comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suã. id. ẽ. ñ exanimo agunt inuenire &
odisse. Sed qͥa in ipsa inqͥsitione dolus ẽ.
ininuentione defensio iniqͥtatis erit
Cũ enĩ inuenerit iniqͥtatẽ. ecce iã mani¬
festũ. ẽ. illi. qͥa iniqͥtas. ẽ Noli illa facere¬
& ille agit dolose. Quidolose agebat
ut inueniret. iã inuenit & ñ odit. Quid
enĩ dicit: Quã multi hoc faciunt: Et.
Quis hoc ñ facit: Et. Nunqͥd om̃s ꝑditurꝰ
.ẽ. ds̃ꝰ Aut certe hocdicit. Si nollet illa
ds̃ fieri. uiuerent homines qͥ ista cõmit.¬
tunt : Hides qͥa dolose agebas ad inue-¬
niendã iniqͥtatẽ tuã : Nã si ñ dolose sed
sincerit̃ ageres. iã inuenisses & odisses.
Modo inuenisti. & defendis. Dolose gͦ age¬
Quia st̃ homines qͥ uolunt intelligere
& ñ posst̃. sunt aut̃ homines qͥ nolunt
intelligere. idõ ñ intelligunt:. Noluit
conscientia. ẽ. Qui amat cubile cordis
sui: aliqͥd boni ibiagit . Ibi. ẽ cubile.

Expanded text:
suam, id est, non ex animo agunt invenire et suam, id est, non ex animo agunt invenire et odisse. Sed quia in ipsa inquisitione dolus est, in inventione defensio iniquitatis erit. Cum enim invenerit iniquitatem, ecce jam manifestum est illi, quia iniquitas est. Noli illam facere, inquis. Et ille qui dolose agebat ut inveniret, jam invenit, et non odit: quid enim dicit? Quam multi hoc faciunt, et quis hoc non facit? Et numquid omnes perditurus est Deus? Aut certe hoc dicit: Si nollet Deus illa fieri, viverent homines qui ista committunt? Vides quia dolose agebas ad inveniendam iniquitatem tuam? Nam si non dolose, sed sinceriter ageres, jam invenisses et odisses: modo invenisti et defendis: dolose ergo aget homines qui volunt intelligere, et non possunt; sunt autem homines qui nolunt intelligere, ideo non intelligunt. Noluit iconscientia est. Qui amat cubile cordis sui, aliquid boni ibi agat. Ibi est cubile,
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ dolose egit in conspectu eiꝰ. Incuiꝰ con¬
spectu: Cuiꝰ timor ñ ẽ ante oculoseiꝰ. Qui
dolose egit ut inueniret iniqͥtatẽ suã.
& odissẽt. iste sic egit. ut ñ inueniret.
Sunt enĩ homines. qui quasi conant᷑ quȩrere
iniqͥtatẽ suã. & timent illã inuenire.
qͥasi illã inuenerint: dicit᷑ illis. Recede
ab illa Hȩc fecisti ante quã scires. Iniqͥ¬
tatẽ fecisti cũ esses in ignorantia. dat ds̃
ueniã. Modo cognouisti eã dimitte eã.
ut possit facile ignorantiȩ tuȩ ueniã dare.
ut libera fronte dicas dõ. Delicta iuuen¬
tutis meȩ. & ignorantiȩ meȩ ne memine-¬
ris. Hanc illã quęrit. hac tunet ne inue¬
niat illã. Dolose enĩ quęrit. Nonsciebã
qͥa peccatũ ẽ. quando dicit homo. cũ ui¬
derit qͥa peccatũ.ẽ. & destiterit facere
ipsũ peccatũ. qđ idõ faciebat qͥa ignora¬
bat: uere sic uoluit nosse iniqͥtatẽ. ut
inueniret & odisset. Nunc aut̃ multido.¬
lose agunt. ut ñ inueniant iniqͥtatẽ

Expanded text:
m dolose egit in conspectu ejus. In cujus conspectu? Cujus timor non est ante oculos ejus qui dolose egit. Ut inveniret iniquitatem suam, et odisset. Iste sic egit ut non inveniret. Sunt enim homines qui quasi conantur quaerere iniquitatem suam, et timent illam invenire; quia si illam invenerint, dicitur illis, Recedite ab illa: haec fecisti antequam scires, iniquitatem fecisti cum esses in ignorantia; dat Deus veniam: modo cognovisti eam; dimitte illam ut possit facile ignorantiae tuae venia dari, et libera fronte dicas Deo, Delicta juventutis meae et ignorantiae meae ne memineris . Hac illam quaerit, hac timet ne inveniat illam: dolose enim quaerit. Non sciebam quia peccatum est, quando dicit homo? Cum viderit quia peccatum est, et destiterit facere ipsum peccatum, quod ideo faciebat, quia ignorabat; vere sic voluit nosse iniquitatem, ut inveniret, et odisset. Nunc autem multi dolose agunt, ut inveniant iniquitatem
Abbreviated transcription (Latin):
corde. Qđ sepe diximꝰ illi st̃ recticor¬
de qͥ sequunt᷑ in hac uita uoluntatẽ dĩ
Uoluntas dĩ ẽ. aliqͣndo ut sanꝰ sis aliqͣn¬
do ut egrotes. Si quando sanꝰ es. dulcis
ẽ uoluntas dĩ. & quando egrotas. a mara
ẽ uoluntas dĩ ñ recto corde es. Quare:
Quia ñuis uoluntatẽ tuã dirigere ad
uoluntatẽ dĩ. sed dĩ uis curuare ad tuã¬

Expanded text:
cti corde, qui sequuntur in hac vita voluntatem Dei. Voluntas Dei est aliquando ut sanus sis, aliquando ut aegrotes: si quando sanuses, dulcis est voluntas Dei, et quando aegrotas, amara est voluntas Dei; non recto corde es. Quare? Quia non vis voluntatem tuam dirigere ad voluntatem D
Abbreviated transcription (Latin):
impiis & sceleratis. & putabant se fru¬
stra dm̃ colere. qͥa ñ dabat mercedẽ
t̾renã. O homo oparius esdĩ. postea
est tẽpus mercedẽ accipiendi. Quid
iã flagitas mercedẽ antequã operis:
Si uenit oparius ad domũ tuã nunqͥd
dabis mercedẽ nisi ꝑfecerit oꝑa suaꝰ
Nã ꝑuersũ eũ existimabis si dixerit pͥus
accipiã mercedẽ. & tunc oꝑabor. Irasce¬
ris. Quare autẽ irasceris. qͥa ñ habuit
fidẽ homini mendici. Quomꝰ ds̃ irascit᷑.
cũ tufidẽ ñ habeas ipsi ueritati: Qđ¬
tͥ ꝓmisit daturus. ẽ Non fallit. qͥa ue¬
ritas. ẽ. qui ꝓmisit. Sed times. neforte
ñ habeat qđ det. om̃ĩpotens. ẽ Noliti¬
mere. ne non sit quidet: immortalis. ẽ
Non timeas ne succedat᷑ ei. ꝑpetuus . ẽ. se¬
curusesto.Si uis inte pͣsũmere totadie
oꝑariũ tuũ crede & tudõ tota uita tua.
quia uita tua mom̃tũ tẽporis . ẽ. ad dm̃.
Et eris qͥd: Filii autẽ hominũ sub tegni¬

Expanded text:
impiis et sceleratis, et putabant se fruimpiis et sceleratis, et putabant se frustra Deum colere, quia non dabat mercedem terrenam. O homo! operarius es Dei; postea est tempus mercedem accipiendi: quid jam flagitas mercedem antequam opereris? Si venerit operarius ad domum tuam, numquid dabis mercedem ante, nisi perfecerit opera sua? Nam perversum eum existimabis, si dixerit: Prius accipiam mercedem, et tunc operabor. Irasceris. Quare autem irasceris? Quia non habuit fidem homini mendaci. Quomodo Deus non irascetur, cum tu fidem non habeas ipsi veritati? Qpromisit, daturus est: non fallit, quia veritas est qui promisit. Sed times ne forte non habeat quod det? Omnipotens est. Noli timere, ne non sit qui det; immortalis est. Non timeas, ne succedatur ei; perpetuus est: securus esto. Si vis in te praesumere tota die operarium tuum, crede et tu Deo tota vita tua; quia vita tua momentum temporis est ad Deum. Et eris, quid? Filii autem hominum sub tegmi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporalia bona ñ desiderent. nisi ab uno
dõ. Sic uetere testam̃to seruant᷑. ut ad
nouũ ꝑueniant. Nã & popłs ille t̾rena
bona desiderauit. regnũ ierłm. fubiecti¬
onẽ inimicoꝵ suoꝵ. abundantiã fructu¬
um. salutẽ ꝓpriã. salutẽ filioꝵ suoꝵ.
Talia desiderabant. & talia accipiebant.
Custodiebant᷑. Desiderabant adõ bona
quȩ dat & ium̃tis. qͥa nondũ ad illos ue¬
nerat filius hominis Uener̃ ad illos¬
ꝓ płe. annunciauer̃ xp̃m. Et erant ibi
quidã qͥ intelligebant. & spem futurã
desiderarent. & t̾rena. tẽporalẽq feli¬
citatẽ. Ipsis labebant᷑ pedes. ad facien¬
da uł adoranda idola. Quando en ĩ
illos admonebat & flagellabat. in his
om̃ib quib delectabant᷑ & auferebat
ea. patiebant᷑ famẽ. bella. pestilentias.
morbos: & conuertebant᷑ ad idola.
Talia bona quȩ ꝓ magno adõ desidera¬
re debebant: ab idolis desiderabant
& dimitbant dm̃. Attendebant enĩ
ipsa bona quȩ querebant abundare

Expanded text:
temporalia bona non desiderent, nisi ab uno Deo: sic et in Veteri Testamento serviant, ut ad Novum perveniant. 13. Nam et populus ille terrena bona desideravit, et regnum Jerusalem, subjectionem inimicorum suorum, abundantiam fructuum, salutem propriam, salutem filiorum suorum. Talia desiderabant, et talia accipiebant, sub Lege custodiebantur. Desiderabant a Deo bona, quae dat et jumentis, quia nondum ad illos venerat Filius hominis, ut essent File, annuntiaverunt Christum: et erant ibi quidam qui intelligebant, et spem futuram desiderarent et terrenam ac temporalem felicitatem. Ipsis labebantur pedes ad facienda vel adoranda idola. Quando enim illos admonebat, et flagellabat in his omnibus quibus delectabantur, et auferebat ea, patiebantur famem, bella, pestilentias, morbos, et convertebantur ad idola. Talia bona quae pro magno a Deo desiderare debebant, ab idolis desiderabant, et dimittebant Deum. Attendebant enim ipsa bona, quae quaerebant, abundare
Abbreviated transcription (Latin):
ore meo Nonueniat mͥ pes suꝑbiȩ. Cer¬
te iãdixit sub umbraculo alarũ eius
spabunt filii hominũ. & inebriabunt᷑
ab ubertate domꝰ tuę. Cũ coeꝑit qͥsq
isto fonte uberius irrigari cãueat ne
suꝑbiat. Non enĩ deerat adȩ primo ho¬
mini. sed uenit illi pes suꝑbiȩ. & mouit
illũ manꝰ peccatoris. id est manꝰ diabo¬
li supbũ. Quom ille qͥ illũ seduxit dix̃
ponã sedẽ meã ad aquilonẽ sic illi ꝑsu¬
asit gustate & eritis sic̃ dii. Suꝑbia gͦ
lapsĩ sumꝰ. ut ad istã mortalitatẽ ꝑue¬
niremꝰ: & qͥa nos supbia uulnerauerat.

Expanded text:
12. Non veniat mihi pes superbiae. Certe jam dixit, Sub umbraculo alarum tuarum sperabunt filii hominum, et inebriabuntur ab ubertate domus tuae. Cum coeperit quisque isto fonte uberius irrigari, caveat ne superbiat. Non enim deerat Adae primo homini: sed venit illi pes superbiae, et movit illum manus peccatoris, id est manus diaboli superba. Quomodo ille qui eum seduxit, dixit. Ponam sedem meam ad Aquilonem : sic illi persuasit, Gustate, et eritis sicut dii . Superbia ergo lapsi sumus, ut ad istam mortalitatem perveniremus. Et quia nos superbia vu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ hominũ a quo: Adõ. Nunqͥd salus
ium̃toꝵ adõ ñ. ẽ Qui enĩ fecit hominẽ.
utrunq saluat. Sed salus ium̃toꝵ. tem¬
poralis. ẽ. Sunt autẽ qͥ ꝓ magno hoc pecunt
adõ. qđ dedit ium̃tis. Multĩplicata. ẽ.
mi scdia tuads̃. ut ñ solũ hominib. sed
habent aliqͥd apud dm̃ exceptũ qđ ium̃¬
ta ñ mereant᷑: & quo ium̃ta ñ ꝑueniant:
Habent plane. Et ubi . ẽ. qđ habent:¬
 Filii aut̃ hominũ sub tegmine alarum
tuarũ sꝑabunt. Attendat caritas ur̃a
dulcissimã sententiã. Homines & ium̃ta.
saluos facies. Iã dixit homines & ium̃ta.
deinde filii aut̃ hominũ. quasi alii sint
homines. alii aut̃ filii hominũ. Aliqͣndo
in scripturis filii hominũ dicunt᷑ gene¬
ralit̾ homines. aliqͣndo ꝓprio qͦdã modo
dicunt᷑ fili i hominũ. ꝓpria quadã si¬
gnificatione. ut ñ om̃s homines intelli¬
gant᷑ maxime qͣndo habet distinctio¬
ne Non aut̃ sine causa ibi positũ est.

Expanded text:
us jumentorum a Deo non est? Qui enim fecit hominem, utrumque salvat: sed salus jumentorum temporalis est. Sunt autem qui pro magno hoc petunt a Deo quod dedit jumentis. Multiplicata est misericordia tua, Deus, ut non solum hominibus, sed habent aliquid apud Deum exceptum, quod jumenta non mereantur, et quo jumenta non perveniant? Habent plane. Et ubi est quod habent? Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Attendat Charitas Vestra dulcissimam sententiam: Homines et jumenta salvos facies. Jam dixit homines et jumenta, deinde autem, filii hominum: quasi alii sint homines, alii autem filii hominum. Aliquando in Scripturis filii hominum dicuntur generaliter homines, aliquando proprie quodam modo dicuntur filii hominum, propria quadam significatione, ut non omnes homines intelligantur: maxime quando habet distinctionem. Non enim sine causa ibi positum est,
Abbreviated transcription (Latin):
quasi mons factꝰ. ẽ. Multi in istos mon¬
tes attendentes & t̾rã desiderantes. cũ
de fluctib uolunt liberari. ad saxa cõ¬
pulsi sc̃. & naufragiũ in t̾ra fecer̃. A
talib montib seducebat᷑ ille qͥ aic
Indño c̃fido qͦmꝰͦ dicitis animȩ meȩ trans¬
migra in montes sic̃ passer: Nolo sit
spesmea in arrio. nolo indonato. auxi¬
liũ meũ ad nõ qͥ fecit cȩlũ & t̾rã. Discite
quantũ pͣsumatis de dõ. & qͣntũ tribu
rens illos quando uoluer̃ dicere. ego
sũ pauli. & ego apollo. suã ꝑsonã poti¬
us assũpsit. quã calcaret & contẽne¬
ret. ut xp̃m głificaret. Nunqͥd paulus
ꝓ uob̾ crucifrius. ẽ. aut innomine pauli
baptizati estis: Repellit a se. sed ut
mittat ad xp̃m. Non uult a sponsa amari
ꝓsponso. nec amicũ sponsi. Amici enĩ sponsi.
apłi. Huic sponso. & ille humilis ioħes qͥ

Expanded text:
quasi mons factus est. Multi in istos monquasi mons factus est. Multi in istos montes attendentes, et terram desiderantes, cum de fluctibus volunt liberari, ad saxa compulsi sunt, et naufragium in terra fecerunt. A talibus montibus non seducebatur ille qui ait: In Domino confido, quomodo dicitis animae meae, Transmigra in montes sicut passer ? Nolo sit spes mea in Ario, nolo in Donato: Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et terram. Discite quantum praesumatis de Deo, et quantum tribuarens illos quando voluerunt dicere, Ego sum Pauli, ego Apollo ; suam personam potius assumpsit, quam calcaret et contemneret, ut Christum glorificaret: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est, aut in nomine Pauli baptizati estis ? Repellit a se, sed ut mittat ad Christum. Non vult a sponsa amari pro sponso nec amicum sponsi. Amici enim sponsi Apostoli. Huic sponso et ille humilis Joannes, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tua si c̃ montes dĩ. iudicia tuã ab ẏssus
multa. Qui st̃ montes dĩ: Qui dicti st̃
do oritur sol pͥus montes luce uestit.¬
& inde lux adhumillima t̾rarũ descen¬
illustrauit montes. & sic descendit lux
eiꝰ ad conuallẽ t̃rarũ. & idõ qͦdã loco
dicit in psalmo. Leuaui oculos meos ad¬
montes. unde ueniet auxiliũ mͥ. Sed no¬
li putare. qͥa ipsi montes tͥ dabunt auxi¬
liũ accipiunt enĩ qđ dent. ñ de suodant.¬
& p̃sũptiotua indnõ debet esse. Auxiliũ
tuã audi qͥd dicat consequent. Leuaui
oculos meos ad montes. unde ueniet au-¬
xiliũ mͥ. Quid gͦ. Montes tͥdant auxi¬
liũ: Non. Audi sequentia. Aipxiliũ meũ
a dño. qͥ fecit cȩlũ & t̃rã. De montib ue¬
nit auxiliũ: sed ñ a montib. Et a quo
Ad nõ qͥfecit cȩlũ & t̾rã. Erant montes
alii ꝑ qͦs unꝰ qͥsq cũ duceret nauẽ naufra¬
giũ faceret. Emerserunt enĩ principes
heresũ & montes erant. Arrius mons
erat. donatꝰ monserat. maximianꝰ mͦ

Expanded text:
tua sicut montes Dei: judicia tua sicut abyssus multa. Qui sunt montes Dei? Qui dicti sunt do oritur sol, prius luce montes vestit, et inde lux ad humillima terrarum descenillustravit montes, et sic descendit lux ejus ad convallem terrarum. Et ideo quodam loco dicit in psalmo: Levavi oculos meos unde veniet auxilium mihi. Sed noli putare, quia ipsi montes tibi dabunt auxilium: accipiunt enim quod dent, non de suo dant. Etet praesumptio tua debet esse. Auxilium tuam. Audi quid dicat consequenter: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi. Quid ergo? Montes tibi dant auxilium? Non: audi sequentia: Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et terram . De montibus venit auxilium, sed non a montibus. Et a quo? A Domino qui fecit coelum et terram. Erant montes alii, per quos unusquisque cum duceret navim, naufragium faceret. Emerserunt enim principes haeresum, et montes erant. Arius mons erat, Donatus mons erat. Maximianus modo
Abbreviated transcription (Latin):
faceret uuam. fecit autẽ spinas. Et nẽquis
putaret de uinea ista uisibilidicere. sic
conclusit. Uinea enĩ dñi sabaoth domꝰ
isrł ẽ. & homo uida. nouellũ dilectum.
Ergo ipsi uineȩ increpabat. quã expecta¬
uit ut faceret uuã. fecit autẽ spinas.
Et qͥd ait: Mandabo nubib meis. ne plu¬
ant suꝑ eã. Iratꝰ ds̃ hoc dix̃ mandabo
nubib meis. ne pluant suꝑ eã. & uere fa¬

Expanded text:
faceret uvam, fecit autem spinas. Et ne quis faceret uvam, fecit autem spinas. Et ne quis putaret de vinea ista visibili dicere, sic conclusit: Vinea autem Domini Sabaoth, domus Israel est; et homo Juda, novellum dilectum. Ergo ipsam vineam increpabat, quam exspectavit ut faceret uvam, fecit autem spinas. Et quid ait? Mandabo nubibus meis ne pluant super eam. Iratus Deus hoc dixit: Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam : e
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝑiclitant᷑: Aliqͣndo enĩ considerant
res humanas. & uident ista omĩa bona t̃¬
rena quȩ desiderant habere atq ab un¬
dare impios & iniqͦs. & putant quia ꝑdi¬
derunt mercetdẽ colendi dm̃ qͥa id qđ
mali habent & ipsi ⁊ habent cũ ipsi co¬
lunt dm̃ quẽ ñ colunt illi. aut aliqͣndo
ipsi qͥ colunt ñ habent. & illi habent qͥ
quȩdã quã donas scĩs tuis. cȩlestis ẽ ñ ẽ.
t̾rena. et̾na ẽ. tẽporalis ñ ẽ. Et quomͦ
illã potuisti annunciare hominib:
Quia ueritas tua usq ad nubes. Nã qͥs pos¬
set nosse cȩlestẽ miscdiã dĩ. nisi annun¬
ciaret ds̃ hominib: Quomͦ illã annun¬
ciauit: Mittendo ueritatẽ suã usq ad
nubes. Quȩ st̃ nubes: Prȩdicatores uer-¬
bi dĩ. Unde qͦdã loco ds̃ iratꝰ. ẽ. cuidã
uineȩ. Intelligit autẽ quantũ puto ca¬
ritas urã. Audiuit enĩ isaiã ꝓpħam
ubidicit de quadã uinea. Expectaui ut

Expanded text:
re periclitantur? Aliquando enim considerant re periclitantur? Aliquando enim considerant res humanas, et vident ista omnia bona terrena, quae desiderant, habere atque abundare impios et iniquos, et putant quia perdiderunt mercedem colendi Deum, quia id quod mali habent, et ipsi habent, cum ipsi colant Deum, quem non colunt illi; aut aliquando illi qui colunt non habent, et illi habent qui quaedam quam donas sanctis tuis, coelestis est, non terrena; aeterna est, temporalis non est. Et quomodo illam potuisti annuntiare hominibus? Quia veritas tua usque ad nubes. Nam quis posset nosse coelestem misericordiam Dei, nisi annuntiaret Deus hominibus? Quomodo illam annuntiavit? Mittendo veritatem suam usque ad nubes. Quae ss iratus est cuidam vineae. Intelligit enim, quantum puto, Charitas Vestra, audivit Isaiam prophetam, ubi dicit de quadam vinea: Exspectavi ut
Abbreviated transcription (Latin):
cus. ẽ. Utit᷑ quidẽ miscdia dĩ. sed ñ illa
quȩ excepta . ẽ. quȩ ñ dabit᷑ nisi solis
iustis. scĩs. bonis. Quȩ st̃ munera quȩ
om̃ib abundant: Qui solẽ suũ oriri
facit suꝑ bonos & malos & pluit suꝑ iu¬
stos & iniustos. Quis ñ habet istã miscłiã¬
dĩ. primo ut sit. ut discernat᷑ a pecorib.
ut rationale animal sit. qͥ possit dm̃ intel¬
ligere. deinde frui ista luce. isto aere. plu¬
uia. fructib diuersitate tẽporũ. solacus
t̾renis. salute corporis. affectu amicorũ.
munera st̃ Ne putetis fr̃s. qđ aliqͥs illa po¬
terit dare nisi unꝰ ds̃. Quicunq gͦ ñ expe¬
ctant ista nisi a dõ. multũ int̾ est int̾
hos & cos qͥ illa quęr̃. aut a demonib. aut
a sortilogis. aut amathematicis. Isti enĩ
duob mõdis miserist̃: qͥa & t̃rena sola
hona desiderant. & ñ abeo petunt qͥdat
om̃ia bona. Qui uͦ istabonadesiderant.¬
& in his bonis felices uolunt. ẽẽ. & ista so¬

Expanded text:
la quae excepta est, quae non dabitur nisi solis justis, sanctis, bonis. Quae sunt munera quae omnibus abundant? Qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Quis non habet istam misericoDei, primo ut sit, ut discernatur a pecoribus, ut rationale sit animal, qui possit Deum intelligere, deinde frui ista luce, isto aere, pluvia, fructibus, diversitate temporum, solatiis terrenis, salute corporis, affectu amicorum, munera sunt. Ne putetis, fratres, quod aliquis illa poterit dare, nisi unus Deus. Quicumque ergo non exspectant ista, nisi a Domino, multum interest inter hos et eos qui illa quaerunt aut a daemonibus, aut a sortilegis, aut a mathematicis. Isti enim duobus modis miseri sunt, quia et terrena sola bona desiderant, et non ab eo petunt qui dat omnia bona. Qui vero ista bona desiderant, et in his bonis felices esse volunt, et ista so
Abbreviated transcription (Latin):
usticia tua sic̃ montes dĩ. Id ẽ. montes im¬
plet iusticiatua. Iudicia tua sic̃ multa
abyssus. Abyssũ dicit ꝓfunditatẽ pecca¬
toꝵ. quo qͥsq ꝑuenit contẽnendo dm̃.
sic̃ quodã loco dicit. Dedit illos ds̃ in
concupiscentiã cordis eoꝵ. facere quȩ
ñ conueniunt. Intendat caritas ur̃a.
Magna res. ẽ. magna res agit᷑. Quid ẽ hoc:
Dedit illos in concupiscẽntiã cordis illoꝵ.
facere quȩ ñ conueniunt. Ergo sids̃ illos
dedit in concupiscentiã cordiseoꝵ facere
quȩ ñ conueniunt: idõ faciunt tanta il¬
la mala. Quasi aliqͥs ꝓponit quęstionẽ
Sids̃ hoc facit: ut faciant quȩ ñ conuenunÑ.
qͥd ipsi fecer̃: Occultũ ẽ. qđ audisti. de¬
dit illos inconcupiscentiã cordis eoꝵ.
Ergo fuit concupiscentia quã uincere no¬
luerunt. cui traderent᷑ iudicio dĩ: sed
ut digni haberent᷑ qͥ traderent᷑. uide
qͥd de illis suꝑius dix̃. Qui cũ cognouis¬
sent dm̃. ñ ut dm̃ glorificauer. aut

Expanded text:
Justitia tua sicut montes Dei, id est, montes implentur justitia tua. 10. Judicia tua sicut multa abyssus. Abyssum dicit profunditatem peccatorum, quo quisque pervenit contemnendo Deum; sicut quodam loco dicit: Dedit illos Deus in concupiscentias cordis eorum, facere quae non conveniunt. Intendat Charitas Vestra. Magna res est, magna res agitur. Quid est hoc? Dedit illos Deus in concupiscentias cordis eorum, facere quae non conveniunt. Ergo si Deus illos dedit in concupiscentias cordis eorum, facere quae non conveniunt, ideo faciunt tanta illa mala? Quasi aliquis proponat quaestionem: Si Deus hoc facit, ut faciant quae non conveniunt, quid ipsi fecerunt? Occultum est quod audisti: Dedit illos Deus in concupiscentias cordis eorum. Ergo fuit concupiscentia, quam vincere noluerunt, cui traderentur judicio Dei. Sed ut digni haberentur qui traderentur. vide quid de illis superius dixit: Qui cum cognovissent Deum, non ut Deum glorificaverunt, aut
Abbreviated transcription (Latin):
Quid feci:᷑ & ille illud fecit. & ille hoc fe¬
cit Iã etiã defendere uolunt. qđ arguit
sermo diuinꝰ. Abyssus. ẽ. Ideo quodã loco
ait scriptura. Audi abyssũ. Peccator inqͥt
cũ uenerit in ꝓfundũ maloꝵ. contẽnet
Ecce iudiciatua. sic̃ abyssus multa. Sed
nondũ es mons. nondũ abyssus fuge abys¬
sũ. attende in montes sed nec remaneas

Expanded text:
quid feci? Et ille illud fecit; et ille hoc fequid feci? Et ille illud fecit; et ille hoc fecit. Jam etiam defendere volunt quod arguit sermo divinus: abyssus est. Ideo quodam loco ait Scriptura, audi abyssum: Peccator, inquit, cum venerit in profundum malorum, contemnit . Ecce judicia tua sicut abyssus multa. Sed nondum es mons, nondum es abyssus: fuge abyssum, attende in montes; sed nec remaneas
Abbreviated transcription (Latin):
cdigni habiti st̃ qͥ traderent᷑ in concupi¬
scentiã cordis sui. & facti st̃ abyssus
multa. ut ñ solũ peccarent sed etiã do¬
lose agerent. ne intelligerent iniqͥtatẽ
suã. & odissent. Ista ꝓfunditas. ẽ. maliciȩ
ut nollent inuenire & odisse. Sed ad istã
ꝓfunditatẽ. quomꝰ qͥsq ꝑuenit. Uide.
udicia dĩ abyssus multa. Sic̃ montesdĩ
iusticia eiꝰ. qui ꝑ grãm ipsius fiunt ma¬
gni: sic & ꝑ iudicia ipsius fiunt in pro¬
fundo. qͥ mergunt᷑ in ultima. Hac gͦ de¬
lectent te montes. hac auertere ab abys.¬
so. & conuertere ad illud qđ dicitꝰ᷑. au¬
xiliũ meũ adnõ. Sed unde Quia le¬
uaui oculos meos inmontes. Quid ẽ hoc
Latine dicã In ȩccła xp̃i inuenis abyssũ.
inuenis & montes. Inuenis ibi pauciores
bonos. qͥa montes pauci st̃. abyssus lata
.ẽ: qͥa multos male uiuentes abira dĩ. qͥa
sic egerunt ut traderent᷑ in c̃cupiscen¬
tiã cordis sui. ut iã defendant peccata
sua. & ñ confiteant᷑. sed dicant. Quare:

Expanded text:
aderentur in concupiscentias cordis sui, et facti sunt abyssus multa, ut non solum peccarent, sed etiam dolose agerent, ne intelligerent iniquitatem suam, et odissent. Ista profunditas est malitiae, ut nollent invenire et odisse. Sed ad istam profunditatem quomodo quisque pervenit, vide: Judicia Dei abyssus multa. Sicut montes Dei justitia ejus, qui per gratiam ipsius fiunt magni: sic et per judicia ipsius fiunt in profundo, qui merguntur in ultima. Hac ergo delectent te montes, hac avertere ab abysso, et convertere ad id quod dicitur: Auxilium meum a Domino. Sed unde? Quia levavi oculos meos in montes. Quid est hoc? Latine dicam: In Ecclesia Christi invenis abyssum, invenis et montes; invenis ibi pauciores bonos, quia montes pauci sunt, abyssus lata est, id est, multos male viventes ab ira Dei, quia sic egerunt ut traderentur in concupiscentias cordis sui, ut jam defendant peccata sua, et non confiteantur, sed dicant: Quare?
Abbreviated transcription (Latin):
sponsũ. sed amicũ sponsi. & idõ ait. Qui
habet sponsã sponsus. ẽ. Amicus aut̃ sponsi
stat & audit eũ. & gaudio gaudet ꝓpter
uocẽ sponsi. Et si amicus sponsi mons. ẽ.
ñ tam̃ a se habet lucẽ mons sed audit.
& gaudio gaudet ꝓpt̃ uocẽ sponsi. Nos
inquit de plenitudine eiꝰ accepimꝰ. De cuiꝰ
plenitudine: Illius qͥ erat lum̃ uerũ. qđ
illuminat omnẽ hominẽ uenientẽ in hunc¬

Expanded text:
it: Qui habet sponsam, sponsus est: amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi . Et si amicus sponsi mons est, non tamen a se habet lucem mons: sed audit, et gaudio gaudet propter vocem sponsi. Nos, inquit, de plenitudine ejus accepimus. De cujus plenitudine? Illius qui erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem
Abbreviated transcription (Latin):
unde ueniet auxiliũ mͥ. Sic nos existi¬
met homo quasi ministros xp̃i & dispensa¬
tores ministerioꝵ dĩ. Sed ne iterũ spes
tua figat᷑ inmontib & ñ sit indõ. Laudi.
Ego plantaui apollo rigauit. sed ds̃ incre¬
m̃tũ dedit. & neq qͥ plantat est aliqͥd.
neq qͥ rigat. sed qͥ increm̃tũ dat ds̃. Iam

Expanded text:
unde veniet auxilium mihi. Sic nos existimet homo quasi ministros Christi, et dispensatores mysteriorum Dei . Sed ne iterum spes tua figatur in montibus et non sit in Deo, audi: Ego plantavi, Apollo rigavit, sed Deus incrementum dedit; et: Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed q
Abbreviated transcription (Latin):
gnare incipiunt: Sed qͥa de uirib suis
pͣsumunt: ut ostendat illis ds̃ qͥa ipse
uincit si se homo subiungit dõ. & pugnan¬
tes uincunt᷑ cũ quasi cõepint tenere
iusticiã. fiunt suꝑbi. & elidunt᷑. Isti¬

Expanded text:
gnare incipiunt; sed quia de viribus suis gnare incipiunt; sed quia de viribus suis praesumunt, ut ostendat illis Deus quia ipse vincit, si se homo subjungit Deo, et pugnantes vincuntur, et cum quasi coeperint tenere justitiam, fiunt superbi, et elidunt
Abbreviated transcription (Latin):
do cõplebit᷑ in nob̃ qđ ait. cũ corrupti¬
bile hoc induerit incorruptionẽ. &
mortale hoc induerit immortalitatẽ.
Ante quã hoc fiat. est delectatio iniqͥ¬
tatis incorpore. sed maior. ẽ. delecta¬
tio uoluptatis uerbi sapientię. p̃cepti
dĩ. Uince peccatũ & uoluptatẽ eiꝰ Pec¬
catũ & iniqͥtatẽ eiꝰ oderis. ut iungas te
dõ. qͥ tecũ illud oderit. Iã coniunctꝰ
m̃te legidĩ. m̃te serui legidĩ. & si car¬
ne ꝓptẽrea seruis legi peccati. qͥa st̃
inte delectationes quȩdã carnales:
tunc nullȩ erunt. quando iã ñ pugna¬
Aliud. ẽ ñ pugnare &. eẽ. in pace uera atq
ꝑpetua. aliud ẽ. pugnare & uincere. ali¬
ud pugnare & uinci. aliud nec pugnari.
sed trahi. Sunt enĩ homines ꝓrsus qui
ñ pugnant. qualis . ẽ. iste de qͦ loquit᷑.
Cũ enĩ dixit maliciã ñ odio habuit. qͦmͦ
pugnat contra eã quã ñ odit: Iste a mali¬
ciã trahit᷑ nec pugnat. Sunt autẽ qͥ pu.¬

Expanded text:
it: Cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem . Antequam hoc fiat, est delectatio iniquitatis in corpore; sed major est delectatio voluptatis verbi sapientiae, praecepti Dei. Vince peccatum et voluntatem ejus. Peccatum et iniquitatem oderis, ut jungas te Deo qui tecum illud oderit. Jam conjunctus mente legi Dei, mente servis legi Dei. Et si carne propterea servis legi peccati , quia sunt in te delectationes quaedam carnales, tunc nullae erunt quando jam non pugnaAliud est non pugnare, et esse in pace vera atque perpetua. Aliud pugnare, et vincere. Aliud pugnare et vinci. Aliud nec pugnare, sed trahi. Sunt enim homines prorsus, qui non pugnant, qualis est iste de quo loquitur. Cum enim dixit, Malitiam autem pugnat contra eam quam non odit? Iste a malitia trahitur, nec pugnat. Sunt autem qui pu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ feceris: Ut qͥa ñ uis pati iniqͥtatẽ ñ
facias iniqͥtatẽ. qͥa ñuis pati dolũ & in¬
sidias. ñ insidieris alteri: Hoc aut̃ cũ
ñ uis intelligere uoluntatitue tribui¬
tur. idõ dix̾ iniustꝰ ut delinquat in semet¬
ipso. Proposuit delinquere. sed nunqͥd
qͥ ꝓponit delinquere publice hoc dicit
& ñ in semet ipso: Quare insemet ipso
Quia homo illũ ñ uidet. Quid gͦ. qͥa hõ
ñ uidet in ipsocorde ubi sibidicit ut
delinquat. ds ibi ñ uidet. Uidet ibi
ds sed qͥd sequit᷑ Non . ẽ. timordĩ ante
oculos eiꝰ. Ante oculos timor hominũ. ẽ.
ñ audet enĩpublice ꝓfiteri imqͥtatẽ.
ne uł rep̃hendat᷑. uł damnet᷑ ab hominib
Discedit autẽ a conspectu hominũ. quo ad se¬
met ipsũ ducit se : Intro. & nemo illũ uidet
U bi meditabit᷑ dolos. & insidias. & delicta.
nemo uidet. Posset & nec ibi apud se medita¬
ri. si cogitaret qͥads̃ illũ uidet Sed qͥ a ñ ẽ.

Expanded text:
ne feceris ; ut quia non vis pati iniquitatem; non ne feceris ; ut quia non vis pati iniquitatem; non facias iniquitatem; quia non vis pati dolum et insidias, non insidieris alteri? Hoc autem cum non vis intelligere, voluntati tuae tribuitur. Ideo dixit injustus, ut delinquat in semetipso: proposuit delinquere. 2. Sed numquid qui proponit delinquere, publice hoc dicit, et non in semetipso? Quare in semetipso? Quia homo illum non videt. Quid ergo, quia homo non videt, in ipso corde, ubi sibi dicit ut delinquat, Deus ibi non videt? Videt ibi Deus. Sed quid sequitur? Non est timor Dei ante oculos ejus. Ante oculoNon audet enim publice profiteri iniquitatem, ne vel reprehendatur, vel damnetur ab hominibus. Discedit autem a conspectu hominum: quo? Ad semetipsum: ducit se intro, et nemo illum videt: ubi meditatur dolos et insidias et delicta, nemo videt. Posset nec ibi apud se meditari, si cogitaret quia Deus illum videt: sed quia non est
Abbreviated transcription (Latin):
Sermo enĩ dĩ aduersarius tuus e si tu
nĩ dĩ. & eritis duo aduersus illã ꝑim̃dã.
tu & sermo dĩ. Tuenĩ ꝑte exuirib tuis
nichil potes. adiuuat t̃e ille qͥ tͥ sermonẽ
misit & uincit᷑ iniqͥtas. Si tu illã odisti.
& ds̃ dimisit & eris liber. Si autẽ ipsã di¬
ligas. contrariũ ẽ tͥ intelligere qͥcqͥd
contra illã dicit᷑ Fac hominẽ quȩrere.
qͦmͦ sit ȩqualis filius patri. credit quȩrit
intelligere. nondũ potest. Magnaenĩ
res. ẽ. & uires maiores desiderat ut possit
capi. & est initiũ fidei. qđ custodit animã
donec roboret᷑ Lacte nutrit᷑: ut ꝑueni¬
at ad habitudinẽ & firmitatẽ cibi soli¬
dioris ut possit intelligere inpͥncipio
erat uerbũ. & uerbũ erat apud dm̃. &
ds̃ erat uerbũ. Ante quã hoc possit nutri¬
tur infide. & conat᷑ intelligere. ut intel¬
ligat quando ds̃ dederit. Nunqͥd & hoc
cũ conatu intelligit. qđ tͥ fieri ñ uis. alii

Expanded text:
Sermo enim Dei adversarius tuus est, si tu Sermo enim Dei adversarius tuus est, si tu ni Dei; et critis duo adversus illam perimendam, tu et sermo Dei. Tu enim per te ex viribus tuis nihil potes: adjuvat te ille qui tibi sermonem misit, et vincitur iniquitas. Si tu illam odisti; et Deus dimisit, et eris liber: si autem ipsam diligas; contrarium est tibi intelligere quidquid contra illam dicitur. Fac hominem quaerere quomodo sit aequalis Filius Patri; credidit, quaerit intelligere, nondum potest. Magna enim res est, et vires majores desiderat ut possit capi; et est initium fidei quod custodit animam donec roboretur. Lacte nutritur ut perveniat ad habitudinem et firmitatem cibi solidioris; ut possit intelligere, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Antequam hoc possit, nutritur in fide: et conatur intelligere, ut intelligat quantum Deus dederit. Numquid et hoc cum conatu intelligit: Quod tibi fieri non vis, alii
Abbreviated transcription (Latin):
N TENDAT caritas ur̃a paululũ tęxtũ. &
mysteria psalmi huiꝰ. & curramꝰ eũ. qͥa
in multis locis aꝑtꝰ ẽ. Ubi autẽ obscuritatis
necessitas nos immorari coegerit. tolerabitis
fructu discendi. Dixit̾ iniustꝰ ut de¬
linquat insemet ipso: ñ. ẽ. timor dĩ ante
oculos eiꝰ. Non unũ hominẽ. sed genꝰ homi¬
nũ iniquoꝵ dicit. qͥ sibi aduersant᷑ ñ in¬
telligendo ut bene uiuant. ñ qͥa ñ posst̃.
sed qͥã nolunt: Aliud ẽ enĩ quandoquisq
conat᷑ aliqͥd intelligere. & ꝑ infirmitatẽ
carnis ñ potest. sic̃ dicit quodã locoscri-
pcura. qͥa corpus qđ corrũpit᷑ aggrauat
animã. & deprimit t̾rena inhabĩtatio
sensũ multa cogitantẽ. aliud autẽ qͣndo
ꝑniciosius agit̃ ad uersus se ipsũ cor huma-¬
nũ. ut cũ põsset intelligere si bona uolun-¬
tas accideret. ñ intelligat. ñ qͥa difficile
sed qͥa uoluntas aduersa . ẽ. Hoc aut̃ sit
dũ amant peccata sua. & oder p̃cepta dĩ

Expanded text:
ntendat Charitas Vestra paululum textum et mysteria psalmi hujus; et curramus eum, quia in multis locis apertus est: ubi autem obscuritatis necessitas nos immorari coegerit, tolerabitis fructu discendi. Dixit injustus ut delinquat in semetipso: non est timor Dei ante oculos ejus. Non unum hominem, sed genus hominum iniquorum dicit, qui sibi adversantur, non intelligendo ut bene vivant; non quia non possunt, sed quia nolunt. Aliud est enim quando quisque conatur aliquid intelligere, et per infirmitatem carnis non potest, sicut dicit quodrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem : aliud autem quando perniciosius agit adversum seipsum cor humanum, ut quod possit intelligere, si bona voluntas accederet, non intelligat, non quia difficile est, sed quia voluntas adversa est. Hoc autem fit dum amant peccata sua, et oderunt praecepta Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nob̾ mortuus. ẽ: multomagis recon¬
ciliati salui erimꝰ ab ira ꝑ ipsũ P ipsũ¬
hoc ẽ. inuictissimũ scutũ quo repellitꝰ
inimicus. desꝑationẽ salutis suggerens
multitudine tribulationũ & tẽpta¬
tionũ. Totus gͦ textuspsalmi. ẽ oratio
ut exaudiatur. ab eo qđ scriptũ est.
uerba mea exaudi dñe. usq ad rexins
& ds̃ ms. Deinde intellectꝰ eoꝵ quȩ
impediunt ad uidendũ dm̃. id . ẽ ut

Expanded text:
rtuus est; multo magis reconciliati, salvi erimus ab ira per ipsum . Hoc est invictissimum scutum, quo repellitur inimicus desperationem salutis suggerens multitudine tribulationum et tentationum. 18. Totus ergo textus Psalmi est oratio ut exaudiatur; ab eo quod scriptum est, Verba mea exaudi, Domine, usque ad, Rex meus et Deus meus. Deinde intellectus eorum quae imped
Abbreviated transcription (Latin):
dictio. Nonenĩ optat ut ueniat. sedcer¬
nit qͥd euenturũ sit. Contingit nanq
illis. ñ qͥa uidet᷑ optasse: sed qͥa tales st̃
ut merito c̃tingat. Sic enĩ & qđ postea
ꝑ ꝓpħam dictũ ẽ. excita potentiã tuã
& ueni: qm̃ uidebat. ẽẽ uenturũ. Quan¬
quã possit etiã hoc mͦ accipi qđ dictũ
.ẽ. decidant a cogitationib suis. ut
magis bene abeõ optatũ credat᷑. dũ
cadunt a cogitationib malis. id. ẽ.
ut iã ñ cogitent mala. Sed uecat sic
intelligi q̃d sequit᷑ expelle eos. Nullo
enĩ modo potest inbonã partẽ accipi.
cũ quis expellit᷑ adõ. Qua ꝓpt̾ ꝑ pro¬
pheciã dictũ ñ ꝑ maliuolentiã intel¬
ligitꝰ cũ hoc dictũ sit qđ necessario
talib euenturũ. ẽ. qͥ in peccatis quȩ
memorata st̃ ꝑseuerare uoluerint.
Decidant gͦ a cogitationib suis dictũ
ẽ: decidant accus antib se cogitatio¬
nib suis. testimoniũ phibente c̃sci¬

Expanded text:
dictio: non enim optat ut eveniat, sed cerdictio: non enim optat ut eveniat, sed cernit quid eventurum sit: contingit namque illis, non quia videtur optasse, sed quia tales sunt ut merito contingat. Sic enim et quod postea per prophetiam dictum est, Excita potentiam tuam et veni ; quoniam videbat esse venturum. Quanquam possit etiam hoc modo accipi quod dictum est, decidant a cogitationibus suis, ut magis bene ab eo optatum credatur, dum cadunt a cogitationibus suis malis, id est, ut jam non cogitent mala. Sed vetat sic intelligi quod sequitur, expelle eos; nullo enim modo potest in bonam partem accipi, cum quisque expellitur a Deo. Quapropter per prophetiam dictum, non per malevolentiam intelligitur; cum hoc dictum sit, quod necessario talibus eventurum est, qui in peccatis quae memorata sunt perseverare voluerint. Decidant ergo a cogitationibus suis, dictum est; decidant accusantibus se cogitationibus suis, testimonium perhibente consci
Abbreviated transcription (Latin):
daciũ. Sepulchrũ patens. ẽ. guitur
eoꝵs. Ad uoracitatis significationẽ re¬
ferri potest. ꝓpt̾ quã plerunq homi¬
illa uoracitas. ñ ut sepulchrã quę re¬
ceptis cadauerib muniunt᷑. Potest &
illud intelligi. qđ mendaci & blanda
adulatione trahunt in se qͦs ad peccata
illectant. & eos tanꝗ deuorant cũ in
suã uitã c̃uertunt. Qđ quib c̃tingit.
qm̃ peccato moriunt᷑: recte illeͥ aquib
inducunt᷑ sepulchra patentia data st̃
qͥa & ipsi quodã mͦ ex animes st̃ uitã ñ
habendo ueritatis. & mortuos in se reci¬
piunt qͦs uerbis m̃dacib & uano corde
int̾emptos in se c̃uertunt. Linguis su¬
is dolose agebant Id .ẽ. linguis malis.
Nã hoc uidet᷑ significare. cũ dicit suis.
Mali enĩ malas habent linguas. id.ẽ. ma¬
la loquunt᷑ cũ loquuntur dolũ. Quib
dñs dic̃. Quomͦ potestis bona loqͥ. cũ
sitis mali:: Iudica eos ds̃. decidant a
cogitationib suis. Prophetia. ẽ. ñ male¬

Expanded text:
11. Sepulcrum patens est guttur eorum: ad voracitatis significationem referri potest, propter quam plerumque homiilla voracitas, non ut sepulcra quae receptis cadaveribus muniuntur. Potest et illud intelligi, quod mendacio et blanda adulatione trahunt in se quos ad peccata illectant, et eos tanquam devorant cum in suam vitam convertunt. Quod quibus contingit quoniam peccato moriuntur, recte illi a quibus inducuntur, sepulcra patentia dicti sunt; quia et ipsi quodammodo exanimes sunt vitam non habendo veritatis, et mortuos in se recipiunt quos verbis mendacibus et vano corde interemptos in se convertunt. Linguis suis dolose agebant, id est linguis malis: nam hoc videtur significare, cum dicit suis, mali enim malas habent linguas; id est, mala loquuntur, cum loquuntur dolum. Quibus Dominus dicit: Quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali . 13. Judica illos, Deus: decidant a cogitationibus suis. Prophetia est, non male
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ quȩ expellit timorẽ. ab eo qđ scri¬
ptũ ẽ. ego autẽ in multitudine misera¬
tionũ tuarũ usq ad orabo ad tẽplum
scm̃ tuũ intimore tuo. Quarto ꝓfici¬
entẽ se atq ꝓmouentẽ int̾ illa ipsa
quib se impediri sentit orat ut adiu¬
uet᷑ intrinsecꝰ ubi nemo hominũ uidet.
ne auertat᷑ malis linguis. ab eo quod
scriptũ . ẽ. dnẽ deduc me intua iusticia
ꝓpt inimicos meos. usq ad linguis suis
dolose agebant. Quinto ꝓphetia quȩ
poena maneat impios quando iustꝰ uix
saluus erit. & qđ prȩmiũ iusti adeptu¬
ri sint qͥ uocati uener̃. & donec pduce¬
rent᷑ uirilit̾ om̃ĩa sustinuer̃. ab eo qđ
scriptũ ẽ. iudica illos ds̃ usq in finẽ

Expanded text:
scriptum est, Ego autem in multitudine miserationis tuae, usque ad, Adorabo ad templum sanctum tuum in timore tuo. Quarto, proficientem se atque promoventem inter illa ipsa quibus impediri se sentit, orat ut adjuvetur intrinsecus, ubi nemo hominum videt, ne avertatur malis linguis; ab eo quod scriptum est, Domine, deduc me in tua justitia propter inimicos meos, usque ad, Linguis suis dolose agebant. Quinto, prophetia est quae poena maneat impios, quando justus vix salvus erit, et quod praemium justi adepturi sint, qui vocati venerunt et donec perducerentur viriliter omnia sustinuerunt; ab eo quod scriptum est, Judi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ diligunt nom̃ tuũ. Tanquã cũ adest
eis ad fruendũ qđ diligunt.  bene
inte. tanꝗ possidentes hȩreditatẽ de
qua titulus psalmi. ẽ. cũ & ipsi sint eiꝰ
hȩreditas. Qđ significat. in habitabis
in eis. Aquo bonõ ꝓhibent᷑: quos scđm
multitudinẽ impietatũ eoꝵ expellit

Expanded text:
qui diligunt nomen tuum: tanquam cum adest qui diligunt nomen tuum: tanquam cum adest eis ad fruendum quod diligunt. Et bene in te, tanquam possidentes haereditatem de qua titulus psalmi est, cum et ipsi sint ejus haereditas, quod significat, inhabitabis in eis. A quo bono prohibentur quos secundum multitudinem impietatum eorum expellit
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinẽ impietatũ eoꝵ expel¬
le eos. Id ẽ. longe eos expelle. Hoc est
enĩ scđm multitudinẽ impietatũ eoꝵ.
ut multũ expellant᷑. Expellunt᷑ gͦ
impii ab illa hereditate quȩ intelli-¬
gendo & uidendo dm̃ possidet᷑: sicut
expellunt᷑ morbidi oculi fulgore lu¬
cis. cũ illis ea poena. ẽ. quȩ aliĩs lȩticia
Non gͦ ipsi mane astabunt & uidebun
& tã magna poena. ẽ. ista expulsio. quã
amaricauer̃ te dñe. Ego sũ inqͥt
panis: qͥde cȩlo descendi. &. Oꝑami-¬
ni escam quȩ ñ corrũpit᷑ Q. Gusta¬
te & uidete qm̃ suauis. ẽ. dñs. Pecca¬
torib autẽ. panis ueritatis amarꝰ ẽ.
Unde os uera dicentis oder̃. Ipsi gͦ in¬
amaricauer̃ dm̃. qͥ peccando in eã
egritudinẽ deuener: ut cibũ ueri¬
gustantib suauis . ẽ. dñs. In ȩt̾nũ
exultabunt. & habitabis in eis. Ipsa
gͦ erit ȩt̾na exultatio cũ tẽplũ dĩ
fiunt iusti. & erit gaudiũ ipsorũ ipse
incolatꝰ eorũ. Et głabunt᷑ inte om̃s

Expanded text:
multitudinem impietatum eorum expelle eos: id est, longe eos expelle; hoc est enim secundum multitudinem impietatum eorum, ut multum expellantur. Expelluntur ergo impii ab illa haereditate quae intelligendo et videndo Deum possidetur; sicut expelluntur morbidi oculi fulgore lucis, cum illis ea poena est quae aliis laetitia. Non ergo ipsi mane astabunt, et videbunt. Et tam magna poena est ista expulsio, quam amaricaverunt te, Domine. Ego sum, inquit, panis qui de coelo descendi : et, Operamini escam quae non corrumpitur : et, Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus . Peccatoribus autem panis veritatis amarus est; unde os vera dicentis oderunt. Ipsi ergo inamaricaverunt Deum, qui peccando in eam aegritudinem devenerunt, ut cibum verigustantibus suavis est Dominus. In aeternum exsultabunt, et inhabitabis in eis: ipsa ergo erit aeterna exsultatio, cum templum Dei fiunt justi; et erit gaudium ipsorum, ipse incola eorum. Et gloriabuntur in te omnes
Abbreviated transcription (Latin):
foueã quã oꝑatꝰ ẽ. Conuertet᷑ dolor
eiꝰ incaput eius. & in uerticẽ eiꝰ iniqͥtas
eiꝰ descendet. Cũ gͦ punit ds̃: ut iudex
punit eos qͥ legẽ prȩtereunt. ñ eis in¬
ferens de se ipso malũ. sed in id qđ ele¬
gerunt eos expellens ad cõplendã sum¬
mã miseriarũ łlomo autẽ cũ malo̾ ꝓ
malo reddit: malo uoto facit. Qideo
prior ipse malus. ẽ. dũ punire uult
malũ. Dirige in c̃spectu tuo iter meũ.
N ichil manifestius. quã id tẽpiis cõmen¬
dare quo ꝓficit. Hoc ẽ. enĩ iter. qđ ñ
terrtarũ locis ꝑagitur. sed affectib
animarũ. Inc̾spectu inqͥt tuo dirige
iter meũ. Id. ẽ. ubi nullus hominum
uidet. quib credendũ ñ . ẽ. laudanti¬
b aut uituꝑantib Nonenĩ ullo mͦ

Expanded text:
convertetur dolor ejus in caput ejus, et in verticem ejus iniquitas ejus descendet . Cum ergo punit Deus, ut judex punit eos qui legem praetereunt, non eis inferens de seipso malum, sed in id quod elegerunt eos expellens ad complendam summam miseriarum. Homo autem cum malum pro malo reddit, malo voto id facit; et ob hoc prior ipse malus est, dum punire vult malum. 11. Dirige in conspectu tuo iter meum. Nihil manifestius est, quam in tempus eum commendare quo proficit; hoc est enim iter quod non terrarum locis peragitur, sed affectibus animorum. In conspectu, inquit, tuo dirige iter meum: id est, ubi nullus hominum videt, quibus credendum non est laudantibus, aut vituperantibus; non enim
Abbreviated transcription (Latin):
Dnẽ deduc me in tua iusticia ꝓpt̾ ini¬
micos meos. Satis hic declarauit in
ꝓfectione se esse. idest in ꝓuectu ad
ꝑfectionẽ nondũ in ipsa pfectione: qͣn¬
do ut deducat᷑ exoptat: Intua autẽ¬
iusticia. ñ in ea quȩ uidet᷑ hominib.
Nã & malũ ꝓ malo reddere iusticia ui¬
det᷑ : sed non . ẽ. eiꝰ de quo dictũ . ẽ. Qui

Expanded text:
ne, deduc me in tua justitia propter inimicos meos: satis hic declaravit in profectione se esse, id est in provectu ad perfectionem, nondum in ipsa perfectione, quando ut deducatur exoptat. In tua justitia autem, non in ea quae videtur hominibus. Nam et malum pro malo reddere, justitia videtur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
est autẽ aliud iacere. nisi in t̾ra ad qui¬
escere: Qđ est. int̾renis uoluptatib be¬
atitudinẽ quęrere. Astabo inquit & ui¬
debo Non. ẽ. gͦ inherendũ t̾renis: si uo¬
lumꝰ dm̃ uidere qͥ mundo corde c̃spicit᷑.

Expanded text:
est autem aliud jacere, nisi in terra quiest autem aliud jacere, nisi in terra quiescere, quod est in terrenis voluptatibus beatitudinem quaerere? Astabo, inquit, et videbo: non est ergo inhaerendum terrenis, si volumus Deum videre, qui mundo corde conspicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
desinit. Spes enĩ quȩ uidet᷑. ñ est spes
ntelligit tam̃ quare ñ uideat: qͥa non¬
dũ nox ꝑacta. ẽ. id est tenebrȩ quas pec¬
mane exaudies uocẽ meã: Non ille es
inqͥt qui possis uideri ab eis. quoꝵ ab
oculis nox peccatoꝵ nondũ recessit.
Pacta gͦ erroris mei nocte. & disceden¬
tib tẽnebris quas mͥ peccatis meis feci:
exaudies uocẽ meã: Cur gͦ suꝑius ñ ait
exaudies: sedȩxaudi: Anpostquã clama¬
uit exaudi & ñ exaudita. ẽ. sensit qͥd
oporteat transire ut possit exaudiriꝰ
An & supius exaudita . ẽ. sed nondũ se in¬
telligit exauditã qͥa nondũ uidet aquo
exaudita. ẽ. & qđ nunc ait mane exrau¬
dies hoc intelligi uoluit. mane intel¬
ligã me eẽ exaũditã: Qualis ẽ. illa
locutio. exurge dñe. id ẽ fac me exur¬
gere. Sed hoc de resurrectione xp̃i acci¬
pit᷑. Illud certe ñ potest recte alit̃ ac
debo. Astabo qͥd est. nisi ñ iacebo: Quid

Expanded text:
desinit: spes enim quae videtur, non est spes desinit: spes enim quae videtur, non est spes . Intelligit tamen quare non videat, quia nondum nox peracta est, id est tenebrae quas pecmane exaudies vocem meam. Non ille es, inquit, qui possis videri ab eis quorum ab oculis nox peccatorum nondum recessit: peracta ergo erroris mei nocte, et discedentibus tenebris quas mihi peccatis meis feci, exaudies vocem meam. Cur ergo superius non ait, exaudies; sed, exaudi? An postquam clamavit, exaudi, et non exaudita est, sensit quid oporteat transire ut possit exaudiri? An et superius exaudita est, sed nondum se intelligit exauditam, quia nondum videt a quo exaudita est; et quod nunc ait, mane exaudies, hoc intelligi voluit, mane intelligam me esse exauditam? qualis est ista locutio, Exsurge, Domine , id est, fac me exsurgere; sed hoc de resurrectione Christi accipitur. Illud certe non potest recte aliter acdebo: astabo quid est, nisi non jacebo? quid
Abbreviated transcription (Latin):
nichil aliud intelligendũ ẽ. quã unꝰ
ds̃: tam̃ regẽ filiũ solent appellare
scripturȩ. Scdm gͦ illud qđ dictũ. ẽ.
ꝑme itur ad patrẽ: recte primo rex
ms deinde ds mis. Nec tamen chixit
intendite. sed intende. Nenĩ duos aut
tres de os fides catholica p̾dicat: sed
ipsã trinitatẽ unũ dm̃. Nonut eadẽ tri¬
nitas simul possit aliquando pat̾. ali¬
quando filius. aliqͣndo sp̃s sc̃s dici. sic̃
sabellius credidit: sed ut pat̾ ñ nisi
& cũ dixisset apłs. ex quo omĩa. ꝑquẽ
omĩa in quo omia: trinitatẽ ipsã insi
mane exaudies uocẽ meã. Quid sibi uult
qđ suꝑius dix̃ exaudi. quasi inp̃senti sẽ
exaudiri cupet. nunc uͦ dicit mane ex¬
audies ñ exaudi. & adte orabo ñ ad te
oro. & deinceps. mane astabo tͥ & uide¬
bo. ñ asto & uideo nisi forte suꝑior eiꝰ
oratio ipsã uocationẽ ostendit. cali-¬
gans autẽ int̾ ꝓcellas huiꝰ scłi sentit
se ñ uidere qđ cupit. & tam̃ sꝑare ñ

Expanded text:
nihil aliud intelligendum est quam unus Deus; tamen regem Filium solent appellare Scripturae. Secundum ergo illud quod dictum est, Per me itur ad Patrem , recte primo, Rex meus, et deinde, Deus meus. Nec tamen dixit, Intendite; sed, Intende: non enim duos aut tres deos fides catholica praedicat, sed ipsam Trinitatem unum Deum: non ut eadem Trinitas simul possit aliquando Pater, aliquando Filius, aliquando Spiritus sanctus dici, sicut Sabellius credidit; sed ut Pater nonnisiet cum dixisset Apostolus: Ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia , Trinitatem ipsam imane exaudies vocem meam: quid sibi vult quod superius dixit, exaudi, quasi in praesenti se exaudiri cuperet, nunc vero dicit, mane exaudies, non, exaudi; et, ad te orabo, non, ad te oro; et deinceps, mane astabo tibi et videbo, non, asto et video? Nisi forte superior ejus oratio ipsam invocationem ostendit: caligans autem inter procellas hujus saeculi, sentit se non videre quod cupit, et tamen sperare non