comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scđia eiꝰ derelinqͥ qͥtibi autblanditur
dandonedefici as: aut corripit exultantẽ¬
nepereas: siue ergo in eiꝰ donis. siue in eꝰ
flagellis : laudatu laus flagellantis medi¬
cina .ẽ. uulneris: ꝑ singulos inqͥt dies bene¬
dicãte : prorsus ꝑ singulos dies fr̃sbene¬
dicite : om̃ino qͥc qͥd acciderit. benedicite
dnm̃ : & enĩ neaccidat aliqͥd qđ ferre
ñ potestis: ipse facit: Ideo cũ timore debes
eẽ . quando tibi bene ẽ: neq te adhoc
quã non tẽptatũ reprobari: Et lauda¬
dñs & laudabilis ualde: Iuantũ dicturꝰ
erat : quȩ uerba quȩ siturus : quantam
conceptionẽ conclusit in uno ualde : cogi¬
ta quantũuis: Quando autẽ potest cogĩ¬
tari. qͥ capi ñ potest: laudabilisiẽ ualde:
Et magnitudinis eiꝰ non ẽ. finis: Ideo dix̃
neforte incipias uelle laudare. & putes
te laudando posse finire. cuiꝰ magnitudo
finẽ ñ potest habere : Noliergo tepu¬

Expanded text:
sericordia ejus derelinqui, qui tibi aut blanditur sericordia ejus derelinqui, qui tibi aut blanditur dando, ne deficias; aut corripit exsultantene pereas. Sive ergo in ejus donis, sive in ejus flagellis, lauda tu. Laus flagellantis, medicina est vulneris. «Per singulos,» inquit, «dies benedicam te.» Prorsus per singulos dies, fratres, benedicite; omnino quidquid acciderit, benedicite Deum. Etenim ne accidat aliquid quod ferre non potestis, ipse facit. Ideo cum timore debes esse, quando tibi bene est; neque te ad hoc quam non tentatum reprobari? «Et laudanus et laudabilis valde.» Quantum dicturus erat? quae verba quaesiturus? Quantam conceptionem conclusit in uno «valde?» Cogita quantum vis. Quando autem potest cogitari, qui capi non potest? «Laudabilis» est «valde; et magnitudinis ejus non est finis.» Ideo dixine forte incipias velle laudare, et putes te laudando posse finire, cujus magnitudo finem non potest habere. Noli ergo te pu
Abbreviated transcription (Latin):
non deqͥb: gaudebat. diabolo tẽptante
subtracta sunt : quẽ ad modũ & filuimor¬
tuis : Periit qđ seruabat᷑ : perier̃ qͥb: ser¬
uabatur. nec tam̃ perit qͥ & illud & illos
dedit: Qui& ipsifilii p̃senti scło perier̃
agnoscendi & recipiendi infuturo : ille
tam̃uir habens aliud unde gaudereo.
in quo uerũ erat . qđ modo cõmemorauimꝰ
psingulos dies benedicãto Nũ qͥd quia
ille dies qͦ cuncta perierant tristis in luxit.
ideo lux interior incorde defecit : stetit
qͥppe in illa luce : & ait : Dñs dedit. dñs
abstulit: sicut dño placuit ita factũ.ẽ:
sit nom̃ dñi benedictũ : Ergo ꝑ singulos dies
laudauit: qͥ etiã indie tã triste laudauit:
Breue magisterium ẽ. ut semꝑ laudes dm̃.
ueroq: corde ñ falso dicas. benedicã dnm
in omĩ tẽpore semꝑ lauseiꝰ inore meo:
breue magisteriũ .ẽ. scilicet ut noueris
eũ miscditer dare cũdat: miscđiter
auferre cũ tollit : Necte credas ami¬

Expanded text:
non de quibus gaudebat, diabolo tentante non de quibus gaudebat, diabolo tentante subtracta sunt! quemadmodum et filii mortui sunt! Periit quod servabatur, perierunt quibus servabatur; nec tamen periit qui et illud et illos dedit. Et ipsi filii praesenti saeculo perierunt, agnoscendi et recipiendi in futuro. Ille tamen vir habens aliud unde gauderet, in quo verum erat quod modo commemoravimus, «Per singulos dies benedicam te;» numquid quia ille dies quo totum perierat, tristis illuxit, ideo lux interior in corde defecit? Stetit quippe in illa luce, et ait: «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomaudavit, qui etiam in die tam tristi laudavit. Breve magisterium est, ut semper laudes Deum, veroque corde, non falso dicas: «Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo» . Breve magisterium est, scilicet ut noveris eum misericorditer dare cum dat, misericorditer auferre cum tollit; nec te credas a mi
Abbreviated transcription (Latin):
Nonquando uolumꝰ ad eã accedimꝰ : qr non in
om̃i loco lucet: ꝑ infirmitatẽ nr̃am : forte fit.
ut hẏeme nos delectet. eẽ. in ipsa luce : nunc
autẽ ꝑȩstatẽ uid etis. qm̃ magis eũ locum
quȩ siuimꝰ. ut in illa luce non staremꝰ : In dõ
autẽ tuo quando stas. & in lumine ueritatis
eiꝰ delectaris : Nonquȩris locũ quo ad eũ
accedas: sed conscientia accedis. conscientia
recedif. đ dictũ . ẽ. accedite ad eũ & inlu¬
minamini: animo dictũ .ẽ. non uehiculo :
Affectib dictũ ẽ. non pedib: : & cũ in eosta¬
bis : ȩstus non patieris: Sp̃s enĩ spirabit ibi :¬
& subalis eiꝰ sꝑabis : Vide sergo haberete.
qͦmꝰ delecteris ꝑ singulos dies: Nonte eñi
dimittẽtds tuus: etiã si aliqͥd triste acci¬
derit : Quã enĩ triste erat. qđ scõ uiro iob
acciderat : quã repente : quã multamala :
quẽ ad modũ om̃ia de qͥb: gaudere putabat᷑

Expanded text:
Non quando volumus ad eam accedimus quia non in Non quando volumus ad eam accedimus quia non in omni loco lucet. Per infirmitatem nostram forte fit, ut hieme nos delectet esse in ipsa luce: nunc autem per aestatem videtis quia magis eum locum quaesivimus, ut in ipsa luce non staremus. In Deo autem tuo quando stas, et in lumine veritatis ejus delectaris, non quaeris locum quo ad eum accedas; sed conscientia accedit, conscientia recedit. Quod dictum est, «Accedite ad eum, et illuminamini» : animo dictum est, non vehiculo; affectibus dictum est, non pedibus. Et cum in eo stabis, aestus non patieris. Spiritus enim spirabit tibi, et sub alis ejus sperabis . 4. Vides ergo habere te quomodo delecteris per singulos dies. Non enim te dimittet Deus tuus, etiam si aliquid triste acciderit. Quam enim triste erat, quod sancto viro Job acciderat! Quam repente, quam multa mala! quemadmodum omnia de quibus gaudere putabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
& quid tambonũ quã ds̃tuus de quo dictũ . ẽ.
nemobonꝰ nisi unꝰ đs : Nãquã sit secura ista lau¬
datio & quã sit securũ hoc. bene intelligere
de ipsobono : nã sigaudes debono qđ tibi ac¬
cidit perdiem : fortasse transiit alio diebonũ :¬
unde hocunde gaudes obene fuit mͥ. bonum
diem duxi : Quia forte lucra uener̃ : aut inui¬
tatꝰ es aut in epulis diufuisti : gaudesqr inȩ¬
pulis diufuisti alter tedoleo qr non erubu¬
isti : Verũ tam̃ deqͦcũq: talibonogaudeas.
certe transitoriũ ẽ : Siautẽ gaudeas in dño
dõtuo: audies dicentẽ scripturã : delecta re
indnõ: tanto firmius gaudebis: quanto. ẽ.
ille certior in qͦ gaudebis: Si enĩ gaudes de
nũmo times furem : Si autẽ gaudes dedõ:
qͥd times netibi qͥsquã auferat dm̃ : dm̃
tibi nemo aufert : situ eũ nondimi seris:
Nonenĩ sic ẽ. ds̃ : qͦmͦ luxista decȩlo fulgens:

Expanded text:
 quid tam bonum, quam Deus tuus; de quo dictum est:  quid tam bonum, quam Deus tuus; de quo dictum est: «Nemo bonus, nisi unus Deus» ? Nam quam sit secura ista laudatio, et quam sit securum hoc bene, intellige de ipso bono. Nam si gaudes de bono quod tibi accidit per diem, fortasse transit alio die bonum hoc unde gaudes. Bene fuit mihi, bonum diem duxi: quia forte lucra venerunt, aut invitatus es, aut in epulis diu fuisti. Gaudes, quia in epulis diu fuisti; alter te dolet, quia non erubuisti. Verumtamen de quocumque tali bono gaudeas, certe transitorium est. Si autem gaudeas in Domino Deo tuo, audies dicentem Scripturam: «Delectare in Domino» . Tanto firmius gaudebis, quanto est ille certior in quo gaudebis. Si enim gaudes de nummo, times furem; si autem gaudes de Deo, quid times? Ne tibi quisquam auferat Deum? Deum tibi nemo auferet, si tu eum non dimiseris. Non enim sic est Deus, quomodo lux ista de coelo fulgens.
Abbreviated transcription (Latin):
laudare : sed in ȩternũ laudaturus es. Qui lau¬
dare non uult intransitu huiꝰ scłi : ommute scit
cũ uenerit scłm scłi : Proinde sequentib: uer¬
geret qđ ait . laud abo nom cuũ in scłm. &
quȩreret aliud scłm quando laudaret:
Dersingulos dies in qͥt benedicãte : Lauda
ut cũ finiti fuerint singulidies: & uenerit
sne fine unꝰ dies eas ex laudib: in laudem sicut
dicã : Nec mirũ ẽ : silȩto dietuo: benedicis dm̃
tuũ : Iuiꝰ si forte aliqͥs dixerit: tristis dies.
sicut se habent humanȩ res: sicut ẽ abundan¬
tia scandalorũ. sicut ẽ multiplicatio tẽptatio¬
nume quid si ergo aliquid accidat triste
homini desines laudare dm̃ desines bene¬
dicere creatorẽ tuũ e Sidesines : m̃titus esdicen¬
do ꝓsingulos dies benedicãte dnẽ : Siautẽ
nondesines. & sitibi uidet᷑ in die tristimale:
erittibi indeo tuo bene: Est enĩ. & quando
male ẽ tͥ : ꝓcul dubio in aliqͦbono bene tibient:¬

Expanded text:
laudare, si in aeternum laudaturus es. Qui laudare non vult in transitu hujus saeculi, obmutescet cum venerit saeculum saeculi. Proinde sequentibus vergeret quod ait, «Laudabo nomen tuum in saeculum;» et quaereret aliud saeculum, quando laudaret: «Per singulos,» inquit, «dies benedicam te.» Lauda os dies; ut cum finiti fuerint singuli dies, et venerit sine fine unus dies, eas ex laudibus in laudem, sicutdicam. Nec mirum est si laeto die tuo benedicis Deum tuum. Quid, si forte illuxerit aliquis tristis dies, sicut se habent humanae res, sicut est abundantia scandalorum, sicut est multiplicatio tentationum? Quid si ergo aliquid accidat triste homini? desines laudare Deum? desines benedicere Creatorem tuum? Si desines, mentitus es dicendo, «Per singulos dies benedicam te, Domine.» Si autem non desines, etsi tibi videtur in die tristi male, erit tibi in Deo tuo bene. Est enim, et quandomale est tibi, procul dubio in aliquo bono bene tibi erit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc non ex uobis : A płi uerbas : ñ mea :
Grã salui factiestis ꝑfidem: & hoc ut salui
essetis ꝑfidẽ non ex uobis : Iuãuis hoc ipsũ
aliter intelligeret : Planus hoc aperire
dignatus ẽ : Daintellectorẽ : & totũ dix̃grã
salui factiestis : Vbi audisgrãm: gratis intel¬
lige . Siergo gratis nihiltu adtulisti: nihil
tes :ꝓptersibi placentes : ꝓpter ignorantes
dĩ iustitiã. & suã uolentes constituere :
forte aliqd fecimꝰ ut dona dĩ meream᷑: ñexo¬
perib in qͥt neforte qͥsextollat᷑: Quidergo
ipso in nobis oꝑante q̃r ꝑfidẽ locũdamꝰ incor¬
de nr̃o ei qͥi nobis & ꝑnos bona oꝑat᷑: Audi
enĩ unde opereris bona: Ipsius enĩ sumꝰ fig¬
ambulemꝰ: Ista .ẽ. suauitasabundans memo¬
rȩ ipsius circanos: hanc eructando p̃dicatores
eiꝰ. iustitia eiꝰ exultabunt non sua: Quidergo
ut simꝰ. ut laudemꝰ. ut iustitiatua ecultemꝰ.
ut memoriã ab indantiȩ suauitatis tuȩ

Expanded text:
a: «Gratia salvi facti estis per fidem; et hoc» ut salvi essetis per fidem «non ex vobis.» Quamvis hoc ipsum aliter intelligeret, planius hoc aperire dignatus est. Da intellectorem, et totum dixit: «Gratia salvi facti estis.» Ubi audis, «gratia,» Gratis intellige. Si ergo gratis, nihil tu attulisti, nihil tes, propter sibi placentes, propter ignorantes Dei justitiam et suam volentes constituere. forte aliquid fecimus, ut dona Dei mereremur. «Non ex operibus,» inquit, «ne forte quis extollatur,» Quid ergo? Ipso in nobis operante; quia per fidem locum damus in corde nostro ei qui in nobis et per nos bona operatur. Audi enim unde opererisambulemus» . Ista est suavitas abundans memoriae ipsius circa nos. Hanc eructando, praedicatores ejus justitia ejus exsultabunt, non sua. Quid ergo ut simus, ut laudemus, ut justitia tua exsultemus, ut memoriam abundantiae suavitatis tuae
Abbreviated transcription (Latin):
Meliusenĩ aliquid es. qr iustuses: quã quia
homo es: Inferius aliqd dasdõ : & superiustͥ
Totũ illida in toto ipsũ lauda: ñ cades de ma¬
nu artificis: ut esses qͥo fecit : Nonne scrip¬
tũ ẽ qr sũpsit ds̃ limũ de terra & formauit
hominẽ : ante quã homo esses. limꝰ eras:
ante quã limus esses. nihileras: Sed nonde
isto solo figm̃ta. grãsagas artificituo:
audialiud figm̃tũ. ubite fecit : Nonexo¬
perib ait: neforte quis extollat᷑. Superiꝰ¬

Expanded text:
melius enim aliquid es quia justus es, quam quia melius enim aliquid es quia justus es, quam quia homo es. Inferius aliquid das Deo; et superius tibi. Totum illi da, in toto ipsum lauda: non cadas de manu artificis. Ut esses quis fecit? Nonne scriptum est quia sumpsit Deus limum de terra, et formavit hominem ? Antequam homo esses, limus eras; antequam limus esses, nihil eras. Sed non de isto solo figmento gratias agas artifici tuo; audi aliud figmentum ubi te fecit. «Non ex operibus,» ait, «ne forte quis extollatur
Abbreviated transcription (Latin):
ñes oblitꝰ tunrĩ : & non oblitꝰ Cõmouistinos:
ut & nos reduces in memoriã : Cõmemorabunt᷑
enĩ & conuertunt᷑ ad dm̃ : uniuersi fines terrȩ :
quia ergo memoriã abundanti ȩ suauitatis
tuȩ eructabunt: Intelligente s in se nihilbonit̃
qđ ate non sit: nec potuisse conuerti adte. nisi
cõmemorent᷑ abste. nec reduci potuisse in me¬
moriã tui. sit uobliuisceris illorũ: ħȩt consi¬
derantes ingrã tua. & iustitia tua exultabut̃:
ec in quã intua grã considerantes: exultabt̃
iustitia tua nonsua. Pr̃s. siuultis ructuare
grãm: bibite grãm Quid .ẽ. bibite grãm:
cũ ante nihil essemꝰ: deinde iã ipsi homines
extra duceillius peccatoris & malignieramꝰ :
& filiiirȩ natura sicut &cȩteri: Adtendamꝰ
ergo grãmdĩ non solũ quia fecitnos: uerũ
illi debemꝰ qr & iustificati sumꝰ: Nemo quasi
do tribuat quia ẽ : & sibi tribuat qrl iustus est.
Meluis ẽ enĩ qđ tibiuis tribuere : quã qđ illi.

Expanded text:
ti nos, ut et nos reducas in memoriam. «Commemorabuntur» enim «et convertentur ad Dominum universi fines terrae» . Quia ergo «memoriam abundantiae suavitatis tuae eructabunt,» intelligentes in se nihil boni esse quod a te non sit; nec potuisse converti ad te, nisi commonerentur abs te; nec reduci potuisse in memoriam tui, si tu obliviscereris illorum: haec considerantes in gratia tua, «Et justitia tua exsultabunt.» Haec, inquam, in tua gratia considerantes, «exsultabunt justitia tua,» non sua. Fratres, si vultis eructare gratiam, bibite gratiam. Quid est, bibite gratiam? nes, cum ante nihil essemus: deinde jam ipsi homines ex traduce illius peccatoris, et maligni eramus, et filii irae natura, sicut et caeteri . Attendamus ergo gratiam Dei, non solum quailli debent, quia justificati sunt. Nemo ergo Deo tribuat quia est, et sibi tribuat quiMelius est enim quod tibi vis tribuere, quam quod illi:
Abbreviated transcription (Latin):
sed quia ille fecitte : Nonquia tua liquid
laudabunt : & uirtutẽ tuã ad nuntiabunt:
Non suã : sed tuã: Discite ergo laudare:
Intuentes oꝑa Miramini artificem : grãs
agendo non arrogando N audate: qr ipse
fecit : quia sic constituit : qr talia donauit:¬

Expanded text:
sed quia ille fecit te; non quia tu aliquid sed quia ille fecit te; non quia tu aliquid laudabunt te, «et virtutem tuam annuntiabunt;» non suam, sed «tuam.» Discite ergo laudare. Intuentes opera, miramini artificem; gratias agendo, non arrogando. Laudate quia ipse fecit, quia sic constituit, quia talia donavit
Abbreviated transcription (Latin):
faciente : siutilitas laudatur : qͥd illo utilius
qͥfecit omĩa: siuirtꝰ laudatur: qͥđ illo
potentius a quo facta s̃ om̃ia. aquo etiam
facta ñ dimittuntur. sed reguntur &
gubernantur om̃ia: Nonergo quẽ ad¬
modũ qͥdam eloquentes mult. laudantes
creaturam. obliuiscentes creatoremN
Non sicte laudat generatio & generatio
inseruistuis cũ laudatoꝑa tua: Sed qͦmͦ
laudat: & uirtutẽ tuã ad nuntiabunt:
In laudanꝰ is oꝑib tuis: uirtutẽ tuã ad nun¬
tiabunt. Laudatores istiscĩ & bonifideles.
ueri laudatores. non ingrati grẽ. cũ lau¬
cȩlestia. terrestria : intehipsa o ꝑadĩ. quȩ
laudant &seipsos inueniunt : r inoꝑib
fecit om̃ia ipse nos fecit interomia: Pro¬
inde silaudas oꝑadĩ: & te laudaturus es.
qr & tu opus dĩes : ubi . ẽ ergo nonte lau¬
det ostuũ & ecce inuentũ. ẽ qͦmͦ &te lau¬
dare possis : & arrogans nonsis: Dm̃ inte
lauda. nonte : Non quia tutalis es.

Expanded text:
faciente? Si utilitas laudatur, quid illo utilius, faciente? Si utilitas laudatur, quid illo utilius, qui fecit omnia? Si virtus laudatur, quid illo potentius, a quo facta sunt omnia; a quo etiam facta non dimittuntur, sed reguntur et gubernantur omnia? Non ergo quemadmodum quidam eloquentes muti, laudantes creaturam, obliviscentes Creatorem; non sic te laudat generatio et generatio in servis tuis, cum laudat opera tua. Sed quomodo laudat? «Et virtutem tuam annuntiabunt.» In laudandis operibus tuis, virtutem tuam annuntiabunt. Laudatores isti, sancti et boni fideles, veri laudatores, non ingrati gratiae, cum laucoelestia et terrestria, inter ipsa opera Dei quae laudant, et seipsos inveniunt, quia in operibus cit omnia, ipse nos fecit inter omnia. Proinde si laudas opera Dei, et te laudaturus es; quia et tu opus Dei es. Ubi est ergo, «Non te laudet os tuum» ? Ecce inventum est quomodo et te laudare possis, et arrogans non sis. Deum in te lauda, non te: non quia tu es talis,
Abbreviated transcription (Latin):
nunc adtendamꝰ in hac generatione oꝑa dñi:
incuiꝰ laude dr̃ generatio & generatio lau¬
dabit oꝑatua : qm̃ magnitu dinis tuȩ ñ .ẽ.
fins: Oꝑatua in tueri licet uttu lauderis.
qͥtalia oꝑaris Et urrtutẽ tuã ad munt abuñ:
Neq enĩ oꝑatua laudabunt: nisiut uirtutẽ
tuã ad nunteabunt: Proponunt᷑ laudes
pueris in scola : & omĩa talia ꝓponuntur
quȩ laudent᷑. quȩ d s̃. ẽ oꝑatꝰ. Pro ponit᷑ ho¬
mini laus solis lauscȩli. lausterrȩ uit ad
minora etiã ueniã: lausrosae laus duri:
Om̃ia ista: oꝑa dĩ sunt: Proponunt᷑. suscipi¬
unt᷑ laudant᷑ oꝑa celebrantur : deoꝑatore
tacitur : ergo moꝑib: uolo laudare creato¬
rẽ : ingratũ non am̃d laudatorẽ : Laudas
qđ fecit : taces deillo qͥfecio : Quasi uero
msi ille tantus. eẽt: inuenires qđ laudares :
In eo qͥduides qͣibi laudatur: species. utilitas:÷
aliqua uirtꝰ. aliqua potestia rerũ istarũ :
sipulchritudo tedelectatꝰquidpulohrius

Expanded text:
i, in cujus laude dicitur, «Generatio et generatio, laudabit opera tua;» quoniam magnitudinis tuae non est finis. Opera tua intueri licet, ut tu lauderis qui talia operaris. 7. «Et virtutem tuam annuntiabunt.» Neque enim opera tua laudabunt, nisi ut virtutem tuam annuntient. Proponuntur laudes pueris in schola, et omnia talia proponuntur quae laudentur, quae Deus est operatus: proponitur homini laus solis, laus coeli, laus terrae; ut ad minora etiam veniam, laus rosae, laus lauri: omnia ista opera Dei sunt, proponuntur, suscipiuntur, laudantur; opera celebrantur, de operatore tacetur. Ego in operibus volo laudari Creatorem; ingratum non amo laudatorem. Laudas quod fecit, taces de illo qui fecit? Quasi vero nisi ille tantus esset, invenires quod laudares. In eo quod vides, quid ibi laudatur? Species, utilitas, aliqua virtus, aliqua potentia rerum istarum. Si pulchritudo te delectat, quid pulchrius
Abbreviated transcription (Latin):
oblitꝰ nones : cũ obliti tenos fuerimꝰ: Om̃is
enĩ caro. oblita erat dm̃ : Ille tam̃ oꝑa sua
non est oblitꝰ hȩc mȩ moria eiꝰ suꝑnos quia
non nos oblitꝰ est : Prȩdicanda . ẽ. en arranoa ẽ
& quia ualde dulcis ẽ. manducanda etenio¬
tanda . ẽ: Sic manduca ut eructes: sic accipe
utdes : Manducas cũ discis eructas cũdoces
Manducascũ audis : eructas cũ p̃dicas Hoc
tam̃ eructas. qđ manducasti: Deniq ille
auidissimꝰ ȩpulator ioħs apłscui non suffici
quid eructauit: in pͥncipio erat uerbum.
& uerbũ erat apud  nemoriã ergo abun¬
dantiȩ suauitatis tuȩ eructabunt : Quomͦͣ
non sufficit : memoriã tuã nec memoriam
abundantiȩ tuȩ uł memoriã suauitati fuiȩ :¬
sed memoriã abundantiȩ slauitatis tuę :

Expanded text:
oblitus non es, cum obliti te nos fuerimus. Omnis oblitus non es, cum obliti te nos fuerimus. Omnis enim caro oblita erat Deum; ille tamen opera sua non est oblitus. Haec memoria ejus super nos, quia non nos oblitus est, praedicanda est, enarranda est; et quia valde dulcis est, manducanda et eructanda est. Sic manduca, ut eructes; sic accipe, ut des. Manducas, cum discis; eructas, cum doces; manducas, cum audis; eructas, cum praedicas: hoc tamen eructas quod manducasti. Denique ille avidissimus epulator Joannes apostolus, cui non sufficiequid eructavit? «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum» . «Memoriam» ergo «abundantiae suavitatis tuae eructabunt.» Quomodo non sufficit, memoriam tuam, nec memoriam abundantiae tuae, vel memoriam suavitatis tuae; sed «memoriam abundantiae suavitatis tuae?»
Abbreviated transcription (Latin):
tibi debet &quid diligas: & qͥd timeas :
& qͥd appetas & qͥd fugias : Quid eligas
& qͥd reicias. tẽpus electionis nunciẽ :
acceptionis post eaerit : Dicat᷑ ergo uir¬
tꝰ metuendorũ & magnitudinẽ tuã inqt
enarrabunt eã: Sic infinitã : sic qͦmͦ magni¬
tudinis tuȩ ñ .ẽ. finis. non de illa tacebua:
illã in quã magnitudinẽ dequa superius
dixerã & magnitudinis tuȩ non ẽ finis
en arrabunt eã : Quom en arrabunt eã sifins
non ẽ .ei. n arrabunt eã : cũ laudabunt ea
& quia finis eiꝰ non .ẽ : sic& laudi seiꝰ nonerit
finis: Probemꝰ qr nonerit finis laudis eiꝰ. Beat
in qͥt qͥhabitant in domotua: in scła scłoꝵ
laudabuntte : & magnitudinẽtuã illam¬
dantiȩ suauitatis tuȩ eructabunt p ȩpula
felices : Quidmanducabunt: qͥ sic eructabus
memoriã abundantiȩ suauitatis tuȩ : Qudẽ
memoriã abundantiȩ suauitatis duȩ : quia nos

Expanded text:
tibi debtibi debt quid appetas, et quid fugias; quid eligas, et quid rejicias. Tempus electionis nunc est, acceptionis postea erit. Dicatur ergo virtus metuendorum. «Et magnitudinem tuam,» inquit, «enarrabunt eam.» Sic infinitam, sic quomodo magnitudinis tuae non est finis; non de illa tacebunt. Illam, inquam, «magnitudinem tuam,» de qua superius dixeram, «Et magnitudinis» tuae «non est finis, enarrabunt eam.» Quomodo enarrabunt eam, si finis non est? Enarrabunt eam, cum laudabunt eam; et quia finis ejus non est, sic et laudis ejus non erit finis. Probemus quia non erit finis laudis ejus. «Beati,» inquit, «qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te» . ndantiae suavitatis tuae eructabunt.» O epulas felices! Quid manducabunt qui sic eructabunt? «Memoriam abundantiae suavitatis tuae.» Quid est, «memoriam abundantiae suavitatis tuae?» Quia nos
Abbreviated transcription (Latin):
tuorũ dicent: & magniudinẽ cuã nar¬
rabunt gã : Memoriam abundantiȩ sa¬
nonnisi tuã : Iste operũ considerator
uide sideflexus. ẽ. ab operantea dopus:
uide sidecidit abeo qͥfecit. ad ea quȩ fecit:
Ab his quȩ factas̃ gradũ sibi fecit adeum :
non abillo adista casũ. Sienĩ amaueris hȩc
plus quã illũ : non habebis illũ : et quid
tibi ꝓdest abundare oꝑib site deserit
oꝑator : certe ama & hȩc : Sed plus illũ
ama : & hȩg ꝓpter illũ ama : annuntia
loquere mirabilia eiꝰ : enarra uirtutẽ me¬
tuendorũ : Dic : Iste enĩ. amabilis &ter
ribilis. ẽ. non enĩ blanditur. & nonminat᷑
Si non blandiret᷑. nulla eẽt. eixhortatio :
Smonminaret᷑ nulla. eẽt. correetio :
Dicent ergo laudatores tui. & uirtutẽ me¬
tuendorũ : uirtutẽ creaturȩ tuȩ punien¬
tis & disciplinã dantis. dicent : ñ tace¬
bunt: Non em̃ p̃dicabunt regnũtuum
aeternũ : & tacebunt ignẽ ȩternum :
Lausenĩdĩ inuiatẽ constituens. ostendere

Expanded text:
magnitudinem tuam enarrabunt eam. Memoriam abundantiae sunonnisi tuam. Iste operum considerator, vide si deflexus est ab operante ad opus; vide si decidit ab eo qui fecit, ad ea quae fecit. Ab his quae facta sunt, gradum sibi fecit ad eum, non ab illo ad ista casum. Si enim amaveris haec plus quam illum, non habebis illum. Et quid tibi prodest abundare operibus, si te deserit operator? Certe ama et haec; sed plus illum ama, et haec propter illum ama. Annuntia loquere, mirabilia ejus enarra, virtutem metuendorum dic. Iste enim amabilis est et terribilis. Non enim blanditur et non minatur. Si non blandiretur, nulla esset exhortatio; si non minaretur, nulla esset correptio. Dicent ergo laudatores tui «et virtutem metuendorum;» virtutem creaturae tuae punientis et disciplinam dantis dicent, non tacebunt. Non enim praedicabunt regnum tuum aeternum, et tacebunt ignem aeternum. Laus enim Dei in via te constituens, ostendere
Abbreviated transcription (Latin):
goneratio laudabit oꝑatua : Forte enĩ om̃s
generatio : dicta ẽ. generatio & generatio:
Voneni tã diudicturus erat generatio & gene¬
ratio quã diufimret numerũ om̃iũ genera¬
tionũ sed repetitio loquentis in infinitum
misit animũ cogitantis : Ecce ista generatio
quȩ nunc incarne . ẽ. transitura hinc sicut
uenit laudat oꝑadĩ: & illa cui fuccedent.
credit. laudabit. utiq oꝑadĩ : & post illã erit
alia: &usq infinẽ scłi quã multȩ generationes :
hoc significans. ait. generatio & generatio lau¬
dabit oꝑatua : Anforte duas quasdã genera¬
tiones in sinuare uoluit ista repetitione ::
sumꝰ enĩ in hac generatione filiidĩ : erimꝰ in
alia generatione filui resurrectionis :
Appellauit scriptura filios refurrectionis: Ipsã
resurrectionẽ : regenerationẽ uocauit : In re¬
generatione in qͥt: cũ uenerit filius hominis
imaiestate sua . Itẽ alio loco: Nionenĩ nu¬
bent neq uxores ducent : cũ sint filu resur¬

Expanded text:
generatio laudabit opera tua. Forte enim omnis generatio dicta est, «generatio et generatio.» Non enim tamdiu dicturus erat, «generatio et generatio,» quamdiu finiret numerum omnium generationum; sed repetitio loquentis, in infinitum misit animum cogitantis. Ecce ista generatio quae nunc in carne est, transitura hinc sicut venit, laudat opera Dei; et illa cui succedenti cedit, laudabit utique opera Dei; et post illam erit alia; et usque in finem saeculi quam multae generationes! Hoc significans ait, «Generatio et generatio laudabit opera tua.» An forte duas quasdam generationes insinuare voluit ista repetitione? Sumus enim in ista generatione filii Dei; erimus in alia generatione filii resurrectionis. Appellavitresurrectionem regenerationem vocavit. «In regeneratione,» inquit, «cum sederit filius hominis in majestate sua» . Item in alio loco: «Non enim nubent, neque uxores ducent, cum sint filii resur
Abbreviated transcription (Latin):
inchoatã . eẽ. laudem dĩ : & usq ad finẽ psalmi
lausipsa ꝑducit᷑ : Deniq: titulus psalmi est
lausipsi dauid: & qm̃ dictũ. ẽ. dauid: qͥuenit
ad nos ex semine dauid pse rexnr̃ ẽ
Intelligitur lausipsidauid. lausipsix po.¬
dĩ. unde & apłi ipsi credider̃. & multȩ eccłȩ pn
mȩ factȩ s̃. facientes in multis hominũ milib
qđ modo in euangłio diues unꝰ audiuit. & tristis

Expanded text:
inchoatam esse laudem Dei, et usque ad finem Psalmi laus ipsa perducitur. Denique titulus Psalmi est, «Laus ipsa David.» Et quoniam dictus est David, qui venit ad nos ex semine David , ipse autem rintelligitur «Laus ipsi David,» Laus ipsi Dei, unde et Apostoli ipsi crediderunt, et multae Ecclesiae primae factae sunt, facientes in multis hominum millibus quod modo in Evangelio dives
Abbreviated transcription (Latin):
urãm : &dextera coronabo ꝑfectionẽ ur̃am:
Anforte apłi relinquentes õmia sua. aut᷑ pau¬
perib qđ habebant distribuentes. sine diui¬
tiis in hoc scłorem anser̃ : & ubi . ẽ. illa ꝓmissio
simstrȩ. accipient in hoc scło septies tantũ :
multi plicationẽ ꝓmisit: & reuera qđ de sit
hominidĩ : si qͥs forte in fidelis ẽ. unã domũ
aut paucas habet : fidelis hominis totus mundꝰ
diuitiarũ ẽ. Vides sinistrã eiꝰ plenã sub capite :
accipiet in hoc scło septies tantũ. Cide
dexterã cõplectentẽ : & in futuro uitã ȩt̃nã:

Expanded text:
vestram, et dextera coronabo perfectionem vestram. vestram, et dextera coronabo perfectionem vestram. An forte Apostoli relinquentes omnia sua, aut pauperibus quod habebant distribuentes, sine divitiis in hoc saeculo remanserunt? Et ubi est illa promissio sinistrae: «Accipiet in hoc saeculo septies tantum»? Multiplicationem promisit. Et revera, quid desit homini Dei? Si quis forte infidelis est, unam domum aut paucas habet: «Fidelis hominis totus mundus divitiarum est» . Vide sinistram ejus plenam sub capite: «Accipiet in hoc saeculo septies tantum.» Vide dexteram complectentem: «Et in futuro saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
nstrũ . ẽ. dextrũ facietis : Corrigite uos:
agnoscite sapientiã amplectentẽ uos. cui
oictũ .ẽ. sinistra eiꝰ sub capite meo & dextera
eiꝰ cõplectet᷑me uidete amatoria scã
cantica : uidete cantica canticorũ nuptia
desponso : sinistra eiꝰ sub capite meo: & dex
dexteraeiꝰ amplectet᷑me: sinistra subca¬
pite : dextera suꝑcaput Amplectentes
enĩ desuꝑ brachiũ suꝑ caput: sinistra aut̃e
subter caput Sinistra inquit eiꝰ: subca¬
pite meo Non enĩme desideret. & intẽ¬
poralib: necessariis : sed tam̃ ipsa sinistra
subcapite erit : Nodi capiti p̃ponet᷑ :
sederit subcapite: indextera eiꝰ conplectet᷑
me : pollicens uitã ȩternã : Ita en ĩ sinistra
subcapite : Quid in futuro : dexteraeiꝰ con¬
plectet᷑ me : Tempori necessaria quȩritis:
quȩrite primũ regnũdĩ idiẽ dexterã:
& hȩc om̃ia apponent᷑ uobis: habebitis hic

Expanded text:
nistrum est, dextrum facietis. Corrigite vos, nistrum est, dextrum facietis. Corrigite vos, agnoscite sapientiam amplectentem vos; cui dictum est, «Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me» . Videte amatoria sancta cantica; videte Cantica canticorum, nuptiade sponso? «Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me.» Sinistra sub capite, dextera super caput. Amplectentis enim desuper brachium super caput, sinistra autem subter caput. «Sinistra,» inquit, «ejus sub capite meo.» Non enim me deseret in temporalibus necessariis: sed tamen ipsa sinistra sub capite erit; non capiti praeponetur, sed erit sub capite; ut dextera ejus complectatur me, pollicens vitam aeternam. Ita enim sinistra sub capite.» Quid in futuro? «Dextera ejus complectetur me.» Tempori necessaria quaeritis? «Quaerite primum regnum Dei,» id est, dexteram; «et haec omnia apponentur vobis» . Habebitis hic,
Abbreviated transcription (Latin):
sus ẽ. & ȩgit grãs dño dõ suo qr in uirga sua
transuit fluuũ & regressus . ẽ. cũ tanta abun¬
dantia peccorũ atq filiorũ : quid dicimꝰ
Non ẽ ista felicitas : sit licet : sed sinistra:
Quid .ẽ. sinistra : cẽporalis. mortalis. corpo¬
ralis : nolo illã iã dfffugias : sed neq dexte¬
rã putes : Non enĩ isti ideo maligni. ideo
uam qr his abundabant : sed quia id qđ
sinistrũ eẽ. debuit. in dextro ponebant:
I deo & dextera eorũ. dexcera in iqͥtatis. Ideo
oseorũ locutũ ẽ. uanitatẽ : qr hoc indextera
pofuer̃ qđ insinstra habere debuerunt:
Quid enĩ indextera ponere debuer̃ : dm̃
Aeternitatẽ an nos dĩ non deficientes. deqͥb
dicit᷑. & annitui non deficient: Ibidextera :
ibi. ẽẽ. debet desideriũ nrm: Sinistra utam
ad cẽpus : dexterã desideremꝰ in ȩternũ:
Diuitiȩ si fluant n capponatiscor: sienim
diuitiis fluentib: corad posueritis : qđ si¬

Expanded text:
sus est, et egit gratias Domino Deo suo, quia in virga sua sus est, et egit gratias Domino Deo suo, quia in virga sua transiit fluvium, et regressus est cum tanta abundantia pecorum atque filiorum ? Quid dicimus? non est ista felicitas? Sit licet, sed sinistra. Quid est, sinistra. Temporalis, mortalis, corporalis. Nolo illam jam diffugias, sed neque dexteram putes. Non enim isti ideo maligni, ideo vani, quia his abundabant; sed quia id quod sinistrum esse debuit, in dextera ponebant. Ideo «et dextera eorum dextera iniquitatis;» ideo «os eorum locutum est vanitatem:» quia hoc in dextera posuerunt, quod in sinistra habere debuerunt. Quid enim in dextera ponere debuerunt? Deum, aeternitatem, annos Dei non deficientes, de quibus dicitur, «Et anni tui» «non deficient» : ibi dextera, ibi esse debet desiderium nostrum. Sinistra utamur ad tempus, dexteram desideremus in aeternum. Divitiae si fluant, ne apponatis cor . Si enim divitiis fluentibus cor apposueritis, quod si
Abbreviated transcription (Latin):
nouellȩ constabilite : aiuuentute
sua:. Filiȩ eorũ cõpositȩ & ornatȩ :¬
sicut simi litudo tẽpli Cellaria eorũ plena
eructantia ex hoc in hoc. Oues eorũ fecundȩ
multi plicantes inegressib suis : boues eorum
crassȩ  Non .ẽ ruina sȩpis nec exitꝰ. neq cla¬
Interrogo filios regnicȩlorũ : interroga ꝓge¬
niem resurrectionis inȩternũ : in terrogo
ista felicitas. habere filios in columes. filias
ornatas. plena cellaria. abundantia peccora.
nullã ruinã Nondico parietis. sedec sȩpis
Nullũ tumultũ. & clamorẽ in plateis. sedqͥ¬
etã pacẽ. abundantiã. copiã rerũ. in domibi
inciuitatib: Ergo non ẽ. ista felicitas :
Aut debent eã iusti diffugere. aut non inut
nisse domũ iusti habentem reb: hisom̃ib plenã :¬
Ista felicitate ñ erat domꝰ abrahȩ abundans
auro argento familia filiis. peccorib:: n onne
i cob sc̃spatriarcha. fugiensa facie esau fr̃ĩs
sui in mesopotamiã seruiens. ditatus regres¬

Expanded text:
ellae constabilitae in iuuentute sua. filiae eorum compositae et ornatae sicut similitudo templi. cellaria eorum plena et eructantia ex hoc in hoc. oues eorum fecundae multiplicantes in exitibus suis: boues eorum crassae. non est ruina saepis nec exitus neque claInterrogo filios regni coelorum, interrogo progeniem resurrectionis in aeternum, interrogo  non est ista felicitas, habere filios incolumes, filias ornatas, plena cellaria, abundantia pecora, nullam ruinam, non dico parietis, sed nec sepis; nullum tumultum et clamorem in plateis, sed quietem, pacem, abundantiam, copiam rerum in domibus, in civitatibus? Ergo non est ista felicitas? aut nis et domum justi abundantem rebus his omnibus, plenam ista felicitate? Non erat domus Abrahae abundans auro, argento, filiis, familia, pecoribus ? Nonne Jacob sanctus patriarcha fugiens a facie Esau fratris sui in Mesopotamiam, serviens ditatus, regres
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ quia magnitudinis eiꝰ non. ẽ. finis. &eĩ
quẽ non capimꝰ laudare debemꝰ: Si enim
capimꝰ. est magnitudinis eiꝰ finis: Si autẽ
magnitudinis eiꝰ nonaẽ. finis: capere exeo
aliquid possumꝰ dm̃ tam̃ totũ capere
ñ possumꝰ : Tanquã deficientes in eiꝰ magni¬
ditis. conditorẽ : Dexreatura. creatorem:
Videamꝰ quȩ hic fecerit : quȩ nobis notas
quȩ nobis manifesta s̃ . Illius enĩ in m̃sa bom¬
tas & in terminabilis magnitudo. quanta
alia fecit quȩ nos non nouimꝰ: quando qͥdem

Expanded text:
tamen, quia «magnitudinis ejus non est finis,» et eum quem non capimus, laudare debemus si enim capimus, magnitudinis ejus est finis: si autem magnitudinis ejus non est finis, capere ex eo aliquid possumus; Deum tamen totum capere non possumus; tanquam deficientes in ejus magniditis Conditorem, de creatura Creatorem. Videamus quae hic fecerit, quae nobis nota sunt, quae nobis manifesta sunt. Illius enim immensa bonitas et interminabilis magnitudo, quanta alia fecit quae nos non novimus? Quando quidem
Abbreviated transcription (Latin):
& honor: Vnde ergo istiuani loqͥ: quare
uanitatẽ locutũ ẽ. oseorũ: qr dextera eoꝵ
dextera iniqͥtatis : Non ergo eos arguo qr
filn eorũ uelut nouellȩ constabilitȩ auiuen¬
tute sua nec quia filiȩ eorũ ornatȩ sicut
similitudo tẽpli. nec quia cȩtera abundan¬
tia & pax terrena aderat eis: sed quare
arguo : Beatũ dixer̃ popłm cui hȩc suns:
Oloquentes homines uanitatẽ : beatum
dixer̃ popłm cui hȩc sunt : Pordider̃ uerã
dexterã: maligni ꝑuersi: bene ficiadĩ¬
inuersi se uestier̃. Omaligni. ouaniloqui.
ofilii alieni: beatũ dixer̃ popłmcuihȩc s̃:¬
tũ dixer̃ popłmcui hȩc s̃: Quid tudauid.
non filiialiem sed dĩ : qm̃uaniloqui filii
alieni heatũ dixer̃ popłm cuihȩcs̃. Vos qͥd
Habete ergo sinistrã : sed insinistra desiderate
dexterã. ut ponamini addexterã: Adsi¬
nistrã enĩ habuer̃ sinistrã : apud qͦsesuri¬
uit : & deder̃ ei manducare : sitiuit. potũ
deder̃ : hospes fuit. susceper̃ Nudus fuit

Expanded text:
 Unde ergo isti vaniloqui? quare vanitatem locutum est os eorum? Quia «dextera eorum dextera iniquitatis.» Non ergo eos arguo; quia filii eorum velut novellae constabilitae a juventute sua, nec quia filiae eorum ornatae sicut similitudo templi, nec quia caetera abundantia et pax terrena aderat eis: sed quare arguo? «Beatum dixerunt populum cui haec sunt.» O loquentes homines vanitatem! «Beatum dixerunt populum cui haec sunt.» Perdiderunt veram dexteram; maligni, perversi, beneficia Deierunt. O maligni, o vaniloqui, o filii alieni! «Beatum dixerunt populum cui haec stum dixerunt populum cui haec sunt.» Quid tu, David? non filii alieni, sed Dei? Quoniam vaniloqui filii alieni «beatum dixerunt populum cui haec sunt:» vos, quid Habete ergo sinistram, sed in sinistra: desiderate dexteram, ut ponamini ad dexteram. In sinistra enim habuerunt sinistram, apud quos esurivit, et dederunt ei manducare; sitivit, potumi dederunt; hospes fuit, susceperunt; nudus fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
sua: Quorũ fili ipsorũ ut nouelle constabi¬
lite in iuuentute sua felicitatẽ ipsorum
uult enumerare : Ad tendite lucis filu¬
filios alienos. qͦs dicat aquas contradictionis
qͦs dicat gladium malignum: Ad tendite
obsecro : qr inter istos periclitamini inter
horũ linguas aduersus carnis urȩ desideru
dimicatis : in terhorũ linguas positas in manu
diaboli deqͥb pugnat. conluctationẽ habetis
Non aduersus carnẽ & sanguinẽ. sed aduer¬
sus principes & potestates. & rectoresmundi
tenebrarũ harũ hoo ẽ inqͦrũ : Ad tendite
ut discernatis uos : Ad tendite neputetisuerĩ
felicitatẽ. eẽ . quã sibi optant homines. aut
infirmi a ut maligni : Ecce fr̃s. certe filios ali¬
enos dix̃ : certe aquas multas certe gladium
malignũ : Videte uanitatẽ quã locuntur :¬
& cauete netalia loquamini : Cauetenetalu
loquentes imitemini : qͦrũ os locutũ. ẽ. uam¬
tatẽ & dextera eorũ dextera iniqͥtatis:
quã uanitatẽ locutũ ẽ os eorũ: & quȩ dex

Expanded text:
 Quorum filii ipsorum velut novellae constabilitae in juventute sua.» Felicitatem ipsorum vult enumerare. Attendite, filii lucis, filifilios alienos, quos dicat aquas contradictionis, quos dicat gladium malignum. Attendite, obsecro; quia inter istos periclitamini, inter horum linguas adversus carnis vestrae desideria dimicatis: inter horum linguas positas in manu diaboli, de quibus pugnat, colluctationem habetis, «non adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates, et rectores mundi tenebrarum harum» , hoc est, iniquorum. Attendite, ut discernatis vos; attendite, ne putetis veram felicitatem esse, quam sibi optant homines aut infirmi aut maligni. Ecce, fratres, certe filios alienos dixit, certe aquas multas, certe gladium malignum. Videte vanitatem quam loquuntur, et cavete ne talia loquamini, cavete ne talia loquentes imitemini. «Quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis.» Quam vanitatem locutum est os e
Abbreviated transcription (Latin):
Vide enĩ sinoniustꝰ ẽ : dimitte . & dimitto
Dã. & do : Uide sinon iustꝰẽ : In quam̃ sura
m̃ si fueritis: in earemetiet᷑ uobis : Ad hoc
enĩ inqͥt m̃ sura :ñ enĩ inm̃ surã eiꝰdẽ gene¬
ris ẽ. sed ad hoc eadẽ m̃ sura ignosce : &
ignosco : Est apud te m̃ sura ueniȩ danoȩ
inuenies apudm̃ surã ueniȩ accipiendȩ
Est apud te m̃sura tribuendi qđ habes
inuenies apud me m̃surã accipiendi qđ non

Expanded text:
Dimitte, et dimitto; da, et do. Vide si non justus est: «In qua mensura mensi fueritis, in ea» «remetietur vobis» . Ad hoc enim, «In qua mensura:» non enim mensura ejusdem generis est; sed ad hoc eadem mensura, Ignosce, et ignosco. Est apud te mensura veniae dandae; invenies apud me mensuram veniae accipiendae: est apud te mensura tribuendi quod habes; invenies apud me mensuram accipiendi quod non
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ. e Indic tribulationis meȩ dm̃ exqͥsi¬
ui manib: meis nocte corãeo & non sũ deceptꝰ
Quã dicit diem tribulationis. nisiquã dicit
& noctẽ : manib: meis nocte corã eo: Ad huc
in nocte sumꝰ : & ad ꝓphetiȩ lucernã uigilcͥmꝰ:
Aliquid ꝓmissum ẽ : qđ adhuc expectatur. Sed
qͥd ait apłspetrus : habemꝰ certiorẽ ꝓpheticũ
sermonẽ : cui bene facitis intendentes tanquã
lucernȩ lucenti in obscuro loco donec dies
lucescat . & lucifer oriat᷑ incordib uris:
Ergo oꝑare quã uis in nõcte manib: tuis :
id ẽ. bonis oꝑib inqͥre dm̃. antequã ueniat
diesille qͥtelȩtificet. nec uentat quite mes¬
tificet : Vide enĩ quã securus opereris . qr
non desehis ab illo quẽ quȩris Manib:
ideo corã eo intus habes miscđiam. carita¬
tẽ. nealiquid facias quasi studio placendi
hominibus: Manib meis oꝑib: meis
Inumbra. in hacuita. ubi ipse uidet: non&

Expanded text:
scriptum est: «In die tribulationis meae Deum exquisiscriptum est: «In die tribulationis meae Deum exquisivi maQuam dicit diem tribulationis, nisi quam dicit et noctem? «Manibus meis nocte coram eo.» Adhuc in nocte sumus, et ad prophetiae lucernam vigilamus. Aliquid promissum est quod adhuc exspectatur: sed quid ait apostolus Petrus? «Habemus certiorem propheticum sermonem, cui benefacitis intendentes, tanquam lucernae lucenti in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris» Ergo operare, quamvis in nocte, manibus tuis; id est, bonis operibus inquire Deum, antequam veniat dies ille qui te laetificet, ne veniat qui te moestificet. Vide enim quam securus opereris, quia non desereris ab illo quem quaeris: «Manibideo, «coram eo.» Intus habeas misericordiam, charitatem; ne aliquid facias quasi studio placendi hominibus. «Manibus meis,» operibus meis: in umbra, in hac vita: ubi ipse videt, non
Abbreviated transcription (Latin):
uanitati similis factꝰ ẽ : Nã quando ẽ
primũ conditꝰ ueritati similis factꝰ. ẽ: sed quia
peccauit. qr recepit digna. uanitati similis
factꝰ ẽ. Proiniqͥtate enĩ erudisti hominẽ
dixit in alio psalmo: & tabescere fecisti:
sicut ardneã anima meã : Inde & hoc ł¬
homo uanitati similis factꝰ ẽ . Ihi qͥdait :¬
ecceueteres posuisti diesmeos hic qͥdait :¬
Dieseiꝰ uelut umbra prȩtereunt: Attendat
si bi homo indieb umbrȩ suę. ut faciat
aliqͥd dignũ desideratȩ lucis suȩ : & su
nocte umbrȩ ẽ. quȩrat diem: Die senĩ
siue aliqua psperitate mundusarrideat:
uita human a suꝑterrã : Vnde eñdicit᷑.
tota die constristatꝰ ambulabam : solatiis
opus habemꝰ: & quic qͥd nobis nunc ex hibet
ds. cũ prospera ex hibet: non . ẽ. gaudiũ beato¬
rũ. sed consolatio miserorũ : Itaq agat aliquid
in quã homo dignũ. desiderata luce in istis
dieb: umbrȩ suȩ : & nocte inqͥrat dm̃ sicut

Expanded text:
i similis factus est.» Nam quando est primum conditus, veritati similis factus est; sed quia peccavit, quia recepit digna, «vanitati similis factus est. Pro iniquitate» enim «erudisti hominem,» dixit in alio psalmo, «et tabescere fecisti sicut araneam animam ejus.» Inde et hoc, «Homo vanitati similis factus est.» Ibi quid ait, «Ecce veteres posuisti dies meos» . Hic quid ait? «Dies ejus sicut umbra praetereunt.» Attendat sibi homo in diebus umbrae suae, ut faciat aliquid dignum desideratae lucis suae; et si in noctis umbra est, quaerat diem. Dies enim sive aliqua prosperitate mundus arrideat, vita humana super terram : unde dicitur, «Tota die contristatus ambulabam» . Solatiis opus habemus, et quidquid nobis nunc exhibet Deus, cum prospere exhibet, non est gaudium beatorum, sed consolatio miserorum. Itaque agat aliquid, inquam, homo dignum desiderata luce in istis diebus umbrae suae, et in nocte inquirat Deum, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
confessionẽ eorũ : Emitte sagitta stua s& con¬
turbahis eos: sagittȩ potentis acutȩ : Prȩcepta
tua. dicta tua. feriant coreorum : Emitte
sagiitas tuas & conturbabis eos Vulnerent᷑
male saniut sanent᷑ bene uulnerati & dicañ
iã in ecđa & incorpore xp̃i constituti. dicant
quomͦ hinc ut corpꝰxpi cȩlesti adiutorio: ueni&
enĩ ipse dñs in uoce archangłi. & in
tuba dĩ descendet decȩlo: ipse
saluator corporis manꝰdĩ . Emitte
manũ tuã exalto : & eximeme &erueme
deaquis multis : Iuid ẽ deaqͥsmultis : depo
popłis multis : Quib: popłis: alienigenis infi¬
delib: siue foris obpugnantib: siue intus
insidiantib: : Eximeme dea qͥsmũltis : in
quib me exercebas: In qͥb: me adexuendũ
hȩc .ẽ illa aqua contra dictionis : Eximeme¬

Expanded text:
consensionem eorum. «Emitte sagittas tuas, et conconsensionem eorum. «Emitte sagittas tuas, et conturbabis eos. Sagittae potentis acutae» ; praecepta tua, dicta tua feriant cor eorum. «Emitte sagittas tuas, et conturbabis eos.» Vulnerentur male sani, ut sanentur bene vulnerati; et dicant jam in Ecclesia et in corpore Christi constituti, dicant Quomodo vincit corpus Christi? Coelesti adjutorio. Veniet enim «ipse Dominus in voce archangeli, et in tuba Dei descendet de coelo» ; ipse Salvator corporis, manus Dei, «Emitte manum tuam ex alto; et exime me, et erue me de aquis multis.» Quid est, «de aquis multis?» De populis multis. Quibus populis? Alienigenis, infidelibus, sive foris oppugnantibus, sive intus insidiantibus. «Exime me de aquis multis,» in quibus me exercebas, in quibus me ad exuendum  illa aqua contradidictionis . «Exime me
Abbreviated transcription (Latin):
ut cõm̃daret᷑ ds̃ : qr inclinatierant cȩli ut
descenderet ds̃: Inclina ergocȩlos tuos &
descende : factũ ẽ: Iange montes & fumiga¬
bunt : Montes suꝑbos elationes terrenas
tumidas granditatef Tange inqͥt : tange
istos montes degrãtua : dxistis montib:
fumigabunt quia fate buntur peccata sua
fumus confitentiũ peccatorũ : extorque¬
bit & lacrimas humiliatorũ suꝑborum:
Tange montes & fumigabunt : quandiunon
tacti: magni sibiidentur : Dic turisunt:
tumagnꝰ dñe  Dicturisunt & montes:
uitur conspiratio eorũ : Coruscacoruscatio¬
nes & disꝑgeseos: lãmiraculis territi non
audebunt aliquid contrate & in ipsis mira¬
culis ex pauescentes hesitabunt. Quis ẽ. iste
qͥtanta potest: qͥs ẽ. iste qͥsic ex altatur: cuiꝰ
nom̃ tiũualet scũdicunt qͥs ẽ iste : credituri
sunt . coruscatimiraculis: l disꝑsistima lum

Expanded text:
ut commendaretur Deus; quia inclinati erant coeli, ut ut commendaretur Deus; quia inclinati erant coeli, ut descenderet Deus. «Inclina» ergo «coelos tuos, et descende.» Factum est. «Tange montes, et fumigabunt:» montes superbos, elationes terrenas, tumidas granditates: «Tange,» inquit, «tange» istos «montes;» de gratia tua da istis montibus: «et fumigabunt;» quia fatebuntur peccata sua. Fumus confitentium peccatorum extorquebit et lacrymas humiliatorum superborum. «Tange montes, et fumigabunt.» Quamdiu non tacti, magni sibi videntur. Dicturi sunt, Tu magnus, Domine ; dicturi sunt et montes, vetur conspiratio eorum. «Corusca coruscationes, et disperges eos.» Jam miraculis territi, non audebunt aliquid contra te, et in ipsis miraculis expavescentes haesitabunt. Quis est iste qui tanta potest? quis est iste qui sic exaltatur, cujus nomen tantum valet? Cum dicunt, Quis est iste, credituri sunt: coruscasti miraculis, et dispersisti malam
Abbreviated transcription (Latin):
tuam exalto: & eximeme &erueme deaquis
mulas: Corpus xpi humilis: daud grã plenꝰ
dedõ p̃sumens. pugnans in hoc scło. inuocat
adiutoriũ dĩ : Inclina cȩlos tuos & descende:
qui sunt cȩliinclinati: apłi humiliati. Istie nĩ
neq sermones : quorũ non audiunt᷑ uoceseoꝵ
In omnẽ terrã exut sonꝰ eorũ : & in fine sorbis
terrȩ uerba eorum : Cũ ergo isticȩliemit¬
terent uocessuas ꝑ om̃sterras. & facerent
mirabiba coruscante de illis & intonante
dño miraculis & p̃ceptis ip̃utati s̃ dii descen¬
disse decȩlo adhomines: Nã qͥdam exgenab
hocputantes : eis etiã sacrificare uoluerunt:
Tunc illi uidentes sibi deferriindebitũ hono¬
rẽ. & ex pauescentes. & detestantes. & eos quisic
errabant corrigentes uit ostenderent eis motũ
animi sui. conscider̃ uestĩta sua & dixer̃:
quid hoc facitis: homines & nossumꝰ passibiles
sic ut & uos : &cȩper̃ subhis uerbis com̃dare

Expanded text:
tuam ex alto; et exime me, et erue me de aquis multis.» Corpus Christi, humilis David, gratia plenus, de Deo praesumens, pugnans in hoc saeculo, invocat adjutorium Dei: «Inclina coelos tuos, et descende.» Qui sunt coeli inclinati? Apostoli humiliati. Isti enim sermones, quorum non audiantur voces eorum: in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum» . Cum ergo isti coeli emitterent voces suas per omnes terras, et facerent mirabilia, coruscante de illis et intonante Domino miraculis et praeceptis, putati sunt dii descendisse de coelo ad homines. Nam quidam ex Gentibus hoc putantes, eis etiam sacrificare voluerunt. Tunc illi videntes sibi deferri indebitum honorem, et expavescentes, et detestantes, et eos qui sic errabant corrigentes, ut ostenderent eis motum animi sui, consciderunt vestimenta sua, et dixerunt, «Quid hoc facitis?» «Homines et nos sumus passibiles, sicut et vos.» Et coeperunt sub his verbis commendare
Abbreviated transcription (Latin):
cordarũ psallã tͥ : In psalterio decẽ corda¬
rũ: in lege decẽ p̃ceptorũ. ibi tibi psallã:
lbitibi Caudeamibi tibi cantem canticũ
nouũ: qr plenitudo legis caritas. ẽ : Cȩterũ
qͥ non habent caritatẽ : psalteriũ portare¬
possunt. cantare non possunt : ego itaq
facient aquȩ contradictiones ut obmu¬
tescat psalterium meũ : I Npsalterio
decẽ cordarũ psallãtibi. Quidat salutẽ¬

Expanded text:
chordarum psallam tibi. In psalterio decem chordachordarum psallam tibi. In psalterio decem chordarum,» in Lege decem praeceptorum: ibi tibi psallam, ibi tibi gaudeam, ibi tibi cantem canticum novum; quia plenitudo Legis charitas est . Caeterum qui non habent charitatem, portare psalterium possunt, cantare non possunt. Ego itaque, facient aquae contradictionis, ut obtumescat psalterium meum: «In psalterio decem chordarum psallam tibi.