comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stis. reddite uicẽ emptori
ut scrui sitis xp̃i t̃ homi¬
nũ. Hi sunt scrui hoĩnũ qͥ humanis se subicunt su¬
ꝑstitiõib. qđ ꝯtingit uobis si dicatis ego sũ pauli.e¬
go apollo. & ħ medi. Unꝰquisq. & c. Qd supꝰ dix̾at
hic ittrat ut plene cõmendet dicens. Unusqͥsq fr̃

Expanded text:
stis, reddite vicem emptori ut servi sitis Christi, non hominum. Hi sunt servi hominum qui humanis se subjiciunt superstitionibus, quod contingit vobis si dicatis: Ego sum Pauli, ego Apollo, et hujusmodi. Unusquisque, etc. Quod supradixerat hic iterat, ut plene commendet dicens, unusquisque frater
Abbreviated transcription (Latin):
sa ÷ di sapientia de redẽ¬
ꝑtioẽ hominũ. Loqͥmur
in u̾bis s in uirtute ÷
ñ humana rõne cõpre hẽ¬
sibilis. s sꝑs efficatia cre¬

Expanded text:
sa Dei est sapientia de redemptione hominum. Loquimur,in verbis, sed in virtute est; non humana ratione comprehensibilis, sed spiritus efficacia cre
Abbreviated transcription (Latin):
demonibi. hoĩes hõib ad utilitatẽ uiuentiũ ł decep¬
tiont̃. S omib collectis iã omĩs p̾latio cessabit. qͥa
humiles. sicut ipse ex humilitate regnat quã ha¬
buit. Distingue. Ex incipatũ dicit maiores. & po¬
testatẽ dicit minores. uiͣrtutẽ illos ꝗ miracła fa¬
oiunt. ł fortes hoĩts. S tẽ eissabit oĩ creat᷑s p̾lat̾o.
tas. Non erit u p̾sidentis & sub ditos ulla dissen¬

Expanded text:
utilitatem viventium vel deceptionem; sed omnibus collectis, jam omnis praelatio cessabit, quia fuerunt, sicut ipse ex humilitate regnat, quam habuit. Distingue: Principatum, dicit majores; et potestatem, dicit minores; virtutem, illos qui miracula faciunt, tas, non erit inter praesidentes et subditos ulla dissen
Abbreviated transcription (Latin):
Aeucharistiam su me¬
bant. qđ ieium potiꝰ¬
facere deberent. Huiꝰ
aut̃ rei faciende occ̾onẽ sũpsert̾. ex eo qđ
dñs manducantib discipłis accepit panẽ & bñ¬

Expanded text:
eucharistiam sumebant, quod jejuni potifacere deberent. Hujus autem rei faciendae occasionem sumpserunt ex eo quod Dominus manducantibus discipulis accepit panem et b
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ uniũse eccłe qđ a ieiunis semꝑ sumit᷑. Nam
saluator. quo uehiem̃tiꝰ cõmendaret illiꝰ misterii al¬
titudinẽ. ultimũ hoc uoluit infigere cordib &
me morie disciploꝵ. a quib ad passionẽ digres¬
strus erat. Quo aut̾ ordine deinceps sumeret᷑.

Expanded text:
s semper sumitur. Nam Salvator, quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit infigere cordibus, et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Quo autem ordine deinceps sumeretur,
Abbreviated transcription (Latin):
si posset ficri deunrart uellent. ut sicur sepulchrã pa¬
tit ad recipienda cadauera. ita & aduersus bonis gu¬
itura guitura illoꝵ. & ubi not audent apertis
malis ꝑsequi. linguissins .i. malis delost agebant. u̾bis
bona dicentes. sed malum in cordo cegitantes.u¬

Expanded text:
si posset fieri, devorare vellent, ut sicut sepulcrum patet ad recipienda cadavera, ita et adversus bonos guttura illorum. Et si non audent apertis malis persequi, linguis suis, id est malis, dolose agebant, verbis bona dicentes, sed malum corde cogitantes
Abbreviated transcription (Latin):
enim est dubtum quia om¬
nes ñ querentes dm decli¬
nant ab eo. & inclinantur
ad malum. Qł simul .s. cum
upsa dilinatione inutiles
Qobi sp̾. qr  alios declinare

Expanded text:
enim dubium est, quia omnes non quaerentes Deum declinant ab eo, et inclinantur ad malum. Simul, scilicet cum ipsa declinatione, inutiles facti sunt, quia et alios declinare
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illi tãꝗͣ ermeritis oꝑũ legis
sͥ redditũ euangelii p̃miũ arbi¬
trarent᷑. illi eotra iudtis se p̃¬
firre gestiebant tamquã inter¬
testimoniũ subdit. quo osten¬
dit etiã iudeos reos. de quib¬

Expanded text:
li tanquam ex meritis operum legis, sibi redditum Evangelii praemium arbitrarentur; illi contra Judaeis se praeferre gestiebant tanquam intertestimonium subdit, quo ostendit etiam Judaeos reos, de quib
Abbreviated transcription (Latin):
scclestas hereses condidit. nefandãs fabulas finxit. & utinã
tales quales in theatris cantant᷑. siue mimica sourrilitate
rident᷑. & ñ tales quales adu̾sus dm̃ fing̾e potuisse illã dolemꝰ
queatur os turturis ad ascellas. & sint mala punica & tin¬
tinnabula in extremis oris iacintine tunice. Opꝰ fac dieo
modũ serua. ꝑ qđ implere pot̾is. qr hec uirtꝰ temꝑat om̃s a¬
lias. Hoo ido maxime dicit. ne se nimis afflig̾et ꝓpt̾ p̃dictũ
p̃ceptum. Ego enĩ. Qi. Uigila. labora. & sic te oportet fac̾e.
ideo qr ego iam delibor .i. incipio do offerri gͣta hostia. liba¬
rt dicimus degustare ł fundere ł ĩmolare. inde cõponit᷑ de

Expanded text:
o multas scelestas haereses condidit, nefandas fabulas finxit, et utinam o multas scelestas haereses condidit, nefandas fabulas finxit, et utinam tales quales in theatris cantantur, sive rhythmica scurrilitate ridentur, et non tales quales adversus Deum fingere potuisse illam dolemusqueatur os turturis ad axellas, et sint mala punica et tintinnabula in extremis oris hyacinthinae tunicae. Opus fac dico modum serva per quod implere poteris, quia haec virtus temperat omnes alias. Haec ideo maxime dicit, ne se nimis affligeret propter praedictum praeceptum. Ego enim, quasi dicat: Vigila, labora, et sic te oportet facere, ideo quia ego jam delibor, id est incipio Deo offerri, grata hostia. Haimo Libare dicimus degustare, vel fundere, vel immolare. Ambrosius
Abbreviated transcription (Latin):
cent. ip̃i dico peurientes aurib dio audiendi ñ tñ bona. & a
stri quos s cac̾nant᷑. Hos magistros salomon ult intelligi ꝑ¬
muliert̃ de qͣ ait. Mulier insipiens ꝙ audax & mops ꝑanis Suo¬
cat ẜitereuntes dicens. Lanes occultos libent̾ attingite. & aque
furtiue dulcedinẽ. Hee eñĩ mulier uanitis t̃ ĩpioꝵ. q̃ cũ sit
sciłam u̾itatis. qđ ipsa occult̾one cõmendat. Sqͣr od̾it ut liben-¬
tiꝰ audiat᷑. cuiꝰ ꝓhibitã furant᷑ seducti audientiã. Hec enĩ oc¬
cultatio facit quasi pruritũ in aurib sp̃ualiter fornicanti¬
b. sicut pruritulibidinis corrũpitur inͣm̃te integritas ca¬
stitatis. Nepharii enĩ doctores ipsa occultone condiunt sua
uenena curiosis. ut ideo existiment eos dic̃e aliꝗͥ magnũ qr
hñt secretũ. & suauiꝰ hauriant infipĩ am quã putant᷑ scĩam.
dulciꝰ q audiant q̃ ꝑalam in cecłia dici crediq ꝓhibent᷑. Mu¬
lier ula ꝓꝑter illicita atq punienda stereta n solũ insipiens

Expanded text:
cent. Ipsi dico, prurientes auribus, desiderio audiendi non tamen bona, et astri quos sibi coacervant. Hos magistros Salomon vult intelligi mulierem de qua ait: Mulier insipiens et audax inops panis convocat praetereuntes, dicens: Panes occultos libenter attingite, et aquae furtiiam veritatis, quam ipsa occultatione contendat, et quasi condit ut libenius audiatur, cujus prohibitam furantur seducti audientiam. Haec enim occultatio facit quasi pruritum in auribus spiritualiter fornicantibus, sicut pruritu libidinis corrumpitur in carne integritas castitatis. Nefarii enim doctores ipsa occultatione condiunt sua venena curiosis, ut ideo existiment eos dicere aliquid magnum, quia habent secretum, et suavius hauriant insipientiam quam putant scientiam, dulciusque audiunt quae palam in Ecclesia dici credique prohibentur. Mulier illa propter illicita atque punienda secreta non solum insipiens,
Abbreviated transcription (Latin):
religionis seruaui. que ñpot̾ habi nͥ do miserante. qr donũ dĩ
est. Unde alibi ait. Miscd̾iam ꝯ secutꝰ sũ. ñ qr fidelis crã. sed
naret᷑. corona debita ñ reddet᷑. Non gͦ m̾ita ipsiꝰ tãqũa ip̃iꝰ st̃
cur. ⁊sũ. Qͦ m potuit hoc dic̾e eui adhuc restabat ipsiꝰ passio¬
nis quã sibi iã imꝑende dix̾at. tã magna oflictatio. tam mole.
illud deerat ubi erat futus acrior & crudelior in inicus : Sed¬

Expanded text:
religionis, servavi, quae non potest haberi nisi Deo miserante, quia donum Dei est; unde alibi ait: Misericordiam consecutus sum, non quia fidelis eram, sed naretur, corona debita non redderetur. Ergo non merita ipsius tanquam ipsius sunt, id . Quomodo potuit hoc dicere, cui adhuc restabat ipsius passionis, quam sibi impendere jam dixerat, tam magna conflictatio, tam molestillud deerat, ubi erat futurus acrior et crudelior inimicus?
Abbreviated transcription (Latin):
camꝰ u̾eritatẽ. Miro mͥ hoc fit ut bono odore & bom
uiuant & mali moriant᷑. Qmͦ tñ fiat quantũ dũs in¬
spirare dignat᷑ uobis reuelare ñ denegabo. Apłs bñ a¬
gens. bñ uiuens. iusticiã u̾bo p̃dicabat. & oꝑe demo¬
sistrabat. ac bonã famã usq quaq disseminabat. imi¬
tans doctorẽ u̾itatis xꝑm. Qͥdam aut̾ diligebant.
& ꝗdam inuidebant. Illi qͥ inuidebant fame pau
re uiuebant. Noli gͦ inuide. & ñ te occidit bonꝰ odor.
Bonꝰ utiq odor erat qͦ illi iiuebant & illi ꝑibant.
Sienĩ ñ eẽt claritudo scõꝵ inuidia ñ surgeret im¬
pioꝵ. Cepit pati ꝑsecutio¬

Expanded text:
camus. Miro modo hoc fit, ut bono odore, et boni vivant, et mali moriantur. Quomodo tamen fiat, quantum Dominus inspirare dignabitur, vobis revelare non denegabo. Apostolus bene agens, bene vivens, justitiam verbo praedicabat, et opere demonstrabat, ac bonam famam quaqueusque disseminabat, imitans doctorem veritatis Christum; quidam autem diligebant, quidam invidebant. Illi qui invidebant famae Chrre vivebant. Noli ergo invidere, et non te occidit bonus odor. Bonus utique odor erat quo illi vivebant, et illi peribant. Si enim non esset claritudo sanctorum, invidia non resurgeret impiorum. Coepit persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Bonꝰ odor do. qr ut olim ostia legalis dicebat᷑ su¬
auissimꝰ odor do. ita mͦ p̃dicatio uera. & sincera fa
dam aromatib & unguentis. Dicit enĩ dnica spoti¬
sa. Post odorẽ unguentoꝵ. tuoꝵ curremꝰ. Propter
hẽ odorẽ dr̃ in euangłio qͥ fructo Alabastro uinguen
cat inuidentes. Uñ subdit. In his qͥsal. &c̃. Qiͣ. Bonꝰo¬

Expanded text:
cit, bonus odor Deo, quia ut olim hostia legalis dicebatur suavissimus odor Deo, ita modo praedicatio vera et sincera famdam aromatibus et unguentis. Dicit enim Dominica sponsa: Post odorem unguentorum tuorum curremus . Propter hunc odorem dicitur in Evangelio quod, fracto alabastro unguentcat invidentes. Unde subdit, In his qui, etc.,
Abbreviated transcription (Latin):
cet breuis. addit. In ic.
cat. ut ꝑ hoc mirabilior ostendat᷑ ẽẽ resurro. &
mota & transtiolat media. & si sit ibi priꝰ ⁊ post.
tñ qi fimul totũ fit. sic & resurrõ morttoꝵ fiet.
surro fiet inno. tu .i. in nouissimo signo qđ da¬
bit᷑ ut ista cõpleant᷑. Hęc tuba ÷ clamor. de quo
đr in euangłio. Media nocte clamor factꝰ ⁊ ecce
sponsus uenit. exite obuiã ei. Non enĩ ueniet¬

Expanded text:
cet brevis, addit, in ictucat, ut per hoc mirabilior ostendatur esse resurrectimota, et transvolat media, etsi sit ibi prius et post, tamen quasi simul totum sit, sic et resurrectio mortuorum fiet. surrectio fiet in tuba, id est novissimo signo, quod dabitur, ut ista compleantur. Haec tuba est clamor de quo dicitur in Evangelio: Media nocte clamor factus est, ecce sponsus venit, exite obviam ei . Idem in e
Abbreviated transcription (Latin):
& qͣntitates elem̃toꝵ. dm̃ aut̾ eoꝵ sꝑnebant. iõq stulti sunt. Si it hec
laudanda st̃ qͣnto magis creator illoꝵ: Uid̾unt gͦ qͦ uemendũ ee̾t. s ingͣti

Expanded text:
 quantitates elementorum; Deum autem eorum spernebant. Ideoque stulti sunt. Si enim haec laudanda sunt, quanto magis Creator illorum? Viderunt ergo quo veniendum esset, sed ingrati
Abbreviated transcription (Latin):
etit regnauit. & cet̾i. Qiͣ. Dico qͣ grã suꝑabundauit. eo tm̃ tenore
nequis ꝯfisus gr̃e securins peceet. s uigeat grã & ꝑ iusticiã ducat
ad uitã. sicut uiguerat pecẽm ducens in mortẽ. ꝙ hoc ÷ͥ qd ait. It si¬
cut regnaũ. Ecct̾a. Qiͣ. Eo tenore di co grãm fr̾abundare. ut sicut
pȩccm qͥ cͥtiã pret̾ adam ÷. qd lege data abundauit qd ñ ÷ origiuis
s. ꝓpriȩ uoluntatis. regnauit ducens in mortẽ et̾nã. ita & grã re¬
missionis peccõꝵ regnet in electis ꝑ iusticiã bonoꝵ oꝑum. ꝑducen¬

Expanded text:
etc., quasi dicat: Dico quod gratia superabundavit, eo tamen tenore, ne quis confisus gratiae securius peccet, sed vigeat gratia, et per justitiam ducat ad vitam, sicut viguerat peccatum ducens in mortem, et hoc est quod ait, ut sicut, quasi eo tenore, dico gratiam superabundare, ut sicut peccatum, quod etiam praeter Adam est, quod lege data abundavit, quod non est originis, sed propriae voluntatis. Haimo Regnavit, ducens, in mortem aeternam, ita et gratia, remissionis peccatorum regnet in electis, per justitiam bonorum ope
Abbreviated transcription (Latin):
& ÷ tał ordo lict̾e. Scimꝰ
enĩ qd hĩns. nedicã habe¬
ia habemꝰ spe qd habitu¬
mortale firmatũ plene.
ex do tm̃. qͥa ñ ministe Nł¬

Expanded text:
litterae. Scimus enim, quod habemus, ne dicam habem habemus spe quod habitumortale, firmatum plene, ex Deo, tantum, quia non ministe
Abbreviated transcription (Latin):
instrtiendos nr̃o exemplo.
Ita oĩa aduos spectant ut
gr̃a di abun. in nobis ab¬
aliis. & per uos multos
undet ingłam dei.

Expanded text:
instituendos nostro exemplo, ia ad vos spectant, ut gratia Dei abundans, in nobis aaliis, et per vos multos abundet i
Abbreviated transcription (Latin):
Magna enĩ ꝯtumelia
d̾o est qͥ cenã fecit opulen¬
tã ac multos inuitauit.
si paucos ht̃. Pxopt̾ qͥ Qiͣ¬
Omiã facimꝰ adinstructi

Expanded text:
Magna enim contumelia ejus est qui coenam fecit opul ac multos invitavit, si paucos habet. Propter qufacimus ad instruct
Abbreviated transcription (Latin):
& augurũ. atq ligat᷑t xrrmedia q̃ fiunt in p̃canta¬
tionib. & qͥbidã notis. ł in qͥbidã reb suspendendis &
illigandis. Nec illi ab hoc gen̾e ꝑniciose suꝑstitionis
seg̾gandi st̃ qͥ genechliaci od nataliũ dicrũ ꝯsidati¬
nes. nc̃ aut̾ uulgo mathe¬
mathici uocant᷑. qͥ conan

Expanded text:
tque ligaturae et remedia quae fiunt in praecantationibus, et quibusdam votis, vel in quibusdam rebus suspendendis et illigandis, nec illi ab hoc genere perniciosae superstitionis segregandi sunt, qui genethliaci, ob natalium dierum considerationes, nunc autem vulgo mathematici vocantur,
Abbreviated transcription (Latin):
apłs infide. s confirmauit. mul¬
ta ꝓ eis passus a ꝑfidis. qui pꝰ con¬
firmationẽ firmiter steteranit ui
fide. & in bonis oꝑib. His seͥbit apłs a roma de carc̾e ꝑ ti¬
erat. Qͥ i stat eadere pot̾. & qr nulłꝰ adco ꝑfectꝰ ẽ qui
creseere ñ possit. eos ad ult̾iora hortat᷑. & ne reeedant a

Expanded text:
Apostolus in fide, sed confirmavit, multa pro eis passus a perfidis, qui post confirmationem firmiter steterant in fide et in bonis operibus. His scribit Apostolus a Roma de carcere per Tyerat. Qui enim stat cadere potest, et quia nullus adeo perfectus est qui crescere non po
Abbreviated transcription (Latin):
łi dilectione utta et̃na optanda ẽ.
& si ñ omib eadẽ possuntꝰ exhiberi di¬
lectionis officra. q̃ fr̃ib maxime sc̃ ex¬
hibenda. qr faciliores ⁊ ꝓpensiores in
bono eirea fr̃s ẽẽ debemꝰ. qr sumꝰ in¬
uiẽe m̃bra. Si enĩ ineunctos lib̾ta¬
tis frena laxant᷑. ma xime in dome
tione eensent᷑. O mĩb gͥ impenden

Expanded text:
ari dilectione vita aeterna optanda est, etsi non omnibus eadem possint exhiberi dilectionis officia; quae fratribus maxime exhibenda, quia faciliores et propensiores in bono circa fratres esse debemus, quia sumus invicem membra. Si enim in cunctos libertatis frena laxantur, maxime in domestione censentur. Omnibus igitur impenden
Abbreviated transcription (Latin):
apłis ł toti hũmano gn̾i data. ꝑ solã dĩ grãm fore colla
ta. Est gͥ intentio apłi in hac epła ephesios in bonis
habitis confirmare. & ad ult̾iora ꝓuocare. nec ñ adhu¬
militate actionẽq gr̃aꝵ informare. Modus tͣctandi
talis ẽ. De more suo salutationẽ p̃mittit. dem̃ gr̃as
agit dõ. exponens priꝰ bñficia humano gñi p̃stita. pꝰ
ip̃sis apłis specialit indulta. demn ephesus ipsis osten¬
dens a quo & ad qͥd uocati sint. Deĩn xp̃i dignita¬
tem & p̾lationẽ ostendit. pꝰea ad patientiã & caritatẽ eos
inuitat. unitatẽ fidi & eecłe cõmendans. ⁊ dona gr̃e
mnumerans. tandẽ ad certam̃ exhortans contra pͥncipes
tenebrax. militie xꝑiane armat᷑am describit. srius gͦ
salutans. ⁊ se noto noĩe significans ait. Paulꝰ apłs xp̃i

Expanded text:
psis, vel toti humano generi per solam Dei gratiam collata fore. Est igitur intentio Apostoli in hac Epistola Ephesios in bonis habitis confirmare, et ad ulteriora provocare, nec non et ad humilitatem actionemque gratiarum informare. Modus tractandi talis est: De more suo salutationem praemittit. Deinde gratias agit Deo, exponens prius beneficia humano generi praestita, post ipsis apostolis specialiter indulta, deinde Ephesiis ipsis ostendens a quo et ad quid vocati sint. Deinde Christi dignitatem et praelationem ostendit, postea ad patientiam et charitatem eos invitat, unitatem fidei et Ecclesiae commendans et dona gratiae connumerans. Tandem ad certamen exhortans contra principes tenebrarum, militiae Christianae armaturam describit. Prius ergo salutans, et se noto nomine significan
Abbreviated transcription (Latin):
in epła ad ephesios.
phesii sunt asiani.
Hi accepto u̾bo
ueritatis ꝑstitert̃
in fide. Hos collaudat apłs.
scribens eis ab urbe roma.
de carcere. ꝑ titieũ diaconẽ.

Expanded text:
I AD EPHESIOS. Ephesii sunt Asiani. Hi accepto verbo veritatis, perstiterunt in fide. Hos collaudat Apostolus, scribens eis ab urbe Roma de carcere, per Tichicum diaconum.
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ut rursũ in uob̾ necessitatẽ habeã laborandi. Laborem ⁊t pr̃at ma
gistro qui alit̾ sentit ꝗͣ docuit. Dico ut nemo m molestꝰ sit. eui utiq
ñ est facienda molestia. ẜ go ⁊t porto in corꝑe meo ꝓ fidelib stigmata
tribułones. & eet̾a. qđ ñ psetido faciunt. qͣi. qđ uos ñ aitenditis. Sti¬
gmata gͥ appellauit qͣi notas penaꝵ de ꝑseentionib qͣs patiebat᷑. Sti¬
gna it dr̃ punctũ ł nota aliquo ferro facta. Ee t̃ sensus. Ido ñ debet
michi fieri molestia. qr ego habeo alios conflictꝰ & eertamina. q̃ in ꝑse¬
dissensio. ñ legis seruitꝰ. ñ rixa. ñ uirgiũ. s gr̃a dñi nr̃i uiu xp̃i

Expanded text:
 ut rursus in vobis necessitatem habeam laborandi. Laborem enim 162 praestat magistro qui aliter sentit quam docuit. Dico ut nemo sit molestus mihi, cui utique non est facienda molestia. Ego enim porto in corpore meo, pro fidelibus stigmata is. Stigmata ergo appellavit quasi notas poenarum de persecutionibus quas patiebatur. Stigma enim dicitur punctum vel nota aliquo ferro facta. Et est sensus: ideo non debet fieri mihi molestia, quia ego habeo alios conflictus, et certamina quae in persedissensio, non legis servitus, non rixa, non jurgium, sed gratia Domini Jesu Chri
Abbreviated transcription (Latin):
mitas uliꝰ pulehritudo nr̃a erat. In hac gͦ deformitate głem̃. euiꝰ signũ
in fronte portamꝰ. De hac deformitate ñ erubeseamꝰ. s gaudeamꝰ cum

Expanded text:
mitas illius pulchritudo nostra erat. In hac ergo deformitate gloriemur, cujus signum mitas illius pulchritudo nostra erat. In hac ergo deformitate gloriemur, cujus signum in fronte portamus. De hac deformitate non erubescamus, sed gaudeamus cum
Abbreviated transcription (Latin):
apłs thesaur ũ reppit. Qđ illi uisũ ẽ stultitia. apło factũ ẽ sap̃a &¬
gła. Holi gͥ crubesc̃̾e de eruee xp̃i. Reeole frontẽ tuã. ne linguã ex¬
paueseas alienã. De qua cruce ut ñ erubesceremꝰ. eã in ip̃a fronte.i. in
pudoris domicilio locauimꝰ. Ido ⁊t erux in fronte credentiũ ubi sedes
est uerecundie figit᷑. ut de noĩt eiꝰ fides ñ erubeseat. & magis dĩ głam ꝗͣ
hominũ diligit. Signũ uet̾is testam̃ti eircũcisio in latenti carne. signũ
lamine. hoc ẽ in facie. Erucẽ aut̃ ut in ea głemur dñs suo gestans hu¬
mero. ꝓ uirga regni nob cõmendauit. qđ ẽ grande ludibriũ impus. gͣn¬
de misteriũ ꝑiis. Hoc gͦ opprobriũ & deformitat᷑e. xꝑi ñ erubeseamꝰ. s ue¬
nerem̃. Deformitas enĩ xꝑi te format. Nisi deformis ille ẽẽ uoluisset.
tu formã quã ꝑdidisti ñ recepisses. Pendebat gͦ in eruce deformis. si defor¬

Expanded text:
Apostolus thesaurum reperit: quod illi visum est stultitia, Apostolo factum est sapa. Noli ergo erubescere de cruce Christi, recole frontem tuam, ne linguam expavescas alienam: de qua cruce ut non erubesceremus, eam in ipsa fronte, id est pudoris domicilio locavimus. Ideo enim crux in fronte credentium, ubi sedes est verecundiae figitur, ut de nomine ejus fides non erubescat, et magis Dei gloriam quam hominum diligat. Signum veteris Testamenti circumcisio in latenti carne, signum lamine, hic revelata facie. Crucem autem ut in ea gloriemur Dominus suo gestans humero, pro virga regni nobis commendavit: quod est grande ludibrium impiis, grande mysterium piis. Hic ergo opprobrium et deformitatem Christi non erubescamus, sed veneremur. Deformitas enim Christi te format; nisi deformis ille esse voluisset, tu formam quam perdidisti non recepisses. Pendebat enim in cruce deformis, sed defor
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpestas animi. xixe. qñ ex ira¬
in inuic̃ẽ se ꝑeutiunt. dissensio̾.
qñ partes faciunt in cecła. se
tates assidue. comessationes suꝑ¬
flue. & his similia. Attende qͥ
ñ hec oĩa q̃ enumerata st̃ in oꝑ¬
ib carnis q̃ manifesta ẽe dixit.
ad uoluptatẽ carnis ꝑtinent.
s uitia st̾ animi. ut inimici¬
cie. ire. Credere ⁊̃ oĩa mala ae¬
cidere al̃e ex earne. error est.
Non enĩ oĩa uite inique uitia tͥ¬
buenda st̃ carni. ne ab his oib
mnundemꝰ diabolũ qͥ carnẽ ñ ht᷑.¬

Expanded text:
tempestas animi; rixa, quando ex ira invicem se percutiunt; dissensiones, quando partes faciunt in Ecclesia; tates assiduae; commessationes superfluae, et his similia. Attende quod non haec omnia quae enumerata sunt in operibus carnis quae manifesta esse dixit, ad voluptatem carnis pertinent; sed vitia sunt animi, ut inimicitiae, irae. Credere etiam omnia mala accidere animae ex carne, error est. Non enim omnia vitae iniquae vitia tribuenda sunt carni, ne ab his omnibus mundemus diabolum qui carnem non h
Abbreviated transcription (Latin):
addit. sua. cũ uͦ dicit in sp̃u. ñ addit
suo. qr sem̃ earnale ex homine ẽ. sem̃
Ita se habeant p̾lati erga stuibditos. et
tes. qr ñ debet deficere oꝑando ꝗ ñ defi¬
ciet in metendo. Si hõ ñ imposuerit fi¬
nẽ oꝑi. nec ds̃ imponit remunerõni.
metemꝰ in fructib. & quantũ auidi¬
tas inqͥrentis se dilatauerit. tm̃ se
aꝑiet ad p̃miũ manꝰ retͥbuentis. qr sic
recipiet qͥsq quomͦ facit. qr qui fortis e¬
rit ad seminandũ. fortis erit ad meten

Expanded text:
addit sua. Cum vero dicit, in spiritu, non addit suo, quia semen carnale ex homine est, seme et a non debet deficere operando qui non deficiet in metendo. Si homo non imposuerit finem operi, nec Deus imponet remunerationi. metemus in fructibus; et quantum aviditas inquirentis se dilataverit, tantum se aperiet ad praemium manus retribuentis, quia sic recipiet quisque, quomodo facit, quia qui fortis erit ad seminandum, fortis erit ad metend
Abbreviated transcription (Latin):
gendus. & oĩs
homo inquan¬
tum homo est
diligendus est
uero ꝓpter se¬
ipsum. & si ds̃¬
mine ampliꝰ di¬
ligendus est.
ampliꝰ quisq
gere ꝗͣ se ipsũ.
Item ampliꝰ ali
homo diligen¬
dus ẽ. ꝗͣ corpꝰ¬

Expanded text:
gendus; et omnis homo in quantum homo est, diligendus est vero propter seipsum. Et si Dmine amplius diligendus est, amplius quisque gere quam seipsum. Item amplius alius homo diligendus est quam corp
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ȩremplo dĩ patͥs astruit᷑. qͥ solẽ
pluit sr̃ uistos & inuistos .¶ Sunt
tam̃ qui estimant elemosinas uistiᷤ
tm̃ esse p̾bendas. peccõrib aut̃ nicħ
dari oportere. ne contͣ dm̃ conem᷑.
si eis uolumꝰ subuenire qͥs uult ipse
punire. Adhibent &̃ testimonia scẽ

Expanded text:
exemplo Dei Patris astruitur, qui solem pluit super justos et injustos . Sunt tamen qui aestimant eleemosynas tantum justis esse praebendas, peccatoribus autem nihil dari oportere, ne contra Deum conemur, si eis volumus subvenire quos ipse vult punire. Adhibent etiam testimonia sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
mili. & ne dełis impio. qr & altissi¬
mꝰ odio ht̃ peccõres. & impiis reddi
uindictã. Hec u̾ba qͦmͦ accipienda
sint ñ intelligentes. de te stabili eru¬
delitate induunt᷑. Unde nos oporta
hec caritati ur̃e explanare qualit̃
intelligenda sint. Illa gͦ ob hoc di¬
cta st̃. ne etuꝗͣ peccõri ido bñ facias
qr peccator est. s qr homo ẽ. ut ñ
sis ad iudieandũ remissus. nee ad

Expanded text:
dederis impio, quia et Altissimus odio habet peccatores, et impiis reddet vindictam . Haec verba quomodo accipienda sint non intelligentes, detestabili crudelitate induuntur. Unde nos oportet haec charitati vestrae explanare qualiter intelligenda sint. Illa ergo ob hoc dicta sunt, ne cuiquam peccatori ideo benefacias quia peccator est; sed quia homo est, ut non sis ad judicandum rem
Abbreviated transcription (Latin):
in die iudicii manipłos oꝑum. Unde. Ue¬
nientes aut̃ uenient cũ exultatiõe. por¬
tantes manipłos suos. & accipit᷑ hoc de
bonis tm̃. Uł de bonis & malis ita pot̾
debeant hr̃e erga magistros. Qiͣ. Prela
plo. cõmunieet ei in õib bonis q̃ ille dicit
ñ in malis si ea agit. ut lex sit tibi dux ñ
hõ. i. qui u̾bũ audiens ẽ cõmunt̃ se docto¬
ribꝰexhibrat. recipiendo & oꝑe implendo
q̃ ille dicit. Neqͥs dicat ñ debeo agere nͥ qͥ
in illo tudeo. subdit. Nolite errare. qr er¬
ror ẽ hoc dic̾e. Esi inde uos excusatis a¬

Expanded text:
manipulos operum. Unde: Venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos . Et accipitur hoc de bonis tantum. Vel de bonis et malis ita potesdebeant habere erga magistros. Quasi plo, communicet ei in omnibus bonis quae ille dicit, non in malis si ea agit, ut lex sit tibi dux non homo, id est qui verbum audiens est, communem se doctori exhibeat recipiendo et opere implendo quae ille dixerit. Et ne quis dicat: Non debeo agere, nisi quod in illo video, subdit: Nolite errare, quia error est hoc dicere. Et si inde vos excusatis a
Abbreviated transcription (Latin):
s ab eo qͥsq capit qđ meret᷑. Q uere ñ fal¬
lit᷑. qr reddet singłis ꝓ meritis. L hoc¬
ẽ. Que ꝑt seminauerit. Uł alr̃ pot̾ dici.
ut moneat subditos largiri tꝑalia p̾la¬
tis. a qͥb recipiunt sꝑualia. Dĩscipłos
gͥ ad magistroꝵ resrig̾ia hortat᷑ dicens.
sua faciat ei cõmunia. Usitatũ it p̾cep¬
tũ ẽ ut p̾dicatori u̾bi łi p̾beat necessa¬
ria ille cui p̾dicat᷑. q̃ boni appellatione
recte signauit. sicut & dñs in euangłio
cũ discipłis loq̃ns ait. eũ mali sitis no¬
stis bona data dare filiis ur̃is. Preui

Expanded text:
 meretur. Et vere non fallitur, quia reddet singulis pro meritis. Quae etiam seminaverit. Vel aliter potest dici ut moneat subditos largiri temporalia praelatis a quibus accipiunt spiritualia. Discipulos igitur ad magistrorum refrigeria hortatur dicens: sua faciat ei communia. Usitatum enim praeceptum est, ut praedicatori verbi Dei praebeat necessaria ille cui praedicatur, quae bona appellatione recte significavit, sicut et Dominus in Evangelio cum discipulis loquens ait: Cum mali sitis, nostis bona data dare filiis vestri
Abbreviated transcription (Latin):
dant᷑. ut tm̃ sint spadones ꝓpt̾ re¬
gnũ celoꝵ. & desinant carnalia
seminare. Stͥ enĩ qͥdam spadones
ꝓpt̾ regnũ eeloꝵ. Uł ita. Ipsi
uos dturbant. s utinã qͥuos co
ab ñ carnalit̾ s ium gmerandi
ciant. ñ solũ circũcisi s ⁊̃ absci¬
si. ut nullã oĩo potentiã gen̾an¬
di habeant.I merito hoc opto
ne uos redigant in seruitutẽ legis

Expanded text:
dantur, ut sint spadones propter regnum coelorum, et desinant carnalia seminare. Sunt enim quidam spadones propter regnum coelorum. Vel ita, ipsi vos conturbant, sed utinam qui von carnaliter, sed vim generandi ciant, non solum circumcisi sed etiam abscisi, ut nullam omnino potentiam generandi habeant. Et merito hoc opto ne vos redigant in servitutem legis
Abbreviated transcription (Latin):
.I. macerauert᷑ carñt suã. pugna¬
tes cũ uitiis oꝑum. & deupiscenti
liũ uoluptatũ erueẽ nobis faciamꝰ.
In hac quiłe ernoe sẽꝑ in hae uita
debet pendere xꝑianus. ut sit
fixus clauis .i. preceptis iusticie

Expanded text:
 maceraverunt, carnem suam, pugnantes, cum vitiis operum, concupiscentiilium voluptatum crucem nobis faciamus. In hac quidem cruce semper in hac vita debet pendere Christianus, ut sit fixus clavis, id est praeceptis justitiae,
Abbreviated transcription (Latin):
stetit. Ut aut̃ ab his pene com¬
minatiõe de t̾reat. addit. Que
nẽ p̃dico uo. añ iudiciũ dũ li¬
eet penit̾e. sic̃ ꝑ̃dixi etiã ante
ait qui hec oĩa fec̃̾int. ł simul
talibet tꝑa lib̾ati regnũ aci
possidebt̃. S qr falsa ñ est. ꝑsi¬
cto regnũ dĩ ñ possidebt̃. E¬

Expanded text:
stetit. Ut autem ab his poenae comminatione deterreat, addit: Quae nunc praedico vobis ante judicium, dum licet poenitere, sicut praedixi, etiam ante ait, qui haec omnia fecerint, aut simul talibet tempora liberati, regnum Dei possidebunt, sed quia falsa non est, profecto regnum D
Abbreviated transcription (Latin):
portant᷑. Itẽ ꝓpt̾ diu̾sos lioĩes hec dicit . Cos¬
tra cos at qͥ putant hoĩem alienis inqͥnari
imitando fec̾it suũ. Itẽ contͣ negligentes
qͥ nullũ curant corrig̾e. securi qđ alienis
portare. Onera infirmitatis iniuc̃e por¬
tant᷑. dũ lenitate irã alt̾iꝰ sustinemꝰ. et
dũ ei qͥ lesit si petit indulgemꝰ. & huiꝰ mo¬

Expanded text:
portantur. Item, propter diversos homines haec dicit. Contra eos enim qui putant hominem alienis inquinarii consentiendo vel imitando fecerit suum. Item, contra negligentes qui nullum curant corrigere securi, quod alienis portate. Onera infirmitatis invicem portamus, dum lenitate iram alterius sustineamus, et dum ei qui laesit, si petit indulgemus, et hujusmo
Abbreviated transcription (Latin):
laude .s. eũ alter eum laudat. Qͥ eni conscĩam boni oꝑis habet.
ñ debet de hoc apud aliũ głari. & laudem stiã foris fundere.s n
semet ipso humilit̾ głari. Uł ita. & sic .i. si actꝰ suos dside̾t. sciens
nit. nec quẽquã iudicat ut uere sit uistꝰ. Qͥ eni uere iust̾ ẽ alte¬
Gaudet enĩ dũ cognoseit morbũ suũ que sanare desid̾at. Unusqͥsq.

Expanded text:
licet cum alter eum laudat. Qui enim conscientiam boni operis habet, non debet de hoc apud alium gloriari, et laudem suam foras fundere, sed in semetipso humiliter gloriari. Vel ita: Et sic, id est si actus suos consideret, sciens nit, nec quemquam judicat ut vere sit justus. Qui enim vere justus est, alteGaudet enim dum cognoscit morbum suum quem sanare desiderat. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. De quo leg̾r. ñ ẽ impiis gaudẽ di¬
cit dñs. pax. qñ ñ se inquictant.
patientia aduersoꝵ. longanimitas
expectationis. bonitas .i. dulcedo a¬
nimi. benignitas. largitas rerũ.
iansrietudo. qđ ñ intractabilis s
potiꝰ tractabilis t̃ qͥs. fides. de inui¬
sibilib ecrtitudo. modestia. qđ mo¬
dũ in dictis ł in factis seruant. Sti¬
nentia. qđ &̃ a licitis abstinet. casti¬
tas. qñ recte utit᷑ licito. Attende
pͥmatũ nͥ caritas. sine qua uirtutes
qua nascunt᷑ untũsa bona: Deinde
secunt᷑ m̃bra existo capite exorta ⁊
gandet. Non ht̃ pacẽ uerã cũ ali¬
quo. nͥ eũ diligat. Non ẽ longani¬
mis ꝑseueranter expectando. nisi
ferueat diligendo. Non ẽ benignꝰ
nͥ diligat eui opitulat᷑. Non ẽ bo¬
nus nisi diligendo. Non ẽ fidelis
salubrit̃. nͥ ea fide q̃ ꝑ dilectionẽ o.¬
ꝑat᷑. Non ẽ mansuetus. cui dilec¬
tio ñ mod̾atur. Non eontinet se qͥs
ab eo unde turpat᷑. nͥ diligat unde

Expanded text:
tis. De quo legitur: Non est impiis gaudere, dicit Dominus. Pax, quando se non inquietant, patientia adversariorum, longanimitas exspectationis; bonitas, id est dulcedo animi; benignitas, id est largitas rerum; mansuetudo, quod non intractabilis, sed potius tractabilis est quis; fides, de invisibilibus certitudo; modestia, quod modum in dictis vel in factis servat; continentia, quod etiam a licitis se abstinet. Castitas, quando recte utitur licito. Attende primatum nisi charitas, sine qua virtutes qua nascuntur universa bona? Deinde sequuntur membra ex isto capite exorta etgaudet; non habet pacem veram cum aliquo, nisi eum diligat; non est longanimis perseveranter exspectando, nisi ferveat diligendo; non est benignus nisi diligat cui opitulatur; non est bonus, nisi diligendo; non est fidelis salubriter, nisi ea fide quae per dilectionem operatur; non est mansuetus, cui dilectio non moderatur; non continet se quis ab eo unde turpatur, nisi diligat unde
Abbreviated transcription (Latin):
ta concupiscit adu̾stis earnẽ. U̾i¬
dete qͣle bellũ ꝓposuit. qualem ri¬
xam. Hoc intra tẽ sentis. Nec i
nullũ ẽ uitiũ eũ caro concipisẽ
adu̾sus spm̃. eui uitio contͣria ẽ

Expanded text:
ta concupiscit adversus carnem. Videte quale bellum proposuit, qualem rixam, hoc intra teipsum sentis. Nec enim nullum est vitium, cum caro concupiscit adversus spiritum: cui vitio contraria
Abbreviated transcription (Latin):
rantẽ conu̾ti facit remtnerandus. Ita
& qui rectũ ineedentẽ iter flectit inde¬
uium. dãnationẽ dsequit᷑. E go ã. At̃.
Ille portabit uidierã qui conturbat
uos. ego aut̾ ñ cont̾bo uos o fr̃s p̃di¬

Expanded text:
rantem converti facit remunerandus est, ita et qui rectum incedentem iter flectit in devium, damnationem consequitur. VERS. Ille portabit judicium qui conturbat vos. Ego autem non conturbo vos, o fratres, praedi
Abbreviated transcription (Latin):
culpat. Hos dãnabilit̃ dicit ẽẽ sub
lege quos lex reos facit. ñ legem im¬
plentes. dũ nescientes grãm suꝑba¬
elatione de se p̃sumunt. Sub lege
tur. ñ amore iustitie a malo oꝑe
abstinet. reus uoluntate. ñ dñ li¬
ber. nec alienꝰ a uoluntate peccan¬
di. qr uellet si fieri posset ñ e̾ẽ qđ
timeat. ut lib̾e fac̾et qđ occulte
desid̾at. Ꝙ ẽ sensus. Si spũ duci¬
amorem tribuit. & ido hȩe pars
iã eligenda est qua lib̾am̃ a lege.
Manifesta. Oꝑa carnis incipit enu¬
merare. ut intelligant se si ad oꝑan¬
dum ita desiđiis carnis consense¬

Expanded text:
culpat: hos damnabiliter dicit esse slege, quos reos facit lex, non implentes legem dum nescientes gratiam de se praesumunt. Porro sub lege tur, non amore justitiae, a malo opere cessat, reus voluntate, nondum liber nec alienus a voluntate peccandi; quia vellet, si fieri posset, non esse quod timeat, ut libere faceret quod occulte desiderat. Et est sensus: Si spiritu duciamorem tribuit. Et ideo haec pars jam eligenda est, qua liberamur a lege. Manifesta sunt. Opera carnis incipit enumerare, ut intelligant se, si ad operandum ista desideriis carnis consense
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽ. Qđsi. Qi. In dilectione ꝓxi¬
.I. totũ deuoratis omĩa urtuꝑando
na uobis inuicẽ imponentes. uide¬
te ne ab inuuiẽe ⁊sumamintt Scissa
namq uictoriã unitate. occasioe
caritatis boc eoꝵ uitiũ tetigit.
ꝙr dissensio inimica ẽ dilectionis
& inuidie. ꝑniciosa inter eos uir¬
gia nutͥebant᷑. quib ꝯsumit᷑ soci¬
etas & uita. Dico aut̃. Postꝗͣ a le¬
ge factoꝵ eos ꝓhibuit in qua st̃
precepta earnalia. nẽ ut a uitĩs
earnis se contineant p̃cipit. & o¬
stendit ꝗͣ sufficiens ẽ fides xꝑi sñ
lege. qr ꝑ eã uincunt carnem. &
Ne detis lib̾tatẽ in oeconem carnis.
s ꝑ caritatẽ sp̃s seruite. Hoc aut̃
fide ambulate .i. ꝓficite bene oꝑ¬

Expanded text:
 si. Quasi dicat: In dilectione proxiest totum devoratis omnia vituperando ponentes, Videte ne ab invicem consumamini, scissa namque victoriam unitate. Occasione charitatis hoc vitium eorum tetigit, quia dissensio inimica est dilectionis. et invidiae, perniciosa inter eos jurgia nutriebantur, quibus consumitur societas et vita. Dico autem. Postquam a lege factorum eos prohibuit, in qua sunt praecepta carnalia, nunc ut vitiis carnis se contineant, praecipit, et ostendit quam sufficiens est fides Christi sine lege, quia per eam vincunt carnem et Ne detis libertatem in occasionem carnis, sed per charitatem spiritus servite. Hoc autem fide ambulate, id est proficite bene op
Abbreviated transcription (Latin):
bito oĩa legalia deb implere. qđ ex¬
igit circũcisio. Ut enĩ baptismꝰ su¬
am. sic circũcisio suã exigit iustifi¬
cationẽ. Hoc idđo ait. ut ual t̾rore
tam innumerabilit̃ obseruationũ
q̃ in lege scͥpte st̃. ne om̃s implere
cog̾entur. qđ nec ipsi uidĩ nec patres
eoꝵ implere potuert̾. sicut petrus
ait. abstin̾ent ab his qͥb eos aliqui
subic̾e eupiebant. E uacuati.e.a xͦ.¬

Expanded text:
bito omnia legalia debet implere, quod exigit circumcisio. Ut enim baptismus suam, sic circumcisio suam exigit justificationem. Hoc ideo ait, ut vel terrore tam innumerabilium observationum quae in lege scriptae sunt, ne omnes implere cogerentur, quod nec ipsi Judaei, nec patres eorum implere potuerunt, sicut Petrus ait, abstinerent ab his quibus eos aliqui subjicere cupiebant. Evacuati.
Abbreviated transcription (Latin):
precepto ⁊ dono dilectionẽ ꝓximi
possit implere: Cũ gͦ utrumq p̃¬
ceptũ ita sit. ut neutrũ sine al
memorare sufficit. Ꝙ nota qđ a¬
it. sicut te ipsũ. Sieut se ñ potest
pximũ diligere qͥ ñ diligit se. Se¬
l aut̃ ñ diligit qͥdilig̃ iniquitatem
Qͥ n dilig̾ iniqͥtat̾e odit aĩam suã.

Expanded text:
praecepto et dono dilectionem proximi possit implere? Cum ergo utrumque praeceptum ita sit, ut neutrum possit memorare sufficit. Et nota quod ait: sicut teipsum. Sicut non potest proximum diligere, qui non diligit se. Se autem non diligit qui diligit iniquitatem. Qui enim diligit iniquitatem odit animam suam .
Abbreviated transcription (Latin):
bedire : per-¬
suasio hee ñ
ẽ ex eo qͥ uo¬
cauit uos.
Modicũ fer¬
mentũ to¬
tam massã
corrumpit.
Ego confi¬
do in uobis
nichil ali¬
ud sapietis.
Qui autẽ
conturbat
uos porta¬
bit iudici¬
um qͥcũq ẽ¬

Expanded text:
bedire? Persuasio haec non est ex eo qui vocat vos: modicum enim fermentum totam massam corrumpit; ego confido de vobis nihil aliud sapietis; qui autem conturbat vos portabit judicium q
Abbreviated transcription (Latin):
ordine de sp̃italib sitis carnales. por.
recto pede incesserit ad euangłu uertta¬
tem. S nec paulus tam ꝓcaci maledicto
de eccłe pͥncipe loqueretur. nec petrus di¬
gnus ut portaret iudiciũ eccłe contͣbate.
Ex quo arbit̾ndã est de alio quodã dici.
qͥuel cũ apłis fuerat. ł de iudea uen̾at.
uł ex pariseis credid̾at. ł certe magnꝰ

Expanded text:
ordine de spiritualibus sitis carnales, portarecto pede incesserit ad Evangelii veritatem; sed nec Paulus tam procaci maledicto de Ecclesiae principe loqueretur, nec Petrus dignus erat ut portaret judicium Ecclesiae conturbatae, ex quo arbitrandum est de aliquo dici, qui vel cum apostolis fuerat, vel de Judaea venerat, vel ex Pharisaeis crediderat
Abbreviated transcription (Latin):
go qͥs uos fascinauit ł impedmit
ñ obedire ueritati. q̃ ultro se in¬
gerit: Exercitiũ illoꝵs in oꝑa
fidi bonũ fuisse testat᷑. sed nequi¬
tia maloꝵ ĩpeditos ne eut st̃i suũ
efficacia ꝑseuerante dsũ marent.
Unde ut nulli eoꝵ credant hor¬
tat᷑ subdens. S uos nemini illo¬
ꝵ deinceps dsenseritis. saltt̃ tos
obandiendo qͥ oꝑa legis seruanda
suadent. euangłice ueritati obe¬
dirt ñ sinentes. Perstiasio t. Q̃¬

Expanded text:
go quis vos fascinavit vel impedivit non obedire veritati, quae ultro se ingerit? Exercitium illorum in opera fidei bonum fuisse testatur, sed nequitia malorum impeditos, ne cursum suum efficacia perseverante consummarent. Unde ut nulli eorum credant hortatur, subdens, sed vos nemini illorum, deinceps consenseritis, saltem eos audiendo qui opera legis servanda suadent, evangelicae veritati obedire non sinentes. Persuasio
Abbreviated transcription (Latin):
li .i. creditis istificari. Aliter i
ñ noc̾et cireũcisio. Euacuati estis
gni estis beatitudinie ęt̾na. Uel ex¬
ut cessante onere legis uistificet
amittit grãm. qđ ex dtͣrio potest

Expanded text:
 est creditis justificari. Aliter enim non noceret circumcisio. Evacuati estis,gni estis beatitudine aeterna. Vel, exut cessante onere justificet; amittit gratiam, quod ex contrario potest
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ fideliũ ł uuirtutũ. Senstis i¬
taq iste ẽ. Ne putetis paucoꝵ
hominũ insidias ꝯtẽ nendas. Ut
enĩ scintilla res parua ẽ. & pene
dũ cernit᷑ ñ uidet᷑. s si fomitẽ
menia. urbes latissimas. saltus
regionesq dsumit. & sicut fer¬
mentũ res modiea tudet᷑ ⁊ nichi¬
li. s eũ farina ꝯsꝑsũ totã mas
sam eorrũꝑit. in illiꝰ ium tͣnsit
u̾sa ab uno incipiens. uix duos
aut tres pͥmũ in exordio reꝑit
auditores. s paulatĩ ut cancer
serpit in corꝑe. & iuxta unlga¬
re ꝓt̾ibiũ. uniꝰ pecudis seabies to¬
tumonacłat g̾gem. Igit᷑ & sein¬
tilla stati ut apparuerit extin¬
guenda ẽ. & serm̃tũ a masse tri¬
animal a caulis ourũ repellendum.
Heo hortor uos. & ego ꝯfido in uob̵. qr
olim boni fustis. nee simpliciter di

Expanded text:
nem fidelium vel virtutem. Sensus itaque iste est: Ne putetis paucorum hominum insidias contemnendas. Ut enim scintilla res parva est, et pene, dum cernitur, non videtur, sed si fomitem moenia, urbes latissimas, saltus, 158 regionesque consumit; et sicut fermentum res modica videtur et nihili, sed cum farina conspersum totam mas corruperit, in illius vim transit erversa ab uno insipiens vix duos aut tres primum in exordio reperit auditores; sed paulatim ut cancer serpit in corpore, et juxta vulgare proverbium, unius pecudis scabies, totum commaculat gregem. Igitur et scintilla statim ut apparuerit, exstinguenda est, et fermentum a massae vianimal a caulis ovium removendum. Haec hortor vos. Et ego confido in vobis, quod olim boni fuistis, nec simpliciter dico
Abbreviated transcription (Latin):
ua. Equat᷑ p̃putio eircu̾eisio. His ⁊ł oͥ
in xp̃o uolunt uiu̾e uirtutes appe¬
tendt sẽ & uitia frigienda. Media uͦ
q̃ int̃ uirtutes & uttia st̃. nec fugi¬
enda ft̃ nec appetenda. ut circueisio
fides ñ utiq ociosa. qr fides sine oꝑi¬

Expanded text:
aequatur praeputio circumcisio. His enim qui in Christo volunt vivere virtutes appetendae sunt, et vitia fugienda; media vero, quae inter virtutes et vitia sunt, nec fugienda sunt, nec appetenda, ut circumcisio fides, non utique otiosa, quia fides sine o
Abbreviated transcription (Latin):
& diligit xꝑm. Currebatis. ⁊c̃¬
Hic laudat galathas. & eos ꝑ qͣs
inducti st̃ ut iudarzare uellent
uituꝑat. ⁊ no illis dsentiant
qr olim currebatis ꝑ oꝑa fidi: &¬

Expanded text:
t diligit Christum. Currebatis. Hic laudat Galatas, et eos per quos inducti sunt, ut judaizare vellent, vituperat; et ne illis consentiant quia olim currebatis per opera fidei
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ de his que st̃ mun .s.¬
de domo regenda & huiꝰ
gna enim amaritudo ÷
in domo ipxor tͥstis. E di.¬
dõ. partĩ scruit m̃do.

Expanded text:
 de his quae sunt munde domo regenda, et hujMagna enim amaritudo est in domo uxor tristis, et diDeo, partim servi
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑualit̃ timeant corrũpi. Et qui e. ut faciunt
apponant cor ꝑitis reb s sic habeant ut amore
illis ñ hereant. Ꝙ ut uniu̾sa lit̾ colligã. qͥ utun.
ł sũma. dant᷑ & malis. itẽq eis tollunt᷑ ut cruci
pulchritudo ñ suba ħͦ¬

Expanded text:
ualiter corrumpi; et qui emunt, ut faciunt apponant cor perituris rebus; sed sic habeant, ut amore illis non haereant. Et ut universaliter colligam, qui utuntur vel summa, dantur et malis. Itemque eis tolluntur ut crucipulchritudo non substan
Abbreviated transcription (Latin):
Qiͣ. sonsulo euitare con¬
in his ego par.uo.s. dũ o¬
sulo hec cuitare que tͥbu¬
łones carnis & sollicitudi¬
nes memoratas lnñt. ł dũ

Expanded text:
 Consulo evitare conin his ego parco vobis, dum consulo haec evitare quae tribulationes carnis et sollicitudines memoratas habent, vel dum
Abbreviated transcription (Latin):
rib & artib p̃ceptadat.
conquisitor ⁊ qͥ secrita nͣ
rimat᷑. Tales ñ recipit
dõ int̾ p̃dicatores. s stul¬
tos fecit. Nñ subdit. Hos¬

Expanded text:
ribus et artibus praecepta dat. Conquisitor est qui secreta naturae rimatur. Tales enim recipit Deus inter praedicatores, sed stultos fecit. Unde subdit: No
Abbreviated transcription (Latin):
nett. ab omĩ societate idolatrie. ne ꝑ boc nascat᷑
in dm̃ temptatio. Nemo gͦ sit assiduus in idolio.
nil sꝑet de co. De to cnĩ sꝑare ẽ de do dubitare.
ut & satil relicto dõ qui ei fuerat ꝑ delicto iratꝰ.
ad idolatriã rediit sꝑans aliqͥd deci. cui & in p̾̃sen¬
ti obfuit. & infuturo gehetinã ultͥamn gen̾auit:
Ido apłs istos hortat᷑ fug̾c ab idolatrie suꝑstitio¬
ne.s. ne uł comedant sapientes idolotita eũ offen¬
dicło infirmoꝵ qͥb idolatre uide̾nt᷑. ł ne ip̃i infir¬
mi idolatre sint eclendo sub idoli uen̾atioe. & prican
Ut prudentib¬

Expanded text:
nete ab omni satietate idololatriae, ne per hoc nascatur in Deum tentatio. Nemo ergo sit assiduus in idolio, nil speret de eo. De eo enim sperare est, de Deo dubitare, ut Saul, relicto Deo qui ei fuerat pro delicto iratus, ad idololatriam rediit sperans aliquid de ea, cui et in praesenti obfuit, et in futuro gehennam ultricem generavit. Ideo Apostolus istos hortatur fugere ab idololatriae superstitione, scilicet ne comedant sapientes idolothyta cum offenculo infirmorum, quibus idololatrae videntur. Vel ne ipsi infirmi idololatrae sint, edendo sub idoli veneratione, et putaut prudentib
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ igñe. uelut patre. splendorẽ. tamꝗͣ filium.
qr iam p̃locuti sumꝰ nos eocua qͣrert in erca¬
turis. ꝑ q̃ coet̃na in ereatore astruamꝰ. Si lu¬
ẽnã accendert cupio. ñdũ ẽ ibi ignis. nec spla¬
dor. mex aut̃ ut accendero: simul cũ igne
splendor existit. Da mͥ igñe sinc splendor e.⁊
credi tͥ patr̃e fuisse sine filio. Dicta ẽ a nob̾
ut potuit tanta res dici. illa tñ in effabilia

Expanded text:
rem, splendorem tanquam Filium, quia jam praelocuti sumus nos coaeva quaerere in creaturis, per quae coaeterna in Creatore astruamus. Si lucernam accendere cupio, nondum est ibi ignis nec splendor; mox autem ut accendero, simul cum igne et splendor existit. Da mihi ignem sine splendore, et credo tibi Patrem fuisse sine Filio; dicta est a vobis ut potuit tanta res dici, illa tamen ineffabilia
Abbreviated transcription (Latin):
datim hoc facit ab inferiorib ad sũꝑio¬
ra conscendens : deinde cũ sursum ꝓue¬
nerit obscuritatib & defectionib e¬
um fatigari uidens. pꝰ alta deponut
tum ad inferiora : quo respirare at
refectus fuerit: ad alia alta sustol¬
lit: it̃a cirea hebreossbeatꝰ facit apłs.
quos: paulatim ad notitiam di erigit.
inter alta: memorans humilia. uͥqͦ:
magistri sui uestigia ꝯseq̃ns. Nlã ⁊ ip¬
se.se faciebat. Aliquando quidẽ. in alti¬
ora discipłos suos subleuabat. Aliqñ:
eos ad inferiora. imbeoillitatis eoꝵ gr̃a
telligitur siuli. qui est suipior dercel¬
lentior uniuersis. deinde ãd humi¬
lia descendit. subdens: quẽ ostituit
heredem. Deinde. ad alta redit su bdens¬
ꝑ quem fecit ⁊ se. Postea ad altiorem ñ
gradum uenit. dicens. qui cũ sit splen¬
dor. deinde: humilia loquit᷑. purgatio¬
nem peccatoꝵ faciens. inde: ad alta nar¬
rando reuertit᷑. sedet ad dext̾am malest¬

Expanded text:
datim hoc facit ab inferioribus ad superiodatim hoc facit ab inferioribus ad superiora conscendens, deinde cum sursum pervenerit, obscuritatibus ac defectionibus eum fatigari videns, post alta deponit eum ad inferiora quo respirare atq refectus fuerit, ad alia alta sustollit: ita circa Hebraeos beatus facit Paulus, quos paulatim ad notitiam Dei erigit, inter alta memorans humilia, ubique magistri sui vestigia sequens: nam et ipse sic faciebat. Aliquando quidem in altiora discipulos suos sublevabat, aliquando eos ad inferiora, imbecillitatis eorum gratia telligitur Filius, qui est superior et excellentior universis. Deinde descendit ad humilia, subdens, quem constituit haeredem. Deinde ad alta redit, dicens, per quem; postea ad altiorem omnibus gradum venit, dicens, qui cum sit splendor. Deinde humilia loquitur, purgationem peccatorum faciens; inde ad alta narrando revertitur, sedet ad dexteram majesta