comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bia hẏpochrite. usq ad celũ
ascendere dicitur: quando eiꝰ
elatio celestem agere uitam
uidetur. Quius etiam capt
quasi nubes tangit: qͣndo
pͥncipalis pars. uidelicet in¬
tellectus illius: scõrum pre¬
cedentium coequari meritis
creditur. S quasi sterquili¬
nium in fine ꝑdetur: quia
in morte sua. cum ad torm̃¬
ta ducitur ⁊ stercorib uiti¬
orum plenus. a malignis
spiritib conculcatur. Gau¬
dia etenim uite presentis.
que iniusti estimant mag¬
na bona: iusti stercora de¬
putant. Unde scriptum est.
De stercore boum: lapidatꝰ
est piger. Is enim qui deum
sequi noluerit: ab amore et̾¬
ne uite pigrescit. Et quo¬
tiens rerum temporalium
dampno ꝑcutitur: ex his
nimirum affligitur : que
iusti uiri. uelut stercora con¬
tempnunt. Qui gͦ ex terre¬
narum rerum ꝑcussione
atteritur: quid aliud qͣm
de boum stercore. lapidat᷑:
Et recte hẏpochrita. ster¬
quilinio similis dicitur:
quia dum temporalẽ glo¬
riam habere appetit. mͦ ꝑ co¬

Expanded text:
bia hypocritae usque ad coelum ascendere dicitur, quando ejus elatio coelestem agere vitam videtur. Cujus etiam caput quasi nubes tangit 471 quando principalis pars, videlicet intellectus illius, sanctorum praecedentium coaequari meritis creditur. Sed quasi sterquilinium in fine perditur, quia in morte sua cum ad tormta ducitur, stercorum vitiorum plenus, a malignis spiritibus conculcatur. Gaudia etenim vitae praesentis quae injusti aestimant magna bona, justi stercora deputant. Unde scriptDe stercore bonum lapidatus est piger . Is ergo qui Deum sequi noluerit, ab amore aeternae vitae pigrescit. Et quoties rerum temporalium damno percutitur ex his nimirum affligitur, quae justi viri velut stercora contemnunt. Qui ergo ex terrenarum rerum percussione atteritur, quid aliud quam de boum stercore lapidatur? Et recte hypocrita sterquilinio similis dicitur, quia dum temporalem gloriam habere appetit, modo per co
Abbreviated transcription (Latin):
riunt: & tamen int̾ uerba
aspera. quasi latenter quid¬
dam dulcedinis intermittunt:
hi uidelicet non in lingua. s
sub lingua habent dulcedi¬
nem : quia inter dura que
proferunt. emittunt qͦdam
blanda & dulcia : quib con¬
stricta mens possit ex benig¬
nitate refoueri. Ita ꝑu̾si
quiq. quia malum non in
lingua s sub lingua habẽt:
sermonib dulcia p̾tendunt:
& cogitationib. ꝑuersa mo¬
liuntur. Hinc est etenim
quod ioab amase mentum
dextra tenuit: s sinstram
ad gladium latenter mit¬
tens. eius uiscera effudit.
Dextra quippe mentum te¬
nere est: quasi ex benigni¬
tate blandire. S sinistrã
ad gladium mittit: qui la¬
tenter ex malitia ꝑcutit.
Hinc de ipso quoq eoꝵ ca¬
pite scͥptum est. S lingua
eius. labor & dolor. Qui
enim non aꝑte mala que
cogitat ostendit: laborem
ac dolorem eoꝵ quorum
mortem appetit. non in lin¬
gua exerit : s sub lingua
premit. Bene autem de
hoc hẏpochrita subditur.

Expanded text:
riunt, et tamen inter verba riunt, et tamen inter verba aspera, quasi latenter quiddam dulcedhi videlicet non in lingua, sed sub lingua habent dulcedinem, quia inter dura quae proferunt emittunt quaedam blanda et dulcia, quibus contristati mens possit ex benignitate refoveri. Ita perversi quique, quia malum non in lingua, sed sub lingua habent, sermonibus dulcia praetendunt, et cogitationibus perversa moliuntur. Hinc est enim quod Joab Amasae mentum dextera tenuit, sed sinistram ad gladium latenter mittens, ejus viscera effudit . Dextera quippe mentum tenere est quasi ex benignitate blandiri. Sed sinistram ad gladium mittit, qui latenter ex malitia percutit. Hinc de ipso quoque eorum capite scriptum est: Sub lingua ejus labor et dolor . Qui enim non aperte mala quae cogitat ostendit, laborem ac dolorem eorum quorum mortem appetit, non in lingua exerit, sed sub lingua premit. Bene autem de hoc hypocrita subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
bene acta. deꝑire. Sequit᷑.¬
Cum enim dulce fueritin
ore eius malum: abscon¬
dit illud sub lingua sua.
In ore hypochrite malum
dulce est: quia ei est mi¬
quitas in mente. Os quippe
cordis. cogitatio est: de qua
scriptum est. Labia dolosa.
in corde & corde locuta sunt
mala. S hoc malum qͦd
in ore hẏpochrite dulce est.
sub lingua eius abscondit᷑:
quia asperitas malitie. que
latet in mente : sub tegmi¬
ne blande locutionis aꝑit᷑.
Malum namq in lingua.
& non sub lingua esset: si
loquens hẏpochrita. mali¬
tiam sue prauitatis aꝑiret.
S sicut pleriq iustoꝵ. cũ
quosdam agere ꝑuerse con¬
spiciunt. qui duris sunt in¬
crepationib feriendi: in
lingua asꝑitatem sumunt:
s sub lingua. mentis sue be¬
nignitatem contegunt.
Unde sc̃e ecclesie sponsi uo¬
ce dicitur. Mel & lao sub
lingua tua. Qui enĩ men-¬
tis sue dulcedinem aꝑire
infirmis nolunt. s loquen¬
tes quadam eos asꝑitate fe¬

Expanded text:
bene acta deperire. Sequitbene acta deperire. SequitCum enim dulce fuerit in ore ejus malum, abscondet illud sub lingua sua. - In ore hypocritae malum dulce est, quia ei iniquitas suavis in mente. Os quippe cordis cogitatio est, de qua scriptum est: Labia dolosa in corde, et corde locuta sunt mala . Sed hoc malum, quod in ore hypocritae dulce est, sub lingua ejus absconditur, quia asperitas malitiae quae latet in mente, sub tegmine blandae locutionis operitur. Malum namque in lingua, et non sub lingua esset, si loquens hypocrita malitiam suae pravitatis aperiret. Sed sicut plerique justorum, cum quosdam agere perverse conspiciunt, qui duris sunt increpationibus feriendi, in lingua asperitatem sumunt, sed sub lingua mentis suae benignitatem contegunt. Unde et sanctae Ecclesiae sponsi voce dicitur: Mel et lac sub lingua tua . Qui enim mentis suae dulcedinem aperire infirmis nolunt, sed loquentes quadam eos as
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad mortem. ab iniquitate
minime cessare. Tenent gͥ il¬
lum praue consuetudines.
que semel ceperunt: atq coti¬
die duriores existunt: & cum
illo in puluere dormiunt: qͥa
non nisi cum eius uita fini¬
untur. S hec intelligi & ali¬
ter possunt. Habet namq¬
hypochrita nonnumqͣm forte.
aut ualidum aliquid. in ope¬
ratione. S dum multa bo¬
na se simulat habere que
non habet : ꝑdet etiam ea
que habet. Unde bene nunc
dicitur: ossa eius implebunt᷑
uitus ad olescentie eius: qͥa
cum leuis ac mobilis multa
pueriliter facit ÷ etiam in
his que fortia egerit. in ui¬
tio mollescit. Que uideli¬
cet eius ossa cum eo in pul¬
uere dormient: qui a scilicet
sicut puluis est. om̃is simu¬
latio illa quam agit: ita in
illo & si quid habet ualidũ.
omni soliditate uacuatur:
ut ꝑ uirtutis aͬrogantiam
hoc quoq ꝑdat. quod in
eo potuit esse uirtutis.
Ossa gͦ cum eo inpuluere
dormire est: cum prauis eiꝰ
actib. etiam siqua sunt

Expanded text:
usque ad mortem ab iniquitate usque ad mortem ab iniquitate minime cessare. Tenent igitur illum pravae consuetudines, quae semel coeperunt, atque quotidie duriores existunt. Et cum illo in pulvere dormiunt, quia non nisi cum ejus vita finiuntur. Sed haec intelligi et aliter possunt.  Vethypocrita nonnunquam forte ac validum aliquid in operatione; sed dum multa bona se simulat habere quae non habet, perdit etiam ea quae habet. Unde bene nunc dicitur: Ossa ejus implebuntur vitiis adolescentiae ejus. Quia cum levis ac mobilis multa pueriliter facit, etiam in iis quae fortia egerit in vitio mollescit. Quae videlicet ejus ossa cum eo in pulvere dormient, quia scilicet sicut pulvis est omnis simulatio illa, quam agit, ita et in illo si quid habet validum, omni soliditate vacuatur, ut per virtutis arrogantiam hoc quoque perdat, quod in eo potuit esse virtutis. Ossa ergo cum eo in pulvere dormire est cum pravis ejus actibus etiam si qua sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uere dormient. Origo pra¬
ue inchoationis: causas cul¬
pe etiam presumendo mul¬
tiplicat. Dum enim male
quisq agere ceperit: usu iã
centia : nisi inchoatio pra¬
uitatis est: In ad olescentia
quippe: iam libido ferues¬
cere inchoat. Et tunc ado¬
lescentiam hẏpochrita ha¬
bet: cum appetere & ample¬
cti libidinem głe ceperit.
Quam in eo dum adulan¬
tium blanda fomenta mul¬
tiplicant: robustiorem red
uunt. & quasi in ossa conu̾¬
tunt. Hoc enim quod ma¬
le ceꝑit: peius cotidie. per
consuetudinem roborat.
eius: quia dure in eo prauita¬
tum consuetudines. a uitio
sumpte sunt pessime inchoati¬
onis. Unde scriptum est pro¬
uerbium. Adolescens iuxta
uiam suam: etiam cum senu¬
erit. non recedet ab ea. Que
nimirum ossa. cum eo in pul¬
uere dormient: quia eousq ĩ
illo. inique consuetudines ꝑ¬
durant : quo hunc ad mor¬
tis puluerem ꝑtrahant. Cum
eo enim in puluere ossa. uel
uitia dormire est: usq ad pul¬
uerem eum non deserere ⁊ id ẽ

Expanded text:
eserunt. --Origo pravae inchoationis causas culpae etiam praesumendo multiplicat. Dum enim mala agere quisque coeperit, usu jam itae nisi inchoatio pravitatis est? In adolescentia quippe jam libido fervescere inchoat. Et tunc adolescentiam hypocrita habet, cum appetere et amplecti libidinem gloriae coeperit. Quam in eo dum adulantium blanda fomenta multdunt, et quasi in ossa convertunt. Hoc enim quod male coepit, pejus quotidie per consuetudinem roborat: ejus, quia durae in eo pravitatum consuetudines a vitio sumptae sunt pessimae inchoationis. Unde 473 scriptum est in Proverbiis: Adolescens juxta viam suam, etiam cum senuerit, non recedet ab ea . Quae nimirum ossa cum eo in pulvere dormient, quia eousque in illo iniquae consuetudines perdurant, quo hunc ad mortis pulverem pertrahant. Cum eo enim in pulvere ossa vel vitia dormire est usque ad pulverem eum non deserere, id est
Abbreviated transcription (Latin):
re: inde magis dampnabit᷑ :
unde bono dei munere. etiã
in aliis. minime priuatur.
Seriptum quippe est. Memo¬
ria retinentib mandata eiꝰ:
ut faciant ea. Qui gͦ man¬
data illius memoria retinet.
s nequaquam facit: hic indo¬
ctrine uerbis. sententias qͥb
dampnetur tenet. Hinc qͥp¬
pe in zacharia scriptum est.
Quid tu uides zacharia:
Et dixit. Ego uideo uolum̃
uolans. Longitudo eius ui¬
ginti cubitoꝵ: & latitudo eiꝰ
decem cubitoꝵ. Et dixit ad

Expanded text:
475 inde magis damnabitur, 475 inde magis damnabitur, unde bono Dei munere etiam malus minime privatur. Scriptum quippe est: Memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea . Qui ergo mandata illius memoria retinet, sed nequaquam facit, hic in doctrinae verbis sententias, quibus damnetur, tenet.  pe in Zacharia scriptum est: Quid tu vides, Zacharia? Et dixi: Ego video volumen volans, longitudo ejus viginti cubitorum, et latitudo ejus decem cubitorum. Et di
Abbreviated transcription (Latin):
nitionis eloquia. etiam si
recꝰte hẏpochrita intelligat:
quia in oꝑe nequaquam
seruat. hec etiam pͥusqͣm
presentis uite cursum fini¬
at. amittat : ut ꝑdat scire.
quod sciendo noluit agere.
ta scire diuina eloquia. nec
tamen facere: uult docte lo¬
qui. nec uiuere. Pro eo qͦd
non agit que nouit. etiam
hoc quod nouit amittit:
ut quia scientie sue purã
oꝑationem non sotiat ⁊ con¬
tempta puritate boni ope¬
ris. & scientiam ꝑdat᷑. Di¬
uitias gͥ sacre legis. quas
legendo deuorauit. obli¬
uiscendo euomit: easq de
uentre illius deus extrahit :
quia hoc quod seruare no¬
luit. iusto iudicio. de eiꝰ me¬
moria euellit: ne p̾cepta
dei. saltem i lingua teneat:
que non seruauit in uita. Un¬
de ꝑ propħam dicitur. Peccato¬
ri autem dixit deus. Quare
tu enarras iustitias meas: &
assumis testamentum meum
ꝑ os tuum: Que etiam uer¬
ba doctrine. si quando contin¬
git. ut hẏpochrita usq ad fi¬
nem uideatur in ore retine

Expanded text:
nitionis eloquia, etiamsi nitionis eloquia, etiamsi recte hypocrita intelligat, quia in opere nequaquam servat, haec etiam prius quam praesentis vitae cursum finiat amittat, ut perdat scire quod sciendo noluit agere. ta scire divina eloquia, nec tamen facere. Vult docte loqui, nec vivere. Pro eo ergo quod non agit quae novit, etiam hoc quod novit amittit, ut quia scientiae suae puram operationem non sociat, contempta puritate boni operis et scientiam perdat. Divitias igitur sacrae legendo devoravit, obliviscendo evomit, easque de ventre illius extrahit, quia hoc quod servare noluit, justo judicio de ejus memoria evellit, ne praecepta Dei saltem in lingua teneat, quae non servat in vita. Unde per Prophetam dicitur: « Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum ? Quae etiam verba doctrinae, si quando contingit, ut hypocrita usque ad finem videatur in ore retinere,
Abbreviated transcription (Latin):
marescit in utero: quia.
ꝑacta letitia deglutitur
ligentia non inconueni¬
enter accipitur: que men¬
tem reficit. eiq bomi oꝑis
uires prebet : & plerumq
hypochrita. etiam sacri
e loquii erudiri misterus
studet: non tamen. e ut ex
eisdem uiuat. s ut ceteris
hominib quam sit doctus
appareat: panis eius in ute¬
ro illius. in fel aspidum in¬
trinsecus uertitur: quia
dum sacre legis scientia glo¬
riatur. uite potum conuer¬
tit sibi in ueneru poculum:
& inde reprobus moritur :
unde ad uitam erudiri ui¬
debatur. Neq hoc autem
inconuenienter accipitur:
quod non numquam hy¬
pochrita. dum doctrine
uerbo ad ostensionẽ stu¬
det : diuino iudicio cecat᷑.
hoc ipsum uerbum praue
intelligit: quod male qͤ¬
rit. cum in errorem here¬
seos labitur. Contingit¬
enim ei. ut sicut de felle
aspidum. sic infelix de pa¬
ne moriatur : & in doct᷑¬
na sua mortem inuenit:
quia in uerbis uite. nitã
minime quesiuit. Sepe
uͦ enenit. ut diuine admo¬

Expanded text:
marescit in utero, quia marescit in utero, quia peracta laetitia deglutitur ligentia non inconvenienter accipitur, quae mentem reficit eique boni operis vires praebet, et plerumque hypocrita etiam sacri eloquii erudiri mysteriis studet; non tamen ut ex eisdem vivat, sed ut caeteris hominibus quam sit doctus appareat; panis ejus utero illius in fel aspidum intrinsecus vertetur, quia dum de sacrae legis scientia gloriatur, vitae potum convertit sibi in veneni poculum; et inde reprobus moritur, unde ad vitam erudiri videbatur. Neque hoc autem inconvenienter accipitur, quod nonnunquam hypocrita, dum doctrinae verbo ad ostensionem studet, divino judicio caecatus, hoc ipsum verbum prave intelligit quod male quaerit. Cum vero in errorem haereseos labitur, contingit ei ut sicut de felle aspidum, sic infelix de pane moriatur; et in doctrina sua mortem invenit, quia in verbis vitae vitam minime quaesivit. Saepe vero evenit ut divinae admo
Abbreviated transcription (Latin):
ture suo. Malo enim quod
diligit parcit: qui non ĩ hoc
semetipsum penitendo ꝑse¬
quitur. Unde & additur.
Non derelinquet illud. Si
enĩ uellet relinquere. ne¬
quaquam parceret: quia
ꝑsequeretur. S hoc celat
in guiture: quia sic seruat
in cogitatione: ut num¬
quam proferat in uoce.
Quod panis in utero:
hoc est satietas temꝑalis
delectationis in mente.
Satietur gͦ nunc hẏpo¬
chrita illata laude: delec¬
tetur honorib. Panis eiꝰ
in utero illius. uertet᷑ in
fel aspidum intrinsecus:
quia satietas transitorie de¬
lectationis. in retributionis
finem. ad amaritudinem
uertetur : & fel aspidum
suasio. fuisse cognoscitur:
quod hic laus głe esse cre¬
debatur. Tunc etenim im¬
qui uident. quod antiqui
serpentis ueneno infecti st̃:
dum flammnis ultricibus
traditi. cum eodem suo ꝑ¬
fuasore cruciantur. Panis
itaq iste. aliud in ore sapit.
s aliud in utero: quia tnͣ¬
sitorie delec̾tationis letitia
dulcis est. cum hic quasi
mandendo agitur: sed a¬

Expanded text:
teri. --Malo enim quod diligit, parcit, quia non hoc in semetipsum poenitendo persequitur. Unde et additur: Non derelinquet illud. Si enim vellet relinquere, nequaquam parceret, quia persequeretur. Sed hoc celat in gutture, quia sic servat in cogitatione, ut nunquam proferat in voce. Quod panis in utero, hoc est satietas temporalis delectationis in mente. Satietur ergo nunc hypocrita illata laude, delectetur honoribus; panis ejus in utero illius vertetur in fel aspidum intrinsecus, quia satietas transitoriae delectationis in retributionis fine ad amaritudinem vertetur; et fel aspidum,tuum, persuasio fuisse cognoscitur, quod hic laus gloriae esse credebatur. Tunc enim iniqui vident quod antiqui serpentis veneno infecti sunt, dum, flammis ultricibus traditi, cum eodem suo persuasore cruciantur. Panis itaque iste aliud in ore sapit, sed aliud in utero, quia transitoriae delectationis laetitia dulcis est, cum hic quasi mandendo agitur; sed a
Abbreviated transcription (Latin):
dulcedine. & incarnationis
fide letificat: isti riuuli. tor¬
rentis fluminis. mellis & bu
tiri. esse memorantur : qͥ a
& de cognitione dei alta
mentem suauitate reficiũt:
& de incarnationis gratia.
chrismatis hanc mysterio
ꝑungunt. S iste hypo¬
chrita. quia in exteriorib
fauorib fufus. hec interna
dona non ꝑcipit: ad que ptꝰ
supplicia tendat adiungit.
sumetur. Persoluit enim in
tormenta. ea que hic illicite
seruauit desideria: & flam¬
mis ultricib traditꝰ. semper
moritur : quia semꝑ ĩ mor¬
te seruatur. Non enim in
morte consumitur: quia
si consumeretur uita mo¬
rientis: cum uita etiam
pena finiretur. S ut sine
fine crucietur. uiuere sine
fine. in pena compellitur:
ut cuius uita. hic mortua
fuit in culpa: illiceiꝰ mors
uiuat in pena. Dicat ergo.
luet que fecit omnia. nec
tamen consumetur: quia
cruciatur & non extinguit᷑ :
moritur & uiuit: deficit &
subsistit ÷ finitur semꝑ &
si ne fine est. Hec solo au¬

Expanded text:
dulcedine, et incarnationis dulcedine, et incarnationis fide laetificat, isti rivuli torrentis fluminis mellis simul et butyri esse memorantur, quia et de cognitione Dei alta mentem suavitate reficiunt, et de incarnationis gratia charismatis hanc mysterio perungunt. Sed iste hypocrita quia, in exterioribus favoribus fusus, haec interna dona non percipit, ad quae post supplicia tendat adjungit, sumendi. --Persolvit enim in tormento ea quae hic illicite servavit desideria; et, flammis ultricibus traditus, semper moritur, quia semper in morte servatur. Non enim in morte consumitur, quia si consumeretur vita morientis, cum vita etiam poena finiretur. Sed ut sine fine crucietur, vivere sine fine in poena compellitur, ut cujus vita hic mortua fuit in culpa, illic ejus mors vivat in poena. Dicat ergo: Luet quae fecit omnia, nec tamen consumetur, quia cruciatur, et non exstinguitur; moritur, et vivit; deficit, et subsistit; finitur semper, et sine fine est. Haec solo au
Abbreviated transcription (Latin):
riuos: s riuulos dicit. Acci¬
pi enim riuuli fluminis pos¬
sunt. ea dona spiritalia: que
in amantis mente. ita de cele¬
stib subtiliter currunt ÷ ut
ꝑ os carnis. expleri ñ possint.
Sepe namq amantis ammꝰ.
toto contemplationis munẽ
repletur: ut uidere ualeat.
quod loqui non ualeat. Flu¬
uius autem torrens. est ipsa
iundatio. sp̃c scĩ : que in con¬
templantis animũ exub̃an¬
ti infusione colligitur: cũ
mens plusquam intelligere
sufficit. repletur. Et scien
gr̃ã infundit: melle nos pa¬
riter & butiro replet. Mel
etenĩt desuꝑ cadit: butirum
uͦ ex animalium lacte colli¬
gitur. Mel itaq ex aere: bu¬
tirum ex carne est. Sumi
autem patris unigenitus.
cum sit deus suꝑ omnia:
homo est factus inter om¬
nia. Qui cum nos dulce¬
dine diuinitatis sue. & my¬
sterio incarnationis reple¬
uit : melle nos pariter & bu¬
tiro. satiauit. Quia ergo
spc̃ xp̃i. mentem quam re¬
pleuerit. & diuinitatis eius

Expanded text:
rivos, sed rivulos dicit. Accirivos, sed rivulos dicit. Accipi enim rivuli fluminis possunt ea dona spiritualia, quae in amantis mentem ita de coelestibus subtiliter currunt, ut per os carnis expleri non possint. Saepe namque amantis animus tanto contemplationis munere repletur, ut videre valeat, quod loqui non valet. Fluvius autem torrens est ipsa inundatio Spiritus sancti, quae in contemplantis animum exuberanti infusione colligitur, cum mens plus quam intelligere sufficit, repletur.  Vet. IXancti gratia infundit, melle nos pariter et butyro replet. Mel enim desuper cadit, butyrum vero ex animalium lacte colligitur. Mel itaque ex aere, butyrum vero ex carne est. Summi autem Patris Unigenitus, cum sit Deus super omnia, homo est factus inter omnia. Qui cum nos dulcedine divinitatis suae et mysterio incarnationis replevit, melle nos pariter et butyro satiavit. Quia ergo spiritus Christi mentem quam repleverit, et divinitatis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
na de uentre eius fluent aqͤ
uiue. Ubi eugłista subiun¬
xit dicens. Hoc autem dixit
de spũ : quem accepturi erãt
credentes in eum. Riuuli
gͦ sunt fluminis: dona sp̃c̃
sc̃i. Qiuulus est fluminis
caritas: riuulus est flumĩs
fides ⁊ riuulus fluminis spes.
S qm̃ omnis hẏpochrita.
nec dm nec proximum dili¬
git: cum transitoriã mun¬
di głam querit. riuulos flu¬
minis non uidet ⁊ quia irri¬
gatione non infunditur ca¬
ritatis. quia dum presentia
lucra querit. munera futu¬
ra despicit: & fidem non ha¬
bens. riuulum fluminis m̃¬
te non uidet : quia est fi¬
des rerum argumentum
non apparentum. Et dum
retinet hẏpochrita que ui¬
dentur: spem negligit. eoꝵ
que non uidentur. Riuulũ
gͦ fluminis ꝑ desiderium ñ
uidet: quia solis uisibilib i¬
tendit. Et scriptum ẽ. Qͦ d
enim uidet quis quid sꝑat:
Riuulos gͦ fluminis uidisset:
si a presentis mundi gła. ocu¬
los clauderet: eosq ad cele¬
stis patrie amorem aꝑiret.
Et notandum. quod non

Expanded text:
luent aquae vivae . Ubi Evangelista subjungit, dicens: Hoc autem dixit de spiritu quem accepturi erant credentes in eum. Rivuli ergo sunt fluminis dona Spiritus sancti. Rivulus est fluminis charitas, rivulus fluminis fides, rivulus fluminis spes. Sed quoniam omnis hypocrita nec Deum, nec proximum diligit, cum transitoriam mundi gloriam quaerit, rivulos fluminis non videt, quia irrigatione non infunditur charitatis. Hypocrita, dum praesentia lucra quaerit, munera futura despicit, et fidem non habens, rivulum fluminis mente non videt, quia est fides rerum argumentum non apparentium . Et dum retinet hypocrita quae videntur, spem negligit eorum quae non videntur. Rivulum ergo fluminis per desiderium non videt, quia solis visibilibus intendit. Et scriptum est: Quod enim videt quis, quid sperat ? Rivulos ergo fluminis vidisset, si a 477 praesentis mundi gloria oculos clauderet, eosque ad coelestis patriae amorem aperiret. Et notandum quod non
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsi quippe ex anima inuisi¬
bili. & corꝑe uisibili. subsi¬
stunt. S si hoc ab eis qͦd
non uidetur abstrahitur.
ilico corruit quod uidetur:
& patent quidem carnis
oculi ÷ s uidere quicqͣm
uel sentire. non possunt.
Sensus enim uisionis ꝑiit.
quia habitator recessit: &¬
domus carnis remanet ua-¬
cua: quia abscessit ille in¬
uisibilis sp̃c: qui ꝑ eius re-¬
spictre fenestras solebat. Qͥa
gͦ reb uisibilib. inuisibilia
prestantiora sunt: carnales
quiq ex semet ipsis pensare
debuerunt: atq ꝑ hanc ut
ita dixerim scalam conside¬
rationis. tendere in deum:
quia eo est quo mursibilis
ꝑmanet: & eo summus per¬
manet. quo comprehendi
nequaquam potest.Sunt
uͦ non nulli. qui dm & esse.
& incomprehensibilem esse
non ambigunt: qui tamen

Expanded text:
Ipsi quippe ex anima invisiIpsi quippe ex anima invisibili et corpore visibili subsistunt; sed si hoc ab eis quod non videtur, abstrahitur, illico corruit quod videtur. Et patent quidem carnis oculi; sed videre quidquam vel sentire non possunt. Sensus enim visionis periit, quia habitator recessit; et domus carnis remanet vacua, quia abscessit ille invisibilis spiritus, qui per ejus respicere fenestras solebat. Quia ergo rebus visibilibus invisibilia praestantiora sunt, carnales quique ex semetipsis pensare debuerunt, atque per hanc, ut ita dixerim, scalam considerationis tendere in Deum: quia eo est, quo invisibilis permanet, et eo summus permanet quo comprehendi nequaquam potest. Sunt vero nonnulli qui Deum et esse et incomprehensibilem esse non ambigunt;
Abbreviated transcription (Latin):
mus ei: Mens enim homi¬
nis male exterius fusa. sic
in reb corporeis sparsa est:
ut neq ad semet ipsam in¬
tus redeat : neq eum qui
est inuisibilis. cogitare suffi¬
ciat. Unde carnales uiri.
uissa sp̃ualia contempnentes:
deum quia corporaliter non
uident : quandoq ad hoc ꝑ¬
ueniunt. ut etiam non esse
suspicentur. Unde scͥptum
est. Dixit insipiens in corde
suo: non est deus. Unde nẽ
quoq dicitur. Quis ẽ om¬
nipotens ut seruiamus ei:
Plerumq enim. plus appe¬
tunt homines seruire hõib.
quos corporaliter uident: qͣm
seruire deo quem non uident.
Per omne enim quod faci¬
unt: ad finem oculoꝵ tendũt.
Et quia in deo oculos cor¬
poris tendere non possunt:
ei obsequia prebere. uel des¬
piciunt : uel si ceꝑint fati¬
gantur. Esse enim sicut di¬
ctum est non credunt: quẽ
corporaliter non intuent᷑.
Qui si auctorem om̃ium
deum. humiliter sequeren¬
tur: id quod non uidetur.
ei rei que uidetur esse me¬
lius. in semet ipsis inuenirẽt.

Expanded text:
 --Mens enim hominis male exterius fusa, sic in rebus corporeis sparsa est, ut neque ad semetipsam intus redeat, neque eum qui est invisibilis cogitare sufficiat. Unde carnales viri jussa spiritalia contemnentes, Deum quia corporaliter non vident, quandoque ad hoc perveniunt, ut etiam non esse suspicentur. Unde scriptum est: Dixit insipiens in corde suo: Non est Deus . Unde nunc quoque dicitur: Quis est Omnipotens, ut serviamus ei? Plerumque enim plus appetunt homines servire hominibus, quos corporaliter vident, quam servire Deo, quem non vident. Per omne enim quod faciunt, ad finem oculorum tendunt; et quia in Deum oculos corporis tendere non possunt, ei obsequia praebere vel despiciunt, vel si coeperint, fatigantur. Esse enim, sicut dictum est, non credunt, quem corporaliter non intuentur. Qui si auctorem omnium Deum humiliter quaererent, id quod non videtur, ei rei quae videtur, esse melius, in semetipsis invenirent.
Abbreviated transcription (Latin):
lia recipit : membrum ini¬
qui capitis factus. in corpꝰ
antixp̃i accrescit. De hoc
itaq hypochrita dicatur.
caput aspidum suget. & oc¬
cidet eum lingua uipere:
quia cum iniquam suggesti¬
onem antiqui hostis. liben¬
ter suscipit : molentis se pt¬
modum eius temptationib.
deuictus tradit. Vnde ĩ pa¬
radyso quoq stanti homini.
uerba blande ꝑsuasionis in¬
tulitt s quem semel ad con

Expanded text:
lia recipit, membrum inilia recipit, membrum iniqui capitis factus in corpus Antichristi accrescit. De hoc itaque hypocrita dicitur: Caput aspidum suget, et occidet eum lingua viperae, quia cum iniquam suggestionem antiqui hostis libenter suscipit, violentis se postmodum ejus tentationibus devictus tradit. Unde et in paradiso quoque, stanti homini verba blandae persuasionis intulit ; sed quem semel rapuit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsuadent: quasi uenenum
aspidum fundunt. Vnde scͥp¬
tum est. Qua aspidum ru¬
perunt: & telas aranee texu¬
erunt. Qui comederit de
ouis eoꝵ morietur: & quod
confotum est. erumpet inre
gulum. Oua quippe aspi¬
dum. prauis hominib erũ¬
pere est: malignorum spiri¬
tuum consilia. que in eorum
cordib latent. ꝑuersis oꝑib
aꝑire. Telas quippe aranee
texere est: pro huius mundi
concupiscentia. temporalia
quelibet operari. Que dũ
nulla stabilitate solidata
sunt: ea proculdubio. uentꝰ
uite mortalis rapit. Bene au¬
tem his additur. Qui come¬
derit de ouis eoꝵ morietur:
quia qui inmundoꝵ spiri¬
tuum consilia refipit ⁊ uitam
in se anime occidit. Et quod
confotum est. erumpet inre¬
gulum: quia consilium ma¬
ligni sp̃c. quod corde tegit᷑
ad plenam iniquitatem nu¬
tritur. Regulus namq: ser¬
pentum rex dicitur. Quis
uͦ reproboꝵ caput est. nisi
tum fuerit. erumpet mre¬
gulum: quia is qui in se e¬
nutrienda aspidum consi¬

Expanded text:
persuadent, quasi venenum persuadent, quasi venenum aspidum 476 fundunt. Unde scriptum est: Ova aspidum ruperunt et telas araneae texuerunt. Qui comederit de ovis eorum morietur, et quod confotum est erumpet inunt? Ova quippe aspidum pravis hominibus erumpere, est malignorum spirituum consilia quae in eorum cordibus latent, perversis operibus aperire. Telas quoque araneae texere, est pro hujus mundi concupiscentia temporalia quaelibet operari, quae dum nulla stabilitate solidata sunt, ea procul dubio ventus vitae mortalis rapit. Bene autem additur: Qui comederit de ovis eorum morietur , quia qui immundorum spirituum consilia recipit, vitam in se animae occidit. Et quod confotum est erumpet in regulum, quia consilium maligni spiritus quod corde tegitur ad plenam iniquitatem nutritur. Regulus namque serpentum rex dicitur. Quis vero reproborum caput est, nisi tum fuerit, erumpet in regulum, quia is qui in se enutrienda aspidis consi
Abbreviated transcription (Latin):
uipere. AAspis paruus est ser¬
pens: uipera uͦ. prolixioris ẽ
corꝑis. Et aspides oua gig¬
nunt. atq ex ouis eoꝵ filii
procreatur: uipere autem
cum conceꝑint. filii earum
in uentre seuiunt: qui rup¬
tis laterib matrum. ex ear
uentrib procedunt. Vnde
& inpera: eo quod ui pari¬
at. nominatur. Cipera itaq
sic nascitur ut uiolenter ex¬
eat: & cum matris sue extin¬
ctione. producatur. Quid
gͦ ꝑ aspides paruos. nisi la¬
tentes suggestiones inmun¬
dorum spirituum figurant᷑:
qui cordib hominum par¬
ua pͥus ꝑsuasione subripiunt :
Quid uero ꝑ linguam iuꝑe:
nisi uiolenta diaboli tempta¬
tio designatur: Prius enĩ
leniter subripit: postmodũ
uͦ etiam iolenter trahit.
Caput itaq aspidum sugit:
quia mnitium suggestionis
occulte. paruum prius in cor¬
de nascitur. S occidit eum
lingua uipere: quia postmo¬
dum capta mens. ueneno uio¬
lente temptationis necatur.
Primum subtilib consiliis.
ad cor hominis inmundi sp̃c
locuntur: qui dum leniter

Expanded text:
it. --Aspis parvus est serpens, vipera vero prolixioris est corporis; et aspides ova gignunt, atque ex ovis eorum filii procreantur, viperae autem cum conceperint, filii earum in ventre saeviunt, qui ruptis lateribus matrum ex earum ventribus procedunt. Unde et vipera, eo quod vi pariat, nominatur. Vipera itaque sic nascitur ut violenter exeat, et cum matris suae exstinctione producatur. Quid ergo per aspides parvos nisi latentes suggestiones immundorum spirituum figurantur, qui cordibus hominum parva prius persuasione subripiunt? Quid vero per linguam viperae, nisi violenta diaboli tentatio designatur? Prius enim leniter subripit, postmodum vero etiam violenter trahit. Caput itaque aspidum sugit, quia initium suggestionis occultae parvum prius in corde nascitur, sed occidit eum lingua viperae, quia postmodum capta mens veneno violentae tentationis necatur. Primum subtilibus consiliis ad cor hominis immundi spiritus loquuntur, qui dum leniter
Abbreviated transcription (Latin):
decem dilatantur. S quia
hec ipsa sacra eloquia. ad e¬
ternam dampnationem st̃
eis. qui illa uel scire nolunt.
uel certe sciendo contẽpnunt:
recte de hoc uolumme dicit᷑.
Hec est maledic̾tio: que egre¬
ditur suꝑ faciem uniuerse
terre. Et cur maledictio
dicatur. adiungit. Quia
omnis fur: sicut ibi scͥptum
est. iudicabitur. Hypochri¬
ta gͥ. quia scłm uerba le¬
gis que nouit. uiuere contẽp¬
nit: & de doct̾rina fauores
querit : fur iudicabitur: qͥa

Expanded text:
decem dilatatur. Sed quia decem dilatatur. Sed quia haec ipsa sacra eloquia ad aeternam damnationem sunt eis qui illa vel scire nolunt, vel certe sciendo contemnunt, recte de hoc volumine dicitur: Haec est maledictio, quae egredietur super faciem universae terrae . Et cur maledictio dicatur, adjungit: Quia omnis fur sicut ibi scriptum est, judicabitur. Hypocrita igitur, quia secundum verba legis quae novit vivere contemnit, et de doctrina favores quaerit, f
Abbreviated transcription (Latin):
egreditur suꝑ faciem uniũ¬
se terre : quia om̃is fur. sicut
ibi scͥptum est iudicabitur.
Quid namq est uolumen
uolans ÷ nisi scͥptura sacra:
Que dum de celestib loqͥtur.
ad suꝑeriora mentis nr̃e in
tentionem leuat: quia dũ
illam suꝑ nos esse aspicimꝰ:
ima attendere. id est con
bere ꝑhibetur : quia latitu¬
do oꝑationis nr̃e simpla est.
& longanimitaᷤᷤ spei in du¬
plum tenditur : qm̃ pro bo¬
no nr̃o oꝑe. & hic nobis mẽ¬
tis requies. & illic gaudia e¬
terna preparantur: uerita¬
te atcestante que ait. Si qͥs
reliquerit domos. aut agros.
& cetera: centuplum in hoc
scło recipiet: & in futuro ui¬
tam eternam possidebit.
Centenarius quippe nume¬
rus: decem plicato denario
fit ꝑfectus. Hic itaq centu¬
plum recipit: qui & si ml
habuerit: ipsa tamen ꝑfecti¬
one mentis. iam in hoc scło
habere nil querit. Quia gͦ
ꝑ hanc. duplum nobis pro
simplo redditur: recte hoc
uolumen ꝑ iuiginti eubitos
in longum tenditur: que ꝑ

Expanded text:
faciem universae terrae, quia omnis fur, sicut ibi scriptum est, judicabitur . Quid namque est volumen volans, nisi Scriptura sacra? Quae dum de coelestibus loquitur, ad superiora mentis nostrae levat intentionem, quia dum illam super nos esse aspicimus, ima attendere, id est concbere perhibetur, quia latitudo operationis nostrae simpla est, et longanimitas spei in duplum tenditur, quoniam pro bono nostro opere et hic nobis mentis requies, et illic gaudia aeterna praeparantur, Veritate attestante, quae ait: Si quis reliquerit domum, aut agros, et caetera, centuplum in hoc saeculo recipiet, et in futuro vitam aeternam possidebit . Centenarius quippe numerus decemplicato denario fit perfectus. Hic itaque centuplum recipit, qui etsi nihil habuerit, ipsa tamen perfectione mentis jam in hoc saeculo habere nihil quaerit. Quia ergo per hanc duplum nobis pro simplo redditur, recte hoc volumen per viginti cubitos in longum tenditur, quod per
Abbreviated transcription (Latin):
cit: s fortasse hec ipsa intel¬
ligere. etiam ꝑ contrariam
interpretationem ualemꝰ.
Nam quia ueneno suo as¬
pis concite. uipera autem
tardius occidit: ꝑ aspidem
uiolenta & subita : ꝑ uipe¬
ram. lenis & diuturna tem¬
ptatio. designatur. Unde &¬
illi mors insurrectione capi¬
tis. uipere autem in lingua
esse ꝑhibetur: quia repenti¬
na temptatio. sepe mopi¬
natam mentem. mox ut sur¬
git. interficit : longa uero
temptatio. quia praua di¬
utius ꝑsuadendo sugge¬
rit: uelut ex lingua uiꝑe
occidit. Et quia omins hy¬
pochrita. inmundoꝵ sugge¬
stione spirituum. quasi ser¬
na nequaquam considerat:
dum intentionem cordis in
exteriorib fauorib deuulgat:
recte subiungitur. Non uide¬

Expanded text:
tur. Sed fortasse haec ipsa intelligere etiam per contrariam interpretationem valemus. Nam quia aspis veneno suo concite, vipera autem tardius occidit; per aspidem violenta et subita, per viperam lenis et diuturna tentatio designatur. Unde illi mors insurrectione capitis, viperae autem in lingua esse perhibetur, quia repentina tentatio saepe inopinatam mentem, mox ut surgit, interficit; longa vero tentatio, quia prava diutius persuadendo suggerit, velut ex lingua vipera occidit. Et quia omnis hypocrita, immundorum suggestione spirituum, quasi serna nequaquam considerat, dum intentionem cordis in exterioribus favoribus divulgat, recte subjungitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
brias. Amant enim pͥmos
recubitus in cenis. & pͥmas
cathedras in synagogis: &
salutationes in foro: & uoca¬
ri ab hominib rabbi. Sed
hoc eoꝵ gaudium eternta¬
ti comparatum quid erit:
quando irruente mortis
articulo. ita consumitur:
ac si omnino non fuerit:
Quius nimirum gaudiũ
letitia ꝑtransit: & pena ꝑ¬
manet. & cum res amittt᷑.
causa durat. Bene autem
dicitur: gaudium hẏpochri¬
te ad instar puncti. In pun¬
cto enim stilus mox ut po¬
nitur leuatur: nec mora ul¬
la agitur. ut ꝑ expͥmendã
lineam trahatur. Gaudiũ
gͦ hẏpochrite ad similitu¬
dinem puncti est: quia ap¬
paret ad momentum. sed
disparet in ꝑpetuuim: &
sicut stilus in puncto dũ
ponitur leuatur: sic hy¬
pochrita presentis uite gau¬
dia dum tangit amittit
De quo & subditur. Si¬

Expanded text:
s recubitus in coenis, et primas cathedras in synagogis, et salutationes in foro, et vocari ab hominibus, Rabbi . Sed hoc eorum gaudium aeternitati comparatum quid erit, quando, irruente mortis articulo, ita consumitur ac si omnino non fuerit? Cujus nimirum gaudii laetitia pertransiit, et poena permanet, et cum res amittitur, causa durat. Bene autem dicitur: Gaudium hypocritae ad instar puncti. In puncto enim stylus mox ut ponitur levatur, nec mora ulla agitur ut per exprimendam lineam trahatur. Gaudium ergo hypocritae ad similitudinem puncti est, quia apparet ad momentum, sed disparet in perpetuum; et sicut stylus in puncto dum ponitur levatur, sic hypocrita praesentis vitae gaudia dum tangit amittit. De quo et subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. In maliuolam ani¬
mam: non introibit sapi¬
entia. Et ꝑ psalmistam di¬
citur. Diuites eguerunt:
& esurierunt. Si enim
de exteriori fame. egestas eoꝵ
& esuries diceretur: profe¬
cto diuites non essent ÷ qui
pane corporis indigerent.
S quia dum exterius mul¬
tiplicantur. interius manes
fiunt : & diuites pariter &
egentes esse memorantur:
quia uidelicet pane sapien¬
tie. satiari minime merent᷑.
Filii itaq huiꝰ hẏpochrite.
atterentur egestate: qui a
hi qui in hypochrisin ex
eius imitatione nascuntur:
dum ueritatis soliditatem
non tenent: in cordis egesta
Quid ꝑ manus : nisi oꝑa
designantur: Manus itaq¬
illius. ei dolorem reddent:
quia dampnationem iustã.
ex iniqua recipiet oꝑatione
Bene autem. non dabunt
s reddent dicitur: quia
ꝑuerse eius actiones. eter¬
num ei supplicium. quasi
quoddam debitum soluẽt.
S pͥusquam ad eterna sup¬
plicia ꝑueniat: qualem se
hic exhibeat. plenus adiun¬
gat. Sequitur. Ossa eius.

Expanded text:
tum est: In malevolam animam non introibit sapientia . Et per Psalmistam dicitur: Divites eguerunt, et esurierunt . Si enim de exteriori fame egestas eorum et esuries diceretur, profecto divites non essent, qui pane corporis indigerent. Sed quia dum exterius multiplicantur, interius inanes fiunt, et divites pariter et egentes esse memorantur, quia videlicet pane sapientiae satiari minime mere» Filii itaque hujus hypocritae atterentur egestate, quia hi qui in hypocrisim ex ejus imitatione nascuntur, dum veritatis soliditatem non tenent, in cordis egestat- Quid per manus nisi opera designantur? Manus itaqillius ei dolorem reddent, quia damnationem justam ex iniqua recipiet operatione. Bene autem non dabunt, sed reddent, dicitur, quia perversae ejus actiones aeternum ei supplicium quasi quoddam debitum solvent. Sed priusquam ad aeterna supplicia perveniat, qualem se hic exhibeat plenius adjungat. Sequitur: CAPUT X.
Abbreviated transcription (Latin):
dium hypochrite. ad instar.
puncti. Sepe hẏpochrita.
dum scm̃ se simulat. & ini
quum exhibere minime
formidat: ab omnib hono¬
ratur. eiq sc̃itatis gła de¬
fertur. ab his qui exteriora
cernunt: s interiora ꝑspi¬
cere nequeunt. Unde fit.
ut gaudeat in prima ses¬
sione. hylarescat in pͥmo
recubitu. infletur in pͥma
salutatione: eleuetur in
reuerenti uoce obsequen¬
tium: & suꝑba cogitatio¬
ne tumeat. in famulatu
subditoꝵ: ficut uoce qͦq
ueritatis. de talib dicit᷑.
Omnia uͦ oꝑa sua faciũt:
ut uideantur ab hõib.¬

Expanded text:
dium hypocritae ad instar dium hypocritae ad instar puncti. Saepe hypocrita dum sanctum se simulaquum exhibere minime formidat, ab omnibus honoratur, eique sanctitatis gloria defertur ab his qui exteriora cernunt, sed interiora perspicere nequeunt. Unde fit ut gaudeat in prima sessione, hilarescat in primo recubitu, infletur in prima salutatione, elevetur in reverenti voce obsequentium, et superba cogitatione tumeat in famulatu subditorum. Sicut voce quoque Veritatis de talibus dicitur: Omnia vero opera sua faciunt ut videantur ab homi
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. indemus. Ponamꝰ
enim quemlibet hominem.
a primo die mundi condi¬
ti usq ad hodiernum diem.
uitam ducere: hodie tamen.
eandem uitam quam quasi
longam ducere udetur. fi¬
nire. Ecce finis adest. pre¬
terita iam nulla sunt: qͥa
cuncta transierunt. Nutu¬
rum in hoc mundo nichil
est: quia nullum ad uitam.
uel breuissimum restat mo¬
mentum. Ubi gͦ est longũ
tempus : quod inter initiũ
finemq deprehensum ita con¬
sumitur. ac si nec breue um
quia presentem uitam di¬
ligunt. in ea proculdubio
elati. ꝑcipere laudem que¬
runt: lingue fauorib extol¬
luntur: nec esse boni. s di¬
ci appetunt. Quam uide¬
licet laudem. longam esse
ex istimant. dum assecunt᷑:
s breuem intelligunt fu¬
isse. dum amittunt. In fine
quippe eis ostenditur: qm
nil fuerit. quod amauert̃.
Vnde recte. contra eosdem
impios dicitur. Hoc scio
apͥncipio. ex quo positus
est homo suꝑ terram: q̃d̾
laus impioꝵ breuis ẽ. Ubi
apte subiungitur. Et gau¬

Expanded text:
fuerit videmus. Ponamus fuerit videmus. Ponamus enim quemlibet hominem a primo die mundi conditi usque ad hodiernum diem vitam ducere, hodie tamen eamdem vitam quam sic longam ducere videbatur finire, ecce finis adest, praeterita jam nulla sunt, quia cuncta transierunt. Futurum in hoc mundo nihil est, quia nullum ad vitam vel brevissimum restat momentum. Ubi est ergo longum tempus quod inter initium finemque deprehensum ita consumitur, ac si nec breve unqquia praesentem vitam diligunt, in ea procul dubio elati percipere laudem quaerunt. Linguae favoribus extolluntur, nec esse boni, sed dici appetunt. Quam videlicet laudem longam esse existimant dum assequuntur, sed brevem intelligunt fuisse dum amittunt. In fine quippe eis ostenditur quam nihil fuerit quod amaverunt. Unde recte contra eosdem impios dicitur: Hoc scio a principio, ex quo positus est homo super terram, quod laus impiorum brevis sit. Ubi apte subjungitur: Et gau
Abbreviated transcription (Latin):
cti. liquet nunc quia sue in¬
telligentie sp̃u inflatus: eas
quas contra impios. senten¬
tias profert: in beati iob re¬
dargutionib inflectit. Quẽ
enim pͥus iusta agere. & ptꝰ¬
modum penas tolerare con¬
spexit: omne in illo hẏpo¬
chrisin estimat fuisse. quod
udit ÷ quia uidelicet a iusto
dño. iustum famulũ affligi.
posse. non credidit. S nos eas¬
dem eius sententias. quas non
recte rectas protulit. sollicita
intentione pensantes. exequa¬
mur: & contempnentes qͦd
falsum contra beatum iob
loquitur: intueamur qͣm
uera dicit. si hec contra im¬
pios loqueretur. Ait itaq.
Hoc scio apͥncipio. ex quo po¬
situs est homo suꝑ terram.
quod laus impiorum breuis
sit. Dic̾turus breuitatem ui
te presentis. cordis ocłm ad
exordium reduxit originis:
ut ex anteactis colligat. qͣm
nulla sunt: que uidentur
aliqua esse dum sint. Si
enim ab ipso humani ge¬
neris exortu. usq ad hoc tẽ¬
pus quo sumus. mentis ocu¬
los ducimus: omne quod
finiri potuit. quam breue

Expanded text:
--Liquet nunc quia, suae intelligentiae spiritu inflatus, eas quas contra impios sententias profert in beati Job redargutionibus inflectit. Quem enim prius justa agere et postmodum poenas tolerare conspexit, omne in illo hypocrisim aestimat fuisse quod vidit, quia videlicet a justo Deo justum famulum affligi posse non credidit. Sed nos easdem ejusdem sententias, quas non recte rectas protulit, sollicita intentione pensantes exsequamur; et contemnentes quod falsum contra beatum Job loquitur, intueamur quam vera dicat si haec contra impios loqueretur. Ait itaque: Hoc scio a principio, ex quo positus est homo super terram, quod laus impiorum brevis sit. tae praesentis, cordis oculum ad exordium reduxit originis, ut ex anteactis colligat quam nulla sint quae videntur aliqua esse dum sunt. Si enim ab ipso humani generis exortu usque ad hoc tempus in quo sumus mentis oculos ducimus, omne quod finiri potuit 470 quam breve
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Ad quam tamen incre¬
pationem : quasi sub quadã
reuerentia. descendunt. Vn¬
de sophar subicit dicens. Do¬
diam: & sp̃c intelligentie
mee respondebit m. Nc si aꝑ¬
te dicat. Tua quidem uerba
audio: s an recte prolata st̃.
spũ mee intelligentie discer¬
no. Nam qui docentis u̾ba
despiciunt: doctrinam eius ñ
ad adiutorium. s ad occasio¬
nem certaminis sumunt::
ut audita potius iudicent.
quam sequantur. His itaq
sub quodam moderamine
premissis. in aꝑta iam beati
uiri exprobratione prosilit:

Expanded text:
tur; ad quam tamen incretur; ad quam tamen increpationem quasi sub quadam reverentia descendunt. Unde Sophar subjicit dicens: diam, et spiritus intelligentiae meae respondebit mihi. - Ac si aperte dicat: Tua quidem verba audio, sed an recte prolata sint, spiritu meae intelligentiae discerno. Nam qui docentis verba despiciunt, doctrinam ejus non ad adjutorium, sed ad occasionem certaminis sumunt, ut audita potius judicent quam sequantur. His itaque sub quodam moderamine praemissis, in apertam jam beati viri exprobrationem prosilit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuersi esse potuerint. sophar
naamatithis uerba testantur:
qui de ore eius terrorem uen¬
turi iudicii audiens. protinꝰ
nes mee uarie succedunt si¬
bi: & mens in diu̾sa rapitur.
Ac si aꝑtis uocib dicat. Qͥa
extremi uidicii terrorem con¬
sidero: idcirco cogitationum
tlmultib. in timore confun¬
th. Canto quippe se animus.
ammplius m cogitatione dila¬
niat: quanto illud esse terri
bile quod imminet. pensat.
Et indiuersa mens rapitur.
quando modo mala que egit.
modo bona que agere negle¬
xit : modo reprehensibilia in
quib est: modo recta que si¬
bi adhuc deesse conspicit: sol¬
licito pauore ꝑpendit. S
amici beati iob. cum assidui¬
tate uite illius edocti. bene
uiuere nouerint: pensareta¬
men subtiliter dei udicia
nescientes ÷ mala hic ustoꝵ
quempiam recipere posse. ñ
credebant. Unde & eundem
scm̃ uirum. iniquum esse:
suspicati sunt. quem flagel¬
latum uiderunt: atq ex hac
suspitione agitur : ut in eiꝰ
quoq increpationem dilabã¬

Expanded text:
ersi esse potuerint Sophar Naamathitis verba testantur, qui de ore ejus terrorem venturi judicii audiens protinus nes meae variae succedunt sibi, et mens in diversa rapitur. - Ac si apertis vocibus dicat: quia extremum judicii terrorem considero, idcirco cogitationum tumultibus in timorem confundor. Tanto quippe se animus amplius in cogitatione dilaniat, qubile, quod imminet, pensat. Et in diversa mens rapitur, quando modo mala quae egit, modo bona quae agere neglexit, modo reprehensibilia in quibus est, modo recta quae sibi adhuc deesse conspicit, sollicito pavore perpendit. Sed amici beati Job cum assiduitate vitae illius edocti bene vivere noverint, pensare tamen subtiliter Dei judicia nescientes, mala hic justorum quempiam posse recipere non credebant. Unde et eumdem sanctum virum iniquum esse suspicati sunt, quem flagellatum viderunt, atque ex hac suspicione agebatur ut in ejus quoque increpationem dilaberen
Abbreviated transcription (Latin):
solet: quod mala sua ꝑ conui¬
tium bonis ingerant. pͥusquã
de eis ipsi ueraciter accusentur :¬
& dum metuunt increpari de
his que faciunt: adu̾santessu¬
is prauitatib iustos. hec facere
testantur. Sc̃i autem uiri pa¬

Expanded text:
solet, ut mala sua per convicium bonis ingerant, priusquam de his ipsis veraciter accusentur. Et dum metuunt increpari de his quae faciunt, adversantes suis pravitatibus justos haec facere testantur. Sancti autem viri pa
Abbreviated transcription (Latin):
nes mee uarie succedunt si¬
bi: & mens in diu̾sa rapitur.
Ac si aꝑtis uocib dicat. Qͥa
extremi iudicii terrorem con¬
sidero: idcirco cogitationum
tumultib. in timore confun¬
dor. Tanto quippe se animus
amplius in cogitatione dila

Expanded text:
e variae succedunt sibi, et mens in diversa rapitur. - Ac si apertis vocibus dicat: quia extremum judicii terrorem considero, idcirco cogitationum tumultibus in timorem confundor. Tanto quippe se animus amplius in cogitatione dila
Abbreviated transcription (Latin):
ERITATIS UERBA
in allegatione deficiunt: se¬
pe etiam nota replicant: ne
tacendo uic̾ti uideantur. Un¬
de eliphaz beati iob sermoni¬
b pressus : ea dicit. que nullꝰ
deo comparari potest homo:
etiam cum ꝑfecte fuerit sci¬
entie: In comparatione et¬
enim dei: scientia nr̃a igno¬
rantia est. Ex dei namq
participatione sapimus:

Expanded text:
veritatis verba in allegatione deficiunt, saepe etiam nota replicant, ne tacendo victi videantur. Unde Eliphaz, beati Job sermonibus pressus, ea dicit quae nullus Deo comparari potest etiam cum perfectae fuerit scientiae? - In comparatione etenim Dei, scientia nostra ignorantia est. Ex Dei namque participatione sapimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla que in hoc mundo ho
secutura presciens ante scła de
creuit: qualiter ꝑ scla dispo¬
nantur. Statutum quippe iã
homini est: uel quantũ hunc
mundi prosꝑitas sequatur.
uł quantum adu̾sitas feriat:
ne electos eiꝰ. aut immodera¬
ta ꝓsꝑitas elenet: aut nimia
aduersitas grauet. Statutũ

Expanded text:
Nulla que in hoc mundo homsecutura prcrevit, qualiter per saecula disponantur. Statutum quippe jam homini est, vel quantum hunc mundi prosperitas sequatur, vel quantum adversitas feriat: ne electos ejus aut immoderata prosperitas elevet, aut nimia adversitas gravet. Statutum