comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apparere dignatus est dicens. Tu tͥ delicias p̃paras
& seruus ms illo in loco fame cruciat᷑. Qui ꝓti¬
nus surrexit. atq in ipsa sollempnitate paschali
cum alimentis quę sibi pͣparauerat ad locñ tetendit
Et urum cli ꝑ abruta montium. ꝑ coneaua ual¬
lium ꝑ defossa terrarum quęsiuit. eumq latire
in specu repperit. Cumq oratione facta. & bene¬
dicentes om̃ipotentem dnm pariter conseclissent.
post dulcia uitę colloquia. is qui aduenerat pbb̾t᷑
ctirit. Surge ⁊ sumamus erbum. quia hochę pas¬
cha est. Cui uir dĩ respondit. dicens. Scio quod
pascha .c̃: quia uidere te merut. Honge quippe ab
hominib positus quia eedem diȩ pascbalis esset¬
sollempnitas ignorabat. Uenerabilis aint̃ prbr.
rursus asseruit dicens. Ueraciter. hodię resur¬
rectionis dominieę paschalis dies est. abstinere
minime tͥ eongruit. quia & ego ad boc missus
sum : ut dona om̃ipotentis dm̃ parit̃ sumannus.

Expanded text:
apparere dignatus est, dicens: Tu tibi delicias praeparas, apparere dignatus est, dicens: Tu tibi delicias praeparas, et servus meus illo in loco fame cruciatur. Qui protinus surrexit, atque in ipsa solemnitate Paschali cum alimentis quae sibi paraverat, ad locum tetendit, et virum Dei per abrupta montium, per concava vallium, per defossa terrarum quaesivit, eumque latere in specu reperit. Cumque oratione facta, benedicentes Dominum omnipotentem consedissent, post dulcia vitae colloquia, is qui advenerat presbyter dixit: Surge, sumamus cibum, quia hodie Pascha est. Cui vir Dei respondit, dicens: Scio quia Pascha est, quia videre te merui. Longe quippe ab hominibus positus, quia die eodem Paschalis solemnitas esset ignorabat. Venerabilis autem presbyter rursus asseruit, dicens: Veraciter hodie Resurrectionis Dominicae Paschalis dies est; abstinere tibi minime congruit, quia et ego ad hoc missus sum, ut omnipotentis dona Dei pariter sumamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Seo piȩ eniscdem patris sui oculis furabat᷑ horas.
&̃ que sibi ad manducantinͣ subriꝑe poterat. tlieb
certis benetlicto panem ferebat. Ad eundem uͦ
specum a romani cella iter non erat. quia ercelsa
desuꝑ rupes eminebat. s exr eacdem rupe in lon¬
gissimo fune religatũ. romanis panẽ deponere
consueuerat. In qua r̃ resti paruũ tintinnabulũ
inseruit. ut ad sonitum tintinnabuli. uit dĩ cog¬
nosceret. quanclo sibi romanus pane̾ pͣberet
qu̾e eriens acciperet. S antiquus hostis unius
caritati inuidens. alteruis refectioni. enͣ quadam
cliȩ sũmitti panẽ conspiceret. iactauit lapicdem.
&̃ tiitinnabulũ fregit. Romanus tamen moctis
&̾ benedicti uitã in ecremplum hominib demon¬
strare. ut posita suꝑ candelabrũ lucerna claresce.¬
ret. quatimis. om̃ib qui en domo cłi sunt lucero.
ciudam prb̃t longuis manenti. qui refectionẽ sibi
in paschali festiuitate p̃parauerat. ꝑ uisum dñs

Expanded text:
Sed pie ejusdem Patris sui oculis furabatur horas, Sed pie ejusdem Patris sui oculis furabatur horas, et quem sibi ad manducandum subripere poterat, diebus certis Benedicto panem ferebat. Ad eumdem vero specum a Romani cella iter non erat, quia excelsa desuper rupes eminebat; sed ex eadem rupe in longissimo fune religatum Romanus deponere panem consueverat; in qua etiam resti parvum tintinnabulum inseruit, ut ad sonum tintinnabuli vir Dei cognosceret quando sibi Romanus panem praeberet, quem exiens acciperet. Sed antiquus hostis unius charitati invidens, et alterius refectioni, cum quadam die submitti panem conspiceret, jactavit lapidem, et tintinnabulum fregit. Romanus tamen modis cet Benedicti vitam in exemplum hominibus demonstrare, ut posita supra candelabrum lucerna claresceret, quatenus omnibus qui in domo Dei sunt luceret, cuidam presbytero longius manenti, qui refectionem sibi in Paschali festivitate paraverat, per visum Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
annis multis illit aute oculos om̃ium fuit. &
usq ad hȩc langobartioꝵ tempora suꝑ fores eccłiȩ
pependit. Sed beneclictus plus appetens mala
⁊nutricẽ suã occulte fugiens¬
sum petiit. cui sublacus uocabulum est. Qui a
roma urbe quactraginta fere milib distans. fri¬
gidas atq ꝑspicuas emanat aquas. Quȩ illic
uidelicet aquarum habundantia in eatenso pͥtis
lacu colligitur. ad postremñ łi in annẽ diriuat᷑.
Quo dum fugiens ꝑgeret. monachus quicdam
romanus nomine hunc euntẽ repperit. quo tende¬
ret requisiuit. Cuius cum desideriũ cognouisset
& secretum tenuit. & adiutorium impendit. eiq
sc̃ę conuersationis habitnͣ tradidit. &. in quantũ
licuit ministrauit. Uir autẽ dĩ ad eundem locu̾
ꝑueniens in artissimo specu se tractidit. trib q
annis excepto romano monacho hominib incog¬
nitus mansit. Qui utlelicet romanus. nͣ longe
in monasterio sub cło dati patris regula degebat.

Expanded text:
annis multis illic ante omnium oculos fuit, et annis multis illic ante omnium oculos fuit, et usque ad haec Langobardorum tempora super fores ecclesiae pependit. Sed Benedictus plus appetens mala nutricem suam occulte fugiensum petiit cui Sublacus vocabulum est, qui ab Romana urbe quadraginta fere millibus distans, frigidas atque perspicuas emanat aquas. Quae illic videlicet aquarum abundantia in extenso prius lacu colligitur, ad postremum vero in amnem derivatur. Quo dum fugiens pergeret, monachus quidam Romanus nomine, hunc euntem reperit, quo tenderet requisivit. Cujus cum desiderium cognovisset, et secretum tenuit, et adjutorium impendit, eique sanctae conversationis habitum tradidit, et in quantum licuit, ministravit. Vir autem Dei ad eumdem locum perveniens, in arctissimum specum se tradidit, et tribus annis, excepto Romano monacho, hominibus incognitus mansit: qui videlicet Romanus non longe in monasterio sub Adeodati patris regula degebat.
Abbreviated transcription (Latin):
precdicta nutria illius ad purgandum tritieu̾ a
uicinis mulierib prestari sibi capisterͥũ petiit
Quod suꝑ mensam incaute derelictũ. casu ac¬
cidente confractum est. sieq ut in duab partib
inueniret᷑ diuisum. Quod mox ut rediens
nutria illius inuenit. uehementissime flere cȩ̨¬
pit. quia uas quod prestitum acceꝑat fractũ
uitlebat. Benedictus autem religiosus & pius puer.
cum nutricem suã flere conspiceret. eius dolori
cõpassus. ablatis secum utrisq fracti capisterii
partib. sese cũ lacrimis in orationẽ dedit. Qui
ab oratione surgens. ita uirta se uas sanu reppe
latus. ei sanum capisterium reddidit. qd fractũ
tulerat. Quȩ res in loco eodem a cunctis est
cognita. atq in tanta ammiratione habita: ut
hoc ipsum capisterium eius loci incole in eccłiȩ
ingressu suspenderent : quatinus ⁊ p̃sentes & se¬
cuturi om̃s agnoscerent : benedictus puer. conu̾¬
sationis grãm. a quanta ꝑfectione cȩpisset. Quod

Expanded text:
praedicta nutrix illius ad purgandum triticum a vicinis mulieribus praestari sibi capisterium petiit, quod super mensam incaute de relictum, casu accidente fractum est, sic ut in duabus partibus inveniretur divisum. Quod mox rediens nutrix illius, ut ita invenit, vehementissime flere coepit, quia vas quod praestitum acceperat, fractum vi debat. Benedictus autem religiosus et pius puer cum nutricem suam flere conspiceret, ejus dolori compassus, ablatis secum utrisque fracti capisterii partibus, sese cum lacrymis in orationem dedit: qui ab oratione surgens, ita juxta se vas sanum reperatus, et sanum capisterium reddidit, quod fractum tulerat Quae res in eodem loco a cunctis est agnita, atque in tanta admiratione habita, ut hoc ipsum capisterium ejus loci incolae in ecclesiae ingressu suspenderent: quatenus praesentes et secuturi omnes agnoscerent, Benedictus puer conversationis gratiam a quanta perfectione coepisset, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tuissent. Qui occulti hostis insidias tolerantes
suosq in hoc munclo aduersarios diligentes.
cunctis carnalib desideriis resistentes. ꝑ hoc qđ
se om̃ipotenti dño in corde mactauerunt. &i pa¬
eis tẽpore martyres fuerunt. Dum nrͣis mͦ tẽpo¬
rib uiles quoq ⁊ secularis uite ꝑsonas. de quib¬
& nichil cęlestis głe pͣsumi. posse uicdebat᷑. oborta

Expanded text:
tuissent, qui occulti hostis insidias tolerantes, tuissent, qui occulti hostis insidias tolerantes, suosque in hoc mundo adversarios diligentes, cunctis carnalibus desideriis resistentes, per hoc quod se omnipotenti Deo in corde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres fuerunt, dum nostris modo temporibus viles quoque et saecularis vitae personas, de quibus nil coelestis gloriae praesumi p
Abbreviated transcription (Latin):
in occulto est. cum uirtus ad passionẽ promta.
flagrat in animo. Quia enim esse possit. &
sine aꝑta passione martyrium. testat᷑ dñs in
euuangelio. qui zebedei filus adhuc ꝓ infirmi¬
tate mentis maiora sessionis loca querentib: di¬
cit. Potestis bibere calieẽ. que ego bibiturus
sum: Qui uidelicet cum responderent possumꝰ
utrisq ait. Calicẽ quidem meu bibetis. sede¬
re autẽ ad dexteram mea̾. uł ad sinistr᷑a. nͦ ÷
meũ dare uobis. Quid autẽ calicis nomine.
nͥ passionis poculu signat.  Ꝙ eum nimirum
constet. quia iacob m passione occubuit. ioħ̾es
uͦ in pace ȩccłiȩ quieuit : meunctant colligit᷑
esse. & sine aꝑta passione martyriu. quanclo
& ille calice̾ dm̃ͣ bibere dictus ÷. qͥ ex ꝑsecutione¬
mortuus non est. De talib aũ his. tantisq uiris
quoꝵ suꝑius memoriã feci. cur dicam᷑ quia si
ꝑsecutionis tempus existeret. martyres esse po¬

Expanded text:
in occulto est, cum virtus ad passionem prompta in occulto est, cum virtus ad passionem prompta flagrat in animo. Quia enim esse possit et sine aperta passione martyrium, testatur in Evangelio Dominus, qui Zebedaei filiis adhuc prae infirmitate mentis majora ses ionis loca quaerentibus dicit: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Cui videlicet cum responderent: Possumus; ait utrisque: Calicem quidem meum bibetis; sedere autem ad dexteram meam vel sinistram, non est meum dare vobis . Quid autem calicis nomen, nisi passionis poculum signat? Et cum nimirum constet quia Jacobus in passione occubuit, Joannes vero in pace Ecclesiae quievit, incunctanter colligitur, esse et sine aperta passione martyrium, quando et ille calicem Domini bibere dictus est, qui ex persecutionmortuus non est. De his autem talibus tantisque viris, quorum superius memoriam feci, cur dicamus quia si persecutionis tempus exstitisset, martyres esse po
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumeret. ne forte hunc asꝑe ut delinquen¬
tes solebat increparet. fecit oblationes suas
easq intͣ alioꝵs oblationes misit. ut eiꝰ minera
saltem nescienclo susciperet. S cũ coram ec
fuissent oblationes otnͣtũ deportate. uir di
tacitus sedit. singillatim om̃s considerare
stucluit. Et om̃s alias eligens atq seorsum ponerᷤ.
oblationes quas ipse caterius transmiserat ꝑ spͣm
eI. Oblationẽ suã om̃ipotenti do tulisti: & mͥ
tuas oblationes transmitris: Ego tuã oblatio
nem non accipio. quia suã abstulisti xp̃o. Qua
err re factum est. ut pͣsentes quoq magnus
timor inuaderet. cui uir dĩ tam scient᷑ de
absentibus iudicaret. PE TRUS
¶ultos hore suspicor martyriũ subire potu¬
isse. si eos tempus ꝑsecutionis inuenisset GR egori
uo sunt petre martyrii genera. imum
in oeculto. alterum quoq in publico. Nã
& si ꝑsecutio desit exterius. martẏrii meritã

Expanded text:
praesumeret, ne forte hunc aspere, ut delinquenpraesumeret, ne forte hunc aspere, ut delinquentes solebat, increparet, fecit oblationes suas, easque inter oblationes aliorum misit, ut ejus munera saltem nesciendo susciperet. Sed cum coram eo fuissent oblationes omnium deportatae, vir Dei tacitus sedit, sigillatim omnes considerare studuit, et omnes alias eligens atque seorsum ponens, oblationes quas idem Carterius transmiserat cognoviei: Oblationem suam omnipotenti Domino abstulisti, et mihi tuas oblationes transmittis? Ego oblationem tuam non accipio, quia suam abstulisti Deo. Qua ex re factum est ut praesentes quosque magnus timor invaderet, cum vir Domini tam scienter de absentibus judicaret. PETR. Multos horum suspicor martyrium subire potuisse, si eos tempus persecutionis invenisset. GREGOR. Duo sunt, Petre, martyrii genera, unum in occulto, alterum in publico. Nam etsi persecutio desit exterius, martyrii meritum
Abbreviated transcription (Latin):
& fugiebant. E quȩ̨ glacdios uia formidare
poterant : ex eiꝰ manu ictus ferulȩ ꝑtimescebant.
Hiuꝰ studium fuit. nichil in hoc mundo habere.
nichil querere. Omͣs qui ad se caritatis causa
ueniebant. ad ȩtͣne uitȩ desicleria accendere¬
studebat. Si quando autẽ quorlibet culpas
agnoseeret. numꝗͣ ab increpatione parceret.
s amoris igne succensus. studebat in eis uehe¬
ment᷑ ꝑ linguam seuire. Consuetudinẽ uͦ ui¬
cini. uel longe positi eiusdẽ loci acolę fecerant.
ut cdieb singulis ꝑ ebdomadã unus quisq ei
oblationes suas transmitterent. ut esset qđ
ipse ad se uenientib offerre potuisset. Quodã
uͦ tempore. possessor quiclã caterius nomine.
inmundo desiderio uictus. quandã scimonialẽ
feminã rapuit. sibiq illieito matrimonio cor¬
iunxit. Quod morr ut uir dm cognouit.
ei ꝑ quos potuit quȩ fuerat dignus audire
mandauit. Cumq ille sceleris sui conscius

Expanded text:
et fugiebant; et quae gladios formidare et fugiebant; et quae gladios formidare vix poterant, ex ejus manu ictus ferulae pertimescebant. Hujus studium fuit nihil in hoc mundo habere, nihil quaerere; omnes qui ad se charitatis causa veniebant, ad aeternae vitae desideria accendere. Si quando autem quorumlibet culpas agnosceret, nunquam ab increpatione parcere, sed, amoris igne succensus, studebat in eis vehementer per linguam saevire. Consuetudinem vero vicini vel longe positi ejusdem loci accolae fecerant ut diebus singulis per hebdomadam unusquisque ei oblationes suas transmitteret, ut esset quod ipse ad se venientibus offerre potuisset. Quodam vero tempore possessor quidam, Carterius nomine, immundo desiderio devictus, quamdam sanctimonialem feminam rapuit, sibique illicito matrimonio conjunxit. Quod mox ut vir Domini cognovit, ei per quos potuit quae fuerat dignus audire mandavit. Cumque ille 337 sceleris sui conscius
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ uita ꝑ italiam ꝓunciã clariit. narra¬
tio nr̃a retorqueat.
uꝑ in samnii ꝓuintia quiclã ueneran¬
dus uir menas nomine. solitariã uitã
lucebat. qui nr̃oꝵs multis cognitꝰ. ante hoc
fere ÷ clecenniũ defunctus. De cuiꝰ oꝑis nar¬
ratione unum auctorem ñ ĩfero. quia pene
piuntiam nouerunt. Hic itaq nichil ad
usum suu aliud. nͥ pauca apium uascula
possidebat. Hinc cum langobarcdus quidam
in eiscdem apib ypmã uoluisset ingerere :
prius ab eodem uiro uerbo correptus ÷. &
mox ꝑ malignum spm ante eius uestigia uer¬
atus. Qua eꝙ re factum ÷. ut sic̃ apud om̃s
incolas. ita &i apud eandem barbaram gentẽ
eius celebre nomen haberetur. nullusq ultra
p̾sumeret eius cellam. nͥ humilis intrare. Sepe
u e&r uicina silua uenientes ursi. apes eius¬
comedere conabant᷑. Quos ille depͣhensos. ferula
qu̾a portare man consueuerat cedebat. Ante
cuius uerbera immanissime bestie rugiebant.

Expanded text:
quorum vita per Italiae provincias claruit, narraquorum vita per Italiae provincias claruit, narratio se nostra retorqueat. in Samnii provincia quidam venerabilis vir, Menas nomine, solitariam vitam ducebat, qui nostrorum multis cognitus, ante hoc fere decennium defunctus est. De cujus operis narratione unum auctorem non infero, quia pene provinciam noverunt. Hic itaque nihil ad usum suum aliud, nisi pauca apum vascula possidebat. Huic cum Langobardus quidam in eisdem apibus rapinam voluisset ingerere, prius ab eodem viro verbo correptus est, et mox per malignum spiritum ante ejus vestigia vexatus. Qua ex re factum est ut sicut apud omnes incolas, ita etiam apud eamdem barbaram gentem ejus celebre nomen haberetur, nullusque ultra praesumeret ejus cellulam nisi humilis intrare. Saepe vero ex vicina silva venientes ursi, apes ejuscomedere conabantur: quos ille deprehensos, ferula, quam portare manu consueverat, caedebat. Ante cujus verbera immanissimae bestiae rugiebant,
Abbreviated transcription (Latin):
mereref᷑. nocꝰte quadam ei ꝑ uisionẽ astitit.
& diarit. Uade ad acuntiũ mansionarium. &
roga illũ : atq ipse te saluti restituet. Qũq
illa cle tanta uisione certa esset. acuntius igno
ut quid̃ ess apontius inuestigaret. Qui repente
ipse factus ⁊ obiuam quẽ querebat. eiq diarit.
Rogo te patͣ inclica tͥnͥ. quis ÷ acontius custos.
Qui ille respondit. Ego sum. At illa inqͥt.
Pastor ⁊ nutritor nrͣ. beatꝰ petrus apłs. ad te
me misit. ut ab infirmitate ista liberare me
debeas. Cui ille respondit. Si ab ipso missa es:
surge. Eiusq manũ tenuit. & eam in stratu
suo ꝓtinus erexit. Sicq er illa hora om̃s in
eius corpore nerui ac membra solidata sunt.
ut solutionis illius signa ulterius nulla rema¬
nerent. S si cuncta quȩ in eiꝰ eccłia gesta
cognouimus euoluere conamur. ab om̃iũ iam
ꝓculdubio narratione conticesimꝰ.
Unde necesse est ut ad modernos patres.

Expanded text:
mereretur, nocte quadam ei per visionem astitit, mereretur, nocte quadam ei per visionem astitit, et dixit: Vade ad Acontium mansionarium, et roga illum, et ipse te saluti restituet. Cumque illa de tanta visione certa esset, sed quis essetut quis esset Acontius investigaret. Cui repente ipse factus est obvius, quem quaerebat, eique dixit: Rogo te, Pater, indica mihi quis est Acontius custos? Cui ille respondit: Ego sum: At illa inquit: Pastor et nutritor noster beatus Petrus apostolus ad te me misit, ut ab infirmitate ista liberare me debeas. Cui ille respondit: Si ab ipso missa es, surge. Manumque ejus tenuit, et eam in statum suum protinus erexit. Sicque ex illa hora omnes in ejus corpore nervi ac membra solidata sunt, ut solutionis illius signa ulterius nulla remanerent. Sed si cuncta quae in ejus ecclesia gesta cognovimus, evolvere conamur, ab omnium jam proculdubio narratione conticescimus. Unde necesse est ut ad modernos Patres,
Abbreviated transcription (Latin):
hac re miraris petre: Nũquid nã m̃ti
ercidit. quia eum daniel magnã illã ac terribilẽ¬
uidisset ex qua &̃ uisione contremuit. ꝓtinus
acdiunrit. & ego elangui. & egrotaui ꝑ clies
plurimos: Caro enĩ ea que sunt spiritꝰ caꝑe
non ualet. & id circo nonnumꝗͣ cum mens bu¬
mana ultras ͤ ad uidenclũ ducitur. necesse est
ut hoc carnen uasculũ quod ferre talenti pondꝰ
non ualet. infirmetur. PE TRUS.
crupusculũ cogitationis meȩ. aꝑta ratio dis
ñ aute longa tempora. sicut nr̃i semores
referunt. custos ȩccłiȩ acuntius dictus ⁊ mag¬
ne humilitatis. grauitatis uir. ita om̃iporenti
cło fidelit᷑ seruiens. ut isdem beatꝰ petrus apłs
signis ostenderet. qua de illo haberet estima¬
tionẽ.Nam cum quecdã puella paralitica in
eius eccłia ꝑmanens manib repperet. & disso¬
lutis renib corpus ꝑ tͣrã traheret. cduiq ab
eodem beato petro apło peteret. ut sanari

Expanded text:
hac re miraris, Petre? Nunquidnam menti hac re miraris, Petre? Nunquidnam menti excidit, quia em vidisset ex qua contremuit, protinus adjunxit: Et ego elangui et aegrotavi per dies plurimos . Caro quippe ea quae sunt spiritus capere non valet, et idcirco nonnunquam cum mens humana ultra se ad videndum ducitur, necessut hoc carneum vasculum, quod ferre talenti pondus non valet, infirmetur. PETR. Scrupulum cogitationis meae aperta ratio disn ante longa tempora, sicut nostri seniores referunt, custos ecclesiae Acontius dictus est, magnae humilitatis atque gravitatis vir, ita omnipotenti Deo fideliter serviens, ut idem beatus Petrus apostolus signis ostenderet quam de illo haberet aestimationem. Nam cum quaedam puella paralytica, in ejus ecclesia permanens, manibus reperet, et dissolutis renibus corpus per terram traheret, diuque ab eodem beato Petro apostolo peteret ut sanari
Abbreviated transcription (Latin):
qui theodorũ eius ȩccłiȩ custodẽ nouerunt.
euius relatione in notuit res quȩ ei contigit ual¬
de ymorabilis. Quod quaclam nocte dñ citius ad
melioranda iuata ianuã luminaria surrexisset.
ex more ligneis gralib sub lampacłt positis sta¬
bat. & lampadis refouebat lumen. cũ repente
beatus petrus apłs. in stola candida deorsum in
pauimento constitit. eiq clixit. Colliberte. qͣre
tam concitus furrecisti: Quo dicto ab oculis
aspicientis euanuit. s tantus in eum paruor
irrut. ut tota in illo corporis uirtus deficer&.
& ꝑ dies multos de stratu suo surgere nͣ taler&.
Qua in re quid aliud isclem beatus apłs seruien¬
tib sibi uoluit. nisi p̾sentiã sui respectus osten¬
dere: Quia quicqͥd ꝓ eius ueneratione agerent :
ipse hoc ꝓ mercede retributionis sine int̾mis¬
sione semꝑ uiderer.Pꝑ ⁊Rus.
Dicbi hoc non tam apparet mirũ quia usus
est. s quia is qui eum uidit. cũ sants esset

Expanded text:
qui Theodorum ejus ecclesiae custodem noverunt, qui Theodorum ejus ecclesiae custodem noverunt, cujus narratione innotuit res quae ei contigit, valde memorabilis: quod quadam nocte dum citius ad melioranda juxta januam luminaria surrexisset, ex more in ligneis gradibus sub lampade positis stabat, et lampadis refovebat lumen. Tunc repente beatus Petrus apostolus in stola candida deorsum in pavimento constitit, eique dixit: Conliberte, quare tam citius surrexisti? Quo dicto, ab oculis aspicientis evanuit. Sed tantus in eum pavor irruit, ut tota in illo corporis virtus deficeret, et per dies multos de stratu suo surgere non valeret. Qua in re quid idem beatus apostolus servientibus sibi voluit, nisi praesentiam sui respectus ostendere, quia quidquid pro ejus veneratione agerent, ipse hoc pro mercede retributionis sine intermissione semper videret? PETR. Mihi hoc non tam apparet mirum quia visus est; sed quia is qui eum vidit, cum sanus esset,
Abbreviated transcription (Latin):
locum non effe ubi potuisset. quia corpus patͥs
monasterii quod illic ante positũ s ͥ om̃e illad se¬
pulcrum tenebat. Qumq frͣs qui prbri corpus
detulerant. factam sibi sepelieni difficultatẽ
uiclerent. unis illoꝵ exclamauit dicens. O
patͣ. ubi est quod dicristi : quia sepuleru istud
ambos uos caperet. Ad cuius uocẽ st̾ibito cuncꝰtiᷤᷤ
uidentib abbatis corpus quod illic ante positũ
fuerat n suppinũ iacebat. sese uertit in lãtere.
& uacantẽ sepulchri locum ad sepeliencdã corp̃
prb̃ri pͣbuit. & quia utrosq ille locus caperet.
sicut uiuus ꝓmiserat. mortuus impleuit. S
quia hoc quod pͣdiri apud p̃nestinã urbe̾. in
beati petri apłi monasterinͣ gestũ ÷ uis ne aliqͥd
etiam in hac urbę de eius ȩccłiȩ custodib ubi
sacratissimu corpus illius ÷ positũ audire:ᷤ.
S olo. atqi id ut fiat magnoꝑe dep̃cor..¬
dhuc suꝑsunt aliqui sgegoRΙ¬

Expanded text:
locum non esse ubi poni potuisset, quia corpus patris locum non esse ubi poni potuisset, quia corpus patris monasterii, quod illic ante positum fuerat, omne illud sepulcrum tenebat. Cumque fratres qui presbyteri corpus detulerant, factam sibi sepeliendi difficultatem viderent, unus eorum exclamavit, dicens: O Pater, ubi est quod dixisti, quia sepulcrum istud ambos nos caperet? Ad cujus vocem subito, cunctis videntibus abbatis corpus, quod illic ante positum fuerat, et supinum jacebat, sese vertit in latere, et vacantem sepulcri locum ad sepeliendum presbyteri corpus praebuit; et quia utrosque ille locus caperet, sicut vivus promiserat, mortuus implevit. Sed quia hoc quod praedixi apud Praenestinam urbem in beati Petri apostoli monasterio gestum est, visne aliquid etiam in hac urbe de ejus ecclesiae custodibus, ubi sacratissimum corpus illius est positum, audire? PETR. Volo, atque id ut fiat magnopore deprecor.dhuc supersunt aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
esset. eius eritus ꝑ reuelationẽ inclicatũ est.
A p̃cticto itaq patre monasterii petut : quatinꝰ
ei concetleret. ut sibi sepulcrũ pararet. Cui
ille respondit. Ante te quidẽ ego moritur
sum. s tamen uade. & sicut uis p̃para sepul¬
crũ tuũ. Recessit gͥ ⁊ p̃parauit. Cum non
post multos dies senea pater febre pͣuentus.
ad exrtrema ꝑuenit. atq assistenti prb̾o iussit
dicens. In tuo sepulero me pone. Ctmq ille
cliceret. scis quia ego modo secuturus sũ: utrosq
capere non potest. abbas ꝓtinus respondit dicetꝰ.
Ita fac ut dixri. quia sepulerũ tuuͣ ambos nos
capit. Defunctus itaq est. atq in sepulero
eodem. quod sibi prb̾t᷑ parauerat positus. Max
quoq & p̃s biterũ corporalis langor secutꝰ est.
Quo langore crescente. citius prb̃t uitã finiuit.
Cumq ad sepulcrũ quod sibi ipse parauerat
corpus illius fuisset a fr̃ib deportatũ. aꝑto
eoclem sepulcro uiderunt omͣs qui aderant

Expanded text:
exitus, revelatione indicatum est. A praedicto autem Patre monasterii petiit quatenus ei concederet, ut sibi sepulcrum pararet. Cui ille respondit: Ante te quidem ego moriturus sum, sed tamen vade, et, sicut vis, praepara sepulcrum tuum. Recessit igitur, et praeparavit. Cum non post multos dies senex pater febre praeventus ad extrema pervenit, atque assistenti presbytero jussit, dicens: In tuo sepulcro pone me. Cumque ille diceret: Scis quia ego modo te secuturus sum, utrosque capere non potest, abbas protinus respondit, dicens: Ita fac ut dixi, quia sepulcrum tuum ambos nos capit. Defunctus itaque est, atque in sepulcro eodem quod sibi presbyter paraverat positus. Mox quoque et presbyterum corporis languor secutus est, quo languore crescente citius presbyter vitam finivit. Cumque ad sepulcrum quod sibi ipsi paraverat corpus illius fuisset a fratribus deportatum, aperto eodem sepulcro viderunt omnes qui aderant
Abbreviated transcription (Latin):
nec ualebat. Uolebat egredi nec poterat. Miro
itaq modo. fur qui a uiuis uideri timuerat.
hunc mortuus tenebat. Cumq ita gressus. mi¬
nusq illius fuissent obstricte. immobilis ꝑstitit.
Facto aute mane exrpletisq laudib dĩ. ab eccła
egressi sunt cleriei. & inuenerunt ignotu᷑ homi¬
nem ueruecẽ tenentẽ manu. Reo uenit in dubiũ.
titru ueruere̾ tolleret. an offerret. S culpe reus
citius indicauit pęnã. Mirati sunt om̃s. quia
ingressus fur. uiri di merito ad p̃dã sua̾ stabat
ligatus. Qui se ꝓ eo ꝓtimis in orationẽ dedert᷑.
siusq pͣcib iuar obtinere ualuerunt. ut qui res
eoꝵ uenerat rapere. saltẽ uacuus exire mereret᷑.
Itaq fur qui diu steterat cũ pͣcla captiuus.
quantloq etriit uacius & liber. Petros.
pparet. quante sit suꝑ nos clulcedinis
omp̃s cłs. euius erga nos fiunt tã iocunda mira

Expanded text:
nec valebat; volebat egredi cum vervece, nec poterat. Miro itaque modo fur, qui a vivis videri timuerat, hunc mortuus tenebat. Cumque ita gressus manusque illius fuissent obstricta, immobilis perstitit. Facto autem mane expletisque laudibus Dei, ab Ecclesia egressi sunt clerici, et invenerunt ignotum hominem vervecem tenentem manu. Res venit in dubium, utrum vervecem tolleret, an offerret, sed culpae reus citius indicavit poenam. Mirati omnes quia ingressus fur viri Dei merito ad praedam suam stabat ligatus. Qui se pro eo protinus in orationem dederunt, suisque precibus vix obtinere valuerunt ut qui res eorum venerat rapere saltem vacuus exire mereretur. Itaque fur, qui diu steterat cum praeda captivus, quandoque exiit vacuus et liber. PETR. pparet quantae sit super nos dulcedinis omnipotens Deus, cujus erga nos fiunt tam jucunda mira
Abbreviated transcription (Latin):
mons p̃minet. in quo beati petri apłi
monasteriũ situm est. Uiroꝵ clĩ quoq relati¬
one ad huc in monasterio positũ auclisse me
contigit. magnũ hoc quod narro miraculum.
quod eiuscie̾ monasterii monachi. se nosse
testabant᷑. In eo namq monasterio fuit pat᷑
uite uenerabilis. qui quenclã monachu nutri¬
ens. usq ad reuerendos ꝓuerit mores. Cũq
eũ in timore dñi uideret excreuisse. in eodẽ
sibi monasterio hunc p̃s biterũ fecit ortliari.
Qui post ortlinationẽ suã. quia ñ longe ab

Expanded text:
mons praeeminet, in quo beati Petri Apostoli monasterium situm est virorum Dei: quorum relatione adhuc in monasterio positus audisse me contigit magnum hoc quod narro miraculum, quod ejusdem monasterii monachi nosse se testabantur. In eo namque monasterio fuit Pater vitae venerabilis, qui quemdam monachum nutriens, usque ad reverendos provexit mores. Cumque eum in timore Domini videret excrevisse, in eodem sibi monasterio tunc presbyterum fecit ordinari. Cui post ordinationem suam, quia non longe ab
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i fortit᷑ ꝑsistentes : ad meclin funt deducti.
Quos uuanclaloꝵs re& uerbis ac munerib flec¬
tere ad ꝑficdiam non ualens. tormentis frange¬
re posse se crelictit. Nam cum eis in ipsa de¬
fensione ueritatis silentiũ inclicaret. nec tameti
ipsi contra ꝑfidiam tacerent: ne tacendo for¬
sitan consenfisse uiderent᷑. raptus in furorem
eoꝵs lingnas abscidi radicitꝰ fecit. Res mira.
& multis nota semorib. quia ita post ꝓ defen¬
sione ueritatis &̃ sine lingua loquebantur. sicͣ
pͥus loqui ꝑ lingu̾a consueuerant. PE TRUS.¬

Expanded text:
episcopi fortiter persistentes, ad medium sunt deducti. episcopi fortiter persistentes, ad medium sunt deducti. Quos Wandalorum rex verbis ac muneribus flectere ad perfidiam non valens, tormentis frangere posse se credidit. Nam cum eis in ipsa defensione veritatis silentium indiceret, nec tamen ipsi contra perfidiam tacerent, ne tacendo forsitan consensisse viderentur, raptus in furore, eorum linguas abscidi radicitus fecit. Res mira et multis nota senioribus, quia ita post pro defensione veritatis etiam sine lingua loquebantur, sicut prius loqui per linguam consueverant
Abbreviated transcription (Latin):
militare ꝑmitteret. qui regno łi hostis existe¬
re ꝑ hereticã ꝑficdiam non timeret. Nec mi¬
rum quod uere fidei pͣdicator factus est. qui
fr̃ ÷ martẏris. cuius hunc quoq merita ad¬
iuuant. ut ad om̃ipotentis clĩ gremiũ tã mul¬
tos reclucat. Qua in re considerandnͣ᷑ nobis ⁊
quia totum hoc agi nequaqua posset. si hermi¬
nigildus rex. ꝓ ueritate mortuus ñ. fuisset.
Nam sieut scriptum est : nisi granũ frumenti
cadens in terrã mortuum fuerit. ipsũ solum
manet. Si autem mortuum fuerit. multum
fructũ affert. Hoc fieri uidemus in membr
quod factum senũs in capite. In iisigothaꝵ
& enim gente umis est mortuus. ut multi ui¬
uerent. E dũ unu̾ granu fidelit᷑ cecidit. ad
obtinendã fidẽ animarn seges multa surrerit.
ustimani quoqSResoriuS
temporib dñ contra catholieoꝵ uita eror¬
ta a uuandalis arriana ꝑsecutio in affrica ue¬
hement᷑ insaniret. quidã in defensione ueritatis

Expanded text:
militare permitteret, qui regno Dei hostis existemilitare permitteret, qui regno Dei hostis existere per haereticam perfidiam non timeret. Nec mirum quod verae fidei praedicator factus est, qui frater est martyris, cujus hunc quoque merita adjuvant, ut ad omnipotentis Dei gremium tam multos reducat. Qua in re considerandum nobis est, quia totum hoc agi nequaquam posset, si Herminigildus rex pro veritate mortuus non fuisset. Nam sicut scriptum est: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert . Hoc fieri videmus in membris, quod factum scimus in capite. In Visigothorum etenim gente unus mortuus est, ut multi viverent; et dum unum granum fideliter cecidit ad obtinendam vitam animarum, seges multa surrexit. ustiniani quoque augusti temporibus dum contra catholicorum vitam exhorta a Wandalis Arriana persecutio in Africa vehementer insaniret, quidam in defensione veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
illic nocturno tempore accensȩ lampades apparebãt.
Unele factum est. quatenus corpus illuis ut
uidelicet martyris iure a cunctis ficdelib uene¬
rari debuisset. Pater uͦ ꝑfidus. & parrieida
cõmotus pęnitentia. hoc fecisse se doluit. nec
tamen usq ad optinendam salute. Nam quia
uera esset catholica fides agnouit. s gentis suȩ
timore ꝑterritus. ad hane ꝑuenire non meruit.
Qui oborta egritudine ad extrema ꝑcluctus.
leandro ep̃o quẽ prius uehement᷑ afflirerat.
richareclum regem filiũ suũ in sua heresi relin¬
quebat cõmenlare curauit. ut in ipso quoq
talia faceret qualia in fr̃e illius sus exhorta¬
tionib fecisset. Qua uidelicet comendatione
expleta defunctus ÷. Post cuius mortem ri¬
charecdus rex ñ patr̃e ꝑfidũ. s frẽm marty¬
rem sequens. ab arriane hereseos pͣuitate con-¬
uersus est. totamq wisigotarũ gent̾e ita ad
ueram ꝑclurit fidem. ut nullũ suo regno

Expanded text:
illic nocturno tempore accensae lampades apparebant; illic nocturno tempore accensae lampades apparebant; unde et factum est quatenus corpus illius, ut videlicet martyris, jure a cunctis fidelibus venerari debuisset. Pater vero perfidus et parricida commotus 348 poenitentia, hoc fecisse se doluit, nec tamen usque ad obtinendam salutem. Nam quia vera esset catholica fides agnovit, sed gentis suae timore perterritus, ad hanc pervenire non meruit. Qui oborta aegritudine ad extrema perductus, Leandro episcopo, quem prius vehementer afflixerat, Recharedum regem filium, quem in sua haeresi relinquebat, commendare curavit, ut in ipso quoque talia faceret, qualia et in fratre illius suis cohortationibus fecisset. Qua commendatione expleta defunctus est. Post cujus mortem Recharedus rex non patrem perfidum, sed fratrem martyrem sequens, ab Arianae haereseos pravitate conversus est, totamque Visigothorum gentem ita ad veram perduxit fidem, ut nullum in suo regno
Abbreviated transcription (Latin):
saerilege conseerationis cõmunionẽ ꝑciꝑet. atq
ꝑ hoc ab patris grãm reclire mereret᷑. S utr
do̾ declitus arriano ep̃o uenienti exꝓbrauit
ut clebuit. eiꝰq a se ꝑfidiam dignis increpa¬
tionib reppulit. Quia & si erterius iacebat
ligatus. apud se tamen in magno mentis cul¬
mine stabat securus. Ad se itaq reuerso epͣo
arrianus patͣ infremuit. statimq suos appari¬
tores misit. qui constantissimu confessorem clĩ
illic ubi iacebat oceiderent. Quod factum÷.
Nam mor ut ingressi st̃ securim cẽrebro illiꝰ
infigentes. uitã corporis abstulerunt. Hocq ĩ
eo ualuerunt perimere. quod ipsum quoq
qui ꝑemptus est in se constituerat desperisse.
S pro ostenclenda uera eius gła. suꝑna quoq
non defuere nuracula. Namꝰ cepit in noctur¬
no silentio psalmodie cantus ad corpus eiusdẽ
regis & mariyris audiri. atq ido ueraciter
regis quia martyris. Quidam &̃ ferunt. qd̾

Expanded text:
sacrilegae consecrationis communionem perciperet atque sacrilegae consecrationis communionem perciperet atque per hoc ad patris gratiam redire mereretur. Sed vir Deo deditus Arriano episcopo venienti exprobravit ut debuit eiusque a se perfidiam dignis increpationibus reppulit, quia, etsi exterius iacebat ligatus, apud se tamen in magno mentis culmine stabat securus. Ad se itaque reverso episcopo, Arrianus pater infremuit statimque suos apparitores misit, qui constantissimum confessoreni Dei illic ubi iacebat occiderent. Quod factum est. Nam mox ut ingressi sunt, securem cerebro illius infigentes, vitam corporis abstulerunt. Hocque in eo valuerunt perimere, quod ipsum quoque qui peremptus est in se constSed pro ostendenda vera ejus gloria, superna quoque non defuere miracula. Nam coepit in nocturno silentio psalmodiae cantus ad corpus ejusdem regis et martyris audiri; atque ideo veraciter regis, quia et martyris. Quidam etiam ferunt quod
Abbreviated transcription (Latin):
pͣclicante conuersus est. Que patͣ arrianus
ut ad eanclem heresim rediret. & pͣmiis sua¬
dere. & minis terrere conatus est. Cumq
ille constantissime responleret. nuͣꝗͣ se uerã
fidem posse relinquere. quã semel agnouisset.
iratus patͣ eum priuauit regno. rebusq
om̃ib erpoliauit. Cumq nec sic quidem¬
uirtutẽ mentis illius emollire ualusset. in
arta illũ custoclia iacludens: collu̾ mantisq illius
ferro ligauit. Cepit itaq isdem herminigildus
rex uiuenis terrenũ regnũ despiciens. & forti
desiderio celeste querens. in ciliciis iacere uin¬
culatus. ompotenti cło ad confortantdũ se pͣces
effuncdere. tantoq sublimius głam transeuntis
muncli clespicere. quanto i religatus agnouerat
nichil fuisse quod potuit auferri. Item.¬
uꝑueniente autẽ paschalis festiuitatis die.
n tempeste nocꝰtis silentio. ad eũ ꝑfidus
pater arrianũ ep̃m misit : ut ex eius manu

Expanded text:
praedicante conversus est. Quem pater Arrianus, praedicante conversus est. Quem pater Arrianus, ut ad eandem heresem rediret, et praemiis suadere et minis terrere conatus est. Cumque ille constantissime responderet, numquam se veram fidem posse relinquere, quam semel agnovisset, iratus pater eum privavit regno rebusque omnibus expoliavit. Cumque nec sic virtutem mentis illius emollire valuisset, in arta illum custodia concludens, collum manusque illius ferro religavit. Coepit itaque isdem Hermenigeldus rex iuvenis, terrenum regnum dispiciens et forti desiderio caeleste quaerens, in cyliciis iacere vinculatus, omnipotenti Deo ad confortandum se preces effundere, tantoque sublimius gloriam transeuntis mundi dispicere, quanto et religatus agnoverat, nihil fuisse quod potuit auferri. Superveniente autem paschalis festivitatis die, intempestae noctis silentio ad eum perfidus pater Arrianum episcopum misit, ut ex eius manu
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam clausit. s post horas trium spatium
regressus. lucentes lampades quas extinxre¬
rat inuenit. ut iuicdelicet ex ipso lumine
aꝑte claresceret. quia locus ille de tenebris
ad lucem uenisset. PE ⁊RUS.
Et si in magnis sumus tribulationib posi¬
ti᷑.l.. Etam̃ a contlitore nr̃o non sumꝰ omnino
cdespecti. testant᷑ ea quȩ aucho eius stupenda
sola que in italia gesta sunt. narrare
decreueram. uisne tamen. ut ꝓ ostenclenda
eiusclem arriane hereseos clampnatione transi¬
amus uerbo ad hispanias. atq inde ꝑ affricã
ad italiam recleamus: PE TRU S.¬
erge quolibet nam letus ducor. letꝰ reduco
ictit multoꝵ qui ab hispaniaꝵ GResor i
partib ueniunt relatione cognouimus.
nuꝑ herminigildus re& leppigildi regis spisi-¬
gotharũ filius ab arriana heresi ad catholicã
ficdem uiro reuerentissimo leandro spolitano
ep̃o cducdũ michi in amicitiis familiarit᷑ iuncto

Expanded text:
it. Sed post horarum trium spatium it. Sed post horarum trium spatium regressus, lucentes lampades quas exstinxerat invenit, ut videlicet ex ipso lumine aperte claresceret quia locus ille a tenebris ad lucem venisset. Petr. Etsi in magnis sumus tribulationibus positi, quia tamen a conditore nostro non sumus omnino despecti, testantur ea quae audio ejus stupenda sola quae in Italia gesta sunt narrare decreveram, visne tamen ut, pro ostendenda ejusdem Arianae haereseos damnatione, transeamus verbo ad Hispanias, atque inde per Africam ad Italiam redeamus? PETR. Perge quo libet; nam laetus ducor, laetus reducoicut multorum, qui ab Hispaniarum partibus veniunt, relatione cognovimus, nuper Hermenigeldus rex, Lewigeldi regis Wisigotharum filius, ab Arriana hereses ad catholicam fidem, viro reverentissimo Leandro Hispalitano episcopo, dudum mihi in amicitiis familiariter iuncto,
Abbreviated transcription (Latin):
mentis fuisset euersa. & ꝓtinus recessit : ac
nulla illic ulteriis inquietudo antiqͥ hostis ap¬
paruit. S ꝑ terroris sonitũ quẽ fecit. ĩ notuit
a loco qũe du tenuerat. quͣa coactus emibat
Post paucos uͦ dies. in magna senenitate aeris
suꝑ altare eiusclem ȩccłiȩ nubes cęlitus descen¬
dit . suoq illud uelamine oꝑuit. Omnẽq ec¬
cłiam tanto terrore ac suauitate odoris repleuit.
ut patentib ianus nullus illic p̃sumeret in-¬
trare. & sacertdos atq custodes. uel hii qui
ad celebrancla missarũ sollempnia uenerant rẽ
udebant. ingreli minime poterant. & suaui¬
tatem mirifici ocloris trahebant. Die uͦ alio
cum in ea lampacles sine lumine dependerent.
emisso diuinitus lumine sunt accense. Atq
post paueos iterum dies cum exrpletis missaꝵ
sollempniis exrtinctis lampadib custos ex eadẽ
ȩcclia egressus fuisset. post paululũ intrauit.
& lampades quas extinaerat lucentes reppe¬

Expanded text:
mentis fuisset eversa; et protinus recessit, et mentis fuisset eversa; et protinus recessit, et nulla illic ulterius inquietudo antiqui hostis apparuit; sed per terroris sonitum quem fecit, innotuit a loco quem diu tenuerat quam coactus exibat. Post paucos vero dies, in magna serenitate aeris super altare ejusdem Ecclesiae nubes coelitus descendit, suoque illud velamine operuit, omnemque Ecclesiam tanto terrore ac suavitate odoris replevit, ut patentibus januis nullus illic praesumeret intrare. Sacerdos quoque et custodes, vel hi qui ad celebranda missarum solemnia venerant, rem videbant, ingredi minime poterant, et suavitatem mirifici odoris trabebant. Die vero alio, cum in ea lampades sine lumine dependerent, emisso divinitus lumine sunt accensae. Post paucos iterum dies, cum, expletis missarum solemniis, exstinctis lampadibus custos ex eadem ecclesia egressus fuisset, post paululum intravit, et lampades quas exstinxerat lucentes repe
Abbreviated transcription (Latin):
potenti dõ laudes canentes. eancdẽ eccłiam ingres¬
si sumus. Cumq in ea iam missaru̾ sollempnia
cȩlebrarent᷑. & pre eiuscdẽ loci angustia popłi se
turba conpͥmeret. quicdã et his qui ertra sacra¬
rium stabant. porcum subito intra suos pecdes
huc illucq discurrere senserunt. Qũẽ dum
unusquisq sentiret. & iuata se stantib inclicar&.
isdem porrus ȩccłiȩ ianuas petiit. & om̃s per
quos transiit. in acdmiratione cõmouit. S ui¬
cleri ñ potuit. quͣatus sentiri potuisset. Quod
ideirto diuina pietas ostencdit. ut cunctis pates¬
ceret. quiã de loco eodem inmunctus habitator
exriret. Peracta gͥ missarũ celebratione recessi¬
mus. S adhuc nocte eadem magnus in eiusde̾
eccłiȩ tectis strepitus factus ÷. acsi in bac ali¬
quis errando discurreret. Sequenti autẽ nocte
grauior sonitus erereuit. Cum subito tanto
terrore insonuit. aesi om̃is illa ȩccłia a funda¬

Expanded text:
potenti Domino laudes canentes, eamdem Ecclesiam ingrespotenti Domino laudes canentes, eamdem Ecclesiam ingressi sumus. Cumque in ea jam missarum solemnia celebrarentur, 344 et prae ejusdem loci angustia populi se turba comprimeret, quidam ex his qui extra sacrarium stabant porcum subito intra suos pedes huc illucque discurrere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret, idem porcus ecclesiae januas petiit, et omnes per quos transiit in admirationem commovit; sed videri a nullo potuit, quamvis sentiri potuisset. Quod idcirco divina pietas ostendit, ut cunctis patesceret quia de loco eodem immundas habitator exiret. Peracta igitur celebratione missarum recessimus; sed adhuc nocte eadem magnus in ejusdem Ecclesiae tectis strepitus factus est, ac si in eis aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocte gravior sonitus excrevit, cum subito tanto terrore insonuit, ac si omnis illa ecclesia a funda
Abbreviated transcription (Latin):
ad suu̾ habitaculũ reductus. Quod dñ langobardi
in eatdem regione positi om̃s agnoscerent . nequaꝗͣ.
ulterius p̾sumpserunt catholica loca temerare.
Miro &r enim motlo res gesta ⁊. ut quia eiusdẽ
arriani catisa lampacles in eccłia beati pauli fue¬
rant ecrtincte. uno eocdemq tempore. & ipse
lumen ꝑderet. & in eccłiam lumen rediret.
eo neq hoc sileam Item¬
quod acd eiusdem arriane hereseos dãp-¬
nationem. in hac quoq urbe  ꝑ biennium pietas
suꝑna monstrauit. Ex bis quippe que narro. aliu
popł agnouit. alia autẽ sacertlos. & custodes
eccli̾e se audisse. se uidisse testant᷑. Arrianoꝵ¬
ȩcłia in regione urbis huius quȩ subona đr.
cũ clausa usq ante biennium remansisset. pla¬
cuit ut in fide catholiea introductis illic be-¬
ati sebastiani & sc̃ę agathȩ martyrũ reliquiis
cledicari debuisset. Quod factũ ÷. Nam cum
magna popłi multitudine uenientes. atq om̃i¬

Expanded text:
ad suum habitaculum reductus. Quod dum Langobardi ad suum habitaculum reductus. Quod dum Langobardi in eadulterius praesumpserunt catholica loca temerare. Miro etenim modo res gesta est, ut, quia eiusdem Arriani causa lampades in ecclesia beati Pauli fuerant extinctae, uno eodemque tempore et ipse lumen perderet, et in ecclesia lumen rediret. 30. Sed neque hoc sileamquod ad s eiusdem Arrianae hereseos damnationem in hac quoque urbe ante biennium pietas superna monstravit. Ex his quippe quae narro aliut populus agnovit, alia autem sacerdos et custodes ecclesiae se audisse, se vidisse testantur. Arrianoecclesia in regione urbis hujus quae Subura dicitur , cum clausa usque ante biennium remansisset, placuit ut in fide catholica, introductis illic beati Sebastiani et sanctae Agathae martyrum reliquiis, dedicari debuisset; quod factum est. Nam cum magna populi multitudine venientes, atque omni
Abbreviated transcription (Latin):
sua ageret non haberet : cepit ab eiꝰ eiuitatis
ep̃o eccłiam petere. quã suo errori decticaret.
quod dum ualcle epͣs negaret. idem qui uenerat
arrianus beati pauli apłi illic eccłiam cominus
sitam se die altero uiolent᷑ intraturũ. ẽe. ꝓfessi
est. Quod eiusdem ȩccłiȩ custos audiens. festintis
cueurrit: eccłiam clausit. seris muniuit. Facto
autẽ uesꝑe. lampatles om̃s extinait: seq in
interiorib abscontlit. In ipso autẽ subsequentis
lucis crepusculo. arrianus ep̃s collecta multi¬
tudine aduenit. clausas ȩccłiȩ ianuas effringe¬
re paratus. Sed repente cuncte simul regiȩ
duunitus concusse. abiectis longius seris aꝑte
sunt. atq eũ magno sonitu om̃a eccłiȩ claustra
patuerunt. Effuso desuꝑ lumine. om̃s quȩ
extincste fuerant lampatles accense sunt. Ar¬
rianus uͦ ep̃s qui uim facturus aduenerat. sũ¬
bita cecitatę ꝑetissus ÷. atq alienis iã manib

Expanded text:
sua ageret non haberet, coepit ab ejus civitatis sua ageret non haberet, coepit ab ejus civitatis episcopo Ecclesiam petere, quam suo errori dedicaret. Quod dum valde episcopus negaret, idem qui venerat Arianus, beati Pauli apostoli Ecclesiam illic cominus sitam se die altero violenter intraturum esse professus est. Quod ejusdem ecclesiae custos audiens, festinus cucurrit, ecclesiam clausit, seris munivit; facto autem vespere, lampades omnes exstinxit, seque in interioribus abscondit. In ipso autem subsequentis lucis crepusculo Arianus episcopus collecta multitudine advenit, clausas ecclesiae januas effringere paratus. Sed repente cunctae simul portae divinitus concussae, abjectis longius seris, apertae sunt, atque cum magno sonitu omnia ecclesiae claustra patuerunt; effuso desuper lumine, omnes quae exstinctae fuerant lampades accensae sunt. Arianus vero episcopus, qui vim facturus advenerat, subita caecitate percussus est, atque alienis jam manibus
Abbreviated transcription (Latin):
corriunt. qui in pace prius ȩccłiȩ fortit᷑ stare
cretlebant᷑. S eos de quib p̾dicrimus. fieri mar¬
tẏres potuisse fident᷑ fatemur. qui hoc iaͣ ea
eoꝵ fine collegimus. Cadere enim nec ĩ aꝑta
ꝑsecutione poterant hii. de quib constat. quia
& usq ad finẽ uitȩ. in occulta aĩę uitȩ ꝑstitert᷑.¬
It asseris ita est. S suꝑ inlignos nos diumȩ
miscdĩe dispensationẽ iuiror. quia langobarcloꝵ
seuitiam ita moderat᷑. ut eoꝵ sacertlotes saeri¬
legos qui.ẽẽ. se fidelium quasi uictores iuident :
ortodoroꝵ fidem ꝑsequi minime ꝑmittat.Sregoriᷤ
oc petre facere plernͣq conati sunt. s eorg
seutiȩ muncula suꝑna restiterunt. Unde
nachum qui usq ante quadriennium cuͣ lango¬
bartlis fuit. adhuc ante triduũ agnoui. Cum
ad spolitanã urbem langobardoꝵ ep̃s scilicet ar¬
rianus uenisset. & locum illic ubi sollempnia

Expanded text:
corruunt, qui in pace prius Ecclesiae fortiter stare corruunt, qui in pace prius Ecclesiae fortiter stare credebantur. Sed eos de quibus praediximus, fieri martyres potuisse fidenter fatemur, quia hoc jam ex eorum fine colligimus. Cadere enim nec in aperta persecutione poterant hi de quibus constat quia et usque ad finem vitae in occulta animi virtute perstitert asseris ita est, sed super indignos nos divinae misericordiae dispensationem miror, qui Langobardorum saevitiam ita moderatur, ut eorum sacerdotes sacrilegos, qui esse fidelium quasi victores videntur, orthodoxorum fidem persequi minime permittat. oc, Petre, facere plerumque conati sunt, sed eorum saevitiae miracula superna restiterunt. Unde sterii mei monachum, qui usque ante quadriennium cum Langobardis fuit, adhuc ante triduum agnovi. Cum ad Spoletanam urbem Langobardorum episcopus, scilicet Arianus, venisset, et locum illic ubi solemnia