comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suosq gesta conscripsit. pͥmũ fi¬
de eiꝰ atq auctoritate quã etiã
isti ꝓbant. boꝵ ignorantia sup¬
plenda. dehinc sacerdotũ egy¬
tioꝵ fallax malicia confutanda ẽ.
Qui uł astu qđ manifestius ẽ. eui¬
dentẽ irã miscdiãq ueri dĩ. me¬
moriȩ subtrahere conati st̃. par¬
ticula expositione confusa. ne
in contumeliã ydoloꝵ suoꝵ ioseph
colendũ merito ostenderent. cuiꝰ
consilio annuntiata hȩc mala ⁊
auxilio euitata docuissent. uel
forte ut in dulgentius accipiamꝰ.
obliti sut̃. Illiꝰ enĩ nr̃i iosepħ qu
fuit ueri dĩ seruus. ⁊ ꝓ creatura
dñi sui pie intenteq sollicitꝰ. ꝓ¬
iusione ipsi abundabant frugib
qͣsi sacerdotes. s qr falsi sacerdo¬
tes erant. cũ cȩt̾is esurientib ñ do¬
lebant. Enĩuero cui placet obliuiˢ¬
cit᷑ cui dolet meminit. Quanꝗͣ
huiꝰ tpr̃is argum̃tũ hystorsis
fastisq reticentib : ipsa sibi t̃ra¬
ȩgypti testis ꝓnuntiat. quȩ tũc

Expanded text:
suosque gesta conscripsit, primum fide eius atque auctoritate quam etiam isti probant horum ignorantia supplenda, dehinc sacerdotum Aegyptiorum fallax malitia confutanda est, qui uel astu, quod manifestius est, euidentem iram misericordiamque ueri Dei memoriae subtrahere conati sunt, particulatim expositione confusa, ne in contumeliam idolorum suorum eum colendum merito ostenderent, cuius consilio adnuntiata haec mala et auxilio euitata docuissent; uel forte, ut indulgentius accipiamus, obliti sunt. illius enim nostri Ioseph, qui fuit ueri Dei seruus et pro creatura domini sui pie intenteque sollicitus, prouisione ipsi abundabant frugibus quasi sacerdotes; sed, quia falsi sacerdotes erant, cum ceteris esurientibus non dolebant. enimuero cui placet, obliuiscitur: cui dolet, meminit. quamquam huius temporis argumentum historiis fastisque reticentibus ipsa sibi terra Aegypti testis pronuntiat: quae tunc
Abbreviated transcription (Latin):
intolerabilẽ famẽ. cui ioseph uir
iustꝰ ⁊ sapiens diuina ꝓuisione
subuenerit. põpenis hystoricus
eiꝰq breuiator iustinꝰ docet. qͥ int̃
cȩtã sic ait. M inimꝰ ȩtate. inter
fr̃s ioseph fuit. Cuiꝰ excellens in¬
geniũ fr̃s ueriti. int̾ceptũ ꝑegri
lerti ingenio ꝑcȩpisset. breui ipsi
regi carꝰ fuit. Nã ⁊ ꝓdigioꝵ sa¬
gacissimꝰ erat. ⁊ sõnioꝵ pͥmꝰ intel.¬
ligentiã condidit. Nichilq diui.¬
ni iuris humaniq ei in cognitum
uidebat᷑. adeo ut etiã agroꝵ ste¬
rilitatẽ futurã ante multos annos
ꝓspiciens. fruges congregaret.
Tantaq ex ꝑim̃ta eiꝰ fuer̃. ut ñ ab
homine s a dõ responsa uideren¬
t᷑. ł iliꝰ ioseph. moses fuit. Quẽ p̃¬
ter pat̾nȩ scientiȩ hereditatẽ. etiã
formȩ pulc tudo cõmendabat. S
egyptũ cũ scabiẽ ⁊ uitiliginẽ pa
terent᷑. responso moniti. eũ cũ ȩgriᷤ
ne pestis ad plures serperet. ter¬

Expanded text:
intolerabilem famem, cui Ioseph uir intolerabilem famem, cui Ioseph uir iustus et sapiens diuina prouisione subuenerit, Pompeius historicus eiusque breuiator Iustinus docet, qui inter cetera. sic ait: Minimus aetate inter fratres Ioseph fuit; cuius excellens ingenium fratres ueriti, interceptum peregrinlerti ingenio percepisset, breui ipsi regi percarus fuit. nam et prodigiorum sagacissimus erat et somniorum primus intellegentiam condidit, nihilque diuini iuris humanique ei incognitum uidebatur: adeo ut etiam agrorum sterilitatem futuram ante multos annos prospiciens fruges congregasset: tantaque experimenta eius fuerunt, ut non ab homine, sed a Deo responsa uiderentur. filius Ioseph Moyses fuit, quem praeter paternae scientiae hereditatem etiam formae pulchritudo commendabat. Sed Aegyptii cum scabieterentur, responso moniti eum cum egris, ne pestis ad plures serperet, ter
Abbreviated transcription (Latin):
ditis lectisq p̃ponunt. Quos sal¬
tĩ de hoc ipso exitu sodomoꝵ &
gomorreoꝵ moneo. ut discerne̾
atq intelligere queant. qualit̃
d̾s peccatoreᷤᷤ pimierit. qualit̃ pu¬
nire possit. qͣlit̾ puniturꝰ sit.
nte annos urbis conditȩ
⁊ cͥarsatii ꝑuicax p̾liũ ad uertꝰ
foroneũ regẽ arguioꝵ ⁊ parrasi¬
os ancipiti spe sine fructu uic.¬
toriȩ gesser̃. Idẽq tbelcises post
paululũ bello uicti. patria ꝓfu¬
gi. ignariq rerũ. credentes qͥ a
se penitꝰ a congressu totius hu.¬
manȩ habitationis abstraerent.
rhodũ insulã q̃ offiusa autea
uocabat᷑. quasi tutã possessionẽ
cȩperunt.
nte annos urbis conditȩ
uastatione plurima totius pene ꝓ¬
iuntiȩ fuit. Quod qr ogygii qͥ
tc̃ eleusinȩ conditor ⁊ rex erat tẽ¬
porib effusũ ẽ. nom̃ loco ac tẽpori
Ano ante urbẽ dedit.¬
apud ȩgyptũ pͥmũ insolitã fasti.¬
diendãq ub̃tatẽ. deude iugẽ atq

Expanded text:
ditis lectisque praeponunt. quos salditis lectisque praeponunt. quos saltem de hoc ipso exitu Sodomorum et Gomorraeorum moneo, ut discere atque intellegere queant, qualiter Deus peccatores punierit, qualiter punire possit, qualiter puniturus sit. Anno ante urbem conditam et Caryathii peruicax proelium aduersus Foroneum, regem Argiuorum, et Parrhasios ancipiti spe sine fructu uictoriae gesserunt. idemque Telchises post paululum bello uicti, patria profugi ignarique rerum, credentes quia se penitus a congressu totius humanae habitationis abstraherent, Rhodum insulam quae Offiussa antea uocabatur quasi tuta possessione ceperunt. nno ante urbem conditam vastatione plurima totius pene provinciae fuit. Quod quia Ogygi, qui tunc Eleusinae conditor et rex erat, temporibus effusum est, nomen loco ac temporiAnno ante urbem apud Aegyptum primum insolitam fastidiendamque ubertatem deinde iugem atque
Abbreviated transcription (Latin):
cernant causas. ⁊ conferant pȩ¬
nas. Quȩ a me uł maxime ob
hoc retractandȩ ñ sunt. quia
t̃ sententias eoꝵ acciperẽ. si il¬
li fidelit᷑ ita ut sentiut̃ fate¬
rent᷑. Quanꝗͣ qđ de tpr̃ibus
xp̃ ianis rari ⁊ hoc in angulis
mu rinurãt. ñ usq ad eo mole¬
ste accipiendũ putẽ. cũ totius
ppłi romani consona uoce pari¬
q uidicio sensus ac sermo sit
cognitꝰ. Adeo aut̃ paruo qͦdã
⁊ leui motu hesitasse erga se
parũꝑ consuetudinẽ uolupta.¬
tũ in dubitatissime contestatꝰ ẽ
ut libere conclamaret. si reciꝑet
circũ. nichil ẽẽ sibi factũ. hoc ẽ
nichil ȩgisse romȩ gothoꝵ enses.
si concecdetur romanis spectare
circenses. Nisi forte ut se habet
apud plerosq hoc p̃cipue tẽpore.
qui ex longua requie uel paruã
obortã sollicitudinẽ intolerabilẽ
laborẽ putant. hasce clem̃tissioraᷤ
admonitiones qͥb om̃s aliqͣndo ꝑ¬
stringim᷑. alioꝵ punicionib au¬

Expanded text:
cernant causas et conferant poecernant causas et conferant poenas; quae a me uel maxime ob hoc retractandae non sunt, quia ter sententias eorum acciperem, si illi fideliter ita ut sentiunt faterentur. quamquam quia de temporibus Christianis rari et hoc in angulis murmurent, non usque adeo moleste accipiendum putem, cum totius populi Romani consona uoce parique iudicio sensus ac sermo sit cognitus. adeo autem paruo quodam et leui motu haesitasse erga se parumper consuetudinem uoluptatum indubitatissime contestatus est, ut libere conclamaret, Si reciperet circum, nihil esse sibi factum, hoc est, nihil egisse Romae Gothorum enses, si concedatur Romanis spectare circenses. nisi forte, ut se habet apud plerosque hoc praecipue tempore qui ex longa requie uel paruam obortam sollicitudinem intolerabilem laborem putant, hasce clementissimas admonitiones quibus omnes aliquando perstringimur aliorum punitionibus au
Abbreviated transcription (Latin):
debat. Huic uiuu̾sȩ regioni bo¬
nis male utenti. abundantia
rerũ causa maloꝵ fuit. Ex a¬
bundantia enĩ luxuria. ex lu¬
xuria fȩde libidines ad oleue¬
re. ad eo ut masculi in mascłos
tatibq ꝓruerint. Itaq iratus
sulphur. totãq regionẽ cũ po¬
płis atq urbib exustã. testẽ
iudicii sui futurã. ȩt̾na ꝑditio¬
ne dãnauit. ut nc̃ qͦq appare¬
at qͥde forma regionis. s inue.¬
niat᷑ regio cineris. mediamq
conuallẽ quã iordanis irrigaue¬
rat. nc̃ mare suꝑfusũ tegat᷑. Uan¬
tũq de reb ut putat᷑ parius di¬
uinȩ indignationis furor accen¬
sus ẽ. ut ꝓpt̾ hoc qđ illi male u¬
tes. pͥmũ exusta ignibꝰ. post o¬
oppressa aquis. in ęt̾nã damna¬
tionẽ cõmuni ꝑiret aspectu.
Itaq nc̃ si placet. hii qͥ in xp̃m
quẽ nos iudicẽ scłoꝵ ostendi¬
mꝰ quantũ in ipsis ẽ sputa coni¬
cuint. int̾ sodomã ⁊ romã dis¬

Expanded text:
debatur. huic uniuersae regioni, bodebatur. huic uniuersae regioni, bonis male utenti, abundantia rerum causa malorum fuit. ex abundantia enim luxuria, ex luxuria foedae libidines adoleuere, adeo ut masculi in masculostatibusque proruerent. itaque iratus sulphur totamque regionem cum populis atque urbibus exustam, testem iudicii sui futuram, aeterna perditione damnauit, ut nunc quoque adpareat quidem forma regionis sed inueniatur regio cineris, mediamque conuallem, quam Iordanes inrigauerat, nunc mare superfusum tegat. tantumque de rebus ut putatur paruis diuinae indignationis accensum est, ut propter hoc, quod illi, male utes, primum exusta ignibus, post oppressa aquis, in aeternam damnationem communi periret adspectui. Itaque nunc si placet hi, qui in Christum, quem nos iudicem saeculorum ostendimus, quantum in ipsis est sputa coniciunt, inter Sodomam et Romam dis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidisse. Et cũ hoc loco nichil
de incensis ꝓpt̾ peccata hominũ
cuutatibꝰ quasi ignarꝰ exp̃sserit.
paulo post uelut oblit᷑ consilii.
subdit ⁊ dicit. E gosic̃ inclitas
qͦndã urbes igne cȩlesti flagra.¬
sse concesserĩ. ita balitu lacus
infici t̾rã ⁊ corrũpi reor. Qͦ
dicto. inuitꝰ licet de exustis
urbibꝰ quȩ ꝓcul dubio peccatoꝵ
nexa conflagrauer̃. ⁊ scisse se
⁊ concessisse. confessus palã ꝓdi.¬
dit. ñ sibi cognitionis fidẽ defu¬
isse. s expͥmendȩ fidĩ uoluntatẽ.
Quod a me nc̃ pleniꝰ ꝓferet᷑. Incon-¬
finio arabiȩ ⁊ palestinȩ. qͣ demis¬
sis altrinsecus montib subiectis
cãpis excipiunt᷑. qͥnq ciuutates
fuere. Sodoma. ⁊ gomorra. ad¬
ama. seboin. ⁊ segor. S segor
ex his parua. illȩ ãplȩ ⁊ mag¬
nȩ. qͥpꝑe. qͥb ⁊ soli fecunditas
suberat. ⁊ iordanis fluuius ꝑ
plana diffusus. ac ꝑ oportuna
diuisus. augm̃tũ ub̃tatis ĩpen¬

Expanded text:
perdidisse. Et cum hoc loco nihil perdidisse. Et cum hoc loco nihil de incensis 41 propter peccata hominum civitatibus quasi ignarus expresserit, paulo post, velut oblitus consilii, subjicit et dicit: Ego, sicut inclytas quondam urbes igne coelesti flagrasse concesserim: ita halitu lacus infici terram et corrumpi reor. Quo dicto, invitus licet, de exustis urbibus, quae procul dubio peccatorum noxa conflagraverunt, et scisse se et concessisse confessus, palam prodidit, non sibi cognitionis fidem defuisse sed exprimendae fidei uoluntatem. quod nunc a me plenius proferetur. In confinio Arabiae et Palaestinae, qua dimissi altrinsecus montes subiectis campis excipiuntur, quinque ciuitates fuere Sodoma Gomorra Adama Seboim et Segor. sed Segor ex his parua, illae amplae et magnae, quippe quibus et soli fecunditas suberat et Iordanes fluuius, per plana diffusus ac peropportune diuisus, augmentis ubertatis inpen
Abbreviated transcription (Latin):
cidare ppłos in pace iuuentes. qr
tẽ ap̃ illos nec foris erant ulla in¬
cendia belloꝵ. nec domi tanta ex.¬
ercicia cupiditatũ. hec libidine
ardens. sanguinẽ sitiens. int̾ in¬
cessabilia ⁊ stupra ⁊ homicidia. cũ
om̃s qͦs regia accersitos meretricie
habitos concubitu oblectasset occide¬
ret. tandẽ filio flagiciose concepto.
impie exposito. inceste cognito. pͥ¬
uatã ignominiã publico scelere
obtexit. P recepit enĩ. ut int̾ pare¬
ntes ac filios. nulla delata naturȩ¬
reuerentia. de coniugiis appetendiᷤᷤ
ut cuiq libitũ eẽt licitũ fieret.
nulle centũ sexaginta. confinẽ
arabiȩ regionẽ quȩ tẽ pentapoliᷤᷤ
uocabat᷑. arsisse penitͦ igne cę̧le¬
sti. int̾ alios etiã cornelius tacit᷑
refert. qͥ sic ait. haud ꝓcul inde
cãpi. qͦs fer̃ olĩ ub̾es. magnisq
urbibꝰ habitatos fulminuꝰ ictu
arsisse. s manere uestigia. t̾rãq
ipsã specie solidã. uiĩ frugiferã

Expanded text:
cidare populos in pace uiuentes, quia cidare populos in pace uiuentes, quia tunc apud illos nec foris erant ulla incendia bellorum, nec domi tanta exercitia cupiditatum. haec, libidine ardens, sanguinem sitiens, inter incessabilia et stupra et homicidia, cum omnes quos regie arcessitos, meretricie habitos, concubitu oblectasset occideret, tandem filio flagitiose concepto impie exposito inceste cognito priuatam ignominiam publico scelere obtexit. praecepit enim, ut inter parentes ac filios nulla delata reuerentia naturae de coniugiis adpetendis ut cuique libitum esset liberum fieret. mille centum sexaginta confinem Arabiae regionem, quae tunc Pentapolis vocabatur, arsisse penitus igne coelesti, inter alios etiam Cornelius Tacitus refert, qui sic ait: Haud procul inde campi quos ferunt olim uberes, magnisque urbibus habitatos, fulminum jactu arsisse: sed manere vestigia, terramque ipsam, specie solidam, vim frugiferam
Abbreviated transcription (Latin):
meridie atq a rubro mari surgẽs.
sub ultimo septentrione euxinũ
pontũ uastando ꝑ domuit. Scithi¬
cãq barbariẽ adhuc tc̃ ĩbellẽ ⁊ in¬
nocentẽ. torpentẽ excitare sȩuiciã.
iuresq suã nosse. ⁊ ñ lacte pecudũ
s sangune hominũ uiuere. ad po¬
stremũ uincere dũ uincit edocuit.
Nouissime zoroastrẽ bactrianoꝵ re-¬
gẽ. eundẽq magicȩ ut ferũt ar¬
tis reꝑtorẽ. pugna opp̃ssũ int̾fe.¬
cit. P ost ipse dũ deficientẽ a se
oppugnat urbẽ. sagitȩ ictũ in¬
tut. huc mortuo semiramis uxor
successit. uirũ a nino habitũ filũ
t᷑minis mulier. qͦs ã uiro suo tc̃ so¬
lo bellatore in qͥnqͣginta annis
ad qͥsitos susceꝑat. ȩthiopiã bello
p̃ssã. sangͥne int̾litã. imꝑio ad ie¬
cit. Indis qͦq bellũ intulit. Quos
p̃t̃ illã ⁊ alexandrũ magnũ nul¬
lus intͣuit. Qđ eo tp̃r idõ crudeliꝰ
gͣuiusq erat quã nc̃ ẽ. ꝑseqͥ ⁊ tru¬

Expanded text:
meridie atque a Rubro mari surgens, meridie atque a Rubro mari surgens, sub ultimo septentrione Euxinum pontum uastando perdomuit, Scythicamque barbariem, adhuc tunc inbellem et innocentem, torpentem excitare saeuitiam, uires suas nosse, et non lacte iam pecudum sed sanguinem hominum bibere, ad postremum uincere dum uincitur edocuit. nouissime Zoroastrem Bactrianorum regem eundemque magicae ut ferunt artis repertorem pugna oppressum interfecit. post ipse, dum deficientem a se oppugnat urbem, sagitta ictus interiit. huic mortuo Samiramis uxor successit, uirum animo, habitu filium terminis mulier, quos a uiro suo tunc solo bellatore in quinquaginta annis adquisitos susceperat, Aethiopiam bello pressam, sanguine interlitam, imperio adiecit. Indis quoque bellum intulit, quo praeter illam et Alexandrum Magnum nullus intrauit. quod eo tempore ideo crudelius grauiusque erat quam nunc est, persequi et tru
Abbreviated transcription (Latin):
orbe contecto unũ spaciũ cęli ẽẽt
ac pelagi. deletũ fuisse uniu̾sum
genꝰ humanũ. paucis in arca fidi
suȩ merito ad substituendã ori¬
ginẽ reseruati. euidentissime ue¬
racissimi scriptores docent. Fui.¬
sse tam̃ etiã illi testati sũt. qͥ p̾te¬
rita qͥdẽ tpr̃a. ipsũq auctorẽ tẽ¬
poꝵ nescientes. tam̃ ex indicio
⁊ coniectura lapidũ qͦs in remo
etiã cauatos aqͥs. uisere solemꝰ.
coniciendo didicer̃. Et quãuis
huiꝰmodi adhuc ⁊ relatu digna
⁊ fide certa ꝓferri a nob̾ queãt.
tam̃ hȩc ueluti pͥncipalia duo
de p̾uaricatiõe pͥmi hominis. ⁊
condẽnatione gen̾ationis uiteq
eiꝰ. ac deinde de ꝑditione tocius
generis humani dicta sufficiãt.
tantũ. ut si qua gentiles hystori.¬
ci de nr̃is aliqͦ ordine contiger̃.
hȩc plenius cũ cęt̾is ipso quo in¬
curreruit ordine ꝓferant᷑.
oꝵ pͥmꝰ ut ipsi uolũt ꝓpagan.¬
de dñationis libidine arma

Expanded text:
orbe contecto unum spatium caeli esset orbe contecto unum spatium caeli esset ac pelagi, deletum fuisse uniuersum humanum genus, paucis in arca fidei suae merito ad substituendam originem reseruatis, euidentissime ueracissimi scriptores docent. fuisse tamen etiam illi contestati sunt, qui praeterita quidem tempora ipsumque auctorem temporum nescientes, tamen ex indicio et coniectura lapidum, quos in remotetiam cauatos aquis uisere solemus, coniciendo didicerunt. et quamuis huiusmodi adhuc et relatu digna et fide certa proferri a nobis queant, tamen haec ueluaricatione primi hominis et condemnatione generationis uitaeque eius ac deinde de perditione totius generis humani dicta sufficiant, tantum ut, si qua gentiles historici de nostris aliquo ordine contigerunt, haec plenius cum ceteris ipso quo incurrerint ordine proferantur. orum primus ut ipsi uolunt propagandae dominationis libidine arma
Abbreviated transcription (Latin):
ricũ pelagus spectant. hȩ sũt in¬
sulȩ ab hellesponto usq ad oceanũ
ꝑ totũ magnũ pelagꝰ constitutȩ. q̃
cultu ⁊ memoria magiᷤ cȩlebres
habent᷑. ꝑcensu breuit᷑ ut potui.
ꝓuincias ⁊ insulas orbis uniu̾si. Nc̃
locales gentiũ insulaꝵq singulã¬
res mueriaᷤ. sic̃ ab incio incessabi.¬
tȩ sũt. in qͣntũ suffecero ꝓferã.
uon post fabricã ornatũq mun¬
di huiꝰ. hõ quẽ rectũ atq ĩma¬
cłatũ fecerat ds̃. ac ꝑinde huma¬
nũ genꝰ libidinibꝰ deprauatũ. pec¬
catis obsorduisset. c̃tinuo in iustã
licentiã iustã punicio consecuta ẽ.
Sententiã creatoris dĩ ⁊ iudicis pec¬
canti homini ac t̾rȩ ꝓpt̾ hominẽ
destinatã. sẽꝑq dũ homines t̃rdom
habitaueruit duraturã. om̃s in¬
tibꝰ testis sibi infirmitas sua in.¬
urit. qͥbus fidelis scriptura ñ su¬
aserit. Deinde refuso in omnẽ
t̾rã mari. ĩ missoq diluiuo. cũ toto

Expanded text:
ricum pelagus spectant. Hae sunt inricum pelagus spectant. Hae sunt insulae ab Hellesponto usque ad oceanum per totum Magnum pelagus constitutae, quae et cultu et memoria magis celebres habentur. Percensui breuiter ut potui prouincias et insulas orbis uniuersi. nunc locales gentium singularum miserias, sicut ab initio incessabitae sunt, in quantum suffecero proferam. Cum post fabricam ornatumque mundi huius homo, quem rectum atque inmaculatum fecerat Deus, ac perinde humanum genus libidinibus deprauatum peccatis obsorduisset, continuo iniustam licentiam iusta punitio consecuta est. sententiam creatoris Dei et iudicis peccanti homini ac terrae propter hominem destinatam semperque dum homines terram habitauerint duraturam omnes inentibus testis sibi infirmitas sua inurit, quibus fideliter scriptura non suaserit. deinde refuso in omnem terram mari inmissoque diluuio, cum toto
Abbreviated transcription (Latin):
Icias italiȩ.
ardinia ⁊ corsica insulȩ. paruo
freto hoc ẽ miliũ uiginti diuidunt᷑.
Ex qͥbꝰ sardinia habet a meridie con¬
tra numidid̃ caralitanos. contra
corsicã insulã hoc ẽ septentrionẽ
u̾sus. habet ulbienses. Cuiꝰ in lon¬
gũ spaciũ tenet milia passuũ.
ssuũ. centũ oc toginta. Hȩc babet
aboriente ⁊ a borea tyrrenũ ma¬
re. qđ spectat ad paortũ urbis
romȩ. ab occasu mare sardũ. ab
africo insulas baleares. longe po
õne ut dixi: corsicã.
oRsica insula. multis ꝓmonto
angulosa ẽ. bȩc
habet ab oriente
tyrrenicũ mare. ⁊ portũ
urb̾: a meridie sardiniã. ab
.xx. sex. nsulȩ baleares. duȩ
sũt. Maior ⁊ minor. Quibꝰ insunt¬
bina oppida. Maior tarracõnã hispa¬
niȩ ciuitatẽ. minor barcinõnã sep¬
tentrionẽ u̾sus. c̃tra se habent.
M aiori subiacet insula ebusus. Demn¬
de ab oriente sardiniã. ab aqͥlone
mare gallicũ. a meridie ⁊ africo
mauritanicũ pelagꝰ. ab occasu hibe¬

Expanded text:
ios Italiae. SARDINTA ET CORSICA insulae paruo fretu hoc est milium xx diuiduntur. ex quibus Sardinia habet a meridie contra Numidiam Caralitanos, contra Corsicam insulam hoc est septentrionem uersus habet Vlbienses. cuius in longo spatium tenet milia passuum ducenta octoginta. Haec habet ab oriente et a borea Tyrrhenum mare, quod spectat ad portum urbis Romae: ab occasu mare Sardum, ab Africo insulas Baleares longe posione ut dixi Corsicam. Corsica insula multis promontoriis angulosa est. Haec habet ab oriente Tyrrhenum mare, et portum Urbis, a meridie Sardiniam, ab viginti sex. Insulae Baleares duae sunt, major et minor, quibus insuntbina oppida: major Tarraconem, Hispaniae civitatem, minor Barcinonem in septentrionem versus contra se habet. Majori subjacet insula Ebusus. Dede ab oriente Sardiniam, ab aquilone mare Gallicum, a meridie et Africo Mauretanicum pelagus. ab occasu Hibe
Abbreviated transcription (Latin):
deputata ẽ. Modo aut̃ getȩ illi
qͥ ⁊ nc̃ gothi. qͦs alexander e¬
uitandoᷤᷤ ꝓnuntiauit. pyrrus
exhorruit. cȩsar etiã declinaũ.
relictiᷤ uacuefactiq sedib
sui. ac totiᷤ uirib toti romanaᷤᷤ
ingresi ꝓuincia. simulq ad
t̾rorẽ dui ostentati. societatẽ ro¬
mani federi̾ p̃cib sꝑant. ꝗͣ ar.¬
mis uindicare potuissẽt. E xi¬
guȩ habitatiõis sedẽ. ñ ex sua
electiõẽ. s ex nr̃o iudicio rogͥnt.
ꝗb subiecta ⁊ patente uniu̾sa
t̃ra. p̃sumere ꝗͣ ẽẽt libitũ. libe.¬
rũ fuit. Semet ipsoᷤ ad tuitio¬
nẽ romani regni offer̃t. qͦs so¬
loᷤᷤ iniuicta regna timuer̃. Et ta¬
m̃ cȩca gentilitaᷤᷤ. cũ hȩc romana
uirtute gesta ñ uideat. fide roma¬
noꝵ ĩpetrata ñ credit. nec ad qͥes¬
cit cũ intelligat. c̃fiteri benefi¬
om̃s ppłos fidẽ iungit. eos
uirõ sine p̾lio sibi ẽẽ subiectos.

Expanded text:
deputata est. modo autem Getae illi deputata est. modo autem Getae illi qui et nunc Gothi, quos Alexander euitandos pronuntiauit, Pyrrhus exhorruit, Caesar etiam declinauit, relictis uacuefactisque sedibus suis ac totis uiribus toti Romanas ingressi prouincias simulque ad terrorem diu ostentati societatem Romani foederis precibus sperant, quam armis uindicare potuissent; exiguae habitationis sedem non ex sua electione sed ex nostro iudicio rogant, quibus subiecta et patente uniuersa terra praesumere, quam esset libitum, liberum fuit; semet ipsos ad tuitionem Romani regni offerunt, quos solos inuicta regna timuerunt. et tamen caeca gentilitas cum haec Romana uirtute gesta non uideat, fide Romanorum inpetrata non credit nec adquiescit, cum intellegat, confiteri, benefiomnes populos fidem iungit - eius uiros sine proelio sibi esse subie
Abbreviated transcription (Latin):
amine uiriũ. ex inpusso aggͥdi.¬
⁊ in insperataᷤ circũuenire ma¬
luerit. Duȩ tẽ sorore̾ regno p̾¬
erant. antbiopa ⁊ orithia. Her-¬
cules mari aduectꝰ. in cautas
in ermẽq ⁊ pacĩ incuria desi-¬
de. opp̃ssit. Int̾cęsiᷤ captiꝰq cõplu¬
runs. duȩ sororẽ anthiopȩ. me-¬
nalippe ab ercłȩ. hypolite a the¬
seo retente: S theseu hypoli¬
ten matͥmonio asciuit. herculẽ
menalippen sorori reddidit.
⁊ arora reginȩ p̾cio redẽptioĩs
accepit. Post orithiã. pente silea
regno potita ẽ. Cuiꝰ troiano be¬
llo clarissima int uiroᷤ docum̃¬
ta uirtutiᷤ accȩpimꝰ. Proh dolor.
Pudet erroris humani. Muliereᷤ
patͥd ꝓfugȩ. europã atq asiã.
idẽ plurimaᷤ fortissimaq mun-¬
di parte̾ intͣuer̃. ꝑuagate st̃.
deleuer̃.centũ pene annis eũ¬
tendo urbe̾ plurimaᷤᷤ. atq aliaᷤᷤ
c̃stituendo tenuer̃. Nec tam̃
miseriȩ hominũ. p̃ssura tẽ poꝵ

Expanded text:
amine uirium ex inprouiso adgrediamine uirium ex inprouiso adgredi et insperatas circumuenire maluerit. duae tunc sorores regno praeerant, Antiope et Orithyia. Hercules mari aduectus inermesque et pacis incuria desides oppressit. Inter caesas captasque complurimas, duae sorores, Anthiope, Melanippe, ab Hercule, Hyppolite a Theseo, retentae sunt. Sed Theseus Hyppoliten matrimonio aMelanippen sorori reddidit et arma reginae pretio redemptionis accepit. post Orithyiam Penthesilea regno potita est, cuius Troiano bello clarissima inter uiros documenta uirtutis accepimus. Pro dolor, pudet erroris humani. mulieres patria profugae Europam atque Asiam id est plurimas fortissimasque mundi partes intrauerunt peruagadeleverunt, centum pene annis evertendo urbes plurimas, atque alias constituendo, tenuerunt: nec tamen miseriae hominum pressura temporum
Abbreviated transcription (Latin):
sũt dictȩ haꝵ duȩ fuere regi¬
nȩ. marsepia ⁊ lãpeto. Quȩ ag¬
mine diuiso in duaᷤ parte᷑. uicis¬
sĩ curã belli ⁊ domꝰ custodiã tu¬
ebant᷑. I. gͥ cũ europȩ maximã
partẽ dõmuissẽt. asiȩ uͦ aliqͥntiᷤᷤ
ciuitatib captiᷤᷤ.ipsȩ uͦ ephesũ
aliãq urbẽ c̃didisset̃. p̃cipuam
exercitꝰ sui partẽ onustã opulen.¬
tissima p̃da. domũ reuocãt. Re¬
liquȩ ad tuendũ asiȩ ĩꝑiũ reli¬
ctȩ.cũ marsepia regina c̃cur¬
su hostiũ trucidant᷑. huiꝰ locũ
sinoꝑe filia capessit. Quȩ singu¬
nitate cumulauit. Hac fama
excitas genteᷤ tanta admiratio
⁊ formido inuaserat. ut herculẽ
qͦq cũ iussuᷤᷤ fuisset a dño suo
exhibere arma reginȩ. qͣsi ad in.¬
euitabile ꝑiculũ destinatꝰ. uniũ.¬
sã greciȩ electã ac nobilẽ iuue¬
ntutẽ c̃traxerit. nouẽ longͣ na.¬
ue̾ p̃pararit. nec tam̃ c̃tentꝰ exa¬

Expanded text:
s dictae. harum duae fuere regis dictae. harum duae fuere reginae, Marpesia et Lampeto, quae agmine diuiso in duas partes uicissim curam belli et domus custodiam sortiebantur. igitur cum Europam maxima e parte domuissent, Asiae uero aliquantis ciuitatibus captis, ipsae autem Ephesum aliasque urbes condidissent, praecipuam exercitus sui partem onustam opulentissima praeda domum reuocant, reliquae ad tuendum Asiae imperium relictae cum Marpesia regina concursu hostium trucidantur. huius locum Sinope filia capessit, quae singuginitate cumulauit. hac fama excitas gentes tanta admiratio et formido inuaserat, ut Hercules quoque cum iussus fuisset a domino suo exhibere arma reginae quasi ad ineuitabile periculum destinatus, uniuersam Graeciae lectam ac nobilem iuuentutem contraxerit, nouem longas naues praepararit, nec tamen contentus ex
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpediti repellerent᷑. Inde c̃tiuio
reu̾si. ꝑdomitã infinitiᷤᷤ cȩdibꝰ a.¬
siã uectigalẽ fecere. U ꝑ qͥndecĩ
annoᷤ sine pace ĩmorati. tandẽ
uxoꝵ flagitatioẽ reuocant᷑. de¬
nuntiantib ni redeãt. sobolẽ se
tpr apud scytaᷤᷤ. duo regiĩ iuue¬
nẽ optimatũ domo pulsi. ĩgen¬
tẽ uiuentutẽ secũ traxere.⁊
ĩcapa. dociȩ ponticȩ hora uixta
themisceriis sibi so¬
biectis. Ubi du ꝓxima q̃q
ppłati. conpiratio  ne finitimoꝵ
ꝑ insidiaᷤ trucidant᷑. horũ
uxore. exilio ac uiduitate ꝑ¬
par ex simili c̃ditiõe animꝰ fie¬
ret. iuroᷤ qͥ suꝑ fuerat᷑ int̃ficuĩt.
Atq accensȩ in hostẽ. sangͥne suo
ultionẽ çȩsoꝵ c̃ugũ finitimoꝵ
excidio c̃secunt᷑. Tũc pate armiᷤᷤ
quesita. ext̾noᷤ c̃cubit᷑ in eunt.
Editoᷤᷤ mare̾ moxx enecãt. fȩminas
studiosȩ nutͥunt. inustiᷤ infantũ
dext̾iorib manulliᷤᷤ. ne sagitaꝵ
iactꝰ ĩpedirent᷑. Unde. amarones¬

Expanded text:
ntur. Inde continuo reversi, perdomitam infinitis caedibus Asiam, vectigalem fecere: ubi per XV annos sine pace immorati, tandem uxorum flagitatione revocantur, denuntiantium, ni redeant, sobolem se tempore, apud Scythas duo regii juvenem optimatum domo pulsi, ingentem juventutem secum traxere, et in Cappadociae Ponticae ora iuxta Themisoyriis sibi subiectis; ubi diu proxima quaeque populati conspiratione finitimorum per insidias trucidantur. horum uxores exilio ac uiduitate ppar ex simili condicione animus fieret, uiros qui superfuerant interficiunt atque accensae in hostem sanguine suo ultionem caesorum coniugum finitimorum excidio consequuntur. tunc pace armis quaesita externos concubitus ineunt, editos mares mox enecant, feminas studiose nutriunt inustis infantium dexterioribus mammillis, ne sagittarum iactus impedirentur; unde Amazone
Abbreviated transcription (Latin):
annoᷤᷤ c̃sũpsit. Post hẽ diocle̾ re¬
gnaũ. uir armiᷤ exꝑientissimuᷤ.
Sẽꝑq belł ĩmoratꝰ. qͥ auctũ late
ĩꝑiũ morienᷤᷤ astiagi dedit. Asti¬
agẽ iurili ꝓle uaciuiᷤ. cyrũ ne¬
potẽ ap̃ ꝑsas genitũ habuit.
yrꝰ mox ut adoleuit. ẽg̾ga.¬
ta ꝑsaꝵ manu. auo certam̃
indix̃. Porro astiage̾ oblitꝰ scele.¬
riᷤᷤ sui qđ in a spallũ dudũ ad¬
miserat. cũ filiũ eiꝰ unicꝰ ⁊ par¬
uulũ int̾fec̃. epulandũq patri
apposut. ac neqͥd infelicissimȩ
orbitati felix ignorantia subtͣ¬
heret. in fame epulã ostensis pa¬
exercitũ statĩ eẏro ꝑꝑditionẽ tͣ¬
dit. Quo cõꝑto. astiageᷤᷤ raptiᷤᷤ se¬
cũ copiis. in ꝑsas ipse ꝓficiscit᷑.¬

Expanded text:
iocles regnauit, uir armis experientissimus semperque bellis immoratus; qui auctum late imperium moriens Astyagi dedit. Astyages, uirili prole uacuus, Cyrum nepotem apud Persas genitum habuit. sed Cyrus mox ut adoleuit congregata Persarum manu auo certamen indixit. porro Astyages oblitus sceleris sui quod in Harpalum dudum admiserat, cum filium eius unicum et paruulum interfecit epulandumque patri adposuit ac, ne quid infelicissimae orbitati felix ignorantia subtraheret, infames epulas ostensis paexercitum statim Cyro per proditionem tradit. quo conperto Astyages raptis secum copiis in Persas ipse
Abbreviated transcription (Latin):
serere neqͣꝗͣ aptũ uidet᷑. ꝑ ua¬
riõ ꝓuentꝰ ad scytas chaldeoq. ⁊
rursꝰ ad medõ parili uia redũt.
In qͣ breuitate. pensandũ ẽ. qͣntȩ
riunȩ cladesq gentiũ fuere. qͣn¬
ta bella fluxerũt. uͥ totienᷤ tot¬
⁊ talia regna mutata st̃.
Dost hȩc mediᷤᷤ frahateᷤ ĩꝑitauit.
qͥ creb̾rimi ꝑsaꝵ assyrioꝵq¬

Expanded text:
serere nequaquam aptum uidetur, per uarios prouentus ad Scythas Chaldaeosque et rursus ad Medos parili uia rediit. in qua breuitate pensandum est: quantae ruinae cladesque gentium fuere, quanta bella fluxerunt ubi totiens tot et talia regna mutata sunt. post haec Medis Fraortes imperitauit, qui creberrimis Assyrio
Abbreviated transcription (Latin):
git. aduentans in italiã. Nuȩ
arma cõmouerit. qͥlia ꝑ trihenni¬
ũ bella exercuerit. qͣntoᷤ ppłos
ĩplicuerit. odio excidioq afflixe¬
rit. ludi litterarii disciplina. nr̃e
qͦq memoriȩ inustũ ẽ. hoꝵ p̃te¬
rea t̾prũ medio. int̾iacent exi.¬
lia naufragiaq grecoꝵ. pelopo¬
nensiũ clade̾. chodro moriente fa¬
toꝵ ignari thrace noua inbella
surgenteᷤ. ⁊ gn̾aliᷤᷤ tẽ ꝑ totã asiã
greciãq cõmotio.
.iiͭii. nouissimꝰ ap̃ assyrioᷤ regnaũ
sardanapallꝰ. uir muliere corru¬
ptior. qͥ unt̾ scortoꝵ grege̾ femi¬
habitu purpurã colo tͣctans. a p̃.¬
fecto suo arbato qͥ tẽ medi p̾erat
uisꝰ atq execratioĩ habitꝰ. mox
etiã excitiᷤᷤ medoꝵ ppłis ad bellũ¬

Expanded text:
 adventus in Italiam quae arma commoverit, qualia per triennium bella excitaverit, quantos populos implicuerit, odio excidioque afflixerit, ludi litterarii disciplina nostrae quoque memoriae inustum est. Horum praeterea temporum medio interjacent exsilia naufragiaque Graecorum, Peloponnensium clades Codro moriente, fatorum ignari Thraces, nova in bella surgentes, et generalis tunc per totam Asiam Graeciamque commotio.V novissimus apud Assyrios regnavit Sardanapalus, vir muliere corruptior; qui inter scortorum greges femihabitu purpuram colo tractans, a praefecto suo Arbato, qui tunc 74 Medis praeerat, visus atque exsecrationi habitus, mox etiam excitis Medorum populis ad bellu
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Uertam̃ qͥ diut᷑nitatẽ illuiᷤ
obsidioĩs. eu̾sioniᷤᷤ atrocitatẽ. cȩ¬
dẽ. captiuitatẽq didicer̃ uide¬
at᷑ si recte isto qͥliscq ẽ p̃sentiᷤ
tpr̃is statu offendunt᷑. qͦs hostẽ
occulta muscda dĩ cũ ꝑ om̃s t̃̾¬
ras instrueti copiis bello ꝑse¬
qͥ possint. paciᷤ grã p̃tentis ob¬
sidib. ꝑ oĩa maria secunt᷑. &
ne forte hȩc qͥetiᷤ amore fac̾e
credant᷑. se ipso ᷤᷤ ac ꝑicula sua. ꝓ¬

Expanded text:
 qui diuturnitatem illius obsidionis, eversionis atrocitatem, caedem, captivitatemque didicerunt, videant, si recte isto, qualiscumque est, praesentis temporis statu offenduntur; quos, hostes, occulta misericordia Dei, cum per omnes terras instructis copiis bello persequi possint, pacis gratia praetentis obsidibus per omnia maria sequuntur: et ne forte haec quietis amore facere credantur, seipsos ac pericula sua
Abbreviated transcription (Latin):
q spec tacło. mugitꝰ pecudi. ñ ho¬
miniꝰ gemitꝰ uidẽt᷑. S falariᷤ factũ
ãplexꝰ . Factorẽ execͣtus. ⁊ ultioni ma.¬
teriã p̃buit ⁊ crudelitati. Nã ipsũ
opicẽ sua inuentione puniuit.
uerat etiã paulõ suꝑiore tp̃re

Expanded text:
que spectaculo, mugitus pecudis, non hoque spectaculo, mugitus pecudis, non hominis gemitus uideretur. sed Phalaris, factum amplexus factorem exsecratus, et ultioni materiam praebuit et crudelitati: nam ipsum opificem sua inuentione puniuit. Fuerat etiam paulo superiore te
Abbreviated transcription (Latin):
pellũt. Ibi tc̃ astiage̾ capit᷑. Cu
eyrꝰ nicħ aliud ꝗͣ regnũ abstu.¬
lit. eũq maximȩ hẏrcanoꝵ gẽ.¬
ti p̃posuit. In medoᷤᷤ uͦ reu̾ti ipse
noluit. Is finiᷤ ĩꝑii medoꝵ fuit.
S ciuitatẽ q̃ tͥbutariȩ medoꝵ erãt.
a cyro defecer̃. Quȩ res. cyro mł¬
toꝵ belloꝵ causa ⁊ origo extitit.
a tẽpestate. falaris siculꝰ
agrigentinoᷤᷤ arrepta tyran
Inide
ppłabat᷑. Q crudeł m̃te. cõm̃tiᷤᷤ cru¬
delior. oĩa nefaria in innoc̾te a¬
genꝰ. inuenit aliꝗͣdo quẽ iuste pr¬
niret inuistꝰ. Nã perilꝰ qͥdã. ero
opifex. affectanᷤᷤ tyranni amiciciã.
aptũ munꝰ crudelitati illiꝰ ratꝰ. tar¬
rũ exeũ fec̃. Cui fabricȩ ianuã e
latere cõposuit. q̃ ad c̃trudendoᷤᷤ
dãnatoᷤᷤ receptui foret. ut cũ incly.¬
S ibicł subiectiᷤᷤ ignibꝰ torreret᷑. so¬
nũ uociᷤᷤ extortȩ capacitã c̃caui erĩ
augerͤt. pulsuq ferali cõpetens i¬
magiu murm᷑ enutt̾ẽt. nefario¬

Expanded text:
i tunc Astyages capitur, cui Cyrus nil aliud quam regnum abstulit, eumque maximae Hyrcanorum genti praeposuit. in Medos uero reuerti ipse noluit. is finis imperii Medorum. fuit. sed ciuitates, quae tributariae Medorum erant, a Cyro defecerunt: quae res Cyro multorum bellorum causa et origo exstitit. Ea tempestate Phalaris Siculus Agrigentinos nide populabatur: qui crudelis mente, commentis crudelior, omnia nefaria in innocentes agens, invenit aliquando quem juste puniret injustus. Nam per illos quidam aeris opifex, affectans tyranni amicitiam, atus crudelitati illius eneum taurum fecit cui fabrice ianuam ex latere composuit, que ad intrudendos damnatos receptui foret ut cum inclusus ibidem subiectis ignibus torreretur, sonum vocis extorte capacitas concavi eris augeret, pulsuque ferali competens imagini murmur emitteret; nefario
Abbreviated transcription (Latin):
mille nauiũ. dehinc decenniᷤ ob¬
sidio. ac postremo famosũ tro¬
iȩ excidiũ p̾dicat᷑. In qͦ bello ꝑ
decẽ anuoᷤ eruentissime gesto.
qͣs natioes. qͣnto̾q ppłos idẽ t᷑¬
bo inuoluerit atq afflixerit.
homerꝰ poeta in pͥmiᷤᷤ clarͦ lucu¬
lentissimo carmine palã fecit.
nec ꝑ ordinẽ nc̃ retexere nr̃mẽ.¬

Expanded text:
mille nauium, dehinc decennis obsidio ac postremo famosum Troiae excidium praedicatur. in quo bello per decem annos cruentissime gesto quas nationes quantosque populos idem turbo inuoluerit atque adflixerit, Homerus poeta in primis clarus luculentissimo carmine palam fecit, nec per ordinem nunc retexere n
Abbreviated transcription (Latin):
Qsdẽ dieb. laphitȩ ⁊ thessali
famosĩ nimiũ certauere c̃flic¬
tib. S thessaloᷤ palefatꝰ in libro
pͥmo incredibiliũ ꝓdit. ipsoᷤ laphi¬
tas creditoᷤ dictõq fuisse centau¬
roᷤᷤ. eo qđ discurrenteᷤ in bello equi¬
teᷤᷤ. ueluti unũ corpꝰ eqͦꝵ ⁊ homi¬
nũ uiderent᷑.
rex egypti. meridiẽ ⁊ se pten¬
trionẽ chuisaᷤᷤ peue toto cȩlo
ac pelago plagaᷤᷤ aut mi scere
bello aut regno iungere studeis.
sextiᷤ bellũ pͥmꝰ indix̃. misis pͥuᷤᷤ
legatiᷤᷤ. qͥ hostibꝰ leges parendi di
cerẽt. Ad quȩ scytȩ legatiᷤᷤ res¬
ponder̃. stolide opulentissimũ re¬
gẽ adu̾sꝰ inope̾ sũpsisse bellũ. Qđ
tim̃dũ illi magis uersa uice fu¬
erit. ꝓpt̾ incertoᷤᷤ belli euentꝰ. nul¬
la p̃mia. ⁊ dãna manifesta: c¬
Porro sibi ñ expec tandũ ut ad se ue¬
niatur. s ultro p̃dȩ obuã ituros.
Nec mora. slã dicta factiᷤ insecunt᷑.

Expanded text:
isdem diebus Lapithae et Thessali isdem diebus Lapithae et Thessali famosis nimium certauere conflictibus. sed Thessalos Palefatus in libro primo Incredibilium prodit ipsos a Lapithis creditos dictosque fuisse Centauros eo, quod discurrentes in bello equites ueluti unum corpus equorum et hominum uiderentur. rex Aegypti meridiem et septentrionem, diuisas paene toto caelo ac pelago plagas, aut miscere bello aut regno iungere studens, Scythis bellum primus indixit missis prius legatis, qui hostibus parendi leges dicerent. ad quae Scythae legatis respondent, stolide opulentissimum regem aduersus inopes sumpsisse bellum, quod timendum ipsi magis uersa uice fuerit propter incertos belli euentus nulla praemia et damna manifesta. Porro, sibi non exspectandum dum ad se veniatur, sed ultro praedae obviam ituros. Nec mora, nam dicta factis insequuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
pandionis atheniensiũ regiᷤ fle¬
bilẽ fugã. atrei ⁊ thiestiᷤ odia.
stupra ⁊ parricidia. cȩlo qͦq in¬
iusa dissimulo. O muto edippũ.
uit̃fector ẽ patͥs. matͥs maritũ.
filioꝵ frẽm. iutricũ suũ. Sileo.
borasse c̃cursib. neqͥs eoꝵ parri¬
cida ñ eẽt. Nolo meminisse me¬
deȩ. amore sȩuo sauciȩ. ⁊ pignoꝵ
paruuloꝵ cȩde gaudentiᷤᷤ. ⁊ quic¬
qͥd illis tp̃rib ꝑpetratũ conici
dat᷑ qͣlit̃ homineᷤ sustinuerint.
q̃ etiã astra fugisse dicunt᷑.
Nno ante urbẽ conditã qͥngen¬
uit̃ cretenseᷤᷤ atq atbenienses cer¬
tam̃ fuit. Ubi ppłis utr̃iq infeli¬
cit̾ ꝓfligatiᷤ. cruentiorẽ uictoriã
cretensesꝰ exercuer̃. Q nobiliũ athe¬
niensiũ filiõ minotauro. utrũ fero
homini an inhumanȩ bestiȩ apti
dicã nescio. deuorandõ crudelit̃
ad dicebat᷑. atq informe ꝓdigiũ
effossis greciȩ luminib saginabãt.

Expanded text:
Pandionis Atheniensium regis flePandionis Atheniensium regis flebilem fugam, Atrei et Thyestis odia stupra et parricidia caelo quoque inuisa dissimulo. omitto Oedipum interfectorem patris, matris maritum, filiorum fratrem, uitricum suum. sileri borasse concursibus, ne quis eorum parricida non esset. Nolo meminisse Medeae amore saevo sauciae, et pignorum parvulorum caede gaudentis, et quidquid illis temporibus perpetratum: conici datur, qualiter homines sustinuerint quod etiam astra fugisse dicuntur. Anno ante Vrbem conditainter Cretenses atque Athenienses certamen fuit, ubi populis utrimque infeliciter profligatis cruentiorem uictoriam Cretenses exercuerunt; qui nobilium Atheniensium filios Minotauro, utrum fero homini an humanae bestiae aptius dicam nescio, deuorandos crudeliter addicebant atque informe prodigium effossis Graeciae luminibus saginabant.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sĩt. ⁊ romanoꝵ ł maxime re¬
Scensenda sint:
ec mͥ nc̃ enum̾are opꝰẽ. tan¬
tali ⁊ pelopiᷤᷤ facta t᷑pia. fabulaᷤᷤ
turpiores. Quoꝵ tantalꝰ rex fri¬
gioꝵ ganimedẽ trois dardanioꝵ
regiᷤ filiũ cũ flagiciosissime
rapuisset. maiore conserti cer¬
taminiᷤᷤ feditate detinuit. sic̃
fanocles poeta c̃ firmat. qͥ ma¬
ximũ bellũ excitatũ ob hoc fu¬
isse cõmemorat: siue qi bune
ipsũ tantalũ utpote asseci. la
dõꝵ. uideri uult raptũ puerr̃
ad libidinẽ iouiꝰ familiari leno¬
enuo p̃parasse. qͥ ipsũ qͦq filiũ
pelopẽ. epuliᷤ eiꝰ ñ dubitaret
impendere. Tedet etiã ipsiꝰ pe¬
lapiᷤᷤ ẽtra dardanũ atq troianõ.
quãlibet magna referre certa¬
mina. Quȩ qr infabuł celebrari
solita st̃. negligentiꝰ adiungunt᷑.
thebani. spartaniꝰq. ꝑ intricabi¬
les alt̾nantiũ maloꝵ recursus.
palefato scribente referunt᷑. La¬
ceo flagicia lẽniadũ. p̃t̃mitto

Expanded text:
 maxime recensenda sint. Nec mihi nunc enumerare opus est Tantali et Pelopis facta turpia, fabulas turpiores: quorum Tantalus rex Phrygiorum Ganymedem Trois, Dardaniorum regis filium, cum flagitiosissime rapuisset, majore conserti certaminis foeditate detinuit, sicut Phanocles poeta confirmat, qui maximum bellum excitatum ob hoc fuisse commemorat: sive quia hunc ipsum Tantalum, utpote asseclam deorum, videri vult raptum puerum ad libidinem Jovis familiari lenocinio praeparasse, qui ipsum quoque filium Pelopem epulis ejus non dubitarit impendere. Taedet etiam ipsius Pelopis contra Dardanum atque Trojanos, quamlibet magna referre certamina: quae, quia in fabulis celebrari solita sunt, negligentius audiuntur. Thebanis Spartanisque per inextricabiles alternantium malorum recursus Palefato scribente referuntur. taceo flagitia Lemniadum, praetermitto
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsuectꝰ ẽ. Ibi barbaraᷤ gentes
gͣui dut᷑noq bello domuit. ⁊ no¬
ussime uictoris nom̃ subiecte
ꝓ̾piciendi finiᷤᷤ cõmodo. de tanta
maloꝵ scł̃i circũstantia p̃t̾ire plu¬
runa. cuncta breuiare. Neqͣquã
enĩ tã densã aliqͥndo siluã p̃ter¬
gredi possẽ. nͥ etiã crebris int̾dũ
saltib subuolarẽ.

Expanded text:
transuectus est, ibi barbaras gentes graui diuturnoque bello domuit et nouissime uictor nomen subiectae prospiciendi finis commodo de tanta malorum saeculi circumstantia praeterire plurima, cuncta breuiare. nequaquam enim tam densam aliquando siluam praetergredi possem, nisi etiam crebris interdum saltibus subuola
Abbreviated transcription (Latin):
.I. parricidia una nocte cõmissa s̃.
Ipse deinde tantoꝵ scelerũ fabrica¬
tor. danaus. regno qͦd tot flagiciis
adqͥsierat pulsus. argõ concessit.
Ibiq indigne ꝑsuasis in facinꝰ argi¬
exceꝑat. regno expulit: atq ipse
regnauit.
usiridis in ȩgypto cruentissi¬
mi tyranni crudelis hospitalitas.
⁊ crudelior religio tẽ fuit. Qui
innocentũ hospitũ sangͥnẽ diis sce¬
lerũ suoꝵ participib ꝓpinabat.
qͦd execrabile sine dubio hominib.
uiderĩ an ipsis etiã diis execra¬
bile iuderet᷑. Tunc etiã terei ꝓclĩ¬
nȩ ⁊ philomenȩ incestui parrici¬
diũ ad iũctũ. atq execrabiliꝰ utͦq¬

Expanded text:
 parricidia una nocte commissa sunt. Ipse deinde tantorum scelerum fabricator Danaus, regno, quod tot flagitiis acquisierat, pulsus, Argos concessit. Ibique indigne persuasis in facinus Argiexceperat, regno expulit, atque ipse regnavit. Busiridis in Aegypto cruentissimi tyranni crudelis hospitalitas, et crudelior religio tunc fuit: qui innocentem hospitum sanguinem diis, scelerum suorum participibus, propinabat; quod exsecrabile sine dubio hominibus, viderint, an ipsis etiam diis 60 exsecrabile videretur. Tunc etiam Terei Prognes et Philomelae incesto parricidium adju
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s una uoce responder̃. ẽẽ eũ dignũ multiꝰ sipplicuis
dignꝰ ẽ hõ iste bene habere. qͥ se ꝓ fide sui diũ morti
t᷑dere ñ recusauit: Cũq mor int̾ suos uestiarios eẽ
p̃cepit. admonens eũ ut s̃ eandẽ fidẽ quã cͥca berthari
habuerat seruaret. multa se ei largiturũ ꝓmitten:
eũ misit. sponte ꝓmittens. ꝗͦd nichil pateret᷑ mali.
tantũ in sua fide ueniret Unulfus uͦ talẽ regis ꝓmiᷤ¬
sionẽ audiens. mox ad palatiũ uenit: Adͥq ad regi uesti¬

Expanded text:
omnes una omnes una t homo iste bene habere, qui se pro fide sui domini morti tradere non recusavit. Eumque mox inter suos vestiarios esse praecepit, admonens eum ut sibi eamdem fidem quam erga Bertaridum habuerat servaret, multa se ei commoda largiturum promittens. eum misit, sponte promittens, quod nihil pateretur mali, tantum in sua fide veniret Unulfus vero talem regis promissionem audiens, mox ad palatium venit, atque ad regis vesti
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possit Qⁱͥb cam̃ p̃cepit. ut mor eũ ercitatũ
ad palatiũ deducerent: Qͥ uenientẽ ad ianuã cu¬
biculi in qͦ berthari sꝑabant qͥescere. ceper̃ acruĩ
pulsare: Tunc uestiariꝰ ille rirsũ eos rogare ce¬
pit. ut quasi eundẽ berthari aliquantulũ adhuc
dormire ꝑmitterent: Q irati. uociferante̾ iã satiꝰ
ebriosũ illũ dormisse. mox calcibꝰ eiꝰdẽ cubiculi
ostiũ ꝯfreger̃: Ingressiq berthari inlectulo reqͥ¬
rogat. qͥd de barthari factũ fuisset Qͥb ille fugis¬
se eũ respondit: Quẽ statĩ capillis app̃hensũ. furen¬
tes. eũq u̾berantes: ad palatiũ ꝑtrahunt. eũq in
regis p̃sentiã ꝑducũt. dicenteᷤ fugȩ berthari hũc
eẽ consciũ. idõq morte ẽẽ dignissimũ: Quẽ rex¬
dimitti p̃cepit. eũq ꝑ ordiliẽ qualit̃ berthari effu¬
gisset inqͥsiuit: Ille uͦ regi uniu̾sa sic̃ acta fuerant
retulit: Tunc rer acͥcũstantib reqͥsuuit dicens:

Expanded text:
n possit'. Quibus tamen praecepit, ut mox eum excitatum ad palatium deducerent. Qui venientes ad ianuam cubiculi, in quo Perctarit sperabant quiescere, coeperunt acrius pulsare. Tunc vestiarius ille rursum eos rogare coepit, ut quasi eundem Perctarit aliquantulum adhuc dormire permitterent. Qui irati vociferantes, iam satis ebriosum illum quievisse, mox calcibus eodems cubiculi ostium confringunt, ingressique Perctarit in lectulo requrogant, quid de Perctarit factum fuisset Quibus ille, fugisse eum, respondit. Quem statim capillis adprehensum, furentes eumque verberantes, ad palatium pertrahunt. Eumque in regis praesentiam perducentes, fogae Perctarit hunc esse conscium ideoqdimitti praecepit, eumque per ordinem, qualiter Bertaridus effugisset, inquisivit. Ille regi universa sicut acta fuerant retulit. Tunc rex a circumstantibus requisivit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
grimo aldũ beneuentũ in eriliũ direrit: His ita gestis.
garibaldꝰ cuiꝰ instigatione ⁊ certamine ista patrata sunt.
⁊ ñ solũ hȩc ȩgerat. s ⁊ fraudẽ in legationẽ suã fecerat.
dũ munera quȩ deferre beneuentũ debuerat. ñ integra
Erat qͥdã homunculiᷤ ex ꝓpͥa familia godib̾ti. oriundꝰ
inciuitate taurina Qͥ cũ garibaldũ ducẽ ipso sacra¬
baldꝰ transiturus erat. euaginatũ ensem sub amictu
tenens. cũ uxta. eũ garibaldus uenisset ut ꝑtransiret.
cussit Suꝑ quẽ qͥ cũ garibaldo uenerãt irruentes.
multis eũ ictiũ uulneribꝰ occider: Qͥ licet occubuerit
tam̃ godib̾ti dnĩ su iniuriã insignit̾ ultus est: Ex-¬

Expanded text:
Grimoaldus Beneventum in exsilium direxit. His ita gestis Garibaldus, cujus instigatione, et certamine ista patrata sunt, et non solum haec egerat, sed et fraudem in legatione sua fecerat, dum munera quae deferre Beneventum debuerat, non integra Erat quidam parvus homunculus, ex propria familia Godeberti oriundus, in civitate Taurinatium. Is cum Garibaldum ducem ipso sacrabaldus transiturus erat, evaginatum ensem sub amictu tenens, cum juxta eum Garibaldus venisset, et pertransiret, it. Super quem qui cum Garibaldo venerant irruentes, multis eum ictuum vulneribus occiderunt. Qui licet occubuerit, tamen Godeberti sui domini injuriam insigniter ultus est.
Abbreviated transcription (Latin):
racusas ingrediunt᷑. multasq strages faciũt
ppłoꝵ. uix paucissimiꝰᷤ euadentibꝰ. qͥ ꝑ munitissi¬
ma castra ꝯfugerãt. ⁊. iuga montiũ. auferentes
qͦq p̃dã miniã. ⁊. onmẽ illũ quẽ constans augus¬
tuᷤ a roma abstulerat ornatũ. inere ⁊ cȩteris

Expanded text:
racusas ingrediuntur, multamque stragem faciunt populorum, vix paucis evadentibus, qui per munitissima castra et juga confugerunt montium. Auferentes quoque praedam nimiam, et omnem illum quem Constans Augustus
Abbreviated transcription (Latin):
lat᷑ Qͦ mortuo forouilianoꝵ. ductor lupꝰ efficit᷑:
Hic lupꝰ in gradũ insulã quȩ ñ longe ab aqͥleia ẽ
cũ equestri exercitu ꝑ stratã quȩ antiqͥtus ꝑ ma-¬
re factã fuerat int̾unt. ⁊ dep̃data ipsa ciuitate.
aqͥleiensis ȩccłȩ thesiuroᷤ ex inde auferenꝰ repor¬
tauit: huic lupo quando grimoaldus beneuen¬
ui dũ rege absente multa insolent̾ apud
ticmũ ȩgisset. qͥpe quẽ reu̾surũ ñ estimaret.
reu̾tente rege sciens eidẽ quȩ ñ recte gesserat
displicere: forotuliũ petens. ꝯtra eundẽ regẽ
suȩ neqͥciȩ conscius rebellauit: xuiiii.
Sunc grimo aldũ nolens euule bellũ inter
langobardoᷤ ercitare. regi auariũ cacano man¬
dauit. ut foroiuliũ ꝯtra lupũ ducẽ cũ exer¬
citu ueniret. eũq bello ꝓtereret: Qs ⁊ factũ
ẽ Nã uenientecacano cũ magno exercitu.
in loco qͥ flouiuꝰᷤ dicit᷑. sic̃ nobis retuler̃ seniores

Expanded text:
latur. Quo Agone mortuo, Foroiulanorum ductor Lupus efficitur. latur. Quo Agone mortuo, Foroiulanorum ductor Lupus efficitur. Hic Lupus in Grados insulam, quae non longe ab Aquileia est, cum equestri exercitu per stratam quae antiquitus per mare facta fuerat introivit, et depraedata ipsa civitate, Aquileiensis ecclesiae thesauros exinde auferens, reportavit. Huic Lupo, quando Grimuald BenevenLupus dum rege absente multa insolenter aput Ticinum egisset, quippe quem reversurum non aestimaret: revertente rege, sciens, eidem ea quae non recte gesserat displicere, Forumiuli petens, contra eundem regem suae nequitiae conscius rebellavit. 19. Tum Grimuald, nolens civile bellum inter Langobardos excitare, regi Avarum cacano mandavit, ut in Forumiuli contra Lupum ducem cum exercitu veniret eumque bello protererest. Nam veniente cacano cum magno exercitu, in loco qui Flovius dicitur, sicut nobis retulerunt seniores