comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ sex̃. Rex quoꝙ colebat eum. & ibat ꝓsingulos dies adorare eũ.
Porro danihel adorabat dĩ suum. Dixitq ei rer. Quare ñ adoras
belꝰ Qui respondens ait ei. Quia ñ colo idola manu facta. sed ui uen¬
tẽ dm̃ qui creauit çelũ & t̾ral & habet pocestatẽ om̃is carnis.
ꝓdix̃ ad eũ rer Non cͥ uidet᷑ c̾e̾ bel uiuens ds : Anñ uides quanta come¬
dat  bibat cotide  Et ait danhel arridens. Ne erres rex Iste eni
intrinsecus ludeus est & forisecꝰ hȩreus. neq comedit aliquando.
Piratꝰ rex uocauit sacerdotes eiꝰ ꝙ ait illis. Nisi dixeritiᷤ mͥ quis est qui
comedat᷑ impensas has moriemini. Si autẽ ostenderitiᷤ qm hel come¬
dat hes: moriet᷑ danihel qui blasphemauit in bel. Et dix̃ danihel
regi Fiat iuxta uerbum tuum rex ẜ rant aut sacerdote bel .LxR. ex¬

Expanded text:
rae sex. Rex quoque colebat eum, et ibat per singulos dies adorare eum: porro Daniel adorabat Deum suum. Dixitque ei rex: Quare non adoras Bel? Qui respondens ait ei: Quia non colo idola manufacta, sed viventem Deum, qui creavit coelum et terram, et habet potestatem omnis carnis, dixit ad eum rex: Non tibi videtur esse Bel vivens Deus? Annon vides quanta comedat et bibat quotidie? Et ait Daniel arridens: Ne erres, rex. Iste enim intrinsecus luteus est, et forinsecus aereus, neque comedit aliquando. Et iratus rex vocavit sacerdotes ejus, et ait eis: Nisi dixeritis mihi, quis est qui comedat impensas has, moriemini. Si autem ostenderitis quoniam Bel comedat haec, morietur Daniel, quia blasphemavit in Bel. Et dixit Daniel regi: Fiat juxta verbum tuum. Erant autem sacerdotes Bel se
Abbreviated transcription (Latin):
ittite ad susannã filiã helchiȩ. uxorẽ ioachim. Et statĩ miser̃ Et uenit cũ
parentib & filiis. & uniu̾sis cognatiꝰ suis Porro susanna erat delicata
nimiᷤ. & pulchra specie. At iñiqui illi iusser ut discooꝑiret᷑ erat enĩ
cooꝑta. ut uel sic satiarent᷑ decore ille flebant gͥ sui. & om̃s qui no¬
uerant eã. Consurgenteᷤ aut̃ duo prb̃ri in mediõ popłi posuer manꝰ¬

Expanded text:
Et venit cum parentibus, et filiis, et universis cognatis suis. Porro Susanna erat delicata nimis, et pulchra specie. At iniqui illi jusserunt, ut discooperiretur erat enim cooperta, ut vel sic satiarentur decore ejus. Flebant igitur sui, et omnes qui noverant eam. Consurgentes autem duo presbyteri in medio pop
Abbreviated transcription (Latin):
fiat cęlũ nouũ o t̾ra noua. & cõmoueat dns clũ &r t̾raꝰ. & destruat omne pͥncuratum
fien omne focitudinẽ contrariã. ut ipsis quoq qͥ ante regnauerant. & gentes sub sua
tenuerant dicione posstt regni eoꝵ destructio: & om̃i pliaoi studio disipato sequat᷑ paa
hoc t enĩ qd̾ ait. Et subuerta quadriga siue quadrigas: & ascensores earũ &e descende nt
eqdui o ascensores eoꝵ. Et ut sciatis in subu̾sione quadrigatũ & currentiũ equitdi hoc
qd elieimꝰ significari: uidete qͦmͦ de xpo dicat᷑ in racharia. qđ ueniat mansuet i eo

Expanded text:
fiat coelum novum et terra nova, et commoveat Dominus coelum et terram, et destruat omnem principatum, iat omnem fortitudinem contrariam, ut ipsis quoque qui ante regnaverant, et gentes sub sua tenuerant ditione, prosit regni eorum destructio, et omni praeliandi studio dissipato, sequatur pax; hoc est enim quod ait: Et subvertam quadrigam, sive quadrigas, et ascensores earum, et descendent equi et ascensores eorum. Et ut sciatis in subversione quadrigarum et corruentium equitum, hoc quod diximus significari: Videte quomodo de Christo dicatur in
Abbreviated transcription (Latin):
iaspide. & portas tuas de lapide cristallo: & murũ tuũ de lapidibꝰ ȩlectis. Neq enĩ pu-¬
tandũ : scd̃m iudarcas fabulas & inepta figm̃ta. dnm̃ auro & gẽmis edificaturũ ierłm:
& ñ uiuis lapidibꝰ. qͥ nunc uoluunt᷑ suꝑ t̾rã. & iuxta naturas lapidũ uł igniti fide
ft̾ ut carbunculꝰ. uł toti celestes & intronũ dĩ redacti ut saphyrus. uł in nocentia
bonoꝵ oꝑũ &x simplicitate lucentes ut cristallus. Dicit᷑ gͦ nobis. ut consideremꝰ quȩ
retro passi fuerimꝰ: anteꝗ in nob̃ edificaremꝰ templũ di. Cũ accederetis in qͥt ad acer¬
uũ uiginti modioꝵ orfierent decem. siue iuxta. Lxx. cũ mitteretis in typselen ui¬
ginti modios hordei & fierent decẽ modii hordei. Quicqͥd enĩ ante xp̃m uidebamur
ħabere uirtutũ bonoꝵq oꝑũ: ñ erat frum̃tũ s hordeũ. Et ipsũ hordeũ n sed̾m spem¬

Expanded text:
aspim, et portas tuas de lapide crystallo, et murum tuum de lapidibus electis . Neque enim putandum est secundum Judaicas fabulas et inepta figmenta, Deum auro et gemmis aedificaturum Jerusalem, et non vivis lapidibus, qui nunc volvuntur super terram, et juxta naturas lapidum, vel igniti fide sunt, ut carbunculus; vel toti coelestes, et in thronum Dei redacti, ut sapphirus; vel innocentia et bonorum operum simplicitate lucentes, ut crystallus. Dicitur ergo nobis ut consideremus quae retro passi fuerimus antequam in nobis aedificaremus templum Dei. Cum accederetis, inquit, ad acervum viginti modiorum, et fierent decem: sive juxta LXX: Cum mitteretis in cypselem viginti modios hordei, et fierent decem modii hordei. Quidquid enim ante Christum videbamur habere virtutum bonorumque operum, non erat frumentum, sed hordeum: et ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ se aggeũ quẽ nunc habemꝰ inmanibꝰ. eẽ. angłos. & ob dispensationẽ di & uissionẽ
assupsisse humana corꝑora. & int̾ hoĩes conu̾satos. nec mirũ hoc de angłis credi. cũ ꝓsa
lute nrã etiã filiꝰ hoĩs dĩ humanũ corpus assupserit. Et ob hanc causam etiã de apo
amꝰ. ab eo qđ dnĩ uoluntatẽ popło nuntiarit. Siue qr in multis locis dñs nr̾ atq
saluator angłs dĩ dr̃ sic̾ ibi. magni consilii angłs typum saluatoris dicimꝰ in aggeo
p̾eucurrisse. ꝑ orro qđ ait nuntius dnĩ de nuntiis dñi: tale. ÷ qͣsi si dixissẽt. ꝓpha de
ꝓpħis. Quid ait nuntiꝰ dnĩ popło dicens : Ego uob̾cũ sũ dic̃ dñs. Non loquitꝰ ad¬

Expanded text:
ni, et Aggaeum quem nunc habemus in manibus, fuisse angelos, et ob dispensationem et jussionem Dei assumpsisse humana corpora, et inter homines conversatos. Nec mirum hoc de angelis credi, cum pro salute nostra etiam Filius Dei humanum corpus assumpserit: et ob hanc causam etiam de apocni voluntatem populo nuntiaverit, sive quia in multis locis Dominus noster atque Salvator angelus Dei dicitur, sicut ibi; Magni consilii Angelus , typum Salvatoris dicimus in Aggaeo praecurrisse. Porro quod ait, nuntius Domini, de nuntiis Domini, tale est quasi dixisset, propheta de prophetis. Quod ait, nuntius Domini populo dicens: Ego vobiscum su
Abbreviated transcription (Latin):
abundantia curuabunt᷑. ut manifesta fȩcunditas manifestam in dicet benedictione
Nouũ aut̃ mensen ñ in bonã parte accipi. oe quartꝰ regnoꝵ liber. o ieremie narrat
untur: hoc intelligir̃e possumꝰ. qđ ñ incipiat᷑ extrui teplũ dnĩ. nisi mala oꝑa
finiant᷑. Unde & inuicesima quarta die m̃sis eiꝰdẽ fundam̃tũ tep̾li ponit᷑: inquo nu¬
supra pleniꝰ disputatũ ÷. Quicũq gͦ se dĩ cultui dedicarit: ꝙ contẽpserit. r̃at̃ ͦͫ
id ÷ neglegentie patronũ. qͥ in escdrȩ uolumine iuxta .Lxx. intptes tẽplũ di edifica

Expanded text:
abundantia curvabuntur, ut manifesta fecunditas manifestam indicet benedictionem. abundantia curvabuntur, ut manifesta fecunditas manifestam indicet benedictionem. Nonum autem mensem, non in bonam partem accipi, et quartus Regnorum liber, 770 et Jeremiae narrat untur, hoc intelligere possumus, quod non incipiatur exstrui templum Domini, nisi mala opera finiantur. Unde et in vicesima quarta die mensis ejusdem, fundamentum templi ponitur, in quo nusupra plenius disputatum est. Quicumque ergo Dei cultui se dedicaverit, et contempserit ῥᾴθυμον, id est, negligentem patr
Abbreviated transcription (Latin):
uinea & fieus er malo granatũ & lignũ oliue florẽ suũ deder ut exflore intelligantꝰ
quibne g dicttis. hoc me prudenti racione conicere. & fitura fecunditatẽ cde florib
amuoꝵ herbisq segetũ suspicari. ecce nulla signa sunt. Et tam̃ ego p̾dico uohis. qr
cepistis edificare teplũ meũ. ad benedictionẽ mea frugũ omiu fecunditatẽ. Hoc scõm
litierã debemꝰ exponere. ut postea eoeptȩ tropologiȩ. ordo tractet᷑. Ponite corda ura
adie hac qua teplũ fundatũ ÷ infuturũ. & uidebitis tantas futuras. eẽ. segetes.
& tanta de cunctis agris frum̃ta portari. ut area nesciat fruges suas. siue ut
ñ sint areȩ singuloꝵ. s p̃multitudine iungat᷑ area aree. c arearũ separatio nes¬
non afferebant fructꝰ. q mͥ nec dũ coeꝑatis edificare domũ: tanta uuarũ ꝙ pomoꝵ

Expanded text:
vinea et ficus, et malogranatum et lignum olivae florem suum dederunt? ut ex flore intelligatur vinea et ficus, et malogranatum et lignum olivae florem suum dederunt? ut ex flore intelligatur m. Ne igitur dicatis, hoc me prudenti ratione conjicere, et futuram fecunditatem de floribus arborum herbisque segetum suspicari: ecce nulla signa sunt; et tamen ego praedico vobis, quia coepistis aedificare templum meum, ad benedictionem, meam frugum omnium fecundis juxta litteram exponere, ut postea coeptus tropologiae ordo tractetur. Ponite corda vestra a die hac, qua templum fundatum est, in futurum, et videbitis tantas futuras esse segetes, et tanta de cunctis agris frumenta portari, ut area nesciat fruges suas, sive ut non sint areae singulorum, sed prae multitudine jungatur area areae, et arearum separatio nesnon afferebant fructus, quia mihi necdum coeperatis aedificare templum, tanta uvarum et pomorum
Abbreviated transcription (Latin):
nea oeficus or malo granatũ & lignũ oliue n fioritt.  fxMe ista uenedies alhuc ha¬
nite carda nra adie ista & infututurũ. Aquarta & uicesima noni mensis. & adie in
quã fundamt̃ta lacta sunt tepli dni ponite in cordibꝰ ur̃is. Si ultra rignoscet Super
trã area ex si aohuc uinea & ficus o malogianatũ celigna oliue quȩ ñ ferunt fru¬
etũ adie hac beneddicã. Etposui ait uobis. quȩ sustinueritis anteꝗ inciperetit edisftica¬
res teplũ meuĩ niutie erponã que uob uentura sunt pꝑa. qr teplũ meu eaficare cepstes
A die d̾ uicesimo quarto noni m̃sis in quo templi fundamta s iactai qugicare expisi
dicimꝰ disan enĩ apud hebreos m̃sis ÷ pͥmus. qͥ appellatur m̃sis nouoꝵ eo tepodec ebio
pascha faciunt. id incipiente ueris exordio qͥ scb̃m lune cursũ. sepe quandã paurtẽ
ingermine est: Qd meliꝰ hebraice dr̾̃ in folliculo ut theca frum̾ti significet. teꝗd

Expanded text:
nea et malogranatum, et lignum olivae non floruit? ex die ista benedicam. LXX: Ponite corda vestra a die ista et in futurum: a quarta et vicesima noni mensis, et a die in qua fundamenta jacta sunt templi Domini, ponite in cordibus vestris: Si ultra cognoscetur super terram area, et si adhuc vinea et ficus et malogranatum, et ligna olivae quae non ferant fructum? a die hac benedicam. Exposui, ait, vobis quae sustinueritis antequam inciperetis aedificare templum meum: nunc exponam quae vobis ventura sint prospera, quia templum meum aedificare coepistis. A die igitur vicesima quarta noni mensis in quo templi fundamenta sunt jacta, 769 quanta dicimus. NISAN   enim apud Hebraeos mensis est primus, qui appellatur exordio, qui secundum lunae cursum saepe quamdam partem semen in germine est? Quod melius Hebraice dicitur, in folliculo, ut thecam frumenti significet. Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
nriꝰ exeo in uenire poteramꝰ. & dicebat᷑ ad nos. Panta passi estis sine causa. S & eũ
intraremꝰ ad torcular & quinquaginta uini amphoras supputaremꝰ. quẽ nume¬
rũ completis septẽ ebdomadibꝰ unio diuinitatis includit. & putaremꝰ nos habere
uinũ qd letificat cor bois: subtrahebat᷑ nob̾ sc̃s numerꝰ tricenariꝰ in quo baptitat᷑
dunt ad ministeriũ dĩ: & relmquebantur uiginti. que numerũ amat esau. Unde
&r iacob sciens eũ hoc numero delectari. mittit quędã ammalia ei in munera .xx.
&r uiginti. Simulq cerne. qd & ipse iacob licet sc̃s. tam̃ eo tẽpore quo ñ erat cum
patre suo iacob isaac id ÷ risu. & matre sua rebecca id ÷ pacientia. s uicinos habe¬
bat assyriosor habitabat in mesopotamia. hinc atq inde se cingentibꝰ fluuiis ui-¬
ginti annoꝵ spatio crudelisũmo & auarissimo seruiuit laban. Nec moueat quem¬
piam. si dicamꝰ aliquos ante xpĩ fidem & extructionẽ tẽpli eiꝰ mediã partẽ. laboris

Expanded text:
 dicebatur ad nos: Tanta passi estis sine causa ? Sed et cum intraremus ad torcular, et quinquaginta vini amphoras supputaremus quem numerum, completis septem hebdomadibus, unio divinitatis includit, et putaremus nos habere vinum, quod laetificat cor hominis, subtraheebant ad ministerium Dei, et relinquebantur viginti. Quem numerum amat Esau, unde et Jacob sciens eum hoc numero delectari, mittit quaedam animalia in munere, viginti et viginti. Simulque et cerne quod ipse Jacob licet sanctus tamen eo tempore quo non erat cum patre suo Isaac, id est, risu; et matre sua Rebecca, id est, patientia; sed vicinos habebat Assyrios, et habitabat in Mesopotamia, hinc atque inde se cingentibus fluviis, viginti annorum spatio, crudelissimo et avarissimo servivit Labano . Nec moveat 768 quempiam, si dicamus aliquos ante fidem Christi et exstructionem templi ejus, mediam partem se laboris
Abbreviated transcription (Latin):
cular qͦq eũ accederetis. & uideretis uuas & qͥnquaginita amphoras uob̾ oculi polli¬
cerent᷑. ñ dico parte mediã. s nec uiginti amphoras expͥmere poteratis. Et hoc feci
ꝑcutiens uos uento urente & ooiruptione aeris: & morientibꝰ frugibꝰ. uacuisq spicarũ
fuit qͥ rediteret᷑ adme. hebreus tota loci huiꝰ continentiã. ab eo qđ seriptũ ⁊. & nẽ
fonite corda ura acdie haç & supra. usq adeũ locũ ubi ait. uinea o ficus.ꝙ malo¬

Expanded text:
cular quoque cum accederetis, et videretis uvas, et quinquaginta amphoras vobis oculi pollicular quoque cum accederetis, et videretis uvas, et quinquaginta amphoras vobis oculi pollicerentur: non dico partem mediam, sed vix viginti amphoras exprimere poteratis. Et haec feci percutiens vos vento urente, et corruptione aeris, et emorientibus frugibus, vacuisque spicarum fuit qui reverteretur ad me. Hebraeus totam loci hujus continentiam ab eo quod scriptum est: Et nunc ponite corda
Abbreviated transcription (Latin):
urarũ. & ñ fuit in uob̾ qͥ reuerteret᷑ ad me dic̃ dñs. Lxx. Et nc̃ ponite suꝑ corda
urã adie hac & supͣ. anteq poneret᷑ lapis suꝑ lapidẽ in tẽplo dnĩ. qͥ eratis quando
diebamini torcular ut hauriretis qͥnquaginta amphoras & fiebant uiginti. Per¬
cussi uos sterilitate. & corruptione aeris & grandine oiã oꝑa manuũ ur̃arũ. & ñ
reu̾si estis adme dic̃ dñs. Licet oĩa q̃ obtulistis mͥ in altari. qr tẽplũ ñ edificaueratis
contaminata fuerint. siue etructione qͥppe tẽpli. donũ omẽ pollutũ ÷ : tam̃ nc̃
te hortor o popłȩ ut sensu ad p̾terita reu̾taris consideresq quȩ facta sint. Hoc ÷ ab hac
euenerint. E rgo anteq inciꝑes ȩdificare tẽplũ & lapidẽ suꝑ lapidẽ ponere. cũ
accecleres ad aceruũ &r putares uiginti habere te modios. nonne uix mediã par¬
tem colligere poteras : Siue iuxta .Lxx. cũ mitteres xxͥ. modios hordei in uas qd

Expanded text:
c ponite super corda vestra a die hac et supra, antequam poneretur lapis super lapidem in templo Domini, qui eratis quando diebamini torcular, ut hauriretis quinquaginta amphoras, et fiebant viginti. Percussi vos sterilitate, et corruptione aeris, et grandine omnia opera manuum vestrarum: et non reversi estis ad me, dicit Dominus. Licet omnia quae obtulistis mihi in altari, quia templum, non aedificaveratis, contaminata fuerint sine exstructione quippe templi, donum omne pollutum est; tamen nunc te hortor, o popule, ut sensu ad praeterita revertaris, consideresque quae facta sint, hoc est, et aevenerint. Ergo antequam inciperes aedificare templum, et lapidem super lapidem ponere, cum accederes ad acervum, et putares viginti te habere modios, nonne vix mediam partem colligere poteras? Sive juxta LXX: Cum mitteres viginti modios hordei in vas quo
Abbreviated transcription (Latin):
erunt ubi malo granatũ fuerit. Que arbor ꝓpt̾ granoꝵ nimiã multitudinẽ & inter¬
textis membranulis quando geometricã compositionẽ. & diu̾sas qͥdem mansiunculas
s tam̃ om̃s una cortice cõp̾hensas. seꝑ in scripturis suꝑ ęccłȩ ꝑsona ponit᷑.
⁊ factũ ÷ uerbũ dni scd̃o ad aggeũ in uicesima & quarta m̃sis: dicens. Loquere¬

Expanded text:
erunt, ubi malogranatum fuerit, quae arbor propter granorum nimiam multitudinem, et intererunt, ubi malogranatum fuerit, quae arbor propter granorum nimiam multitudinem, et intertextis membranulis quamdam geometricam compositionem, et diversas quidem mansiunculas, sed tamen omnes una cortice comprehensas, semper in Scripturis super Ecclesiae persona ponitur. Et factum est verbum Domini secundo ad Aggaeum, in
Abbreviated transcription (Latin):
dulcissima. & malogranatũ eccłastiea dogmata & seientia scripturarũ quȩ sponsȩ
genis in cantico comparat᷑. & ligna oliuȩ dabunt refectionẽ & illuminationẽ cordis.
ei qui cȩꝑit edificare teplũ dĩ. Qd̃ aut̃ uinea & ficus & oliua. paulisꝑ de malo granato
ubi uadunt in fructuosa ligna ut constituant regẽ suꝑ se. dicuntq ꝑ ordinẽ uinee &
ficui & oliue ut regnent suꝑ ea . & tam uinea quã ficus & oliua refutant tale imꝑium.
nec dignant᷑ suꝑ infructuosa ligna regnare. Tunc illa ueniunt ad dignũ sterilita¬
te sua regẽ id ÷ ad ramnũ spinosũ fruticẽ & arbusculũ sentibꝰ uncinisq contextam
quȩ teneat qͥoqͥd attigerit. & retentũ uulneret. & uulneratoꝵ sanguine delectetur.
in suꝑ & ignẽ emttat exse ox regnata ligna consumat. Referemꝰ aut̃ ramnũ ad dia¬
bolũ. & scd̃m uirgulti naturã illiꝰ natura int̾ptabim᷑. Porro uinea o ficiis &oliua ibi

Expanded text:
dulcissima; et malogranatum, Ecclesiastica dogmata et scientia Scripturarum, quae sponsae genis in Cantico canticorum comparatur , et ligna olivae dabunt refectionem, et illuminationem cordis ei qui coeperit aedificare templum Dei. Quod autem vinea et ficus et oliva paulisper de malogranato ubi vadunt infructuosa ligna, ut constituant regem super se, dicuntque per ordinem vineae et ficui et olivae, ut regnent super ea, et tam vinea, quam ficus et oliva renuunt tale imperium, nec dignantur super infructuosa ligna regnare. Tunc illa veniunt ad lignum sterilitatis suae regem, id est, ad rhamnum spinosum fruticem, et arbusculam sentibus uncinisque contextam, quae teneat quidquid attigerit, et retentum vulneret, et vulneratorum sanguine delectetur: insuper et ignem emittat a se, et regnata ligna consumat. Referimus autem rhamnum ad diabolum, et secundum virgulti naturam, illius naturam interpretabimur. 771 Porro vinea et ficus, et oliva ibi
Abbreviated transcription (Latin):
les hostias placentes dõ: tales nos p̃bere ut suscitet᷑ in nob̾. sp̃s sc̃s. & ingrediam᷑ in domũ¬

Expanded text:
les victimas placentes Deo, tales nos praebere, 753 ut suscitetur in nobis Spiritus sanctus, et inles victimas placentes Deo, tales nos praebere, 753 ut suscitetur in nobis Spiritus sanctus, et in
Abbreviated transcription (Latin):
cesse enĩ habuerant doceri. quȩ eẽnt elem̾ta pͥncipii sermonũ dĩ quȩ eos ꝓhiberent
dicere. nec dũ uenit tẽpus domꝰ dnĩ edificande & habitare in domibꝰ concauis. ꝙ ut
supͣ di in ima demersi. ꝓuocarent᷑ uͦ ponere corda sua suꝑ uias suas. & meminissent
ppt̾ neglegentiã quantaꝰ ꝑpessi fuerint & ut ascenderent in montẽ & cȩderent lig¬
na & edĩficarent domũ dñi. & ñ paterent᷑ ea quȩ fuerant ante ꝑpessi. Deniq in hiiꝰ ui¬
ginti & duobꝰ diebꝰ timuit popłs a facie dnĩ. & ingressi st̃ indie uicesimo & quarto m̃sis
in sexto mense. anno scd̾o darii regis. & faciebant opus in domo dñi exercituũ dĩ suĩ.
Precipit᷑ aut̃ nob̾ ut ȩdificari possit domꝰ spũalis in sac̾dotiũ sem̃ ad offerendas spua¬

Expanded text:
cesse enim habuerunt doceri quae essent elementa principii sermonum Dei, quae eos prohiberent cesse enim habuerunt doceri quae essent elementa principii sermonum Dei, quae eos prohiberent dicere, Nec dum venit tempus domus Domini aedificandae, et habitare in domibus concavis, et ut supra dixi, in ima demergi. Provocarentur vero ponere corda sua super vias suas, et meminissent propter negligentiam quanta perpessi fuerint. Et ut ascenderent in montem, et caederent ligna, et aedificarent domum Domini, et non paterentur ea quae fuerant ante perpessi. Denique in his viginti et duobus diebus, timuit populus a facie Domini, et ingressi sunt in die vicesimo quartodo Darii regis, et faciebant opus in domo Domini exercituum Dei sui. Praecipitur autem nobis, ut aedificari possit domus spiritualis in sacerdotium sanctum, ad offerendas spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
& popus oꝑa. cȩtera similit̾. Ubicũq aut̃ nos ponimꝰ dnmꝰ exercituũ: illi diu̾se aut
dnm̃ omĩpotentẽ. aut dnm̃ sabaoth: aut dnm uirtutũ int̾ptant᷑. Suscitat᷑ gͦ sp̃s ro¬
robabel x sp̃s iesu interim scd̾m litterã. ut regnũ o sac̾dotiũ edificet tẽplũ dĩ. Suscitat᷑
etiã sp̃s popłi: qui in eis ante dormiebat. ñ corpus. ñ aiã. s ut diximꝰ sp̃s. qͥ magis edi¬
ficare scit tẽplũ dĩ. Et ingressi foris enĩ fuerant faciebant oꝑa quȩ digna erant
penetralibꝰ domus dĩ in eodem anno darii regis quo & supͣ. in eo mensȩ qͥ & inpͥncipio
positꝰ ÷ : s ñ in eodẽ diȩ. Ibi enĩ unꝰ diei mensis ponit᷑. hic uͦ uicesimꝰ quartꝰ: ut int¬
pͥmũ diẽ quo dñs loqͥtur ꝑ aggeũ. & uicesimũ quartũ qͦ ingressi st̃ & faciebant
opus in domo dniꝰ. uiginti duo dies medii fuerint gͦt & littere sunt apud hebreos. Ne¬

Expanded text:
etera similiter. Ubicumque autem nos ponimus, Dominum exercituum, illi diverse aut Dominum omnipotentem, aut Dominum sabaoth, aut Dominum virtutum interpretantur. Suscitatur ergo spiritus Zorobabel et spiritus Jesu, interim secundum litteram, ut regnum et sacerdotium aedificent templum Dei. Suscitatur etiam spiritus populi, qui in eis ante dormiebat, non corpus, non anima; sed ut diximus, spiritus, qui magis aedificare scit templum Dei. Et ingressi, foris enim fuerant, faciebant opera, quae digna erant penetralibus domus Domini: in eodem anno Darii regis quo et supra, in eo mense qui et in principio positus est; sed non in eodem die. Ibi enim unus dies mensis ponitur: hic vero vicesimdiem, quo Dominus loquitur per Aggaeum, et vicesimum quartum, quo ingressi sunt, et faciebant opus in domo Domini, viginti duo dies medii fuerint, quot et litterae sunt apud Hebraeos. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
iminundũ faciant necesseni Habent enĩ in sacram̃tis pane &x uinis. a oleu axomne
cibũ. S sacramta eoꝵ qͣħ panis luctꝰ. om̃s qͥ ea tetigerint conaminabiarolei quomt
iꝓsi serupturas. oe qͥsi de seripturarũ testimoniis conspgunt pnurabutta nostet at
libanũ eoquunt illũ. S cũ aduescendũ datꝰ fuerit. comedentis adin sania. puorit
Ha bertt oe pulm̃tũ. & eoctionẽ. conantes iurta ꝑuersitatis sue sensu n atua ꝓuora¬

Expanded text:
enim in sacramentis panem, et vinum, et oleum, et omnem cibum; sed sacramenta eorum quasi panis luctus, omnes qui ea contigerint, contaminabuntur. Legunt et ipsi Scripturas, et quasi de Scripturarum testimoniis conspergunt panem, et tota nocte in clibano coquunt illum; sed cum ad vescendum datus fuerit, comedentes ad insaniam provocat. Habent pulmentum et coctionem, conantes juxta perversitatis suae sensum
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃ti sui. & ipsa sũmitas tegigerit scripturarũ pane qͥ confiriat corda cre
eoquunt & conditas p̾bent esui. aut uinũ qd̵ lȩcificat cor hoĩs. aut oleũ in quo
eescilart s steres audierteis. aut omnẽ eybũ uł lac quo alunt̃ corinthĩ. & olera qͥbis¬

Expanded text:
vestimenti sui, et ipsa summitas tetigerit Scripturarum panem, qui confirmat corda credvestimenti sui, et ipsa summitas tetigerit Scripturarum panem, qui confirmat corda credcoquunt, et conditas praebent esui; aut vinum quod laetificat cor hominis; aut oleum, in quo exhilaratur facies audientis; aut omnem cibu
Abbreviated transcription (Latin):
aggeus: &r dixit. de suꝑioribꝰ tacens qd scificata caro oȩteros cibos scĩficare ñ possit. &
de scd̃a tantũmͦ questione sermonis sui texens occasionẽ. Sic popłs iste & sic gens ista:
ante faciẽ meã dic̃ dñs. Qui in mundꝰ ÷ in aiã & morticinũ tetigerit om̃e qd̃ teti¬
gerit & qd̃ obtulerit mͥ. immundũ erit. Quod aut̃ dic̃: scd̃m litteram huiꝰcemodi setis¬
est. Opopłe qͥ altari tantũ extructo & diruta domo mea hostias mͥ offers in altari. &¬
in altari. s ñ tam scificaris ex hostiis. quã exeo qd̾ in conuallibꝰ habitas. & interes
mortuis oꝑibꝰ pollueris. Hȩc uxta hystoriã. qͣmquã & spũalis in ea intelligentię¬
lineas auxerimꝰ. Cȩterũ scd̃m anagogen. ȩccłasticꝰ uir qͥ immolauit agnũ immacu¬
latũ & agniculũ & indutꝰ ÷ xp̃o. si tulerit de carnibꝰ eiꝰ & ligauerit insũmitate

Expanded text:
Aggaeus et dixit, de superioribus tacens, quod sanctificata caro caeteros cibos sanctificare non possit; et Aggaeus et dixit, de superioribus tacens, quod sanctificata caro caeteros cibos sanctificare non possit; et de secunda tantummodo quaestione sermonis sui texens occasionem: Sic populus iste, et sic gens ista ante faciem meam, dicit Dominus: Qui immundus est in anima, et morticinum tetigerit, omne quod tetigerit, et quod obtulerit mihi, immundum erit. Quod autem dicit secundum litteram, hujuscemodi est: O popule, qui altari tantum exstructo, et diruta domo mea, hostias min altari; sed non tam sanctificaris ex hostiis, quam ex eo quod in convallibus habitas, et interes mortuis olineas duxerimus. Caeterum secundum ἀναγωγὴν Ecclesiasticus vir qui immolavit agnum immaculat
Abbreviated transcription (Latin):
neli iiqͣ carosea ligata ⁊ scificari potest: Et respondentes sac̾dotes: chxcer. Nlon porest.
hoc : nichil eoꝵ sc̃ĩficabit᷑ de qͥbꝰ queris s ita unũ qđꝙ ꝑmanebit ut fuerasi iulreudo
ꝓblematis coaptat᷑ inqua impttꝰ facili labi potuit. Da enĩ alique̾ nescire lee. or fic
respondit cde sefficata carne ñ scificari panẽ. aut pulmitũ. aut uinũ. aut oleũ. auto
omine cibũ ꝙ in hoc equȩ respondebit & dicet. pollutũ in aĩa ñ contaminare ea quȩ
scã caro scificare ñ potuit. Int̾rogat gͥ: & dicit. Si detigerit his qui pollutꝰ in anima ÷.
hoc ÷ qui contagione mortui inmundꝰ ÷ effectꝰ ex oĩbꝰ his: panẽ uidelicet. aut pulm̾.¬
tũ. aut uinũ. aut oleũ. aut reliquos cibos. nũquid ex contactu eoꝵ hȩc quȩ tecigerit
polluent᷑ : Et responder̃ sac̾dotes: quoꝵ pͥnceps erat iesus filiꝰ iosedech. unde ꝙ lege noue

Expanded text:
ntes sacerdotes dixerunt: Non potest, hoc est, nihil eorum sanctificabitur de quibus quaeris; sed ita unumquodque permanebit ut fuerat. Rursum alproblematis coaptatur, in qua imperitus facile labi potuit. Da enim aliquem nescire legem, et sicut respondit de sanctificata carne non sanctificari panem, aut pulmentum, aut vinum, aut oleum, aut omnem cibum, et in hoc aeque respondebit, et dicet: Pollutum in anima non contaminare ea quae sancta caro sanctificare non potuit. Interrogat igitur, et dicit: Si tetigerit is qui pollutus in anima est, hoc est, qui contagione mortui est immundus effectus, ex his omnibus, panem videlicet aut pulmentum, aut vinum, aut oleum, aut reliquos cibos; numquid ex contactu eorum haec quae tetigerit polluentur? Et responderunt sacerdotes, quorum princeps erat Jesus filius Josedec,
Abbreviated transcription (Latin):
& in sudore faciei comedit᷑ panis & tr̾a generat nob̃ tribulos & spinas. & cũ sem̃¬
tem acceꝑit tritici: lolio magis auenisq fecunda ÷. Sed qr iã altare ȩdificatum
fuerat. & aduersũ repugnantes hostes teplũ uoluerant extruere nex extrirerant:
in uno elre mensis sexti factũ ÷ uerbũ dni inmanu aggei ꝓpħȩ. ut deserens ꝓopłs
numerũ soliiq sequeret᷑. quẽ mundũ eẽ gentilis quoq poeta nouit dicens. Numero
nos & suꝑ filios nr̃õs: ibi ñ sit sermo dĩ. Usq hodie in muncdas habet manꝰ carneus isrł.

Expanded text:
 in sudore faciei comeditur panis: et terra generat nobis tribulos et spinas, et cum sementem acceperit tritici, lolio magis avenisque fecunda est. Sed quia jam altare aedificatum fuerat, et adversum repugnantes hostes templum voluerant exstruere, nec exstruxerant: in uno die mensis sexti factum est verbum Domini in manu Aggaei prophetae, ut deserens populus numerum solumque sequeretur: quem mundum esse gentilis quoque poeta novit dicens : . . . nos, et super filios nostros , ibi non fit sermo Dei. Usque hodie immundas habens manus carneus
Abbreviated transcription (Latin):
cautela seruat᷑. Propt̾ea dereliqui te crete: ut quȩ residua erant corrigeres: ꝙ or
filios habens fideles. ñ in accusatione luxurie. itł in subiectos. Oportet enĩ epm

Expanded text:
cautela servatur . Propter hoc reliqui te Cretae, ut quae residua erant corrigeres, et orcautela servatur . Propter hoc reliqui te Cretae, ut quae residua erant corrigeres, et orfilios habens fideles, non in accusatione luxuriae vel in s
Abbreviated transcription (Latin):
Srmulq considera sac̃dotũ eẽ. officii. de lege introgatos ⁊ espondere. Ssaceroos liesosat
lege dui. Si ignorat legẽ: ipse se arguit ñ .ẽe. dñi sac̃dotem. Sac̾dotis eni ÷ scire lege.
op ao uiti ogãtionẽ respondere de leg̃e. Qd qͥdem & in deuteronomio legimꝰ ut sicũbi
inurbibꝰ ũrł questio fuerit ȩxortã int̾ singuinẽ & sanguine. int̾ ĩudiciu & sudi¬
ciũ. leprã & leprã. contradictione & contradictionẽ: eant ad saẽclotes atqꝙ
eui. tas. & ad pontificẽ qui in diebꝰ suis illis fuerit constitutꝰ. ꝙ querant abeo
legem dnĩ. Quibꝰ respondentibꝰ: faciant qd̃ iubet᷑. Qd̾ si ñ fecerint: ex tm̃inent
de popło suo. Et ne forsitani in ueteri solũ intrum̃to hȩc p̃cepta uideant᷑: loqͥt᷑¬
& apłs adtimotheũ. ep̃m ñ solũ irrep̃hensibilẽ ee̾ debere. & uniꝰ uxoris uiru
&ꝵ sapientẽ. & pudicũ. & ornatũ. & hospitalem: s etiã doctorẽ. Et ne casu hoc

Expanded text:
Simulque considera sacerdotum esse officii, de lege interroganti respondere. Si sacerdos est, sciat legem Domini: si ignorat legem, ipse se arguit non esse Domini sacerdotem. Sacerdotis enim est scire legem, et ad interrogationem respondere de lege. Quod quidem et in Deuteronomio legimus, ut sicubi in urbibus Israel quaestio fuerit exorta inter sanguinem et sanguinem, inter judicium et judicium, lepram et lepram, contradictionem et contradictionem, eant ad sacerdotes atque Levitas, et ad pontificem qui in diebus illis fuerit constitutus, et quaerant ab eo legem Domini; quibus respondentibus, faciant quod jubentur. Quod si non fecerint, exterminentur de populo suo. Et ne forsitan in veteri solum Instrumento haec praecepta videantur; loqe debere, et unius uxoris virum, et sapientem, et pudicum, et ornatum, et hospitalem, sed etiam doctorem . Et ne casu hoc
Abbreviated transcription (Latin):
hodie plerisq contingit. qͥ habitant in edificiis humilibꝰ. & quantũ in sẽ ⁊ despiciunt
desolatã domũ cdi. & tũ possint edificare contemnunt. & qͥisi iam uidentes ematuras ses be¬

Expanded text:
hodie plerisque contingit, qui habitant in aedificiis humilibus, et quantum in se est, despiciunt hodie plerisque contingit, qui habitant in aedificiis humilibus, et quantum in se est, despiciunt desolatam domum Dei, et cum possint aedificare, contemnunt: et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
rent segetes & messiũ tẽpus instauret & frum̃ta uos tenere putaretis in manibꝰ. mes¬
suistis uacuos culmos : & in anes stipulas sine spicarũ frugibꝰ congregastis. Plenȩ
erant areȩ: spes in occłis. luctꝰ in manibꝰ. S & hoc qͦq ipsũ qł uix de multa segete
or infinitis aceruis fuerat electũ: intulistis domũ. & in ea uirtute disꝑsũ ÷. ꝑ xuffiaui
enĩ illud & redegi ad nichilũ. qr frum̃tũ emortuũ & uacui folliculi quȩ utilia esui
st farinã & simula ñ habebant. Potest aut̃ hoc qđ cdixit intulistis indomũ. & exuffla¬
ui illud ele donariis accipi quȩ offerebant in altari. & dĩ exufflauerat ea. S qr dixit
in tulistis indomũ. si ea que illata sc̃ donaria intelligimꝰ: utiq intẽplo oblata dice¬
mꝰ. & ñ nob̾ congruet. qr eo tẽpͥore domꝰ dĩ ad huc ȩdificata non fuerat. Qđ qͥlem usq

Expanded text:
rent segetes, et messium tempus instaret, et frumenta vos tenere in manibus putaretis, mesrent segetes, et messium tempus instaret, et frumenta vos tenere in manibus putaretis, messuistis vacuos culmos, et inanes stipulas sine spicarum frugibus congregastis. Plenae erant areae: spes in oculis, luctus in manibus. Sed hoc quoque ipsum quod vix de multa segete et infinitis acervis fuerat electum, intulistis in domum, et mea virtute dispersum est. Exsufflavi enim illud, et redegi ad nihilum; quia frumentum emortuum et vacui folliculi, quae utilia esui sunt, farinam et similam non habebant. Potest autem hoc quod dixit: intulistis in domum, et exsufflavi illud, et de donariis accipi quae offerebant in altari, et Deus exsufflaverit ea. Sed quia dixit, intulistis in domum, si ea quae illata sunt, donaria intelligimus, utique in templo oblata dicimus. Et non nobis congruet, quia eo tempore domus Dei adhuc aedificata non fuerat: quod quidem usque
Abbreviated transcription (Latin):
rit extructũ. placeat dnõ & glorificet᷑ in eo. Igit᷑ qr hec manclata st̃ nob̃ ut ponamꝰ
corela nr̃a in uiis nr̃is: ascendamꝰ in montẽ racionabilẽ. & ad singula ꝓblemata con¬
grua de testimoniis conseripturarũ ligna querentes p̃cidamꝰ ea : & edificemꝰ domum
sapientie in nob̾. Post quã enĩ hȩc fuerit constructa: finis ȩdificationis erit eiꝰ. ut dñs
glorificet᷑ in nob̃.espexistis ad ãpliꝰ. & ecce factũ ÷ minꝰ: & intulistis in domũ.
&r exufflaui illud .Lxx. Respexistis in multa: & ecce facta st̃ pauca. Et ecce intulistis
in domũ: & exufflaui ea. Ut abiecta mora & omĩ ambiguitate deposita stucliosius edi¬
ficet᷑is domũ meã: dico & aliud qđ uob̾ acciderit. Qui distulistis ȩdificare domũ meã.
ñ ut supͣ seminastis multũ. & qr semen t̾ra ñ reddidit in tulistis parũ: s cũ iã cane¬

Expanded text:
ata sunt nobis ut ponamus ata sunt nobis ut ponamus corda nostra in viis nostris, ascendamus in montem rationabilem, et ad singula problemata, congrua de testimoniis Scripturarum ligna quaerentes, praecidamus ea, et aedificemus domum sapientiae in nobis: postquam enim haec fuerit exstructa, finis aedificationis ejus erit, ut Dominus glorificetur in nobis. Respexistis ad amplius, et ecce factum est minus:  facta sunt pauca: et intulistis in domum, et exsufflavi illa. Ut abjecta mora, et omni ambiguitate deposita, studiosius aedificetis domum meam, dico et aliud quod vobis acciderit, qui distulistis aedificare domum meam, non ut supra: Seminastis multum, et quia sementem terra non reddidit, intulistis parum; sed cum jam candesce
Abbreviated transcription (Latin):
Cȩtera similitꝰ. Rursũ uob̾ ego dñs p̾cipio qͥ ꝙ pͥus iusserã: ut ponatis corda ur̃a suꝑ
uias ur̃as & consideretis cuncta quȩ geritis & relinquentes studiũ domoꝵ ur̃arũ hu¬
miliũ ascenclatis in montẽ. ubi ñ sunt ligna quȩ conburant᷑ s quȩ adoꝑa domꝰ meȩ
ꝓficiant. Et ut hoc faciatis attentiꝰ: mͥ scitote placiturũ. eẽ. qđ facitis. Aiunt hebrei
sola tantũ ad contignandũ ligna fuisse necessaria: stantibꝰ inuris tẽpli post incendiũ.
hoc illi. Nob̃ aut̃ p̃cipit᷑ ñ extra uias nr̃as ponere corda nr̃a: s quȩ pͥus posueramꝰ
rursũ ponere in uiis nr̃is. Et postq hoc fecerimꝰ: ascendere de domibꝰ concauis in
dĩ ligna st̃: de omĩ scripture scȩ̾ monte in qua uaria uirtutũ & paradisi ligna plan¬

Expanded text:
caetera similiter. Rursum vobis ego Dominus praecipio, qui et prius jusseram, ut ponatis corda vestra super caetera similiter. Rursum vobis ego Dominus praecipio, qui et prius jusseram, ut ponatis corda vestra super vias vestras, et consideretis cuncta quae geritis, et relinquentes studium domorum vestrarum humilium, ascendatis in montem, ubi non sunt ligna quae comburantur, sed quae ad opera domus meae proficiant: et ut hoc faciatis attentius, mihi scitote placiturum esse quod facitis. Aiunt Hebraei sola tantum ad contignandum ligna fuisse necessaria, stantibus muris templi post incendium. Hoc illi. Nobis autem praecipitur, non extra vias nostras ponere corda nostra; sed quae prius posueramus, rursum ponere in viis nostris, et postquam hoc fecerimus, ascendere de domibus concavis inDei ligna sunt, de omni Scripturae sanctae monte, in quo varia virtutum et paradisi ligna plan
Abbreviated transcription (Latin):
unicuiq uxta oꝑa sua. ꝙ illud apłi. sicuiꝰ opus manserit qł suꝑ ȩdificau it mercedẽ
accipiet: hic congregat conseruanclas mansurasq mercedes. & uirtutibꝰ uirtutes seꝑ̃
ad iungens. coaceruat pecunias in sacculũ ñ ꝑtusũ. Qui aut̃ post bona oꝑa ñ semel ꝙbis
s frequent̃ peccat. & p̃teritã claritatẽ sequentibꝰ uiciis obscurat & sordidat: iste in ꝑtu¬
sũ sacculũ peccuniã congregat. Hȩc aut̃ omĩa euener̃ eis qͥ dixerant. ñ uenit tempꝰ
domꝰ dnĩ ȩdificande. & cũ ipsi habitarent in conuallibꝰ desertam. ẽe̾. domũ dnĩ patie¬
bant᷑.Hȩc elicit dnis exercituũ. Ponite corda ura suꝑ uias uras Ascendite in mon¬
tẽ. afferte lignũ & eclificate domũ. & acceptabilis mͥ erit. & glorificabor dicit dñs. Lxx.¬
Hȩc dic̃ dñs omp̃s. Ponite corda urã in uiis ur̃is: ascendite suꝑ montẽ. & p̾cidite ligna

Expanded text:
undum opera sua . Et aliud Apostoli: Si cujus opus manserit, quod superaedificavit, mercedem accipiet , hic congregat conservandas mansurasque mercedes, et virtutibus virtutes semper adjungens, coacervat pecunias in sacculum non pertusum. Qui autem post bona opera non semel et bis, sed frequenter peccat, et praeteritam charitatem sequentibus vitiis obscurat et sordidat, iste in pertusum sacculum pecuniam congregat. Haec autem omnia evenerunt eis qui dixerunt: Nondum venit tempus domus Domini aedificandae, et cum ipsi habitarent in convallibus, desertam esse domum Domini patiebantur. Haec dicit Dominus exercituum: Ponite corda vestra super vias vestras, ascendite in montem, afferte  omnipotens: Ponite corda vestra in vias vestras, ascendite super montem, et praecidite ligna
Abbreviated transcription (Latin):
pacẽ dicꝰ dñs ȩxercituũ: ut pax quȩ suꝑat omnẽ sensũ. ciestodiat domũ meã. &r sit in
exhis ad sullimiorẽ intelligentiã eciã nob̾ tacentibꝰ: pruelens lector ascendat. Fit gͦ ser¬
mo dõ ad eos qͥ oꝑari &ꝑant indomo diũ om̃ipotentis. iam in requiȩ id÷ in mensẽ seꝑ¬
timo. & trinicatis plenissimo saeram̃to uicesima pͥma mensis ad aggeũ di festu
cȩlebrantẽ

Expanded text:
pacem, dicit Dominus exercituum: ut pax quae exsuperat omnem sensum, custodiat domum meam, et sit in pacem, dicit Dominus exercituum: ut pax quae exsuperat omnem sensum, custodiat domum meam, et sit in ex his ad sublimiorem intelligentiam, etiam nobis tacentibus, prudens lector ascendat. Fit ergo sermo Dei ad eos qui operari coeperant in domo Domini omnipotentis, jam in requie, id est, in mense septimo, et in Trinitatis plenissimo sacramento, vicesima prima mensis, et ad Aggaeum Dei festa c
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rã. & mare rubrũ & desertũ. ut uob̾cũ ponerẽ testanitũ. Nunc aut̃ polliceor uob̾ me
adhuc semel cęlũ & t̾rã & mare & aridã cõmoturũ. ut illis cõmotis. moueant̃ om̃s gͥͦs
&r ueniant iuxta.Lxx. que electa st̃ dnũ de cunctis gentibꝰ. Iuxta hebraieũ uͦ ueniet
desideratꝰ cunctis gentibꝰ dñis nr̃ atq saluator. lunc implebo domũ istã maiori gła
quã priorẽ : & semꝑ uobis addam dic̾ dñs omp̃s. Et ne forsitan sponsorẽ sputetis infir¬
mũ: meu̾ ÷ aurũ & meũ ÷ argentũ. & meȩ stꝰ cunctę opes. Ego in ornañtũ templi
aurũ argentũq donabo : ut maior fiat huiꝰ domꝰ gła quã pͥoris. Et qr difficile ÷ qd
polliceor. & humana infelicitas ad maiora ꝓmisia semꝑ hesitat ꝓpt̾ea rursũ dico
qui ꝓmitto. Oñs omp̃s sũ. ꝑ orro qr scio ad edificationẽ inclite domꝰ & quȩ suꝑatura sit
domũ pͥstinã. nichil ita facere ut ꝑacẽ: icciroo & hanc spondeo. Dabo enĩ in loco isto

Expanded text:
terram, et mare Rubrum, et desertum, ut vobiscum ponerem Testamentum; nunc autem polliceor vobis me adhuc semel coelum et terram, et mare et aridam commoturum, ut illis commotis, moveantur omnes gentes, et veniant juxta LXX quae electa sunt Domini de cunctis gentibus; juxta Hebraicum vero, veniet desideratus cunctis gentibus Dominus noster atque Salvator. Tunc implebo domum istam gloria majore quam priorem, et semper vobis addam, dicit Dominus omnipotens. Et ne forsitan sponsorem putetis infirmum: meum est aurum, et meum est argentum, et meae sunt cunctae opes. Ego in ornamentum templi aurum argentumque donabo, ut major fiat hujus domus gloria quam prioris. Et quia difficile videtur quod polliceor, et humana infidelitas ad majoqui promitto, Dominus omnipotens sum. Porro quia scio ad aedificationem inclytae domus, et quae supernatura sit domum pristinam, nihil ita facere, ut pacem, idcirco et hanc spondeo. Dabo enim in loco isto
Abbreviated transcription (Latin):
rege uersat᷑. in quo generationi in coniugio carniq seruit᷑: iccireo in sexto numero
qͥ factꝰ ÷ mundus. in sexto anno qͥ diuidit unionẽ. materia enĩ inqua mundi reꝑatio.
sobolesq consistit. duplicem numerũ diligit. ingredim̃ domũ dnĩ. & utroq popło con.¬
gregato extruimꝰ teplũ dĩ. Ex duobꝰ enĩ duꝯdeciꝰ numeris uicesimi quarti numeri
sum̃a consistit. qui atam ex circu̾cisione quã exgentibꝰ prima xpi ȩccła quȩ subu̾¬

Expanded text:
rege versatur, in quo generationi, conjugiis carnique servitur: idcirco in sexto numero quo factus est mundus, et in secundo anno qui dividit unionem materia enim in qua mundi reparatio sobolisque consistit, duplicem numerum diligit, ingredimur domum Domini, et utroque populo congregato, exstruimus templum Dei. Ex duobus enim duodecim numeris, vicesimi quarti numeri summa consistit: quia tam ex circumcisione quam ex gentibus, Christi Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
reusi f & nec dũ edificauer tẽplũ diꝰ. s edificationẽ eiꝰ cotidie differentes dier. ñ dũ
uenit tẽpus domꝰ dnĩ edificande. nec captiui ft̃. nec ad huc plena libertate donati. Uerũ
qͣsi in quoda meditullio positi: seminauer̃ multũ & intuler̃ parũ. Comederunt:
& nͥ st saturati. Biber: & ñ sunt in ebriati. Oꝑuer̾ se: & ñ st̃ calefacti. Congregauer̃
mercedes: & quasi in ꝑtusũ marsupiũ mitterent ꝑdider̾. Si ꝗdo uideris int̾ multa
oꝑa peccatoꝵ facere que piam ñ nulla quȩ iusta st̃: ñ ÷ tam in iustꝰ ds. ut ꝑpt̾
multa mala paucoꝵ obli uiscat᷑ bonoꝵ.S faciet eũ illa tantũ metere quȩ in bo¬
na t̾rã seminauit: & in sua horrea congregare: Qui aut̃ penitꝰ. a ti oͦ ẽ ł a ĩ ti e.¬
est: iste omĩno ñ comelet. s fame ꝑibit. ꝑorro qͥ seminat multa. & infert parua:

Expanded text:
reversi sunt, et necdum aedificaverunt templum Dei, sed aedificationem ejus quotidie differentes, dixerunt: Nondum reversi sunt, et necdum aedificaverunt templum Dei, sed aedificationem ejus quotidie differentes, dixerunt: Nondum venit tempus domus Domini aedificandae: nec captivi sunt, nec adhuc plena libertate donati: verum quasi in meditullio quodam positi, seminaverunt multum et intulerunt parum: comederunt et non sunt satiati: biberunt, et non sunt inebriati: operuerunt se, et non sunt calefacti: congregaverunt mercedes, et quasi in pertusum marsupium mitterent, perdiderunt. Si quando videris inter multa opera peccatorum facere quempiam nonnulla quae justa sunt, non est tam injustus Deus, ut propter multa mala, paucorum obliviscatur bonorum; sed faciet eum illa tantum metere, quae in bonam terram seminaverit, et in sua horrea congregare. Qui autem penitus ἀποστάτης est, iste omnino non comedet, sed fame peribit. Porr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ liꝰ isti panef acbrise qͥ mercedes congregauit: misit eas in sacculũ ꝑtusum. Om̃is labor
ur̃ qͥ edificastis domos ur̃as & neglexistis domũ dĩ. ñ habuit euentũ. Seminastis enĩ plu¬
r & multo minꝰ quã satũ fuerat congregastis. Nec potestis dicere. ideo famen secutã:
qđ in exercenda c̾ra agricola cessauerit. Comedistis qͦq ne forsitan e uob̾ qͥspiã diceret:
uoluntariũ fuisse iẽiuniũ. Non estis saturati: qr paruos fructꝰ congregaueratis in hor¬
rea. Uinũ bibistis euineis: s ñ tantũ ut lecaret᷑ cor nr̃m. & diceret᷑ de uob̾. Et uinũ
exhilarat cor hominis. Habuistis palliũ. s qđ frigus ñ repelleret nec seruaret calorẽ.
Quicuq etiaꝰ ur̃m siue negotiatione siue mercennaria manu meraedes congreģa¬
uit  frustra labor sine p̾cio laboris impensus :. Oñs enĩ uelut siqͥs inꝑtusũ sie¬
culũ mittat: peccunie defluxer. S & iuxta intelligentiã spu̾alẽ. his qͣ de babilone

Expanded text:
non estis calefacti. Et qui mercedes congregavit, misit eas in sacculum pertusum. Omnis labor vester qui aedificastis domus vestras et neglexistis domum Dei, non habuit eventum. Seminastis enim plura, et multo minus quam satum fuerat, congregastis: nec potestis dicere ideo famem secutam, quod in exercenda terra agricola cessaverit. Comedistis quoque ne forsitan e vobis quispiam diceret voluntarium fuisse jejunium, et non estis saturati, quia parvos fructus congregaveratis in horrea. Vinum bibistis e vineis, sed non tantum ut laetaretur cor vestrum, et diceretur de vobis: Et vinum exhilarat cor hominis . Habuistis pallium, sed quod frigus non repelleret, nec servaret calorem. Quicumque etiam vestrum sive negotiatione, sive mercenaria manu mercedes congregavit, frustra labor sine pretio laboris impensus est. Omnes enim velut si quis in pertusum sacculum mittat, pecuniae defluxerunt. Sed et juxta intelligentiam spiritualem hi qui de Babylone
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes & suꝑ ium̃ta mors uenit. & idem gladiꝰ uł uentꝰ urens orã quęcũq manus
hoĩu laberauerꝰ consumit. Uocat᷑ itaq utł inducit̾ uiuens sermo dĩ  esficar. &
acuteꝰ suꝑ omnẽ gladiũ bicipitẽ: ut anima neglegens quę t̾ra int̃pͥtat᷑ arens.
&x magisẜ in concauis habitare quã dom̃u di extruere desiderat. eiꝰ iucronȩ fe-¬
riat᷑ a qͥcqͥd fructuũ se putat habere disꝑdat. Infert᷑ eciã glacliꝰ suꝑ montes eleuan¬
tes se ad u̾sũ scientia di. & suꝑ frum̃tũ & uinũ & oleũ. qͥb qͣsi eibis & potu refec¬
tione hereticoꝵ conciliabula deceptis popłis blandiuntur. Congrue qͥs dixerit.
Paneꝰ illoꝵ panẽ. ẽẽ. luctꝰ & furorẽ draconũ. eẽ. uinũ eoꝵ furore aspidũ insana¬
bilẽ Oleu qͦq reꝑmissionẽ de cȩlestibꝰ. qͥ sibi iungunt discipłos & laboꝵ p̃mia pollicer

Expanded text:
homines, et super jumenta mors venit. Et idem gladius vel ventus urens, omnia quae manus hominum laboravere, consumit. Vocatur itaque vel inducitur vivens sermo Dei, et efficax, et acutus super omnem gladium bicipitem , ut anima negligens quae terra interpretatur arens, et magis in concavis habitare, quam domum Dei exstruere desiderat ejus mucrone feriatur, et quidquid fructuum se putat habere, disperdat. Infertur etiam gladius super montes elevantes se adversus scientiam Dei, et super frumentum, et vinum, et oleum, quibus quasi cibis et potu et refectione, haereticorum conciliabula deceptis populis blandiuntur: Congrue quis dixerit panem illorum esse panem luctus, et furorem draconum esse vinum eorum, et furorem aspidum insanabilem: Oleum q
Abbreviated transcription (Latin):
desi suꝑ huiꝰcemodi laboribꝰ audiunt. Tanta passi estis sine causa. Hȩc aut̃ uniu̾sa quȩ
dm polst ox de ȩccłiȩ rectoribꝰ intelligi. qui edificantes carnalem domũ libr isq. lilis qu
possessionibꝰ ꝓuidentes. ñ curant uł in se ipsis extruere tẽplũ di. uł ȩccłam dniꝰ quȩ
in tecta &e diructa : instaurare. Quoꝵ sepe uita & uitȩ sermo congruus scandaluut
plurimos &x de ȩccłia picit ꝙ ad solitudine ꝑducit domũ dĩ. Nec hȩc dic̃imꝰ qͦ uniusos gene¬
ralit̾ accusemꝰ. se qͦ in oĩ officio & gradu sint alii qͥ eclificent. & alii qͥ destruant tẽplumue
&x uinũ ꝙ oleũ & omĩa quȩ tra gignit. hoies qͦq ipsi or iumta e uniu̾sus labor ma¬
nuu̾ in sectante gladio & siccitate uł uento urente dispereant. audiuit toro¬
babel filiꝰ salathiel. ꝙ iesus filiꝰ iosedech sac̃dos magnꝰ oe om̃s reliquie popłi uocẽ eli suire¬

Expanded text:
tes, super hujuscemodi laboribus audiunt: Tanta passi estis sine causa. Haec autem universa quae dixi, possunt de Ecclesiae rectoribus intelligi, qui aedificantes carnalem domum, liberisque suis et possessionibus providentes, non curant, vel in seipsis exstruere templum Dei, vel Ecclesiam Domini, quae intecta et diruta est, instaurare: quorum saepe vita et sermo incongruus scandalizat plurimos, et de Ecclesia ejicit, et ad solitudinem perducit domum Dei. Nec haec dicimus quo universos generaliter accusemus, sed quod in omni officio et gradu sint alii qui aedificent, et alii qui destruant templum Dem, et oleum, et omnia quae terra gignit, homines quoque ipsi et jumenta, et universus labor manuum, secante gladio, et siccitate, vel vento urente dispereant. Et audivit Zorobabel filius Salathiel, et Jesus filius Josedec sacerdos magnus, et omnes reliquiae pop