comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenisset plenitudo temporũ misit deus
filium suum factum ex muliere. factum
sub lege. ꝑ hoc gͦ quod factus est sub lege¬
moysei minister effectus est. Dicit aut̃ ds̃
ut transeant interram. non quã dedit moyseᷤ
sed quam ego inquit douobis.: Nides gͦ
quia moyseo mortuo: ds̃ dat t̾ram popu
lo suo ꝑ ih̃m Quam terram: Iilam sine du¬
bio de qua dicit dominus. Beati mansueti.
quia ipsi hereditate possidebut̃ terram.
Omnẽ inquit locum quẽcũq ascenderitiᷤᷤ
uestigiis ꝑecdum urorum: uobis daboeũ.
Que sunt loca quȩ ascendimꝰ uestigiis pe
cdeorsum iacet. Nus ꝗͣ enĩ ascendit. qui
legis luteram sequitur: Si uero potueris
a lutera ascendere ad sp̃m. & ab̃ hystoria
ad intellectũ conscendere celsiorem. tuc̃
uere ascencdisti locũ editum & excelsum.
quẽ a deo inhereditate ꝑ cipies. Si enim
inhis quȩ scͥpta sunt typos intelligas
& aduertas formas ẽẽ celestiũ. & mentis
ascensu quȩ sursum sut̃ queras ubi xp̃c

Expanded text:
plenitudo temporum, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . » Per hoc quod factus est sub lege, minister Moysi factus est. Dixit autem Deus ut transeant in terram, non quam dedit Moyses, sed quam, inquit, ego do vobis. Vides ergo quia, Moyse mortuo, Deus dat terraml per Jesum. Quam terram? Illam sine dubio de qua dicit Dominus. « Beati mansueti, quia ipsi haereditate possidebunt terram . » Omnem, inquit, locum quemcunque ascenderitis vestigiis pedum vestrorum, vobis dabo eum. Quae sunt loca quae ascendimus vestigiis peddeorsum jacentem? Nusquam ergo ascendit qui legis litteram sequitur. Si a littera vero poteris ascendere ad spiritum, et ab historia ad intellectum conscendere celsiorem, tunc vere ascendisti locum editum et excelsum, quem a Deo in haereditate percipies. Si ergo in his quae intelligas formas esse coelestium, et mente ac sensu quae sursum sunt quaeras, ubi Christus
Abbreviated transcription (Latin):
eius: iħs non solum faciem contuetur uerũ
etiam in interiorib tab̾naculi mysterioꝵ con¬
scuis ꝑseuerat. Quo igitur nobis hȩc cuncta
ꝓspiciunt: Nempe eo qdđ liber hic non tam
gesta nobis filii naue indicet quam iħumei
cdñi nobis sacmenta de pingat. Ipse est. enĩ
qui post mortẽ moysi suscepit imꝑium ipse ẽ.
qui ducit exercitum. & confligit adu̾sum a¬
malech. Et quod ibi adumbratur inmonte ma¬
nib extensis affligit cruci suȩ triumphans pͥn¬
cipatus & potestates insemet ipso: gͥ moyses:¬
docum̃ta. qͦd lex moyses appellatur: Audi qd̃
dicit in euãgłio: Habent moysen. & ꝓpħas
audiant illos: moysen utiq hic sine dubio¬
legem nominans. Defunctus eft ergo moyses
famulus dĩ Defuncta enĩ lex. & legalia pre¬

Expanded text:
ejus, Jesus non solum faciem contuetur, verum ejus, Jesus non solum faciem contuetur, verum etiam in interioribus tabernaculi mysteriorum conscius perseverat. Quo igitur nutu haec cuncta perspiciunt? Nempe eo quod liber hic non tam gesta filii Nave indicet quam Domini Jesu nobis sacramenta depingat. Ipse enim qui post mortem qui ducit exercitum, et confligit adversus Amalec: et quod ibi adumbratur in monte manibus extensis, affigit cruci suae triumphans principatus et potestates in semetipso. « Quis andocumenta quod lex Moyses appellatur? Audi quid dicit in Evangelio: « Habent Moysen et prophetas, audiant illos . » Moysen utique legem nominans. Defunctus est ergo Moyses famulus Dei, defuncta enim est lex, et legalia prae
Abbreviated transcription (Latin):
bilis in eo qͦđ dicit. qͥa assistebat moysi.
Quomͦ ad sistebat: son ut sccłs. nõ ut in¬
ferior. sed ut ad iutor. & ꝓtegens Sed & il¬
lud quale est. qđ cũ pͥmo nominatus est.
Non est indicatũ. nom̃ patris eius. neq in
scd̃o. neq intercio. cũ uero pater euis nomi¬
natur nauȩ. tunc ipse nõ iħus sed ause dici
tur: Inter eos enĩ qui exploratores missi
sut̃. nom̃ ens ause scribit᷑. Et fortassis ut¬
michi uidetur ꝓ exploratoris officio nõ
iħus. sed ause d̃ictus est: ꝙ naue filius.
nominat᷑. Cum uero redit oꝑe expleto. &
ꝑ territis omnib solus subleuat lesos. des¬
ꝑationẽꝙ popłi solus erigit. tunc amoyse
iħus nominatus est nec naue filius dicit᷑.
sed ille ad quem dixerat moyses. educ exerci¬
tum & conflige cum amalech. Illud etiam
intuentes magnitudinẽ eius peruidemꝰ.
qd̃ cum in tͣnsfiguratione uultus moy¬
si omnis filiorum isrł hebetaret aspectꝰ.
nec aliquis posset intueri faciem uultus

Expanded text:
in eo quod dicitur quia assistebat Moysi. Quomodo assistebat? Non ut secundus, non ut inferior, sed ut adjutor et protegens. Sed et illud quale est, quod cum primum nominatus est Jesus, non est indicatum nomen patris ejus, neque in secundo, neque in tertio; cum vero pater ejus nominatur Nave, tunc ipse non Jesus, sed Auses dictus est? Inter eos enim qui exploratores missi sunt, nomen ejus Auses scribitur. Sed fortassis mihi videtur pro exploratoris officio non Jesus, sed Auses dictus est, et Nave filius nominatur. Cum vero redit opere expleto, et perterritis omnibus, solus sublevat lapsos desperationemque populi solus erigit, tunc a Moyse Jesus nominatur, nec Nave filius dicitur, sed ille ad quem dicit Moyses: « Educ exercitum et conflige cum Amalec. » Illud enim intuens, magnitudinem ejus pervideamus. Quod cum transfigurationem vultus Moysi omnis filiorum Israel hebetaret aspectus, nec aliquis posset intueri faciem vultus
Abbreviated transcription (Latin):
Asseit̾ nãq hi quibꝰ medicine pericia
ẽ. in eẽ buic animali intͣ uiscera bu¬
morem quendam qui caliginem de¬
pellat oculoꝵ. & obtusiores quosq in¬
sus exacuat. Merito gͥ caprȩe. uł dã¬
mule xp̃s comparatur: quĩa ñ solũ

Expanded text:
Asserunt namque hi quibus peritia medicinae est, inesse huic animali inter viscera humorem quemdam, qui caliginem depellit oculorum, et obtusiones quoque visus exacuit. Merito ergo capreae comparatur; q
Abbreviated transcription (Latin):
fenestras: Si oculi peccatoris uideant
oculoꝵ. S & cum recipit quis auditũ
uanũ.⁊ p̾cipue falsȩ scientiȩ doginatũ
ꝑu̾soꝵ: tunc mors ꝑ aurium fenestras
intrat ad animã. Si uͦ anima intuenᷤ¬

Expanded text:
nc est, cum oculi peccatoris vident moculorum. Sed et cum recepit quis auditum vanum, et praecipue falsas scientias dogmatum perversorum, tunc mors per aurium fenestras intrat ad animam. Sicque de caete
Abbreviated transcription (Latin):
men & isti quib sapientia dei & ũbum
citu habitationẽ interim cum illis accipi¬
unt quoꝵ hereditas habetur inerris at¬
ex ipsorum consortio hi qui ꝑ semet ip¬
sos non chũ ualent. ꝑ illos participes effi¬
ciantur sapientie. & scientie dei. & ueri¬
tatis enis ac ũbi. Et ita etiam acd mimmoᷤᷤ
quosq dispensatio diuina ꝑ tendit: ut
qͥ pͥncipaliter ñ possunt cdiuine gre̾ ca¬
ꝑaces existere. illuminari ex scõꝵ consor¬
cio mereantur. & compleatur illud qđ¬

Expanded text:
isti quibus sapientia Dei, et verbum citur, habitationem interim cum illis accipiunt quorum haereditas habetur in tex ipsorum consortio hi qui per semetipsos nondum valent participes efficiantur sapientiae et scientiae Dei, et veritas ejus ac verbi; et ita etiam ad minimos quosque dispensatio divina pertendit, ut qui principaliter non possunt divinae gratiae capaces existere, illuminari ex sanctorum consortio mereantur, et compleatur illud q
Abbreviated transcription (Latin):
icut umbre & exemplari deserui¬
unt celestium. hi qui legẽ suscipi¬
unt. quȩ est illius uere uicis umbra:
diuidunt terrã. Erat ergo incelis ueri¬
tas umibra uͦ & exemplar ueritatis in
terris Et donec umbra. hec constabat
interris. erat ierusalẽ terrestris. erat tẽ¬
mierat altare. erat & iisibilis cultus.
erant ꝑontifices & sacerdotes. constabant
tur. cũ uero in aduentu saluatoris nrĩ
dei ecelis descendens ueritas de terra
orta e. & iusticia de celo prospexit. um¬
bre s exemplaria ceciderunt. Setidie
enim ueruialem: cecidit templũ altare
sublatũ ẽ. ut iam neq in monte garirin
neq iniero solunis sit locus ubi oporteat
ascdorare. sedueri addoratores. qui adorant
patrẽ inspũ & ũ̾itate acdorent. Sic ergo
presente ueritate typus & umbra cessa¬
uit. & cũ acdẽe̾t. templũ ulud qđ per
sp̃m cdei q̃ uͥtutẽ altissum inutero uir¬
qiis fabricatum ẽ: dirutũ est tẽplim
ex lapidib fabricatum. Aderat pontifex

Expanded text:
icut umbrae et exemplari deserviunt coelestium his qui legem suscipiunt, quae est illius verae legis umbra,  haereditatem dividunt terrae. Erat ergo in coelis veritatis, umbra vero et exemplar veritatis in terris, et donec umbra haec constabat in terris, erat Jerusalem terrestris, erat templum, erat altare et erat visibilis cultus, erant pontifices et sacerdotes, constabant tur. Cum vero in adventu Salvatoris Dei nostri de coelis descendentis, veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit, umbrae et exemplaria ceciderunt; cecidit enim Jerusalem, cecidit templum, altare sublatum est, ut neque in monte Garizim, neque in Jerusalem sit locus ubi oportet adorare; sed veri adoratores qui adorant Patrem, in spiritu et veritate adorent. Sic ergo praesente veritate typus et umbra cessavit; et cum adesset templum illud, quod per Spiritum Dei et virtutem Altissimi in utero Virginis fabricatum est, dirutum est templum ex lapidibus fabricatum: aderat pontifex
Abbreviated transcription (Latin):
iliscipulus. Nec potuit dic̃e moyses oĩs
rores & filios. insuꝑ etiam & animã suam
ñ potest ẽẽ. meus discipulus. Hec moyses
dice ñ potuit. id cͥco ipse habitacula sa¬
cerdotum & leuitarũ dispensare ñ potu¬
it. Beatus gͦ ẽ. qui se exhibet talẽ & inis¬
tis om̃ib quȩ p̾cepit iħs inuenit᷑ eẽ per¬
Quod si audiens ꝑfectoꝵ & eminentior
hereditatẽ dñm dici. ignoras & ambigis
quid ilud sit. qđ sub hoc nomine desig¬
netur. audi quia dñs sapientia ẽ. Cui
gͦ dicitur hereditas ẽẽ. dñs iste hereci¬
t̾atẽ sapientie capit. Dñs iusticia dicit᷑.

Expanded text:
discipulus . » Non enim potuit dicere Moyses: discipulus . » Non enim potuit dicere Moyses: rores, et filios, insuper etiam et animam suam, non potest esse meus discipulus . » Hoc Moyses facere non potuit, idcirco habitacula sacerdotum vel Levitarum dispensare non potuit. Beatas ergo est, qui se exhibet talem, et in istis omnibus quae praecipit Jesus invenitur esse per» Quod si audiens perfectorum et eminentiorum haereditatem Dominum dici, ignoras et ambies quid illud sit, quod sub hoc nomine designetur. Audi quia; Dominus sapientia est. Cui ergo dicitur haereditas esse Dominus, iste haereditatem sapientiae capit, Domi
Abbreviated transcription (Latin):
auab semis tribub terram cdistribuenᷤ
ult᷑ iordanẽ. non dedit leuitis ħ abitacu¬
li portionẽ. que eos contingebat᷑. Muc
autẽ dedit non solum in his trioubas
ipse dispensat. uerũ s in illis quȩ amorse
tͣnsiordanẽ fuerant collocate. habita¬
cula & enuim leuitis insingulis tribub.
decernunt᷑. ut ꝑ hoc multo magnifieen¬
tius mysteriũ nosceremꝰ. Iste & enĩ ordo
leuiticus uł sacerdotalis qui dei sapi¬
entiȩ & scientiȩ oꝑam impendit. ñ po¬
tuit amoyseo sortẽ habitationis accipere
quia non erat moyses ueritas. sed umb¬
re & exemplaris ministea. Ih̃s uero dñs
nr̃ qui erat sapientia dei. ipse habitacła
s apientib prebet: slon enim potuit
moyses dicere. uade uende omiã quȩ
habes & da pauꝑib. & habebis chelau¬
rum incelo. & ueni sequere me. hoc ẽ.
enĩ partem clare leuitis. nec potuit dice¬
re moyses. quia qui nõn renuntiauerit
omnib que possicdet. ñ pocest eẽ ment

Expanded text:
duabus et semis tribubus terram distribuens duabus et semis tribubus terram distribuens ultra Jordanem , non dedit Levitis habitaculi portionem quae eis contingebat. Jesus autem dedit non solum his tribubus quas ipse dispensat, verum et in illis quae a Moyse trans Jordanem fuerant collocatae. Habitacula etenim Levitis in singulis tribubus decernuntur, ut et per multo magnificentius mysterium nosceremus. Iste enim ordo Leviticus vel sacerdotalis qui Dei sapientiae et scientiae operam impendit, non potuit a Moyse sortem habitationis accipere, quia non erat Moyses veritatis, sed umbrae exemplaris minister. Jesus vero Dominus noster, qui erat sapientia Dei, ipse habitacula sapientibus praebet. Non enim potuit Moyses, « Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelis; et veni, sequere me . » Hoc est enim partem dare Levitis. Nec potuit dicere Moyses, quia « qui non renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse
Abbreviated transcription (Latin):
qui uͥtute animni & meritoꝵ grã ceteroᷤ
om̃s p̃cedunt. quibꝰ ipse dñs eẽ herecdi¬
tas dicitur: & si fas ẽ. autere intalib
& arebani recondit aliquict apire. uuicde¬
am̾ ne forte illud sit qđ sac̃ doru ut uea¬
uitarum figura iatent̾ ostenait᷑. quia in
omni popło eoꝵ dico qui saluant᷑. mã¬
ior sine dubio pars ẽ. & longe numero¬
sior eoꝵ qui simplicit᷑ credentes intimore
dei ꝑ oꝑa bona: ꝑ honestos mores & act᷑
ꝓbabiles dnõ placent. pauci ũ funt a
dantes. & m̃tẽ suam mundã purãq. see¬
uantes. atꝙ omnib p̃claris uirtitib sua
animas excolentes. ceteris simpliciorib
ꝑ doct̾ne grãm illuminant iter qͥ gcum¬
tur & ueniunt ad salutẽ. hi fortassis¬
nunc sub leuitarũ & sacerlotũ nomine
designant᷑. quorũ hereditas ipse. qui¬
qui ẽ. sapientia. quã p̃ceteris om̃ib dli¬
lexerunt eẽ. ꝑhibetur. Inuenio tamen
aliquã differentiã inhis que moyses
distͥbuit. & inhis que iħs. M oyses nãc

Expanded text:
caeteros homines praecedunt: quibus ipse Dominus esse haereditas dicitur. Etsi fas est audire in talibus, et arcani reconditi aliquid aperire, videamus ne forte illud sit quod sacerdotum vel Levitarum figuram latenter ostendit. Quia in omni populo, eorum dico qui salvantur, major sine dubio pars est, et longe numerosior eorum qui simpliciter credentes in timore Dei, per opera bona, per honestos mores, et actus probabiles Domino placent. Pauci vero sunt et dantes, et mentem suam puram mundamque servantes, atque in omnibus praeclaris virtutibus suas animas excolentes, caeteris simplicioribus per doctrinae gratiam illuminant iter quo gradiuntur et veniunt ad salutem. Hi fortassis sub Levitarum et sacerdotum nomine designantur, quorum haereditas ipse qui est sapientia, quam prae caeteris omnibus dixisse perhibentur. Invenio tamen aliquam differentiam in his quae Moyses distribuit, et in his quae Jesus. Moyses namque
Abbreviated transcription (Latin):
habuit colaphum angłi sathane. ut eũ
colafizaret. ne eleuaretur multũ: quia
orans & dep̾cans dm̃ impetrauit pro
multis sepe qd̃ petiit. Cum aut̃ etiam
ꝓ hoc petisset. nec eẽt qd̾ petierat conse¬
cutꝰ: dictum ẽ . ei. Sufficit tͥ grã mea:
urtꝰ enim in infirmitate ꝑficituR. O¬
portet itaq timere eu̾ qui ad huo inge¬
nere humano. et inhac p̾senti luce
ñsatur: non solum ea que bona putan¬
tur inscło: s etiã que uere bona st̃.
Quia magna ñ possumꝰ sustine̾. ex hi¬
bebo ad ꝑbationẽ p̾sentis sententie
hẏstoriam dauid: inqua conscͥbitur.
in uriam eum cominisisse peooatum.
Ante uriam nillum delictum repꝑit᷑
ind̾d̃. Beatꝰ homo erat: et sine quere¬
la inconspectu d̾i. Quia uͦ consciꝰ sibi
iuitȩ immaculate locutꝰ ẽ. qd ñ debue¬
rat dicens. exaudi dnẽ iꝰticiaᷤ meaꝰ inten¬
de dep̾cationi mes aurib ꝑcipe oratio¬
nem mea̾ ñ inlãbiis dolosis. de uultu

Expanded text:
habuit colaphum angeli Satanae ut eum habuit colaphum angeli Satanae ut eum colaphizaret, ne elevaretur multum : quia orans et deprecans Deum, impetravit pro multis saepe, quod petiit: cum autem etiam pro hoc petiisset, nec esset quod petierat consecutus, dictum est ei: Sufficit tibi gratia mea, virtus enim in infirmitate perficitur. Oportet itaque timere eum, qui adhuc in genere humano, et in hac praesenti luce versatur, non solum ea, quae bona putantur in saeculo, sed etiam quae vere bona sunt: quia magna non possumus sustinere. Exhibeo ad probationem praesentis sententiae historiam David, in qua conscribitur in Uriam eum commisisse peccatum. Ante Uriam nullum delictum reperitur in David: beatus homo erat, et sine querela in conspectu Dei. Quia vero conscius sibi vitae immaculatae locutus est quod non debuerat, dicens: Exaudi, Domine, justitiam meam, intende deprecationi meae, auribus percipe orationem meam non in lab
Abbreviated transcription (Latin):
satus: et recalcitrauit dilectus. Siłia
his: salomon inꝓu̾bis ait. Constitue
ut nꝰ repletꝰ mendax fiam. et dicam
quis me uidet. aut̃ egens furer. et ui¬
rabo nom̃ dĩ. Simplicit̾q dicendum
quia nicħ sic inarrogantiã eleuet
ut diuitiȩ et saturitas et cib oꝑum
plurimarũ dignitas quoq et potes¬
tas. Est aut̃ etiam ad altiora tnsgres¬
sũ uicdẽ. quia suꝑbiam freqñter nu¬
triam. si diuinum sermonẽ intellexe¬
ro. si sapientior ceteris fuero: scientia
quippe inflat. ñ ego dico s apłs. Et
ideo uereor ne et ipse sustolłar. dant᷑
et carismata: ad id qd̃ expedit. Si ad
hoc dantur qd̃ expedĩt: quis ẽ. ille cui
ñ expedit. et cur ñ expediat audi. In¬
feriori subic̃ inflationẽ. et quand am
placitionẽ sui: dum se putat int̾ cete¬
ros eminere. Sepe gͥ saturitas panũ
et abundantia: mat̾ia ẽ. arrogantiȩ
men exoritur: et ẽ. utrobiq discrim̃
Tantus uir apłs paulus necessarium

Expanded text:
satus, recalcitravit dilectus . Similia satus, recalcitravit dilectus . Similia his Salomon in Proverbiis ait: Constituteut non repletus mendax fiam, et dicam: Quis me videt? aut egens furer, et jurabo nomen Dei. Simpliciterque dicendum, quia nihil sic in arrogantiam elevet, ut divitiae et saturitas, et cibus opum plurimarum, dignitas quoque et potestas. Est autem etiam ad altiora transgressum videre, quia superbiam frequenter nutriam si divinum sermonem intellexero, si sapientior caeteris fuero. Scientia quippe inflat : non ego dico, sed Apostolus. Et ideo vereor, ne et ipse sustollar. Dantur et charismata ad id, quod expedit. Si ad hoc dantur, quod expedit, quis est ille cui non expedit? Et cur non expediat, audi. Inferior sufficit inflationem, et quamdam placitionem sui, dum se putat inter caeteros eminere. Saepe igitur saturitas panum, et abundantia materia est arrogantiae.men exoritur, et non est utrobique discrimen. Tantus vir Apostolus Paulus necessarium
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sione conscͥpta st̃. ñ dicamꝰ miscrabi¬
les sodomitas quoꝵ ulteriꝰ fructu s
terra non affert miserabiles multũq
plangendi. qui tam lugubria. et tam
dira ꝑpessi sunt. quin potiꝰ conu̾tamꝰ
hunc incorda nrã sermonẽ. scrutem᷑
renes. et cogitationes nrãs: et tc̃ iude¬
bimus eos quos plangimꝰ innob intͥu¬
secꝰ contineri. et quia sodomitica et
egyptia. et assyria. et alia uniu̾sa pec¬
cata. que castigans. scͥptura enumerat
u̾sentur innobis. P olliciti supͣ sumꝰ:
maiꝰ aliquid descͥptura nos eẽ dictõs.
Sodome insaturitate panis et inabũ¬
dantia atq deliciis. et istiꝰ modi pecca¬
tis ddelinquenti: lex loquitur. Atten¬
de tͥ: ne comedens. et bibens. et repletꝰ.
et domos bonas edificans. ouib tuis.
et bob tus. multiplicatis tͥ. argento
et auro multiplicatus. obliuiscaris
dinm̃ dm̃. Et in alio loco. M anduca¬
uit et bibit et saturatus ẽ. et incras¬

Expanded text:
versione conscripta sunt, non dicamus, miserabiversione conscripta sunt, non dicamus, miserabiles Sodomitae, quorum ulterius fructus terra non affert: miserabiles multumque plangendi, qui tam lugubria et tam dira perpessi sunt; quin potius convertamus hunc in corda nostra sermonem, scrutemur renes et cogitationes nostras, et tunc videbimus eos quos plangimus, in nobis intrinsecus contineri, et quia Sodomitica, et Aegyptia, et Assyria, et alia universa peccata, quae castigans Scriptura enumerat, versentur in nobis. Polliciti supra sumus majus aliquid de Scriptura dicturos. Sodomae in saturitate panis, et in abundantia, atque deliciis, et istius modi peccatis delinquenti lex loquitur: Attende tibi, ne comedens et bibens repletus, et domos bonas aedificans, ovibus tuis et bobus tuis multiplicatus tibi, argento et auro 968 multiplicatus obliviscaris Dominum Deum. Et in alio loco: Manducavit et bibit, et saturatus est et incras
Abbreviated transcription (Latin):
diues ille sodomuita sit. Quomͦ autẽ
sodomȩ et filie sodomorum suꝑbie
fuerunt: tales st̃ arrogantes anime &
filiȩ sodomoꝵ quecũq nesciunt ditũ.
Oimnis qui se exaltat humiliabit᷑. et
qui se humiliat exaltabitur. Hoc erat
ei et filiab eiꝰ. De huic sequitur aliuo
sodome delictum: qd̾ debemꝰ dicẽ ne
insimili crimine repꝑiamur. Et ma¬
num pauꝑis et egentis n̾ suscipiebat
Considera diligent̾. enumerationẽ
peccatoꝵ sodome. Ego ipse si uixta ui¬
res meas manum ꝑ auꝑis et egentis
ñ adiuuero: sodomiticũ habeo p̾ecca¬
tum. Sequitur alia accusatio. Et
suꝑbe głabatur. Etiactatio głe. so¬
domiticum cͥmen ẽ. Sunt aut̃ q̃dã¬
egyptia peccata. queda̾ sodomitica:
sunt alia babylonia. alia assyria.
alia moabitica. alia ãmantica. Qui
sapiens et intelliget ista: aut quis
intelligens. et agnosc̾ ea: Quotiens¬
cũq legimus ea que de sodomoꝵ sub¬

Expanded text:
dives ille Sodomita sit. Quomodo autem dives ille Sodomita sit. Quomodo autem Sodoma, et filiae Sodomorum superbae fuerunt, tales sunt arrogantes animae et filiae Sodomorum, quaecumque nesciunt dictum: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Hoc erat ei et filiabus ejus. Dehinc sequitur aliud Sodomae delictum, quod debemus dicere, ne in simili crimine reperiamur: Et manum pauperis et egentis non suscipiebat. Considera diligenter enumerationem peccatorum Sodomae. Ego ipse si juxta vires meas manum pauperis et egentis non adjuvero, Sodomiticum habeo peccatum. Sequitur alia accusatio: Et superbe gloriabatur. Et jactatio gloriae Sodomiticum crimen est. Sunt autem quaedam Aegyptia peccata, quaedam Sodomitica: sunt alia Babylonica, alia Assyria, alia Moabitica, et alia Ammantica, Quis sapiens, et intelligit ista? aut quis intelligens, et agnoscet ea ? Quotiescumque legimus ea, quae de Sodomorum sub
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptura quasi diuitias exiniquitate
ꝑ ossederit. ñ eũ cͥminatus ẽ. sermo
diuinꝰ et meretricib deditum. ho¬
micida̾. aut aliud qd̾ cũq scelerum
facientẽ. S si consideres hoc qd̃ in
psent scͥptum ẽ. et illud qd̾ in euan¬
gelio dr iideb quia et illius maxi¬
mũ peccatum int̾ uniu̾sa peccata su¬
ꝑbia fuerit. insaturitate panũ et in
abundantia asfluens ñ habuit mi¬
serationis affectum ad eũ qui ante
portas suas confect̾us ulcerib iacebat.
sed intantam suꝑbiam elatusẽ. oespi¬
ciens pauꝑtatem. ut non computaret
neq inferoꝵ supplicia. neꝙ cominu¬
nia humanitatis uira. quia oport̾et
hominẽ humana sapere. et in alieniᷤᷤ
calamitatib ꝓsimili conditione sui
quoda mͦ misereri. Est gͥ et diues ille
sodomita. Si enim talia erant peccata¬
sodomȩ. ut insaturitate panĩ et in abũ¬
dantia fuit̾. talis aut̃ ẽ. et diues qui
ineungłio desc̾bitur: nulli dubium qͥn

Expanded text:
Scriptura, quasi divitias in iniquitate Scriptura, quasi divitias in iniquitate possederit: non eum criminatus est sermo divinus, quod meretricibus dedit: non homicidam, aut aliud quodcumque scelerum facientem. Sed si consideres hoc, quod in praesenti scriptum est, et illud quod in Evangelio dicitur, videbis quia et illius maximum peccatum inter universa peccata superbia fuerit: in saturitate panum et in abundantia affluens non habuit miserationis affectum ad eum, qui ante portas suas 967 confectus ulceribus jacebat: sed in tantam superbiam elatus est, despiciens paupertatem: ut non computaret neque inferorum supplicia, neque communia humanitatis jura, quia oporteret hominem humana sapere, et in alienis calamitatibus pro simili conditione sui quodammodo misereri. Est igitur et dives ille Sodomita. Si enim talia erant peccataSodomae, ut in saturitate panum et in abundantia fuerit, talis autem est et dives, qui in Evangelio describitur, nulli dubium quin
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ suꝑbia iniquitas. Hec sodomorum so¬
roris tue suꝑbia. Unde nascatur suꝑ¬
bia. et quas habeat radices: ad iungit.
Insaturitate ꝑanum: et in habundan¬
tia affluebant. Si soli litte̾ intendas:
multa habundantia antiquitꝰ inso¬
domiis fuit. Erat quippe t̾ra eoꝵ ut
paradysus dĩ: et ut terra egypti. Si
aut᷑ a carnali intellectu ad spiritalẽ
conscenderis. ut uideas quomͦ suꝑbia
sodomorum insaturitate panum et
in abundantia fluxerit. utilitatem
capies. et aduitȩ officium. et ad alia
queda maiora maiorib corrigenda.
ꝓponamꝰ pͥmũ id qd̾ ante multos di
diuitẽ cotidie deliciis luxuriaq le¬
tantẽ. et lazarũ uulneratum tabe
et ũmiũ pudore confectũ. querentẽ
solatium famis sue mitas que de
m̃sa eiꝰ decidebant. Oportune aut̃
miic inhunc locum exemplum istud
ncidit: ut ꝑspicuum fiat. que iniqͥ¬
tas diuitos fuĩt. locuples erat. abun¬
dabat deliciis. Non enĩ accusauit

Expanded text:
est superbi iniquitas. Haec Sodomorum soest superbi iniquitas. Haec Sodomorum sororis tuae superbia unde nascatur, et quas habeat radices, adjungit: In saturitate panum, et in abundantia affluebant . Si soli litterae attendas, multa abundantia antiquitus in Sodomis fuit. Erat quippe terra eorum ut paradisus Dei, et ut terra Aegypti. Si autem a carnali intellectu ad spiritalem conscenderis, ut videas quomodo superbia Sodomorum in saturitate panum et in abundantia fluxerit, utilitatem capies et ad vitae officium, et ad alia quaedam majora majoribus corrigenda. Proponamus primum id, quod ante multos dieura, quotidie deliciis luxuriaque laetantem, et Lazarum vulnerum tabe et vermium pedore confectum, quaerentem, solatium famis suae, micas, quae de mensa ejus decidebant . Opportune autem nunc in hunc locum exemplum istud incidit, ut perspicuum fiat quae iniquitas divitis fuerit. Locuples erat, abundabat deliciis. Non enim accusavit eum
Abbreviated transcription (Latin):
ut iustificeris sermonib tuis et uincas
cum iudicaris dr ad dm̃i. Si me salua
re uult d̃s. ñ affert inuidiciũ lumen
suum. si uult eẽ. incolumẽ ñ de fert lu¬
men xpi sui. alioquin puniet me: defert
uͦ lumen minorum comparat mͥ inferi¬
ores quosq. Quanto ampliꝰ maiores mͥ
melioresq contulerit: tanto plus uistus
ero. si isli ame reꝑti fuerrat minores.
Simiłr ẽ. illud intelligeres. qd̾ ab apło
dr̃. Alia gła solis. alia gła lunȩ alia
gła stellarum. stella enĩ ab stella differt
inclaritate: sic et resurrectio mortuoꝵ.
Uerbi grã fulgens et illud sidus: non
inconspectu lucidioris stelle. sz obscu¬
rioris micat. Quis urm̃ p otest ad in¬
star fulgere lune: Quis lucidiorum
syderum: choruscare lumine: Scd̃m
id qd̾̃ scͥptum ẽ. indanel. fulgebunt
sic̃ stella inscła. Et hec quidem neces¬
sario disputauimꝰ. ut ꝓcul a supbia
recedamꝰ: sodomiticum quippe peccatũ

Expanded text:
Ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas Ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas cum judicaris , dicitur ad Deum. Si me vult salvare Deus non affert in judicium lumen suum: si vult esse incolumem, non defert lumen 966 Christi sui: alioquin puniet me; defert vero lumen minorum, comparans mihi inferiores quosque. Quanto amplius majores mihi melioresque contulerit, tanto plus justus ero, si illi a me reperti fuerint minores. Similiter est illud intelligere, quod ab Apoalia gloria stellarum: stella enim a stella differt in claritate: sic resurrectio mortuorum . Verbi gratia: fulgens et illud sidus non in conspectu lucidioris stellae, sed obscurioris micat. Quis nostrum potest ad instar fulgere lunae? Quis lucidioris siderum coruscare lumine? Secundum id quod scriptum est in Daniele: Fulgebunt sicut stella in saecula . Et haec quidem necessario disputamus, ut procul a superbia recedamus: Sodomiticum quippe peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
b suis rutilant. orto uͦ sole ab scondunt᷑.
sic lum̃ ȩccłie ut lumen lunȩ pͥusꝙͣ oriat᷑
lum̃ illułuerum solis iusticie. resplen¬
det &clarum ẽ. ante homines. cũ autẽ
xp̃s uenerit. ante eum contenebrescet.
Dr᷑ et alibi lux intenebris lucet. Que ẽ.
illa lux: que lucet intenebris: Iustorił
lux intenebris lucet. In quib tenebrise
Ubi ẽ. nob̾ certamĩ: adu̾sus rectores tene¬
brarũ istarum. Hec qui diligentrus
longuisq disscusserit ñ poterit infla¬
ri: uidens lum̃ suum ad comꝑationẽ
maioris luminis tenebras reputari.
Quid ẽ. iusticia mea etiã si paulus a¬
płs fiam. quid castitas etiã si ioseph
quid fortitudo etiã. si iudas machabeꝰ
ex iftam quid alia uirtus sapientie etiã¬
si salomon appaream: ad comꝑationẽ d̾i.
ad eorum qui meliores st̃: Ergo ut dicẽ
ceꝑamꝰ iniquitas iꝰtificat: et iusticia ali¬
orum comꝑatione condempnat. Id circo:

Expanded text:
bus suis rutilant, orto vero sole, absconduntur: bus suis rutilant, orto vero sole, absconduntur: sic lumen Ecclesiae, ut lumen lunae, priusquam oriatur lumen illud verum Solis justitiae resplendet, et clarum est ante homines: cum autem Christus venerit ante eum, contenebrescit. Dicitur et alibi: Lux in tenebris lucet . Quae est ista lux, quae lucet in tenebris? Justorum lux in tenebris lucet. In quibus tenebris? ubi est nobis certamen adversus rectores tenebrarum istarum . Haec qui diligentius longiusque discusserit, non poterit inflari, videns lumen suum ad comparationem majoris luminis tenebras reputari. Quid est justitia mea, etiamsi Paulus Apostolus fiam? quid castitas, etiamsi Joseph? quid fortitudo, etiamsi Judas Machabaeus exsistam? quid alia virtus sapientiae, etiamsi Salomon appaream, ad comparationem Dei, et ad eorum qui meliores sunt? Ergo, ut dicere coeperamus, iniquitas justificat, et justitia aliorum comparatione condemnat. Idcirco:
Abbreviated transcription (Latin):
tas iustificat: s condempnat aliqnͣdo
isticia. Uerum queso expecta paulisꝑ:
donec docearis quẽ admodũ dicatur con¬
dempnare iusticia. Iniquitas meauis¬
ticia ẽ. c̃omꝑationẽ maioris iniquita¬
tis. Sic et iusticia mea. ex comꝑatione
multiplicis iꝰ ticie. iniquitas reputat᷑.
Opt̾ea non iustificabitur inconspectu
tuo omnis uiuens. fuerit licet iꝰtus
abraham. iustus moyses. iustꝰ unꝰquis¬
q ullustrium uiroꝵ: s ad comparationẽ
xpi ñ sunt iusti. Lux eoꝵ cum eiꝰ lu¬
ce composita: tenebre repꝑiuntur. Et
quomodo lum̃ lucerne ad solis radi¬
os obscuratur. et uelut alia quedam
ceca materies contenebrescit: sic licet
fulgeat ustorum omniũ lum̃ ante
homines. ñ tañ fulget ante xp̃m.
Luceat quippe lum̃ urm̃ n simpliciter
dictum est: sed luceat ante homines. An¬
te xp̃m non potest lumen fulgere iusto¬
rum. ut splendor lunȩ. &micantia cȩli
sydera. pͥusquam sol oriatur instationi¬

Expanded text:
itas justificat, sic condemnat aliquando itas justificat, sic condemnat aliquando justitia. Verum, quaeso, exspecta paulisper, donec docearis quemadmodum dicatur condemnare justitia. Iniquitas mea justitia est comparatione majoris iniquitatis. Sic et justitia mea ex comparatione multiplicis justitiae iniquitas reputatur. Propterea non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Fuerit licet justus Abraham, et justus Moyses, justus unusquisque illustrium virorum: sed ad comparationem Christi non sunt justi. Lux eorum cum ejus luce composita tenebrae reperiuntur. Et quomodo lumen lucernae ad solis radios obscuratur, et velut alia quaedam caeca materies contenebrescit: sic, licet fulgeat justorum omnium lumen ante homines, non tamen fulget ante Christum. Luceat quippe lumen vestrum, non simpliciter dictum est, sed luceat ante homines . Ante Christum non potest lumen fulgere justorum. Ut splendor lunae, et micantia coeli sidera, priusquam sol oriatur in stationi
Abbreviated transcription (Latin):
Unꝰ solus ẽ. qui iustificatur ab om̃ib.
et ipse nullum iustificat. ut puta so¬
doma iustificatur ab ierłm. quia
ab se sceleratiora commisit. et forte
ierłm ab alia aliqua. que se peior est.
ciuitate. Sic ẽ quidã iꝰtificandus ab
antixpõ:. qui ad illum comparatur. et
illius iniquitate ac sceleribꝰ minor
unt miser qui ab illo ĩ tificatur: forte
et pater illius ab eo non itificetur. mul¬
circũtulit: ab abraham. ab isaac.
ab iacob. et a reliquis ꝓpħis. Q nͣdo
enim omnib ustis et ꝓpħis. M ac bea¬
tis quib q incomꝑatiõnẽ missis. inue¬
nitur contrariũ huic qd̾ dr de sodo¬
ma et ierłm: magis głifico s aluatorẽ
nrm̃. Quod aut̃ dico. istius modi est
et deo largiente orantib uob̃ p̾bebo
de scͥpturis explanationẽ. fec̃ sodoma
peccatum. samaria quoq peccauit.
ra peccata amaiorib iustificantur
sub exemplo quo sodoma iustificatur.
a sorore sua ierłm. Quomodo gͥ iniqͥ¬

Expanded text:
Unus solus est qui justificatur ab omnibus, Unus solus est qui justificatur ab omnibus, et ipse nullum justificat. Ut puta, Sodoma justificatur ab Jerusalem, quia ab se sceleratiora commisit: et forte Jerusalem ab alia aliqua, quae se pejor est, civitate. Sic est quidam justificandus ab Antichristo, qui ad illum comparatur, et illius iniquitate ac sceleribus minor unt miser, qui ab illo justificatur: forte et pater illius ab eo non justificatur, mulcircumtulit, ab Abraham, ab Isaac, ab Jacob, et a reliquis prophetis. Quando enim omnibus justis, et prophetis, ac beatis, quibusque in comparationem missis invenitur contrarium huic, quod dicitur de Sodoma et Jerusalem, magis glorifico Salvatorem nostrum. Quod autem dico istiusmodi est, et Deo largiente, orantibus vobis, praebebo de Scripturis explanationem. Fecit Sodoma peccatum: Samaria quoque peccavit,ra peccata a majoribus justificantur sub exemplo, quo Sodoma justificatur a sorore sua Jerusalem. Quomodo igitur iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
b ĩtificatur: ut econtrario multum
beatus qui comꝑatione iustorum
iustus ostenditur. Inuenimꝰ inscͥp¬
ture
laudib positum. bo¬
nis
eẽ meliorem: ut pu¬
ta null̾
sio fec̾ rectum ante
faciem
domini. ut ille et il¬
le. nullus sic pascha celebrauit. ut
iosias. Ex quo ostenditur. comꝑatio¬
nem fieri iustorum: et illum uerũ
eẽ iustum qui sic iustificari mereat᷑.
Utinam et ego collatusꝰ sapientib
sapiens reꝑiar. et nstꝰ indicer iꝰtus.
Nolo quippe iꝰtificari ab iniquis. qr
talis iusticia cͥminosa ẽ. Hec̃ antici¬
pans locutꝰ sum: quia in his que lec¬
ta sunt dr iustificasti sorores tuas
inomnib iniquitatib tuis qͣs fecisti.
Iustificate st̃ enĩ samaria et sodoma
ex iniquitatib ierłm. In omnib iniqͥ¬
las suꝑ te. Idcirco diligentiꝰ attenda¬
mus: ut possimꝰ agnoicere om̃s nos
indie iudicii apeiorib nr̃is iustifican¬
dos. et rursum a nob̾ alios rꝰtificari.

Expanded text:
bus justificatur: ut econtrario multum bus justificatur: ut econtrario multum beatus, qui comparatione justorum justus ostenditur. Invenimus in Scripturae laudibus positum, bonis esse meliorem: ut puta, nullus sic fecit rectum ante faciem Domini, ut ille, et ille, nullus sic pascha celebravit ut Josias. Ex quo ostenditur comparationem fieri justorum, et illum vere esse justum, qui sic justificari mereatur. Utinam et ego collatus sapientibus sapiens reperiar, et justis judicer justus! Nolo quippe justificari ab iniquis, quia talis justitia criminosa est. Haec anticipans locutus sum quia in his quae lecta sunt, dicitur: Justificasti sorores tuas in omnibus iniquitatibus tuis, quas fecisti . Justificem. In omnibus iniqulas super te. Idcirco diligentius attendamus, ut possimus agnoscere, omnes nos in die judicii a pejoribus nostris justificandos, et rursum a nobis alios justificari.
Abbreviated transcription (Latin):
longius stans. ñ erat ausus neq ocu¬
los leuare: et dicebat. Ppitiꝰ esto d̾̃s
peccatori mͥ. Et descendit indomũ
sua̾ publicanꝰ tꝰtificatus. Non simpli
diligentissime omnis scͥpte᷑ sermo: ordo
iunctara. Iluid ẽ. iustificari. aliuo ex
alio iustificari. Simile ẽ publicanum
aphariseo iustificatum fuisse illi: qd̾
sodoma et samaria excomꝑatione
percatͥcis ierłm iustificate sunt. Et
necẽẽ ẽ. nos id scire: quia unꝰ quisq
nrm̃ indie iudicũ ab alio iustificetur.
et ab alio condempnetur. Etiam cum
fuerimꝰ iustificati ex alio. iusticia illa
ñ tam laudis quã cͥminis loco poni¬
tur ut puta. siinuentꝰ fuero sodomi¬
tica habere peccata. et alius ꝓtraha¬
tur inmedtũ qui duplicia scelera
cominiserit. iustificor quid̃. sed iusti¬
ficor ñ ut iꝰtus. uerum ut ex compa¬
ratione eiꝰ qui pła cõmisit iudicor
iustus. cum aiusticia longe su. Ue
illi homini qui a multis peccatori¬

Expanded text:
longius stans, non erat ausus neque oculongius stans, non erat ausus neque oculos levare, et dicebat: Propitius esto, Deus, mihi peccatori. Et descendit in domum suam Publicanus justificatus. Non simplicdiligentissime omnis Scripturae sermo, ordo, junctura. Aliud est justificari, aliud ex alio justificari. Simile est Publicanum a Pharisaeo justificatum fuisse illi, quod Sodoma et Samaria ex comparatione peccatricis Jerusalem justificatae sunt. Et necesse est nos id scire, quia unusquisque nostrum in die judicii ab alio justificetur, et ab alio condemnetur. Etiam cum fuerimus justificati ex alio, justitia illa non tam laudis, quam criminis loco ponitur. Ut puta, si inventus fuero Sodomitica habere peccata, et alius protrahetur 964 in medium, qui duplicia scelera commiserit, justificor quidem, sed justificor non ut justus, verum ut ex comparatione ejus, qui plura commisit, judicor justus, cum a justitia longe sim. Vae illi homini, qui a multis peccatori
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiȩ. diuitiȩ ignitas. gła scłaris.
freqnter causa suꝑbiȩ ẽ. ei qui iguo¬
rat habere eccłiasticã dignitatem.
sac̾dotał ordo. et leuiticꝰ gradus. Qnͣ¬
t prb̃i constituti. obliti sunt humili¬
tatis: quasi udcͥco fuerint ordinati ut
humiles eẽ desisterent. Quin potius
humilitatẽ sequi debuerant. quia
dignitatẽ fuerant con secuti:
to humilia te ipsũ. xi¬
Et. dilectum synagoge:te fac̾ nobiliꝰ
sũmitate caput tuum. Ducẽ te con¬
stituerunt. noli eleuari: fiere ineis
quasi unꝰ ex ipsis. Oportet humilẽ.
oportet eẽ deiectum. oportet fug̾e
suꝑbiam. malorum omniũ caput.
Considera euͣngłiũ: quali condẽp̃¬
natione pharisei suꝑbia. et iacta¬
tio feriatur. Stabat phariseus.: et
talia intra se orabat. Ds̾ grãs ago tͥ.
quia ñ sum ut ceteri homines. rap¬
tores. inqui adulteri. et ut iste pu¬
blioanus: ieuino bis insabbato. At
uͦ publicanꝰ. humilit̾ et mansuete

Expanded text:
superbiae, divitiae, dignitas, gloria saecularis. superbiae, divitiae, dignitas, gloria saecularis. Frequenter causa superbiae est ei, qui ignorat habere Ecclesiasticam dignitatem, sacerdotalis ordo, et Leviticus gradus. Quanti presbyteri constituti obliti sunt humilitatis: quali idcirco fuerint ordinati, ut humiles esse desisterent. Quin potius humilitatem sequi debuerant, quia dignitatem fuerant consecuti, to humilia te ipsum. Et dilectum Synagogae te facit, nobilius submitte caput tuum: ducem te instituerunt, noli elevari, noli fieri ex eis, quasi unus ex ipsis. Oportet humilem, oportet esse dejectum, oportet fugere superbiam malorum omnium caput. Considera Evangelium quasi condemnatione Pharisaei superbia et jactatio feriatur. Stabat Pharisaeus et talia intra se orabat: Deus, gratias ago tibi, quia non sum ut caeteri homines, raptores, iniqui, adulteri, et ut iste Publicanus: jejuno bis in sabbato . At vero Publicanus, humiliter et mansuete
Abbreviated transcription (Latin):
uit de celo. Unde: ds suꝑb resistit.
humilib aut̃ dat grãm. Et quid suꝑ¬
bit. terra et cinis. Ut homo arrogan¬
tia subleuetur oblitus quid erit. et
qua̾ fragili uasculo contineatur: et
quib stercoribꝰ infersus sit. et qualia
semꝑ purgam̃ta de sua carne ꝓiciat.
Quid enĩ ait scͥptura: Quid suꝑbit ter¬
ra et cinis. et inuita eiꝰ ꝓiec̾ interanea.
eiꝰ. Suꝑbia peccatis omnib maiorẽ.
et ipsius diaboli pͥncipale peccatũ.
Si quando scͥptura diaboli peccata
descͥbit: inuenies ea de suꝑbie fon¬
te mamanantia. Ait quippe. Uiribꝰ
faciam. et sapientia intellectus au¬
feram fines gentium. et fortitudineᷤᷤ
eorũ de pascar et cominouebo ciui¬
tates que inhabitantur: et orbem
t̃rarum uniu̾sum comp̾hendã ut
nidum. et quasi confracta oua au¬
feram. Uide sermones eiꝰ. quomoo o
suꝑbi sint. quomͦ arrogantes: et uni¬
u̾sa ꝓnichilo dicat. Lales st̃ omnes:
i actatione & suꝑbia inflati. Mat̾ia

Expanded text:
avit de coelo. Unde, Deus superbis resistit, avit de coelo. Unde, Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Et quid superbit terra et cinis, ut homo arrogantia sublevetur, oblitus quid erit, et quam fragili vasculo contineatur, et quibus stercoribus immersus sit, et qualia semper purgamenta de sua carne projiciat? Quid enim ait Scriptura? Quid superbit terra et cinis ? et in vita ejus projecit interanea ejus? Superbia peccatis omnibus major est, et ipsius diaboli principale 963 peccatum. Si quando Scriptura diaboli peccata describit, invenies ea de superbiae fonte manantia. Ait quippe: Viribus faciam, et sapientia intellectus auferam fines gentium, et fortitudine eorum depascar, et commovebo civitates, quae inhabitantur, et orbem terrarum universum comprehendam, ut nidum, et quasi confracta ova auferam . Vide sermones ejus, quomodo superbi sint, quomodo arrogantes, et universa pro nihilo ducant. Tales sunt omnes jactatione et superbia inflati. Materia
Abbreviated transcription (Latin):
cdantia affluebant. ipsa et filiȩ eiꝰ. et
manũ pauꝑis. et indigentis non sus¬
cata: scͥpturis docentib nulli dubiũ
ẽ. Alia quippe magna alia minora.
abhis eẽ dicuntur. Cũ aut̃ sint ine¬
qualia. hoc ẽ. parua ł maxima: forsi¬
tan aliquis inquirat. qd̃ int̾ uniu̾sa
peccata sit maiꝰ. et ꝓclite suscipit᷑.
Omntũ peccatorum. esse maiꝰ. siue for¬
nicationem. siue inmundicia. siuie qd̃¬
qd̃ cumq libidinis inquinam̃tũ. Siuit
quidẽ et ista uere abominabilia. atq
polluta. s non talia quale hoc qd̃ nc
ascͥptura quasi maiꝰ omnium condẽp̃¬
natur: aquo nos obseruare debemus.
Quos gͦ peccatut̃: maiꝰ omnib peccatis:
Utiq illud: ꝓpter qd̃ et diabolus corru¬
it. Quod ẽ. hoc peccatũ: in quo tanta
sublimitas cecidit. Ut el acus in uidi¬
cium incidat diaboli: ait apłs. Infla¬
tio. suꝑbia. arrogantia. peccatum dia¬
boli ẽ. et ob hȩo delicta ad terras migͣ¬

Expanded text:
dantia uini fluebant ipsa et filiae eius; et dantia uini fluebant ipsa et filiae eius; et manum pauperis et egentis non acata Scripturis utentibus nulli dubium est. Alia quippe magna, alia minora ab his esse dicuntur. Cum autem sunt inaequalia, hoc est, parva, vel maxima, forsitan aliquis inquirat, quod inter universa peccata sit majus, et proclive suscipitur, omnium peccatorum esse majus, sive fornicationem, sive immunditiam, sive quodcumque libidinis inquinamentum. Sunt quidem et ista vere abominabilia atque polluta, sed non talia quale hoc, quod nunc ab Scriptura quasi majus omnium condemnatur, a quo nos observare debemus. Quod ergo est peccatum majus omnibus peccatis? utique illud propter quod, et diabolus corruit. Quod est hoc peccatum in quo tanta sublimitas cecidit, ut elatus in judicium incidat diaboli? Ait Apostolus: Inflatio, superbia, arrogantia peccatum diaboli est : et ob haec delicta ad terras migr
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam: et confidunt suꝑ arrogantia.
nere syon: et confidere in monte sa¬
mariȩ. Si gͦ peccamꝰ et nos eccłiastici:
non sunt a nob̾ aliem heretici indog¬
matum prauitate. Male enĩ credit:
quicũq peccat. Si conu̾sationẽ malã
habemus: sodoma soror nrã ẽ. Genti¬
les quippe st̃ sodoma: atq ita fr̃s su¬
mus hereticoꝵ. atꝙ gentilium qnͣdo
delinquimꝰ. quia samaria accipitur.
inheresi et sodoma ingentilitate. Ha¬
bitat autem assinistris peccatricis. ie¬
rusalem samaria. adextris sodoma.
hononbilł quips apuil caspecrati
ẽ. qd̃ facto committitur et ideo adextͥs
eiꝰ sodoma ẽ. Rursumq nec samaria
lon ge ẽ. qd̃ asinistͥs enus commnorat᷑:
ut comparatio delictorum eiꝰ. illarũ
iniquitates fecerit iusticiã. Unde
oportet agnosce̾ iniquitates sodomo¬
rum ut e̾doctus custodiã me ab eis:
nec capiar ignoratione. que st̃ iniqͥta¬
suꝑbia. insaturitate panũ. et inabun¬

Expanded text:
Ecclesiam, et confidunt super arrogantia Ecclesiam, et confidunt super arrogantia ernere Sion, et confidere in monte Samariae. Si ergo peccamus et nos Ecclesiastici, non sunt a nobis alieni haeretici in dogmatum pravitate. Male enim credit, quicumque peccat. Si conversationem malam habemus, Sodoma soror nostra est. Gentiles quippe sunt Sodoma. Atque ita fratres sumus haereticorum atque gentilium, quando delinquimus; quia Samaria accipitur in haeresi, et Sodoma in gentilitate. Habitat autem a sinistris peccatricis Jerusalem Samaria, a dextris Sodoma. Honorabilius quippe apud eam peccatum est quod facto committitur, et ideo a dextris ejus 962 Sodoma est. Rursumque nec Samaria longe est, quia a sinistris ejus commoratur, ut comparatio delictorum ejus illarum iniquitates fecerit justitiam. Unde oportet agnoscere iniquitates Sodomorum, ut edoctus custodiam me ab eis, nec capiar ignoratione, quae sunt iniquitaerbia; in saturitate panum et abun
Abbreviated transcription (Latin):
et seꝑatio populi: fecerunt samariam.
S i quid eo cemꝑe cum decẽ trib cesse¬
runt dicentes. ñ ẽ. nob̾ pars indamd
nec sors infilio iesse. tunc due uacce au¬
reẽ constitute st̃ aieroboam. et facta ẽ.
samaria scisso: que inagis post captiui¬
tatẽ decem tribuum creuit. quanoo cus¬
todes ab assyriis ad istaelis t̾ram missi
sunt. qui uocantur samaritã. Somer
enim: custos int̾p̃tatur lingua hebreoꝵ.
Ergo ut dicẽ ceꝑam. nec dum soror mea
estꝰ samaria. quãdui a peccatis longe
sum. Qnͣdo aut̃ peccauero. crescunt mͥ
due sorores: senior samaria. et unior
sodoma. Que cuiꝰ figuram habeant:
consideremꝰ. Quicũq ꝓmuittunt u̾ba di¬
uina. et ñ sic̃ pollicentur. hñt inse p̃¬
dicationis ueritatem: hi inscͥpturis figu¬
raliter samaria nominantur. Ue in¬
quit sꝑnentibꝰ syon. et fidentib in mon¬
te samariȩ. Uindemiast pͥncipatꝰ gen¬
tium. Auasi dixerit. Ue his qui sꝑnin

Expanded text:
et separatio populi fecerunt Samariam. et separatio populi fecerunt Samariam. Siquidem eo tempore cum decem tribus cesserunt dicentes: Non est nobis pars in David, nec sors in filio Jesse , tunc duae vaccae aureae constitutae sunt a Jeroboam, et facta est Samaria scissio: quae magis post captivitatem decem tribuum crevit, quando custodes ab Assyriis ad Israelis terram missi sunt, qui vocantur Samaritani. Somer enim custos interpretatur lingua Hebraeorum. Ergo ut dicere coeperam necdum soror mea est Samaria, quamdiu a peccatis longe sum: quando vero peccavero, crescunt mihi duae sorores, senior Samaria, et junior Sodoma. Quae cujus figuram habeat, consideremus. Quicumque promittunt verba divina, et non sicut pollicentur, habent in se praedicationis veritatem, hi in Scripturis figuraliter Samaria nominantur. Vae, inquit, spernentibus Sion, et fidentibus in monte Samariae : vindemiasti principatus gentium. Quasi dixerit: Vae his qui spernunt
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ quȩ habitat asinistͥs tuis: et soror
tua iunior quȩ habitat adextris tuis
sodoma. Quomodo uirtus facit me¬
filium abrabam. si scdm eam iuxero.
oꝑa quippe abrabam faciens filiꝰ ẽ.
abraham: sic uitia faciunt me filiũ
diaboli. Omnis enĩ qͥ fac̃ peccatum:
ex diabolo natꝰ ẽ. Uirtus me fac̾ etiã
frẽm habere xp̃m: ut cũ bonis ac be¬
ne moratus fuero. dicat patͥ suo. Narra¬
bo nomen tuum fr̃̾ib meis: in media
eccłia cantabo te. Et loquitur ad ea.
que numtiare potest u̾ba eiꝰ. Uade
mos fr̃ adqurit. et hos pectatores.¬
et hec ipsa tunc mͥ fr̾s generat cum cre¬
uerit. Si quid̃ quando exordium erat
peccatͥtis ierłm. nec dum habebat soro¬
rem samariam. necdum ei erat germa¬
na sodoma: cum uero ꝓcessit inscelere
ut p̃titus sermo monstrauit effecta est
media duarum sororũ. senioris sama¬
rie. & iunioris sodome. Quȩ sunt iste
due sorores. peccaiͥtis ierłm: Scisma

Expanded text:
ejus, quae habitat a sinistris tuis, et soror ejus, quae habitat a sinistris tuis, et soror tua junior, quae habitat a dextris, Sodoma. Quomodo virtus me facit filium Abrahae, si secundum eam vixero: opera quippe Abrahae faciens, filius est Abraham: sic vitia faciunt me filium diaboli. Omnis enim qui facit peccatum, ex diabolo natus est . Virtus me facit etiam fratrem habere Christum, ut cum bonus ac bene moratus fuero, dicat Patri suo: Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae cantabo te . Et loquitur ad eam, quae nuntiare poterat verba ejus: Vade,mos fratres acquirit, et hos peccatoreset haec ipsa tunc mihi fratres generat, cum 961 creverit. Siquidem quando exordium erat peccatricis Jerusalem, necdum habebat sororem Samariam, necdum ei erat germana Sodoma: cum vero processit in scelere, ut praeteritus sermo monstravit, effecta est media duarum sororum, senioris Samariae, et junioris Sodomae. Quae sunt istae duae sorores peccatricis Jerusalem? Schisma