comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uł forcũs. uillis. domibus. condaminis. uineis. ortis. pͣtis.
nemoribus. ⁊ defensis. molendinis. pascuis. aquis. aquaꝵ
decursibus. ut alio quoqq molo ad dictum monast̾iui
ꝑtinentib propt̾ etiam in ulta malefacta ⁊ detͥmenta q̃
domus ⁊ ordo clumacenͥ. ꝑ guerras noffras sustinu¬
illicite fitisse conficemur. ne ꝑ hec pr̃a anima nostra lanp¬
illati: donanuis pelinquilmus. ⁊ desamparo iꝑpetuũ
deo ⁊ beate marie depodio sepedcͥo. Ganegobie. ⁊ fr̾ib

Expanded text:
vel fortericiis, villis, domibus, condaminis, vineis, hortis, pratis, vel fortericiis, villis, domibus, condaminis, vineis, hortis, pratis, nemoribus et defensis, molendinis, pascuis, aquis, aquarum decursibus, vel alio quocunque modo ad dictum monasterium pertinentibus. Propter etiam multa malefacta et detrimenta, quæ domus et ordo Cluniacensis per guerras nostras sustinuillicite fecisse confitemur, ne per hæc peccata anima nostra damillati, donamus, relinquimus et desamparamus in perpetuum Deo et beatæ Mariæ de Podio sæpedicto Ganegobiæ et fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
abilis donacionis sporitanea bona uoluntate sine aliio pͣuo
incellectu. dono. remitto. ⁊ laudo. deo ⁊ beate Marie de¬
polio Ganegobie ⁊ uillermo anglico pͥori ⁊ fr̾ibus eiud̾
domus p̾sentibus ⁊ futuris inꝓpetuum quicquid iuste nel
inuiste in claustro ⁊ in uilla de podio ⁊ int̾ris ⁊ in posses¬
sionibus eiusdem monaslĩ ego ⁊ añ cessores mei uł uillici
mei ꝑcipere consueu̾amus. p̾cea bona fide ⁊ sine malo in¬
tellectu relinquo. ⁊ restituo. ac de samparo sine aliquo
retenenento quiquid nos ⁊ uillici nr̃i ꝑcepimus aut
ꝑciꝑe ꝯsueuimus: inuilla de segoncia. de hericiis ⁊ de
uiserũs ⁊ de ꝑoxto. ⁊ ino̾ibus aluis locis ad p̾dictum mo¬
nast̾ium ꝑtinencibus ubioq sint ꝑ totũ comitatum nr̃m¬
.Reddo eciam prebicto monastio ⁊ p̾dicas fratͥbus quic ex¬
quid ego ut alius ex dono nbͥo in p̾dictis uillis ⁊ alibi in
comitatu nro tenemus. aut teninius in castris scilicet

Expanded text:
abilis donationis, spontanea bona voluntate, sine aliquo pravo intellectu, dono, remitto et laudo Deo et beatæ Mariæ de Ganegobie, et Villermo Anglico, priori, et fratribus ejusdem domus præsentibus et futuris in perpetuum, quicquid juste vel injuste in claustro et in villa de Podio, et in terris, et in possessionibus ejusdem monasterii ego et antecessores mei vel villici mei percipere consueveramus. Præterea bona fide et sine malo intellectu relinquo, et restituo, ac desamparo sine aliquo retenemento quicquid nos et villici nostri percepimus aut percipere consuevimus in villa de Segoncia, de Hericiis, et de Viseriis, et de Peronto, et in omnibus aliis locis ad prædictum monasterium pertinentibus, ubicunque sint per totum comitatum nostrum. Reddo etiam prædicto monasterio et prædictis fratribus quicquid ego vel alius ex dono nostro in prædictis villis et alibi in comitatu nostro tenemus aut tenuimus, in castris scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ de bonis p̾dc̃e eccẽ sancce colimbe aliquid
possidebat se uolente restitu̾et. Set ⁊ fr̃ meus pe
resticuerunt. simulq ⁊ filium suum puerum noĩe
uillermum in cluniaco facurura monachu dona¬
uerunt. Signũ amelii tololonni epi qui eccãm¬
sante colunbe c̃ꝑciiencũs suis clim̃ redonaũ et
laudaũ ⁊ cartam istam inde firmaũ. S raunũdi
auscioꝵ archiepĩ qui ad utramq donacione eꝑi
scilicet atq niceromitis p̾sens fuit. S. arualdi.
raiundi p̾positi. S. arn aldi uillerini archipr̃i.
S. isarm frigdilensis pͥoris. S iullermi capel¬
lani. S. bͥnardi attoũ uicecomittis. S b̾tranni
de uilla modĩ porro alũ quamplures monachi et
cłicĩ ⁊ milites extiterunc testes. actũ apd̃s
eulaliam ꝓpe carcassenam minanu donni pocũ
cluuiacensis albis anno ab incaruacione domini

Expanded text:
suorum de bonis praedictae ecclesiae Sanctae Columbae aliquid suorum de bonis praedictae ecclesiae Sanctae Columbae aliquid possidebat, se volente restitueret. Sed et frater meus Petrestituerunt: simulque et filium suum puerum, Willelmum nomine, in Cluniaco futurum monachum donaverunt. Signum Amelii Tolosani episcopi, qui eccSancte Columbe cum pertinenciis suis Cluniaco redonavit et laudavit, et cartam istam inde firmavit. S. Raimundi Auscior archiepiscopi, qui ad utramque donationem episcopi scilicet atque vicecomitis presens fuit. S. Arnaldi Raimundi prepositi. S. Arnaldi Vuillelmi archipresbiteri. S. Isarni Frigdilensis prioris. S. Vuillelmi capellani. S. Bernardi Attonis vicecomitis. S. Bertranni de Villamodi. Porro alii quamplures monachi et clerici et milites extiterunt testes. Actum apud Sanctam Eulaliam prope Carcassonam, in manu domni Pontii Cluniacensis abbatis, anno ab Incarnatione Domini
Abbreviated transcription (Latin):
Go amelius di grͤa tolosanus
eps retognoscens etcani sancte
colunbe que intolosano sita est in ter¬
rio Leher corbensi iuxta fluuiũ
cluniacensis cenobii in manu donni
etc̃is ad eam ꝑtin entibus clumaco re¬
autem feci ꝓ multa multũq cara di¬
leccione que infͥ nostros maiores dn ⁊¬
cluniacenses patres ab olim usq nũc conseruatur.
⁊ ꝓsintera uereq germana amicicia tunt quam
cum p̾dicto albe spetialit᷑ habeo. ⁊ hab̾e senꝑ curabo
⁊ ut particeps ẽe merear cluuacensis fratͥnitatis
in otis bñ factis eoꝵ inquo bono omnes legicimos
successor es nosluos meos qui hoc factum ⁊ hanc
carcam laudau̾it participes ẽẽ uolo ⁊ oro. hoc
factum laudauerunt canonici uri tolosane sedis
arualdus raimimdus pͥpositus. ⁊ arnaldus uilł m
actoũ ipsam edesiam cum apendiciis suis rebt¬
reddidit. ⁊ nouam inde donacionẽ fetit clumaco
in manu nostra ⁊ in manu p̾dicti alb̃is quancũ
ad ip̃m ꝑtin̾e pot̾at ꝯcedens ut quiqq feudaluim

Expanded text:
Amelius Dei gratia Tolosanus episcopus, recognoscens ecclesiam Sancte Columbe que in Tolosano sita est, in territorio Cercorbensi, juxta fluvium Cluniacensis coenobii, in manu domni ecclesiis ad eam pertinentibus Cluniaco reautem feci pro multa multumque cura dilectione, que inter nostros majores et Cluniacenses patres ab olim usque nunc conservatur, et pro sincera vereque germana amicicia quam cum predicto abbate specialiter habeo et habere semper curabo, et ut particeps esse merear Cluniacensi fraternitati in cunctis benefactis eorum, in quo bono omnes legitimos successores meos, qui hoc factum et hanc cartam laudaverunt, participes esse volo et oro. Hoc factum laudaverunt canonici nostri Tolosane sedis, Arnaldus prepositus, et Arnaldus Vuillelmus Atton ipsam ecclesiam cum pertinentiis suis reddidit, et novam inde donationem fecit Cluniaco in manu nostra, et in manu praedicti abbatis, quantum ad ipsum pertinere poterat: concedens ut quicunque feudalium
Abbreviated transcription (Latin):
nes ñdũ requisierũt ne ĩpos¬
terũ eas redͥriurant ĩtdicimꝰ ⁊rꝑ
te dei ⁊ cotͣoicimꝰ p̃cipue ueo
hiꝰ mali concitatores fiait
qi canto uicimiꝰ cõmanent tan¬
to eos opportet a seruoꝵ dei in¬
uirus astinere: Quod si quispian
huii p̃cepti denore infregerit sup̃¬
dutõ ex cominicatonis ult̃one fe¬
piat᷑. donet digna satisfatõne poni¬
teat hoc ꝑacto collo quium cum

Expanded text:
nes requisierunt, ne imposnes requisierunt, ne imposterum eas requirant, interdicimus ex parte Dei, & contradicimus, præcipue vero huius mali cōcitatores fiant: quia quanto vicinius cōmanent, tāto eos oportet a seruorū Dei iniuriis abstinere. Quod si quispiā huius præcepti tenorē infregerit, supradictæ excommunicationis vltione feriatur, donec digna satisfactione pœniteat. Hoc peracto, colloquium
Abbreviated transcription (Latin):
uenabili firĩ  amico Ren̾o hͥugoni abbet clumiaceli
ausq successoribus in ꝓpetiluta. familiaritateraz
dulentionem quam nob̾cum dn̾e abba contͣemus at¬
tendentes ⁊ eam arciori uinculo caritatis astrin¬
gͥe cam cͥca uos quam successores ueftros glao
ur̾os infrͤes ⁊ canonicos recepimus. ita qd̵ inomnibꝰ
beneficũs eccẽ nostre tam spũalibus quam tũꝑalibus
uiuĩ ⁊ post obitum quantum unus canonicoꝵ ꝑcipiatis.
Et licet hominũm ⁊ iuramentum archieptõ ⁊ eccẽ
sicuc aliĩ canonici fac̾e debeatis illud tamen ꝓpt re
fedacionis uicissitudinem expectantes a uobis omnes
nos ⁊ qui nobiscũ continnam ꝓcurationẽ ꝑcipiunt
in restitorio nr̃o ⁊ qui iusocietate nr̃a recepti sunt

Expanded text:
ugoni, abbati Cluniacensi, ejusque successoribus in perpetuum. Familiaritatem et dilectionem quam vobiscum, domine abba, contraximus, attendentes, et eam arctiori vinculo caritatis astringere tam circa vos quam successores vestros, grato vestros in fratres et canonicos recepimus, ita quod in omnibus beneficiis ecclesie nostre, tam spiritualibus quam temporalibus, vivi et post obitum quantum unus canonicorum percipiatis; et licet hominium et juramentum archiepiscopo et ecclesie sicut alii canonici facere debeatis, illud tamen proptefederationis vicissitudinem expectantes a vobis, omnes nos et qui nobiscum continuam procurationem percipiunt in refectorio nostro, et qui in societate nostra recepti
Abbreviated transcription (Latin):
in Spõ carisimi unisitati ur̃e auctoritare apłica cauus
uices gͥimus in hac ꝑte p̾cipiendo mandamus quetiñis
in et lesus nr̃is ã nantuaceñ de patnaco de caneto uis¬
tore est e rondamina Monastus p̾sentacionẽ uestram
Srelercionem a tenxalia que in erclesus capellanis
nor̃e posidets. humilit de cet̾o necognoscatis. ⁊ indẽ

Expanded text:
træ auctoritate apostolica, cujus vices gerimus in hac parte, præcipiendo mandamus, quatinus in ecclesiis vestris a Nantuacensi, de Paterniaco, de Sancto Victore et de Condamina monasteriis, præsentationem vestram et electionem et temporalia, quæ in ecclesiis capellaniæ nomine possidetis, humilit
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi hregarii pp qui tande post
multiplicena diuersoꝵ uerborum
trutinatõnẽ tanti loci calamitati ⁊¬
et inquietudini conpassus me tan¬
tillũ ad illas dirimendas ac decͥminẽ
das dilegauit. Quiq uenĩs post
multos labores ⁊ sudoreĩ in iamdic¬
tũ locũ m die puritĩcatõis be̾ate. o̾
tam in capella tiusdẽ głose uirginis
quam in monesterio sermone ꝑora¬
to auctorittẽ pontitĩcũ romanoꝵ
per pͥilegia huic loco attributã
publice corroborãs manifestaui ca¬
pellas ⁊ capillanos quos contͣ eadẽ
romana pͥuͥlegia matiscensis ep̃c
etcõminicauerat absolui ⁊ si dem¬
ceps aliqͣ p̃suntõne exc̾omunica¬
uirit cũ facere iullo modo possit
ua quisq obseruet uel inde curet
oñis astantis com mone feci ⁊ insuꝑ
ut nulla ꝑsona cuiꝰꝙ dignteatis itł po¬
testatis rapinas. p̃das siue aliquas in¬
Festatõnes loco isti habitatorib
ad ꝙ confugientil infra terminos
subnotatos inferre p̃sumat apłica

Expanded text:
tissimi Gregorii Papæ, qui tandem post multiplicem diversorum verborum trutinationem, tanti loci calamitati et inquietudini compassus, me tantillum das delegauit. Quique veniens post multos labores & sudores in iam dictum locum in die Purificationis B. Mariæ, tam in Capella eiusdem gloriosæ Virginis, quam in Monasterio sermone perorato, auctoritatem Pontificum Romanorū per priuilegia huic loco attributā publice corroborans, manifestaui: Capellas & Capellanos, quos contra eadem Romana priuilegia Matiscensis Episcopus excōmunicauerat, absolui: & si deinceps aliqua præsumptione excōmunicauerit, cum facere nullomodo possit, ne quisquā id obseruet, vel inde curet, omnes astantes commonefeci. Insuper vt nulla persona, eiusq. dignitatis vel potestatis, rapinas, prædas, siue aliquas infestationes loco isti, habitatoribus, atque confugientibus infra terminos subnotatos inferre præsumat, Apostolica
Abbreviated transcription (Latin):
Nãt᷑. Gebennensom epc̃m exuna ꝑte ⁊ clumaceñ monachos
ex ꝑte alia. de psentatione ⁊ eleccione capellanoꝵ
in ectͥis quaꝵ curam geritis oltm grauis queltio
emersisset: nũc de mandato summi pontificis
causa ipã exꝑiencie nostͤ conmissa: post auditas hĩc
tñ rõnes. tlectionem ⁊ p̾sũtacionẽ capellano añ¬
dictas monachis adindicauimus. ⁊ in eccͣis inqenbꝰ¬

Expanded text:
 una, et Cluniacenses monachos, ex parte alia, de præsentatione et electione capellanorum in ecclesiis quarum curam geritis, olim gravis quæstio emersisset, nunc de mandato summi pontificis causa ipsa experientiæ nostræ commissa, post auditas hinc inde rationes, electionem et præsentationem capellanorum antedictis monachis adjudicavimus et in ecc
Abbreviated transcription (Latin):
insule barbare carissimis inxpo rutat Rumiliaci
engiaei. Giniaci. Moies. Taluse. amaisiaci. uiri¬
ats parut̃. Chauornar̃ paisins. nomamaci. Breno
arbiament. corcelles. Chandouro. Chantre¬
Sut Ser reires. batlo doche. uille biliaci. Chastias.
Chisiiacs. Trcelai. ⁊ ties. capellanis unutsis

Expanded text:
Insulæ Barbaræ, carissimis in Christo Rumiliaci, Engiaci, Giniaci, Moies, Taluise, Amaisiaci, Viriaci parvi, Chavornay, Paisins, Romaniaci, Breno, Arberjamento, Corcelles, Chandouro, Chantre, Serreires, Darlo, Doche, Villæ, Biliaci, Chasnas, Chismiaci, Treelay et Tyes, capellanis universis
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ecclasticta seclaris ue ꝑsona huic mer do¬
ab om̃potente dõ inalidcs ininb̾no cũ uida
gie p̃cat. mille martas peccet argenti. Fac¬
ta cartha narzarie . iiiiͦ. kł trouenbs. Era
imꝑante. in toleto. legione sarogocia.
haiara. Castella. Galicia. Ego adefonsus

Expanded text:
autem Ecclesiastica sæcularisue persona huic meæ doab omnipotente Deo maledictus, in inferno cum Iuda giæ potestati mille marcas pectet argenti. Facta carta Najaræ, IIIIº kal. novenbris, era ante in Toleto, Legione, Sarragoza, Naiara, Castella, Galicia. / Ego Adefonsus
Abbreviated transcription (Latin):
Sub ħ innotatõe pͥuilegni dono trado ⁊ comfumo
atq cortoboro sup̃noiãte eccłe elun. ⁊ monachilm
eccła d farara. deo ⁊ bt̃e maris ꝑpetuo seriuentibꝰ
ecclam huipͥmas ecclami uidelicet In honore s̃ d sepul

Expanded text:
sub huius annotatione priuilegij, dono, trado, & confirmo, sub huius annotatione priuilegij, dono, trado, & confirmo, atque corroboro supranominatæ Ecclesiæ Clun. & Monachis in Ecclesia de Nazara Deo, & beatæ Mariæ perpetuo seruientibus, Ecclesiam in primis, Ecclesiam videlicet in hono
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam bt̃t̃ marie de tlatara. ꝙͣ p̃decessores mĩ. reges
.s. aldefonsus. fclicis memorie rex atq auus meus imꝑa¬
tor bone recordatõis aldefonsus. ⁊ pr̃ meus rex sanciꝰ.
pło ⁊ tinore. Ego aldefonsus rex. confirmo ⁊ corroboro
uobis iam dictis patͦnb ipãm subnaoiãtã ecclãm. scẽ
marie de Natara. cũ om̃ib surs appendicus. Monasti¬
is. Uillis donub. uintis t̾ris cultis ⁊ inculiis. mõtib
silius. agͥs. pͣtis. pascuis. molendinis. ⁊ aqͥs. cũ eductib
⁊ regressib ⁊ cõt̾mnis antiqͥorib. suie cũ om̃ib ꝑ¬
tinentus suis. Uerũtiñ monachi ⁊ homines qͥ ibi hĩtãt
uł qͥ adhĩtandũ uenrũt ur̃e subiaceant ordĩãtioui.
Etiad incũctis urat̾n: adimpleãt iussionẽ. ħ st̃ itaq q̃
legali at stipulatione ad sup̾dcm̃ locũ ingegre cũ oñ
b suis appendiciis ꝑpituo uire dñandi. seu possiden¬
di. iiis q reglalo tbid dõ ginitͥriq eiuis sccuieatuo

Expanded text:
Ecclesiam beatæ Mariæ de Nazara, quam prædecessores mei Reges, scilicet Aldefonsus felicis memoriæ Rex, atque auus meus Imperator bonæ recordationis Aldefonsus, & pater meus Rex Sancius rum itaque exemplo & tenore, Ego Aldefonsus Rex cōfirmo, & corroboro vobis iam dictis Patribus ipsam subnominatam Ecclesiam sanctæ Mariæ de Nazara, cum omnibus suis appendiciis, Monasteriis, vil& aquis cum eductibus, & regressibus, & cum terminis antiquioribus, siue cum omnibus pertinentiis. Verumtamen Monachi homines qui ibi habitant, vel qui ad habitandum venerint, vestræ subiaceant ordinationi, & in cunctis vestram adimpleant iussionem. Hæc sunt itaque quæ legali adstipulatione ad sudi, seu possidendi, illis qui regularibus ibidem Deo, Genitricique eius seruient,
Abbreviated transcription (Latin):
It. Inead casbellonazarensi. eccłam sc̃i
luncritii cũ om̃ib dicimis. totiꝰ laboris
adius regiũ ꝑcinent uł inde fuert̃. A grã¬
none uiq in antileuã. z omnẽ dicima m
deportagio uidelicit de põtib de tatara. ⁊ eñoaue biaci

Expanded text:
esiam sancti Vincentij cum omnibus decimis totius laboris ad ius regium pertinent, vel inde fuerunt, a Granne vsque Mantilenam, & omnem decimam de portagio, videlicet de pontibus de Nazara & & Gronnio. Paci
Abbreviated transcription (Latin):
cicionem hanc suam donacionem p̾senti scpto annota¬
tũmus. ⁊ sigillo nostꝰ conimni cõmuni uimus.
sub anachemate int̾dicentes: ne quis ausu remario
hunis elemosine donaciouem audeat iuõlare. actũ
anno incarnatĩ dibi. mͦ. cͦ. nonagesimo pͥmo n ense

Expanded text:
titionem hanc suam donationem præsenti scripto annotavimus et sigillo nostro communivimus, sub anathemate interdicentes ne quis ausu temerario hujus elemosinæ donationem audeat violare. Actum anno incarnati Verbi Mº Cº nonagesim
Abbreviated transcription (Latin):
dẽoꝵ iudicum litt̾is siue non: pot̾imꝰ
nos ad inuicem ꝯuenire. Litigare ⁊
litt̾as impet᷑re. Dum aũ tractabitur
istud negocium coram p̃dictis electis
emptorias ꝓpon̾e pot̾it pars utraq.
Dirrat autem ħ ꝯpmissio a Ramis pal
supͣ diximꝰ t̾̃minꝰ fu̾it ꝓ rogatus. Si
uͦ relatio fc̃a fu̾it ad sũmũ pontificẽ
partes tenentur ꝓseqͥ relatõnem ipsã
infra tres menses a temꝑe relatõnis
date ꝑtib ap̃dictis electis. uł subro¬
gatis. s in p̃dictis tͥb mensib non
cõputabit᷑ tempꝰ abinicio maii usq
ad medium Septemb&ꝵ. Si uͦ suꝑ
hac ꝯpmissione aliqͣ dubitatio ori¬
retur : ad electos uł sub rogatos
fieret recursus ⁊ coꝵ staretur in¬
telligencie. qͥsi de Intelligentia cõ¬
cordare nõ possent. ad dnm. B̾.
ebreduũ electum fieret recursus.
⁊ eiꝰ intelligentie staretur. Hoc bona
fide nos seruaturos ꝓmisimus.⁊ ꝓ

Expanded text:
dictorum judicum litteris, sive non, poterimus dictorum judicum litteris, sive non, poterimus nos ad invicem convenire, litigare et litteras impetrare. Dum autem tractabitur istud negocium coram predictis electis emptorias proponere poterit pars utraque. Durat autem hec compromissio a Ramis Palmsupradiximus, terminus fuerit prorogatus. Si vero relatio facta fuerit ad summum pontificem, partes tenentur prosequi relationem ipsam infra tres menses a tempore relationis date partibus a predictis electis vel subrogatis. Sed in predictis tribus mensibus non computabitur tempus ab inicio maii usque ad medium septembris. Si vero super hac compromissione aliqua dubitatio oriretur, ad electos vel subrogatos fieret recursus, et eorum staretur intelligentie. Qui si de intelligentia concordare non possent, ad dominum B., Ebredunensem electum, fieret recursus, et ejus intelligentie staretur. Hoc bona fide nos servaturos promisimus; et pro
Abbreviated transcription (Latin):
relationis fc̃e usq dum ꝑ sn̾tenciam
sumini pontificis negocium t̾minet᷑.
ab alt̾utia ꝑte aliꝙͥ suꝑ hac querela ĩ
Romana curia fu̾it impetͣtum oĩno
uirib carebit. ut nlło unqͣm tẽpore
ills̾ ualeat impetratum. Prt̾ea si q̃¬
rela ista det̃miuata fu̾it a p̃dc̃is elec¬
tis uł sub rogatis cõpoñe uł iudicio
uł relata ad sũmum pontificem: de
cetero neutra pars pot̾it uti litt̾is qͣs
dñs ppͣ suꝑ hoc negocio Fontaneteñ
Cist̾cieñ ordinis. ⁊ flauiniaceñ albi¬
b. ⁊ Magr̃o Martino archid fdueñ
destinauit: quicqͥd in eis ꝯtineat᷑. uł
si alt̾utra pars aliqͥd uolu̾it impetͣre.
reliqͣ ꝑs p̃dc̃oꝵ iudicumn litt̾as illas ñ
pot̾it ei oppon̾e uł etiam in peticione
aliqͣ. uł in cã aliqͣ mͦ aliqͦ noĩare. Qd
si fac̾et ducentarum marcarũ penã
inc̾reret. De aliis autem qͣrelis quã
suꝑ ista q̃rela siue ꝯtineantur in pre¬

Expanded text:
relationis facte usquedum per sententiam relationis facte usquedum per sententiam summi pontificis negotium terminetur, ab alterutra parte aliquod super hac querela in Romana curia fuerit impetratum, omnino viribus carebit, ut nullo unquam tempore illud valeat impetratum. Preterea si querela ista determinata fuerit a predictis electis vel subrogatis compositione vel judicio, vel relata ad summum pontificem, de cetero neutra pars poterit uti litteris, quas dominus papa super hoc negotio Fontanetensi, Cisterciensis ordinis, et Flaviniacensi abbatibus et magistro Martino, archidiacono Eduensi, destinavit, quicquid in eis contineatur. Vel si alterutra pars aliquid voluerit impetrare, reliqua pars predictorum judicum litteras illas non poterit ei opponere vel etiam in petitione aliqua vel in causa aliqua modo aliquo nominare. Quod si faceret, ducentarum marcarum penam incurreret. De aliis autem querelis quam super ista querela, sive contineantur in pre
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o. Ego .W. alterus hoc etiam
manifestum fieri uolo. qd int̾ me
⁊ fr̃xs de bertreis diffinitum ⁊ cõfir¬
matum est. ut decima ip̃ius eccłie
quam scõ petro tradidi ita int̾ me
⁊ ipsos fr̃s equaliter parciatur. ut
dum uiuo partem ip̃iꝰ decime quã
in usus meos detinui. ex integro ha¬
beam. Religua uero pars ad ip̃os
fr̃s ꝑtineat. Post obitum quoq me¬
um tõtam decimam obtinebunt.
Et ut ista firma ꝑ maneant. due car¬
te sunt inscripte. Quarum unã
ego. Alteram uͦ fr̃es habent. Ut
scilicet in neutram ꝑtem iniusticia
aliqua fieri possit. Unde pater et
abb̃s uen̾abilis uob̾ obsecrando man¬
do ut illud qd̃ in p̃dictis cartis scrip¬
tum habetur: in ur̃o capitolio con¬
firmetis. Ne aliqͣm nouã ꝑ sonã ad
p̃dictam dirigatis eccłiam ne de par¬
te predicte decime ualeat ĩqͥietare.
fcẽ ꝯꝓmissionis uidelic a ramis pal¬
marum usq ad finem ip̃iꝰ uł temꝑe

Expanded text:
Ego Walterus hoc etiam Ego Walterus hoc etiam manifestum fieri uolo quod inter me et fratres de Bertreis diffinitum et confirmatum est ut decima ipsius ecclesie quam sancto Petro tradidi ita inter me et ipsos fratres equaliter parciatur ut dum uiuo partem ipsius decime quam in usus meos detinui ex integro habeam reliqua uero pars ad ipsos fratres permaneat. Post obitum quoque meum totam decimam obtinebunt. Quod ut ista firma permaneant due carte sunt inserte quarum unam ego alteram uero fratres habent ut scilicet in neutram partem iniusticia aliqua fieri possit. Unde pater et abbas uenerabilis uobis obsecrando mando ut illud quod in predictis cartis scriptum habetur in uestro capitulo confirmetis ne si aliquam nouam personam ad predictam dirigitis ecclesiam me de parte predicte decime ualeat inquietare.licet a Ramis Palmarum, usque ad finem ipsius, vel tempore
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ. ⁊ in gn̾ali sẏnodo cum consensu
testes qͥd idonei sunt adhibiti. ⁊ in¬
item ⁊ hac carta conscripti. An
uldu: dreas prepositus . archioia¬
conꝰ. Alexander Archidiaconus. Hem¬
ricus Archidiaconus. Almannꝰ Archi¬
diaconꝰ. Stepħo archid̾. Arulfus cano¬
nicꝰ. sc̃i Lamb̃ti. Willelmꝰ. Heinricꝰ.
Steph̃o scolasticus. Ex nobilib atq
illustrib uiris. bo defridus comes
namucensis. Gis lib̾tus comes de dura¬
chio. Lamb̃tus comes de monte acuto.
Liberi homines. Godescalcus ad uocatꝰ
eiꝰdem allodii. Adelo namucensis. Ge¬
rardus de Landineis. Gerardus de ber¬
ceis. Gis lib̾tus delens. Heinricus de
pucei. De familia scĩ lamb̃ti. Humb̾¬
tus ⁊ frat̃ eiꝰ. Godezo. Godezo de eu¬
renais. Rob̾tus ⁊ alii multi. Ac¬
tũ leodu Anno dñice Incarnatioĩs.
Mͦ. cͦ. xxiiii. Indictione .ii. reg¬
nante heinrico qͣrto. Anno inꝑii
eiꝰ. xxu. Sub adal berone leodiensi

Expanded text:
uimus et in generali synodo cum consensu uimus et in generali synodo cum consensu Testes que idonei sunt adhibiti et in hac carta conscripti Andreas prepositus et archidiaconus, Alexander archidiaconus, Heinricus archidiaconus, Almannus archidiaconus, Steppo archidiaconus, Arulfus, canonicus Sancti Lamberti, Wilelmus, Heinricus, Steppo scholasticus. Ex nobilibus atque illustribus viris: Godefridus, comes Namucensis, Gislibertus, comes de Durachio, Lambertus, comes de Monteacuto. Liberi homines: Godescalcus, advocatus ejusdem allodii, Adelo Namucensis, Girardus de Landineis, Gerardus de Berceis, Gislibertus de Lens, Heinricus de Pucei. De familia Sancti Lamberti: Humbertus et frater ejus Godezo, Godezo de Evrenais, Robertus, et alii multi. Actum Leodii, anno Dominice incarnationis Mº Cº XXIIII, indictione II, regnante Heinrico quarto, anno imperii ejus XXV, sub Adalberone, Leodiensi
Abbreviated transcription (Latin):
potestate alicuiꝰ celle uel pͥoris alteriꝰ
hanc tͣnsponat eccłiam. ep̃c leo diensis
i ad uocatus ꝓhibeant fieri. ⁊ in deffen¬
sione. atq arbitrio sit eoꝵ hoc pͥuile¬
gium ⁊ hanc constitutionem retin̾e.
⁊ tueri inꝑpetuum. Bona uͦ que ad
ip̃am eccłiam sunt collata. uel aliqͣndo
a fidelib erunt conferenda. ad usus
fr̃m ibi ideo seruientium ꝓficiant. nͦ
unquã ad aliorum usus conferant uel
in potestatem ex traneoꝵ redigantur.
Hanc igͥ elemosinã ip̃e. Walterus
Tcõ petͦ dedit. ⁊ confirmauit. ut frẽs
ibi deo seruientes ip̃m publice ⁊ pͥua¬
tim cotidie habeant in oronib suis. et
cotidiana absolutione faciant ei. et
tam Anniuersarius quam patris ⁊
matris sue anuiu̾saria. in uigiliis. ⁊
missis. ⁊ in ceteris beneficiis suis deuote
recolant. Que constitutio siue tra¬
dicio ut rata ⁊ inconuulsa ꝑ maneat
hanc ad posterorum memoriam siue
confirmationẽ p̃senti scripto manda¬

Expanded text:
potestate alicuius celle uel prioris alterius potestate alicuius celle uel prioris alterius hanc transponat ecclesiam episcopus Leodiensis et aduocatus prohibeant fieri et in deffensione atque arbitrio sit eorum hoc priuilegium et hanc constitutionem retinere et tueri in perpetuum. bona uero que ad ipsam ecclesiam sunt collata uel aliquando a fidelibus erunt conferenda ad usus fratrum ibi deo seruientium proficiant nec unquam ad aliorum usus conferantur uel in potestatem extraneorum redigantur. Hanc igitur elemosinam ipse Walterus sancto Petro dedit et confirmauit ut fratres ibi deo seruientes ipsum publice et priuatim cotidie habeant in orationibus suis et cotidianam absolucionem faciant ei et tam anniuersarium suum quam patris et matris sue anniuersaria in uigiliis et missis et in ceteris beneficiis suis deuote recolant. Que constitucio siue traditio ut rata et inconuulsa maneat hanc ad posterorum memoriam siue confirmationem presenti scripto manda
Abbreviated transcription (Latin):
hab ebunt: ip̃e tercium habebit de¬
narium. De medietate autem si sue
quã dedit idem Walterius ip̃is frĩb
si quis iniusticiam fecerit. ꝓ iusticia
exigenda duos denarios similit̃ frẽs
habebunt. ad uocatꝰ semꝑ ip̃iꝰ silue
tercium accipiet denarium. Qͥ cũq
autem ad altare ecc̃e ꝑtinent
⁊ censum ibi ꝑsoluunt. nicha p̃i ad
aduocatum ꝑtinebunt. nullũ uis
nullam q potestatem ad uocatus suꝑ
eos habebit. nec inplacitabit. neq
uiolentiam de ip̃is eccłie faciet. noc
ad exigendam de illis iusticiam cum
pͥore sedebit . nͥ ab ip̃o ad uocetur ⁊⁊
tunc ut dictum est pro fcã ab ip̃o ius¬
ticia tertium habebit denarium. Et
hoc quoq statutum est ut pͥor ip̃iꝰ ec¬
cłie cum frĩb suis ad nullum aliũ ꝑti¬
neat. uel alicui celle appendat. nisi. ad
abbem ⁊ ad pͥorem cluniac̃ in onast̾ii.
Quod si aliter abb̾s clumac̃ facere
uoluerit : scilicet ut sub ꝓuidentia uł

Expanded text:
habebunt, ipse tertium habebit dehabebunt, ipse tertium habebit denarium. De medietate autem siluę, quam dedit idem Walterus ipsis fratribus, si quis iniustitiam fecerit, pro iustitia exigenda, duos denarios similiter fratres habebunt: Aduocatus semper ipsius siluæ tertium accipiet denarium. Quicumque autem ad Altare Ecclesiæ pertinent, & censum ibi persoluunt, nihil autem ad Aduocatum pertinebunt: nullum ius, nullamque potestatem Aduocatus super eos habebit, nec implicitabit, neque violentiam de ipsis Ecclesiæ faciet, nec ad exigendam de illis iuspriore sedebit nisi ab ipso aduocetur et tunc ut dictum est pro facta ab ipso iusticia tertium habebit denarium. Et hoc quoque statutum est ut prior ipsius ecclesie cum fratribus suis ad nullum alium pertineat uel alicui celle appendat nisi ad abbatem et ad priorem Cluniacensis monasterii. Quod si aliter abbas Cluniacensis facere uoluerit scilicet ut sub prouidentia uel
Abbreviated transcription (Latin):
ibi tͣnsmiserit. ⁊ ut nullus ibi sit ad uo¬
catus neq sub aduocatus pret̃ ip̃os. ⁊ lib̾¬
tatem ip̃ius allodii inuiolabilit᷑ ip̃i cu¬
stodiant. ⁊ amalis hominib deffen¬
dant. Ita enim liberum erit ip̃m al¬
lodiũ. ⁊ iusticiã sue libertatis retine¬
bit ip̃a eccłia cum om̃ib appenditus
suis. Ut preter quod constitutum est
ad uocato tenere de ip̃a eccłia. id est
mediecatem districtionis uille. et me¬
dietatem restauracionis. nullum ius.
nullamq potestatem. aut dñiũ seu
iuolentiam in ipsum Allodium ⁊ in
homines ad ip̃am eccłiam ꝑtinentes e¬
xerceat. De om̃i quoq in iusticia que
fiet in ip̃o allodio de qua pͥor eiusdem
ecc̃e placitare debebit cum fr̃ib et
hoĩb suis nichil ad eum ꝑ tinebit. nͥ
fortem ad fatiendam uł retinendam
iusticiam quã ꝑ se illi diffinire non
poterunt ad uocetur. ⁊ tunc de ip̃a
iusticia quã fecerit duos denarios frẽs

Expanded text:
ibi transmiserit et ut nullus ibi sit aduoibi transmiserit et ut nullus ibi sit aduocatus neque subaduocatus preter ipsos et libertatem ipsius allodii inuiolabiliter ipsi custodiant et a malis hominibus deffendant. Ita enim liberum erit ipsum allodium et iusticiam sue libertatis retinebit ipsa ecclesia cum omnibus appenditiis suis ut preter quod constitutum est aduocato tenere de ipsa ecclesia id est medietatem districtionis uille et medietatem restaurationis, nullum ius, nullamque potestatem, aut dominiū, seu violentiam in ipsum allodium, & in homines ad ipsam Ecclesiam pertinētes exerceat. De omni quoque iniustitia quæ fiet in ipso allodio, de qua Prior eiusdem Ecclesiæ placitare debebit cū fratribus, & hominibus suis, nihil ad eum pertinebit: nisi forte ad faciendam vel retinendam iustitiam, quam per se illi diffinire non poterunt, aduocetur; & tunc de ipsa iustitia, quam fecerit, duos denarios fratres
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃e faciant. Districtio qͦ uille ad ec¬
cłiam ꝑtinebit ita ut Godescalcus fr̃
ip̃iꝰ De alteri qui aduocatus est eiꝰdem
allodii. medietatem ip̃iꝰ districtioĩs
de eccłia teneat. ut ꝑ hoc ip̃am eccli¬
am ⁊ quicqͥd ad ip̃am ꝑtinet. ab oĩb
in iusticiis deffendat. Restauratio¬
uem similit̾ scõ petro ⁊ ip̃is fr̃ĩb de¬
dit. ita ut medietatem ip̃iꝰ restau¬
rationis eccłia medietatem ip̃e aduocatꝰ
teneat. Medietatem etiam choruede que
ip̃ius walteri erat. eis concessit. Alia
enĩ medietas ꝑtinet ad eccłiam ⁊ albem
sci Laurentii. Molendinum qͦ de banig¬
neis cum om̃ib usuariis suis. ⁊ medie¬
tatem sisue de trudineis ad integrum
sicut insuos usus ⁊ in dñiu̾ tenebat ip̃is
fr̃ib dedit. Ad uocatiã dedit. bodescalco
fr̃i suo ⁊ posteris eiꝰ ea conditione ut ip̃am
ad uocariam teneant de eccłia climmiac̃.
⁊ de manu pͥoris quẽ abb̃s de clunraco

Expanded text:
ecclesie faciant. Districtio quoque uille ad ececclesie faciant. Districtio quoque uille ad ecclesiam pertinebit ita ut Godescalcus frater ipsius Walteri qui aduocatus est eiusdem allodii medietatem ipsius districtionis de ecclesia teneat uel per hoc ipsam ecclesiam et quicquid ad ipsam pertinet ab omnibus iniusticiis deffendat. Restauracionem similiter sancto- Petro et ipsis fratribus dedit ita ut medietatem ipsius restaurationis ecclesia medietatem ipse aduocatus teneat medietatem etiam choruede que ipsius Walteri erat eis concessit alia enim medietas pertinet ad ecclesiam et abbatem sancti Laurentii. Molendinum quoque de Bauigneis cum omnibus usuariis suis et medietatem silue de Trudineis ad integrum sicut in suos usus et in dominium tenebat ipsis fratribus dedit. Aduocatiam dedit Godescalco fratri suo et posteris eius ea conditione ut ipsam aduocatiam teneant de ecclesia Cluniacensi et de manu prioris quem abbas de Cluniaco
Abbreviated transcription (Latin):
Nnonomine sc̃e ⁊ indiuidue tͥuita¬
tis. Ego Ad albero gr̃a dei Leodien¬
fis ep̃c. Notum fatio p̃sentib ⁊ futis
fidelib nr̃is quia Walterus de trudig¬
neis liber homo tͣdidit sc̃o petͦ i frĩb
cluniacensis monasterii eccłiam de
bertreis cum om̃ib usuariis. decimil.
⁊ ceteris appendiciis suis. in hanud.
un puceis. ⁊ in trudeneis. ⁊ in eure¬
nais ꝓ salute anime sue. ⁊ animarũ
patris ⁊ matris sue. ea scihconditione
ut frẽs quos abbs clumat̾ ibi deo ser¬
uituros tͣusmiserit. ip̃am eccłiam et
quicqͥd ad eam ꝑtinet ita libere tene¬
ant. sicut tenebat ip̃e Walterus ⁊
ꝑ singulos annos tantuiꝰ Unum
aureum clenarium Leodiensis mo¬
nete in pascha ip̃i frẽs ꝑ soluant ad
Altare scĩ petri cluniat᷑ ecc̃e. Hoĩes
uͦ qui de t̃ra ip̃ius ecc̃e benesicati sũt
⁊ fidelitatem uide fecerunt. Waltero.
ip̃am t̾rã de manu pͥoris ecc̃e reqͥrant.
⁊ fidelitatem ⁊ seruitium inde pͥori ip̃iꝰ

Expanded text:
n nomine sancte et indiuidue trinitatis. Ego Adalbero gratia dei Leodiensis episcopus notum facio presentibus et futuris fidelibus nostris quia Walterus de Trudignes liber homo tradidit sancto Petro et fratribus Cluniacensis monasterii ecclesiam de Bertreis cum omnibus usuariis decimis et ceteris appendiciis suis in Hanudis et in Puceis et in Trudeneis et in Eurenais pro salute anime sue uel animarum patris et matris sue ea scilicet conditione ut fratres quos abbas Cluniacensis ibi deo seruituros transmiserit ipsam ecclesiam et quicquid ad eam pertinet ita libere teneant sicut tenebat ipse Walterus et per singulos annos tantummodo unum aureum denarium Leodiensis monete in pasca ipsi fratres persoluant ad altare sancti Petri Cluniacensis ecclesie homines uero qui de terra ipsius ecclesie beneficiati sunt et fidelitatem iipsam terram de manu prioris ecclesie requirant et fidelitatem et seruicium inde priori ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
Cluñ. donͦ pena eł̃set abbi ⁊ ꝯuentui
ꝑ soluta. Si uͦ ꝯcting̾et uniũ de fide¬
iussorib p̃dictis mori : ł nõ eẽ ca¬
nonicũ matisconeñ. nos aliũ eque
bonum fide iussorem daremꝰ abb̃i ⁊
Conuentui. qͥ iuraret. ꝙ sepedc̃is abbi
⁊ Conuentui obstagium sicut supͣdi¬
rimꝰ obẜuaret. actum anno gre.
Mͦ. ccͦ. Duoderimo Octauo. Id̾ apͥlis.

Expanded text:
 donec pena esset abbati et conventui persoluta. Si vero contingeret unum de fidejussoribus predictis mori vel non esse canonicum Matisconensem, nos alium eque bonum fidejussorem daremus abbati et conventui, qui juraret quod sepedictis abbati et conventui obstagium, sicut supradiximus, observaret. Actum anno gratie Mº CCº duodecimo, octavo idus aprilis.
Abbreviated transcription (Latin):
ũqͣm resiliret Inaliqͦ: incid̾et ĩ penam
ducentarum marcarũ. soluendam illi
parti. q̃ ꝯpositioẽm ẜuaret. Si uͦ qsd
centum maycis p̃dc̃is. ⁊ supͣdc̃a pena
capłm trecentas martas eccł̃ie Clum̃.
redd̾et: añqͣm audiretur. Hanc eãdẽ
penam redd̾et eccłia Clum̃. ep̃o uł capło¬

Expanded text:
uo resiliret, incideret in penam ducentarum marcarum solvendam illi parti, que compositionem servaret. Si vero quod centum marcis predictis et supradicta pena capitulum trecentas marcas ecclesie Cluniacensi redderet, antequam audiretur; hanc eandem penam redderet ecclesia Cluniacensis ep
Abbreviated transcription (Latin):
toris arpaye. Laysiaci. perrone.
chaͣniarũ. Masiłiarũ. Galliniaci.
Lordoni. Sc̃i Ipoliti. Meleci. Ca¬
sellar̃. Bessorniaci. Bergi uisse.
amicabłes ꝯpositores. cum nõ dum
ꝯstaret nob̾ de Iure ep̃i uł ad uerse
partis. ⁊ amicabłr ꝯponendo. ita
centum marchas argenti. de quib idẽ
eꝑ̃s. sibi ⁊ successorib suis. redditus ad¬
qͣreret ꝑpenio possidendos. ita qd de cedo¬

Expanded text:
toris, Arpayaci, Lesiaci, Perrone, Caviniarum, Masiliarum, Galliniaci, Lordoni, Sancti Ypoliti, Meleti, Casellarum, Besorniaci, Berzi Ville, amicabiles compositores, cum nondum constaret nobis de jure episcopi vel adverse partis, amicabiliter componendo, ita centum marcas argenti, de quibus idem episcopus sibi et successoribus suis redditus acquireret perpetuo possidendos; ita quod de ce
Abbreviated transcription (Latin):
a uob̃ sumus. ⁊ res quas sco pet᷑ dedi
parue uob uident᷑. concedite mͥ ut
cũ ur̃a grã ip̃m locum constituã ubi
uoluero scd̃m timorem ⁊ uoluntatem
dñi. ¶ Ego quoq albero Gra dei leo¬
diensis ep̃c ur̃am pat̃nitatem ⁊ frm̃
cluniacensium uen̾abilem saluato
cõuentum. meq ur̃is orõnib comm̃¬
do. ⁊ ut me ur̃m fidelem accipiatis de¬
p̃cor. Pro quib autem filiꝰ nr̃ Walte¬
rus ad uos cum litteris suum mittit
nũtium necesse est ut solliciti sitis.
scilicet ut ad nr̃as ꝑtes moãchos tales
dirigatis. in quib bonus odor sc̃e re¬
m ligionis ⁊ hũlitatis atq caritatis
redoleat. Nam quos pͥor cossiaci
misit tanqͣm ex ur̃a ꝑte. multum di¬
ssimiles sunt ab illis conuersatione ⁊
morib qͦs aliqͣndo de ur̃o cognouimꝰ
ordine. Ego autem sicut ur̃ fidelis
eoꝵ eo ad iutor in quib uoluerint.¬
⁊ uos de quib mͥ mandaueritis liben¬

Expanded text:
a uobis sumus et res quas sancto Petro dedi a uobis sumus et res quas sancto Petro dedi parvę uobis uidentur concedite mihi ut cum uestra gratia ipsum locum constituam ubi uoluero secundum timorem et uoluntatemEgo quoque Albero gratia dei Leodiensis episcopus uestram paternitatem et fratrum Cluniacensium uenerabilem saluto conuentum me que uestris orationibus commendo et ut me uestrum fidelem accipiatis deprecor. Pro quibus autem filius noster Walterus ad uos cum litteris suum mittit nuntium necesse est ut solliciti sitis scilicet ut ad nostras partes monachos tales dirigatis in quibus bonus odor sancte religionis et humilitatis atque caritatis redoleat. Nam quos prior Cossiaci misit tanquam ex uestra parte multum dissimiles sunt ab illis conuersatione et moribus quos aliquando de uestro cognouimus ordine. Ego autem sicut uester fidelis eorum ero adiutor in quibus uoluerint et uos de quibus mihi mandaueritis liben
Abbreviated transcription (Latin):
locum quem sco petro tͣdiderã mitte¬
retis. ꝑ quos ip̃e locus inedificanda
ecc̃a ⁊ in augnento rerum suarũ ꝓfi
⁊ remissis ad me litteris ita ut man¬
daueram uos facturum ꝓ miseritis.
miror ⁊ ualde contristor qͣre ur̃am
ꝓmissionem alio cõmutaueritis cõsi¬
tio. Tales eñĩ ꝑsone nõ de cluniaco
s de cossiacs ad me misse sunt. que
nullum in religione scã hab̾ent studi¬
um. que contentionib deseriurẽt.
⁊ res ecc̃e distraherent atq dissiparẽt.
uullũꝙ bonũ exeinplũ exib̾ent pp̃lo.
Qua ꝓpt̾ iterum suggero ⁊ p̃cor
ut scdm ur̃am ꝓmissionem unum
pͥorem ⁊ alios tres frẽs de cluniacẽsi
moͦ. uiros dm̃ timentes ⁊ religiosos
att prudentes ad locum nr̃m mitta¬
tis. ꝑ quos ⁊ scã religio ⁊ rerum ur̃a¬
rũ census augeatur. eorũq bono e¬
xemplo gaudeat ⁊ edificetur popłs.
Qd̵ si forte ꝓpt̃ hoc negligitis qm̃ ꝓcul

Expanded text:
locum quem sancto Petro tradideram mittelocum quem sancto Petro tradideram mitteretis per quos ipse locus in ędificanda ęcclesia et in augmento rerum suarum profic remissis ad me litteris ita ut mandaueram uos facturum promiseritis miror et ualde contristor quare uestram promissionem alio commutaueritis consilio tales enim personę non de Cluniaco sed de Cossiaco ad me missę sunt quę nullum in religione sancta haberent studium quę contentionibus deseruirent et res ecclesię distraherent atque dissiparent nullum que bonum exemplum exiberent populo. Quapropter iterum suggero et precor ut secundum uestram promissionem unum priorem et alios tres fratres de Cluniacensi monasterio uiros deum timentes et religiosos atque prudentes ad locum nostrum mittatis per quos et sancta religio et rerum uestrarum census augeatur eorum que bono exemplo gaudeat et ędificetur populus. Quod si forte propter hoc negligitis quoniam procul
Abbreviated transcription (Latin):
tum modo censum sui capitis soluent
ad altare. ⁊ de cetero mͥ seruient dum
uiuo. post obitum uͦ meum erũt eccẽ
de uitegro. Erat̃ uͦ m̃s Godescalcus cui
ad uocatiam dedi ⁊ posteri eius nihil
in placitis ip̃oꝵ frm̃ habebunt. nisi
abeis fuerint conuocati adiutores ad
placitum ⁊ tunc tertium tantũ modo
accipient denarium. Conductores eciã
decime scõ petro ⁊ michi fidelitatem
facient. quia dum uiuo medietatẽ
om̃ium rerum ad ip̃am eccłiam ꝑtinẽ¬
tium accipiam ad subsidium meũ.
post obitum uͦ meum ⁊ ip̃a medietas
dabitur fr̃ib ibi deo sub ur̃a obedientia
seruientib. Qui frẽs ꝓcensu unũ
tantum denarium aureum singulis
Annis soluent cluniacensi eccłie. Hac̃
igͥ cõstitutioẽm dum carta ⁊ sigillo leo¬
diensis ep̃i confirmare ⁊ uob mitt̾e.
intenderem. iam dudum dñe pat̃.
dep̃catus sum. ut aliquos de frĩb
cluniacensis monasteriũ uiros boni
confilii ⁊ amatores sc̃ẽ religionis ad

Expanded text:
tummodo censum sui capitis soluent tummodo censum sui capitis soluent ad altare et de cętero mihi seruient dum uiuo post obitum uero meum erunt ęcclesię de integro. Frater uero meus Godescalcus cui aduocatiam dedi et posteri eius nihil in placitis ipsorum fratrum habebunt nisi ab eis fuerint conuocati adiutores ad placitum et tunc tercium tantummodo accipient denarium. Conductores etiam decimę sancto Petro et mihi fidelitatem facient quia dum uiuo medietatem omnium rerum ad ipsam ęcclesiam pertinentium accipiam ad subsidium meum. Post obitum uero meum et ipsa medietas dabitur fratribus ibi deo sub uestra obędientia seruientibus. Qui fratres pro censu unum tantum denarium aureum singulis annis soluent Cluniacensi ęcclesię. Hanc igitur constitutionem dum carta et sigillo Leodiensis episcopi confirmare et uobis mittere intenderem iamdudum domine pater deprecatus sum ut aliquos de fratribus Cluniacensis monasterii uiros boni consilii et amatores sanctę religionis ad
Abbreviated transcription (Latin):
etcłiam de bertreis cium om̃ib usu¬
ariis ⁊ appendiciis suis legalit᷑
tradiderim ⁊ confirmauerim ecc̃e
climniacensi ꝓsalute aĩe mee ĩtesti¬
monio legitimi ad uocati ⁊ nobiliũ
atq liberorum hominũ cũ cõsen su
Autem mei qui de t̾ra siue reditib¬
ip̃iꝰ ecc̃e sunt beneficati ip̃a bñficia
accipient de manu pͥoris ip̃iꝰ eccłie.
⁊ de ip̃a ecc̃ã inħ editatem tenebũt
ip̃i ⁊ posteri eorũ. ⁊ fidelitatẽ inde
facient ip̃i ecc̃e. nullaq uiolentia
uel malo ingenio a sua erunt ex¬
cludendi ħ ecłitate. P rebenda quoq
presbiteri qui parochie deseruit ad
pͥorem ip̃iꝰ ecc̃e ꝑtinebit. ut illam
cum meo consilio quo aduuuam.
⁊ de inde cum consilio fr̃m suorum
donet prbr̃o illi qui ad implendum
tale officium idoneus sit. ita tamẽ
ut de inuestitura altaris ⁊ de cura
aĩarum siue de culpis suis ip̃e prb̃r
suo respondeat archid̾. Serui uͦ ⁊ an¬
cille qui ad ip̃am eccł̃iam ꝑtinent tan¬

Expanded text:
esiam de Bertreis cum omnibus usuariis et appendiciis suis legaliter tradiderim et confirmaverim æcclesiæ Cluniacensi, pro salute animæ meæ in testimonio legitimi advocati et nobilium atque liberorum hominum, cum consensu autem mei, qui de tipsius ęcclesię sunt beneficati ipsa beneficia accipient de manu prioris ipsius ęcclesię et de ipsa ęcclesia in hereditatem tenebunt ipsi et posteri eorum et fidelitatem inde facient ipsi ęcclesię nulla que uiolentia uel malo ingenio a sua erunt excludendi hereditate. Prębenda quoque presbiteri qui parochię deseruit ad priorem ipsius ęcclesię pertinebit ut illam cum meo consilio quoad vivam et deinde cum consilio fratrum suorum donet presbitero illi qui ad implendum tale officium idoneus sit ita tamen ut de inuestitura altaris et de cura animarum siue de culpis suis ipse presbiter suo respondeat archidiacono. Serui uero et ancillę qui ad ipsam ęcclesiam pertinent tan
Abbreviated transcription (Latin):
In quorum diocẽs decimas. eccłias. uł
alias possessiones possidemus. nob̃ u̾bis
ꝓbrosis in sultant. quotiens in eorum p̃¬
sentia ꝑ quib cumq domꝰ nr̃e negociis
comꝑemus. dicentes publice ꝑdicionit᷑¬
ditim. nec elemosinam ẽẽ set pecc̃m:
quicqͥd beneficii nob̾ aquib cũq fu̾it
collatum. Quod uob p̃fatus pͥor nr̃ la¬
tor p̾sentium. pleniꝰ pot̾it explicare.
Ur̃e igͥ beniuolentie de qua summam
ur̃e ⁊ familiaritatis antique integͥtas
hac uice erga nos euident᷑. ⁊ efficaciter
niciosum. si indieb nr̃is aliqͣ in obedĩe
uł in deuotioĩs notaremur in famia cũ
p̃decessores nr̃i semꝑ exstit̾int obedien¬
tes. Q uod nequaqͣm ꝯtinget. nͥ on̾is
impositi ĩmoderata gͣuitas : nos turpit᷑̃
succumb̾e compellat ualeat ⁊ uigeat
pat̾nitas ur̃a ꝑ temꝑa diuturna. Act
anno dñi. mͦ. ccͦ. xxxuui. Dnic In ramis

Expanded text:
in quorum diocesibus decimas, ecclesias vel alias possessiones possidemus, nobis verbis probrosis insultant, quotiens in eorum præsentia pro quibuscumque domus nostræ negotiis comparemus, dicentes publice perditioni traditum, nec elemosinam esse, set peccatum quicquid beneficii nobis a quibuscunque fuerit collatum. Quod vobis præfatus prior noster, lator præsentium, plenius poterit explicare. Vestræ igitur benivolentiæ, de qua summam vestræ et familiaritatis antiquæ integritas hac vice erga nos evidenter et efficaciter perniciosum, si in diebus nostris aliqua obedientiæ vel indevotionis notaremur infamia, cum prædecessores nostri semper extiterint obedientes. Quod nequaquam continget, nisi oneris impositi immoderata gravitas nos turpiter succumbere compellat. Valeat et vigeat paternitas vestra per tempora diuturna. Actum anno Domini Mº CCº XXXVIIIº, dominica in Ramis
Abbreviated transcription (Latin):
pud basileam anno dñice Incarna¬
tionis.mͦ. cͦ. uͦ. In dictione .xiiiͦ.
Frĩa .ii: paschalis ebdomade luna.
xx.ii. Regnante romanorũ impera¬
tore henrico tercio. ⁊ filio eiꝰ rege
heinrico. Uͦ. Anno aũ ordinationis
burchardi ep̃i. Basiliensis. qui hanc
kartam dedit .xxx. iii. anno uero
ordinationis hugonis abb̃is Clunia¬
censs. cui datã est . L. uiͦ.

Expanded text:
pud Basiliam, anno Dominicæ Incarnapud Basiliam, anno Dominicæ Incarnationis M.C.V. Indict. XIII. Feria secunda Paschalis hebdomadæ, luna XXII. regnante Romanorum Imperatore Henrico IV & filio eius Rege Henrico V. Anno autem ordinationis BVRCHARDI Episcopi Basiliensis, qui hanc Chartā dedit XXXIII. anno vero ordinationis HVGONIS Abbatis Cluniacensis, cui data est LVII.
Abbreviated transcription (Latin):
minime p̃sumant. s mõachos cluñ.¬
in ibi deo scõq albano famulantes. ꝓ
aĩarũ suarũ salute sub libero ⁊ tͣnqͥllo
dei seruitio ab om̃i contͣrietate ⁊ ꝑcur¬
batione defendant. Hanc igͥ kartam
ob hoc conscripsimꝰ. ut eccłie eluniac̃
⁊ ecc̃e basiliensi ꝑ petuo sit intestimo¬
niũ. ne aliqͥs sit ausus euertere. qd̾
ad cultum diuinũ ordinatũ est catho¬
licorũ uiroꝵ dis positione. Si qͥs autẽ
qd absit sp̃u malignitatis in flatus
deo in ibi seruientes molestus inqui¬
etare uł om̃ino ꝑturbare contendit.
odiũ dei ⁊ sc̃e marie cui libens sẽꝑ
deseruio. scĩq albani mr̃is specialis
patͦni mei. nec nõ om̃ium sc̃orũ in¬
currat. ⁊ fisco regio.c. libras auri
ꝑ soluat. ⁊ conamina illius ꝑ dei po¬
tentiam irrita fiant. Ut autem cõ¬
scriptio hec rata ⁊ stabilis in euũ per¬
inaneat. eam sigilli nr̃i uissimꝰ in¬
pressione signari. Acta sunt hec a¬

Expanded text:
minime præsumant: sed Monachos Cluniaminime præsumant: sed Monachos Cluniacenses ibi Deo sanctoque Albano famulantes, pro animarum suarum salute sub libero & tranquillo Dei seruitio ab omni contrarietate & perturbatione defendant. Hanc igitur Chartam ob hoc conscripsimus, vt Ecclesiæ Cluniacensi, & Ecclesiæ Basiliensi perpetuo sit in testimonium, ne aliquis sit ausus euertere quod ad cultum diuinum ordinatum est Catholicorum virorum dispositione. Si quis autem, quod absit, spiritu malignitatis inflatus,uniacenses Deo inibi seruientes molestius inquietare, vel omnino perturbare contenderit, odium Dei, & sanctæ Mariæ, cui libens semper deseruio, sanctique Albani Martyris specialis patroni mei, necnon omnium Sanctorum incurrat, & fisco regio C. libras auri persoluat, & conamina illius per Dei potentiam irrito fiant. Vt autem cōscriptio hæc rata & stabilis in æuum permaneat, ea sigilli nostri iussimus impressione signari. Acta sunt hæc a
Abbreviated transcription (Latin):
ne Cluniacensis eccłie alb̃e retinens
familiaritatem ⁊ amiticiam mona¬
steriũ sc̃i Albani insuburbio basiliea¬
sis ciuitatis supͣ ripam rheni consti¬
tutum. cum om̃ib eius app endicus
eidem abbi hugoni om̃ibq eiꝰ succe¬
ssorib regendum ⁊ ordinandũ sub
regulari disciplina sub ieti. hac ui¬
delicet intentione ⁊ conditione. ut
merita ⁊ orõnes uniu̾se cluuiacen¬
sis eccłie michi om̃ib q meis tam
p̃decessorib quã successorib om̃iq
familie bẽ marie opitulentur in sa¬
lutem et̾nam. Notũ sigͥ facere uolui
om̃ib cum fide Ac deuocione religio¬
nem xͥ anam colentib qd̾ hauc sub¬
iectioẽm ⁊ concessionem fecerim cõ¬
silio ⁊ consensu tam cleri qͣm ppłi
nt̃i. precor igͥ ⁊̃ obtentu ꝑfecte¬
caritatis uereq frat̾nitatis ob testor
om̃s successores meos. qͣtinꝰ idem
p̃mium in p̃dc̃i cenobii amplificatiõe
mecũ sꝑare coutendant. nr̃amq con¬
cessionem ⁊ confirmationem euertere

Expanded text:
NE Cluniacensis Ecclesiæ Abbate retinens familiaritatem & amicitiam, Monasterium sancti Albani in suburbio Basiliensis ciuitatis supra ripam Rheni constitutum, cum omnibus eius appendiciis eidem Abbati HVGONI, omnibusque eius successoribus regendum & ordinandū sub regulari disciplina subieci. Hac scilicet intentione & cōditione, vt merita & orationes vniuersæ Cluniacensis Ecclesiæ mihi, omnibusque meis tam prædecessorib. quam successoribus, omnique familiæ beatæ Mariæ opitulentur in salutem æternam. Notum igitur facere volui omnibus cum fide ac deuotione Religionem Christianam colentibus, quod hanc subiectionē & concessionem fecerim consilio & consensu tā cleri quam populi nostri. Precor igitur, & obtentu perfectæ veræque fraternitatis obtestor omnes successores meos, quatinus idem præmiū in prædicti Cœnobij amplificatione mecum sperare contendant, nostramque concessionem & confirmationem euertere