comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
partus antecedunt. & qi necdũ plene
in cogitatione formata ante huina¬
nos oculos ꝓdeunt. uelut abortiua
moriunt᷑. Bona quippe adhuc tenera.
plerũq humana lingua dũ iã qͥsi
fortia laudat extinguit. Canto enim
celerius occidunt. quanto ad fauo¬
ris noticiã intẽpestiue prũpunt.
onñquã uͦ imꝑfecta nr̃a cogitatio.
necdũq roborata: dũ citius homini¬
b oftendit᷑. resistentiũ adũsitate
disipat᷑. Et dũ conat᷑ ante tẽpꝰ uide¬
ri qr sit. agit ut ñ sit. Sẽi autẽ uiri
qͥa cuncta quȩ bene cogitant. student
ut occulte conualescant: & quasi ꝓ¬
cessuros fȩtus pͥus intra uterũ m̃tis
formant. recte beatus iob de partus
tẽpore discutit᷑. qđ uidelicet unicu¬
iq quando sit congruũ. nisi acre¬
atore nescit᷑. Qui dũ penetralia cor¬
dis aspicit. quando ad humanã no¬
titiam bona nr̃a congrue nascant᷑
app̃hendit. Dene itaq dr̃ Nũquid

Expanded text:
partus antecedunt. Et quia necdum plene partus antecedunt. Et quia necdum plene in cogitatione formata ante humanos oculos prodeunt, velut abortiva moriuntur. Bona quippe adhuc tenera, plerumque humana lingua, dum jam quasi fortia laudat, exstinguit. Tanto enim celerius occidunt, quanto ad favoris notitiam intempestive prorumpunt. Nonnunquam vero imperfecta nostra cogitatio necdum roborata, dum citius hominibus ostenditur, resistentium adversitate dissipatur; et cum conatur ante tempus videri quia sit, agit ut non sit. Sancti autem viri, quia cuncta quae bene cogitant student ut occulte convalescant, et quasi processuros fetus prius intra uterum mentis formant, recte beatus Job de partus tempore discutitur, quod videlicet unicuique quando sit congruum nisi a creatore nescitur. Qui dum penetralia cordis aspicit, quando ad humanam notitiam bona nostra congrue nascantur, apprehendit. Bene itaque dicitur: Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
de concipimꝰ. ñ statim quasi iam soli¬
de cogitata parturimꝰ. Vnde e beatꝰ
iob ñ de partu ibicũ. sed de tẽpore
partus inquirit᷑. Qd udelicet tẽpus
in nobismetipͥs uix cõphendimus.
multomagis in aliena m̃te nescimꝰ.
rius eñ suꝑm timoris semina ute¬
ro cordis excepta. ꝑ meditationẽ
studii coagulant᷑ ut maneant. post¬
modũ stricta intentione cogitatio¬
nis affixa. dũ ad discretionẽ ratio¬
nis tendunt. quasi in m̃brorũ di¬
stinctione formant᷑. De hinc usu ꝑ¬
seuerantię confirmata. uelut ut
soliditate ossium ueniunt. Ad et¬
tremũ uͦ ꝑfecta auctoritate robo¬
rata. quasi in partũ ꝓcedunt. Que
inerem̃ta diuinoꝵ seminũ. nullus
in aliena m̃te considerat. nisi ipse
qui creat. Nam ⁊ si quẽlibet iam
ium suꝑne concupiscentie concepis¬
se. quarũdã rerũ attestatione cog¬
noscimꝰ. quando tam̃ in partũ erũ¬
ta m̃te semina. ꝑuenire ad ꝑfecti¬
onẽ nequeunt qr oriendo tempꝰ

Expanded text:
de concipimus, non statim quasi jam solide cogitata parturimus. Unde et beatus Job non de partu ibicum, sed de tempore partus inquiritur. Quod videlicet tempus si in nobismetipsis vix comprehendimus, multo magis in aliena mente nescimus. Prius enim superni timoris semina utero cordis suscepta per meditationem studii coagulantur ut maneant, postmodum, stricta intentione cogitationis affixa, dum ad discretionis rationem tendunt, quasi in membrorum distinctionem formantur; dehinc, usu perseverantiae confirmata velut in soliditatem ossium veniunt; ad extremum vero, perfecta auctoritate roborata, quasi in partum procedunt; quae incrementa divinorum seminum nullus in aliena mente considerat, nisi ipse qui creat. Nam etsi quemlibet jam vim supernae concupiscentiae concepisse quarumdam rerum attestatione cognoscimus, quando tamen in partu erumta mente semina pervenire ad perfectionem nequeunt, quia oriendo tempus
Abbreviated transcription (Latin):
terius uirtutib innouant ut ad
hoc qđ loquendo docent. uiuendo
concordent. Prius sua int̾na con¬
siderant. atq a cunctis se uiciorũ
sordib emundant. Curantes sũ¬
moꝑe ut contra iram patientiȩ
luce resplendeant. contra carnis
luxuriam. etiã cordis munditia
fulgeseant. Contra torporẽ ⁊elo
candeant. contra confusos p̃cipi¬
tationis motus. serena claritate
rutilent. Contra suꝑbiam. uera
humilitate luceant. contra timorẽ ra¬
dus auctoritatis clarescant. Quia gͦ
tanta pͥus in se studia congerunt.
qͥsi m concepti scẽ pdicationis m̃ses
uirtutũ fiunt. Quos m̃ses dñs solꝰ
amumerat. qr eadẽ bona in eorũ
cordib ñ nisi qͥ dedit pensat. Et
qr iuxta m̃surã uirtutũ effectus
etiã subsequit᷑ fructuũ. recte subiun

Expanded text:
terius virtutibus innovant, ut ad terius virtutibus innovant, ut ad hoc quod loquendo docent, vivendo concordent. Prius sua interna considerant, atque a cunctis se vitiorum sordibus emundant, curantes summopere ut contra iram patientiae luce resplendeant, contra carnis luxuriam etiam cordis munditia fulgescant, 977 contra torporem zelo candeant, contra confusos praecipitationis motus serena gravitate rutilent, contra superbiam vera humilitate luceant, contra timorem radiis auctoritatis clarescant. Quia ergo tanta in se prius studia congerunt, quasi in conceptu sanctae praedicationis menses virtutum fiunt. Quos menses Dominus solus dinumerat, quia eadem bona in eorum cordibus non nisi qui dedit pensat. Et quia juxta mensuram virtutum effectus etiam subsequitur fructuum, recte subjun
Abbreviated transcription (Latin):
lingua consiliũ m̃tis eicit. quasi
iã concepta soboles intra uterum
crescit: ut ad auditoꝵ notitiam
tc̃ sententia cordis exeat. quando
plata utilit̾ qͣsi ꝑ congruũ partũ
iuiuat. Et qr hec homines in ma¬
gistroꝵ m̃te quando uel qͦmͦ agan¬
t̃ ignorant: ds uͦ ad retributionis
głam ñ solũ effectũ considerat. s
etiã inom̃ta cogitationũ signat.
recte ad beatũ iob dr̃. dinumera¬
sti m̃ses conceptus earũ. Subaudis
ut ego. qui in scis p̾dicatorib ñ so¬
lũ fructus exterioꝵ oꝑum. sed ipsas
diuinas cogitationes numero. qͥa
e ad retributionẽ seruo. ł ossunt ꝑ¬
m̃ses qr congesti dies sunt: etiam
multiplicate uircutes intelligi. In
mensib quoq luna renascit᷑. nilq
obstat si ꝑ m̃ses noua regeneratio¬
nis creatura signet᷑. De qua paulus
cisio aliquid ualet. neq p̃putiũ.
sed noua creatura. Deĩ gͥ uiri cũ
I se ad p̾dicandũ parant. pͥus se in¬

Expanded text:
lingua consilium mentis ejicit, quasi lingua consilium mentis ejicit, quasi jam concepta soboles intra uterum crescit, ut ad auditorum notitiam tunc sententia cordis exeat, quando prolata utiliter quasi per congruum tempus partus vivat. Et quia haec homines in magistrorum mente quando vel quomodo agantur ignorant, Deus vero ad retributionis gloriam non solum effectum considerat, sed etiam momenta cogitationum signat, recte ad beatum Job dicitur: Dinumerasti menses conceptus earum? Subaudis ut ego, qui in sanctis praedicatoribus non solum fructus exteriorum operum, sed ipsas diutinas cogitationes numero, qui et eas ad retributionem servo. Vetmenses, quia congesti dies sunt, etiam multiplicatae virtutes intelligi. In mensibus quoque luna renascitur; nilque obstat si per menses nova regenerationis creatura signetur. De qua Paulus cisio aliquid valet, neque praeputium, sed novam se ad praedicandum parant, prius se in
Abbreviated transcription (Latin):
qr nimirũ. illi ueri doctores sunt.i
qͥ cũ ꝑ ugorẽ disciplinȩ patres st̃.
ꝑ pietatis uiscera eẽ matres nouert̃.
Qui labores see conceptionis tolerant.
& ꝓferendos dõ filios intra uterũ cari¬
tatis portant. In edenda enĩ ꝓle ampli¬
us matres laborant. quȩ crescentem
intra uterũ conceptionẽ longo men¬
siũ tẽpore sustinent: & que ex utero
ꝓcedentẽ ñ sine magnis doloribus
deponunt. Unde & hic apta conside¬
Iuiri cũ de ꝓfectu auditoꝵ cogitant.
quasi iam in utero conceptionem
portant. S cũ ĩmulla quȩ dicen¬
da sunt differunt. & aptũ suis
exhortationib tẽpꝰ querunt: uelut
a partu quẽ fieri appetunt in men¬
siũ ꝓlixitate dilatant᷑. Et sepe
dũ quȩda que sentiunt intẽpesti¬
ue dicere audientib nolunt. in ꝙ¬
sa tarditate ꝓferende sententię.
siue ad hec que suadenda sunt:
seu ad illa que increpanda. con¬
silio altiore firmant᷑. & dũ cogi¬
tat᷑ uita filioꝵ. nec tam̃ ante tẽpꝰ

Expanded text:
eri doctores sunt, qui cum per vigorem disciplinae patres sunt, per pietatis viscera esse matres noverunt. Qui labores sanctae conceptionis tolerant, et proferendos Deo filios intra uterum charitatis portant. In edenda enim prole amplius matres laborant, quae crescentem intra uterum conceptionem, longo mensium tempore sustinent, et quae ex utero procedentem non sine magnis doloribus deponunt. Unde et hic apta consideviri cum de profectu auditorum cogitant, quasi jam in utero conceptionem portant. Sed cum nonnulla quae dicenda sunt differunt, et aptum suis exhortationibus tempus quaerunt, velut a partu quem fieri appetunt in mensium prolixitate dilatantur. Et saepe dum quaedam quae sentiunt, intempestive dicere audientibus nolunt, in ipsa tarditate proferendae sententiae, sive ad haec quae suadenda sunt, seu ad illa quae increpanda, consilio altiori firmantur. Et dum cogitatur vita filiorum, nec tamen ante tempus
Abbreviated transcription (Latin):
Subaudis ut ego. qͥ dũ in cogitatione
uirtutũ m̃ses dinumero. quando
hoc qđ implere appetunt. parere
ualeant scio. Ua nimirũ dũ cor¬
dis occulta conspicio. futurũ foras
iffectũ oꝑis intus in pondere cogi¬
tationis penso. Sequit᷑. Incuruant᷑¬

Expanded text:
Subaudis, Ut ego, qui dum in cogitatione virtutum menses dinumero, quando hoc quod implere appelunt parere valeant scio, quia nimirum dum cordis occulta conspicio, futurum foris effectum operis intus in pondere cogitationis penso. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ. alia post resurrectionem.
Quarũ unã om̃s agendo nouerant.
alterã nesciebant. & humanũ ge¬
nꝰ. soli huic quã nouerat inten¬
debat. Uenit ꝑ carnẽ dñs. & dũ.
suscepit unã. alterã demonstraũ.
Dũ hanc nobis cognitã suscepit. il¬
lã que nobis ẽ incegnita osten¬
dit. Moriendo quippe uitã ex¬
ercuit qũa cenemꝰ. resurgendo
aꝑuit quã querebamꝰ. Exemplo
suo nos docens qđ hec uita quam
ante mortẽ ducimꝰ. ñ ꝓpt̃ se aman¬
da sit: sed ꝓpt̾ alterã toleranda.
Quia gͦ noua conu̾satione usus.¬
secutus ñ ẽ: bene de eo scriptũ ẽ. Con¬
tẽpnit multitudine̾ eiuitatis. uel cer¬
te qđ multos ꝑ spaciosam uiã uagan¬
tes deseruit: & ꝑ angustã gradien¬
tes paucos elegit. Multitudinẽ nãq.
ciuitatis contẽpnere ẽ: humani
generis partẽ que latã uiã in¬

Expanded text:
mortem, alia post resurrectionem, mortem, alia post resurrectionem, quarum unam omnes agendo noverant, alteram nesciebant; et humanum genus soli huic quam noverat intendebat. Venit per carnem Dominus, et dum suscepit unam; alteram demonstravit. Dum hanc nobis cognitam suscepit, illam quae nobis est incognita ostendit. Moriendo quippe vitam exercuit quam tenemus, resurgendo aperuit quam quaeramus, 988 exemplo suo nos docens quod haec vita quam ante mortem ducimus non propter se amanda sit, sed propter alteram toleranda. Quia ergo nova consecutus non est, bene de eo scriptum est: Contemnit multitudinem civitatis. Vel certe quod multos per spatiosam viam vagantes deseruit, et per angustam gradientes paucos elegit. Multitudinem namque civitatis contemnere est, humani generis partem, quae latam viam in
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ conũsationis. Homo quippe in¬
t̃ homines factus. usũ tenere ho¬
minũ noluit. Iccirco nanq inter
nos homo factus ẽ: ut ñ solum
nos sanguine fuso redimeret.
sed etiã ostenso exemplo cõmuta¬
ret. In conũsatione gͥ nr̃a & ueni¬
endo alia inuenit. & uiuendo a¬
lia docuit. Studebant enĩ om̃s
suꝑba adam stirpe ꝓgeniti ꝓsꝑa
uitȩ p̃sentis appetere. adu̾sa de¬
uitare: opprobria fugere. głam
sequi. Uenit int̾ eos incarnatus¬
dñs. adu̾sa appetens. ꝓsꝑa sꝑnens.
opprobria amplectens: głam fugi¬
ens. Nam cũ uidei illũ rege̾ sibi
constituere uoluissent: fieri rex re¬
fugit. Cũ uͦ eũ int̾ficere moliren¬
t̃. sponte ad crucis patibulũ uenit.
Fugit᷑ qđ om̃s appetunt. appetiit
qđ om̃s fugiunt. S dũ fugit qđ
om̃s appetunt. appetit qđ om̃s fu¬
giunt: fecit qđ om̃s mirarent᷑. ut
& mortuus ipse resurgeret. & mor¬
te sua alios de morte suscitaret.
Due quippe iite sunt hominis in
corpore consistentis. una ante

Expanded text:
nae conversationis. Homo quippe inter homines factus, usum tenere hominum noluit. Idcirco namque inter nos homo factus est, ut non solum nos sanguine fuso redimeret, sed etiam ostenso exemplo commutaret. In conversatione igitur nostra et veniendo alia invenit, et vivendo alia docuit. Studebant enim omnes superba Adam stirpe progeniti, prospera vitae praesentis appetere, adversa devitare, opprobria fugere, gloriam sequi. Venit inter eos Dominus incarnatus adversa appetens, prospera spernens, opprobria amplectens, gens. Nam cum Judaei illum regem sibi constituere voluissent, fieri rex refugit: cum vero eum interficere molirentur, sponte ad crucis patibulum venit. Fugit ergo quod omnes appetunt, appetiit quod omnes fugiunt, sed cum fugit quod omnes appetunt, appetiit quod omnes fugiunt, fecit quod omnes mirarentur, ut et mortuus ipse resurgeret, et morte sua alios de morte resuscitaret. Duae quippe vitae sunt hominis in corpore consistentis, una ante
Abbreviated transcription (Latin):
dicent tibi assumꝰ: Subaudis.
ut mͥ. Wadunt enĩ fulgura. cũ
p̃dicatores miraculis choruscant.
x suꝑna reuerentia auditorũ
corda transfigunt. Reu̾tentia uͦ
dicunt assumꝰ. cũ ñ sibi sed dei
uirib tribuunt: qͥcquid se forti¬
t̃ egisse cognoscunt. Quid ẽ enĩ
do dicere assumꝰ: Qđdam nanq
in hoc u̾bo obsequiũ declarat᷑. Re¬
ũtentes itaq p̾dicatores scõs dice¬
re ẽ assumꝰ. illi laudem tribuere
gr̃e. a quo se accepisse sentiunt
uictoriã pugnȩ: ne sibi tribuant
qđ oꝑant᷑. Et ire quide fulgura
petrus. Argentũ & aurũ ñ eͣmͥ.¬

Expanded text:
tibi, Adsumus? subaudis ut mihi. Vadunt enim fulgura cum praedicatores miraculis coruscant et superna reverentia auditorum corda transfigunt. Revertentia vero dicunt, Adsumus, cum non sibi, sed Dei viribus tribuunt quidquid se fortiter egisse cognoscunt. Quid est ergo Deo dicere, Adsumus? Quoddam namque in hoc verbo obsequium declaratur. Revertentes itaque praedicatores sanctos dicere est, adsumus, illi laudem tribuere gratiae a quo se accepisse sentiunt victoriam pugnae, ne sibi tribuant quod operantur. Et ire quidem fulgura Petrus: Argentum et aurum non e
Abbreviated transcription (Latin):
unt subigamꝰ. Quia eñi uoluptas tp¬
sa ex ꝓspitate nascit᷑. eiuscde ꝓspita¬
tis ẽ consideratione ferienda: quati¬
nꝰ hostis nr unde orit᷑. inde moriat᷑.
Considerandũ quippe ẽ. ne acceptum
munꝰ ũtamꝰ in uiciũ. ne ꝑ fauorẽ ui¬
te. nos absorbeat uorago nequitiȩ.
Iram nanq contra nos suꝑm iudi¬
cii inextingubilit̾ accendimus
si contra benignitatẽ illius etiã
ex ipsa sua largitate pungamꝰ¬

Expanded text:
unt subigamus. Quia enim voluptas ipunt subigamus. Quia enim voluptas ipsa ex prosperitate nascitur, ejusdem prosperitatis est consideratione ferienda, quatenus hostis noster unde oritur, inde moriatur. Considerandum quippe est ne acceptum munus vertamus in vitium, ne per favorem vitae nos absorbeat vorago nequitiae. Iram namque contra nos superni judicis inexstinguibiliter accendimus, si contra benignitatem illius etiam ex ipsa sua largitate pugnam
Abbreviated transcription (Latin):
imundi huiꝰ successib ꝓficit. lenocinan
Dcordis leticia tẽptari se luxurie
simulis sentit. S si iosepli factũ ad
memoriã reuocat. in arce se castica¬
tis seruat: qui dũ sibi ad om̃ia con¬
spiceret pudicitiȩ dampna suaderi.
at. Ecce dñs m̃s om̃ib mͥ traditis.
ignorat qͥd habeat in domo sua. nec
qͥcquã ẽ qđ ñ in mea sit potestate. uł
ñ traddiderit mͥ. p̃ter te quȩ uxor eiꝰ
⁊ peccare in am̃ meum: Quib u̾bis i¬
ostendit᷑. qr bona que assegiuitus fu¬
erat repente memoriȩ intulit. & ma¬
lũ qđ se pulsabat euicit. Et qi pcep¬
te gr̃ę nieminit. iuim culpe immineti¬
tis fregit. Cũ em̃ uoluptas lubrica tẽp¬
tat in ꝓsꝑis. hec ipsa sunt ꝓsꝑa acule¬
o tẽptationis opponenda: ut eo eru¬
bescamꝰ praua cõmittere. quo nos a
dõ meminimꝰ gratuitu bona ꝑcepisse.
Et illatã grãm exterioꝵ munerum
utamꝰ in arma uirtutũ. ut sint ante
oculos que ꝑcepimꝰ: & queq nos illici.¬

Expanded text:
mundi hujus successibus proficit, lenocinante cordis laetitia, tentari se luxuriae stimulis sentit; sed Joseph factum ad memoriam revocat, et in arce se castitatis servat. Qui dum sibi a domina conspiceret pudicitiae damna suaderi, ait: Ecce dominus meus, omnibus mihi traditis, ignorat quid habeat in domo sua, nec quidquam est quod non in mea n tradiderit mihi praeter te, quae uxor ejus et peccare in dominum meum ? Quibus verbis ostenditur quia bona quae assecutus fuerat repente memoriae intulit, et malum quod se pulsabat evicit; et quia perceptae gratiae meminit, vim culpae imminentis fregit. Cum enim voluptas lubrica tentat in prosperis, haec ipsa sunt prospera aculeo tentationis opponenda, ut eo erubescamus prava committere, quo nos a Deo meminimus gratuito bona percepisse, et illatam gratiam exteriorum munerum vertamus in arma virtutum, ut sint ante oculos quae percepimus, et quae nos allici
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s uidere. qr & in carne ꝑmanen¬
do uult om̃ib uiuere. et de carne
transeundo ꝑ sacrificiũ fidi uult om̃i¬
b ꝓdesse. Uagent̃ itaq pulli coruoꝵ.
id ẽ magistrũ suũ imitent᷑ filii gen¬
tiũ. Torporẽ m̃tis excutiant. & cũ
animarũ lucrũ hoc ẽ cibũ suum
minime reꝑiunt: ñ quiescant. do
ꝓuectus se ex ꝓuectib extendant.
& estuantes in utilitate multorũ.
refectionẽ suã quasi uagantes
esuriant. Quia uͦ ꝑ p̃dicationum
oꝑa discurrendo. refectione fidei
gentilitatẽ sociare ñ cessant: dica¬
t̃ recte. Quis p̃parat coruo ȩscam
suã. quando pulli eius ad dm̃ cla
mant. uagantes eo qđ ñ habeant
nigra ꝑ infidelitatis meritũ plebs
udaica designari. Nam pulli eus
generati. dũ ꝓ gente sua p̾ces add
dnm funderent. quasi pulli coruor
eũ de quo carnaliter editi sunt. spũ¬
ali intelligentia parentẽ popłm
pauerunt. Igit᷑ dũ pulli eiꝰ clamant.

Expanded text:
omnes videre; quia et in carne permanenomnes videre; quia et in carne permanendo vult omnibus vivere, et de carne transeundo per sacrificium fidei vult omnibus prodesse. Vagentur itaque pulli corvorum, id est magistrum suum imitentur filii gentium, torporem mentis excutiant, et cum animarum lucrum, id est cibum suum minime reperiunt, non quiescant; ad profectum se ex provectibus extendant, et, aestuantes in utilitate multorum, refectionem suam quasi vagantes esuriant. Quia vero per praedicationum opera discurrendo, refectione fidei gentilitatem satiare non cessant, dicatur recte: Quis praeparat corvo escam suam, quando pulli ejus clamant ad Deum, vagantes eo quod non habeant nigra per infidelitatis meritum plebs Judaica designari. Nam pulli ejus generati, dum pro gente sua preces ad Dominum funderent, quasi pulli corvorum, eum de quo carnaliter editi sunt spiritali intelligentia parentem populum paverunt. Igitur dum pulli ejus clamant,
Abbreviated transcription (Latin):
tentus: colosensib scribit. Nam si cor¬
pore absens sum: sed spũ uobiscum
sum. Ecce quomͦ scõ desiderio quasi
ducit᷑. & paterni amoris affectũ
dit oꝑa. audientib expͥmit uota.
Efficacit̾ p̾sens eis cũ quib erat.
nec tam̃ illis absens cũ quib ñ e¬
rat. Cuius uagationẽ melius cog¬
noscimꝰ. si eius adhuc ad corin¬
niã ad uos. cũ machedoniam ꝑ¬
transiero. Nam machedoniam
ꝑtransibo. apud uos autẽ forsitan
manebo. uel etiam hiemabo. Per
pendamꝰ quęso. quȩ sit ista uaga¬
tio. Eece alio interim manet. alio se
iturũ ꝑbibet: atq alio defluxurũ
pmittit. Quid est qł tam anxie ꝑ¬
tot loca partit᷑. nisi qđ circa om̃s
una caritate constringit᷑: Caritas e¬
m̃ que diuisa unire consueuit. unũ
cor pauli diuidi ꝑ multa cõpellit.
Qđ tam̃ tanto artius in do colligit.
quanto latius ꝑ scã desideria spar¬
git. Predicando gͥ paulus uult simul
om̃ia dicere. amando uult simul

Expanded text:
tentus, Colossensibus scribit: Nam etsi cortentus, Colossensibus scribit: Nam etsi corpore absens sum, sed spiritu vobiscum sum . Ecce quomodo sancto desiderio quasi itu ducitur, et paterni amoris affectum dit opera, audientibus exprimit vota, efficaciter praesens eis cum quibus erat, nec tamen illis absens cum quibus non erat. Cujus vagationem melius agnoscimus, si ejus adhuc ad Corin. ad uos, cum Machedoniam pertransiero. nam Machedoniam pertransibo. apud uos etiam forsitan remanebo, uel pendamus, quaeso, quae sit ista vagatio. Ecce alio interim manet, alio se iturum perhibet, atque alio deflexurum promittit. Quid est quod tam anxie tot loca partitur, nisi quod circa omnes una charitate constringitur? Charitas enim, quae divisa unire consuevit, unum cor Pauli dividi per multa compellit. Quod tamen tanto ardentius in Deo colligit, quanto latius per sancta desideria spargit. Praedicando igitur Paulus vult simul omnia dicere, amando vult simul
Abbreviated transcription (Latin):
tionis estuatio. Et uelut ad loca ua¬
ria mutatis nutib transeunt. dũ
ꝓ adunandis animab in modos in¬
numeros. in partes diuersas esuri¬
enti mente discurrunt. Hanc ua¬
gationẽ pulli coruoꝵ id ẽ filii gen¬
tiliũ. ab ipso gentiũ magistro didi¬
cerunt. Ipse quippe quã ualida ca¬
ritate flagrat. tam nimia ex locis
ad loca se uagatione ꝑmutat. Tran¬
sire ad alia ex aliis appetit. qr ipsa
eũ que implet caritas impellit. Lon¬
ge nanq a romanis positus. seribit.
Memoriã ur̃i facio semꝑ in orationi¬
b meis. obseerans si quo mͦ tandem
aliquando ꝓsꝑum iter habeam in
uoluntate d̃i ueniendi ad uos: desi¬
dero eñi uidere uos. Retentus ephe¬
si. chorinchus scribit. Ecce t̾cio hoc
paratus sum uenire ad uos. Rursũ
ephesi cõmorans. galatis loquit᷑ dicens.
re ad uos. ut & ego bono aninio sim.
cognitis que cirea uos sunt. Constri¬
ctus etiam uinculis. atq ephesi re¬

Expanded text:
tionis aestuatio; et velut ad loca vationis aestuatio; et velut ad loca varia mutatis nutibus transeunt, dum pro adunandis animabus in modos innumeros ac in partes diversas esurienti mente discurrunt. gationem pulli corvorum, id est filii gentilium, ab ipso gentium magistro didicerunt. Ipse quippe quam valida charitate flagrat, tam nimia ex locis ad loca se vagatione permutat; transire ad alia ex aliis appetit, quia ipsa eum quae implet charitas impellit. Longe namque a Romanis positus scribit: Memoriam vestri facio semper in orationibus meis, obsecrans si quo modo tandem aliquando prosperum iter habeam in voluntate Dei veniendi ad vos. Desidero enim videre vos . » Retentus Ephesi, Corinthiis scribit: « Ecce tertio hoc paratus sum venire ad vos . Ephesi commorans, Galatis loquitur, dicensre ad vos, ut et ego bono animo sim, cognitis quae circa vos sunt . Constrictus etiam vinculis, atque Ephesi re
Abbreviated transcription (Latin):
escam accipiunt. dũ sacre scriptu¬
re pabulo mentes dudũ brute sa¬
tiant᷑. Pullis uͦ coruoꝵ filiis scilicet
gentiũ esca datur. cũ eoꝵ deside¬
riũ nr̃a conu̾sione reficit᷑. Iste cor¬
uus esca fuit. dũ ipsũ eccłla que
se ad conũsionẽ alioᷤ exquirit.
Cuius uidelicet pulli id est p̾dica¬
tores ex eo editi ñ in se p̾sumunt.
sed in uirib redemptoris sui.
uirtute posse se sciunt. & quauis
animarũ lucra pis uocib esuri¬
ant: ab illo tam̃ qui cuncta in¬
trinsecus oꝑat̃. hec fieri exoptant.
Uera enĩ fide cõphendunt. qr neq qͥ
plantat ẽ aliquid. neq qui rigat. s
qui increm̃tũ dat ds. Qđ uͦ dictũ
ẽ uagantes eo qđ ñ habeant cibos.
in hac uatione nil aliua. quã estu¬
antiũ p̃decatorũ uota signant᷑.¬
Qui dum in eccłiȩ sinũ recipe po¬
płos ambiunt. magno ardore suc¬
censi. nc̃ ad hos. nẽ ad illos colligen¬
dos desideriũ mittunt. Quasi q̃¬
dam quippe uagatio est: ipsa cogita¬

Expanded text:
escam accipiunt, dum sacrae Scripturae pabulo mentes dudum brutae satiantur. Pullis vero corvorum, filiis scilicet gentium esca datur, cum eorum desiderium nostra conversatione reficitur. Iste corvus esca fuit, dum ipsum sancta Ecclse ad conversionem alios exquirit. Cujus videlicet pulli, id est praedicatores ex eo editi, non in se praesumunt, sed in viribus Redemptoris sui. im sua virtute posse se sciunt. Et quamvis animarum lucra piis votis esuriant, ab illo tamen, qui cuncta intrinsecus operatur, haec fieri exoptant. Vera enim fide comprehendunt: quia, neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Dr: Vagantes eo quod non habeant cibos. - In hac vagatione nil aliud quam aestuantium praedicatorum vota signantQui dum in Ecclesiae sinum recipere populos ambiunt, magno ardore succensi, nunc ad hos, nunc ad illos colligendos desiderium mittunt. Quasi quaedam quippe vagatio est ipsa cogita
Abbreviated transcription (Latin):
impleat: qr ad agm̃cũ his ius
eccłiȩ innuneros de gen tili¬
tate diripuit. & ꝑ animarũ lu¬
crũ esurientia apłoꝵ uota satiauit.
Ipsi quippe catuli ꝓ m̃tis teneritudi¬
ne. & formidinis infirmitate uocati
sunt: qr passo dño clausis forib re¬
sidebant. sicut de illis scriptũ est.
Cũ eẽt sero die illo una sabbatoꝵ. &
fores eẽnt clause ubi erant discipli

Expanded text:
impleat, quia ad augmentum hujus impleat, quia ad augmentum hujus Ecclesiae innumeros de gentilitate diripuit, et per animarum lucrum esurientia apostolorum vota satiavit. Ipsi quippe catuli pro mentis teneritudine et formidinis infirmitate vocati sunt, quia, passo Domino, clausis foribus residebant, sicut de illis scriptum est: Cum esset sero die illo una Sabbatorum, et fores essent clausae ubi erant discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
nisi aquã pͥus puluis accipet:¬
& concepto se homore solidaret. Quia
nisi peccatores quosq scĩ sp̃s gr̃a in
funderet. constrictos eos ad fidi oꝑa
caritatis unitas ñ teneret. Quãdo
concentũ celi dormire fecit aꝑiat.
it enim. Quando fundebat᷑
pulius. in t̾ra. ⁊ glebe com¬
pingebantur. Aesi diceret. Cc̃ pͥmũ
uocatione & discretione manifesta
secreta sp̃ualia & ñ sine miscłia ali¬
is aꝑui. & ñ sine iusticia aliis clau¬
si: cũ alios respuerẽ. et alios intra
eccłiam concordia caritatis ad una¬
rem. Que scã eccłia qr a ꝑfidia ui¬
dȩoꝵ repulsa ad rapiendas gentes
se contulit. atq in suo corpore con¬
ũtendas. qđ qͥdem ñ suis sed dñi ui¬
rib fecit. apte subiungit᷑. Nũ quid
tulooꝵ eius implebis: Ista nimirũ
te eccłia p̃tͣmissam. Non calcaue¬
runt eã filii institoꝵ. nec ꝑtransi¬
uit ꝑ eã leena. Huic gͦ leene dñs
p̃dã capit. ut animã catuloꝵ eiꝰ

Expanded text:
nisi aquam prius pulvis acciperet, etnisi aquam prius pulvis acciperet, et concepto se humore solidaret, quia nisi peccatores quosque sancti Spiritus gratia infunderet, constrictos eos ad fidei opera charitatis unitas non teneret. Quando concentum coeli dormire faciet, aperiat. Ait enim: Quando fundabatur pulvis in terram, et glebae compingebantur. Ac si diceret: Tunc primum vocatione et discretione manifesta, secreta spiritalia et non sine misericordia aliis aperui, et non sine justitia aliis clausi, cum alios respuerem, et alios intra Ecclesiam concordia charitatis adunarem. Quae sancta Ecclesia quia a perfidia Judaeorum repulsa, ad rapiendas gentes se contulit, atque in suo corpore convertendas, quod quidem non suis, sed Domini viribus fecit, apte subjungitur: tulorum ejus implebis? Ista nimirum te Ecclesia praetermissam: Non calcaverunt eam filii institorum, nec pertransivit per eam leaena . Huic ergo leaenae Dominus praedam capit, ut animam catulorum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. qr dĩ et ꝓximi dilectione decora¬
t᷑. Quid ꝑ byssum. nisi immacula¬
ta carnis incorruptio: Et quid
ꝑ pilos caprarũ. ex quib cilitioꝵ
asꝑitas texit᷑. nisi dura pęnitenti¬
ũ afflictio designat᷑: Dũ gͥ alii ꝑ
armillas & anulos. forte magiste¬
riũ exercent. alii ꝑ inaures& dex¬
tralia. deuotã obedientiã rectãq
oꝑationẽ exhibent. alii ꝑ separatũ
uas aureũ. p̃claram subtiliorẽq
di intelligentiã tenent. alii ꝑ ia¬
cinctum purpuram & coccum.
audita cȩlestia sperare credere
amare ñ desinunt: etiam quȩ ad¬
huc subtiliori intellectu mini¬
me cognoscunt. alii ꝑ byssum.
incorruptionẽ carnis offerunt.
alii ꝑ caprarũ pilos deplorant
asꝑe qđ libent᷑ aomiserunt: qͣsi
ex una t̾ra innumerȩ glebe ꝓfe¬
runt᷑: qr ex uno & pari obsequio
fideliũ facta disparia ꝓcedunt.
Quȩ nimirũ glebe nequaquam
concretȩ ex puluere surgerent.

Expanded text:
tur, quia Dei et proximi dilectione decoratur, quia Dei et proximi dilectione decoratur? Quid per byssum nisi immaculata carnis incorruptio? Et quid per pilos caprarum, ex quibus ciliciorum asperitas texitur, nisi dura poenitentium afflictio designatur? Dum igitur alii per armillas et annulos forte magisterium exercent, alii per inaures et dextralia devotam obedientiam rectamque operationem exhibent, alii per separatum vas aureum praeclaram subtilioremque Dei intelligentiam tenent; alii per hyacinthum, purpuram et coccum, audita coelestia sperare, credere, amare non desinunt, etiam quae adhuc subtiliori intellectu minime cognoscunt, alii per byssum incorruptionem carnis offerunt; alii per caprarum pilos deplorant aspere quod libenter commiserunt; quasi ex una terra innumerae glebae proferuntur, quia ex uno et pari obsequio facta fidelium disparia procedunt. Quae nimirum glebae nequaquam concretae ex pulvere surgerent,
Abbreviated transcription (Latin):
rum. In ornam̃to gͦ tabernaculi
Iuri dona cũ mulierib offerunt.
qr in explendo cultu scẽ eccłiȩ. & for¬
tiũ facta sublimia. & infirmorũ
oꝑa excrema numerant᷑. Quid
autẽ ꝑ armillas quȩ lacertos astrin¬
gunt. nisi p̃positoꝵ ualide labo¬
rantiũ oꝑa demonstrant᷑: Et quid
ꝑ maures. nisi subditoꝵ obȩdien¬
tia expͥmit᷑. Quid ꝑ anulos. nisi
signaculũ secretoꝵ: Plerũq enĩ
magistri signant. qđ ab auditori¬
b capi ñ posse considerant. Et
qͥd ꝑ dextralia. nisi pͥmȩ oꝑationis
ornam̃ta memorant᷑: Quid ꝑ
uas aureũ in donaria dñi separa¬
tũ. nisi diuinitatis intelligentia
accipit᷑: Quȩ tanto ab inferioꝵ
amore disiungit᷑. quanto ad so¬
la quȩ ętͣ̃na sunt amanda sub¬
leuat᷑. Quid ꝑ iacinctũ. nisi spes
celestium: Quid ꝑ purpurã. nisi
cruor ac tolerantia passionũ. amo¬
re regni ꝑpetui exhibita: Quid ꝑ
bistinctũ coccũ. nisi caritas demon¬
strat᷑: Quȩ ꝓ ꝑfectione bis tingu¬

Expanded text:
In ornamento ergo tabernaculi viri dona cum mulieribus offerunt, quia in explendo cultu sanctae Ecclesiae, et fortium facta sublimia, et infirmorum opera extrema numerantur. Quid autem per armillas quae lacertos astringunt nisi praepositorum valide laborantium opera demonstrantur? Et quid per inaures nisi subditorum obedientia exprimitur? Quid per annulos nisi signaculum secretorum? Plerumque enim magistri signant quod ab auditoribus capi non posse considerant. Et quid per dextralia nisi primae operationis ornamenta 967 memorantur? Quid per vas aureum in donaria Domini separatum nisi divinitatis intelligentia accipitur, quae tanto ab inferiorum amore disjungitur, quanto ad sola quae aeterna sunt amanda sublevantur? Quid per hyacinthum nisi spes coelestium? Quid per purpuram nisi cruor ac tolerantia passionum amore regni perpetui exhibita? Et quid per bis tinctum coccum nisi charitas demonstratur, quae pro perfectione bis tingi
Abbreviated transcription (Latin):
ceruarũq partus aspiceres. ualde hu¬
milit᷑ de tua uirtute sentires. Mag¬
na quippe quȩ agimꝰ. quasi mini¬
ma ducimꝰ. cũ hec ꝑ fortiora exempla
pensamꝰ. S tẽ apud dm̃ crescunt ꝑ
meritũ. cũ apud nosmetipsos ꝑ hum¬
litatẽ decrescunt. Possunt uͦ ceruarũ¬
significatione doctores. appellatione
autẽ ibicũ qui animalia sunt mini¬
ma. auditores intelligi. In petris uͦ
ibices pariunt. qr ad exercenda scã
oꝑa ꝑ exempla patrũ p̾cedentiũ fe¬
cundant᷑. Ut cũ fortasse p̾cepta sub¬
limia audiunt. & infir mitatis
ꝓpͥe conscii ea se implere posse diffi¬
dunt. maioꝵ uitã conspiciant. atq
in eoꝵ considerata fortitudine. bo¬
noꝵ oꝑum fȩtus ponant. Ut eñ pau¬
ca de multis loquar. quatinꝰ studio
sus lector multa in paucis intelli
cũ uirtutẽ patientiȩ seruare non
sufficit. dauid factũ ad memoriã
reducit. Qu̾e cũ semei tot conui¬

Expanded text:
cervarumque partus aspiceres, valde hucervarumque partus aspiceres, valde humiliter de tua virtute sentires. Magna quippe quae agimus quasi minima ducimus, cum haec per fortiora exempla pensamus. Sed tunc apud Deum crescunt per meritum, cum apud nosmetipsos per humilitatem decrescunt. Vetsignificatione doctores, appellatione autem ibicum, qui animalia sunt minima, auditores intelligi. In petris vero ibices pariunt, quia ad exercenda sancta opera per exempla patrum praecedentium fecundantur, ut cum fortasse praecepta sublimia audiunt, et, infirmitatis propriae conscii, ea se implere posse diffidunt, majorum vitam conspiciant, atque in eorum considerata fortitudine bonorum operum fetus ponant. Ut enim pauca de multis loquar, quatenus studiosus lector multa in paucis intelligcum virtutem patientiae servare non sufficit, David factum ad memoriam reducat; quem cum Semei tot convi
Abbreviated transcription (Latin):
mina transeunt. cõpatientes caritate
onera sua sibi inuicẽ suꝑponunt: qr
cauta obseruatione custodiunt id̃
qđ scriptũ est. Inuicẽ onera ur̃a por¬
tate. & sic adimplebitis legem xp̃i.
Quia uͦ post aduentũ dñ sp̃uales
magistri ꝑ mundũ sparsi sunt. qui
auditoꝵ animas in conu̾sione pare¬
re p̃dicando potuissent: & qr hoc i¬
de tẽpus incarnationis dñi ante
ꝓpbarũ uoces cognitũ ñ fuit. qua¬
uis ipsa futura incarnatio p̾cog¬
nita om̃ib electis fuit: bene beatꝰ
iob de tẽpore partus ibicũ cerua¬
rũq discutit᷑. eiq di÷ Nũquid no¬
sti tempus partus ibicum in petris.
uel parturientes ceruas obseruasti:
Acsi dicat᷑ ei. Iecirco te egisse aliquid
sublimit᷑ credis. qr illud tempus nec¬
dũ p̃uides. quo sp̃uales magistri in
mundũ missi ꝑ doctrinã antiquoꝵ
patrũ filios generant. suisq mͥ la¬
borib animarũ lucra cõportant.
Nam si illoꝵ fructũ. quasi ibicum

Expanded text:
mina transeunt, compatientes charitate mina transeunt, compatientes charitate onera sua sibi invicem superponunt, quia cauta observatione custodiunt id quod scriptum est: « Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Quia vero post adventum Domini spiritales magistri per mundum sparsi sunt, qui auditorum animas in conversione parere praedicando potuissent, et quia hoc idem tempus incarnationis Domini ante prophetarum voces cognitum non fuit, quamvis futura ipsa incarnatio praecognita omnibus electis fuit, bene beatus Job de tempore partus ibicum cervarumque discutitur, eique dicitur: Nunquid nosti tempus partus ibicum in petris, vel parturientes cervas observasti? Ac si dicatur ei: Idcirco te egisse aliquid sublimiter credis, quia illud tempus necdum praevides quo spiritales magistri in mundum missi per doctrinam antiquorum patrum filios generant, suisque laboribus animarum mihi lucra comportant. Nam si illorum fructum quasi ibicum
Abbreviated transcription (Latin):
uocati sunt: ad conũsionẽ animas
gignunt. Ipsi uelut ibices nullius
casus dampna sentiunt. dũ in suis
cornib excipiunt᷑: qr quicquid eis
nuũ exceptione saluant᷑. De his enĩ
testam̃tis dictũ est. Cornua sunt
in manib eius. Ad scripturarum
gͦ consolationẽ refugiunt. dũ ali¬
qua tẽporalis casus iactura feri¬
unt᷑. Annon more ibicũ huius
mundi adu̾sitatib cadens. quasi
ꝑ patientiã & consolationẽ seriptu¬
rarũ spem habemꝰ: Ipsi etiã cerue i
uocati sunt: sicut ꝑ iheremiã de
doctorib genitos filios in caute
deserentib. dr̃. Cerua in agro pe¬
pit. & reliquit. Ipsi more ceruarũ
interemptis uiciis quasi extinctis
serpentib uiuunt. & de ipsa extin¬
stione uicioꝵ ad fontẽ uitȩ acri¬
us iardescunt. Unde psalmista
ait. Sieut ceruus desiderat ad fon¬
tes aquarũ. ita desiderat anima mea
ad te ds. Ipsi etiã dũ labentia huiꝰ tem¬
poralitatis mom̃ta quasi quedã flu¬

Expanded text:
vocati sunt, ad conversionem animas vocati sunt, ad conversionem animas gignunt. Ipsi velut ibices nullius casus damna sentiunt, dum in suis cornibus excipiuntur, quia quidquid eis nuum exceptione salvantur. De his enim testamentis dictum est: Cornua sunt in manibus ejus . Ad Scripturarum ergo consolationem refugiunt, dum aliqua temporalis casus jactura feriuntur. An non more ibicum, hujus mundi adversitatibus cadens, quasi  scripturarum spem habeamus ? Ipsi etiam cervae vocati sunt, sicut per Jeremiam de doctoribus genitos filios incaute deserentibus dicitur: Cerva in agro peperit, et reliquit . Ipsi, more cervarum, interemptis vitiis, quasi exstinctis serpentibus vivunt, et de ipsa exstinctione vitiorum, ad fontem vitae acrius inardescunt. Unde Psalait: « Sicut desiderat cervus ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus . » Ipsi etiam dum labentia hujus temporalitatis momenta, quasi quaedam flu
Abbreviated transcription (Latin):
seruasti: Meridiana pars ibices a¬
ues uocat. quȩ nili fluentis inba¬
bitant. Orientalis uͦ occidentalisq
plaga.: parua quadrupedia.i¬
bices nominat. quib & moris est
in petris parere. qi neq sciunt ni¬
si in petris habitare. Quȩ si quan¬
do etiã de altis saxorũ cacuminib
ruunt. in suis se cornib illesa sus¬
cipiunt. Caput quippe ruentes fe¬
riunt. cuius dũ pͥma cornua op¬
ponunt: fit om̃e corpus a iactu¬
ra casus alienũ. Ceruarũ uͦ mo¬
ris est inuentos serpentes extingue¬
re. eoꝵ q m̃bra morsib dilaniare.
Fertur autẽ qr si quando flumina
transeunt. capitũ suoꝵ onera dor¬
sis p̃cedentiũ suꝑponunt: sibiꝙ in¬
uicẽ suecedentes. laborem ponde¬
ris om̃ino ñ sentiunt. Quid ẽ gͦ
qđ beatus iob de partu ibicũ cer¬
uarũq discutit᷑. nisi quia in cer¬
uis uel in ibicib magisttor sp̃u¬
aliũ ꝑsona signat᷑: Ipsi quippe ue¬
lut ibices in petris pariunt. q in
doctrina patrũ qͥ petre ꝓ soliditate

Expanded text:
scunt.---Meridiana pars ibices aves vocat, quae Nili fluentis inhabitant. Orientalis vero Occidentalisque plaga parva quadrupedia ibices nominat quibus et moris est in petris parere, quia neque sciunt nisi in petris habitare. Quae si quando etiam de altis saxorum cacuminibus ruunt, in suis se cornibus illaesa suscipiunt. Caput quippe ruentes feriunt, cujus dum prima cornua opponunt fit omne corpus a jactura casus alienum. Cervarum vero moris est inventos serpentes exstinguere, eorumque membra morsibus dilaniare. Fertur autem quia si quando flumina transeunt, capitum suorum onera dorsis praecedentium superponunt, sibique invicem succedentes laborem ponderis omnino non sentiunt. Quid est ergo quod beatus Job de partu ibicum cervarumque discutitur, nisi quia in cervis vel ibicibus magistrorum spiritalium persona signatur? Ipsi quippe velut ibices in petris pariunt, quia in doctrina patrum, qui petrae pro soliditate
Abbreviated transcription (Latin):
bilib seruiunt. & iccirco nil suꝑ¬
nȩ suauitatis intrinsecꝰ audiunt:
qr eos sicut & suꝑius diximꝰ. in
aure cordis curarũ secłariũ sur¬
di tumultus p̾munt. ¶la gͥ occul¬
ti dispensatione iudicii. qđ aliis
apit᷑. aliis claudit᷑. qđ aliis detegi¬
t̃. aliis occultat᷑: dicat᷑ recte. Quis
enarrauit cęloꝵ rationẽ. & concentũ
celi qͥs dormire faciet: Qł tam̃ tc̃
nobis latius innotuit. cũ redemptor
nrͣ ꝑ dispensationis mysteriũ appa¬
rens. & indignis miscđiam p̃buit:
& eos a se qͥ digni uidebant᷑ exclusit
Unde hic qͦq apte subiungit᷑. Quã¬

Expanded text:
bilibus serviunt, et idcirco nihil supbilibus serviunt, et idcirco nihil supernae suavitatis intrinsecus audiunt, quia eos, sicut superius diximus, in aure cordis curarum saecularium surdi tumultus premunt. Quia igitur occulti dispensatione judicii quod aliis aperitur aliis clauditur, quod aliis detegitur aliis occultatur, dicatur recte: Quis enarrabit coelorum rationem, et concentum coeli quis dormire faciet? Quod tamen tunc nobis latius innotuit, cum Redemptor noster per dispensationis 966 mysterium apparens, et indignis misericordiam praebuit, et eos a se qui digni videbantur exclusit. Unde hic quoque apte subjungitu
Abbreviated transcription (Latin):
illud ñ est ad qd anhelant. Indesi¬
nent᷑ autẽ eoꝵ mens ipsis cẽpora¬
litatis laborib fessa. in illud cȩleste
gaudiũ resum̃da suspendit᷑: dum
in aure cordis intro erũpente cõ¬
centu. societatẽ sibi cotidie suꝑnoꝵ
ciuiũ p̃stolant᷑. Iste concentus suꝑ¬
dicebat. Ingrediar in locũ tab̾na¬
culi admirabilis. usq ad domũ di.
in uoce exultationis & confessionis.
sonũ ciuitatis epulantis audie
rat. Qͥ gͥ intꝰ uocẽ exultationis
& confessionis. ac sonũ ciuitatis e¬
pulantis audierat. qͥd illũ ali¬
ud. nisi celi concentus excitabat:
Qͥ tam̃ concentus reꝓbis dormit.
qr eoꝵ cordib nequaqu̾a ꝑ uocẽ
cõpunctionis innoteseit. Non e¬
nĩ considerare illã desi derabilẽ
suꝑnoꝵ ciuiũ frequentiã student.
nullo ardoris radio illa sollẽpni¬
tatis init̾nę festa conspiciunt. nul¬
la in intimis contẽplationis pen¬
na subleuant᷑. Solis nanq uisi¬

Expanded text:
illud non est ad quod anhelant; indesiillud non est ad quod anhelant; indesinenter autem eorum mens ipsis temporalitatis laboribus fessa in illud coeleste gaudium resumenda suspenditur, dum, in aure cordis intro erumpente concentu coeli, societatem sibi quotidie supernorum civium praestolantur. Iste concentus supdicebat: Ingrediar in locum tabernaculi admirabilis, usque ad domum Dei in voce exsultationis et confessionis, sonQui igitur intus voce exsultationis et confessionis ac sonum civitatis epulantis audierat, quid illum aliud nisi coeli concentus excitavit? Qui tamen concentus reprobis dormit, quia eorum cordibus nequaquam per vocem compunctionis innotescit. Non enim considerare illam desiderabilem supernorum civium frequentiam student, nullo ardoris radio illa solemnitatis internae festa conspiciunt, nulla in intimis contemplationis penna sublevantur. Solis namque visi
Abbreviated transcription (Latin):
Narrat᷑ celoꝵ ratio. qr electoꝵ mentib
q̃ sit suꝑnoꝵ retributio indesinent̃
aꝑit᷑: ut nimirũ sine cessatione ꝓfi¬
ciant. & transcurrentes uisibilia
sese ad inuisibilia extendant. Um̃e
enĩ uisibile qđ in hac uita reꝓbos
figit. hoc electos ad aliam impel¬
lit: qr dũ bona que facta sunt res
didit p̃ire considerant. Loquit᷑ qͥp¬
pe hoc eis intrinsecus. silent̃ sonans
inuisibilis lingua cõpunctionis. Qũa
tanto plenius intꝰ audiunt. quanto
ab exterioꝵ desiderioꝵ strepitu ꝑ¬
fectius au̾tunt᷑. His itaq concen¬
tus celi ñ dormit. qr eoꝵ mens q̃
sit laudis suauitas. apposita amo¬
ris aure cognoscit. Intus em̃ qđ
appetant audiunt. & de celestiũ
bonoꝵ p̃miis ipso desiderio diui¬
nitatis instruunt᷑. Unde q p̾sentẽ
uitã ñ solũ adũsantẽ. sed etiam fa¬
uentẽ grauit᷑ tolerant: qr eis one¬
rosũ est om̃e qđ cernit᷑. dũ ab eo
qđ intꝰ audiunt differunt᷑. Om̃e
qđ sibi p̾sto est graue estimant. qr

Expanded text:
Narratur coelorum ratio, quia electorum mentibus quae sit supernorum retributio indesinenter aperitur, ut nimirum sine cessatione proficiant, et transcurrentes visibilia sese ad invisibilia extendant. Omne enim visibile quod in hac vita reprobos figit, hoc electos ad alia impellit, quia dum bona quae facta sunt respdidit praeire considerant. Loquitur quippe hoc eis intrinsecus silenter sonans invisibilis lingua compunctionis. Quam tanto plenius intus audiunt, quanto ab exteriorum desideriorum strepitu perfectius avertuntur. His itaque concentus coeli non dormit, quia eorum mens quae sit laudis supernae suavitas, apposita amoris aure, cognoscit. Intus enim quod appetunt audiunt, et de coelestium bonorum praemiis ipso desiderio Divinitatis instruuntur. Unde et praesentem vitam non solum adversantem, sed etiam faventem graviter tolerant, quia eis onerosum est omne quod cernitur, dum ab eo quod intus audiunt differuntur. Omne quod sibi praesto est grave aestimant, quia
Abbreviated transcription (Latin):
glebas ex uno qͥdem
puluere.
sed quasi diu̾sa mole distinctas co¬
tidie dñs in t̾ra cõpingit. qr serua¬
ta unitate sacram̃ti. iuxta uari¬
etatẽ morũ atq linguarũ. fideles
in eccłia popłos colligit. Has glebas
iã tẽ dñs designauit. quando ad
esũ panis ⁊ pisciũ quinquagenos
te meritoꝵ attendimꝰ. fortasse adhuc
distinguere subtilius ualeamꝰ. Nã
dii alius ẽ ordo p̃dicantiũ. alius
auditoꝵ. alius regentiũ. alius sub¬
ditoꝵ. alius coniugũ. alius conti¬
nentiũ. alius penitentiũ. alius uir¬
ginũ: quasi ex una tr̃a ẽ diu̾sa gle
barũ forma distincta. dũ in una
fide. in una caritate. disparia de
monstrant᷑ bene oꝑantiũ merita.
Das
glebas popłs ille signauit.
qui
ad constructionẽ tab̾na
sub uno studio diuersa
donaria optulit. De qͦ scriptũ e. Qrc¬

Expanded text:
glebas ex uno quidem glebas ex uno quidem pulvere, sed quasi diversa mole distinctas quotidie Dominus in terra compingit, quia, servata unitate sacramenti, juxta varietatem morum atque linguarum fideles in Ecclesia populos colligit. Has glebas jam tunc Dominus designavit, quando ad esum panis et piscium quinquagenos te meritorum attendimus, fortasse adhuc distinguere subtilius valemus. Nam dum alius est ordo praedicantium, alius auditorum; alius regentium, atque alius subditorum; alius conjugum, alius continentium, alius poenitentium, alius virginum; barum forma distincta, dum in una fide, in una charitmonstrantur bene operantium merita. Has glebas populus ille significavit, qui ad constructionem tabernaculi sub uno studio diversa donaria obtulit, de quo scriptum est: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
re nisi peccatores accipimꝰ. qͥ nullo
rationis pondere solidati. cuiꝰlibet
tẽptationis flatu rapiunt᷑: De qͥb
scriptũ ẽ. Non sic impii nͣ sic: sed
tanqu̾a puluis quẽ ꝓicit uentus a
facie t̾re. Puluis gͦ in t̾ra fundatus
eͣ: cũ peocatores uocati in ęccłia.
traditȩ fidi sunt ratione solidati.
ut qͥ pͥus inconstantia mobiles. tẽp¬
tationis aura leuabtint᷑. ĩ mobiles
postmodũ contra tẽptam̃ta consiste¬
rent: ⁊ do ꝑseuerant᷑ inherentes.
fixũ bene uiuendi pondus tene¬
rent. Olebȩ uͦ. ex humore coagu¬
lant᷑ et puluere. In hac itaq t̾ra gle¬
be cõpincte sunt: qr uocati pecca
collectione sunt caritatis uniti.
Iste glebȩ in tͣra cõpincte sunt: qui¬
do popłi qͥ pͥus quasi in dispsione
pulueris diuersa sentiebant. post
paccatissima unanimitatis concor¬
dia conuenerunt: ut cũ essent tri¬
a milia. uel rursũ quinq milia.
scriptura teste diceret᷑: qr erat in e¬
is cor unu & anima ui¬
una Has

Expanded text:
re, nisi peccatores accipimus, qui nullo rationis pondere solidati, cujuslibet tentationis flatu rapiuntur? De quibus scriptum est: « Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis quem projicit ventus a facie terrae . Pulvis ergo in terram fundatus est, cum peccatores vocati in Ecclesia traditae fidei sunt ratione solidati, ut qui prius inconstantia mobiles tentationis aura levabantur, immobiles postmodum contra tentamenta consisterent, et Deo perseveranter inhaerentes, fixum bene vivendi pondus tenerent. Glebae vero ex humore coagulantur et pulvere. In hac itaque terra glebae compactae sunt, quia vocati peccatcollectione sunt charitatis uniti. Istae glebae in terra compactae sunt, quando populi qui prius quasi in dispersione pulveris diversa sentiebant, postmpacatissima unanimitatis concordia convenerunt, ut cum essent tria millia, vel rursum quinque millia, Scriptura testante, diceretur quia erat in eis cor unum et anima una . Has
Abbreviated transcription (Latin):
trinsecus ab eo a quo ẽ conditus do¬
ceat᷑: Quia gͥ laus tante intelligen¬
tie. ñ p̃dicatoris uirtus ẽ s aucto¬
ris. recte ꝑ eundẽ auctorem dr̃.¬
Uel quis dedit gallo intelligentiã.:
Acsi diceret. Nisi ego. qͥ doctorum
m̃tes quas mire ex nichilo condi¬
di. ad intelligenda que occulta stͣ
mirabilius instruxi. Unde bene
ut in dictis p̾dicantiũ ñ solũ inspi¬
ratorẽ se intelligentiȩ. sed etiã au¬
ctorẽ locutionis ostendat: adiun

Expanded text:
trinsecus ab eo a quo est conditus dotrinsecus ab eo a quo est conditus doceatur? Quia igitur laus tantae intelligentiae non praedicatoris virtus est, sed auctoris, recte per eumdem auctorem diciVel quis dedit gallo intelligentiam? Ac si diceret: Nisi ego, qui doctorum mentes quas mire ex nihilo condidi ad intelligenda quae occulta sunt mirabilius instruxi. Unde bene ut in dictis praedicantium non solum inspiratorem se intelligentiae, sed etiam auctorem locutionis ostendat,