comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et confoditeũ : Mon enim cecidit potens
eorũ aiuuenibus. Nec filiititan pertus ser̃
eum Nec excelsigigantes in posuerunt scilli :¬
sed iudithfilia merteri inspecie faciei suae
dissoluit eum: Exuit enĩ. uestimenta uidui¬
tatis et induit se uestimentalaetitiae in exul¬
tatione filiorum isrł: Vnxit faciem suam
unguento : colligauit incinnos suos mitra
addecipiendum illũ : sandalia eius rapuer̃
oculos eius. pulchritudo eius captiuã feci
animameius : Amputauit pugione
ceruicem eius horruerper sȩ constaniã eius et me¬
diaudatiam eius : Tunc ululauerunt castraassi¬
riorum : quando apparuerunt humiles mei
arescentes insiti: filii puellarum conpunxe¬
runt eos. et sicut pueros fugientes occiderunt
eos perieruntin proelio a facied nĩ mei:
ymnum cantemus dnõ: hymnũ nouum can¬
temus dõnostro: Adonaidñe magnus estu et p̃¬
clarus in uirtute : et quem superar ene mopotest:
Tibi seruiatomnis creatura tuaquia dixisti

Expanded text:
et confudit eum non enim cecidit potens et confudit eum non enim cecidit potens eorum a iuvenibus nec filii Titan percusserunt eum nec excelsi gigantes inposuerunt se illi sed Iudith filia Merari in specie faciei suae dissolvit eum exuit enim se vestimenta viduitatis et induit se vestimenta laetitiae in exultatione filiorum Israhel unxit faciem suam unguento conligavit cincinnos suos mitra ad decipiendum illum sandalia eius rapuerunt oculos eius pulchritudo eius captivam fecit animam eius amputavit pugione cervicem eius horruerunt Persae constantiam eius et Medi audaciam eius tunc ululaverunt castra Assyriorum quando apparuerunt humiles mei arescentes in siti filii puellarum conpunxerunt eos et sicut pueros fugientes occiderunt eos perierunt in proelio a facie Domini mei hymnum cantemus Domino hymnum novum cantemus Deo nostro Adonai Domine magnus es tu et praeclarus in virtute et quem superare nemo potest tibi serviat omnis creatura tua quia dixisti
Abbreviated transcription (Latin):
is rahel : Porro autem uniuersa qua eholo¬
fernis peculiaria fuis seprobata sunt deder̃
iudith in auro etargento et uestib: et gemmis
et omnis upellectili et tradita sunt illiomnia
apopulo : et omnes populi gaudebant cũmuli¬
erib: et uirginibus. etiuuenibus. inorganis
eccitharis: :T unc cantauit canticum hoc
dnõ iudithdicens: Incipited nõ intrmpanis
cantatedõ in crmbalis modulamini illipsal¬
mumnouum : exultate et in uocate nom eus:
Dũs conterens bellã dñs nomen .ẽ illi : qui
posuit castri sua in medio populisui uteri¬
pereanos de manuomniũ in imicorum nr̃orũ.
Venitassur exmonibus ab aquilone in
multitudine fortitudinis suae : cuius mul¬
titudo obturauit torreñtes. et equieorum
cooperuerunT ualles: Dixit s eincensurum
fines meos. et iuu enes meos occisuros gladio.
Infantes meos darein p̃dam et uirgines in
captiui tatem: Dñ s autemomni potens no¬
cuit eumiet tradiditeum inmanus feminae :¬

Expanded text:
Israhel porro autem universa quae HoloIsrahel porro autem universa quae Holofernis peculiaria fuisse probata sunt dederunt Iudith in auro et argento et vestibus et gemmis et omni supellectile et tradita sunt illi omnia a populo et omnes populi gaudebant cum mulieribus et virginibus et iuvenibus in organis et citharis tunc cantavit canticum hoc Domino Iudith dicens incipite Domino in tympanis cantate Deo in cymbalis modulamini illi psalmum novum exaltate et invocate nomen eius Dominus conterens bella Dominus nomen est illi qui posuit castra sua in medio populi sui ut eriperet nos de manu omnium inimicorum nostrorum venit Assur ex montibus ab aquilone in multitudine fortitudinis suae cuius multitudo obturavit torrentes et equi eorum cooperuerunt valles dixit se incensurum fines meos et iuvenes meos occisurum gladio infantes meos dare in praedam et virgines in captivitatem Dominus autem omnipotens nocuit eum et tradidit eum in manus feminae
Abbreviated transcription (Latin):
quieranT in b&hulix ingressi sunt castrac
asspriorũ et p̃damquam fugientes assyrure¬
liqu erant abstuler̃ et onustati suns ualderbi
uero quiuictores reuersi sunt ad b&huliam om¬
nia quaeq erañ illorũ abstuler̃ secũ : i taut non
esset numerus in pecorib Iniumentis et uni¬
uersis mobilibus eorum . utaminimousq: ad
magnũ omnes diuitesfierent dep̃dationib: eorũ
oachimautem summus pontifex dehierusa¬
lem uenit in bechuliam cũ uniuersis proces¬
biteris suis : utuider& iudith: quaecũ exis¬
set ad illũ benedixer̃ illam omnes una uoce
dicentes : Tugloria hierusalem Tula etitia
isrł Tuho norificentia populi nr̃i : quia fecis¬
ti uirilit̃. et confortatũ ẽcortuũ eoquod casti¬
tatenia maueris. et postuirũ tuũ alterũ nescie¬
ris : Ideo et manus dñi confortauitte: eadeo
eris benedicta in aecernũ : Et dixit omnis
populus fiat fiat : Perdies autem triginta
uix collecta sunt spolia as srriorũ apopulo

Expanded text:
qui erant in Bethulia ingressi sunt castra qui erant in Bethulia ingressi sunt castra Assyriorum et praedam quam fugientes Assyrii reliquerant abstulerunt et honestati sunt valde hii vero qui victores reversi sunt ad Bethuliam omnia quaeque erant illorum abstulerunt secum ita ut non esset numerus in pecoribus in iumentis et universis mobilibus eorum ut a minimo usque ad magnum omnes divites fierent de praedationibus eorum Ioachim autem summus pontifex de Hierusalem venit in Bethuliam cum universis presbyteris suis ut videret Iudith quae cum exisset ad illum benedixerunt illam omnes una voce dicentes tu gloria Hierusalem tu laetitia Israhel tu honorificentia populi nostri quia fecisti viriliter et confortatum est cor tuum eo quod castitatem amaveris et post virum tuum alterum non scieris ideo et manus Domini confortavit te et ideo eris benedicta in aeternum et dixit omnis populus fiat fiat per dies autem triginta vix collecta est spolia Assyriorum a populo
Abbreviated transcription (Latin):
turbatis animieor ũ ualde: Et factus ẽ clamor
in comparabilis in medio castrorum Cũq̃: omnis.
exertitis decollatũ holo fernem audissent fuga
mens et consilium ab eis : et solo tremore & meu
agitati fugae p̃sidium sumunt : Itaut nullus loq̃¬
retur cũ proximosuo. sed inclinato capite re¬
lictis omnib: euadere hebxpebis. quos armatos
ueniresuperte audieranpuecerites peruias¬
cãporũ semita scolliũ : Uidente s itaq filitret
fugientes illos descendentes clangentesq tubis
et ululanes postillos: qm̃ assrrii non aduna¬
ti infugam ibant p̃cipites. Nilii autem isrł
uno a gͥmine persequentes debilitabant om̃s
quos inuenire patuissent: Misitq orias nurłios ꝑ
omnesciuitates et regiones israhel : Omnis
itaq: regio omnisq urbs electam iuuentu¬
tem misitarmatam posteos: et persecuti s urł
eos inoregladii. quousq peruenirent ad ex¬
tremitatem finiũ suarum: Reliqui autem

Expanded text:
turbati sunt animi eorum valde et factus est clamor turbati sunt animi eorum valde et factus est clamor inconparabilis in media castra eorum cumque omnis exercitus decollatum Holofernem audisset fugit mens et consilium ab eis et solo tremore et metu agitati fugae praesidium sumunt ita ut nullus loqueretur cum proximo suo sed inclinato capite relictis omnibus evadere Hebraeos quos armatos venire super se audierant fugientes percamporum et semitas collium videntes itaque filii Israhel fugientes illos descenderunt clangentes tubis et ululantes post ipsos et quoniam Assyrii non adunati in fuga ibant praecipites filii autem Israhel uno agmine persequentes debilitabant omnes quos invenire potuissent misitque Ozias nuntios per omnes civitates et regiones Israhel omnis itaque regio omnisque urbs electam iuventutem misit armatam post eos et persecuti sunt eos in ore gladii quousque pervenirent ad extremitatem finium suarum reliqui autem
Abbreviated transcription (Latin):
assrriorũ Dixer̃ cubiculariis intrate ecexcitate illũ :¬
qnm̃egressimures de cauernis suis ausi sunt ꝓuoca re
nosad proeliũ qł unc ingressus uagao cubiculũ ei st&it
añecortinã et plausũ fec̃ manib: suis :suspicabat᷑ enĩ
illũ cũ iudith dormire : sed cũ nullũ motũ iacentis sen¬
sul auriũ caperet accessit ꝓximans ad cortinã etele¬
uans eã uidenscadauer absq: capitehola fernis in suo
sanguine tabe factũ iaceresu ꝑ t̃rõ : Exclamauituo¬
cema gnacũ fl&u et scidituestim̃tasua : et ingressus
tabernaculũ iudid ũ inueniteã : et exiliuit fora sad po¬
pulũ : etdix̃ : Lina mulier hebrea fec̃ confusionẽ in
domoregis nabuchodo nosor : Exceenĩ holo fermisua¬
cet intraetcaputipsius ñ e in illo : qđ cũ audissent
princips uirtutis assrriorũ scider̃ uestimeñtasua :¬
et intolerabilistimor et tremor cecidit suꝑ eos. et

Expanded text:
Assyriorum dixerunt cubiculariis intrate et excitate illum qAssyriorum dixerunt cubiculariis intrate et excitate illum quoniam egressi mures de cavernis suis ausi sunt provocare ad proelium tunc ingressus Bagao cubiculum eius stetit ante cortinam et plausum fecit manibus suis suspicabatur enim illum cum Iudith dormire sed cum nullum motum iacentis sensu aurium caperet accessit proximans ad cortinam et elevans eam videns iacens cadaver absque capite Holofernis in suo sanguine tabefactum iacere super terram et clamavit voce magna cum fletu et scidit vestimenta sua et ingressus tabernaculum Iudith non invenit eam et exilivit foras ad populum et dixit una mulier hebraea fecit confusionem in domo regis Nabuchodonosor ecce enim Holofernis iacet in terra et caput ipsius non est in illo quod cum audissent principes virtutis Assyriorum sciderunt omnes vestimenta sua et intolerabilis timor et tremor cecidit super eos et
Abbreviated transcription (Latin):
holo fernis et inuenerin eũ truncũ in suo sanguine uolu¬
tatũ decidet suꝑ eostimor : Cũq cognouerits fugere
illositepͥillos securi qm̃ dñs conter&ceos subpedib ur̃is :¬
uncachior uidensurtutẽ qͣfecitd s̃ srł. relicto gentili¬
tatisrituc rediditdõ et circũ cidit carnẽ p̃putus urẽtad¬
positus ẽ ad populũ srł. et omnis successio ei usq in hodi
ernũdiem mox aũt utortus ẽ dies suspender̃ suꝑ muros
caput holo fernis: Accepitq unusquisq uirarma suaet
egressi sunđ cũ grendistrepitu etululatu qđ uidentes
explorator esꝰ ad tabernaculũ cucurrer : porrohi
qui intabernaculo erant uenientes et anTeingressũ
cubiculi ꝑstrepentes excitan digratia in quietudinẽ
arte moliebant᷑ ut ñ ab excitantib: sed ã sonantib: holo¬
fernis eui ar&: Nullus enĩ audebat cubiculũ uirtutis
assrriorũ pulsando auti raendo aperire : sed cũuenis¬
seđ ducesei et tribun. Et uniuersi maior es exercitis

Expanded text:
Holofernis et invenerint eum truncum in suo sanguine volutatum decidet super eos timor cumque cognoveritis fugere illos ite post illos securi quoniam Dominus conteret eos sub pedibus vestris tunc Achior videns virtutem quam fecit Deus Israhel relicto gentilitatis ritu credidit Deo et circumcidit carnem praeputii sui et adpositus est ad populum Israhel et omnis successio generis eius usque in hodiernum diem mox autem ut ortus est dies suspenderunt super muros caput Holofernis accepitque unusquisque vir arma sua et egressi sunt cum grandi strepitu et ululatu quod videntes exploratores ad tabernaculum cucurrerunt porro hii qui in tabernaculo erant venientes et ante ingressum cubiculi perstrepentes excitandi gratia inquietudinem arte moliebantur ut non ab excitantibus sed a sonantibus Holofernis evigilaret nullus enim audebat cubiculum virtutis Assyriorum pulsando aut intrando aperire sed cum venissent duces eius et tribuni et universi maiores exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
dñs nomen ẽ tibi ÷ Erige brachium tuum sicut
ab initio: & allide uirtutem eorum inuirtute
tua : Cadat uirtus eorum in iracundia tua
qui promittunt se uiolarescãtua & polluereta¬
bernaculum nominis tui: & deicere gladiosuo
cornu altaris tui : Fac dne ut gladio proprio
eius superbia amputetur : Capiatur laqueo ocu¬
lorũ suorũ inme : & percuties eũ ex labiis caritatis
meae : Damihi in animo constantiam ut contem¬
nã illũ : & uirtutẽ ut euertã illum : Crit enim me¬
moriale nominis turcũmanus feminac deicerit
eũ : Non enĩ inmultitudine ẽ uirtus tua dnẽ neq:
in equorum uirib: uoluntastua nec superbi ab
initio placuerunt tibi: sea humiliũ &mansueto¬
rum tibi semper ꝑlacuid deprecatio : Ds̃ caelo¬
rũ creator aquarũ & deustotius creaturae exau¬
dime miserã dep̃cantẽ ꝙ de tua misericordia
p̃sumentẽ . Memento dnẽ testamentitui & da
uerbũ inoremeo & incordemeo consiliũ corrobo¬

Expanded text:
Dominus nomen est tibi erige brachium tuum sicut Dominus nomen est tibi erige brachium tuum sicut ab initio et adlide virtutem eorum in virtute tua cadat virtus eorum in iracundiam tuam qui promittunt se violare sancta tua et polluere tabernaculum honoris tui et deicere gladio suo cornu altaris tui fac Domine ut gladio proprio eius superbia amputetur capiatur laqueo oculorum suorum in me et percuties eum ex labiis caritatis meae da mihi in animo constantiam ut contemnam illum et virtutem ut evertam illum erit enim memoriale nominis tui cum manus feminea deiecerit eum non enim in multitudine est virtus tua Domine neque in equorum viribus voluntas tua nec superbi ab initio placuerunt tibi sed humilium et mansuetorum tibi semper placuit deprecatio Deus caelorum creator aquarum et dominus totius creaturae exaudi me miseram deprecantem et de tua misericordia praesumentem memento Domine testamenti tui et da verbum in
Abbreviated transcription (Latin):
illi gladium in defensione alieni genarum qui
uiolatores exsuterunt incoinquinationesua &
denuda uerat femur uirginis in confusionem
& de distimulieres illorum in praedam & filias
eorum in captiuitatem: & ominem praedam
in diuisionem seruistuis qui telauerunt ⁊e¬
lum tuum : sub ueni quae sote dnẽ ds̃ieus mihi
uiduae : Tuenim fecistipriora & illa postilla
cogitasti & hoc factum .ẽ. quod ipse uolusti:
Omnes enim uiaetuae paratae sunt : & tua
iudicia in prouidentiatua posuisti Respice
castra assrriorum nunc sicut tunc castra
uidere aegrptiorum dignatus es quando post
seuostuos armaticurrebant: confidentes in
qua drigis & in equitatusuo & inmultitudur
bellatorum d sed aspexistisup
Tenuit pedes eorum abrssus : & a quae operueruNT
cos: Sic fiant &isti dnẽ qui confidunt in mul¬
titũ dine sua & in curribus suis & in contis & in
sagittis suis & in lanceis gloriantur : & nesciuNt
quia tuipsees ds̃ nr̃ qui conteris bella ab initiõ. &

Expanded text:
illi gladium in defensione alienigenarum qui illi gladium in defensione alienigenarum qui violatores extiterunt in coinquinatione sua et denudaverunt femur virginis in confusionem et dedisti mulieres eorum in praedam et filias eorum in captivitatem et omnem praedam in divisionem servis tuis qui zelaverunt zelum tuum subveni quaeso te Domine Deus meus mihi viduae tu enim fecisti priora et illa post illa cogitasti et hoc factum est quod ipse voluisti omnes enim viae tuae paratae sunt et tua iudicia in providentia tua posuisti respice castra Assyriorum nunc sicut tunc castra videre Aegyptiorum dignatus es quando post servos tous armati currebant confidentes in quadrigis et in equitatu suo et in multitbellatorum. Sed aspexisti supTenuit pedes eorum abyssus, et aquae operuerunt eos sic fiant et isti Domine qui confidunt in multitudine sua et in corribus suis et in contis et in sagittis suis et in lanceis gloriantur et nesciunt quia tu ipse es Deus noster qui conteris bella ab initio et
Abbreviated transcription (Latin):
credamus: Et dixerunt illiorias & presbiteri:
Omnia quae locuta es uera sunt & non ẽ inser¬
monib: tuis ulla repraehensio : Nuncergo ora
pronobis qͥnm mulier scã es & timens dnm̃ : Et
dixit illisiudith: Sicur quodlo qui potui dieẽ
cognoscitis ita quod facere disposui probatesiex
do e&orateut firmũ faciat consilium meum ds̃ :
St abitis uos ad portam noc teista & ego exiam
cum abram ea & orate ut sicut dixistis in diebus
quinq respiciat dñs populum suum i frahel:
Vos aute nolo ut scrutemini actum meum : &
usq: dum renuntiem uobis. nihil aliud fiatnisi
oratio prome ad dnm̃ dm̃ nr̃m : Et dixit adeam
oras princepsiudeae : Vade in pace : & dñs
sit tecum inultione in imicorum nostrorum:
X treuertentes abierunt: Quib abscedentib
Nudith ingressa ẽ. ora torium suum̃ : Et induens
secilicio posuit cinerem super caput suum :¬
Et pros ternens se dño clamauit ad dnm̃ di¬
cens : Dnẽ ds̃ patris mei symeon qui dedisti

Expanded text:
credamus et dixerunt illi Ozias et presbyteri credamus et dixerunt illi Ozias et presbyteri omnia quae locuta es vera sunt et non est in sermonibus tuis ulla reprehensio nunc ergo ora pro nobis quoniam mulier sancta es et timens Dominum et dixit illis Iudith sicut quod loqui potui Dei esse cognoscitis ita quod facere disposui probate si ex Deo est et orate ut firmum faciat consilium meum Deus stabitis vos ad portam nocte ista et ego exeam cum abra mea et orate ut sicut dixistis in diebus quinque respiciat Dominus populum suum Israhel vos autem nolo scrutemini actum meum et usque dum renuntiem vobis nihil aliud fiat nisi oratio pro me ad Dominum Deum nostrum et dixit ad eam Ozias princeps Iudaeae vade in pace et Dominus sit tecum in ultione inimicorum nostrorum et revertentes abierunt quibus abscedentibus Iudith ingressa est oratorium suum et induens se cilicio posuit cinerem super caput suum et prosternens se Domino clamavit ad Dominum dicens Domine Deus patris mei Symeon qui dedisti
Abbreviated transcription (Latin):
gunt contranos & faciet illas sine honore dns
ds̃ noster : Et nunc fratresuos quiestis
praes bi teri inpopulo dĩeeuobis pendet anima
illorum. Ad eloquium urm̃ corda eorum eri¬
gite : ut memores sint quia temptati sunt
patres nr̃i ut probarentur siuere colerent
dm̃ suum : Memores eẽ debent quomo dopa¬
ternr̃ abraham temptatus ẽ : & permultas tri¬
bulationes probatus dĩamicus effectus est:
Sic isaac sicia cob sic morses & omnes qui pla¬
cuerunt dõ permultas tribulationes transie¬
runt fideles: Illiautem qui temptationes non
susceperunt cum timore dnĩ & pacientiam suam¬
& improperium murmurationis suae contradnm̃
protulerunt : ex terminati sunt ab ex termina¬
tore & x serpentib perierunt : Et nos ergonon
ulciscamurnos prohis quae patimur: sed repu¬
tantes peccatis nr̃ĩs haec ipsaminora eẽsuppli¬
d&eflagella dnĩ quasi serui qͥui corripimurad
emendationẽ non ad perditionem nram euenisse

Expanded text:
gunt contra nos et faciet illas sine honore Dominus gunt contra nos et faciet illas sine honore Dominus Deus noster et nunc fratres quoniam vos qui estis presbyteri in populo Dei ex vobis pendet anima illorum adloquio vestro corda eorum erigite ut memores sint quia temptati sunt patres nostri ut probarentur si vere colerent Deum suum memores esse debent quomodo pater noster Abraham temptatus est et per multas tribulationes probatus Dei amicus effectus est sic Isaac sic Iacob sic Moses et omnes qui placuerunt Deo per multas tribulationes transierunt fideles illi autem qui temptationes non susceperunt cum timore Domini et patientia sua inproperium murmurationis suae contra Dominum protulerunt exterminati sunt ab exterminatore et a serpentibus perierunt et nos ergo non ulciscamur nos pro his quae patimur sed reputantes peccatis nostris haec ipsa minora esse supplicia flagella Domini quasi servi qui corripimur ad emendationem non ad perditionem nostram evenisse
Abbreviated transcription (Latin):
diem constituistis ei : sed quia patiens. ẽ. dñs in hoc
ipso paenite cimur et indulgentiam eius lacrimis pos¬
tulemus : Non enim quasi homo ds̃ sic comminabit᷑
Neque sicut filius hominis adiracundi amin flãma¬
bitur : Et ideo humiliemus illi animas nr̃as. et in
spuconstituti humiliato seruientes illi. dicamus
flentes dño ut secundum uoluntatem suam sic fa¬
cidt nobiscum miseri cordiam suamꝰ Vt sicut con¬
turbatum ẽ cornr̃m in superbia eorum itaetiã
de nostra humilitate gloriemur: qnm̃ non secu¬
tisumus peccata patrum nostrorum qui dereli¬
querunt dm̃ suum & adorauerunt deos alienos.
proscelere qͥuo datisunt in gladium & in rapina
& in confusionem inimicis suis: Nos autem alte¬
rum dm̃ nescimus praeter ip̃sum: expectemus
humiles consolationem eius : & exquiret sangui¬
nem nr̃m de afflictionib: in imicorum nr̃orum .¬
& humiliabit omnes gentes quaecumq: in sur¬

Expanded text:
diem constituistis ei sed quia patiens est Dominus in hoc diem constituistis ei sed quia patiens est Dominus in hoc ipso paeniteamur et indulgentiam eius lacrimis postulemus non enim quasi homo Deus sic comminabitur neque sicut filius hominis ad iracundiam inflammabitur et ideo humiliemus illi animas nostras et in spiritu constituti humiliato servientes illi dicamus flentes Domino ut secundum voluntatem suam sic faciat nobiscum misericordiam suam ut sicut conturbatum est cor nostrum in superbia eorum ita etiam de nostra humilitate gloriemur quoniam non sumus secuti peccata patrum nostrorum qui dereliquerunt Deum suum et adoraverunt deos alienos pro scelere quo dati sunt in gladium et in rapinam et in confusionem inimicis suis nos autem alterum deum nescimus praeter ipsum expectemus humiles consolationem eius et exquiret sanguinem nostrum de adflictionibus inimicorum nostrorum et humiliabit omnes gentes quaecumque insur
Abbreviated transcription (Latin):
daus amorabatur et habens suꝑ lumbos suos ciliciũ-
seiun ab at omnib dieb uitaesuae prcieters abbata¬
et nec menias et festadomusisrł. Erat autẽ eligon¬
ti aspectunimis cuiuir suus reliquerat diuitias mul¬
tas et familiam copiosam ac possessiones crmentis
bocim et gregib: ouium plenas . Et erait haec in omni¬
b famosissima qnm̃ timebat dñm ual de necercit
quilo queretur deilla uerbummalum Haecitaq
cum audis set qñm orics promisisset quod traensac¬
toquinto dietreder& ciuitatẽ misit cid pres biteros
chabri et carmin etuenerunt adillam et dixitillis:
Quod ẽ hoc uerbũ in quo consensit orias ut tredat
ciuitatem assyriis : si intrar quinq dies non uenerit
uobis adiutoriũ  et qui estis uos quitẽptatis dñm
Non ẽ istesermo qui miseri cordiam prouoc& : sed
potius qui iram excitet & furorem accendat: Posuis¬
tis uos tempus m̃i sercitioni dñi : Et in arbitrio ur̃o

Expanded text:
clausa morabatur, et habens super lumbos suos cilicium, clausa morabatur, et habens super lumbos suos cilicium, jejunabat omnibus diebus vitae suae, praeter sabbataet neomenias et festa domus Israel. Erat autem eleganti aspectu nimis, cui vir suus reliquerat divitias multas, et familiam copioboum et gregibus ovium plenas et erat haec in eo omnibus famosissima quoniam timebat Dominum valde nec erat qui loqueretur de illa verbum malum haec itaque cum audisset quoniam Ozias promisisset quod transacto quinto die traderet civitatem misit ad presbyteros Chabri et Carmin et venerunt ad illam et dixit illis quod est hoc verbum in quo consensit Ozias ut tradat civitatem Assyriis si intra quinque dies non venerit vobis adiutorium et qui estis vos qui temptatis Dominum non est iste sermo qui misericordiam provocet sed potius qui iram excitet et furorem accendat posuistis vos tempus miserationis Domini et in arbitrium vestrum
Abbreviated transcription (Latin):
fitentes tepopulo qui ignoratte ut ũ dicant inter
gentes ubi ẽ ds̃ eorũ : Et cum fatigati his clamorib
et his fletib: las sati siluissent: ex surgens otias in¬
fusus lacrimis dix̃ : Aequo animo estote fr̃s et hos
quinq: dies expectemus cidño miseri cordiam: for¬
situn enim indignationem suã abscid& et dabit glo¬
riam nomini suo: Siciutẽ tnensactis quinquȩ dieb
Ñ uenerit adiutorium faciemus haecuerba quaelo
se soinfilui achitobfilii melchie filia enam filiina¬
thanue filui salathiel filiis rmeonfili ruben etuir
eius futmana ses qui mortuus ẽ in dieb messis hor¬
diiriae Instabat enim suꝑ alligantes manipulos
in campõ etuenit aestus suꝑ caput eius et mortuus ẽ
in bethulia ciuitate sua. et sepultus. ẽ illic cũ pa¬
trib suis : Erat autem iudithrelicta eius uidua iam
annis trib et mensib sex et in superiorib: domus
suae fecit sibi secretũ cubi culũ in quocum puellis suis

Expanded text:
fifigentes: Ubi est Deus eorum? Et cum fatigati his clamoribus, et his fletibus lassati siluissent, exsurgens Ozias infusus lacrymis, dixit: Aequo animo estote, fratres, et hos quinque dies exspectemus a Domino misericordiam. Forsitan enim indignationem suam abscindet, et dabit gloriam nomini suo. Si autem transactis quinque diebus non venerit adjutorium, faciemus haec verba, quae Raphaim, filii Achitob, filii Melchiae, filii Enan, filii Nathaniae, filii Salathiel, filii Simeon, filii Ruben: et vir ejus Manasses, qui mortuus est in diebus messis hordeaceae: instabat enim super alligantes manipulos in campo, et venit aestus super caput ejus, et mortuus est in Bethulia civitate sua, et sepultus est illic cum patribus suis. Erat autem Judith relicta ejus vidua jam annis tribus, et mensibus sex. Et in superioribus domus suae fecit sibi secretum cubiculum, in quo cum puellis suis
Abbreviated transcription (Latin):
Ñ ẽ quiadiuu& cũ prosternamur ante õculos eorũ
insiti & ꝑditione agna : Et nunc congregate rini¬
uersos qui inc̃iuitates ut spontȩ nos tradamis omines
populo holo ferni : Melius ẽ enim ut captiui benedi¬
camus dñm uiuentȩs quã moriamur. et simus obpro¬
briũ omni carni : cũ uidecimus uxores nr̃tis et infan¬
tes nr̃osmori cinteoculos nr̃os: Contestamur hodie
caelum & terrcĩ et dm̃ patrũ nr̃orũ quiulcis citur
nos secundum peccatanr̃ autiam tradatis ciuitatẽ
in manũmilitiae holofernis: et sit finis nr̃ breuis
in oregladii qui longior efficitꝰ in ariditatesitis:
Et cum hciec dixissent factus ẽ fletus etululatus
magnus in ecclesia magna omnib: et permultas ho¬
ras una uoceclamauerunt addm̃ dicentes Pec ca¬
uimus cũ patrib: nr̃is iniusteegimus. iniquitatem
fecimus : tuquiapius esmisererenri: autintuo fla¬
gello uindica iniquitates nr̃as. et noli tradere con¬

Expanded text:
non est qui adjuvet, cum prosternamur ante oculos eorum non est qui adjuvet, cum prosternamur ante oculos eorum in siti et perditione magna. Et nunc congregate universos qui in civitate sunt, ut sponte tradamus nos omnes populo Holofernis. Melius est enim ut captivi benedicamus Dominum, viventes, quam moriamur, et simus opprobrium omni carni cum videamus uxores nostras et infantes nostros mori ante oculos nostros contestamur hodie caelum et terram et Deum patrum nostrorum qui ulciscitur nos secundum peccata nostra ut iam tradatis civitatem in manu militiae Holofernis et sit finis noster brevis in ore gladii qui longior efficitur in ariditate sitis et cum haec dixissent factus est fletus et ululatus magnus in ecclesia omnibus et per multas horas una voce clamaverunt ad Deum dicentes peccavimus cum patribus nostris iniuste egimus iniquitatem fecimus tu quia pius es miserere nostri aut in tuo flagello vindica iniquitates nostras et noli tradere con
Abbreviated transcription (Latin):
mocib: accesser̃ ad holo fernẽ dicentes : Filiu is ł
N in lancecinec in sagitta confidunt seđd montes de¬
fendunt illos et nuniunt illoscolles in p̃cipitio cons
tituti Vt ergo sine congressionepugnae possis su¬
penrre eos. ponecus todes fontiũ ut non hauriant
ex eis: et sinegladio interficies eos : uel certefatim¬
ti tradent ciuitatẽ suã quã putant eitaatẽ monti¬
b: positã supeneri non posse : Et placuer̃ uerba
haec corã holoferne et conem omnib satellitib: eiꝰ
et constituit ꝑ gyrum centenarios ꝑsingulos fontes
Cũq istacustodia ꝑ dies xufuisset expleta defe¬
saciarentur uel una die: qñmadmensurã dabatur
populis aqua cotidie : Tunc ad oticm congregatiom¬
nes uiri feminaeq iuuenes et paruultꝰ omnes simul
una uoce dixer̃ : Iudicet ds̃ internos ette qñm fecis¬
ti innosmalanolenf loqui pacificecũ assyriis. et
propter hocuendidit nos ds̃ in manꝰ eorũ. etideo

Expanded text:
Moab accesserunt ad Holofernem dicentes filii Israhel Moab accesserunt ad Holofernem dicentes filii Israhel non in lancea nec in sagitta confidunt sed montes defentituti. Ut ergo sine congressione pugnae possis superare eos, pone custodes fontium, ut non hauriant aquam ex eis, et sine gladio interficies eos, vel certe fatigati tradent civitatem suam, quam putant in montibus positam superari non posse. Et placuerunt verba haec coram Holoferne, et coram satellitibus ejus, et constituit per gyrum centenarios per singulos fontes. Cumque ista custodia per dies viginti fuisset expleta, defesatiarentur vel una die, quoniam ad mensuram dabatur populis aqua quotidie. Tunc ad Oziam congregati omnes viri, feminaeque, juvenes et parvuli, omnes simul una voce dixerunt: Judicet Deus inter nos et te, quoniam fecisti in nos mala, nolens loqui pacifice cum Assyriis, et propter hoc vendidit nos Deus in manibus eorum. Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
et urbib: uniuers ueiuuentutis : Omnes pariter pa¬
rauerunt seadpugnam contra: filios isrł etuener̃
percrepidinem montissusq ad apicẽ qui res picit do
thcum a locoquidicitur belinciusq ad celmo qui .ẽ.
contrr hes drȩlon ilii autẽ isrł ut uider̃ multitu¬
dinem illorum prostrauer̃ ses uꝑ terrã mittentes
cinerẽ su ꝑ capita sua : unanimes oraentes ut dr̃ isrł
miseri cordiam suã ostender& suꝑ populũ suũ: Et
ad sumentes armcisuabellica seder̃ꝑloca quiẽ an¬
tustiineris tramitẽ dirigunt intermontuosci
Et erant custodientes ea totadie et nocte : Porro
holo fernis dũ circuit ꝑ grrũ repperit qđ fons qui
influebat aquaeductũ illorũ a parte a ustraliex¬
trix ciuitatẽ diriger&: incidi p̃cepita quae ductum
eorũ Enant tamen non longea muris fontes ex
quib: fustim uidebantur haurire a quã ad refoci¬
landũ potius quã ad potandũ: Sed filii ãmon&

Expanded text:
et urbibus universae iuventutis omnes pariter paet urbibus universae iuventutis omnes pariter paraverunt se ad pugnam contra filios Israhel et venerunt per crepidinem montis usque ad apicem qui respicit super Dothain a lococontra Bethuliam. Filii autem Israhel, ut viderunt multitudinem illorum, prostraverunt se super terram mittentes cinerem super capita sua, unanimes orantes ut Deus Israhel misericordiam suam ostenderet super populum suum. Et adsumentes arma sua bellica sederunt per loca quae angusti itineris tramitem dirigunt inter montuosa, et erant custodientes ea tota die et nocte porro Holofernis dum circuit per gyrum repperit quod fons qui influebat aquaeductum illorum a parte australi extra civitatem dirigeret incidi praecepit aquaeductum eorum erant tamen non longe a muris fontes ex quibus furtim videbantur haurire aquam ad refocilandum potius quam ad potandum sed filii Ammon et
Abbreviated transcription (Latin):
sumentes dese & desuauistute gloriantes humilias :¬
Finito ituq fletu. et ꝑtotũ diẽ populorũ oratione
completa: consolatis achiordicentes : Ds patrum
nr̃orũ cuius tuuis tutẽ p̃dicasti ipsetibi hanc dabit
uicis situdinẽ ut eorũ magistu interitũ uidecis : Cũ
uero dñs ds̃ nr̃tdederit hanc libertatẽ seruis suis a¬
sit et tecũds̃ in medio mri sicut placuerit tibi. ita¬
ut cumtuis omnib: conuerseris: Tuncotias finito
consilio suscepit eũ indomũ suã et fecit caenã mag¬
nam: Et uocatis omnib: pntes brteris. simulexple¬
to ieiunio refecer̃ : Posteduero conuocatus omnis
populus ꝑ totã noctẽ intra ecclesiã orauer̃ : peten¬
tes cuxiliũ adõ isrł : Holo fernis aut̃ alten die p̃ce¬
pit exercitib: suis ut ciscenderent contrabethuliã:
Ertint aut̃ pedites bellatorũ .c. xxmił. et equites
uerat captiuitas et ad ducti fuerant de prouinciis

Expanded text:
aesumentes de se et de sua virtute gloriantes humilias aesumentes de se et de sua virtute gloriantes humilias finito itaque fletu et per totum diem populorum oratione conpleta consolati sunt Achior dicentes Deus patrum nostrorum cuius tu virtutem praedicasti ipse tibi hanc dabit vicissitudinem ut eorum magis tu interitum videas cum vero Dominus Deus noster dederit hanc libertatem servis suis sit et tecum Deus in medio nostri ut sicut placuerit tibi ita cum tuis omnibus converseris tunc Ozias finito consilio suscepit eum in domum suam et fecit cenam magnam et vocatis omnibus presbyteris simul expleto ieiunio refecerunt postea vero convocatus omnis populus et per totam noctem intra ecclesiam oraverunt petentes auxilium a Deo Israhel Holofernis autem altera die praecepit exercitibus suis ut ascenderent contra Bethuliam erant autem pedites bellatorum centum viginti averat captivitas et adducti fuerant de provinciis
Abbreviated transcription (Latin):
populiillũ statuentes ꝑcoͣntatis quid rerũ eẽt qđ
illum uinctũ assyrii reliquissent : In dieb: illiserN
illic principes orias filius micha de tribu symeon.
& charmi qui & gothonihel : In medio itaq: seniorũ
etinconspectuomniũ achior dix̃ omnia quael ocutis
ipse fuerat abholo ferne interro gatus et qualit̃ po¬
pulus holofernis uoluiss& propt̃ hoc uerbũ int̃fice¬
recũ quẽ ad modũ ipse holo fernisiratus iusserdt eũ
srahelitis hac decausa tradi. Vt dũ uincer& filios
isrł. tunc &icũipsũ achior diuersi s iubeait supplicus
interire propt̃ hoc qđ dixis s& ds̃ caeli defensoreorũ
ẽ Cũq uniuerscachior exposuisset omnis populus
cecidit in faciẽ ad onentes.: et cõmunilaimentatione
et fletiunanimes p̃cessucis dño effuder̃ dicentes
Dñe ds̃ caelietẽnre intuere suꝑbiã illorũ et respicȩ
ad nnt̃em humilitatẽ et faciẽ tuorũ sc̃orũ ad tende &
ostende quia non derelinquds p̃sumentes dete. et p̃¬

Expanded text:
um statuentes percontati sunt quid rerum esset quod illum vinctum Assyrii reliquissent in diebus illis erant illic principes Ozias filius Micha de tribu Symeon et Carmi qui et Gothonihel in medio itaque seniorum et in conspectu omnium Achior dixit omnia quae locutus ipse fuerat ab Holoferne interrogatus et qualiter populus Holofernis voluisset propter hoc verbum interficere eum quemadmodum ipse Holofernis iratus iusserit eum Israhelitis hac de causa tradi ut dum vinceret filios Israhel tunc etiam ipsum Achior diversis iubeat suppliciis interire propter hoc quod dixisset Deus caeli defensor eorum est cumque universa Achior exposuisset omnis populus cecidit in faciem adorantes Dominum et communi lamentatione et fletu unianimes preces suas Deo espice ad nostram humilitatem et faciem tuorum sanctorum adtende et ostende quia non derelinquis praesumentes de te et pr
Abbreviated transcription (Latin):
ceas  unc holo fernis p̃cepit seruis suis ut conp̃hen¬
derent achior et ducerent eum in bethuliã : & tra¬
derent eũ in manus filiorũ is rł : Et accipientes eũ
serui holofernis: profectis ꝑ campestria: Sed cũ
ad ꝓpinquassent ad montana exier̃ contnreos fun¬
dibalarii  Illicuitẽ diuertentes a latere montis. li¬
gauer̃ achior ad arborẽ manib: et pedib: et siquino¬
tũ derestib dimiser eum et reuers: s̃ ad dominũ suũ

Expanded text:
ceas. Tunc Holofernes praecepit servis suis ut comprehenceas. Tunc Holofernes praecepit servis suis ut comprehenderent Achior, et perducerent eum in Bethuliam, et traderent eum in manus filiorum Israel. Et accipientes eum servi Holofernis, profecti sunt per campestria: sed cum appropinquassent ad montana, exierunt contra eos fundibularii. Illi autem divertentes a latere montis, ligaverunt Achior ad arborem manibus et pedibus, et sic vinctum restibus dimiserunt eum, et reversi sunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
in montana. et cum capti fuerint potentes eorũ
Tunc cum eisdẽ gladio trens uerberabitur. ut sci¬
atomnis gens qnm nabuchodonosor deus t̃rre. ẽ.
et p̃ter ip̃sũ alius ñ ẽ : Factũ ẽ autẽcũ cessas¬
sent loqui indi gatus holo fernis uehementer:
dixitadachior q nm̃ prophetasti nob dicens qđ
omnes sicut hominemunũ : tunc etipsecum illis as¬
spriorũ gladio interibis. et omnisis rł tecũ ꝑditio¬
ne disperiet: et probabis qnm̃nabuchodonosor
dominus sit uniuerscie t̃rre : Tuncq gladius mili¬
ticie meae transiet ꝑlaten tuacẽt confixus cades
inter uulnercitos i srł et non respirabi s ultrar
donec ex termineriscũ illis : Porro aut̃ si prophe¬
tiam tuã uentm existimas ñ concidat uultus tuus
uerba mea ha ec putas impleri nom posse. Vt cutꝰ
Noueris quia simulcũ illis haec experieris ec ceexhac
hont illorũ populo sociaiberis i Ut dumdignas mei
giadupoenas excperint ipsesimulailtoni subid¬

Expanded text:
in montana et cum capti fuerint potentes eorum in montana et cum capti fuerint potentes eorum tunc cum eisdem gladio transverberabitur ut sciat omnis gens quoniam Nabuchodonosor deus terrae est et praeter ipsum alius non est factum est autem cum cessassent loqui indigdixit ad Achior: Quoniam prophetasti nobis dicens, omnes, sicut hominem unum, tunc et ipse cum illis Assyriorum gladio interibis, et omnis Israel tecum perditione disperiet: et probabis quoniam Nabuchodonosor dominus sit universae terrae: tuncque gladius militiae meae transiet per latera tua, et confixus cades inter vulneratos Israel, et non respirabis ultra, donec extermineris cum illis. Porro autem si prophetiam tuam veram existimas, non concidat vultus tuus, , abscedat a te, si verba mea haec putas impleri non posse. Ut autem noveris quia simul cum illis haec experieris, ecce ex hac hora illorum populo sociaberis, ut, dum dignas mei gladii poenas exceperint, ipse simul ultioni subja
Abbreviated transcription (Latin):
captiui ad ducti sunt interrã non suã : Nuꝑciutẽ
xeuersi ad dñm dm̃suũ ex disꝑsione quadis ꝑsi fue¬
rant adunciti s̃ et ascenderunt montana haec
omnic : etiterũ possident hieru s alẽ ubis sc̃a
eorũ : N uncergomeus domine ꝑquiresi ẽ aliqua
iniquitas eorũ in conspectudĩ eorũ ascendamus
ad illos qnm̃ tnedens tradet illos ds̃ eorũ tibi: et
subiugtitier̃ subiugo potentiaestucie : Siciutẽ p̃
ẽ. offensio populihuius conem dõ suo p̃poteri¬
mus resistereillis qñ m ds̃ eorũ defendet illos. et
erimus in ob probrium uniuersae terrae :¬
Et factũ ẽ cum cesscis set loqui achior uerba¬
haec irati sunt omnes magnates holo fernis. et co¬
gitubant interficere eũ : dicentes cid alterutrum
qͣuis iste ẽ quifilios i srł possedicatresistere regi
nabuchodonosor etexercitb eius homines iner¬
mes et sineuis tute. et sine peritia astis pugnae  ut
ergo agnoscat achior qnm ftillit nos : a scendemis

Expanded text:
aptivi abducti sunt in terram non suam nuper autem reversi ad Deum suum ex dispersione qua dispersi fuerant adunati sunt et ascenderunt montana haec omnia et iterum possident Hierusalem ubi sunt sancta eorum nunc ergo meus domine perquire si est aliqua iniquitas eorum in conspectu Dei eorum ascendamus ad illos quoniam tradens tradet illos Deus eorum tibi et subiugati erunt sub iugo potentiae tuae si autem non est offensio populi huius coram Deo suo non poterimus resistere illis quoniam Deus eorum defendet illos et erimus in obprobrium universae terrae et factum est cum cessasset loqui Achior verba irati sunt omnes magnates Holofernis et cogitabant interficere eum dicentes ad alterutrum quis iste est qui filios Israhel posse dicat resistere regi Nabuchodonosor et exercitibus eius homines inermes et sine virtute et sine peritia artis pugnae ut ergo agnoscat Achior quoniam fallit nos ascendemus
Abbreviated transcription (Latin):
qui erant contra faciem deserti. et ud austrũ ter¬
rae caeleon et transut eu fraten etuenit ad me¬
sopotamiam et fregit omnes ciuitates excelscis
quae enintibĩ : A torrente mambraeusq quo per¬
ueniatur admare: et occupauit terminos eiꝰ acili¬
ciausque ad fines ia feth quis cidaustrũ. abdux̃q
omnes filios madian. acp̃dauit omnem locuple¬
tationem eorum: Omnesq resistentes sibi occi¬
dit inonegladii : Et posthaec descendit in cam¬
posdam asci indieb: messis: et succendit omnici
sata omnesq arbores acuinecis fecit incidi: Et
cecidit timor illius super omnes inhabitantester

Expanded text:
qui erant contra faciem deserti, et ad austrum terqui erant contra faciem deserti, et ad austrum terrae Cellon. Et transivit Euphratem, et venit in Mesopotamiam: et fregit omnes civitates excelsas, quae erant ibi, a torrente Mambre usquequo perveniatur ad mare: et occupavit terminos ejus, a Cilicia usque ad fines Japheth, qui sunt ad austrum. Abduxitque omnes filios Madian, et praedavit omnem locupletationem eorum, omnesque resistentes sibi occidit in ore gladii. Et post haec descendit in campos Damasci in diebus messis, et succendit omnia sata, omnesque arbores et vineas fecit incidi: et cecidit timor illius super omnes inhabitantes ter
Abbreviated transcription (Latin):
tis: et contrac eos p̃cipue qui contẽpser̃ imperiũ meũ:
Non parcet oculus lus ulli regno: Omnẽq urbẽ
munitam subiugaibis mihi : Tunc holo fernis uoca¬
uit duces etmagistnatus uistutis assrriorũ et dinu¬
mentuit uiros in expeditionẽ sicut p̃cepit ei rex cen¬
tarios xiimił: Omnemq expeditionem suã fecit p̃¬
ineinmultitudine in num erabiliũ camelorũ cum
his quae exercitib sufficerent copiosae. Boũ quoq
armenta gregesq ouiũ quorum non erat nume¬
rus : frumentũ exomnis rricuntransitu suopare¬
riconstituit : Aurũ uero et argentũ dedomore¬
giscid sumpsit multũ nimis & profectus ẽ ipse et
omnis exeratus cũ quadrigis et equitib et sagitta¬
riis qui cooperuer̃ fciciem terraesicut locustae :¬
Cumque ꝑtraensiss& fines assyriorũ. uenit admag
nos montes angue quisa sinistro cilicicie : ascendit.¬
q: omnia castella eorum et obtinuit omnẽ munitio

Expanded text:
tis et contra eos praecipue qui contempserunt imperium meum tis et contra eos praecipue qui contempserunt imperium meum non parcet oculus meus ulli regno omnemque urbem munitam subiugabis mihi tunc Holofernis vocavit duces et magistratus virtutis Assyriorum et dinumeravit viros in expeditione sicut praecepit ei rex centarios duodecim milia omnemque expeditionem suam fecit praeire multitudinem innumerabilium camelorum cum his quae exercitibus sufficerent copiose boum quoque armenta gregesque ovium quorum non erat numerus frumentum ex omni Syria in transitu suo parari constituit aurum vero et argentum de domo regis adsumpsit multum nimis et profectus est ipse et omnis exercitus cum quadrigis et equitibus et sagittariis qui cooperuerunt faciem terrae sicut lucustae cumque pertransisnos montes Angae, qui sunt a sinistris Ciliciae: ascenditque omnia castella eorum et obtinuit munitionem
Abbreviated transcription (Latin):
magno hes draelon et adom nesqi uerant in samaria
et triens flumen iordcinẽusq: inhierusalẽ etomnẽ
terrã iesse quous que ꝑ ueniatur ad montes ciethio¬
piue : Ad hos omnes misit nuntios nabuchodono¬
sorrexassrriorumi quiomnes uno animo contradixe¬
r̃ et remiser̃ eos uacuos acsine honore abiecerunt
Tunc indignatus nabuchodonosorrexa doumsmn
tericun ilcen : & iuntuit pregnum et thronum suũ
n abuchodo nosor regis. uicesima et secunda diemensis
primi. factũ ẽ uerbũ in domonabuchodo nosor
regis cisspriorum ut defender& se : Vocauitq om¬
nes maiores omnesq: duces bellatores suos. et habu¬
it cũ eis mrsteriũ consilii sui: Dixitq cogitationẽ
suã in eo. ẽe : ut omnem terrã suo subiugaret impe¬
rio : Quod dictũ cũplacuis s& omnib: uocauit nabu¬
chodonosorrex holofernem principem militicie
suaeet dixit ei Egrederea domne regnũ occiden¬

Expanded text:
magno Esdrelon, et ad omnes qui erant in Samaria, magno Esdrelon, et ad omnes qui erant in Samaria, et trans flumen Jordanem usque ad Jerusalem, et omnem terram Jesse, quousque perveniatur ad terminos Aethiopiae. Ad hos omnes misit nuntios Nabuchodonosor rex Assyriorum: qui omnes uno animo contradixerunt, et remiserunt eos vacuos, et sine honore abjecerunt. Tunc indignatus Nabuchodonosor rex adversus omnem terram illam et iuravit per regnum et thronum suum Nabuchodonosor regis vicesima et secunda die mensis primi factum est verbum in domo Nabuchodonosor regis Assyriorum ut defenderet se vocavitque omnes maiores omnesque duces bellatores suos et habuit cum eis mysterium consilii sui dixitque cogitationem suam in eo esse ut omnem terram suo subiugaret imperio quod dictum cum placuisset omnibus vocavit Nabuchodonosor rex Holofernem principem militiae suae et dixit egredere adversum omne regnum occiden
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ potentissimã quã appellauit igbathanis : Ex
lapidib quad natis et sectis fecit muros eiꝰ: In alti¬
tudi necubitorũ Ixx. et in latitudinecubitorũ xex¬
Turres uero eius posuit in altitudinẽ cubitorũ centũ:
ꝑ quadrũ uero earũ latus utrũq uicenorũ pedum
spatio tenebatur: Posuitq postas eiꝰ in altitudine
turriũ : et gloriabatur quasi potens in potentia
exercitus sui et ingloria qua drigarũ suarũ: An¬
noigitur duodecimoregni sui. Nabuchodo nosor
rexas syriorum qui regnabat innin eueciuitater
magnapugnauit contri arfaxat etobtinuit in cam¬
pomagno qui appellat᷑ rageui circa eufraten&ti
grinetradasan in campoeriochregis elycorum:¬
tunc exaltatũ ẽ regnum nabuchodonosor et cor
eiꝰ eleuatũ ẽ et misit ad omnes qui habitabant in
cilicia et damascoetlibano et ad gentes quae s̃ in
carmelo etcedar. et in habitantes galileã in campo

Expanded text:
tatem potentissimam quam appellavit Igbathanis ex tatem potentissimam quam appellavit Igbathanis ex lapidibus quadratis et sectis fecit muros eius in altitudine cubitorum septuaginta et in latitudinees vero eius posuit in altitudinem cubitorum centum per quadrum vero earum latus utrumque vicenorum pedum spatio tendebatur posuitque portas eius in altitudine turrium et gloriabatur quasi potens in potentia exercitus sui et in gloria quadrigarum suarum anno igitur duodecimo regni sui Nabuchodonosor rex Assyriorum qui regnabat in Nineven civitatem magnam pugnavit contra Arfaxat et obtinuit eum in campo magno qui appellatur Ragau circa Eufraten et Tigrin et Hyadas in campo Erioch regis ElTunc exaltatum est regnum Nabuchodonosor, et cor ejus elevatum est, et misit ad omnes qui habitabant in Cilicia, et Damasco, et Libano, et ad gentes, quae sunt in Carmello, et Cedar, et inhabitantes Galilaeam in campo
Abbreviated transcription (Latin):
phalegitur. cuius auctoritas ad robonen¬
Ada illa quue in contentionẽ ueniunt minus
idonea iudicatur chaldeo tam̃ sermone conscrip¬
tus inter historicas computatur Sed quia hunc
librum synodus nicena innumero sc̃arum scriptu¬
rcrũ legitur conputtsse ad quieui postulationi
urãe immo ex actioniꝰ & positis occupationibꝰ uehe¬
menter artubar. huic unam lucubratiunculam
dedimagis sensũ esensu quã ex uerbo uerbũ traensfe¬
rens: multorũ codicum uarietatẽ uitiosissimam
am putaui soluȩ a quae intellegentia in tegra in uer¬
bischalda eis inuenire poturlatinis expressi: Ac ci¬
piteiudithuiduam castitatis exemplum & triũ pha¬
lilaude ꝑ petuis eam p̃coniis declarate: hanc enim
Ñsolum feminis sed etuiris imit abilem dedit : quicas¬
titatis eiꝰ remunenator uis tutẽ talem tribuitꝰ utinuic¬
tum omnib: hominib: uincer& in superebilem supe¬
Irfaxcit it aq rexmedorum subiu gauerat mul¬
tas gentes imperio suo & ipsea edificauit ciui¬

Expanded text:
pha legitur: cujus auctoritas ad roboranda illa quae in contentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitiosissimam amputavi: sola ea, quae intelligentia integra in verbis Chaldaeis invenire potui, Latinis expressi. Accipite Judith viduam, castitatis exemplum, et triumphali laude, perpetuis eam praeconiis declarate. Hanc enim non solum feminis, sed et viris imitabilem dedit, qui castitatis ejus remunerator, virtutem ei talem tribuit, ut invictum omnibus hominibus vinceret, et insuperabilem superfaxat itaque rex Medorum subiugaverat multas gentes imperio suo et ipse aedificavit civi
Abbreviated transcription (Latin):
et terrcis eorum etciuitates eorũ ipsi posseder̃
etusq dũ non peccassent in conspectudĩ sugeran
cũ illis bona dsenim illorũ odit iniquitatem:
Nam & cinte hos ainnoscũ recessissent auia quã
dederat illis ds̃ ut ambularent nea exterminci¬

Expanded text:
et terras eorum, et civitates eorum ipsi possederunt: et terras eorum, et civitates eorum ipsi possederunt: et usquedum non peccarent in conspectu Dei sui, erant cum illis bona: Deus enim illorum odit iniquitatem. Nam et ante hos annos, cum recessissent a via, quam dederat illis D