comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
centes. Ne forte ñ sufficiat nob̾ & uobis.
In illo enĩ die. qđ tam̃ de quibdã in pa-¬
ce eccłiȩ quiescentib loquor. sibimet ip¬
si testimoniũ uniuscuiusq uix sufficit.
qͣntominus et sibi & ꝓximo: Ubi & ꝓ
tinus ꝑ increpationẽ subdunt. Ite potrꝰ
ad uendentes. et emite uob̃. Uenditores
quippe oler:adulatores sunt. Qui enim
accepta qualibet gr̃a uanis suis laudibꝰ
nitorẽ głȩ offerunt: quasi oleũ uenduit.
Appellatione autẽ capitis: ea quȩ prin¬
cipatur corpori mens uocat᷑. Impinguat
gͦ caput oleũ peccatoris: cũ demulcet
m̃tem fauor adulantis.Sed dumirent
emere uenit sponsus: quia cũ uitȩ suȩ
testimoniũ a ꝓximis querunt. iudex
Quȩ autẽ parate erant int᷑uerunt cũ eo
ad nuptias: et clausa ẽ ianua. Osi saꝑe
in cordis palato possit. quid admiratio¬
nis habet qđ dicitur. uenit sponsus. qͥd
dulcedims. intrauerunt cũ eo ad nuptiaᷤ.
qͥd amaritudinis. et clausa est ianua.

Expanded text:
centes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quod tamen de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibus loquor sibimetipsi testimonium uniuscujusque vix sufficit; quanto minus et sibi et proximo? Unde et protinus per increpationem subdunt: Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores sunt. Qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. Appellatione autem capitis ea quae principatur corpori mens vocatur. Impinguat ergo caput oleum peccatoris, cum demulcet mentem favor adulantis. Sed dum irent emere, venit sponsus, quia cum vitae suae testimonium a proximis quaerunt, judex Quae autem paratae erant, intraverunt cum eo ad nuptias, et clausa est janua. 4. O si sapere in cordis palato possit quid admirationis habet quod dicitur: Venit sponsus! quid dulcedinis: Intraverunt cum eo ad nuptias! quid amaritudinis: Et clausa est janua!
Abbreviated transcription (Latin):
peccare. Hinc rursꝰ ait. Hora est iam
nos de somno surgere. Sed ueniens dñs
quid uigilantib seruis exhibeat audia¬
mus. Amen dico uob̾. quod p̃cinget se
et faciet illos discumbere. & transiens
ministrabit illis. Precinget se: idest ad
retributionẽ preparat. faciet illos discũ¬
bere: idest in quiete ȩt̾na foueri. Discũ¬
bere quippe nr̃m: in regno quiescere ẽ.
Unde rursum dñs dicit. Uenient & recũ¬
bent cum abraham ysaac et iacob. Tran¬
siens autẽ ministrat: quia lucis suȩ illu-¬
stratione nos satiat. Transire uͦ dictũ ẽ:¬
cũ de iudicio ad regnũ redit. Uel certe
dñs nob̃ post iudiciũ transit. quia ab
humanitatis forma in diuinitatis suȩ
contẽplationẽ nos eleuat. Et transire
eius ẽ. in claritatis suȩ speculationẽ noᷤ

Expanded text:
s ait: Hora est jam nos de somno surgere . Sed veniens Dominus quid vigilantibus servis exhibeat, audiamus: Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet illos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecinget se, id est, ad retributionem praeparat; facit illos discumbere, id est, aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum in regno quiescere eUnde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, et Isaac et Jacob . Transiens autem Dominus ministrat, quia lucis suae illustratione nos satiat. Transit vero, dictum est, de judicio ad regnum redit. Vel certe Dominus nobis post judicium transit, quia ab humanitatis forma in divinitatis suae contemplatione nos elevat. Et transire ejus, est in claritati
Abbreviated transcription (Latin):
planicies alta fortasse uide¬
atur. eam sub breuitate transcurrimꝰ.
quatinꝰ eius expositio ita nescientibus
fiat cognita. ut tam̃ scientib ñ sit onero¬
sa. Quia uiris luxuria in lumbis sit. fe¬
minis inumbilico: testat᷑ dñs. qͥ de ch̾a¬
bolo ad beatũ iob loquit᷑ dicens. Uirtus

Expanded text:
lanities alta fortasse videatur, eam sub brevitate transcurrimus, quatenus ejus expositio ita nescientibus fiat cognita, ut tamen scientibus non sit onerosa. Quia viris luxuria in lumbis sit, feminis in umbilico, testatur Dominus, qui de diabolo ad beatum Job
Abbreviated transcription (Latin):
ex qͦ uiuat. Sp̃s turis uiuit ex corpore
tuo: an corpꝰ tuũ ex spũ tuo: Respondet
om̃is qͥ uiuit. Qui autẽ ñ potest hoc re¬
spondere: nescio si uiuit. Quid respondet
om̃is qͥuiuit: Corpꝰ utiq meũ uiuit de
sp̃u meo. Uis gͦ & tu uiuere de sp̃u xp̃i
Incorpore esto xp̃i. Nunqͥd enĩ corpus
meũ uiuit de sp̃u tuo: Meũ uiuit de
spũ meo: et tuũ de tuo. Non potest uiue¬
re corpus xp̃i: nisi de sp̃u xp̃i. Inde est
qđ exponens nob̾ apłs paulus hc̃ panẽ:
unus panis inquit unũ corpꝰ multi su¬
mus. O sacram̃tum pietatis: o signum
unitatis. o uinculũ caritatis. Qui uult
uiuere. habec ubi uiuat:. habet unde uiuat.
Accedat. credat. incorporetur: ut uiuifice¬
tur. Non abhorreat a cõpage membroꝵ.
Non sit putre membrũ: qđ resecari me-¬
reatur. Non sit distortũ. de qͦ erubesca¬
tur: sit pulchrũ. sit aptũ. sit sanũ. He¬
reat corpori: uiuat deo. De deo ñc labo¬

Expanded text:
ex quo vivat: spiritus tuus vivit ex corpore ex quo vivat: spiritus tuus vivit ex corpore tuo, an corpus tuum ex spiritu tuo? Respondet omnis qui vivit: qui autem hoc non potest respondere, nescio si vivit: quid respondet omnis qui vivit? Corpus utique meum vivit de spiritu meo. Vis ergo et tu vivere deIn corpore esto Christi. Numquid enim corpus meum vivit de spiritu tuo? Meum vivit de spiritu meo, et tuum de tuo. Non potest vivere corpus Christi, nisi de Spiritu Christi. Inde est quod exponens nobis apostolus Paulus hunc panem, Unus panis, inquit, unum corpus multi sumus . O Sacramentum pietatis! o signum unitatis! o vinculum charitatis! Qui vult vivere, habet ubi vivat, habet unde vivat. Accedat, credat,; incorporetur, ut vivificetur. Non abhoreat a compage membrorum, non sit putre membrum quod resecari mereatur, non sit distortum de quo erubescatur: sit pulchrum, sit aptum, sit sanum; haereat corpori, vivat Deo de Deo: nunc labo
Abbreviated transcription (Latin):
panis de cȩlo descendens. ut siquis ex ip¬
net ad uirtutẽ sacram̃ti. ñ qđ ꝑtinetad
uisibile sacram̃tum. qͥ manducat intuᷤ
et ñ foris: qui manducat in corde. ñ qͥ
p̃mit dente. Ego sũ panis uiuus: qͥ decelo
descendi. Ideo uiuus: qͥa de cȩlo descen-¬
di. De celo descendit manna: sedmanna
umbra erat. iste ueritas ẽ. Siquis ex hoc
panis quẽ ego dabo caro mea ẽ ꝓ mundi
uita. Hoc quando caꝑec caro: quod dixit
panẽ carnẽ: Uocatur caro: qđ ñ capit
caro. Et ideo magis ñ capit caro: qͥa uo¬
catur caro. Hoc enĩ exhorruerunt. hoc
fieri putauer̃t.Caro mea ẽ inqͥt ꝓ mun¬
di uita. Norunt fideles corpꝰ xp̃i. si corpꝰ
xp̃i ẽẽ ñ negligant: fiant corpus xp̃i. si
uiuit: nisi sit corpus xp̃i. Intelligite fr̃s
mei quid dixerim. Homo es: sp̃m habes.
corpus habes. Sp̃m dico qui anima uoca¬
tur: quia constat qđ homo es. Constas
sp̃m inuisibilẽ: corpꝰ uisibile. dic mͥ quid

Expanded text:
panis de coelo descendens, ut si quipanis de coelo descendens, ut si quinet ad virtutem sacramenti, non quod pertinet ad visibile sacramentum: qui manducat intus, non foris: qui manducat in corde, non qui premit dente. « Ego sum panis vivus qui de coelo descendi. » Ideo vivus, quia de coelo descendi. De coelo descendit et manna; sed manna umbra erat, iste veritas est. « Si panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita. Hoc quando caperet caro, quod dixit panem carnem? Vocatur caro, quod non capit caro: et ideo magis non capit caro, quia vocatur caro. Hoc enim exhorruerunt, hoc fieri putaverunt. Caro mea est, inquit, pro mundi vita. Norunt fideles corpus Christi, si corpus Christi esse non negligunt. Fiant corpus Christi, si vivit, nisi corpus Christi. Intelligite, fratres mei, quid dixerim. Homo es, et spiritum habes, et corpus habes. Spiritum dico quae anima vocatur, qua constat quod homo es: constas spiritum invisibilem, corpus visibile. Dic mihi quid
Abbreviated transcription (Latin):
nem significauit altare dĩ. Sacram̃ta
illa fuerunt. in signis diuersa sunt.
in re quȩ significatur paria fc̃. Apłm
audi. Nolo enĩ uos inquit ignorare
fr̃s. qm̃ patres nr̃i om̃s sub nube fue¬
runt. & om̃s mare transier̃t. & om̃ns
in moyse baptirati sunt in nube &e in
mari. Et om̃s eandẽ escam spũalem
manducauerunt: sp̃ualẽ utiq eandẽ.
Nam corporalem alterã: quia illi man¬
na. nos aliud. Sp̃ualem uͦ quã nos. sed
patres nr̃i. ñ patres illoꝵ. Quib nos
similes sumus: ñ quib illi similes fuer̃t.
Et adiungit. Q om̃s eundẽ potũ sp̃ua¬
lem bibert̃. Aliud illi. aliud nos. sed spe¬
cie uisibili: qd tam̃ hoc idẽ significaret
uirtute sp̃uali. Quomͦ enĩ eundẽ potũ:
Bibebant inquit de sp̃uali sequenti pe¬
tra: petra autẽ erat xp̃c. Inde panis. in¬
in uerbo & in carne. Et quomͦ bibert̃:
ꝑ cussa ẽ petra de uirgabis. Gemina ꝑcus¬
sio: duo ligna crucis significat. Hic ẽ gͦ

Expanded text:
nem significavit altare Dei. Sacramenta nem significavit altare Dei. Sacramenta illa fuerunt: in signis diversa sunt; in re quae significatur paria sunt. Apostolum audi: Nolo enim vos, inquit, ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes mare transierunt, et omnes in Moysen baptmari, et omnes eamdem escam spiritualem manducaverunt. Spiritualem utique eamdem; nam corporalem alteram, quia illi manna, nos aliud: spiritualem vero, quam nos. Sed patres nostri, non patres illorum: quibus nos similes sumus, non quibus illi similes fuerunt. Et adjungit: Et omnes eumdem potum spiritualem biberunt. Aliud illi, aliud nos; sed specie visibili, quod tamen hoc idem significaret virtute spirituali. Quomodo enim eumdem potum? Bibebant, inquit, de spirituali sequente petra: petra autem erat Christus . Inde panis, inin Verbo et in carne. Et quomodo biberunt? Percussa est petra de virga bis : gemina percussio, duo ligna crucis significat. Hic est ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Antequã ad altare accedatis: attendite
quid dicatis. Dimitte nob̾ debita nr̃a:¬
sicut & nos dimittimꝰ debitorib nr̃is.
Dimittis. dimittitur t. Securꝰ accede:
panis ẽ ñ uenenũ. Sed uide si dimittis.
Nã si ñ dimittis. m̃tiris. Et ei m̃tiris:
quẽ ñ fallis. Mentiri deo potes: fallere
dm̃ ñ potes. Nouit illequid agat.Intus
te uidet: intus te examinat. intus¬
te inspicintus iudicat. intus aut
damnat aut coronat. Patres gͦ istoꝵ.
idest mali patres maloꝵ. infideles ꝑa-¬
tres infideliũ. murmuratores patres
murmuratoꝵ. Nã de nulla re magiᷤ
dñm offendisse ille popłs dictus ẽ qͣm
contra dñm murmurando: ideo &
dñs uolens eos ostendere taliũ filios:
hinc ad eos cȩpit. Quid murmuratis
inuicẽ murmuratores filii murmura¬
na & mortui sunt: ñ quia malũ erat
manna. sed quia male manduca uer̃t̃.
hic ẽ panis qui de cęlo descendit. Hẽ
panẽ significauit manna:. hunc pa-¬

Expanded text:
Antequam ad altare accedatis, attendite Antequam ad altare accedatis, attendite quid dicatis: Dimitte nobis debita nsicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Dimittis, dimittetur tibi: securus accede, panis est, non venenum. Sed vide si dimittis: nam si non dimittis, mentiris, et ei mentiris, quem non fallis. Mentiri Deo potes, Deum fallere non potes. Novit ille quid agat. Intus te videt, intus te examinat, intus inspicit, intus judicat, intus aut damnat, aut coronat. Patres autem istorum , id est, mali patres malorum, infideles patres infidelium, murmuratores patres murmuratorum. Nam de nulla re magis Dominum offendisse ille populus dictus est, quam contra Deum murmurando. Ideo et Dominus eos volens ostendere talium filios, hinc ad eos coepit: Quid murmuratis in invicem, murmuratores, filii murmuraet mortui sunt: non quia malum erat manna, sed quia male manducaverunt. 12. Hic est panis qui de coelo descendit. Hunc panem significavit manna, hunc pa
Abbreviated transcription (Latin):
ad illã mortẽ de qua terret dñs.qua mor¬
tui sunt patres istoꝵ: manducauit man¬
na et moyses. manducauit manna &e aa¬
ron.manducauit manna et phinees. man¬
ducauer̃t ibi multi qͥ dño placuerunt
et mortui ñ st̃. Quare: Quia uifibilẽ ci¬
bum sp̃ualiter intellexerunt. Si sp̃ualĩt
ȩsurierunt. sp̃ualit̃ gustauer̃t: ut sp̃ua¬
liter satiarent᷑. Nam et nos hodie accipimꝰ
uisibilẽ cibũ. sed aliud ẽ sacram̃tum.
aliud uirtꝰ sacram̃ti. Quã multi de alta-¬
ri accipiunt & morunt᷑: & accipiendo
moriunt᷑. Unde dicit apls: iudiciũ sibi
manducat & bibit. Non enĩ buccella
dñica uenenũ fuit uidȩ: & tam̃ accepit.
et cũ accepit in eũ inimicus intrauit.
ñ quia malũ accepit. sed quia bonum
male malus accepit. Uidece gͦ fr̃s. pa-¬
nem cęlestem sp̃ualiter manducate. in¬
nocentiam ad altare apportate. Peccata
et si sunt cotidiana: uel ñ sint mortifera.

Expanded text:
ad illam mortem, de qua terret Dominus, qua morad illam mortem, de qua terret Dominus, qua mortui sunt patres istorum; manducavit manna et Moyses, manducavit manna et Aaron, manducavit manna et Phinees, manducaverunt ibi multi qui Domino placuerunt, et mortui non sunt. Quare? Quia visibilem cibum spiritualiter intellexerunt, spiritualiter esurierunt, spiritualiter gustaverunt, ut spiritualiter satiarentur. Nam et nos hodie accipimus visibilem cibum: sed aliud est Sacramentum, aliud virtus Sacramenti. Quam multi de altari accipiunt et moriuntur, et accipiendo moriuntur? Unde dicit Apostolus, Judicium sibi manducat et bibit . Non enim buccella Dominica venenum fuit Judae. Et tamen accepit, et cum accepit, in eum inimicus intravit: non quia malum accepit, sed quia bonum male malus accepit. Videte ergo, fratres, panem coelestem spiritualiter manducate, innocentiam ad altare apportate. Peccata etsi sunt quotidiana, vel non sint mortifera.
Abbreviated transcription (Latin):
quit: habet uitã ȩĩnam. Non qđ patet:
sed quod latet. Uita enĩ et̃na uerbum
in principio erat apud dm̃: &ds̃ erat
uerbũ. et utta erat lux hominũ. Ipse ui¬
ta ȩ̃t̃na: dedit carni susceptȩ uitam
ȩt̃nam. Moriuenit: sed die t̃cia resurre-¬
xit. Int uerbũ suscipiens et carnẽ resur¬
gentẽ: mors media consũpta ẽ. Ego sũ
inquit panis uitȩ. Et inde illi superbi¬
unde suꝑbitis: Manducauert̃ manna
ec mortui st̃. Quare manducauerunt &
mortui st̃: Quia qd̃ uidebant crede¬
bant: qdđ ñ uidebant ñ intelligebant.
Idõ patres ur̃i: quia similes estis illorũ.
Nam quantũ ꝑtinet fr̃s mei ad mortem
istã uisibilẽ &e corporalẽ. nũquid nos mo
rimur qͥ manducamꝰ panẽ de cęlo de¬
scendentem: Sic sunt mortui & illi
quẽ admodũ nos morituri sumꝰ: quantr
attinet ut dixi ad mortẽ huiꝰ corporis uisi¬
bilem atq carnalẽ: quantũ autẽ ꝑtinet

Expanded text:
quit, habet vitam aeternam: non quod patet, quit, habet vitam aeternam: non quod patet, sed quod latet. Vita enim aeterna Verbum: in principio erat apud Deum, et Deus erat Verbum et vita erat lux hominum . Ipse vita aeterna, dedit et carni susceptae vitam aeternam. Mori venit, sed die tertio resurrexit. Inter Verbum suscipiens, et carnem resurgentem, mors media consumpta est. 11. Ego sum, inquit, panis vitae. Et unde illi superbiunde superbitis? Manducaverunt manna, et mortui sunt. Quare manducaverunt, et mortui sunt? Quia quod videbant, credebant: quod non videbant, non intelligebant. Ideo patres vestri, quia similes estis illorum. Nam quantum pertinet, fratres mei, ad mortem istam visibilem et corporalem, numquid nos non morimur qui manducamus panem de coelo descendentem? Sic sunt mortui et illi, quemadmodum nos sumus morituri; quantum attinet, ut dixi, ad mortem hujus corporis visibilem atque carnalem. Quantum autem pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
idest me: Ne forte gͦ cũ dico uob̃. om̃is
qͥ audiuit a patre & didicit. dicatis apud
dite.Non quia patrẽ uidit quisquã. sed
qui ẽ a deo hic uidit patrẽ. Ego noui pa-¬
trem. ab illo sũ. Sed quomͦ uerbũ ab illo
cuius ẽ uerbũ ñ qđ sonat & transit. sed
qđ manetcum dicente. et trabit audien¬
tem. admoneat qd sequit᷑. Amen amen
dico uob̃. qui credit in me habet uitam
et̃nam. Reuelare se uoluit quid ẽẽt. Nã
compendio dicere potuit: qui credit
in me habet me. Ipse enĩ xp̃c uerus ds̃
ẽ autem habere me: Habere uitam
ȩt̃nam. Uita ȩt̃na mortem assumpsit.
Uita ȩt̃na mori uoluit: sed de tuo. ñ de
suo. Accepit a te: ubi moreretur ꝓ te.
Ab hominib enĩ carnẽ assumpsit: sed
ñ more hominũ. Nam patrẽ habens
in cęlo matrẽ elegit in terra: & illic na¬
tus sine matre. et bic sine patre. As¬
sumpsit gͦ uita mortẽ: ut uita occide¬
ret mortem. Nam qui in me credit in¬

Expanded text:
id est me? Ne forte ergo cum dico vobis, Omnis id est me? Ne forte ergo cum dico vobis, Omnis qui audivit a Patre et didicit, dicatis apud dite: Non quia Patrem vidit quisquam, sed qui est a Deo, hic vidit Patrem. Ego novi Patrem, ab illo sum: sed quomodo verbum ab illo cujus est verbum; non quod sonat et transit, sed quod manet cum dicente, et trahit audientem. 10. Admoneat quod sequitur: Amen, amen dico vobis, qui credit in me, habet vitam aeternam. Revelare se voluit quid esset: nam compendio dicere potuit, Qui credit in me, habet me. Ipse enim Christus verus est autem habere me? Habere vitam aeternam. Vita aeterna mortem assumpsit, vita aeterna mori voluit; sed de tuo, non de suo: accepit a te, ubi moreretur pro te. Ab hominibus enim carnem assumpsit, sed non more hominum. Nam Patrem habens in coelo, matrem elegit in terra: et illic natus sine matre, et hic sine Patre. Assumpsit ergo vita mortem, ut vita occideret mortem. Nam qui in me credit, in
Abbreviated transcription (Latin):
homo sim quẽ doceo: quẽ fr̃s nisi eũ qͥ
audit u̾bum meũ: Si ego cũ homo sim
illũ doceo qͥ audit uerbũ meũ: illũ do¬
cet & pat̃ qui audit u̾bum eiꝰ. Si illũ do
disce trahi ad filium a patre: doceat te
audio: In principio erat uerbum. ñ
factum ẽ sed erat. & uerbum erat apud
dm̃. et ds erat uerbum. Quomͦ homines
in carne constituti audiant tale uer¬
bum: Quia u̾bum caro factũ ẽ: & ha¬
bitauit in nob̾. Exponit hoc & ipse et
ostendit nob̃ quid dixerit. qͥ audiuit a pa¬
tre & didicit uenit ad me. continuo subie-¬
cit qđ cogitare possumꝰ. ñ quia patrẽ ui-¬
dit quisquã. nisi is qui ẽ a deo hic uidet
patrẽ. Quid ẽ qđ ait. ego uidi patrẽ uos
ñ uidistis patrem: Et tam ñ uenitis ad
me: nifitrahamin a patre. Quid ẽ autẽ
uos trahi a patre. nisi discere a patre:Qd
ẽdiscere a patre: nisi audire a patresQuid
ẽ audire a patre. nisi audire u̾bum patriᷤ

Expanded text:
homo sim, quem doceo? quem, fratres, nisi eum, qui homo sim, quem doceo? quem, fratres, nisi eum, qui audivit verbum meum? Si ego cum homo sim, illum doceo qui audit verbum meum; illum docet et Pater, qui audit Verbum ejus: si illum docDisce trahi ad Filium a Patre; doceat te audio? In principio erat Verbum; non factum est, sed erat: Et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quomodo homines in carne constituti audiant tale Verbum? Quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . 9. Exponit hoc et ipse, et ostendit nobis quid dixerit, Qui audivit a Patre et didicit, venit ad me. Continuo subjecit quod cogitare possemus: Non quia Patrem vidit quisquam, nisi is qui est a Deo, hic vidit Patrem. Quid est quod ait? Ego vidi Patrem, vos non vidistis Patrem; et tamen non venitis ad me, nisi trahamini a Patre. Quid est autem vos trahi a Patre, nisi discere a Patre? quid est discere a Patre, nisi audire a Patre? quid est audire a Patre, nisi audire Verbum Patris,
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s regni illius homines docibiles dĩ
erunt: ñ ab hominib audient. Et si ab
hominib audiunt: tam̃ qđ intelliguit
intus datur. intus choruscat. intus re¬
uelatur. Quid faciunt homines forise¬
cus annunciantes:Quid facio ego mͦ
cũ loqͦr: Strepitũ uerboꝵ ingero au¬
rib ur̃is. Nisi gͦ reuelet ille qui intꝰ ẽ.
quid dico. aut quid loqͦr: Exterior
cultor arboris interior ẽ creator: qui
plantat & rigat extrinsecus oꝑatur.
hoc facimꝰ nos. sed neq qui plantat est
aliquid neq qͥ rigat. sed qui increm̃tũ
dat ds. Hoc ẽ erunt om̃s docibiles dei.
Qui om̃s: Om̃is qui audit apatre &
didicit: uenit ad me. Uidete quomͦ trabit
pater: docendo delectatur. ñ necessita.¬
tem imponendo. Ecce quomͦ trabit. Eruit
om̃s docibiles dei: traheredei ẽ. Quid igi
hic docuit. Quid qd̃ patrem magistrum
homines ñ uiderunt: filiũ uiderunt:
Filius dicebat: sed pat̃ docebat. Ego cum

Expanded text:
Omnes regni illius hOmnes regni illius herunt, non ab hominibus audient. Et si ab hominibus audiunt, tamen quod intelligunt, intus datur, intus coruscat, intus revelatur. Quid faciunt homines forinsecus annuntiantes? quid facio ego modo cum loquor? Strepitum verborum ingero auribus vestris. Nisi ergo revelet ille qui intus est, quid dico, aut quid loquor? Exterior cultor arboris, interior est Creator. Qui plantat et qui rigat, extrinsecus operatur: hoc facimus nos. Sed neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum aat Deus : hoc est, Erunt omnes docibiles Dei. Qui, omnes? Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me. Videte quomodo trahit Pater: docendo delectat, non necessitatem imponendo. Ecce quomodo trahit. Erunt omnes docibiles Dei: trahere Dei est. Omnis hic docuit? Quid quod Patrem magistrum homines non viderunt, Filium viderunt? Filius dicebat, sed Pater docebat. Ego cum
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m uerum ẽ trabit sua quẽq uolup¬
tas. ñ trahit reuelatus xp̃c a patre: Qͥd
enim fortius desiderat anima quã ue-¬
ritatem: quo auidas fauces habere de¬
bet. unde optare ut fanũ sit intus pala-¬
tum uera iudicandi. nisi ut manducet
et bibat sapientiã. iusticiã. ueritatem.
ȩt̾nitatẽ: Ubi autẽ hoc. ibi melius: ue¬
rius ibi. plenius ibi. Nam hic facilius
possumus esurire hoc si bonã spem ha¬
bemus quã satiari. Beati enĩ inquit qͥ
mo ad me uenit nisi pat̃ qui misit me
traxerit eum: quid subiecit: Et ego re¬
suscitabo eum in nouissimo die. Red-¬
do illi qd amat: reddo qđ sꝑat. Uidebit
qđ adhuc ñ uidendo credidit: mandu¬
cabit qđ̃ ȩsurit. saturabitur eo qđ̃ sitit.¬
Ubi: In resurrectione mortuorũ: qͥa ego
resuscitabo eũ innouissimo die. Scrip¬
tum ẽ enĩ in ꝓpħis: et erunt om̃s docibi¬
les dĩ. Quare hoc dixi o udei: Pat uos
ñ docuit: quomͦ me potestis agnoscere:

Expanded text:
quoniam verum est, « Trahit sua quemque volupquoniam verum est, « Trahit sua quemque voluptas; » non trahit revelatus Christus a Patre? Quid enim fortius desiderat anima quam veritatem? Quo avidas fauces habere debet, unde optare ut sanum sit intus palatum vera judicandi, nisi ut manducet et bibat sapientiam, justitiam, veritatem, aeternitatem? 6. Ubi autem hoc? Ibi melius, verius ibi, plenius ibi. Nam hic facilius possumus esurire, et hoc si bonam spem habemus, quam satiari: Beati enim, inquit, qmo venit ad me, nisi Pater qui misit me, traxerit eum, quid subjecit? Et ego resuscitabo eum in novissimo die. Reddo illi quod amat, reddo quod sperat: videbit quod adhuc non videndo credidit; manducabit quod esurit, saturabitur eo qUbi? In resurrectione mortuorum, quia ego resuscitabo eum in novissimo die. Scriptum est enim prophetis: Et erunt omnes docibiles Dei. Quare hoc dixit? O Judaei, Pater vos non docuit quomodo potestis me cognoscere?
Abbreviated transcription (Latin):
pater: quia ñ considerat patrẽ. qͥ filium
ñ credit ȩqualẽ. Quid dicis arri: quid
heretice loqueris: Quid ẽ xp̃c : Non in¬
quit ds̃ uerus: sed quẽ fecit ds̃ uerus.
Non te traxit pat̃: ñ enĩ intellexisti patrẽ.
cuius filium negas. Aliud cogitas. ñ ẽ
ipse filius. Hec ã patre traheris:nec ad
filiũ traheris. Aliud ẽ enĩ filius. aliud
qđ tu dicis. Hotinus dixit. Homo soluᷤ
iustus. sed sicut unicus. sicut ȩqualis.
Ti es xp̃c filius dei uiui. Uide quia tractꝰ
ẽ: & apatre tractus ẽ. Beatus es symon
bariona: qm̃ ñ tibi reuelauit caro & san¬
guis. sed ꝑat̾ m̃s qui in celis ẽ. Ista reue-¬
latio: ipsa ẽ attractio. Ramum uirideoo
ostendis oui: & trabis illã. Nuces puero
demonstrant᷑ et trabit᷑: & qͦ currit tra¬
hitur. Amando trabit᷑: sine lesione cor¬
poris trabitur. cordis uinculo trabit᷑. Si
ergo ista quȩ int delicias uoluptatesq¬
trenas reuelant᷑ animantib trabuit.

Expanded text:
Pater; quia non considerat Patrem, qui Filium Pater; quia non considerat Patrem, qui Filium non credit aequalem. Quid dicis, o Ari? quid, haeretice, loqueris? quid est Christus? Non, inquit, Deus verus; sed quem fecit Deus verus. Non te traxit Pater: non enim intellexisti Patrem, cujus Filium negas: aliud cogitas, non est ipse Filius; nec a Patre traheris, nec ad Filium traheris: aliud est enim Filius, aliud quod tu dicis. Photinus dixit: Homo solum is magnus justus; sed sicut unicus, sicut aequalis, tu es Christus Filius Dei vivi. Vide quia tractus est, et a Patre tractus est. Beatus es Simon Bar-Jona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est . Ista revelatio, ipsa est attractio. Ramum viridem ostendis ovi, et trahis illam. Nuces puero demonstrantur, et trahitur: et quo currit trahitur, amando trahitur, sine laesione corporis trahitur, cordis vinculo trahitur. Si ergo ista quae inter delicias  amantibus, trahunt;
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ. et torrente uoluptatis tuȩ pota¬
bis eos. qm̃ apud te ẽ fons uite. & in
lumine tuo uidebimꝰ lum̃: Da aman¬
tem et sentit qđ dico: da desideran¬
tem. da feruentẽ. da in ista solitudine
pegrinantẽ. atq sitientẽ. & fontem
eĩnȩ patriȩ suspirantẽ. da talẽ: & scit
quid dicam. Si autẽ frigido loquor.
quid loquor: Tales erant isti: qui in¬
uicem murmurabant. Pater inquit
quẽ traxerit: uenit ad me. Quid est
pat̃ : Si trahendi sumꝰ. ab illo trabam᷑
cu dicit quȩdã quȩ diligit. Post odorẽ
ungentoꝵ tuoꝵ curremꝰ. Sed quid in¬
telligi uoluit aduertamus fr̃s: & qͦn¬
tum possumꝰ capiamꝰ. Trahit pater ad
filiũ eos qͥ ꝓpterea credunt in filiũ:
quia eũ cogitant patrẽ habere dm̃. Ds
enĩ pater equalẽ sibi genuit filiũ: ut
qui cogitat atq in fide sua sentit et
ruminat ȩqualẽ ẽẽ patri eũ inquẽ cre¬
didit: ipsũ trahit pat̃ ad filiũ. Arri¬
us credidit creaturã. Non eũ traxit

Expanded text:
et torrente voluptatis tuae potabis eos; quoniam apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen ? Da amantem, et sentit quod dico. Da desiderantem, da esurientem, da in ista solitudine peregrinantem atque sitientem, et fontem aeternae patriae suspirantem: da talem, et scit quid dicam. Si autem frigido loquor, nescit quid loquor. Tales erant isti qui invicem murmurabant. Pater, inquit, quem traxerit, venit ad me. 5. Quid est r quem traxerit? Si trahendi sumus, ab illo trahamur cui dicit quaedam quae diligit, Post odorem unguentorum tuorum curremus . Sed quid intelligi voluit, advertamus, fratres, et quantum possumus capiamus. Trahit Pater ad Filium eos qui propterea credunt in Filium, quia eum cogitant Patrem habere Deum: Deus enim Pater aequalem sibi genuit Filium: ut qui cogitat, atque in fide sua sentit et ruminat aequalem esse Patri eum in quem credidit, ipsum trahit Pater ad Filium. Arius credidit creaturam, non eum traxit
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptas. ñ necessitas sed uoluptas. ñ
bligatio sed delectatio: quanto fortiuᷤ
nos dicere debemꝰ trabi hominem ad
xp̃m. qui delectatur ueritate. delectat᷑
beatitudine. delectat᷑ iusticia. delectat᷑

Expanded text:
voluptas » ; non necessitas, sed voluptas; non voluptas » ; non necessitas, sed voluptas; non obligatio, sed delectatio: quanto fortius nos dicere debemus trahi hominem ad Christum, qui delectatur veritate, delectatur beatitudine, del
Abbreviated transcription (Latin):
merim. Tibi ñ ascendi: naminde nun¬
quam recessi. In terra ñ tangebat stan¬
tem: quomͦ tangeret ao patrẽ ascenden¬
tem: Sic tam̃ sic se tangi uoluit: sie
tangitur ab eis a quib bene tangitur.
Ascendens ad patrẽ: manens cũ patre.
ȩqualis patri. Inde & hic si aduertis.
nemo uenit ad me nisi quẽ pater at-¬
traxerit: noli me cogitare inuitũ trabi.¬
Inuitꝰ ñ trahitur animꝰ. sed amore. Nec
timere debemꝰ ne ab hominib qͥ uerba
ꝑpendunt. & a reb maxime diuinis
intelligendis longe remoti sunt. in hoc
scripturaꝵ scarum euangłico uerbo
forsitan rep̃hendam᷑: & dicatur nob̃̾.
Quomꝰ uoluntate credo si trahor:
Ego dico. Parum ẽ uoluntate: etiam uo¬
luptate traheris. Quid ẽ trahi uolun¬
tate : Delectare in dño: & dabit tibi ꝑe¬
titiones cordis tui. Est quędã uoluptaᷤᷤ
cordis: cui panis dulcis ẽ ille cȩlestis. Por¬
ro si poete dicere licuit trahit sua quẽq

Expanded text:
em; tibi non ascendi, nam inde nunem; tibi non ascendi, nam inde nunquam recessi. In terra non tangebat stantem, quomodo tangeret ad Patrem ascendentem? Sic tamen, sic se tangi voluit: sic tangitur ab eis a quibus bene tangitur, ascendens ad Patrem, manens cum Patre, aequalis Patri. 4. Inde et hic si advertis, Nemo venit ad me, nisi quem Pater attraxerit. Noli te cogitare invitum trahi: trahitur animus et amore. Nec timere debemus ne ab hominibus qui verba perpendunt, et a rebus maxime divinis intelligendis longe remoti sunt, in hoc Scripturarum sanctarum evangelico verbo forsitan reprehendamur, et dicatur nobis, Quomodo voluntate credo, si trahor? Ego dico: parum est voluntate, etiam voluptate traheris. Quid est trahi voluptate? Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui . Est quaedam voluptas cordis, cui panis dulcis est ille coelestis. Porro si poetae dicere licuit, « Trahit sua quemque
Abbreviated transcription (Latin):
si inuitus cogi uidetur. Quomͦ istã sol¬
iumus questionẽ: nemo uenit ad me ni¬
si pat̾ qui misit me traxerit eũ : Si trahi¬
tur ait aliquis. inuitus uenit. Si inuituᷤ
uenit: nec credit. Si ñ credit: nec uenit.
Non enĩ ad xp̃m ambulando currimuᷤ.
sed credendo: nec motu corporis sed uo¬
luntate cordis accedimꝰ. Ideo illa mulier
quȩ fimbriã tetigit. magis tetigit quã
turba quȩ p̃ssit: ideo dñs dixit. Quis me
tetigit: &mirantes discipłi dixerunt.
Turba te compͥmit. & dicis quis me teti¬
git: Et ille repetiuit: tetigit me aliquis.
Illa tangit: turba p̃mit. Quid ẽ tecigit.
nisi credidit: nde & mulieri illi post
resurrectionẽ dixit. uolenti se mittere
ad pedes eus: noli me tangere. ñdum
enĩ ascendi ad patrẽ meũ. Quod uides
hoc solũ me ẽẽ putas: noli me tangere.
Quid ẽ hoc: Solũ me ẽẽ putas qđ tibi
appareo: noli sic credere. hoc ẽ noli me
tangere. ñdum enĩ ascendi ad patrem¬

Expanded text:
videtur; quomodo istam solvidetur; quomodo istam solvimus quaestionem, Nemo venit ad me nisi Pater qui misit me, traxerit eum? 3. Si trahitur, ait aliquis, invitus venit. Si invitus venit, nec credit; si non credit, nec venit. Non enim ad Christum ambulando currimus, sed credendo: nec motu corporis, sed voluntate cordis accedimus. Ideo illa mulier quae fimbriam tetigit, magis tetigit quam turba quae pressit. Ideo Dominus dixit, Quis me tetigit? . Et mirantes discipuli, dixerunt: Turbae te comprimunt, et dicis, Quis me tetigit? Et ille repetivit: Tetigit me aliquis. Illa tangit, turba premit. Quid est tetigit, nisi credidit? Unde et mulieri illi post resurrectionem dixit volenti se mittere ad pedes ejus: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem . Quod vides, hoc solum me esse putas; noli me tangere. Quid est? Hoc solum me esse putas quod tibi appareo, noli sic credere: hoc est, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patr
Abbreviated transcription (Latin):
illũ trahat. et illũ ñ trabat.
noli uelle iudicare. si ñ uis errare. Semel
accipe: & intellige. Non traheris: ora ut
traharis. Quid hic dicimꝰ fr̃s: Si trahi-¬
mur ad xp̃m: ergo inuiti credimꝰ ergo
iuolentia adhibet᷑. ñ uoluntas excitat᷑.
Intrare quisquã eccłiam potest nolens.
accedere ad altare porest nolens.accipe
sacram̃tum potest nolens: credere ñ po¬
test nisi uolens. Si corpore crederetur:
fieret in nolentib. Sed ñ in corpore cre-¬
ditur: apłm audi. Corde creditur ad
iusticiã. Et quid sequit᷑: Ore autẽ con¬
fessio fit ad salutẽ. De radice cordis: sur¬
git ista confessio. Aliquando audis con¬
fitentem. & nescis credentẽ : sed nec debes
uocare confitentẽ. quẽ udicas non cre-¬
dentem. Hoc ẽ enĩ confiteri: dicere ꝗđ
habes in corde. Si autẽ aliud in corde
habes. aliud dicis: loqueris ñ confitereᷤ.
Cum gͦ in xp̃m corde credat᷑. qđ nemo
utiq facit inuitus: qui autẽ trabit᷑. qua¬

Expanded text:
illum trahat et illum non trahat, noli uelle iudicare, si non uis errare. Semel accipe et intellige, si non traheris, ora utraharis. Quid hic dicimus, fratres? Si trahimur ad Christum, ergo inviti credimus; ergo violentia adhibetur, non voluntas excitatur. Intrare quisquam ecclesiam potest nolens, accedere ad altare potest nolens, accipere Sacramentum potest nolens: credere non potest nisi volens. Si corpore crederetur, fieret in nolentibus: sed non corpore creditur. Apostolum audi: Corde creditur ad justitiam. Et quid sequitur? Ore autem confessio fit ad salutem . De radice cordis surgit ista confessio. Aliquando audis confitentem, et nescis credentem. Sed nec debes vocare confitentem, quem judicas non credentem. Hoc est enim confiteri, dicere quod habes in corde: si autem aliud in corde habes, aliud dicis; loqueris, non confiteris. Cum ergo in Christum corde credatur, quod nemo utique facit invitus, qui autem trahitu
Abbreviated transcription (Latin):
ones sunt. Nullus eoꝵ alienabitur ab
illa domo ubi mansionẽ ꝓ suo quisq
ꝑ caritatem fiat ut qd̃ habent singuli.
cõmune sitom̃ib. Sic enĩ quisq etiã ip¬
se habet. cũ amat in altero qđ ipse ñ ha¬
bet.Non erit itaq aliqua inuidia impa¬
ris claritatis. qm̃ regnabit in om̃ibus

Expanded text:
ones sunt. Nullus eorum alienabitur ab ones sunt. Nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque  charitatem fiat ut quod habent singuli, commune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet. Non erit itaque aliqua invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
creditis in dm̃ et in me credite. Ne mortẽ
tanquã homines timerent. et ideo turb̃a¬
rentur: consolatur eos. etiã dm̃ se eẽ conte¬
stans. Creditis in quit in dm̃. & in me
credite. Consequens ẽ enĩ ut sin dm̃ cre¬
ditis et in me credere debeatis: qd ñ essec
nes multe sunt: nisi quia et sibi metue¬
bant. unde audire debuerunt ñ turbe¬
tur cor ur̃m: Quis enĩ eoꝵ ñ metueret.
cũ petro dictum ẽẽt fidentiori atq ꝓmp¬
tiori:ñ cantabit gallus donec ter me ne¬
ges: Tanquã gͦ ẽẽnt ab illo perituri.
merito turbabantur. Sed cũ audiunt in
domo patris mei mansiones multȩ sunt.
si quominus. dixissẽ uobis quia uado pa¬
rare uob̾ locũ: a ꝑturbatione recreant᷑.
certi ac fidentes. etiam post ꝑicula tẽpta¬
tionum se apud dm̃ cũ xp̃o ẽẽ mansuro ᷤᷤ.:
quia et si alius ẽ alio fortior. alius alio sa¬
pientior. alius alio iustior. alius alio san¬
ctior: in domo patris mei multȩ mansi¬

Expanded text:
Credite in Deum, et in me credite. Ne mortem tanquam homines timerent, et ideo turbarentur, consolatur eos, etiam se Deum esse contestans. Credite, inquit, in Deum, et in me credite. Consequens est enim ut si in Deum creditis, et in me credere debeatis: quod non esset uebant: unde audire debuerunt: Non turbetur cor vestrum. Quis enim eorum non metueret, cum Petro dictum esset, fidentiori atque promptiori: Non cantabit gallus, donec ter me neges? Tanquam ergo essent ab illo perituri, merito turbabantur. Sed cum audiunt: In domo Patris mei mansiones multae sunt, Si quominus dixissem vobis quia vado parare vobis locum, a perturbatione recreantur, certi ac fidentes etiam post pericula tentationum se apud Deum cum Christo esse mansuros: quia et si alius alio fortior, alius alio sapientior, alius alio justior, alius alio sanctior, in domo Patris mei multae mansi
Abbreviated transcription (Latin):
mine meo hoc faciã ut glificetur ꝑater
in filio. siquid ꝑetieritis in nomine meo
hoc faciam: Ergo & illa maiora se ipsũ
facturum ẽẽ ꝓmisit. Non se extollat ser¬
uus suꝑ dñm: nec discipulus suꝑ magi¬
strum. Maiora quã ipse fecit dixit eos
ẽẽ facturos: sed in eis uel ꝑ eos se facien¬
te. ñ ipsis tanquã ex semetipsis. Ei qͥppe
cantatur: diligam te dñe uirtus mea.
Sed quȩ sunt tandẽ ista maiora: An
forte qd egros ipsis transeuntib etiã

Expanded text:
r in Filio, si quid petieritis in nomine meo, hoc faciam. » Ergo et illa majora opera seipsum facturum esse promisit. Non se extollat servus supra Dominum, et discipulus supra magistrum : majora quam ipse facit, dicit eos esse facturos; sed in eis vel per eos se faciente, non ipsis tanquam ex seipsis. Ei quippe cantatur, Diligam te, Domine, virtus mea . Sed quae sunt tandem ista majora? An forte quod aegros ipsis transeuntibus, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
comm̃dabat. Sic enim dixerat. Uerba
quȩ ego loquor uob: a me ipso ñ loquor.
Pater autẽ in me manens:. facit oꝑa ipse.
Quȩ enim oꝑa tunc dicebat: nisi uerba
quȩ loquebatur: Audiebant & credebait
illi: et eorundẽ uerboꝵ fructus erat fides
illoꝵ. Ueruntam̃ euangłizantib discipu¬
lis ñ tam pauci quã illi erant: sed gentes
etiam crediderunt. Hȩc sunt sine
dubitatione maiora: nec tamen Cait
maiora hoꝵ facietis. ut solos apłos ea pu¬
taremus ẽẽ facturos. sed qui credit in me
inquit oꝑa quȩ ego facio & ipse faciet.
et maiora horũ faciet.

Expanded text:
ba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Quae opera tunc dicebat, nisi verba quae loquebatur? Audiebant et credebant illi, et eorumdem verborum fructus erat fides illorum: verumtamen evangelizantibus discipulis, non tam pauci quam illi erant, sed gentes etiam crediderunt; haec sunt sine dubitatione majora. Nec tamen ait, Majora horum facietis, ut solos Apostolos ea putaremus esse facturos; sed, Qui credit in me, inquit, opera quae ego facio, et ipse faciet, et majora horum faciet.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quid ẽ a me ipso ñ loquor: ni¬
si a me ipso ñ sum qͥ loquor: Ei quippe
tribuit qd facit: de quo ẽ ipse qui facit.
Pater enĩ ds̃ ñ ẽ de aliquo: filius autẽ ds̃
ẽ quidẽ patri ȩqualis. sed de patre dõ. ideo
ille ds̃ sed ñ dedeo. et lum̃ sed ñ de lumine.
iste uero ds̃ de deo. lum̃ de luminẽ. Deniq
adiungit & dicit. Non creditis quia ego
in patre et pat̾ in me ẽ: Alioquin ꝓpter
oꝑa ipsa credite. Antea solus philippus
arguebatur: nc̃ autẽ ñ ibi eũ solũ fuisse
qui ẽet arguendus ostendit᷑. Propt̾ oꝑa
ipsa inquit credite: quia ego in patre
et pater in me ẽ. Neq enĩ si separati ẽẽmuᷤ
inseparabilit oꝑari ulla ratione possemꝰ.
Sed quid ẽ qd sequitur. am̃ am̃ dico uob̾
qui credit in me oꝑa quȩ ego facio et iꝑ¬

Expanded text:
 Quid est, a me ipso non loquor? nisi a me ipso non sum qui loquor. Ei quippe tribuit quod facit, de quo est ipse qui facit. Pater enim Deus non est de aliquo, Filius autem Deus est quidem Patri aequalis, sed de Patre Deo. Ideo ille Deus sed non de Deo, et lumen sed non de lumine. Iste vero Deus de Deo, lumen de lumine. Denique adjungit et ait: Non creditis quia ego in Patre et Pater in me est? Alioqui propter opera ipsa credite. Ante solus Philippus arguebatur; nunc autem non ibi eum solum fuisse qui esset arguendus ostenditur; propter opera ipsa, inquit, credite, quia ego in Patre et Pater in me est. Neque enim si separati essemus inseparabiliter operari ulla ratione possemus, sed quid est quod sequitur: Amen amen dico vobis, qui credit in me, opera quae ego facio et i
Abbreviated transcription (Latin):
et patrem: ñ quia ipse sit pat̃ qui filius.¬
ego in patre & pat in me ẽ: Cur in simili¬
b distantiam cupiscernere: Cur insepa¬
rabiles separatim desideras nosse: Deinde
ñ solum ad philippũ: sed ad eos pluralit̃

Expanded text:
et Patrem: non utique et Patrem: non utique ego in Patre, et Pater in me est? Cur in similibus distantiam cupis cernere? cur inseparabiles separatim desideras nosse? Deinde non ad solum Philippum, sed ad eos pluraliter
Abbreviated transcription (Latin):
quo uado scitis: et uiã scitis. Ipse ẽ enim
uia. Sed ꝑatrẽ nesciebant: ideo audiunt.
Si cognouistis me: & patrẽ meũ cognosce¬
tis. Per me utiq et illũ. Alus enĩ ego sũ:
alius ille. Sed ne putarent dissimilẽ: &
amodo inquit cognoscetis eũ. et uidistis
eũ. Uiderunt enĩ eius simillimũ filiũ. s
admonendi fuerant talẽ etiã esse patrẽ
quẽ ñdum uidebant. qualis ẽ filius quẽ
uidebant. Et ad hoc ualet qd postea phi¬
lippo dicitur qui me uidec uidet & patrẽ.
ñ qd iꝑse sit & pater et filius. qđ in sa¬
bellianis qui uocant᷑ etiã patripassiam.
catholica fides damnat. sed qͦd tã similes
sint pater & filius. ut qui unũ nouerit
ambos nouerit. Solemus enĩ de similli¬
mis duob ita loqui eis qui unũ illorũ
uident. et qualis sit alius uolunt nos¬
se. ut dicamus. Uidistis illũ: istũ iudiste.
Sic ergo dictum ẽ qui uidet me uidet

Expanded text:
quo vado scitis, et viam scitis: ipse est enim quo vado scitis, et viam scitis: ipse est enim via. Sed Patrem nesciebant, ideo audiunt, Si cognovistis me, et Patrem meum cognovistis: per me utique et illum. Alius enim ego sum, alius ille. Sed ne putarent dissimilem, Et amodo, inquit, cognoscetis eum, et vidistis eum. Viderunt enim ejus simillimum Filium, sed admonendi fuerant talem esse etiam Patrem quem nondum videbant, qualis est Filius quem videbant. Et ad hoc valet quod postea Philippo dicitur, Qui videt me, videt et Patrem. Non quod ipse esset Pater et Filius, quod in Sabellianis, qui vocantur etiam Patripassiani, catholica fides damnat: sed quod tam similes sint Pater et Filius, ut qui unum noverit, ambos noverit. Solemus enim de simillimis duobus ita loqui eis qui unum illorum vident, et qualis est alius volunt nosse, ut dicamus: Vidistis istum, illum vidistis. Sic ergo dictum est, Qui me videt, videt
Abbreviated transcription (Latin):
scire conuicerat. addendo atq dicendo.
ego sum uia et ueritas & uita. quomͦ nẽ
dicit tanto tẽpore uobiscũ sum & ñ cogno¬
uistis me. cũ ꝓfecto et quo iret et uiã sci-¬
rent: ñ ob aliud nisi qd ipsũ utiq scireit:
Sed facile ista soluitur questio. si dicamꝰ
qd eum aliqui eorũ sciebant aliqui nesci-¬
ebant. atq in his qui nesciebant et phi-¬
lippus erat. & qd̃ ait et qͦ ego uado scitis
et uiam scitis. illis dixisse intelligatur
qui sciebant. ñ philippo cui dictum ẽ.
tanto tẽpore uobiscũ sum & ñ cogno¬
uistis me philippe. His gͦ qui filiũ iam
nouerant. etiã illud de patre dictum est.
et amodo cognoscetis eũ & uidistis eum.
Dictum ẽ enim ꝓpt̃ om̃imodam simili¬
tudinem quȩ illi cũ ꝑatre ẽ. Et idõ amͦ
dicuntur nosse patrẽ: quia nouerant
similẽ filiũ. Ergo iam sciebant filiũ. Et¬
si ñ om̃s: certe quidã eoꝵ quib dicit᷑. Et

Expanded text:
scire convicerat, addendo atque dicendo, scire convicerat, addendo atque dicendo, Ego sum via, veritas et vita? Quomodo nunc dicit, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? cum profecto, et quo iret, et viam scirent, non ob aliud nisi quod ipsum utique scirent? Sed facile ista solvitur quaestio, si dicamus quod eum aliqui eorum sciebant, aliqui nesciebant, atque in his qui nesciebant et Philippus erat: ut quod ait, Et quo ego vado scitis, et viam scitis, illis dixisse intelligatur qui sciebant; non Philippo cui dictum est, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? His ergo qui Filium jam noverant, etiam illud de Patre dictum est, Et amodo cognoscetis eum, et vidistis eum; dictum est enim propter omnimodam similitudinem quae illi cum Patre est, ut ideo amodo dicerentur nosse Patrem, quia noverant similem Filium. Ergo jam sciebant Filium, etsi non omnes, certe quidam eorum quibus dicitur, Et
Abbreviated transcription (Latin):
lbat ergo ad se ipsũ ꝑ se ipsũ. Et nos
quo imus nisi ad ipsum. et qua imus
nisi ꝑ ipsum : Ipse igitur ad se ipsum
ꝑ se ipsum: nos ad ipsũ ꝑ ipsũ. immo
uero ad patrem et ipse & nos. Nam ce de¬
ipso alibi dicit: ad patrẽ uado. Et hoc
loco ꝓpter nos. nemo inquit uenit ad
patrem nisi ꝑ me: ac ꝑ hoc ce ipse ꝑ se¬
ipsũ. et ad se ipsũ & ad patrẽ. nos uero
uistis me inquit: & patrẽ meum utiq
cognoscetis. Hoc ẽ qd ait: nemo uenit
ad patrem nisi ꝑ me. Deinde subiungit:
cognoscetis eũ et uidistis eũ. Sed philip¬
pus unus ex apłis quid audierit ñ in¬
telligens: dñe inquit ostende nobis
patrem et sufficit nob̾. Cui dñs. tanto
inquit tẽpore uobiscũ sum & ñ cogno¬
uistis me: Philippe. qui uidet me:
uidet & patrẽ. Ecce increpat qđ tanto tem¬
pore cum ipsis erat: et ñ cognoscebatur.
Nonne ipse dixerat. & quo ego uado scitis
et uiam scitis: et se nescire dicentes eos hoc

Expanded text:
Ibat ergo ad seipsum per seipsum; et nos Ibat ergo ad seipsum per seipsum; et nos quo imus, nisi ad ipsum? et qua imus, nisi per ipsum? Ipse igitur ad seipsum per seipsum, nos ad ipsum per ipsum: imo vero ad Patrem et ipse ad nos. Nam et de seipso alibi dicit: Ad Patrem vado, et hoc loco propter nos. Nemo, inquit, venit ad Patrem, nisi per me. Ac per hoc et ipse per seipsum, et ad seipsum, et ad Patrem; et nos pevistis me, inquit, et Patrem meum utique cognovistis. Hoc est quod ait: Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Deinde subjungit: Et amodo cognoscetis eum, et vidistis eum. Sed Philippus unus ex Apostolis, quid audierit non intelligens: Domine, inquit, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Cui Dominus: Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem. Ecce increpat quod tanto tempore cum ipsis erat, et non cognoscebatur. Nonne ipse dixerat, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; et se nescire dicentes, eos haec
Abbreviated transcription (Latin):
latitantem. Sed quid ñ possumꝰ capere:
Nũquid poterant ei dicere apłi eiꝰ cum
quib loquebatur nescimus te:Pinde
sieũ sciebant. et uia ipse ẽ: uiã sciebant.
Si eum sciebant. & ueritas ipse ẽ: ueri-¬
tatem sciebant. Si eũ sciebant. ecuita ip¬
se ẽ: uitam sciebant. Ecce scire conuicti
sunt: qd̃ sescire nesciebant. Quid igitur
et nos in isto sermone ñ cepimus: Quid
putatis fr̃s mei. nisi quia dixit. et qͦ uado
scitis. et uiam scitis: Et ecce cognouimꝰ
qd sciebant uiam: quia sciebant iꝑsũ qͥ
ẽ ura. Sed uia ẽ qua itur: nũquid uia ẽ
et quo itur: Utrũq autẽ illos dixerat
scire: et quo uadit. & uiã. Opus gͦ erat
ut diceret. ego sum uia: ut ostenderet eos
quia eũ scirent uiã scire. quã putaue¬
rant se nescire. Quid autẽ opus erat ut
diceret ego sũ et ueritas & uita: cũ uia
cognita qua iret. restaret nosse quo iret.
nisi quia ibat ad ueritatẽ. ibat ad uitã:

Expanded text:
latitantem. Sed quid non possumus capere? latitantem. Sed quid non possumus capere? Numquid poterant ei dicere Apostoli ejus cum quibus loquebatur, Nescimus te? Proinde si eum sciebant, et via ipse est, viam sciebant: si eum sciebant, et veritas ipse est, veritatem sciebant: si eum sciebant, et vita ipse est, vitam sciebant. Ecce scire convicti sunt quod se scire nesciebant. 2. Quid igitur et nos in isto sermone non cepimus? Quid putatis, fratres mei, nisi quia dixit, Et quo vado scitis, et viam scitis? Et ecce cognovimus quod sciebant viam, quia sciebant ipsum qui est via: sed via est qua itur; numquid via est et quo itur? Utrumque autem iscire, et quo vadit, et viam. Opus ergo erat ut diceret: Ego sum via: ut ostenderet, eos, quia scirent eum viam scire, quam putaverant se nescire. Quid autem opus erat ut diceret: Ego sum via et veritas, et vita: cum via cognita qua iret, restaret nosse quo iret? nisi quia ibat ad veritatem, ibat ad vitam?
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi sunt. Et quid ẽ aliud manere in do¬
mo dei quam eẽ in popło dei: cum ipse
populus ẽ in deo. et ds̃ in eo: Hoc ut
p̃pararet dñs abiit. ut credendo in eũ
qui ñ uidetur. ea quȩ in specie semper
futura ẽ. nunc ꝑ fidẽ mansio p̃paretur.
Propterea gͦ dixerat. Et si abiero & pre¬
parauero uob̾ locũ: iterũ uenio et acci-¬
piam uos adme ipsũ. ut ubi ego sũ &
uos s itis: et quo ego uado scitis. et uiã
scitis. Ad hȩc dicitei thomas. Dñe. ñ sci¬
mus quo uadis: et quomͦ possumꝰ uiam
scire: Utrunq illos dñs dixerat scire:
utrunq dixit iste nescire. & locum quo
itur. et uiam qua itur. Sed nescit ille
mentiri. Ergo isti sciebant. Conuincit
usq nescire.Dicit ei in̾c. Ego sum uia:
et ueritas et uita. Quid ẽ fratres: Ecce
audiuimus discipłm int̾rogantẽ: audi¬
uimus et magistrũ docentẽ. & ñdũ capi¬
mus etiã post uocẽ sonantẽ sententiam

Expanded text:
ipsi sunt; et quid est aliud manere in doipsi sunt; et quid est aliud manere in domo Dei, quam esse in populo Dei, cum idem populus est in Deo, et Deus in eo? hoc ut praepararet, Dominus abiit; ut credendo in eum qui non videtur, ea quae in specie semper futura est, nunc per fidem mansio praeparetur: propter hoc ergo dixerat, Et si abiero, et praeparavero vobis locum, iterum venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum et vos sitis. Et quo ego vado scitis, et viam scitis. Ad haec dicit ei Thomas: Domine, nescimus quo vadis; et quomodo possumus viam scire? Utrumque illos Dominus dixerat scire, utrumque dicit iste nescire, et locum quo itur, et viam qua itur. Sed nescit ille mentiri: ergo isti sciebant, et scire susque nescire. Dicit ei Jesus: Ego sum via, et veritas, et vita. Quid est, fratres? Ecce audivimus discipulum interrogantem, audivimus et magistrum docentem, et nondum capimus, etiam post vocem sonantem, sententiam