comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
celebranitis. fraternitati ur̃e latitis
disserere. Hoc autem in primus no¬
tandum est: quod encenia quȩ in
lectione euangelica facta cognorumꝰ.
non ad primam templi dedicationẽ.
ẜ ad ultimam ꝑtinent. Quod ex
eo facile colligitur: quia hẏeme
hcta refertntur. Pruna siquidem
nus dedicatio a salomone tempore¬
antampni. media a zorobabel & iħ̃u
saerdote tempore ueris. tiltima a
nda machabeo ttmmpoee. hyenus est
rcta. quando specraliter constituttĩ
ase legitur. ut eademr dedicatio ꝑ
anes annos in memoeiam sollemp¬
nbus reuocaretur officiĩs: uixta qd̾
ad tempus usq dominqȩ incarna.¬
tonis obseruatum finsse. modo cum
eamnglium legeretur audiuimus.
eo aritem fuit catisa sccdẽ & terciȩ
blcationis. quua salomon quidẽ
tem annis ꝑfecit: octauo autem¬
i. anno decima die mensis septi¬
l. qui a nobis october appellatatr.
statuta sollempnis: ita tit in ea ta¬
bernacuilum omne per singulos

Expanded text:
celebramus, fraternitati vestrae latius celebramus, fraternitati vestrae latius disserere. Hoc autem imprimis notandum est, quod Encaenia, quae in lectione evangelica facta cognovimus, non ad primam templi dedicationem, sed ad ultimam pertinent; quod ex eo facile colligitur, quia hieme facta referuntur. Prima quidem ejus dedicatio templi a Salomone autumni, media a Zorobabel et Jesu sacerdote tempore veris, ultima a Juda Machabaeo tempore hiemis, est facta, quando specialiter constitutum esse legitur, ut eadem dedicatio per omnes annos in memoriam solemnibus revocaretur officiis, juxta quod ad tempus usque dominicae incarnationis observatum fuisse, modo, cum Evangelium legeretur, audivimus. Haec autem fuicationis, quia Salomon templi septem annis perfecit; octavo autem anno decima die mensis septimi, quae a nobis october appellatur: hstatuta solemnis, ita ut in ea tabernaculum omne per singu
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Xp̃c inquit factus a deo. non
ex deo natus est: & ideo nunor pa¬
tre credendus. Cui contradicens
ipse: ego inquit. & pater unum su:¬
mus. Quis enum non facile uide.¬
rit: quia nulla creatura unumcũ
illo quui omina creauit naturalitir
existere possit: Et quia. tp̃c uit¬
raliter tinum cum patre est: dmi¬
nanda est arrii peruicatia. qupi
esse creaturam affirmat. Portis
bellius. Hon sunt inquit dixps¬
ne patris & filii confitende. si
se. pater quando tiult paterqꝰ
quando uult filius est idem ait
tia: filius ipse condempnat. Cinl
namq quia ego & pater. de mti
na dici non potuit: sumus aei
cdici non congruit. Quappta
sabellis errore cum cȩteris
sequenda est nobis aplica beati petri
sides. qua dñm confessus ait. Tues
xp̃c filius dei uiui. Hec de lectione
enangelica pront dñs donauit expla-¬
nando transcarrimus: sed libet ad.¬
huc de encenioꝵ sollempnitate quã
& tunc iherusolumtȩ & nos hodie

Expanded text:
tem: Christus, inquit, factus a Deo, non tem: Christus, inquit, factus a Deo, non ex Deo natus est; et ideo minor Patre credendus est. Cui contradicens ipse: Ego, inquit, et Pater unum sumus. Quis enim non facile viderit quia nulla cillo, qui cuncta creavit, naturaliter existere possit? Et quia Christus naturaliter unum cum Patre est, damnanda est Arii perfidia, quae illum creaturam esse affirmat. Porro Sabellius: Non sunt, inquit, duae personae Pater et Filius confitendae; sed ipse Pater, quando vult, Pater est, quando vult Filius est; idem tamen a Filius ipse condemnat. Constat namque: Ego et Pater, de una persona dici non potuit; sumus, de uno dici non congruit. Quapropter etiam Sabellii errore cum caeteris abjecto, sequenda est nobis apostolica beati Petri fides, qua Dominum confessus, ait: Tu es Christus Filius Dei viri . Haec de lectione evangelica prout Dominus donavit explanando transcurrimus Sed libet adhuc de Encaeniorum solemnitate, quam et tunc Hierosolymitae, et nos hodie
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi unam atq in diffimlẽ
esse mantim. hoc est uir tutem
stiam &c patris: atq ideo xp̃m
se esse credendum. qui non sĩc
ceteri sancti factus ꝑ gratian
ex tempore. s uerus scmꝑ extite¬
uit filius dei. Quod etiam se¬
quente sententia: luce clarus
aperit dicens. Ego & pater uim̃
sumus. Unum inquit sumus:
una nobis substantia una est di¬
uinitas. una eternitas. ꝑfecta
equalitas. dissimilitudo nilla.
Quibtis profecto uerbis. non pre-¬
sentem solumm iudeorum ques¬
tionem quaꝰ ipse esset xp̃c inter¬
rogabant explicauit: sed etiani
he reticoꝵ ꝑfidiam quanfu¬
tu. . ram preuidit. quantũ
sit execranda monstrauit. Fotinus
enumm dicit. Xp̃c enim homo est
tantum: deus non est. At cum
ipse dicat. ego et pater tnum su¬
mus: manifeste patet quia tnũ
cum deo patre substantialiter.
homo purus esse non potest. Et
quia xp̃c idem quod pater est:
cauenda est heresis fotini quȩ hũc
credi deum prohibet. Arrius an.¬

Expanded text:
intelligi, unam atque indissimilem intelligi, unam atque indissimilem esse manum, hoc est virtutem suam et Patris; atque ideo Christum se esse credendum, qui non sicut caeteri sanctificatus per gratiam ex tempore, sed verus semper exstiterit Filius Dei. Quod etiam sequenti sententia luce clarius aperit, dicens: Ego et Pater unum sumus . Unus, inquit, sumus. Una nobis substantia, una est divinitas, una est aeternitas, perfecta aequalitas, dissimilitudo nulla. Quibus profecto verbis non praesentem solummodo 96 Judaeorum quaestionem quam an ipse esset Christus interrogabant, explicavit; sed etiam haereticorum perfidia, quam futuram praevidit, quantum sit exsecranda, monstravit. Solus Arius enim dicit: Christus homo est tantum, Deus non est; at cum ipse dicat: Ego et Pater unum sumus, manifeste patet quia unum cum Deo Patre substanhomo purus esse non potest. Et quia Christus idem quod Pater est, cavenda haeresis Fotini, qui hunc credi Deum prohibet. Arius au
Abbreviated transcription (Latin):
temeritatem qui sibi laqueos
mortis ꝑabant redarguit: mani-¬
feste insinuans. quia stultissimȩ
de eius ꝑditione dolis agerent.
qui uitam dare posset inunoe¬
talem. cui nemo raperet aliquẽ
de his quos suos esse ante secula
prenosset. S ne hȩc loquendo su¬
am uideretur gloriam querere:
totam suam potentiam ad pa-¬
tris głãm refert cum subuin¬
git. Pater meus quod dedit mͥ
maius omnib est. Mauis autẽ
omnibus quod mediatori dei &
hominum homini ihu xp̃o pater
dedit: hoc est ut fit unigenitus
eius filius: in nullo gignenti uel
natura cdifsimilis. uel uirtute in¬
ferior uel tempore posterior. Quã
uidelicet equalitatem ipse dñs
in diuinitate habuit. priusquã
mundus esset apud patrem: ip¬
se in humanitate ex tempore
incarnationis accepit. Et nemo
potest rapere de manu patris mei.
Supra de ouibus dicit. non rapi¬
et eas quisꝗͣ de manu mea. et
nunc subiungit. & nemo potest
de panti patris mei. aperte cdans

Expanded text:
temeritatem qui sibi laqueos temeritatem qui sibi laqueos mortis parabant redarguit, manifeste insinuans, qui stultissime de ejus perditione dolis agerent, qui vitam dare posset immortalem; cui nemo raperet aliquid de his quos suos esse ante saecula praenoscet. Sed ne haec loquendo suam videretur gloriam quaerere, totam suam potentiam ad Patris gloriam refert, cum subjungit: Pater meus quod dedit mihi majus omnibus est . Majus autem omnibus, quod mediatori Dei et hominum homini Jesu Christo Pater dedit; hoc est, ut sit unigenitus ejus Filius in nullo gignenti vel natura dissimilis, vel virtute inferior, vel tempore posterior. Quam videlicet aequalitatem ipse Dominus in divinitate habuit priusquam mundus esset apud Patrem, ipse in humanitate ex tempore incarnationis accepit. Et nemo potest rapere de manu Patris mei. Supra de ovibus suis dicit: Non rapiet eas quisquam de manu mea; et nunc subjungit: Et nemo potest rapere de manu Patris mei; aperte dans
Abbreviated transcription (Latin):
hisi funt namq martires octilis
iusiientium mori. uisi funt peri¬
it cam mortalem ttam diuersis
urum generibus subacti amitte¬
lat: sed non ꝑibunt ineternum.
on uidebunt mortem in eternt̃:
mox soluti carcere carnis. de¬
ta stio certamini premia sortumn¬
dr: de quibus acdhuc apte subdit᷑
Non rapiet eas quisquã de manu
mea. Nitebantur quippe ꝑsecuto¬
res impii rapere pios. xp̃i confesso¬
res de manu euis. quando uel eos
ad negandam fidem tormentis
cogebant. ut annnas eorum alienaᷤᷤ
redderent a xp̃o. uel a morientib
uicti inchilominus exanimata eoꝵ
corpora aut in aquas dissoluenda.
aut in ignem comburenda iacta-¬
bant: ut quasi xp̃o resuscitandi
ea facultatem tollerent. S nemo
rapit eos. de manui eius. cui sicut
ipse alibi ait. omina tradita sunt
a patre. quia & certantes ut uin¬
cant adiuiat. & uictores ut per-¬
petuo regnent coronat: et eisdẽ
etiam carnem in qua certauer̃t
immortalem suo tempore reddet.
Quibus uerbis eorum quoq

Expanded text:
sunt namque martyres oculis insipientium mori, visi sunt perire, cum mortalem vitam diversis poenarum generibus subacti amitterent: sed non peribant in aeternum, non videbant mortem in aeternum: qui mox soluti carcere carnis, debita suo certamini praemia sortiuntur; de quibus adhuc aperte subditur: Non rapiet eas quisquam de manu mea. Nitebantur quippe persecutores impii rapere pios Christi confessores de manu ejus, quando vel eos ad negandam fidem tormentis cogebant, ut animas eorum alienas redderent a Christo, vel a morientibus victi nihilominus exanima eorum corpora, aut in aquas dissolvenda, aut in ignem comburenda, jactabant, ut quasi Christo resuscitandi ea facultatem tollerent. Sed nemo rapiebat eas de manu ejus, cui sicut ipse alibi ait: Omnia tradita sunt a Patre meo , quia et certantes ut vincant adjuvat, et victores ut perpetuo regnent coronat; et eisdem etiam carnem in qua certaverunt immortalem suo tempore reddet. Quibus verbis eorum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
omnia petamus ab eo. et hoc insa¬
fatigabili intentione queramtis.
ut in habitare mereamur in do-¬
mo eius omnib diebiis uitȩ nr̃e:
hoc est perhenni uita hac luce fe¬
lices. Hon autem spernit neq
despicit precem pauperum. quan¬
do hoc quod diligit ipse precamur.
sed cdementer exaudiens donabit
nos tudere bona stia in terra uiuen-¬

Expanded text:
omnia petamus ab eo, et hoc inomnia petamus ab eo, et hoc infatigabili intentione quaeramus, ut inhabitare mereamur in domo ejus omnibus diebus vitae nostrae, hoc est, perenni vita ac luce felices. Non autem spernit neque despicit preces pauperum, quando hoc quod diligit ipse, precamur; sed clementer exaudiens donabit nos videre bona sua in terra viven
Abbreviated transcription (Latin):
Quod uero capitella columpna¬
rum quasi oꝑe lilii fabricata
erant. significat quia tota pre-¬
dicationis eorum sumina de cla-¬
ritate ꝑpetuȩ beatitudinis inso-¬
nuit. eiusq uidendam gloriam
sius auditoribus promisit: quia
eternus ante sclã deus existens.
homo factus est in fine sclorum.
ut quasi flos lylii interuis colo¬
rem aurosum. et exteruis habe-¬
ret candidum. Quid namq
matri rubor in can̾dore: nisi fulgor
est diunitatis in homine: Quẽ
uidelicet hominem et prius uir¬
tutibus clarum ostendit: & pꝰ
mortem niueo incorrup̃tionis
ternitati uestrȩ expostusse libuit.
quatinus et miranda terrescris do-¬
mis dñi fabrica dilectaret audi
intellecta. mentes nr̃as ardentius
ad amorem suꝑnȩ habitationis
erigeret. Diligamus igitur fratreᷤᷤ
toto corde decorem domus eternȩ.
quiam ex deo habemus in celis: et
de loco tabernactili gloriȩ eius se¬
dulo cogitare. ac nos alterutrum
ammo ere curemus. UInum ante

Expanded text:
Quod vero capitella columnaQuod vero capitella columnarum quasi opere lilii fabricata erant, significat quia tota praedicationis eorum summa, de claritate perpetuae beatitudinis insonuit, ejusque videndam gloriam suis auditoribus promisit, qui, aeternus ante saecula Deus existens, homo factus est in fine saeculorum, ut quasi flos lilii interius colorem aurosum, exterius haberet candidum. Quid namque auri rubor in candore, nisi fulgor est divinitatis in homine? Quem, videlicet, hominem et prius virtutibus clarum ostendit, et post mortem niveo incorruptionis sternitati vestrae exposuisse libuit, quatenus et miranda terrestris domus Domini fabrica delectaret auditintellecta mentes nostras ardentius ad amorem supernae habitationis erigeret. Diligamus ergo, fratres mei, toto corde decorem domus aeternae, quam ex Deo habemus in coelis, et de loco tabernaculi gloriae ejus sedulo cogitare, ac nos alterutrum admonere curemus. Unum ante
Abbreviated transcription (Latin):
iampłi esse ad ortum solis. fidem
repłi prioris de xp̃o eandem esse
qds sequentis: eodemq gratiȩ ori-¬
tatis lumine cunctorum fidelium
crda illustrari. Unde bene in ea-¬
dem porticu duȩ columpne ereẽ
ugtum & mirandi oꝑis. circa osti¬
i templi narrant᷑ esse statute:
pdis capitella quasi oꝑe liliĩ suꝑ¬
posita. Coltmpnȩ enim stant
s ostium templi. quia aduen¬
ati redemptoris nr̃i qui ait. ego
u ostium. ꝑ me si quis introierit
saltrabitur. precesserunt doctores
egregii de qtalibus dicit apls.: ia-
cobus. & cephas. & iohannes qui
iudebantur columpne esse. qtui
eidem eius aduentui testimoniũ
perhiberent. Una enim a dextrs
ostiĩ. aliastabittex a symstris. quia
& poplõ isrł qui tunc diuina fide
& caritate calebat. incarnationẽ
sui redemptoris futuram preci-¬
nebant: et non minus gentibtis
quȩ adhuc quasi ad aquilonẽ
positȩ. ꝑfidiȩ frigore torpebat᷑.
eiusdem redemptoris ingressum
predicabant esse pandendum.

Expanded text:
templi esse ad ortum solis, fidem templi esse ad ortum solis, fidem populi prioris de Christo eamdem esse quae sequentis, eodemque gratiae orientis lumine cunctorum fidelium corda illustrari. Unde bene in eadem porticu duae columnae aereae, maximi et mirandi operis circa ostium templi narrantur esse statutae, et his capitella quasi opere lilii superimposita. Columnae enim stant ante ostium templi, quia adventum Redemptoris nostri qui ait: Ego sum ostium, per me si quis introierit, salvabitur , praecesserunt doctores egregii, de qualibus dicit Apostolus: Jacobus et Cephas et Joannes, qui videbantur columnae esse, qui eidem adventui ejus testimonium perhiberent . Una enim a dextris ostii, alia stabat a sinistris, quia et populo Israel, qui tunc divina fide et charitate calebat, incarnationem sui Redemptoris futuram praecinebant; et non minus gentibus, quae adhuc quasi ad Aquilonem positae perfidiae frigore torpebant, ejusdem Redemptoris ingressum praedicabant esse pandendum.
Abbreviated transcription (Latin):
tionem uitȩ presentis signifea.
intelligit: omnis qui quadrag¬
rium moysi uel helyȩ uel ipfus
dm̃ ieuinium recte intellgao
uit. Bene ipsum oraculum in
archa ꝑ cherubm gloriȩ tegebᷤ
inginti cabitos longitudiꝰ
titadinis. & altitudinis. habebat. qͥ
ntmertis ꝑfectionem ut diximus ge-¬
mine dilectionis insintiat: qtia qͥc¬
quid in hac peregrinatione pro
deo geritur. totum hoc in illa man¬
sione patriȩ perhennis. ubi magnifi¬
itutia enis continua beatorum spiri¬
tuum laudatione sustollitur. in sola
dilectionis amplitudine ꝑficitur. Erat
do porticus ante templum iguiti
cubitorrim longitudinis. uixta men¬
siram latitudinis. Tempłi. & decẽ
cubitorum latitudiis: habens osti-¬
um contra ostium dempli ab orien-¬
t. Quȩ uidelicet porticus illam sc̃ẽ
itẽ plebem designat. quȩ domini-¬
ȩ incarnationis tempora precessit:
uectamen ab eiusdem incarnatio¬
iis side uacua remansit. Hoc est
am ostium porticts contra ostium

Expanded text:
gationem vitae praesentis significare gationem vitae praesentis significare intelligit omnis qui quadragenarium Moysi, vel Eliae, vel ipsius Domini jejunium recte intelligere novit. Bene ipsum oraculum, in quo arca per cherubin gloriae tegebatur, viginti cubitos longitudinis, latitudinis et altitudinis habebat, qui numerus perfectionem, ut diximus, geminae dilectionis insinuat, quia quidquid in hac peregrinatione pro Deo geritur, totum hoc in illa mansione patriae perennis, ubi magnificentia ejus continua beatorum spirituum laudatione sustollitur, in sola dilectionis amplitudine perficitur. Erat et porticus ante templum viginti cubitorum longitudinis, juxta mensuram latitudinis templi, et decem cubitorum latitudinis, habens ostium contra ostium templi ab oriente: quae, videlicet, porticus illam sanctae Ecclesiae plebem designat, quae dominicae incarnationis tempora praecessit, nec tamen ab ejusdem incarnationis fide vacua remansit. Hoc est enim ostium porticus, contra ostium
Abbreviated transcription (Latin):
tiabuntur manifestata głã. xp̃i.
In hac quoq uita corda iustoꝵ
quasi altare incensi aureum
splendida fulgent per mundi¬
tiam sanctitatis. a romatibus¬
sunt referta desiderioꝵ spiritalitm.
incendio fragrant amoris continiti.
& quasi in proximo celestis introitus
ra dei sedens. Quem aptissime .ar.¬
cha testamenti quȩ erat egntra ue.¬
lum designat. in qua urna erat
aurea habens manna: et uirga aĩ¬
ron quȩ fronduerat. & tabulȩ tes.¬
tamenti. Ipsa namq archa natur¬
ram humanitatis eius. urna man¬
nȩ plenitudinem ditunitatis. itr¬
ga aaron potentiam sacerdocĩ ens
inuiolabilem. tabulȩ testamenti de¬
signant: quia ipse est qui legem de.¬
dit. quiq etiam benedictionem
his qui legeni faciunt dabit. Benc
atitem templum pro foribus oracal
gitudinis: qm in hac adhuc ut¬
ieriniis & continentia nos cabgi¬
ri oportet. ut ad in terne dist¬
dinis sacietatem ꝑuenire meli¬
mt: Namq hoc numero cabs̃¬

Expanded text:
tiabuntur manifestata gloria Christi. tiabuntur manifestata gloria Christi. In hac quoque vita corda justorum, quasi altare incensi aureum, splendida fulgent per munditiam sanctitatis, aromatibus referta desideriorum spiritualium incendio flagrant amoris continui, et quasi in proximo coelestis introitus ra Dei sedens. Quem aptissime arca testamenti, quae erat intra velum, desiaurea habens Manna, et Virga Aaron, quae fronduerat, et Tabulae testamenti. Ipsa namque Area naturam humanitatis ejus; Urna mannae plenitudinem divinitatis: Virga Aaron potentiam sacerdotii ejus inviolabilem; Tabulae testamenti designant, quia ipse est qui legem condidit, quique etiam benedictionem his, qui legem faciunt, dabit. Bene autem Templum prae foribus Oraculi gitudinis, quoniam adhuc jejuniis et continentia nos castigari oportet, ut ad internae dulcedinis satietatem pervenire mereamur. Namque hoc numero casti
Abbreviated transcription (Latin):
toris qui in tribus ꝑsonis unꝰ
est deus. eterna sp̃c simul &
carnis immortalitate gaudebũt.
factus est autem medits paries
in templo de tabulatis cedrins ui¬
gnti cubitorum altitudims qui di¬
uideret oraculum id est sanctum
sanctorum a priore parte templi:
habebatq oeaculum iugnti cribi¬
tos longitudinis. & iginti cubi¬
tos altitudinis. Porro ipsum tem¬
płum pro foribus oraculi quadra¬
ginta cubitorum erat. in quo in¬
erant mensȩ & candelabra de au-¬
ro. sed et altare aureum ꝓpe osti¬
um oraculi quatinus in censo in
eo thymiamate uapor fumi ascen
presentis ecclẽ statum: interior
uitȩ celestis ingressum designat.
Unde erecte in priori mensȩ
& candelabra sunt fa. cta. quia
nimirtim in hac uita ltimine
sanctartim scripturaruum. & sacra¬
mentoꝵ celestium refectione opus
habemus: in futuro autem tali¬
bus non egenius susidiis. ubi
iuxta psalmistȩ uocem. quicum¬
q apparuerint cum iusticia. sa¬

Expanded text:
toris, qui in tribus personis unus toris, qui in tribus personis unus est Deus, aeterna spiritus simul et carnis immortalitate gaudebunt. Factus est autem medius paries in templo de tabulatis cedrinis viginti cubitorum altitudinis, qui divideret oraculum, id est. Sanctum sanctorum a priore parte templi, habebatque oraculum viginti cubitos longitudinis, et viginti cubitos altitudinis. Porro ipsum templum pro foribus oraculi quadraginta cubitorum erat, in quo erant mensae et candelabra de auro: sed et altare aureum prope ostium tabernaculi, quatenus incenso in eo thymiamate, vapor fumi ascendpraesentis Ecclesiae statum, interior vitae coelestis ingressum designat. Unde recte in priori mensa et candelabra sunt facta, quia nimirum in hac vita, lumine sanctarum Scripturarum et sacramentorum coelestium refectione opus habemus; in futuro autem talibus non egemus subsidiis, ubi juxta Psalmistae vocem quaecunque apparuerint cum justitia, sa
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicantur: multiplex euisdẽ
ꝑfectionis augnentum figurate
demuitiat. Notandum sane qd̃
triginta cubiti altitudinis non
usq ad supremum templi fastigi¬
um: sed usq ad laquearia ꝑtin-¬
gebant. Deinde ad laquearia
mediĩ cenaculi: alii trignita cu-¬
biti altitudinis assurgebant. Por¬
ro tercium cenaculum quod suꝑe¬
rat. sexaguita habebat cubitos
in altitudine: ac sic omnis alti¬
tudo domus in centum iuginiti
erat cubitos extenta. Pruna gͥ
domus trignnita cubitis in alti¬
tudinem surgit: quia presens
ȩcolã ad uidendam speciem sc̃ȩ
trinitatis tota intentione sus¬
penditur. Superior domus tri-¬
guita eque cubitos se in altum
atcollit: quia solute corporib
animȩ perfectorum. usq ad di¬
em uniuersalis iudicii eiusdẽ
beatȩ & indundue trinitatis
presenti uisione fruuntur.
Supremã domis bis tricenis
alta est cubitis: quia resuscita¬
ti a mortius omnes electi in con-¬
templatione eiusdem sui condi¬

Expanded text:
multiplicantur, multiplex ejusdem multiplicantur, multiplex ejusdem perfectionis augmentum figurate denuntiatur. Notandum sane quod triginta cubiti altitudinis non usque ad supremum templi fastigium, sed usque ad laquearia pertingebant; deinde ad laquearia medii coenaculi alii triginta cubiti altitudinis assurgebant. Porro tertium coenaculum quod supererat sexaginta habebat cubitos in altitudine, ac sic omnis altitudo domus in centum viginti erat cubitos extenta. Prima igitur domus triginta cubitis in altitudinem surgit, quia praesens Ecclesia ad videndam speciem sanctae Trinitatis tota intentione suspenditur: superior domus triginta aeque cubitis se in altum attollit, quia solutae corporibus animae perfectorum, usque ad diem universalis judicii, ejusdem beatae et individuae trinitatis praesenti visione fruuntur. Suprema domus bis tricenis alta est cubitis, quia resuscitati a mortuis omnes electi, in contemplatione ejusdem sui Condi
Abbreviated transcription (Latin):
ter oꝑa sua bona pͥauorum aduersa
tolerat. latitudo caritatem. qua ipsa
intus ꝑ uiscera pietatis spatiatur:
premia expectat. Et bene longitu¬
rio enim numero bonorum oꝑum
olet ꝑfectio designari: quia & do-
minus sex diebus mundi ornatũ
ꝑfecit. & sex sunt huius seculi eta¬
tes. in quibtis sancta ȩcclã pro eter-¬
na requiȩ piis actibus instat. Be¬
ne uginti sunt cubiti latitudinis.¬
quia geminum est preceptum ca-¬
ritatis. qua ȩcclã in tribulatione
dilatatur: quando ꝑfectus quisq
doconditorem ex toto corde. tota
muna. tota turtute. & proximũ
tanquam scipsum diligere probat᷑.
Bene triginta in altitudine sunt
cabiti: quia omnis electorum spes.
ad uisionem sanctȩ trinitatis qͣn-¬
tum ualet se exercendo & purifi¬
cando p̃parat. Sex igitur ad fidĩ
bnganimitatem. tria. ad celsitu¬
lmcm spei: duo ꝑtinent ad lati¬
tedinem amoris. Quibus trib
Quod autem ꝑ denarium qui
pstctus est num̾crus singula hȩc

Expanded text:
ter opera sua bona pravorum adversa ter opera sua bona pravorum adversa tollat: latitudo charitatem, qua ipsa intus per viscera pietatis spatiatur: oelestis vitae praemia expectant. Et bene longiturio etenim numero bonorum operum solet perfectio designari, quia etiam Deus sex diebus mundi ornamentum fecit; et sex sunt hujus saeculi aetates, in quibus sancta Ecclesia pro aeterna requie piis actibus instat. Bene quia geminum est praeceptum charitatis, qua Ecclesia in tribulatione dilatatur, quando perfectus quisque et conditorem ex toto corde, tota anima, tota virtute, et proximum tanquam seipsum diligere probatur. Bene triginta in altitudine sunt cubiti, quia omnis electorum spes ad visionem sanctae Trinitatis, quantum valet, se exercendo et purificando praeparat. Sex igitur ad fidei longanimitatem, tria ad celsitudinem spei, duo pertinent ad latitudinem amoris, quibus tribusQuod autem per denarium, qui perfectus est numerus, singula haec
Abbreviated transcription (Latin):
lapides grandes & pretiosi qui dem¬
plum omne gestarent funt positi qi
ꝑ ipsum ad ꝓpagandam todo orbe
qui quo artius eius amori in herebãt.
eo fortius sectatores suos in edifitioce¬
lesti scistentabant. Quos uidelicet
lapides ex quadrari precepit: ut na.¬
gistros ecclẽ compositos moribus et
imimobiles animo esse debere signa.¬
ret. Sicut enum quadratum qua¬
cumq uertitur stabit: ita ninirũ
uita ꝑfectorum quȩ ad ueritati
lieam sollicite directa est. tuillis
temptationum impulsibus u fui
nouit stabilitate deici. Eratuntẽ
templum de marmore pario quẽ
lapis albus extructam: tit candł
ȩccłasticȩ castitatis exprimereti
quo in amoris cantico: dñs ait. S
lilium inter spinas sic amica mel
inter filias. Habebat uero ss¬
ta cubitos in longitudine: &ns¬
ti cubitos in latitudine: & trs¬
ta cubitos in altitudine. Longᵈ¬
do ergo templi fidem sanct es
designat. per quam longanuniter in¬

Expanded text:
lapides grandes et pretiosi, qui temlapides grandes et pretiosi, qui templum omne gestarent sunt positi, quia per ipsum ad propagandam toto orbe qui quo arctius amori ejus inhaerebant, eo fortius sectatores suos in aedificio coelesti sustentabant. Quos, videlicet, lapides rex quadrare praecepit, ut magistros Ecclesiae compositos moribus, et immobiles animo esse debere signaret. Sicut enim quadratum quacunque vertitur parte, stat, ita nimirum vita perfectorum, quae ad veritatis lineam sollicite directa est, nullis tentationum impulsibus a sua novit stabilitate dejici. Erat autem templum de marmore Pario, qui est lapis albus, exstructum, ut candorem ecclesiasticae castitatis exprimeret; de quo in amoris Cantico Dominus ait: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . Habebat sexagin cubitos in longitudinem, XXX cubitos in latitudinem, XXXX cubitos in altitudinem. Longitudo ergo Templi fidem sanctae Ecclesiae designat, per quam longanimiter in
Abbreviated transcription (Latin):
tionis expositione transcurrimtis:
sed uidetur congruum sollempni¬
tati quam colimus. de edifitio tem¬
pli aliqua commemorare. & quã
decenter ornatus illius ecclȩ sig¬
nificationi conueniat indagarẽ.
Harrat ergo scriptura quia pre¬
ceperit salomon ut tollerent la¬
pides grandes. lapides pretiosos.
in funcdamentum templi: et qua¬
drarent eos. Lapides autem gran¬
des & pretiosi qui in fundamen.¬
to locati totum ontis templi fibi
suꝑimipositum portant: eximios
sanctȩ ecclȩ̃ doctores insinuant.
Grandes nimirum excellentia
meritorum. pretiosos claritate
signorum: quia ab ipso dño uer¬
bum audientes totam crescen
tis ȩcolẽ fabricam sua predicatio¬
ne gentierunt. Quand̾o enim
in scripturis fundamenta plu¬
rali numero dicuntur: uel pre¬
dicatores sanctos. uel firmas ius¬
torum cogitationes significant.
Unde est illud psalmistȩ. fanda¬
menta eius in montibus sanctis.
At cum singulari numero funda¬
mentum ponitur: ipstm sepius
auctorem bonorum omnitim in

Expanded text:
tionis expositione transcurrimus, sed videtur congruum solemnitati quam colimus de aedificatione templi aliqua commemorare, et quam decenter ornatus illius Ecclesiae significationi conveniat, indagare. Narrat ergo sacra Scriptura quia praeceperit Salomon, ut tollerent lapides grandes, lapides pretiosos in fundamentum templi, et quadrarent eos. Lapides autem grandes et pretiosi, qui, in fundamento locati, totum onus templi sibi superimpositum portant, eximios sanctae Ecclesiae doctores insinuant, grandes nimirum excellentia meritorum, pretiosos claritate signorum, quae ab ipso Domino verbum audientes totam Ecclesiae crescentis fabricam sua praedicatione genuerunt. Quando enim in Scripturis fundamenta plurali numero dicuntur, vel praedicatores sanctos, vel firmas justorum cogitationes significant. Unde est illud Psalmistae: Fundamenta ejus in montibus sanctis . At cum singulari numero fundamentum ponitur, ipsum saepius auctorem bonorum omnium indi
Abbreviated transcription (Latin):
sic aniat. qtu sic ardet: qui sic iuul
ꝑuenire ad illam ierłm̃ de qua¬
cis. subiecit statim ierłm̃ que
edificatur ut ciuitas. fratres.
ꝑfrberat illa ciuitas: non edificals
Hescio quã ergo ciuitatem &
quȩ modo edificatur ad quam cuir¬
runt in fide lapides uiui: de quib
dicit petrus & uos tanquã lapides
min edificamini in domam spͣua-¬
dei: quia dicit apls̃ paulus. templũ
enu dei sanctum est quod estisuos.
Ipsa ergo modo ciuitas edificatur. pre¬
ciduntur de montibus lapides. per
manus predicantium ueritatem
conquadrati: ut intrent instruati¬
ram sempiternam. Adhuc multi
lapides in manibus artificis sunt:
ion cadant de manibus artificis.
it possint. ꝑfecti edificari instructu¬
ra templi. Est ergo ista ierłm quȩ
dificatur ut ciitas: fundamentũ.¬

Expanded text:
sic amat, qui sic ardet, qui sic vult sic amat, qui sic ardet, qui sic vult pervenire ad illam Jerusalem maaudi quid sequatur, et quam Jerusalem designet mentibus nostrcta erat illa civitas, non aedificabatur. Nescio quam ergo civitatem dicit, quae modo aedificatur, ad quam currunt in fide lapides vivi, de quibus dicit Petrus: «Et vos tanquam lapides vivi coaedificamini in domum spirituaDei; quia dicit apostolus Paulus, «Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos.» Ipsa ergo modo civitas aedificatur; praeciduntur de montibus lapides per manus praedicantium veritatem, conquadrantur ut intrent in structuram sempiternam. Adhuc multi lapides in manibus artificis sunt; non cadant de manibus artificis, ut possint perfecti coaedificari in structuram templi. Est ergo ista «Jerusalem quae aedificatur ut civitas:» fundamentu
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ dim̾oueant ne. Ibi
ceciderunt qui oꝑantur iniqͥ¬
tatem: expulsi funt nec potue¬
runt stare. Si ergo illi non po¬
tuerunt stare. quia suꝑbi fue¬
runt: humiliter ascende ut
dicas. stantes erant pedes nr̃i
in atriĩs tuis ierłm. Cogita
qualis ibi futtirus sis. & quam¬
uis adhuc in uia sis. hoc tibi po¬
ne ante oculos quasi ibi stes.
quasi iam inter anglõs indefi¬
ciens gaudens: os fiat in te
laudabunt te. Stantes erant pe¬
ista ierłm̃ umbra est illius. Et qͥi
magnum est stare in ista. ierłm̃.
quando ipsa ierłm stare non po.¬
tuit. quȩ in riunam conuersa est.
Hoc ergo pro magno sp̃c sanctus
ex inflaminato corde amantis elo¬
quitur huius: quia dicit stantes
erant pedes nr̃i. in atriis tuis ihe¬
rusalem. Nonne illa est ierłm
sos ad te: Quid magnum ergo
iste concupiscebat: stare inter
illos. qui interficiebant ꝓphas
e lapidabant missos ad se: Ab¬
sit: ut de ista ierłm sio cogiete ꝙͥ

Expanded text:
peccatorum non moveat me. Ibi peccatorum non moveat me. Ibi ceciderunt omnes qui operantur iniquitatem; expulsi sunt, non potuerunt stare» . Si ergo illi non potuerunt stare, quia superbi fuerunt; humiliter ascende, ut dicas, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Cogita qualis ibi futurus sis; et quamvis adhuc in via sis, hoc tibi pone ante oculos, quasi ibi stes, quasi jam inter Angelos indeficiens gaudeas, et fiat in te eculorum laudabunt te» . «Stantes erant pesalem umbra est illius. Et quid magnum est stare in ista Jerusalem, quando ista Jerusalem stare non potuit, quae in ruinam conversa est? Hoc ergo pro magno Spiritus sanctus ex inflammato corde amantis hujus eloquitur, quia dicit, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem?» nonne illa est Jerusalem,sos ad te» ? Quid magnum ergo iste concupiscebat, stare inter illos qui interficiebant Prophetas, et lapidabant missos ad se? Absit ut de ista Jerusalem sic cogitet qui
Abbreviated transcription (Latin):
cunt priores uiderunt ipsam pa¬
triam: de longinquo clamantes
ad posteriores. In domum dñi
ibimus. Ambulate: currite. Hi¬
derunt illam apli: & dixerunt
nobis. Currite. ambulantes se¬
quimini: in domum dñi ibimꝰ.
Et quid dicit unusquisq nrme
Iocundatus sum in his quȩ dic¬
ta sunt nuchi: in domum dña
ibimus. Iocundatus sum in pro-¬
phetis: iocundatus sum in apłis.
rebas quid fit domus dñi. in
illa domo dm̃ laudattir qui
condidit domum: ipse delitiȩ om¬
nium habitantium ipse sola spes
hic. & resibi. Ergo qui currunt:
quid debent cogitare : Quasi ibi
iam sint: & ibi iam stent. Mag¬
num enm est ibi stare inter an¬
gelos: & non deficere. Qui enrmi
inde lapsus est: in ueritate non
stecit. Quicimnq non sunt lap¬
si. in ueritate stant: & ille stat
qui deo fruitur. Qui autem se
frui uoluerit. cadit. quia suꝑb
inquit fons uitȩ. non apud me.
Et quid adiecit: Non ueniat
michi pes suꝑbiȩ: neq manus

Expanded text:
cunt, priores viderunt ipsam pacunt, priores viderunt ipsam patriam, de longinquo clamantes ad posteriores, «In domum Domini ibimus:» ambulate, currite. Viderunt illam Apostoli, et dixerunt nobis, Currite, ambulate, sequimini; «In domum Domini ibimus.» Et quid dicit unusquisque nostrum? «Jucundatus sum in his qui dixerunt mihi, In domum Domini ibimus.» Jucundatus sum in Prophetis, jucundatus sum in Apostolaerebas quid sit domus Domini. In illa domo Domini laudatur qui condidit domum: ipse deliciae omnium habitantium in domo; ipse sola spes hic, et res ibi. Ergo qui currunt, quid debent cogitare? Quasi ibi jam sint, et ibi stent. Magnum enim est ibi stare inter Angelos, et non deficere. Qui enim inde lapsus est, in veritate non stetit . Quicumque non sunt lapsi, in veritate stant: et ille stat, qui Deo fruitur; qui autem se frui voluerit, cadit. Quis autem inquit, «fon vitae;» non, apud me. Et quid adjecit? «Non veniat mihi pes superbiae, et manus
Abbreviated transcription (Latin):
ocrdatiis sum in his quȩ dicta¬
sunt micbi: in domum dm̃ ibimus.
sratres ueniat in mentem caritati
ur̃ȩ. si qua forte festitutas marty¬
rum. & locus aliquis sanctus no-¬
minatur. quo certo die turbȩ con-¬
suant ad celebrandam sollemp¬
nitatem: ille turbȩ quomͦ sẽ fusci¬
tant. quomͦ hortantur & dicunt.
eamus. eamus. & querunt quo
camus. & dicitur ad illum locũ.
ad sanctum locum: Inuicem sibi
locunttir. & tanqtiam incensi sin¬
¶llatan factunt unam flammam
& ipsa una flamina facta ex dollocatio¬
ne sese accẽdentium. rapit illos ad
locum sanctum. & cogitatio sc̃a
sanctificat eos. Si ergo ad locum
corporalem fic rapit amor sanctus:
qualis amor debet esse qui concor¬
desrapit in celum & dicentes sibi
in domum dñi ibimus : Ergo cur¬
ramtis. Curramus: quia in do¬
mum dm̃i ibimus. Curramus &
non fatigemur: quia illuc ꝑue¬
memus ubi non lassabimur. Cur¬
ramus in domum domi: iocun¬
detur anima nr̃a. in his qui nob̃¬
ea dicunt. Qui enim ea nobis di-¬

Expanded text:
s sum in his qui dixerunt mihi, In domum Domini ibimus.» Fratres, veniat in mentem Charitati vestrae, si qua forte festivitas martyrum et locus aliquis sanctus nominatur, quo certo die turbae confluant ad celebrandam solemnitatem; illae turbae quomodo se exsuscitant, quomodo se hortantur et dicunt: Eamus, eamus. Et quaerunt, Quo eamus? Et dicitur, Ad illum locum, ad sanctum locum. Invicem sibi loquuntur, et tanquam incensi singillatim faciunt unam flammam: et ipsa una flamma facta ex collocutione sese accendentium rapit illos ad locum sanctum, et cogitatio sancta sanctificat eos. Si ergo ad locum temporalem sic rapit amor sanctus; qualis amor debet esse qui concordes rapit in coelum, et dicentes sibi, «In domum Domini ibimus?» Ergo curramus, curramus, quia in domum Domini ibimus. Curramus, et non fatigemur; quia illuc perveniemus, ubi non lassabimur. Curramus in domum Domini, jucundetur anima nostra in his qui ea nobis dicunt. Qui enim ea nobis di
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑsis implet quod in se non potest.
fortis res est dilectio. Ipsa est uir¬
tus nr̃a: quia si milla non fueri¬
Emus. nichil prodest quicquid ali¬
ud habuerimus. Si lingius homi¬
lorum. caritatẽautem non habea:
factus sum quasi eramentum

Expanded text:
ipsis implet quod in se non potest. ipsis implet quod in se non potest. Fortis res est dilectio. Ipsa est virtus nostra; quia si in illa non fuerimus, nihil prodest quidquid aliud habuerimus. «Si linguis homiAngelorum, charitatem autem non habeam, factus sum quasi aeramen
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatem quȩ edificatur ut ouu¬
tas. cuiuis participatio eitis in id¬
sunt ierłm̃. Quos sedes quia iam
sedetis ut iudicetis. & facti estis se¬
des dñi iudicantes. qm̃ qui udi-¬
cant interrogant. qui iudicantur
interrogant᷑: interrogate inquit
gindo quid inuenient : Alios
fecisse miscdlĩam: alios non fecisse.
Quos inuenient fecisse miscdiam.
npsos uocabunt ad ierłm: quia
ipsi sunt ad pacem ierłm. Bilectio¬
fortis res: dilectio fortis res. Fratres:
latio: Quisquis ꝑ aliquam neces¬
sitatem non potuerit implere
quod tubet deus: amet eum qͥ
implet. & in illo implet. Intendat
caritas ur̃a. Herbi gratia. Uxorẽ¬
aliquis habet quam dimittert
ñ potest. opoetet ut obtemperet
apło dicenti. uxori uir debitum
reddat. & alligatus uxori ne que¬
sieris solutionem: uenit in mentẽ
quia melior est illa uita de qua
dicit idem apls̃. uellem omnes
esse sicut me ipsum. attendit eos
qui hoc fecerunt. amat eos. et in

Expanded text:
civitatem «quae aedificatur ut civcivitatem «quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idsunt Jerusalem.» O vos sedes, qui jam sedetis ut judicetis, et facti estis sedes Domini judicantis quoniam qui judicant, interrogant; qui judicantur, interrogantur, «Interrogate,» inquit, gando quid invenient? Alios fecisse misericordiam, alios non fecisse. Quos invenient fecisse misericordiam, ipsos vocabunt ad Jerusalem; quia ipsa «sunt ad pacem Jerusalem.» Dilectio fortis res, fratres; lectio? Quisquis per aliquam necessitatem non potuerit implere quod jubet Deus, amet illum qui implet, et in illo implet. Intendat Charitas vestra. Verbi gratia, uxorem habet, quam dimittere non potest; oportet ut obtemperet Apostolo dicenti, «Uxori vir debitum reddat;» et, «Alligatus es uxori? ne quaesieris solutionem.» Venit in mentem quia melior est illa vita de qua dicit idem apostolus, «Vellem omnes esse sicut meipsum» . Attendit eos qui hoc fecerunt; amat eos, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum: nisi quod est : Quid. est
quod est : Est. quod eternum ẽ.
Nam quod semꝑ aliter quod at̾
est: non est quia non mranet. Non¬
tantum omnino non est: s non fĩ¬
me est. Et quid est quod est: ns̃i
ille qui quando mittebat moysi.
dixit illi. ego sum qui sum: Qao
est hoc nisi ille. cui cum dicerit fa¬
mulus eius. ecce mittes me. si chaxs¬
rit michi popłs quis te misit. ꝓ
dicam ei: nomen suum noluit
aliud dicere. quam ego sum qui
sume Adiecit enim & ait. Bies
itaq filiis isrł: qui est misto ue
ad nos. Ecce id ipsum: ego sam
qui sum. Qui est: misit me ad
uos. Non potes caꝑe. mult ull
ẽ intel: sigere. mult̾um est apri¬
hendere. retine quod prote factus
est quem non posses capere. reti¬
ne carnem xp̃i in quam leuert᷑is
egrotus. & a uulneribus latronũ
seminitius relictus ut ad stabulũ
ꝑducereris. & ibi sanareris: & cur¬
ramtis ad domum dñi & ꝑueniamꝰ
ad ciutatem ubi stent pedes nr̃i.

Expanded text:
ipsum,» nisi, quod est? Quid est ipsum,» nisi, quod est? Quid est quod est? Quod aeternum est. Nam quod semper aliter atque aliter est, non est, quia non manet: non omnino non est, sed non summe est. Et quid est quod est, nisi ille qui quando mittebat Moysen, dixit illi: «Ego sum qui sum?» Quid est hoc, nisi ille qui cum diceret famulus ejus, «Ecce mittis me: si dixerit mihi populus, Quis te misit? quid dicam ei?» nomen suum noluit aliud dicere, quam, «Ego sum qui sum;» et adjecit et ait, «Dices itaque filiis Israel, Qui est, misit me ad vos.» Ecce «idipsum, Ego sum qui sum, Qui est, misit me ad vos.» Non potes capere; multum est intelligere, multum est apprehendere. Retine quod pro te factus est, quem non posses capere. Retine carnem Christi, in quam levabaris aegrotus, et a vulneribus latronum semivivus relictus, ut ad stabulum perducereris , et ibi sanareris. Ergo curramus ad domum Domini, et perveniamus ad civitatem ubi stent pedes nostri;
Abbreviated transcription (Latin):
quam lapides sunt. Sicut illi
ut lapides: sic illa ut ciuitas. Nõ
ciuitas: quia dixit edificabitur.
Nomine quippe edificii. structu¬
ram compageniq corporum atq
parietum noltut intelligi. nam
ciuitas ꝓpriȩ in homimbtis habi¬
tantibis intelligitur: s manifes¬
tauit nobis ciuitatem se urbem
edificatur. Et quia edifitium
spiritualȩ. similitudinem habet¬
quandam ad edifitium corpora¬
le: ideo edificatur ut citutas. S
dicat quod sequitur. Auferat
omnem dubitationem: quia ñ
carnaliter debenius accipere. Hie¬
rusalem quȩ edificatur ut cui¬
tas: cuius participatio eius in
id ipsum. lam modo fratres qͥs qͥs
erigit aciem mentis. quisquis de¬
ponit caliginem carnis. quisquis
mtndat oculum cordis: eleuet et
si potestis. intelligite id ipsum. Nan
ego quicqͥd aliud dixero: non dico
itl ipsum. Conenur tamen quib
tis: ad cogitandum id ipsum. Quo
est id ipsum : Quod semꝑ eodem
modo est. quod non modo aliud &s
modo aliud est. Quid est ergo id¬

Expanded text:
pides sunt? Sicut illi ut lapides, non lapides; sic illa «ut civitas,» non civitas; quia dixit, «aedificatur.» Nomine quippe aedificii, structuram compagemque corporum atque parietum voluit intelligi. Nam civitas proprie in hominibus habitantibus intelligitur. Sed manifestavit nobis civitatem se urbem «aedificatur.» Et quia aedificium spirituale similitudinem quamdam habet aedificii corporalis, ideo «aedificatur ut civitas.» 5. Sed dicat quod sequitur, et auferat omnem dubitationem, quia non carnaliter debemus accipere, «Jerusalem quae aedificatur ut civitas. Cujus participatio ejus in idipsum.» Jam ergo, fratres, quisquis erigit eciem mentis, quisquis deponit caliginem carnis, quisquis mundat oculum cordis, elevet, etsi potestis, intelligite «idipsum.» Nam et ego quidquid aliud dixero, non dico «idipsum.» Conemur tamen quibustis ad cogitandum «idipsum.» Quid est «idipsum?» Quod semper eodem modo est; quod non modo aliud, et modo aliud est. Quid est ergo «id
Abbreviated transcription (Latin):
posse illam ciuitatem. quȩ des¬
tructa erat a debellantibus. for¬
te ait aliquis. Hoc tudebat da¬
uid in sp̃u ruituram ciuitatẽ
illam ciuitatem esse dictam:
quȩ constat ex sanctis tanquã
lapidibus uiuis. Quid sequitur ut
tollat dubitationenis Ait enim.
corporeis parietibus erectam: ñ.
sed ier łm̃ quȩ edificatur ut ciui¬

Expanded text:
posse illam civitatem quae desposse illam civitatem quae destructa erat a debellantibus . Forte ait aliquis: Hoc videbat David in spiritu, ruituram civitatem illam civitatem esse dictam quae constat ex sanctis, tanquam ex lapidibus vivis. Quid sequitur, ut tollat totam dubitationem? Ait enim, corporeis parietibus erectam? Non; sed «Jerusalem quae aedificatur ut civi
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃c iħc. fundamentum quando po-¬
nitur in terra. desuꝑ edificantur
parietes. & pondus parietum ad
ima tendit: quia in imo positum
ad celum edificetur. Corpora edifica-¬
uerunt. istam instructuram quã
indetis ampla surrexisse: huius
basilicȩ. Et quia corpora edifica¬
uerunt. fundamentum in imo po-¬
lscrant: quia uero sp̃ualt ter
edificamur. fundamentum nrm
in summo positum est. Illuc ergo
curranius ubi edificemur: quia
de ipsa ierłm dictum est. stantes
erant pedes nrͣi in atriis ierłm.¬
ciuitas: parum dixit. ut osten-
adhuc potest illa corporalis in¬
telligi. Quid ͤ Si enim existat
aliquis & dicat. iam quidem cũ
ista dicerentur temporibus da¬
uid. & ista canerentur. erat ci¬
uitas illa ꝑfecta: sed uidebat
in sp̃u se riuituram. & iterum
edificandam. expugnata est enĩ
illa ciuitas. & factus est transi¬
tus in babyloniam. populi cap¬
tiuati. & dicta est in scripturiᷤᷤ
transmigratio in babyloniam.
annos captiuitatis edificari

Expanded text:
us» . Fundamentum quando ponitur in terra, desuper aedificantur parietes, et pondus parietum ad ima tendit, quia in imo positum ad coelum aedificemur. Corpora aedificaverunt istam structuram, quam videtis amplam surrexisse, hujus basilicae; et quia corpora aedificaverunt, fundamentum in imo posuerunt: quia vero spiritualiter aedificamur, fundamentum nostrum in summo positum est. Illuc ergo curramus, ubi aedificemur; quia de ipsa Jerusalem dictum est, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jercivitas.» Parum dixit, ut ostendeuc potest illa corporalis intelligi. Quid si enim existat aliquis et dicat: Jam quidem et cum ista dicerentur temporibus David, et ista cancrentur, erat civitas illa perfecta; sed videbat in spiritu ruituram, et iterum aedificandam. Expugnata est enim illa civitas, et factus est transitus in Babyloniam populi captivati, et dicta est ista in Scripturis, transmigratio in Babyloniam. annos captivitatis aedificari
Abbreviated transcription (Latin):
cuitis participatio tua in id ipsum
fiat pax in uirtute tua. fiat pgx
in dilectione tua: quia uirtus
tua dilectio tuia. Audi cantica
canticoꝵ: ualida est sicut mors
dilectio. Magnum tierbum fr̃s.
ualida est ficut mors dilectio. Mas¬
nificentius exprimi non potutc
fortitudo caritatis: quam ut di¬
ceretur: ualida est sicut mors.¬
Qtus enim resistat morti fratis
Intendat caritas ur̃a. Befistitas
undis. ignibus. ferro. resistitur pi¬
testatib. resistitur regibus: uenl
una mors. quis ei resistit: Et n¬
chil est illa fortius. Propterra
uirib eius caritas comparata e
Et quia ipsa caritas occidit qͥ
hpsa morte mortiuis erat qui
E: mundus michi crucifixus

Expanded text:
cujus participatio tua in idipsum, cujus participatio tua in idipsum, «fiat pax in virtute tua,» fiat pax in dilectione tua; quia virtus tua, dilectio tua. Audi Cantica canticorum: «Valida est sicut mors dilectio» . Magnum verbum, fratres, «Valida est sicut mors dilectio.» Magnificentius exprimi non potuit fortitudo charitatis, quam ut diceretur, «Valida est sicut morsQuis enim resistit morti, fratres? Intendat Charitas vestra. Resistitur ignibus, undis, ferro; resistitur potestatibus, resistitur regibus: venit una mors, quis ei resistit? Nihil illa fortius. Propterea viribus ejus charitas comparata esEt quia ipsa charitas occidit quod Ipsa morte mortuus erat qui dicebat, «Mundus mihi crucifixus
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid latet: & illis sedes ali¬
quid interrogantes fugere po¬
test. Interrogate quȩ sunt ad
pacem ierłm. S quȩ sunt ad
pacem ierłm : Et habundan¬
tia inquit in his qui diligũt
te. Ad ipsam ierłm̃ conuertit
uocem. Habundantia est illis
qui diligunt eam. Habundan¬
tia ex inopia. Hic inopͤs: ibi
habundantes. Hic infirmi:
ibi firmi. Hic egeni: ibi diu¬
tes. Unde facti diuites: Quia
dederant hic quod acceperunt
a deo ad tempus. ibi receptu
ri quod postea deus retribuet
in eternum. Hic fratres mei:
& ddiuites & pauꝑes sunt. Bo¬
num est diuiti: ut cognoscat
se pauꝑem. Si enu plenum
se putat: tumor est illi non ple.¬
nitudo. Agnoscat se manem:
ut possit impleri. Quid habet:
Autrum. Quid nondum habei
Hitam eternam. Attendad
ꝗtuid habet: & uideat quid ñ
habet. Fratres ex eo quod habei
det: at accipiat quod non habet.
E mat ex eo quod habet: illam¬
uitam quam non habet. Et ha¬
bundantia his qui diligunt illa.

Expanded text:
aliquid, et illas sedes alialiquid, et illas sedes aliquid interrogantes fugere potest. «Interrogate quae sunt ad pacem Jerusalem.» Sed quae sunt ad pacem Jerusalem? «Et abundantia,» inquit, «his qui diligunt te.» Ad ipsam Jerusalem convertit vocem. Abundantia est illis qui diligunt eam. Abundantia ex inopia: hic inopes, ibi abundantes; hic infirmi, ibi firmi; hic egeni, ibi divites. Unde facti divites? Quia dederunt hic quod acceperunt a Deo ad tempus, et acceperunt ibi quod postea Deus retribuet in aeternum. Hic, fratres mei, et divites pauperes sunt. Bonum est diviti ut agnoscat se pauperem: si enim plenum se putat, tumor est ille, non plenitudo. Agnoscat se inanem, ut possit impleri. Quid habet? Aurum. Quid nondum habet? Vitam aeternam. Attendat quid habeat, et videat quid non habeat. Fratres, ex eo quod habet, det, ut accipiat quod non habet; emat ex eo quod habet, illud quod non habet. «Et abundantia his qui diligunt te.» 1