comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
circum spectione ꝓuidendũ. ne aut districtio rigida
aut pietas sit remissa. Nam sicut in libris iam¬
moralib diximꝰ. disciplina uel miscđia multũ
destituit᷑. si una sine altera teneat᷑. sẽd erga sub.¬
iectos suos: in esse rectorib deb& & iuste consulens
miscđia & pie seuiens disciplina: Hinc namq ẽ.
qđ docente ueritate ꝑ samaritani studium. semi¬
uiuus in stabulum ducit᷑. & uinum atq oleum
uulnerib eius adhibet᷑. Vut ꝑ uinũ ecilic& mor¬
deant᷑ uulnera: ꝑ o leum foueantur. Neces se
quippe . ẽ. ut quisquis sanandis uulnerib p̃est.
in uinũ morsum doloris adhibeat : in oleum
molliciem pietatie. Quatinꝰ ꝑuinũ mundent᷑
putrida: ꝑ oleum sananda foueant᷑. Miscenda ergo
.ẽ. lenitas cũ seueritate. Cauendũ ẽ. qđ dã exutroq
temperam̃tũ : ut neq multa asperitate exulcerent᷑
sub diti. neq nimia benignitate soluant᷑. Qđ iuxta

Expanded text:
circumspectione providendum, ne aut districtio rigida, circumspectione providendum, ne aut districtio rigida, aut pietas sit remissa. Nam sicut in libris Moralibus jam diximus , disciplina vel misericordia multum destituitur, si una sine altera teneatur. Sed erga subditos suos inesse rectoribus debet et juste consulens misericordia, et pie saeviens disciplina. Hinc namque est quod docente Veritate , per Samaritani studium semivivus in stabulum ducitur, et vinum atque oleum vulneribus ejus adhibetur ; ut per vinum scilicet mordeantur vulnera, et per oleum foveantur. Necesse quippe est ut is qui sanandis vulneribus praeest, in vino morsum doloris adhibeat, in oleo mollitiem pietatis, quatenus per vinum mundentur putrida, per oleum sananda foveantur. est lenitas cum severitate; faciedum quoddam ex utroque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. Quod juxta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓphetam dicens. Qđ fractum ẽ. non alligastis:
& quod ad iectum non reduxistis. Ab iectus erũ
reducitur : cum quisq inculpa lapsus. ad statũ
iustitiȩ ex pastoralis sollicitudinis uigore reuo.¬
cat᷑. Fracturã uero ligaminib astringit: cũ culpã
disciplinã dẽprimit. ne plaga usq ad in teritum
defluat. si hanc districtionis seueritas non coartat.
Sed sȩpe deterius frangit᷑: cũ fractur& in caute con¬
ligat᷑ Ita ut grauius scis surã senciant: si hanc im.¬
moderatius ligam̃ta constringant. Vnde necesse
ẽ. ut cum peccati uulnꝰ in subditis corrigendo cons-¬
tringit᷑: magna se sollicitudine etiam districtio ipsa
moderet᷑. Quatinus sic iura disciplinȩ contra delinꝗtes
exerceant: ut pietatis uiscera non amittant. Curan.¬
dum quippe. ẽ: ut rectorem subditis. & matrem pietas.
& patrem exibeat disciplina. Atq inter hȩc sollicita

Expanded text:
per prophetam, dicens: Quod fractum est non alligastis, per prophetam, dicens: Quod fractum est non alligastis, et quod abjectum est non reduxistis . Abjectus enim reducitur cum quisque in culpa lapsus, ad statum justitiae ex pastoralis sollicitudinis vigore revocatur. Fracturam vero ligamen astringit, cum culpam disciplina deprimit, ne plaga usque ad interitum defluat, si hanc districtionis severitas non coarctat. Sed saepe deterius frangitur, cum fractura incaute colligatur, ita ut gravius scissuram sentiat, si hanc immoderatius ligamenta constringant. Unde necesse est ut cum peccati vulnus in subditis corrigendo restringitur, magna se sollicitudine etiam districtio ipsa moderetur, quatenus sic jura disciplinae contra delinquentes exerceat, ut pietatis viscera non amittat. Curandam quippe est ut rectorem subditis et matrem pietas, et patrem exhibeat disciplina. Atque inter haec sollicita
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit int̾ uos maior fieri: sit ur̃ minister & qui
uoluerit inter uos primꝰ. eẽ: enit ur̃ seruus. Sicut
filius hominis non uenit ministrari: sed ministrare
Hinc ẽ. qđ seruum ex suscepto regimine elatum: quȩ post
supplicia maneant indicat dicens. Quod si dixerit
malus ille seruus in corde suo. moram facit dñs meus
uenire : & cȩꝑit ꝑ cutere conseruos suos. m anduc&
autem & bibat cum ebriis. ueni& dñs serui illius
in die qua non sperat. & hora qua ignorat. & diuid&
eum partemq eius pon& cum r̃pocritis. In ter
ypoentas enim iuire deputat᷑ : qui ex simulatione
disciplinȩ ministerium regiminis uertit in usũ
dominationis. & tam̃ non nũquã grauius delin.¬
quit᷑ si int̾ ꝑ uersos plus equalitas quã disciplina
custodit᷑. Quia enim falsa pietate superatꝰ ferire
helr delinquentes fili os noluit: apud districtũ
uidicem sem & ipsum cumfiliis crudeli dam pnatione
filios tuos plusquam me. Hinc pastores increpat

Expanded text:
ui voluerit inter vos primus esse, erit vester servus: sicut Filius hominis non venit ministrati, sed ministrare . Hinc est quod servum ex suscepto regimine elatum, quae post supplicia maneant, indicat, dicens: Quod si dixerit mallus ille servus in corde suo: Moram facit Dominus meus venire, et coeperit percutere conservosnus servi illius, in die qua non sperat, et hora qua ignorat, et dividet eum, partemque ejus ponet cum hypocritis . Inter hypocritas enim jure deputatur, qui ex simulatione disciplinae ministerium regiminis vertit in usum dominationis; et tamen nonnunquam gravius delinquitur si inter perversos plus aequalitas quam disciplina custoditur. Quia enim falsa pietate superatus ferire Heli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione filios tuos magis quam me . Hinc pastores increpat
Abbreviated transcription (Latin):
& parcere sibi sentiunt. & tam̃ responsorũ ratione in
in timis sub tranquillitate tangunt᷑ : ab eo qđ se erexerañ
statim cadunt. Qui ergo ad feruoris sui impetũ sub
lenitatis ꝑcussione resiliunt : quasi sine ferro mori.¬
unitur
lit̃ ammonendis humiles: atq alit̃ elati. Illis insi¬
nuandũ . ẽ. qͣm sit uera excellentia quã sperando
tenent : istis uero intimandũ .ẽ. quã sit nulla tẽporalis
gła quã amplectentes non tenent. Audiant humiles
quã sint ȩt̃na quȩ appetunt. quã transitoria quȩ
contẽpnunt. Audiant elati . quã sint transitoria
quȩ ambiunt: quã ȩt̃na quã ȩt̃na quȩ perdunt.
Audiant humiles ex magistra uoce ueritatis . om̃is

Expanded text:
et parci sibi sent unt, et tunc responsorum ratione in et parci sibi sent unt, et tunc responsorum ratione in intimis, sub tranquillitate tanguntur, ab eo quo se erexerant, statim cadunt. Qui ergo a fervoris sui impetu, sub lenitatis percussione resiliunt, quasi sine ferro, moriunturliter admonendi sunt humiles, atque aliter elati. Illis insinuandum est quam sit vera excellentia quam sperando tenent; istis vero intimandum est quam sit nulla temporalis gloria, quam et amplectentes non tenent. Audiant humiles quam sint aeterna quae appetunt, quam transitoria quae contemnunt; audiant elati quam sint transitoria quae ambiunt, quam aeterna quae perdunt. Audiant humiles ex magistra voce Veritatis: Omnis q
Abbreviated transcription (Latin):
abner qui sermone nr̃o patris lucerna dr̃ fugit:
quia doctorũ lingua quȩ suꝑnũ dĩ lum̃ indicat.
cũ ꝑ abruptũ furorem. m̃tẽ cuiuspiam ferire cons.¬
picit cumq contra irascentẽ dissimulat uerborũ
iacula reddere: quasi ꝑsequentẽ non uult ferire
Sed cũ iracundi nulla consideratione se medicant.¬
& quasi asael ꝑseqͥ in sanire ñ ces sant. necesse est
ut hi qͥ furentẽ reprimere conant᷑. nequaquã se in
furore erigant. sed quicquid . ẽ. tranquillitatis
ostendant. Quȩdã uero subtilit̃ ꝓferant: in quib
ex oblico furentis animũ pungant. Unde & ab-¬
ner cũ contra ꝑsequentẽ substitit: non eũ recta
sed auersa hasta trans forauit. Ex mucrone qͥp.
pe ꝑcutere . ẽ: impetu aꝑtȩ in crepationis obuiare
Auersa uero hasta ꝑsequentẽ ferire. ẽ: surentẽ tranqͥlle
ex quibusdã tangere. & quasi parcendo superare.
Asael autẽ ꝓtinꝰ occumbit: quia cõmote mentes dũ

Expanded text:
Abner, qui sermone nostro patris lucerna dicitur, fugit, Abner, qui sermone nostro patris lucerna dicitur, fugit, quia doctorum lingua, quae supernum Dei lumen indicat, cum per abrupta furoris mentem cujuspiam ferri conspicit, cumque contra irascentem dissimulat verborum jacula reddere, quasi persequentem non vult ferire, sed cum iracundi nulla consideratione se mitigant, et quasi Asael persequi et insanire non cessant, necesse est ut hi qui furentes reprimere conantur nequaquam se in furore erigant, sed quidquid est tranquillitatis ostendant, quaedam vero subtiliter proferant, in quibus ex obliquo furentis animum pungant. Unde et Abner cum contra persequentem subsistit, non eum recta, sed aversa hasta transforavit. Ex mucrone quippe percutere, est impetu apertae increpationis obviare: aversa vero hasta persequentem ferire, est ex quibusdam angere, et quasi parcendo superare. Asael autem protinus occumbit, quia commotae mentes, dum
Abbreviated transcription (Latin):
tos erubescunt. Mente autẽ furore ebrii: omẽ
culpã suã ab igail laud abilit̾ tacuit: quã digesto
uino laudabilit᷑ dix̃. Id circo enĩ malũ qđ fecerat
cognoscere potuit: qͥa hoc ebrius ñ auduit. Cũ
uero ita iracundi alios impediunt. ut declinare
omino ñ possint : non aꝑta ex ꝓbratione : sed sub quedã
s̃ cautela reuerentiȩ parcendo feriendi. Quod me¬
lius ostendimꝰ: si abner factũ ad mediũ deducamꝰ
Hunc quippe cũ asael uim in caute p̃cipitationis im¬
pedim&: scriptũ. ẽ. Locutꝰ. ẽ. abner: cũ asael dicens
Recede nolime sequi: ne compellar confodere te
in t̾ram. Qui audire contẽp sit: & noluit declinare
Percussit eũ ergo abner auersa hasta in inguine. &
trans fudit eum & mortuus. ẽ. Cuius enĩ asael trͥpum
tenuit. nisi eoꝵ quos uehem̃ter arripiens furor in p̃.¬
ceps ducit : qͥ in eodem furoris impetu. tanto caute
declinandi s̃ : quanto & in sane rapiunt᷑. Unde &

Expanded text:
tos erubescunt. Menti autem furore ebriae, omnetos erubescunt. Menti autem furore ebriae, omneculpam 58 suam Abigail laudabiliter tacuit, quam digesto vino laudabiliter dixit . Idcirco enim malum quod fecerat, cognoscere potuit, quia hoc ebrius non audivit. Cum vero ita iracundi alios impetunt, ut declinari omnino non possint, non aperta exprobratione, sed sub quadam sunt cautela reverentiae parcendo feriendi. Quod melius ostendimus, si Abner factum ad medium deducamus. Hunc quippe cum Asael vi incautae praecipitationis impeteret, scriptum est: Locutus est Abner ad Asael, dicens: Recede, noli me persequi, ne compellar confodere te in terram. Qui audire contempsit, et noluit decPercussit ergo eum Abner aversa hasta in inguine, et transfodit eum, et mortuus est. « Cujus Asael typum tenuit, nisi eorum quos vehementer arripiens furor in praeceps ducit? qui in eodem furoris impetu tanto caute declinandi sunt, quanto et insane rapiuntur. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
nititur: hunc freno moderat᷑. Magnus qͥppe suscep¬
tȩ eccłae colonus. alios palmites ut crescere de.¬
beant rigat. non nullos cũ plus iusto crescere conspi.¬
mittant: Sed longe alia. ẽ. ira quȩ sub emulationis
specie subripit: alia quȩ ꝑturbatũ cor & sine iusti.¬
tiȩ p̃textu confundit. Illa erũ in hoc qđ deb& ordi¬
nate extendit᷑: hec autẽ semꝑ in his quȩ ñ deb& in¬
flammat᷑. Sciendũ quippe. ẽ. qͥa hoc ab inpacien¬
tib iracundi differ̃: qđ illi ab aliis in latatoleraN.
isti autẽ Etiam quȩ tolerent᷑ in portant. Nam
iracundi sȩpe etiam se declinantes in secunt᷑: rixȩ
occasionẽ cõmouent. labore contentionis gaudent.
Quos tam̃ melius corrigimꝰ: si in ipsa irȩ suȩ cõmotionie
declinamꝰ. Perturbati qͥppe qͥd audiant igno¬
rant : sed ad se reducti. tanto libentius ex ortatio¬
nis uerba recipiunt: quanto se tranquillius tolera.¬

Expanded text:
nititur, hunc freno moderatur. Magnus quippe suscepnititur, hunc freno moderatur. Magnus quippe susceptae Ecclesiae colonus, alios palmites ut crescere debeant rigat; alios cum plus justo crescere conspimittant. Sed longe alia est ira quae sub aemulationis specie subripit, alia quae turbatum cor et sine justitiae praetextu confundit. Illa enim in hoc quod debet inordinate extenditur, haec autem semper in his quae non debet inflammatur. Sciendum quippe est quia in hoc ab impatientibus iracundi differunt, quod illi ab aliis illata non tolerant, isti autem etiam quae tolerentur important. Nam iracundi saepe etiam se declinantes insequuntur, rixae occasionem commovent, labore contentionis gaudent; quos tamen melius corrigimus, si in ipsa irae suae commotione declinamus. Perturbati quippe quid audiant ignorant, sed ad se reducti tanto liberius exhortationis verba recipiunt, quanto se tranquillius tolera
Abbreviated transcription (Latin):
scõ sp̃ũ plenus. ẽ: qui aut intranquillitate mansu-¬
etudinis feruorem deserit: aut rursum in ȩmula.¬
tionis ardore. uirtutẽ mansue tudinis amittit.
Qđ fortasse melius ostendimꝰ : si in medio paulima¬
gisterium ꝓferamus. qui duob discipulis & non
diuersa caritate p̃ditis. diuersa tam̃ ad uitoria
p̃dicationis impendit. Timotheũ tam̃ ammonens.
ait. Argue. obsecra. increpa. in om̃i pacientia
& doctrina: Titum quoq ammon& dicens. Hȩc
loquerȩ: & exortare. & argue cũ om̃i imperio.
uid .ẽ. qđ doctrinã suã tanta arte dispensat. ut
in exibenda hac alteri imperium. atq alter paci¬
entiam ꝓponat: nisi qđ mansuetioris sp̃s titum
& paululũ feruentioris uidit. eẽ . timotheum
I llũ ꝑ emulationis studium inflammat: hunc ꝑ¬
ħlenitatẽ pacientiȩ temperat. Illi qđ de .ẽ. iungit :
huic qđ super. ẽ. sub trahit. Illũ stimulo impellere

Expanded text:
sancto Spiritu plenus est, qui aut in tranquillitate mansusancto Spiritu plenus est, qui aut in tranquillitate mansuetudinis fervorem aemulationis deserit, aut rursum in aemulationis ardore virtutem mansuetudinis amittit. Quod fortasse melius ostendimus, si in medium Pauli magisterium proferamus, qui duobus discipulis et non diversa charitate praeditis, diversa tamen adjutoria praedicationis impendit. Timotheum namque admonens, ait: Argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . Titum quoque admonet dicens: Haec loquere, et exhortare, et argue cum omni imperio . Quid est quod doctrinam suam tanta arte dispensat, ut in exhibenda hac, alteri imperium, atque alteri patientiam proponat, nisi quod mansuetioris spiritus Titum, et paulo ferventioris vidit esse Timotheum? Illum per aemulationis studium inflammat, hunc lenitatem patientiae temperat. Illi quod deest jungit, huic quod super est subtrahit. Illum stimulo impellere
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑. Non nũ quã uero qđ ẽ. grauius : ire suȩ
stimulũ. iusticiȩ zelũ putant. Et cũ uitium
uirtꝰ creditur : sine metu culpa cubulat᷑.
Sȩpe ergo man sueti. dissolutionis torpescunt
tedio : sepe iracundi rectitudinis fallunt᷑
zelo. Illoꝵ itaq nirtuti uirtuti uitiũ laten¬
ter ad iungitur: his aut̃ uitiũ quasi feruens
uirtus uidet᷑. Am monendis̃ igit᷑ illi ut fugiant
qđ iuxta ipsos ẽ : isti qđ .ẽ. in ipsis ad tendant: Illi
qđ non habent discernant: isti qđ habent amplecs¬
tant᷑ M ansueti ꝑ sollicitudinẽ torporem dampnent:
iracundi ꝑ turbationẽ. Am monendis mansueti.
ut habere etiam stimulationẽ iustitiȩ studeant. Am.¬
monendis iracundi: ut emulationẽ quã se habere
estimant : mansuetudinẽ sub iungant. Id circo nãq¬
lic& om̃s quos impl&. & columbȩ simplicitatẽ man¬
suetos. & igne zeli ardentes ex ib&. Nequaquã gͦ

Expanded text:
irati. Nunnunquam vero, quod est gravius, irae suae irati. Nunnunquam vero, quod est gravius, irae suae stimulum justitiae zelum putant. Et cum vitium virtus creditur, sine metu culpa cumulatur. Saepe ergo mansueti dissolutionis torpescunt taedio; saepe iracundi rectitudinis falluntur zelo. Illorum itaque virtuti vitium latenter adjungitur; his autem suum vitium quasi virtus ervens videtur. Admonendi sunt igitur illi ut fugiant quod juxta ipsos est, isti quod in ipsis est attendant; illi quod non habent discernant, isti quod habent. Amplectantur mansueti sollicitudinem, damnent iracundi perturbationem. Admonendi sunt mansueti, ut habere etiam aemulationem justitiae studeant; admonendi sunt iracundi, ut aemulationi quam se habere existimant, mansuetudinem subjungant. Idcirco namqlicet omnes quos implet, et columbae simplicitate mansuetos, et igne zeli ardentes exhibet. Nequaquam ergo
Abbreviated transcription (Latin):
& rarsum. Palpebrȩ tuȩ p̃cedant gressus tuos
Palpebrȩ quippe gressus p̃cedunt: cũ oꝑationẽ
nr̃am consilia recta p̃ueniunt Qui enĩ neglegit
considerando p̃uidere qđ facit : gressus tendit.
oculos claudit. Pergendo it̃ conficit: sed p̃uiden.¬
do sibim& ipsi ñ ante cedit. Atq idcirco citius cor¬
ruit : quia quo pedem operis ponere debeat : ꝑ
pal pebrã consilii non adtendit.
Nonnũ quã nãq mansueti cũ p̃sunt: uicinũ
& qua si iurxta positum torporem de si diȩ pa.¬
tiunt᷑ : & plerũq nimia resolutione lenitatis .
ultra quã neces se. ẽ. uigorem districtionis emol¬
liunt At contra iracundi cũ regiminũ loca ꝑ¬
cipiunt : quo impellente ira in m̃tis uesaniam
de uoluuntur. eo etiam sub ditoꝵ uitã dissipa¬
tã. quietis tranqͥllitatẽ confundunt. Quos cũ
furor agit in preceps ignorant quicquid irati
facunt. ignorant qͥd asem& ipsis irati pati

Expanded text:
Et rursum: Palbebrae tuae precedant gressus tuos Et rursum: Palbebrae tuae precedant gressus tuos . Palpebrae quippe gressus praecedunt, cum operationem nostram consilia recta praeveniunt. Qui enim negligit considerando praevidere quod facit, gressus tendit, oculos claudit, pergendo iter conficit, sed praevidendo sibimetipsi non antecedit, atque idcirco citius corruit, quia quo pedem operis ponere debeat, per palpebram consilii non attendit. Nunnunquam enim mansueti cum praesunt, vicinum et quasi juxta positum torporem desidiae patiuntur. Et plerumque nimia resolutione lenitatis, ultra quam necesse est vigorem districtionis emolliunt. At contra iracundi cum regiminum loca percipiunt, quo impellente ira in mentis vaesaniam 57 devolvuntur, eo etiam subditorum vitam dissipata quietis tranquillitate confundunt. Quos cum furor agit in praeceps, ignorant quidquid irati faciunt, ignorant quidquid a semetipsis patiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ dicit᷑. Qui obseruat uentũ non seminat : & qui
considerant nubes numquã metunt. Quid enĩ ꝑ
uentũ nisi malignorũ spũ um temptatio expri.¬
mit᷑  & quid ꝑ nubes quȩ mouentur a uento.
nisi aduersitas prauoꝵ om̃ium designat᷑  a
uentis uidelic& impellunt᷑ nubes: quia in mun-¬
doꝵ spũ um a fflatũ praui excitant᷑ homines.
Qui ergo obseruat uentũ non seminat : & qui con-¬
siderat nubes numquã met&. Quia quisquis tẽp¬
tationẽ malignorum spũum. quisquis ꝑ secutio¬
nẽ prauorũ hominũ metuit. neq nunc granaboni
operis seminat: neq tunc mani pulos scȩ̃ retri.¬
I sȩpe in malis currunt. dũ bona minime discer¬
nunt : quia hȩc nequaquã quando agant in¬
spiciunt. Sed plerumq acta quia ita nonde.¬
buerint agere cognoscunt. Quib. sub audi¬
toris specie. recte apud sa lomonẽ dr̃. Fili
sine consilio nihil facies: & post factũ ñ pęnitebis:

Expanded text:
rursum dicitur: Qui observat ventum, non seminat; et qui rursum dicitur: Qui observat ventum, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metit . Quid enim per ventum, nisi malignorum spirituum tentatio exprimitur? Et quid per nubes quae moventur a vento, nisi adversitates pravorum hominum designantur? A ventis videlicet impelluntur nubes, quia immundorum spirituum afflatu pravi excitantur homines. Qui ergo observat ventum, non seminat; et qui considerat nubes, nunquam metit; quia quisquis tentationem malignorum spirituum, quisquis persecutionem pravorum hominum metuit, neque nunc grana boni operis seminat, neque tunc manipulos sanctae retritunt, et saepe in malis corruunt, dum bona minime discernunt. Qui nequaquam quae quando agant inspiciunt, sed plerumque acta quia ita non debuerunt agere cognoscunt. Quibus sub auditoris specie recte apud Salomonem dicitur: Fili, sine consilio nihil facias, et post factum non poenitebis .
Abbreviated transcription (Latin):
re dissimulat: eo se esuriens ꝑ uoluptatũ desi deria
spargit. Hinc ab eodem rursum salomone scribit᷑
Indesideriis. ẽ. om̃is ociosus. Hinc ipsa ueritate p̃¬
dicante. uno quidem ex eunte spũ immunda domꝰ
dr̃: sed multiplicius redeunte dũ uacat occupat᷑
Plerumq piger dũ necessaria agere neglegit.
quȩdã sibi difficilia opponit: quȩdã uero in caute
formidat. & dũ quasi inuenit qđ uelut iuste me¬¬
tuat: ostendit qđ in ocio quasi non in iuste tor-¬
dum desidiae corporali constrictus. agere quȩ deb& bona
dissimulat. ꝓpt̃ frigus piger non arat :
dum parua ex aduerso mala metuit. & operari maxi.¬
ma p̃ter mittit. Bene autẽ dr̃. Mendicabit ęstate :¬
& non dabit᷑ ei. Qui enĩ nunc in bonis operib non
ex sudat : cũ sol uidicii feruentior apparuerit. qͥa
frustra regni: ad itũ postulat. nil accipi ens. esta¬
te m̃dicat. Bene hinc per eundem rursum salomo.

Expanded text:
re dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria re dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria spargat. Hinc ab eodem rursus Salomone scribitur: In desideriis est omnis otiosus . Hinc ipsa Veritate praedicante , uno quidem exeunte spiritu munda domus dicitur, sed multiplicius redeunte dum vacat occupatur. Plerumque piger dum necessaria agere negligit, quaedam sibi difficilia opponit, quaedam vero incaute formidat; et dum quasi invenit quod velut juste metuat, ostendit quod in otio quasi non injuste tordum desidiae torpore constrictus, agere quae debet bona dissimulat. Propter frigus piger non arat, dum parva ex adverso mala metuit, et operari maxima praetermittit. Bene autem dicitur: Mendicabit aestate, et non dabitur ei. Qui enim nunc in bonis operibus non exsudat, cum sol judicii ferventior apparuerit, quia frustra regni aditum postulat, nil accipiens aestate mendicat. Bene huic per eumdem Salomonem
Abbreviated transcription (Latin):
illi nãq suadendis ne agenda bona dũ differ̃
amittant: isti uero ã monendis nedũ bonoꝵ tẽpꝰ
in caute festinando p̃ueniunt. eorũ merita im¬
mutent: Pigris itaq intimandũ. ẽ: qm̃ sepe dũ
oportune agere quȩ possumꝰ nolumꝰ: paulo post cũ
uolamus ñ ualemꝰ Ipsa quippe m̃tis desidia. dũ in cori.¬
gruo feruore non accendit᷑: abonoꝵ desidemo fun¬
ditꝰ conualescente forius simo torpore mactatur:
Ynde aꝑte ꝑ salomonẽ dr̃. Pigredo. inmitait soporem
Piger enĩ recte sentiendo quasi uigilat: quã uis nil
operando torpescat. Sed pigredo soporem inmit.¬
tere dr̃: quia paulisꝑ etiam recte sentiendi uigilan-
Nam quose ad superiora stringendo ñ dirigit: negle¬
tã se inferius ꝑ desideria ex pandit. & dũ studioꝵꝵ
sublimiũ uigore non constringit᷑ : cupiditatis in¬
fimȩ fame sauciatur. Ut quose ꝑ disciplinã liga.¬

Expanded text:
Illi namque suadendi sunt, ne agenda bona, dum differunt, Illi namque suadendi sunt, ne agenda bona, dum differunt, amittant; isti vero admonendi sunt, ne dum bonorum tempus incaute festinando praeveniunt, eorum merita immutent. Pigris itaque intimandum est quod saepe dum opportune agere quae possumus nolumus, paulo post cum volumus non valemus. Ipsa quippe mentis desidia dum congruo fervore non accenditur, a bonorum desiderio funditus, convalescente furtim torpore mactatur. Unde aperte per Salomonem dicitur: Pigredo immittit soporem . Piger enim recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nil operando torpescat; sed pigredo soporem immittere dicitur, quia paulisper etiam recte sentiendi vigilantia se ad superiora stringendo non dirigit, neglectam se inferius per desideria expandit; et dum studiorum sublimium vigore non constringitur, cupiditatis infimae fame sauciatur; ut quo se per disciplinam 56 liga
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc salomon iterũ dicit. In multiloquio pecca
tũ non deerit. Hinc esaias ait. Cultus iustitiȩ:
silentium. uidelic& indicans quia m̃tis iustitia
desolatur. quando ab immoderata locutione non
parcit᷑. Hinc iacob. dicit. Siquis putat se re-¬
ligiosum . eẽ. ñ refrenans linguã suã sed seducers
cor suum : huius uana. ẽ. religio. Hinc rursus ait
Sit autẽ om̃is hamo uelox ad audiendũ: tardus
linguȩ uim definiens: ad iungit. In quietũ malũ:
plena ueneno mortifero. Hinc ꝑsem& ip̃sam
ueritas am mon& dicens. Omẽ uerbũ ociosum
qđ locuti fuerint homines: rationẽ reddent de
eo in die iudicii: Ociosum qͥppe uerbũ. ẽ: qđ aut
ratione iustȩ neces sitatis: aut intentione piȩ
utilitatis car&. Si ergo ratio de ocioso sermone
exigit᷑ : pensemꝰ quȩ pęna in multiloquio ma-¬
neat. in quo etiam ꝑ noxia uerba peccatur.
lit̃ ammonendis pigri. atq alit̾ p̃cipites.

Expanded text:
m . Hinc quoque Salomon iterum dicit: In multiloquio non m . Hinc quoque Salomon iterum dicit: In multiloquio non deerit peccatum . Hinc Isaias ait: Cultus justitiae silentium , videlicet indicans quia mentis justitia desolatur quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus ait: Si quis putat se religiosum esse non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rursum ait: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus linguae vim definiens, adjungit: Inquietum malum, plena veneno mortifero . Hinc per semetipsam nos Veritas admonet, dicens: Omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddOtiosum quippe verbum est, quod aut ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensemus quae poena multiloquio maneat, in quo etiam per noxia verba peccatur.liter admonendi sunt pigri, atque aliter praecipites.
Abbreviated transcription (Latin):
rũq autẽ quia ꝑ quosdam gradus desidiosa mens
in lapsum casus impellit᷑: dum ociosa uerba cauere
neglegimus. ad noxia ꝑuenimꝰ. Ut prius loqui ali¬
ena libeat: post modũ de tractionib. eoꝵ uitam
de quib. loquit᷑ mordeat. ad extremũ uero usq ad
a ꝑtas linguȩ contumelias erumpat. Hinc
seminant᷑ stimuli. oriunt᷑ rixȩ. accenduntur
faces odiorũ. pax extinguit᷑ cordium. Unde
bene ꝑ salomonẽ dr̃. Quidimit tit aquã: caput
.ẽ. uirgiorũ. Aquã qͥppe dimit tere. ẽ: linguã
influxu eloquii relaxari . Quo contra in bona
etiam parte iterũ dr̃. & qua ꝓfunda: uerba
ex ore uiri. Qui gͦ dimittit aquã caput. ẽ. iur¬
giorũ : qͥa qui linguã non refrenat. concordiã
dissipat. Unde ediuerso scriptũ. ẽ. Qui in-¬
ponit stulto silentium: iram mitigat
Quida utẽ multiloquio quisq. seruiens. rectitudinẽ
iustitiȩ tenere nequaquã possit: testat᷑ ꝓphe-

Expanded text:
rumque autem quia per quosdam gradus desidiosa mens rumque autem quia per quosdam gradus desidiosa mens in lapsum casus impellitur, dum 55 otiosa cavere verba negligimus, ad noxia pervenimus; ut prius loqui aliena libeat, postmodum detractionibus eorum vitam de quibus loquitur mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erumpat. Hine seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra in bona etiam parte iterum dicitur: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat . Quod autem multiloquio quisque serviens, rectitudinem justitiae tenere nequaquam possit, testatur Propheta
Abbreviated transcription (Latin):
labunt᷑. Humana & enim mens aquȩ more. & cir¬
cũ clausa ad suꝑiora colligit᷑. quia illud repetit
unde & descendit. & relaxata deperit : quia semꝑ
infima in utilit̃ spargit. Quot enĩ suꝑuacuis uer¬
bis silentii sui censura dissi pat᷑: quasi tot riuis
extra se ducit᷑. Vnde & redire in terius ad sui
cognitionẽ non suf ficit : quia ꝑ multiloquium
sparsa. a secreto sui intimȩ considerationis ex¬
cludit: Totã uero se insidiantis hostis uulnerib
detegit: quia nullius se munitione custodiȩ circũ.¬
cludit. Unde scriptum . ẽ. Sicut turris patens &
absq muroꝵ ambitu : itauir qͥ ñ potest in loquen.¬
do cohibere sp̃m suum. Quia erum murũ silentu
non hab&: pat& inimici iaculis ciuitas mentis.
& cum se ꝑ uerba extrasem & ipsam eicit: aꝑtam se
ad uer sariis ostendit. Quã tanto ille sine la¬
bore superat : quanto & ipsa quȩ uincitur
contra sem & ipsam ꝑ multiloquiũ pugnat. Ple.¬

Expanded text:
labuntur. Humana etenim mens aquae more cirlabuntur. Humana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium sparsa, a secreto se intimae considerationis excludit. Totam vero se insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Quia enim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis; et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit. Quam tanto ille sine labore superat, quanto et ipsa quae vincitur, contra semetipsam per multiloquium pugnat. Ple
Abbreviated transcription (Latin):
conspectis uulnerib usũ medicaminis subtrahunt.
& eo mortis auctores fiuint : quo uerius qđ poteraN
curare noluerunT. Lingua itaq discrete frenan¬
da.ẽ: non in solubilit̃ obliganda. Scriptũ namq
ẽ Sapiens tacebit usq ad tẽpus. Ut nimirum cũ
oportunũ considerat. post posita censura silentii.
uicis situdine pensanda s̃ tempora. ne aut cũ res¬
tringere linguã debeat. ꝑuerlain utilit̃ defluat:
A t cũ loqͥ utilit̾ potest: sem& ipsam pigre restringat
Qđ bene psalmista considerans ait. Eone dñe cus.¬
todiam ori meo: & ostium circũstantiȩ labiis meis
Non enĩ poni orisuo. panetẽ sed ostium petiit: qđ
uidelic& aperit᷑ & claudit᷑. Unde & nobis caute
dicendũ. ẽ quatinꝰ os dicentis. & congruo tempore
uox aperiat : & rursum congruo taciturnitas lau.¬
dat. At contra ammonendis multilo quio ua-¬
cantes: ut uigilant̃ aspiciant. a quanto rectitu.¬
dinis statu depereunt. dũ ꝑ multiplicia uerba di-¬

Expanded text:
ulneribus usum medicaminis subtrahunt, et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant curare noluerunt. Lingua itaque discrete frenanda est, non insolubiliter obliganda. Scriptum namque est: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura svicissitudine pensanda sunttringi lingua debet, per verba inutiliter defluat, aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringatQuod bene Psalmista considerans, dicit: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Non enim poni ori suo parietem, sed ostium petit, quod videlicet aperitur et clauditur. Unde et nobis caute discendum est, quatenus os discretum et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo taciturnitas claudat. At contra abmonendi sunt multiloquio vacantes, ut vigilanter aspiciant a quanto rectitudinis statu depereunt, dum per multiplicia verba di
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ sint habenda docuit: quȩ posita in sinistram
memorauit. Hinc psalmista ait. Saluũ me fac
dex tera tua. neq ait . m anu: sed dextera. Ut
uidelic& cũ dexterã dicer&. quia ȩt̃nam salutẽ
querer& indicar&. Hincrursum scriptum. ẽ

Expanded text:
liter sint habenda docuit, quae posita in sinistra liter sint habenda docuit, quae posita in sinistra memoravit. Hinc Psalmista ait: Salvum me fac dextera tua . Neque enim ait manu, sed dextera, ut videlicet, cum dexteram diceret, quod aeternam salutem quaereret indicaret. Hinc rursum scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
qđ toto corde & ex animo gaudeant. districtare-¬
pherisione feriant᷑. Hinc salomon ait. a uersio
par uuloꝵ int̾fici& eos & ꝓsperitas stultoꝵ ꝑd&
illos. Hinc paulus ammon& dicens. Qui emunt:
tunt exterius seruiant: qͥtinꝰ a suꝑnȩ delecta.¬
tionis studio animũ ñ inflectant. Nec luctũ nob̃
in t̾nȩ peregrinationis tẽperent: ea quȩ in ex iliũ
positis subsidium p̃bent . & quasi felices nos intran.¬
sitorio gaudeamꝰ : qui ab ȩt̃nis nos interim miseros
cernimus. Hinc namq ẽ: qđ electoꝵ uoce dicit
eccła. Leua eius sub capite meo: & dextera illius
amplexabit᷑ me. Sinistram dĩ. ꝓsperitatẽ uidelic&¬
summi amoris p̃mit. Dextera uero dĩ intentionis
summã amplectit᷑: qͥ sũb ȩt̾na eis beatitudine.
tota deuotione continet᷑. Hincrursum ꝑ salomonẽ
dr̃. Longitudo dierũ indextera eius: insinistra
uero illius diuitiȩ & gła. diuitiȩ itaq & gła qua.¬

Expanded text:
quod toto corde et ex animo gaudeant, districta requod toto corde et ex animo gaudeant, districta reprehensione feriantur. Hinc Salomon ait: Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos . Hinc Paulus admonet dicens: Qui emunt, tunt, exterius serviant, quatenus a supernae delectationis studio animum non inflectant, ne luctum nobis internae peregrinationis temperent eaque in exsilio positis subsidium praebent; et quasi felices in transitoriis nos gaudeamus, qui ab aeternis nos interim miseros cernimus. Hinc namque est quod electorum voce dicit Ecclesia: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Sinistram Dei, prosperitatem videlicsummi amoris premit. Dextera vero Dei eam amplectitur, quia sub aeterna ejus beatitudine tota devotione continetur. Hinc per Salomonem dicitur: Longitudo dierum in dextera ejus, in sinistra vero illius divitiae et gloria . Divitiae itaque et gloria qua
Abbreviated transcription (Latin):
Ammonendi namq s̃ qui in hoc qđ temporalit̃ ap¬
petunt ꝓsꝑ ant᷑ : necũ cuncta ad uotũ suppetun
dantẽ quȩrere nego gant. Sed in his quȩdant᷑
animũ ñ figant. Nẽ pere grinationẽ ꝓ patria di¬
ligant. ne subsidia itineris in obstacula ꝑuenti.¬
onis uertant. nec noctur no delectantes lunae
monendis itaq s̃: utqueq in hoc mundo consecun¬
t᷑. calamitatis solatia. ñ argenti p̃mia retributi¬
onẽ credant. sed contra fauores mundi m̃tẽ erigans.
ne eis ex tota cordis dilectione succũbant. Iuis
qͥs ꝓsperitatẽ qua utit᷑. apud uidiciũ cordis. me¬
lioris uitȩ amore ñ reprimit: fauorem uitȩ tran¬
seuntis. in mortis ꝑpetuȩ occa sionẽ uertit.
ritatẽ reliquerant. in huiꝰ mundi succes sib lȩtan¬
tes. in crepant᷑ : cũ dr̃. Deder̃ t̾ram meã sibi in
hereditatẽ : cũ gaudio & toto corde & ex animo
Qu ib. uerbis ꝑ pendit᷑: qđ ñ solũ quia gaudeant. sed

Expanded text:
qui in hoc quod temporaliter appetunt prosperantur, ne cum cuncta ad votum suppetunt, dantem quaerere negligant; sed in his quae dantur animum figant; ne peregrinationem pro patria diligant, ne subsidia itineris in obstacula perventionis vertant, ne nocturno lunae monendi itaque sunt ut quaeque in hoc mundo consequuntur, calamitatis solatia, non autem praemia retributionis credant; sed contra favores mundi mentem erigant, ne in eis ex tota cordis delectatione succumbant. Quisquis enim prosperitatem qua utitur, apud judicium cordis, melioris vitae amore non reprimit, favorem vitae transeuntis in mortis perpetuae occasionem vertit. ritati suae reliquerunt, in hujus mundi successibus laetantes increpantur cum dicitur: Dederunt terram meam sibi in haereditatem cum gaudio, et toto corde, et ex animo . Quibus verbis perpenditur, quod non solum quia gaudeant, sed
Abbreviated transcription (Latin):
loquere in causa tua uix semel. & si int̾rogatꝰ fueris.
habeat in itiũ responsio tua:. Hinc . ẽ. qđ idem re-¬
demptor nr̃ cũ in cęlis sit conditor. & ostensionis
suȩ potentiȩ semꝑ doctor angłorũ: ante tricinale
tẽpus in t̾ra magister fieri noluit hominũ. ut
uidelic& p̃cipitationi uĩ saluberrimȩ timoris in¬
funder&. Cũ ipse etiam qͥ labi ñ poss&. ꝑfectȩ uitȩ
grãm ñ nisi ꝑfecta etate p̃dicar& Seriptã qͥppe¬

Expanded text:
loquere in causa tua vix; et si bis interrogatus fueris, loquere in causa tua vix; et si bis interrogatus fueris, habeat initium responsio tua . Hinc est quod idem Redempter noster, cum in csuae potentia semper doctor angelorum, ante tricennale tempus in terra magister fieri noluit hominum, ut videlicet praecipitatis jugum saluberrimi timoris infunderet, cum ipse etiam qui labi non posset, perfectae vitae gratiam nonnisi perfecta aetate praedicaret. Script
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ñ ualent : ꝑ dant etiam qđ implere quandoq
tẽpestiue potuis sent. Atq scientiã quã in con¬
grue conant᷑ ostendere : iusti ostendunt᷑ amasse.
mmonendis : ut considerent qđ pulli auium
si ante pennarũ ꝑ fectionẽ uolare appetunt:
unde ire in alta cupiunt. inima merguntur.
Ammonen di s̃ ut considerent qđ structores ma-¬
lignoꝵ pondus suꝑ ponit᷑ : non habita culum
sed ruina parat᷑. Ammonendis: ut conside¬
rent qđ conceptos soboles feminȩ. si priusquam
plene formentur ꝓfer̃ : nequaquã domos sed
tumulos replent: Finc. ẽ. enĩ qđ ipsa ueritas
rent: postquã plene discipulos de uirtute p̃¬
dicationis instrux̃: ilico ad unx̃. Uos autem
sed&e in ciuitatẽ: qͦ ad usq induamini uir¬
tutẽ
euagem᷑. Ut cũ uirtute diuina ꝑfecta induimur.
tunc qͣsi a nobism& ipsis foras & ñ alios instruentes
exeamꝰ. Hinc ꝑquendã sapientẽ dr̃. Ad olescens

Expanded text:
quod non valent, perdant etiam quod implere quandoque quod non valent, perdant etiam quod implere quandoque tempestive potuissent; atque scientiam, quia incongrue conantur ostendere, juste ostendantur amisisse. Admonendi sunt ut considerent quod pulli avium si ante pennarum perfectionem volare appetant, unde ire in alta cupiunt, inde in ima merguntur. Admonendi sunt ut considerent quod, structuris tignorum pondus superponitur, non babitaculum, sed ruina fabricatur. Admonendi sunt ut considerent quod conceptas soboles feminae si priusquam plene formentur proferunt, nequaquam domos, sed tumulos replent. Hinc est enim quod ipsa Veritas, rent, postquam plene discipulos de virtute praedicationis instruxit, illico adjunxit: Vos autem sedete in civitate quoadusque induamini virtute evagemur; ut cum virtute divina perfecte induimur, tunc quasi a nobismetipsis foras etiam alios instruentes exeamus. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Adolescens
Abbreviated transcription (Latin):
Eladiũ nãq suꝑ femur ponere. ẽ: p̃dicationis studium
uoluptatib carnis ante ferre. Ut cũ scã quis stud&
dicere : cur& neces se. ẽ. in licitas suggestiones edo¬
mare De porta uero usq ad portã ire. ẽ: a uitio usq
ad uitium. ꝑ qđ ad mentẽ morsingredit᷑ in crepan¬
do discurrere. ꝑmedium castroꝵ transire. ẽ:
tanta equalitate intra eccłam uiuere. utqͥ delin-¬
quentiũ culpas redarguit. in nullius se debitũ
fauoris declin&. Unde & recte sub iungitur
Occidat uir frẽm suũ. & amicũ & ꝓximũ suum.
Fratrem scilic& & amicũ & ꝓximũ suũ int̾ficit.
qui cum punienda inuenit. ab increpationis gladio
nec eis quos ꝑ cognationẽ diligit parcit. Si ergo ille
dĩ. eẽ. dr̃. qui ad feriend a uitia zelo diuini amoris
officio uel in ꝑfectio uł etas ꝓhib&. & tam̃ p̃cipi¬
tatio impellit. Nedũ tanti sibi onus officii p̃ cipi¬
tatione arrogant: uiã sibi sub sequentis meli ora¬
tionis abscidant. & cũ arripiunt intẽpestiue

Expanded text:
ladium quippe super femur ponere, est praedicationis studium voluptatibus carnis anteferre, ut cum sancta quis studet dicere, curet necesse est illicitas suggestiones edomare. De porta usque ad portam ire est a vitio usque ad vitium, per quod ad mentem mors ingreditur, increpando discurrere. Per medium vero castrorum transire, est tanta aequalitate intra Ecclesiam vivere, ut qui delinquentium culpas redarguit, in nullius se debeat favorem declinare. Unde et recte subjungitur: Occidat vir fratrem, et amicum, et proximum suum, fratrem scilicet, et amicum, et proximum interficit, qui cum punienda invenit, ab increpationis gladio, nec eis quos per cognationem diligit, parcit. Si ergo ille Dei dicitur, qui ad ferienda vitia zelo divini amoris officio vel imperfectio, vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio impellit, ne dum tanti sibi onus officii praecipitatione arrogant, viam sibi subsequentis meliorationis abscidant; et cum arripiunt intempestive
Abbreviated transcription (Latin):
lanti itaq consideratione pensandũ. ẽ: qđ cũ iħs
annoꝵ duodecĩ dr̃. in medio doctoꝵ sedens. non
docens sed int̾rogans inuenit᷑. Quod exemplũ
scilic& ostendit᷑: ne infirmus docere quis audẽat.
si ille puer doceri introgando uoluit: qͥ ꝑ diui-¬
nitatis potentiã uerbũ scientiȩ ipsis suis docto.¬

Expanded text:
lanti itaque consideratione pensandum est quod cum Jesus annorum duodecim dicitur in medio doctorum sedens, non docens sed interrogans invenitur. Quo exemplo scilicet ostenditur ne infirmus docere quis audeat, si ille puer doceri interrogando voluit, qui per divinitatis potentiam verbum scientiae ipsis suis docto
Abbreviated transcription (Latin):
iustius in de dampnat᷑. Hinc. ẽ. qđ ꝑ psalmistã
rur sum dr̃. Deiecisti eoscũ alleuarentur. Quia
non rependunt: cũ totosse hic deserunt. &
affluentib ꝓsperitatib dimittunt: Vnde¬
& ex terius ꝓficiunt inde ab intimis cadunt.
Hinc.ẽ. qđ in inferno crucianti diuite: dr̃
Recepisti bona in uita tua. Id circo bona hic

Expanded text:
justius inde damnatur. Hinc enim per Psalmistam justius inde damnatur. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Dejecisti eos dum allevarentur . Quoniam non rependunt, cum totos se hic deserunt et affluentibus prosperitatibus dimittunt, unde exterius proficiunt, inde ab intimis cadunt. Hinc est quod in inferno cruciato diviti dicitur: Recepisti bona in vita tua, idcirco enim bona hic
Abbreviated transcription (Latin):
frangunt᷑. Quia plerũq prauos uita p̃sens eleuat:
sed aduentus ȩt̃nȩ beatitu dinis dãpnat. Am monen¬
di nãq s̃ qͥ in hoc mundo ꝓsꝑant᷑. ut sollerter
considerent. quia p̃sentis uitȩ ꝓsperitas. aliqͣndo
id circodat᷑ ut ad meliorem uitã ꝓ uoc&. aliquando
uero: ut in ȩt̃nũ penitꝰ dampn&: Hinc . ẽ. enũ qđ ple
be israelitica cana an t̾ra ꝓmittit᷑: ut quandoq
ad ȩt̃na speranda ꝓuocet᷑. Neq. rudis ille popłs
ꝓmis sionib dĩ in longinquũ creder&: si aꝓmissore
suo ñ etiam euicino aliqͥd ꝑcepiss&. Vt ergo ad
ȩt̃noꝵ fidem certius roboret᷑: nequaqͣm solũ modo
SPe adires sed de reb: quoq ad spem trahit᷑. Qđ
liquido psalmista testatur dicens. Dedit eis re.¬
giones gentium : & labores popłorũ posseder̃
Vt custodi ant iustificationes eiꝰ : & legem eiꝰ ex qͥrant¬
Sedcũ largientẽ dm̃humana mens boni operis
responsione non sequit᷑ : unde nutrita pie credit᷑.

Expanded text:
at, sed adventus aeternae beatitudinis damnat. Admonendi sunt qui in hoc mundo prosperantur, ut solerter considerent quia praesentis vitae prosperitas aliquando idcirco datur ut ad meliorem 78 vitam provocet, aliquando vero ut in aeternum plenius damnet. Hinc bi Israeliticae Chanaan terra promittitur, ut quandoque ad aeterna speranda provocetur. Neque enim rudis ille populus promissionibus Dei in longinquum crederet, si a promissore suo non etiam a vicino aliquid percepisset. Ut ergo ad aeternorum fidem certius roboretur, nequaquam solummodo spe ad res, sed rebus quoque ad spem trahitur. Quod liquido Psalmista testatur, dicens: Dedit eis regionem gentium, et labores populorum possiderunt, ut custodiant justificationes ejus, et legem ecum largientem Deum humana mens boni operis responsione non sequitur, unde nutrita pie creditur,
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Qui habitas in ortis amici. ausculta. facme au-¬
dire uocẽ tuã. Eccła quippe inortis habitat.
quȩ uiriditate intima. ex culta plantaria uirtu-¬
tũ seruat. Cuius uocẽ amicos auscultari. ẽ: electos
quosq uerbũ p̃dicationis illius desiderare: Qui a
uidelic& uocẽ sponsus audire desiderat: qͥ ad p̃di¬
cationẽ eius ꝑ electoꝵ suoꝵ animas anhelat. Au¬
diant qđ cũ mor ses irascentẽ dm̃ in popło cerner&.
& ad sumi ad ulciscendũ gladios iuber&. illos ad
partẽ dĩ denuntia uit existere. qͥ delinquentium
scelera incunctant̃ ferirent dicens. Siqͥs. ẽ.¬
dnĩ: iungat᷑ mihi ponat uir gladiũ suꝑfem᷑ suũ.
te. & redite de porta usq ad portã ꝑ mediũ castroꝵ:

Expanded text:
 amici auscultant; fac me audire vocem tuam . Ecclesia quippe in hortis habitat, quae ad viriditatem intimam exculta plantaria virtutum servat. Cujus vocem amicos auscultare, est electos quosque verbum praedicationis illius desiderare: quam videlicet vocem sponsus audire desiderat, quia ad praedicationem ejus per electorum suorum animas anhelat. Audiant quod Moyses cum irascentem Deum populo cerneret, et assumi ad ulciscendum gladio juberet; illos a parte Dei denuntiavit existere, qui delinquentium scelera incunctanter ferirent, dicens: Si quis Domini est, jungatur mihi; ponat vir gladium super femur suum: ite et redite de porta usque ad por
Abbreviated transcription (Latin):
paulo disserente lex dicit: Non obturabis os
boui trituranti. Quoꝵ quidem nos aꝑta opera
cernimus : sed apud districtum iudicem quȩ
illos posterius maneant in occulta retributione
nescimus:
Qui tamen cum con descen sionis suȩ pacientiam
diluendis ꝓximorum confessionib prȩparant:
ueluit ante fores templi luterem portant. Vt
quisquis intrare aeternitatis ianuam nitit᷑ :
temptationes suas menti pastoris indic&.
& quasi in boum luterem cogitationis uel oꝑis
manus lau& & fit plerumq. utdum rectoris
animus aliena temptamenta condescendendo
cognoscit : auditis temptationib etiam ipse
pulset᷑. Quia & hȩc eadem ꝑ quam populi
multitudo diluit᷑: aqua ꝓculdubio luteris in¬
quinat᷑. Nam cum sordes diluentium suscipit:
quasi suȩ munditiae serenitatẽ ꝑdit. Sed haec
nequaquam pastori timendasant. Quia dõ subtilit̃
cuncta pensante. tanto facilius a sua erpitur.
quanto misericor dius ex aliena temptatione
fatigatur

Expanded text:
Paulo disserente lex dicit: Non obturabis os Paulo disserente lex dicit: Non obturabis os bovi trituranti . 20 Quorum quidem nos aperta opera cernimus, sed apud districtum judicem quae illos posterius maneant in occulta retributione nescimus. Qui tamen cum condescensionis suae patientiam diluendis proximorum confessionibus praeparant, velut ante fores templi luterem portant; ut quisquis intrare aeternitatis januam nititur, tentationes suas menti pastoris indicet, et quasi in boum lutere cogitationis vel operis manus lavet. Et fit plerumque ut dum rectoris animus aliena tentamenta condescendendo cognoscit, auditis tentationibus etiam ipse pulsetur, quia et haec eadem per quam populi multitudo diluitur, aqua proculdubio luteris inquinatur. Nam dum sordes diluentium suscipit, quasi suae munditiae serenitatem perdit. Sed haec nequaquam pastori timenda sunt, quia Deo subtiliter cuncta pensante, tanto facilius a sua eripitur, quanto misericordius ex aliena tentatione fatigatur
Abbreviated transcription (Latin):
mitationis uidelic& uiam bonis rectorib. sternens
ut & si iam summa contemplando appetant. ne.¬
ces sita tib tamen infirmantium compaciendo
misceantur. Quia tunc ad alta caritas mirabilit̃
surgit : cum ad ima  ꝓximorũ se misericordit̃
trahit & qđ benigne descendit ad infima: ua-¬
lenter recur rit ad summa Tales autem sese
qͥ presunt exhibeant: quib. subiecti occulta
quoq sua ꝓdere non erubescant. Ut cum temp¬
tationum fluctus paruuli tolerant: ad pastoris
mentẽ quasi ad matris sinum recurrant. Et hoc
quod se in quinari pulsantis culpȩ sordib p̃uident̃:
exhor tationis eius solatio ac lacrimis orationis
lauent. Vnde & ante fores templi ad abluen¬
das ingredientium manus. mare ȩneum idest
luterem duo detim boues portant. Qui quidem
facie exterius eminent : sed ex posteriorib
latent. Quid namq per duodecim boues. nisi
uniuersus pastorum ordo signatur: De quib

Expanded text:
imitationis videlicet viam bonis rectoribus sternens; imitationis videlicet viam bonis rectoribus sternens; ut etsi jam summa contemplando appetunt, necessitatibus tamen infirmantium compatiendo misceantur, quia tunc ad alta charitas mirabiliter surgit, cum ad ima proximorum se misericorditer attrahit; et quo benigne descendit ad infirma, valenter recurrit ad summa. Tales autem sese qui praesunt exhibeant, quibus subjecti occulta quoque sua prodere non erubescant; ut cum tentationum fluctus parvuli tolerant, ad Pastoris mentem quasi ad matris sinum recurrant; et hoc quod se inquinari pulsantis culpae sordibus praevident, exhortationis ejus solatio, ac lacrymis orationis lavent. Unde et ante fores templi ad abluendas ingredientium manus mare aeneum, id est luterem, duodecim boves portant : qui quidem facie exterius eminent, sed ex posterioribus latent. Quid namque duodecim bobus, nisi universus pastorum ordo designatur? De quibus