comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tempore aũt brimichildis regine us rcłis seqm̃ ibus¬
ꝙ ad tempora dagob̾ti: symoniaca pestis in gaslia uigu
¶ ꝗ qua auferenda : tũc sollicite inuigilauãt eligius ⁊ audo¬
enus. Tũo elecus est eliguis eccłie nouiom̃si post achariũ
ciꝰdem urbis antistitem. Cum quo ꝑit᷑ electus est. ⁊ audoenus
sodalis eius: ad eccłiam pothomagensem. Prefuit aũt eli¬
gus uiromandensi metꝰpoli: to: nacensi quoq condam ie¬
gali eiuitati. nouiom̃si quoq ⁊ flandrensi gandersi et
quibo dieb egenos ac debiles intromittẽs deuote ilłis ser¬
iuebat. squalentia capita illis lauans. ac deformem cesariẽ
manu ꝓpria radẽs. potum singulis ⁊ cibum p̾bens. nudos
uestitos climittẽs. Quib exeuntib. alios si adessent intromit¬
tebat: quos similit̾ resonebat. Qdͣ si psima turba conflue¬
ret: aliqͣndo cunctis similit̾ faciebat. Singulis aũt diebus

Expanded text:
tempore autem Brunichildis reginae usque ad tempora Dagoberti Simoniaca pestis in Gallia viguit: pro qua auferenda tunc sollicite invigilabant Eligius et Audoenus. Tunc electus est Eligius Ecclesiae Noviomagensi post Acatium ejusdem urbis antistitem: cum quo pariter electus est Audoenus sodalis ejus ad Ecclesiam Rothomagensem. Praefuit autem Eligius Viromandensi metropoli, Tornacensi quoque quondam regali civitati, Noviomagensi quoque et Flandrensi, Gandensi, etquibusque diebus egenos ac debiles intromittens, devote illis serviebat, squalentia capita illis lavans, ac deformem caesariem manu propria radens, potum singulis ac cibum praebens, nudos vestitos dimittens. Quibus exeuntibus, alios, si adessent, intromittebat: quos similiter refovebat. Quod si plurima turba conflueret aliquando, cunctis similiter fa
Abbreviated transcription (Latin):
tates: licẽtiam hr̃et de bargis ⁊ rotis ⁊ laq̃is depon̾e ⁊ sepelire
Delegnuitq ex collegiis suis iuspiłones: qui huic cure in¬
sisterent. Igitur cum eẽt in comitetu regis in ꝑtib austͥe:
ꝓpius ⁊ cepit palpare corpꝰ a sũmis usq ad ima mulcendo.
Cũq sensiss adẽe aĩam: urbane uirtutem fci a se repellẽs
dixit. O qͣm grande scelus nͥ dñs aliuuiss nũc ꝑpetrare pot̾a¬
mus ut corpꝰ hoc humo tegeremꝰ: cum aĩa eiꝰ in ip̃o sit. Quem
resusoitatũ uissit uestiri: ⁊ repansari. Quo audito insertato¬
res eius tt̃m eum ad mortem petebãt. quem uix abeoꝵ manib¬

Expanded text:
tates, licentiam haberet de bargis et rotis et laqueis deponere et sepelire: delegavitque ex collegiis suis vespillones, qui huic curae insisterent. Igitur cum esset in comitatu regis in partibus Austriae cessit propius, et coepit palpare corpus, a summis usque ad ima mulcendo. Cumque sensisset adesse animam, urbane virtutem facti a se repellens, dixit: O quam grande scelus, nisi Dominus adjuvisset, perpetrare poteramus! ut corpus hoc humo tegeremus, cum anima ejus in ipso sit. Quem resuscitatum jussit vestiri, et repausari. Quo audito, insectatores ejus iterum eum ad mortem petebant: quem vix ab eorum manib
Abbreviated transcription (Latin):
insisteret sratim ad t̾ram cecidit ⁊ expirauit. Multa aũt
zalia miracła in ulta sua fecit. ⁊ adhuc facit. lxxxuiii.¬

Expanded text:
assisteret, statim ad terram cecidit et expirauit. Multa autem et alia miracula in uita sua fecit et adhuc cotidie facit.
Abbreviated transcription (Latin):
in eam. illa autem sugens leuaret eos. Garriebam pla
sapiens. płenus pena mea ⁊ ñ flebam: iniuꝑ ⁊ inflabar
scientia mei. Uͥ enim ilła erat edificans caritasa fanda¬
contritum ⁊ humiliatũ. ppłi salutem. sponsam ciuitatẽ
oñĩs auilabora. ⁊ hone. estis. Dedignantur ab eo dis¬
cumine uid̾e patriam pacis: ⁊ it̃ ad eam ñ inuenire et¬
desertoribus cm puncipe suo leone ⁊ dracone ⁊ aluid
uerunt. uitant enim eam sicut supplicium. Lxxu¬

Expanded text:
in eam, illa autem surgens leuaret eos. in eam, illa autem surgens leuaret eos. sapiens plenus poena mea et non flebam, insuper autem inflabar scientia. ubi enim erat illa aedificans caritas a fundacontritum et humiliatum, populi salutem, sponsam ciuitatem,, qui laboratis. dedignantur ab eo discumine uiddesertoribus cum principe suo leone et dracone, et aliuerunt; uitant enim eam sicut supplicium. h
Abbreviated transcription (Latin):
piebar ad te de corde tuo: moxqi diripiebar abꝰ te ponde
lui. Et reꝑcussa infirmitate reditus solitis: ñ mecum
ferebam nsi amantem memoriam: ⁊ auasi e. de q̃
ad̾ esset pdoneum ad fruendum te. ⁊ n inuem donec
amplecterer mediatorem dĩ ⁊ hominũ dicentem ego¬
sum iua. ⁊ cibum au capiendo inualidus eram miscẽ¬
tem carni: quia ũbum caro factum ẽ ⁊ c̃ ut nr̃e infã¬
tie lactesceret sapientia: ꝑ auam creasti omnia. Nõ enĩ
tenebam deum ineum iħu xp̃m humiuis hunulem
nec cuꝰ rei magĩa esset infirmitas eius noũami uer¬
bum enĩ tuum etna u̾itas: suꝑiorib creature tue. ꝑti¬
bus suꝑeminens subditos erigit ad se ip̃am In inferio
ꝑ auam subdendos deprimeret a se ip̃is ⁊ ad se fͣiceret
sanans tumorem et nutriens amorem ne fiduci¬
a sui ꝓgrederentur longius. s potius infirmarẽ¬
tur ante podes suos uidentes infirmam diuinitatẽ
ex ꝑticipatõne tumce pellicee nr̃e: ⁊ lassi ꝓst̾nerentuꝵ

Expanded text:
piebar ad te decore tuo moxque diripiebar abs te pondere lui et repercussa infirmitate redditus solitis non mecum ferebam nisi amantem memoriam et quasi olefacta quod esset idoneum ad fruendum te, nec inueniebam, donec amplecterer mediatorem dei et hominum, hominem uita, et cibum, cui capiendo inualidus eram, miscentem carni, quoniam uerbum caro factum est, ut infantiae nostrae lactesceret sapientia tua, per quam creasti omnia. non enim tenebam deum meum Iesum humilis humilem nec cuius rei magistra esset eius infirmitas noueram. uerbum enim tuum, aeterna ueritas, superioribus creaturae tuae partibus supereminens subditos erigit ad se ipsam, in inferiotro, per quam subdendos deprimeret a se ipsis et ad se traiceret, sanans tumorem et nutriens amorem, ne fiducia sui progrederentur longius, sed potius infirmarentur uidentes ante pedes suos infirmam diuinitatem ex participatione tunicae pelliciae nostrae et lassi prosternerentur
Abbreviated transcription (Latin):
iste sedebat: ⁊ flagellum qd̃ aliciuantlo acceꝑam eoꝵ mͥ iu
clicio tollebatur. S ꝑcunctare quisnã sit. nam huncego
tanti m̃iti uirum ppłarem ut conspicitur eẽ ñ suspicor
Tunc regis geñ secreto paulinum tulit: quisnam esset ĩ
ieiet: nt ñ cuus esset s quis ĩ sua t̾ca fuiss intlicaret. at¬
ꝙ hoc ab eo freciuenti inquisitõne exig̾et: uir clñ cont̾itꝰ
magnis ꝯiuratõnibus. iam ñ ualens negare quid esset:
ep̃m se fuisse testanus est. Ex possossior eius aucliens ualde
ꝑtimuit: ⁊ humiłr obtilit dicens. ꝑete qd̾ iusꝰ ut ad tra¬
Anum ẽ qd̾ michi impend̾e bñficium potes: ut om̃s ciuita¬
tis mee captiuos relaxes. Qui cuncti ꝓtinus ĩ affricam re
dĩsatisfactõne ĩ euis comitatu laxati sunt. Iec multo
diet. Num sab ĩmitatus qui formam serui assumpsit.

Expanded text:
simul sedebat, et flagellum quod aliquando acceperam eorum mihi simul sedebat, et flagellum quod aliquando acceperam eorum mihi judicio tollebatur. 281 Sed percunctare quisnam sit; nam ego hunc tanti meriti virum, popularem, ut conspicitur, esse non suspicor. Tunc regis gener secreto Paulinum tulit, et quisnam esset reret ut non quid esset, sed quid in terra sua fuisset indicaret, atone frequentis inquisitionis exigeret, vir Domini, constrictus magnis coniurationibus, iam non valens negare quid esset, episcopum se fuisse testatus est. Quod possessor eius audiens, valde pertimuit atque humiliter obtulit, dicens: 'Pete quod Unum est quod mihi impendere beneficium potes, ut omnes civitatis meae captivos relaxes. Qui cuncti protinus in Africana rei satisfactione, in ejus comitatu laxati sunt. Post non mitatus qui formam servi assumpsit,
Abbreviated transcription (Latin):
umq hoc cliuitiꝰ ageretur: cuadam die suodo¬
mino secum secreniꝰ loquenti ait. Uide aid agas
⁊ Wandalorum regnum auomodo adisponi debeat ꝓ¬
Suide qr rex citius ⁊ sub omni cełitate morturus ẽ¬
Q ille autliens qui ad eodem rege p̃ cet̾i̾s diligebatur
respotlit. Ego uelim hunc de quo locuieris hominẽ ui¬
d̾e. cui geñ eus s uenerabilis paulii temporalis dñs res¬
poncdit dicens. Uientes hbas mͥ ad pranclium defr̃e ꝯsu¬
euit. Has itaq hũc ad mensam eum eum defr̾e fatiam
ut quis sit qui michi Hec lociutus ẽ agnoscas factumq ẽ
cum rex ad prandendum discubiit: paulinus ex suo more
oła aueq ⁊ uirentia dilaturus uenit. Cumq hunc rex subi¬
to conspexisset infremuit: atq accersito eius dño sibi ꝑ fi¬
liam ꝓpuicuo ei secretum qd̃ puns abscond̾at inlicanit
dicens xum ẽ ꝙ auclisti: nam nocte hac ĩ sompno sedẽ tes
ĩ tribunalibus contra me iuelices ucdi. Int̾ quos simul

Expanded text:
umque hoc diutius ageretur, quadam die suo domino secum secretius loquenti ait: Vide quid agas, et Vandalorum regnum qualiter disponi debeat provide, quia rex citius et sub omni celeritate est moriturus. Quod ille audiens, quia ab eodem rege prae caeteris diligebatur, respondit: Ego vellem hunc de quo loqueris hominem videre. Cui gener ejus, venerabilis Paulini temporalis dominus, respondit dicens: Virentes herbas mihi ad prandium deferre consuevit, has itaque huc ad mensam eum deportare facio, ut quis sit qui mihi haec est locutus agnoscas. Factumque est. Et dum rex ad prandendum discubuit, Paulinus ex suo opere odora quaeque et virentia delaturus advenit. Cumque hunc rex subito conspexisset, intremuit, atque, accersito ejus domino, sibi per filiam propinquo, ei secretum quod prius absconderat indicavit, dicens: Verum est quod audisti; nam nocte hac in somnio, sedentes in tribunalibus contra me judices vidi, inter quos iste etiam
Abbreviated transcription (Latin):
oris. ut sicut sensus corꝑis ꝑ ext̾iorem clausitan ses
uagari nõ ꝑunĩtunt᷑. sic in ti̾ores seusus ad suũ s
int̾ius cohibeantur. Dilige ergo uit̾rorem tessamtũ
dilige ext̾iorem. ⁊ unicuiqꝭ suũ imipende tultũ sex
te ext̾ior. nõ abscondat. nõ ut pecces occultꝰ s̃ ut tuchis
uas. Non enĩ scis o rudis. incola quid cesle debeas. sui
cegitas quo mͦ uiea nõ solum mͦ curandꝰ auitus tu

Expanded text:
oris: ut sicut sensus corporis per exteriorem clausuram foris vagari non permittuntur, sic interiores sensus ad suum semper interius cohibeantur. Dilige ergo interiorem cellam tuam, dilige exteriorem; et unicuique suum impende cultum. Tegat te exterior, non abscondat: non ut pecces occultius, sed ut tutius vivas. Non enim scis, o rudis incola, quid cellae debeas, si non cogitas quomodo in ea, non solummodo a vitiis tu
Abbreviated transcription (Latin):
narabat dicens. Eram aligͣno in gastineto iacens in le¬
h pleuo paleis insolario quodam. Et cum uellem re¬¬
pusure sentiebam nescio quid qd̃ se mouebat sub reni¬
ħ neis. Pixi hoc magrõ meo. sed illa motio nõ qͥeuit.
Qnadam die iuspirante nnchi dno cepi eu̾tere paleam
lcłi mei. et euersa palea cum nichil ĩuerussem leuaui
man de asserib solarii. sub qua ĩueni unum pedulem
ꝯmedem magnam massam denariorum. Q d̾ cum ĩue¬
nssem relictis illis cucurri ad magr̃m nrni. et confessus
lun quid ĩuenissem. Ille iussit michi ut afferrem illos
Re. Qd̾ cum fecisem: om̃s fuatres iussit congregari.
oñs excoĩcauerunt illum qui hoc fetetat. Quod cũ
udiset cargentariꝰ quidam ÷ lixit se hoc fetisse. et pe¬
ait̃ ueniam humłr correptõnem ꝓmitens. Magiat᷑ aĩ
wusst ei ꝙ iniuxit peuitentiam. s deuarios male

Expanded text:
narrabat, dicens: « Eram aliquando in Gastineto jacens in lenarrabat, dicens: « Eram aliquando in Gastineto jacens in lecto pleno paleis in solario quodam, et cum vellem repausare, sentiebam nescio quid, quod se movebat sub renibus meis. Dixi hoc magistro meo, sed illa motio non quievit. Quadam die inspirante mihi Domino coepi evertere paleam lecti mei: et eversa palea cum nihil invenirem, levavi unum de asseribus solarii sub quo inveni unum pedulem veterem, et in eodem magnam massam denariorum. Quos cum invenissem, relictis illis cucurri ad magistrum nostrum, et confessus sum quid invenissem. Ille jussit mihi ut afferrem illos ad se. Quod cum fecissem omnes fratres jussit congregari; qui omnes excommunicaverunt illum, qui hoc fecerat. Quod cum audisset carpentarius quidam, dixit se hoc fecisse: et petivit veniam humiliter, correctionem promittens. Magister autem indulsit ei, et injunxit poenitentiam;
Abbreviated transcription (Latin):
luis est ad eratres suos. Dic alzqͣno in festo scĩ
pbui doriielut ad matutinas. et cum legetur illa le¬
pibi seditur. et lapidabant stephatuim. exꝑgefactus
ur ubiun: reprehendit se de somnolentia dicens.
paichai ciu sic dormio ad obseguium dei. Itte sanctꝰ
abistimni scm̃ martỹrem ut oraret pro me. Et post ħ̾
p intentissime uigilare. ⁊ uogare scm̃ srephamim ut
it prose. In ciastino tum esset in refectorio añquã
iusꝰ gustasset. uenit ad eum uox dicens. Tu intendis
otes sunc aꝑti sunt oculi eius. et leuans oculos ince¬
e uidit miartỹrem orantem pro se sicut uox ei dixerat
Qua cum uidisset: statim surrexit. et petiit locum se¬
uus in quo oraret et dixit. Sc ẽ stephane quas tibi gͣ
magam de hoc scõ bñficio tuot Nichil habeo ꝓprium
S tibi dem. sel tamen hoc do tibi qd̾ amodo pro amore
aĩ nõ induer lineis. sed laneis tantum. Qd̾ ⁊ fecit. Hic
nm post ea moneret ceteros ut ĩbono ꝓposito ꝑsisterent

Expanded text:
ratres suos. Hic aliquando in festo sancti Stephani dormiebat ad matutinas, et cum legeretur illa lectio, ubi legitur: Et lapidabant Stephanum , expergefactus ad hoc verbum, reprehendit se de somnolentia, dicens: « Vae mihi, qui sic obdormio ad obsequium Dei. Iste sanctusistum sanctum martyrem ut oraret pro me. » Et post haec coepit intentissime vigilare, et rogare sanctum Stephanum, ut oraret pro se. In crastino cum esset in refectorio, antequam aliquid gustasset, venit ad eum vox, dicens: « Tu intendis pro te. » Tunc aperti sunt oculi ejus, et levans oculos in coelum, vidit martyrem orantem pro se, sicut vox ei dixerat. Quod cum vidisset, statim surrexit, et petiit locum secretum, in quo oraret, et dixit: « Sancte Stephane, quas tibi gratias agam de hoc tanto beneficio tuo? Nihil habeo proprium, quod tibi dem; sed tamen hoc do tibi, quod pro amore tui non induar lineis, sed laneis tantum; » quod et fecit. Hic cum postea moneret caeteros, ut in bono proposito perseverarent,
Abbreviated transcription (Latin):
in archiepãtu turonensi qd̾ dicitur gastiaetum. Uaule¬
titer tẽptaretur a carne sua. affligelut se in qulr si e
ieiunabat ab stiuens ab omt̃i ꝓoti picet iut stu n
septimani. In hieme stabat uestitus in agia ager
ad collum. disciplinam sibrinet dãbat uscaius uuge altiu¬

Expanded text:
in archiepiscopatu Turonensi, quod dicitur Gastine. Ubi dum fortiter tentaretur a carne sua, affligebat se. In Quadragesima jejunabat abstinens ab omni potu, praeter unum diem in septimana. In hieme stabat vestitus in aqua frigida usque ad collum. Disciplinam sibimet dabat usquequo virgae diru
Abbreviated transcription (Latin):
maguum farsum fecit in cadendo ut totns si uistimi ẽ
lum homĩnem. & maledicebant ei. et exoõitasut euti bt
t dum inde redirent angelus Raphae et noutꝰs
ruit ei angełs̾ qui gubertiabat solem in huncii
um. Oportet te redire ad eorpus tuũ. uisionem steti nihiat¬
res nisi alłati tuo. et in confessione. Cune nonstus iint¬
et planctus dare. Et oblitus preceptum angili depit i¬
tim narrare que uiderat. dicens circunstattib it queti¬
tibꝰ quid iudisset. Uidi iufernum. uidi paratysum ftai
hec diceret. ecte sanctꝰ bulictus uenit cum baculs an
eum. ⁊ ꝑcussit os infirini inobedientis. Infumus arm
opponens manũ ictui ꝑcussus est grauiter in digito. t̃
querens causam ꝑcussionis audiuit astõ bñcdicto. gui
in obecliens fuisti. Et si lesus es incarne sato qua nugh
lassis es in anima. Et quia peccasti log̃ndo: Toquelm ꝑes¬
.ix. dieb. et imuncta penitentia disaruit Per iles pdis

Expanded text:
magnum farsum fecit in cadendo, ut totus mundus cecidisse illum hominem, et maledicebant ei, et excommunicabant eum. Hic t dum inde redirent angelus Raphael et novitius, apparuit eis angelus, qui gubernabat solem in humani ad novitium: « Oportet te redire ad corpus tuum. Visionem istam nulli narres, nisi abbati tuo, et hoc in confessione. » Tunc novitius et planctus dare; et oblitus praeceptum angeli, coepit statim narrare quae viderat, dicens circumstantibus et quaerentibus quid vidisset: « Vidi infernum, vidi paradisum. » Et cum hoc diceret, sanctus Benedictus venit cum baculo ante eum, et percussit os infirmi inobedientis. Infirmus autem opponens manum ictui, percussus est graviter in digito; et quaerens causam percussionis, audivit a sancto Benedicto, quia inobediens fuisti; et si laesus es in carne, scito quia magis laesus es in anima; et quia peccasti loquendo, loquelam perdes 9 diebus, et injuncta ei poenitentia disparuit. Per illos 9 dies
Abbreviated transcription (Latin):
gerrimi sp̃s excoriabant eum uiuũ. ⁊ fabricabant eũ sale
ꝙ suꝑ craticulam eum assabant. Hit inquit angelus po¬
tens fuit et crudelis insubelitos. Post hec uident homiuem
suꝑ equũ ardentem. clipeum igneum gerentem. ꝙ suꝑ collũ
equi sui capram tenentem et ad caudam equi sui trahebat
habitum monachi. Hic inquit angelus pauꝑ homo fuit
semꝑ de rapina uiuens. capram unam rapuit aquadam
pauꝑe fenuina. Cuta finem uite sue uoluit fieri mona¬

Expanded text:
gerrimi spiritus excoriabant vivum, et fricabant cum sale, gerrimi spiritus excoriabant vivum, et fricabant cum sale, et super craticula eum assabant. Hic, inquit angelus, potens fuit, et crudelis in subditos. Post haec vident hominem super equum ardentem; clypeum igneum gerentem, et super collum equi capram tenentem, et ad caudam equi sui trahebat habitum monachi. Hic, inquit angelus, pauper homo fuit, sed de rapina vivens. Capram unam rapuit a quadam paupere femina. Circa finem vitae voluit fieri mona
Abbreviated transcription (Latin):
primo ⁊ usto cepit ip̃e recupeiare uestem suam ꝑ bona oꝑa
filiorum suorum et filiarum. Qnͣo totus uestitus erit. erit
scõrum numerus consũmatus ⁊ finem habebit seculum. dei
Uost hec uenerunt dngelus et nouicius sõe ifn̾ie¬
ad regionem umbre mortis. et t̾iam tenebrosam. et iudit
uiciꝰ quasi fratres horribises. et putauit qd̃ ibi esset inferuꝰ
s angelus dixit non est. Ille autem currens siuuit  aͣmini iñ¬
feruales ꝑ quos fumus. et flanima ignis eterni exeunt Post
hec uidit hominẽ in ardente cathedra sedentem. aute quen
stabant pulcre femine. que tenebant tereos ardentes quos
dentes ꝑ eius ut̾anea. et semꝑ hanc penani patielutur. Hic
homo ait angelus. amicus fuit caruis sue. ꝙ inimicꝰ anume
sue. Gulosus et luxuriosus. Cathedia significat qd̾ potens
fuit in raalitia. dmauit mulieres. ꝙ ideo maligni spiritus
intali spetie torquent eum. Post hec uident hoĩem quem ni¬

Expanded text:
primo justo coepit ipse recuperare vestem suam per bona opera primo justo coepit ipse recuperare vestem suam per bona opera filiorum suorum et filiarum. Quando totus vestitus erit, erit sanctorum numerus consummatus, et finem habebit saeculum. » Post haec venerunt angelus et novitius ad regionem umbrae mortis, et terram tenebrosam; et vidit novitius quasi turres horribiles, et putavit quod ibi esset infernus. Sed angelus dixit: « Non est. Illae autem turres sunt camini infernales, per quos fumus et flamma ignis aeterni exeunt. » Post haec vident hominem in ardente cathedra sedentem, ante quem stabant quasi pulchrae feminae, quae tenebant cereos ardentes, quosdentes per ejus interranea, et semper hanc poenam patiebantur. Hic homo, ait angelus, amicus fuit carni suae et inimicus animae suae, gulosus et luxuriosus. Cathedra significat quod potens fuit in malitia. Amavit mulieres; et ideo maligni spiritus in tali specie torquent eum. Post haec vident hominem, quem ni
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec uerba sanctus b̾uelictus iussit scõ Raphaeli ut. uii
cluceret nouiciũ quo ducendꝰ erat. Tune sanctꝰ ⁊aphael
duxit eum in paradẏsum. Et cum appropinquarent uidit no¬
uicius ciuitatem q̃ndam ex auro. cuius porta ĩ mense pulcri¬
tudinis erat. Quam cum iuraretur: angelus misit eum m̃¬
fra portam. et uidit intra paradẏsum herbas et arbores ꝓuil¬
terrimas. ⁊ aues cantantes. Sub uua arbore erat fons lipidis¬
simꝰ. cuiꝰ Riui ꝑmediam ciuitatem fluebant. Tumꝙ nouicius
uellet pansate iuxta fontem duxit erm angelus ad aliamar¬
borem mire altitulinis et pulcritudis. Subter quam erat
homo pulcerrimꝰ. et pre grandis stature quasi gigas. ⁊iestiiꝰ
ueste diu̾sorum colorum apelib usꝙ ad pectus. Hic est
inquid angelus patrr huitani generis. ꝓthoplautus adã
ꝑ sanguinem ih̾u xp̃i silii dei redemptus. uestimentũ eiꝰ
est uestis illa glorie qua spoliauerat eum humani generis
inimicꝰ. ꝑ tnͣsgressionem diuini mandati. Ab abel filio suo

Expanded text:
ost haec verba sanctus Benedictus jussit sancto Raphaeli, ut duceret novitium, quo ducendus erat. Tunc S. Raphael duxit eum in paradisum: et cum appropinquarent, vidit novitius civitatem quamdam ex auro, cujus porta immensae pulchritudinis erat. Quam cum miraretur, angelus misit eum intra portam; et vidit intra paradisum herbas et arbores pulcherrimas, et aves cantantes. Sub una arbore erat fons limpidissimus, cujus rivi per mediam civitatem fluebant. Cumque novitius vellet pausare juxta fontem, duxit eum angelus ad aliam arborem mirae altitudinis et pulchritudinis: super qua erat homo pulcherrimus, et praegrandis staturae quasi gigas, vestitus veste diversorum colorum a pedibus usque ad pectus. « Hic est, inquit angelus, primus pater humani generis protoplastus Adam, per sanguinem Jesu Christi Filii Dei redemptus. Vestimentum ejus est vestis illa gloriae, qua spoliaverat eum humani generis inimicus per transgressionem divini mandati. Ab Abel filio suo
Abbreviated transcription (Latin):
siep̃e papatum ambiens magno scandalo eccłie fuit quia lõ¬
ꝑa int cos cont̾tatio ⁊̃ uiq ad homicilia prorupit. Anno¬
ix. multi usq ad septem milia orancli uote iħosolimam pe¬
tentes ab arabitis ĩ paraiceue ĩ quodam catello obsessi st̃ ⁊
tot occisi sunt aut uuln̾ati ut de septem et eo amplius mi¬
libus iux duo milia reu̾si sunt. Anno .xͦ cometes apparuit
tota paschali ebdomada. Harunich nordanimbrorum rex¬
cun mille pene nauibus uenit ĩ angliam regnaturus et in
urle eloraca plusquam mille laicos ⁊ centum p̃sbitos de an¬
tlis occidit. Euiaraldus rex anglorum cum septem legioni¬
b iuꝑuenieni eum cum multis occidlit. D¬

Expanded text:
episcopus papatum ambiens, magno scandalo Ecclesiae; quia longa inter eos concertatio, etiam usque ad homicidia prorupit. Exerit. Multi usque ad septem milia orandi voto Hierosolimam petentes, ab Arabitis in parasceve in quodam castello obsessi sunt, et ita occisi aut vulnerati sunt, ut de septem et eo amplius milibus vix duo milia reversi sint. 1066. 10. 6. Cometes apparuit tota paschali ebdomada. Harwich rex Nortdanymbrorum cum mille pene navibus venit in Angliam regnaturus, et in urbe Eburaci plus quam mille laicos, centum presbiteros de Anglis occidit. Cui Aroldus rex Anglorum cum septem legionibus superveniens, eum cum multis occidit. I
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ una uł potuĩ duabus mulieribus. Ouo erant capita
iũ bachia cetera gemina omnia usq ad umbilitum infe¬
ciis singula omnia. Ridebat comedebat lociuebatur una. fle¬
lur isinebat alfa tacebat. Ore gemino manduca batur sed
ii mcatu digerebatur. Una defuncta suꝑiuxit alt̾a fere tͥ¬
mus moituam portans donec ⁊ pond̾e molis ⁊ iudore cadau̾is
arun auidis fautibus sorbuerint ĩ unam lacimã defluit aue
est uł pͥncipũ miaritia uł circum positarum gentium ferocia
cprtuam et pene exhaustam northinanniam ingens pecuni
slustentat anglia donec et ip̃a fortassis exactorum iuolentia

Expanded text:
in una, vel potius duabus mulieribus. Duo erant capita, et quatuor brachia, caetera gemina omnia usque ad umbilicum; inferius singularia omnia. Ridebat, comedebat, loquebatur una; flebat, esuriebat, tacebat altera. Ore gemino manducabantur, sed uno meatu digerebatur. Una defuncta supervixit altera, pene triennio mortuam portans, donec et pondere molis, et nidore cadaveris arum avidis faucibus insorbuerint, in unam lacunam defluit, quae sit vel principum avaritia, vel circumpositarum gentium ferocia: mortuam et pene exhaustam Normanniam vigens pecuniis sustentat Anglia, donec et ipsa fortassis succumbat exa
Abbreviated transcription (Latin):
pecco ñ sentiens: ⁊ postta sentio. Aliauando autẽ hanc falsa¬
cui tam modico flexi uocis faciebat sonare lectorem psains
ut ꝓnuncianti uicinior esset auam canenti: Ita fluctuonit
ꝑiculum uoluptatis ⁊ exꝑimentum salũbritatis ⁊ magis
ctamenta aurium ammnus infirnus ĩ affectum pietatis al¬
surgat. Camẽ cum mͥ acculit ut me amplius cantus aram
res que cantatur moueat: penalit̾ me pecrare confiteor
tunc mallem ñ audur cantantem. Coce ibi sum. flete mei
⁊ ꝓ me flete. qui aliquid bomi nobiscum int̾ agitis. Uñti
taꝑcedunt. Nam qui ũ agitis ñ uos ħ̃ monent. Tu an¬

Expanded text:
pecco non sentiens et postea sentio. Aliquando autem hanc ipsam fallapecco non sentiens et postea sentio. Aliquando autem hanc ipsam fallacommemini, qui tam modico flexu uocis faciebat sonare lectorem psalmi, ut pronuntianti uicinior esset quam canenti. periculum uoluptatis et experimentum salubritatis magisque ctamenta aurium infirmior animus in affectum pietatis assurgat. tamen cum mihi accidit ut me amplius cantus quam res quae canitur moueat, poenaliter me peccare confiteor et tunc mallem non audire cantantem. ecce ubi sum. flete mecum et pro me flete qui aliquid boni uobiscum intus agitis unde facta procedunt. nam qui non agitis, non uos haec mouent. tu au
Abbreviated transcription (Latin):
e illecebra odorum ñ minus satago. Cum absunt
ñ recuuro: cum adsunt ñ respuo paratus eis ⁊̃ sẽꝑ
carere. Ita michi uideor foisitan falloi. Sunt enim ⁊ iste
plangende tenebre ĩ aiuibus me latet facultas mea aue ĩ
me ẽ: ut aninus meus de uribus suis ip̃e se int̾rogans
ñ facile sibi credendum existimet auuia ⁊ auod in ẽ pleꝵꝙ¬
potuit ex det̾iori melior. ñ fiat ⁊̃ ex meliore det̾ior Una
sꝑes una fiducia. una firma ꝓmissio: miscd̾ia tua uolup
tantur ad me auerunt ĩ corde meo ñ millius dignitatis
locum: i uix eis p̃beo congruentem. aliañ enim plsoe
sanctis religiosuis ⁊ ardencius sentio mou̾i animos ñs
flamina pietatis cum ita cantantuꝵ quã siũ ita cauti
rentuR. ⁊ om̃s affectus sp̃c nr̃i ꝓ sua diũsitate here ꝑpris
modos ĩ uoce ⁊ cantu: auor nescio aua familiaritate¬
cõmutatur. ut pacient̾ sit posti̾or. s tantumq ꝓpt illam
m̾uit admitti: etiam p̃currere ac duce̾ conatur. Ita ĩ his

Expanded text:
e illecebra odorum non satago nimis: cum absunt non requiro, cum adsunt non respuo, paratus eis etiam semper carere. Ita mihi videor, forsitan fallor; sunt enim et istae plangendae tenebrae, in quibus me latet facultas mea quae in me est: ut animus meus de viribus suis ipse se interrogans non facile sibi credendum existimet, quia et quod inest plequi fieri potuit ex deteriore melior, non fiat etiam ex meliore deterior. una spes, una fiducia, una firma promissio misericordia tua. Volttantur ad me, quaerunt in corde meo nonnullius dignitatis locum, et vix eis praebeo congruentem. Aliquando enim pludictis religiosius et ardentius sentio moveri animos nostros in flammam pietatis, cum ita cantantur, quam si quasiCantus modos in uoce atque cantu, quorum nescio qua occulta famicomitatur, ut patienter sit posterior, sed tantum, quia propter illam meruit admitti, etiam praecurrere ac ducere conatur. ita in his
Abbreviated transcription (Latin):
cimũ ex carne mulieris lignũ egͤdit᷑ qd̾ ib̾ ocłis om̃iũ capella¬
nꝰ extͣcit. Confitentem itaq mulierẽ p̾sul absoluit ⁊ sacͣm¬

Expanded text:
cimum ex carne mulieris lignum egreditur: quod sub oculis omnium capellacimum ex carne mulieris lignum egreditur: quod sub oculis omnium capellanus extraxit. Confitentem itaque mulierem praesul absolvit, et sac
Abbreviated transcription (Latin):
la cicatrix sicut nec inferiorẽ obdut̾at. acus educet uisoc¬
culta. plures iam ĩ hunc modũ ꝑ temporum int̾uialla ꝙͣ¬
mutendis filis ydonea foramina p̃ferentes. Ethibet᷑ gͥ uiro
scõ a patre filia aũ ei lugubrem explicat tragediara. Et
ecce mox eadẽ uuencula sentiens acũ gemebiuida deplorat
Quam accedẽs uñ de fr̃ib laicis iuro d̃i s̾uiens cruentã extͣat
annis plib ad testimoniũ conseruandam. Orat sanctꝰ ⁊
locũ uuln̾is mulieris tangens ĩ iirtute fidi pollicetur nec
serrum nec calibẽ ultra ꝑcessurum. factum q ẽ ita. Sed
egredi gͦssiores spinis ⁊ modice longiores nͨ tñ uniꝰ om̃s loñ¬
ei tudinis uł grossitudinis sicut nͥ aciis fuant. ⁊exdeci iã ĩf̾
auuũ ⁊ paucos menses ex muliere ligna ꝓdierant affuit
deinde reuerendꝰ anfistes ꝑetrus au diuinitus s̃uabat᷑ tãti
miraculi plemtudo. Offert᷑ mulier missaꝵ sollempnia cẽ

Expanded text:
la cicatrix, sicut nec inferiorem, obduxerat, acus educeret vis ocla cicatrix, sicut nec inferiorem, obduxerat, acus educeret vis occulta. Plures jam in hunc modum per temporum intervalla mittendis idonea filis foramina, praeferentes. Exhibetur ergo viro sancto a patre filia cujus lugubrem explicat tragoediam: et ecce mox juvencula sentiens acum, gemebunda deplorat. Quam accedens unus de fratribus laicis viro Dei serviens cruentam extraxit, annis pluribus ad testimonium conservandam. Orat sanctus, et locum vulneris tangens, in virtute fidei pollicetur, nec ferrum, nec chalybem ultra processurum. Factumque est ita: sed egredi, grossiores spinis, et modico longiores, nec tamen unius omnes longitudinis vel grossitudinis; sicut nec acus fuerant. Sexdecim jam infra annum et paucos menses ex muliere ligna prodierant. Adfuit deinde reverendus antistes Petrus, cui divinitus servabatur tanti miraculi plenitudo. Offertur mulier missarum solemnia cele
Abbreviated transcription (Latin):
qui eum ad hospitisĩ suũ aliqñ quali ium faciendo
ꝑtraxit. Huic filia uiuencła erat miserabili ĩ comodi¬
tate lalorans. Eg̾at. enim quedã mulier malefica ꝑ neqͥ¬
tiam muide socr̃iis inlucta ut languore tabesc̾et desꝑato
nec uiri sui p̾s nam nͨ aspectũ ullatenus toleraret af¬
fectõe aũ muliebri genitͥx ꝑsuasa ut sathanas sathanã
eiceret famosũ ꝙ̃dam maleficũ acc̾siuit. affuit explora¬
uit. agnouit ⁊ uuenculam asserens inferratã terit
arboꝵ cortices ⁊ pocula u̾bis ⁊ hb̃ infecta ꝓpinat. Mor¬
det ⁊̃ ꝓpriis dentib brachiũ misere mulieris ĩ duob lo¬
cis cirxa fontẽ brachii ita ut utraq morsura suꝑior et
inferior clistaret a fonte brachii quasi uno palmo. fies
noua res mira ab illo quidẽ labore ⁊ languore conualu¬
it s int̾dum uelut ex corde sentiens acus ꝓced̾e crutia¬
batur atrocit̾ donec ꝑ suꝑiorem morsuram bicithii ꝙͣ nul¬

Expanded text:
sanctum ad hospitium suum aliquando, quasi vim faciendo, pertraxit. Huic filia juvencula erat, miserabili incommoditate laborans. Egerat enim mulier quaedam malefica per nequitiam invidae socrus inducta, ut languore tabesceret desperato, nec viri sui praesentiam, nec aspectum ullatenus toleraret. Affectione autem muliebri genitrix persuasa, ut Satanas Satanam ejiceret, famosum quemdam maleficum accersivit. Adfuit, exploravit, agnovit, et juvenculam asserens inferratam, terit arborum cortices: pocula verbis et herbis infecta propinat. Mordet etiam propriis dentibus brachium miserae mulieris in duobus locis circa fontem brachii; ita ut utraque morsura superior et inferior distaret a fonte brachii quasi palmo uno. Res nova, res mira. Ab illo quidem languore convaluit: sed interdum velut ex corde sentiens acus procedere, cruciabatur atrociter, donec per superiorem morsuram brachii, quam nul
Abbreviated transcription (Latin):
i serere mei deus qm̃ ibi plus pecco ubi pecã mea ꝯfissõis ⁊¬
e̾mendare debeo. In morastĩo sepe dum oro. nõ attendo oronis¬
p̾cor ut orõnem meam exnudiat. quam ego qui fundo non aucdio
ẽ ĩ mũda ⁊ ĩutilia incorde uersando fetorem horribilem eiꝰ cõspesti
rit. ⁊ ꝓ paauas cegitatõnes defluit. tociens dm offñclit. conses¬
sionẽ diuisi ut diũsis sac̾dotib cliu̾sa manifestarem. ⁊ ita ue¬
nia carui ad quam ꝙ partes uenire. putaui. Execranda namq
cina sũ. Optaui ut deus ꝑccã mea nesciret. aut ꝓunire nollet
uł nõ posset. ⁊ ita uolui dm̃ esse insipientem. ⁊ ĩiustũ. ⁊ ĩpo¬
tentẽ. Qd̾̃ si esset d̾s nõ ess. Sepe ad sacrum misti̾m uocem¬
meã fregi ut dulciꝰ cantarem magis qͣm delectabar iñ uocis
modulatõe qͣm in cordis conpũctione. D̾s uͦ nõ querit uocis¬

Expanded text:
iserere mei, Deus, quoniam ibi plus pecco, ubi peccata mea emendare debeo. In monasterio namque saepe dum oro, non attendo recor ut meam precem exaudiat, quam ego qui fundo, non audio.est, immunda et inutilia in corde versando, fetorem horribilem ejus aspectiburit, et per pravas cogitationes defluit, toties Deum offendit. Co divisi, ut diversis sacerdotibus diversa manifestarem: et ita venia carui, ad quam per partes pervenire putavi. Exsecranda namque avi etiam ut Deus peccata mea nesciret, aut punire nollet, aut non posset; et ita volui Deum esse insipientem, injustum et impotentem: quod si esset, Deus 331 non esset. meam fregi, ut dulcius cantarem: magis delectabar in vocis modulatione, quam in cordis compunctione. Deus vero, cui no
Abbreviated transcription (Latin):
uullo carnee ꝑinguedinis ebetata contagio s ꝑitissimis
eluninatõ nibus expoliata ab omni affcũ ⁊ qualitate t̾re¬
na: ꝑ indesmentem diuinaꝵ rerum meditatõnem sp̃u¬
alos q theorias ad illa que inuisibilia sunt usq eõ transi¬
erit ut circumdatam se fragilitate carnis ac situ corꝑis¬
atq uirtutem ñ nisi is capiet: qui hec q̃ dicuntur expien¬
tia magistrante ꝑceꝑit. Cuius iudelicet ita dñs ocłos cordis
de uniũsis p̃sentibus auocau̾it: ut ea ñ tanciuam trans¬
tura s qiuiasi transacta iam reputet ⁊ uelut manem fu¬
mum ĩ nichilum resoluta conspiciat ambul ansq cum do
ut enoch ac de humana conũsatõne moubusꝙ translat᷑
ũ iiueniatur ĩ p̃sentis seculi uanitate. Ergo prima ab¬

Expanded text:
nullo carneae pinguedinis hebetata contagio, sed peritissimis elimationibus expolita ab omni affectu et qualitate terrena per indesinentem diuinarum rerum meditationem spiritalesque theorias ad illa quae inuisibilia sunt eo usque transierit, ut circumdatam se fragilitate carnis ac situ coratque uirtutem nemo nisi is capiet, qui haec quae dicuntur experientia magidtrante perceperit: cuius uidelicet ita dominus oculos cordis de uniuersis praesentibus auocarit, ut ea non tamquam transitura, sed quasi transacta iam reputet et uelut inanem fumum in nihilum resoluta conspiciat, ambulansque ut Enoch cum deo ac de humana conuersatione moribusque translatus non inueniatur in praesentis saeculi uanitate. quod in
Abbreviated transcription (Latin):
bus que uł mortis ꝑicula cõiuinantur uł amissione bonoꝵ
ac ꝓscriptõne ꝑcucunt. uł carorum morte cõpungunt: ad¬
eum auẽ sequi ĩ rer̾ ꝓsꝑitate contempsimus. saltem ĩ adũ¬
nimus. Scd̾a aua mores ac uicia affectusq pͥstinos animi
carnisq respuimus. Tc̾a qua mentem nr̃am de p̃sentib
cundo de cognatõne tua: idest de ꝯũsatõne. ⁊ moribus uicus¬
ꝙ prioubus qiue nobis a nr̃a natiuitate coh̾entia uelut qͣ¬

Expanded text:
bus, quae vel mortis pericula comminantur, vel amissione bonorum, ac proscriptione percutDeum quem sequi in rerum prosperitate contempsimus, saltem inimus, secunda qua mores ac uitia affectusque pristinos animi carnisque respuimus, tertia qua mentem. nostram de praesentibus cundo de cognatione tua, id est de conuersatione et moribus uitiisque prioribus, quae nobis a nostra natiuitate cohaerentia uelut
Abbreviated transcription (Latin):
rabatur fuit. In aua ita usq ad extremam durauit eta¬
tem: ut nunquam e cella quam uimor ceꝑat hĩtare que q
ab eccłia milibus aumq distabat saltem ad uiciniora mi¬
grau̾it ne fessus annisdie sabbati uł deminico uenturꝰ ad
eccłiam tanti iti̾is spacio uexaretur. s nc uacuus auidem
reũti ex inde contentus: uas aciue auam ꝑ totam erat ebdo¬
inadam sumpturꝰ suis c̃iuicibus supporiens repoitabat ad
cellam. Cumq nonagenariam exessisset etatem: nunꝙͣ pas¬
susẽ eam iunioium sibi iabore defr̾i. Huuis gͥ magist̾io¬
institui cupientes. illa nobis p̃cabamur infundi: quibus
compungi uł humiliari ñ quibus nosmet ip̃i blancdiri ex

Expanded text:
rabatur fuit, in qua ita ad extremam durauit aetatem, ut numquam e cella quam iunior coeperat habitare quaeque ab ecclesia milibus quinque distabat, saltim ad uiciniora migrauerit, ne fessus annis die sabbati uel dominico uenturus ad ecclesiam tanti itineris spatio uexaretur. sed ne uacuus quidem reuerti exinde contentus uas aquae, quam per totam erat ebdomadam sumpturus, suis ceruicibus superponens reportabat ad cellam, cumque nonagenariam excessisset aetatem,. numqaam passus est eam iuniorum sibi labore deferri. hic it quamobrem illa nobis potius precabamur infundi, quibus conpungi uel humiliari, non quibus nobismet ipsis blandiri ext
Abbreviated transcription (Latin):
est tempestas magna tentoria clisrũpens cũ ĩmixtis fui¬
gorsb atq cuncta subu̾tit iiruentib ymbrib cũ tonitͥ¬
is ualidis. Illi uͦ ꝓstrati in t̾ram aeruentes cesi grancli¬
nib ualidissimis ⁊ gͣuit̾ ũberati corruũt. Nussũ eis te¬
gnien remansit nͥ solus olipeus ⁊ hoc mapĩe timebãt ne
ab igne celesti cremarent᷑. S equi eoꝵ ita clisꝑsi sunt: ut
ux in uicesinio stadio reꝑuent᷑. Multi etiam de hiis nõ
sunt inuenti tũc illi lapiclib cesi ⁊ humo ꝓstrati peni¬
tentiã agentes ueniã dep̾cabant᷑ a deo eo qd̃ tauia contra
languinẽ suũ agere uoluissẽt. Suꝑ lochariũ u̾o neꝙ

Expanded text:
tenturia disrumpens, cum inmixtis fulgoribus; cuncta subvertit, inrumpentibus imbribus cum tonitruis validis. Illi vero prostrati, in terra corruentes, cesi grandinibus validis, graviter verberantes, corruunt. Nullum eis tegumen remansit, nisi clypeos ab igne coelesti cremarentur. Sed et equi eorum ita dispersi sunt, ut vix in vicesimo stadio reperirentur. Multi etiam de his non sunt inventi. Tunc illi aut lapidibus caesi, aut humo prostrati, poenitentiam agentes veniam precabantur a Deo, quod talia contra sanguinem suum agere voluissent. Super Chlotarium vero neque
Abbreviated transcription (Latin):
onstrum qͦddam namuti natum ẽ cui par nũꝙͣ
uł raro uisum ẽ. iudelicet biceps infantulus. Qui ħ
uidit testis ẽ ppłs. Hic tam sexii duplex quã cet̾is mẽ¬
buis simplex erat corporis compage. Terrio idꝰ decembris
ad mediam noctem lucentibus stellis celo serens. xiu
luna eclipsim passa ẽ ⁊ contracto orbe multis colorib
s maxime sanguineo pene hora integra suffusa ẽ xiͦii
hł ianuarii prima hora nocti ignee acics a septẽt¬
one ĩ ouẽm̃ iri celo apparuerunt deide ꝑ totum celũ
sparse plurima noctis ꝑte uidentib miraculo et stu¬

Expanded text:
onstrum quoddam Namuci natum est, cui par nunquam vel raro visum est, videlicet biceps infantulus. Qui hoc vidit testis est populus. Hic tam sexu, quam ceteris membris, simplex erat compage corporis. 3. Idus Decembris, ad mediam noctem lucentibus stellis coelo sereno, 13. luna eclypsim passa est, et contracto orbe, multis coloribus, sed maxime sanguineo, pene integra hora suffusa est. 17. Kal. Januarii, prima hora noctis, igneae acies a septentrione in orientem in coelo apparuerunt; deinde per totum coelum sparsae, plurima noctis parte videntibus miraculo et stu
Abbreviated transcription (Latin):
rueret ⁊ ĩmensam annonam ꝑderet ⁊ matrem dulse
infantes altrinsecus ĩ brathus amplexam necaret i
alios uiii. homines du̾isis in locis oppumeret. Pilsal¬
manus rubent sangiune fluido. A halerais ⁊ ll
lii circa horam sextam turbo nimis uchemen tds
scurus cũuitatem oꝑuit ⁊ nuber ex arrupto laa

Expanded text:
dirueret, et immensam annonam perderet, et matrem duos dirueret, et immensam annonam perderet, et matrem duos infantes altrinsecus in brachiis amplexam necaret, et alios octo homines diversis in locis opprimeret. Pulsanmanus rubent sanguine fluido. Kalendis etiam Julii circa horam 6. turbo nimis vehemens et obscurus civitatem operuit, et nubes ex abrupto scissa
Abbreviated transcription (Latin):
nuario .iii. nonas ip̃ius .iiiͦ frͤ. ĩ aliquibus loris h
ũ usq quaq t̾remotus accidit. alias clementior. alias
ualiclios adeo ut quarũdam urbim partes cum es¬
cl̾iis subruisse dicatur. Mosa ⁊̃ aluiuꝰ uixta ablatiã
ciue licitur sustula quasi pendens ĩ acre fundũ suũ
uisus est deseruisse. Hoc quoq anno leedium tiuu¬
tas multis plagis attrita est. mense enĩ maio .uͦ. n
bito tonitrus cum fremoti omnes ad t̾ram strauit ⁊¬
fulmena leua templi ingressum. ñ mecdicas trusta
de muro hac ⁊ illac disiecit. deinde turrint ingrenis
multas trabiumꝑtes difficdit. Subsecutus ẽsetori¬
tolerabilis adȯ ns ut multo aromatum odore uix p¬
tu̾it expelli. Item uinio mense .unͦ. idus ip̃ius menlis
circa horam nonam nubes pluiue subito rupta alioli¬
te quidicitur rob̾ti subiectam sibi partem auitati p¬
intus oppressam pessumndedit a deo ut multas domosl

Expanded text:
nuario 3. Non. ipsius, 4. feria, in aliquibus locis, sed nuario 3. Non. ipsius, 4. feria, in aliquibus locis, sed non usquequaque, terremotus accidit, alias clementior, alias validior; adeo ut quarundam urbium partes cum aecclesiis subruisse dicitur. Mosa etiam fluvius juxta abbatiam quae dicitur Sustula, quasi pendens in aere, fundum suum visus est deseruisse. Hoc quoque anno Leodium civitas multis plagis attrita est. Mense enim Maio, nbito tonithrus cum terremotu omnes ad terram stravit, et fulmen a leva templi ingressum non modicas crustas de muro hac illac disjecit; deinde turrim ingrediens, multas trabium partes diffidit. Subsecutus est foetor intolerabilis, adeo ut multo aromatum odore vix potuerit expelli. Item Junio mense, 7. Idus ipsius mensis, circa horam nonam, nubes pluviae subito rapta, a monte qui dicitur Roberti, subjectam sibi partem civitatis penitus oppressam pessumdedit; adeo ut multas domos
Abbreviated transcription (Latin):
solus reman̾et incõicatus. iuit cum aliis. cõicare. Ꝙ̃
uidens sanstus cõionem illi negare noluit. s tacite p̾ca¬
tus est ut deus aliciuid melius de tanta p̾sum ꝑtione¬
orclinaret. Ille eͦ fiater lumptum corpus dñ nisa¬
modo glutire potuit. Post sextam uͦ traxit sanftiuli
ĩ partem confitens ei p̾sumptionem suam. Qulemius¬
glutiret. Quibusdam militibus eurtibus ad tousa.¬
tum uissit dari ceruisiam quam bñdix̾at ad hibaõ
Qui statim conũsi sunt. Waltus de monte miullbis
cum infantulus oblatus esset ei a matͤ sua ad bnis¬
dum ciuia ĩ eiusdomo hospitatus erat. cum int ome¬
dum sanctus alieiuociens manum ꝓtend̾et iulau¬
ens osculatus est. manum euis trahens eam ad os luiii
Clericus quidam ncholaus nomine impetrauit pr
eum a domino grãm latrimarum. de auselio i¬
tatis magist̾ nominatissimus litt̾arum scia lasꝰ
nir morum honestate ⁊ consilii maturitate uen̾abis

Expanded text:
solus remaneret incommunicatus ivit cum aliis communicare. Quem solus remaneret incommunicatus ivit cum aliis communicare. Quem videns sanctus communionem illi negare noluit; sed tacite precatus est, ut Deus aliquid melius de tanta pordinaret. Ille ergo frater sumptum corpus Domini nullomodo glutire potuit. Post sextam vero traxit sanctum in partem, confitens ei praesumptionem suam: quem increni glutiret. Quibusdam militibus euntibus ad torneamentum jussit dari cervisiam quam benedixerat ad bibendum, qui statim conversi sunt. Valcherus de Monte mirabili, cum infantulus oblatus esset ei a matre sua ad benedicendum, quia in ejus domo hospitatus erat, cum inter loquendum sanctus aliquoties manus protenderet, multoties osculatus est manum ejus trahens eam ad os suum. Clericus quidam, nomine Nicolaus, impetravit per eum a Domino gratiam lacrymarum. 1116. Ivo tatis magister nominatissimus, litterarum scientia clarus, vir morum honestate et consilii maturitate venerabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ butyro ⁊ oleum bibit ꝓ aciua aseruitore negligen¬
tissimo ⁊ iuth sciente ꝑ errorem sibi oblata. Tunc enĩ
sensum gustanli ꝑliderat quantum ad saporem di¬
noscentiam pre nimia abstinentia ut solam acuian
frigidam sibi sapere testaretur. felix enim solum illd
reputatur ad culꝑam qd̃ alui p̾sum̾e sibi solent ad
incidentium ĩ latrones. Fratres clareuallenles tunc
temporis sepius pulmentarium ex foluis fagi confici¬
ebant panis erat similis ꝓpħico ex hordeo ⁊ milo et¬
idit tunc temporis beatus b̾nardus puerum s
cum diuina claritate astantem et magna auto¬
ritate s p̃cipientem. ut fiducialit̾ lociueretur quic¬
quid ei sugeeretur ĩ aꝑtioneoris sui quia ip̃e ñ esset qͥ
loqueretur s sp̃c patͥs sui qii loqueretur ĩ eo. Quidã
frat̾ quem ꝓ secreta culꝑa abstiñe p̾ceperat a cõmuni¬
one ĩ quadam p̾cipua sollempnitate erubescens ꝙ

Expanded text:
pro butyro, et oleum bibit pro aqua a servitore negligenpro butyro, et oleum bibit pro aqua a servitore negligentissimo et nihil sciente per errorem sibi oblata. Tunc enim sensum gustandi perdiderat, quantum ad saporum dignoscentiam, prae nimia abstinentia, ut solam aquam frigidam sibi sapere testaretur. Felix, cui solum illud reputatur ad culpam, quod alii sumere sibi solent ad incidentium in latrones. Fratres Claravallenses tunc temporis saepius pulmentaria ex foliis fagi conficiebant. Panis erat similis illi prophetico ex hordeo, etidit tunc temporis beatus Bernardus puerum sibi cum divina claritate astantem, et magna auctoritate sibi praecipientem, ut fiducialiter loqueretur, quidquid ei suggereretur in apertione oris sui; quando non ipse esset, qui loqueretur; sed Spiritus Patris sui qui loqueretur in eo. Quidam frater, quem pro secreta culpa abstinere praeceperat a communione in quadam praecipua solemnitate, erubescens quod
Abbreviated transcription (Latin):
mo abb̾e scõ b̾nardo s et cenobium pontiniacense a ma¬
sticonensi hugone qui postea fuit antisiodorensis ep̃c
Hu duo uiri quinto anno a conũsione sua abbates
fatti sunt. Intrauerunt enĩ parit̾ domum cyst̾cii. An
no dñi. mͦ.cͦ. xi. sicut scribit wilłmus abbas sã theodoriti
⁊ anuo a constitutõne domus cist̾ciens̃ .xxͦ ꝙͣuis ꝯy¬
gib̾tus ĩ suis cronicis dicat illos tͥinta sotios intrasse
donu cist̾cii. anno .x. a constitutione eiusdem comꝰ¬
anno .s. primo abbatis stephani. Erat autem beatus
reuallis factus est. annorum .xxuii. Qui ꝓfectus ca¬
thalamum ad suscipiendam benedictionem suam q
lingonensis ep̃atus tunc uacabat. susceptus ẽ cum
magna reuerentia a catalaunensi ep̃o. guillmo de
canipellis. Qui uidens uiuenem tam matilentum
et exesi corpons toto corpore ꝓstratus ĩ t̾ram petut a ca¬
pitulo cist̾ciensi ut anno uno sub cura sua esset et op¬
tinuit. In quo spacio seꝑe sagimen crudum comedit

Expanded text:
mo abbate sancto Bernardo. Sed et coenobium Pontiniacense a Masticonensi Hugone, qui postea fuit Autissiodorensis episcopus. Hi duo viri 3 anno a conversione sua abbates facti sunt. Intravelmus abbas Sancti Theodorici, et anno a constitutione domus, Cisterciensis 15, quamvis Sigebertus in suis chronicis dicat illos 30 socios intrasse domum Cistercii anno 10, a constitutione ejusdem domus, scilicet 1 abbatis Stephani. Erat autem beatus bbas Claraevallis factus est, annorum 27. Qui profectus Catalaunum ad suscipiendam benedictionem suam, quia Lingonensis episcopatus tunc vacabat, susceptus est cum magna reverentia a Catalaunensi episcopo Guillemo de Campellis. Qui videns juvenem tam macilentum et exesi corporis; toto corpore prostratus in terra, petiit a capitulo Cisterciensi, ut anno uno sub sua cura esset, et obtinuit. In quo spatio saepe sagimen crudum comedit
Abbreviated transcription (Latin):
Ie nirlo deseuit ita ut homines e stratis exilientes
nil intenderent. Summo uͦ aurore diluculo a parte
mentis ignis cum ingenti flamma circulauit. tantꝰ
magnus turbo erumpens ab occidente ipsum ignem
uisus est aliciuantulum obscurasse. Itum aũ auasi uic¬
tu ienis cum flãma recaluit ⁊ itum turbine reu̾tente
haululum delituit. Tcio ⁊ ip̃e ignis recaluit ⁊ t̾cio nicħ¬
ominus turbine uictus cecitlit. Soc spectaculum asũ¬
mo mane usq ad horam t̾ciam uehement̾ t̾ruit.¬

Expanded text:
ipse turbo desaeviit, ita ut homines a stratis exilientes nibus intenderent. Summo vero aurorae diluculo, a parte orientis ignis cum ingenti flamma civitatem circulavmagnus turbo, erumpens ab occidente, ipsum ignem visus est aliquantulum obscurasse. Iterum autem quasi victor ignis cum flamma recaluit; et iterum turbine revertente, paululum delituit. Tertio etiam ipse ignis recaluit, et tertio nihilominus turbine victus decidit. Hoc spectaculum a summo mane usque ad horam tertiam civit
Abbreviated transcription (Latin):
conscĩe pauor. Nam continuo sese ꝑua suorum manu fu sa uie¬
torum: theodosio hostilis ꝓstrauit ex̾citus. Eugenuisq captus
atq int̾fectus est: arbogastes nͦ sua sese manu ꝑtulit. Sicq
horum duoium sangume: bellum cuuile restinctum ẽ. Co tem¬

Expanded text:
conscientiae pauor, nam continuo sese parua suorum manu fusa uicconscientiae pauor, nam continuo sese parua suorum manu fusa uictori Theodosio hostilis prostrauit exercitus; Eugenius captus atque interfectus est; Arbogastes sua se manu perculit. ita et hic duorum sanguine bellum ciuile restinctum est