comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hebreis coeꝑit: quasi repetita inqua dor¬
mierat naui patriã regreditur.
⁊rogabat illũ uir a quo demonia exi¬
erant. ut cũ eo esset. Dimisit autẽ eum
ieSus dicens. Redi domũ tuã & narra
quanta tͥ fecerit ds̃. Hȩc ex illa apłi
sententia recte possunt intelligi cũ ait.¬
cupio dissolui & esse cũ xp̃o. multo magis
optimũ manere in carne necessarium
ꝓpt̾ uos. Ut sic quisq intelligat post re¬
missionẽ peccatorũ redeundũ esse sibi
in conscientiã bonã. & seruiendũ euan¬
gelio ꝓpt̾ aliorũ etiã salutẽ ut deinde
cũ xp̃o requiescat: ne cũ prȩcipue iam
uult esse cũ xp̃o. neglegat ministeriũ p̃¬
dicationis fraternẽ redẽptioni accõmo¬
datũ. Qđ uͦ matheus duos dicit a demo¬
nũ legione curatos. marcus autẽ & locas
unũ cõmemorant. intelligas unũ eoꝵ
fuisse ꝑsonȩ alicũ iꝰ clarioris & famosio¬
ris que regio illa maxime dolebat. & ꝓ

Expanded text:
Hebraeis coeperit, quasi repetita, in qua dorHebraeis coeperit, quasi repetita, in qua dormierat, navi patriam regredietur. Et rogabat illum vir, a quo daemonia exierant, ut cum eo esset. Dimisit autem eum Jesus, dicens: Redi domum tuam, et narra quanta tibi fecerit Deus. Haec ex illa Apostoli sententia recte possunt intelligi, cum ait: Dissolvi et esse cum Christo, multo magis optimum: manere in carne, necessarium propter vos . Ut sic quisque intelligat post remissionem peccatorum redeundum esse sibi in conscientiam bonam, et serviendum Evangelio, propter aliorum etiam salutem, ut deinde cum Christo requiescat, ne cum praepropere jam vult esse cum Christo, negligat ministerium praedicationis fraternae redemptioni accommodatum. Quod vero Matthaeus duos dicit a daemonum legione curatos, Marcus autem et Lucas unum commemorant, intelligas unum eorum fuisse personae alicujus clarioris et famosioris, quem regio illa maxime dolebat, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
rememorarent᷑ iniquitates meȩ. & occide¬
res filiũ meũ: pse autẽ ascendens
nauẽ. reuersus est. Dixit supra dñm reli¬
ctis parentib conscendisse nauẽ. cõpres¬
sisq una cũ uento fluctib egressũ. mox
occurrentẽ sibi curasse demõniacũ. quo
significari docuimꝰ eũ relictis uideȩ po¬
pulis ex qua carnis duxit originẽ. trans¬
acta suȩ passionis tẽpestate gentiũ ꝓcu-¬
rasse salutẽ. His ita gestis: patriã reuer¬
titur. qͥa cęcitas ex parte contigit in isrł
donec plenitudo gentiũ intraret. & sic
om̃is isrł saluus fieret. Ascendit autẽ
in naui. sed neq ipse somno premitur
neq nauis ꝓcella pulsat᷑. qͥa xp̃c surgens
a mortuis iã ñ morit᷑. mors illi ultra ñ
dominabit᷑. cuiꝰ tam̃ tropheũ passionis
resurrectionisq gła credituris iudeg
tribub intimabit᷑. Et cũ pͣdicato mor¬
tis suȩ quo mortẽ uicit uexillo credi ab

Expanded text:
memorarentur iniquitates meae, et occidememorarentur iniquitates meae, et occideres filium meum ? Ipse autem ascendens navem, reversus est. Dixerat supra, Dominum relictis navem ascendisse parentibus, compressisque una cum vento fluctibus, egressum mox occurrentem sibi curasse daemoniacum. Quo significare docuimus, eum relictis Judaeae populis, ex qua carnis duxit originem, transacta suae passionis tempestate, gentium procurasse salutem. His ita gestis patriam revertitur, quia caecitas ex parte contigit in Israel, donec plenitudo gentium intraret: et sic omnis Israel salvus fieret . Ascendit autem in navem, sed neque ipse somno premitur, neque navis procella pulsatur, quia Christus surgens a mortuis, jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur . Cujus tamen tropaeum passrectionisque gloria credituris Judaeae tribubus intimabitur, et cum praedicator mortis suae, quo mortem vicit vexillo, credi ab
Abbreviated transcription (Latin):
ad pedes eiꝰ. & timuerunt. & cȩt̾a. Signifi¬
cat multitudinẽ uetusta suauitate dele¬
ctatã: honorare quidẽ sed nolle pati xp̃i¬
anam legẽ dũ dicunt qđ eã implere non
possunt. admirantes tam̃ fidelẽ popłm
a pristina ꝑdita conuersatione sanatũ.
Sedere nanq ad pedes dnĩ. ẽ: rationali quẽ¬
piam mentis examine subnixũ. uestigia
saluatoris quȩ sequat᷑ intueri. Uestitũ re¬
sumere. ẽ: uirtutũ studiis que deceptus
amiserat ornari. Et rogauerunt illũ
omĩs multitudo regionis gerasenorũ. ut
discederet ab illis. quia timore tenebant᷑.
Conscii fragilitatis suȩ geraseni pͣsentia
se dñi iudicabant in dignos. ñ capientes
dĩ uerbũ. nec infirma adhuc m̃te pon¬
diis sapientię sustinere ualentes. qđ &
petro ipsi uiso pisciũ miraculo contigisse
legitur. Et uidua sarepthana beati heliȩ
cuiꝰ sensit hospitio benedici. nichilominꝰ
se putauit p̾sentia grauari. Quid mͥ &
tibi inqͥt uir dĩ: Ingressus es ad me ut

Expanded text:
et timuerunt, etc. Significat multitudinem vetusta suavitate delectatam honorare quidem, sed nolle pati Christianam legem, dum dicunt quod eam implere non possint, admirantes tamen fidelem populum a pristina perdita conversatione sanatum. Sedere namque ad pedes Domini est, rationali quempiam mentis examine subnixum vestigia Salvatoris, quae sequatur, intueri. Vestitum resumere, est virtutum studiis, quae deceptus amiserat, ornari. Et rogaverunt illum omnis multitudo regionis Gerasenorum, ut discederet ab illis, quia timore magno tenebantur. Conscii fragilitatis suae Geraseni, praesentia se Domini judicabant indignos, non capientes Dei verbum, nec infirma adhuc mente pondus sapientiae sustinere valentes. Quod et Petro ipsi, viso piscium miraculo, contigisse legitur, et vidua Saraptana beati Eliae, cujus se sensit hospitio benedici, nihilominus se putavit praesentia gravari. Quid mihi et tibi, inquit, vir Dei? ingressus es ad me, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quasi int̾ ȩquoris fremitꝰ obdormit qͣn¬
do crebrescente int̾ medios uirtutũ ni¬
sus. uł immundorũ spũum uł hominũ
prauorũ. uł ipso nr̃arũ cogitationũ im
petu fidei splendor obtenebrascit. spei
cel situdo contabescit. amoris flamina
refrigescit. Uerũ int̾ hu iꝰ mundi ꝓcellas
ad illũ necesse ẽ. gubernatorẽ curramꝰ.
illũ sedule excitemꝰ. qui ñ seruiat sed im¬
peret uentis. Mox tẽpestates cõpescet. re¬
fundet tranquillitatẽ. portũ salutis in¬
dulgebit. Libet int̾ hȩc paucis discussa
apłici nauigii uarietate. qualit̾ bonos
suũ secretũ iuuet. malorũ uͦ ꝑmixtio
turbet intueri. Ecc enĩ ut a ꝑfectiorib
inchoemus: post celebrata dominicȩ re¬
surrectionis solennia. septẽ electi disci-¬
puli nauẽ piscaturi ascendunt. Et quia
ñ longe a terra ꝑpetuȩ quietis. sed qua.¬
si cubitis ducentis aberant. hoc est tantũ
animo quaritũ gemina dilectio poscebat

Expanded text:
quasi inter aequoris fremitus obdormit, quanquasi inter aequoris fremitus obdormit, quando crebrescente inter medios virtutum nisus, vel immundorum spirituum, vel hominum pravorum, vel ipso nostrarum cogitationum petu fidei splendor obtenebrescit, spei celsitudo contabescit, amoris flamma refrigescit. Verum inter hujusmodi procellas, ad illum necesse est gubernatorem curramus, illum seduli excitemus qui non serviat, sed imperet ventis. Mox tempestates compescet, refundet tranquillitatem, portum salutis indulgebit. Libet inter haec paucis discussa apostolici navigii varietate, qualiter bonos suum secretum juvet, malorumve permixtio turbet, intueri. Ecce enim, ut a perfectioribus inchoemus, post celebrata dominicae resurrectionis solemnia, septem electi discipuli navem piscaturi ascendunt: et quia non longe a terra perpetuae quietis, sed quasi cubitis ducentis aberant, hoc est, tantum mundo animum, quantum gemina dilectio poscebat,
Abbreviated transcription (Latin):
bene subditur. Aille surgens. in¬
crepauit uentũ & tempestatẽ aquȩ. &
cessauit. & facta. ẽ. tranquillitas. Uentũ
qͥppe surgens in crepauit. qͥa resurre¬
ctione celebrata diaboli suꝑbiã strauit
dũ ꝑ mortẽ destruxit cũ qui habebat
mortis imꝑiũ. Tempestatẽ quoq aquȩ
uicdeorũ quȩ caput quatiens clamauerat
N filius dĩ est descendat nunc de cruce &
credimꝰ ei. de sc̃pulchro surgendo labeft¬
cit. Ubi ucta litterã notandũ. qđ om̃s
creaturȩ sentiant creatorẽ. Quib enĩ
increpat᷑ & imꝑatur. sentiunt imꝑantẽ
N onerrore hereticorũ qͥ om̃ĩa putart̾ ani¬
mantia. sed maiestate conditoris quȩ a¬
pudnos in sensibilia. illi sensibilia sint
arguunt᷑ qui p̃sente xp̃o cimebant cĩ
utĩq qui ei adhęserit perire ñ possit
Cui simile. ẽ. qđ post mortis somnũ disa.¬
pulis apparens exprobrauit in credulla¬
tem illoꝵ & duriciã cordis. qͥa iis qui

Expanded text:
bene sequitur: At ille surgens, inbene sequitur: At ille surgens, increpavit ventum et tempestatem aquae, et cessavit, et facta est tranquippe surgens, increpavit, quia resurrectione celebrata, diaboli superbiam stravit, dum per mortem destruxit eum qui habebat mortis imperium. Tempestatem aquae, rabiem, quae, caput quatiens, clamaverat: Si Filius Dei est, descendat nunc de cruce, et credimus ei , de sepulcro surgendo labefecit. Ubi juxta litteram notandum quod omnes creaturae sentiant Creatorem. Quibus enim increpatur et imperatur, sentiunt imperantem: non errore haereticorum, qui omnia putant animantia; sed majestate conditoris, quae apud nos insensibilia, illi sensibilia suntarguuntur, qui praesente Christo timebant, cum utique qui ei adhaeserit, perire non possit. Cui simile est hoc quod post mortis somnium, discipulis apparens exprobravit incredulitatem illorum et duritiam cordis, qui his, quia
Abbreviated transcription (Latin):
gio conatus infidos mundi fastus cerca¬
tim post terga iactantib: tẽpus subito
dominicȩ passionis aduenit. Unde be¬
ne marcus hoc imminente noctis tẽpore
gestũ fuisse phibet ut ueri solis occubi¬
tũ n solũ anĩ dormitio. sed & ipsa dece-¬
dentis lucis hora sigruficet
diescendit ꝓcellã uenti in stagniĩ &
complebat᷑ a ꝑiclitabant᷑. Dño puppĩ
ceucis. qua somnũ mortis caꝑet ascer¬
dente. Fluctꝰ blasphemantiũ ꝑsecutoꝵ
demonicis excitati ꝓcellis assurgunt.
quib tam̃ ñ ipsius patientia turbatiur
sed di scipłons imbecillitas concutit᷑ trepi¬
dat periditat᷑ Accepegries autẽ
susci tauerunt eũ dicentes. Preceptor peri¬
mus. Suscitant dñm discipłi ne eo dor¬
miente fluc̾tuũ feritate dispereant.
Quia cuiꝰ mortẽ uiderant: marimis uotis
resurrectionẽ quȩrebant. Nesi duitius
ipse morte carnis sopiret᷑: eorũ mens
spu̾ali in ꝑpetuũ morte periret. Unde

Expanded text:
gio conatus, infidos mundi fastus certagio conatus, infidos mundi fastus certatim post terga jactantibus, tempus subito Dominicae passionis advenit. Unde bene Marcus hoc, imminente noctis tempore, gestum fuisse perhibet, ut veri solis occubitum non sola Domini dormitio, sed et ipsa decedentis lucis hora significetdescendit procella venti in stagnum, et complebantur, et periclitabantur. Domino puppim crucis, qua somnum mortis carperet, ascendente, fluctus blasphemantium persecutorum daemonicis excitati procebis assurgunt. Quibus tamen non ipsius patientia turbatur, sed discipulorum imbecillitas concutitur, trepidat, periclitatur. Accedentes autem suscitaverunt eum, dicentes: Praeceptor, perimus. Suscitant Dominum discipuli, ne eo dormiente, fluctuum feritate dispereant, quia cujus mortem viderant, maximis votis resurrectionem quaerebant, ne si diutius ipse morte carnis sopiretur, eorum mens spiritali in perpetuum morte periret. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
nhac nauigatione dñs utranq unius
eiusdẽq suȩ ꝑsonȩ naturã dignat᷑ osten¬
dere. dũ is qui ut homo dormit in naui.
furorẽ maris ut ds̃ uerbo coercet Porro
iuxta allegoriã mare siue stagnũ qđ
cũ suis transire desiderat. tenebrosus
amarusq scłi p̃sentis accipitur estus.
Nauicula autẽ quã ascenderunt. nulla
melius quã dominicȩ passionis intelligi¬
tur arbor. Cuiꝰ beneficio quiq fideles¬
aduutti. emensis mundi fluctib habita¬
tionẽ patriȩ cȩlestis quasi stabilitatẽ
securi litoris obtinent. Qđ autẽ ipse
in unã nauiculã cũ discipłis saluator
ascendit: alibi quid significet aꝑit cũ
pnunciato suȩ passionĩ resurrectiorisq
pmsteriomox dicebat ad om̃s. Si quis
uult post me uenire. abneget semet¬
uosũ & tollat crucẽ suã cotĩdie & sequat᷑
uit: quia calcantib scłm fidelib futu¬
riq regni quietẽ animo meditantibni
uł secundo sp̃s sc̃ĩ flatu. uł ꝓprii remi¬

Expanded text:
hac navigatione Dominus utramque unius ejusdemque suae personae naturam dignatur ostendere, dum is qui ut homo dormit in navi, furorem maris, ut Deus, verbo coercet. Porro juxta allegoriam, mare sive stagnum, quod cum suis transire desiderat, tenebrosus amarusque saeculi praesentis accipitur aestus. Navicula autem quam ascendunt, nulla melius quam Dominicae passionis intelligitur arbor, cujus beneficio quique fidelesadjuti, emensis mundi fluctibus, habitationem patriae coelestis, quasi stabilitatem securi littoris obtinent. Quod autem ipse in unam naviculam cum discipulis salvator ascendit, alibi quid significet aperit, cum praenunciato suae passionis resurrectionisque mysterio, mox dicebat ad omnes: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum et tollat crucem suam et sequatur it, quia calcantibus saeculum fidelibus, futurique regni quietem animo meditantibus, et vel secundo Spiritus sancti flatu, vel proprii remi
Abbreviated transcription (Latin):
qđ om̃s uitã sacerdotalẽ debemꝰ imitari.
siue qͥa om̃s filii eccłȩ sacerdotes sunt
Ungium᷑ enĩ in sacerdotiũ sc̃m. offerentes
nosmet ipsos dõ hostias sp̃uales.
⁊ dicebat illis. qͥa dñs .ẽ. filius hominis
etiã sabbati. Si in qͥt dauid rex sacerdotali
cibo pastus excusabilis. ẽ. & iuxta alterius
euangelii fidẽ sacerdotes sabbatũ ꝑtem¬
pli ministeriũ uiolantes crimine carent.
quanto magis filius hominis qͥ uerus rex
bati. & euulsarũ sabbato spicarũ noxa ñ
tenetur.
CAP̃. UIIII

Expanded text:
quod omnes uitam sacerdotalem debemus imitari quod omnes uitam sacerdotalem debemus imitari siue quia omnes filii ecclesiae sacerdotes sunt? unguimur enim in sacerdotium sanctum offerentes nosmet ipsos dEt dicebat illis, quia Dominus est Filius hominis etiam Sabbati. Si, inquit, David rex sacerdotali cibo pastus excusabilis est, et juxta alterius Evangelii fidem sacerdotes Sabbatum per templi ministerium violantes crimine carent, quanto mabati, evulsarum sabbato spicarum noxa non tenetur? CAPUT III
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ Hostia enĩ dõ placabilis. hominũ sa
antib & dicit. si dauid sc̃s est & abime¬
lech pontifex a uob̃ ñ reprehendit᷑. sed le¬
gis uterq mandatũ ꝓbabili excusatione
transgressi st̃. & fames in causa. ẽ: cur
eandẽ famem ñ ꝓbatis in apłis. quã ꝓba¬
tis in cȩteris: Quanquã & in hoc distan¬
tia sit multa. Isti spicas in sabbato manu
confricant: illi panes comedere leuiti-¬
supra sacrã mensã ponebant᷑ bisseni ad
ulterutros conuersi duab patenis
aureis suꝑ positis. thure plenis. qͥ ꝑmane-¬
bant usq in aliud sabbatũ & tunc ꝓ illis
alii deportabant᷑. illi uͦ sacerdotib exhi¬
bebant᷑. & thure incenso igne sacro inquo
om̃ia holocausta fieri solebant: aliud thus
suꝑ alios duodecĩ panes adiciebat᷑. Qua
hora suꝑueniens dauid panes consecratos
accipiens. ostendit figurate sacerdotalẽ
cibũ ad usũ transiturũ esse popłoꝵ. siue

Expanded text:
cium. Hostia enim Deo placium. Hostia enim Deo plaet dicit: Si et David sanctus est, et Achimelech pontifex a vobis non reprehenditur, sed legis uterque mandatum probabili excusatione transgressi sunt, et fames in causa est, cur eamdem famem non probatis in apostolis, quam probatis in caeteris? Quanquam et in hoc multa distantia sit. Isti spicas in sabbato manu confricant, illi panes comederunt Levitisuper sacram mensam ponebantur seni ad alterutros conversi, duabus pateris aureis superpositis thure plenis, qbant usque ad aliud sabbatum, et tunc pro illis alii deportabantur: illi vero sacerdotibus exhibebantur, et thure incenso in igne sacro in quo omnia holocausta fieri sosuper alios duodecim panes adjiciebatur. Qua hora superveniens David, panesque consecratos accipiens, ostendit figurate sacerdotalem cibum ad usum transiturum esse populorum, siue
Abbreviated transcription (Latin):
se magis obiecta. Sed siue illi siue disci¬
pulis eiꝰ siue ꝑplures passim criminantes
magisteriũ sequunt᷑. Confestĩ ille iux¬
ta qđ isaias. & arguet in ȩquitate ꝓ
mansuetis t̾rȩ. Falsos legis defensores
ueris sc̃orũ deuincit exẽplis. Ait enim
e hoc legistis qđ fecte dauid cũ esurisset
ipse & qui cũ eo erant. qͦmͦ intrauit iN
domo dĩ. & panes ꝓpositionis sũpsit &
manducauit. & dedit iis qͥ cũ ipso erant.
qs ñ licet manducare nͥ tantũ sacerdotib:
Negũ narrat hẏstoria beatũ dauid insidi¬
as saiilis uitantẽ ad abimelech sacerdotẽ
uenisse: in usus sibi suisq cibos petisse
At uͦ sacerdos panes cõmunes ñ habens. cũ
solũ primo disceret mundos a mulierib
abheri & nudius t̾cius fuisse pueros:
panes consecratos ei dare ñ dubitauit.
melius arbitratꝰ ꝓpħa dicente. miscđiã
uolo & ñ sacrificiũ. de famis periculo
homines liberare: quã dõ offerre sacrifi¬

Expanded text:
se magis objecta. Sed sive illi, sive discise magis objecta. Sed sive illi, sive discipulis ejus, sive per plures passim criminantes magisterium sequuntur, confestim ille juxta quod Esaias ait: Et arguet in aequitate pro mansuetis terrae , falsos legis defensores veris sanctorum devincit exemplis. Ait enim: Nec hoc legistis quod fecit David, cum esurisset ipse et qudomum Dei et panes propositionis sumpsit, et manducavit, et dedit his qui cum ipso erant, quos non licet manducare nisi tantum sacerdotibus? Regum narrat historia, beatum David insidias Saulis vitantem ad Abimelech sacerdotem venisse in Nobe, sibi suisque cibos petisse. At sacerdotem panes communes non habentem, cum solum primo disceret mundos a mulieribus ab heri et nudiustertius fuisse pueros, panes consecratos ei dare non dubitasse, melius arbitratum propheta dicente: Misericordiam volo et non sacrificium de famis periculo homines liberare, quam Deo offerre sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a quȩ sunt suꝑ t̾rã. & exuite uos ue¬
terẽ hominẽ cũactib eiꝰ: qͥa ñ altter
quisq transit in corpus xp̃i. ñ aliter
doctorẽ ꝓfectꝰ sui fructib pascie¬
U ellere itaq spicas. ẽ: homines a t̾rena
intentione qua solũ m̃tis quasi radicẽ
fixerant eruere. Fricare autẽ manib.
exemplis uirtutũ ab ipsa etiã carnis con¬
cupiscentia quasi folliculis atq tegum̃¬
tis aristarũ. puritatẽ m̃tis exuere
Grana uͦ manducare. ẽ: emuncdatũ quenq
ab om̃i inquinam̃to carnis & sp̃s. ꝑ ora¬
pͣdicantiũ ȩccłȩ mẽbris incorporari.
Et bene hȩc discipłi apud marcũ dñm ꝓ¬
gredientes egisse referunt᷑: qͥa doctoris
necesse. ẽ. sermo p̾cedat. & sic cor audi¬
toris gr̃a suꝑnę uisitationis illustret
uidam autẽ phariseoꝵ dicebant illis
Quid facitis qđ ñ licet in sabbatis.
Hec alii euangłistȩ narrant. ipsi dño fuis¬

Expanded text:
vestra quae sunt super terram, et exuite vos vevestra quae sunt super terram, et exuite vos veterem hominem, cum actibus ejus . Quia non aliter quisque transit in corpus Christi, non aliter doctorem profectus sui fructibus pascit. Vellere itaque spicas esse homines a terrena intentione, qua solum mentis quasi radicem fixerant, eruere. Fricare autem manibus, exemplis virtutum ab ipsa etiam carnis concupiscentia, quasi folliculis atque integumentis aristarum, puritatem mentis exuere. Grana vero manducari est, emundatum quemque ab omni inquinamento carnis et Spirdicantium, Ecclesiae membris incorporari. Et bene haec discipuli apud Marcum, Dominum praegredientes egisse referuntur, quia doctoris necesse est sermo praecedat, et sic cor auditoris gratia supernae visitationis illustret. Quidam autem Pharisaeorum dicebant illis: Quid facitis quod non licet in Sabbatis? Haec alii Evangelistae narrant ipsi Domino fuis
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cursor suus ait. Qui post me uenit
ante me factꝰ. ẽ. qͥa prior me erat. Potest¬
& ita in sabbato scđo primo dictũ in¬
telligi: ut unũ idẽq noui testam̃ti sabba¬
tũ & scđm & primũ sit. Scđm qͥa post le¬
gale sabbatũ a nob̾ obseruat᷑. primũ qͥa
& ante decreta legis a iustis obseruabat᷑
antiquis. Mystice autẽ discipłi ꝑ sata
transeunt : illa uidelicet de quib dñs
art. Leuate oculos ur̃os & uidete regio¬
nes quia albȩ sunt iã ad messẽ. & qui
metit mercedẽ accipiet. Et ideo nichil
melius esurire quã salutẽ intelligunt᷑
hominũ quã ipse messorũ primũs quon¬
dã int̾ preces esuriens: mox ostensis
quas cupiebat dapib audit. Surge pe¬
tre. occide & manduca. Et mira sacram̃¬
ti concordia. qͥa & ibi mactari & mandu¬
cari iubent᷑ animalia: & hic confricari
& nichilominꝰ manducari spieę refe¬
runtur. Hoc. ẽ. enĩ mortificate mẽbra

Expanded text:
praecursor suus ait: Qui post me venit, praecursor suus ait: Qui post me venit, ante me factus est, quia prior me erat . Potest et ita in Sabbato secundo primo dictum intelligi, ut unum idemque Novi Testamenti Sabbatum, et secundum et primum sit. Secundum, quia post legale Sabbatum a nobis observatur. Primum, quia et ante decreta legis a justis observabatur antiquis. Mystice autem discipuli per sata transeunt, illa videlicet de quibus Dominus ait, Levate oculos vestros, et videte regiones, quia albae sunt jam ad messem, et qui metit, mercedem accipit . Et ideo nihil melius esurire, quam salutem intelliguntur, hominum quam ipse messorum primus quondam inter preces esuriens, mox ostensis quas cupiebat dapibus, audit: Surge, Petre, occide et manduca . Et mira sacramenti concordia, quia et ibi mactari et manducari jubentur animalia, et hic confricari et nihilominus manducari spicae referuntur. Hoc est enim: Mortificate membra
Abbreviated transcription (Latin):
abrahȩ qua in pͣpucio iustificatꝰ. ẽ. ꝑ di¬
lectionẽ oꝑata saluat: ita hanc etiã ñ
aliud quã spuale sabbatũ quo & ipse
abrahã semꝑ a seruili id÷ noxia uacabat
actione. ꝑ sẽptiformẽ sp̃s scĩ grãm dõ
cõmendet. Hoc itaq tẽpus sabbati qͦ
sicut in cȩteris dieb utilia quęq licet
opari ad distinctionẽ iudaici sabbati qͦ
n iter facere. ñ ligna colligere. ñ alia quȩ¬
libet necessaria facere licebat: scđo pri¬
mũ appellat. Primũ uidelicet hoc. ẽ. scđo
pręlatũ. siue tẽporis ordine qͥa ꝑ innii¬
mera ante legẽ scła quo mͦ nunc agit᷑
a patrib agebat᷑. seu certe gr̃ę munera
significans. ut nichil aliud scđo pͥmũ
quã inferiori suꝑius intelligas esse sab¬
batũ. Nã & primus homo de t̾ra terrenꝰ.
scđs homo de cȩlo cȩlestis. Nec tam̃ errant
& gr̃a ñ humanȩ natiuitatis ordine
primũ p̃cesserit adã uxta qđ de illo

Expanded text:
Abrahae qua in praeputio justificatus est, per diAbrahae qua in praeputio justificatus est, per dilectionem operata salvat, ita hanc etiam non aliud quam spiritale Sabbatum, quo et ipse Abraham semper a servili, id est, noxia vacabat actione, per septiformem Spiritus sancti gratiam Deo commendet. Hujus itaque temporis Sabbatum, quo sicut in caeteris diebus utilia quaeque licet operari, ad distinctionem Judaici Sabbati quo non iter facere, non ligna colligere, non alia quaelibet necessaria facere licebat, secundo-primum appellat. Primum videlicet hoc a secundo praelatum sive temporis ordine, quia per innumera ante legem saecula, quomodo nunc agitur a patribus agebatur, seu certe gratiae munere significans ut nil aliud secundo-primum, quam inferiori superius intelligas esse Sabbatum. Nam et primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis. Nec tamen errat,et gratia non humanae nativitatis ordine primum praecesserit Adam, juxta quod de illo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ transirent ꝑsata: uellebant disci¬
puli eiꝰ spicas & manducabant. confricantes
manib. Hoc ẽ. qđ marcus ait. qͥa discipłi
ꝓpt̃ nimiã eorũ qͥ ueniebant ut curarent᷑
importunitatẽ: ne manducandi quidẽ
spaciũ habebant. & ideo quasi homines
esuriebant. Qd̃ autẽ spicas segetũ manib
confricant & inediã consolant᷑ uitȩ au¬
sterioris indiciũ est: ñ p̃paratas epulas
sed cibos simplices quęrentiũ. Et nota
qđ primi apłi saluatoris litterã sabbati
destruunt aduersũ hebionitas. qͥ cũ
cȩteros recipiant apłos: paulũ quasi
transgressorẽ legis repudiant. Unde be¬
ne locas diẽ qͦ sabbati littera solui coe¬
sabbatũ nuncupat. uolens intimare sab¬
bati legalis obseruantiã cessare ultra de¬
bere: & naturalis sabbati libertatẽ quȩ
ad moysi usq tẽpora cȩterarũ dierũ simi¬
liserat oportere restitui. Ut sic̃ ȩccłam
ñ circuncisio uł cerimoniȩ legis. sed fides

Expanded text:
um transiret per sata, vellebant discipuli ejus spicas, et manducabant confricantes manibus. Hoc est quod Marcus ait, quia discipuli propter nimiam eorum qui veniebant ut curarentur importunitatem, ne manducandi quidem spatium habebant, et ideo quasi homines esuriebant. Quod autem spicas segetum manibus confricant, et inediam consolantur, vitae austerioris indicium est, non praeparatas epulas, sed cibos simplices quaerentium. Et nota quod primi apostoli Salvatoris litteram Sabbati destruunt, adversum Ebionitas, qui cum caeteros recipiant apostolos, Paulum quasi transgressorem legis repudiant. Unde bene Lucas diem quo Sabbati littera solvi coeSabbatum nuncupat, volens intimare Sabbati legalis observantiam cessare ultra debere, et naturalis Sabbati libertatem quae ad Moysi usque tempora caeterorum dierum similis erat, oportere restitui. Ut sicut Ecclesiam non circumcisio vel caeremoniae legis, sed fides
Abbreviated transcription (Latin):
unde acie mentis acutissima atq firmis¬
sima uideret. in principio uerbũ dm̃
apud dm̃. ꝑ qđ facta sunt om̃ia & ipsũ
agnosceret carnẽ factũ ut habitaret
in nob̃. Itẽ post aliquanta unde mͥ ui-¬
dentur inqͥt attendisse illi qͥleonẽ in
matheo. hominẽ in marco. uitulũ iN
luca aquilã in ioħe intellexert̃: quã
illi qͥ hominẽ matheo. aquilã marco:
leonẽ iohi tribuert᷑. De principiis
enĩ librorũ quandã coniecturã caꝑe
uoluert̃. ñ de tota intentione euangeli¬
starũ quȩ magis fuerat ꝑscrutanda.
Multo enĩ congruentiis ille qui regiam
xp̃i ꝑsonã maxime cõmendauit. ꝑ leo¬
nem significatꝰ accipit᷑. Unde & iN
apocalipsi cũ ipsa tribu regia leo cõ
aboriente ad regẽ quęrendũ & ad orandũ
qui eis ꝑstellã natus apparuit. & ipse
rex herodes regẽ xp̃m formidat infartẽ
atq ut eũ possit occidere tot paruulos
necat. Qđ autẽ ꝑuitulũ lucas significatꝰ

Expanded text:
unde acie mentis acutissima atque firmisunde acie mentis acutissima atque firmissima videret in principio verbum Domini apud Deum, per quod facta sunt omnia, et ipsum agnosceret carnem factum ut habitaret in nobis. Item post aliquanta: Unde mihi viuid attendisse illi qui leonem in Matthaeo, hominem in Marco, vitulum in Luca, aquilam in Joanne intellexerunt, quam illi qui hominem Matthaeo, aquilam Marco, leonem Joanni tribuerunt. De principiis enim librorum quamdam conjecturam capere voluerunt, non de tota intentione evangelistarum, quae magis fuerat perscrutanda. Multo enim congruentius ille qui regiam Christi personam maxime commendavit, per leonem significatus accipitur. Unde et in Apocalypsi cum ipsa tribu regia leo commab Oriente ad regem quaerendum, et adorandum, qui eis per stellam, natus apparuit, et ipse rex Herodes regem Christum formidat infantem, atque ut eum possit occidere tot parvulos necat. Quod autem per vitulum Lucas significatus
Abbreviated transcription (Latin):
unt: scorpiones. qͥ consũmatas uirtutes
ad finẽ uitiare contendunt.UERUi¬
tam̃ in hoc nolite gaudere. qͥa sp̃s uob̾ subi¬
ciunt᷑. De subiectione sp̃uũ cũ caro sint
gaudere ꝓhibent᷑: qͥa sp̃s eicere sicut &
uirtutes aliaf facere interdũ ñ eius est
meriti qui oꝑat᷑. sed inuocatio nominis
xp̃i hoc agit: ob condẽnationẽ eoꝵ qͥ in-¬
uocant. uł obutilitatẽ eoꝵ qͥ uident &¬
audiunt concedit᷑. Ut licet homines
despiciant signa facientes. tam̃ dm̃ ho-

Expanded text:
unt, scorpiones qui consummatas virtutes unt, scorpiones qui consummatas virtutes ad finem vitiare contendunt. Verumtamen in hoc nolite gaudere, quia spiritus vobis subjiciuntur. De subjectione spirituum, cum caro sint, gaudere prohibentur, quia spiritus ejicere, sicut et virtutes alias facere, interdum non est ejus meriti qui operatur, sed invocatio nominisChristi hoc agit, ob condemnationem eorum qui invocant, vel ob utilitatem eorum qui vident et audiunt, conceditur: ut licet homines despiciant signa facientes, tamen honoren
Abbreviated transcription (Latin):
indeo sed prius uidebã quando corruit.
Qdautẽ ait sicut fulgur. uł p̾cipitẽ de su¬
pernis ad ima lapsũ significat: uł quia
deiectꝰ ad huc transfigurat se in angłm
hunc ob supbiã ecȩlo recordarent᷑ ciectũ.
multo magis se de t̾raeditos si suꝑbierint
humiliandos cognoscant. Eece dedi
uob̾ potestatẽ calcandi suꝑ serpentes &
scorpiones & suꝑ omnẽ ũ irtutẽ inimici
& nichil uob̾ nocebit. Hoc ẽ. om̃e genus
immundorũ sp̃uum de obsessis corporib
eiciendi. Quãuis & ad litterã rectissime
possit accipi. Deniq & paulus a uipera
inuasus nichil aduersi patit᷑: & ioħes
ut hystoria tradit hausto ueneno ñ lȩdit᷑
Hoc sane int̾ serpentes qͥ dente. & scorpio¬
nes qͥ cauda nocent distare arbitror: qđ
serpentes aꝑte seuientes scorpiones clan¬
culo insidiantes uł homines uł demones
significent. Serpentes. qͥ inchoandis
uirtutib uenena prauȩ ꝑsuasionis obici¬

Expanded text:
video, sed prius videbam, quando corruit. video, sed prius videbam, quando corruit. Quod autem ait: Sicut fulgur, vel praecipitem de supernis ad ima lapsum significat, vel quia dejectus, adhuc transfigurat se in angelum hunc ob superbiam de coelo recordarentur ejectum, multo magis se de terra editos, si superbierint humiliandos agnoscant. Ecce, dedi vobis potestatem calcandi supra serpentes et scorpiones, et supra omnem viret nihil vobis nocebit. Hoc est omne genus immundorum spirituum de obsessis corporibus ejiciendi. Quamvis et ad litteram rectissime possit accipi. Siquidem et Paulus a vipera invasus, nil adversi patitur ; et Joannes, ut historia tradit, hausto veneno, non laeditur. Hoc sane inter serpentes qui dente, et scorpiones qui cauda nocent distare arbitror, quod serpentes aperte saevientes, scorpiones clanculo insidiantes, vel homines, vel daemones, significent; serpentes qui inchoandis virtutibus venena pravae persuasionis objici
Abbreviated transcription (Latin):
ba despiciunt conuenire: consequent᷑ ad¬
iunxit dicens. Qui uos audit me au¬
dit. & qͥuos spernit me sꝑnit. Ut in audi¬
endo quisq uł sꝑnendo euangłii p̾dicato¬
rem: ñ uiles quasq ꝑsonas sed dñm saluato¬
rem. immo ipsũ patrẽ sꝑnere se uł audire
honoratur. Potest etiã intelligi qui uos
spnit me sꝑnit. qui ñ facit miscdiam uni
de frib meis minimis nec mͥ facit. qͥa & ipse
phis formã serui & pauꝑis habitũ suscepi.
Qui autẽ me spernit nolens credere dm̃ &
filiũ dĩ conculcans. sꝑnit eũ qͥme misit:
quia ego & pat̾ unũ sumꝰ. Rȩvtrsi sunt
autẽ septuaginta duo cũ gaudio. dicentes.
Dne. etiã demonia subiciunt᷑ nob in nomi¬
ne tuo. Bene quidẽ confessi st̃ deferentes
honorẽ nomini xp̃i. sed qͥa infirma adhuc
fide gaudebant in uirtutib: uide quid
audiunt. Et ait illis. Uidebã satha¬
nan: sicut fulgur de cȩlo cadentẽ. Non mͦ

Expanded text:
ba despiciunt, convenire, consequenter adba despiciunt, convenire, consequenter adjunxit, dicens: Qui vos audit, me audit; et qui vos spernit, me spernit. Ut in audiendo quisque vel spernendo Evangelii praedicatore, non viles quasque personas, sed Dominum salvatorem, imo ipsum Patrem spernere se, vel audire, honoratur. Potest et ita intelligi: Qui vos spernit me spernit. Qui non facit misericordiam uni de fratribus meis minimis, nec mihi facit, quia et ipse pro his formam servi et pauperis habitum suscepi. Qui autem me spernit, nolens credere Deum, et filium Dei conculcans, spernit eum qui me misit, quia ego et Pater unum sumus. Reversi sunt autem septuaginta duo cum gaudio, dicentes: Domine, etiam daemonia subjiciuntur nobis in nomine tuo. Bene quidem confessi sunt, deferentes honorem nomini Christi, sed quia infirma adhuc fide gaudebant in virtutibus, vide quid audiunt. Et ait illis: Videbam Satanam, sicut fulgur de coelo cadentem. Non modo
Abbreviated transcription (Latin):
in cilicio & cinere sedentes peniterent.
in cilicio qđ de pilis caprarũ contexit᷑.
asꝑam peccati pungentis memoriã qua
in die iudicii sinistra pars. ẽ. induenda
significat. in cinere autẽ mortis conside¬
rationẽ ꝑ quã tota humani generis mas¬
sa in puluerẽ est redigenda de monste
Porro insessione humiliationẽ ꝓpriȩ
conscientiȩ designat. de qua psal mista
Surgite post quã sederitis. Qđ est diceri
Humiliamini sub potenti manu dĩ. ut uos
exaltet intẽpore uisitationis. E⁊ tu
infernũ demergeris: qͥa contra p̾dicatio¬
nẽ meã suꝑbissime restitisti. Uel ideo qđ̵
exaltata esusq ad cȩlũ meo hospitio & mas
signis atq uirtutib tantũ habens priuile¬
giũ. maiorib plecteris suppliciis qđ his
quoq credere noluisti. Et ne quis pittaret
hanc imp̃cationẽ illis tantũmͦ ciuitatib
uł ꝑsonis quȩ dñm in carne uidentes spes¬
nebant. & nꝰ om̃ib qͥ hodie euangelii uer-¬

Expanded text:
In cilicio et cinere sedentes poeniterent: In cilicio et cinere sedentes poeniterent: in cilicio, quod de pilis caprarum contexitur, asperam peccati pungentis memoriam, qua in die judicii sinistra pars est induenda, significat; in cinere autem mortis considerationem, per quam tota humani generis massa in pulverem est redigenda, demonstrat. Porro in sessione, humiliationem propriae conscientiae designat. De qua Psalmista: Surgite postquam sederitis , quod est dicere: Humiliamini sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore visitainfernum demergeris, quia contra praedicationem meam superbissime restitisti; vel ideo, quia exaltata es usque ad coelum meo hospitio, ex meis signis atque virtutibus tantum habens privilegium, majoribus plecteris suppliciis, quia his quoque credere noluisti. Et ne quis putaret hanc increpationem illis tantummodo civitatinis, quae Dominum in carne videntes spernebant, et non omnibus qui hodieque Evangelii ver
Abbreviated transcription (Latin):
le solũmꝰ ius dissipabant. post descriptȩ
legis contẽptũ. filiũ qͦq dĩ concul care.
gramq ingrati spernere ñ timuerunt.
Lia si in tyro & sydone factȩ fuissent
uirtutes quȩ in uob̃ factȩ st̃: olim in
cilicio & cinere sedentes poeniterent.
mplecũ uidemꝰ hodie dictũ saluatoris.
qͥa scilicet cororaim & bechsaida pͣsente
dño credere noluerunt. tyrus autẽ ac
sydon & quondã dauid ac salomoni a¬
inicȩ fuere. & post euangłizantib xp̃i
credidere discipłis. tantaq fidẽ deuotio¬
ne susceperunt. ut paulũ apłm tyro abe¬
untẽ: cuncti ciuescũ uxorib & filiis usq
foras ciuitatẽ ꝓsequerent᷑. pulcherrimoq
spectaculo tanta hominũ multitudo pau¬
cissimos hospites sed ꝓ xp̃i fide carissimos
adnauesusq uale factura deduceret
Sed quare ñ olim iis qͥ credere potuert̃.
uerũ uideis qͥ credere noluerunt sit euan¬
gelizatũ ipsius. ẽ. scire cuiꝰ uniuersȩ

Expanded text:
le solummodo jus dissipabant, post descriptae le solummodo jus dissipabant, post descriptae legis contemptum, Filium quoque Dei conculcare, gratiamque ingratis spernere non timuerunt. Quia si in Tyro et Sidone factae fuissent virtutes, quae in vobis factae sunt, olim in cilicio et cinere sedentes poeniterent. Impletum videmus hodie dictum Salvatoris, quia scilicet Corozaim et Bethsaida praesente Domino credere noluerunt. Tyrus autem ac Sidon, et quondam David ac Salomoni amicae fuere, et post evangelizantibus Christi credidere discipulis. Tantaque fidem devotione susceperunt, ut Paulum apostolum Tyro abeuntem cuncti cives cum uxoribus et filiis usque foras civitatem prosequerentur, pulcherrimoque spectaculo tanta hominum multitudo paucissimos hospites, sed Christi pro fide clarissimos, ad naves usque valefactura deduceret. Sed quare non olim his qui credere potuerunt, verum Judaeis, qui credere noluerunt, sit evangelizatum, ipsius est scire, cujus universae
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa sodomis indie illa remissius erit
quã illi ciuitati. Sodomitȩ quidẽ int̾
tot carnis animȩq flagitia quib in¬
satiabilit̾ ardebant. in hospitales quoq
ez echiel attestante fuerunt: sed nulli
apud eos tales hospites quales apud iu-¬
deos ꝓpħȩ. quales apłi reꝑti sunt. Et
loth quidẽ aspectu & auditu iustꝰ erat:
ñ aliquid tam̃ docuisse nulla ibi fecisse
signa ꝑhibetur. Atq ideo cui multũ da¬
tũ est multũ quȩret᷑ ab eo. potentesq
potenter tormenita patieNturꝰ.
Ie tͥ cororaim ue tͥ bechsaida. Coroza¬
im. bethsaida & capharnaũ. tyberiadis
qͦq quã ioħes nominat. ciuitates sunt
galileȩ: sitȩ in litore laci genesareth
qui iordane fluente efficit᷑: & ab euan¬
gelistis etiã mare galileȩ uł mare tybe¬
riadis appellat᷑. Plangit gͦ dñs ciuita¬
tes quȩ post tanta miracula atq uirtutes
ñ pęnituert̃. peioresq gentilib qͥ natura¬

Expanded text:
quia Sodomis in die illa remissius erit quia Sodomis in die illa remissius erit quam illi civitati. Sodomitae quidem inter tot carnis animaeque flagitia, quibus insatiabiliter ardebant, inhospitales quoque, Ezechiele attestante, fuerunt, sed nulli apud eos tales hospites, quales apud Judaeos prophetae, quales apostoli reperti sunt. Et Lot quidem aspectu et auditu justus erat, non aliquid tamen docuisse, nulla ibi fecisse signa perhibetur. Atque ideo, cui multum datum est, multum quaeretur ab eo , potentesque potenter tormenta patientur . Vae tibi, Corozaim, vae tibi, Bethsaida. Corozaim, Bethsaida, et Capharnaum, Tiberias quoque, quam Joannes nominat, civitates sunt Galilaeae, sitae in littore laci Genesareth, qui Jordane fluente efficitur, et ab evangelistis etiam mare Galilaeae, vel mare Tiberiadis appellatur. Plangit ergo Dominus civitates quae post tanta miracula atque virtutes non poenituerint. Pejoresque gentilibus, qui natura
Abbreviated transcription (Latin):
usq adeo se abipsis nichil terrenũ quęre¬
re. ut etiã puluerẽ de terra eoꝵ ñ sibi
paterent᷑ adhęrere. Alittr. Pedes disci¬
płorũ ipsũ opus incessũ pͣdicationis signi¬
ficant. Pulius uͦ quo a sꝑgunt᷑ terrenȩ¬
leuitas. ẽ. cogitationis. aqua ẽtiã ĩpsi
sũmi doctores immunes esse nequeunt
cũ ꝓauditorib solliciti salubrib curis
incessant̾ intendunt. & quasi ꝑ rcinera
mundi imo uix calcaneo t̾rȩ puluerem
legunt. Qui gͦ receperunt uerbũ: ipsi
afflictiones curasq doctorũ quas ꝓse
tolerabant. in argum̾tũ sibi uertunt
humilitatis. Qui uͦ spreuerunt doctri¬
nã docentiũ. sibi labores & ꝑicula tedi¬
umq sollicitudinũ ad testimoniũ dam¬
nationis inflectunt. Et ipse. ẽ puluis
qͥ in euangłii contẽptores extergi. & a qͦ
ꝑbonos auditores euangłistarũ iuben-¬
tur pedes ablui. immo ꝑ ipsũ saluato¬
rem narrant᷑ abluti. Dico autẽ uob̃

Expanded text:
usque adeo se ab ipsis nihil terrenum quaereusque adeo se ab ipsis nihil terrenum quaerere, ut etiam pulverem de terra eorum non sibi paterentur adhaerere. Aliter: Pedes discipulorum ipsum opus incessumque praedicationis significant. Pulvis vero, quo asperguntur, terrenlevitas est cogitationis, a qua ipsi etiam summi doctores immunes esse nequeunt, cum pro auditoribus sollicitis salubribus curis incessanter intendunt, et quasi per itinera mundi uno vix calcaneo terrae pulverem legunt. Qui ergo receperint verbum, ipsi afflictiones curasque doctorum, quas pro se tolerabant, in argumentum sibi vertunt humilitatis. Qui vero spreverint doctrinam, docentium sibi labores et pericula taediumque sollicitudinum ad testimonium damnationis inflectunt. Et ipse est pulvis, qui in Evangelii contemptores extergi, et a quo per bonos auditores evangelistarum jubentur pedes ablui, imo per ipsum Salvatorem narrantur abluti. Dico autem vobis
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ spualia seminauimꝰ. magnũ est si
ur̃a carnalia metamꝰ: Et notandũ qđ
subdit᷑. Dionos.ẽ. enĩ oꝑarius merce¬
de sua. Quia iam de mercede sunt oꝑis.
ipsa alim̃ta sustentationis. Ut hic mer¬
ces de labore p̾dicationis inchoetur. quȩ
illic de ueritatis uisione ꝑficit᷑. Qua
in re considerandũ. ẽ: qđ uni nr̃o oꝑi
duȩ mercedes debentur. Una in uia.
altera in patria. Una quȩ nos in labore
sustentat. alia quȩ nos in resurrectione
ducate quȩ apponunt᷑ uob̾. Et cȩtera.
Descripto diuersȩ domꝰ hospitio. quid etiã
in ciuitatib agere debeant docet. piis
uidelicet in omib cõmunicare. ab impi¬
orũ uͦ ꝑ omĩa societate secerni
N quã cunq ciuitatẽ intraueritis & ñ
receꝑint uos: exeuntes in plateas eiꝰ dici
te Etiã puluerẽ qui adhȩsit nob̾ de
ciuitate ur̃a. extergimꝰ inuos. Aut ad
contestationẽ laboris t̾reni quẽ ꝓ illis
inanit̃ suscepissent. aut ut ostenderent

Expanded text:
seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus? Et notandum quod subditur: Dignus est operarius mercede sua, quia jam de mercede sunt operis ipsa alimenta sustentationis, ut hic merces de labore praedicationis inchoetur, quae illic de veritatis visione perficitur. Qua in re considerandum est quod uni nostro operi duae mercedes debentur, una in via, altera in patria; una quae nos in labore sustentat, alia quae nos in resurrectione ducate quae apponuntur vobis, etc. Descripto diversae domus hospitio, quid etiam in civitatibus agere debeant, docet, piis, videlicet, in omnibus communicare, ab impiorum vero per omnia societate secerni. In quamcunque civitatem intraveritis, et non receperint vos, exeuntes ite: Etiam pulverem, qui adhaesit nobis de civitate vestra, extergimus in vos. Aut ad contestationem laboris terreni, quem pro illis inaniter suscepissent, aut ut ostenderent
Abbreviated transcription (Latin):
dñs autẽ intuet᷑ cor. E⁊ ait illi iesus.
Uipes foueas habent & uolucres cęli ni¬
dos. filius autẽ hominis ñ habet ubi
caput reclinet. Ex dñi uerbis ostendit᷑
hunc qͥ obsequiũ ꝓmittit obhoc repudi¬
atu: qđ signorũ uidens magnitudinẽ
sequi uoluerit saluatorẽ. ut lucra ex
opum miraculis quęreret. hoc idem
desiderans qđ & symon magus a petro
emere uoluerat. Talis gͦ fides iuste
sententia dñi condemnat᷑. & dicit᷑ ei.
Quid me ꝓpt̾ diuitias & scłi lucra cupis
sequi. cũ tantȩ sim pauꝑtatis ut ne ho¬
spitiolũ quidẽ habeã & ñ meo utar te¬
sto: IliteR Intelligit᷑ miraculis dñi
cõmotus ꝓpt̾ inanẽ iactantiã eũ sequi
uoluisse. quã significant aues. Finxisse
autẽ discipłi obsequiũ. quȩ fictio uul¬
pium nomine significata. ẽ Reclina¬
tione uͦ capitis humilitatẽ suã signi¬
ficauit: quȩ in illo simulatore ac suꝑ¬
bo ñ habebat locũ Atĩ autẽ ad¬
alterũ. Sequere me. Iule autẽ dixit. Dñe.

Expanded text:
ait illis Jesus: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos, Filius autem hominis non habet ubi caput reclinet. Ex Domini verbis ostenditur hunc qui obsequium promittit ob hoc repudiatum, quod signorum videns magnitudinem, sequi voluerit Salvatorem, ut lucra ex operum miraculis quaereret, hoc idem desiderans, quod et Simon Magus a Petro emere voluerat. Talis ergo fides juste sententia Domini condemnatur, et dicitur ei: Quid me propter divitias et saeculi lucra cupis sequi cum tantae sim paupertatis, ut ne hospitiolum quidem habeam, et non meo utar tecto? Aliter, intelligitur miraculis Domini commotus propter inanem jactantiam eum sequi voluisse, quam significant aves: finxisse autem discipuli obsequium, quae fictio vulpium nomine significata est. Reclinatione vero capitis humilitatem suam significavit, quae in illo simulatore ac superbo non habebat locum. VI. Ib.  Sequere me. Ille autem dixit: Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ cȩteros apłos fecisse narratur.
aVDete autẽ. qđ nomina ur̃a scripta st̃
incęlis. Si sathanas inqͥt ꝑ suꝑbiã cęli se¬
dem cũ sociis amisit. ñ oportet uos de illo-¬
rũ humiliatione. sed de ur̃a sullimatio¬
ne gaudere: quatinꝰ unde illi ruere sub¬
leuati. uos humiles ascendatis. Non autẽ
puerilit̾ sapiendũ. quasi ds̃ ad remediũ
obliuionis bonos incęlis. malos scribat in
t̾ris. dicente ieremia. uniuersi qui dere¬
linquunt te confundant᷑. recedentes a¬
te in t̾ra scribant᷑: sed salubrit̾ intelli¬
gendũ. qđ siue cȩlestia seu terrestria qͥs
oꝑa gesserit. ꝑhȩc quasi licteris annotatꝰ
apud dĩ memoriã sit ȩternalit̃ affixus.

Expanded text:
s fecisse narratur . Gaudete autem quod nomina vestra scripta sunt in coelis. Si Satanas, inquit, per superbiam coeli sedem cum sociis amisit, non oportet vos de illorum humiliatione, sed de vestra sublimatione gaudere, quatenus unde illi ruere sublevati, vos humiles ascendatis. Non autem pueriliter sapiendum, quasi Deus ad remedium oblivionis bonos in coelis, malos scribat in terris, dicente Jeremia: Universi qui derelinquunt te, confundantur, recedentes in terra scribantur ; sed salubriter intelligendum, quod sive coelestia seu terrestria quis opera gesserit, per haec quasi litteris adnotatus, apud Dei memoriam sit aeternaliter adfixus.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd esset diligere ꝓximũ tanquã se ipsũ
infuturo etiã sp̃ui scõ ñ defuerunt tales
iundictȩ. quãuis multo rarius quã iN
uetere testam̃to. Ibi ex maiore parte ser-¬
uientes timore p̃mebant᷑. hic autẽ ma¬
xima dilectione liberi nutriebantur.
Nam & uerbis apłi petri annanias & uxor
eiꝰ exanimes ceciderunt: nec resuscitati
sunt sed sepulti. Et paulus dicit de qͦdã
peccatore quẽ tradidit sachanȩ in inte¬
ritũ carnis: ut anima salua sit.
ilius hominis ñ uenit animas ꝑdere.
sed saluare. Et uos gͦ inqͥt cuiꝰ spũ signa¬
tiestis. eiꝰ & acta sectamini. nunc piẽ
consulentes sed infuturo iuste iudicantes.
actum. ẽ. autẽ Ambulantib illis in uia
dixit quidã ad illũ. Sequar te qͦcunq
ieris. & cȩt̾a. Miranda simul & trem̃da
iusti dispensatio secreta iudici i. Samari.
& remouetur. Alter primo patrẽ sepeli¬
re desiderat. & ad euangeliz andũ cogit᷑.

Expanded text:
quid esset diligere proximum tanquam seipsum, quid esset diligere proximum tanquam seipsum, infuso etiam Spiritu sancto, non defuerunt tales vindictae, quamvis multo rarius, quam in Veteri Testamento. Ibi enim ex majore parte servientes, timore premebantur, hic autem maxime dilectione liberi nutriebantur. Nam et verbis apostoli Petri Ananias et uxor ejus exanimes ceciderunt, nec resuscitati sunt, sed sepulti, et Paulus dicit de quodam peccatore: Quem tradidi Satanae in interitum carnis, ut anima salva sit . Filius hominis non venit animas perdere, sed salvare. Et vos ergo, inquit, cujus spiritu signati estis, ejus et acta sectamini, nunc pie consulentes, sed in furore juste judicantes. Factum est autem ambulantibus illis in via, dixit quidam ad illum: Sequar te quocunque ieris, et caetera. Miranda simul et tremenda justi dispensatio secreta judicii. Samaritaeet removetur, alter primo patrem sepelire desiderat, et ad evangelizandum cogitur.
Abbreviated transcription (Latin):
& consumat illos: Et conuersus incre¬
pauit illos & dixit. Hescitis cuiꝰ sp̃s estis.
Magni & scĩ uiri qui iã optime scirent mor¬
tem istã quȩ animã dissoluit a corpore
ñ esse formidandã. scđm eorũ tam̃ ani¬
mã qui illã timerent ñ nulla peccata
morte puniuerunt. qͦ & uiuentib utilis
metus incuteret᷑. & illis qͥ morte punie¬
bant᷑ ne ipsa mors noceret. sed peccatũ
qđ augeri posset si uiuerent: ñ temere
illi iudicabant quib tale iudiciũ dona¬
uerat ds̃ Inde . ẽ. qđ helias multos mor¬
te affecit. & ꝓpria manu & igne diuinitꝰ
impetrato. Incuiꝰ exemplũ cũ uoluis¬
sent apłi petere de cȩlo ignẽ ad consũ¬
mandũ eos qͥ sibi hospitiũ ñ prȩberent.
reprehendit in eis dñs ñ exemplũ ꝓpħȩ
scĩ. sed ignorantiã uindicandi quȩ adhue
erat in rudib. Anĩ aduertit enĩ eos ñ
amare correctionẽ: sed odio desiderare
uindictã. Itaq postea quã eos docuit

Expanded text:
et consumat illos? Et conversus increet consumat illos? Et conversus increpavit illos, et dixit: Nescitis cujus spritus estis? Magni et sancti viri, qui jam optime scirent mortem istam, quae animam dissolvit a corpore, non esse formidandam, secundum eorum tamen animum qui illam timerent, nonnulla peccata morte puniverunt, quo et viventibus utilis metus incuteretur, et illis qui morte puniebantur, non ipsa mors noceret, sed peccatum, quod augeri posse, si viverent, non temere illi judicabant, quibus tale judicium donaverat Deus. Inde est quod Elias multos morte affecit, et propria manu, et igne divinitus impetrato. In cujus exemplum, cum voluissent apostoli petere de coelo ignem ad consumendum eos qui sibi hospitium non praeberent, reprehendit in eis Dominus non exemplum prophetae sancti, sed ignorantiam vindicandi, quae adhuc erat in rudibus, animadvertens eos non amore correptionem, sed odio desiderare vindictam. Itaque posteaquam eos docuit