comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mati sunt ⁊ spũ oris eiꝰ omis uirtus eoꝵ. Et de sapientia scͥptum: qͥa
habeat inse habeat oñipotentẽ spm̃. Dicit emĩ salomon. quia om̃ium
tus. In molabilis. Bonum amans. Acutus. In passibilis. Munificus.
benignus. Stabilis. In teger. Sine sollicitudine. quia om̃ia potest. om¬
nia spectans. ⁊ ꝑ omĩa penetrans sp̃s in telligibiliuo:¬

Expanded text:
mati sunt, et Spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Et de Sapientia scriptum est quia mati sunt, et Spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Et de Sapientia scriptum est quia habeat in se omnipotentem Spiritum; dicit enim Salomon: Quia omnium tus, inviolabilis, bonum amans, acutus, providens, possibilis, munificus, benignus, stabilis, integer, sine sollicitudine, qui omnia potest, omnia spectans, et per omnia penetrans spirituum intelligibiliu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ negant om̃ipotentẽ xp̃m. qd̾ scriptũ ÷ qui uolunt usurpare quod
ñ docent xpm : Onũpotentẽ ⁊ enĩ xp̃m supra docuimus. ⁊ in ioħis euan¬
głiste apocalipsi ⁊ in tacharie ꝓphetia.⁊ in euangłio significatũ. Quẽ
siquis recensenda putat. suꝑiora uoluat ⁊ repetat. Tanien qd̾̃ ibi ꝓpt̃ con¬
gestionẽ testimonioꝵ pene p̃terii. dicant de quo putent dictum. qd̃
amos ꝓ pħauit. Sic enim scriptũ ẽ. Dñs qui attigit terrã ⁊ mouet eam.
ilugebunt om̃s cõmorantes in ea. Et ascendet sicut flumen egipti. qͥ
edificat suꝑ celum ascensionẽ suã: ⁊ repromissionẽ suã suꝑ terrã confir¬
dens tetigit. in passione cõmouit. de terris ascendit in celũ. ⁊ suꝑ ter¬
ras descendit decelo. sic̃ ipse ꝓmiserat: S qͥd de filio laboro. cum etiam
spm omĩpotentẽ scripta testetur : Scͥptum ẽ. enĩ. Uerbo dñi celi fir¬

Expanded text:
enim negant omnipotentem Christum, quod scriptum est, qui volunt usurpare, quod enim negant omnipotentem Christum, quod scriptum est, qui volunt usurpare, quod non docent scriptum? Omnipotentem etenim Christum supra docuimus , et in Joannis evangelistae Apocalypsi, et in Zachariae prophetia, et in Evangelio significatum. Quae si quis recensenda putat, superiora revolvat et repetat. 115. Tamen quod ibi propter congestionem testimoniorum pene praeterii, dicant de quo putent dictum, quod Amos prophetavit; sic enim scriptum est: Dominus qui attigit terram, 729 et movet eam, et lugebunt omnes commorantes in ea. Et ascendet sicut flumen Aegypti, quia aedificat super coelum ascensionem suam, et repromissionem suam super terram confirdens tetigit, in passione commovit, de terris ascendit in coelum, et super terram descendit e coelo, sicut ipse promiserat? 116. Sed quid de Filio laboro, cum etiam Spiritum omnipotentem Scriptura testetur? Scriptum est enim: 730 Verbo Domini coeli fir
Abbreviated transcription (Latin):
pater ⁊ ꝑfectus pater. sc̃s etiã ⁊ ꝑfectus filiꝰ. quasi imago dei. Iinago au¬
tẽ dĩ. quia omĩa quę sunt dei uident᷑ in filio. Id ẽ. sempit̾nitas. diuini¬
tas. om̃ĩpotentia. atq maiestas. Talis gͦ qualis ÷ ds̃. sua uidet᷑ imagine.
Unde oportet ut imaginẽ eiꝰ talem credas. qualis÷ ds. Nam si imagini
me uidet uidit ⁊ patrẽ. Et qualem estimaueris eũ cuiꝰ imaginẽ ẽẽ
filium credis. talis tͥ necessario filiꝰ estimandus ẽ. Ulnde: Quia increa¬
tus pater. in creatus ⁊ filiꝰ. quia non minor pater. ñ minor filiꝰ. quia omp̃s
dicant. Eo tamen uerbo nichil impediri. quo minus uniꝰ nate᷑ atq subs¬
tantie.xp̃m cũ patre ẽẽ credamꝰ. Quod si unius nate̾. utiq uniꝰ potentie.
Qui quidem locus aud difficilior ẽ. ad refellenda studia ꝑfidoꝵ. Quo mͦ

Expanded text:
Pater, et perfectus Pater, sanctus etiam et perfectus Filius, quasi imago Dei. imago auPater, et perfectus Pater, sanctus etiam et perfectus Filius, quasi imago Dei. imago autem Dei, quia omnia quae sunt Dei, videntur in Filio, id est, sempiterna divinitas, omnipotentia atque majestas. Talis ergo qualis est Deus, sua videtur in imagine. Unde oportet ut imaginem ejus talem credas, qualis est Deus. Nam si imagini me videt, videt et Patrem . Et qualem aestimaveris eum, cujus imaginem esse Filium credis; talis tibi necessario Filius aestimandus est. Unde quia increatus Pater, increatus et Filius; quia non minor Pater, non minor Filius; quia omnipodicant; eo verbo tamen nihil impediri quominus unius naturae atque substantiae Christum cum Patre esse credamus. Quod si unius naturae, utique unius potentiae. 114. Qui quidem locus haud difficilior est ad refellenda studia perfidorum. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
s quia multũ dedit scͥpt᷑a filio qͥa ima¬
filiꝰ dixerit. estote ꝑfecti sic̃ pater ur̃ qui incelis ÷ ꝑfectus ẽ: Nec intel¬
ligunt eo ipso astrui. quia non scd̾m partẽ s scłm plenitudinẽ diuinita¬
tis ⁊ ꝑ fectionẽ similis sit filius patri. Deniq si multi similes. eur solus fi
unitas. ⁊ eius maiestatis ex pͣssio ẽ : Alia enim scđm imitationẽ similitu¬
do. alia scd̃m nataim. qd̾ ꝓ positoꝵ exemplũoꝵ etiam uerba indicant.
Dicit enim scripta᷑. Estote scĩ ut fiant ꝑ imitationẽ. hominib gͦ dicit᷑
estote quia ñ st̃. De se autẽ dic̃ ds̃. quia sc̃s sum. non utiq ꝓ ficiente ꝓcessu.
s manente nat᷑a᷑. De inde ait sapientia. estote ꝑfecti: ut incipiant ha¬
be qd̾ non habent. De patre autẽ dicit sic̃ pater ur̃ qui in celis ÷ ꝑ fectus ẽ.
qd̾ in suo maneat: ne ope subsistat aliena. apellat᷑ substantia. Sc̃s ergo

Expanded text:
s quia multum dedit Scriptura Filio, quia imaFilius dixerit: Estote perfecti, sicut et Pater vester qui in coelis est, perfectus est ? Nec intelligunt eo ipso astrui: 728 quia non secundum partem, sed secundum plenitudinem divinitatis et perfectionem similis sit Filius Patri. Denique si multi similes, cur solus Filunitas, et ejus majestatis expressio est? 111. Alia enim secundum imitationem similitudo, alia secundum naturam: quod propositorum exemplorum etiam verba indicant; dicit enim Scriptura: Estote sancti; ut id fiant per imitationem. Hominibus ergo dicitur: Estote, quia non sunt: de se autem dicit Deus, quia sanctus sum; non utique proficiente processu, sed manente natura. Deinde ait Sapientia: Estote perfecti; ut incipiant habere, quod non habent. De Patre autem dicit: Sicut Pater vester, qui in coelis est, perfectus est. r; vel Latine, quod in suo maneat, nec ope subsistat aliena, appellatur substantia. 112. Sanctus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
chorintioᷤ apłm. Neq tẽptemꝰ xp̃m. sicut qͥdã eoꝵ tẽptauert̃: ⁊ aserpentibus
ꝑiert̃. Iusta uindicta. ut aduersarii uenena sentirent: qͥ ñ uerebant᷑ aueto-
rẽ. Et bene dñs ereo serpente suspenso. uissit curari uulnera saucioꝵ. Ima.¬
go eñi crucis. ereus serpens Nã ⁊ si incarne sua suspensus xp̃c. in eo tam̃
cepit dñs speciẽ feccatoris. ut ꝑlubricũ infirmitatis humane simulando ser¬
pentẽ de positis carnis exuuiis. ueri destrueret serpentis astutiã. Per crucẽ itaq
dñ que intẽptationis ultione subuenit. offensã inꝑfidis tͥnitatẽ. agnosco: qͥ
medicinã tͥnitatis accipio. Ergo cũ habeas inlibro moysi. qm̃ dñs tẽptatꝰ ser¬
pentes inmiserit ppło udcoꝵ. necesse ÷ aut unitatẽ in maiestate diuina fa-¬

Expanded text:
postolum: Neque tentemus Christum, sicut quidam eorum tentaverunt, et a serpentibus perierunt . Justa vindicta, ut adversarii venena sentirent, qui non venerabantur auctorem. 50. Et bene Dominus, aereo serpente suspenso, jussit curari vulnera sauciorum ; imago enim crucis aereus serpens est; nam etsi in carne sua suspensus est Christus, tamecepit Dominus speciem peccatoris; ut per lubricum infirmitatis humanae simulando serpentem, depositis carnis exuviis, veri destrueret serpentis astutiam. Per crucem itaque Domini, quae in tentationis ultione subvenit, offensam in perfidis Trinitatis agnosco, qui medicinam Trinitatis accipio. 51. Ergo cum habeas in libro Moysi, quia Dominus tentatus serpentes immiserit populo Judaeorum , necesse est aut unitatem in majestate divina fa
Abbreviated transcription (Latin):
celestis alimonie pluuiã ministrabat. ⁊ ipse cotidianã m̃ss&̃ quã terra ñ partu¬
riebat. agͥcola ñ seuerat. imbre fertili fecundabat. Nc̃ spectemꝰ singula.
Requiẽ iudeis ꝓmiserat dñs. Eã requiẽ: sp̃s suã dic̃. Tẽptatũ se aꝑfidis ds̃ pat̾
memorat. tẽptatũ ab hisoẽ se dicit ⁊ sp̃s. quia una tẽptatio: qua tẽptãta la
sacrilegis una diuinitas tͥnitatis. Condẽpnat ds̃ ppłm uid̾oꝵ. ut intrã fluentẽ¬
mel ⁊ lac. hoc ÷ resurrectionis reqͥẽ ꝑuenire ñ possit. eadẽ sententia condẽpnat
⁊ sp̃s dicens. Siintroibt̃ inreqͥẽ meã. Uniꝰ gͦ sententia uoluntatis. uniꝰ excel.¬
lentia potestatis ÷ fortasse tam̃ aliqͥs diceret hoc exẽplũ ñ posse ad ꝓpͥetatẽ.¬
sc̃i sp̃s diriuari. nisi alio loco etiã petrꝰ apłs nos dociusset. ⁊⁊ peccatis nr̃is eaã
spm̃ posse tẽptari. Sic eñi habes ad ananie coniugẽ dictũ. Quid utiq ẽue¬

Expanded text:
coelestis alimoniae pluviam ministrabat, ipse quotidianam messem, quam terra non parturierat, agricola non severat, imbre fertili fecundabat. 53. Nunc spectemus singula. Requiem Judaeis promiserat Deus, eam requiem Spiritus suam dicit . Tentatum se a perfidis Deus Pater memorat, tentatum ab iisdem se dicit et Spiritus; quia una tentatio est, qua tentata est a sacrilegis una divinitas Trinitatis. Condemnat Deus populum Judaeorum ; utmel, hoc est, ad resurrectionis requiem pervenire non possit: eadem sententia condemnat et Spiritus dicens: Si introibunt in requiem meam . Unius ergo sententia voluntatis, unius excellentia potestatis sancti Spiritus derivari, nisi alio loco etiam Petrus apostolus nos docuisset peccatis nostris etiam Spiritum posse tentari, sic enim habes ad Ananiae conjugem dictum: Quid utique conve
Abbreviated transcription (Latin):
qđ unx̃ me. euangelitare pauꝑibꝰ misit me: p̃dicare captiuis remissionẽ. ⁊ ceciᷤᷤ
uisũ. Qđ eũ de libro isay e legeret: ait ineugłio. Hodie cõpleta÷ hec scͥptura
in auribꝰ ur̃is : ut dese dictũ designaret. Grgo mirari possumꝰ. si ꝓpħas ⁊ apłos
hominis loquebat᷑. Quasi filiꝰ eñi hominis ⁊ unctꝰ ⁊ missus: ad euangeliũ p̃di¬
candũ. S siñcredit᷑ filio: audiant eã etiã patrẽ loquentẽ. quia sp̃s dñ super¬

Expanded text:
evangelizare pauperibus, misit me, praedicare captivis remissionem, et caecis visum . Quod cum de libro Esaiae legeret, ait in Evangelio: Hodie completa est haec Scriptura in auribus vestris ; ut de se dictum esse signaret. 2. Ergo mirari possumus si et prophetas ehominis loquebatur. Quasi filius enim hominis et unctus et missus est ad Evangelium praedicandum. 3. S
Abbreviated transcription (Latin):
firmam̃to ⁊ insp̃s creatione ꝓpħa declarat. intelligere nefas ẽẽ ut de spũ
ferebat᷑ suꝑ aqͥs. pot̾ uidi cepisse post mundũ. aut multos ẽẽ sp̃s scõs
ostimari fasi ẽ : qͥ ueluti cotidiana generatione generent᷑. Absit ut se
quent̃. ⁊ frequent̃ creari. S quẽ ad modũ mori pot̾ sp̃s uite. Ergo si
mori ñ pot̾. causã ñhabet cur sepiꝰ sit creandꝰ. Aut qͥd alit̾ putant. inillud
redire. ꝓlatiuũ spm indm̃ refundi. Ut uniꝰ effusiosit. ⁊ quedã uicissitudo
inuarias formas. Sepe mutant᷑. cũ patͥs ⁊ filii ⁊ sp̃s sc̃i manens sẽꝑ in mu¬
tabilisq distinctio. unitatẽ sue teneat potestatis. Siqͥtam̃ ꝓpħicũ dictũ¬
idõ diruandũ putant ad int̾p̃tationẽ sp̃s sc̃i. quia habet anñtians inter
homines xͫ suũ. is ad incarnationis dñice misteria dictũ faciliꝰ diriuauit.

Expanded text:
firmamento, et in Spiritus creatione propheta declaravit, intelligere nefas est, ut de Spiritu erferebatur super aquas , potest videri coepisse post mundum: aut multos esse Spiritus sanctos aestimari fas est, qui veluti quotidiana generatione generentur. Absit ut se quenter, et frequenter creari. Sed quemadmodum mori potest Spiritus vitae? Ergo si mori non potest, causam non habet cur saepius sit creandus. 53. At qui aliter putant, in illud redire, prolativum Spiritum in Deum refundi; ut unius refusio sit, et quaedam vicissitudo in varias formas se saepe mutantis: cum Patris et Filii et Spiritus sancti manens semper immutabilisque distinctio, unitatem suae teneat potestatis. 54. Si quideo derivandum putat ad interpretationem Spiritus sancti, quia habet: Annuntians in homines Christum suum ; is ad incarnationis Dominicae mysterium dictum facilius derivabit.
Abbreviated transcription (Latin):
bant. tonitruũ factũ÷ Illinãlicet grãm ueritatis haurire ñpossent.
tam̃ c̃fitebant᷑ muti. Et ignari inisteriũ loquebant᷑. eo qđ magnũ patͥs
trua ꝑtineret. ñ futura eoꝵ firmam̃ta s factadixisset. Ergo toni¬
trua adsermones dñĩ retulit. quoꝵ in omẽm t̾rã exiuit sonꝰ. Spm̃
autẽ hoc loco animã ꝗͣ suscepit rationabilẽ atq ꝑfectã intelligimꝰ. qͥa scͥp¬
tura frequent̃ animã hominis spũ uocabulo designat. sic̃ habes. Quierat
spm̃ hominis in ipso. Unde ⁊ dñs animã suã sp̃s appellatione significans
inbaptismate dicens. Tues filiꝰ m̃s dilectꝰ. in qͦ bene cõplaciii. Anñciauit
in monte dicens. Hic ÷ filiꝰ m̃s dilectꝰ. ipsũ audite. Anñciauit inpassiõe
Sic̃ de filio dĩ frequent̃ legimꝰ. quia scd̾m carnẽ ⁊ factꝰ ÷ ⁊ creat̾ꝰ. Cunis

Expanded text:
bant: Tonitruum factum est illi . Nam licet gratiam veritatis haurire non possent, tamen confitebantur inviti, et ignari mysterium loquebantur; eo quod magnum Patris trua pertinerent, non futura eorum firmamenta, sed facta dixisset. 56. Ergo tonitrua ad sermones Domini retulit, quorum in omnem terram exivit sonus: spiritum autem hoc loco animam, quam suscepit rationabilem atque perfectam, intelligimus; quia Scriptura frequenter et animam hominis 645 spiritus vocabulo designat, sicut habes: Qui creat spiritum hominis in ipso . Unde et Dominus animam suam spiritus appellatione significans in baptismate, dicens: Tu es Filius meus dilectissimus, in quo bene complacui . Annuntiavit in monte, dicens: Hic est Filius meus dilectus, ipsum audite . Annuntiavit in passione, sicut de Filio Dei frequenter legimus quia secundum carnem et factus est et creatus
Abbreviated transcription (Latin):
docuit dicens. int̾tio libro. Et indie scđo iter̃ creasti spm̃ firmam̃ti.
tam̃ ut ꝓpositis inhereamꝰ. his iudelicet que amosdix. ñne eiudent̃ dic¬
toꝵ testificat᷑ series. de isti creat᷑a mund locutũ ꝓpłam : Deniq ita cep̃.
Egodñs firmans tonitruũ ⁊ creans sp̃m. Ipse ordo nos doceat. stã si de
cũ subiectũ uideamꝰ de luce ⁊ nebula. ñ ne manifestũ: qđ de creatur a
mundi dictũ intelligendũ sit: Cũ eñi st̃ alique tẽpestates istiꝰ mundi
p̃cede tonitrua. seqͥ uentoꝵ flatꝰ. celũ nebulis caligare. luc̃e re fundi
ex tenebris ipso usu cotidiano exẽploq cognoscimꝰ. Nlã etiã flatꝰ uentoꝵ¬

Expanded text:
firmamenti ; tamen ut propositis inhaereamus, his videlicet quae Amos dixit, nonne evidenter dictorum testificatur series de istius creatura mundi locutum prophetam? 50. Denique ita coepit: Ego Dominus firmans tonitruum, et creans spiritum. Ipse ordo nos doceat; nam si de cum subjectum videamus esse de luce et nebula, nonne manifestum est quod de creatura mundi dictum intelligendum sit? Cum enim fiunt aliquae tempestates istius mundi, praecedere tonitrua, sequi ventorum flatus, coelum nebulis caligare, lucem refundi ex tenebris, ipso usu quotidiano, exemploque cognoscimus. Nam etiam flatus vento
Abbreviated transcription (Latin):
die septima cõpleri. logis tẽpore post passionẽ dñi reuelari. Sic eñ habes.
quia ⁊ apł idõ ñ intelligebant. quia iħc ñdũ erat honorificatꝰ. Quid inqͥd¬

Expanded text:
er fidem Ecclesiae. die septima, completo Legis tempore, post passionem Domini revelari. Sic enim habes, er fidem Ecclesiae. die septima, completo Legis tempore, post passionem Domini revelari. Sic enim habes, quia et apostoli ideo non intelligebant, quia Jesus nondum fuerat honorificatus . 8. Quid, inq
Abbreviated transcription (Latin):
unitas honoris. qͥa uuitas potestatis. Et qͥd de singłis loquar: Sanison diuina
ꝓmissione generat᷑. sp̃m comitantẽ habebat. Sic eñĩ legimꝰ. quia benediẽ
Quo duce solus nc̃ alienigenar̃ fugabat ppłos. nẽ leonẽ morsu inuiolabilẽ. for¬
titudine in suꝑabilẽ. discerptũ manibꝰ diuidebat. Utinã tã caut᷑ꝰ ad seruandã
grãm. quã fortis ad suꝑandã bestiã. Et fortasse hoc ũ solũ uirtutis miracu¬
lũ. s etiã sapientie misteriũ. ꝓpħie oraculũ fuit. Neq eñs ociosũ uidet᷑. qđ cũ ten¬
deret admusteriũ nuptiarũ. leo rugiens occurrit.ei: quẽ manibꝰ ille discepsit.
In cuiꝰ corpore conubio potiturꝰ optato. ẽgregationẽ appũ repperit: ⁊ mel sustu-
Qui corpꝰ feritatis erat ante: nẽ xp̃i: Neo ipsa uacat questio sac̃m̃tis. quã ꝓposuit
sodalib suis aicens. De ecdente exiuit esca. ⁊ potente exiuit dulce. Deniq eo

Expanded text:
unitas honoris; quia unitas potestatis. 5. Et quid de singulis loquar? Samson divina promissione generatus, Spiritum comitantem habebat; sic enim legimus: Quia benedixitquo duce, solus nunc alienigenarum fugabat populos, nunc leonem morsu inviolabilis, fortitudine insuperabilis, discerptum manibus dividebat . Utinam tam cautus ad servandam gratiam, quam fortis ad superandam bestiam! 6. Et fortasse hoc non solum virtutis miraculum, sed etiam sapientiae mysterium, pderet ad mysterium nuptiarum, leo rugiens occurrit ei, quem manibus ille discerpsit; in cujus corpore connubio potiturus optato, congregationem apum reperit, et mel sustuliqui corpus feritsodalibus suis, dicens: De edente exivit esca, et de potente exivit dulce . Denique e
Abbreviated transcription (Latin):
tulã meã. ñ uiuenissetis questionẽ meã. Odiuinũ misteriũ. oeuidens sacra¬
m̃tũ. Euasimꝰ int̾ẽp̃torẽ: potentẽ uicimꝰ. Ibi nc̃ cibꝰ uite. ẽ: ubi erat musere
fames mortis. Insalutẽ ꝑicła. in suauitatẽ amaritudo conu̾tit᷑. Grã ex offen¬
sione ꝓcessit. potentia ex infirmitate. uita de morte. St̃ tam̃ qͥ econtͣrio
putent fundar ñ potuisse coniugiũ. nͥocciso leone de tͥbu uida. Et idõ in-
corpore eiꝰ hoc .ẽ. eccłia apes reꝑtas. que c̃dunt mella sapientie: qͥa post dñz
passionẽ magis apłi credidert̃. Hc̃ gͥ leonẽ quasi uideus sãson occiderit.

Expanded text:
evidens sacramentum! Evasimus interemptorem, potentem vicimus. Ibi nunc cibus vitae est, ubi erat ante miserae fames mortis. In salutem pericula, in suavitatem amaritudo convertitur. Gratia ex offensione processit, potentia ex infirmitate, vita de morte. 9. Sunt tamen qui e contrario putent fundari 636 non potuisse conjugium, nisi occiso leone de tribu Juda: et ideo in corpore ejus, hoc est, Ecclesiae, apes repertas, quae condunt mella sapientiae; quia post Domini passionem magis apostoli crediderunt. Hunc igitur leonem Samson quasi
Abbreviated transcription (Latin):
toriã ñ tenere. qͥa sac̾m̃ta ceruebat. Acoipiunt itaq iustolis p̃miũ sapien¬
tie. conu̾sationis insigne. qͥa absoluunt ⁊ reñciant q̃stionẽ. Rursus hic
alia oborit᷑ misteria. qđ uxor eiꝰ aufert᷑. ⁊ idõ uulpes accendunt ma¬
nipnlos alienz genar̃. Eos eñi qͥ ad u̾sus diuina sacram̃ta c̃tendt̃. decipere
sua c̃ sueuit astutia. Unde iter̃ ddic̃ incanticis canticoꝵ. Prendite nobis uul-
uineas dix̃. Quia maiores uineas ext̾minare ñ poterant: licet fortibꝰ dia¬
bolus sit pusillus. Ergo ille ut cõpendiũ faciamꝰ historie. suo eñi tẽpore
insuꝑabilis ut in maxilla asini uiros mille ꝑcuteret. ita plenꝰ gr̃e celestis
ut eciã aquã inmaxillã asini sitiens repperisset. Si hoc admiraculũ ẽ feras.
siue admisteriũ ueritatis: uertas: qđ inppłi foret humilitate gentilis. ⁊
requies ⁊ triũphus. uixta qđ scͥptũ ÷. Quite ꝑeusserit in maxillã. p̃be

Expanded text:
piunt itaque in stolis praemium sapientiae, conversationis insigne, qui absolvunt et renuntiant quaestionem. 11. Rursus hic alia oboriuntur mysteria, quod uxor ejus aufertur; et ideo vulpes incendunt manipulos alienigenarum . Eos enim qui adversus divina sacramenta contendunt, decipere sua consuevit astutia. Unde iterum dicit in Canticis canticorum: Prendite nobis vulpedixit; quia majores vineas exterminare non poterant, licet fortibus et diabolus sit pusillus. 12. Ergo ille ut compendium faciamus historiae; suo enim tempori insuperabilis, ut in maxilla asini viros mille percuteret: ita plenus gratiae coelestis, ut etiam aquam in maxilla asini sitiens reperiret ; sive hoc ad miraculum conferas, sive ad mysterium vertas, quod in populi foret humilitate gentilis et requies et triumphus. Juxta quod scriptum est: Qui te percusserit in maxillam, prae
Abbreviated transcription (Latin):
ut morte obita resurrectionis reqͥẽ c̃sequam᷑. Ille ne gͦ sãson qui
fimes extentos nerius qͥ nouas restes sic̃ mollia fila dissoluit. Ille ne
ab illo sason qͥredit allophiloꝵ indutꝰ exuiuis. inmulieris genibꝰ uirtutis
capitis. ut manentaꝰ his uirtꝰ in uicta duraret. tonsoaũt capite fortitudo om̃is
uiri subito solueret᷑: Nonita÷ ut tantã ui corporaliũ capilloꝵ putemus. St̃
qͥda cͥnes religionis ⁊ ficd̃. cͥnes narares inlege ꝑfecti. inparsimora ⁊ absti
nentia c̃sec̾ti. quibꝰ illa intipo eccłia que dñ pedes oleo ꝑfudat. uerbi celestis
qͥbꝰ dr̃. Capillatura tua sic̃ greges cap̃rũ. ex illo capite pullulantes. deqͦdictũ:
Capł aũt uiri xp̃s. Et alibi. Caput eiꝰ aurũ cephar. cͥnes eiꝰ abietes iugre ⁊ bo
pillos qͣsdã ẽẽ significans: ait. S ⁊ capilli capitis ur̃i om̃s numerati st̃. Sp̃u¬
aliũ uidelicet significans facta uirtutũ. Neq eñs de capillis nr̃is curaẽ. quãꝗͦ¬

Expanded text:
ut morte obita, resurrectionis requiem consequamur. 13. Illene ergo Samson, qui funes intextos nervis, qui novas restes sicut mollia fila dissolvit? Illene ab illo Samsone, qui rediit Allophylorum indutus exuvias, icapitis, ut manentibus his, virtus invicta duraret: tonso autem capite fortitudo omnis viri subito solveretur? Non ita est, ut tantam vim corporalium capillorum putem. Sunt quidam crines religionis et fidei, crinenentia consecrati, quibus illa in typo Ecclesia, quae Domini pedes oleo perfuderat, Verbi coelestis ines, de quibus dicitur: Capillatura tua ut greges caprarum ; ex illo capite pullulantes, de quo dictum est: Caput viri, Christus ; et alibi: Caput ejus aurum cephas, et crines ejus abietes nigrae . Et pillos quosdam esse significans, ait: Sed et capilli capitis vestri omnes numerati sunt , spiritalium videlicet significans facta virtutum; neque enim de capillis nostris cura
Abbreviated transcription (Latin):
t sp̃s suꝑferebat᷑ suꝑ aqͦs. Et bene inexordio creature baptisini figura signat᷑. ꝑ
qđ habuit creatura mundari. Dictũ etiã de filio. qͥa ipse÷ qͥdiscreuit int̾ me¬
diũ lucis ⁊ tenebras. Unꝰ ÷ enĩ ds̃ pat̃ qͥdic̃. ⁊unꝰ dñs iłs qͥfac̃. S ne rursus aut
arrogans putes dicentis inꝑiũ. aut uile facientis obseqͥũ. equalẽ sibi pat̾ filiũ
c̃ficet᷑. oꝑis unitate dicens: faciamꝰ hominẽ adimaginẽ ⁊ similitudinẽ nr̃am.
Etimago eñĩ ⁊ oꝑatio ⁊ similitudo cõmunis. qͥd aliud nͥmagestatis eiꝰdẽ sig¬
nificat unitatẽ: Tam̃ ut equalitatẽ pleniꝰ patͥs filiiq cognoseas. sicut dix̃¬

Expanded text:
tus superferebatur super aquas . Et bene in exordio creaturae baptismi figura signatur, per quod habuit creatura mundari. Lectum etiam de Filio quod ipse est, qui discrevit inter medium lucis et tenebrarum; unus arrogans putes dicentis imperium, aut vile facientis obsequium; aequalem sibi Pater Filium confitetur operis unitate dicens: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Imago enim et operatio et similitudo communis quid aliud nisi majestatis ejusdem significat unitatem? 3. Tamen ut aequalitatem plenius Patris Filiiq
Abbreviated transcription (Latin):
mo congressu uicit. ut sugaret hostẽ. secundo uicit. qͣndo captũ im¬
perio suo reddidit. Qua causa uincendi ei. euidens resultauit ora¬
culũ. dicentẽ uno exsiliis ꝓphetarũ ad ꝓximũ suũ. Oecideme.
& noluit homo oceidere eũ. &dix̃. E o qd ñ obedisti uerbo dñi:
ecce utrecedes ame. int̾ ficiet te leo. Q secessit abeo. Et inuenit
eu̾ leo: &. int̃ fec̃ eũ. Ꝙ̾. pꝰ hoc aliuł ꝓpħa ad stitit ante regẽ isrł:
demanu tua: ecce anima tua ꝓ anima illius. &. popłs tinis. ꝓpoͦto illiuꝰ.
Liquet gͥ hisoraculis. qđ dñs etiã circa inlignos. ꝓmissa sua ser¬
uet. Sed impios aut stulticia sua oppͥmi : aut alia p̃uaricatione

Expanded text:
imo congressu uicit, ut fugaret hostem, secundo uicit, quando captum imimo congressu uicit, ut fugaret hostem, secundo uicit, quando captum imperio suo reddidit. qua causa uincendi eius euidens resultauit oraculum dicente uno ex filiis prophetarum ad proximum suum: occide me. et noluit homo occidere eum. et dixit: eo quod non oboedisti uerbo domini, ecce tu recedis a me, et interficiet te leo. et recessit ab eo, et inuenit eum leo et interfecit eum. et post hoc alius propheta adstitit ante regem Israhede manu tua, ecce anima tua pro anima illius et populus tuus pro populo illius. liquet igitur his oraculis quod dominus etiam circa indignos promissa sua seruet, sed impios aut stultitia sua opprimi aut alia praeuaricatione
Abbreviated transcription (Latin):
erilegͥis execrabilẽ fecit. & hunc gͦ penitentie eiꝰ reuocauit
affectũ. Dñs autẽ ñ potest mutabilis estimari. sed confessionis
im memor. ñputauit eẽ.seruandũ. qđ ꝓmiserat consitera. Ac¬
cipe aliud uerius. & indigno seruauit dñs tenorẽ sententie sue. sed
beneficia circa se diuina ipse ñteniit. Intulerat bellũ rexsirie. uic¬
tꝰ ẽ. ⁊ seruatus adueniã. Captiuus qͦq libertate donatus. & remis¬
sus adregnũ. qđ fuit diuine sententie. Nonsolũ euasit achab sede¬
oiã triũphauit. qđ ipsiuꝰ ignauie hostẽ sibi aqͦ uinceretur armauit.¬
& certe fuerat monitꝰ a ꝓpħa dicente. Cognosce. & uide qͥd facias.
Monitus inqͣm erat: eo qđ sirie regis pueris deberet᷑ gr̃ae celestis auxi
ex̃. ꝓ nob̵. & ideo inqͥt. si nonplene obtinuerimꝰ eos in locũ syriȩ regis. Sa¬
traphas constituit. ut uirtutẽ illis & potentiã regis offerret. Deniq pͥ¬

Expanded text:
crilegiis execrabilem fecit. et hunc ergo paenitentiae eius reuocauit crilegiis execrabilem fecit. et hunc ergo paenitentiae eius reuocauit affectum, dominus autem non potest mutabilis aestimari, si confessionis inmemori non putauit esse seruandum quod promiserat confitenti. accipe aliud uerius. et indigno seruauit dominus tenorem sententiae suae, sed beneficia circa se diuina ipse non tenuit. intulerat bellum rex Syriae. uictus est et seruatus ad ueniam, captiuus quoque libertate donatus et remissus ad regnum est. quod fuit diuinae sententiae non solum euasit Achab, sed etiam triumphauit, quod ipsius ignauiae hostem sibi, a quo uinceretur, armauit. et certe fuerat monitus a propheta dicente: cognosce et uide quid facias, monitus inquam erat eo quod Syriae regis pueris deberetur gratiae caelestis aerunt pro nobis. et ideo inquit si non plene obtinuerimus eos, in locum Syriae regis satrapas constitue, ut uirtutem illis et potentiam regis auferret. denique pr
Abbreviated transcription (Latin):
corpus operiret. Defecit circa eũ humanitas hominũ: canũ successit
asperitas. Dignos sane sui ministros suneris. auarꝰ inuenit. hoc
loco illud orit᷑ questionis. qͦ mͦ legimꝰ dixisse dñm ad heliã. Uidis¬
ti quẽ aclmodũ cõmotus. ẽ. ac hab̾ afacie mea : ñ induc̃a indieb eius
mala. sed indieb filii exꝰ inducã mala. A ut qͦ mͦ dicemus qr ua¬
let apud dñm penitentia  ecce rex motusẽ ante faciem dñi &
ibat plorans. & conscidit uestim̃ta sua. & operuit se cilicio. & erat
indutus sacco exillo die qͦ int̾fecit nabuthe israhelitẽ. ita ut dñm̃
miscdia cõmoueret. & mutaret sentenciã. Ergo aut penitentia
ñualuit. nec inflexit dñm misericordẽ: aut oraeulũ flalsũe.:
nã aeab ⁊ uictus ẽ. &. occisus. Sed considera q ieꝗabel babebat
uxorẽ. cuiꝰ inflãmabat᷑ arbitrio. que cõu̾tit coreius. & nimiissa¬

Expanded text:
corpus operiret. defecit circa eum humanitas hominum, canum successit corpus operiret. defecit circa eum humanitas hominum, canum successit asperitas. dignos plane sui ministros funeris auarus inuenit. Hoc loco illud oritur quaestionis, quomodo legimus dominum dixisse ad Heliam: uidisti quemadmodum commotus est Achab a facie mea? non inducam in diebus eius mala, sed in diebus filii illius inducam mala aut quomodo dicimus quia ualet aput dominum paenitentia? ecce rex motus est ante faciem domini et ibat plorans et conscidit uestimenta sua et operuit se cilicio et erat indutus sacco ex illo die, quo interfecit Nabuthae Israhelitem, ita ut deum misericordia commoueret et mutaret sententiam. ergo aut paenitentia non\' ualuit nec inflexit dominum misericordem aut oraculum falsum est. nam Achab uictus est et occisus. sed considera quia Iezabel habebat uxorem, cuius inflammabatur arbitrio, quae conuertit cor eius et nimiis sa
Abbreviated transcription (Latin):
clusit euã. Nemo longe: nisi quẽ flagitia ꝓpͥa relegauer̃int. Ergo
uos ꝓpe positi orate & reddite munera. Terribili & ei qͥaufert spi¬
ritũ pͥncipũ: t̃ribili apud regest̾re. eo qđ nullo redimat᷑ diuitis p̃mio.
nullo inflectat᷑ potenaũ suꝑ cilio. qͥ culpe p̃cia discriminat. qͥ quo plus
alicui contulerit. eo qđ plus exigit abeo. Salus pͥuato c̃ailit regnũ.
sed qc mandatũ ñ custodiuit .&. regnũ amisit&. spm̃. Multosre¬
ges gendũ. ꝓpt̃ ꝑsidiã fec̃ epopło patrũ ẽẽ. captiuos. S ut iã deꝓpo¬
sita loqͣmͣ historiã qͥ achab regẽ ingratũ celestib beneficiis ita uissit
occidi. ut a canib eꝰ uulnera labent᷑. Et eni quia pauperis uineã
c̃cupierat nequaꝗͣm tantis opib expletꝰ imprrii. Infra om̃em in¬
opiã redactꝰ adnõ.ẽ. IN on qui uulnera eiꝰlauaret inuentꝰ ẽ. nꝗͣ

Expanded text:
clusit Euam, nemo longe nisi quem flagitia propria relegauerint. ergo clusit Euam, nemo longe nisi quem flagitia propria relegauerint. ergo uos prope positi orate et reddite munera terribili et ei qui aufert spiritum principum, terribili aput reges terrae, eo quod nullo redimatur diuitis praemio, nullo inflectatur potentium supercilio, qui culpae pretia discriminat, qui quo plus alicui contulerit eo plus exigit ab eo, Saul priuato contulit regnum, sed quia mandatum non custodiuit, et regnum amisit et spiritum, multos reges gentium propter perfidiam fecit e populo patrum esse captiuos et, ut iam de proposita loquamur historia, qui Achab regem ingratum caelestibus beneficiis ita iussit occidi, ut a canibus eius uulnera lamberentar. etenim quia pauperis uineam concupiuerat, nequaquam tentis opibus expletus imperii infra omnem inopiam redactus a domino. non qui uulnera eius lauaret inuentus est, non qui
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ mees. om̃s fere siluarũ. Qͥ ueqͥd obtuleritis inqͥt meũ ẽ. qͥa to¬
ũ deuotionis &. sidei. Nonsacrisiciorũ ambitione. delector tantũ mͦ.
Ohomo. inmola dõ sacrisiciũ laudis: &. redde altissimo uota tua. Aut
certe siplacet. sic accipiamꝰ. qm̃ dix̃ obdormisse somnũ suũ diuites.
Increpationes dñi p̃misit. in eos. t̾rorẽ subtexuit. potentiã p̃dicauit.
cui nec diuites restsistant. Conu̾sus ad uniu̾sos ait. Diuites dormitent.
diuites increpent᷑. Uos orate & reddite dño dõ ur̃o : om̃s qͥ incireui¬
tu erꝰ offer̃ munera. Id est agite gr̃as pauperes. ꝗc ñ ẽ. ꝑsonarũ ac¬
ceptor ds̃. Illi diuitias instruant. condant pecuniã. auri aggre¬
receditis. qͥ estis in oircuitu. qm̃ qͥeratis longe. facti estis ꝓpe. Qui autẽ
ꝓpe sibi uident᷑ eẽ. ꝑdiuitias ac potentiã longe factis ꝓpt̾ auaritiã. Ne.¬
mo eñĩ foris.ẽ. nͥ quẽ culpa excluserit: ut eiecit adã deparadiso. &. ex¬

Expanded text:
m meae sunt omnes ferae siluarum. quidquid optuleritis, inquit, meum est. quia toum deuotionis et fidei. non sacrificiorum ambitione delector; tantummodo, O homo. immola deo sacrificium laudis et redde altissimo uota tua. Aut certe, si placet, sic accipiamus. quoniam dixit obdormisse somnum suum diuites, increpationes domini praemisit in eos. terrorem subtexuit, potentiam praedicauit, cui nec diuites resistant. conuersus ad uniuersos ait: diuites dormitent, diuites increpentur, uos orate et reddite domino deo uestro omnes. qui in circuitu eius offerunt munera, id est agite gratias, pauperes, quia non est personarum acceptor deus. illi diuitias struant, condant pecuniam, auri aggereceditis, qui estis in circuitu, quoniam qui eratis longe facti estis prope. qui autem prope sibi uidentur esse per diuitias ac potentiam longe facti sunt propter auaritiam. nemo enim foris est nisi quem culpa excluserit, ut eiecit Adam de paradiso et ex
Abbreviated transcription (Latin):
sobrietate locupletior. & cũ sit pauꝑ: exillis. ẽ. deqͥb dicit᷑. Tibi of¬
ferent reges munera. Non eñi purpuratis offerentib: sed motus ꝓ¬
pͥos regentib dñs iħs delectat᷑. qͥ corporalis lasciuie. m̃tis domine¬
t᷑ imperio. Orate ergo diuites. N habetis in operib qđ placeat. Ora¬
te ꝓpeccatis ur̃is atq flagitiis . &. reddite dño dõ ur̃o munera. Red¬
dite in pauꝑe : ineg̾eno soluite. In illo in opi fenerate. quẽ placare

Expanded text:
sobrietate locupletior; et cum sit pauper, ex illis est de quibus dicitur: Tibi ofsobrietate locupletior; et cum sit pauper, ex illis est de quibus dicitur: Tibi offerent reges munera . Non enim purpuratis offerentibus, sed motus proprios regentibus Dominus Jesus delectatur, qui corporali lasciviae mentis dominentur imperio. Orate ergo, divites! Non habetis in operibus quod placeat. 586 Orate pro peccatis vestris atque flagitiis, et reddite Domino Deo vestro munera. Reddite in paupere, in egeno solvite, in illo inope fenerate, quem placare
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationis ad hibuerit ad confessionẽ. diem festũ m̃tts celebra¬
bit archano. &. epulabit᷑ ñ inferm̃to malitie ⁊ neqͥcie: s inazimis
sinceritatis ⁊ ueritatis. Itaq inconclusione conu̾sus aduos ꝓpħa di¬
cit. Orate .&. reddite dño dõ ur̃o. Id est nolite dissimulare diuites.
Ab ipso accepistis qđ offeratis. ipsius. ẽ. qđ ei soluitis. Dona inqͥt mea .&.
data mea. Hoc. ẽ. que offertis mͥ dona. datas mea. Ego ea dedi uobis:
atq donaui. Deniq ꝓpħa ait. Bonorũ meorũ ñ indiges. idõ tuatͥ¬
offero. qm̃ nichil habeo qđ ñ dedisti. Fides. ẽ. q dona conciliet: hu¬
militas. ẽ q oblata c̃m̃dat. Fide abel plurimã hostiã obtulit. Ideosu¬
ꝑ cam fr̃is muera. placuit mimꝰ abel. quia fide uicit. Nã unde pau¬
peris hostia magis quã diuitis placet : quia pauꝑ fide ditior. est.

Expanded text:
cogitationis adhibuerit ad confessionem diem festum mentis celebracogitationis adhibuerit ad confessionem diem festum mentis celebrabit arcano et epulabitur non in fermento malitiae et nequitiae. sed in azymis sinceritatis et ueritatis. itaque incit: Orate, et reddite Domino Deo vestro , id est: Nolite dissimulare, divites, Ab ipso accepistis quod offeratis: ipsius est quod ei solvitis. Dona, inquit , mea, et data mea, hoc est, quae offertis mihi dona, data sunt mea: ego ea dedi vobis atque donavi. Denique Propheta ait: Bonorum meorum non indiges , ideo tua tioffero, quoniam nihil habeo quod non dedisti. Fides est quae dona conciliat, humilitas est quae oblata commendat. Fide Abel plurimam hostiam obtulit Deo: super Cain fratris munera placuit munus Abel, quia fide vicit. Nam unde pauperis hostia magis, quam divitis placet? Quia pauper fide ditior est,
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃ in eqͥs considitis diuite s:  falsus equus ad salutẽ. Quid incurri¬
bisbus plaudeas : hum currib &. hi in eqͥs: nos autẽ in nomine
dñi magnisicabim᷑. Ipsi obligati sunt & cecider̃: nos autẽ aut̃ẽ
surreximꝰ &. erecti sumus. Nolite amare ad hinientes. nolite
fremitu libi dinͥs excitari. Terribilis. ẽ. dñs : & cui nenio possit
potẽs ⁊ diues resistere. Iuditiũ celeste iaculat᷑. Bonũ ẽ. ut iã
qͥ escatis & a flagitiis ferientis reuereamini dñi potestatẽ. Ideo dic¬
tũ .ẽ. parricide cam. Peccasti. qͥ esce. ut modũ peccato suo poneret.
ogitationes ur̃e consitent᷑ dño. Nondicatis. Nonpeccauimꝰ. Dix̃
paulus. & simͥ nichil conscuiꝰ sũ: addidit tam̃. S ñ in hoc iusti¬
ficatus sũ. Et uos etiã sinchil estis conscii: consitemini dam̃
dño neqͥd sit qđ uos p̃tereat. Qui eñi consitet᷑ dño .&. reliqͥas

Expanded text:
vobis in equis confiditis, divites? Mendax equus ad salutem . Quid in currivobis in equis confiditis, divites? Mendax equus ad salutem . Quid in curribus vobis plauditis? Hi in curribus, et hi in equis, nos autem in nomine retur, clamauit ad eum Helisaeus: pater, pater, agitator Istrahel et eques surreximus et erecti sumus. nolite amare adhinnientes, nolite, diuites, fremitu libidinis excitari. terribilis est dominus et cui nemo possit potens et diues resistere; iudicium caeleste iaculatur. Bonum est ut iam quiescatis et a flagitiis feriantes reuereamini domini potestatem. ideo dictum est parricidae Cain: peccasti,. quiesce, ut modum peccato suo poneret. cogitationes uestrae confiteantur domino. non dicatis: non peccauimus. dixit Paulus: etsi nihil mihi conscius sum, addidit tamen: sed non in hoc iustificatus sum. et uos etiamsi nihil estis conscii, confitemini tamen domino, ne quid sit quod uos praetereat. etenim qui confitetur domino et reliquias
Abbreviated transcription (Latin):
Ascendit enĩ etiã eques. sed ut regat ñ ut tantũ modo sedeat. eo
qđ desidiosus. ⁊ piger. somnolente p̃ferre ñpossit m̃tis incessus
Deeqͥte autẽ lectũ.ẽ. & eques cadet retrorsũ. ex pectans salut̃e
dñi. Quia nemo sine lapsuẽ. & iam siqͥs eques ceciderit & t̾renis
aliqͥb uitiis fuerit inflexus sitam̃ non abiciat spem resurgendi.
fretus miseratione diuina ꝑuenit adsalutẽ. Deascensore uero ma¬
nifestũ.ẽ. inditiũ. qđ rep̃ensibilis habeat᷑. quando moyses ipseat
in cantico exodi. E quũ &. ascensorẽ ꝓiecit in mare. Et inzacha
ria locutꝰ ẽ. dñs dicens. Percutiã om̃en equũ in am̃tia: & ascen¬
sorẽ eiꝰ ininsipientia. Non dix̃ solũ equũ : sed ascensorẽ. qͦ mo
ascensor ẽ. qͥñ potest equũ ꝓpͥũ gubnare : equus qͦq fert᷑ inp̃ceps
& inclomito furore. in p̃rupta &. periculosa raptatur. Quidg̃

Expanded text:
ascendit enim etiam eques, sed ut regat, non ut tantummodo sedeat, eo ascendit enim etiam eques, sed ut regat, non ut tantummodo sedeat, eo quod desidiosus et piger somnolentae proferre non possit mentis incessum. de equite autem lectum est: et eques cadet retrorsum expectans salutem domini. etenim quia nemo sine lapsu est, etiamsi quis eques ceciderit et terrenis aliquibus uitiis fuerit inflexus, si tamen non abiciat spem resurgendi, fretus miseratione diuina peruenit ad salutem. de ascensore uero manifestum est indicium, quod reprehensibilis habeatur, quando Moyses ipse ait in canria locutus est Dominus dicens: Percutiam omnem equum in amentia, et ascensorem ejus in insipientia . Non dixit solum equum, sed et ascensorem, quomodo ascensor, qui non potest 585 equum proprium gubernare, equus quoque fertur in praeceps, si indomito furore in praerupta et periculosa rapiatur. Quid igitur
Abbreviated transcription (Latin):
inlustrat seruulos .&. eorũ sulgentib meritis. & olaritate
uirtutũ. tenebras mundi huiꝰ inluminat. hanc pacifici.
atq mansueti habent apud dm̃ grãm: sobriã ñr̃as sue tran¬
qͥllitatẽ fundati. Insipientes autẽ corde turbantur .&. ipsis si¬
bi ꝓpͥe exagitationis auctores. quia desideriorũ suorũ uoͦl¬
u̾utur estu ⁊ qͦdã stilo Nuctuant. Quisint isti: significauit
exp̃sse dicendo. Om̃s uiri diuitiarũ: Om̃s dix̃: nullũ excepit.
Obene uiros diuitiarũ appellauit ñ diuit as uirorũ: ut ostende¬
ret eos ñ possessores diuitiarũ ẽẽ sed asuis diuitiis possideri. Pos¬
sessio eñi possessoris debet eẽ. ñpossessor possessionis. Qucũq
gͥ patrimonio suo t̃aꝗ possessione ñ utit᷑ qͥ largiri pauꝑi. &. dis¬
pensare ñ nouit. is sirarũ seruulus ñ dñs facultatũ .ẽ. qͥa cus
eugłm p̃dicarent. Ascendes ait. qͣsi rector eqͦrũ ĩqͣsi ascensor.

Expanded text:
inlustrat seruolos et eorum fulgentibus meritis et claritate inlustrat seruolos et eorum fulgentibus meritis et claritate uirtutum tenebras mundi huius inluminat. hanc pacifici atque mansueti habent aput deum gratiam sobria mentis suae tranquillitate fundati, insipientes autem corde turbantur et ipsi sunt sibi propriae exagitationis auctores, quia desideriorum suorum uoluuntur aestu et quodam salo fluctuant. Qui sint isti significauit expresse dicendo: omnes uiri diuitiarum. omnes dixit, nullum excepit. et bene uiros diuitiarum appellauit. non diuitias uirorum, ut ostenderet eos non possessores diuitiarum esse, sed suis diuitiis possideri; possessio enim possessoris debet esse, non possessor possessionis. quicumque igitur patrimonio suo tamquam possessione non utitur, qui largiri pauperi et dispensare non nouit, is suarum seruulus. non dominus faceuangelium praedicarent. ascendes ait quasi rectori equorum, non quasi ascensori.
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt inpace locus eiꝰ. Ubi qͥ etus affectais. nullis diuersarũ cu-¬
piditatũ exagitat᷑ fluctib : nullis auartae turbatur ꝓcellis. nul¬
us diuitiarũ querendarũ ignescit incendiis. Ipse est quispecula¬
t et̃na .&. habitat insion: confringens om̃ia sꝑitaliũ instrum̃ta
bellorũ. conterens arcus. qͥb diabolus ignita dirigens iacula. gra¬
ues pectorib hominũ solet inurere passiones. Sed illa iacula ius¬
to nocere ñ possunt: cui ds̃ luxẽ. Tantũq ab est a caligantiũ hor¬
rore tenebrarũ. ut aduersarius in eo locũ habere ñpossit. Quie¬
tiã pͥncipib seconsueuit insundere. sic̃ infudit iude & iam ꝓdito¬
ri. concidens ta quã insilua lignorũ fidei ianuas. ut in cor eiꝰ
haberet ingressũ . &. et̃ni nominis tabnaculũ possideret.
coneidit i anuas. ut ui olentus introeat. Dñs autẽ qͣsi pius

Expanded text:
inquit in pace locus eius, ubi quietus affectus nullis diuersarum cuinquit in pace locus eius, ubi quietus affectus nullis diuersarum cupiditatum exagitatur fluctibus, nullis auaritiae turbatur procellis, nullis diuitiarum quaerendarum ignescit incendiis. ipse est qui speculatur aeterna et habitat in Sion, confringens omnia spiritalium instrumenta bellorum, conterens arcus, quibus diabolus ignita dirigens iacula graues pectoribus hominum solet inurere passiones. sed illa iacula iusto nocere non possunt, cui deus lux est, tantumque abest a caligantium . horrore tenebrarum, ut aduersarius in eo locum habere non possit, qui etiam principibus se consueuit infundere. sicut infudit Iudae etiam proditori concidens tamquam in silua lignorum fidei ianuas, ut in cor eius haberet ingressum et aeterni nominis tabernaculum possideret concidit ianuas, ut uiolentus introeat, dominus autem quasi pius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtas. habuncdauit indiuitiis simplit᷑atis sue. diuites autẽ eger̃.
a. esurier̃. Neq enĩ otiose. scriptũ.ẽ. Diuitũ. pauperes p̃positier.
& ꝓpͥi serui. dominis fenerabunt. Quia diuites & domini. su¬
ꝑ uacua &. multa senimant. ex qͥb fructũ ñ colligant. sed spi¬
nas metant. & idõ pauꝑib diuites er̃ subditi: &. serui domi¬
nis spiritalia seminabunt. quẽ ad modũ dnies rogabat. ut sibi stil¬
lam aq pauꝑ lazarus feneraret. Potes & tu diues. istã implere
sententiam: &. largiripauꝑi & dño fenerare. Qui eñi largit᷑
nũdõ concinens. ad assyriũ scriptũ. hoc. ẽ aduersus neqͥtie sꝑi¬
talis assiriũ. in anẽ. acuanũ pͥncipẽ istnis mundi. itacepit. No¬
tiis iniudea d̾s. hoc non indiuitib. ñ innobilib & potestatib.
in qͦ ꝓfunda sides. ad cognitionẽ dĩ potuit ꝑuenire. Ꝙ factus. ẽ.

Expanded text:
pertas abundauit in diuitiis simplicitatis suae, diuites autem eguerunt pertas abundauit in diuitiis simplicitatis suae, diuites autem eguerunt et esurierunt. neque enim otiose scriptum est: diuitum pauperes praepositi erunt et proprii serui dominis faenerabunt, quia diuites et domini superuacua et mala seminant. ex quibus fructum non colligant, sed \'spinas metant. et ideo pauperibus diuites erunt subditi et serui dominis spiritalia faenerabunt, quemadmodum diues rogabat, ut sibi stillam aquae pauper Lazarus faeneraret. potes et tu, diues, istam implere sententiam. largire pauperi, et domino faenerasti; qui enim largitur o quinto. hymnum deo concinens ad Assyrium scriptum, hoc est aduersus nequitiae spiritalis Assyrium. inanem ac uanum principem istius mundi, ita coepit: notus in Iudaea deus. hoc est non in diuitibus, non in nobilibus et in potentibus, in quo profunda fides ad cognitionem dei potuit peruenire. et factus est
Abbreviated transcription (Latin):
Consi clera qͥa hos nonsolus possides. Possidet tecũ tinea. possi¬
det erugo q consũnit pecuniã. Hastibi consortes. auarita de.¬
dit. Uide autẽ qͦs tibi detgr̃a debitores. splendidũ inpanib be.¬
nedicent labia nistorũ. & testimoniũ bonitatis illniꝰ fiet. Tacit tibi
debitorẽ patrẽ dm̃: qͥ promunere qͦ pauꝑ aduitꝰ ẽ. foenus ex soluit.
Quasi bom debitor creditoris. fac̃ tibi debitorẽ filiũ qͥait. Esuriui.
& dedistis mͥ manducare. situi. & dedistis mͥbibere. Hospes erã
&. collegistis i.me. Nudus. & operiustis me. Qd eñĩ unicuiq
minimorũ conlatũ ẽ: sibi dicit. ẽẽ conlatũ. Nescis ohomo struere
diuitas. siuis diues eẽ. esto pauꝑ scło ut sis dõ diues. Diues fidei.
sapientie: diues sciencie.diuesẽ. dõ. Sunt qͥ inpauꝑtate habunda¬
nt. q qͥ in diuitiis egeant. Habundant pauꝑes. qͦrũ ꝓ fuuda pau¬

Expanded text:
considera quia hos non solus possides. possidet tecum tinea, possiconsidera quia hos non solus possides. possidet tecum tinea, possidet aerugo, quae consumit pecuniam. has tibi consortes auaritia dedit. uide autem quos tibi det gratia debitores: splendidum in panibus benedicent labia iustorum et testimonium bonitatis illius fiet. facit tibi debitorem patrem deum, qui pro munere, quo pauper adiutus est, faenus exsoluit quasi boni debitor creditoris. facit tibi debitorem filium, qui ait: esuriui et dedistis mihi manducare, sitiui et dedistis mihi bibere, hospes eram et collegistis me, nudus et operuistis me. quod enim unicuique minimorum conlatum est sibi dicit esse conlatum. nescis, o homo, struere diuitias. si uis diues esse. esto pauper saeculo, ut sis deo diues. diues fidei dsapientiae, dines scientiae diuites deo. sunt qui in paupertate abundent et qui in diuitiis egeant. abundant pauperes, quorum profunda pau
Abbreviated transcription (Latin):
li subuenis: Custos gͦ tuarũ. es ñ dñs facultatũ. Qui aurũ
terre infodis. minister utiq eiꝰ ñ arbiter. es. S ubi thesaurꝰ
tinis. ibi & cortuũ. Ergo in illo auro. cortuũ t̾̃re infodisti.
ende potius aurũ. &. eme salutẽ. Uende lapidẽ. & eme regnũ
dĩ. Uende agrũ : ⁊ redime tibi uitã eternã. Uera allego: quia
uerba adstruo ueritatis. Siuis ꝑfectus. ẽẽ inqͥt. omĩa querũq ha¬
bes uende. &. dapauꝑib. ⁊ habebis thesaurũ in celo. & noli cons¬
tristari cũ hec audis. nedicat᷑ & tibi. Qũa difficile qͥ pecuni¬
as habent in regnũ dĩ intrabunt: Magis cũ hec legis consi¬
dera. qͥa ista tibi pꝰtest mors eripere. p̾otestas superioris tol.¬
lere. deinde qͥa pateris parua ꝓ magnis. caduca ꝓͤternis. thes¬
auros pecume. ꝓ thesauris gr̃e. Isti corrũpunt᷑. illi ꝑmanent

Expanded text:
li subuenis? Custos ergo tuarum es, non dominus facultatum, qui aurum li subuenis? Custos ergo tuarum es, non dominus facultatum, qui aurum terrae infodis. minister utique eius, non arbiter. sed ubi thensaurus tuus, ibi et cor tuum. ergo in illo auro cor tuum terrae infodisti. uende potius aurum et eme salutem, uende lapidem et eme regnum dei, uende agrum et redime tibi uitam aeternam. uera allego, quia uerba adstruo ueritatis. si uis perfectus esse, inquit omnia quaecumque habes uende et da pauperibus, et habebis thensaurum in caelo. et noli contristari, cum haec audis, ne dicatur et tibi: quam difficile qui pecunias habent in regnum dei intrabunt. magis cum haec legis, considera quia ista tibi potest mors eripere, potestas superioris tollere, deinde quia peteris parua pro magnis, caduca pro aeternis, thensauros pecuniae pro thensauris gratiae. isti corrumpuntur, illi permanent.
Abbreviated transcription (Latin):
debtas credidisse memoraũ. Nãqͥd etiã illã repetã. qđ in om̃i in¬
sirmo fleu̾sse sedix̃ ⁊ ingenuisse. cũ uideret uirũ in necessitate.
se autẽ inbonis: sed tunc magis sibi suisse dies malorũ. cũse habe
re cerneret. & alios indigere. S hoc ille dicit. qͥ nũqͣm uidue oc¬
culũ facit tabescere : qͥ nũqͣm panẽ suũ solus manducauit & non
orfano tͣdidit. quẽ aiuuentute sua nutrͥuit. aluit. instituit paren¬
tis affectu. Quinũqͣm midũ despex̃. qͥmorientẽ operuit. qͥuel
lerib ouiũ suarũ. infirmorũ cale fec̃ humeros. Non obpres¬
sit pupillũ. Nũqͣm diuitiis delectatus.z. nũqũa gratulatꝰ.
ẽ. lapsũ inimicorũ suorũ. Siqͥs fec̃ hec : desũmis cepit egere
diuitiis. Nichil expatrimonio tantũ : nisi solũ fructũ misedie
reportauit. Quid te futurũ ẽ. qͥ tuo nescis uti patrimonio. qͥ
insũmis diuitis dies sustines m̃dicitaas. qͥa nulli largiris. nul¬

Expanded text:
didisse memorauit. nam quid etiam illa replicem, quod in omni infirmo fleuisse se dicit et ingemuisse. cum uideret uirum in necessitate, se autem in bonis, sed tunc sibi magis fuisse dies malorum, cum se hre cerneret, et alios indigere. Si hoc ille dicit, qui numquam viduae oculum fecit tabescere, qui numquam panem suum solus manducavit, et non orphano tradidit, quem a juventute sua nutrivit, aluit, instituit parentis aleribus ouium suarum infirmorum calefecit umeros, non oppressit pupillum, numquam diuitiis delectatus est, numquam gratulatus est lapsu inimicorum suorum, si qui fecit haec de summis coepit egere diuitiis, si nihil ex patrimonio tanto nisi solum fructum misericordiae reportauit, quid de te futurum est. qui tuo nescis uti patrimonio, qui in summis diuitiis dies sustines mendicitatis, quia nulli larg-iris, nul