comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ om̃e quod in mundo ÷. sic̃ ditunitꝰ dictũ ẽ. con¬
cupiscentia carnis ẽ. ⁊ concitpiscentia ocłoꝵ ⁊abiu
scłi. ħ mͦ tria illa notata sũt. Hã c̃cupiscentia carms
uoluptatis infine amatores significat. c̃ eupiscen
⁊ tiã tẽptatio in homine quẽ ueritas ipsa suscepit
cauenda monstrata᷑. Pic inqͥd tẽptator lapidib istia
ut panes fiant. At ille unus ⁊ solus magister non
ut nec fami cedendũ sit. S forte dñationis tẽpora¬
lis fastu secipi poterat: qui carnis uoluptate ũpo
tuit. Omͣ̃ia gͦ mundi regna monstrata sũt. ⁊ dictũ:
Om̃ia tibi dabo: sicadens ad orauerisme. Cui respon¬
sũ ẽ. dnͣm dm̃ tuũ ad orabis.& illi soli seruies. Ita cala¬
ta suꝑbia ẽ. Sub iuncta ẽ. aut extrema etĩa curio
sitatis illecebra. Nõ enĩ ut se de fastigio tẽpli p̃cipita¬
ret urgebat. nisi causa tantũ aliqͥd experiendi. S

Expanded text:
quoniam omne quod in mundo est, sicut diuinitus dictum est, conquoniam omne quod in mundo est, sicut diuinitus dictum est, concupiscentia carnis est et concupiscentic modo tria illa sunt notata: nam concupiscentia carnis, voluptatis infimae amatores significat; concupiscentriplex etiam tentatio in homine, quem Veritas ipsa suscepit, cavenda monstrata est. Dic, inquit tentator, lapidibus istis, ut panes fiant. At ille unus et solus magister: Nonut nec fami cedendum sit. Sed forte dominationis temporalis fastu detuit; omnia ergo mundi regna monstrata sunt ot dictum est: omnia tibi dabo, si prostratus adoraueris me. cui responsum est: dominum deum tuum adorabis et illi soli seruies. ita calcata superbia est. subiecta est autesitatis illecebra; non enim ut se de fastigio templi praecipitaret urgebat, nisi causa tantum aliquid experiendi; sed
Abbreviated transcription (Latin):
diis subditꝰ sit. aut potentiã uanã foueat. aut
aliquo spectaculo delectatis insaniat. Ita nes¬
cientes diligunt tẽporalia. ut inde beatitudine̾
direrĩt seqͥt᷑. Et qͥsquis ea uisus fuerit ait ferre¬
posse. metuit᷑. Possũt aũt auferre ista. Ian¬
lla ignis. ialiqua parua bestiola. Postre mo ip
omittã in numerabiles adu̾sitatas. tẽp̾ ppsũ aust¬
rat necesse ẽ. om̃ia transeuntia. Itaq cũ om̃ias
tẽporalia mundus iste c̃ cludat om̃ib munoi pur¬
tib serui uĩt qͥ ꝓpt̾ea putant nichil colendum
eẽ. neserurant. Uerũtam quã quã in hac reri
er tremitate miseri iaceant. ut uicia sua sibi &¬
ripatiant᷑ uł libidine. uł suꝑbia. uł curiositate Ay¬
ti.uł duob oꝵ uł om̃ib quã di usu̾t inħ stadio urte
humane licet eis ẽgredi uuncere. Si prius erq
qd intelligere ũdũi ualent. ⁊ ñdiligant mu̾idu

Expanded text:
diis subditus sit, aut potentiam vanam foveat, aut diis subditus sit, aut potentiam vanam foveat, aut aliquo spectaculo delectatus insaniat. Ita nescientes diligunt temporalia, ut inde beatitudinem duxerint, sequitur; et quisquis ea visus fuerit auferposse, metuitur. Possunt autem auferre ista, et scintilla ignis et aliqua parva bestiola. Postremo, ut omittam innumerabiles adversitates, tempus ipsum auferat necesse est omnia transeuntia. Itaque cum omnia temporalia mundus iste concludat, omnibus mundi partibus serviunt, qui propterea putant nihil colendum esse ne serviant. 70. Verumtamen quanquam in hac rerum extremitate miseri jaceant, ut vitia sua sibi dominari patiantur, vel libidine, vel superbia, vel curiositate nati uel duobus horum uel omnibus: quamdiu sunt in hoc stadio uitae humanae, licet eis congredi et uincere, si prius credant quod intellegere nondum ualent et non diligant mundum;
Abbreviated transcription (Latin):
nistis duob supiorib elem̃tis corporeis subitiunt aĩas
suas. S int̃ oł illi sibi uident᷑ religiosissimi. qͥuniu̾¬
sam simul creaturã id÷ mũdũ totũ eũ om̃ib que in
cosunt: et uitã qua inspirat᷑ ianimat᷑ quã quidam
corporeã qͥdã incorporeã e̾e. crediderunt. hoc gͦ totum
simul unũ dm̃ magnũ ẽ̾e. arbitrant᷑. cuiꝰ partes sint
cetere. Nõ enĩ uniu̾se creature auctorẽ conditorẽ q no¬
inopera sua demerguntur. que tam̃ ad huc tusibilia
lacrorũ. quo fantasnrata sua colunt. ⁊ quic quid
ammo errante cũ suꝑbia ł tumore cogitatdo inra¬
ginati fuerint. religionis nomine obseruant. do¬
nec fiat inanima nichil om̃ino colendũ ẽẽ. ierra¬
re homines qui suꝑsticione se in uoluunt. ⁊ mise
ra implicant seruitute sed frustra ħ sentiunt.
Nõ enĩ efficiunt ut ñ seruiant. Remeanent qͥppe
ipsa uitia quib ut illa colenda opinarent᷑ at¬
tractisunt. Seruiunt enͣi cupiditati triplici: uł

Expanded text:
oribus elementis corporeis subjiciunt animas suas. Sed inter hos illi sibi videntur religiosissimi, qui universam simul creaturam, id est mundum totum cum omnibus quae in eo sunt, et vitam qua spiratur et animatur, quam quidam corpoream, quidam incorpoream esse crediderunt: hoc ergo totum simul unum Deum magnum esse arbitrantur, cujus partes sint caeterae. Non enim universae creaturae auctorem conditoremque nous Dei usque in opera sua demerguntur, quae tamen adhuc visibilia lacrorum, quo phantasmata sua colunt, et quidquid animo errante cum superbia vel tumore cogitando imaginati fuerint, religionis nomine observant, donec fiat in anima nihil omnino colendum esse, et errare homines qui superstitioni se involvunt, et misera se implicant servitute. Sed frustra hoc sentiunt: non enim efficiunt ut non serviant; remanent quippe ipsa vitia, quibus ut ipsa colenda opinarentur attracti sunt. Serviunt enim cupiditati triplici, vel
Abbreviated transcription (Latin):
aderens eiꝰ ipse ꝑse feous ẽ. s sic̃ iuger color ĩpictu¬
ra cũ totu fit pul cher. cũ totũ istũ agonẽ decenter
edit incõmutabilis diuina ꝓuidentia. alius uictis
aliud certantib alius uictorib. aliuo spectatorib.
aliud qui etis. ⁊ solũ dmͣ contẽplantib tribuens.

Expanded text:
adhaerens ejus, ipse per se foedus est. Sed sicut niger color in pictuadhaerens ejus, ipse per se foedus est. Sed sicut niger color in pictura cum toto fit pulcher; sic totum istum agonem decenter edit incommutabilis divina providentia, aliud victis, aliud certantibus, aliud victoribus, aliud spectatoribus, aliud quietis et solum Deum contemplantibus tribuens:
Abbreviated transcription (Latin):
angłis. quidolorib ⁊ miseria dãpnator ũ pascunt᷑. ip
ista maliuolentia bonorũ liberatidne tor quent᷑.Iti
ordinant᷑ om̃is officus ⁊ finib suis inptileritudi nẽ
uniu̾sitatis. ut quos orremꝰ inpartei sicũtoto ẽ side
remꝰ plurimũ pliceat: qͥa nec ĩnedificio iudicano
unũ tantũ angulũ consiserare oebemꝰ nec in homine
pulero solos capillos. nec inbene ꝓnuntiante solum
digitorũ motũ. nec ilune cursus aliquas tridui
tantũ figuras. Ista enĩ ꝙ̃ ꝓpt̾ea sũt infrma quia
partib inperfectis tota ꝑfectast᷑: siue instatu.
siue inmotii pulcru sentiantur: tota consideranda
sunt: si recte uolumus iudicare. Uerũ enĩ nr̃m u¬
diciũ siue detoto. siue de parte iudicet pulcrũ ẽ.
Uniu̾so qͥppe mundo suꝑfert᷑. nec alicui parti eius
inquãtũ uerũ iudicamꝰ ad eremꝰ. Error aut̃ nr parti

Expanded text:
angelis, qui doloribus et miseria damnatorum pascuntur, et pro angelis, qui doloribus et miseria damnatorum pascuntur, et pro ista malevolentia bonorum liberatione torquentur. 76. Ita ordinantur omnes officiis et finibus suis in pulchritudinem universitatisremus, plurimum placeat: quia nec in aedificio judicando unum tantum angulum considerare debemus, nec in homine pulchro solos capillos, nec in bene pronuntiante solum digitorum motum, nec in lunae cursu aliquas tridui tantum figuras. Ista enim, quae propterea sunt infima, quia partibus imperfectis tota perfecta sunt, sive in statu, sive in motu pulchra sentiantur, tota consideranda sunt, si recte volumus judicare. Verum enim nostrum judicium, sive de toto, sive de parte judicet, pulchrum est: universo quippe mundo superfertur, nec alicui parti ejus, in quantum verum judicamus, adhaeremus. Error autem noster parti
Abbreviated transcription (Latin):
ñ malt᷑ ꝓpt̾ tã manifesta uestigia. pͥmorũ nume¬
rorũ inqͥb sapientie dĩ ñ ÷ numerus.⁊ extremũ
tam̃ ee micens ei dolores. ⁊ morbos. & distortiones
m̃brorũ ⁊ tenebras coloris. &ammorũ si multates
ac dissensiones. ut ereis ad moneam᷑ in cõmuta¬
bile aliquid e̾e. querendũ. & ħ fac̃ ꝑinfima mi¬
nisteria quib idagere uoluptatis ẽ quos ertͣmi¬
natores ⁊ angłos iracundie diuine scripture
nominant. ꝙͣ uis ipsi nesciant quid de se agat᷑
boni. his similes sunt homines. qui guaudent
miseriis alienis. ⁊risus sibi acludi cra spectacula
eribent. uł eriberi uolunt eu̾sionib errorib ali¬
orũ. Atq ita inhis om̃ib boni admonentur
ierereent᷑. iuicũt. ⁊ triu̾phant. ⁊ regnant. Mali¬
uͦ decipiunt᷑. eruciant. uincunt᷑. Danquit᷑. ⁊iseruiunt.
ñ uni om̃iũ sũmo dõ. s ułtimts seruis illis udelicet

Expanded text:
 tam manifesta vestigia primorum nume tam manifesta vestigia primorum numerorum, in quibus sapientiae Dei non est numerus; et extremam tamen esse, miscens ei dolores et morbos et distortiones membrorum, et tenebras coloris, et animorum simultates ac dissensiones, ut ex his admoneamur incommutabile aliquid esse quaerendum. Et hoc facit per infima ministeria, quibus id agere voluptatis est; quos exterminatores et angelos iracundiae, divinae Scripturae nominant, quamvis ipsi nesciant quid de se agatur boni. His similes sunt homines qui gaudent miseriis alienis, et risus sibi ac ludicra spectacula exhibent, vel exhiberi volunt eversionibus et erroribus aliorum. Atque ita in his omnibus boni admonentur, et exercentur, et vincunt, et triumphant, et regnant. Mali decipiuntur, cruciantur, vincuntur, damnantur, et serviunt; non uni omnium summo Domino, sed ultimis servis, illis videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ corruipta deficiunt: inaliã formã ꝑconuenientiã
transeuntia.iꝑuitalẽ motũ dipudicant᷑ qͦ dã mͦ: ut
ex eis unstructurã huꝰ uisibilis puleri q̃ aptasunt
assumant᷑: nonapta uͦ ꝑc̃gruos meatꝰ eitiant᷑. Quoꝵ
alius feculentissiniu̾ reddit̾ terre ad alias formas as¬
sum̃das aliud ꝑtotũ corpꝰ exalat. aliud tociꝰ animalis
nentia duorũ corporũ. siue tali aliqͦ phantasmate
cõ motũ ꝑgenitales. uias. ab ipso u̾tice sesfluit in
infima uoluptate. Iã uͦ in matrẽ ꝑceptus num̾rus
tẽporũ inlocorũ numerũ coaptatur: ut suas regi¬
ones quauȩ m̃bra occupent. Et si modũ parilitates
a cerrime. ñtam̃ ineo quod placet formã qͣ mo¬
uet᷑ qͣ uita que mouet. Nã illuo animal si nos
amet allicit uolentiꝰ. Sioderit aũt: suc censemꝰ
⁊ ferre ñpossumꝰ & iã siformã ipsã p̃beat fruenti.
ħ totũ uolutatis regnũ: ⁊ una pulcritudo. Sub¬
iacet ⁊ em̃. coruptioni. quod si nͣ e̾e̾t: sũma puta¬

Expanded text:
r convenientiam transeuntia; et per vitalem motum dijudicantur quodammodo, ut ex eis in structuram hujus visibilis pulchri quae apta sunt assumantur, non apta vero per congruos meatus ejiciantur. Quorum aliud faeculentissimum redditur terrae ad alias formas assumendas, aliud per totum corpus exhalat, aliud totius animalis ive convenientia duorum corporum, sive tali aliquo phantasmate commotum, per genitales vias ab ipso vertice defluit in infima voluptate. Jamvero in matre per certos numeros temporum in locorum numerum coaptatur, ut suas regiones quaeque membra occupent; et si modum parilitatis acerrime: non tamen in eo plus placet forma quae movetur, quam vita quae movet. Nam illud animal si nos amet, allicit violentius: si oderit autem, succensemus, et ferre non possumus, etiamsi formam ipsam praebeat fruenti. Hoc totum est voluptatis regnum, et ima pulchritudo; subjacet enim corruptioni: quod si non esset, summa puta
Abbreviated transcription (Latin):
henditur male utentis libero arbitrio: s ħqͦq
in ipsa dãpnatione ad dunt᷑ ñ mͦ diliguant. s etiã
seruiant creature pociꝰ ꝙͣ. creatori. ⁊ eã colant ꝑpar¬
tes eiꝰ asũmis usq ad una uenientes.S aliqui se

Expanded text:
ehenditur, male utentis libero arbitrio; sed hoc quoque ehenditur, male utentis libero arbitrio; sed hoc quoque in ipsa damnatione addunt, ut non modo diligant, sed etiam serviant creaturae potius quam Creatori , et eam colant per partes ejus, a summis usque ad ima venientes. Sed aliqui se
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. que sũma similitudo pͥncipii.  ueritas ẽ. quia
sine ulla dissimilitudine ẽ unde falsitas oritur.
ñreb ipsis fallentib que nichil aliud ostendunt
sentienti quã spetiẽ suã. quã ꝓsue pulcritudimis
acceperunt gradu neq ipsis sensib fallentib qͥpo
natura sui corporis affecti: ñ aliud quã suas affecto¬
nes presidenti animo nuntiant s peceata animas
fallunt. cũ uerũ quer̃ relicta inegleta ueritate.
Nã qm̃ oꝑa magis ꝗͣ artificẽ atq ipfã artẽ dilere¬
rũt. hoc errore puniuntur ut in oꝑib artificẽ
artẽ que conquirant. ⁊ cũ inuenire neqͥuerint.
d̃s enĩ ñ corporalib sensib subiacet. s ipsim̃ti sup¬
eminet. ĩpsa oꝑa eristiment ẽe ⁊ artẽ. ⁊ artifice̾.
dãnatoꝵ ꝓpeccatis suis. Nõ enĩ tantũ scrutari scrip¬
turã contra p̃ceptũ dĩ nea frui potiꝰ ꝙͣ ipsa lege ⁊
ueritate uolunt. quod pͥmi hominis peccatũ dep̃¬

Expanded text:
est summa similitudo Principii; et Veritas est, quia sine ulla dissimilitudine est. 67. Unde falsitas oritur, non rebus ipsis fallentibus, quae nihil aliud ostendunt sentienti quam speciem suam, quam pro suae pulchritudinis acceperunt gradu; neque ipsis sensibus fallentibus, qui pro natura sui corporis affecti, non aliud quam suas affectiones praesidenti animo nuntiant: sed peccata animas fallunt, cum verum quaerunt, relicta et neglecta veritate. Nam quoniam opera magis quam artificem atque ipsam artem dilexerunt, hoc errore puniuntur, ut in operibus artificem artemque conquirant; et cum invenire nequiverint Deus enim non corporalibus sensibus subjacet, sed ipsi menti supereminet, ipsa opera existiment esse et artem et artificem. damnatorum pro peccatis suis. Non enim tantum scrutari creaturam contra praeceptum Dei, et ea frui potius quam ipsa lege et veritate volunt, quod primi hominis peccatum depr
Abbreviated transcription (Latin):
printipio unũ ẽ. qͥcquid ẽ. adunitaꝵt cuiꝰ similitudi¬
nẽ qͥcquid nitit᷑ naturalit̾ appbamits. quia naturali¬
ter improbamꝰ qͥcquid abunitate discedit. atq in eiꝰ
dis similitudinẽ tendit. datur itelligi ẽe. aliquid
ħ om̃ino impleat. at sit id ipsũ. Et ħ ẽ. ueritas. ⁊ u bũi
inpͥntipio. ⁊ u̾bũ ds̃ apud dm̃. Si enĩ falsitas ⁊ hif᷑.
que imitantur unũ non inquantũ io unitantur.
s inquantũ inplere ñpossũt: illaẽ. ueritas que

Expanded text:
o unum est quidquid est, ad cujus similitudinem quidquid nititur, naturaliter approbamus; quia naturaliter improbamus quidquid ab unitate discedit, atque in ejus dissimilitudinem tendit: datur intelligi esse aliquid, hoc omnino impleat ac sit idipsum; et haec est Veritas et Verbum in Principio, et Verbum Deus apud Deum. Si enim falsitas ex iis est quae imitantur unum, non in quantum id imitantur, sed in quantum implere non possunt; illa est Veritas quae
Abbreviated transcription (Latin):
tus÷. ad ipsã ueritatẽ sẽ ꝑ intuendã ise ꝑipsam
quia ei om̃i mͦ simillima ẽ. Ueuide ueniunt ad uitã
genitalẽ: ꝑ ꝙͣ. ereaturã uisibilia ⁊ tẽporalia gignaͤntua
ds̃ ęt̃nus uncõmutabilis oꝑatur. hinc ⁊ ad animalia:
uinde ad ipsa corpora colenda delabunt᷑. Et in his
pͥmo eligunt puleriora: in qͥb marime cele̾tia er
cellunt. Ergo in pͥmis solis corpꝰ occurrit: ⁊neo
sinulli remanent. Aliqͥ ⁊ lunȩ splendorẽ religi¬
one dignũ putant. Est enĩ nob̾ ut ꝑhibet᷑ ꝓpi¬
quioi unde uiciduiorẽ spetiẽ hab̾e sentitur.
Alis & iã ceterorũ siderũ corpora adiungunt. ⁊ totum

Expanded text:
sam, quia omni modo ei simillima est. Deinde veniunt ad vitam genitalem, per quam creaturam visibilia et temporalia gignentia Deus aeternus et incommutabilis operatur. Hinc ad animalia, et inde ad ipsa corpora colenda dilabuntur; et in his primo eligunt pulchriora, in quibus coelestia maxime excellunt. Ergo in primis solis corpus occurrit, et nulli remanent. Aliqui et lunae splendorem religione dignum putant: est enim nobis, ut perhibetur, propinquior; unde viciniorem speciem habere sentitur. Alii etiam caeterorum sideru
Abbreviated transcription (Latin):
tie. ẜ ita significatũ ẽ. posse hoc & mittere
negligentes. &e impios ingeniosos. & adeĩ ꝑue¬
nire diligentes ⁊ꝑios. quã uis ingenio tardio¬
res. Non enĩ clatũ ẽ. illud talentum ei qui ae¬
ceperat duo. ħ it eñi iħ qui iã inaccione ⁊
cognitione bene uruit: s eiquiaccepat qͥn¬
ꝙ. Nõ eñi habet ad ęt̾na contẽ planda idone¬
am m̃tis aciẽ. qui uisibilib tantum idẽ tẽpo¬
ralib credit. s hab̾e potest qui orũ om̃iũ seu¬
sibiliũ dm̃ artifice̾ laudat. ⁊ eũ ꝑsuadet file

Expanded text:
tiae, sed ita significatum est posse hoc amittere tiae, sed ita significatum est posse hoc amittere negligentes et impios ingeniosos, et ad eam pervenire diligentes et pios, quamvis ingenio tardiores. Non enim datum est illud talentum ei qui acceperat duo; habet enim et hoc, qui jam in actione et cognitione bene vivit: sed ei qui acceperat quinque. Nondum enim habet ad aeterna contemplanda idoneam mentis aciem, qui visibilibus tantum, id est temporalibus credit: sed habere potest, qui horum omnium sens
Abbreviated transcription (Latin):
s hñt eã insudario ligatã aut int̾ra obrut᷑a.
idẽ. delicatis ⁊ sꝑͣ fluis reb aut t̾renis cupi¬
ditatisb inuolutã ⁊ opp̃ssam. Ligabunt᷑ gͦ his
manus ⁊ pedes. ⁊mittent᷑ intenebris exteriores
ibi erit fletꝰ ⁊ stridordentiũ. Non quia ipsa di¬
lexer̃. quis eñ ħ diligat: S quia illa que oi¬
lerer̃ mitia istorũ sũt ⁊ necessario dilectores
suos ad ista ꝑducũt. Qui enĩ magis amant
ire qͣm redire aut ꝑuenire in longuica mit¬
tendi sũt. qm̃ caro sũt &r sp̃s ambulans ⁊ñ
reu̾tens. qui uͦ bene utitur uł ipsis qͥnq
sensib corporis ad credenda ⁊ p̃dicanda oꝑa¬
dĩ u ninriendã caritatẽ ipsitis. uł accione
⁊cognitione ad pacificandam naturã suu
& cognoscendũ dm̃ intrat ingauqium
dñi. sui. Propt̾ea talentũ quod male utenti au¬
fert̾. ili dat quitalẽtis quinq bene usus e
non quia tranferri potest acum̃ intelligeñ¬

Expanded text:
Sed habent eam in sudario ligatam, aut in terra obrutam, Sed habent eam in sudario ligatam, aut in terra obrutam, id est delicatis et superfluis rebLigabuntur ergo his manus et pedes, et mittentur in tenebras exteriores, ibi erit ploratus et stridor dentium, non quia ipsa dilexerunt, quis enim haec diligat, sed quia illa, quae dilexerunt, initia istorum sunt, et necessario dilectores suos ad ista perducunt. Qui enim magis amant ire, quam redire, aut pervenire, in longinqua mittendi sunt, quoniam caro sunt, et spiritus ambulans, et non . Qui vero bene utitur vel ipsis quinque sensibus corporis ad credenda et praedicanda ot nutriendam charitatem ipsius, vel actione vel cognitione ad pacificandam naturam suam, et cognoscendum Deum, intrat in gaudium Domini sui. Propterea talentum quod male utenti aufertur, illi datur qui talentis quinque bene usus est : non quia transferri potest acumen intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
lũ atq contentio ⁊ hoc significare arbitror
quod ligantur eis maniis ⁊ pedes. id ÷. facilitas
om̃is aufert᷑ oꝑandi. ẜt̃ qui sitire ⁊ esurire
uolunt ⁊ inlibidinẽ ardescere. & defatigari ut
libent̾ edant. ibibant. ⁊ concũbant ⁊ dormiant.
amant indigentiã qđ ẽ. initiũ sũmorũ dolorũ.
ꝑ ficiet᷑ gͦ meis qđ amant. ut ibi sit eis ploratus
ustridor dentiũ. Plures eñi sunt qui ħom̃ia mi¬
tia simuł diligũt. ⁊ quorũ uitaẽ. spectare. con¬
tendere. manducare. bibere. concũbere. dormire.
uncogitatione sua nichil aliud quam phantas¬
mata que de tali uita colligunt amplerari.ier-
eor̃ fallatia suꝑ stitionis ⁊ impietatis regulas
figere. quib detipiunt᷑ ⁊ quib inherent &iam
si ab allecebris carnis se abstinere conent᷑. quia
non bene utunt᷑ talentã sibi commisso
id ẽ. m̃tis atie qua uident᷑ om̃is qui doc¬
ti aut urbam aut faceti nominãt᷑ excellere.

Expanded text:
lum atque clum atque cquod ligantur eis manus et pedes, id est, facilitas omnis aufertur operandi, et qui sitire et esurire volunt, et in libidinem ardescere et defatigari, ut libenter edant, et bibant, et concumbant, et dormiant, amant indigentiam, quod est initium summorum dolorum. Perficietur ergo in eis quod amant, ut ibi eis sit ploratus et stridor dentium . 105. Plures enim sunt qui haec omnia simul vitia diligunt, et quorum vita est spectare, contendere, manducare, bibere, concumbere, dormire, et in cogitatione sua nihil aliud quam phantasmata, quae de tali vita colligunt, amplexari; et ex eorum fallacia, superstitionis vel impietatis regulas figere, quibus decipiuntur, et quibus inhaerent, etiam si ab illecebris carnis se abstinere conentur. Quia non bene utuntur talento sibi commisso, id est mentis acie, qua videntur omnes, qui docti aut urbani aut faceti nominantur, excellere.
Abbreviated transcription (Latin):
rit quod ꝑfectũ ẽ. ñ erit ex parte. ⁊ ipar ois
ad erit. Nunc enĩ alia lex in m̃bris meis
repugnat legi m̃tis mee: sed liberabit nos
damus eũ ad u̾sario dũ cũ ulo sumus inua
ordine suo quo resurrectio carnis futurã
aẽ. induet̾ in corruptionẽ. Nonmirũ aut̃
si hoc dabit᷑ hisqui in cognitione solã caritatẽ
amant. unaccione solam pacẽ. ⁊ incorpore solã
sanitatẽ. hoc ineis ꝑficietur post hanc uitã
quoo in hac uita ꝑlis diligunt. Qui gͦ male
utũt᷑ tanto m̃tis bono. ut extra eã uisibilia
magis appetant. quib ad conspitienda noi¬
ligenda intelligibilia cõmemorari debuer̃.
dabunt᷑ eis exteriores tenebre. harũ quippe
initiũ carnis prudentia: ⁊ sensinĩ corpore orũ
in becillitas. Et qui certaminib delectantur:
alienabunt᷑ apace. ⁊ sũmis difficultatib ini¬
dicabunt᷑. Initiũ em̃ su̾me diffilcultatis ÷ bel¬

Expanded text:
rit quod perfectum est, non erit ex parte : et pax omnis rit quod perfectum est, non erit ex parte : et pax omnis aderit; nunc enim alia lex in membris meis repugnat legi mentis meae, sed liberabit nos damus cum adversario, dum cum illo sumus in via: ordine suo quo resurrectio carnis futura est, induetur incorruptione . Non mirum autem si hoc dabitur his qui in cognitione solam veritatem amant, et in actione solam pacem, et in corpore solam sanitatem: hoc in eis enim perficietur post hanc vitam, quod in hac vita plus diligunt. Qui ergo male utuntur tanto mentis bono ut extra eam visibilia magis appetant, quibus ad concupiscenda et diligenda intelligibilia commemorari debuerunt, dabuntur eis exteriores tenebrae; harum quippe initium est carnis prudentia, et sensuum corporeorum imbecillitas, et qui certaminibus delectantur, alienabuntur a pace, et summis difficultatibus implicabuntur: initium enim summae difficultatis est bel
Abbreviated transcription (Latin):
b uilis ẽ. corporis salus. malunt uesci quam
satiari.⁊ malũt frui genitalib m̃bris qͣm nul¬
lam talẽ cõmotionẽ pati. Inueniunt᷑ etiã qͥ
malunt dormire quã nondormitare. cũ oĩs
⁊ non desiderare concubitũ. ⁊ ñ e̾e̾. corpore fa¬
tigatĩs. Quare qui fines ipsos desiderant.
pͥus curiositate carent. cognoscentes eã. ee.
certã cognitionẽ que intus ẽ. & ea ꝑfruentes¬
quantũ in hac uita que unt. deinde accipi¬
unt accionis facilitatẽ ꝑuicatia posita:.
scientes maiorẽ e̾ẽ. faciliorẽq uic ꝯ¬
toriã nͣresistere animositata cuiꝰ quam
& ħ quantũ in hac uita queunt. Sentiunt
postremo & iã quietẽ corporis. abstinendo
abhis reb sime quib agi hec uita po test
Ita gustant quã suauis ẽ. dñs. nec erit du¬
biũ quod post hanc uitã futurũ fit.⁊iꝑ
fectionis sue. fide. spe. caritate. nutriun¬
quia ex parte nunc scimus. eũ aũt uenenr¬

Expanded text:
bus vilis est corporis salus, malunt vesci quam bus vilis est corporis salus, malunt vesci quam satiari, et malunt frui genitalibus membris, quam nullam talem commotionem pati: inveniuntur etiam qui malunt dormire quam non dormitare; cum omniset non desiderare concubitum, et non esse corpore fatigato. Quare qui fines ipsos desiderant, prius curiositate carent, cognoscentes eam esse certam cognitionem quae intus est, et ea perfruentesquantum in hac vita queunt. Deinde accipiunt actionis facilitatem pervicacia posita, scientes majorem esse facilioremque victoriam, non resistere animositati cujusquam; et hoc, quantum in hac vita queunt, sentiunt: postremo, etiam quietem corporis, abstinendo ab iis rebus sine quibus agi haec vita potest; ita gustant quam suavis est Dominus. Nec erit dubium quid post hanc vitam futurum sit; et perfectionis suae fide, spe, charitate nutriunquia ex parte nunc scimus, cum autem vene
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ. quã ñinuenit anma ꝑfecta nisi deo
sub dita. ⁊ ad eiꝰ regnũ sũma caritate conu̾¬
sa: auid appetit uoluptas corporis nͥ quie¬
tẽ que ñ ẽ msi ubi nulla ẽ. indigentia ⁊ nul¬
la corruptio: Cauendi sunt gͦ inferiores inferi.
idẽ. post hanc uitã pene gͣuiores. ubi nulla po¬
test e̾e̾ commemoratio ueritatis. quia nulla
ratiocnratio. Idõ nulla ratiotinacio. quia ñ eas¬
minẽ uenientẽ inhunc mũdũ. quare festi¬
nemꝰ ⁊ ambulemus cũ dies p̃sto ẽ ne nos tene¬
bre conp̃hendant. Festinemꝰ scda morte libe¬
rari. ubi nemo ẽ. qui memor sit dĩ. ⁊ ab infer¬
no ubi nemo confitebitur dño. S miseri
homines quib cognita uilescunt. ⁊ nouitati¬
b gaudent. libentius discunt quã norunt.
cũ cognitio finis sit discendi. Et quibus uilis
est facilitas accionis libentiꝰ certant quam
uincunt: cũ uictoria finis sit certandi. Etqui¬

Expanded text:
litatem, quam non invenit anima perfecta nisi Deo litatem, quam non invenit anima perfecta nisi Deo subdita, et ad ejus regnum summa charitate conversa? Quid appetit voluptas corporis nisi quietem, quae non est nisi ubi nulla est indigentia et nulla corruptio? Cavendi sunt ergo inferiores inferi, id est post hanc vitam poenae graviores, ubi nulla potest esse commemoratio veritatis, quia nulla ratiocinatio: ideo nulla ratiocinatio, quia non eaminem venientem in hunc mundum  , quare festinemus et ambulemus cum dies praesto est, ne nos tenebrae comprehendant , festinemus a secunda morte liberari, ubi nemo est qui memor sit Dei: et ab inferno, ubi nemo confitebitur Deo . Sed miseri homines, quibus cognita vilescunt, et novitatibus libentius discunt quam norunt, cum cognitio sit finis discendi, et quibus vilis est facilitas actionis, libentius certant quam vincunt, cum victoria sit finis certandi, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ ꝑcorpꝰ ista sentiri. ⁊ animũ meliorẽ e̾e qͣm corpꝰ.
nichil ne ꝑse animꝰ ipse conspiciet. Aut quod
conꝰpiciet potest e̾e̾. nͥ multo ercellentiꝰ longeq
p̃stantiꝰ: Immo uͦ cõmemorati abhis que uidi¬
camꝰ intueri quid sit scdm qd̾ iudicamus. ⁊ ab
oꝑib artiũ conu̾si ad lege̾ artiũ eã speti ẽ m̃te
contuebiiur: cuiꝰ cõparatione feda sunt q̃ ipsius
benignitate st̃ pulchra. Inuisibilia enĩ dei acre¬
atura mundi ꝑ ea q̃ facta sũt intellecta conspi¬
ciunt᷑: ⁊ sempit̾na uirtus eiꝰ idiuinitas. hec ẽ.
atẽporalib ad et̃na regressio: & eruita ueteris
hominis in nouũ hominẽ reformatio. quid ẽ.
auͣt unde homo cõmemorari non possit ad uir¬
tutes capessendas. quando de ipsis uiciis potest:¬
Quid em̃ appetit curiositas nͥ cognitionem
que recta e̾e. ñ potest. nͥrerũ ęt̃narũ ⁊eodem
mͥ se semꝑ ħabentium: quid appetit suꝑ¬
bia. nͥ potentiã que refertur ad agendi faci¬

Expanded text:
per corpus ista sentiri, et animum meliorem esse quam corpus, nihilne per se animus ipse conspiciet, aut quod conspiciet potest esse, nisi multo excellentius longeque praestantius? Imo vero commemorati ab iis quae judicamus, intueri quid sit secundum quod judicamus, et ab operibus artium conversi ad legem artium, eam speciem mente contuebimur, cujus comparatione foeda sunt quae ipsius benignitate sunt pulchra. Invisibilia enim Dei, a creatura mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur, et sempiterna ejus virtus et divinitas . Haec est a temporalibus ad aeterna regressio, et ex vita veteris hominis in novum hominem reformatio. Quid est autem unde homo commemorari non possit ad virtutes capessendas, quando de ipsis vitiis potestQuid enim appetit curiositas nisi cognitionem, quae certa esse non potest, nisi rerum aeternarum et eodem modo se semper habentium? Quid appetit superbia nisi potentiam, quae refertur ad agendi faci
Abbreviated transcription (Latin):
ris neq caro. absq anima ut eunomius. s. anima cum
ratione sua. & caro cumsensibus suis ꝑ quos sensus
ueros in passione et ante passionem carnis sue dolo¬
res sustinuit.
s. eternus ante scł̃a ads homo ex uirgine natus ẽ non amit¬
ut uult dionisius fons arrii. nichil inequale ut
arrius. nichil extraneum aut officiale alteri ut medo¬
nius nichil ꝑsuasione aut surreptione insertum ut
manicheus. nichil corporeum ut melito. et tertulli¬
anus nichil corporaliter efigiatum ut antropornos
creaturis in uisibile ut fortunatus. nichil moribus
uel uoluntate diuersum ut martion. nichil extrini¬
tatis e̾entia a dereaturarum naturã deductũ. ut pla¬
to et ttullianus: nichil officio singulare nec alteri
communicabile ut origenes. nichil confusum ut sa¬
bellus: s totum ꝑfectũ. quia totũ ex uno ⁊ unum
non tam̃ solitariũ ut p̃sumunt siluanus ce paxẽas
pentapolitana dampnabilis illa doctrina.

Expanded text:
ris, neque caro absque anima, ut Eunomius; sed anima cum ris, neque caro absque anima, ut Eunomius; sed anima cum ratione sua, et caro cum sensibus suis: per quos sensus veros in passione, et ante passionem suae carnis dolores sustinuit. eternus et Deus et homo ex virgine natus est, non amitut vult Dionysius fons Arii; nihil inaequale, ut vult Arius; nihil extraneum aut officiale alteri, ut Macedonius; nihil pervasione aut surreptione insertum, ut Manichaeus; nihil corporeum, ut Melito et Tertullianus, nihil corporaliter effigiatum, ut Anthropomorcreaturis visibile, ut Fortunatus; nihil moribus vel voluntate diversum, ut Marcion; nihil ex Trinitatis essentia ad creaturarum naturam deductum, ut Plato et Tertullianus; nihil officio sicommunicabile, ut Origenes: nihil confusum, ut Sabellius: sed unum perfectum, quia totum ex uno, et unum, non tamen solitarium, ut praesumunt Sylvanus et praxetos penthapolitana damnab
Abbreviated transcription (Latin):
ex homine hominis filius. ut ueritas geniti non
ad optione. non appellatione. s inutraq natiuitate
filii nomẽ nascendo haberet. et ẽẽt uerus ds̃. &e ue¬
dm̃ ce hominẽ unum filiũ credimus. quẽ ꝑpt̃ ea
tunigenitum dicimus. manentẽ induabus substã
lunt: s societate unitis. Ds gͦ hominẽ assumpsit
homo in dm̃ transiuit. non naturȩ uersibilitate:
sic̃ tertulliani ee apollinariste dicunt. s dĩ dig¬
natione. ut nec ds̃ mutaretur in humanã substãti¬
am assumendo hominẽ: nec homo in diunam glo¬
rificatus in dõ. Quia mutatio uel uersibilitas na¬
t᷑ͦe: & diminutionem. et abolitionẽ substãtiȩ facit.
Creditur a nobis sine confusione conuĩc ta trinitas.
sine seꝑatione distincta. Natus ẽ dĩ filius ex homi¬
carnem ex carne. sic̃ martianus. s uerus ds̃ ex
diunitate et uerus homo ex carne. Unus filius in
diuinitate uerbum patris et ds̃ in homine anima &e
caro. Anima non absq sensu et ratione ut apollina¬

Expanded text:
ex homine hominis filius, ut veritas geniti non adoptione, non appellatione, sed in utroque nativitate filii nomen nascendo haberet, et esset verus Deus, vem et hominem unum filium. Quem propterea et unigenitum dicimus, manentem in duabus substanlunt, sed societate unitis. Deus ergo hominem assumpsit, homo in Deum transivit, non naturae versibilitate, sicut Apollinaristae dicunt, sed Dei dignatione: ut nec Deus mutaretur in humanam substantiam, assumendo hominem, nec homo in divinam glorificatus in Deum: quia mutatio vel versibilitas naturae et diminutionem et abolitionem substantiae facit. Creditur a nobis sine confusione conjuncta sancta Trinitas, sine separatione distincta. Natus est ergo Dei Filius ex homicarnem ex carne, sicut Marcianus, sed verus Deus ex divinitate, et verus homo ex carne, unus Dei Filius, in divinitate Verbum Patris et Deus, in homine anima et caro. Anima non absque sensu et ratione, ut Apollina
Abbreviated transcription (Latin):
esse. et filium. et sp̃m sc̃m. ꝑ atrem¬
ꝓ eo quod habeat filium. filium:
eo quod habeat pritrem. Spiritũ
sc̃m: eo quod sit ex patre et filio. ꝑater gͦ pͥncipiũ
fuit non pater. Aquo filius in effabilit natus. aqus
sp̃t sc̃s non natus quia nonẽ filius neq ingenitus
quia non ẽ. pat. nec factus sp̃c sẽs: quia nonex nicli¬

Expanded text:
Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum. Patre eo, quod habeat Filium, Filium eo quod habeat Patrem, Spiritum sanctum eo quod sit ex Patre et Filio. Pater ergo principium fuit non Pater. A quo Filius natus: a quo Spiritus sanctus non natus, quia non est Filius: neque ingenitus, quia non est Pater: nec factus Spiritus sanctus, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
eo quodsit patri ce filio coeternus. Non confua iu
na ꝑsona trinitas ut sabellianus dic̃ neq sepato
aut diuersa innatura diuinitas: ut arriꝰ blasphe¬
mat. S alter in ꝑsona pat̾. alter in ꝑsona filius. alt̃
ut qui in diuunitate patris di filius. ipse fieret
in homine hominis filius. Ne filii nomẽ ad alter̃

Expanded text:
eo quod sit Patri et Filio coaeternus. Non confusa in una persona Trinitas, ut Sabellius dicit, neque separata, aut divisa in natura Divinitas, ut Arius blasphemat; sed alter in persona Pater, alter in persona Filius, alterat in divinitate Dei Filius, ipse fieret in homine hominis filius, ne filii nomen ad alterum
Abbreviated transcription (Latin):
& scientie dĩ. Quam inscriitabilia sunt iudicia eius
& inuesfigabiles uiȩ eus : Lius enĩ cognouiat sensũ
dĩis Et hocẽ ꝓfundum. Altitudo qiupe commune
nomen est. excelso & ꝓfundo.s. cumin excelso dicitur
sub limitas eminentia commendatur s um auatem¬
in ꝓfundo: difficultas inuestigationis &e cognitionis. Uñ
&e illuꝗ dõ dr̃. Quam magnificata sunt oꝑa tua dñe¬
nimis facte cogitationes tuȩ. Et it̾m. Iudicia tua abissus
multa. hinc igitur ẽ illud apłi. quod requirendum int̾
ceta posiusti. Huius reigr̃a inquit flecto genua mea

Expanded text:
rutabilia sunt iudicia eius et inuestigabiles uiae eius! quis enim cognouit sensum domini? et hoc est profundum. alti- . tudo quippe commune nomen est excelso et profundo, sed cum in excelso dicitur, sublimitatis eminentia commendatur, cum autemofundo, difficultas inuestigationis et cognitionis. unde et illud deo dicitur: quam magnificata sunt opera tua, dnt cogitationes tuae . Et iterum: Judicia tua velut abyssus multa . Hinc igitur est illud Apostoli, quod requirendum inter caetera posuisti: Hujus rei gratia, inquit, flecto genua mea
Abbreviated transcription (Latin):
pauperes non sua querentes s quȩ iłuu xp̃i. idẽ. ñ
cõmoda priuata sectantes. s in commune ubi salus
omnium est consulentes. Namde ipso pane quo ta¬
les sat᷑antur: quodam loco apłs dicit. Unus panis unũ
corpus: multi sumus:

Expanded text:
pauperes, non sua quaerentes, sed quae Iesu Christi, id est non commoda priuata sectantes, sed in commune, ubi salus omnium est, consulentes. nam de ipso pane, quo tales saturantur, quodam loco apostolus dicit: unus panis, unum corpus multi sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo graphus in psalmis. Uerbo inquit dñi cęli
firmati sunt. & sp̃u oris eiꝰ om̃is uirtus eorũ. In ꝑ¬
testimonio: & trinitas numerus. & communio cooꝑ-¬
mea fundauit t̾ram: &e dextera mea mensa ẽ.
cȩlos. Non aprincipio abscondito: loquutus sum
ex tempore. Añquã fieret ibi eram. de nũc dñs¬

Expanded text:
m quoque in Psalmis: Verbo, inquit, Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum ; in ptestimonio et Trinitatis numerus, et communio coopemea fundavit terram, et dextera mea mensa est coelos. Non a principio in abscondito locutus sum: ex tempore antequam fieret, ibi eram, et nunc Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Eq enĩ ⁊ monstra quȩ nascunt᷑ ⁊iui uunt
qͣm libet cito moriant᷑. aut resurrectura
negabunt᷑. aut ita resurrectura credendas.
ac non pociꝰ cor recta em̾data q nat᷑i.absit eñi ut
illũbi me̾brẽ qui nuꝑnatus ÷ ĩoriente de quo fr̃es

Expanded text:
e enim monstra quae nascuntur et vivunt, quamlibet cito moriantur, aut resurrectura negabuntur, aut vitiata resurrectura credenda sunt; ac non potius correcta emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem qui nuper natus est in ori
Abbreviated transcription (Latin):
one qui adunũ uocant. eorũ mator i fide dignior
en deset auctoritas. alt̾a consideratio est. aisen¬
sonis eius que de unius dĩ cultu int omines ortaẽ
oma eimnus maior es nr̃os eo gradii quo atemperalib
ad etita conscenditur uisibilia miracula. non enim
asit᷑ poterant secutos ẽe. ꝑ quos id actumẽ. ut necessae
na neent posteris. Cum enim ȩccłia catholica per
totũ erbem diffusa atq fundata sit. nec miracula
AaInnr̃a tẽpora durare ꝑmissasunt. neanima sẽꝑ¬
uisibilia quereret. et eorum consuetudine friges¬
ceret geniis humanum quorum nouitate flagrauit
quicum ca pͥdicent que pauei assecuntur setamien
sequend osꝰ ipłis persuadere potuerunt uis eãe
segitien qu ib er eaondum sit. antequa quuiso sit ido¬
neus ineunae ratione dediuins ninusibilib coelu
neui sicatiom puigat iosis anime. que adpemsr euã
ueritatem peruenit. nuillo mͦ auctorites hummap̃

Expanded text:
one qui ad unum vocant, eorum major et fide dignior one qui ad unum vocant, eorum major et fide dignior esse debet auctoritas. 47. Altera consideratio est dissensionis ejus quae de unius Daccepimus, majores nostros eo gradu fidei, quo a temporalibus ad aeterna conscenditur, visibilia miracula non enim aliter poterant secutos esse: per quos id actum est, ut necessaria non essent posteris. Cum enim Ecclesia catholica per totum orbem diffusa atque fundata sit, nec miracula illa in nostra tempora durare uisibilia quaereret et eorum consuetudine frigesceret genus humanum, quorum nouitate flagrauitqui cum ea praedicarent quae pauci assequuntur, se tamen sequendos populis persuadere potuerunt. Nunc enim agitur quibus credendum sit, antequam quisque sit idoneus ineundae rationi de divinis et invisibilibus rebus; nam ipsi rationi purgatioris animae, quae ad perspicuam veritate
Abbreviated transcription (Latin):
iꝓahetiã. Tẽporaliũ autẽ rerum fides. siue pttuu
siue futurarum: magis credendo. quã intelligenos
ualet. S nr̃m ẽ. consioerare. quib uł om̾ibus ut
libris credendum sit ad colendum recte. am̃. que
recta salust. huius rei pͥma oisceptacio: ẽ utrum
bis pociꝰ credaimus qui ad multos dõs anhisqui asunũ
dm̃ colenoũ nos uocant. Quis oubicet eos potisi mum
sequendos qui aounũ uocant. p̃sertim cũ illi mulorũ
cultores de hoc uno dño cunctorum nrectore consentiãt
Et certe ab uno incipit numerus. Priꝰ gͦ isti sequenoit᷑.
qui unum dm̃ sũ mum solũ uerũ dm̃. ⁊ solum colenoũ
eẽ. dicunt. Si a pus hos ueritas non elurerit. tã oemũ
ingrandum ẽ. Sicut eñi ipsa rerum natura ma
ue auetoritas uinus aorinum om̃ia redigentis.
pec alpenere humano multitudinis ulla potentia
E s consentientis idẽ. unum sentientis: ita in religi¬

Expanded text:
hetiam. Temporalium autem rerum fides, sive praetehetiam. Temporalium autem rerum fides, sive praeteritarum, sive futurarum, magis credendo quam intelligendo valet. Sed nostrum est considerare, quibus vel hominibus vel libris credendum sit ad colendum recte Deum, quae una salus est. Hujus rei prima disceptatio est, utrum iis potius credamus, qui ad multo deos, an iis qui ad unum Deum colendum nos vocant. Quis dubitet eos potissimum sequendos qui ad unum vocant, praesertim cum illi multorum cultores, de hoc uno Domino cunctorum et rectore consentiant? et certe ab uno incipit numerus. Prius ergo isti sequendi sunt, qui unum Deum summum solum verum Deum, et solum colendum esse dicunt. Si apud hos veritas non eluxerit, tum demum migrandum est. Sicut enim in ipsa rerum natura major est auctoritas unius ad unum omnia redigentis, nec in genere humano multitudinis ulla potentia est nisi consentientis, id est unum sentientis: ita in religi
Abbreviated transcription (Latin):
atq rationẽ. Auctoritas fidẽ flagitat. ⁊ rationi p̾parat
homine̾. Ratio ao intellectũ cognitionẽꝙ ꝓduert. Nuã¬
quã neq auctoritatẽ ratio penitus deserit. cũ consis¬
ratur eui eredendũ sit. Et certe sũmaẽ. ipsiususi
cognite atq ꝑspicue ueritatis: auctoritas. S qm in
poralia leuenimus: et eoꝵ amore ab ęc̃nis impesimes
quedã tẽporalis medicina que non scientes si credents
a salutẽ uoeit ñ nature cercellentie s ipsius tͣncoenoe¬
dine pͥorẽ. Nã inquẽ locũ ipse ceciserit. ⁊ibi deoetsa¬
cũbere ut surgat. Ergo ipsis carnalib formis quis at¬
nemur nitduoũ ẽ. ad eas cognoscendas. quas caro bi ar¬
tiat: eas eñi carnales uoco: que ꝑ carnẽ sentiri queaut
i eͣ per occłos. peraures: ceterosq corporis sensus. ho
ad olescentes uero ꝓpe necesse ẽ hinc iã ꝓcedente ecat
no tã qua̾ publice consulit: quis cũ singulis aigtira
agatiur cũ genere humano: pistoriã cõm̃ dari uolut.¬

Expanded text:
ni praeparat hominem. Ratio ad intellectum cognitionemque perducit. Quanquam neque auctoritatem ratio penitus deserit, cum consideratur cui sit credendum; et certe summa est ipsius jam cognitae atque perspicuae veritatis auctoritas. Sed quia in temporalia devenimus, et eorum amore ab aeternis impedimur, quaedam temporalis medicina, quae non scientes, sed credentes ad salutem vocat, non naturae et excellentiae, sed ipsius temporis ordine prior est. Nam in quem locum quisque ceciderit, ibi debet incumbere ut surgat. Ergo ipsis carnalibus formis, quibus detinemur, nitendum est, ad eas cognoscendas quas caro non nuntiat. Eas enim carnales voco, quae per carnem sentiri queunt, id est per oculos, per aures, caeterosque corporis sensus. Hisest; adolescentes vero prope necesse est; hinc jam procedente aetate  tanquam publice consulit; quid cum singulis agatur, agatur cum genere humano per historiam commendari volu
Abbreviated transcription (Latin):
lis ppłi gr̃am quod nouui testamentũ uocatur hab̾e
noluerunt: quos quanta potui breuitate constrin¬
natur: nonsolũ asuis. uerũ etiã ab om̃ib inimicis.
Uelint nolint enĩ ipsi quoq heretici nscimatũ
alũni. quando non cũ suis s cũ ȩtraneis loeuntur.
catbolicã nichil aliud quã catholicã uocant. Nõ
em̃ possunt intelligi nisi hoc eã nomine discer¬
nant: quo ab huniuerso orbe nuncupatur. huiꝰ¬
humani generis. inȩternã uita reformandi atq
reparandi. Que cũ credita fuerint. mẽte̾ purga¬
bit uidȩ modus de diuinis preceptis conciliatus.
itasunt nec fucura. s eodẽ modo semꝑ manentia.¬

Expanded text:
lis populi gratiam, quod Novum Testamentum vocatur, habere noluerunt, quos quanta potui brevitate perstrinnatur, non solum a suis, verum etiam ab omnibus inimicis. Velint nolint enim ipsi quoque haeretici, et schismatum alumni, quando non cum suis, sed cum extraneis loquuntur, catholicum nihil aliud quam catholicam vocant. Non enim possunt intelligi, nisi hoc eam nomine discernant, quo ab universo orbe nuncupatur. humani in aeternam vitam reformandi atque reparandi. Quae cum credita fuerint, mentem purgabit vitae modus divinis praeceptis conciliatus, rita sunt nec futura; sed eodem modo semper manentia
Abbreviated transcription (Latin):
recte oici poss. s iniquitates. ⁊ peccata dicere maluit.
uia et ĩ illo uno qd̃ ĩ om̃s homines ꝑtransiit adq
tã magnũ÷ ut eo mutaret᷑ et cõu̾teret᷑ ĩ necessi¬
tate mortis humana nat᷑a. Repiunt᷑ sic̾ supra
disseruimꝰ plura peccata ⁊ alia parentũ. Quȩ ⁊ si nͣo

Expanded text:
recte dici posset: sed iniquitates et peccata dicere maluit. recte dici posset: sed iniquitates et peccata dicere maluit. Quia et in illo uno, quod in omnes homines pertransiit, atque tam magnum est, ut eo mutaretur et converteretur in necessitatem mortis humana natura, reperiuntur, sicut supra disserui, plura peccata
Abbreviated transcription (Latin):
ñsolũ pͥmoꝵ hominũ. s etia̾ suorũ dequib tum.x
ipsi natisũt nõ ĩ ꝓbabilit drͣ. Iua quippe diuina
sententia. reddã peccata patrũ ĩ filios. tenet eos
utiq antequã ꝑ regen̾ationẽ ad testamͣtũ nouũ
ĩcipiãt ꝑtinere. Q d̃ testam̃tũ ꝓ pħabat᷑ eũ di¬
ceret᷑ ꝑ et e chielẽ. ñaccepturos filios peccata
patrũ suoruͣ. nec ultiꝰ fut᷑am inisrł parabolam
iliã. patres mãducauierͣ uuam acerbã. ⁊ dentes
filiorũ obstupuer᷑. Ideo enĩ quisq renascit᷑. ut
soluat᷑ ĩeo quicqͥd peceati cũqͦ nascit᷑. Haͣ pecea¬
ta que male agendo postea cõmittunt᷑: possuͣt
ipenitendo sanari. sic̃ ȩtiã post baptisiũ fieri
uidemꝰ. ac ꝑboc nos instituta regeneratio. nͥ qr
uiciosat generatio. usq adeo ut ętiã delegitimo
matͥmonio ꝓcreat᷑ dicat. In inquitatib cõceptus sũ.
& inpeccatis mat᷑ mea me inuto aluit. Neq
hic dixit in iniquitate uł inpeccato. cũ ⁊ hoc

Expanded text:
n solum primorum hominum, sed etiam suorum, de quibus ipsi nati sunt, non improbabiliter dicitur. Illa quippe divina sententia, Reddam peccata patrum in filios ; tenet eos utique antequam per regenerationem ad Testamentum Novum incipiant pertinere. Quod Testamentum prophetabatur, cum diceretur per Ezechielem non accepturos filios peccata patrum suorum, nec ulterius futuram in Israel parabolam illam: Patres manducaverunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupuerunt . Ideo enim quisque renascitur, ut solvatur in eo quidquid peccati est cum quo nascitur. Nam peccata quae male agendo postea committuntur, possunt et poenitendo sanari, sicut etiam post Baptismum fieri videmus. Ac per hoc non est instituta regeneratio, nisi quia vitiosa est generatio; usque adeo ut etiam de legitimo matrimonio procreatus dicat, In iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis mater mea me in utero aluit . Neque hic dixit, In iniquitate, vel peccato, cum et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
enda iꝑcipienda bonas uoluntates. perbonos angłos
⁊ quos libet homines aduuante. Ro mͦ aut quisq
utitur: quẽ uidet congruere. hiscũquib agit. Ego
itaq diu multũq considerans. quales oblatrantes
⁊qua les querentes ex ꝑtꝰ sim: uł qualis ipse siue cũ
latrarẽ siue cũ quererẽ fuerĩ: Hoc mͥ udendũ puta¬
iii. Que tiera e̾e. perpereris: tene & eccłiȩ catholicȩ
tribue. Ine falsa respue: ⁊ mͥ qui bomo sũ ignosce.
Q ue dubia crede: donec aut respuenoa e̾e. aut ue¬
ra e̾e. ant semꝑ credenda e̾e. uł ratio doceat. uł
p̃cipiati auctoritas. Intende igitur inhec que secunt᷑
diligenter ⁊p̾e: quantũ
potes. Cales enĩ

Expanded text:
enda et percipienda bonas voluntates per bonos Angelos enda et percipienda bonas voluntates per bonos Angelos et quoslibet homines adjuvante. Eo modo autem quisque utitur, quem videt congruere iis cum quibus agit. Ego itaque diu multumque considerans quales oblatrantes, et quales quaerentes expertus sim, vel qualis ipse, sive cum latrarem, sive cum quaererem, fuerim; hoc modo mihi utendum putavi. Quae vera esse perspexeris, tene, et Ecclesiae catholicae tribue; quae falsa, respue, et mihi qui homo sum ignosce; quae dubia, crede, donec aut respuenda esse, aut vera esse, aut semper credenda esse, vel ratio doceat, vel praecipiat auctoritas. Intende igitur in haec quae sequuntur, diligenter et pie, quantum potes: tales enim
Abbreviated transcription (Latin):
ature pocius quã creatori seruiamus: nec euaneᷤ¬
camus incogitacionib nrͣis. ⁊ ꝑfecta religio gtͣno
eñi ereatori adherentes: inos eͣtnitate afficiamur
necesse ÷. S quia hoc anima peccatis suis obruta.
implicita. ꝑse ipsam uidere ac tenere nonposset. nui¬
lo in reb humanis ad diuma capessenda int̾ posido
gradu. ꝑquẽ ad dĩ similitudinẽ atͣrena uita homo
niteretur: in effabili miscđia dĩ.tem porali dispensa¬
tione ꝑcreaturã mutabilẽ̾. s tamen etͣnis legib ser¬
uientẽ. ad cõmemorationẽ pͥme sue perfecteq nat̾e:
partim singłis hominibis partim uͦ ipsi hominum
generi subuenit᷑. Ea ẽ. nr̃is temporib xpiana reli¬
gio. quã cognoscere ac sequi: securissima & cercissi ma
salus ÷. desfendi autẽ aduersus loquaces ⁊ apperiri
querentib multis modis potest. om̃i potente ipso do
perse ipsũ demonstrante que uera sunt et adhec intu¬

Expanded text:
aturae potius quam Creatori serviamus, nec evanesaturae potius quam Creatori serviamus, nec evanescamus in cogitationibus nostris, et perfecta religio est. Aeterno enim Creatori adhaerentes, et nos aeternitate afficiamur necesse est. Sed quia hoc anima peccatis suis obruta et implicata, per seipsam videre ac tenere non posset, nullo in rebus humanis ad divina capessenda interposito gradu, per quem ad Dei similitudinem a terrena vita homo niteretur, ineffabili misericordia Dei temporali dispensatione per creaturam mutabilem, sed tamen aeternis legibus servientem, ad commemorationem primae suae perfectaeque naturae, partim singulis hominibus, partim vero ipsi hominum generi subvenitur. Ea est nostris temporibus christiana religio, quam cognoscere ac sequi, securissima ac certissima salus est. 20. Defendi autem adversus loquaces, et aperiri quaerentibus, multis modis potest; omnipotente ipso Deo per seipsum demonstrante quae vera sunt, et ad haec intu