comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
edatur et quisuã sit¬
modus manducandi
ultũ pͥanẽ: ignoratis. Uerũpta¬
men nisi manducaueritis tar¬
nẽ filii hõis et biberitis eius sã¬
guinẽ: non habetis uitã in
pobis. Hec non utiq cadaueri
bus: sed uiuentib loquebatur.
Unde ne istam uitã intelligẽtes
de hac re litigarent: secutus ad¬
uĩrit. Euu manducat meã carriẽ
et bibit meũ sanguinẽ: habet
uitã eternã. Hanc tego non ha¬
bet qui istũ panẽ non mandu.¬
cat: nec istũ sanguinem bibit.
Nam temꝑalem uitã sine illoga.¬
bere hoĩes possũt: eternã uero
omnino non possũt. Qui ergo
non manducat eius carnẽ nec
bibit eius sanguinẽ: nõ habet
uitã in se. Et qui manducat
eius carnẽ : et bibit eius san.¬
guinẽ: habet uitã. ad utrũq
aũt respõ det: quod dixit eter¬
nã. Non ita est in hac esta quã
sustentande huius temꝑalis ui¬
te causa sumimus. Nam qui eã
non sũpserit: non uiuet. Nec ta.¬
men qui eam sũpserit: uiuet.

Expanded text:
edatur, et quisnam modus sit manducandi istum panem, ignoratis; verumtamen nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis. Haec non utbus, sed viventibus loquebatur. Unde, ne istam vitam intelligentes, de hac re litigarent, secutus adjunxit: Qui manducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, habet vitam aeternam. Hanc ergo non habet, qui istum panem non manducat, nec istum sangunam temporalem vitam sine illo habere homines possunt, aeternam vero omnino non possunt. Qui ergo non manducat ejus carnem, nec bibit ejus sanguinem, non habet in se vitam: et qui manducat ejus carnem, et bibit ejus sanguinem, habet vitam. Ad utrumque autem respondet quod dixit, aeternam. Non ita est in hac esca, quam sustentandae hujus temporalis vitae causa sumimus. Nam qui eam non sumpserit, non vivet: nec tamen qui eam sumpserit, vivet.
Abbreviated transcription (Latin):
non dantibz lesiones exqͥrerẽt:
dubiũ non erat. Domius ergo
oĩonis spelũca latronũ facta
fuerat: quia ad hoc in templo
assictere nouerant : ut aut nõ
dantes munera studerent cor¬
ꝑaliter ꝑsequi: aut dantes spi¬
ritalit̾ necare. Quia uõ redemp.¬
cor noster p̃dicacõis uerba nec
indignis et ĩgratis subtrahit:

Expanded text:
dantibus laesionem exquirerent dubium non erat. Domus ergo orationis spelunca latronum facta fuerat, quia ad hoc in templo assistere noverant, ut aut non donantes munera studerent corporaliter persequi, aut dantes spiritaliter necare. Quia vero Redemptor noster praedicationis verba nec indignis et ingratis subtrahit
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis naturalit̾ rnitas sit:
ip̃e testatus est. Qui edit car¬
nẽ meã et bibit sanguinem
meũ: in me manet et ego ĩ eo.
non enĩ in eo erit. nisi in quo
ip̃e fuerit: eius tamẽ in se as¬
sũptam habens carnem qui

Expanded text:
in nobis hec unitas sit, ipse ita testatus est: Qui edit carnem meam et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo; non enim quis in eo erit, nisi in quo ipse fuerit, eius tantum in se assumptam habens carnem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃us est. nos quoq u̾e sub mus¬
terio carnẽ corꝑis sui sumims:
et per hoc unũ crimꝰ: quia pr̃
in eo est. et ip̃e in nobis. Nũo¬
in nobis uolũtatis unitas as¬
seritur ⁊ cũ natutalis ꝑ sacra.¬
mentũ ꝓprietas. ꝑfectũ sit sa¬
cramentũ unitatis: Nõ huma¬
no aut seculari sensu de huis re¬
bus loquendũ: neq ꝑ uiolen.¬
ciã atq ĩpuidentẽ predicacionẽ
atq impie ĩtelligencie. puersi¬
li enĩ in nobis xp̃i ueritate que
dicimꝰ nisi ab eo didicerimus:
stulte acq impie dicim⁊ Ipse
eiũ ait. Caro mea n̾e est esca: et
sanguis meus uẽ est potus.
Quu edit carnẽ meã et bibit sã¬
guinẽ meũ:in me manet et ego
in co. De ueritate taris et san
guinis: non relictus est ambi¬
gendi locus. Nunc eñ et ip̃ius
dni professione et fide nr̃a ue̾
caro est. et n̾e sanguis est: et hit
accepta atq hausta efficiunt.
sit. Est ergo ip̃e in nobis. per
carnẽ. Quod aũt in eo ꝑsacca¬
mentũ cõmunicate carnis et

Expanded text:
us est, nosque vere sub mysterio carnem corporis sui sumimus, et per hoc unum erimus, quia Pater in illo est, et ille in nobis; quomodo voluntatis unitas asseritur, cum naturaliter per sacramentum proprietas perfectae sacramentum sit unitatis? Non est humano aut saeculi sensu in Dei rebus loquendum. Neque per violentiam aut impudentem praedicationem atque impiae intelligentili enim in nobis Christi veritate quae dicimus, nisi ab eo didicimus, stulte atque impie dicimus. Ipse enim ait, Caro mea vere est esca, et sanguis meus vere est potus. Qui edit carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . De guinis non relictus est ambigendi locus. Nunc enim et ipsius Domini professione, et fide nostra vere caro est, et vere sanguis est: et haec accepta atque hausta efficiunt, obis sit. Est ergo Christus in nobis per carnem. Quam autem in eo per sacramentum communicatae carnis et
Abbreviated transcription (Latin):
in me: et ego in uobis. Si uo¬
lũtatis tantũ intelligi unitatẽ
consũmande unitatis exposu¬
it ⁊ nisi ut ipse in pr̃e ꝑ naturã
diuinitatis. nos cõtra ĩ eo per
corꝑalem eius natiuitatẽ ł et
ipse rursus in nobis ꝑ sacraiẽ.¬
torũ inesse misteriũ crederetur:
ac sic ꝑfecta per mediatorem
unitas doceretur. cũ nobis in
se ꝑmanentib ip̃e maneret ĩ
patre ⁊ et in patre manẽs ma.¬
neret in nobis. et ita ad unita.¬

Expanded text:
in me et ego in vobis. Si voluntatis tantum intelligi unitatem consummandae unitatis exposuit, nisi ut cum ille in Patre per naturam divinitatis est, nos contra in eo per corporalem eius nativitatem, et ille rursum in nobis per sacramentorum inesse misterium creac sic perfecta per mediatorem unitas doceretur, quum nobis in se manentibus ipse maneret in Patre, et in patre manens, ipse maneret in nobis, et ita ad unita
Abbreviated transcription (Latin):
cipulis xp̃c douint: hic p̃cipit.
Dormit eñĩ cepidis: ꝑfectis ui¬
gilat. Sed quẽadmodũ dormi¬
at xp̃c : audisti dicentẽ in ꝓ¬
pheta. Ego dormuo et cor meũ

Expanded text:
cipulis Christus dormit, hic praecipit. Dormit enim trepidis, perfectis vigilat. Sed quemadmodum dormiat Christus, audisti dicentem in Propheta: Ego dormivi, et cor meu
Abbreviated transcription (Latin):
cunda pastio
populi que
de septẽ pa¬
nibus facta
est: ad noui
testamẽti predicationẽ recte in¬
telligitur ꝑtinere. Non enĩ ab
aliquo euangelista dictũ est
qd̾ isti panes ordeatei fuerint:
sicut de illis qͥnq dixit iohãne.
Hec ergo pastio de panib septẽ.
ad gr̃am ꝑtinet eccł̃ie: que no¬
tissima illa septenaria sancti
iseo non hic duo pistes fuisse
scribũtur : sicut in ueteri lege
ubi duo soli ungebant᷑ rex er
sacerdos: sed pauci pisces.id est
sunt. et misi ad predicacionẽ
euangelii: ad sustinendũ tur¬
bulentũ mare huiꝰ scłiͬ ut ꝓ
lus apłus dicit. Neq in ipsa
turba qͥnq milia hõu fue.¬
runt: sicut illic ubi carnales
legeni accipientes ⁊ id est qͥnqs
tant᷑: sed quatuor milia poci¬
us ÷ quo nũo significant᷑ sꝑi¬
ritales ꝓpter quatuor aĩ untu¬
tes: quib in hac uita sp̃ualit᷑¬
uiuitur. Prudenciã: temperã¬
ciam: fortitudinẽ: iusticiam.
Quarũ pͥma est: cognicio re¬

Expanded text:
cunda pastio populi, quae de septem panibus facta est, ad Novi Testamenti praedicationem recte intelligitur pertinere. Non enim ab aliquo evangelista dictum est quod isti panes hordeacei fuerint, sicut de illis quinque dixit Joannes. Haec ergo pastio de panibus septem ad gratiam pertinet Ecclesiae, quae notissima illa septenaria sancti noscitur. Et ideo non hic duo pisces fuisse scribuntur, sicut in veteri lege, ubi duo soli ungebantur, rex et sacerdos; sed pauci pisces, id estsunt, et missi ad praedicandum Evangelium, et ad sustinendum turbulentum mare hujus saeculi, ut pro lus apostolus dicit . Neque in ipsa turba quinque millia hominum fuerunt, sicut illic, ubi carnales legem accipientes, id est, quinque cantur; sed quatuor millia potius, quo numero significantur spirituales, propter quatuor animi virtutes, quibus in hac vita spvivitur, prudentiam, temperantiam, fortitudinem, justitiam, quarum prima est cognitio re
Abbreviated transcription (Latin):
uite nr̃e cõpago resoluta. ac¬
tuũq nostrorũ clauda uesti¬
gia: uerbi celestis remedio re¬
formentur. Sint igitur aliqui
monitores mentis: qui aninũ
hõis quãuis exterioris corpis
debilitate corpentẽ. ad superio¬
ra erigant. Quorũ rursus am¬
miniculis. et accollere et hũi¬
liare se facilis ⁊ ante ih̾m loce¬
tur: dominico dignus uideri
aspectu: Hũilitatẽ enĩ respicit

Expanded text:
uitae conpago resoluta actuumque nostrorum clauda uestigia uerbi caelestis remedio reformentur. sint igitur aliqui monitores mentis, qui animum hominis quamuis exterioris corporis debilitate torpentem ad superiora erigant. quorum rursus adminiculis et adtollere et huliare se facilius ante Jesum docetur, Dominico dignus videri aspectu. Humilitatem enim respicit
Abbreviated transcription (French):
ma  tris uestre eterne
sapi encie: sugite lar¬
ga u  bera pietatis dei.
Transacta plangite: ii¬
minencia deuitate. Redẽp¬
tor noster momentaneqᷤ
fletus uestros eterno con¬
solabit᷑ gaudio: qui ui¬

Expanded text:
matris vestrae aeternae sapientiae. Sugite larga ubera pietatis Dei. Transacta plangite, imminentia vitate. Redemptor noster momentaneos fletus vestros aeterno consolabitur gaudio. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
dei uerbo. steterunt
acerbi illius funeris
portitores: qui corpus huma¬
nũ letali fluxu nature materi¬
alis urgebant. Quid eĩ aliud
nisi quasi in quodã feretro hoc
est supremi funeris ĩstrumento
iacemꝰ exanimes ⁊ uł cũ ignis
in modice cupiditatis exestuat:
uł frigidus humor exindat᷑ uł
uig or hebetatur animoꝵ: uł
concreta sp̃us nr labe. pure lu¬
cis uacuus alit mentẽ: Hii sũt
nr̃i funeris portitores. Sed ꝙͣ¬
uis sup̃ma mortis spẽ uite oĩs
aboleuerĩt ⁊ et tumulo ꝓxima
corꝑa iaceant defunctoꝵ : uer¬
bo tñ dei iam mortua resur¬
gũt cadauera. Dox redit: red¬
ditur filius matri ⁊ reuocat᷑ a
cumulo: eripit᷑ a sepulchzo. Qͥs
iste ẽ tumulꝰ tuꝰ ⁊ nͥ mali more .
Tumulꝰ tuꝰ ꝑfidia ẽ: sepulchrũ
tuũ guitur ẽ. Sepulchx eĩ patẽs

Expanded text:
dei uerbo steterunt acerbi illi funeris portitores, qui corpus humanum letali fluxu naturae materialis urguebant. quid enim aliud nisi quasi in quodam feretro, hoc est supremi funeris instrumento iacemus exanimes, cum uel ignis inmodicae cupiditatis exaestuat uel frigidus umor exundat uel uigor habetatur animorum uel concreta noster spiritus labe purae lucis uacuus alit mentem? hi sunt nostri funeris portitores. Sed quamuis suprema mortis spem uitae omnia aboleuerint et tumulo proxima corpora iaceant defunctorum, uerbo tamen dei iam moritura resurgunt cadauera. uox redit, redditur filius matri, reuocatur a tumulo, eripitur a sepulchro. quis iste est tumulus tuus nisi mali mores? tumulus tuus perfidia est, sepulchrum tuum guttu
Abbreviated transcription (Latin):
substancie conspiciat᷑ et ip̃e
qui ãmĩc̾iat : tũc in eius
noĩe petũt: quia in sono eiꝰ
nõis non aliud ꝙͣ res ipsa
est que hoc nõie uocat᷑ in¬
telligũt. Nec in animũ ua¬
nitate uel infirmĩtate con¬
fingũt : tamꝙͣ in alio loco
prẽm. in alio filiũ antepa¬
trẽ stantẽ. et pro nobis ro¬
gantẽ: spacia sua queq
amboꝵ occupantib moli¬
bus: et uerbũ ad eũ cuiꝰ est
uerbũ face uerba pro nobis.
int̾uallo intꝑosito inter os
loquentis et auriculas au-¬
dientis: et alia talia que
sibi aĩales idemq carnales
in cordib fabricant᷑. Enuĩs¬
quid enĩ tale spiritalib de
deo cogitantib ex corporũ
consuetudine occurrit: ne¬
gando atq respuendo tam¬
ꝙͣ importunas muscas ab
interiorib oculis abigunt:
et sinceritati eius lucis ac¬
quiescũt. Qua teste ac iudi¬
ce : has ip̃as ymagines
corpoꝵ interius sius aspet.¬
tib irruentes : falsaᷤ õm̃o cẽ

Expanded text:
substantiae conspiciatur et ipse, substantiae conspiciatur et ipse, qui annuntiat tunc in ejus nomine petunt, quia in sono ejus nominis non aliud quam res ipsa est, quae hoc nomine vocatur, intelligunt, nec animi vanitate vel infirmitate confingunt tanquam in alio loco Patrem, in alio Filium ante Patrem stantem, et pro nobis rogantem, spatia sua quaeque amborum occupantibus molibus, et Verbum ad eum cujus est Verbum facere verba pro nobis, intervallo interposito inter os loquentis et auriculas audientis; et alia talia quae sibi animales, iidemque carnales in cordibus fabricantur. Quidquid enim tale spiritualibus de Deo cogitantibus ex corporum consuetudine occurrit, negando atque respuendo, tanquam importunas muscas, ab interioribus oculis abigunt; et sinceritati ejus lucis acquiescunt, qua teste ac judice has ipsas imagines corporum suis internis aspectibus irruentes, falsas omnino esse
Abbreviated transcription (Latin):
ne sapiencie uerbis sed docti
sp̃u: spiritalib sꝑiritalia
comꝑances. Anunalis aucẽ¬
homo. non ꝑcipit que sũt
spũs dei. Non itaq ꝑcipiẽs
que sꝑ fũt spũs dei homo
aĩalis ⁊ sic audit quecũq
audit de dei natura : ut a¬
tiud ꝙͣ corpus cogitare nõ
possit ꝙͣlibet amplissimũ
uel ĩmensũ: qͣlibet lucidũ
ac speciosũ: corpus tamen.
Ideo ꝓuerbia illi fũt quecũq
dicta sapiencie de ĩcorporea
ĩmuitabili q substancia: nõ
sed quia sic cogitat: quomõ
qui ꝓuerbia solent audire.
neq intellig̾e. Cũ uẽo spiri¬
tales ceperit om̃ia diiuidica¬
re: ip̃e autẽ a nemine diui¬
dicari: eciã si in hac uit a¬
adhuc uelut ꝑ speculũ ex ꝑ-¬
te ꝑspicit : tamen nõ ullo
corpis senfu. non ulla yma¬
ginaria cogitacione. que ca¬
pit aut fingit qualiũcũq
similitudines corꝑm : sed
mentis certissima incelligẽ
sia deũ non corpus esse sed
sp̃m. Ita palam de patre an¬
nũciante filio: ut ciusdem

Expanded text:
nae doctis verbis, sed docti Spiritu, spiritalibus spiritalia comparentes. Animalis autem non percipit quae sunt Spiritus Dei . Non itaque percipiens quae sunt Spiritus Dei, homo animalis, sic audit quaecunque audit de Dei natura, ut aliud quam corpus cogitare non possit, quamlibet amplissimum vel immensum, quamlibet lucidum ac speciosum corpus. Tamen ideo proverbia illi sunt quaecunque dicta sapientiae de incorporea immutabilique substantia; non sed quia sic cogitat, quomodo qui proverbia solent audire neque intelligere. Cum vero spiritualis coeperit omnia dijudicare, ipse autem a nemine dijudicari adhuc velut per speculum ex parte perspicit, tamen non ullo corporis sensu, non ulla imaginaria cogitatione, qua capit aut fingit qualescunque similitudines corporum, sed mentis certissima intelligentia, ita Deum non corpus esse, sed spiritum, ita palam de Patre annuntiante Filio, ut ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
tũ sapere ualeo
ut incelligat᷑ ihus discipu¬
los suos de carnalibz uel a¬
nimalib se spiritales pro¬
misisse facturũ. quãuis
nondũ. tales quales erimꝰ:
quando spiritale eciã corpꝰ
habebiꝰ: sed qualis erat
qui dicebat. Sapienciã lo¬
quim̾ int̾ ꝑfectos et non
potui uobis loqui quasi
spiritalib sed quasi carna¬

Expanded text:
antum sapere valeo, ut intelligatur Jesus discipulos suos de carnalibus vel animalibus se spirituales promisisse facturum, quamvis nondum tales quales erimus, quando spirituale etiam corpus habebimus; sed qualis erat qui dicebat, « Sapientiam loquimur inter perfectos » ; et, « Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carna
Abbreviated transcription (Latin):
est int̾pellare pr̃em: inꝙͣtũ
autẽ dens est. nos exaudi¬
re cũ patre. Quod eũ sig¬
nificasse arbitror: ubi ai.
Et non dico uobis: qͥa ego
rogabo prẽm de uobis. ad
hoc quippe intuendũ. quõ
non rogat prẽm filius:
sed silꝰ exaudiũt rogantes
pater et filius : nõ m̃si sꝑi¬
titalis oculus mentis ascẽ¬
dit. Ip̃e enĩ pater inquit
amat uos: quia uos me
amastis. Ideo amat pater¬
ip̃e. quia nos amaniꝰ ⁊ an po-¬
cius quia ille amat. ideo nos
amamꝰ: Ex epistola sua euãge¬
lista idem ip̃e respondeat. Noᷤ
diliguꝰ inquit. quia iꝑse

Expanded text:
s interpellare Patrem; in quantum autem Deus est, nos exaudire cum Patre. Quod eum significasse arbitror ubi ait, Et non dico vobis quia ego rogabo Patrem de vobis. Ad hoc quippe intuendum qunon rogat Patrem Filius; sed simul exaudiunt rogantes Pater et Filius, non nisi spiritalis oculus mentis ascendit. Ipse enim Pater, inquit, amat vos, quia vos me amastis. Ideo amat ille, quia nos amamus? An potius quia ille amat, ideo nos amamus? Ex Epistola sua evangelista idem ipse respondeat. Nos diligimus, inquit, quia ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tur: et facies oĩa pro quib
ĩuocauerit te alienigena: ut
discant uniuersi populi ter¬
rarũ nomen tuũ tumere. sicut
populus tuus iscł. et probẽt
quia nomen tuũ ĩuocatũ
est suꝑ domumi ¶ hãc quã

Expanded text:
tui, et facies omnia pro quibus invocaverit te alienigena, ut discant universi populi terrarum nomen tuum timere sicut populus tuus Israel, et probent quia nomen tuum invocatum est super domum
Abbreviated transcription (Latin):
ruit postea qm crucifixus est
meruit: et alter omnino non
meruit: an forte omes quos
occiderũt crucifixerant: et ꝓpte

Expanded text:
 posteaquam crucifixus est meruit et alter omnino non meruit? an forte omnes, quos occiderant, crucifixerant et p
Abbreviated transcription (Latin):
mẽs in affectu pecrandi ẽ: gra¬
uari magis dico in eucharistie
ꝑcepcione qͣm purificari. Et
ideo quãuis quis pcc̃o morde¬
atur. peccandi tamẽ de cetero
non habeat uolũtatẽ ⁊ et cõ¬
municaturus satisfaciat lacͥ¬
mis et oracionibz: et cõfidens
de diũ miseracione. accedat ad
eucharistiã increpidus et secu¬
rus. Sed hoc de illo dico: quẽ
mortalia pcc̃a non grauant.
quispiam non cotidie accipiẽ¬
dam eucharistiã: alius affir¬
mat cotidie. Faciat unꝰ quisq.
quod scd̃m fidem suã pie credit
esse faciendũ. Neq enĩ litiga¬
uerũt int̾ se aut quisqͣm eorũ
alteri se p̃posuit. ⁊acheus et il¬
le centurio : cũ alter eorũ gau¬
denter in domo sua sustepit
sũ dignus ut intres sub tectũ
meũ. Ambo saluatorẽ hono¬
rificantes: quãuis non uno
modo. ambo peccatis miseri:
ambo misericordiã consecuti.
ad hoc ualet: qd̾ mãna scd̃m
ꝓpriam uoluntatẽ in ore cuiꝰ.¬
quocienscũq effunditur sau¬

Expanded text:
andi est, gravari magis dico eucharistiae perceptione, quam purificari. Et ideo quamvis quis peccato mordeatur, peccandi tamen de caetero non habeat voluntatem, communicaturus satisfaciat lacrymis et orationibus, et confidens de Domini misericordia accedat ad eucharistiam intrepidus et securus. Sed hoc de illo dico, quem mortalia peccata non gravant.quispiam non quotidie accipiendam eucharistiam, alius affirmet quotidie. Faciat unusquisque quod secundum fidem suam pie credit esse faciendum. Neque enim litigaverunt inter se, aut quisquam eorum se alteri praeposuit, Zachaeus et ille centurio, cum alter eorum gaudens in domo sua susceperit sum dignus ut intres sub tectum meum ; ambo Salvatorem honorificantes, quamvis non uno modo, ambo peccatis miseri, ambo misericordiam consecuti. Ad hoc valet quod manna secundum propriam voluntatem in ore cujusquoties effunditur san
Abbreviated transcription (Latin):
ti sũt. Non soluitur ergo lex
sed ĩpletur: ut fiat renouacio
hõis iam labentis. Unde et
apłus ait. Spoliantes uos
ueterẽ hominẽ : induite nouũ
qui scd̃m deũ creatus est. l cõ

Expanded text:
ti sunt. non soluitur ergo lex, sed inpletur, ut fiat renouatio hominis iam labentis. unde et apostolus ait: exspoliantes uos ueterem hominem induite nouum, qui secundum Christum creatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ibi non est opus ꝑgere ad re.¬
tonciliacionẽ: non enĩ ueniã
postulabis ab eo qui tibi fecit
iniuriã: sed tantũ dimittes
sicut tibi dimitti a dño cupis
qd̃ ipse cõmiseris ⁊ ꝑgendũ est
ergo ad reconciliacionẽ: cũ in
mentẽ uenerit quod nos forte
frẽm in aliquo lesimꝰ ꝑgen¬
dũ autẽ non pedib corporis.

Expanded text:
ubi non opus est pergere ad reconciliationem; non enim veniam postulabis ab eo qui tibi fecit injuriam, sed tantum dimittes, sicut tibi dimitti a Domino cupis, quod ipse commiseris: pergendum est ergo ad reconciliationem, cum in mentem venerit quod nos forte fratrem in aliquo laesimus; pergendum autem non pedibus corporis
Abbreviated transcription (Latin):
pauca nobis de ip̃a resurret¬
tionis fide loquenda sunt
Multi etemĩ sicut et nog
aliqñ fuimꝰ ⁊ dũ carnẽ in
putredinẽ ossa q in pulue¬
rẽ redigi ꝑ sepulchra cõspi-¬
ciũt : reparari ex puluere
carnẽ et ossa diffidũt. sic q
apud se q̃si sermocinãtes dicũt.
Quando ex pulue homo re¬
ducit᷑÷ quando agitur ut
cuus animetͭ. Quib breui¬
ter respondemꝰ quia longe
minꝰ est deo reꝑare qd̾ fuit:
ꝙͣ creasse quod non fuit.
aut quid mirũ si hoĩem ex
puluere reficit:. qui simul
omĩa. ex nichilo creauit :
Mixabilius nãq est celũ et
ac t̾ram ex nullis existenti¬
bus condidisse: ꝙͣ ip̃m ho¬
minẽ ex t̾ra repare. Sed ci¬
nis accendit᷑⁊ et in carnẽ
uine oꝑacionis uirtus cõ¬
prehendi qͣsi. ex racione q̃
ritur. Qui scilicet hec idcir¬
co in sius cogitacionibus
dicũt: quia eis cotidiana
dei miracula ex assidiuitate
biluerũt. Nam ecce in uno
grano ꝑuissimi senũs: lacet

Expanded text:
pauca nobis de ipsa resurrectionis fide loquenda sunt. Multi etenim, sicut nos aliquando fuimus, qui dum carnem in putredinem ossaque in pulverem redigi per sepulcra conspiciunt, reparari ex pulvere carnem et ossa diffidunt, sicque apud se quasi ratiocinantes dicunt: Quando ex pulvere homo reducitur? quando agitur ut cinis animetur? Quibus breviter respondemus quia longe minus est Deo reparare quod fuit quam creasse quod non fuit. 1559 Aut quid mirum si hominem ex pulvere reficit, qui simul omnia ex nihilo creavit? Mirabilius namque est coelum et terram ex nullis existentibus condidisse, quam ipsum hominem ex terra reparare. Sed cinis attenditur, et in carnem vinae operationis virtus comprehendi quasi eritur. Qui scilicet haec idcirco in suis cogitationibus dicunt, quia eis quotidiana Dei miracula ex assiduitate viluerunt. Nam ecce in uno grano parvissimi seminis latet
Abbreviated transcription (Latin):
luiquẽt in te lapidẽ suꝑ lapidẽ.
ꝑuersa eteñ mẽs cũ ꝑuerse co¬
gitacõi adhuc ꝑuersiorẽ adicit:
quid aliud ꝙͣ lapidẽ suꝑ lapidẽ
ponit: Sed in destructa cuuta¬
te suꝑ lapidẽ lapis nõ relĩquit᷑:
quia cũ ad ulcionẽ suã aĩa du¬
citur: oĩs ab illa cogitationũ
suarũ constructio dissipatur.

Expanded text:
linquent in te lapidem super lapidem. linquent in te lapidem super lapidem. Perversa etenim mens, cum perversae cogitationi adhuc perversiorem adjicit, quid aliud quam lapidem super lapidem ponit: sed in destructa civitate super lapidem lapis non relinquetur, quia cum ad ultionem suam anima ducitur, omnis ab illa cogitationum suarum constructio dissipatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cet: que tũ licuit ag̾ẽ contemp¬
sit. De quib adhuc aꝑte qd
sequitur ĩtelligi ualet. Circũ¬
dabunt te: et coangustabũt te
undiq. Maligni quippe sp̃us
undiq aĩam coangustãt. qñ
ei non solũ oꝑis. uerũ eciã lo¬
cucõis acq insuꝑ cogitacõis
iniquitates replicant: ut que
prius ꝑ se multa dilatauit in
scelere: ad extremũ de oĩbus
angustetur ĩ retribuciõe. Seqͥ¬
tur. Et ad terrã prosternent te:
et filios tuos qui ĩ te sũt. Tũc.
aĩa ꝑ cognicionẽ reatus sin ad
t̾ram cõsternit᷑. cũ taro quã u
tã suã credidit. redire ad pul¬
uerẽ urget᷑. Tunc in mortẽ filii
eius cadũt : cũ cogitacioẽs illi¬
cite que mõ ex illa ꝓdeũti extre¬
ma uite plcione disipantur.
Sicut scriptũ est. In illa die peri¬
bũt omes cogitacioẽs eoꝵ. Que
scilicet dure cogitacioẽs ĩtelligi
etiã ꝑ lapidũ significationem
ualent. Nam sequit᷑. Et non re.¬

Expanded text:
cet quae, cum licuit agere, contempcet quae, cum licuit agere, contempsit. De quibus adhuc apte quod sequitur intelligi valet: Circumdabunt te, et coangustabunt te undique. Maligni undique animam coangustant, quando ei non solum operis, verum etiam locutionis, atque insuper cogitationis iniquitates replicant, ut quae prius se per multa dilatavit in scelere, ad extremum de omnibus angustetur in retributione. Et ad terram consternent te, et filios tuos qui in te sunt. Tunc anima per cognitionem reatus sui ad terram consternitur, cum caro, quae in vitam suam credidit redire ad pulverem urgetur. Tunc in morte filii illius cadunt, cum cogitationes illicitae, quae modo ex illa prodeunt, in extrema vitae ultione dissipantur, sicut scriptum est, in illa die peribunt omnes cogitationes eorum. Quae scilicet durae cogitationes intelligi etiam per lapidum significationem valent: nam sequitur, et non re
Abbreviated transcription (Latin):
nis timore transfigit᷑: quãtũ
nũc p̃sens leticia. tantũ post
ira subsequẽs temꝑetur. Hĩc
nãq scriptũ est. Bcũs homo
qui semꝑ est pauidus. Qui rõ
mentis est dure: corruet ĩma¬
lũ. Sequentis enĩ rra iudicii.
tanto tũc districtior portabit᷑.
quanto nũc et int̾ culpas nũ¬
me timet᷑. Sequit᷑. Quia uem¬
ent dies in te: et cirtũdabũt te
inimici tui uallo. Qui unqͣm
sũt hũane aĩe maiores ĩunici
qͣm maligni sp̃us: qui hant
a corꝑe exeutite obsident; quã
in carnis amore positã decep¬
toriis delectacõib fouẽt. Quã
ualle circũdant: quia añ men¬
tis eius oculos reductis iniqͥ¬
tatibus quas ꝓpetrauit᷑: hãc
ad societatẽ sue dampnacõis
trahentes coartant: ut in. ip̃a
iam extremitate uite dep̃hen¬
sa : et a quib hostibus circũ.¬
clusa sit uideat: et tamẽ euadẽ¬
di aditũ inuenire non possit :
quia oꝑari iam bona non li¬

Expanded text:
nis timore transfigitur, quantum nis timore transfigitur, quantum nunc praesens laetitia, tantum post ira subsequens temperetur. Hinc namque scriptum est: Beatus homo qui semper est pavidus; qui vero mentis est durae, corruet in malum . Sequentis enim ira judicii tanto tunc districtior portabitur, quanto nunc et inter culpas minime timetur. 4. Sequitur: Quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui vallo. Qui unquam sunt humanae animae majores inimici, quam maligni spiritus, qui hanc a corpore exeuntem obsident, quam in carnis amore positam deceptoriis delectationibus fovent? Quam vallo circumdant, quia ante mentis ejus oculos reductis iniquitatibus quas perpetravit, hanc ad societatem suae damnationis trahentes coarctant, ut in ipsa jam extremitate vitae deprehensa, et a quibus hostibus circumclusa sit videat, et tamen evadendi aditum invenire non possit, quia operari jam bona non li
Abbreviated transcription (Latin):
ne formidine terretur ⁊ pacem
habet in die sua: que graue
dampnatõis sue standalũ in
die habebit aliena. Ibi enim
affligenda est: ubi iusti leta¬
bũtur. Et cũcta que modo a
ad pacem sũt. tunc in ama.¬
ritudinẽ rixe uertẽtur ⁊ quia
rixari secũ incipit. cur dãpna¬
cionẽ quã patitur non expa¬
uit: cur a prospiciende male
⁊ dicit᷑. Nũt ãt ab scotidita sũt
aĩa rebus pñtib dedita⁊ ĩ cer¬
renis uoluptatib resoluta:
abscondit simi mala sequẽtiaͬ.
quia p̃uidere futura refugit:
que p̾ntem leticiã ꝑturbẽt. Dũ¬
q in p̃ntis uite oblectaciõe se
deserit : quid aliud ꝙͣ clausis
oculis ad ignẽ uadit: Pnde bũ
scriptũ est. In die bonorũ: neĩ¬
menior sis malorũ. Et unde ꝑ
paulũ dicitur. Qui gaudent:
tanꝙͣ non gaudentes sĩt. Na
et si qua est pũtis temꝑis. ita
est agenda leticia: ut nunqͣm
amaritudo sequentis iudicii
recedat a memoria. Quatenꝰ
dũ mẽs pauida extreme ultio¬

Expanded text:
e formidine terretur, pacem habet in die sua, quae grave damnationis suae scandalum in die habebit aliena. Ibi enim affligenda est, ubi justi laetabuntur; et cuncta quae modo ei ad pacem sunt, tunc in amaritudinem rixae vertentur, 1647 quia rixari secum incipiet cur damnationem quam patitur non expavit, cur a prospiciendis malis ei dicitur: Nunc autem abscondita sunt anima, rebus praesentibus dedita, in terrenis voluptatibus resoluta, abscondit sibi mala sequentia, quia praevidere futura refugit, quae praesentem laetitiam perturbent. Dumque in praesentis vitae oblectatione se deserit, quid aliud quam clausioculis ad ignem vadit? Unde bene scriptum est: In die bonorum ne immemor sis malorum . Et inde per Paulum dicitur: Qui gaudent, tanquam non gaudentes sint , quia et si qua est praesentis temporis, ita est agenda laetitia, ut nunquam amaritudo sequentis judicii recedat a memoria, quatenus dum mens pavida extremae ultio
Abbreviated transcription (Latin):
descendentẽ sicut colũbam. et
manentẽ suꝑ eũ. Que ãt tur¬
ba: nisi ĩperite confusio mul¬
titudinis : que uerticẽ nequi¬
uerit uidẽ sapiencie: Ergo ⁊ a¬
cheus ꝙͣ dui in turba ẽ: non
uidet xp̃m. Supͣ turbã ascen¬
dit: et uidit. Hoc est ꝑlebeiã
transgressus insciciã: incru¬
it quẽ desiderabat aspicere.

Expanded text:
descendentem sicut columbam et manentem super eum. quae autem turba nisi inperitae confusio multitudinis, quae uerticem nequiuit uidere sapientiae? ergo Zacchaeus, quamdiu in turba est, non uidet Christum; supra turbam ascendit et uidit, hoc est: plebeiam transgressus inscientiam meruit quem desiderabat aspicere.
Abbreviated transcription (Latin):
finis dampnatorũ est gehẽna
ignis. Quisqͥs aũt dixerit quo
grauiore supplicio ĩ maiore ius¬
ticia ꝑunatur homicidiũ: si
gehẽna ignis punit᷑ cõuiciũ:
cogit intelligi esse differencias
gehẽnarũ. S̾ane in trib istis
sentẽtiis : subaudicio uerborũ
ĩtuenda est. Habet enĩ pͥma seu¬
tencia oĩa uerba necessariarut
nichil subaudiat᷑. Qui rrascitur
ĩquit fr̃i suo sine tausa: reus
erit iudicio. In std̃a pero cũ ait.
qui aũt dixerit fr̃i suo racha.
subauditur sine causa: et ita
iũgitur. reus erit concilio.I am
in tertia ubi ait. qui aũt dixerit
fatue : duo subaudiũtur: ⁊ fr̃i
suo. et sine causa. Hoc ẽ unde
defendit᷑ qd̃ apsus galachas
pocat stultos: quos eciã fr̃ẽs
nominat. Non eñ id facit sine
causa. Ideo aũt hic frater sub¬
audiendus est. quia de ĩimico
postea dicit᷑ qũo etiã ip̃e trac¬
tandus sit maiore iusticia . De
uide hic sequit᷑. Si ergo obtule¬

Expanded text:
finis damnatorum est gehenna finis damnatorum est gehenna ignis. Quisquis autem dixerit quod graviore supplicio in majore justitia punitur homicidium, si gehenna ignis punitur convicium, cogit intelligi esse differentias gehennarum. 25. Sane in tribus istis sententiis subauditio verborum intuenda est. Habet enim prima sententia omnia verba necessaria, ut nihil subaudiatur: Qui irascitur, inquit, fratri suo sine causa, reus erit judicio. In secunda vero cum ait, Qui autem dixerit fratri suo, Racha, subauditur, sine causa, et ita jungitur, reus erit concilio. Jam in tertia ubi ait, Qui autem dixerit, Fatue, duo subaudiuntur, et fratri suo, et sine causa. Hoc est unde defenditur, quod Apostolus Galatas vocat stultos , quos etiam fratres nominat: non enim id facit sine causa. Ideo autem hic frater subaudiendus est, quia de inimico postea dicitur quomodo etiam ipse tractandus sit majore justitia. CAPUT X.--26. Deinde hic sequitur: Si ergo obtule
Abbreviated transcription (Latin):
peri cogit ip̃a distinctio: uidet
ad contiliũ ꝑtinere sententie
ꝓlacio : qñ non iam cũ ip̃o reo
agitur utrũ dampnandus sit:
sed int̾ se qui iuditant cõferũt᷑:
quo supplicio dampnari oporte¬
at: quẽ constat esse dãpnãdũ.
Gehenna nõ ignis nec dãpna¬
tionẽ haber dubiã sicut iudi¬
siũ: nec dampnati penã sicut
conciliũ In gehenna quippe
certa est et dampnacio et pena
lampnati. Pidentur ergo ali.¬
qui gradus: in pcc̃is et in rra.¬
tu. Seo quibus modis ĩuisibilit̾
exhibeant meriti animarũ:
quis potest dicere: audiendũ est
itaq quantũ intersit uit̾ iusti¬
tiam pharisȩorũ: et istã maiorẽ
que in regnũ celorũ introducit.
Quod tũ sit grauius occide̾ ꝙ̃
uerbo irrogare cõuiciũ: ibi of¬
tiso reũ facit iudicio: hic autẽ
lorũ pcc̃oꝵ leuissimũ est. Na
illic questionẽ homuicidii int̾ ho¬
mines agitabant : hic ãt oĩa
diuino iudicio diittũt᷑: ubi

Expanded text:
teri cogit ipsa distinctio, videtur teri cogit ipsa distinctio, videtur ad concilium pertinere sententiae prolatio; quando non jam cum ipso reo agitur, utrum damnandus sit, sed inter se qui judicant conferunt quo supplicio damnari oporteat quem constat esse damnandum: gehenna vero ignis, nec damnationem habet dubiam, sicut judicium; nec damnati poenam, sicut concilium; in gehenna quippe ignis certa est et damnatio et poena damnati. Videntur ergo aliqui gradus in peccatis et in reatu: sed quibus modis invisibiliter exhibeantur meritis animarum, quis potest dicere? Audiendum est itaque quantum intersit inter justitiam Pharisaeorum, et istam majorem quae in regnum coelorum introducit, quod cum sit gravius occidere quam verbo irrogare convicium, ibi occisio reum facit judicio, hic autem lorum peccatorum levissimum est: quia illic quaestionem homicidii inter homines agitabant; hic autem omnia divino judicio dimittuntur, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Radus itaq sunt
in istis ꝑcc̃ĩs ⁊ ur
ꝓͥmo quisq irasca.¬
tur : et eñ motum
recineat corde cõteptũ. Iam si
extorserit uotẽ indignantis
ipsa cõmocio non significan¬
tem aliquid ⁊ sed illũ animi
motũ ip̃a eruptiõe testantem.
qua feriatur ille cui rrascitue:
plus est utiq qͣm si surgens
ira silencio p̃meretur. Si uero
non solũ uox ĩdignantis au¬
diatur ⁊ sed etiã uerbũ qd̃ iã
certã intuperacionẽ ciꝰ ĩ quẽ
ꝓfertur designet et noier: qͥs
dubitet amplius hoc esse q̃ si
solus indignacõis sonus edere¬
tur: Itaq in pͥmo unũ est: id
est ira sola. In scc̃o duo: ira et
uox que iram significat. In
tertio tria : et ira et uox q̃ iram
significat: et in uoce ip̃a certe
uituperacõis expressio. Uide
nũc etiã tres reatus: iudicii. cõ¬
cilii. gehẽne ignis. Nam ĩ iii.¬
dicio. ad huc defensiom datur
locus. In concilio aũt. qͣmꝙ
et iudiciũ esse soleat ⁊ tamen
quia ĩteresse aliꝙͣ hoc loco fa¬

Expanded text:
radus itaque sunt in istis peccatis, ut primo quisque irascatur, et eum motum retineat corde conceptum: jam si extorserit vocem indignantis ipsa commotio, non significantem aliquid, sed illum animi motum ipsa eruptione testantem, qua feriatur ille cui irascitur; plus est utique quam si surgens ira silentio premeretur: si vero non solum vox indignantis audiatur, sed etiam verbum quo jam certam ejus vituperationem in quem profertur, designet et notet, quis dubitet amplius hoc esse, quam si solus indignationis sonus ederetur? Itaque in primo unum est, id est, ira sola; in secundo duo, et ira, et vox quae iram significat; in tertio tria, et ira, et vox quae iram significat: et in voce ipsa, certae vituperationis expressio. Vide nunc etiam tres reatus, judicii, concilii, gehennae ignis. Nam in judicio adhuc defensioni datur locus: in concilio autem quanquam et judicium esse soleat, tamen quia interesse aliquid hoc loco fa
Abbreviated transcription (Latin):
murmurabãt pharisei et scri¬
be dicences. Quare iste ꝑcc̃ores
Qui locutus est eis. ꝑabolam
centũ ouiũ et uniꝰ ꝑdite: que
ĩuenta pastoris humcris r̃por¬
tata est. Et cur esset ꝓposita:
statim intulit. Dico uobi ꝰ qd̵
ita gaudiũ erit in celo super
pno ꝑcc̃ore penitenciã agente:¬
ꝙͣ sup̾ nonagĩta nouẽ iustis qͥ
nõ habẽt opus penitẽtia. aliã
quoq ꝑ abolã decẽ dragiarũ:
bniusq ꝑdite atq reperte cum
proposuisset: simili eam. fine
compleuit. Sic dico uobis
gaudium erit coram angelis
dei: super uno peccatore peni¬
Ertiam quoq ꝑabo.¬
lam ꝓposuit homĩs
habentis duos filioᷤ.
et diuidentis int̾ eos substan¬
ciã. Cũq iunior facultatibus
ꝑditis egere cepisset: et comedẽ
siliquas porcorũ cibos: reuer.¬
sus ad pr̃em susceptus ẽ ab eo.
Frater quoq ĩuidens senior.
pr̃is uoce corripit᷑: qd̃ letari de¬
buerit et gaude ue. qͥa fratet
eius mortuꝰ fue̾ ⁊: rat et r̃iux¬

Expanded text:
ei et scribae dicentes: quare iste peccatores qui locutus est eis parabolam centum ouium et unius perditae, quae inuenta pastoris humeris reportata est, et, cur esset proposita, statim intulit: dico uobis: sic erit gaudium in caelo super uno peccatore paenitentiam agenteustis, qui non habent opus paenitentiam. aliam quoque parabo!am decem dragmarum uniusque perditae et repertae cum proposuisset, simili eam fine conpleuit: sic dico uobis: gaudium erit coram angelis dei super uno peccatore paeniertiam quoque parabolam proposuit hominis habentis duos filios et diuidentis inter eos substantiam. cumque minor facultatibus perditis egere coepisset et comedere siliquas, porcorum cibum, reuersus ad patrem susceptus ab eo est. frater quoque inuidens senior patris uoce corripitur, quod laetari debuerit et gaudere, quia frater eius mortuus fuerat et reuix
Abbreviated transcription (Latin):
Pestiuncu¬
lam ꝓposu¬
quitatis: qͥ
nẽ. et de quo fonte ꝓcesserit: re¬
nolui uolumẽ euangelicũ: et
unt̾ cet̾a repperi: qd appropin¬
quãtib saluatori publicanis

Expanded text:
estiunculam proposuquitatis, qui rationem, et de quo fonte processerit, revolvi volumen Evangelicum, et inter caetera reperi; quod appropinquantibus Salvatori
Abbreviated transcription (Latin):
iectionis huiꝰ euã¬
gelice questio aĩm pulsat:
quomõ post resurrectionẽ
corpus dñicũ uerũ fuit:
quod clausis ianuus ad
discipulos ingredi potuit.
Ded sciendũ nobis estr. qđ
diuina oꝑacio si racione
cõprehendit᷑. non est ad

Expanded text:
ectionis hujus evangelicae quaestio animum pulsat, quomodo post resurrectionem corpus dominicum verum fuit, quod clausis januis ad discipulos ingredi potuit. Sed sciendum nobis est quod divina operatio si ratione c
Abbreviated transcription (Latin):
Ed querendũ prius
est. quid sit quod di¬
citur: uidens ciuitatẽ
fleuit suꝑ illã dicens. Quia si
cognouisses et tu. fleuit etem̃
prius redemptor ruinam ꝑfide
tiuitatis: quã ipsa sibi tiuitaᷤ
non cognoscebat esse uẽturã.
Cui a flente dño recte dicitur:
quia si cognouisses et tu. sub¬
audias fleres: que modo quia
nescis quod ĩminet exultas.
Pnde et subditur. Et quidem ĩ
hac die tua: que ad pacem tibi.
Cũ enĩ tarius se uoluptatib
daret: et uentura mala non
ꝓspiceret: in die sua que ad pa¬
cem ei esse poterãthabebat. Cur
uo bona p̃ncia ad pacem ha¬
buerit: manifestatur cũ subdi¬
tur. Nunc aũt abscondita sũt
ab oculis tuis. Si enĩ a cordis
eius oculis mala que ĩminẽ¬
rent abscondita non essent:
fuisset. Cuiꝰ mox etiã pena.
que de romanis sicut p̃dixi
pͥncipibus ĩminebat adiũc¬

Expanded text:
erendum prius est quid sit quod dicitur: Videns civitatem, flevit super illam dicens: Quia si cognovisses et tu. Flevit etenim pius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa sibi civitas non cognoscebat esse venturam. Cui a flente Domino recte dicitur, Quia si cognovisses et tu, subaudis fleveras, quae modo, quia nescis quod imminet, exsultas; unde et subditur: Et quidem in hac die tua quae ad pacem tibi. Cum enim carnis voluptatibus se daret, ventura mala non prospiceret, in die sua quae ad pacem ei esse poterant, habebat. Cur vero bona praesentia ad pacem habuerit, manifestatur cum subditur: Nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Si enim cordis ejus oculis mala quae imminerent abscondita non essent, fuisset. Cujus mox etiam poena quae de Romanis, sicut praedixi, principibus imminebat, adjunc
Abbreviated transcription (Latin):
ire est. Ab interne solẽpni¬
tatis gandio nulla nos ad¬
uersitas reuocet: quia et
si quis ad locũ ꝓpositũ ire

Expanded text:
ire est. Ab internae solemnitatis gaudio 1488 nulla nos adversitas revocet, quia et si quis ad locum propositum ire
Abbreviated transcription (Latin):
ge̾: redeũdũ erat eo uñ sescẽdat.
Itaq altõ die. qͥs est ãt iste alt̾
dies ⁊ nisi forte ille dñice re¬
surrectõis. de quo dictũ est. hͥ
est dies quẽ fecit dñs ⁊ptulit
duos denarios: et dedit stabu

Expanded text:
gere: redeundum erat eo, unde descenderat. gere: redeundum erat eo, unde descenderat. itaque altero die — quis est iste alter dies nisi forte ille dominicae resurrectionis, de quo dictum est: hic est dies, quem fecit dominus? — protulit duos denar
Abbreviated transcription (Latin):
quib sauare cõsueuit. Smo eiꝰ.
medicamentũ est. Aliꝰ eiꝰ smo
cõstringit uuluera ͥ aliꝰ oleo
fouet: alius uinũ infũdit. Cõ¬
stringit uuluera austeriori p̃¬
cepto: fouet remissiõe pcc̃i: li¬
cut uino cõpũgit denũciaciõe
iudicii. Et ĩposuit inqͥt ĩuimẽ¬
tũ suũ. audi quõ ĩpouat. Hic
pcc̃a nr̃a portat: et ꝓ nob̾ do
let. Et pastor ĩposuit ouẽ las¬
sã: suꝑ humeros suos: hõ enĩ
iumẽtis siłis fcũs est. Et ideo
supͣ iumentũ suũ nos ĩposu¬
it : ne nos essemꝰ sicut equꝰ et
miulus: ut ꝑ nr̃i corpis assũp¬
cionẽ. infirmitatẽ nr̃e tarnis
aboleret. Deniq duxit nos ĩ
stabulũ: qͥ eramꝰ iimẽta. Est
ãt stabulũ: in qd̾ fessi lõgo
itinere succedẽ solẽt. Duxit ita
q in stabulũ dñs: qͥ suscitat
a tra ĩopem : et de stertore er¬
git pauperẽ: et curã egit. ne
eger ea q̃ acceꝑat nequaqͣm
p̃cepta suaret. S nõ uacabat
samaritano huic diu ĩ t̾ris de¬

Expanded text:
quibus sanare consueuit. sermo eius medicamentum est. alius eius sermo constringit uulnera, alius oleo fouet, alius uinum infundit: constringit uulnera austeriore praecepto, fouet remissione peccati, sicut uino conpungit denuntiatione iudicii. et inposuit inqmt in iumentum suum. audi quomodo te inponat. hic peccata nlet, et pastor imposuit ovem lassam super humeros suos. Homo enim jumentis similis factus est. Et ideo supra jumentum suum nos imposuit, ne nos essemus sicut equus et mulus, ut per nostri corporis assumptionem infirmitates nostrae carnis aboleret. Denique duxit nos in stabulum, qui eramus jumenta. Est autem stabulum, in quod defessi longo itinere succedere solent. Duxit itaque illum in stabulum Dominus, qui suscitat a terra inopem, et de stercore erigit pauperem, et curam egit, ne aeger ea quae acceperat nequaquam praecepta seruaret. sed non uacabat Samaritano huic diu in terris de
Abbreviated transcription (Latin):
On mediocris iste
samaritanꝰ : qui eũ
quẽ sacerdos. quẽ le¬
uita sespexerat: non eciã ip̃e
despexit. Nec uocabulo secte
despicias: quẽ uerbi ĩter p̃tacõ¬
ne mirabile. Samaritani etã
pocabulo: custos significatur.
hoc enĩ habet ĩcerp̃tacõ. Qͥs
est custos : nisi ille de quo dic¬
tũ est. custodiẽs puulos dñs
Itaq sicut indeus aliꝰ ĩ litterai.
aliꝰ in sp̃u: ita et samaritanꝰ
alius foris. aliꝰ in occulto. L
ergo samaritanꝰ descendens :
quis ẽ qui descendit de celo. nͥ
qui ascendit in celũ. filiꝰ hõis
qͥ est in celo⁊ uidens sẽiuiuũ
quẽ uenio potuerat añ cura.¬
re ÷ sicut illã que fluxu sãgui¬
nis ꝓfluens ĩ medicis eroga¬
uerat om̃e patrimoniũ suũ:
uenit secus eũ: hoc ẽ factꝰ est

Expanded text:
on mediocris iste Samaritanus, qui eum quem sacerdos, quem levita despexerat, non etiam ipse despexit. Nec vocabulo sectae despicias, quem verbi interpretatione miraberis; Samaritani etenim vocabulo custos significatur. Hoc habet interpretatio. Et quis est custos, nisi ille de quo dictum est: custodiens paruulos dominus? itaque sicut Iudaeus alius in littera, alius in spiritu, ita et Samaritanus alius foris, alius in occulto. hic ergo Samaritanus descendens — quis est, qui descendit e caelo, nisi qui ascendit in caelum, filius hominis qui est in caelo? — uidens semiuiuum, quem nemo potuerat ante curare, sicut illa quae fluxu sanguinis profluens in medicis erogauerat omne patrimonium suum, uenit secus
Abbreviated transcription (Latin):
ualde cõtra¬
riũ est: lo¬
qui me de
mora inf̾ueniente ꝓhibuit.
Sed non quia lingua tacuit:
ardere caritas cessauit. Hoc
etem̃ dico: quod apud se unꝰ
caritas quibusdã occupacõi¬
bus p̃pedita: et integra fla¬
grat in corde: et tamen non

Expanded text:
alde contrarium est, loqui me de mora interveniente prohibuit. Sed nunquid quia lingua tacuit, ardere charitas cessavit? Hoc etenim dico, quod apud se vestcharitas quibusdam occupationibus praepedita, et in tegra flagrat in corde, et tamen non
Abbreviated transcription (Latin):
tre dicamꝰ an sue: Sed ut
fateamͣ uerius: et sue di¬
camꝰ et nostre. Illa quippe
redeptoris nostri resurret¬
tio. et nostra festiuitas fu¬
it. quia nos ad ĩmortali¬
tatẽ reduxit : et angeloꝵ
festiuitas extitit: quia noꝰ
reuocando ad celestia. eoꝵ
numerũ impleuit. In sua

Expanded text:
trae dicamus an suae? Sed ut fateamur verius, et suae dicamus, et nostrae. Illa quippe Redemptoris nostri resurrectio, et nostra festivitas fuit, quia nos ad immortalitatem reduxit, et angelorum festivitas exstitit, quia nos revocando ad coelestia eorum numerum implevit. In sua
Abbreviated transcription (Latin):
passionis xp̃i. sicut ip̃e au. hec
quocienscũq feceritis: in meã
cõmemoracionẽ facite. Quoci¬
enscũq ergo hũc panẽ sumitis
et bibitis hũc calicẽ: mortẽ dñi
ãnũtiabitis donet ueniat. Non
itaq sic accipiendũ est. donet
non morietur: sed donec ipse
cant qua caritate dilexit suos
qui pro eis mori dignatus est.
Cui omes uicẽ debenus repeu-¬
dere caritatis: quia ad hoc nos
prior dilexit cũ essemꝰ gehenne
filii: ut diligeremꝰ eũ a morte
liberati sumꝰ : huiꝰ rei memo.¬
res in edendo carnẽ. et potando

Expanded text:
pse ait: Haec quotiescunque agitis, in meam commemorationem facite . Quotiescunque ergo hunc panem sumitis, et bibitis hunc calicem, mortem Domini annuntiabitis donec veniat . Non itaque sic accipiendum, donec non moritur, sed donec ipse cant, qua charitate dilexit suos, qui pro eis mori dignatus est, cui omnes vicem debemus rependere charitatis, quia ad hoc nos prior dilexit, quum essemus gehennae filii, ut diligeremus eum a morte liberati sumus, hujus rei memores in edendo et potando
Abbreviated transcription (Latin):
Orro ista species risi¬
bilis sacramentũ est
gemine rei: qͥa utrã¬
ꝙ rem significat: et ptriusq
rei similitudinẽ gerit expressã.
sam sicut panis pre ceteris
cibis corpus reficit et sustentat:
et uinũ hominẽ letificat atq
inebuat: sic caro xp̃i. interiorẽ
sprritualit̾ reficit et saginat.
Unde excellent̾ eucharistia dici¬
tur. id est bona gr̃a : qͥa ĩ hoc
sacramento non mõ augnien¬
tũ uirtutis est et gr̃e : sed ip̃e to¬
tus sumitur. qui est fons et ou¬
tas fideliũ: qͥa sicut ex młn̾ gra¬
nis põficit᷑ unꝰ ꝑanis. ⁊ ex pluri¬
ms acinis uinũ in unũ ꝯfluit:
sic ex multis fideliũ ꝑsomi uni¬
tas eiclesiastica cõstat. Unde a¬
nis et unũ corpus eccłia ⁊ pro¬

Expanded text:
es visibilis, sacramentum est geminae rei; quia utramque rem significat, et utriusque rei similitudinem gerit expressam. Nam sicut panis prae caeteris cibis corpus reficit et sustentat, et vinum hominem laetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem spiritualiter reficit. Unde excellenter Eucharistia dicitur, id est, bona gratia; quia in hoc sacramento non modo est argumentum virtutis et gratiae, sed ille totus sumitur, qui est fons et ortas fidelium: quia sicut et multis granis conficitur unus panis, et ex pluribus acinis vinum in unum confluit, sic ex multis fidelium personis unitas ecclesiastica constat. Unde Anis et unum corpus multi
Abbreviated transcription (Latin):
utiq secuit: qui reb istis t̾re¬
nis merito sue puersitatis p̃¬
positis magistratꝰ huiꝰ scłi
a dño dicitur. aut ergo hũc
odio habebit hõ. et alterũ di.¬
liget id est deũ: aut alterũ ꝑa¬
cietur. et alterũ contẽpnet. ꝑa¬
titur enĩ durũ et puiciosum
dñm: quisqͥs seruit mãmone.
Sua eñ cupidirate ĩplicatus
subditur dyabolo: et nõ cũ di¬
ligit. Qͥs est enĩ: qui diligat

Expanded text:
ique servit, qui rebus istis terrenis merito suae perversitatis praepositus, magistratus hujus saeculi a Domino dicitur . Aut ergo hunc odio habebit homo, et alterum diliget, id est, Deum; aut alterum patietur, et alterum contemnet. Patitur enim durum et perniciosum dominum, quisquis ssua enim cupiditate implicatus, subditur diabolo: et non eum diligit; quis est enim qui diligat
Abbreviated transcription (Latin):
tencionẽre.¬
fecendũ ess
Eid̃ consequent exponit : dicẽs.
Aut eñ unũ odio haberit et
alterũ diliget: aut alterũ pa¬
cietur et alterũ cõtempnet. Que
uerba diligent̾ intuenda sunt.
Nam qui sint duo dñi: dem¬
ceps ostendit cũ dicit. Non po.¬
testis deo seruire et mãmone.
Nãmone apud hebreos. di

Expanded text:
tentionem referendum est, quod consequenter exponit, dicens: Aut enim unum odio habebit, et alterum diliget; aut alterum patietur, et alterum contemnet. Quae verba diligenter consideranda sunt: nam qui sint duo domini, deinceps ostendit, cum dicit, Non potestis Deo servire et mammonae. Mammona apud Hebraeos di
Abbreviated transcription (Latin):
Pui ergo dixisset
discipulis nũꝙͥ et
bos uultis ire ͬ res¬
pondit petrus: pe¬
tra illa uoce oĩm. Dñe. ad quem
ibuus: Uerbũ uite et̾ne habes.
Bene sapuit in ore ip̃ius caro
dñi. Dñs aũt exposuit eis: et
dixit. Sp̃us est qui uiuificat:
tauerit carnẽ meã et biberit

Expanded text:
um ergo dixisset discipulis, Numquid et vos vultis abire? respondit Petrus, petra illa, voce omnium, Domine, ad quem ibimus? Verba vitae aeternae habes. Bene sapuit in ore ipsius caro Domini. Dominus autem exposuit eis, et dixit, Spiritus est qui vivificat: caverit carn