comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Moriebutur ⁊ non moriebat᷑. Sepeliebat᷑: et non sepelielut᷑. Resur gebat
⁊ non resurgebat: qui corpus ꝓpͥum suscitabat. Quia qđ cecidit hoc re¬
surgit. qđ non cecidit hoc non resurgit. Resurgebat gͥ scd̾m earnen:
quȩ mortua resurrerit. Non resurgebat scđm uerbum: qd̾ non resolutũ
bat᷑ scd̾m corporis passionem. ut suscepti corporis ueritas eredet᷑: ⁊ non
patiebatur seđm uerbi in passibilem diuinitatem. qd̾ totiꝰ expers doloris
ẽ. Deniq iden dicebat. Ds ds̾ meus respice me. Quare me dereliquisti:
Quia sed̾m carnem relictus ÷ qui scđm diuinitatẽ nec deseri potuit nec
relinqui. Idem etiam dicit. longe a salute mea uerba delictor meoꝵ.
hoc ẽ. non capiatur qui audit. quare me deliquisti. s in telligat qd̾ scd̾m
carnẽ ista dicant᷑: que longe aplenitudine diuinitatis aliena sunt.

Expanded text:
moriebatur, et non moriebatur: sepeliebatur, et non sepeliebatur: resurgebat, moriebatur, et non moriebatur: sepeliebatur, et non sepeliebatur: resurgebat, et non resurgebat; quia corpus proprium suscitabat: quia quod cecidit, hoc resurgit: quod non cecidit, non resurgit. Resurgebat igitur secundum carnem, quae mortua resurrexit: non resurgebat secundum Verbum, quod non resolutum batur secundum corporis susceptionem; ut suscepti corporis veritas crederetur: et non patiebatur secundum Verbi impassibilem divinitatem, quod totius exsors doloris est. Denique idem dicebat: Deus, Deus meus, respice in me: quare me dereliquisti ? quia secundum carnem relictus est, qui secundum divinitatem nec deseri potuit, nec relinqui. 38 Idem etiam dicit: Longe a salute mea verba delictorum meorum , hoc est, non capiatur, qui audit: Quare me dereliquisti? sed intelligat quod secundum carnem ista dicantur, quae longe a plenitudine divinitatis aliena sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
na nauus fluctib sepe tunclatur. aduersus om̃s hereses debet ualere ec¬
cłie fundamentũ. Dies me citius defecerit. quam nomina ħeticoꝵ diuer¬
sarumq sectarum edisseram. Aduersus om̃s tamen generalis ÷ ista fides.
quia. rp̃s ẽ. dĩ filius. ⁊ sempiternꝰ ex patre.& natus ex uirgine. Quẽ quasi
gigantẽ sẽs clauid ꝓpħa deseribit. eo quod biforuns gemineq nature
unus sit consors diuinitatis ⁊ corporis. Qui tanquã sponsus ꝓcedens
de thalamo suo. erultauit ut gigas ad eurrendã uiam. Sponsus ani¬
me scđm uerbum. gigas terre. qui ausus ẽ. nr̃i offitia ꝑcurrens. eũ
d̾s semꝑ ee̾t eternus in carnationis sacramenta suscepit. non diuisus
s unus. quia utrumq unus. ⁊ unus in utroq hoc ÷ uł diuinitate uł cor¬
tas passioni. nec passio uoluntati. Idem enĩ patiebat᷑: ⁊ non patiebatur.

Expanded text:
na navis fluctibus saepe tundatur, adversus omnes haereses debet valere Ecna navis fluctibus saepe tundatur, adversus omnes haereses debet valere Ecclesiae fundamentum. 35. Dies me citius defecerit, quam nomina haereticorum diversarumque sectarum; adversum omnes tamen generalis ista est fides, quia Christus est Dei Filius, et sempiternus ex Patre, et natus ex Maria virgine. Quem quasanctus David propheta describit, eo quod biformis geminaeque naturae unus sit consors divinitatis et corporis: qui tamquam sponsus, procedens de thalamo suo, exsultavit tamquam gigas ad currendam viam . Sponsus animae secundum Verbum: gigas terrae, quia usus nostri officia percurrens, cum Deus semper esset aeternus, incarnationis sacramenta suscepit, non divisus, sed unus, quia utrumque unus, et unus in utroque, hoc est, vel divinitate vel cortas passioni, nec passio voluntati, Idem enim patiebatur, et non patiebatur:
Abbreviated transcription (Latin):
elegit. pͥmatũ utiq confessionis non honoris. pͥmatũ fidei non ordinis.
Hoc ÷ dicere. Nunc nemo me uncat. nunc meẽ partes sunt. Debeo con¬
pensare qd̾ tacui. debet ꝓdeẽ qđ silui. lingua mea ñ habet spinas.
sine inpedimento fides debet erire. Dum alii cenum aliene licet ꝓ¬
late. tamen in pietatis euacuant. qui aut heliam aut iheremiam.
cenum. dum in aliis enodaut᷑ hȩ spine: uox nr̃a filium dĩ xp̃m resul¬
tat. Michi purus ẽ. sermo. cui nullas spinas exp̃ssa reliqͥt impietas.
damentũ drͣ. quia nouit non solum ꝓ pͥum. s etiam cõmune serua¬
re. Huic adstipulatus ẽ. xp̃s. reuelauit pat̾. Nam qui certam gene
fides gͥ ẽ. eccłie fundamentũ. Non enimi de carne petri dictũ ẽ. sed de
fide. quia porte mortis ei ñ p̃ualebunt. S confessio uincit infernum.
Et hec confessio ñ unã heresim ȩxeludit. Nam cũ eccłia multis tanqͣm bo¬

Expanded text:
egit: primatum confessionis utique, non honoris; primatum fidei, non ordinis. egit: primatum confessionis utique, non honoris; primatum fidei, non ordinis. Hoc est dicere: Nunc nemo me vincat, nunc meae partes sunt: debeo compensare quod tacui, debet prodesse quod silui. Lingua mea non habet spinas; sine impedimento fides debet exire. Dum alii coenum, alienae licet, prolatae tamen impietatis evacuant, qui aut Eliam, aut Hieremiam, enum, dum in aliis enodantur hae spinae, vox nostra Filium Dei Christum resultet. Mihi purus est sermo, cui nullas spinas expressa reliquit impietas. 33. damentum dicitur, quia novit non solum proprium, sed etiam commune servare. Huic astipulatus est Christus, revelFides ergo est Ecclesiae fundamentum: non enim de carne Petri, sed de fide dictum est, quia portae mortis ei non praevalebunt: sed confessio vicit infernum . Et haec confessio non unam haeresim exclusit; nam cum Ecclesia multis tamquam bo
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾roganti. Itleo inquit non respondeo. quia non in t̾rogor meã s alienã
sententiam .L. egi enim ut non loquat᷑ os meũ oꝑa hominũ. Opus autẽ
ẽ. ꝑ fidoꝵ. ꝑ fidias p̃clicare. Ergo taceo ad huc quia nondum id qđ sentio
int̾rogor. Non ꝓferam a labiis meis qd̾ animus non ꝓbauit. Erit tempꝰ
quando respondeams. In t̾rogabor ⁊ ipse qͥd sentiã. tunc demũ respon¬
debo qd̾ meũ ẽ. Meũ ẽ. enim fidem loqui. pietatem asserere. grãn
ꝑicłm uulgaris opinionis euitat. qui ꝑicłm ñ euitabat salutis. Deniq
in posteriorib habes quia exiliuit ȩnaui. ut occurreret dño. nͥ głiȩ
cupidus. s obedientie p̃maturus. hic gͦ qui ante reticebat ut doce¬
ret nos qd̾ impioꝵ nec uerbũ debeamus iterare. Hic inquã ubi audi¬
uit. uos autẽ quẽ me eẽ dicitis. statim loci non in memor sui. pͥmatum

Expanded text:
interroganti? Ideo, inquit, non respondeo, quia non interrogor meam, sed alienam interroganti? Ideo, inquit, non respondeo, quia non interrogor meam, sed alienam sententiam; legi enim: Ut non loquatur os meum opera hominum : opus autem est perfidorum perfidias praedicare. Ergo taceo adhuc, quia nondum id quod sentio interrogor: non proferam labiis, quod animus non probavit. Erit tempus quando respondeam. Interrogabor et ipse quid sentiam, tunc demum respondebo quod meum est; meum est enim fidem loqui, pietatem asserere, gratiapericulum vulgaris opinionis evitat, qui periculum non evitabat salutis. Denique in posterioribus habes quia exsilivit e navi, ut occurreret Domino , non gloriae cupidus, sed obedientiae praematurus. 32. Hic ergo qui ante reticebat, ut doceret nos quod impiorum nec verbum debeamus iterare: hic, inquam, ubi audivit: Vos autem quid me dicitis ? statim loci non immemor sui, primatum
Abbreviated transcription (Latin):
ioħs. s ad huc noneredidisti. quia non intellexisti misteriũ supͣ sapien¬
tiam
recumbentis. fepetunt petrus. cõmendauit utrũq xp̃s. Alterum ui¬
ditio. alt̾um ministio. Icdẽ enĩ addidit. ut legeres qd̾ in xp̃i pectore recum¬
bebat. ⁊ intelligeres qđ eius capud in quo principale om̃ium sensuum :¬
quodam archano sapientie replebat᷑. S si non putas eẽ intelligendũ
eẽ misterium. saltem noli impugnare iuditium.l.audat᷑ petrus. quia
dĩ filiũ credidit quẽ uidebat. quia se ab imꝑite plebis rudib ad huc opi¬
nionib separabat. Deniq cũ in t̾rogasset dñs. qͥd homines de filio hominis
estimarent. cũ diceretur uulgi sententia petrus tacebat. Taces. symon.
⁊ respondentib aliis ad huc taces cũ ipse sis pͥmus. qui etiam non interro¬
gatus in terrogas. ne ͤ times ne rep̃hendaris adno. quia non respondes

Expanded text:
Joannes. Si adhuc non credidisti, quia non intellexisti mysterium supra sapienJoannes. Si adhuc non credidisti, quia non intellexisti mysterium supra sapientiam recumbentis, repetivit Petrus. Commendavit utrumque Christus, alterum judicio, alterum mysterio; id enim addidit, ut legeres quod in Christi pectore recumbebat, et intelligeres quod ejus caput, in quo principale omnium sensuum est, arcano quodam sapientiae replebatur. Sed si non putas intelligendum esse mysterium, saltem noli impugnare judicium. Laudatur Petrus, quia Dei Filium credidit, quem videbat; quia se ab imperitae plebis rudibus adhuc opinionibus separabat. Denique cum interrogasset Dominus, quid homines de Filio hominis aestimarent, cum diceretur vulgi sententia, Petrus tacebat. 30. Taces ergo, Simon, et respondentibus aliis, adhuc taces ; cum ipse sis primus, qui etiam non interrogatus interrogas: nec times, ne reprehendaris a Domino, quia non respondes
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsit ex uirgine. s tainen aliqđ ante. rp̃m estimes eẽ. pͥncipium. in
tempore distantia. de impieta contentio ẽ. Uirginis enim supparem ne¬
gasti eẽ. non temporis. Ego ⁊ supparem uirginis scđm susceptionẽ corpo¬
ris non negabo. ⁊ creatorem temporis confitebor. Quid enim ꝓ ficis
si dicas quia rp̃s hec an illa sit creatura : Creat᷑a mutat᷑. diuinitas adora¬
tur. Noluit se sic xp̃s agnosci. nec his tantũ quȩ supra hominẽ sunt meri¬
tis estimari. Neniq cum in t̾rogasset quẽ medicunt homines eẽ. cum alii
dicerent heliam. alii iheremiam. aut unum ex ꝓphetis. nullius senten¬
tiã pͣdicauit. Cum uͦ petrus dixisset tues xp̃s filius dei uiui: hunc solum
eniq quasi ad testimonium ueteris ⁊ noui testamenti. moyses cum he¬
lia ad sciscitur : cum ioħe petrus frequent̃ adhibet᷑. Petrus dicit tues. ñ¬

Expanded text:
sumpsit ex Virgine, sed tamen aliquod ante Christum aestimes esse principium: in sumpsit ex Virgine, sed tamen aliquod ante Christum aestimes esse principium: in tempore distantia, de impietate contentio est; Virginis enim supparem negasti esse, non temporis. Ego autem et supparem Virginis secundum susceptionem corporis non negabo, et creatorem temporis confitebor. Quid enim proficis, si dicas quia Christus haec an illa sit creatura? Creatura mutatur, non divinitas adoratur. 27. Noluit se sic Christus agnosci, nec his tantum, quae supra hominem sunt, meritis aestimari. Denique cum interrogasset: Quem me dicunt esse homines ? cum alii dicerent Eliam, alii Hieremiam, aut unum ex prophetis; nullius sententiam praedicavit: cum Petrus dixisset: Tu es Christus Filius Dei vivi ; hunc solum Denique quasi ad testimonium veteris et novi Testamenti Moyses cum Elia adsciscitur, cum Joanne Petrus frequenter adhibetur . 29. Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitas in sue claritatis ueritate non poterat. Noli gͥ ⁊ tu scdm nat᷑am
ẽẽ susceptã. ⁊ offeras transfigurandũ corpus altaribꝰ. non distinguas ta
ñ diuidas : peccasti. Diuide enim qd̃ meũ. diuide qd suum uerbi ẽ. Ego
qd̾ erat illiꝰ ñ habebam. ⁊ ille quod meũ erat non habebat. Suscepit qd̾
meum ÷ ut inꝑtiret quod suum ẽ. Suscepit ñ ut confunderet s ut imple¬
ret. Si credas susceptionẽ ad fingas susceptionem. manicheus ẽẽ desisti.
nec tamen filius eccłiȩ ẽẽ cepisti. Si credas susceptionem corporis ad uin¬
gas diuutatis conpassionẽ. portionẽ utiq ꝑfidie. uon ꝑ fidiam decli¬
sum si credas. quia idem d̾s ⁊ noui ⁊ uet̾is testamenti ẽ. tempora autem
uerbi eus ⁊ momenta p̃ter mittas. tolerabilior ualentinus ẽ. qui non scła
ante dm̃. s dm̃ putat eẽ. quod scła sunt. Minoris enim sacrilegii ẽ. copu¬
lari diuinitati scła quã pͣferre. Si credas iterum quia xp̃s pͥncipiũ non

Expanded text:
naturam esse susceptam, et offeras transfigurandum corpus altaribus; non distinguas tamrecte autem dividas, peccasti . Divide quod meum, divide quod suum Verbi est. Ego quod erat illius, non habebam: et ille quod meum est, non habebat. Suscepit quod meum est, ut impertiret quod suum est: suscepit non ut confunderet, sed ut repleret. Si credas susceptionem, affingas confusionem; Manichaeus esse desisti, nec tamen Ecclesiae filius esse coepisti. 24. Si credas susceptionem corporis, adjungas divinitati compassionem: portionem utique perfidiae, non perfidiam declisus si credas quia idem Deus et novi et veteris Testamenti est, tempora autem Verbo ejus et momenta praemittas: tolerabilior Valentinus est, qui non saecula ante Deum, sed deos putat esse, quod saecula sunt; minoris enim sacrilegii est copulari divinitati saecula, quam praeferri. 26. Si credas iterum quia Christus principium non
Abbreviated transcription (Latin):
argumentis. ⁊ phaleratis sermonibꝰ non posse uim ueritatis obduci. Et
hic mͥ frequent̾ nicem concilii tractatũ setenere cõmemorat: s in illo
tractatu patres ur̃ĩ non carnem s clĩ uerbũ unuis substantie. cum patre
ẽẽ dixerunt. Et uerbũ quidẽ ex pat̾na ꝓcessisse substantia: carnem autẽ
er uirgine ẽẽ confessi sunt. Quo mͦ gͥ nceni concilii nomen ob tunditur.
⁊ noua ui ducunt᷑: quȩ nũquã nr̃i sensere maiores. eum utiq scripte di¬
cant. quia xp̃s sed̾m carnẽ passus ÷ non scd̃m diuinitatẽ: Scripture di¬

Expanded text:
argumentis, et phaleratis sermonibus non posse vim veritatis obduci. 52. Et argumentis, et phaleratis sermonibus non posse vim veritatis obduci. 52. Et hic mihi frequenter Nicaeni concilii tractatum se tenere commemorat. Sed in illo tractatu patres nostri non carnem, sed Dei Verbum unius substantiae cum Patre esse dixerunt; et Verbum quidem ex paterna processisse substantia, carnem autem ex virgine esse confessi sunt. Quomodo igitur Nicaeni concilii nomen obtenditur et nova inducuntur, quae numquam nostri sensere majores; cum utique Scripturae dicant quia Christus secundum carnem passus est , non secundum divinitatem: Scriptur
Abbreviated transcription (Latin):
mutatũ ÷ ꝓ pͥa. datus ÷ illis locus ut infirmitatẽ carnis ad infirmitatem
diuinitatis quadã facta cliuine nate᷑ mutatione de torqueant.al.ii.
Iutit etiam qui in tantũ impietatis ꝓdierunt. ut putent quia diui¬
caro s illa oꝑatrir omĩu substantia diuina incarnis spetie coagulata pen¬
debat. Quis autẽ non ab horreseat. quiaudiat quia non ex maria uirgine.
s exdiuina substantia passibilem sibi carnem fecerit dĩ uerbũ: Qd asse¬
rendo eo ꝓ labunt᷑: ut non ex tempore corpus dñ eẽ susceptũ. s coeternumm
dĩ uerbo semꝑ fuisse contendant. Hor om̃iũ auctores sunt. qui diuinita¬
tem ⁊ carnẽ dñi uinus nat᷑e fuisse direrunt. l.egi enim qd non credẽm
nͥ ipse legissem. legi in quã in euiusdã libris sic positum & ganũ. ⁊ eum
a quo morlebat᷑ organũ. unius in xp̃o fuisse nat᷑e. Qđ idõ posui. ut er sc̃p¬
tis nonien dep̾hendat᷑ auctoris. Et ad uertant quãuis exquisitissi mis

Expanded text:
mutatum est; datur illis locus ut infirmitatem carnis ad infirmitatem divinitatis, quadam facta divinae naturae mutatione, detorqueant. 50. Sunt etiam qui in tantum impietatis prodierint, ut putent quia divicaro, sed illa operatrix omnium substantia divina in carnis specie coagulata pendebat. Quis autem non horrescat? Quis audiat quia non ex Maria virgine, sed ex divina substantia passibilem sibi carnem fecerit Dei Verbum? Quod asserendo eo prolabuntur, ut non ex tempore corpus Domini esse susceptum, sed coaeternum Dei Verbo semper fuisse contendant. 51. Horum omnium auctores sunt, qui divinitatem et carnem Domini unius naturae fuisse dixerunt. Legi enim quod non crederem, nisi ipse legissem: legi, inquam, in cujusdam libris sic positum, et organum, et eum a quo movebatur organum, unius in Christo fuisse naturae. Quod ideo posui, ut ex scriptis nomen deprehendatur auctoris; et advertant, quamvis exquisitissimis
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbi eẽ. apud patre. patris eẽ. cũ uerbo ẽ. Legimus enĩ. quia uerbun erat
apud. dm̃i. Itaq si scđm tuam sententiã opinionẽ aliquando ñ erat. gͦ scd̾m
tuã opinionẽ ⁊ is in pͥncipio ñ erat. apud quẽ erat uerbũ: Per uerbũ enim
audio. ꝑ uerbũ in telligo. quia dserat. Namsi sempit̾nũ uerbum eg̃o cre¬
dido. qd̾ credo ñ possum de patris eternitate dubitare cui eternus ẽ. filiꝰ
Si temporalem generationẽ eiꝰ existimo. incipit cõmunitatẽ hab̾e nobiscũ.
ut uideat᷑ pater eẽ cepisse. Sed side patre non ambigis. quia in ciꝑe ẽẽ.
dĩ non ÷ de patre non ambigis. quia dei ẽ. sempiternã hab̾e ꝑfectionem.
Ne forte usu sermonis laberis humani. dũ uerbũ dicis ⁊ filiũ: idõ addi¬
dit. Et ds̃ erat uerbũ. Habet utiq qđ pater. quia ds̃ erat. Quo mͦ negas

Expanded text:
Verbi esse apud Patrem est: Patris esse cum Verbo est; legimus enim quia Verbum erat Verbi esse apud Patrem est: Patris esse cum Verbo est; legimus enim quia Verbum erat apud Deum. Itaque si secundum tuam opinionem aliquando non erat, ergo secundum tuam opinionem et is in principio non erat, apud quem erat Verbum. Per Verbum enim audio, per Verbum intelligo quia Deus erat. Nam si sempiternum Verbum esse credidero, quod credo; non possum de Patris aeternitate dubitare, cujus aeternus est Filius. Si temporalem generationem ejus existimo, incipit communitatem habere nobiscum; ut videatur Pater esse coepisse: sed si de Patre non ambigis, quia incipere esse Dei non est, de Patre non ambigis, quia Dei est sempiternam habere perfectionem; ne forte usu sermonis labereris humani, 708 dum Verbum dicis et Filium, ideo addidit: Et Deus erat Verbum . 19. Habet utique quod Pa
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ si celum habet pͥncipium: ds non habet. Deniq fecit ds̃ celum et
accepit. s pͣuenit. Nemaneant etiã tempora. quia post celũ tempora. Re¬
maneant etiã angłi ⁊ archangłi. Et si pͥncipium eor ñ inuenio. erat tam̃
quando ñ erant. Non erant enĩ qui aliquando ceꝑunt. Si gͦ pͥncipium eoꝵ
in uenire ñ possumꝰ. quos certũ ÷ hab̾e pͥncipiũ. quomͦ possumꝰ uerbi inueni
re pͥncipium. aquo om̃e pͥncipiũ ñ solum creaturarũ. s etiã cogitationũ nr̃a¬
rum om̃iũ p̃uentus : Aꝑte itaq sempit̾nã eius diuinitatẽ expͣsserat. Sed
tamen neqͥs apatre diuidet uerbi et̾nitatẽ ut eandem credemꝰ uerbi eẽ.
que patris ẽ. bonus ille piscator ad iunxit. Et uerbũ erat apud dm̃. Hoc ÷¬
qd̃ dixerat. Sic estimandũ ÷ erat uerbũ quomͦ erat pater. Quoniã cum pa
de uerbo legunus erat. Quid discernis intellectũ. qui ñ discernis auditum.

Expanded text:
Nam etsi coelum habet principium. Deus non habet. Denique in principio fecitNam etsi coelum habet principium. Deus non habet. Denique in principio fecitaccipit, sed praevenit. Remaneant etiam tempora, quia post coelum tempora. Remaneant etiam angeli et archangeli. Et si principium eorum non invenio, erat tamen quando non erant. Non erant enim, qui aliquando coeperunt. Si ergo principium eorum invenire non possum, quos certum est habere principium, qturarum, sed etiam cogitationum nostrarum omnium praevetur? 17. Aperte itaque sempiternam divinitatem ejus expresserat: sed tamen ne quis a Patre divideret Verbi aeternitatem, ut eamdem crederemus Verbi esse, quae Patris est, bonus ille piscator adjunxit: Et Verbum erat apud Deum . Hoc quod dixerat, sic aestimandum est: Erat Verbum, quomodo erat Pater; quoniam cum Patde Verbo legimus, erat. 18. Quid discernis intellectum, qui non discernis auditum?
Abbreviated transcription (Latin):
pͤuus in terpres. qui recusat audire quȩ audiunt᷑. in tellig̾e̾ quȩ legunt᷑.
Qd̾ aures tanquã cera ⁊ plumbo clauditis. ⁊ tamen dnica benefitia ⁊ offitia
nature ñ potestis ei exeludẽ : Auditis inuiti. auditis fastidientes. audi-¬
tis: ne qd̾ non audieritis excusare possitis. Auditis gͦ cum legit᷑ in pͥnci¬
pio erat uerbum. Quis hoc dicit: Ioħs utiq ille piscator. S ñ quasi pis¬
cator hoc dicit. s quasi humani piscator affectus. qui iam ñ pisces caperet.
s homines uiuificaret. Nonsuũ ẽ. qđ dicit. s eius qui uiuificandi tribuit
potestatem. Piscator enĩ ipsis quos ante capiebat piscib tacit᷑nior erat:
⁊ cirea diuina mist̾ia magis mutus: qui uocis sue nesciebat auctorem.
S uiuificatus a xp̃o. uocẽ audiuit in ioħe. uerbũ agnouit in xp̃o. Et idõ
plenus spũ scõ. qui sciret pͥncipium ñ temporis eẽ. s supra tempora: re

Expanded text:
pravus interpres, qui recusat audire quae dicuntur, intelligere quae leguntur. pravus interpres, qui recusat audire quae dicuntur, intelligere quae leguntur. Quid aures tamquam cera et plumbo clauditis, et tamen Dominica beneficia et officia naturae non potestis excludere? Auditis inviti, auditis fastidientes: auditis, ne quod non audieritis, excusare possitis. 707 15. Auditis ergo cum legitur: In principio erat Verbum . Quis hoc dicit? Joannes utique ille piscator: sed non quasi piscator hoc dicit, sed quasi humani piscator affectus; qui jam non pisces caperet, sed homines vivificaret . Non suum est, quod dicit: sed ejus qui vivificandi ei tribuit potestatem. Piscator enim ipsis, quos ante capiebat, piscibus taciturnior erat; et circa divina mysteria magis mutus, qui vocis suae nesciebat auctorem: sed vivificatus a Christo vocem audivit in Joanne, Verbum agnovit in Christo. 16. Et ideo plenus Spiritu sancto, qui sciret principium non temporis esse, sed supra tempora, rel
Abbreviated transcription (Latin):
separemus. uerbisq his quib ueritas suscepte in carnationis astruit᷑. diui¬
ne generationis p̃ uiditia in ferre meditem᷑. ne ⁊ nr̃m alicui dicatur.
Si recte offeras. recte autẽ non diuidas: peccasti. qui esce. hoc ÷ si nesciamus
quȩ ꝓpͥa sunt diuinitatis et̾ne. in carnationisq distinguere. Si creator ẽ cum
sins oꝑib conferamus. si auctorem tempoꝵ. dicamus cepisse post tempora.
Neq enĩ potest fieri. ut ꝑ quẽ sunt om̃ia. sit unus ex om̃ib. Nolo nobis cre
ego affingo: sed lego qđ om̃s legimus. s non om̃s intelligimus. Et cũ legi¬
mꝰ turaudimꝰ om̃s.⁊ non audiunt om̃s. Incrassatũ ÷cͥor quorundã. ⁊ au¬
res eorꝰ grauit̾ audierunt. Aures scilicet int̾ioris affectus. Non enim caro
peccat que suum seruat offitiũ. ⁊ recipit auditum: s animꝰ puri auditꝰ

Expanded text:
separemus, verbisque his quibus veritas susceptae incarnationis astruitur, diviseparemus, verbisque his quibus veritas susceptae incarnationis astruitur, divinae generationi praejudicia inferre meditemur; ne et nostrum alicui dicatur: Si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti; quiesce; hoc est: Si nesciamus quae propria sunt divinitatis aeternae incarnationisque distinguere; si creatorem cum suis operibus conferamus: si auctorem temporum dicamus coepisse post tempora. Neque enim potest fieri ut per quem sunt omnia, sit unus ex omnibus. ego affingo, sed lego; quod omnes legimus, sed non omnes intelligimus. Et cum legitur, audimus omnes, et non audiunt omnes: Incrassatum est enim cor quorumdam, et aures eorum graviter audierunt ; aures scilicet interioris affectus. Non enim caro peccat, quae suum servat officium, et recipit auditum, sed animus puri auditus
Abbreviated transcription (Latin):
diuiserunt sacͥfitium. eccłie membra lacerando. Illos quoq ꝑcellit is¬
ta sententia. qui anumã rationabilem ab in carnationis dñice segrega̾t
sac̃mento. nat᷑am hominis ab homine separan tes. cupientes. Et isti
fortasse recte offerunt trinitati. s rationem nesciunt nat᷑e humane
diuineq distinguere. Dĩ enim simplex nat᷑a : Homo exanima rationa¬
li constat ⁊ corpore. Si alterũ tollas. totã nat᷑am hominis sustulisti.
eccłiam ꝑ sequunt᷑. Si quidem sub optatione nominis xp̃iam. ⁊ qua¬
dam nuncupatiua fidei germanitate. parricidalib nos cupiunt uul¬
tor enim dñatur uiscło. iustus indĩ regno. Caueamus gͥ ne quis nos acu¬
bicło regis et̾ni. ⁊ asecreto matris ecctie separare conetur. ad qđ illa ani¬
ma incanticis canticor uerbũ dĩ se introduxisse significat. Caueamꝰ ne asinũ
patris ⁊ quodam utero paterne archanoq nat᷑e substantiã unigeniti filis

Expanded text:
diviserunt, Ecclesiae membra lacerando. 11. Illos quoque percellit ista sententia, qui animam rationabilem ab incarnationis Dominicae segregant sacramento, naturam hominis ab homine separare cupientes. Et isti fortasse recte offerunt Trinitati: sed rationem nesciunt naturae humanae divinaeque distinguere; Dei enim simplex natura est, homo ex anima rationabili constat et corpore. Si alterum tollas, totam naturam hominis sustulisti. Ecclesiam persequuntur. Siquidem sub optione nominis christiani et quadam nuncupativa fidei germanitate parricidalibus gladiis nos cupiunt vultor enim dominatur in saeculo, justus in Dei regno. 13. Caveamus igitur ne quis nos a cubiculo regis aeterni, et a secreto matris Ecclesiae separare conetur, ad quod illa anima in Canticis canticorum Verbum Dei se introduxisse significat . 706 Caveamus ne a sinu Patris, et quodam utero paterno, arcanaeque naturae substantiam unigeniti Filii
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ omia ÷ asserens ex philosophie traditionib colligendã. cũ utiq alia
creaturarum sit ratio. alia secretoꝵ potentia diuinoꝵ: ⁊ ipsi dicitur.
Si recte offeras recte autẽ ñ diuidas: peccasti. Quiesce. Dieit᷑ hoc sabellia¬
no. qͥ patrẽ filiũq confundit. Dicit᷑ hoc marcionite. qͥ alium putat dm̃
noui. alium uet̾is testam̃ti. Dicit᷑ hoc manicheo ⁊ ualentino. qͥa ñ pu¬
tauerunt ueritatẽ carnis humane a xp̃o ẽẽ susceptã. Paulus quoq samo
satenus ⁊ basilides. in eadem sententie auctoritate damnant᷑. qui diuint¬
tatẽ scĩ sp̃s negauerunt. Alii enim quidã uł arrianoꝵ uidei. uł arriani
sunt uideoꝵ. Quia sic̃ illi filium apatre. ita ⁊ isti spm̃ adõ patre ⁊ filio
separant. Nouato quoq ⁊ donato. ⁊ om̃ib qui scinde corpus eccłie gestie¬
Si recte offeras. reete autẽ ñ diuidas peccasti. Eccłia

Expanded text:
per omnia est, assereus ex Philosophiae traditionibus colligendam: cum utique alia per omnia est, assereus ex Philosophiae traditionibus colligendam: cum utique alia creSi recte offeras, non recte autem dividas, peccasti: quiesce. 8. Dicitur hoc Sabelliano, qui Patrem Filiumque confundit. Dicitur hoc Marcionitae, qui alium putat Deum novi, alium veteris 705 Testamenti. Dicitur hoc Manichaeo et Valentino, qui non putaverunt veritatem carliter quoque ejusdem sententiae auctoritate damnantur, qui divinitatem sancti Spiritus negaverunt. Alii enim quidam vel Arianorum Judaei, vel Ariani sunt Judaeorum; quia sicut illi Filium a Patre, ita et isti Spiritum a Deo Patre et Filio Dei separant. 10. Novato quoque et Donato et omnibus qui scindere corpSi recte offeras, recte autem non dividas, peccasti. Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
placitura dõ quȩ degenerant in peccatore. s ea quib diuini gr̃a miste¬
rii refulgeret. Propħauit itaq nos ꝑ passionẽ dm̃i aculpa nos eẽ. redim̾¬
dos. de quo scriptũ ẽ. Ecce agnꝰ dĩ ecce qui tollit peccata munli. Unde et
de pͥmitiuis obtulit. ut pͥmogenitũ designaret. Ostendit gͦ uerum dĩ
sacrifitium nos futuros: de quib ꝓ pħa ait. Afferte dño filios arietum.
titutos. latã eẽ. sententiã. Multoꝵ enĩ figurã hic cerno ppłoꝵ. quos diui¬
na scientia conpͣhendit. quor in illo cam iam tunc munera refutauit. Gene¬
ralis enĩ hȩc in impios om̃s sententia ẽ. Itaq si uideus offerat. qͥ filium marie
uirginis a patre dõ separat. dicit᷑ ei. Si recte offeras recte autẽ ñ diuidas:
peccasti.Quiesce. Si offerat eunomianus. qͥ ex impietatis arriane fonte
ꝓ grediens. redundanti ꝑ fidie sue labit᷑ ceno. generationẽ . xp̃i quȩ su¬

Expanded text:
placitura Deo, quae degeneraverant 704 in peccatore, sed ea in quibus divini gratia mysteplacitura Deo, quae degeneraverant 704 in peccatore, sed ea in quibus divini gratia mysterii refulgeret. Prophetavit itaque nos per passionem Domini a culpa esse redimendos, de quo scriptum est: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Unde et de primitivis obtulit, ut primogenitum designaret. Ostendit ergo verum Dei sacrificium nos futuros, de quibus Propheta ait: Afferte Domino filios arietum ,titutos latam esse sententiam; multorum enim hic figuram cerno populorum; quos divina sententia comprehendit, quorum in illo Cain jam tunc munera refutavit ralis enim haec in impios omnes sententia est. Itaque si Judaeus offerat, qui filium virginis Mariae a Patre Deo separat, dicitur ei: Si recte offeras, non autem recte dividas, peccasti: quiesce . 7. Si offerat Eunomianus, qui ex impietatis Arianae fonte progrediens, redundanti perfidiae suae labitur coeno, generationem Christi, quae su
Abbreviated transcription (Latin):
Ebitum credo soluendũ. s hesternos meos ñ inuenio credito¬
res. Nisi forte in ꝓuiso conuentu putauert̃ nos eẽ. turbandos.
istos qͥ ꝓ positi sunt de flectamus agricolas: quoꝵ alt̃ cam hoc ÷ a fructibꝰ ter
Nichil inuenio qd̃ in spetie munerũ rep̾hendã. nͥ qd̾ ⁊ caui munera sua di¬
plicuisse cognouit. ⁊ dñs dixit. Si gͥ recte offeras. recte autẽ non diui¬
das: peccasti. Ubi gͥ ẽ. crimen: ubi culpa : Non in oblatione inuneris.
s in oblationis affectu. Sunt quidem qui recte arbitrent᷑. quia alter
um sensus in nobis. ut putemꝰ quia dñs corporale sacrifitium non spũale
querebat. Et idõ addidit. quiesce. Tolerabiliꝰ significans abstinere amu¬
nerib deferendis. quã in fideli studio munus offerre. Qui enim neseit
diuide. nescit diuiclicare. Sp̃ualis autẽ diuidicat omĩa. Et idõ abra¬
pͥmitius ouiũ obtulit sacrifitiũ docens non terre uon t̾re munera ot¬

Expanded text:
es, cupio solvendum, sed hesternos meos non invenio creditores, nisi forte improviso conventu putaverunt nos esse turbandos: istos qui propositi sunt, deflectamus agricolas, quorum alter, hoc est Cain, a fructNihil invenio quod in specie munerum reprehendam, nisi quod et Cain munera sua displicuisse cognovit, et Dominus dixit: Si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti . 3. Ubi igitur est crimen? ubi culpa? Non in oblatione muneris, sed in oblationis affectu. Sunt quidam qui recte arbitrantur, quia alius um sensus in nobis, ut patemus quia Dominus corporale sacrificium, non spiritale quaerebat. Et ideo addidit, quiesce , tolerabilius significans abstinere a muneribus deferendis, quam infideli studio munus offerre. Qui enim nescit dividere, nescit dijudicare: spiritalis autem dijudicat omnia . Et ideo Abraprimitivis ovium obtulit sacrificium , docens non terrae munera
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo qd̾ audiuit audiui. ⁊ qd̾ uidit audiui. Ille enĩ uidit qđ uidit. Non utiq
auimitatẽ. quȩ scłmi naturã suã uidĩ ñ potest. S quia scđm suã nat᷑am
eum uide ñ poterat. suscepit qd̾ erat pͣter naturam diuinitatis. ut sed̾m

Expanded text:
Ergo quod audivit, audivi: et quod vidit, vidi; ille enim vidit, quod vidit: non utique Ergo quod audivit, audivi: et quod vidit, vidi; ille enim vidit, quod vidit: non utique divinitatem, quae secundum naturam suam videri non potest. Sed quia secundum naturam suam videri non poter
Abbreviated transcription (Latin):
dum gͦ ne ⁊ illi questionem uocis corporalis. uideamur inferre. In cor¬
poreus ẽ. ds̃. Uocem utiq in corporeus. corporalẽ non habet. Si uox in¬
corporał non ẽ. inpatre. nec filiꝰ uerbũ ẽ. corporale. Si corpus in patre
non eͣ. nec tempus in patre ẽ. Si tempus in patre non ÷ nec temptis
utiq nec in uerbo ẽ. Qd̾ si nullum pͥncipii tempus in uerbo. nec numo¬
rus utiq nec gradus uerbi ẽ. Quia si numerus in uerbo. gͦ multa uer¬
ba. Si multa uerba. multi ⁊ filii. S unum uerbũ ẽ. qd̾ et gradũ exelu¬
dit ⁊ numerũ. Unum scd̾m naturam. Ne querite cuiꝰ modi naturam.
Nescio. Nestio. multo hoc melius quã scio. hoc solum. bene scio. qd̾ nestio
solum bene scire se dixit. qđ audiuit ⁊ uidit. qui ii xp̃i pectore recum¬
bebat. Ergo illi satis ẽ. audisse. mͥ ñ ẽ. satis. S qd̾ ille audiuit. hoc mͥ di
.xit. Et qd̾ audiuit axp̃o. hoccine ego possum negare. uerũ eẽ. de rp̃o.

Expanded text:
go ne et ibi quaestionem vocis corporalis videamur ingerere. Incorporeus est Deus: vocem utique incorporeus corporalem non habet. Si vox corporalis non est in Patre, nec Filius verbum est corporale. Si corpus in Patre non est, nec tempus in Patre est. Si tempus in Patre non est, utique nec in Verbo est. Quod si nullum principii tempus in Verbo, nec numerus utique, nec gradus Verbi est. Quia si numerus in Verbo, ergo multa verba. Si multa verba, multi et filii. Sed unum Verbum est, quod et gradum excludit et numerum: unum secundum naturam.nescio. Et nescio multo hoc melius quam scio. Hoc solum bene scio quando hoc nescio solum bene scire se dixit, quod audivit et quod vidit, qui in Christi pectore recumbebat. Ergo illi satis est audisse, mihi non est satis. 22. Sed quod ille audivit, hoc mihi dixit: et quod audivit a Christo, hoc nec ego possum negare verum esse de Christo.
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m hominem qd̾ ex ipsa nasceret᷑ ad uert̾es. Ex se enim generabat ma¬
ria. ut qđ generaret᷑ ex ipsa. in eo salua in carnationis dm̃ce. p̃rogat¬
ua corporis eẽt uera nat᷑a.S paulus dicit p̃destinatũ se cẽ. in euangliũ¬
dĩ qd̾ ante ꝓ miserat ꝑ ꝓ pħas suos de filio suo qui factus e. ei er semine
dd̾ sedmn carnẽ. Et ad galatas. Postqͣm autẽ uenit plenitudo temporis misit
d̾s filium suum factũ exmuliere. Et ad timotheũ dixit. Memor esto iħm
xp̃m resurrerisse a mortuis ex semine dauit. Ergo exnobis accepit quod
ꝓ pͥum offerret ꝓ nobis: ut nos redimeret ex nr̃o. ⁊ qͦd nr̃m non erat. ex
ut ultra nrãm oꝑaret᷑ nata᷑m. De nr̃o sacͥfitium. de suo pͣmiũ ẽ. Multaq
in eodem ⁊ scd̾m nat᷑am in uenies. ⁊ ultra nat᷑a᷑m. Scdm conditionem¬

Expanded text:
secundum hominem quod ex ipsa nasceretur, adverteres; ex se enim generavit Maria, ut quod generaretur ex ipsa, in eo salva generationis Dominicae praerogativa, corporis esset vera natura. Sed et Paulus dicit se praedestinatum esseinquit, promiserat per prophetas de Filio suo, qui factus est ei ex semine David secundum carnem . Et ad Galatas: Postquam autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere . Et ad Timotheum dixit: Memor esto Jesum Christum resurrexisse a mortuis ex semine David . 54. Ergo ex nobis accepit, quod proprium offerret pro nobis, ut nos redimeret ex nostro: et quod nostrum non erat, ex ut ultra nostram operaretur naturam. De nostro sacrificium, de suo praemium est: multaque in eodem et secundum naturam in
Abbreviated transcription (Latin):
s unũ ẽ. Nam utiq filiũ eiuscdẽq cum patre substantie confitentes in tͣc¬
tatu concilii nceni. non unam ꝑsonam s unan diuinitate̾ in patre et fi¬
lio credidunt. Ergo cum dicunt eiusdem carnis cuiꝰ ⁊ filio dei erat fuis¬
se substantie. ipsi qͦd nob̃ obitiunt in eptiis uane assertionis in currunt
ut diuidant xp̃m. Itaq qͣrtum in creatum qd̾ ad oremus in ducunt. cũ
sola inereata sit diuinitas trinitatis. Concluserã librũ. s religionis fu¬
it. ne pͣter uicti uidemur qͦd soluere nequiremꝰ. Nam cum dudũ au¬
dierint quidã. dicentib nob̃ filiꝰ dĩ qui generatꝰ sit. patri qͥ
nerauit in equalem eẽ non posse. quã uis generatꝰ sit iste ge

Expanded text:
sed unum est, nam utique Filium ejusdem cum Patre substantiae confitentes in tracsed unum est, nam utique Filium ejusdem cum Patre substantiae confitentes in tractatu concilii Nicaeni, non unam personam, sed unam divinitatem in Patre et Filio crediderunat. 78. Ergo cum dicunt ejusdem carnem, cujus et Filius Dei erat, fuisse substantiae, ipsi quod nobis objiciunt ineptiis vanae assertionis incurrunt, ut dividant Christum. Itaque quartum increatum, quod adoremus, inducunt, cum sola increata sit divinitas Trinitatis. CAPUT VIII. it ne praetervecti videremur, quod solvere nequiremus. Nam cum dudum audierint quidam, dicentibus nobis, Filium Dei, qui generatus sit, Patri qui generavit, inaequalem esse no
Abbreviated transcription (Latin):
lectus nr̃i suscepit capacem. diuidimꝰ eum : Non enim ipse ds̃ uerbũ
ꝓ amma rationabili ⁊ intellectꝰ capaei in carne sua fuit. s anuã rationa¬
bilẽ ⁊ in tellectꝰ capacẽ. ⁊ ipsam humanã et eiusdem substantie cuiꝰ nr̃e
sunt anime. ⁊ carnẽ nr̃e similẽ eiusdẽq cuiꝰ caro ẽ. nr̃a substantie sus
cipiens ds̃ uerbũ. ꝓfectꝰ ho mo fuit. sine ulla tam labe peccati fuit.¬
qͥa peccatũ ipse non fecit. s ꝓ nob̾ peccatũ factus ẽ. ut nos eẽmus iusticia
Nec timeo. ne te traclam: uidear inducere. Nos enim uere solam qͥ hoc
asserimus. colimꝰ trinitatẽ. Non eium. xp̃m diuido. cũ carnis eius
diuinitatisq distinguo substantiã. s unum. xp̃m cũ patre ⁊ sp̃ũ dei pͣ¬
dico. Et illos magis qͥ carnẽ xp̃i uniꝰ cũ diuinitate dicunt eẽ. substantie.
te tradã in clucere demonstrabo. Non enim qđ eiꝰdem substantie ẽ. unus.

Expanded text:
lectus nostri suscepit capacem, dividimus eum ? 76. Non enim ipse Deus Verbum lectus nostri suscepit capacem, dividimus eum ? 76. Non enim ipse Deus Verbum pro anima rationabili et intellectus capaci in carne sua fuit, sed animam rationabilem et intellectus capacem, et ipsam humanam, et ejusdem substantiae, cujus nostrae sunbe peccati; quia peccatum ipse non fecit, sed pro nobis peccatum factus est; ut nos essemus justitia stantiae est. 77. Nec timeo ne tetrada videar inducere, nos enim vere solam, qui hoc asserimus, colimus Trinitatem. Non enim Christum divido, cum carnis ejus divinitatisque distinguo substantiam; sed unum Christum cum Patre et Spiritu Dei praedico, et illos magis qui carnem Christi unius cum divinitate ejus dicunt esse substantiae, tetrada inducere demonstrabo. Non enim quod ejusdem substantiae est, unus,
Abbreviated transcription (Latin):
rat dei. nec crescere ds̾. nec altitudo sapientie dei. nec plenitudo di¬
uinitatis immpleri. Que gͥ implebatur erat non dĩ sapientia s nr̃a. Nam
quomͦ implebat᷑. qui ut omĩa impleret ascendit : ꝑ quẽ autẽ sensum.¬
ut ysaias dixit patrẽ puer nesciebat nec matrẽ : Seͥptuni ÷ enim. Prius¬
quã sciat puer patrẽ aut matrẽ. accipiet uirtutẽ damasei.⁊ spolia sama¬
rie. Sapientiam eium dĩ. futura ⁊ occulta non fallunt. Expers autẽ
agnitionis: infantia. Phumanã utiq in prudentiã: qd̾ ad huc non didic̃
ignorat. S uerendũ ÷ inquit ne si duos pͥncipales sensus aut geminã sa¬
ueneram̃. eum diuidinus : Apłs certe qͥ de eo dixit. qm̃ ⁊ si crucifirꝰ ẽ.
ex infirmitate. uiuit tamen ex uirtute dĩ. Ipse dixit. quia non diuisus
e xp̃s. Num quid etiam cum dicimꝰ quia animã rationabilem ⁊ intel¬

Expanded text:
rat Dei, nec crescere Deus, nec altitudo sapientiae Dei, nec plenitudo dirat Dei, nec crescere Deus, nec altitudo sapientiae Dei, nec plenitudo divinitatis impleri. Quae igitur implebatur, erat non Dei, sed nostra sapientia. Nam quomodo implebatur, qui ut omnia impleret descendit ? 74. Per quem autem sensum Esaias dixit, patrem puer nesciebat aut matrem? Scriptum est enim: Priusquam sciat puer patrem aut matrem, accipiet virtutem Damasci et spolia Samariae . Sapientiam enim Dei futura et occulta non fallunt: expers autem agnitionis infantia, per humanam utique imprudentiam, quod adhuc non didicit, ignorat. 75. Sed verendum est, inquis, ne si duos principales sensus aut geminam saveneramur, dividimus eum? Apostolus certe qui de eo dixit: Quoniam etsi crucifixus est ex infirmitate nostra, vivit tamen ex virtute Dei ; ipse dixit quia non divisus est Christus. Numquid etiam cum dicimus quia animam rationabilem et intel
Abbreviated transcription (Latin):
ros armis circũsonabat hostilibꝰ. Postea uero ꝗ̃ fid exules abdicauit hostẽ ipsũ ui¬
dicẽ regũ quẽ sẽꝑ trem̾e consueuerat deditũ uidit. supplicẽ recep̃. oorientẽ obruit.
sepultũ recepit. Qntos gͦ ⁊ constantinopolĩ. qͣntos postremo toto in orbe mundasti :
N mundauit damasus: ñ mundauit pett̾. ñ mundauit ãbrosiꝰ. Nr̃a eñ seru
cia: s tuast̃ sacͣm̃ta. Neq eñs humane opis ÷ diuina conferre: s tuũ dñe mu
ꝓpħabt̃ filii ⁊ filie eoꝵ. hic. ẽ. intipo ros ille celestis. hec pluuia uoluntaria sicut
legini. Pluuiã uoluntariã segregano deuo hereditati tue

Expanded text:
ros armis circumsonabat hostilibus. Postea vero quam fidei exsules abdicavit, hostem ipsum juros armis circumsonabat hostilibus. Postea vero quam fidei exsules abdicavit, hostem ipsum judicem regum, quem semper timere consueverat, deditum vidit, supplicem recepit, morientem obruit, sepultum possidet. Quantos ergo et Constantinopoli, quantos postremo toto hodie in orbe mundasti! 18. Non mundavit Damasus, non mundavit Petrus, non mundavit Ambrosius, non mu sunt sacramenta. Neque enim humanae opis est divina conferre; sed tuum, Domineprophetabant filii et filiae eorum . Hic est in typo ros ille coelestis: haec pluvia voluntaria, sicut legimus: Pluviam voluntariam segregans Deus haereditati suae
Abbreviated transcription (Latin):
inmeã carnẽ : ut huiꝰ un humore pluue nr̃arũ conualles m̃tiũ. atti intom
cordis arua uirideseant. Ueniant inme stillicidia tua: grãm imortalitatẽq
rorantia. Dilue gressus m̃tis mee : ne iter̃ peccẽ. Dilue animime calcancũ. ut
possĩ abolere maledictũ. ne morsũ serpentis interior pede sentiã. S sic̃ ipse uis¬
sisti sequentibꝰ te ut serpentes ⁊ scorpiones inleso possi calcare uestigio. Redemisti
mundũ. redime uniꝰ animã peccatoris. Hec .ẽ. specialis tue p̃rogatiua pietatis:
qdđ totũ mundũ insinguł redemisti. Helias: ad unã missus ẽ. induã. Heliseus:
emundaũ unũ. Tu nobis dñe ib̃u hos hodie mundasti. quantos iurbe roma.
quantos alexandrie. quantos antiochie. qͣntos etiã constantin. pol̃. Nã etiã constan¬
tinopoł iã dĩ uerbũ recepit. ⁊ eiuidentia meruit tui docum̃ta iudicii. Et eñi ꝗͣ¬
duu uenena arrianoꝵ suis fonebat inclusa uisceribꝰ. bellis fuitiis inqͥeta. mu¬

Expanded text:
carnem; ut hujus humore pluviae nostrarum convalles mentium atque intimi cordis arva viridescant . Veniant in me stillicidia tua, gratiam immortalitatemque rorantia. Dilue gressus mentis meae, ne iterum peccem. Ablue animi mei calcaneum, ut possim abolere maledictum ; ne morsum serpentis interiore pede sentiam, sed, sicut ipse jussisti sequentibus te, ut serpentes et scorpiones illaeso possim calcare vestigio . Redemisti mundum, redime unius animam peccatoris. 17. Haec est specialis tuae praerogativa pietatis, qua totum mundum in singulis redemisti. Elias ad unam missus est viduam , Elisaeus mundavit unum : tu nobis, Domine Jesu, hos hodie mille mundasti. Quantos in urbe Roma, quantos Alexandriae, quantos Antiochiae, quantos etiam Constantinopoli! Nam etiam Constantinopolis jam Dei verbum recepit, et evidentia meruit tui documenta judicii. Etenim quamdiu venena Arianorum suis fovebat inclusa visceribus, bellis finitimis inquieta, mu
Abbreviated transcription (Latin):
uineã istã. Et eñ ꝓpbice nubis pluiua salutaris sicut ⁊ dauid dix̃.
Descendit sicut pliuua inuellus: ⁊ sicut stillicidia stillantia super
trã. hanc nobis scͥpture dine totiꝰ mund pluuiã pollicebantur.
que rigaret orbẽ sub dñ saluatoris aduentu. sp̃s rore diuin.
Uenit gͦ iã dñs: uenit ⁊ plinua. Uenit dñs: stillicictia secũ celestia de
ferens. Et idõ iã nos bibimꝰ qui antea siciebamus: ⁊ diuinũ illũ sp̃m
haustu interior potamus. Hoc gͦ preuidit sc̃s gedeon quia uerũ ⁊
spualẽ rorẽ etiã gentes nationesq erant fidei ꝑceptione bibiture.

Expanded text:
vineam istam . Est enim propheticae nubis pluvia salutaris, sicut et David dixit: vineam istam . Est enim propheticae nubis pluvia salutaris, sicut et David dixit: Descendit sicut pluvia in vellus, et sicut stillicidia stillantia super terram . Hanc nobis Scripturae divinae totius mundi pluviam pollicebantur, quae rigaret orbem sub Domini Salvatoris adventu Spiritus rore divini. Venit ergo jam Dominus, venit et pluvia, venit Dominus stiferens: et ideo jam nos bibimus, qui ante sitiebamus, et divinum illum Spiritum haustu interiore potamus. Hoc ergo praevidit sanctus Gedeon: quia verum et spiritualem rorem etiam Gentes nationesque erant fidei perceptione bibiturae.
Abbreviated transcription (Latin):
induisti. Estonuidus: ut nos misecłia tuauestias. Precingece apt̾ nos lutesodu
ut nos tui muneris inimorcalitate p̃cingas. Olitte aq̃ inpeliũ. laua ñsolum
pedes. s ctia scapit. N&e solũ cõtporis nt̃: s etiã m̃tis uestig̾ia. Uolo cede. in
oons nr̃e sor des fiagilititisi : ut iogo dic̃. Nocte exus cuniñ nutã. iuomͦ in
nunist᷑. pcaes samuloa tnoꝵ laues. quasi aẽ rorẽ mittis ccelo. Nec solũ poss
lais s ptiã ut tetũ rtcũbamꝰ inuitas. ⁊ er̃plo nostue aignationis hot aeis

Expanded text:
induisti: esto nudus, ut nos misericordia tua vestias. Praecinge te propter nos linteo, ut nos tui muneris immortalitate praecingas. Mitte aquam in pelvim: lava non solum pedes, sed etiam caput: nec solum corporis nostri, sed etiam mentis vestigia. Volo exuere omnes nostrae sorinduisti: esto nudus, ut nos misericordia tua vestias. Praecinge te propter nos linteo, minister pedes famulorum tuorum lavas, quasi Deus rorem mittis e coelo. Nec solum pedes lavas, sed etiam ut tecum recumbamus invitas, et exemplo nos tuae dignationis hortaris
Abbreviated transcription (Latin):
Et icdõ scđm oracła occidit uitulũ. apatre suo idoł de putatũ: ⁊ ipse sep¬
tennẽ aliũ uitulũ immolauit dõ. Quofacto: manifestissime reuelauit.
post aduentũ dñ om̃ĩa gentilitatis abolenda sacficia. solũq sacͥficiũ dõ
am̃ce pasionis ꝓredẽptione ppłi deferendũ. Et ens̃ uitulꝰ iale erat unici po

Expanded text:
et ideo secundum oracula occidit vitulum a patre suo idolis deputatum, et ideo secundum oracula occidit vitulum a patre suo idolis deputatum, tennem alium vitulum immolavit Deo . Quo facto manifestissime revelavit post adventum Domini omnia gentilitatis abolenda sacrificia, solumque sacrificium Deo Dominicae passionis pro redemptione populi deferendum. Etenim vitulus ille erat
Abbreviated transcription (Latin):
angłi Lazima supͣ petrã posuit: ⁊ ea uire ꝑfudit. Que simul ut uir¬
ge cacumine quã gerebat angłs dĩ contigit. de petra ignis erupts:
atq ita sacͥficiũ qđ offerebat᷑ assũptũ. ẽ. Quo indicio de elaratũ uidet᷑.
qđ petra illa typũ habuerit corporis xp̃i: quia scͥptũ .ẽ. Bibebant de
consequenti petra: petra autẽ erat xp̃s. Quod utiq ñ ad diuinitatẽ eiꝰ
s a carnẽ relatũ. est. que sitientiũ corda ppłoꝵ ꝑhenus riuo sui sangui-
nis munclauit. Iã tunc gͥ in misterio declaratũ est: quia dñs iħs in car-¬
ne sua tociꝰ mund peccata crucifixus ab oleret. Nec solũ delicta factoꝵ
cebias cupiditatũ. sic̃ scͥptũ . ẽ. quia concupiuit ppłco cupicditatẽ maxinã
pessimã: ⁊ dixerunt. Quis nos cibabit carne. Qđ gͥ extendit angle
uirgã. ⁊ tetigit petrã deqͣ ignis exiuit: ostendit qđ caro dñ sp̃u repleta
qiuiino peccata humane conclitionis exureret. Unde ⁊ dñs ait. Ignem

Expanded text:
 azyma supra petram posuit et ea jure perfudit: quae simul ut virgae cacumine, quam gerebat angelus, Dei contigit, de petra ignis erupit; atque ita sacrificium quod offerebatur, absumptum est . Quo indicio declaratum videtur quod petra illa typum habuerit corporis Christi; quia scriptum est: Bibebant de consequenti eos petra, petra autem erat Christus . Quod utique non ad divinitatem ejus, sed ad carnem relatum est, qunis inundavit. Jam tunc igitur in mysterio declaratum est, quia Dominus Jesus in carne sua, totius mundi peccata crucifixus aboleret, nec solum dcebras cupiditatum, sicut scriptum est: Quia concupivit populus cupiditatem pessimam et dixerunt: Quis nos cibabit carne . Quod igitur extendit angelus virgam, et tetigit petram de qua ignis exivit, ostendit quod caro Domini Spiritu repleta divino, peccata omnia humanae conditionis exureret. Unde et Dominus ait: Ig
Abbreviated transcription (Latin):
Stritic messẽ uirga cederet. accepit oraeulũ ut apotesta.
te alienigenarũ in libertatẽ ppłm dei uindicaret. Nec
muirũ si ẽ electꝰ ad grãm. eũ subumbra ĩa tunc sacre
crucis ⁊ uenerabilis sapientie p̃lestinatione in carnationis future muiste¬
rio contitut᷑: feracis segetis sensibilia de latibulis frum̃ta ꝓduceret:
eletionẽꝙ scõꝵ apurgam̃tis in anis palee sequestraret. Qustã quã iur¬
ga ueritatis exerciti suꝑflua ueteris hominis cũ eiꝰ actibꝰ deponestes.
quasi intorculari ita meccłia congregant᷑. Eccłia eñ torcular ẽ fontis
etͣni inqua celestis uitis fructꝰ exundat. Quo motꝰ oraculo geleon:

Expanded text:
tritici messem virga caederet, accepit oraculum, ut te alienigenarum in libertatem Dei populum vindicaret. Nec mirum si est electus ad gratiam, cum sub umbra jam tum sacrae crucis et venerabilis sapientiae praedestinato incarnationis futurae mysterio constitutus, feracis segetis sensibilia de latibulis frumenta produceret, electionemque sanctorum a purgamentis inanis paleae sequestraret: qui tamquam virga veritatis exerciti, superflua veteris hominis cum ejus actibus deponentes, quasi in torculari, ita in Ecclesia congregantur; Ecclesia enim torcular est fontis aeterni, in qua coelestis vitis fructus exun