comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut in directũ uaccac ꝑiuam quȩ ducit
bithsamis: uno itinere gradiebantur
ꝑgentes & mugientes. & non declina¬
bant neq ad dexteram. neq ad simstrã
Quid igitur uaccae. nisi fideles quosq
mecclesia designant. quidũ sacrielo¬
quii p̃cepta considerant: quasi suꝑ¬
mpositam dñi arcam portant: De
quib hoc est &iam notandũ: quod
fuisse factę memorantur: Quia sint
pleriq quuiua dĩ intrinsecꝰ positi foris
declinant a recto itinere. qui arcam
dĩ portant inmente: Ecce & em̃ uaccȩ.
b&hsamis ꝑgunt: Bechsamis quippe:
dicitur domussolis: & prophȩta ait:
Uobis aũt quitimetis dnm: orietur
sol iusticiae: Siigitur adȩternisolis
habitationẽ tendimus: dignũ pro¬
fato est ut dedĩ itinere procarnalib
affectib non declinemꝰ: Tota crom
uirtute pensandũ est: qđ uicce di
plaustro supposite ꝑgunt &gemunt:
Dant abintimis mugitus: Citamen de
itinere non deflectunt gressus: Sic n¬

Expanded text:
autem in directum vaccae per viam quae ducit autem in directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et uno itinere gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinabant neque ad dexteram, neque ad sinistram . Quid ergo vaccaein Ecclesia designant, qui dum sacri eloquii praecepta considerant, quasi superimpositam Domini arcam portant? De quibus hoc etiam est notandum, quod fuisse fetae memorantur, quia sunt plerique qui in via Dei intrinsecus positi, forisdeclinant a recto itDei portant in mente. Ecce enim vaccae Bethsamis pergunt. Bethsamis quippe dicitur domus solis. Et propheta ait: Vobis autem qui timetis Dominum, orietur sol justitiae . Si igitur ad aeterni solis habitationem tendimus, dignum profecto est ut de Dei itinere pro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virtute pensandum est quod vaccae Dei plaustro suppositae pergunt et gemunt: dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non deflectunt gressus. Sic n
Abbreviated transcription (Latin):
apima suã amando oderat. immo
odiens amabat: qua cuprebat pro
iłn morti tradere. ut hanc aduitã
depeccati morte suscitar& : Ab hac
ergo discretione odiinr̃i : trahamus
formam adodium proximi : Amet᷑
quilib& in hoc inundo aduersarius.
sed inuia dĩ contrarius. nonametur
&tam propinquus: Quisquis eum
iam aeterna concupiscit: mea quam
ad greditur causa dĩ. extrapatrem.
extra matrem. extra uxorẽ. extra
filios. extra cognatos. extrascm& ip¬
sũ fieri deb&. ut eouerius cognoscat
dm̃. quo intus causa neminem re¬
cognoscit: Multũ namq est quod
carnales affectus intentionẽ mentis
diuerberant. Ciusq aciem obscu¬
rant: Quos tamen nequaquam
noxios patimur: Sieos piȩm̃do
teneamꝰ: Amandi ergost̃ ꝓximi.
impendenda caritas om̃ib & propin¬
quis & extrancis. Nectamen procadẽ
plaustro suꝑ inpositacst Et uaccae
plaustro subiuncte sunt. quae faetae
fuisse memorantur: Quarũ filios:
clauser̃ domi & scriptu est: Ibant

Expanded text:
animam suam amando oderat, imo animam suam amando oderat, imo odiens amabat, quam cupiebat pro Jesu morti tradere, ut hanc ad vitam de peccati morte suscitaret. Ab hac ergo discretione odii nostri trahamus formam ad odium proximi. Ametur quilibet in hoc mundo etiam adversarius, sed in via Dei contrarius non ametur etiam propinquus. Quisquis enim jam aeterna concupiscit, in ea quam aggreditur, causa Dei, extra patrem, extra matrem, extra uxorem, extra filios, extra cognatos, extra semetipsum fieri debet, ut eo verius cognoscat Deum, quo in ejus causa neminem recognoscit. Multum namque est quod carnales affectus intentionem mentis diverberant, ejusque aciem obscurant; quos tamen nequaquam noxios patimur, si eos premendo teneamus. Amandi ergo sunt proximi, impendenda est charitas omnibus et propinquis et extraneis, nec tamen pro eadem plaustro superimposita est, et vaccae plaustro subjunctae sunt, quae fetae fuisse memorantur, quarum filios clauserunt domi. Et scriptum est: Ibant
Abbreviated transcription (Latin):
hoc erga proximos odiũ nonde inaf¬
fectione procedere sed decaritate: ad¬
didit protinus dicens: Adhic aũt.
& anim̃a suã. Odisse itaq p̾cipimur
proximos. odisse & aram̃a nr̃am:
Constat ergo quia amando deb&
odisse proximũ : qui sic eum ꝯdit
sicut semo ipsũ: Iunc emĩ bene nrãm
animam odimus: cũ eius cornalib
desideriis non ad quiescimus. cũ cis
app&itũ frangimꝰ. cius uoluptatib
reluctamur: Quac ergo contẽpta
adinlius ducitur : quasi ꝑ odium
amatur: Sic sic nimirũ exhabere
proxinis nr̃is odii discr&ionem
debemus: ut ineis & diligamꝰ qđ sunt.
& habeamꝰ odio qđ indi nobis itinere
obsistunt: Certe dũ paulus hierõsoli¬
mam ꝑger&. proph&a agabus zoña
illius adp̃hendit. suisq pedib alliga¬
uit dicens: Uirũ cuius hacc ona ÷
sic alligabunt in hierusalem: Sedis
qui animam suã ꝑfecte oderat: dice¬
bat : Egononsolũ alligari. sed & mori
p̃tiosiorẽ quame: Ecce quomͦ

Expanded text:
hoc erga proximos odium non de inafhoc erga proximos odium non de inaffectione procedere, sed de charitate, addidit protinus, dicens: Adhuc autem et animam suam. Odisse itaque praecipimur proximos, odisse et animam nostram. Constat ergo quia amando debet odisse proximum, qui sic eum odit sicut semetipsum. Tunc etenim bene nostram animam odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, cum ejus appetitum frangimus, ejus voluptatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium amatur. Sic sic nimirum exhibere proximis nostris odii discretionem debemus, ut in eis et diligamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei nobis itinere obsistunt. 3. Certe cum Paulus Jerosolymam pergeret, propheta Agabus zonam illius apprehendit, suisque pedibus alligavit, dicens: Virum cujus haec zona est sic alligabunt in Jerusalem . Sed is qui animam suam perfecte oderat quid dicebat? Ego non solum alligari, sed et mori pretiosiorem quam me . Ecce quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
quis uenit adime & nonodit patre furi
& matrem. & uxorem. & filios. &
suam: non potest m̃s esse discipulus:
Sedꝑcunctari lib&. quo modo paren¬
tes & carualit̾ propinquos praccipi¬
mur odisse. quiiubemur & mimi¬
cos diligere: & certe deuxore: ueri¬
tas dicat Quot ds̃ iunxit: homo
non scpar&: Et paulus ait: Uiri.
diligite uxores ur̃as. Sicut & xp̃s
gcelcsiam: Ecce discipulus uxorem
diligendam predicat. cũ magister dicat:
Quiuxorem nonodit: nonpotest. ẽẽ.
iñs discipulus. Nũquid aliud iudex
nuntiat. aliut prȩco clamat. Ansimul.¬
& odisse possumus & diligere.. Seds̃i
uim p̃cepti ꝑpendims.: utrũq agere
ꝑdiscroionom ualemus: Vt cos qui
nobis carnis cognatione coniuncast̃.
& quo proximos nouimus diligamꝰ.
& quo aduersarios iniua dĩ patimur.
odiendo & fugiendo nesciamꝰ: quasi
cm̃i ꝑodiũ diligitur. qui carnaliter
sapiens. dũ praua nobis ingerit non
auditur: Vt aut dñs de monstrar&.

Expanded text:
quis venit ad me, et non odit patrem suum quis venit ad me, et non odit patrem suum et matrem, et uxosuam, non potest meus esse discipulus, etc. Percontari libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere. Et certe de uxore Veritas dicit: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Et Paulus ait: Viri, diligite uxores vestras, siclus. Ecce discipulus uxorem diligendam praedicat, cum Magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. . Nunquid aliud judex nuntiat, et aliud praeco clamat? An simul odisse possumus et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem valemus, ut eos qui nobis carnis cognatione conjuncti sunt, et quos proximos novimus, diligamus, et quos adversarios in via Dei patimur odiendo et fugiendo nesciamus. Quasi enim per odium diligitur qui carnaliter sapiens, dum prava nobis ingerit, non auditur. Ut autem Dominus demonstraret
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s Rm̃i. quae & quanta st̃ quae
nobis promittuntur incelis. uilescunt
Animo om̃ia quac habentur interris:
Tcrrena nãq substantia suꝑnȩ felicitati
cõparata: pondus est non subsidium:
Temporalis uita. aeternȩ intȩ cõparata
mors est potius dicenda quam uita:
Ipsecñi cotidianus defectus corrup¬
tionis. quidẽ. aliud qua quȩdã proli¬
xitis moras.: quac aũt lingua dicere.
uł quis intellectus capere sufficit illa
suꝑnę ciuitatis quanta sint gaudia
angelorũ choris inter esse. cũbcatissi¬
mis spiritib gloriae conditoris assis¬
tere. praesente dĩ uultũ cernere. in¬
circũ scriptũ lumq uidere. Nullo
mortis mctu affici. incorruptionis
audita in ardesct . Animus: umq
illic cupit assistere. ubisc sperat sinc
fine gaudere: Sed ad magna prae¬
mia ꝑucniri non potest. psi per
magnos labores: Unde & paulus
egregius praedicator: dicit: Non
magnitudo praemiorũ. Sednon
deterreat certamen laborũ: Vn
de ad se uenientibus: ueritas dicit: Si

Expanded text:
charissimi, quae et quanta sunt quae nobis promittuntur in coelis vilescunt animo omnia quae habentur in terris. Terrena namque substantia supernae felicitati comparata pondus est, non subsidium. Temporalis vita aeternae vitae comparata mors est potius dicenda quam vita. Ipse enim quotidianus defectus corruptionis quid est aliud quam quaedam prolixitas mortis? Quae autem lingua dicere, vel quis isupernae civitatis quanta sint gaudia, Angelorum choris interesse, cum beatissimis spiritibus gloriae Conditoris assistere, praesentem Dei vultum cernere, incircumscriptum lumen videre, nullo mortis metu affici, incorruptionis audita inardescit animus, jamque illic cupit assistere, ubi se sperat sine fine gaudere. Sed ad magna praemia perveniri non potest, nisi per magnos labores. Unde et Paulus egregius praedicator dicit: Non cmagnitudo praemiorum, sed non deterreat certamen laborum. Unde 1628 ad se venientibus Veritas dicit: Si
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur: quia & radix om̃iũ custosq
uirtutũ pacientia est: Perpacientiã
uero posidemꝰ animas nr̃as. quia
dũ nobis ipsis dominari dicimus.
hocipsũ incipimꝰ possidere qđ sumꝰ:
Pacientia et aliena mala ęquaninit᷑
ꝑpeti: contra cũ quoq quimala
in rogat. nullo dolore mor deri:
Nam quisic pro ximi mala portat.
uttamen tacicus doleat. & tẽpus
dignȩ reributioͣ qͣuerat. pacientiã
non exib&. sed ostendit: Scriptũ
quippe est: Caritas. paciens est:
benignaest: Patiens namq est ut ali¬
ena mala toler&: benigna uero est.
ut ipsos &iam quosportat. amet:
Hinc nãque: ꝑ sem& ipsam ueritas
dicit: Diligite immicos ur̃os: bene¬
facite his quiuos oder̃: Orate ꝓp¬

Expanded text:
ponitur, quia radix omnium custosque ponitur, quia radix omnium custosque virtutum patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras, quia dum nobis ipsis dominari discimus, hoc ipsum incipimus possidere quod sumus. Patientia vero est aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mairrogat, nullo dolore morderi. Nam qui sic proximi mala portat, ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostendit. Scriptum quippe est: Charitas patiens est, benigna est . Patiens namque est ut aliena mala toleret, benigna vero est ut ipsos etiam quos portat amet. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt
Abbreviated transcription (Latin):
pacis meae in quo sperabã. quiede¬
bat panes meos ampliauit aduer
sume subplantationẽ: Ac si detru
ditore suo: aꝑtis uocibus dicat:
Trans gressionẽ eius tanto grauius
ꝑtuli. quanto hanc abco quim̃s
esse uidebatur sensi: Om̃s ergo e¬
lacti quia sũmi capitis membra st̃.
caput quoq suũ inpassionibus
sequuntur: ut ipsos aduersarios
insua morte sentiant. dequorũ uita
p̃sumebant: &tanto cis crescat merces
opcris. quanto eis uircutis lucrum¬
ꝓficit exalicnȩ dãno caritatis: Sed
quia dura sunt quȩ p̾dicant᷑ de af¬
flictione mortis: protinꝰ consolatio
subditur degaudio resurrectionis.
cũ dicitur: Capillus decapite ur̃o.
Non peribit: Suimus fr̃s. quia caro
incisa dol&. capillus incisus ñ dol&
Ait dñs martyribus suis capillus
decapite ur̃o non peribit : udelic&
aꝑte dicens: Curtimetis nepereat
quod incisũ dol&. quando & illud
in uobis perire non potest. qđ incifũ
possidebitis animas ur̃as: Id circo
possessio animae in uirtute patientiȩ

Expanded text:
pacis meae in quo speravi qui edebat panes meos magnificavit super me subplantationem tuditore suo apertis vocibus dicat: Transgressionem ejus tanto gravius pertuli, quanto hanc ab eo qui meus esse videbatur sensi. Omnes ergo electi, quia summi capitis membra sunt, caput quoque suum in passionibus sequuntur, ut ipsos adversarios in sua morte sentiant, de quorum vita praesumebant: et tanto eis crescat merces operis, quanto eis virproficit ex alienae damno charitatis. 4. Sed quia dura sunt quae praedicuntur de afflictione mortis, protinus consolatio subditur de gaudio resurrectionis, cum dicitur: Capillus de capite vestro non peribit. Scimus, fratres, quia caro incisa dolet, capillus incisus non dolet. Ait ergo martyribus suis: Capillus de capite vestro non peribit, videlicet aperte dicens: Cur timetis ne pereat quod incisum dolet, quando et illud in vobis perire non potest quod incisum possidebitis animas vestras. Idcirco possessio animae in virtute patientiae
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendo non mutantur. mors quippe
iustorũ. bonis inaduitoriũ ẽ. malis in
testimoniũ: Ut inde ꝑucrii sine ex¬
cusatione pereant: unde clecti exem¬
plũ capiunt ut uiuant: Sedaudi tis
tor terrorib. turbari poterant infir¬
morũ corda: atq ideo consolatio ad¬
iungitur. cũ protinꝰ subinfertur: Ponite
ergo incordib ur̃is. non p̃meditari.
que admodũ respondeatis Ego eñĩ
dabo uobis os & sapientiam: cum̃ poter̃
resistere & contradicere õm̃s aduersarii
ur̃u: Nesi aꝑte mombris suis infir¬
mantibus dicat: Nolite terreri:
nolite ꝑtimesccre: Vos ad
acceditis. sedego proelior: Uosuer¬
ba editis. sedegosũ quiloquor : Sc¬
dolorem mala inger̃. quȩ ab extra¬
neis inferuntur: Plus uero in nobis
ca tormenta seuunt quę ab illis
patimꝰ dequorũ intib p̃sumebam
quia cũ dãno corporis. mala nos

Expanded text:
videndo non imitantur? Mors quippe videndo non imitantur? Mors quippe justorum bonis in adjutorium est, malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exemplum capiunt ut vivant. Sed auditis tot terroribus turbari poterant infirmorum corda, atque ideo consolatio adjungitur, cum protinus subinfertur: Ponite ergo in cordibus vestris non praemeditari quemadmodum respondeatis. Ego enim dabo vobis os et sapientiamresistere et contradicere omnes adversarii vestri. Ac si aperte membris suis infirmantibus dicat: Nolite terreri, nolite pertimescere; vos ad certamen acceditis, sed ego praelior; vos verba editis, sed ego sum qui loquor. Senorem dolorem mala ingerunt quae ab extraneis inferuntur. Plus vero in nobis ea tormenta saeviunt quae ab illis patimur de quorum mentibus praesumebamus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporũ seruant. quȩ eñi ordinate ue¬
niunt: signũ non sunt: Sedtẽpestates
in signũ st̃: quac ipsa quoq tẽpoꝵ sta¬
tuta confundunt: Qđnos quoq nuꝑ
exꝑti sumꝰ. quia estiuũ tẽpus om̃e. con¬
uersũ in pluuiis hiaemalib uidimus:
Quia aut cuncta haec non de iustitia
ferientisst̃. sed demerito mundi pati:¬
entis. facta prauorũ hominũ p̃mit¬
tunur. cũ dicitur: Sodante hȩc om̃ia
initient uobis manussuas & ꝑsequent᷑.
ad reges & p̃sides. propt̃ nomen incum:
Ucsi aꝑte dicat: Prius corda hominũ.
& post elłmenta turbentur. ut cũrcrũ
ordo confunditur. ex qua iam r&ri¬
butione ueniat demonstretur.: Nam
quauis finis mundi exipso sũo ordine
pendeat. ꝑuersiores tamen quosque
mueniens. quia digne ruinis illius ob¬
primantur in notescit. &ͦe subditur:
Ducentes adreges & presides: propt̃
nomenmeũ: Contingent haec uobis
qui aut ꝑsequendo mortes infer̃. Aut

Expanded text:
temporum servant? Quae enim ordinate vetemporum servant? Quae enim ordinate veniunt, signum non sunt; sed tempestates in signum sunt, quae ipsa quoque temporum statuta confundunt. Quod nos quoque nuper experti sumus, quia aestivum tempus omne conversum in pluvias hiemales vidimus. 2. Quia autem cuncta haec non de injustitia ferientis sunt, sed de merito mundi patientis, facta pravorum hominum praemittuntur cum dicitur: Sed ante haec omnia incipient vobis manus suas injicere, ad reges et praesides propter nomen meum. Ac si aperte dicat: Prius corda hominum, et post elementa turbantur, ut cum rerum ordo confunditur, ex qua jam retributione veniat demonstretur. 1614 Nam quamvis finis mundi ex ipso suo ordine pendeat, perversiores tamen quosque inveniens, qui digne ruinis illius opprimantur innotescit cum subditur: Ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Contingent autem haec vobis qui aut persequendo mortes inferunt, aut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcurbantur: & qui incunctis deli¬
quimus in cunctis fericinur. ut i¬
pleitur qđ dictair: Pugnabit ꝓce
orbis terrarũ. contra insensatos
Om̃ia namq quȩ adusũ uitȩ Accepimꝰ
idusũ conuertimꝰ culpę. Sedcuncta
quae adusũ prauitatis infleximus.
Adusũ nobis uertuntur. uanȩ securi
tatis: Pcregrinationẽ terrę: prohabi¬
tatione dileximus patriae: Salutem
corporũ: redegimus inusũ uitiorum:
Vbertatis abundantiã. Nonadneres¬
sitatẽ carnis. sed ad ꝑuersitatẽ intor¬
simus uoluptatis: Ipsa serena blan¬
dimenta: eris. adamorẽ nobis redegi¬
mus cerrenȩ delectationis: Iure igt᷑
restat. ut simul nos omta feriant : quȩ
sĩmul om̃i uitiis nr̃is male subacta ser
uiebant: Ut quot prius in mundõ
qđ dicnur: Ctt̾errores decelo. & tepes¬
tates: Cũ tẽpestates hicmales uenire
tẽpestates uenire inꝑditionis signo pre¬
dicuntur. nisi qđ cas tẽpestates dñs
uenire denuntiat. quae nequaꝗ ordinẽ

Expanded text:
perturbantur; et qui in cunctis deliperturbantur; et qui in cunctis deliquimus, in cunctis ferimur, ut impleatur quod dicitur: Et pugnabit pro eo orbis terrarum contra insensatos . Omnia namque quae ad usum vitae accepimus ad usum convertimus culpae, sed cuncta quae ad usum pravitatis infleximus ad usum nobis vertuntur ultitatis: peregrinationem terrae pro habitatione dileximus patriae. Salutem corporum redegimus in usum vitiorum. Ubertatis abundantiam non ad necessitatem carnis, sed ad perversitatem intorsimus voluptatis. Ipsa serena blandimenta aeris ad amorem nobis servire coegimus terrenae delectationis. Jure igitur restat ut simul nos omnia feriant, quae simul omnia vitiis nostris male subacta serviebant, ut quot prius in mundo iquod dicitur: Terrores de coelo et tempestates. Cum tempestates hiemales venire tempestates venire in perditionis signum praedicuntur, nisi quod eas tempestates Dominus venire denuntiat quae nequaquam ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ loca. & pestilentiȩ. & fimes: Ierroresq
declo: & signa magnaer̃ : Uelsicut
inquibusdã codicib inuenitur
terroresq decelo. & tẽpestates. atq
post subditur : Et signa magna er̃:
Uiltima tribulatio: multis tribu¬
lationibus p̃uenitur Et ꝑ crebra
mala quȩp̃ueniunt: indicantur
mala. ꝑp&ua quȩ subscquentur
&ideo pꝰbella & seditiones non statim
fiuis: qua multa debent mala p̾cur¬
rere. ut malũ ualeant sine fine nim¬
tiare: Sedcũtot signa ꝑturbationis
dicta sint: oport& ut corũ consi de¬
rationẽ breuit̾ ꝑ singula ꝑstingamꝰ:
Quia necesse est. ut alia ecęlo: alia
eterra. Alia abelementis. Alia ab
hominibus patiamur: Ait cram
Surg& geus contragentẽ: ecce ꝑ¬
morꝰ magni ꝑ loca. eue respectus
irȩ desuꝑ Erunt pestilentie: cace
mn equalitates corporũ: Erit fames.
ecce sterilitas terre: Terroresq
acris: Qua ergo om̃ia consũ meͬn¬
difunt. Ante consũmationẽ. omia

Expanded text:
per loca, et pestilentiae et fames, terroresque per loca, et pestilentiae et fames, terroresque de coelo; et signa magna erunt. Vel sicut in quibusdam Codicibus invenitur, Terroresque de coelo et tempestates. Atque post subditur: Et signa magna erunt. Ultima tribulatio multis tribulationibus praevenitur, et per crebra mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut malum valeant sine fine nuntiare. Sed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce pmotus magni per loca: ecce respectus ire desuper. Erunt pestilentie: ecce inequalitas corporum. Erit fames: ecce sterilitas temporum terroresque aeris. Quia ergo omnia 1613 consummanda sunt, ante consummationem omnia
Abbreviated transcription (Latin):
uia loncius Aburbe
digressi sumus. Nea dreuerten¬
dũ nos tardior hora prepediat.
necesse est ut expositionẽ scĩ euan¬
gelii breuior sermo trans currat:
Dñs acredẽptor nr perituri mun¬
di p̃currentia mala denuntiat: ut
cominus ꝑturbent uenientia. quo
fuerint praescita Minus enĩ iacu¬
la feriunt: quȩ preuident᷑. Et
nos tolerabilius mundi mala susci¬
pimus: si conera hȩc ꝑ prȩfe̾ntiae
clypeũ munimur: Ecce & eñi dic̃:
Cũ audicritis p̃lia & seditiones. No¬
lite terreri: Oport& primũ haec
ficri: sed nondũ statim finis Pen¬
sanda st̃ uerba redẽptoris nr̃i. ꝑ que
nos aliud interius. aliud exterius
passuros denuntiat: Bella quippe
adhostes ꝑtinent: seditiones ad ciua
Ut ergo nos indic& interius exteri¬
usq turbari: aliud nos fatetur ab
hostibus. aliud a fratrib ꝑp&ei: Sed
his malis p̃uenientib. quia ñstatim
finis sequatur adiungit : Surget
gens contragentẽ. & regnũ aduer¬
sus regnũ. Citerre motꝰ magnier̃

Expanded text:
uia longius ab urbe digressi sumus, ne ad revertendum nos tardior hora praepediat, necesse est ut expositionem sancti Evangelii brevior sermo transcurrat. Dominus ac Redemptor noster perituri mundi praecurrentia mala denuntiat, ut eo minus perturbent venientia, quo fuerint praescita. Minus enim jacula feriunt quae praevidentur; et nos tolerabilius mundi mala suscipimus, si contra haec per praescientiae clypeum munimur. Ecce enim dicit: Cum audieritis praelia et seditiones, nolite terreri; oportet enim primum haec fieri, sed nondum statim finis. Pensanda sunt verba Redemptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet interius exteriusque turbari, aliud nos fatetur ab hostibus, aliud a fratribus perpeti. Sed his malis praevenientibus, quia non statim finis sequatur, adjungit: Surget gens contra gentem, et regnum adversus regnum; et terrae motus magni erunt
Abbreviated transcription (Latin):
borauit Necensa aut lucerna euer¬
tit domũ: quia mox ut cius diuinitas
ꝑcarnẽ claruit. om̃is se nr̃a conscintia
concussit: Domus nãq euertit᷑: cũ
consideratione reatus sui humana
conscienta ꝑturbatur: Qui euersio¬
nis sermo nondiscrepat abeo quod
maliis codicib legitur emundat :
quia nimitũ praua mens si nom prus
ꝑtimorẽ euertitur. ab assuetis uitus
nonemundatur: Euersa ergo do¬
mo iuenitur dragma : quia cũ ꝑtur¬
batur conscientia hominis. reparitur
in homine similitudo conditoris:
Et cũ inuenerit: conuocat amicas
& uicinas dicens: Congratulamini

Expanded text:
boravit. Accensa autem lucerna everboravit. Accensa autem lucerna evertit domum, quia mox ut ejus divinitas per carnem claruit, omnis se nostra conscientia concussit. Domus namque evertitur cum consideratione reatus sui humana conscientia perturbatur. Qui eversionis sermo non discrepat ab eo quod in aliis codicibus legitur, emundat, quia nimirum prava mens si non prius per timorem evertitur, ab assuetis vitiis non emundatur. Eversa ergo domo invenitur drachma, quia dum perturbatur conscientia hominis, reparatur in homine similitudo conditoris. Et cum invenerit, convocat amicas et vicinas suas, dicens: Con
Abbreviated transcription (Latin):
si sic facit incȩlo gaudiũ. quando hoc
quod malegessit ꝑpaenitentiã dã¬
rat in iustus: Sequitur: Nutquȩ
mulier habens draginas decẽ si ꝑ
diderit diagniã unã. non ne accen
dit lucernã & euercit domũ. &
quęrit diligent̃ donec inueniat
dragmã quã ꝑdiderat: quisignatur
ꝑ pastorem. ipsc & ꝑ mulierẽ. Ipsecnĩ
ds: ipse & dĩ sapientia: & quia imago
exprimitur indragma. muher dragmã
ꝑdidit: quando homo qui conditꝰ
adimaginẽ dĩ fuerat. petcando asi¬
militudine sui conditoris recessit: Sed
accendit mulier lucernã: quia dĩsa¬
prentia apparuit in humanitate :
Iucerna quippe: lum̃ intestaẽ: Lum̃
uero in testa est : diuinitas incarne:
Dequa udelic& testa siu corporis: dic̃
ipsa sapientia: Exaruit uelur testa.
iurtus mea Quia eñi testa inigne soli¬
datur: cuis uirtus sicut testa exaruit
quia ad sũpta. carnẽ adresurrectionis
gloriã. expassionis tribulatione ro¬

Expanded text:
s, si facit in coelo gaudium quando hoc s, si facit in coelo gaudium quando hoc quod male gessit et per poenitentiam damnat injustus. 6. Sequitur: Aut quae mulier habens drachmas decem, et si perdideritdit lucernam, et evertit domum, et quaerit diligenter donec inveniat drachmam quam perdiderat? Qui signatur per pastorem, ipse et per mulierem. Ipse etenim Deus, ipse et Dei sapientia. Et quia imago exprimitur in drachma, mulier drachmam perdidit, quando homo, qui conditus ad imaginem Dei fuerat, peccando a similitudine sui conditoris recessit. Sed accendit mulier lucernam, quia Dei sapientia apparuit in humanitate. Lucerna quippe lumen in testa est: lumen vero in testa, est divinitas in carne. De qua videlicet testa sui corporis dicit ipsa Sapientia: Exaruit velut testa virtus mea . Quia enim testa in igne solidatur, ejus virtus sicut testa exaruit, quia assumptam carnem ad resurrectionis gloriam ex passionis tribulatione ro
Abbreviated transcription (Latin):
nũqu̾ã aliquid fortit̃ fecit: Sic
agricola illã amplius terrã amat
quȩ post spinas uberes fruget
ꝓfert : quameã quȩ nũquã spinas
habuit. & nũquã feralẽ messc̃ ꝓducit:
Sedint̃ hacc sciendũc: qui sunt ple¬
riq uisti in quorũ uita tantũ ẽ. gau¬
diũ: ut eis quaelib& peccatoꝵ peniten¬
tia praeponi nullatenꝰ possit: Nam
multi & nullorũ sibi malorũ sunt
consci. Citam̃ intanti ardoris afflic¬
tione se exier . acsi peccatis om̃ibus
angustentur: Cuncta &ũ licitares¬
puunt. Addespectũ mundi sublimit᷑
accingunt᷑. Lioere sibi nolunt om̃e
qđ lib .&. bona sibi amputant &iã
concessa: Contẽpnunt uisibilia: in¬
uisibilibus accendunt᷑ : Lamentis
audent.: incunctissem& ipsos hu¬
mibant: Ꝙsicut non nulli peccata.
oꝑũ: sic ipsi peccata cogitationũ
inopere ꝑscuerant: Hinc ergo col¬
ligendũẽ. quantũ dõ gaudiũ faciat
quando humilit̾ plangit iustus.¬

Expanded text:
nunquam aliquid fortiter gessit. Sic nunquam aliquid fortiter gessit. Sic agricola illam amplius terram amat quae post spinas uberes fruges profert, quam eam quae nunquam spinas habuit et nunquam fertilem messem producit. 5. Sed inter haec sciendum est quia sunt plerique justi, in quorum vita tantum est gaudium, ut eis quaelibet peccatorum poenitentia praeponi nullatenus possit. Nam multi et nullorum sibi malorum sunt conscii, et tamen in tanti ardoris afflictione se exerunt, ac si peccatis omnibus coangustentur. Cuncta etiam licita respuunt, ad despectum mundi sublimiter accinguntur, licere sibi nolunt omne quodlibet, bona sibi amputant etiam concessa, contemnunt visibilia, invisibilibus accenduntur, 1603 lamentis gaudent, in cunctis semetipsos humiliant; et sicut nonnulli peccata operum, sic ipsi cogitationum peccata in opere perseverant? Hinc ergo colligendum est quantum Deo gaudium faciat quando humiliter plangit justu
Abbreviated transcription (Latin):
in licita ꝑp&rant: sed tam̃ ad celestẽ
patriã anxie non anhelant: Tantoq
sibi in reb licitis usũ p̃bent. quatose
ꝑpoerasse in licita nulla meminer̃:
& plerũq pigri remanent adexer
cenda bona praecipua: quia ualde
sibi securisunt quod nulla cõmiser̃
mala grauiora: At contra ñ riuquã
hi. quise aliqua inlicita egisse me¬
miner̃: exipso suo dolore conpuncti.
mardescunt ad amoran di: Se seq
in magnis uirtutib exercent: cuncta
difficilia scĩcertaminis app&eunt.
om̃ia mundi dcrelinquunt. honores
fugiunt. acceptis contumeliis lȩ¬
tantur: Flagrant desiderio: ad
cȩlestẽ patriã anhelant: Et quia se
crrasse adõ considerant: damna
p̃cedentia lucris sequentib recon¬
pensant: Mlauis ergo depoccatore
conuerso: quãdestante iusto gau¬
diũ sit incelo Qui & dux inp̃lio.
plus cũ militẽ diligit quipost fugã
reuersus hostẽ fortit̾ p̃mit : qua¬
illũ quinũ quã terga p̾buit. &

Expanded text:
illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam anxie non anhelant, tantoque sibi in rebus licitis usum praebent, quanto se perpetrasse illicita nulla meminerunt; et plerumque pigri remanent ad exercenda bona praecipua, quia valde sibi securi sunt quod nulla commiserint mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se aliqua illicita egisse meminerunt, ex ipso suo dolore compuncti, inardescunt in amorem Dei, seseque in magnis virtutibus exercent, cuncta difficilia sancti certaminis appetunt, omnia mundi derelinquunt, honores fugiunt, acceptis contumeliis laetantur, flagrant desiderio, ad coelestem patriam anhelant; et quia se errasse a Deo considerant, damna praecedentia lucris sequentibus recompensant. Majus ergo de peccatore converso quam de stante justo gaudium fit in coelo, quia et dux in praelio plus eum militem diligit, qui, post fugam reversus, hostem fortiter pui nunquam terga praebuit, et
Abbreviated transcription (Latin):
pcrierat: Inuenta oui ad domum
redut: quia pastor nr̃ reparato
homine ad regnũ celeste reduit:
Ubi amicos & uicinos inuenit. illos
uidclic& angelorũ choros qui amici
cius st̃: quia uoluntatẽ cuis continuc
in sua stabilitate custodiunt: Uicini
quoq cuisst̃. quia caritate uisionis
illius sua assiduitate ꝑfruuntur:
& notandũ qđ nondicat congratu¬
lamini inuente oui: sed milii: quia
udelic& eius est gaudiũ uita nr̃a:
& cũ nos adcdũ reducimur. sollẽp¬
nitatẽ laxitiȩ illius implemꝰ Dico
uobis: qđita gaudiũ crit incęlo suꝑ
uno peccatore pacnitentiã agente.
quã suꝑ non aginta nouẽ iustis qui
non indigent penitentia: Consi¬
derandũ nobis est fr̃s Km̃i: curdĩs
plus de conucrsis peccatorib qũa
de stantib iustis incelo gaudium
esse fateatur. Nnsi hoc qđ ipsi ꝑ co¬
tidianũ uisionis expcrimentum
nouimꝰ : Qui plerũq hi. qͥ nullis
se obpressoᷤ peccatoꝵ molib sciunt.
stant quidẽ inuia iusticiae. nulla

Expanded text:
c. Inventa ove ad domum rediit, quia pastor noster, reparato homine, ad regnum coeleste rediit, ubi amicos et vicinos invenit, illos videlicet angelorum choros, qui amici ejus sunt, quia voluntatem ejus contin sua stabilitate custodiunt: vicini quoque ejus sunt quia claritate visionis illius sua assiduitate perfruuntur, et notandum quod non dicat, congratulamini ovi inventae, sed mihi quia videlicet ejus est gaudium vita nostra, et cum nos ad coelum reducimur, solemnitatem laetitiae illius implemus. Dico vobis quod ita gaudium erit in coelo super uno peccatore poenitentiam agente quam super nonagintnon indigent poenitentia. Considerandum nobis est, fratres mei, cur Dominus plus de conversis peccatoribus quam de stantibus justis in coelo gaudium esse fateatur, nisi hoc quod ipsi per quotidianum visionis experimentum novimus, quia plerumque hi qui nullis sestant quidem in via justitiae, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
illos sũmos angelorũ choros reliquit
incelo: Cur aut edũ desertũ uocatur
nisi qđ descrtũ dicitur derelictũ.
tunc aut celũ homo deseruit: cũ per¬
cauit: Indescito aut̃ nonaginta nouẽ
oues remanserant: quando interra
dñs unam querebat. Quia rationalis
citaturȩ numerus. angelorũ uidelie&
et hominũ qui aduidendũ dm̃ c̃ ditꝰ
fuerat: pertunte homine erat in¬
minutus Et ut ꝑfecta sũma ouiũ
integraretur incelo: homo ꝑditus
quȩrebatur interta: Nã quod hic
cuangelista dicit indescito. alius
dicit inmontibus: ut signific& m
excelsis: Quia mmirũ oues quȩ
non perierant: in sublimib stabant:
Et cũ mnuenerit oũe. inponit in hu¬
mcros suos gaudens: Ouẽ inhumeros
suos in posuit: quia humanã naturã.
suscipiens. peccata nr̃a ipse portauit:
Et ueniens domũ. conuocat Ami¬

Expanded text:
illos summos angelorum choros reliquit illos summos angelorum choros reliquit in coelo. Cur autem coelum desertum vocatur, nisi quod desertum dicitur derelictum? Tunc autem coelum homo deseruit, cum peccavit. In deserto autem nonaginta novem oves remanserantationalis creaturae numerus, angelorum videlicet et hominum, quae ad videndum Deum 1602 condita fuerat, pereunte homine erat imminutus, et ut perfecta summa ovium integraretur in coelo, homo perditus quaerebatur in terra. Nam quod hic evangelista dicit in deserto, alius dicit in montibus, ut significet in excelsis , quia nimirum oves quae non perierant in sublimibus stabant. Et cum invenerit ovem, imponit in humeros suos gaudens. Ovem in humeris suis imposuit, quia humanam naturam suscipiens peccata nostra ipse portavit. Et veniens domum, convocat ami
Abbreviated transcription (Latin):
quidefala iusticia suꝑbire solent.
c&cros quosq despiciunt: nulla in¬
firmantib miscđia condescendunt:
Et quose percatores. &ẽ. non credunt:
co decerius peccatores funt: Dequo¬
rũ ꝓfecto numero pharisaci extite¬
rant. quiduudicantes dnm̃ qđ pecca¬
tores susciper&. arenti corde ipsum
fontẽ miscdiȩ rephendebant: Sed
qua gri erant. ita ut aegros seesse
nescirent: quatinus quod cant agnos¬
cerent glestis eos medicus blandis
fomentis curit: Berignũ paradiş¬
ma obicit: Etincorũ corde uulne¬
ris tumorẽ p̃mit: Ait nãq quis
mira dispensatione pi&atis similitu¬
dinẽ ueritas dedit: quã & inse ipse
homo retog noscer&. & tam̃ haec speci¬
alit̃ adipsũ auctorem hominũ ꝑtiner&:
Quia & enĩ centenarius ꝑfectus est
numerus: ipse centũ oues habuit.¬
cũ scõrũ angelorũ substantiã & ho¬
minũ creauit: Seduna ouis tunc
perit: quando peccando homo pas¬
cua uitȩ dereliquit: Dimisit aut
nonaginta nouẽ oues idescrto: ꝙ

Expanded text:
qui de falsa justitia superbire solent , caeteros quosque despiciunt, nulla infirmantibus misericordia condescendunt; et quo se peccatores esse non credunt, eo deterius peccatores fiunt. De quorum profecto numero Pharisaei exstiterant, qui, dijudicantes Dominum quod peccatores susciperet, arenti corde ipsum fontem misericordiae reprehendebant 3. Sed quia aegri erant ita ut aegros se esse nescirent, quatenus quod erant agnoscerent, coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tumorem premit. Ait namque: Quis mira dispensatione pietatis similitudinem veritas dedit, quam et in se ipse homo recognosceret et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret. Quia enim centenarius numerus est perfectus, ipse centum oves habuit, cum angelorum substantiam et hominum creavit. Sed una ovis tunc periit, quando peccando homo pascua vitae dereliquit: dimisit autem nonaginta novem oves in deserto, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dius topatius. & iaspis. Crysolitus
onix. &beryllus. Sapphyrus. carbim .iii.¬
culus & smaragdus: Eecc noue di¬
nimirũ ordinib ille primꝰ angłs.
ideo ornat᷑ &oꝑt̾ extitit. quia dũ
cunctis agminib angelorũ p̃latus:
excorũ conparatione clarior fuit:
Sedcur istos ꝑsistentiũ angelorum
choros enunierando ꝑstrinximus.
imon eor quoq ministeria subtilit̃
exprimamꝰ. Ureca & eñi lingua.
angeli nuntui. Archangeli uero sũ¬
mi nuntii uocantur: Sciendũ qͦq¬

Expanded text:
dius, topazius, et jaspis, chrysolythus, dius, topazius, et jaspis, chrysolythus, onyx, et beryllus, sapphirus, carbunculus, et smaragdus . Ecce novem dinimirum ordinibus ille primus angelus ideo ornatus et opertus extitit, quia, dum cunctis agminibus angelorum prelatus est, ex eorum conparatione clarior fuit. Sed cur istos persistentium angelorum choros enumerando perstrinximus, si non eorum quoque ministeria subtiliter exprimamus? Greca etenim liangeli 'nuntii', archangeli uero 'summi nuntii', uocantur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
poene oñs sacri doquii paginȩ testant᷑:
Cherubin uero. atq seraphin: sȩpe
ut notũ ẽ. libri proph&arũ loquumt᷑.
Quattuor quoq ordinum nomina.
paulus Apłs adephesios ꝗumerat
dicens: Supra omñe principatum.
& potestatẽ. & uirtutẽ. Ee dominationẽ:
quoq colosensib dicturꝰ. praemisit
II
quattuor quȩ ad ephesios dixit. id ẽ
quuiq st̃ ordines. quispecialit̃ expri¬
inuntur: Quib dũ angeli & archan¬
geherubin. atq scraplii. aduintas.¬
ꝓculdubio. nouem esse angeloꝵ ordines
inueniunt᷑: Vnde & ipsi angelo qui
primus ẽ. conditus. ꝑ prophetã dicit᷑:
Iusignaculũ similitudinis. plenussa¬
pientia. & ꝑfectus decore indelitus
paradisi dĩ fuisti: Quinotandũ qđ
non adsimilitudinẽ dĩ factus: sed signa¬
culũ similitudinis dicitur: Vt quia
meo subtilior est natura : eo in illo
imago di similior insinuetur ex pressa:
Quo in loco. mox subditur : Omnes
lapis p̃tiosus: opcrimentũ cuũ Sar¬

Expanded text:
estantur. Cherubim quoque et seraphim saepe, ut notum est, libri prophetarum loquuntur. Quatuor quoque ordinum nomina Paulus apostolus ad Ephesios enumerat dicens: Supra omnem Principatum et Potestatem et Virtutem et Dominationem. quoque Colossensibus dicturus praemisit is quatuor, quae ad Ephesios dixit, id estquinque sunt ordines, qui specialiter exprimuntur; quibus dum angeli et archangeli, cherubim atque seraphim adjunctacul dubio novem esse angelorum ordines inveniuntur. Unde et ipsi angelo, qui primus est conditus, per prophetam dicitur: Tu signaculum similitudinis, plenus sapientia, et perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti . Ubi notandum quod non ad similitudinem Dei factus, sed signaculum similitudinis dicitur, ut quo in eo subtilior est natura, eo in illo imago Dei similius insinuetur expressa. Quo in loco mox subditur: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum: sar
Abbreviated transcription (Latin):
qđ et is quipropt̃ uillã. & is qͥ propt̃
ꝓbanda iugaboum. acena sui inui¬
tatoris excusat: humilitatis uerba
ꝑmisc& dicens: Rogote. habeme
excusatũ: Dũ cñ dicit rogo. & tam̃
uenire contẽpnit. humilitas sonat
inuoce. suꝑbia inactione: &ecce hoc
diudicat prauus quisq cũ audit:
Nectamen ea quę diuidicat agere
desstit: Naimndũ cui lib& ꝑuerse
agenti dicimus: conuertere: dm̃se¬
quere : mundũ relinque: ubi hunc
nisi ad dominicã cęnã uocamus. a¬
Sedcũ respond& ora prome. quia
peccatorsũ hoc facere non possum:
quid aliud agit nisi & rogat & ex¬
cusat.a dicens nãq peccatorsũ: hu¬
militatẽ insinuat: Sub iungens
aut̃ conuerti nom possũ: suꝑbiam

Expanded text:
est quod et is qui propter villam et is qui propter est quod et is qui propter villam et is qui propter probanda juga boum a coena sui invitatoris excusat, humilitatis verba permiscet, dicens: Rogo te, habe me excusatum. Dum enim dicit Rogo te, et tamen venire contemnit, humilitas sonat in voce, superbia in actione. Et ecce haec dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat agere desistit. Nam dum cuilibet perverse agenti dicimus Convertere, Deum sequere, mundum relinque, ubi hunc nisi ad Dominicam coenam vocamus? Sed cum respondet: Ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, quid aliud agit, nisi et rogat et excusat? Dicens namque: Peccator sum, humilitatem insinuat; subjungens au
Abbreviated transcription (Latin):
quisola exteriora cogitat propter
substantiã: Alter dixit: iugaboũ
cmi quinque. Et coprobare illa:
Rogote habeme excusatũ: Quid
inquinq iuigis boũ. Nisi qumq
corporis sensus accipimus. qͥ recte
quoq iuga uocatist̃. quia mutroq
sexu geminant᷑: Qui uidelic& cor¬
prales sensus. quia interna conp̃hen¬
dere nesciunt sed sola exteriora cog¬
noscunt. & descrentes intima caquae
extrasunt tangunt. recte ꝑcos curio¬
sitas designatur: Quędũ alicnam
quęrit uitã discutere. sc̃ꝑ sua intima
nesciens. stud& exteriora cogitare :
Craue nãq curiositatis est uitium:
Quaedũ cullib& mentẽ ad inuesti¬
gandam uitã proximi exterius duc̃.
sẽꝑ cisua intima abscondit. ut alicna
sciens. se nesciat: Ecuriosi animus.
excusatũ: Ipsa enĩ excusantis uer¬
be auitu sui significatione nondis¬
crepant: dũ dicit coprobare: quia
udlic&. aliquando ꝑtinere pro¬
batio Adcuriositatẽ sol&: Sednotandũ

Expanded text:
qui sola exteriora cogitat propter qui sola exteriora cogitat propter substantiam. Et alter dixit: Juga boum emi quinque, et eo probare illa; rogo te habe me excusatum. Quid in quinque jugis boum nisi quinque corporis sensus accipimus? Qui recte quoque juga vocati sunt, quia in utroque sexu geminantur. Qui videlicet corporales sensus, quia interna comprehendere nesciunt, sed sola exteriora cognoscunt, et, deserentes intima, ea quae extra sunt tangunt, recte per eos curiositas designatur. Quae dum alienam quaerit vitam discutere, semper sua intima nesciens, studet exteriora cogitare. Grave namque curiositatis est vitium, quae dum cujuslibet mentem ad investigandam vitam proximi exterius ducit, semper ei sua intima abscondit, ut aliena sciens, se nesciat, eexcusatum. Ipsa enim excusantis verba a vitii sui significatione non discrepant dum dicit: Eo probare illa, quia videlicet aliquando pertinere probatio ad curiositatem solet. Sed notandum
Abbreviated transcription (Latin):
quid fr̃s rogo quid pauꝑ ille feciss&.
nisi decadẽ sua iuicatione gauder&.
responsũ humile redder&. uestem
mutar&. ire quantotius festinar&
ne prior se. adpotentis conuiuium
alter occurrer& homo ergo diues
iuitat. & pauꝑ occurrere festinat
addĩ inuitamur conuiuiũ. & excusamꝰ:
Sed ecce interhaec aestimare possum:
quid sibi corda ũra respondeant: Oc¬
cultis eni fortasse sibi cogitationibus.
dicunt Excusare nolumꝰ: adillud
eñi suꝑnę refectionis conunnum.
& uocari & ꝑuenire gratulamur:
Loquentes uobistalia mentes urae.
uerũ dicunt. si nonplus terrena quã.
çȩlestia diligunt: Sinon amplius
reb corporalib: quam spiritalibus
occupant᷑: Unde hic quoq ipsa ex¬
cussantiũ causa subiungitur: cũ pro
tinꝰ subinfertur: Primus. dixit
Uillam emi: Etnecesse haheo
exire. & uidere illam:
Rogote. habome excusatũ. Quid ꝑ
uillam nisiterrena substantia desig¬
natur. Exit ergo uidere uillam.

Expanded text:
quid, fratres, rogo, quid pauper ille faceret, quid, fratres, rogo, quid pauper ille faceret, nisi de eadem sua invitatione gauderet, responsum humile redderet, vestem mutaret, ire quantocius festinaret, ne prior se ad potentis convivium alter occurreret? Homo ergo dives invitat, et pauper occurrere festinat; ad Dei invitamur convivium, et excusamus. Sed ecce inter haec aestimare possum quid sibi corda vestra respondeant. Occultis enim fortasse sibimet cogitationibus dicunt: Excusare nolumus, ad illud enim supernae refectionis convivium et vocari et pervenire gratulamur. 4. Loquentes vobis talia mentes vestrae verum dicunt, si non plus terrena quam coelestia diligunt, si non amplius rebus corporalibus quam spiritalibus occupantur. Unde hic quoque ipsa excusantium 1621 causa subjungitur, cutinus subinfertur: Primus dixit ei: Villam emi, et necesse habeo exire et videre illam; rogo te, habe me excusatum. Quid per villam nisi terrena substantia designatur? exit ergo videre illam
Abbreviated transcription (Latin):
ur̾a. uocãtis dñi reuerentiã seruate:
Conuiuȩ fieri sumi patrisfamilias si uulas:¬
libent̃ oboedite: Corda ur̃a discuti¬
te.: atq exeis mortale fastidiũ pel¬
lite: Ndrepellendũ nãq fastidiũ
ur̃m: iamparata sunt om̃ia: Sedsi
adhuc carnales estis: fortasse epulas
carnales inquiritis: Ecce ipse carna¬
les ȩpulȩ inspiritale uobis alim̃tũ
conuerȩ sunt: Ad abstergendum
nãq mentis urae fastidiũ: incęnadĩ
ille uobis sigularis agnus occisusẽ:
Sedquid agimus qui hoc qđ subuin¬
gitur. Adhuc fieri amultis uidemꝰ.
Et coeper̃ simul om̃s excusare: Of¬
ftit ds̃ qđ rogari debuit. nonrogatꝰ
dare uult qđ uix sperari poterat
quiadignaretur largiri postulatus.¬
uͦ paratas delicias refectionis aeternę
denuntiat. Citamen simul om̃s ex¬
cusint: Ponamus ante oculos mentis
minima: ut possimus digne pensare
maiora: Siquis pram potens adinui¬
tandũ quelib& pauperem muteret.

Expanded text:
vestra vocantis Domini reverentiam servate. vestra vocantis Domini reverentiam servate. Convivae fieri summi patrisfamilias libenter obedite. Corda vestra discutite, atque ex eis mortale fastidium pellite. Ad repellendum namque fastidium vestrum jam parata sunt omnia. Sed si adhuc carnales estis, fortasse epulas carnales inquiritis. Ecce ipsae carnales epulae in spiritale vobis alimentum conversae sunt. Ad abstergendum namque mentis vestrae fastidium in coena Domini ille vobis singularis agnus est occisus. 3. Sed quid agimus, qui hoc quod subjungitur adhuc fieri a multis videmus? Et coeperunt omnes simul excusare. Offert Deus quod rogari debuit; non rogatus dare vult quod vix sperari poterat quia dignaretur largiri postulatus,as vero delicias refectionis aeternae denuntiat, et tamen simul omnes excusant. Ponamus ante oculos mentis minima, ut possimus digne pensare majora. Si quispiam potens ad invitandum quemlibet pauperem mitteret,
Abbreviated transcription (Latin):
seruũ quii patre familias adinuitandũ
mitatur. Nisi praedicatorũ ordo
signatur. Dequo uidelic& orcdine
qu̾auis adhuc indigni existimus.
quauis peccatorũ nr̃trũ ponderib
grauamur. Et nos tamen mistis dieb
sumus : Qcũ de aedificatione ur̃a uob̾
Aliquidloquor. hoc ÷ quod ago: Ser¬
uus eñ sũ sũmi patris familias: Cũ
uos admoneo ad contẽptũ secuili: in¬
uitare uos uemo ad cenãdĩ: Nemo
me propt̃me: hoc niloco despiciat:
Et si adiuitandũ nequaquã dignus
appareo: sed tamen magnȩ st̃ deliciȩ
quas pronitto: Sȩpe fr̃s mei sol&
euenire quod dico. ut ꝑsona potens
famulũ habeat despectũ: Cũq ꝑcũ
suis forte uł extrancis Aliquot res¬
ponsũ mandat. non despicitur ꝑso¬
na loquentis serui. quia scrua tur
incorde reuerentia mittentis dñĩ:
Nec pensant quiaudiunt ꝑ quem.
sed quid uł. a quo audiant: Itagͦ
fr̃s. itauos agite: &sinos forsitan
digne despicitis. inmente tameꝵ

Expanded text:
servum, qui a patrefamilias ad invitandum servum, qui a patrefamilias ad invitandum mittitur, nisi praedicatorum ordo designatur? De quo videlicet ordine quamvis adhuc indigni existimus, quamvis peccatorum nostrorum pondere gravamur, et nos tamen in istis diebus sumus, et cum de aedificais loquor, hoc est quod ago, servus enim sum summi patrisfamilias. Cum vos admoneo ad contemptum saeculi, invitare vos venio ad coenam Dei. Nemo me propter me hoc in loco despiciat. Et si ad invitandum nequaquam dignus appareo, sed tamen magnae sunt deliciae quas promitto. Saepe, fratres mei, solet evenire quod dico, ut persona potens famulum habeat despectum; cumque per eum suis forte vel extraneis aliquod responsum mandat, non despicitur persona loquentis servi, quia servatur in corde reverentia mittentis domini. Nec pensant qui audiunt per quem, sed quid vel a quo audiant. Ita ergo, fratres, ita vos agite, et si nos forsitan digne despicitis, in mente tamen
Abbreviated transcription (Latin):
homo est. Nuisi ille dequo ꝑproph&ã
dicitur : &homo ÷ & quis cognoscit
cũ i quifecit cęnã magnã. quia satie¬
tattm nobis dulcedinis internȩ p̃pa¬
nuit: Quiuocauit multos sed pauci
ueniunt. quia non nũ quã ipsi quiei
ꝑfidem subicctisunt. Aeterno enis con¬
Nlisit aut̃ scruũ suũ horicene. dicere
inuitatis ut utnirent: Quidhora cenę.
nisi finis ÷ mundi. in quonimirum
nos sumꝰ. Sicut iam dudũ paulus testat᷑
dicens: Nos: in quoᷤ fines sȩculoꝵ deue
camur. Tantominus debemus excusare¬
a conuiuio dĩ. quanto propinquasse iam
cernimus finem soculi: Quo eñi pen¬
samus quia nihilest quodrestat: co
debemus ꝑtimescere. Netẽpꝰ grãe qdđ
praesto ẽ. pereat: Idcirco aut̃ hoc con¬
uiuiũ dĩ non prandiũ sedcena nominat᷑.
quia post prandiũ cena restat. pꝰ cȩnã
uero nullũ conuiuũ restat Et qua
accernũ dĩ conuiuiũ nobis inextremo
preparabitur : rectefit. ut hoc non pren¬
diũ sedcena uocaretur: Sedquis ꝑ hinc

Expanded text:
mo, nisi ille de quo per prophetam dicitur: Et homo est, et quis cognoscit eum? Qui fecit coenam magnam, quia satietatem nobis internae dulcedinis praeparavit. Qui vocat multos, sed pauci veniunt. Quia nonnunquam ipsi qui ei per fidem subjecti sunt, aeterno ejus conMisit autem servum suum hora coenae dicere invitatis ut venirent. Quid hora coenae, nisi finis est mundi? In quo nimirum nos sumus, sicut jam dudum Paulus testatur, dicens: Nos sumus in quos fines saeculorum devencamur, tanto minus nos debemus excusare convivio Dei, 1620 quanto propinquasse jam cernimus finem saeculi. Quo enim pensamus quia nihil est quod restat, eo debemus pertimescere ne tempus gratiae quod praesto est pereat. Idcirco autem hoc convivium Dei non prandium, sed coena vocatur, quia post prandium coena restat, post coenam vero convivium nullum restat. Et quia aeternum Dei convivium nobis in extremo praeparabitur, rectum fuit ut hoc non prandium, sed coena vocaretur. Sed quis per hunc