comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Quid mͥ ꝑdest. qr unũ & uerũ dm̃ colo. ab ominor ilola. ox conpunctus
conscientia delictoꝵ. ante dm̃ tristis incedo: Qu̾e locum ut supra dixi¬
mus: septuagesimus scds psalmus plenius latiusq prosequitur.
Unde propħa qui est medicus spualis medetur cuncha uulneribus
& uerba blasphemie increatorem recidere constestatur. & dicit ex
persona dĩ. Inualuerunt super me uerba ura sine ingranata
suntona enĩ uixta ⁊ achariam. iniquitas sedet super talentum plũbi
& qđ contra dm̃ dicitur : graui blasphemiarum mole deprimit᷑. Qui
non intelligentes uerba grauissima &blasphemiam suam: interro¬
gant iuud locuti sumus contra te: Quibus respondet lñs. Dixistis.
anus est qui seruit dõ. & quod emolumentum quia custodiui miis pre¬
cepta eius : In presenti scło mexcedem ꝓ dei exigunt seruitute. idõ non
recipiuns. & quia anbulauimus tristes coram dño. uxta illud qđ scrip¬

Expanded text:
bat: Quid mihi prodest, quia unum et verum Deum colo, abominor idola, et compunctus bat: Quid mihi prodest, quia unum et verum Deum colo, abominor idola, et compunctus conscientia delictorum, ante Deum tristis incedo? Quem locum ut supra diximus, septuagesimus et secundus Psalmus plenius latiusque prosequitur. Unde propheta, qui est medicus spiritualis, medetur cunctis vulneribus, et verba blasphemiae in Creatorem recidere contestatur, et dicit ex persona Dei: Invaluerunt super me verba vestra, sive ingravata sunt: etenim juxta Zachariam, iniquitas sedet super talentum plumbi : et quod contra Deum dicitur, gravi blasphemiarum mole deprimitur. Qui non intelligentes verba gravissima, et blasphemiam suam, interrogant, quid locuti sumus contra te? Quibus respondit Dominus: Dixistis: Vanus est qui servit Deo, et quod emolumentum, quia custodivimus praeceptarecipiunt. Et quia ambulavimus tristes coram Domino, juxta illud quod scrip
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ me uerba urã: dic̃ dñs. Et dixistis. In quo locuti sumꝰ contra te: Et dixisis.
Uanꝰ ÷ qͥ seruit elõ. Et qͥd ampliꝰ qr custodiuimꝰ mandata eiꝰ. & qr ambulauimꝰ
supplices ante faciẽ dĩ omĩpotentis : Et nunc nos beatos dicimꝰ alienos. & edificant
om̃s qͥ faciunt iniquitatẽ. & restiter᷑ dõ & salui facti sunt. Priꝰ dixerat. labora¬
re fecistis drim in sermonibꝰ ur̃is. & dixistis. In quo eũ fecimꝰ laborare: Ineo cũ
diceretis. omĩs qui facit malũ bonꝰ ÷ inconspectu dnĩ. & tales ei placent. Aut
certe ubi ÷ ds̃ iudicii : Nc̃ idem pleniꝰ repetit. ꝑopłs enĩ qͥ de babilone reu̾sus
uidebat᷑ dĩ habere noticiã. & obseruare legẽ & intelligere peccatũ suũ. & pro
peceato offerre uictimas. decimas reddere. obseruare sabbatũ. & cȩtera quȩ di
lege p̃cepta st̃: cernens cunctas incircũitu nationes rebꝰ om̃ibꝰ abundare. se
inpenuria & fame x miseria constitutũ. scandalizabat᷑ ad singula atq dice¬

Expanded text:
a te? Et dixistis, vanus est qui servit Deo: et quid amplius, quia custodivimus mandata ejus, et quia ambulavimus supplices ante faciem Domini omnipotentis? Et nunc nos beatos dicimus alienos, et aedificantur omnes qui faciunt iniquitatem, et restiterunt Deo, et salvi facti sunt. Prius dixerat: Laborare fecistis Dominum in sermonibus vestris, et dixistis, in quo eum fecimus laborare? In eo cum 980 diceretis: Omnis qui facit malum, bonus est in conspectu Domini, et tales ei placent: aut certe ubi est Deus judicii? nunc idem plenius repetit: Populus enim qui de Babylone reversus videbatur Dei habere notitiam, et observare legem, et intelligere peccatum suum, et pro peccato offerre victimas, decimas reddere, observare sabbatum, et caetera quae Dei Lege praecepta sunt, cernens cunctas in circuitu nationes rebus omnibus abundare, se in penuria, et fame, et miseria constitutum, scandalizabatur ad singula, atque dice
Abbreviated transcription (Latin):
& legeꝰ reqͥrunt exore eiꝰ. qr angłs dnĩ exercituũ ÷. Lxx. Testam̃tũ meũ fuit cũ eo uitȩ & pa-¬
Describit᷑ exꝑsona di ꝑfecti officiũ sacdotis. qͥlis. eẽ debeat. & qͣlẽ eũ. eẽ uoluerit qͥ eẽ. p̃cipit.
Supͣ enĩ dixerat. ut. eec pactũ meũ eũ leui: dic̃ dñs exercituũ. & ꝑleui patriarchen ꝑue¬
nit ad posteros. aaron eleazarũ phinees & ceteros qͥ de eiꝰ stirpe generati ft̃. Nunc infine
to madianitile pugione ꝑcussit. Shinees filius eleazar filii aaron sac̃dotis. reqͥescere

Expanded text:
. LXX: Testamentum meum fuit cum eo vitae et paDescribitur ex persona Dei, perfecti officium sacerdotis, qualis esse debeat, et qualem eum esse voluerit, qui esse praecepit. Supra enim dixerat: Ut esset pactum meum cum Levi, dicit Dominus exercituum; et per Levi patriarcham pervenit ad posteros, Aaron et Eleazarum, Phinees et caeteros, qui de ejus stirpe generati sunt: nunc in fine to Madianitide pugione percussit: Phinees filius Eleazar, filii Aaron sacerdotis, requiescere
Abbreviated transcription (Latin):
in libidinẽ. & diuitias uertunt in luxuria.bonãq famã sordida conu̾satione decurpant :
hi benelictiones di mutant in malelictionẽ. Ueł certe q ad sac̾dotes ꝓpͥe manaatet ir per¬
turt᷑ benedictiones eoꝵ in maledictionẽ. ꝗdo ñ beneclieunt sc̃ĩs ex integro cordis affectu sic̃
isaae iacob. & iacob patriarehis. & moyses duodeci tribubꝰ. s ꝑdulces sermones & benedictio¬
nes decipiunt corda innocentiũ. ꝙ qͥ iniquȩ agunt benedicunt᷑ abeis adulant᷑q peccato¬

Expanded text:
in libidinem, et divitias vertunt in luxuriam, bonamque famam sordida conversatione deturpant, in libidinem, et divitias vertunt in luxuriam, bonamque famam sordida conversatione deturpant, hi benedictiones Dei mutant in maledictionem. Vel certe, quia ad Sacerdotes proprie mandatum est, vertuntur benedictiones eorum in maledictionem, quando non benedicunt sanctis ex vero cordis affectu, sicut Isaac Jacob, et Jacob patriarchis, et Moyses duodecim tribubus , sed per dulces sermones et benedictiones decipiunt corda innocentium , et qui inique agunt benedicuntur ab eis, adulanturque peccato
Abbreviated transcription (Latin):
tionu̾ nrarũ atq uirtutũ sensus ⁊: ele quo in centesimo scdo psalmo dr̃. Benedie ania
mea dño ex omĩa quȩ intra me st̃ nomini scõ eiꝰ. Qui si gregẽ suũ bene rexerit. implet
inec illa benedictio. Benedicta arm̃ta boum tuarũ: & greges ouiũ tuarũ. Sin autẽ
habens naturalit᷑ masculũ. id ÷ forte. rigidũ ac robustũ. im̃molet ł nimia mollitia fe¬
mineu ate lasciuũ. ł diu̾sis animȩ ꝑturbationibꝰ debile atq corruptũ: sentiet inse. ee
copletũ qđł scriptũ ÷. Potentes potent᷑ corm̃ta patient᷑. Et cui plus dederint: plus engent
dnĩ ꝑ bonam conũsatione. s econtrario nom̃ illiꝰ ꝓpt̾ eos maledicat᷑ ingentibꝰ mittat inir¬
los egestate bonoꝵ omiũ. & benedictiones eoꝵ uertat in maledictionẽ. Qũi sanitate abutuntꝰ

Expanded text:
tionum nostrarum atque virtutum sensus est, de quo in centesimo secundo Psalmo dicitur: Benedic, anima tionum nostrarum atque virtutum sensus est, de quo in centesimo secundo Psalmo dicitur: Benedic, anima mea, Domino, et omnia quae intra me sunt nomini sancto ejus. Qui si gregem suum bene rexerit, impletur in eo illa benedictio: Benedicta armenta boum tuorum, et greges ovium tuarum . Sin autem habens naturaliter masculum, id est, forte, rigidum ac robustum, immolet leve vel nimia mollitia femineum atque lascivum, vel diversis animae perturbationibus debile atque corruptum, sentiet in se completum esse quod scriptum est: Potentes potenter tormenta patientur . Et: Cui plus dederint, plus exigent Domini per bonam 956 conversationem ; sed econtrario nomen illius propter eos maledicatur in gentibus, mittat in illos egestatem bonorum omnium, et benedictiones eorum, vertat in maledictionem. Qui sanitate abutuntur
Abbreviated transcription (Latin):
in grege suo masculũ dñm saluatorẽ. & immaculatũ agnũ qͥ tollit peceata mundi
ce om̃iũ ꝓpħarũ uaticinatione cõmonitꝰ. ut immolaret᷑ atq susciꝑet arietẽ. qui hae¬
bebat excornibꝰ in uirgulto sabech: hoc facere noluit s immolat debile dño. eruei¬
figens saluatorẽ oelig̾ens faraban: latrocinii & sẽditionis auctorẽ. qͥ iuxta mistiços
intellectꝰ referc̃ ad diabolũ. Illisq contenentibꝰ & p̾ferentibꝰ diabolũ saluatori. nom̃ xp̃i¬
horribile ÷ ingentibꝰ quȩ passionẽ eiꝰ susceꝑunt. & eũ formidoloso honore uenerant᷑.
De nob̾ quoq dici potest. si creati adõ sapientes. habentesq naturã satis congruã dis.¬
ciplinis. nr̃m neglegamꝰ ingeniũ oe nos dedamꝰ uitiis atq luxuriȩ & habentes mas¬
culũ immolemꝰ debilẽ dnõ. Nẽbilis aut̃ ÷ ormaculata nr̃a oratio: ꝗdo ira in uidia. ini¬
miciciis & alia animi ꝑturbatione corrũpit᷑. Si offerentes munꝰ adaltare. & recordati

Expanded text:
lvatorem, et immaculatum agnum, qui tollit peccata mundi , et omnium prophetarum vaticinatione commonitus, ut immolaret atque susciperet arietem, qui haerebat ex cornibus in virgulto Sabec , hoc facere noluit; sed immolat debile Domino, crucifigens Salvatorem, et eligens Barabbam latrocinii et seditionis auctorem , qui juxta mysticos intellectus referhorribile est in gentibus, quae passionem Domini susceperunt, et eum formidoloso honore venerantur. De nobis quoque dici potest: Si creati a Deo sapientes, habentesque naturam sacris congruam disciplinis, nostrum negligamus ingenium, et nos dedamus vitiis atque luxuriae, et habentes masculum, immolemus debile Domino. Debilis autem est, et maculata nostra oratio, quando ira, invidia, inimicitiis, et alia animi perturbatione corrumpitur: si offerentes munus ad altare, et recordati
Abbreviated transcription (Latin):
sit . ex hanc elam suã gratuite p̾dicationis ingentibꝰ nequaquã euacuandã. eẽ. testat᷑. Poro
penst aliũ mu̾lto suggerunt sensum. Osac dotes qui hostias debiles immolatis. conlitim. niao
pententia & uultũm dñi dep̃camini & orate ꝑ oꝑibꝰ manuũ ur̃arũ. Qł aut̃ infert. si sus¬
eipia ex uobis facies uras nescio an conueniat exortationi penitentiȩ. Nemo enĩ dicit ora me
nͥ ꝓueniunt. Et hoc qđ t̃ ao paiuni x nos intptati sumꝰ gratutto. qͥ hanc sequant inele¬
gontiã quã tuc̃ eiponimꝰ uertunt ingrãm: ut uidelicet gram ñ habeant altari ani seruiendi.
Ioꝵ ⁊ mͥ uoluntas in uob̾ dic̃ dñs exereituũ. & munꝰ ñ suscipiã de manu utã. Aboter eiei coł

Expanded text:
hanc gloriam suam gratuitae predicationis in gentibus, nequaquam evacuandam esse testatur . Porro LXX alium multo suggerunt sensum: O sacerdotes, qui hostias debiles immolatis, convertimini ad poenitentiam, et vultum Domini deprecamini et orate pro operibus manuum vestrarum. Quod autem infert: Si 951 suscipiam ex vobis facies vestras, nescio an conveniat exhortationi poenitentiae. Nemo enim dicit, ora mecitur δωρεὰν, et nos interpretati sumus gratuito: qui hanc sequuntur intelligentiam quam nunc exponimus, vertunt in gratiam, ut videlicet gratiam non habeant altari Domini serviendi. Non est mihi voluntas in vobis, dicit Dominus exercituum, et munus non suscipiam de manu vestra
Abbreviated transcription (Latin):
ñ altare. s mensa᷑ debere intelligi inqua panes ponebant᷑. qͦmͦ hoc int̾p̾tari possit qd̃
sequit᷑. cũ igne qͥ illud deuorat omino ñ iudeo. Neq enĩ ignis deuorat panes ꝓpositionis.
ita intelligendum. Polluitis nom̃ meu̾: ineo qđ dicitis. Quid ꝓdest si offeramꝰ opti¬
ma:. Qualiaeũq fuerint quȩ offerunt᷑: igne st̃ deuoranda. Fructꝰ aut̃ altaris ignis
÷: cibq ignis hostie ł holecausta. Nec susficit pͥoris sermonis impietas. s etiã hoc
indinistis. ł eoe de. labore. Et erufflastis illud: dic̃ dñs exercituũ. Cuiꝰ orationis his s̃ns

Expanded text:
i possint quod sequitur, cum igne qui illud devorat, omnino non video: neque enim ignis devorat panes propositionis, ita intelligendum: Polluistis nomen meum in eo quod dicitis: quid prodest si offeramus optima? qualiacumque fuerint quae offeruntur, igne sunt devoranda. Fructus autem altaris ignis est, cibusque ignis hostiae vel holocausta. Nec sufficit prioris sermonis impietas, sed etiam hoc dixistis: Ecce de labore, et exsufflastis illud, dicit Dominus exercituum. Cujus oratio
Abbreviated transcription (Latin):
penitentia peccatoris quã mortẽ: etiã nunc dico. Sime audire nolueritis nec intelli¬
quȩ offeratis. Et maledicã inqͥt benedictionibꝰ ur̃is. hoc ÷ iis quȩ nc̃ meis benedicti¬

Expanded text:
poenitentiam peccatoris, quam mortem, etiam nunc dico: Si me audire nolueritis, nec intellipoenitentiam peccatoris, quam mortem, etiam nunc dico: Si me audire nolueritis, nec intelliquae offeratis. Et maledicam, inquit, benedictionibus vestris, hoc est, his quae nunc meis benedicti
Abbreviated transcription (Latin):
neꝰ urãm. & ñ erit in uob̾ qr uos ñ ponitis in cor urm̃. Hoc qđ scriptũ ÷ & dissipabo
benedictionẽ uram. a septuaginta additũ ÷ & in hebraico ñ habet᷑. Quicqͥd potest in
excusationẽ sui peccati humanꝰ animꝰ inuenire: &x falsa se satis factione defendere:
hoc p̃uidens sermo diuinꝰ corripit. atq condẽpnat. Et est sensus. Quia offertis cecũ.
claucdũ. languilũ. & hoc ipsũ n le uro. s de rapinis & de spoliis fletibꝰq miseroꝵ. &
in suꝑ clicitis. de labore &e pauꝑtate offerimꝰ qđ habemꝰ: ꝓpt̾ea ego lico generaliter
ut uos arguat ꝓpria conscientia. Certȩ optenditis pauꝑiemꝰ. & capt̾iuitatis in iuriã.
&e tenuitatẽ rei familiaris. Audite qđ infero. Maledictꝰ dolosus qͥ habet ingrege suo
masculũ. & uotũ faciens immlat clebile dnõ. Si ñ habes mascubũ: nichil tͥ nocet
maledictio. Hȩc aut̃ dicendo ostendit eos habere quȩ optima sc̃. &x offerre quȩ mala st

Expanded text:
 scriptum est, et dissipabo benedictionem vestram, a LXX additum est, et in Hebraico non habetur. Quidquid potest in excusationem peccati sui humanus animus invenire, et falsa se satisfactione defendere, hoc praevidens sermo divinus corripit atque condemnat. Et est sensus, quia offertis caecum et claudum et languidum, et hoc ipsum non de vestro, sed de rapinis, et spoliis fletibusque miserorum, et insuper dicitis, de labore et paupertate offerimus quod habemus: propterea ego dico generaliter, ut vos arguat propria conscientia. Certe obtenditis paupertatem et captivitatis injuriam, et tenuitatem rei familiaris: audite quod infero: Maledictus dolosus qui habet in grege suo masculum, et votum faciens immolat debile Domino. Si non habes masculum, nihil tibi nocet maledictio. Haec autem dicendo, ostendit eos habere quae optima sunt, et offerre quae mala su
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ ꝓtegatis. Witis gͦ scire in quo despicitis nom̃ meũ: Offercis suꝑ altare meũ panem
pollutũ. Panes uidelicet ꝓpositionis. quos iuxta traditiones hebraias ipsi serere ipse me¬
tere: ipsi molere. ipsi qͥquere clebebatis. Et nc̃ sumitis quoseũq demedio: & uoce temerarias
respondetis & dicitis. Inquo polluimꝰ eos siue te: Dũ enĩ sãeranta uiolant᷑: uiolat᷑ ipse euiꝰ
st saeranta. No aut qđ seqͥtur ineo qcł clicitis mensa dnĩ despecta ÷: possumꝰ x ita intꝑtari.
qđ reuersi de babylone: nec dii tẽplo edificato manentes in casulis. & in ruiris urbis antique
q deerat eclificationis ambitio. Tenues lineas duximꝰ. qͥbꝰ imprim̃da ÷ explanatio spũalis.
ginne bibimꝰ & dicimꝰ. M ensa dñi despecta ÷. Non quo hoc aliqͥs auleat dicere: &x qđ impie

Expanded text:
itis nomen meum? Offertis super altare meum panem pollutum: panes videlicet propositionis, quos juxta traditiones Hebraicas, ipsi serere, ipsi demetere, ipsi molere, ipsi coquere debebatis: et nunc sumitis quoscumque de medio, et voce temeraria respondetis, et dicitis, in quo polluimus eos, sive te? Dum enim sacramenta violantur, ipse cu. Hoc autem quod sequitur: In eo quod dicitis, mensa Domini despecta est, possumus ita interpretari: Quod reversi de Babylone, necdum templo aedificato, manentes in casulis, et in ruinis urbis antiquaequia deerat aedificationis ambitio. Tenues lineas duximus, quibus imprimenda est explanatio spiritualis. guinem bibimus, et dicimus, mensa Domini despecta est; non quod hoc aliquis audeat dicere, et quod impie
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ crudelitatis. ut ñ misereat᷑ homo homini. cuiꝰ etiã canũ lingua miseret᷑. ñ intelligentes tẽpus
iudicii. nec uerȩ bona illa. eẽ. quȩ ꝑpetua sc̃ dicunt. Nali eĩ placent. Et ubi ⁊ deus iudicus

Expanded text:
et crudelitatis, ut non misereatur homo hominis, cujus etiam canum lingua miseretur, non intelligentes tempus et crudelitatis, ut non misereatur homo hominis, cujus etiam canum lingua miseretur, non intelligentes tempus judicii, nec vera bona illa esse, quae perpetua sunt, dicunt: Mali ei placent, et ubi est Deus judicii?
Abbreviated transcription (Latin):
sine causa iustificaui cor meũ: & laui int̾ in nocentes manꝰ meas. Reu̾sus popłs
de babrlone: & uidens cunctas in circũ itu nationes ipsosq babilonios idolis ser¬
uientes abundare diuitiis. uigere corporibꝰ. & omĩa quȩ bona putant᷑ in scło
scanclalizat᷑ & dicit. Non ÷ in rebꝰ humanis ꝓuidentia. Omĩa casu feruntur
incerto: nec dĩ iudicio gubernant᷑. quin pocius mali ei placent. & boni displi¬
modi questionẽ increduli futuroꝵ eotidię suscitant in dm̃. Et cũ uiderint
iniquos potentes scõs humiles. illos rebꝰ om̃ibꝰ affluere. hos ne ea quidẽ quȩ
aduitã necessaria st̃ habere. & int̾dũ surlis auribꝰ cȩcisq occłis & om̃ĩ parte m̾broꝵ ulceribꝰ
ox infirmitate depssos. qͣlis meuangłio lazarꝰ legit᷑. qͥ ante fores diuitis purpurati desiderat
micas. & quȩ abiciunt᷑ dem̃sa reliquiis inopem animã sustentare diuitẽ uero tantę feritatis

Expanded text:
um: et lavi inter innocentes manus meas. Reversus ergo populus de Babylone, et videns cunctas in circuitu nationes, ipsosque Babylonis idolis servientes, abundare divitiis, vigere corporibus, omnia quae bona putantur in saecuscandalizatur et dicit: Non est in rebus humanis providentia, omnia casu feruntur incerto, nec Dei judicio gubernantur, quin potius mala  Al. mali et boni ei plasmodi quaestionem mens incredula futurorum quotidie suscitat Deo, et cum viderit iniquos potentes, sanctos humiles illos rebus omnibus affluere, hos ne ea quidem quae victum necessaria sunt, habere; et interdum surdis auribus caecisque oculis, et omni parte membrorum ulceribus, et infirmitate depressos, qualis in Evangelio Lazarus legitur, qui ante fores divitis 969 purpurati, desiderabat micis, quae abjiciuntur de mensarum reliquiis, inopem animam sustentare; divitem vero tantae feritatis
Abbreviated transcription (Latin):
qđ scriptũ ÷. Sic luceat lux ur̃a corã hoibꝰ. ut uideant urã oꝑa. & glorificent patreꝰ urm
qui ÷ incelis. Seruus qͦ honorat dñm suũ: ñ eadẽ caritate qua filiꝰ. s a n oleo i Nos. subau¬
dit᷑ honorat filiꝰ patre. seruus dnm̃ suũ. Et tam̃ dĩ omp̃s sciens differentia filii & serui: a
filio głam. aseruo timore expetit. Principiũ enĩ sapientiȩ timor dnĩ. Ut de timore seruoꝵ:¬

Expanded text:
estra opera, et glorificent Patrem vestrum estra opera, et glorificent Patrem vestrum qui est in coelis . Servus quoque honorat dominum suum non eadem charitate qua filius; sed ἀπὸ κοινοῦ subauditur, honorat filius patrem, servus dominum suum; et tamen Deus omnipotens sciens differentiam filii et servi, et a filio gloriam, a servo timorem expetit: Principium enim sapientiae timor Domini , ut de timore servo
Abbreviated transcription (Latin):
nis appellat᷑. Et in octogesimo octauo psalmo: de dnõ scribit᷑. filiꝰ iniqͥtatis non apponet
nocere ei. Inosee quoq filii fornicationis uocant᷑ qͥ sunt de matre meretrioe generati. de qua
scriptũ ÷. Fornicata ÷ mat̾ urã. Et in euangłio. filii diaboli iudei fugillant᷑. Uos de patre
diabolo estis nati. & desideria patris ur̃i uultis facere. In bonã partẽ filios legimꝰ: ut fili
dĩ. Quotqͦt aut̃ receper eũ. dedit eis potestatẽ filios dĩ fieri. Et filios sipientiȩ: euangłio ꝓcla¬
mante. Iustificata ÷ sapientia afiliis suis. Et filios abrahã. Am̃ am̃ dico uob̾. potens ÷ deus
de: lapidibꝰ istis suscitare filios abrahȩ. Et filios apłi. Filioli mei. quos iterũ parturio: donec
xpe formet᷑ in uob̾. Et multa istiꝰ modi. Filiꝰ gͦ honorificat patrẽ siue clarificat: uata illud¬

Expanded text:
nis appellatur ; et in octogesimo octavo psalmo de Domino scribitur: Filius iniquitatis non apponet nis appellatur ; et in octogesimo octavo psalmo de Domino scribitur: Filius iniquitatis non apponet nocere ei . In Osee quoque filii fornicationis vocantur, qui sunt de matre meretrice generati, de qua scriptum est: Fornicata est mater vestra . Et in Evangelio Judaei filii diaboli sugillantur: Vos de patre diabolo nati estis, et desideria patris vestri vultis facere . In bonam partem filios legimus, ut filios Dei: Quotquot eum receperunt, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Et filios sapientiae, Evangelio proclamante: Justificata est sapientia, a filiis suis : Et filios Abraham: Amen amen dico vobis, potest Deus de lapidibus istis suscitare filios Abraham . Et filios Apostoli: Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis , et multa istiusmodi. Filius ergo honorat, sive clarificat pat
Abbreviated transcription (Latin):
breos chasod: unũ ubũ ÷. S nos ꝓlatine linguȩ ꝓpͥetate: hoñorẽ posui̾mꝰ. Nam & in
euangłio ub loqͥt᷑ dñs atq saluator pat̾ uenit hora. clarifica filiũ tuũ. ut filiꝰ tuus
clarificet tȩ: apud grecos. Ao za conlegit᷑. id ÷ glorificat. Que locũ pleriq latinoꝵ. hono¬
rifica int̾ptati st̃. Simulq consideremꝰ. qd filiꝰ ac seruiis in seripturis scis uoluntate
fiat : ñ necessitate nature. Qui enĩ sp̃m ad optionis acceꝑit: infiliũ di uertit᷑. Qui aut̃¬
spm̃ seruitutis intimorẽ. di seruus efficit᷑. Wit itaq pͥmũ dĩ ut filii eiꝰ simꝰ. & bonũ uo¬
luntarie faciamꝰ. Si hoc conseqͥ nolumꝰ: ut saltẽ seruos nos habeat. & amalis ꝑsuppli¬
cioꝵ formidinẽ recedamꝰ. Legimꝰ in malã partẽ filios. E ramꝰ filii irȩ. Et filios gehennae
quos pharisei mare t̾risq circu̾itis. dignos genuere torm̃tis. Et iudas ꝑditor: filiꝰ ꝑditio¬

Expanded text:
in Evangelio ubi loquitur Dominus, et Salvator: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te , apud Graecos δόξασον legitur, id est, glorifica. Quem locum plerique Latinorum honorifica, interpretati sunt. Simulque consideremus, quod filius ac servus in Scripturis sanctis voluntate fiat, non necessitate naturae. Qui enim spiritum adoptionis acceperit, in filium Dei vertitur: qui autin timorem, Dei servus efficitur . Vult itaque primum Deus, ut filii ejus simus, et bonum voluntate faciamus: si hoc consequi volumus, ut saltem servos nos habeat, et a malis per suppliciorum formidinem recedamus. Legimus in malam partem filios: Eramus filii irae, et filii gehennae , quos Pharisaei, mari terrisque circuitis, dignos genuere tormentis . Et Judas proditor, filius perditio
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ & in seripturis scĩs optenderit neglegentẽ frustra iactat dĩgnitatẽ. cuiꝰ oꝑa ñ exbet.
hoc ÷ qđ apłs paulus scribit ad titũ. Ut potens sit exhortari in doctrina sana. & contͣdicen¬
ad salutẽ. ut peccantes cora om̃ibꝰ arguat. Sequit᷑. Quia angłs dnĩ exercituñ ÷. ꝑxponit nom̃¬
uerissime dr̃. qr dĩ & hoĩũ sequester ÷. eiꝰq adpopłm nuntiat uoluntatẽ. Et iccireo in
sacerdotis pectore racionale ÷: & in rationali doctrina & ueritas ponit᷑. ut discamꝰ sac̃¬
dote doctu. eẽ. debere: ꝙ p̃conẽ dnicȩ ueritatis. Quidã hoc qđ ad lȩui &r ꝑleui ad sac̾dotes

Expanded text:
tem, in Scripturis sanctis obtenderit negligentem, frustra jactat dignitatem, cujus opera non exhitem, in Scripturis sanctis obtenderit negligentem, frustra jactat dignitatem, cujus opera non exhibet. Hoc est quod apostolus Paulus scribit ad Titum: Ut potens sit exhortari in doctrina sana, et contradicenad salutem, ut peccantes coram omnibus arguas . Sequitur: Quia angelus Domini exercituum est. Exponit nomdicitur, quia Dei et hominum sequester est, ejusque ad populum nuntiat voluntatem: et idcirco in sacerdotis pectore rationale est , et in rationali doctrina et veritas ponitur, ut discamus, sacerdotem doctum esse debere, et praeconem dominicae veritatis. Quidam hoc quod ad Levi et
Abbreviated transcription (Latin):
pac̾tũ ñ hinꝰ arbitremur quȩ nobis cũ bestiis oeunctis animantibꝰ cõmunis ÷. s illiꝰ quę
dic̃. Ego sũ uita. Et enĩ utta nr̃a eũ xp̃o abscondita ÷ indõ. de quo possumꝰ dicere qd & iple
atq contraherent mentis formidinẽ horrore corporis. iuxta illud qđ scriptũ ÷. Suꝑ quem¬
reqͥescã. nͥ suꝑ humilẽ & quietũ. & trem̃tẽ uerba mea. Lux ueritatis fuit inore eiꝰ. hoc
÷ doctrina popłoꝵ quȩ in sacdote nullo debet m̃datio ꝑeturpari. s tota de ueritatis fon¬
te ꝓcedere. Et iniqͥtas ñ ÷ in uenta in labiis eiꝰ: ut imitet᷑ dñm suu̾ de quo dr̃. Qui peccatũ
ñ fec̾: nec clolꝰ inuentꝰ ÷ inore eiꝰ. In pace &r in eqͥtate ambulauit mecũ. ut  ipse inse pacẽ
habeat. & ceteros pacificet. milliꝰq ꝑsonã accipiat in iudicio. Et iccirco ambulet cũ dõ:
scientia: ñ cdxt p̃ferent s custodient. ut loquant᷑ in tẽꝑore: dentq conseruis çibaria in tepore

Expanded text:
animantibus communis est, sed illius quae dicit: Ego sum vita . Etenim vita nostra cum Christo abscondita est in Deo : de quo possumus dicere, quod et ipse atque contraherent, mentis formidinem horrore corporis indicantes, juxta illud qulem et quietum et trementem verba mea ? Lex veritatis fuit in ore ejus, hoc est, doctrina populorum, quae in sacerdote nullo debet mendacio deturpari; sed tota de veritatis fonte procedere. Et iniquitas non est inventa in labiis ejus, ut imitetur Dominum suum, de quo dicitur: Qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . In pace et in aequitate ambulavit mecum, ut et ipse in se pacem habeat, et caeteros pacificet, nulliusque personam accipiat in judicio, et idcirco ambulet cum Deo, scientiam: non dixit, proferent, sed, custodient, ut loquantur in tempore, dentque conservis cibaria in tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm: sic̃ diebꝰ pͥstinis. & sic̃ annis pͥoribꝰ. Et accedã ad uos in iudicio. o ero testis uelox suꝑ
maleficos & suꝑ adulteros. & suꝑ eos qͥ urant in nomine meo m̃dacit᷑. & qͥ fraudant mer¬
cedẽ mercennarii. & oppͥmunt ꝑpotentiã uiduas. & ꝑcutiunt pupillos. pe ꝑuercunt uidi¬
homo dm̃. qr uos supplantastis me: Et dixistis. In quo supplantauimꝰ te : Quia decinie
tulistis fructꝰ inthesauros: & erat rapina in domibꝰ ur̃is. kel̾timini gͦ in hoc dic̃ dñs¬

Expanded text:
oribus. Et accedam ad uos in iudicio, et ero testis uelox super maleficos et super adulteros et super eos, qui iurant in nomine meo mendaciter, et qui fraudant mercedem mercennario et obprimunt per potentiam uiduas et percutiunt pupillos et peruertunt iudihomo Deum, quia vos supplantastis me? Et dixistis: in quo supplantavimus te? quia decimae etulistis fructus in thesauros, et erit rapina in domibus vestris. Revertimini ergo in hoc, dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
nestantũ meũ fuit eũ eo uitȩ ox pacis: & ededi ei ut timore timeret me: & afacie nois
rigens ambulaut mecũ: & multos conu̾tit abiniqͥtate qm̃ labia sacercotis custodunt sci-¬
entia: oe lex requiret᷑ exore eiꝰ. qr angłs dnĩ om̃ipotentis ÷̃. Uos aut̃ cleclinastis de uia mea
offer sacrificiũ dno omĩpotenti. Et hȩc quȩ oderam fecistis. Oꝑnebatis lacrimis astare ani
planctu ce gemttu. Delaboribꝰ adhie elignũ ÷ repipere. sacrificiũ suscipere. acceptabile
de manibꝰ uris: Et cdicistis. ł ptꝰ qͥd: Quia dũis testificatꝰ: int̾ te e urorẽ adolescentiȩ
tuȩ qua tu reliqͥsti. & hȩc particeps tua & uxor testam̃ti tui or ñ alius fecit. & reliqͥȩ
sps tui. Et dixistis. Quid aliud p̃ter sem̃ querit ds̃: Et custoditȩ in spũ ur̃o: & uxorẽ adoles¬

Expanded text:
estamentum meum fuit cum eo vitae et pacis, et dedi ei timorem ut timeret me, et a facie nominis s ejus. In pace dirigens ambulavit mecum, et multos convertit ab iniquitate. Quoniam labia sacerdotis custodient scientiam, et lex requiretur ex ore ejus: quia angelus Domini omnipotentis est. offerunt sacrificium Domino omnipotenti. Antequplanctu et gemitu, de laboris adhuc dignum respicere sacrificium, aut suscipere acceptabile de manibus vestris. Et dixistis, propter quid? Quia Dominus testificatus est inter te et uxorem adolescentiae tuae, quam tu reliquisti, et haec particeps tua, et uxor testamenti tui, et non alius fecit, et reliquiae spiritus tui. Et dixistis: quid aliud praeter semen quaerit Deus? et custodite in spiritu vestro, et uxorem adoles
Abbreviated transcription (Latin):
nomĩ es. Et er̃ mͥ dic̃ dñs omp̃s inhie qua ego facio in adqͥsitione. &x eliga eos sic eligit homo
filiũ suũ qͥ seruit ei. Et conu̾tar: & uidebitis qͥd sic int̾ iustũ ce iniquũ: & int̾ seruientẽ¬
dõ. & cũ qͥ ñ seruit ei. Quia ecce dies uenit ardens sic̃ clibanꝰ. & cõburet eos. Et er̃ om̃s
alienigene & uniu̾si qͥ faciunt iniqͥtatẽ stipula. & succendet eos dies ueniens dieit̾
iusticiȩ. & sanitas inpennis eiꝰ. Et egrediemini & salietis sic̃ uitrili de uinculis re

Expanded text:
Dominus omnipotens, in die qua ego facio, in acquisitionem, et eligam eos sicut eligit homo filium suum qDeo et eum qui non seruit ei. Quia ecce dies uenit ardens sicut clibanus et conburet eos, et erunt omnes alienigenae et uniuersi, qui faciunt iniquitatem, stipula, et succendet eos dies ueniens, dicit iustitiae, et sanitas in pinnis eius, et egrediemini et s
Abbreviated transcription (Latin):
UMATENUS liceat monacho neq aparentib suis
neq aqͦꝗ hominũ. nec sibi inuicẽ licteras eulogias ł quelibet munꝰcula
directũ fuerit : ñ suscipe illud nͥpͥus indicatũ fuerit abbi. Qđ si iusserit
suscipi : in abbis sit potestate cui illud iubeat dartͥ. & ñ constristet᷑ cuĩ fã
forte directũ fuerit : ut ñ det᷑ occasio diabolo: Qui aut̃ alit̾ p̃sũpserit :
discipline regulari subiace a¬

Expanded text:
atenus liceat sorori a parentibus suis, neque a quoquam hominum, nec sibi invicem litteras, eulogias, vel quaelibet munuscula, it, non praesumat suscipere illud, nisi prius indicatum fuerit abbati. Quod si jusserit suscipi, in abbatis sit potestate, cui debeat illud dari. Et non contristetur frater, cui forte directum fuerit: ut non detur occasio diabolo. Qui autem aliter praesumpserit, disciplinae regulari subjacea
Abbreviated transcription (Latin):
distribuat᷑. Quia ñ equalit̾ ualetis om̃s: s poti unicuiq sic̃¬
cuiq opus fuerit. Sic enim legitis in actib apłors. Quia
erant eis omĩa cõmunia. & distribuebatur unicuiq ꝓu
abbatis imꝑio dispensent᷑. ñ equalit̾ omnib sed sicut ratio
dis pensationis aut̃ causa infirmitatis exigerit. U nicuiq
infirmitate p̃statur qđ sanis ꝓ obseruantiȩ rigore subtra-¬
hitur & si eis quos parentes deliciosius aluer̃ uĩctus. aut
uestim̃ta largius tribuuntur. Non ob hoc debet commoueri
fr̃nitas qd fortiorib corpore ꝓ constitutione regulȩ denegat᷑.
quod illis caritatis consideratione tribuitur. Ante omnia ne

Expanded text:
r omnibus, quia non aequaliter valetis omnes, sed potius unicuique sicut opus fuerit. Sic enim legitis in Actibus Apostolorum: Quia erant illis omnia communia, et distribuebatur unicuique sicut abbatis imperio dispensentur, non aequaliter omnibus, sed sicut ratio dispensationis, aut causa infirmitatis exegerit; unicuique infirmitate praestatur quod sanis pro observantiae rigore subtrahitur; et si eis quos parentes deliciosius aluerunt victus aut vestimenta largius tribuuntur, non ob hoc commoveri debet fraternitas, quod fortioribus corpore pro constitutione regulae denegatur, quod illis charitatis ratione tribuitur. Quia de
Abbreviated transcription (Latin):
Statim ut uenerit dñs. & in iordane fuerit baptizatꝰ. & ad colu̾be descensu
uor patris intonuerit. hic ÷ filiꝰ m̃s dilectꝰ in quo mͥ complacuit: exeunti
de aquis occurret diabolus. & ante pedes illiꝰ stabit mors. & coluber anti¬
quus qͥ quadraginta diebꝰ temptauit eũ insolitudine. Si aut̃ iuxta . lxx.
segamꝰ ante faciẽ eiꝰ ibit uerbũ. & egrediet᷑ in campos: hoc significat.
sermo dĩ ante uisitationẽ eiꝰ quȩ̃ nc̃ allegorice facies dĩ ꝑcelat. &
planũ & auditoris anima qͣsi confectꝰ ager. sem̃te possit reciꝑe spu̾alẽ.¬

Expanded text:
statim cum venerit Dominus et in Jordane fuerit baptizatus, et ad columbae descensum statim cum venerit Dominus et in Jordane fuerit baptizatus, et ad columbae descensum vox Patris intonuerit: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui , exeunti de aquis occurret diabolus; et ante pedes illius stabit mors, et coluber antiquus, qui quadraginta diebus tentavit eum in solitudine. Si autem juxta LXX legerimus, ante faciem ejus ibisermo Dei ante visitationem ejus, quae nunc allegorice facies dicitur, praecplanum, et auditoris anima quasi confectus ager sementem possit recipere spiritale
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq & qqͥla ita int̾p̃tat ÷. ante faciẽ eiꝰ ibit pestis. Sym̾machus ande
facie ei pceddet mors. Quinta editio ante faciẽ eiꝰ ambuil abile aoersie uler
facr & theo dotio sermonẽ ꝓmorte int̾p̃tati st Nec ñ in consequiente uersi¬
culo ubi ciximꝰ. egrediet᷑ diabolus ante pedes eiꝰ. & Lxx. alit̾ transtulerunt.
iuta qͦs postea disputabimꝰ: aquila ꝓcliabolo transtulit uolatile. smina¬
chiis aut̃ & thedootio & serta editio uolucrẽ. qđ hebraice dr̃ reseph. peldo¬
aut hebrei quom in euangłio pͥnceps demonũ dr̃. eẽ. beelzebub. ita reseph.
demonis. eẽ. nom̃. qͥ pͥncipatũ teneat int̾ alios. ꝙ ꝓpt̾ nimiã uelictaatem.
atq indiu̾sa discursum. auis & uolatile noncupet᷑. Ipsũq eẽ. qui in paradiso
subfigura seipentis mulieri sit locutꝰ o ex maleclictione qua adõ conclẽnatꝰ
÷ accepisse nomꝰ. Si quide. resepħ. reptans uentre int̾ptat᷑. Hoc ÷ gͦ qđ dicit᷑.¬

Expanded text:
Denique et Aquila ita interpretatus est, Ante faciem ejus ibit pestis; Symmachus, Ante faciem ejus praecedet mors; quinta editio, Ante faciem ejus ambulabit mors; 641 soli LXX et Theodotio sermonem pro morte interpretati sunt. Necnon in consequenti versiculo, ubi diximus: Egredietur diabolus ante pedes ejus, et LXX aliter transtulerunt, juxta quos postea disputabimus: Aquila pro diabolo transtulit, volatile; Symmachus autem et Theodotio, et quinta editio, volucrem, qReseph daemonis esse nomen, qui principatum teneat inter alios, et propter nimiam velocitatem atque in diversa discursum avis et volatile nuncupetur, ipsumque esse, qui in paradiso sub figura serpentis mulieri sit locutus, et ex maledictione, qua a Deo condemnatus est, accepisse nomen: siquidem Reseph reptans ventre int
Abbreviated transcription (Latin):
rũ finis ꝑdicio ÷. Us gͦ om̃s aquas quȩ aꝑuersis dogmatibꝰ conculeate st̃ dispget
cũ dissipauerit consiliã pͥncipum & sapientiũ mundi huiꝰ. Si quando uideris ad
breue aliquã heresim floruisse. & ꝑostea dĩ grã dissipatam: dicito. eẽ. cõpletũ. disꝑges
aqͣs itineris. Potest aut̃ hoc qđ dr̃ itineris sub audiri diabolici. ut sit sensus. aquas
quas liabolus conculcauit. ꝙ quȩ multis inse pͣbuer̃ it̃. id ÷ multis patuerunt
erroribꝰ: oiuidet dñs atq disꝑget. Unde & cȩteri int̾p̃tes. furorẽ uolentes heretieũ
describere: transtuler᷑. Illisio uł impetꝰ aquarũ transiit. Ferunt᷑ enĩ ꝓno ȩloquentiȩ
sus uocẽ suã: altitudinẽ fantasiȩ suȩ. Abyssus sepe in bonã parce᷑. sepe in mala.¬
& int̾dũ in different᷑ accipit᷑. In bonã partem. iudicia tua abyssus multa.

Expanded text:
rum finis perditio est. Deus ergo omnes aquas quae a perversis dogmatibus conculcatae sunt, disperget, rum finis perditio est. Deus ergo omnes aquas quae a perversis dogmatibus conculcatae sunt, disperget, cum dissipaverit consilia principum, et sapientiam mundi hujus. Si quando videris ad breve aliquam haeresim floruisse, et postea Dei gratia dissipatam, dicito esse 651 completum: disperges aquas itineris. Potest autem hoc quod dicitur, itineris, subaudiri diabolici, ut sit sensus: Aquas quas diabolus conculcavit, et quae multis in se praebuerunt iter, id est, multis patuerunt erroribus, dividet Dominus atque disperget. Unde et caeteri interpretes, furorem volentes haereticum describere, transtulerunt: Illisio, vel impetus aquarum transiet. Feruntur enim prono eloquentiae csus vocem suam altitudinem phantasiae. Abyssus saepe in bonam partem: saepe in malam, interdu
Abbreviated transcription (Latin):
ipso qđ uident dnm̃ statim dĩ uerbo concipiunt & dicunt. Atimore tuo dnẽ in
utero suscepimꝰ. & parturiuimꝰ. & peperimꝰ. spm̃ salutis tuȩ faciemꝰ suꝑ t̾ra. Beati
inqͥt mundo corde qm̃ iꝑsi elm̃ uicdebt. Isti itaq popłi loti a fluminib ñ iam ui¬
dent s uisuri st̃ om̃. & conuiderint concipient. ut possint fructꝰ parere doctrinar
S qr dicunt᷑ popłi. & popłoꝵ ñ ÷ uidere faciẽ dĩ. licet in futurũ ostendat᷑ oratio
uidebt̃ & parient: tam iuxta tropologiã magis hebraicũ sequendũ ÷ ubi dr̃. Ueder᷑ te
mone: Lxx. Disꝑges aquas itineris. Diuerse aquȩ st̃. Aliȩ sep̾ttnȩ. aliȩ breues.
De sẽpit̾nis aqͥs : aquȩ fluunt. De fontibꝰ isrł. dictũ ÷. Nluminib scindet᷑ terra
De subitis & ad tempus currentibꝰ. om̃s torrentes uadunt in mare. Taliũ enĩ aqua.¬

Expanded text:
ipso quod vident Deum, statim Dei verbo concipiunt et dicunt: A timore tuo, Domine, in ipso quod vident Deum, statim Dei verbo concipiunt et dicunt: A timore tuo, Domine, in utero suscepimus, et parturivimus et peperimus: spiritum salutis tuae faciemus super terram . Beati, inquit, mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Isti itaque populi loti a fluminibus, non jam viderunt, sed visuri sunt Deum: et cum viderint, concipient, ut possint fructus parere doctrinarum. Sed quia dicuntur populi, et populorum non est videre faciem Dei, licet in futurum extendatur oratio, videbunt et parient: tamen juxta tropologiam magis Hebraicum sequendum est, ubi dicitur: Vidmone. LXX: Disperge aquas itineris. Diversae aquae sunt: aliae sempiternae, aliae breves. De sempiternis aquis, et quae fluunt de fontibus Israel, dictum est: Fluminibus scindetur terra. De subitis, et ad tempus currentibus: Omnes torrentes vadunt in mare. Talium enim aqua
Abbreviated transcription (Latin):
mirari facies. qr egressus es in salutẽ popłi tui: & uenisti ad eos cũ xp̃o tuo.
Licet inhȩbraico scriptũ ÷. ꝑ gressus es in salutẽ popłi tui cũ iħu xp̃o tuo
siue cũ saluatore ꝓp̃o tuo. Iħc enĩ. saluator int̾p̃tat᷑. Ueniente aut̃ iħu apo¬
filio tuo: ꝑcussisti antipm̃ de domo impii. hoc ÷ in hoc scło qđ in maligno
positũ ÷. siue ipsũ diabolũ ꝑcussisti qͥ impietatis caput ÷ & denudasti fu̾nda¬
m̃tũ eiꝰ usq ad collũ. Iel ÷ abscondita eiꝰ aꝑta fecisti. ñ ad breue tẽpus. s inꝑpetuũ¬
Hoc enĩ significat. sela. id ÷ semꝑ .lxx. Uidebt̃ te & dolebt̾ siue parcurient pops¬
o̾y a gͥ nͦ ẽocii. qͥppe utrũq significat. Consequent᷑ rupta t̾ra. & fluuiis ma¬
nantibꝰ: popłi qͥ de fluminibꝰ di biberant. uidebt̃ dm̃ atq parturient. Ex hoc eni

Expanded text:
mirari facies, quia egressus es in salutem 650 populi tui, et venisti ad eos cum Christo tuo: mirari facies, quia egressus es in salutem 650 populi tui, et venisti ad eos cum Christo tuo: licet in Hebraico scriptum sit: Egressus es in salutem populi tui cum Jesu Christo tuo: sive cum Salvatore Christo Filio tuo, percussisti Antichristum de domo impii, hoc est, in hoc saeculo, quod in maligno positum est, sive ipsum diabolum percussisti, qui impietatis caput est, et denudasti fundamentum ejus usque ad collum, id est abscondita ejus aperta fecisti non ad breve tempus, sed inA, id est, semper. LXX: Videbunt te, et dolebunt, sive parturient populi; ὠδινήσουσι quippe utrumque significat. Consequenter rupta terra, et fluviis manantibus, populi qui de fluminibus Dei biberant, videbunt Deum, atque parturient. Ex hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
impu: de nudasti fundam̃tũ usq ad collũ. Semꝑ. Solam nram editienẽ posui¬
mꝰ ut iunta eam id÷ uxta hebraicũ genentes consequentiã loci. Postea. Lrex.
comatice ꝑ capitula disseramꝰ. Uider̃ te ds. & doluerꝰ montes. Excelsa scilicet
regna & sullimes huiꝰ scłi potentes. & quadrige quattuor inracharia
qũȩ egrediunt᷑ de montib aereis. hȩc te uiderũnt & intremuer. & gurges¬
& tripucdio leuatarũ manuũ de monstrarunt. Sol tuus & luna & omĩs
splendor quo pͥus illuxeras popło tuo. & maloꝵ postea pondere uniuersa
fuerant tenebrarũ errore cooꝑta receper̾ lum̃ suũ: & pͥstinũ habuere ful.¬
gorẽ. Sagittȩ tuȩ & fulgurans hasta tua. id ÷ plagę tuȩ & eruditio. lumen
tuo popło prebuer̃. Deniq in luce sagittarũ tuarũ. & insplendore hastȩ tuȩ
quȩ eos ad hoc corripuit ut em̃daret. ambulabit popłs tuus infremitu suo.
Quando gͦ popłi tui uindicabis in iuriã. t̾rena regna caleabis. & oñis gentes ad¬

Expanded text:
collum semper. » Solam nostram editionem posuimus, ut juxta eam, id est, juxta Hebraicam texentes consequentiam loci, postea LXX commatice per capitula disseramus. Viderunt te, Deus, et doluerunt montes, excelsa scilicet regna et sublimes hujus saeculi potestates, et quadrigae quatuor in Zacharia, quae egrediuntur de montibet tripudio elevatarum manuum demonstrarent. Sol tuus et luna, et omnis splendor, quo prius illuxeras populo tuo, et malorum postea pondere, universa fuerant tenebrarum horrore cooperta, receperunt lumen suum, et pristinum habuere fulgorem. Sagittae tuae et fulgurans hasta tua, id est, plagae tuae, et eruditio tua, lumen tuo populo praebuerunt. Denique in luce sagittarum tuarum, et in splendore hastae tuae, quae eos ad hoc corripuit, ut emendaret, ambulavit populus tuus in fremitu tuo. Quando ergo populi tui vindicabis injuriam, terrena regna calcabis, et omnes gentes ad
Abbreviated transcription (Latin):
locunt᷑ toties mnelationẽ uanȩ głȩ dilabunt᷑. & ipso morbo dũ
ꝗd dicunt undicare contendunt.: in suꝑbiam p̃cipita nt᷑. Contia ips¬

Expanded text:
loquuntur, toties in elationem vanae gloriae labuntur; et ex ipso morbo, dum loquuntur, toties in elationem vanae gloriae labuntur; et ex ipso morbo, dum quod dicunt, vindicare contendunt, in superbiam praecipitantur. Propter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriis urib extollunt᷑ &dum laudatores ñ inueniunt ipsi
sibi insuis laudib ꝓsilunt. Alius de genealogia & de sua gente
fatedt eẽ priucipes. Alius de parentib alius de germanis a alius
de cognatis alius de frib: & consanguineis e idoneis alius sie uitus
aluis de specie iuuentutis. aliu ł debello fortitudinis a lius de
ꝑlustratione terrarum. alius de artificio aliud de sapientia
alius de assertionis eloquentia. alius de taciturnitata alius
ꝯalius
de humilitate. alius de caritate. aliud de largitate munerũ alius
de castitate de uirginitate. alius de pauꝑtate. alius de abstinen¬
cia alius de orationũ frequentia. alius de uigilantia. alius de
obȩdientia. alius derenuntiatione rerũ aliꝰ. de legendo. alius de
seribendo alius de uoce modulationis. Hȩc omĩa quȩ supra
pstrinximꝰ unꝰ quisq dum aliquocies talia ñ iussi in moderate¬

Expanded text:
propriis viribus extolluntur; et cum laudatores non inveniunt, ipsi propriis viribus extolluntur; et cum laudatores non inveniunt, ipsi sibi in suis laudibus prosiliunt. Alius de genealogia, et de sua gente fatetur esse principes: alius de parentibus, alius de germanis, alius de cognatis, alius de fratribus et consanguineis, et idoneis, alius de divitiis, alius de specie juventutis, alius de bello fortitudinis, alius de perlustratione terrarum, alius de artificio, alius de sapientia, alius de assertionis eloquentia, alius de taciturnitate, alius de humilitate, alius de charitate, alius de largitate munerum; alius de castitate, alius de virginitate, alius de paupertate, alius de abstinentia, alius de orationum frequentia, alius de vigilantia, alius de obedientia, alius de abrenuntiatione rerum, alius de legendo, alius de scribendo, alius de voce modulationis. Haec omnia, quae supra perstrinximus, unusquisque dum aliquoties talia non jussi i
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nulli ꝓsuis ux orib atq filiis aut etiã quibq ꝓ pinquis
curam Ihbe more pietatis. Pleriq uero qui ñ sunt intalibus
inplicati. salim̃to sunt solliciti. Alii uͦ tristitię morbo interius
consumunt᷑ & tanꝗ uestim̃tũ a tinea intrinsecꝰ m̃tis suȩ aui¬
ditate duorant᷑ & cum ipso rancoris lanquore dilabunt᷑ indespa¬
tionem. Alii nanq spũ fornicationis in flãmant᷑: & sȩpe tili
stimulo  m̃citati interiore oculo cętati captiui ducunt᷑ uinculo
ꝑ ditionis ligati. Ali i accidiȩ sp̃u inflati otio & somno
uacare cupiunt & curiosis fabulis sollicitant᷑. & qd̃ peius:
a ꝓpͥo monasterio se auferre disponunt. Alii uanȩ gloriȩ
elacionistelo indiuersis partib confodint᷑. & alii alia
defendentes & suass causas magnificantes dũ
nolunt xp̃i pauꝑib similes eẽ. U nꝰ qͥsq inuanis
istis cogitationib clabunt᷑. & qͥa si nichil adeo acceperint de

Expanded text:
nonnulli pro suis uxoribus atque filiis, aut etiam quibuscunque propinquis curam habere more pietatis. Plerique vero qui non sunt in talibus implicati, pro alimento sunt solliciti. Alii vero tristitiae morbo interius consumuntur, et tanquam vestimentum a tinea intrinsecus mentis suae aviditate devorantur, et cum ipso rancoris languore delabuntur in desperationem. Alii namque spiritu fornicationis acrius inflammantur, et saepe tali stimulo carnis incitati, interiori oculo caecati captivi ducuntur, vinculo perditionis ligati. Alii acediae spiritu inflati otio et somno vacare cupiunt, et curiosis fabulis sollicitantur, et, quod pejus est, a proprio Monasterio se auferre disponunt. Alii vanae gloriae elationis telo in diversis partibus confodiuntur; et alii alia defendentes, et suas causas magnificantes, dum nolunt Christi pauperibus similes esse, unusquisque in vanis istis cogitationibus elabuntur, et quasi nil a Deo acceperint de
Abbreviated transcription (Latin):
Puritas cordis omĩa uitia excludit. Dm̃s uircutes obtinet. Lȩtetur cor
cordis. unde & sequit᷑. &ñ in multiloqͥo: sed inpuritate cordis & con-¬
punctione lacrimarũ nos exaudiri sciamꝰ. & ideo breuis debet. eẽ.¬
onem ꝓlixȩ orationis: ob dormiant. aut fortẽ du iacentłs di¬
abolus eis ante oculos diuersa ingerat. ł in corde aliud sub¬
ministrec. Ergo oportet orare cũ timore supplicit̾. ut qui orat
p̃sentis xp̃i uideat᷑ pedes tenere. Et cumi canto
debemiꝰ orare tunore: ut cognoscamꝰ quia cum deo loqui¬
dis & lacrimarũ ub̃tate exaudiri credat. Non enim longȩ ora¬
tionis ꝓ lixitas sed poroitȩ m̃tis uitentio pietatẽ clementis
iudicis excitat. Orandus gͦ semꝑ ÷ ut largiatur delinquen.¬
tib ueniã : qui langũenti mundo ꝑ crucis passionem
in fudit medicinam salus mudi ȩt̃na xp̃c iħs dñs nost᷑.

Expanded text:
Puritas cordis omnia vitia excludit, omnes virtutes obtinet: Laetetur cor candum est, cum non in multiloquio, sed in puritate cordis et compunctione lacrymarum nos exaudiri sciamus? Illinc onem prolixae orationis obdormiant, aut forte diu jacentes diabolus eis ante oculos diversa ingerat, vel in corde aliud subministret. Ergo oportet orare cum timore suppliciter, ut qui orat praesentis Christi videatur pedes tenere. Et cum tanto debemus orare timore, ut cognoscamus quia cum Deo loquidis et lacrymarum ubertate exaudiri credat. Non enim longae orationis prolixitas, sed promptae mentis intentio pietatem clementis Judicis excitat. Orandus ergo semper est, ut largiatur delinquentibus veniam, qui languenti mundo per crucis passionem infudit medicinam salus mundi aeterna Jesus Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
cunctoꝵ ipsi p̃uideant : & em̃dandi potestatem habeant. & qd̃
ipsi non ualuerint enĩdare : p̃posito non morent᷑ accusare. qui
suos nullo modo p̾sumant inquietare: Excepto de his quae
utriq non ualuerit accelerare. & in hoc unꝰ alteri tantã humi¬
litatem haboat  nunꝗ ullus ullum offendat. Sed un maltero
tanꝗ in penso ꝑsistait Id ÷ iuniores indecanis. decani ppositis¬
p̃positi.  in ab batib Unꝰ alium portaus: tanꝗ inmuro lapides
quadrati apło attestaate sic̃ supͣ. unꝰ alteri onera portantes sic
ad implebitis legem xp̃i. Quiq decani si ex eis aliqͣ forte qͥs
inflatꝰ suꝑbia reꝑtus fuerit: reprehensibilis. correptꝰ semel
& iterũ atq  t̾cio. Si em̃dare noluerit deiciat᷑. & alt̾ qui ei

Expanded text:
cunctorum ipsi praevideant, et emendandi potestatem habeant; et quod cunctorum ipsi praevideant, et emendandi potestatem habeant; et quod ipsi non valuerint emendare, praeposito non morentur accusare. Qui suos nullo modo praesumant inquietare, excepto quod utrique non valuerint accelerare. Et in hoc unus alteri tantam humilitatem habeat, ut nunquam ullus ullum offendat; sed unus in altero tanquam in penso persistat, id est, juniores in decanis, decani in praepositisepositi in abbatibus: unus alium portans, tanquam in muro lapides quadrati, Apostolo attestante, sicut supra: Unus alterius onera portantes, sic adimplebitis legem Christi inflatus superbia repertus fuerit reprehensibilis, correptus semel et iterum, atque tertio, si emendare noluerit, dejiciatur, et alter i