comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hii qui interitum euis aspiciunt: os insibilo stringũt.
dum adea que contempierãt uerba spiritalia comier̃t᷑.¬
ut iam credere ⁊ p̃dicare incipiant. que prius dum ii¬
quum florere cernerent non creclebant. Nam fit plerumq
ut infirmoꝵ animus eo magis de auditu ueritatis trepidet:
iniustos substrahit: alios aprauitate conpescit. Unde iꝑsa¬
lomonem dicitur. Aluitato pestilente: sapientior erit par¬
uulus. Uir igitur sc̃s postqm potentium penas qui ex
tolluntur in seculo sufficienter expleuit: rursus adhere
⁊ est in quo confiatur. In argento eloquium. in auro uite
uel sapientie claritas designari solet. Et quia heretici sic
de eloquil sui nitore suꝑbiunt: ut nulla sacroꝵ libroꝵs
actoritate solidentur: qui libri adloquendum nobii quasi
quedam argenti uene sunt: quia de ipsis locutionis nr̃e
originem trahimus. eos ad satre auctoritatis paginas re¬
uocat. ut si uere ioqui desiderant inde sumere debeant

Expanded text:
hi qui interitum ejus aspiciunt, os in sibilo stringunt, hi qui interitum ejus aspiciunt, os in sibilo stringunt, dum ad ea quae contempserant verba spiritalia convertut jam credere et praedicare incipiant quae prius dum iniquum florere cernerent non credebant. Nam fit plerumque ut infirmorum animus eo magis de auditu veritatis trepidet, injustos subtrahit, alios a pravitate compescit. Unde per Salomonem dicitur: Multato pestilente, sapientior erit parvulus . Vir igitur sanctus postquam potetolluntur in saeculo sufficienter explevit, rursum ad haerbros provocandi.---In argento eloquium, in auro vitae vel sapientiae claritas designari solet. Et quia haeretici sic de eloquii sui nitore superbiunt, ut nulla sacrorum librorum auctoritate solidentur qui libri ad loquendum nobis quasi quaedam argenti venae sunt, quia de ipsis locutionis nostrae originem trahimus, eos ad sacrae auctoritatis paginas revocat, ut si vere loqui desiderant, inde sumere debeant
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatio solet intelligi. de mani ꝑcussi fugit. qui dum
praui interitum conspicit. uias prauitatis relinquit.
confirimare. Unde etiam paulus ait. Remissas manus
⁊i dissoluta genua engite. Dum itaq alienum interi¬
tum tonspitiunt reuocantur ad cor: ut recogitent suũ.
Et unde alus ad tormenta ducitur: atormento alius
inde liberatur. Stringit gͦ suꝑ eum manus suas. quia
conspicit in aliena pena qd̃ timeat. Et dum delinq̃nte
sic ꝑtussum itidet: dissoluta sua oꝑa iusticie ugore con¬
stringit. Sic q fit: ut quia iniquiis uiuens. multos ad
culpã traxerat delectatione pectati: quosdã moriens
a culpa reuocet terrore tormenti. Ed̃ etiã ꝓuenire bons.
psalmista testatur dicens. Letabitur iustus cum uiderit
uindictam: mamis suas lauabit insanguine petatoris.
nisi intentio admirationis exprimitur: Si uero in sibilo
fortasse alia significatio requiratur: moriente peccatore

Expanded text:
operatio solet intelligi, de manu percussi fugit, qui dum operatio solet intelligi, de manu percussi fugit, qui dum pravi interitum conspicit, vias pravitatis relinquit. confirmare. Unde etiam Paulus ait: « Remissas manus, et dissoluta genua erigite . » Dum itaque alienum interitum conspiciunt, revocantur ad cor, ut recogitent suum, et unde alius ad tormenta ducitur, a tormento alius inde liconspicit in aliena poena quid timeat; et dum delinquentem sic percussum conspicit, dissoluta sua opera justitiae vigore constringit. Sicque fit ut qui iniquus vivens multos ad culpam traxerat delectatione peccati, quosdam moriens a culpa revocet terrore tormenti. Quod etiam provenire bonis Psalmista testatur, dicens: Laetabitur justus cum viderit vindictanisi intentio admirationis exprimitur? Si vero in sibilo alia fortasse significatio quaeritur moriente peccatore,
Abbreviated transcription (Latin):
adpresentem enim ꝑcussionem spectat: recte dicitur.
Ignis exarsit abira mea. Qnͣtũ uero ad eternam dãp¬
nationẽ: apte mox subditur. Et ardebit usq ad infer¬
ni nouissima. Iicet aquib dã dici soleat illud qd̾ scrip¬
tum est. non iuidicat deus bis in idipsũ: qui tamen
hoc qd̃ ꝑpropham de iniquis dicitur non attendunt.
quamlibet culpam bis feriri non posse: hoc ex peccato ꝑ¬
tussis. atq inpeccato suo morientib. debet estuari. quia
eoꝵ ꝑtussio hiccepta. illic ꝑficitur. ut in correptis unũ¬
flagellum sit qd̾ temporaliter incipit. s ineternis suppli¬
ciis consuminatur. quatinus eis qui omnino corrigi¬
nequeunt remuunt. iam presentium flagelloꝵs ꝑcussio.
seq̃ntium sit intium tormentors. Emittit gͦ suꝑ eum
⁊ mon parcit. Saquitur. De manu enis fugiens fugiet.
Iile ⁊enim fugit de manu ferientis: qui prauitatẽ sue
corrigit actionis. Uel certe quia ꝑasacro eloquio manꝰ

Expanded text:
ad praesentem etenim percussionem spectat, recte 572 dicitur: ad praesentem etenim percussionem spectat, recte 572 dicitur: Ignis exarsit ab ira mea . Quantum vero ad aeternam damnationem, apte mox subditur: Et ardebit usque ad inferos deorsum. Licet a quibusdam dici soleat illud quod scriptum est: Non judicat Deus bis in idipsum . Qui tamen hoc quod per prophetam de iniquis dicitur, non attendunt: quamlibet culpam bis feriri non posse, hoc ex peccato percussis atque in peccato suo morientibus debet aestimari, quia eorum percussio hic coepta illic flagellum sit quod temporaliter incipit, sed in aeternis suppliciis consummatur, quatenus eis qui omnino corrigi renuunt, jam praesentium flagellorum percussio sequentium sit initium tormentorum. Idemando flagellat. Sequitur: De manu ejus fugiens fugiet. - Ille etenim fugit de manu ferientis, qui pravitatem suae corrigit actionis. Vel certe quia in sacro eloquio manus
Abbreviated transcription (Latin):
todoi cuus. Unte hoc semꝑ electi ꝓindert. uit ante ad
uisaciam redeant. qm̃ sese ira uidicis mertingubiit
astandrit. ne utimo flagelio deprehensi simis ei
aimatur uita cum culpa. flagellum namq tunc di¬
fit culpam: cum mutauerit iuntam. Lam cuius mores
non mutat: non gapiat actiones. Dumis sͦ diuina
ꝑcustio: ait purgatio in nobis uite presentis este aut
uutium pene subseqũtis Spter tos enim quier flage¬
Io proficuint: dictum est. Qui fingis dolorem iu pre¬
cepto sluia dumfiagellatur iniquus ncerrigituor.s
audue pria ptuni nouit: audunt dolorem. Sobor ce
inprerto fingitur ei: qui amalis oꝑib quasi praret¬
tiuice colore consretut Dohis ueto quos dãpnant.
flagella nec liberant: dicitur. Pcussisti eos ⁊ non dolu¬
erunt. attriisti eos irenuerunt acciꝑe disciplinam.
his flagella abhac uita inchoant: ⁊ in eterna ꝑcussione
ꝑdurant. Unde ꝑ moysen dñs dicit. Ignis exarsit ab
ira mea: iardebit usq ad inferm nouissima. Qnͣtũ

Expanded text:
er electi provident, ut ante ad justitiam redeant, quam sese ira judicis inexstinguibiliter accendat, ne ultimo flagello deprehensi simul eis finiatur vita cum culpa. Flagellum namque tunc diluet culpam, cum mutaverit vitam. Nam cujus mores non mutat, non expiat actiones. Omnis ergo divina percussio, aut purgatio in nobis vitae praesentis est, aut initium poenae sequentis. Propter eos enim qui ex flagello proficiunt dictum est: Qui fingis dolorem in praecepto . Quia dum flagellatur iniquus, et corrigitur; audire praeceptum noluit, audit dolorem. Dolor ergo in praecepto fingitur, ei qui a malis operibus quasi praecepti vice, dolore cohibetur. De his vero quos damnant flagella et non liberant, dicitur: Percussisti eos, nec doluerunt; attrivisti eos, et renuerunt accipere disciplinam . His flagella ab hac vita inchoant, et in aeterna percussione perdurant. Unde per Moysen Dominus dicit: Ignis exarsit ab ira mea, et ardebit usque ad inferos deorsum . Quantum
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticia quidem sapientia: iusticia ⁊ serui sapientie
nuncupantur. S illa iusticia iustificans: ista iusticia
iustificata. de deo quippe qui sapientia est: dicitur.
dum est. lumen illuminans: alit̃ lumen illumina¬
tum. Aliter iusticia iustificans. aliter iusticia iustifi¬

Expanded text:
sapientia, justitia et servi sapientiae nuncupantur; sed illa justitia justificans, isti autem justitia justificata. De Deo quippe, qui sapientia est, dicitur: dum est lumen illuminans, aliter lumen illuminatum; aliter justitia justificans, aliter justitia justifi
Abbreviated transcription (Latin):
imansura uidebantur. Sero diues aperuit oculos: qñ
lazarum requiescentem uidit. quem iacentẽ ante
ianuam uidere contempsit. Intellexit ibi: quid ic
facere noluit. In dampnatione sua cognoscere com¬
pulsus est: quid fuit qd ꝑdidit. qñ indigentem ꝓxi¬
⁊mum non agnouit. De quo adhuc subditur. Appre¬
⁊ hendit eum quasi aqua inopia: nocte opprimit eũ
tempestas. uideamus nunc inopiam ardentis diui¬
tis: cuiꝰ tanta abundantia fuit epulantis. Ait enim.
Pater abraham miserere mei: inuitte lazarum ut
intinguat extremum digiti sui in aqua ⁊ refrige¬
ret linguam meam quia crucior in hac flamma.
Quib uerbis nobis non hoc innotescitur. quia illic
intanto ardore una tunc ad sufficientiam refrige¬
rii aque stilla requiratur: s qd̃ isqui de abundantia
peccauerit. illic estuanti nimis cremetur inopia. Nomm¬
merito aque tunc illa inopia comꝑatur que in inferno

Expanded text:
et mansura videbantur. Sero dives aperuit oculos , quando et mansura videbantur. Sero dives aperuit oculos , quando Lazarum requiescentem vidit, quem jacentem ante januam videre contempsit. Intellexit ibi quod hic facere noluit; in damnatione sua cognoscere compulsus est quid fuit quod perdidit, quando indigentem proximum non agnovit. De quo adhuc subditur: CAPhendet eum quasi aqua inopia, nocte opprimet eum tempestas. - Videamus nunc inopiam divitis ardentis, cujus tantum fuit abundantia epulantis. Ait enim: « Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam quia crucior in hac flamma . Quibus verbis nobis non hoc innotescitur, quia illic in tanto ardore una tunc ad sufficientiam refrigerii aquae stilla requiratur, sed quod is qui de abundantia peccaverit, illic aestuante nimis cremetur inopia. merito aquae tunc illa inopia comparatur, quia in inferno
Abbreviated transcription (Latin):
huius mundi sunt diuites: qui reb acceptis tumẽt ÷
bene oꝑerari de sua habundantia nesciunt. Quasi
dormientes sunt diuites: s pauꝑtatẽ suam eugi¬
lantes inueniunt. quia nichil secum ad illud iui¬
dicium qd̾ ꝑmanet feterunt. Et qnͣto nunc ad
breue tempus sublimius elati sunt: tanto contra
se inꝑpetuum grauius ingemiscunt. Dicat gͦ.
Aꝑit oculos suos inichil inueniet: quia illic aꝑit¬
ad supplicia quos hic clausos ad misericordiam tenebat.
Aꝑit oculos. ⁊ pietatis fructum non inueniet: quos hic clau¬
sos tenuit cum inuenit. Tarde quoq illic oculos aꝑuint::
qui teste sapientia dampnationis sue temꝑe dicturi
referuntur. Quid nobis ꝓfuit suꝑbia ÷ ⁊ diuitiarum iac¬
tantia quid contulit nobisꝰ Transierunt omnia illa
tanquam umbra. tanquam nuncius ꝑcurretis. uilra
ifugitiua fuisse que tenuerant iam amissa cognos¬
cunt: que quãdiu aderant stuitis eoꝵ cordib magna

Expanded text:
sunt hujus mundi divites, qui rebus acceptis tument, sunt hujus mundi divites, qui rebus acceptis tument, bene operari de sua abundantia nesciunt quasi dormientes sunt divites; sed paupertatem suam evigilantes inveniunt, quia nihil secum ad illud judicium quod permaneat ferunt, et quanto nunc ad breve tempus sublimius elati sunt, tanto contra se in perpetuum gravius ingemiscunt. Dicat ergo: Aperiet oculos suos, et nihil inveniet, quia illic aad supplicia, quos hic ad misericordiam clausos tenebat. Aperit oculos suos, et pietatis fructum non invenit, quos hic clausos tenuit cum invenit. Tarde quoque illi oculos aperiunt, qui, teste Sapientia, damnationis suae tempore dicturi referuntur: Quid nobis profuit superbia, divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia illa tanquam umbra, et tanquam nuntius percurrens . Vilia et fugitiva fuisse quae tunuerant, jam amissa cognoscunt, quae quandiu aderant stultis eorum cordibus et magna
Abbreviated transcription (Latin):
esse conspicit qd̾ tenebat. Tunc se uacuum inuenit:
tur. Dormit ⁊ nichil secum aufert: nichil nimirum
de reb quas tenuit. Nam culpa rerumn simisl ducit᷑:
quamius hic omnnia ꝓquib culpa ꝑpetrata est. re¬
linquantur. Fat gͦ nunc iacceptis reb tu̾meat. seseq
suꝑ ceceros extollat. głietur se habere qd̾ nonht ꝓri¬
mus. ueniet qñq tempus ut eiuguet ⁊tunc cog¬
noscat quã uacuum fuent qd̾ in somno tenuerat.
Sepe namq contingit dormienti in opi: ut ꝑse som¬
nium diuitem uideat. atq exeisdem reb animum
attollat. letetur se habere qd̾ nonhabuit. iamq dedig¬
nari querat aquib dedignatum se esse doluit. S
repente euigilans euigilasse se doleat qui interun
diuitiarum imaginem uel dormiens tenebat. Re¬
mit enim ꝓtinus dum sub pauꝑtatis pondere mo
pie sue angustiis p̃mitur: ⁊ eopeius quo ad tempus
breuissimum uel uacue diues fuit. Sic sic nuirũ

Expanded text:
esse conspicit quod tenebat. Tunc se vacuam invenit, esse conspicit quod tenebat. Tunc se vacuam invenit, tur. Dormit, et nihil secum aufert, nihil nimirum de rebus quas tenuit. Nam culpa rerum simul ducitur, quamvis hic omnia, pro quibus culpa perpetrata est, relinquantur. Eat ergo nunc, et acceptis rebus tumeat, seseque super caeteros extollat, glorietur se habere quod pr. Veniet quandoque tempus, ut evigilet, et tunc cognoscet, quam vacuum fuerit, quod in somno tenuerat. Saepe namque contingit dormienti inopi, ut se per somnum divitem videat, atque ex eisdem rebus animum extollat, laetetur se habere, quod non habuit, jamque dedignari quaerat, a quibus dedignatum se esse doluit, sed repente evigilans evigilasse se doleat, quod interim divitiarum imaginem vel dormiens tenebat. Gemit enim protinus sub paupertatis pondere, cum inopiae suae angustiis premitur, et eo pejus, quo ad tempus brevissimum vel vacue dives fuit. Sic, sic nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
Diuescum dormierit: nichil secum affert. Res suas
cum moreretur secum tulerat: si ad petentis uocem
cum uiueret sibi tulisset. Nam terreria omrua q̃
seruando amittimus: iargiendo seruamus. Patri¬
monium q nr̃m retentum ꝑditur: manet eroga¬
tum. Dui enim cum reb nostris durare non pos¬
sumus: quia aut nos illas moriendo deserimus.
aut ille nos uiuentes quasi deserunt pereundo. Agẽ¬
dum ergo nobis est: ut res absolute ꝑituras in non
pereuntem cogamus transire mercedem. S rurã
oculos suos: mnichil inueniet. Ut dormiamus qͥp¬
pe oculos claudimus: uugilantes aperimus. S hac
inre quia homo exanima constat icorꝑe: cum uniꝰ
rei somnus dicitur. atterius uigilie demonstrant᷑.
Quia cum corpus obdormiscit in mortem: tunc
anima uigilat inueri cogrutione. Et dormit ergo
diues ⁊oculos aꝑit: quia cum carne moritur eius
anima uidere cogitur qd uidere contempsit. Tũc
profecto inuera sognitione eiugilat: turc ruchil

Expanded text:
DiDicum moreretur secum tolleret, si ad petentis vocem cum viveret sibi tulisset. Nam terrena omnia quae servando amittimus, largiendo servamus; patrimoniumque nostrum retentum perditur, manet erogatum. Diu enim cum rebus nostris durare non possumus, quia aut nos illas moriendo deserimus, aut illae nos viventes quasi deserunt pereundo. Agendum ergo nobis est ut res absolute perituras, in non pereuntem cogamus transire mercedem. Vet. oculos suos, et nihil inveniet. Ut dormiamus quippe, oculos claudimus, et evigilantes aperimus. Sed hac in re, quia homo ex anima constat et corpore, cum unius rei somnus dicitur, alterius vigiliae demonstrantur, quia cum corpus obdormiscit in morte, tunc anima evigilat in vera cognitione. Et dormit ergo dives, et oculos aperit, quia cum carne moritur, ejus anima videre cogitur, quod providere contempsit. Tunc profecto in vera cognitione evigilat, tunc nihil
Abbreviated transcription (Latin):
heretici incontemptui uniuersalis ecclesie potentun
seculi patrociniis fulciuntur.: eisq diuites ꝓtectione
atq amministratione qnͣta preualent apitulari
non cessant: ipse cẽ. quilib&e diues contra conditorẽ
suum reb temporalib intumescens. scĩ uiri nunc sen¬
tentia tangitur. atq aspeciali hereticoꝵ interitu ad¬
generalem elators omnium diffinitionem sermo diri¬
uatur. cum subditur. Diues cum dormierit: nichilse¬
cum aufert: ⁊ aperit oculos suos inichil imiemet. Cui
nimirum sententie psalmista concinens dicit. Tur¬
bati sunt omnes insipientes corde. Dormierunt som¬
num suum ⁊ nichil inuenerunt omnes uiri diuicrars
in manib suis. Ut enim insua matui diuites post
mortem quicquam inueniant: eis ante mortem di¬
citur. diuitias suas inquoꝵ manib ponant. Fãcite
uobis amicos de mammona iniquitatis:
ut cum defeceritis recipiant uos in eternia tapernacula.

Expanded text:
haeretici in contemptu universalis Ecclesiae potentum haeretici in contemptu universalis Ecclesiae potentum saeculi patrociniis fulciuntur, eisque divites protectione atque administratione quanta praevalent opitulari non cessant, ipse etiam quilibet contra conditorem suum rebus temporalibus intumescens sancti viri nunc sententia tangitur, atqgeneralem electorum omnium diffinitionem sermo diriuitur: VERS. 19. Dives cum dormierit, nisi secum aufert, aperit oculos suos et nihil inveniet. - Cui nimirum sententiae Psalmista concinens dicit: « Turbati sunt omnes incipientes corde, dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis . Ut enim in sua manu divites post mortem quidquam inveniant, eis ante mortem dicitur divitias suas in quorum manibus ponant: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula .
Abbreviated transcription (Latin):
preceptis offenderant: illud unde offenderant uocãt
dicentes. Ihu p̃ceptor. Unde ⁊ mox curari meruerũt.
frgo quia uir catholicus que ab eis recte uel que pͣue
sentiantur intelligit: argentum innocens diuidit. idest
que abeis salubriter uel que pestifere fuerint dicta dis¬
rumpendo elificat. Nec meliori potuit comparatiõe
hecicus demonstrari. qui locum sue ꝑfidie non nisi in
mentib quas corrumperit facit. qui etrã sequaces suos
abeterno ẽẽ igne liberos pollicetur. Spondet quippe
eis refrigerium quietis et̃ne: s uerba enis soliditatem
non habent. quia plenitudine ueritatis carent. Unde
subuingitur. Et sicut custos fecit umbraculum. Uni¬
braculum namq custodis. nullo fundamento solida¬
tur. s tempore mox transeunte destruitur. ⁊ ꝓmissa
abhereticis requies cum tempore destruitur. que post
hanc uitam nullatenus inuenitur. Et quia sepe

Expanded text:
praeceptis offenderunt, id illum unde offenderant vocant praeceptis offenderunt, id illum unde offenderant vocant dicentes: Jesu praeceptor ; unde et mox curari meruerunt. Ergo quia vir catholicus quae ab eis recte, vel quae prave sentiuntur, intelligit, argentum innocens dividit, id est quae ab eis salubriter, vel quae pestifere fuerint dicta disrumpendo aedificat. Nec meliori potuit comparatione haereticus demonstrari, qui locum suae perfidiae non nisi in mentibus quas corruperit facit, qui etiam sequaces suos ab aeterno igne liberos esse pollicetur. Spondet quippe eis refrigerium quietis aeternae; sed verba ejus soliditatem non habent, quia plenitudine veritatis carent. Unde subjungitur: Et sicut custos fecit umbraculum. Umbraculum namque custodis nullo fundamento solidatur, sed tempore mox transeunte destruitur. Et promissa ab haereticis requies 568 cum tempore destruitur, quae post hanc vitam nullatenus invenitur. Et quia saepe
Abbreviated transcription (Latin):
mane comedit predam: quia in primordiis suis
fideles quos potuit rapiens crudelitati ꝓprie satis¬
fecit. Uespere spolia diuidit: quia fidelis post mo¬
dum factus sacra eloquia exponendo distribuit.
ligi ⁊ aliter potest. Heretici namq ut facile ualeãt
ꝑuersa suadere: dictis suis quedam recta ꝑmiscert.
ut animas audientium exrectis sensib trahant.
ex ꝑuersis feriant. Qui inpreceptis dei sana insanaq
locutione uariantur: bene in euãgelio decem lepro¬
sorum sunt specie designati. Quoꝵs colori sano dũ
uitiosus candor adiungitur: im moderato hoc can¬
dore fedanitur. Unde ammonemur non plus saꝑe
quam oportet sapere: s sapere ad sobrietatem. Qui cẽ.
quia necdum deum diligunt de quo mala senti¬
unt. nec ꝓximum aquo diuiduntur. decalogi pre¬
ceptis aduersi sunt. atq ideo ad deprecandũ dñm
decem ueniunt. ꝓeo autem qd sanis in sana mis cu¬
erunt: coloris diuersitate uariantur. S quia in eius

Expanded text:
mane praedam comedit, quia in primordiis suis mane praedam comedit, quia in primordiis suis fideles quos potuit rapiens crudelitati propriae satisfecit. Vespere spolia divisit, quia fidelis postmodum factus sacra eloquia exponendo distribuit. ligi et aliter potest. Haeretici namque, ut facile valeant perversa suadere, dictis suis quaedam recta permiscent, ut animos audientium ex rectis sensibus trahant, ex perversis feriant. Qui in praeceptis Dei, quia sana insanaque locutione variantur, bene in Evangelio decem leprosorum sunt specie designati , quorum colori sano dum vitiosus candor aspergitur, immoderato hoc candore foedantur. Unde admonemur non plus sapere, quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Qui etiam quia necdum Deum diligunt, de quo male sentiunt, nec proximum, a quo dividuntur, decalogi praeceptis adversi sunt, atque ideo ad deprecandum Dominum decem veniunt. Pro eo autem quod sanis insana miscuerunt, coloris diversitate variantur. Sed quia in ejus
Abbreviated transcription (Latin):
scripture sententias disserentes eisdem uerbis atq
sententiis quas ꝓferunt uincimus. quasi elatum
goliam suo gladio detruncamus. Iustus ergo uesti¬
etur illis uestimentis que parat in iustus: quia
uir sc̃s eisdem sententiis ad ueritatem utitur.
quib se ꝑuersus quisq doctum ostendere contra
ueritatem conatuꝵ. Et argentum in nocens di¬
uidet. Argentum est innocentem diuidere. eloqͥa
dñi minute discreteq exponere. ⁊ uni cuiq quid
digne congruat coaptare. Nam eloquium dñi
Qd̾ hic argentum uel uestimenta: hoc alibi spo¬
lia nominantur. Quod etiam psalmista testat᷑:
ꝑ comparationem dicens. Letabor ego suꝑ eloquia tua
ficut qui inuenit spolia multa. Que spolia iccirco uo¬
cata sunt: quia ad fidem domini gentilitate ueni¬
ente siue transeunte: iudei sacris eloquiis quibus
lupiis rapax. Mane comedit predam: uespere di¬
uidet spolra. Quib ꝓfecto dictis paulus apostotꝰ

Expanded text:
Scripturae sentScripturae sentsententiis, quas profert, vincit, quasi elatum Goliam suo gladio detruncavit. Et hactetur eis vestimentis quae praeparavit injustus; quia vir sanctus eisdem sententiis ad veritatem utitur, quibus se perversus quisque doctum ostendere contra veritatem conatur. Et argentum innocens dividet. Argentum est innocentem dividere, eloquia Domini minute discreteque exponere, et unicuique quod digne congruat coaptare. Nam eloquium Domini, quod hic argentum vel vestimenta hoc alibi spolia nominantur. Quod etiam Psalmista testatur per comparationem dicens: « Laetabor ego super eloquia tua, sicut qui invenit spolia multa . Quae spolia idcirco vocata sunt, quia ad fidem Domini gentilitate transeunte, Judaei sacris eloquiis, quibus lupus rapax, mane comedet praedam, vespere dividet spolia . Quibus profecto dictis Paulus apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
tum: quia de scriptura sacra ut aliquid sciant exappe¬
titu terrene laudis elaborant. Quiat sicut lutum pre¬
parant uestimenta: quia fluxe unquinabilit̃. ea quib
se tueri uolunt scripture sacre contexunt testimonia.
Preparauit quidem s iustus uestietur illis: quia uir
recta fide plenus que sc̃is solet ad iusticiam deputari.
ea ipsa scripture sacre que hereticus affert testimoma
colligit. ⁊ erroris eiis ꝑtinatiam inde conuincit. Contͣ
nos namq dum sacre legis testimonia apportant: sec̃
nobis afferunt unde uincantur. Unde ⁊ dauid tipũ
dñi. Golias uero hereticoꝵ superbaam signans. hoc
reb locuti surit qd̾ nos uerbis aꝑimus. Golias qͥp¬
pe cum gladio dauid uero cum petra pastorali ue¬
nit adprelium. S eundem goliam dauid supe¬
rans:. suo gladio occidit. Qd̃ nos quoq agimus: qͥ
promissi dauid menbra ex eius fieri dignatione
meruimus. Nam cum suꝑbientes hereticos ⁊ sacre

Expanded text:
tum, quia de Scriptura sacra ut aliquid sciant ex appetum, quia de Scriptura sacra ut aliquid sciant ex appetitu terrenae laudis elaborant. Qui etiam sicut lutum praeparant vestimenta, quia fluxe et inquinabiliter ea quibus se tueri volunt Scripturae sacrae contexunt testimonia. Praeparabit quidem, sed justus vestietur illis, quia vir recta fide plenus, quae sanctis solet ad justitiam deputari, ea ipsa Scripturae sacrae quae haereticus affert testimonia colligit, et erroris ejus pertinaciam inde convincit. Contra nos namque dum sacrae legis testimonia apportant, secum nobis afferunt unde vincantur. Unde et David typum Domini, Golias vero haereticorum superbiam signans, hoc rebus locuti sunt quod nos verbis aperimus. Golias quippe cum gladio, David vero cum pera pastorali venit ad praelium. Sed eumdem Goliam David superans suo gladio occidit, quod nos quoque agimus, qui promissi David 567 membra ex ejus fieri dignatione meruimus. Nam cum superbientes haereticos et sacrae
Abbreviated transcription (Latin):
prefuit: quia male eis conunctus inheserat corrup¬
tor mentis. Nequaquam gͦ uidue uel destitute plorart:
quia morte praui doctoris uiam ueritatis inueniurt
ex cuius interitu affligi posse uidebantur: uel certe non
plorant uidue. quia in suo errore manentes dũ scĩn
fuisse estimant predicatorem suum spe falsa ne luge
⁊ra argentum ⁊ sicut lutum preparauerit uestimenta:
⁊p̃parauit quidem s iustus uestietur illis ⁊ argentum
innocens diuidet. Argentum intelligi: sacri eloquii cla¬
ritas solet sicut alias dicitur. Eloquia dñi eloorina casta:
argentum igcie examinatum Et quia non nul¬
li eloquium dei non interuis ꝑ exhibitionem s exte¬
rius ꝑostensionem habere concupiscunt: iccirco ꝑ pphã
dicitur. Dispierunt om̃s inuoluti argento. Hũ nimi
qui eloquio domini non interiori refectione se ro¬
pent : s exterior ostensione de uestiunt. onde nhore
argentum idest hereticoꝵ eloquium terre est compara¬

Expanded text:
praefuit, quia male eis conjunctus inhaeserat corruppraefuit, quia male eis conjunctus inhaeserat corruptor mentis. Nequaquam ergo viduae vel destitutae plorant, quia morte pravi doctoris viam veritatis inveniunt, ex ejus interitu affligi posse videbantur. Vel certe non plorant viduae, quia in suo errore remanentes dum sanctum fuisse aestimant praedicatorem suum, spe falsa ne lugeara argev.17. Praeparabit quidem, sed justus vestietur illis: & argentum debellant.---Argentum intelligi sacri eloquii claritas solet, sicut alias dicitur: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum . Et quia nonnulli eloquium Dei non interius per exhibitionem, sed exterius per ostensionem habere concupiscunt; idcirco per prophetam dicitur: Disperierunt omnes involuti argento . Hi nimirum qui eloquio Dei non interiori refectione se replent, sed exteriori ostensione se vestiunt. Unde et horum argentum, id est haereticorum eloquium, terrae est compara
Abbreviated transcription (Latin):
cognitione ieunant. Et prelicamenta doctrine q̃
student ad questionem querere: habere non ualent
ad refectionem. Quia uero non nullos exeisdemhere¬
ticis sc̃a eccł̃ia colligit. non nullos inmalitia sua ꝑti
pulo derelicti sepeliuntur in interitu. quia dum
adlucem ueritatis non redeunt: ꝓfecto inpena ꝑpetua¬
terrena intelligentia deprimuntur. Et quia non ñ¬
qm dum actor errantium plebium rapitur adpenã
seducte plebes reformantur adueritatis scientiã: ⁊tt
ad ueram cognitionem redeunt subditi. cumad eter¬
na supplicia ꝑueniunt hii qui male fuerant prelati:
⁊apte subungitur. Et uidue illius non plorabunt.
Quas uiduas eius accipimus: nisi subiectas plebes mor¬
te illius feliciter destituas: Quia sepe ut dictum est dũ
predicator erroris adeterna supplicia rapitur: subiecte
pleces illius ad cognitionis uere gratiam reuertuntur.
Hisenim plebib peruersus predicator quasi maritus

Expanded text:
cognitione jejunant; et praedicamenta doctrinae quae cognitione jejunant; et praedicamenta doctrinae quae student ad quaestionem quaerere, 566 habere non valent ad refectionem. Quia vero nonnullos ex iisdem haereticis sancta Ecclesia colligit, nonnullos in malitia sua pertinpulo derelicti sepeliuntur in interitu, quia dum ad lucem veritatis non redeunt, profecto in poena perpetua, intelligentia terrena deprimuntur. Et quia nonnunquam dum auctor errantium plebium rapitur ad poenam, seductae plebes reformantur ad veritatis scientiam, et tunc ad veram cognitionem redeunt subditi, cum ad aeterna supplicia perveniunt hi qui male fuerant praelati, apte subjungitur: IBID.---Et viduae illiu- Quas viduas ejus accipimus, nisi subjectas ejus plebes morte illius feliciter destitutas? Quia saepe ut diximus, dum praedicator erroris ad aeterna supplicia rapitur, subjectae plebes illius ad cognitionis verae gratiam revertuntur. His enim plebibus perversus praedicator quasi maritus
Abbreviated transcription (Latin):
sensib preceptors. filii autem molentors sunt: sequaces
hereticoꝵs. qui dum eors errori consentiunt: quasi exeors
p̃dicatione generantur. S multiplicati ingladio ert̃
quia quamius modo inmensa multitudine inꝑdita li¬
btate suctrescunt. uenturi tamen iuchitii sententia fe¬
riuntur. Unde ꝑ mxysen dñs dicit. siladius meus de¬
uorabit carues. Dti eum gladius carnes come¬
dit: quia inextremo iudicio eus sententia eos qui car¬
naliter sapunt occidit. Qua mre querendum est cur
liquet: qui ce. si ase ipsis habuerunt inuste agere: su¬
ꝑne tamen equitati conuenit in iuste acta niste uidica¬
re. ut diuina sententia ordinet inpenam: quos inor¬
dinata sua actio traxit ad culpam. De quib apte
subditur. Et nepotes eius non satu rabuntur pane.
filioꝵs predicatione nascunt᷑. Quos nequaquam pa¬
nis saciat: quia dum insacri uerbi pabulo plus
querunt sentire quam capiunt. semper a ueritatis

Expanded text:
sensibus praeceptorum, filii autem violentorum sunt sequaces sensibus praeceptorum, filii autem violentorum sunt sequaces haereticorum, qui dum errori eorum consentiunt, quasi ex eorum praedicatione generantur. Sed multiplicati in gladio erunt, quia quamvis modo immensa multitudine in perdita libertate succrescunt, venturi tamen judicis sententia feriuntur. Unde per Moysem Dominus dicit: « Gladius meus manducabit carnes . Dei enim gladius carnes comedit, quia in extremo judicio ejus sententia eos qui carnaliter sapiunt occidit. Qua in re quaerendum est cur bus liquet quia etsi a seipsis habuerunt injuste agere, supernae tamen aequitati suppetit injuste acta juste judicare, ut divina sententia ordinet in poenam quos inordinata sua actio traxit ad culpam. De quibus apte subjungitur: Et nepotes ejus non saturabuntur pane. filiorum praedicatione nascuntur. Quos nequaquam panis satiat, quia dum in sacri verbi pabulo plus quaerunt sentire quam capiunt, semper a veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
scdm uoluntatem eius: uapulabit multis plagis.
Qui autem non cognouit ⁊ non fecit digna: plagis
uapulabit paucis. Rursum q scriptum est. Scienti
igitur bonum ⁊ non facienti. peccatum est illi. Ad
maioris gͦ culpe cumulum hostes suos sdncta eccle¬
sia ꝑhibet. ⁊ scire qd̾ sequi debeant. ⁊ sequi nolle quod
sciant. De quib alias scriptum est. Descendant in in¬
fernum uiuentes. Uiui sunt: qui sentiunt que er¬
ga illos fiunt. Mortui enim: nec sciunt om nino nec
sentiunt. Mortui itaq qui non sentiunt ꝓnescientib.
uiuentes uero qui sentiunt ꝓscientib poni solent. Ui¬
uentes ssego ininfernum descendere: scientes sentientẽq¬
⁊ deum: ⁊hereditas uiolentoꝵ quam ab ommpoten¬
heretici. qui ꝑerrorem praui doginatis acognitione¬
sunt ueritatis alieni. Quos sequenti uerbo etiam iuio¬
lentos appellat: quippe qui scripture sacre sententias recta
doginata continentes ad intellectum prauum conant᷑

Expanded text:
ndum voluntatem ejus, vapulabit multis. Qui autem non cognovit et non fecit digna, plagis vapulabit paucis . » Rursusque scriptum est: « Scienti igitur bonum facere, et non facienti, peccatum est illi . Ad majoris ergo culpae cumulum hostes suos sancta Ecclesia perhibet et scire quod sequi debeant, et sequi nolle quod sciant. De quibus alias dictum est: Descendant in infernum viventes . Vivi sunt qui sentiunt quae erga illos fiunt. Mortui enim nec sciunt omnino, nec sentiunt. Mortui itaque qui non sentiunt pro nescientibus, viventes vero qui sentiunt pro scientibus poni solent. Viventes ergo in infernum descendere est scientes sentientesqud Deum, et haereditas violentorum quam ab omnipotenhaeretici qui per errorem pravi dogmatis a cognitione veritatis sunt alieni. Quos sequenti verbo etiam violentos appellat: quippe qui Scripturae sententias recta dogmata continentes ad intellectum pravum conantur
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nitatis eius foramen qd̾ intueri concupiuerat. ab
eius oculis assumpta humanitas abscondebat: in can
Quis scit hominum que sunt hominis nisi sp̃s hoĩs
donec ueniat dñs qui ulluminabit abscondita tene¬
brarum ⁊ manifestabit consilia cordium. Illa itaq cuu
fulgeant. tanta ꝑspicuitate tͣnsluceant: ei tamen sapi¬
entie de cunis imagine hñt omne qd̾ sunt: equari

Expanded text:
ernitatis illius formam quam intueri concupiverat ab ejus oculis assumpta humanitas abscondebat, in CantQuis scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis donec veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium . Illa itaque cifulgeant, tanta perspicuitate transluceant, ei tamen sapientiae de cujus imagine habent omne quod sunt, aequari
Abbreviated transcription (Latin):
uix paruam stillam sermonum euis audierimus ÷ qͥs
poterit tonitruum magnitudinis illuis intueri:¬
UERUM ꝙ insacro
eloquio sic non nulla
mistica describuntur:
ut tam̃ uixta narratio¬
nemhystoricã ꝓ lata ui¬
deantur. S sepe dicta ta¬
lia ineadem hystorica nar¬
ratione ꝑmixta sunt:
ꝑque suꝑficies hystorie
cuncta cassetur. Que dũ
nichil historicum resonant: alid̾ in eis in quirere
lectorem cogunt. His enim dictis que aꝑta credumꝰ
cum intiecta aliqua obscuritate aliqͥd inuenimꝰ.
quasi quib dã stimulis pungimur. ut ad altius
intelligenda iugilenis. ⁊obscuriꝰ ꝓlata sentiamus ea
etiam que aꝑte dicta putauimꝰ. Cum gͦ beatus Iob

Expanded text:
uix paruam stillam sermonis eius audierimus, quis poterit tonitruum magnitudinis illius intuerierumque in sacro eloquio sic nonnulla mystica describuntur, ut tamen juxta narrationem historicam prolata videantur. Sed saepe dicta talia in eadem historica narratione permista sunt, per quae superficies historiae cuncta cassetur: quae dum nil historicum resonant, aliud in eis inquirere lectorem cogunt. His enim dictis quae aperta credimus, cum interjecta aliqua obscurius invenimus, quasi quibusdam stimulis pungimur, ut ad aliqua altius intelligenda vigilemus, et obscurius prolata sentiamus, ea etiam quae aperte dicta putavimus. Cum ergo beatus Job
Abbreviated transcription (Latin):
potest quo pacto acorde suo reprehendi se denegat
qui se peccasse suꝑius accusat dicens. seccaui: Qiud
faciam tibi ocustos hominuim: certe si iustifica¬
reme uoluero: os meum com dempnabit me. S¬
sciendum est qd̾ sunt peccata que auistis uitari
possunt. ⁊ surit non nulla que etiã aiustis uita¬
ri non possunt. Cuiꝰ enim cor in hac corruptibi¬
li carne consistens: insinistra cogitatione nori
labitur: uel siusq ad consensus foueam ñ labatur:
Et tamen hec ipsa praua cogitare: paccare est.S
dum cogitatiomi resistit᷑: aconfusione sua ammꝰ
liberat᷑. Mons gͦ iustoꝵs ⁊si libera est aꝑuerso oꝑe:
aliqñ tamen corruit inꝑuersa cogitatione. Et in
patato ergo labit᷑. quia saltem in cogitatione de¬
clinat᷑: ⁊tamen unde semet ipsam post modũ flen¬
do reprehendat. non ht̃. quia ante se reꝑat qͣm ꝑcõ¬
sensum cadat. Recte gͦ his qui peccatorem se confess

Expanded text:
V. Sed quaeri potest quo pacto a corde suo reprehendi se denegat, V. Sed quaeri potest quo pacto a corde suo reprehendi se denegat, qui se peccasse superius accusat, dicens: Peccavi, quid faciam tibi, o custos 561 hominum ? Vel certe: Si justificare me sciendum est quod sunt peccata quae a justis vitari possunt, et sunt nonnulla quae etiam a justis vitari non possunt. Cujus enim cor in hac corruptibili carne consistens in sinistra cogitatione non labitur, vel si usque ad consensus foveam non mergatur? Et tamen haec ipsa prava cogitare peccare est. Sed dum cogitationi resistitur, a confusione sua animus liberatur. Mens ergo justorum etsi libera est a perverso opere, aliquando tamen corruit in perversa cogitatione. Et in peccatum ergo labitur, quia saltem in cogitatione declinatur; et tamen unde semetipsam postmodum flendo reprehendat, non habet, quia ante se reparat, quam per consensum cadat. Recte ergo is qui peccatorem se confessus
Abbreviated transcription (Latin):
duciam habemus ad deum ⁊ quicquid petierimꝰ ad̾o:
accipiemus. Ac si diceret. Si id qd̾ precipit facimus:
id qd̾ petimus obtinemus. ualde namq apud deum
ittq hec sibi neccessario congruunt: ut ⁊ oratione oꝑa¬
tio. noꝑatione fulciat᷑ oratio. hinc ienim iheremias
ait. Scrutemur uias nr̃as ⁊ queramus: ⁊ reuertam᷑
ad dñm. Leuenius corda nr̃a cum manib ad dm̃:
incelo. uias enim nr̃as scrutari est: cogitationũ int̾¬
na discutere. Corda uero cum manib leuat: qui a¬
rationem suam oꝑib roborat. Nam quisquis orat.
s oꝑari dissimulat: cor leuat. ⁊ manus non leuat.
Quisquis uero oꝑat᷑ ⁊ non orat: manus leuat ⁊ cor ñ
leuat. Iuxta gͦ Ioħis uocem tunc cor fiduciã in or̃one
accipit cum sibi uite pͣuitas nulla cyntradicit. Re
qua recte fiducia ascõ uiro minc dicit᷑. Neq enim
reprehendit me cor meum:. in omini uita mea
Ac si aꝑte dicat. quia nequaqm se fecisse reminis¬

Expanded text:
duciam habemus ad Deum, et quidquid petierimus ab eo duciam habemus ad Deum, et quidquid petierimus ab eo accipiemus ; » ac si diceret: Si id quod praecipit facimus, id quod petimus obtinebimus. Valde namque apud Dominum utraque haec sibi necessario congruunt, ut et oratione operatio, et operatione fulciatur oratio. Hinc et modo Jeremias ait: « Scrutemur vias nostras, et quaeramus et revertamur ad Dominum. Levemus corda nostra cum manibus ad Deum in coelos . Vias etenim nostras scrutari est cogitationum interna discutere. Corda vero cum manibus levat, qui orationem suam operibus roborat. Nam quisquis orat, sed operari dissimulat, cor levat, et manus non levat. Quisquis vero operatur, et non orat, manus levat, et cor non levat. Juxta ergo Joannis vocem, tunc cor fiduciam in oratione accipit, cum sibi vitae pravitas nulla contradicit. De qua recte fiducia a sancto viro nunc dicitur: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea. Ac si aperte dicat: Nequaquam se fecisse reminis
Abbreviated transcription (Latin):
Absit a me: ut iustos uos iudicem. Donec deficiam:
non recedam abinnocentia mea. Ubi ⁊ apte subuin¬
eit. Iuftificationẽ meam quam cepi tenere: ñ dese¬
perrantaum laude declinaret. S quia tunc ueriꝰ apec¬
catis alienis absistimis. cum prius nos aꝑpriis custo¬
dimus ⁊ curde eis peccare ꝑtimeseat. causas insimu¬
debeo ad culpam ꝑtrahi: qui peccare in ꝓpriis formi¬
dauu. Scendum uero est: qd̾ quis qͥs ap̃ceptis dñi¬
cis discordat oe: quociens ea audit acorde suo repre¬
henditur. atq confunditur. quia id qd̾ non fecerit me¬
moratur. Nam in quo se errasse considerat: ipsa se
latenter conscientia accusat. Unde dauid ꝓph̃a dm̃¬
p̃catur dicens. Tunc non confundar: dũ respicio in
omnia matidata tua. Erauit namq umusquisq
confunditur: qñ mandata dei legendo ł audiendo
respicit. que uiuendo contempsit. Hinc enim uoce
Ioh̃is dicitur. Si cor nr̃m non reprehenderit nos. fi¬

Expanded text:
Absit a me, ut justos vos judicem; donec defiAbsit a me, ut justos vos judicem; donec definon recedam ab innocentia mea. Justificationem quam semel tenere coepi non desepeccantium laudem declinaret. Sed quia tunc verius a peccatis alienis absistimus, cum prius nos a propriis custodimus, cur de eis peccare pertimescat, rationis causas insinudebeo ad culpam pertrahi, qui peccare in propriis formidavi. Sciendum vero est quod quisquis a praeceptis dominicis discordat opere, quoties ea audit a corde suo reprehenditur atque confunditur, quia id quod non fecerit memoratur. Nam in quo se errasse considerat, ipsa se latenter conscientia accusat. Unde David propheta deprecatur, dicens: Tunc non confundar, dum respicio in omnia mandata tua . Graviter namque unusquisque confunditur quando mandata Dei vel legendo, vel audiendo respicit, quae vivendo coJoannis voce dicitur: « Si cor nostrum non reprehenderit nos, fi
Abbreviated transcription (Latin):
namq non nulli: qui dum malefacta hominum.
laudib efferunt. augent que increpare debuerunt.
Hinc enim ꝑꝓpħam dicitur. He qui confuunt pul¬
uilos sub om̃ni cubitu manus. ⁊ faciunt ceruicalia
sub capite uniuerse etatis. Ad hoc quippe puluillus
ponitur. ut mollit̃ qiuescat᷑. Quisquis gͦ male aget¬
tib adulatur: pisluillum sub capite uel cubito ĩa¬
centis ponit. ut qui corripi ex culpa debuerat. in
ea fultus laudib molliter quiescat. Hinc rursum
scriptum est. Ipse edificabat parietem:. illi autem
linebant eum. Parietis quippe nomine: peccati
duricia designatur. Redificare gͦ parietẽ est: contͣ
se quempiã obstacula peccati construere. S parie¬
tem limunt: qui peccata ꝑpetͣntib adulant᷑. Ut qd̾
ili puerse agentes edificant: ipsi adulantes qͣsi ni¬
tidum reddarit. S sc̃s iur sicut mala de bonis non
estunat: ita udicare bona de malis recusat dicons.

Expanded text:
namque nonnulli, qui dum malefacta hominum namque nonnulli, qui dum malefacta hominum laudibus efferunt, augent quae increpare debuerunt. Hinc per prophetam dicitur: « Vae qui consuunt pulvillos susub capite universae aetatis. Ad hoc quippe pulvillus ponitur, ut mollius quiescatur. Quisquis ergo male agentibus adulatur, pulvillum sub capite vel cubito jacentis ponit, ut qui corripi ex culpa debuerat, in ea fultus laudibus molliter quiescat. § 1. Hinc rursum scriptum est: Ipse aedificabat parietem, illi autem liniebant eum. Parietis quippe nomine peccati duritia designatur, Aedificare ergo parietem est contra se quempiam obstacula peccati construere. Sed parietem liniunt, qui peccata perpetrantibus adulantur, ut, quod illi perverse agentes aedificant, ipsi adulantes quasi nitidum reddant. § 2. Sed sanctus vir sicut mala de bonis non aestimat, ita judicare bona de malis recusat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
non fuit ipsa ueritas s umbra ueritatis. Nam
intestamento nouo p̃ceptis altiorib manifesta¬
ta ꝑcarnem ueritate ꝓfecimꝰ. iustum q est ut fa¬
cta quedam que in ulo populo umbre ueritatis
illic quib dam fortasse nocuerit. dicat necesse est
rerum alienaꝵ raptum. dicat retributionem uiui¬
re que infirinis illic concessa sunt nocere sibi ñ posse.
luie om̃nia cunctis lucet. qnͣta animaduersione uen¬
tas in sequit᷑. que nobis iam significationis sue umbra
postposita. inuera carne declaratur. S quia sc̃s uir
nec iequi se nec meditari mendatiũ spondet: hec
ipsa inquib ueritati ꝯgruit. exequendo sũbiungat.¬
Absit ame: ut iustos uos iuditem. Donec deficiam: non
rardam ab in nocentia mea. Abinnocentia quippe rece¬
deret:. sibona de malis estimaret. salomone attestante
qui ait. slu iustificat impium. ⁊ qui condempnat
iustum: ut̃o abominabilis est. ante deum. Sunt

Expanded text:
non fuit ipsa veritas, sed umbra veritatis. Nam non fuit ipsa veritas, sed umbra veritatis. Nam in testamento novo praeceptis altioribus manifestata per carnem Veritate proficimus; justumque est ut facta quaedam quae in illo populo umbrae veritatisillic quibusdam fortasse nocuerit, dicat necrerum alienarum raptum, dicat retributionem injuriae, quae infirmis illic concessa sunt, nocere sibi non posse. Quae omnia cunctis liquet quanta adnimadversione Veritas insequitur, quae nobis, jam significationis suae umbra postposita, in vera carne declaratur. Sed quia sanctus vir nec loqui se, nec meditari mendacium spondet, haec ipsa in quibus veritati congruit exsequendo subjungitAbsit a me ut justos vos esse judicem, donec deficiam non recedam ab innocentia mea. - Ab innocentia quippe recederet, si bona de malis aestimaret, Salomone attestante qui ait: « Qui justificat impium et qui condemnat justum, uterque abominabilis est ante Deum . » Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tione purgari. qͣnto magis hec facile abstergitur.
quã mat̃ boni oꝑis pietas ipsa comitat᷑. Non nul
mendatii genus non ẽẽ peccatũ: maxime qd̾ illis
Inqua magis recompensatione cognoscitur: qͥd
mendatii culpa mereatur: Pam benignitatis eas
mertes que eis ineterna potuit uita retribui:
ꝓadmixta culpa mendatii int̾rena est recompen¬
satione declinata. ut in uita sua quam mentien¬
do tueri uoluerunt. ea que fecerunt bona reciꝑent
iulteruis qd̾ expectarent mercedis sue premium
non haberent. Nam ⁊si subtilit̾ ꝑpendatur: amo¬
re uite p̃sentis mentite sunt : nonintentione mer¬
cedis. Parcendo quippe conate sunt infantiũ uitã
non nulla possint talia reperiri: pene mimqm
diosus ibi lector inueniet. suamnius mendatiũ qͣn¬
dam tenere ueritatis imaginẽ uideat᷑ ⁊ sub uete¬
ri forsitan testamento minoris culpe ẽẽ potuit. in
quo ꝑtaurors hẏrrors q uctimas sacrificium

Expanded text:
tione purgari; quanto magis haec facile abstergitur, tione purgari; quanto magis haec facile abstergitur, quam mater boni operis pietas ipsa comitatur? 6. Respmendacii genus non esse peccatum, maxime quod illis us domos . In qua magis recompensatione cognoscitur quid mendacii culpa mereatur. Nam benignitatis earum merces, quae eis in aeterna potuit vita retribui, pro admista culpa mendacii, in terrenam est recompensationem declinata, ut in vita sua quam mentiendo tueri voluerunt ea quae fecerunt bona reciperent, et ulterius quod exspectarent mercedis suae praemium non haberent. Nam si subtiliter perpendatur, amore vitae praesentis mentitae sunt, non intentione mercedis. Parcendo quippe conatae sunt infantium vitam nonnulla possint talia reperiri, pene nunquadiosus ibi lector inveniet, quamvis mendacium quamdam tenere veritatis imaginem videatur, et sub veteri forsitan testamento minoris culpae esse potuit, in quo per taurorum hircorumque victimas sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
Quia ꝓfecto ab equitate discrepat: quicquid aue¬
ritate discordat. S int hoc qd̾ ait loqui ⁊ post modũ
subdit meditari:. magna distantia est. Non ñqmͣ enimi
peius est mendatium meditari qmͣ loqui. stam loqui
plerũq precipitationis est meditari uero studiose pͣuita¬
tis. Et quis ignoret in qnͣta distantia culpa distinguit᷑
utrum pretipitatione aliquis anstudio mentiature
ꝑhibet. nec precipitatione mentiri. Sũmoꝑe enim ca¬
uendum est omne mendatium: qmͣuis nonnũqm
sit aliqd̃ mendatii genꝰ culpe leuioris siquis qmͣ p̃stãdo
mentiat᷑. S quia scriptum est. os qd̃ mentit᷑ occidit
animam. ⁊ ꝑdes om̃s qui locunt᷑ mendatiũ̃. hoc
quoq mendatii genꝰ ꝑfecti uiri sũmoꝑe fugiunt. ut
nec uita cuiꝰ libet ꝑ eors fallatiã defendat᷑. ne sue am¬
me noceant dum p̾stare carni nitunt᷑ aliene. Qm¬
qm hoc ip̃m peccati genus: facillime credimus
relaxari. Nlam si quelibet culpa seq̃nti solet pia oꝑa¬

Expanded text:
quia profecto ab aequitate discrepat quidquid a veritate discordat. Sed inter hoc quod ait loqui, postmodum subdidit meditari, magna distpejus est mendacium meditari, quam loqui. Nam loqui plerumque praecipitationis est, meditari vero studiosae pravitatis. Et quis ignoret in quanta distantia culpa distinguitur utrum praecipitatione aliquis, an studio mentiatur? perhibet, nec praecipitatione mentiri. Summopere enim cavendum est omne mendacium, 559 quamvis nonnunquam sit aliquod mendacii genus culpae levioris, si quisquam praestando mentitur. Sed quanimam . Et: Perdes omnes qui loquuntur mendacium , hoc quoque mendacii genus perfecti viri summopere fugiunt, ut nec vita cujuslibet per eorum fallaciam defendatur, ne suae animae noceant, dum praestare vitam carni nituntur alienae; quanquam hoc ipsum peccati genus facillime credimus relaxari. Nam si quaelibet culpa , sequenti solet pia opera