comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ: & accipimꝰ frumtũ infame. Et iratꝰ su inquit eras nimis. cũ audissẽ clamorem eoꝵ
sedm uerba hec: cogitauitq cor meũ mecũ. &x increpaui optimates ex magistra& oxrer
liqua. famis gͥ tepore annona carissima intantũ ut suos filios uendere cogerentur.
qͥ parii habebant &x qͥ in horrea multas fruges congesserant. ꝓnecessitate uł pro
pcui magnitudine leuitis decimas nolebant reddere. q̃ nꝰ habebant: parce̾ inheres.¬
btate iudee ħ pͥmicie oe decime erant hereditas eoꝵ. Qđ ne putemꝰ nr̃m. eẽ. ponamꝰ¬
eire testimoniũ Et cognoui inqͥt qmꝰ partes leuitarũ ñ fuissent date. & fugisset
unꝰqͥsq in regionẽ suã de lȩuitis &r de cantoribꝰ & de his qͥ ministrabant. & egi causam
adusi magiftratꝰ & dixi. Quare dereliqͥmꝰ domũ di: Et congregaui eos: ox feci stare
instationibꝰ suis. & om̃is iuda apportabant decimas frum̃ti. &x uini &x horbei in hor¬

Expanded text:
clamorem eorum secundum verba haec: cogitavitque 976 cor meum mecum, et increpavi optimates et magistratus , et reliqua: Famis igitur tempore annona charissima, intantum, ut suos filios vendere cogerentur, et hi qui parum habebant, et qui in horrea multas fruges congesserant, pro necessitate vel pro pretii magnitudine Levitis decimas nolebant reddere, qui non habebant partem in haereditate Judaeae; sed primitiae et decimae erant haereditas eorum. Quod ne puteet thus. Et cognovi quoniam partes Levitarum non fuissent datae: et fugisset unusquisque in regionem suam de Levitis, et cantoribus et de his qui ministrabant: et egi causam adversus magistratus, et dixi: Quare dereliquimus domum Dei? Et congregavi eos, et feci stare in stationibus suis. Et omnis Juda apportabat decimam frumenti, vini, et olei, in hor
Abbreviated transcription (Latin):
erit testis uelox maleficis & adulteris or ꝑuiris. & qͥ calunniant᷑ mercedẽ mercennarii.
uidiias & pupillos. & oppͥmunt ꝑegrinũ. nec timuer me dic̃ dñs exercituũ. Ego enĩ
aut quis ferre poterit ut aspiciat eũ: Quia ipse ingredit᷑ qͣsi ignis conflatorii. ce
Et accedã ad uos in iudicio: &e ero testis uelox suꝑ maleficos & suꝑ adulteros. & suꝑ
eos qͥ urant in nomine meo mencdacit̃. & qͥ fraudant mercede᷑ mercennarii. & oppͥ¬
munt ꝑ potentiam uiduas. & ꝑcutiunt pupillos. & ꝑuertunt iudiciũ aduenȩ. & qui
Anõ questionẽ abiis qͥ dicunt. om̃is qͥ facit malũ bonꝰ ÷ inconspectu dñi. & tales ei pla¬
cent. aut certe si displicent. ubi ÷ ds̃ iudicii. hoc ÷ ubi ÷ iusticie ueritas. Ad quã dissol¬
uendã dnĩ sermo respondit. Mictã angłm meũ qͥ p̃parabit uiã meã: & ueniet ad tẽplũ
suũ dñator quẽ uos quęritis. & qͥ iudex ÷ ueritatis. de quo dr̃ in psalmo. Ds iudiciũ

Expanded text:
i, viduas et pupillos, et opprimunt peregrinum: nec timuerunt me, dicit Dominus exercituum. Ego enim aut quis ferre poterit ut aspiciat eum? Quia ipse ingreditur quasi ignis cEt accedam ad vos in judicio, et ero testis velox super maleficos, et super adulteros, et super eos qui jurant in nomine meo mendaciter. Et qui fraudant mercede mercenarios, et opprimunt per potentiam viduas, et percutiunt pupillos et pervertunt judicium advenae, et qui Domino quaestionem ab his qui dicunt: Omnis qui facit malum, bonus est in conspectu Domini, et tales ei placent, aut certe si displicent, ubi est Deus judicii? hoc est, ubi est justitiae veritas? Ad quam dissolvendam Domini sermo respondit: Mittam angelum meum, qui praeparabit viam meam, et veniet ad templum suum dominator quem vos quaeritis,
Abbreviated transcription (Latin):
ultimo tẽpore. eẽ uenturũ. S miror. qͦmͦ eos rerũ exitꝰ ñ doceat ueritatẽ. Qđ enim
tepli suii inueniet dñator. qđ usq ad fundam̃ta destructũ ÷: Aut si abalio extru¬
endũ ÷ antequã ꝓpc̃ adueniat. quid xp̃e eoꝵ ampliꝰ facturꝰ ÷ cũ abalio restituta sint
omĩas Dñs nr̃ in ȩuangłio heliã ꝓpłam ioh̃em ꝓpħam baptistã int̾ptans loqͥt᷑. Si uul¬
tis scire: ipse ÷ helias qͥ uenturꝰ ÷. Ne quo & hic̃ idem ꝓpħa quẽ nunc disserimꝰ scribit
nisse cõmemorans. Ecce uenie dic̃ dñs exercituũ. Et qͥs poterit cogitare diẽ
aduentꝰ eiꝰ. le qͥs stabit ad uidendũ eũ : Ipse enĩ qͣsi ignis conflans: x qͣsi herba fullo

Expanded text:
exitus non doceat veritatem. Quod enim templum 971 suum inveniet dominator, quod usque ad fundamenta destructum est, aut si ab alio exstruendum est antequam Christus adveniat, quid Christus eorum amplius facturus est, cum ab alio restituta sint omnia? Dominus noster in Evangelio Eliam prophetam, Joannem Baptistam interpretans loquitur: Si vultis scire, ipse est Elias qui venturus est , de quo et hic idem propheta quem nunc disseruimus, scribit nisse, commemorans. Ecce venit, dicit Dominus exercituum, et quis poterit cogitare diem adventus ejus? Et quis stabit ad videndum e
Abbreviated transcription (Latin):
uiã ante faciẽ meã: & subito ueniet intẽplũ suũ dñs quẽ uos queritis. & angłis iusticis quem
ego mittã angłm meũ ante facie tuã. ox parabit uiã tuã coraꝰ me. Nec isdẽ usus ⁊ uerbis: qͣ Lxx
int̾ptes transtuler̃. Marcus qͦ euangłista duo testimonia malachiȩ & isaiȩ subuniꝰ ꝓpheciȩ
sermone contexens: ita exorsus ÷. Initiũ euangłii ihesu xpi: sic̃ seriptũ ÷ in isaia ꝓpħa. Ecce
mitto angłm meũ ante faciẽ tuã: qͥ parabit uiã tuã. Hoc licet aliis uerbis in malachia le

Expanded text:
nte faciem meam: et subito veniet ad templum suum Dominus quem vos quaeritis, et angelus justitiae quem ego mittam angelum meum ante faciem tuam, et praeparabit viam tuam coram meicens: « Marcus evangelista duo testimonia Malachiae et Isaiae sub unius prophetae sermone contexens, ita exorsus est: Initium Evangelii Jesu Christi, sicut scriptum est in Isaia propheta, Ecce mitto angelum meum ante te
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta etre librũ extrirerat absq tẽplo. absq urbis eclificus. absq extructione mu¬
roꝵ. & putabat omĩno minorẽ. eẽ. cultũ religionis qr tẽpli ornatꝰ de erat. Ad quod dñs
loquitur. Pollutũ putatis altare. o holocausta ac uictimas quȩ supͣ imponunt᷑ ignẽ
quoq qͥ uictimas deuorat. eẽ. pollutũ. nec intelligitis omĩ potentẽ dm̃. non aurũ. gẽm e

Expanded text:
juxta Ezrae librum exstruxerunt , absque templo, absque urbis aedificiis, absque exstructione mujuxta Ezrae librum exstruxerunt , absque templo, absque urbis aedificiis, absque exstructione murorum, et putabat minorem esse cultum religionis, quia templi ornatus deerat. Ad quos Dominus loquitur: Pollutum putatis altare, et holocausta ac victimas quae supra imponuntur: ignem quoque qui victimas devorat,
Abbreviated transcription (Latin):
Regula scripturarũ :: ubi manifestissima ꝓpħetia de futuris texit᷑. ꝑ incerca. allx¬
uictimas successuras. & nequaquã tauroꝵ hyrooꝵq sanguinẽ. s thimiama hoc÷¬
scoꝵ orationes dño offerendas. Et ñ in una orbis ꝓuincia iudea. nec in una iudee
urbȩ ierłm: s in omi loco offerri oblationẽ. nequãquã in mundã ut apopło isrł. sed
mundã ut incerimoniis ap̃ianoꝵ. Abortu enĩ soł usq ad occasũ magnũ ÷ nom̃ dnĩ ingen¬
nũ ingentibꝰ sit futurũ. uos opͥncipes uideoꝵ. polluistis illud. atq polluistis. Sie en im̃
futuroꝵ texit᷑ uaticiniũ : ut p̃sens tẽpꝰ ñ deserat. P ropt̾ea aut̃ o sacerdotes o pͥncipes
iudeoꝵ. in omĩ loco mͥ offertur oblatio muncla. & magnũ ÷ nom̃ meũ ingentibus
qr dr. Mensa dñi contaminata ÷: ex qđ suꝑ ponit᷑ contẽptibile ÷ cũ igne qui illud
deuorat. Reu̾sus de babilone popłs altare tantũ fortuitis & impolitis lapidibus

Expanded text:
Regula Scripturarum est: Ubi manifestissima prophetia de futuris texitur, per incerta allevictimas successuras. Et nequaquam taurorum hircorumque sanguinem; sed thymiama, hoc orationes Domino offerendas, et non in una orbis provincia Judaea, nec in una Judaeae urbe Jerusalem; sed in omni loco offerri oblationem, nequaquam immundam, ut a populo Israel; sed mundam, ut in caeremoniis Christianorum. Ab ortu enim solis usqnum in gentibus sit futurum, o vos principes Judaeorum, polluistis illud atque polluitis. Sic enim futurorum texit vaticinium, ut praesens tempus non deserat. Propterea autem, o sacerdotes et principes Judaeorum, in omni loco mihi offertur oblatio munda, et magnum est nomen meum in gentibus, quia dicitis mensa Domini contaminata est, et quod superponitur, contemptibile est cum igne qui illud devorat. Reversus de Babylone populus, altare tantum fortuitis et impolitis lapidibus,
Abbreviated transcription (Latin):
& sustinunsse qđ scriptũ est scd̾m multitudinẽ impiecatũ eoꝵ expelle ȩos qm̃ irritauerꝰ
tȩ alnẽ ut incunctas ꝓuntias uagi & ꝓfugi spargerent᷑. Contaminauer̃ eñi sc̃ã enĩ ai por
di filio diligentes & ad inuenientes sibiꝰ deos alienos. Qui eni non recipit filiũ: ñ recipit
patrẽ qui misit illũ. Et iccico qr hoc fecerint: tam diũ disꝑire donec humilientur
uł captiuitatis in iuria uł obconscientiã peccatoꝵ: &r ꝓiciant᷑ de tabernaculis iacob.
ut destructo teplo atq altari. nęquaquã apud eos offerant᷑ hostiȩ. Nes hac explanatio¬
postꝗ clnin confessus ÷ si peccauerit abominationẽ facit in isrł & in ierłm in sensũ ui
dente dm̃ & inuisione pacis. Polluit enĩ xpĩ misteria. indigne accipiens corpiis eius
& sanguinẽ: ꝓeo qđ clilexerit uitia. & ad inuenerit sibi deꝯs alienos. scdm numerũ pec¬
catoꝵ habens nꝰumerũ deoꝵ. Iuxta apłm paulũ uoratiũ ds̃ uent᷑ ÷. Et scd̃m iacobũ. a

Expanded text:
 sustinuisse quod scriptum est: Secundum multitudinem impietatum eorum expelle eos, quoniam irritaverunt te, Domine , ut in cunctas provincias vagi, et profugi spargerentur. Contaminaverunt enim sancta Domini, pro Dei Filio diligentes, et adinvenientes sibi deos alienos: Qui enim non recipit Filium, non recipit Patrem, qui misit eum . Et idcirco quia hoc fecerunt, tamdiu disperire donec humilientur, vel captivitatis injuria, vel ob conscientiam peccatorum: et projiciantur de tabernaculis Jacob, ut destructo templo, atque altari, nequaquam apud eos offerantur hostiae  Al. bestiae. Nec hac explanatiopoensu vidente Deum, et in visione pacis. Polluit enim Christi mysteria, indigne accipiens corpus ejus et sanguinem , pro eo quod dilexerit vitia, et adinvenerit sibi deos alienos, secundum numerum peccatorum habens numerum deorum. Juxta apostolum Paulum: Voracium Deus venter
Abbreviated transcription (Latin):
ti tui: & ñ aliꝰ fecit. & reliquie sp̃s tui. sic int̾pretant᷑. ut uidnẽ adolescentiȩ
naturalẽ dicant intelligentiã. & legẽ incorde ꝑscriptã. quȩ om̃ibꝰ hominibꝰ insita
est. Unde & g̃s ñ habentes legẽ dĩ. ea quȩ st̃ legis oꝑant᷑. Et de hac coniuge in ꝑuer¬
biis p̃dicari. adõ coniungitur uxor uiri. & iubemur ut de nr̃is aqͥs bibamꝰ & de
fontibꝰ nullusq inpotando sit particeꝑs. & ut letem᷑ qũ uxore ad olescentię nr̃e. Hec
uxor impellit etiã ineredulos dicere. Ps̃ iudicet. & dĩ uideat. & ipsi cuncta inter
me ox te. diiudicanda ꝑmitto. De qua & eccłastes loquit᷑. Et uide uitã cũ mulie¬
re quã dilexisti om̃ĩhꝰ diebꝰ uanitatis tuȩ. qͥ tͥ dati st̃ sub sole. Hec uxor: resi
& oꝑitͥ nos nr̃a impietas. Unde rursus ingerit᷑. Custodite sp̃m ur̃m. Non carnẽ¬

Expanded text:
em adolescentiae naturalem dicant intelligentiam, et legem in corde perscriptam, quae omnibus hominibus insita est. Unde et gentes non habentes legem Dei, ea quae sunt Legis, operantur. Et de hac conjuge in Proverbiis praedicari: A Deo conjungitur uxor viro ; et jubemur ut de nostris aquis bibamus et fontibus: nullusque in potando sit particeps, et ut laetemur cum uxore adolescentiae nostrae. Haec uxor impellit etiam in credulos dicere: Deus judicet, et Deus videat : et ipsi cuncta inter me et te dijudicanda permitto, de qua et Ecclesiastes loquitur: Et vive vitam cum muliere quam dilexisti omnibus diebus vanitatis tuae, qui tibi dati sunt sub sole . Haec uxor residu, 968 et operit nos nostra impietas. Unde rursum ingeritur: Custodite spiritum ve
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝯereauit te: Et rursũ. Dñ qui te ereauit reliqͥsti Et alibi. Filios genui x ex¬
attaui. ipsi autt̃ reliquer̃ me. Et inpsalmoꝵ uolumine. Filii alieni mentiti st̃ m̃.
filii aueni in ueterat st: & claudicauer̃ asemitis suis. Et abhoc uno patre. eos ał¬
perr ailer ⁊ cedentes muftes uitioꝵ suoꝵ patres fecere. Omĩs enĩ qͥ facit peceatũ
ratos unũq eẽ debere .ꝙ unũ confessionis habere labiũ. s postea ꝑsuꝑbiã or edi¬
ficttiome turis cont dmꝰ. in multas linguas atq sententias. eẽ. diuisos Ad helemo¬
sinas quop refei ut dicant despicere nos fres nr̃os. quando ñ cõmunieamus.
eis que adeorad sustentanclã uitam accipimꝰ. Et ad hoc transeunt: ut asseĩ frẽm¬

Expanded text:
te, et creavit te ? Et rursum: Deum qui te creavit, reliquisti . Et alibi: Filios genui et exte, et creavit te ? Et rursum: Deum qui te creavit, reliquisti . Et alibi: Filios genui et exaltavi: ipsi autem reliquerunt me . Et in Psalmorum volumine: Filii alieni mentiti sunt mihi: filii alieni inveterati sunt, et claudicaverunt a semitis suis . 964 Et ab hoc uno patre, qui peccaverunt, recedentes, multos vitiorum suorum patres fecere: Omnis enim qui facit peccatum, ratos, unum esse debere, et unum confessionis habere labium; sed postea per superbiam et aedificationem turris contra Deum in multas linguas atque sententias esse divisos . Ad eleemosynam quoque referunt, ut dicant: Despicere nos fratres nostros, quando non communicamus eis quae a Deo ad sustentandam vitam accepimus. Et ad hoc transeunt, ut asser
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores ad penitentia ꝓuocet. Nactore inquit atq discipłm. der tabenti acueli s
rcob Siue lꝑ sacerdos sĩo siue laieꝰ una maledictione feriunt᷑. Et nerit ineis pe¬
ne diuersttas inquibꝰ peccata sunt paria. Et offerentẽ munꝰ dnõ exeretuun.
dubaucdit dispdat dñs. Et eũ qͥ ꝑhuiꝰcemodi hominibꝰ uoluerit ad altare mrunꝰ
offerre. quoꝵ folu remedui : non facere quȩ fecer. Quidã hẽ locũ ñ intelligentes.
nec scientes hystorie ueritatẽ. D qdł ait nonne pat̾ unꝰ om̃iũ nr̃m de abrahã sie i¬
tesligunt ut etia gentiũ patreꝰ abrahã. eẽ. comemorent. seb̃m illud qđ scriptu est.
potest as de lapidib istis suscitare filios abrahȩ. Uel certe unũ dm̃ patrẽ affirmat᷑.
iurta alud qđ indeutero nomio legimꝰ. Nonne iste ipse pater possedit te. & fecte

Expanded text:
peccatores ad poenitentiam provocet. Doctorem, inquit, atque discipulum de tabernaculis peccatores ad poenitentiam provocet. Doctorem, inquit, atque discipulum de tabernaculis Jacob, sive ille sacerdos sit, sive laicus, una maledictione ferientur, et non erit in eis poenae diversitas, in quibus peccata sunt paria. Et offerentem munus Domino exercituum: subauditur, disperdat Dominus et eum, qui pro hujuscemodi hominibus voluerit ad altare munus offerre, quorum solum remedium est, non facere quae fecerunt. Quidam hunc locum non intelligentes, nec scientes historiae veritatem, id quod ait: Nonne pater unus omnium nostrum? de Abraham sic intelligunt, ut etiam gentium patrem Abraham esse commemorent, secundum illud quod scriptum est: Potest Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae ? Vel certe unum Deum Patrem affirmant juxta illud quod in Deuteronomio legimus: Nonne iste ipse est Pater, qui possedit te, et fecit
Abbreviated transcription (Latin):
copularant Corripit itaq eis etras ꝓpħa. & ad repudiũ nouarũ coniugũ ꝓuocat itte
aroies quas amiserant recipiant. & son ne inquit pat̃ unus abrahã om̃iũ nrm̃ He
unꝰ erat ouocaui eũ. Honnȩ ds̃ unꝰ creauit nos. qͥ exabrahã nr̃m̃ elegit genus:
÷ de balorlone: cũ sacdotibꝰ ac leuitis: o abominatio facta ÷ in isrł & in ierłm: ne
quaqua inclecem tribubꝰ quȩ abassirꝰ tenebant᷑. s iniis quȩ adcyri regis imꝑiũ
sub torobabel & etra & neemia de babilonia st̃ reu̾si. Quia contaminauit iudas
seificationẽ dñi quã dilexit & habuit filiã di alieni miscendo cũ alienigenis semeo
fectes ꝓphe ad eos sermo dirigit᷑÷ ex apeccato maledictionibꝰ retrahunt᷑. Disperdat
Ans uutbe qui fecerit hos Quam pulchre ñ abscidit errori ueniã. nee dret ma¬
sedicat dñs ei qui fecit hoc s qͥ fecerit. infuturũ tendens maledictionen ut

Expanded text:
copularant. Corripit itaque eos Ezras propheta, et ad repudium novarum conjugum provocat, ut copularant. Corripit itaque eos Ezras propheta, et ad repudium novarum conjugum provocat, ut uxores quas dimiserant, recipiant: Nonne, inquit, pater unus Abraham omnium nostrum unus erat, et vocavi eum . Nonne Deus unus creavit nos, qui ex Abraham nostrum 963 elegit genus? est de Babylone cum sacerdotibus ac Levitis, et abominatio factquaquam in decem tribubus, quae ab Assyriis tenebantur; sed in his qui ad Cyri regis imperium sub Zorobabel et Ezra, et Neemia de Babylonia sunt reversi. Quia contaminavit Juda sanctificationem Domini, quam dilexit, et habuit filiam Dei alieni, miscendo cum alienigenis semen tur hoc fecerunt, prophetae ad eos sermo dirigitur, et a peccato maledictionibus retrahuntur. Disperdat Dominus virum qui fecerit hoc. Quam pulchre non abscidit errori veniam, nec dixit, maledicat Dominus ei qui fecit hoc; sed qui fecerit, in futurum tendens maledictionem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
etiã pͥncipũ &x magistratuũ. fuit intransgressione hac pͥma. Cũq audisse ser¬
mone istu: scidi palliũ meũ &tunicã. & euelli capillos capits mei. & barbȩ. &
sedi merens. Et rursũ in consequentibꝰ. In uentiq st de filiis sac̃dotũ qͥ duxerant
uxores alienigenas de filiis iesu filii iosedech: & fr̃s eiꝰ maasia. ox eleazar. &
iarib. o godolia. Et deder̃ manꝰ suas ut eicerent uxores suas: & ꝑelelicto suo a¬
rietẽ de ouibꝰ offerrent. Infinẽ qͦ capituli post enumerationẽ eoꝵ qui urores ali¬
cipes & sacerdotes ac leuite: quam reliquus popłs: abiecer urores suas israhelitici ge¬
neris que pauꝑtate & in uiria longioris uiȩ ex fragilitate sexus nͥ ferentis laborem
confecte erant. & infirmitatẽ ac dẽ formitatẽ corpoꝵ traxerant. & cũ alienigenis. uł
etate florentibꝰ. ł cultu corpoꝵ pulchrioribꝰ. ł potentũ ac diuitũ filiabꝰ m̃atrimonia

Expanded text:
tuum fuit in trangressione hac prima. Cumque audissem sermonem istum, scidi pallium meum et tunicam, et evelli capillos capitis mei et barbae, et sedi moerens Et rursum in consequentibus: Inventique sunt de filiis sacerdotum, qui duxerunt uxores alienigenas de filiis Jesu, filii Josedec, et fratres ejus, Maasia, et Eleazar, et Jarib, et Godolia, et dederunt manus suas, ut ejicerent uxores suas, et pro delicto suo arietem de ovibus offerrent . In fine quoque capituli post enumerationem eorum, qui uxores alicipes, et sacerdotes, ac Levitae, quam reliquus populus abjecerunt uxores suas Israelitici generis, quae paupertate et injuria longioris viae, et fragilitate sexus non ferentes laborem, confectae erant, et infirmitatem ac deformitatem corporum contraxerant: et cum alienigenis vel aetate florentibus vel cultu corporum pulchrioribus, vel potentum ac divitum filiabus matrimonia
Abbreviated transcription (Latin):
dñs uirũ que fecerit hoc: magistrũ &e discipłm de tabernaculis iacob & offerentẽ
munꝰ dño exercituũ. Lxx. Nonne pat̾ unꝰ om̃iũ nr̃m: Nonne ds̃ unꝰ creauit nos:
Quare relinquitis unꝰquisq frm suũ. ut abominabile faceret testam̃tũ patrũ nroꝵ
donec exturbet᷑ de tabernaculis iacob. & de his qui offer̾ sacrificiũ dnõ om̃ipotenti.
Antequã dep̾senti capitulo dispitemꝰ: hebreoꝵ ÷ ponenda traditio. immo serip¬
turȩ ueritas explicanda. Legimꝰ in uolumine qđ erre titulo p̃notat᷑. exꝑsona ipsiꝰ
etre loquentis. Accesser ad me pͥncipes dicentes. Non ÷ separatꝰ popłs isrł & sacer¬
dotes & leuite apopłis trarũ: & abominationibꝰ eoꝵ. chananei uidelicet & echei. &¬

Expanded text:
um qui fecerit hoc, magistrum et discipulum de tabernaculis Jacob, et offerentem munus Domino exercituum. LXX: Nonne Pater unus omnium vestrum? Nonne Deus unus creavit vos? Quare reliquistis unusquisque fratrem suum, ut abominabile faceret testamentum patrum vest962 donec exturbetur de tabernaculis Jacob, et de his, qui offerunt sacrificium Domino omnipotenti. Antequam de praesenti capitulo disputemus, Hebraeorum est ponenda traditio, immo Scripturae veritas explicanda. Legimus in volumine, quod Ezrae titulo praenotatur, ex persona ipsius Ezrae loquentis: Accesserunt ad me principes, dicentes: Non est separatus populus Israel, et sacerdotes et Levitae a populis terrarum,
Abbreviated transcription (Latin):
quitatẽ & facies peccatoꝵ sumitis : Et paulus ad galathas. Ds̃ inqͥt ꝑsonã hominis nͥ
accipit. Pleniꝰq apłs iacobꝰ hoc peccatũ arguit atq condẽpnat. Quieqͥd aut̃ pͥori popło
dr̃. eciã nob dictũ putemꝰ: ut cautiores recelamꝰ auttiis. & facie̾ ñ suscipiamꝰ in lege.
nec qͥ sumꝰ cultores di. ueritati mendatiũ p̃feramꝰ. Unqͥd ñ pat̾ um¬
unqͥd ñ pat̾ unus
om̃iũ nrm Nũqͥd ñ ds̃ unꝰ creauit nos : Quare gͦ despicit unꝰqͥsq̃ nr̃m frẽm suũ.

Expanded text:
quitatem, et facies peccatorum sumitis ? et Paulus ad Galatas: Deus, inquit, personam hominis non quitatem, et facies peccatorum sumitis ? et Paulus ad Galatas: Deus, inquit, personam hominis non accipit . Pleniusque apostolus Jacobus hoc peccatum arguit, atque condemnat . Quidquid autem priori populo dicitur, etiam nobis dictum putemus ut cautiores recedamus a vitiis, et faciem non suscipiamus in lege, nec qui sumus cultores Dei, veritati mendacium praeferamus. Numquid non Pater unus omnium nostrum? Numquid non Deus unus creavit nos? Quar
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias. & in illud incurrere. qđ in alio loco scriptũ ÷. Ne sis iustꝰ multũ. Ad sinistra
diuertere ÷: cũ qͥs luxuriȩ se tradit & libidini. & scandalitat multos in lege. Cui me¬
liꝰ ÷. ut mola asinaria liget᷑ cirea collũ. & in mare p̾cipitet᷑: quã scandalitet unũ
de minimis. Infirmos aut̃ faciunt multos. qͥ cũ eredentes in xp̃o fidiꝰ robur acce¬
ꝑint: infirmari eos faciunt neglegentia conuersationis suȩ. Quibꝰ rectissime dr̃.
Trritũ fecistis pactũ leui: pactũ uite o pacis. & cetera quȩ ꝑtinere ad officiũ dixi
ñ seruastis uias meas & accepistis faciẽ in lege. Int̾ omĩa peccata leui siue eoꝵ qui
ex leui sunt sacerelotũ dĩ. illud & ultimũ & manmũ ponitur quare accipiant faciem
in lege. ut ñ causas s ꝑsonas considerent. iustũq pauꝑem despicientes. iniquos diui¬
tes susecipiant &e honorent. Ad quos in octogesimo pͥmo psalmo dr̃. Usquequo udicatis ini¬

Expanded text:
Ne sis justus multum . Ad sinistram divertere, est cum quis luxuriae se tradit et libini, et scandalizat multos in lege: cui melius est, ut mola 961 asinaria ligetur circa collum, et in mare praecipitetur, quam scandalizet unum de minimis. Infirmos autem faciunt multos, qui cum credentes in Christo fidei robur acceperint, infirmari eos faciunt negligentia conversationis suae, quibus rectissime dicitur: Irritum fecistis pactum Levi, pactum vitnon servastis vias meas, et accepistis faciem in lege. Inter omnia peccata Levi, sive eorum qui ex Levi sunt, sacerdotum Dei, illud et ultimum et maximum ponitur, quare accipiant faciem in lege, ut non causas, sed personas considerint, justumque pauperem despicientes, iniquos divites suscipiant et honorent. Ad quos in octogesimo primo psalmo dicitur: Usquequo judicatis ini
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ ÷ sermo dĩ. In quoꝵ enĩ manibꝰ ÷ iniquit̾as. & quoꝵ dext̾a repleta ÷ muneribꝰ. &
quoꝵ manꝰ plenȩ sunt sanguine in his ñ fit sermo dĩ s qͥ lauant int̾ in nocentes ma
Asꝑgã uos aqua mundissima. Qui aut̃ peccator ÷ & in ebriat᷑ calice babilonio: dicit᷑
de eo Spine naseunt᷑ in manu hebriosi.Lxx. Ponite suꝑ corda urã. hoc in hebraico ñ
habet᷑. s puto de aggeo additũ. in quo legimꝰ. Et nunc ponite suꝑ corda ur̃a: adie hac
angłi eiꝰ. siue diligent᷑ aduertite quȩ dicenda st̃ postea. ut ea ñ corporis auribꝰ. s ani¬
mĩ & cordis intelligentia cognoscatis. & faciatis uob̾ thesauros. in qbꝰ recipiatis diuitias
sermonũ dĩ. &. sapientia agat fiducialit̾ & cũ dilatati fueritis. & repleco corde sermonibꝰ
dĩ reppuleritis cogitationes pessimas que egrediunt᷑ de corde. Homicidia. adulteria.

Expanded text:
factus est sermo Dei. In quorum enim manibus est iniquitas, et quorum dextra repleta est muneribus, et factus est sermo Dei. In quorum enim manibus est iniquitas, et quorum dextra repleta est muneribus, et quorum manus plepollicetur: Aspergam vos aqua mundissima . Qui autem peccator est, inebriatur calice Babylonio, et dicitur de eo: Spinae nascuntur in manu ebriosi . LXX: Ponite super corda vestra. Hoc in Hebraico non habetur, sed puto de Aggaeo additum, in quo legimus: Et nunc ponite super corda vestra a die Angeli ejus. Sive diligenter animadvertite, quae dicenda sunt postea, ut ea non corporis auribus, sed animi et cordis intelligentia cognoscatis, et faciatis vobis thesauros, in quibus recipiatis divitias sermonum Dei: et sapientia agat fiducialiter, cum dilatati fueritis, et repleto corde sermonibus Dei, pepuleritis cogitationes pessimas, quae egrediuntur de corde, homicidia, adulteria,
Abbreviated transcription (Latin):
Lxx. & cetĩ int̾ptes tͣnstuler.: in aliis ꝓpħis diximꝰ. Nã & nau̾ scribit. Onꝰ niniue liber
uisionis naum elchesei. Et ab acuc. Onꝰ qł uidit abacuc ꝓpħa. Et zacharias. Onꝰ uerbi
dnĩ int̾ra adrac o cdamasci requiei eiꝰ. Et rursũ in consequentibꝰ. Onꝰ uerbi dni suꝑ isrł.
Illa itaq simꝰ explanatione contenti. & nc̃ hoc tantũ dicamꝰ. qd pondꝰ uerbi dĩ ad isrł
siue ut lxx. dicunt suꝑ isrł. grauȩ qͥdẽ sit qr pondꝰ appellat᷑. s consolationis aliqͥd habeat
qł ñ cont᷑ ist ł: s ad isrł sumit᷑. Aliud ÷ eni quando uerbi grã adillũ ł illũ scribimꝰ. aliud
quando contͣ illũ & illũ. Quia in altero pars amiciciȩ. in altero inimiciciarũ aꝑta ÷ con¬
fessio. Sciendũq qł ablucto in captiuitatẽ isrł: id ÷ decẽ tribubꝰ: indifferent᷑ pͥstino noĩȩ
chi. manũ poꝑibꝰ accipite. Unde & in manu aggei. & in manu ieremiȩ & in manu moysi

Expanded text:
caeteri interpretes transtulerunt, in aliis prophetis diximus. Nam et Naum scribit: Onus Ninive: liber Visionis Naum Elcesaei . Et Abacuc: Onus quod vidit Abacuc propheta . Et Zacharias: Onus verbi Domini in terra Adrach, et Damasci requiei ejus . Et rursum in consequentibus: Onus verbi Domini super Israel. Illa itaque simus explanatione 943 contenti: et nunc hoc tantum dicamus, quod pondus verbi Domini ad Israel, sive, ut LXX dicunt, super Israel, grave quidem sit, quia pondus appellatur, sed consolationis aliquid habeat, quod non contra Israel, sed ad Israel sumitur. Aliud est enim quando, verbi gratia, ad illum vel illum scribimus, aliud quando contra illum et illum: quia in altero pars amicitiae, in altero inimicitiarum aperta confessio est. Sciendumque quod abducto in captivitatem Israel, id est, decem tribubus, indifferenter pristino nomine, chi, manum pro operibus accipite. Unde et in manu Aggaei, et in manu Jeremiae, et in manu Moysi
Abbreviated transcription (Latin):
fecistis pactũ leui. dic̃ dñs erercituũ. Propt̾ qł & ego dedi uos conteptibiles & hum¬
les om̃ibꝰ popłis. sic̃ ñ seruastis uias meas. o accepistĩs faciem in lege. L. uos. iig
declinastis de uia mea: &x infirmos fecistis multos in lege. Corrupĩstis testantũ leui.
dicit dñs omp̃s. Et ego dedi uos conteptibiles & dissolutos in om̃s genteł. peo Qł nͣ cuetto¬
distis uias meas: s accipiebatis ꝑsonas in lege. H ec ad xpĩ ñ ꝑtinere ꝑsona. nec as
eos qͥ illiꝰ cultui dediti st̃. etia si ego taceã. p̃rudens lector intelligit. Et est sensus
Ego uoħ uolui facere quȩ in pͥorĩ capitulo continent᷑. & de qͥbꝰ ꝑmoysen in deutero¬
nõmio sũ locutꝰ. dlate leui doctrinã eius & ueritatẽ uiro iusto & reliqua: uos aut̃ re¬
cessistis deuia recta. siue declinastis dicente me. Non declines neq addexterã. neq ad

Expanded text:
 ego dedi vos contemptibiles, et humiles omnibus populis, sicut non servastis vias meas, et accepistis faciem in lege. LXX: Vos autem declinastis de via mea, et infirmos fecistis multos in lege, corrupistis testamentum Levi, dicit Dominus omnipotens. Et ego dedi vos contemptibiles, et dissolutos in omnes gentes, pro eo quod non custodistis vias meas, sed accipiebatis personas in lege. Haec ad Christi non pertinere personam, nec ad eos qui illius cultui dedicati sunt, etiamsi ego taceam prudens lector intelligit. Et est sensus: Ego vos volui facere quae priori capitulo continentur, et de quibus per Moysen in Deuteronomio sum locutus: Date Levi doctrinam ejus, et veritatem viro justo , et reliqua: vos autem recessistis de via
Abbreviated transcription (Latin):
s stercore uitioꝵ habemꝰ litas facies atq pollutas. & dicimꝰ. Putruer̃ &r corrupte st̃ cica¬
trices meȩ. a faciȩ insipientiȩ meȩ. Unde &x omĩa illa instercꝰ uersa st̃ dicente striptura
Et assumet uos secũ. stercꝰ ui delicet quo litȩ fc̃ facies ur̃ȩ. Qui debueramꝰ pleni ac mundi
uentre in solennitatibꝰ dĩ. & uł carnes agni comedere calciati. ł expletis septẽ eb doma

Expanded text:
sed stercore vitiorum habemus litas facies atque pollutas, et dicimus: Putruerunt et corruptae sunt cicased stercore vitiorum habemus litas facies atque pollutas, et dicimus: Putruerunt et corruptae sunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae . Unde omnia ista in stercus versa sunt, dicente Scriptura: Et assumet vos secum stercus, videlicet quo litae sunt facies nostrae, qui debueramus pleni ac mundi venire in solemnitatibus Dei, et vel carnes agni comedere calciati , vel expletis septem hebdoma
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentiũ. Uoluit aut̃ ds̃ & om̃s homines. s pcipue sacerelotes maculã ñ habere. & siue
humerũ. siue brachiũ ornare bonis oꝑibꝰ. In pectusculo significat᷑ bona conseientia. In lnn¬
gua scã confessio. Ut qđ corele credimꝰ ad iusticiã: ore confiteam᷑ ad salutẽ. In uentriculo qͦ
nichil habere mortiferũ. s qđ nram uitã sustentet ac uegetet. Hisi enĩ cibi uentriculo
conçoquant᷑. & eoꝵ succo corpus irriget᷑: attenuatũ uirib caret. & fert᷑ in mortẽ. Hos aut̃
omĩa in contrariũ uertimꝰ ut ꝓiciat nob̾ dñs brachiũ siue separet oꝑa nrã ascoꝵ oꝑibꝰ
Et qͥbꝰ p̃ceptũ ÷ unguere caputꝰ nrm. & lauare faciẽ apeccatoꝵ sordib ieiunantes. ꝙ reue¬
lata facie dnĩ głam comtẽplari. nc̃ dicimꝰ. Confusio uultꝰ mei oꝑuit me. Et iuxta cain
concidit facies nrã. nec possumꝰ illud implere qł p̃ceptũ ÷. lȩuate occłos ur̃os auidete.

Expanded text:
et omnes quidem homines, sed praecipue sacerdotes, maculam non habere, et sive humerum, sive brachium ornare bonis operibus. In pectusculo significatur bona conscientia: in lingua, sancta confessio: ut quod corde credimus ad justitiam, ore confiteamur in salutem . In ventriculo quoque nihil habere mortiferum; sed quod nostram vitam sustentet ac vegetet: nisi enim cibi in ventriculo concoquantur, et eorum succo corpus irrigetur, attenuatum viribus caret, et fertur in mortem. Nos autem omnia in contrarium vertimus, ut projiciat jejunantes, et revelata facie gloriam Domini contemplari , nunc dicimus: Confusio vultus mei operuit me , et juxta Cain concidit facies nostra , nec possumus illud implere quod praeceptum est: Levate oculos vestros et videte ;
Abbreviated transcription (Latin):
norẽ reddite. & dignã parentis offerre pietatẽ. Et si dñs cur me contennitis. cur dnm nͥ
timetis : Loqͥtur aut̃ ad eos qͥ sub ⁊ orobbabel. & iħu filio ioseclech. & etra sacdote & neemia
de captiuitate baby lonia st̃ reusi. extructoq altari necdũ teplũ ȩdificauerant nec mu¬
ros extrixerant ciuitatis. o nichi lominꝰ in peccatis pͥstinis ꝑmanelant. dñ nec amore

Expanded text:
norem reddite, et dignam parente offerte pietatem. Si dominus, cur me contemnitis? cur dominum non norem reddite, et dignam parente offerte pietatem. Si dominus, cur me contemnitis? cur dominum non timetis? Loquitur autem ad eos qui sub Zorobabel et Jesu filio Josedec, et Ezra sacerdote, et Neemia, de captivitate Babylonia sunt reversi , exstructoque altari, necdum templum aedificaverant, nec muros exstruxerant civitatis, et nihilominus in peccatis pristinis permane
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. Porro dilectio & odiũ dĩ: ł exp̃scientia nascit᷑ futuroꝵ. ł exoꝑib. Alioqͥri nouimꝰ. quod¬
omia ds̃ diligat. nec qͥcꝙ. eoꝵ oderit que creauit. S ꝓpͥe eos suȩ uindicat caritati qͥ uitioꝵ
hostes st̃ & rebelles. & econtrario illos ocdit qͥ adõ destructa cupiunt rursus extruere. Qdisse
aut᷑ ds̃. a n e ꝑu Tau C. dicit᷑. ut flere ut dolere. ut irasci. Ut ꝗdo audimꝰ odiũ eꝰ i males:
olisse fugiamꝰ.Liliys honorificat patrẽ. & seriuus
dnm̃ suũ. Si gͦ pat̾ ego sũ ubi ÷ honor m̃s: Et si ans ego sũ ubi ⁊ timor nis. dic̃ dñs erereituũ:¬
sũ. ubi ÷ timor m̃s dic̃ dñs omp̃s: Licet pͥusꝙ. nascereminĩ in iacob qͣsi filios amare uos ceꝑim:
tũ eligite quo me uocabulo nominetis. Aut pat̾ sũ ur̃ aut dñs. Si pat̾: debitũ patri ho.¬

Expanded text:
Deum . Porro dilectio et odium Dei vel ex praescientia nascitur futurorum, vel ex operibus: Deum . Porro dilectio et odium Dei vel ex praescientia nascitur futurorum, vel ex operibus:  eorum oderit quae creavit; sed proprie eos suae vindicet charitati, qui vitiorum hostes sunt et rebelles. Et econtrario illos odit, qui a Deo destructa cupiunt rursum exstruere. Odisse autem Deus ἀνθρωποπάθως dicitur: ut flere, ut dolere, ut irasci: ut quando audimus odium ejus in malos, odisse, fugiamus. Filius honorat patrem, et servus dominum suum: si ergo pater ego sum, ubi honor meus est? eeus? dicit Dominus omnipotens. Licet priusquam nasceremini, in Jacob quasi filios amare vos coeperim: tamen eligite quo me vocabulo nominetis, aut pater sum vester, aut dominus. Si pater, debitum patri ho
Abbreviated transcription (Latin):
potuimꝰ hystorie fundam̃ta iacientes locuti sumꝰ. Nunc ueniamꝰ ad intelligentia spualẽ.
mꝰ dĩ diligit᷑ adnõ. & uult dilectionis eius inse scire rationẽ. Oñsq respondet. esau & ia¬
cob de una styrpe generatos. Hoc ÷ uitia atq uirtutes exuno ardis fonte ꝓcedere:
clũ ex arbitrii libertate in utranq partẽ ut uolumꝰ declinamꝰ. S pͥora nascunt᷑ uitia
ꝑ infantiã. puericia. iuuentutẽ: quę postea etas firmior corripit atq supplantat.
Maior fr̃ hispidꝰ ÷ & sanguinariꝰ. uenationibꝰ. siluis & bestiis delectat᷑. Minor lenis
ex simplex. & in nocent᷑ habitans domũ. Qs fines idumee hoc ÷ t̾rene & sanguinariȩ
ponit in solitudinẽ. & nichil de t̾ra crescere sinit. & eẽ. ꝑꝑtuũ. Qđ si impudens ma¬
licia ea quȩ st̃ sermone dĩ destructa rursũ edificare nitatur: dñs se eoꝵ quȩ instau-¬

Expanded text:
potuimus, historiae fundamenta jacientes, locutpotuimus, historiae fundamenta jacientes, locutmus Dei, diligitur a Domino, et vult dilectionis ejus in se scire rationem. Dominusque respondit, Esau et Jacob de una stirpe generatos, hoc est, vitia atque virtutes ex uno cordis fonte procedere: dum ex arbitrii libertate in utramque partem ut volumus, declinamus; sed priora nascuntur vitia per infantiam, pueritiam, juventutem, quae postea aetas firmior corripit atque supplantat. Major frater hispidus est et sanguinarius : 946 venationibus, silvis et bestiis delectatur. Minor levis et simplex, et innocenter habitans domum. Deus fines Idumaeae, hoc est, terrenae et sanguinariae ponit in solitudinem, et nihil de terra crescere sinit et esse perpetuum. Quod si impudens malitia ea quae sunt Dei sermone destructa, rursum aedificare nitatur, Dominus se eorum quae instau
Abbreviated transcription (Latin):
funderet᷑: s in posteros eoꝵ amorẽ meũ & odiũ conseruaui. Odiũ in esau: euiꝰ montes
qͥ appellant᷑ seir redegi in solitudinẽ. & urbes feci. eẽ. desertas. & aserpentibꝰ atq bestiis
obtineri. Si aut̃ dixerit edom̃ hoc ÷ esau. destructi qͥdẽ sumꝰ adirã di.s rursũ edificabimꝰ
ciuitates : hȩc dnõ p̃dicente cognoscite: qđ illis edificantibꝰ ego destruã: & irã meã g̃nã
eoꝵ uastitas apꝑbabit. Odiũ gͥ esau rebꝰ ostendi. amorẽ aut̃ inuos hoc ÷ in iacob sequentibꝰ
appbabo. Illis destructis & redactis ad solitudine᷑: uidebt̾ ocłi ur̃i. & dicetis. magnificet᷑¬
tis. Iuelei falso sibi blandiunt᷑ edom romanos sub isrł in consũmatione mundi futu¬
ros. quo destructo romano imꝑio hoc ÷ idurneo regnũ orb̾ ueniat adiudeos. Hȩc ꝓut

Expanded text:
funderetur; sed in posteros eorum amorem meum et odium conservavi: odium in Esau cujus montes funderetur; sed in posteros eorum amorem meum et odium conservavi: odium in Esau cujus montes qui appellantur Seir, redegi in solitudinem, et urbes feci esse desertas, et a serpentibus ac bestiis obtineri. Si autem dixerit Edom, hoc est, Esau: destructi quidem sumus, ad iram Dei, rursum aedificabimus civitates: haec Domino praedicente cognoscite: quod illis aedificantibus, ego destruam, et iram meam aeterna eorum vastitas approbabit. Odium igitur in Esau rebus ostendi, amorem autem in vos, hoc est, in Jacob, sequentibus approbabo. Illis destructis atque redactis ad solitudinem, videbunt oculi vestri, et dicetis: Magnificettis. Judaei falso sibi blandiuntur, Edom Romanos et Israel in consummatione mundi se prophetari: quod destructo Romano imperio, hoc est, Idumaeo, regnum orbis veniat ad Judaeos. Haec prout
Abbreviated transcription (Latin):
suos uideat᷑ in iusta: subiecit dñs. Dilex uos. Quem enĩ diligit dñs corripit. eastigat aut̃
omre filiũ que recipit. Et dicendo dilex: p̃sens negat dũ p̾teritũ confitet᷑. Illiq res.¬
pondent temeritate qua peccant: obliti beneficioꝵ eiꝰ. In quo dilexisti nos: Ad quȩ dñs.
Ut cȩca in qͥt taceam: & qđ nuꝑ de babylonia captiuitate uenistis. in cunabula uta
tractabo. Anteq nasceremini. immo pͥusq rebecea esau & iacob ut̾o suo fundaret:
in iacob uos dilexi. inesau idumeos odio habui. Quẽ locũ: apłs paulus mistica dis¬
putatione euentilans. scribit ad romanos. duo parit̃ testimonia de genesi malachiq
nati. eent. aut aliqͥd egissent boni. ł mali. ut scd̃m electionẽ ppositũ dĩ maneat: nͥ ex
oꝑibꝰ s ex uocante dictũ ÷ ei qr maior seruiet minori. sic̾ seriptũ ÷. lacob dilexi. esau aut̃
Et nꝰ solũ ate. dilexi iacob anteq nascerẽt. &x oclio habui esau priꝰꝙ. ex matris utero

Expanded text:
injusta, subjicit Dominus: Dilexi vos: Quem enim diligit Dominus corripit: castigat autem omnem filium quem recipit : Et dicendo dilexi, praesens negat, dum praeteritum confitetur. Illique respondent temeritate qua peccant, obliti beneficiorum ejus: In quo dilexisti nos? Ad quae Dominus: Ut caetera, inquit, taceam, et quod nuper de Babylonia captivitate venistis, incunabula vestra tractabo, antequam nasceremini, immo priusquam Rebecca Esau et Jacob utero suo funderet : in Jacob vos dilexi: in Esau Idumaeos odio habui. Quem locum apostolus Paulus mystica disputatione eventilans, scribit ad Romanos, duo pariter testimonia de 945 Genesi Malachiquenati essent, aut aliquid egissent boni vel mali, ut secundum electionem proposi sed ex vocante dictum est ei: quia major serviet minori, sicut scriptum est: Jacob dilexi, Esau autem r. Non solum, ait, dilexi Jacob antequam nasceretur, et odio habui Esau priusquam ex utero matris
Abbreviated transcription (Latin):
Ad sac̾dotes loqͥt᷑. Proiciã inqͥt infacies ur̃as ea quȩ sanctiora putatis in lege & uobꝰ adoͫ
ꝓuirtutũ munere exhostiis condonata. Brachiũ ꝓquo .Lxx. humerũ intptati st̃ id ar¬
mũ animalis clextrũ: & disꝑgã inquit . EtIOIC IΡON. id÷ uentriculũ. siue uxta hebreos
stercꝰ id ÷ phares. a E ł UNo ai i bco c. ꝓeo qđ continet id qđ continet᷑ appellans. Et armum
enĩ o pectꝰculũ. & linguã & uentriculũ. & ea quȩ in leuitico describunt᷑. accipiebant ex
hostus sacdotes. Quȩ omĩa ꝓpeccatis eoꝵ se abicere &x infacies sac̃dotũ tittere contestat

Expanded text:
ad sacerdotes loquitur: Projiciam, inquit, in facies vestras, ea quae sanctiora putatis in Lege, et vobis a Deo pro virtutum munere ex hostiis condonata: Brachium, pro quo LXX humerum interpretati sunt, id est, armum animalis dextrum. Et dispergam, inquit, ἔνυστρον id est, ventriculum; sist, PHARES  , μετωνυμικῶς, pro eo quod continet, id quod continetur appellans, et armum enim et pectusculum, et linguam, et ventriculum, et ea quae in Levitico describuntur, accipiebant ex hostiis sacerdotes . Quae omnia pro peccatis eorum se abjicere, et in facies sacerdotum mit
Abbreviated transcription (Latin):
ineis radix. neq ramꝰ. S erit uobis qui tumetis nom̃ meũ sol iusticiȩ.
& sanitas in pennis euis. Et egrediemim & salietis sicut uituli deuincuł¬

Expanded text:
in eis radix neque ramus. Et orietur vobis qui timetis nomen meum sol justitiae, in eis radix neque ramus. Et orietur vobis qui timetis nomen meum sol justitiae, et sanitas in pennis ejus, et egrediemi
Abbreviated transcription (Latin):
seruitutis in famulũ. & tuc̾ qui nunc blasphematis & dicitis. qđ emolu¬
mentum quia custodiuimus precepta eius. & ambulauimus tristes corã dño.
ex illoꝵ electione &beatitudine. & ux̃a miseria cognoscetis. & uersi in poeniten¬
tiam uidebitis qͥd sit inter iustũ & impium. & intex seruient̾ẽ do̾ & non ser¬
uentem ei. Ecce eñi dies ueniet succensa quasi caminus. et ertͣ omnes
superbi & om̃s facientes impietate stipula & inflammabit eos dies ueniens
dicit dñs exercituum. quȩ non reliquet eis radicẽ & germ̃. Etorietur
uobis timentibus nomen meũ sol iusticie: & sanitas inpennis eiu.¬
grediemini & salietis sicut uitulus de armento. & calcabitis impios cum
fuerint cinis. supplanta pedũ ur̃oꝵ. in die. qua ego facio dicit dñs exer¬
cituum. Lx x. Quia ecce dies uenit. ardens sicut clibanus. & cumbu¬
ret eos & crunt om̃s alienigenȩ & uniuersi qui faciunt iniqui tatem

Expanded text:
servitutis in famulum. Et tunc qui nunc blasphematis et dicitis: Quod emoluservitutis in famulum. Et tunc qui nunc blasphematis et dicitis: Quod emolumentum, quia custodivimus praecepta ejus, et ambulavimus tristes coram Domino? ex illorum electione et beatitudine, et vestram miseriam cognoscetis, et versi in poenitentiam, videbitis quid sit inter justum et impium, et inter servientem Deo, et non servientem ei. Ecce enim dies veniet, succensa quasuperbi et omnes facientes impietatem stipula. Et inflammabit eos dies ueniens dicit Dominus exercituum, quę non derelinquet eis radicem et germen. Et orietur uobis timentibus nomen meum Sol iustitię et sanitas in pennis eiulcabitis impios cum fuerint cinis sub planta pedum vestrorum, in die qua ego facio, dicit Dominus exercituum. LXX: Quia ecce dies venit ardens sicut clibanus, et comburet eos, et erunt omnes alienigenae, et universi qui faciunt iniquitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut eligit homo filium suum qui seriuit ei. Et conuertar : & uide bitiᷤᷤ
qͥd sit inter iustum & iniquum. & inter sexuientẽ dõ. & eum qͥ non ser¬
qui uerba blasphemiȩ nec audire uoluere nec dicere : attendit dñs
& audiuit. & scriptus est liber monimenti corã eo. tim̾tibus & cogitati¬
tibus nomen eius. Ut cum dies iudicii uenerit. redolat &blas phemã¬
tibus poenas. & timentibus premia liber autem scriptus ÷ de quo in danie¬
le legimus. Ihroni positist̃: &libri apertist̃. Et er̃t dño exercituum inpe¬
culium: timentes dñm indie qua uditii tempꝰ aduenerit. P ropeculio.
interpretati sunt. Timentes igitur dnm̃ qui locuti st̃ cum ꝓximo suo: ꝙ
adu̾ba blasphemiȩ responderunt. eru̾t indie uidicũ inpeculium. & par¬
cet eis quia om̃is homo subpeccato. siue eliget eos. sicut elig̾e solet homo
filium suum seruientẽ sibi. Inqͦ duplex affectus ÷: & pietatis in filiũ. &

Expanded text:
sicut eligit homo filium sicut eligit homo filium quid sit inter iustum et iniquum, et inter seruientem Deo et eum qui non serqui verba blasphemiae, nec audire voluere 982 nec dicere, attendit Dominus et audivit, et scriptus est liber monumenti coram eo, timentibus, et cogitantibus nomen ejus: ut cum dies judicii venerit, reddat et blasphematibus poenas, et timentibus praemia. Liber autem scriptus est, de quo in Daniele legimus: Throni positi sunt, et libri aperti sunt . Et erunt Domino exercituum in peculium timentes Dominum, in die qua judicii tempus advenerit. Pro peculio interpretati sunt. Timentes igitur Dominum, qui locuti sunt cum proximo suo, et ad verba blasphemiae responderunt, erunt in die judicii in peculium, et parcet eis: quia omnis homo sub peccato. Sive eliget eos, sicut eligere solet homo filium suum servientem sibi. In quo duplex affectus est, et pietatis in filium, et
Abbreviated transcription (Latin):
iudicia & de illius equitate ac iusticia dis putare. & cęt̾a quȩ debet iustus
cum iusto loqui. Nec dixit que st̃ locuti. sed ex eo qđ intulit. tuc̾ locuti sũt
timentes dm̃ unus quisq cum proximo suo: intellig̾e debemus ea locutos
timentes dm̃. quȩ om̃iũ scripturarum uocibus continent᷑. Iuxta.lxx.
uero : ipuNi le uc. legendũ. & pressa uoce ut dicamꝰ hȩc st̃ locuti qui timeN ⁊
dnm. unusquisq adprorimum suũ. hoc est qͥ frust̾ra iactitant & dicun ⁊.
scriptꝰ ÷ lib̾ monimͣti coram eo. tim̃tib dĩm. & cogitibus nomͣ eiꝰ. Et
exunt mͥ ait dnͤ exercituum in die qua ego facio inpeculiũ. et
parcã ei sicut parcit uir filio suo seruienti sibi. Et conuertemi¬
ni & uidebitis quid sit inter iustum & impium inter sexiuentem
dõ & non seruientẽ ei. Li x.x. & attendit dñs & audiuit. & scripsit libxaͣ¬

Expanded text:
judicia, et de illius aequitate ac justitia disputare; et caetera quae debet justus judicia, et de illius aequitate ac justitia disputare; et caetera quae debet justus cum justo loqui. Nec dixit, quae sint locuti; sed ex eo quod intulit: Tunc locuti sunt timentes Deum, unusquisque cum proximo suo, intelligere debemus ea locutos timentes Deum, quae omnium Scripturarum vocibus continentur. Juxta LXX vero ἐξαίρετον legendum, et pressa voce, ut dicamus: Haec sunt locuti, qui timent Dominum, unusquisque ad proximum suum: hoc est, qui frustra jactitant et dicscriptus est liber monumenti coram eo timentibus dominum et cogitantibus nomen eius. et erunt mihi, ait dominus exercituum, in die, qua ego facio, in peculium: et parcam eis, sicut parcit uir filio suo seruienti sibi. et conuertimini et uidebitis, quid sit inter iustum et impium et inter seruientem deo et non seruientem ei.
Abbreviated transcription (Latin):
tum ÷ inpsalmis. tota die tristis ingrediebar. Beatos igitur dicimus
arrogantes : qui superbiunt contra deum & impia blasphemiarũ uer¬
ba iaculantur. Si quidem edificati st̃: & pꝰ scelexa atq blasphemias pros¬
peris om̃ibꝰ ꝑfruuntur. Temptauerunt dm̃ siue restiterunt dõ. & salui
facti st̃. Salutem felicitate presentis scłi putant. & iccirco decipiuntur
gere possumꝰ. qd proficiant inpietate sua. & multos sceleris socios habeãt.
laquos scandalizati qui in eccłia perseuerant. & ignorantes causas iuolicii dĩ.
suo. Lx .x. hec locutist᷑ qui timent dnm: unusquisq ad proximũ suum.
uxta hebreos: ita intelligendũ. Illis dĩ iuditium blasphemantibus : qui ti-¬
ment dm̃ ad inuicem sunt locuti. qđ retributio bonoꝵ. uel maloꝵ non sit in
presenti & breui scło. sed in futuro & eterno.  qđ homo non possit dĩ scire

Expanded text:
tum est in Psalmis: Tota die tristis ingrediebar . Beatos igitur dicimus tum est in Psalmis: Tota die tristis ingrediebar . Beatos igitur dicimus arrogantes, qui superbiunt contra Deum, et impia blasphemiarum verba jaculantur. Si quidem aedificati sunt, et post scelera atque blasphemias prosperis omnibus perfruuntur. Tentaverunt Deum, sive restiterunt Deo, et salvi facti sunt. Salutem, felicitatem praesentis saeculi putant: et idcirco decipiuntur gere possumus, quod proficiant in impietate sua, et multos sceleris socios habeant: ad quos scandalizati, 981 qui in Ecclesia perseverant, et ignorantes causas judicii Dei, suo. LXX: Haec locuti sunt, qui timent Dominum, unusquisque ad proximum suum. Juxta Hebraeos ita intelligendum est: illis de Dei judicio blasphemantibus, qui timent Deum ad invicem sunt locuti, quod retributio bonorum vel malorum, non sit in praesenti et braevi saeculo, sed in futuro et aeterno; et quod homo non possit Dei scire