, aliquid esse quod sit securus homo incumbit, quia ille non succumbit. Dic ergo securus, possessio tua est, possidentibus eam. Scriptura dixit, implevit fiducia dubitationem tuam: dic securus, ama securus, spera securus. Tua etiam illa verba sint in Psalmo, Dominus pars haereditatis meae . 18. Ergo inde beati erimus, Deum possidendo. Quid ergo? Nos possidebimus cum, et ille non nos possidebit? Unde ergo Isaias: Domine, posside nos ? Possidet ergo, et possidetur, et totum propter
Abbreviated transcription (Latin):
in oc dicunt quã multiquitranse un
ꝑ illã & tam̃ cũ dixerint & transe¬
unt ꝑ illã poss̃ caput agitare & sus¬
pirare. nũquid & possider e sonat
cupiditas. sonat miquitas sed non
concupiscas rempa imitui Beatus
cuius ẽ. uilla illa. cuius ẽ. domꝰ ista.
cuius ẽ. ager ille Eõ pesce iniquita¬
tẽ : audi ueritatẽ Beatagens cuiusẽ.
Quid iã nostis quid dicturus sim: Er¬
godesiderate ut habeatis. tunc demũ
beatieritis : Hoc solobeatieritis re me¬
liore quã uos estis. meliores eritis
Ds est in quã meliorte. quifecit nos
Beatagens cuius ẽ. d̃s ds̃ eorum Nr̃¬
ds̃. cuius eñinonẽ. ds non plene om̃i¬
ũ eodẽ modo Nr̃ magis noster.
quiuiuimꝰ de illo. tanquã depanenr̃o
Ipsesit here ditas nr̃a. possessio nr̃a.
Anfortetemere dicimꝰ. faciendo
nobis dm̃ possessionẽ. cũ sit dñs. cum
sit creator non ẽ ista temeritas. af¬
fectus ẽ desider ii. & dulcedospei:

Expanded text:
? Hoc dicunt quam multi qui transeunt ? Hoc dicunt quam multi qui transeunt per illam: et tamen cum dixerint, et transeunt per illam, possunt caput agitare et suspirare, numquid et possidere? Sonat cupiditas, sonat iniquitas: sed non concupiscas rem proximi tui . Beatus cujus est illa villa, cujus est domus ista, cujus est ager iste. Compesce iniquitatem, audi veritatem: Beata gens cujus est. Quid? Jam nostis quid dicturus sum. Ergo desiderate ut habeatis, tunc demum beati eritis. Hoc solo beati eritis: re meliore quam vos estis, meliores eritis. Deus est, inquam, melior te, qui fecit te. Beata gens cujus est Dominus Deus eorum. Deus! Cujus enim non est Deus? Non plane omnium eodem modo. Noster magis, noster qui vivimus de illo tanquam de pane nostro. Ipse sit haereditas nostra, possessio nostra. An forte temere dicimos faciendo nobis Deum possessionem, cum sit Dominus, cum sit Creator? Non est ista temeritas: affectus est desiderii, et dulcedo spei.
Abbreviated transcription (Latin):
nisids̃ tuus : non inuenis aliquid meliꝰ
animotuo. quia cũ fuerit ꝑ fecta na¬
turatua angł is aequabitur : Iã supra
nonẽ : nisicreator: Erigete ad illũ
ris forte non habebis dm̃ cũ uolue¬
ris babebis Quia et ante quam ue¬
lis uenit adte : & cũ auersa uolun¬
tate esses. uoca uit te : Cũ conuers
essesterruit te : & conterritus con¬
fiter is. consolatus est te Iste quiti
bi pstitit omĩa : iste quifecit ut es¬
ses. Quicũ his quite cũ sunt actiam
malis prestat solẽ ps̃tat pluuiã.
p̃stat fructus. fontes uitã. salutẽ
tantas consolationes : Seruat tibi
aliquid. quod nondet insitibi Quid
ẽ. autẽ qđ tibi ser uat nisise : pe¬
te aliud si melius inuener is. si se
tibi seruat ds̃ : Auare. quid in hi¬
ascȩlo & terrae  melior ẽ qui
fecit caelũ & terrã Ipsũ uisurus.
ipsum bibiturus es Quȩris ut tua
sit illa uilla : et transiens ꝑ illã
dicis beatꝰ cuiꝰ ẽ. possessio ista¬

Expanded text:
nisi Deus tuus? Non invenis aliud melius nisi Deus tuus? Non invenis aliud melius animo tuo; quia cum fuerit perfecta natura tua, Angelis aequabitur. Jam supra non est nisi Creator. Erige te ad illum, ris, forsitan non habebis: Deum cum volueris, habebis. Quia et antequam velles, venit ad te: et cum adversa voluntate esses, vocavit te : et ut conversus esses, terruit te: et cum territus confitereris, consbi praestitit omnia, iste qui fecit ut esses, qui cum his qui tecum sunt etiam malis praestat solem, praestat pluviam, praestat fructus, fontes, vitam, salutem, tantas consolationes, servat tibi aliquid quod non det nisi tibi. Quid est autem quod tibi servat, nisi se? Pete aliud, si melius inveneris: se tibi servat Deus. Avare, quid inhias coelo et terrae? Melior est qui fecit coelum et terram: ipsum visurus, ipsum habiturus es. Quid quaeris ut tua sit illa villa, et transiens per illam dicis: Beatus cujus est possessio ista
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ tuum ꝑ ammũ tuũ. ut cũ fue¬
rit iustus animꝰ tuus sit post ea¬
etiã inmortale corpꝰ tuum Per
animi enĩ inluminationẽ mer ea¬
tur corpus incorruptionẽ. ut fi¬
at inferioris reparatio ꝑ meli¬
orem. Siergo corporis tuibonũ
animꝰ tuus ẽ. quia corpore tuo me¬
lior ẽ cũ quȩris bonũ tuũ: Cũq¬
melius ẽ. animotuo Q uodẽ autẽ
animꝰ tuus: adtende ne forte con¬
tẽpnens animũ tuũ. & putas nes¬
cio quid eẽt inle & ab iectum uilio¬
ra quȩras quib: beatificetur animus
tuus. In animo tuo ẽ imago dei: mens
hominis capit eam. Accepit eam.
& inclinando sepeccatũ de colora¬
uit eam Ipse adam uenit reforma¬
tor : quierat ante eiꝰformator:
Quia ꝑuerbũ factas omia : & per
uerbũ in p̃ssa ẽ. haec imago Uenit
ipsũ uerbũ ut audiremꝰ ab apło :¬
Iã ergo suꝑ ẽ. ut quȩ ras quid sit meliꝰ
quã animus tuus E uiderit obsecro

Expanded text:
corpus tuum per animum tuum: ut cum fuecorpus tuum per animum tuum: ut cum fuerit justus animus tuus, sit postea immortale etiam corpus tuum. Per animi enim illuminationem meretur corpus incorruptionem, ut fiat inferioris reparatio per meliorem. Si ergo corporis tui bonum animus tuus est, quia corpore tuo melior est; cum quaeris bonum tuum, melius est animo tuo. Qforte contemnens animum tuum, et putans nescio quid esse vile et abjectum, viliora quaeras quibus beatificetur animus tuus. In animo tuo est imago Dei, mens hominis capit eam. Accepit eam, et inclinando se ad peccatum decoloravit eam. Ipse ad eam venit reformator, qui erat ejus ante formator; quia per verbum facta sunt omnia, et per Verbum impressa est haec imago. Venit ipsum Verbum, ut audiremus ab ApJam ergo superest, ut quaeras quid sit melius quam animus tuus. Quid erit, obsecro,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ quã es. cũbeatus eẽ uis. quiamiser
eẽ uis Melius ẽ. utiq beatũ eẽ : quã
miserũ: Uis eẽ meliorte & quȩris:
ꝑquiris ꝑquȩ id fiat deteriorate:
quic quid quȩ sieris interra : de te¬
rius ẽ. quãtu Om̃is homo optatami¬
cosuo. sic eum adiurat sic melior sis
sic melior ẽ teuidea mus. sic deteme¬
liore gaudeamꝰ: Quodoptat : hoc
& ipse uult: Accipe ergo fidele con¬
silium : melior teuis eẽ. noui. Om̃s
nouimus. om̃s uolumꝰ quȩ requidẽ
melius te & inde efficiaris melior
non tibi sic pulcra corpora place¬
ant. ut eis fieribeatus uelis In ani¬
mo ẽ qđ quȩris : beatus enĩ eẽuis
Ipso animotuo quȩris quid sit meli¬
us E ũ enĩduo sint quȩ dã. quod ẽ
animus & corpris : quo istis duobus
illud melius sit qđ animꝰ dicitur:
Potest corpus tuum melius fieri
ꝑmelior ẽ. quia subiectũ ẽ. corpꝰ
animo Potest ergo melius fieri

Expanded text:
esse quam es, cum beatus esse vis, quia miser esse quam es, cum beatus esse vis, quia miser es. Melius est enim utique beatum esse, quam miserum. Vis esse melior te: et quaeris, perquiris per quae id fiat, deteriora te. Quidquid quaesieris in terra, deterius est quam tu. Hoc omnis homo optat amico suo, sic eum adjurat: Sic melior sis, sic meliorem te videamus, sic de te meliore gaudeamus. Quod amico optat, hoc et ipse vult. Accipe ergo fidele consilium. Melior te vis esse, novi, omnes novimus, omnes volumus: quaere quod est melius te, ut inde efficiaris melior non tibi sic pulchra corpora placeant, ut eis fieri beatus velis. In animo est quod quaeris. Beatus enim esse vis: ipso animo tuo quaere quid sit melius. Cum enim duo sint quaedam, hoc est, animus et corpus, eo quod istis duobus illud melius sit quod animus dicitur, potest corpus tuum melius fieri per meliorem, quia subjectum est corpus animo. Potest ergo melius fieri
Abbreviated transcription (Latin):
ne miser sit malus ẽ : & idõ miseri¬
or ẽ quia malus ẽ: Depellendier¬
gomiseriã causa. & ad quirendi
beatitudinẽ causa. faciunt om̃s
homines quicquid boni faciunt uł
mali Sẽ ꝑ ergobeati eẽ uolunt.
siue mali uiuentes. siue bene uiuen¬
tes. beatieẽ uolunt : & non contin¬
git om̃ib qđ om̃s eẽ uolunt Om̃s
enĩbeatiuolunt : non autẽ er̃ nisi
illi quiiusti eẽ uoluerint Et ecce
nescioquis ut male faciat : beatus
eẽ uult Unde: ex pecinia. exar¬
gento & auro. exprediis. fundis.
domib: mancipiis. pompa scłi. hono¬
re uolatico & perituro. habendo
aliquid uolunt beaticẽ Quȩre
ergo qđ habeas : ut beatus sis Euenĩ
beatus fueris: melior utiq eris.
quã cũ miser es Fieriautẽ non poo¬
test: ut res deterior te faciat me¬
liorẽ Homo es : deterius te ẽ: Quic¬
quid cupis qđ beatus cẽ desideras.
fruendis inferiora sunt te : Te tume¬
lior es tupotior es. & utiq: uis melior

Expanded text:
ne miser sit, malus est; et ideo miserine miser sit, malus est; et ideo miserior est, quia malus est. Depellendae ergo miseriae causa, et acquirendae beatitudinis causa, faciunt omnes homines quidquid vel boni faciunt vel mali: semper ergo beati esse volunt. Sive male viventes, sive bene viventes, beati esse volunt: et non contingit omnibus quod omnes esse volunt. Omnes enim beati esse volunt, non autem erunt nisi illi qui justi esse voluerint. Et ecce nescio quis ut male faciat beatus vult esse. Unde? Ex pecunia, ex argento et auro, ex praediis, fundis, domibus, mancipiis, pompa saeculi, honore volatico et perituro. Habendo aliquid volunt beati esse: quaere ergo quid habeas, ut beatus sis. Cum enim beatus fueris, melior utique eris, quam cum miser es. Fieri autem non potest ut res deterior te faciat meliorem. Homo es, deterius te est quidquid cupis, quo beatus esse desideras. fruendis, inferiora sunt te. Tu melior es tu potior es: et utique vis melior
Abbreviated transcription (Latin):
aeternũ. nisi de nobis quosante p̃sci¬
int. & p̃destina uit. quistollit p̃des¬
tinationẽ dĩ: Ante mundi constitu¬
tionẽ uidit nos. fecit nos. emenda uit
nos. misit ad nos. redemit nos : hoc eiꝰ
consilium manet in aeternum Haec
quam melusȩ & congregate inutrẽ
habuer̃ liberas audacias Habeant
truces & amaras cogitationes Quan¬
do possunt destruere qđ illȩ cogita¬
uit. & manet inaeternũ: Quidẽ¬
autẽ hoc: B eatagens. Quis ẽ. qui
nes quia maliuolunt eẽ miserino¬
lunt. & cũ sit malitiȩ in diuidua
comes miseria Isti ꝑuersi nonsolũ
malieẽ uolunt. & miserinolunt :¬
qđ fieri non potest Sed idõ uolunt
mali eẽ : nemiserisint Quid ẽ. hoc
qđ dixi idõ uolunt malieẽ nemi¬
serisint : Considerate hoc paulu¬
lum mom̃ĩb hominib qui mala fa¬
ciunt. beatisemꝑ eẽ uolunt Fur¬
tũ facit quȩrisquare: propter
fam̃ propter neces sitatẽ : Ergo

Expanded text:
aeternum, nisi de nobis ante praesciaeternum, nisi de nobis ante praescivit et praedestinavit ? Quis tollit praedestinationem Dei? Ante mundi constitutionem vidit nos, fecit nos, emendavit nos, misit ad nos, redemit nos: hoc ejus consilium manet in aeternum, haec quam inclusae et congregatae in utrem: habuerunt liberas audacias, habeant truces et amaras cogitationes. Quando possunt destruere quod ille cogitavit, et manet in aeternum? autem hoc? Beata gens Quis est qui nes quia mali volunt esse, miseri nolunt: et cum sit malitiae individua comes miseria, isti perversi non solum mali esse volunt, et miseri nolunt quod fieri non potest; sed ideo volunt mali esse, ne miseri sint. Quid est hoc quod dixi: Ideo volunt mali esse, ne miseri sint? Considerate hoc paululum in omnibus hominibus qui mala faciunt, beati semper esse volunt. Furtum facit: quaeris, quare? Propter famem, propter necessitatem. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
& talia illis infligantur : dicta s̃ haec
Et int̃haec creuit a eccła Reprobat
cogitationes popłorũ : & reꝓbat con¬
silia principũ. Consilium uero dñĩ
manet in aternũ : cogitatione scorđ
um: hocait postea cogitationes cor¬
dis Et qđ supra ait. manet maet̃¬
nũ: hoc postea inscła scłorum Re¬
petitio confirmatio ẽ Neautẽ prte¬
tis fr̃s quia dix̃ cogitationes cordis.
quasi sedere dm̃ & cogitare quidagat.
& exquirere consilium faciendiali¬
quid. uel non faciendi: tuȩs̃ o homo
raeẽ cogitationis millo uerbo quod
unũ ẽ. & omĩa conplectitur  sed di¬
cuntur cogitationes dei ut tumtelli¬
gas. ut scdmte audeas erigerecor.
uł aduerba tuȩ infirmitatis similia.
quia res ipsã multũ ẽ. adte Cogita¬
cogitationes cordis eiꝰ. & qđ ẽ consili¬
um dñi qđ manet in aeter nũ. contra
qđ consilium : ut quid fremuer̃ gen¬
Unde igitur consilium dñi manet in

Expanded text:
et talia illis infligantur. Dicta sunt haec, et talia illis infligantur. Dicta sunt haec, et inter haec crevit Ecclesia. Reprobat cogitationes populorum, et reprobat consilia principmanet in aeternum, cogitationes cordis um, hoc ait postea cogitationes cordis: et quod supra ait manet in aeternum, hoc ait postea in saecula saeculorum. Repetitio, confirmatio est. Ne autem putetis, fratres, quia dixit cogitationes cordis, quasi sedere Deum, et cogitare quid agat, et exquirere consilium faciendi aliquid vel non faciendi. Tuae sunt istara esse cogitationis in illo verbo, quod unum est, et omnia complectitur? Sed dicuntur cogitationes Dei, ut tu intelligas, ut secundum te audeas erigere cor vel ad verba tuae infirmitati similia: quia res ipsa multum est ad te. Cogitacogitationes cordis ejus, et quod est consilium Domini quod manet in aeternum? Contra quod consilium utquid fremuerunt genincipum. Unde igitur consilium Domini manet in
Abbreviated transcription (Latin):
re uobsolemꝰ. Dñs dedit & diabolus
abstulit : sed dñs dedit & dñs abstulit.
sicut dño placuit ita factũ ẽ : non sicut
diabolo placuit Vlidete ergo fr̃s mei
cũ tanto labore manducantes salubrẽ
& utilẽ panẽ : uidete nequẽ quã time¬
atis nisi dñm: Preter eum : alium¬
netimeas: Scriptura tibi dicit: Proin¬
de timeat dnm om̃is terra: qui posu¬
it fines suos inthesauris abyssos Ab ip¬
qui in habitant orbẽ Vm̃ ipse dit̃
ta s:. Sediã cessauer̃ reges mali: fac¬
tis boni: Credider̃ et ipsi : sigñcru¬
cis xp̃i in frontẽ iã portant: Preti¬
osius signũ qualibet gẽ madiade-¬
matis : Illi quiser uierꝰ : destructis:
Sed quis fecit hoc : fortetũ ut ex¬
tollas te Dñs dissipat consiliagen¬
tiũ: reprobat autẽ cogitationes po¬
pulorũ & reꝓbat consilia principũ:
quando dixer̃ tollamꝰ eos deterra:
Nonerit nom̃ xp̃ianũ si hoc fecem¬
mꝰ sioccidant᷑ si torqueantur. talia

Expanded text:
re vobis solemus, Dominus dedit et diabolus re vobis solemus, Dominus dedit et diabolus abstulit; sed, Dominus dedit, et Dominus abstulit: sicut Domino placuit, ita factum es. ; non, sicut diabolo placuit. Videte ergo, fratres mei, cum tanto labore manducantes salubrem et utilem panem, videte ne quemquam timeatis nisi Dominum. Praeter eum ne timeas alium, Scriptura tibi dicit. Proinde timeat Dominum omnis terra, qui posuit in thesauris suis abyssos. Ab ipqui habitant or10. Sed jam cessaverunt reges mali, facti sunt boni: crediderunt et ipsi, signum crucis Christi in fronte jam portant pretiosius signum qualibet gemma diadematis: illi qui saevierunt, destructi sunt. Sed quis fecit hoc? Forte tu, ut extollas te? Dominus dissipat consiliatium, reprobat autem cogitationes populorum, et reprobat consilia principum. Quando dixerunt: Tollamus eos de terra, non erit nomen christianum si hoc fecerimus: sic occidantur, sic torqueantur, talia
Abbreviated transcription (Latin):
dipotest habere ꝓpriã : Potes tatem
autẽ: sulle ñdat ñ habet Non est
ditas. nisia dõ. Est enĩ mala cupidi¬
tas : quȩ nonẽ. adõ Sed quia ipsa ma¬
lacupiditas nulli nocet sulle non
ꝑmittit : nonẽ. inquit potestas nisi
adõ Elnde ds̃ homostans ante homi¬
nẽ. non haberes inquit in me potes¬
tatẽ : nsidata fuisset tibi desuper
Ille nidicabat : ille docebat Cum
iudicabat᷑ docebat : ut iudicaret
quos docuerat: Non haberes in qͥt
inme potesta tem : nisi data tibi fu¬
isset desuꝑ Qđ hoc homo tantũ non
habet potes tatẽ : nsi cũ acceperit
de suꝑ Qđ ipsȩ diabolus ausus ẽ. uel
unã oinculã tollere uiro scõ iob. ni¬
si prius diceret. mitte manũtuam.
hoc ẽ da potes tatẽ. Ille uolebat : sed
ille non sinebat Quando ille ꝑmi¬
sit : ille potuit: Nonergo ille potu¬
it : sed qui ꝑmisit . Idõ bene eruditꝰ
ipse iob nonait. sicut iã cõmemora¬

Expanded text:
di potest habere propriam: potestatem di potest habere propriam: potestatem autem si ille non dat, non habet. Non est ditas nisi a Deo. Est enim mala cupiditas, quae non est a Deo: sed quia ipsa mala cupiditas nulli nocet, si ille non permittat, Non est, inquit, potestas nisi a Deo. Unde Deus homo stans ante hominem, Non haberes, inquit, in me potestatem, nisi data fuisset tibi desuper . Ille judicabat, ille docebat: cum judicabatur, docebat, ut judicaret quos docuerat: Non haberes, inquit, in me potestatem, nisi esset data tibi desuper. Quid hoc? Homo tantum non habet potestatem, nisi cum acceperit desuper? Quid ipse diabolus, ausus est vel unam oviculam tollere viro sancto Job, nisi prius diceret, Mitte manum tuam, hoc est, da potestatem? Ille volebat, sed ille non sinebat; quando ille permisit, ille potuit: non ergo ille potuit, sed qui permisit. Ideo bene eruditus ipse Job, non ait, sicut jam commemora
Abbreviated transcription (Latin):
sic congregauit inutre aquas maris.
ut poneret inthesauris abyssos:
Eit ergo imilla qđ a libibreuiter utrũ¬
q: dicitur : Ser ite dño intimore :¬
& exultate ei cũ tremore Timeat
ueantur om̃s quimn habitant orbẽ
pens insidiatur : dm̃time : Ho mote
time: Tota e m̃ creatura sub illo ẽ :
quẽ iuberistimere Qm̃ ipse dixit
& facta sunt : ipse mandauit &cre¬
atasunt: Hoc in psal mosequitur:
Cũ enĩ dixisset ab ipso cõmoueant᷑
om̃s quimhabitant orbẽ terrȩ.
ne conuerter et sehomo ad timendũ
aliquid. & auersus timorẽ dĩtimeret
ꝓillo aliquã creaturã & adoraret
qđ fac tũẽ. dimissoquifecit : confir¬
mauit nos intimor edĩ tanquã dicens
nob̵ & alloquens nos : Quid formida¬
tur us es aliquid decaelo. aliquid de
terra. aliquid demari: Ipse dix̃
& facta s̃. mandauit &creata sunT.
Quid dix̃ & factas mandauit & cre¬
ata s Cũnibet mouentur : cũ iubet
hominũ. cupiditatẽ hominũ nocen¬

Expanded text:
sic congregavit in utrem aquas maris, sic congregavit in utrem aquas maris, ut poneret in thesauris abyssos. Fit ergo in illa quod alibi breviter utrumque dicitur: Servite Domino in timore, et exsultaveantur omnes qui inhabitant orbem pens insidiatur? Deum time. Homo te time. Tota enim creatura sub illo est quem juberis timere. Quoniam ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt. Hoc in Psalmo sequitur. Cum enim dixisset, Ab ipso commoveantur omnes qui inhabitant orbem terrae: ne converteret se homo ad timendum aliquid aliud, et aversus a timore Dei, timeret pro illo aliquam creaturam, et adoraret quod factum est, dimisso qui fecit; confirmavit nos in timore Dei tanquam dicens nobis, et alloquens nos: Quid formidaturus es aliquid de coelo, aliquid de terra, aliquid de mari? Ipse dixit, et facta sunt; mandavit, et creata sunt. Qui dixit et facta sunt, mandavit et creata sunt, cum jubet moventur, cum jubet hominum cupiditatem nocen
Abbreviated transcription (Latin):
rimꝰ ergo fr̃s iã his tẽ porib: quibus
congregata ẽ. uel ut inutre a qua
maris: nonde eẽ dõ unde ꝓferat
quonos emend&. cũ emendatione
nob̵ opꝰ ẽ. Idõ enĩ seqͥt᷑ Ponens inthes¬
auris abyssos. Thes aurũ dĩ: dicit
secretũ: Nouit ille om̃i um corda.
quid ad tẽpꝰ proferat unde pro¬
ferat quantã potestatẽ tribuat
malis inbonis ad iudicandos quidem
malos erudiendos aut̃ bonos No¬
uit quomodo hae agat : qui ponit
inthesauris abyssos: Piat ergo qđ
sequitur. Timeat dnm om̃is terra:
Nonglorietur suꝑba laetioia teme¬
raria exultacione : dicens : Iã con¬
gregata ẽ. uelut mnutre aqua ma¬
ris. Quis michi aliquid faciet : quis
ris abyssos Nescis unde ꝓferat qđ
opꝰẽ. ad flagellandũ tepat̃ tuus
Q ui quidẽ ad disciplinã tuam habet
ab yssithesauros : quib: erudiat
adthesauros cȩlorũ: Ergorediad
timorẽ : qui iã ibas insecur itatem:
Exultat terra : sed timeat Ex ul¬

Expanded text:
rimus ergo, fratres, jam his temporibus, quibus rimus ergo, fratres, jam his temporibus, quibus congregata est velut in utrem aqua maris, non deesse Deo unde proferat quo nos emendet: cum emendatione nobis opus est. Ideo enim sequitur. Ponens in thesauris abyssos. Thesauros Dei dicit secretum Dei. Novit ille omnium corda, quid ad tempus proferat, unde proferat, quantam potestatem tribuat malis in bonos, ad judicandos quidem malos, erudiendos autem bonos. Novit quomodo haec agat, qui ponit in thesauris abyssos. Fiat ergo quod sequitur: Timeat Dominum omnis terra. Non glorietur superba laetitia temeraria exsultatione, dicens: Jam congregata est velut in utrem aqua maris; quis mihi aliquid faciet? quis nris abyssos, nescis unde proferat quod opus est ad flagellandum te pater tuus? Qui quidem in disciplinam tuam habet abyssi thesauros, quibus te erudiat ad thesauros coelorum. Ergo redi ad timorem, qui jam ibas in securitatem. Exsultet terra, sed et timeat. Exsul
Abbreviated transcription (Latin):
gauit uelut mutre aquas maris: mor¬
talis pellis contegit amarã cogitatio¬
nẽ: Uñtes enĩ pellẽ suã. in tus tenent
qđ audis amittere : nã eadẽ .ẽ. amari¬
ud dicã quã qđ dictũ ẽ. frendet & ta¬
bescet Eat ergo aecđa. ambulet.
facta ẽ. uia strata nr̃a ab imperatore
munita ẽ. Perueamꝰ initinerib: bono¬
rũ operũ : Hoc ẽ eñ ambulare nr̃m:
& si quando existunt tẽptationes pr̃s¬
surȩ unde nonsperabantur : Iã con¬
gregatis uelut iutre aquas maris:
Intelligamus dñmfacere hoc ad disci¬
plinã. ut excutiat a nob male p̃inden¬
tẽ detẽ poralib: secur itatẽ & dir igat
nos in regnũ suum cõposito desider io:
Quod de sideriumtribulationib: hinc
atq hinc contundentib ꝓducitur.
ut simus canori aurib dñi. tanquã
tubȩ ductiles Dic tũẽ. enĩ & hoc in
psalmis : ut in tubis ductilib laudemꝰ
dm̃. Tuba ductilis: malleo produ¬
rarũ plagis extenditur. Memine¬

Expanded text:
egavit velut in utrem aquam maris: moregavit velut in utrem aquam maris: mortalis pellis contegit amaram cogitationem. Timentes enim pelli suae, intus tenent quod non audent emittere. Nam eadem est amariud dicam quam quod dictum est, Frendet, et tabescet? Eat ergo Ecclesia, ambulet: facta est via, strata nostra ab imperatore munita est. Ferveamus in itineribus bonorum operum, hoc est enim ambulare nostrum. Et si quando existunt tentationum pressurae unde non sperabatur, jam congregatis velut in utrem aquis maris, intelligamus Dominum facere hoc ad disciplinam, ut excutiat a nobis male praefidentem de temporalibus securitatem, et dirigat nos in regnum suum composito desiderio. Quod desiderium tribulationibus hinc atque hinc contundentibus producitur, ut simus canori auribus Domini tanquam tubae ductiles. Dictum est enim et hoc in Psalmis, ut in labis ductilibus laudemus Deum . Tuba ductilis malleo produrarum plagis extenditur. 11. Memine