comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deponit̾. Ncq recusando ꝗs pata. ex qua
tatẽ mutare pot ¶ filius ciuita tẽ exqua
put cius nat̃alẽ orrigint duxit. ñ domicili¬
uscquit. ¶uiris prudentib placuit duo¬
briocis posse aliquẽ rabe domiciliu siubi¬
qr ita se instruxit. ut ñideo mminꝰ ap̃ altõs

Expanded text:
 neque recusando quis patriam, ex qua tatem mutare potest. Filius ciuitatem, ex qua pater eius naturalem originem ducit, non domicilium sequitur. Uiris prudentibus placuit duobus locis posse aliquem habere domicilium, si utrubique ita se instruxit, ut non ideo minus apud alteros
Abbreviated transcription (Latin):
nis plen̾sit. exspectãe eũ oporti. donet loc
alius subiacet. aliacã ei ẽ. quiiad tp̃sor¬
plenũ inuenĩt. exspecti. donee loc̾ ua¬
cet.Restitutus tñ in õdine. itrũcu
ordinẽ teneat. quẽ pristinũ habuit.
anuero quẽnũc nact̾ ẽ. queripot. Si
forte deordine sentñtiar dicendara
gͣat᷑. Arbitior tñ cũdẽ orlinẽ tentre.

Expanded text:
nis plenus sit, exspectare eum oportet, donec alius uacet. alia causa est eius, qui ad tempus orlocum inuenerit, exspect‹et›, donec locus uacet. Restitutus tamen in ordinem utrum eum ordinem teneat, quem primum habuit, an uero quem nunc nanctus est, quaeri potest, si forte de ordine sententiarum dicendarum agatur. arbitror tamen eundem ordinem tenere,
Abbreviated transcription (Latin):
si nec cogend̾t pat̾ cialiensi ꝙ filiu̾
pcculii nose ꝙ incastris ad quisunt.
fecisse ut cefisse dicet᷑. de petulio accõo
patiet sispõtesipatiat᷑. ut quilibi de¬
fensorsatis dato filis insolidu. ñpe¬
culio tenus defendẽ debeat. s cĩfiluno

Expanded text:
alienum, quod filius peculii nomine, quod in castris adquisiit, fecisse dicetur, de peculio actionem pati: et, si sponte patiatur, ut quilibet defensor satisdato filium in solidum, non peculio tenus defendere deb‹e›t. sed et eius
Abbreviated transcription (Latin):
extranesi scͥpsit heredẽ siue patit. S⁊
cumcͥ depeculiodi xĩt. decieuĩt filius.
rũ eredit᷑ũ deniq siẜuofilii castrensi
ub̾tatẽ pat̾ ascͥpsit. moxq filnus ini uo
patre defũctus sinpeditur libtas. cuo
si filius patri suꝑui xĩt ipediat̃. libta.
Inde marcetł. unde putat. necessariũqͣ
heredẽ. ẜ uũ filii peculiar̃. patriexistẽ

Expanded text:
extraneum scripsit heredem siue patrem. sed cum nihil de peculio decernit filius, tum creditur. denique si seruo filii castrensi libertatem pater adscripserit moxque filius uiuo patre defunctus si‹t›, non impeditur libertas, cum, si filius patri superuixerit, impediatur libertas. unde Marcellus putat necessarium quoque herede
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃t ¶agistrat̃ municipaies. cũu¬
nuĩmagistratũ administret. ⁊ umu ho¬
minis uicẽ sustinẽt. ⁊ hec pler ᷑ quid̾e
iegemuncipalieis dat᷑. Ueꝵ ⁊ sin sit
datum. dũmodo ndenegatu. mõrib¬

Expanded text:
pales cum unum magistratum administrent, etiam unius hominis uicem sustinent. et hoc plerumque quidem lege municipali eis datur: uerum et si non sit datum, dummodo non denegatum, morib
Abbreviated transcription (Latin):
nũ suppłit̃. ¶ Quifiliũ suũ sub trait
militie belli tp̃t. exilio et bonoꝵ partt
mulctãdus c̃ simpace fustib ceduuibe¬
t̃. ⁊ requisitus iuuenis. uł a patie postta
diui tiam ceportauit. ¶ edictũ germa¬
nicices ałs militẽ des tore faciebat. ꝙ
di asfugiss ⁊ utis inł em̃asoc̃s habet᷑.
si siit ad eat quio ⁊ offeat scsiue dep̃hen

Expanded text:
 supplentur. Qui filium suum subtrahit militiae belli tempore, exilio et bonorum parte multandus est: si in pace, fustibus caedi iubetur et requisitus iuuenis uel a patre postea diui Traiani deportauit. Edicta Germanici Caesaris militem desertorem faciebant, qui diu afuisset, ut is inter ‹e›mansores haberetur. sed si
Abbreviated transcription (Latin):
be effictuo sueuer̾ ut sisit filiuscui
auferat᷑ nichagatur. si añ decesẜ. it ac¬
tus pat̾s siinpebiatur. Itaq negabioꝰ
aget᷑. ueluti sicũeo agat᷑. igent cuibo¬
nis itt bictut. ł uos excopeculio tã u

Expanded text:
bere effectum consuerunt, ut, si sit filius, cui auferatur, nihil agatur, si ante decesserit, actus patris non impediatur. Itaque negabimus agetur, ueluti si cum eo ageret, cui bonis interdictum est. Seruos ex eo peculio usu
Abbreviated transcription (Latin):
proquo datume. ut sepatim quoq p̃¬
liminio reuertipossint.
meiuoco nẽpotis tibi fut̾um constat.
op. t Aundue speo post liminu sint.
aut nos reuertamur. aut alique itei¬
piamus csifilius reuertatur duplicẽ
in cocausam eẽ oportet. post liminira
quod pat̃ cum reciꝑi. et ip̃e iussuũ.
Nonut pat filiũ. itauxor maritus
uit post limuinu recepit. s⁊ cũscnsurod¬

Expanded text:
oqu‹e› datum est, ut separatim quoque postliminio reuerti possint.meum loco nepotis tibi futurum constat.. Cum duae species postliminii sint, ut aut nos reuertamur aut aliquid recipiamus: cum filius reuertatur, duplicem in eo causam esse oportet postlimini, et quod pater eum reciperet et ipse ius suum. Non ut pater filium, ita uxorem maritus iure postlimin
Abbreviated transcription (Latin):
patrom manumissois dotnciluiaut
orgrigine secũtur. ¶ Uidua mulier a¬
missi maiti domicilis retm. exc̃plocla.¬
rissime ꝑ soe ꝑ maritũ facte. siutrũq a¬
lus infuementib nuptus ꝑmutatur.¬

Expanded text:
patroni manumissoris domicilium aut originem sequuntur. Uidua mulier amissi mariti domicilium retinet exemplo clarissimae personae per maritum factae: sed utrumque aliis interuenientibus nuptiis permutatur.
Abbreviated transcription (Latin):
getur aũt petulantie crim̃dignitate.
p̃positi ¶ Contumatioĩs aducrsus
dueẽ. uł ꝑ̃ sid̾e militis capite puniẽ¬
spec tantib militib ꝓpł ext plui ca¬
pite pumendus ẽ ¶ Exploratorts
qui seereta nũtiant hostib pditorts
sut etcapitis penãluĩt. s ⁊ calĩgatu
qui metu hostiũ langorẽ. si mulauit
nerauit. si quid lapide. milicia reieit̾.
sigladio. cap̃amittit. ¶ Quod si uul si¬
nerauit. ut alias mortẽ ꝯsciutisibũ
statussit. ut si in pacientia doloĩs. ꝓñ
tedio uite. aut morbo aut furont aũ
pudore monmaluit.ñ aiaduertat᷑
incũ. signominia mittat᷑. simcͥ tale
p̾tendat. capitepumatur.ꝑrunũ
aut lasciuiã lapsis capitat pearemit¬
tendae̾.⁊ militie mutatio irrogan¬

Expanded text:
getur autem petulantiae crimen dignitate praepositi. Contumacia omnis aduersus ducem uel praesidem militis capite punienmilitibus propter exemplum capite puniendus es‹t›. Exploratores, qui secreta nuntiauerunt hostibus, proditores sunt et capitis poenas luunt. Sed et caligatus, qui metu hostium languorem simulauit,nerauit, si quidem lapide, militia reicitur, si gladio, capital admittit. Qui se uulnerauit uel alias mortem sibi consciuistatutus sit, ut, si impatientia doloris aut taedio uitae aut morbo aut furore aut pudore mori maluit, non animaduertatur in eum, sed ignominia mittatur, si nihil tale praetendat, capite puniatur. per uinum aut lasciuiam lapsis capitalis poena remittenda est et militiae mutatio irrogan
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ siañt ñde fuĩt capitepuniendũ pauł
scͥpsit. ¶ def tore quia patie suo suãt ob¬
iatus indet̾ĩoit̃ militiã. duins piꝰdãt uisit.
neuideat̃. inꝗd pat ad fuppli cui filium
quod ext̃plii. et incctissequinos debeirant¬
nander seͥpsit

Expanded text:
endum Paulus scripsit. Desertorem, qui a patre suo fuerat oblatus, in deteriorem militiam diuus Pius dari iussit, ne uideatur, inquit, pater ad supplicium filium quod exemplum et in ceteris sequi nos debere Menander scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
q erat ⁊̃ sinemilitia ad qui sitũs id pecu¬
lũ ci̾ca strense ñt.¬
iẽ murtie filius tenuit. quarg̃necemã¬
cipando filiũ pecuuũ anfert. ꝗ nec infa¬
mia retento pot̃ auferre.

Expanded text:
quod erat et sine militia adquisiturus, id peculium eius castrense niure militiae filius tenuit. qua ratione nec emancipando filium peculium ei aufert, quod nec in familia retento potest auferre.
Abbreviated transcription (Latin):
touut cip̃ce dentis actii. ucnia tidabr.
⁊ siexpleto tp̃rmilicie redeat. ut uet̾a
capitt punit̃. humane. militia mutat.¬
¶ Qui alicna arma subripuit. gradu
milicit pellendusẽ. ¶ Inbelloquitẽ
ut capite punit᷑. ⁊̃ sires bñgesfitisi ꝗa

Expanded text:
us praecedentis actu uenia ei dabitur, et, si expleto tempore militiae redeat, ut ueteracapite punitur: humane militiam mutat. Qui aliena arma subripuit, gradu militiae pellendus est. In bello qui rem  capite pun
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. nã quod bello amissimus. aut ⁊̃ cͥ
cabellũ. hoc si rursus recipiamus dici¬
mur postliminio reciꝑe. idq nata li
cquitate. introductũ e. Ut qui pĩ
uriam abeetͣneis detinebat᷑. isu̾
infines suos redisf⁊: pͥstiñ rassuũ

Expanded text:
tum. nam quod bello amissimus aut etiam citra bellum, hoc si rursus recipiamus, dicimur postliminio recipere. idque naturali aequitate introductum est, ut qui per iniuriam ab extraneis detinebatur, is, ubi in fines suos redisset, pristinum ius suum
Abbreviated transcription (French):
uendiea t̃ p̃diũ illicite ꝯꝑatũ sidlatũ
aut .t. Quĩ e xcubiao palati des ũt
capite punit.s. ex ca deseitnois restitu¬
tus inmilicia nalit medii tp̃is stipt¬
diaet donatiua acͦcip̃. nisihoc libꝰtas

Expanded text:
uindicatur praedium illicite comparatum, si delatus um. Qui excubias palatii deseruerit, capite punitur. Sed ex causa desertionis restitutus in militiam non aliter medii temporis stipendium et donatiua accipit, nisi hoc liberalitas
Abbreviated transcription (Latin):
p̾liminio reũtinq muo patre.quia
pat sic illu amisit. quẽ ad modũ pat̾a
et ꝗ adisciplina castroꝵ antiquior fu¬
it partntib iomanis quãkantas libo¬
rũ. ¶Tras fuga aũt f̃issoluᷤ accipien¬
dus c̃. quiaut ad hostos. aut inbellorñs¬

Expanded text:
liminio reuerti neque uiuo patre, quia pater sic illum amisit, quemadmodum patria, et quia disciplina castrorum antiquior fuit parentibus Romanis quam caritas liberorum. Transfuga autem non is solus accipiendus est, qui aut ad hostes aut in bello trans
Abbreviated transcription (Latin):
restitupot ¶⁊tedifserendo capite
puniendus ẽ. ¶Qui stindes tione
fuit. siscobtulit. ex indulgencia mn¬
captus cũ port̾at i redis ñ redut: p
captuo e. ineadẽ oditione ẽt. certũẽ.
porit̃̾ adranus rescͥpsit. sipbabt se
captos euasisst ñ tñs fugisse. s bocli¬
cet liquido ꝯstãe ñpossit argumtis
tñ cognosce dũ ẽ. et si boniis milcu ã¬

Expanded text:
est, iterum deserendo capite puniendus est. Qui in desertione fuit, si se optulerit, ex indulgentia impcaptus, cum poterat redire, non rediit, pro captus est, in eadem condicione esse certum est: oportere Hadrianus rescripsit, si probabunt se captos euasisse, non transfugisse. sed hoc licet liquido constare non possit, argumentis tamen cognoscendum est. et si bonus miles a
Abbreviated transcription (Latin):
Na inmetallũ aut in op̾ metalus dabũt᷑
emaiti. nostib insistentib autꝗ affosotori¬
docendi nũforte casib quib da detẽptus
sit. ꝓpt quos uem adignus uid̾at᷑ ¶ Qui
militie tp̃s indes tione inpleuit.e¬
distribuendi sũt. s tyionib parẽe dũ¬

Expanded text:
nam in metallum aut in opus metalli non dabuntur emanet hostibus insistentibus aut qui a fossato redocendi, num forte casibus quibusdam detentus sit, propter quos uenia dignus uideatur. Qui militiae tempus in desertione impleuit, edistribuendi sunt. sed tironibus parcendu
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .i. Sipatre redẽpto.⁊ añt luitio¬
nẽ defũcto filius post mortẽ eius re¬
tep̃eioĩs quãtitate offerat. dicedũe.
suũ ciposse existere. nisi forte qui sub¬
tilius dicat. hunc dũmoritur. quasi
uirt pignoĩs finito. nactũ ce post limi¬
mũ. ⁊ sine obligõne debiti obisse. ut po¬
fit. susi habere. quod ñ sine rõe dicet̃.¬
d̾.ł⁊ Pe trocreoitur in ciuitate fins¬
mis uictihostib sedeber̃¬

Expanded text:
 Si patre redempto et a‹n›te luitionem defuncto filius post mortem eius redemptionis quantitatem offerat, dicendum est suum ei posse existere. nisi forte quis suptilius dicat hunc dum moritur, quasi iure pignoris finito, nactum postliminium et sine obligatione debiti obisse, ut pot‹u›erit suum habere. quod non sine ratione dicet. Retro creditur in ciuitate fuismis uicti hostibus se deder
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵt ¶ Expulsi hostib exagris. qͥo
redire. nec aut publicãi. aut p̃de loco
cedẽ ꝓublicat᷑ ⁊ nille agrr. quiexhosti¬
bcaptussit. ¶ Recẽptio facuitaim
tedcundi p̃b ñ ius p̃limimi mũtat.

Expanded text:
um est expulsis hostibus ex agris quos redire nec aut publicari aut praedae loco cedere: publicatur enim ille ager qui ex hostibus captus sit. Redemptio facultatem redeundi praebet, non ius postlimini mutat.
Abbreviated transcription (Latin):
simt omeatũdaẽsequũ militarẽ. ext̃
tũ. piscatũ uenatũ militẽ ñ ꝑmittere.
nã indisciplina augustutacauet᷑ ¶ Et¬
siscio fabrilib oꝑib e eẽeẽ. militeo nͥ ec̃
alicnu uereor in siquic qua ꝑmisero
quod inus ũ mesit tuũ fiat. ne modu
meart ñ abhib̾at. quimͥ sit tollerand̾.
¶officiũ tribunoꝵ ẽ. uł eout̃ ꝗexẽ
citui p̃sũt. milites incastris retinere.
produce c laues portaꝵ suscipeuillas a¬
inł dũ eircuire.fn m̃tatiõib ꝯmilito¬

Expanded text:
 extra tum piscatum uenatum militem non mittere. nam in disciplina Augusti ita cauetur: 'Etsi scio fabrilibus operibus exerceri milites non esse alienum, uereor tamen, si quicquam permisero, quod in usum meum aut tuum fiat, ne modus in ea re non adhibeatur, qui mihi sit tolerandus'. Officium citui praesunt, milites in castris continere, producere, claues portarum suscipere, uigilias interdum circumire, frumentationibus commilito
Abbreviated transcription (Latin):
redimtis. quãnisscientis alitnũ ftusse. fe
oblato tip̃cio quod dedit. post uminio re
anquasi usucepisse. uideatur .o. nepost
ꝯstitutio que dere dẽptis lataẽ eũit di¬
m̃tis ẜ uũfacit. et quod meu̾t iãusuca¬

Expanded text:
redimentis, quamuis scientis alienum fuisse: sed oblato ei pretio quod dedit postliminio redan quasi usucepisse uideatur, scilicet ne postonstitutio, quae de redemptis lata est, eum redimentis seruum facit, et quod meum iam usuca
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ¶ Apiratisu latrombecaptili¬
bipm̃anẽt. ¶ post liminioredise
uidetur. cũinfines mõs intrauerit.
sicuti amitiit᷑. ubifineo nrõs excesit.
si et si inciuitatẽ sociã amicã ue aut
a drege sociii. uł amcũuenĩt. sta tĩ
post umimo reddisse uidetur. quiaᷤ¬

Expanded text:
um. A piratis aut latronibus capti liberi permanent. Postliminio redisse uidetur, cum in fines nostros intrauerit, sicuti amittitur, ubi fines nostros excessit. sed et si in ciuitatem sociam amicamue aut ad regem socium uel amicum uenerit, statim postliminio redisse uidetur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
illosq relin quet. a quib abissi. ꝗ aut
sabinus sebit. desua quacinitate cuiq
ostituendi facuntasuiba t̃. ñ de dñii
iure. uũm hoc ñ multũ honerat p̃sen¬
tr inspec̃tacione. quia hostiũ iute ma
Qui dnsinũquã illt̾ pciũ cus offerat.
since ꝯuemendi eiꝰ sit facultas. ubent
fuus. quinullo mĩtosuo potĩt ad nõ
lib̾tatẽ ꝯsequi. Q uod ẽ inquũ ⁊ cc̃ in

Expanded text:
illosque relinqueret, a quibus abisset: quia, ut Sabinus scribit, de sua qua ciuitate cuique constituendi facultas libera est, non de dominii iure. uerum hoc non multum onerat praesentem inspectationem, quia hostium iure manquid enim, si numquam ille pretium eius offerat? si nec conueniendi eius sit facultas? liber erit seruus, qui nullo merito suo poterit a domino libertatem consequi? qu
Abbreviated transcription (Latin):
apud hũc qui redemit ht̃. nũ ꝗd uice
illiussit. ꝙ. ap̃hostes quesissi fiutiq si
exre illius. aut exoꝑissuis quesitu ẽ.
Exalia causa aũt parto pecuuo. pot
dare. itaut ꝯdiciom benig̾ne eũ pãuis¬
se credamus ¶ Sipignon fuus dat̾
suãt an captiuitate. post dimissũ re¬
dẽptorem inuettmobligacioneitũ¬

Expanded text:
apud hunc qui redemit habet, numquid uice illius sit, quod apud hostes quaesisset? utique, si ex re illius aut ex operis suis quaesitum est: ex alia autem causa parto peculio potest dare, ita ut condicioni benigne eum paruisse credamus. Si pignori seruus datus fuerat ante captiuitatem, post dimissum redemptorem in ueterem obligatione
Abbreviated transcription (Latin):
placuit. sane ip̃mita ab alio emere itã¬
cipium. ut manimittat᷑. tonẽ ꝑ in¬
bonis que ad fiscũ delata sunt. Instru¬
menta. uel ciro grapha. actactiam ad ĩ
potestas. ad uersusse. uł ñ .p. incactisu¬
ec̃ int̾dictũ. fuĩt. cansacadat ¶ Quoti¬
tns ap̃fiscũ agitur actou potestas postu
pferant̃ is quiita ptulit cansacaditꝰ qͥ¬
tiens in tim apfiscu eadẽ causa te tatur.¬
pͥoꝵ actorquoꝵusus ñ fuãt postulatus.
tx offorecitanio iure poscet̃. ¶ Qiiꝓa¬
lio a fisco auentus debut̃ĩex soluit. nõ
miq postulat ꝑsecutionẽ bonoꝵ cĩ
ꝓquo soluit. in quo ⁊̃ adiuuari ꝑ offm̃¬

Expanded text:
placuit: sane ipsum ita ab alio emere mancipium, ut manumittat, non bonis, quae ad fiscum delata sunt, instrumenta uel chirographa, acta etiam ad iupotestas, aduersus se uel rem publicam his interdictum fuerit, causa cadat. Quotiens apud fiscum agitur, actorum potestas postulproferantur, is qui ita protulerit causa cadit. Quotiens iterum apud fiscum eadem causa tractatur quorum usus non fuerat postulatus, ex officio recitatio iure poscetur. Qui pro alio a fisco conuentus debitum exsoluit, non inique postulat persecutionem bonorum eius pro quo soluit: in quo etiam adiuuari per off
Abbreviated transcription (Latin):
scntentia sequedãt. ¶Mtoio tp̃r filius.
quehabuit inpotestate captiuus. urxorẽ
duct̃pot. quãuis osentire nuptus pat̾ tius
ñposs Nautiꝙ nec discatire. susctptu sergo
nepos intũsi captiui potestatet. ut itdie

Expanded text:
sententiam sequendum est. Medio tempore filius, quem habuit in potestate captiuus, uxorem ducere potest, quamuis consentire nuptiis pater eius non posset: nam utique nec dissentire. susceptus ergo nepos in reuersi captiui potestate ut a‹u›i
Abbreviated transcription (Latin):
fioti omissalibtas debita captiuo fũĩt.
tabr. igitursisi incaptiuo fuo tat p̃¬
tione ab hostib mutabr:. ueluti si in le
rat. nema numitiẽtur. habebit aute
int̾im sine petia sua qui redemit. ergo
demetauo captus redẽpus. in penã su¬
areuertet̃. nectñ ut trãs fugametali
punienduo cĩt. s reddẽptora fiscop̃ciõ
recipiet. quod ⁊̃ ꝯstitutũ t ab inꝑatõe
nrõ et diuiso uosrũo. ¶ Sinatũ expã¬
phylalegatutibi fuĩt. tuq matit red̾

Expanded text:
fideicommissa libertas debita captiuo fuerit, tabitur igitur. Sed si in captiuo seruo talis prtione ab hostibus mutabitur: ueluti si in legrat ne manumitteretur: habebit autem interim sine poena sua qui redemit. Ergo de metallo captus redemptus in poenam suam reuertetur, nec tamen ut transfuga metalli puniendus erit, sed redemptor a fisco pretium recipiet. quod etiam constitutum est ab imperatore nostro et diuo Seuero. Si natum ex Pamphila legatu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmclau. nec testm̃ pͥuo exstant necsi
dedisse in primotestõ. expostĩore petipo¬
tiusse. nisiperitũ eẽt plac̾int. qui añte
pbab̾it fibidatas p̃cepciones txsolasua
cancione. solũfidi omissũ prare d̾bere.¬
¶ Cornelio fencimat scͥpta hro rogata
erat restituere herebitatẽ p̾mortẽ suã.

Expanded text:
auit nec testamentum prius exstare nec, si dedisset in primo testamento, ex posteriore peti potuisse, nisi petitum esset. placuit, quia non probabat sibi datas praeceptiones ex sola sua cautione, solum fideicommissum praestare debere. Cornelio Felici mater scripta heres rogata erat restituere hereditatem post mortem suam.
Abbreviated transcription (Latin):
nphon.. Inbellopost limintumt̃.
tute bellica magis. quampace romani
utur. ap̃quos iã hosito suo factoep̃hen¬
dũtur. quib ĩpost limmmie. tã inbelloqͥ
inpacenisi fedẽ cantu fuãt. neect i iu̾
post lmimi. ¶ Siq capiat̃ abhostib
iiͥquos inpotestate habuĩt. ininẽto.s̃.¬

Expanded text:
num. In bello postliminium est, tute bellica magis quam in pace Romani untur, apud quos iam hostes suo facto deprehenduntur. quibus ius postliminii est tam in bello quam in pace, nisi foedere cautum fuerat, ne esset his ius postliminii. Si quis capiatur ab hostibus, hi, quos in potestate habuit, in incerto s
Abbreviated transcription (Latin):
fiscali mc̾ tñs fr̃ir potest. nec cip̃si ma¬
ñam uendẽ uł oliue. ñ substitutis a¬
lus cet̾as q arboreo pomifrãs cedẽ. et
sio. quicuł eo institutus cẽt ut filius.
p̾mortẽ cuis quipat̃ dicebat̃. subpo¬
situs declatuse. ¶ Quialiꝗd screns
infraudẽ fiscisuscep. ñ solut. inqua¬

Expanded text:
 potest nec cupressi materiam vendere vel olivae non substitutis aliis ceterasque arbores pomiferas caedere: et fsio, qui, cum heres institutus esset ut filius, post mortem eius, qui pater dicebatur, suppositus declaratus est. Qui aliquid sciens in fraudem fisci suscepit, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
quod hab ⁊ sialegitimis ciuib roma¬
ins. heredes instituti fuiss .
ditate priulegfiscicepisse cẽ subict
r̃. tuquid fensione omissa. redimere
sentencia malinsti. eutibictim̃ obi¬
cerctur. ñ in m̃ito quin getos solidos
inferre. fiscoiussus eo. Omissanip̃iu̾
cͣe inquisicione. ip̃e telune pene sub¬
di distobtinẽdum ẽ. enuim ut hiiquib
negocia fiscalia mouentur. ad defensi¬
onẽ cubona fide ueniãt. ñ adũ sarios
aut in dices redim̃ẽ tẽptẽt.¬

Expanded text:
quod habent, si a legitimis ciuibus Romanis heredes instituti fuissent.editatem, priuilegiis fisci coepisse esse subiect'Tu, qui defensione omissa redimere sententiam maluisti, cum tibi crimen obiceretur, non immerito quingentos solidos inferre fisco iussus e‹s›: omissa enim ipsius causae inquisitione ipse te huic poenae subdidisti. optinendum est enim, ut hi, quibus negotia fiscalia mouentur, ad defensiones causae bona fide ueniant, non aduersarios aut iudices redimere temptent
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur. et estimacioeius fiscom fr̃¬
conpensacionẽ oppoñfisco. in t duos
m̃ seo debitũ sibidocedeb. ¶Ut de¬
bitõib fisci quod fic̾ deb⁊ ꝯpensetur.
sepeastitutue. exceptaca tͥbutoria
quodceca annonari adebet᷑. ¶ In tea¬
tu ꝯstitutus boa sua adminitrare pt̃.
ẜique debitor recteboa fi desoluit.
¶Ac toc̃s qui aliquid offm̃ger̃ in boĩs
que distrahũt ꝓcuãtoẽs uenũdare ĩ¬
ꝯsuitis pͥncipib ꝓhibent̃. ⁊ siueniãt.

Expanded text:
dicatur et aestimatio eius fisco infercompensationem opponit fisco, intra duos menses debitum sibi docere debet. Ut debitoribus fisci quod fiscus debet compensetur, saepe constitutum est: excepta causa tributoria quod ex causa annonaria debetur. In reatu constitutus bona sua administrare potest, eique debitor recte bona fide soluit. Actores, qui aliquod officium gerunt, in bonis quae distrahunt procuratores uenundare inconsultis principibus prohib
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ post liminio nasineeł pacquitis pripere
sepotuer̃ nid in armis uiis e. quippe nec fi¬
ne fiagicio amittũtur. arman p̾liminio
reuerti negatur quod turpit᷑̃ admittant̃¬
oduo .⁊. Eo̾o qui ab hostib capiunit nel
qui ab hostib deducuntur. iĩe plitumi
reuerti antiquitatus piacuit. ¶anꝗho
stib deductus itu̾sus. nec a nob̾iteept̾ ci¬
us romanꝰ. sit int̾ brutsi et scruolauane

Expanded text:
tliminio: nam sine culpa equitis proripere se potuerunt. Non idem in armis iuris est, quippe nec sine flagitio amittuntur: arma enim postliminio reuerti negatur, quod turpiter amittantregularum Eos, qui ab hostibus capiuntur vel hostibus deduntur, iure postliminii reverti antiquitus placuit. an qui hostibus deditus reversus nec a nobis receptus civis Romanus sit, inter Brutum et Scae
Abbreviated transcription (Latin):
dt. Hiscus in questione falsitestintia
optimut. pͥusqua aũt ea questio decide.¬
ret̃.alionũciante boãposita uaea e ꝯstitit.
alius tenebat ad sui tp̃is administracioe
mam propna cãm egͣrrat.

Expanded text:
. Fiscus in quaestione falsi testamenti non optinuit: priusquam autem ea quaestio decideretur, alio nuntiante bona postea uacare constitit. pecuniam, quam alius tenebat, ad sui temporis administrationem oniam propriam causam egerat.
Abbreviated transcription (Latin):
noiz que admarrumissorẽ nꝑtine¬
bat. fisco cit uendicand. itebonis
danatonr porciones ad optiuus libi
sin fraudis causa factas ad option
minus quãnatalib ocediequũ ẽ.
frands ant cansa adoptio factam
tiois quis ad optet inRut exbonis
que se ad misutu cogitat portio de¬
trahat pipluns libos dãnat̾ hãt
ferut cxẽpla ꝑque plũib libis oĩa¬

Expanded text:
norum, quae ad manumissorem non pertinebit, fisco erit uindicanda. Ex bonis damnatorum portiones adsi non fraudis causa facta est adoptio, non minus quam naturalibus concedi aequum est. fraudis autem causa adoptio facta utionis quis adoptet in hoc, ut ex bonis, quae se amissurum cogitat, portio detrahatur. Si plures filios damnatus habeat, feruntur exempla
Abbreviated transcription (Latin):
¶p̃p. scͥbit. ita demũ publica aufẽri pe¬
cãei. quicsierat creditor insolut̃ pec¬
cãm accepit: si aut sciebat. csiaccipiebut.
publicũ quoq ẽẽ debitor. aut p̾eacog̾¬
uit. anquaꝯ sumeret pecuma. s placet
oimodo ei peccuma auferendaẽe. ⁊ sugnora

Expanded text:
 scribit ita demum publicam auferri pecuniam ei, qui, cum erat creditor, in solutum pecuniam accepit, si aut sciebat, cum accipiebat, publicum quoque esse debitorem, aut postea cognouit, antequam consumeret pecuniam. sed placet om
Abbreviated transcription (Latin):
modiubalto cause sin intueniente fi¬
¶ Si inlocis fisealib ut publicis religi¬
osisut. aut inmonum̃tis thes aurut ꝑ¬
tifuñt. diuifis ꝯstituer᷑. ut dimidia
pantx hiofisco uendĩcaret᷑. Itẽ simet
saris possesi one reꝑtus fuĩt. dimidiaor
cq partẽ fiscouendicari defferit aut
nisi extotreo auropamo fisco debtatut
Qui aũt cs in loco fiscitheo auq mnũm̃t.¬
⁊ partẽ ad fiscliꝑtindit supp̃sstĩt. to¬
ꝑ ꝯfessis hnt̃. simodo ptiũ elmodi cũ¬

Expanded text:
modi liberales causae, si non interueniente fituuntur. Si in locis fiscalibus uel publicis religiosisue aut in monumentis thensauri iui fratres constituerunt, ut dimidia pars ex his fisco uindicaretur. item si in Caesaris possessione repertus fuerit, dimidiam aeque partem fisco uindicari. Deferre autem nisi ex eo thensauro pars fisco debeatur. qui autem, cum in loco fisci thensaurum inuener‹it›, partem ad fiscum pertinentem suppresserit, topro confessis habentur, si modo pretium uel modicu
Abbreviated transcription (Latin):
cie: ⁊temiutes ꝓpt̾ honores stipendio¬
rũquemerẽt. deferie ꝓbibentur. s⁊ con¬
mune cãm sibicuifisco. quiuis deferre
pot̃. hoc ẽ uindicar. nec ꝑhfamosus ẽ.
ueet incausasua ñ obtinuit. ⁊tẽcos ꝗ¬

Expanded text:
tem milites propter honorem stipendiorum quae merent deferre prohibentur. Sed communem causam sibi cum fisco quiuis deferre potest, hoc est uindicare, nec per hoc famosus est, licet in causa sua non optinuerit. Item
Abbreviated transcription (Latin):
abstutit mpeccam. Q uerebatur. aliba¬
ta tent pignora marcellus recte. existi¬
mabat. sid quod mͥsolutum ẽ. fiscus
abstaut. nopetere pignoꝵ libacionẽ:
neq diffrrentiam ad mittendamet̃.
existimo. inteẽputantiũ ã ip̃m qd
souitũe. antñdẽ reptitatur
b⁊ apcuratore cesaĩs distrahi. s⁊ diffe
statis reo. pato hede purgare innocen¬
tia. mortin. distractionẽ bonoꝵ suspe

Expanded text:
abstulit mihi pecuniam. quaerebatur, an liberata essent pignora. Marcellus recte existimabat, si id quod mihi solutum est fiscus abstulit, non competere pignorum liberationem. neque differentiam admittendam esse existimo interesse putantium, id ipsum quod solutum est an tantundem repetaturdebent a procuratore Caesaris distrahi, sed diffestatis reo, parato herede purgare innocentiam mortui, distractionem bonorum suspe
Abbreviated transcription (Latin):
st̃m postumonato ruptũt̃. qui postu¬
mus bitui ⁊ ip̃t decessit. atq ita oĩs
heteditas admatre postumi deuołu
tat. soror testatoĩo mtus ã nene fien
inuitiũ titi accusauit. cĩ m̃obti¬
nuiss ꝓuocauit. int̃ ea decessit ⁊a¬

Expanded text:
tum postumo nato ruptum est, qui postumus breui et ipse decessit, atque ita omnis hereditas ad matrem postumi deuoluta est. soror testatoris Maeuiam ueneficii in Lucium Titium accusauit: cum non optinuiss
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Inp̃r nr seueriu. añt. constituit. nec
ser uidela tores dñoꝵ andiantur.set ut
pena coleretant. libtoo quoq cause mã¬
cuiqne quod ignot̾ mĩssin ipse se detu¬
lent. si extar toꝵ idẽpͥncipĩre scͥptum.
e⁊ quouidetur posse defendi. itademũ
ñ noctre cuqua se detulisse. si capsoã¬

Expanded text:
 noster Seuerus Augustus constituit, ne serui delatores dominorum audiantur, sed ut poena coerceantur: libertos quoque causae mancuiquam, quod ignotus iuris sui ipse se detulerit. sed extat eorundem principum rescriptum, ex quo uidetur posse defendi ita demum non nocere cuiquam se detulisse, si ea
Abbreviated transcription (Latin):
diugenticultur p̃ciap̃dior anpliantur.
iti sintgienti᷑ habitasint. minui eatẽ
necesse t. ¶ Cũ quinquennia inquo
quioꝓpublico oductore srobligiuit.ex¬
cessit. scquentis tp̃is nose nt̃netur. Idq
pͥncipaub rescͥptis exprimitur ¶ diũ
⁊ adrianus in hec uerba reseͥpsit. ualde
inhumanus mosẽ iste. quo retinetur ꝯ¬
duictoẽs nectigaliũ publicoꝵ ⁊ agroꝵ.
sitatide locari ãpossũt. Nam et facilius
ĩueniũtur o ductores: si fuñt forte. uit
si ꝑ acto lustro discedert uoluint. ñ tent¬
actur. ¶ Si postiori cirditor fiscus suc¬
cesserit. eouire uitt̃ quo iousurus erat.

Expanded text:
ligenti cultura pretia praediorum ampliantur, ita, si neglegentius habita sint, minui ea necesse est. Cum quinquennium, in quo quis pro publico conductore se obligauit, excessit, sequentis temporis nomine non tenetur: idque principalibus rescriptis exprimitur. diuus etiam Hadrianus in haec uerba rescripsit: 'Ualde inhumanus mos est iste, quo retinentur conductores uectigalium publicorum et agrorum, si tantidem locari non possint. nam et facilius inuenientur conductores, si scierint fore ut, si peracto lustro discedere uoluerint, non teneantur'. Si posteriori creditori fiscus successerit, eo iure utitur, quo is usurus
Abbreviated transcription (Latin):
debe. ergͥo ⁊ ssꝑe acquiescet seniñci¬
enec querimus cui intsit. Quid gͦ
si resistat quidan.at̾ c̃ adũsus puo¬
cationẽ necuelit. admitti ei appel¬
Slationẽ ꝑrre festinas ad huc pute
diffendu supplicuem.

Expanded text:
debere. ergo et si ipse adquiescit sententiae: nec quaerimus, cuius intersit. quid ergo, si resistat qui damnatus est aduersus prouocationem, nec uelit admitti eius appellationem perire festinans? adhuc putem differendum supplicium.
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis ergotiparr. ⁊ maiorẽ indrc̃e
ut error eiñ noccat. Ssiminor c̃ no¬
cebit. ¶libelli ꝗͣdat appellatorii
tas ꝯcipiẽdiuit habeat scͥptu daquo
datisũt. ħe qui ippell⁊ et ad ñ sus
que ⁊ aqua sententia.¬

Expanded text:
si quis ergo uel parem uel maiorem iudicem ut error ei non noceat: sed si minorem, nocebit. Libelli qui dantur appellatorii ita sunt concipiendi, ut habeant scriptum et a quo dati sint, hoc est qui appellet, et aduersus quem et a qua sententia
Abbreviated transcription (Latin):
runt. tociens edenda eẽ instrum̃ta. qͦ¬
sunt. sincꝙ delator. neq possessor. tͥ bus
e dictis cuocati affim̃nt. delatoris quidẽ
side nissonto tepeant̃. et ei postea publi¬
cãcansam deferedi ius adimatur. possẽ¬
sons aũt suoide eẽ. quod sidelatus oĩ
noñ cẽt quocitas tñ delator ad ẽt sus¬
fus cessat. nec hoc fraude possessons fac¬
possessorẽ ꝓmitiari oportẽ itant sentẽ¬
tia ꝯp̃hendat̃. ⁊̃ celatons edicto idop̃

Expanded text:
runt totiens edenda esse instrumenta, qusuit, ut, si neque delator neque possessor tribus edictis euocati adfuerint, delatoris quidem fideiussores teneantur et ei postea publicam causam deferendi ius adimatur, possessoris autem ius idem esset, quod si delatus omnino non esset. Quotiens tamen delator adesse iussus cessat nec hoc fraude possessoris facpossessorem pronuntiari oportere, ita ut sententia
Abbreviated transcription (Latin):
sc bñdũpͥncipiut in insuladep̃ote¬
t̃. sic dem̃ pͥncipͥt se̾be. missaplenia
obpinione. ut pͥnceps extim⁊ a se¬
quedasit cĩ sentñtia deportãiq in ĩ¬
sulã debeat. Medio aũt tp̃r dũ scͥ¬
bitꝰ ube eu deb̃ mcarceidẽtinone
ciuitatũ p̾c apitalia crimina tepor

Expanded text:
scribendum principi, ut in insulam deportetur: sic deinde principi scribere missa plena opinione, ut princeps aestimet, an sequenda sit eius sententia deportarique in insulam debeat. medio autem tempore, dum scribitur, iubere eum debet in carcere ciuitatium p
Abbreviated transcription (Latin):
t ut asit diuus pirescͥpsit. itadmu
boãciͥ qui inrtatu morte sibi ꝯscirãt.
fiscouendicadas sicĩ criminis itus
fuit ut sidãpnart̃ morte. aut de¬
portatione aficiendus c̃e Id̾ rescͥp¬
sit eũquimodici furtireus fuisẜ u
cet uitã spendio fimerit. ñ uidĩ. In
cade causaee ut boã sirdib adim̃da
ec̃t. sicuti neq ip̃i adim̃ent̃ si ꝯꝑ tũ¬

Expanded text:
ius rescripsit, ita demum bona eius, qui in reatu mortem sibi consciuit, fisco uindicanda sunt, si eius criminis reus fuit, ut, si damnaretur, morte aut deportatione adficiendus esset. Idem rescripsit eum, qui modici furti reus fuisset, licet uitam suspendio finierit, non uideri in eadem causa esse, ut bona heredibus adimenda essent, sicuti neq
Abbreviated transcription (Latin):
magines ꝗsꝯfugiat seãt̾ cẽsuit.
tũq ꝗ imuginẽ cesaĩs in ĩuidiam
altiꝰ p̃tuliss inuncula publi ca
corerceri diuus pius rescͥpsit¬
¶ Omĩa admissa inpatronu pat¬
uxorẽ. tet̃asq necessitudines gra¬

Expanded text:
fugiat, senatus censuit: eumque, qui imaginem Caesaris in inuidiam alterius praetulisset, in uincula publica coerceri diuus Pius rescripsit. Omnia admissa in patronum patuxorem ceterasque necessitudines gra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯplũib placuit. ut ⁊ ꝯspectudetreat
alu ab his tẽfacinõib. ⁊ solaciosit co¬
gnatis ⁊ a finib intẽtoꝵ sicode loco
pena re dit̃ in quola trones omicidia
ẜ uos quã ubs famosos quaiñtrgͤrafa¬
me hoĩto pumerũt.

Expanded text:
compluribus placuit, ut et conspectu deterr‹e›antur alii ab isdem facinoribus et solacio sit cognatis et adfinibus interemptorum eodem loco poena reddita, in quo latrones homicidia seruos quam liberos, famosos quam integrae famae homines punierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
factas quod illi dictaui et recognouipt
nea cess. at ⁊ capipot̃. infilio uł setuo ut
gnal sub scͥp̃tio sufficit ad penacui¬
tindã ⁊ adcapiendũ ¶ẜ x illaquoq cã
falsi pencꝗs subieit̃. ut diuiquoq st ũ¬

Expanded text:
facta est 'quod illi dictaui et recognoui', poena cessat et capi potest, in filio uel seruo uel generalis subscriptio sufficit et ad poenam euitandam et ad capiendum. Ex illa quoque causa falsi poenae quis subicitur ut diui quoque Seu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ine ꝓnũtiare. planesi forte dctñtãda
causa agatur. que semei uidicatat̃. ꝑ de
latoĩs coruptelã mortuus corruptor
ñeficiet. quominꝰ agipossit. atqrretẽ¬
hereditaiẽ ꝯstat. si benegatis ci accionib
fiscolocusent¶ Obligatioẽs quas adcu¬
do ꝯfudit. ñ restituũtus Namet in coqui
post adita defueti bereditate mortẽ ñ d̾¬

Expanded text:
mine pronuntiare. plane si forte de retractanda causa agatur, quae semel iudicata est, per delatoris corruptelam, mortuus corruptor non efficiet, quo minus agi possit atque retrahereditatem constat: sed denegatis ei actionibus fisco locus erit. Et obligationes, quas adeundo confudit, non restituuntur: nam et in eo, qui post aditam hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
rũ quia hec quoq morte ñ soluit.
cetm si postea qua accusator desti¬
tit itus deces serit ñ ideo magis de¬
uctũ accus atoĩs relcuat̃. Nãeũq
semei destitit si p̾ea accusare para¬
tussit ñce audiendu ¶ Scũ. ⁊añ¬

Expanded text:
 quia haec quoque morte non soluitur. Ceterum si, postea quam accusator destitit, reus decesserit, non ideo magis delictum accusatoris releuatur. nam eum qui semel destitit, si postea accusare paratus sit, non esse audiendum Seu
Abbreviated transcription (Latin):
lut ⁊. Sĩquis teiegault debitoit qui
doli maliexceptione tuerisepos sescie¬
batsimił uidbitur ei quidonat. qm̃rt
mittẽ exceptiont̃ uso ture. si ꝑigno¬
rantiã reꝓmisit ẽditori nulla quide
cxceptions adũẜẽ ditorẽ utĩpotit q
iult siurcipit. s is quidlegantt. te¬
nctur ꝯ ditioneat incertism̃ pecciña¬

Expanded text:
um Si quis delegaverit debitorem, qui doli mali exceptione tueri se posse sciebat, similis videbitur ei qui donat, quoniam remittere exceptionem videtur. sed si per ignorantiam promiserit creditori, nulla quidem exceptione adversus creditorem uti poterit, quia ille suum recepit: sed is qui delegavit tenetur condictione
Abbreviated transcription (Latin):
quicilalio ciq̃uofurtũ admifit n
partẽ quaex furto sibrrestiturd ficc̃it
fio ĩsores obligart n pot. ẽt qui alie¬
noortatu ad furtũ faciendo pueet
t. ni infurtipenã ab eoquiortatus s̃
fidisore acciꝑepossit. In quibi casib

Expanded text:
qui cum alio cum quo furtum admisit, in partem, quam ex furto sibi restitui desiderat, fideiussorem obligare non possit, et qui alieno hortatu ad furtum faciendum provectus est, ne in furti poena ab eo qui hortatus est fideiussorem accipere possit. in quibus casib
Abbreviated transcription (French):
red deref. q̃ n añquã sciauetaret corneli¬
o eũlundũ reddisti. neccausã habuiss.
existi mãdiid inuitasua facturuet. nec
melius nec cqliius sẽ existimarẽtum
fundu sciereodi.

Expanded text:
redderetur. sed si antequam Seia uetaret, Cornelio eum fundum reddidisset nec causam habuisset existimandi id inuita Seia facturum esse, nec melius nec aequius esse existimarem eum fundum Seiae reddi.
Abbreviated transcription (Latin):
spar uie fert aquote p̾h̃dat. utrũ ab
cocuits fuĩt anabalio. s utrũitade¬
mufur sit maĩfestus simfaciendo fũto
datur ubifurtũ fecit. atm̃ ce furt̃ ma¬
nifestu sic refurtiua fuit tep̃rens pͥu̾ã

Expanded text:
parui refert, a quo deprehendatur, utrum ab eo cuius res fuit an ab alio. Sed utrum ita demum fur sit manifestus, si in faciendo furto datur, ubi furtum fecit, adtamen esse furem manifestum, si cum re furtiua fuerit adprehensus,
Abbreviated transcription (Latin):
ditũ fuit tene̾tur. Uasi fide ĩ sort̃ non
ant uibatũ eẽ credimus. quãesifueĩt
cĩt diturro. ñtm̃ itus antiquioit acct¬
it. ¶ Tutor ⁊cuator fuiosi acceptufẽ¬
ie ñ potint. necpcua tor qd pot faccre¬

Expanded text:
fideiussorem non ante liberatum esse credimus, quam cum fuerit creditum reo, non tamen reus antiquiore acceit. Tutor, curator furiosi acceptum ferre non potuit, nec procurator quidem potest facere
Abbreviated transcription (Latin):
ult quid̾ ceofit deitͣtur᷑. ac sisolus ĩ ob¬
ligoe deductus fuibs S si ꝓmissois fu¬
crit electio de fũcto alto quist ẽ equepẽ¬
tipotit. nuo si facto d̾bitoĩs alt̃sit mor¬
ñ alius petp̾sit. quã uis solui ĩ ꝑot̾. neq¬

Expanded text:
ille qui decessit praebetur, ac si solus in obligationem deductus fuisset. Quod si promissoris fuerit electio, defuncto altero qui superest aeque peti poterit. enimvero si facto debitoris alter sit mornon alius peti
Abbreviated transcription (Latin):
aba. Nialiem nũmłiscio eł muito
onõ solutisũt: manĩ eiꝰ c̾ fusut. simixti
cẽnt ita ᷤ ut disceriu ñ possĩ cius ficĩqui
ãccepit alib. gui ꝰ eriptũẽ ita. ut accio
onb̃esi co quidedis si furti ꝯpẽteret.

Expanded text:
 alieni nummi inscio vel invito domino soluti sunt, manent eius cuius fuerunt: si mixti essent, ita ut discerni non possent, eius fieri qui accepit in libris Gaii scriptum est, ita ut actio domino cum eo, qui dedisset, furti competeret.
Abbreviated transcription (Latin):
indebitu tuanouita te titio soluat iteq
iis crit ĩ simortuot̃tio. x soluit.ut tibi
¶ Siduo reistipł andi hom̃ẽ daristipia¬
tifuirt. ⁊ ꝑmiosor utq partos diuersor
roui dedit. dubru none qñubet sfici¬

Expanded text:
indebitum tua voluntate Titio solveret. idemque iuris erit etiam, si mortuo Titio decem solverit, ut tibi  Si duo rei stipulandi hominem dari stipulati fuerint et promissor utrique partes diversorum hominum dederit, dubium non
Abbreviated transcription (Latin):
ipt. Stipulatio teoꝑis nouimin¬
tiatione int ponisol ⁊ quotiens uici
alit nult post opuonousinuntiatũ
inpuncedificart.offẽir deb satis nũ¬
tiatonquodsi fecent utriq consul¬
tumf: tameiquinuntiauit. quoni

Expanded text:
. Stipulatio de operis noui nuntiatione interponi solet, quotiens uicinautem uult post opus nouum nuntiatum impune aedificare, offerre debet satis nuntiatori: quod si fecerit, utrique consultum est tam
Abbreviated transcription (Latin):
¶icto mẽ cxp̃ssumne post opis noui
muntiationẽquicquaoꝑis fiatante¬
quã uel nuntiatio omissa fiat. ucii
uicenuntiationis misse satĩodatio
edictump̃tons facereuidetur. et ibeo
cuus locussit ubinuntiatumẽ. siue
clificatus equenuit ut pictolocus
cait. ¶ Ait p̃tor quoo factume resti¬
tuas. quod factum ẽ uib itstituinc¬

Expanded text:
icto expressum est, ne post operis novi nuntiationem quicquam operis fiat, antequam vel nuntiatio missa fiat vel vice nuntiationis missae satisdatio interdictum praetoris facere videtur et ideo cuus locus sit, ubi nuntiatum est, sive aedificatus, aeque hoc interdicto locus erit. Ait praetor: "quod factum est, restituas". quod factum est, iubet restitui,
Abbreviated transcription (Latin):
fenderrtur. partes iudicis ñabaofu
tur cauere iub. nonprius seedifica¬
turum quaultro egiffi iussibitẽ. al¬
trnus toucit ideq recontrariosicũ
uersanos augrius tollenco nocfen¬
tente. simuit in quid officio iudiei

Expanded text:
fenderetur, partes iudicis non aliastur, cauere iuberet non prius se aedificaturum, quam ultro egisset ius sibi esse altius tollere. idemque e contrario, si, cum uersario altius tollere, eo non defendente similiter, inquit, officio i
Abbreviated transcription (Latin):
equia moutiotius ñ inpeditur añ¬
qua ncautat. quicquid cͥbificauit.
ant dic torestitutoriode struere con¬
pellitur. ¶ Htaut istastipłaciocon¬
diciont. uł itademu conmitatur.si
iudicatu ftat. sine anterẽ idicata
causaque accioit neq reo defendatũ
et trcolomalosubicitur clasula¬
¶ Opuo aut fac tumaccipimureñ¬

Expanded text:
quia molitio eius non impeditur: antequam enim caueat quidquid aedificauerit, interdicto restitutorio destruere compellitur. Habet autem ista stipulatio condicionem, ut ita demum committatur, si iudica tum fuerit siue ante rem iudicatam causa quae acciderit neque res defendatur: et de dolo malo subicitur clausula. Opus autem factum accipimus n
Abbreviated transcription (Latin):
cionib procum querebatur. anũ¬
bum soluto matrimomo dotemred¬
bi.non tantum diuoreium set et
mortem continerihoc est. ande hoe
quoque cͣasu contrahentes sentiãt.
secumdum hoc titus inperator pro¬
nuntiauit. id actum copacto. ut
nulloea furemaneaet dos apudma

Expanded text:
Cum quaerebatur, an verbum "soluto matrimonio dotem reddi" non tantum divortium, sed et mortem contineret, hoc est an de hoc quoque casu contrahentes sentirent,secundum: hoc motus imperator pronuntiavit id actum eo pacto, ut nullo casu remaneret dos apud ma
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse. nisi intelligat. Itaq si furio suͥ
aut infansfit. aut dormiat. nonui¬
tetur coramco fetisse. scire autem
non etiam uelle is debet.nam et inuito
is urbams. et missus ẽ inuillã nittri¬
endus anurbanis struis constitũetur
et inusu urbanae dificia edeo rustice.
uille dieitu locus uerafine edifficio
tur. Iocoq ager cumedi ficio fundus
et exparte actoris in partem iti con¬
cedunt.auan cando enim. preuanca¬
consdictisunt.
it deberi petuniamuitnire diem. figni¬
ficat eum diem uenisse. quopetuma
petipossitiubipure quisstipulatus
fuent. et cessit. et uenit dite. ubi in
nit. ubi subcondicione. neq cessit.
neq uenit dieo. pendente ad huc cõ¬
dicione. ¶Anetum es est. quod nos
aliis debemus essuum est. quod ali
lnobis debent. ¶Lataculpa est ni¬
mia neglegentia .i. non intelligcre
quodomines inpabgunt.
arc .i. ⁊N uns propͥtie est quod ne¬
cessario subĩttus. legemore. inperio¬
ue eius qui iubendi babet potestatẽ.
dona autem propriȩsunt. que nul¬

Expanded text:
fecisse, nisi is intellegat: itaque si furiosus aut infans sit aut dormiat, non uidetur coram eo fecisse. scire autem, non etiam uelle is debet: nam et inuito is urbanis et missus est in uillam nutriendus, in urbanis seruis constituetur. ed in usu urbana aedificia 'aedes', rustica 'uillae' dicuntur. locus uero sine aedificiotur. idemque ager cum aedificio 'funduset ex parte actoris in partem rei concedunt: a uaricando enim praeuaricatores dicti sunt.re deberi pecuniam: "venire diem" significat eum diem venisse, quo pecunia peti possit. ubi pure quis stipulatus fuerit, et cessit et venit dies: ubi in nit: ubi sub condicione, neque cessit neque venit dies pendente adhuc condicione. "Aes alienum" est, quod nos aliis debemus: "aes suum" est, quod alii nobis debent. "Lata culpa" est nimia neglegentia, id est non intellegere quod omnes intellegunt. rum. 'Munus' proprie est, quod necessarie obimus lege more imperioue eius, qui iubendi habet potestatem. 'dona' autem proprie sunt, quae nul
Abbreviated transcription (Latin):
ronem. non secundum proposicionẽ
magnaculpa doluo est.
di: Exislaparte eoreti tũt quem
ieredem ce oportet. heredis heredib
bononim possessio non defertur. q tem
insubstitutione his utrbis quisquis
michieres erit. proximus heres tantõ
sigrificatur. in monontantum ꝓxi¬
da. ¶uncipes inteil gendisunt ⁊
bii qui meod muncipio natisunt.
debemus. non solum dequab contro¬
uersia fuit. set etiam que sine contro¬
uersiasũt possessa lurt̃
actione conposita longionis t̃p̃tissile

Expanded text:
ronem non secundum propositionem ronem non secundum propositionem magna culpa dolus est. Ex illa parte edicti 'tum quem ei heredem esse oportet' heredis heredibus bonorum possessio non defertur. Item in substitutione his uerbis 'quisquis mihi heres erit' proximus heres tantum significatur: immo non tantum . 'Municipes' intellegendi sunt et qui in eodem municipio nati sunt.debemus non solum quibus controuersia fuit, sed etiam quae sine controuersia sint possessa: actione composita, longioris temporis sile
Abbreviated transcription (Latin):
quoque docet natura parentes pios. ꝗ¬
uberorum. procreandorum animo. et
uoto u cons ducunt. filionm apellaci¬
ont omneo quie x nobis descendunt ꝯ¬
tiner. nec enimdulciori nomine pos¬
sumus nepotes nostios. quamfilii ape¬
llare. et enim ideirto fiuos filia sue cõ¬
cepimus. atq edimus. ut ex prole eoꝵ
tarumue duturnitatemnobis memoĩ
am meuum relinquantus.
nabenti tutorem tutor datus est. suit
non. ficut falsum testam entunfsionẽ.¬
ermog̃ .t. P ccume nomine. non so
iligert. id quod omnes intelligunt.
Am̃icos apellare debemus. non le
conscibium fugiendi a domino suset¬
pit. ucct is id sefacturum iactauerit.
set qui in ipsofacto fuge. uicium mẽ¬
tis deduxit. namet furemet adulte¬
rum aleatorm. quã qliam alia signi¬
miquam alienam matre familias cõ¬
rupent. simodo eius m̃tissit. ut occa¬
sione data id conmissurus sit tñopor¬
tẽstad hec erimina assũpto actuitel¬
ligi. et idco fugitiuum quoqueet er¬

Expanded text:
quoque docet parquoque docet parliberorum procreandorum animo et uoto uxores ducunt, filiorum appellatione omnes qui ex nobis descendunt continer‹e›: nec enim dulciore nomine possumus nepotes nostros quam filii appellare. etenim idcirco filios filiasue conc‹i›pimus atque edimus, ut ex prole eorum earumue diuturnitatis nobis memoriam in aeuum relinquamus. 2habenti tutor datus est siue non: sicut falsum testamentum, quod tellegere id quod omnes intellegunt. 'Amicos' appellare debemus non leuiconsilium fugiendi a domino suscepit, licet id se facturum iactauerit, sed qui ipso facto fugae initium mente deduxerit. nam et furem adulterum aleatorem quamquam aliqua signinumquam alienam matrem familias corruperit, si modo eius mentis sit, ut occasione data id commissurus sit, tamen oportere eadem haec crimina adsumpto actu intellegi. et ideo fugitiuum quoque et er