comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Q uod argumentũ eciam e con/¬
nario ualet di enũ totos dies
eigs e semel  de supstute
silior subinde optare uiciosẽ
Est supsticosus gͦ ist nt ille
qui etiã raro ad optauerit
Rut cur uicn noũe sit xx
eo tractũ quo mlrl honestiꝰ¬

Expanded text:
ex contrario ualet. si enim totos dies ergo et semel; si superstites filios subinde optare uitiosum est, superstitiosus igitur et ille qui etiam raro id optauerit. aut cur uitii nomen sit ex eo tractum quo nihil honesti
Abbreviated transcription (Latin):
deus cun pesset dice̾ preter nos
ped fos nõ erat pr̃ nũo seꝑatio¬
nem tante uecessitudina ficri
uiuis est eudsolus liber deus
siduuis corent orignie iquia
np̃e est origo rerꝭ et riro suũl
⁊ filuis ⁊ om̃ĩo continẽtur qua¬
q̃pd tum neus ⁊ uoluntar altĩus
in alteio sit uel potius uua
appellat᷑ a puuia quitipd est in
patre ad filiũ ramplua et quit¬
quid est in filio a pacre destẽdit
Nlon pe mgitur sidmue ille acsirꝰ¬
gulaus deus inse ꝓfiliũ coli Uar¬

Expanded text:
sset dicere \'praeter nos\': sed fas non erat plurali numero separationem tantae necessitudinis fieri. unus est enim, solus, liber, deus summus, carens origine, quia ipse est origo rerum et in eo simul et filius et omnia continentur. quapropter cum mens et uoluntas alterius in altero sit uel potius una appellatur, quia quidquid est in patre, ad filium transfluit et quidquid est m filio, a patre descendit. non potest igitur summus ille ac singula
Abbreviated transcription (Latin):
me cogitauerũt cogitationes
dicentes uenite mittanus
lignũ in panẽ eius et crada/¬
eius nõ erit in mẽmoria
amplius / lignũ aut̃ cruc̃e
significat ⁊ panẽ corpus eiq
qr ipe est cibus ac uita om̃
qui credũt in carnẽ quã por-¬
cauit . ⁊ in cuicẽ qua pepem¬
dit de qua tñ aꝑtius ip̃e
moyses in deucuonio ita pdica¬
uit. Et erit pendens uita tua
aute oculos tuos ⁊ euuebit
die. ac nocte ⁊ nõ credes uite
tue  Idem rursus in ñs Nõ
quast lomo dus suspendit᷑ req
quast filuis hoĩr iin̾as patis¬
I zacharias etiã sic rradidit

Expanded text:
onem dicentes: uenite, mittamus lignum in panem eius et eradaeius non erit in memoria amplius. lignum autem crucem significat et panem corpus eius, quia ipse est cibus ac uita omnium qui credunt in carnem quam portauit et in crucem qua pependit. de qua tamen apertius ipse Moyses in Deuteronomio ita praedicauit: et erit pendens uita tua ante oculos tuos, et timebis die ac nocte et non credes uitae tuae, idem rursus in Numeris: non quasi homo dominus suspenditur neque quasi filius hominis minas patitur. Zacharias etiam sic tradi
Abbreviated transcription (Latin):
litant nec rñsa petest consul¬
tus redde̾ uates Et hot sepe cõ
p̃cipua iustitiã ꝑsequẽdi malir̃
iegibus fuit  Cum eñd quid
mõstrors nro sacrficantibut
diũs assisteret̃ imiposito frontibꝰ
signo / deos illor fuganerunt
nc̃ pessent in uisteribuo hostiaꝵ
futura depuige̾ Qd̾ tĩ intellĩ¬
gerent oruspices iustigantibus¬

Expanded text:
litant nec responsa potest consullitant nec responsa potest consultus reddere uates. et haec saepe causa praecipua iustitiam persequendi malis regibus fuit. cum enim quidam ministrorum nostri sacrificantibus dominis adsisterent, inposito frontibus signo deos illorum fugauerunt, ne possent in uisceribus hostiarum futura depingere. quod cum intellegerent haruspices
Abbreviated transcription (Latin):
quia.
passionis figura est quã deus
p̃stius futuroꝵ tradidit ꝑmo
ꝑfen ppło suo celebianda s
rs figlea ualuit in pñti ad
depeceendi piculum ut appare¬
at quanũ utritas ipã ualitu /¬
ra sit ad plebem dei protegen/¬
dani in extiema tonus orbit
netessitate Quomodo aut̃
uei in qua plagar tuti horẽs
suint futuri que signũ het ueri
et diuim sangius̃ insiduo corpo¬
us sui netauorunt in nouissiõ
libro docebd Nint satio est hun
sugi potencid quantũ ualcat
exponere/. Quanto cerrori
sit de monibu hoc signũ sciet
qui uiderit quatimꝰ adiurati
ꝑ xxiĩ de corporibus q̃ obse¬
derũe fugiant/ Naisicut ip̃c
cum nũ horẽs agcet unu̾sos
demones uerbo fugabat hom̃iq
mẽtes emotas et malis nicur/¬
sibus furatar in fensus pestinos
ieponebat Ita nuc̃ secatoret
enis eͦsa spus̃ imquinatos de hõobꝰ
uns excludũt Cuiꝰ iei nõdiffi¬
cilis est puatio Ilam cuĩd die siuit
diuolant si assistant a liquis signa¬
tã frontẽ gereus sacia nullomdo

Expanded text:
ia passionis figura est, quam deus praescius futurorum tradidit per Moysen populo suo celebrandam. sed tum figura ualuit in praesenti ad depellendum periculum, ut appareret quantum ueritas ipsa ualitura sit ad plebem dei protegendam in extrema totius orbis necessitate. quomodo autem uel in qua plaga tuti omnes sint futuri qui signum hoc ueri et diuini sanguinis in summo corporis sui notauerint, in nouissimo libro docebo. Nunc satis est huius signi potentiam quantum ualeat exponere. quanto terrori sit daemonibus hoc signum, sciet qui uiderit quatenus adiurati per Christum de corporibus quae obsederint fugiant. nam sicut ipse cum inter homines ageret, uniuersos daemonas uerbo fugabat hominumque mentes emotas et malis incursibus furiatas in sensus pristinos reponebat, ita nunc sectatores eius eosdem spiritus inquinatos de hominibnis excludunt. cuius rei non difficilis est probatio. nam cum diis suis immolant, si adsistat aliquis signatam frontem gerens, sacra nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
infami gnẽ supplicii qd eciõ
honũ libero ꝙͣ iis noceuti uide¬
qui lumulis adueuerat ut hu¬
nulibus ⁊ inf̾uis opẽ feiret¬
⁊ in om̃ĩbus spem salutꝭ ostẽ/¬
deret ro gñe afficiendus fuit
quo humiles ⁊ inf̾mi solent
ne quis rẽi om̃o qui eũ nõ
posset nutari deinde ut inte¬
triũ corpus eius ẜuaretur
quẽ die Ttio resurgẽ ab impiis
oportebat  Not hoc riũ cuiꝙͣ
ignorand est ꝙ iõr aute de sua
passione p̃dicans etiã id notũ
sauerat netessuruũ carifices aiõ
putanorũ ossa eius suffringere
sacut mos uoꝵ ferebat sed tñ
latus eius ꝑforauerũt Sit
integrũ corpus patibulo detrat/¬
tum est ⁊ sepultro diligenẽ itlu¬
sum Que om̃a idcioto facta
sunt ne lesũ atq dinitintum
corpus adresurgend mabile
redderet᷑ it Illa quoꝙ pẽipue
fuit causa cur dens crucem
qualuerit ꝙ illa exaltari unu
fuit necesse ouĩbusq gentibus
passionẽ dei notestere Nam eñ

Expanded text:
infami genere supplicii, quod etiam infami genere supplicii, quod etiam homine libero, quamvis nocente, videqui humilis aduenerat, ut humilibus et infimis opem ferret et omnibus spem salutis ostenderet, eo genere adficiendus fuit quo humiles et infimi solent, ne quis esset omnino qui eum non posset imitari. deinde, ut integrum corpus eius consernaretnr, quem die tertio resurgere ab inferis oportebat. nec hoc enim cuiquam ignoranpassione praedicans etiam id notum suerat, necessarium carnifices non putauerunt ossa eius suffringere, sicut mos eorum ferebat, sed tantummodo latus eius perforauerunt. sic integrum corpus patibulo detractum est et sepulchro diligenter inclusum. quae omnia idcirco facta sunt, ne laesum ac deminutum corpus ad resurgendum inhabile redderetur. illa quoque praecipua fuit causa cur deus crucem maluerit, quod illa exaltari eum fuit necesse omnibusque gentibus passionem dei notescere. na
Abbreviated transcription (Latin):
inuecenciã ⁊ opibus factisq
pñtibus iusticie uiam panderet
qua gradrens homo ⁊ doctoiẽ
suũ sequens ad uitã et̃nam
ꝑuenret Is igit᷑ corporatus
est ⁊ ueste cornis indutus ut
hõĩ ad quẽ docend̾ uenerat
uirturis ⁊ exempla ⁊ merta¬
menta pberet Sed cum doĩb
uite offaciis iusticie specimẽ
pbuisset ut doloris quoꝙ patrẽ¬
ciam moitis contemxtũ quibi
impre nacionis cũ uitare po¬
tuisset sciã futurri quõ gerebat
⁊ repellẽ ead̃ uirtute qua mi¬
ĩabilia faciebat. Sustiumt gͦ
cruciatus et uerbã ⁊ ipmas
postremo etiã mortẽ suscipe̾
nõ recusauit ut homs illo
duce subactã ⁊ cathenatã mor¬
tem cũ suis terroribus t̾mpha¬
ret d Cur aut̃ sidmus pater
ad potissimũ genus mortis
ulegu quo affici eũ siue̾t lret
iacio est/ dicat end fortasse
aliquis Cur si deus fuit et
mori uoluit nõ saltẽ aliquo
houesto mortis gn̾e̾ affectus
est Cur porissimũ cuice cur

Expanded text:
innocentiam et operibus factisque innocentiam et operibus factisque praesentibus iustitiae uiam panderet, qua gradiens homo et doctorem suum sequens ad uitam aeternam perueniret. is igitur corporatus est et ueste carnis indutus, ut homini, ad quem docendum uenerat, uirtutis exempla et incitamenta praeberet. sed cum in omnibus uitae officiis iustitiae specimen praebuisset, ut doloris quoque patientiam mortisque contemptum, quibus inpiae nationis, cum et uitare potuisset scientia futuri quam gerebat et repellere eadem uirtute qua mirabilia faciebat. sustinuit ergo cruciatus et uerbera et spinas. postremo etiam mortem suscipere non recusauit, ut homo duce subactam et catenatam mortem cum suis terroribus triumpharet. Cur autem summus pater id potissimum genus mortis elegerit, quo affici eum sineret, haec ratio est. Dicat enim fortasse aliquis: cur si Deus fuit, et mori voluit, non saltem honesto aliquo mortis genere affectus est? cur potissimum cruce? cur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cabe corporꝭ impedita aut
comprehendere pse pr̃ aut ca¬
pere ueritatẽ iusi aliũde docea¬
aux Et si maxime possit fũm̃
tñ uirtutẽ cap̃e nequeat et
om̃bus uicis resistẽ quorum
materia in uisceribus cõtinet᷑
Et sit ut dremis doccor ꝓfectꝰ
es̃ nõ possit at uero celestis
ciu stiam diintas uirtutem
ĩmortalitas cabuit in docẽdo
quoq sicut in ceteris ꝑfectus
⁊ considmatus sit nedisse est
dad om̃o fieu non yotest
uisr mortale corpus assimat
Cur aũt fieri nõ possit ra¬
no clara est / Nai si ueniat
ad exomnẽs ut deus ut omittã
ꝙ mortales oculi claritatõ
mouestatis cius conspitere. at
sostuie̾ nõ possunt Ipecerte
dus uirtutem docere non
pctcut/ quia exꝑs corpous
Nõ fanet ca que docebit at
ꝑ hoc doct̾na eius ꝑfecte
tus est dolorem pacient̃ pro
austicia officioq ꝑferie si uio¬
nis est mortẽ iam̃ et uitẽ¬
tatam nõ metuere et illatã
ineram. qui et pccptis salu¬
taribus formaret homnrẽs ad

Expanded text:
et tabe corporis inpedita aut conprehendere per se potest aut capere ueritatem, nisi aliunde doceatur. et si maxime possit, summam tamen uirtutem capere nequeat et omnibus uitiis resistere, quorum materia in uisceribus continetur. eo fit ut terrenus doctor perfectus esse non possit. at uero caelestis, cui scientiam diainitas, uirtutem inmortalitas tribuit, in docendo quoque sicut in ceteris perfectus et consummatus sit necesse est. at id omnino fieri non potest, nisi mortale sibi corpus adsumat. cur autem fieri non possit, ratio clara est. nam si ueniat ad homines ut deus, ut omittam quod mortales oculi claritatem maiestatis eius conspicere ac sustinere non possunt, ipse certe deus uirtutem docere non poterit, quia expers corporis non faciet quae docebit ac per hoc doctrina eius perfecta tus est, dolorem patienter pro justitia officioque perferre, si virtus est, mortem ipsam et intentatam non metuere, et illatam terram, qui et praeceptis salutaribus formaret homines ad
Abbreviated transcription (Latin):
legio cõtammarẽt qdꝰ grauissius
psequẽtiũ penis expĩaut᷑
let tancẽ exhͨ np̃o deci honieẽ
icelligeꝰ possunt aut hant ẽs̃
uerã ieligionem cur ad uintẽd̾
tanta uis mest aut illam salsam
que subsiste̾ aut congrdi non pt̃
Bed auit̃ hoc deos nõ metu ulr
odio face̾ quast quisꝙͣ possit odisse
nsr eũ qui aut noceat aut
pissi nore ꝓmo uero congrurõ
marestati fuit ut cos quos oderat
pr̃tibus peius afficerent S qũ¬
Req acebe̾ ad ros possunt dq̃bꝰ
cebestẽ notõ uiderint nec hris
nocẽ quos signũ ĩmortale
mumerit tanꝙͣ mexpugnabilis
murus lacessunt ess ꝑhonnes̃
⁊ manibus psecĩtur ad alionis
Quos ꝓfecto si ẽẽ confitent᷑
unicimꝰ Iletesse est riũ uerã

Expanded text:
ontaminarent, quod grauissimis persequentium poenis expiaretur. nec tamen ex hoc ipso caeci homines intellegere possunt aut hanc esse ueram religionem cui ad uincendum tanta uis inest aut illam falsam quae subsistere aut congredi non potest. sed aiunt hoc deos non metu, uerum odio facere: quasi quisquam possit odisse nisi eum qui aut noceat aut possit nocere. immo uero congruens maiestati fuit ut eos quos oderant, praesentibus poenis adficerent potiue accedere ad eos possunt in caelestem notam uiderint nec iis nocere quos signum immortale munierit tamquam inexpugnabilis murus, lacessunt eos per homines et manibus persecuntur alienis. quos profecto si esse conStentur, uicimus. necesse
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ deo puiat et huit bemporali
tĩs iusticie ad cultũ religioiis
instituat / lrac gĩd condicione
gignint᷑ ut gn̾anti nos deo
ista ⁊ digna obsequia pbramꝰ/
sequant᷑ / hoc uinculo preta/¬
tis obistricti deo ⁊ relegati
sinuꝰ unde ip̃a religionem
accrpit non ut cicero nũpre¬
tatus est arelegono qui in¬
libro de natura deoꝵ ẜͦ ga¬

Expanded text:
orali tis iustitiae ad cultum uerae religionis instituat. hac enim condicione gignimur, ut generanti nos deo iusta et debita obsequia praebeamus, sequamur. hoc uinculo pietatis obstricti deo et religati sumus: unde ipsa religio nomen accepit, non ut Cicero interpretatus est a relegendo, qui libro de natura deorum
Abbreviated transcription (Latin):
sed. ymago fueiat reꝵ fucuraꝵ
Aggnus enũ tandidus sine
signũ sangius̃ .i. ciucis qua
sangiut fudit in sua fronte cõ¬
sc̃pserint s frons enõ siomũ
line est loiaẽ/ et lignũ sangure
deliburũ crutis signficatio est

Expanded text:
sed imago fuerat rerum futurarum. sed imago fuerat rerum futurarum. Agnus enim candidus sine signum sanguinis, id est crucis qua sanguinem fudit, in sua fronte conscripserint. Frons enim summum limen est hominis; et lignum sanguine delibutum crucis sign
Abbreviated transcription (Latin):
que significaret illũ tã compi¬
cuũ tamq sublimẽ futurũ ut ad
cum cognostendũ parĩt et co¬
lend cuinte nationes ex om
orbe concurrerẽt/ demq nulla
gens tain inhumana est nulla
regio tam re mota cui aut passio
xius aut sublimitas marestatꝭ
ignota sib Extendit ergo in
passione indanis suas orbemq
dimẽsus est ut iam tue osteu̾/¬
deret ab ortu solis uiq ad occasĩ
magnũ pplm̃ ex om̃ibus ligris
et tribubus congiegatũ sub ałeis
suas uẽ uenturũ / et signũ illud
turũ / Ciunt rer figuram
indei eciam nuẽ ephibeĩ cũ limã
sua de ciuore agni notãt deꝰ
riũ ꝑcussurus rgiptios ut ab
ea plaga ĩmulies face̾t Irebre¬
os pc̃epitet huis ut agnũ cau¬
didum sine matula ĩmuolarẽt
et signũ luminbus suis de fane¬
sanguiẽ uius imponerent Itaq
ami egiptiors pmogenita una
notte interissent hebrei polisigno
sangño tuti fueriũ nõ quid
ciuor pecudis tantã in se uim
gerebat ut hõibus saluti esset

Expanded text:
am conspicuum tamque sublimem futurum, ut ad eum cognoscendum pariter et colendum, cunctae nationes ex omni orbe concurrerent. Denique nulla gens tam inhumana est, nulla regio tam remota, cui aut passio ejus, aut sublimitas majestatis ignota sit. Extendit ergo in passione manus suas, orbemque dimensus est, ut jam tunc ostenderet, ab ortu solis usque ad occasum, magnum populum ex omnibus linguis et tribubus congregatum, sub alas suas esse venturum, signumque illud turum. Cujus rei figuram Judaei etiamnunc exhibent, cum limina sua de, cruore agni notant. Deus enim percussurus Aegyptios, ut ab ea plaga immunes faceret Hebraeos, praeceperat his, ut agnum candidum sine macula immolarent, ac signum liminibus suis de sanguine ejus imponerent. Itaque cum Aegyptiorum primogenita una nocte interissent, Hebraei soli signo sanguinis tuti fuerunt; non quia cruor pecudis tantam in se vim gerebat, ut hominibus saluti esset:
Abbreviated transcription (Latin):
omiserint Itaq tum ipsi ptep/¬
tores uiutant᷑ affectibus quos
una p̾dicant oporte̾ neminẽ
pnt uirtutẽ quam falso pdicãt
entem idest in quo sũme doct̃¬
ne ac stie fũma uirtus et
pfecta iustitia consenscrit Qued
quid̃ uerĩ fuit Nemo eiũ post
nũdum conditum talis extint
eradidit et doct̾uam pñti uir¬
rure firmauit Age nũc coside̾¬
quẽ uenisse a deo negant siuga¬
mius aliquẽ de telo uẽ mittendũ
qui uitã hom̃ iudimentꝭ uir-¬
iutis instituat ⁊ ad iustitiam

Expanded text:
eunt. itaque cum ipsi praeceptores uincantur adfectibus quos uinci praedicant oportere, neminem possunt ad uirtutem quam falso praedicant entem, id est in quo summae doctrinae ac scientiae summa uirtus et perfecta iustitia consenserit; quod quidem uerum fuit. nemo enim post mundum conditum talis extitit tradidit et doctrinam praesenti uirtute firmauit. Age nunc consideremquem uenisse a deo negant. fingamus aliquem de caelo esse mittendum, qui uitam hominum rudimentis uirtuti
Abbreviated transcription (Latin):
gui̾e mei in lucẽ genciũ aꝑire
ocuilos cecors produce̾ ex uintu/¬
lis alligatos ⁊ de domo carteris
scdentes in trnrebris Cum igit᷑
nos antea tamꝙ̃ ceci ⁊ tanꝙͣ
corcẽ sculticie inclusi sede̾mꝰ
in tenebris ignorãtes deuni
⁊ ueritatẽ illiuãti ab eo sumꝰ
qui nos testamẽto suo adopta/¬
uit. et libãtos uinculis malis
atꝙ in lucẽ sapiẽ ꝓductos in
heditatem regni celestis ad¬
sciuit Ordinato utio discipulis
suis euãgelio ac noĩs sui p̃dica¬
cione circũfudit sed repende
nubes eũq in celũ sustulit qua¬
dragesmio post passione die
sicut damel fore ostendercet
diceus ⁊ ecce in nubibus
celi ut filius lpoĩt uemiens
usq ad uetustũ dierũ pucuit
discipuli uero ꝑ ꝓũuias disxsi

Expanded text:
em gentium, aperire oculos caecorum, producere ex uinculis alligatos et de domo carceris sedentes in tenebris. cum igitur nos antea tamquam caeci et tamquam carcere stultitiae inclusi sederemus in tenebris ignorantes deum et ueritatem, inluminati ab eo sumus, qui nos testamento suo adoptauit et liberatos malis uinculis atque in lucem sapientiae productos in hereditatem regni caelestis adsciuit. Ordinata uero discipulis suis euangelii ac nominis sui praedicatione circumfudit se repente nubes eumque in caelum sustulit, quadragesimo post passionem die, sicut Daniel fore ostenderat dicens: et ecce in nubibus caeli ut filius hominis ueniens et usque ad uetustum dierum peruenit. disci
Abbreviated transcription (Latin):
ergo fatiet ille p̃ceptor si het
ei fu̾i̾it apposita a Quomedo¬
adimet excusacionibus cõtuma/¬
tibus nst ut pñtibus factis
doceat possibilia se docere unde
exempla ꝙͣ uerba qr lequi fa¬
tiłe est p̃stare difficile utinã
quidam tam puulte bene facerẽt
ħ multi loquũtur bene eaedq
ptipiũt᷑ net facĩt abest ab hus

Expanded text:
ergo faciet ille praeceptor, si haec ergo faciet ille praeceptor, si haec ei fuerint obposita? quomadimet excusationem contumacibus, nisi ut praesentibus factis doceat, possibilia se docere? Undeexempla, quam verba; quia loqui facile est, praestare difficile. Utinam quidem tam multi bene facerent, quam multi loquuntur bene. Sed qui praecipiunt, nec faciunt, abest ab iis
Abbreviated transcription (Latin):
statu collocãt nõ se debrat ip̃t
ipĩ eod̃ modo uiuend̃ est quo do/¬
cet ue uiuẽd̃. ne si alie̾ uige¬
rit ip̃i pteptis suis fide̾ detrahat
lomorẽq doct̾uam suam faciat
si re ipã resoluat ꝙ uerbis inta¬
cur astugẽ unusquiq eñ cũ
audit pcĩpientẽ nõ uult impoui
sibi necissitatẽ porẽdi tamꝙ̃ se
ius libertatꝭ adimat᷑ Respondet
itaq doctori hoc modo Non
impossibilia uetas me rrasti
uetas tuꝑe̾ / uetas libidine cõ¬
moueri Uetar delorẽ uel mor¬
ten enne̾ sed hoc a deo contra
naturã est ut huis affectibus aĩa/¬
lia uniu̾sa subrecta sunt. uel
se adco putas repugnari posse
nature ⁊ tu ip̃e q̃ pc̃ipis
fac ut sciẽ fieri posse Cum aut
npe nõ facias q̃ inisorencia est
ut hoĩ libero imponẽ uelis
leyes quibus ipẽ non parcas
Puus diste qui docer / et anteꝙͣ
mores alioꝵ corrigas tuog
corrige. Quus iregat iustam
in contemptum ueniet huiot
doctor / et eludetur uicissim qr
uidebitur ⁊ ip̃e deludere Siuid

Expanded text:
debet ipse ipsi eodem modo uiuendum est quo docet esse uiuendum, ne si aliter uixerit, ipse praeceptis suis fidem detrahat leuioremque doctrinam suam faciat, si re ipsa resoluat quod uerbis nitatur adstringere. unus quisque enim cum audit praecipientem, non uult inponi sibi nejus libertatis adimatur; respondet itaque doctori hoc modo: Nonimpossibilia. Vetas me irasci, vetas cupere, vetas libidine commoveri, vetas dolorem, vetas mortem timere: sed hoc adeo contra naturam est, ut his affectibus animalia universa subjecta sint; vel si adeo putas repugnari posse naturae, et tu ipse quae praecipis fac, ut sciam fieri posse. Cum autem ipse non facias, quae insolentia est, ut homini libero imponere velis leges quibus ipse non pareas? prius disce qui doces et antequam mores aliorum corrigas, tuos corrige.\' quis neget iustam in contemtum ueniet huiusmodi doctor et deludetur uicissim, quia uidebitur et ipse deludere. quid
Abbreviated transcription (Latin):
nephanie laterabat cres libros
euoinut contra religionem
omĩa phi officiũ esse aute oĩu¬
errorions hoñ subuenire
atq illos ad uerã uiã ⁊ euoca¬
⁊e id est ad cultus deorũ quoꝵꝭ¬
munimine ac maiestate ut
ille dicebat nuddus gubernet᷑
nec pati honniẽs imꝑitos quo-¬
uddein frandibus illia ne
samplicitas uors prede at pa

Expanded text:
nefarie lacerabatur, tres libros nefarie lacerabatur, tres libros evomuit contra Religionem omnia philosophi officium esse erroribus hominum subvenire, atque illos ad veram viam revocare; id est, ad cultus deorum, quorum numine ac majestate ut ille dicebat mundus gubernetur, nec pati homines imperitos quorumdam fraudibus illici, ne simplicitas eorum p
Abbreviated transcription (Latin):
oratorias lras̃ aititus docerẽ/
contigissetq ut uodcm tpie
dei templũ aldteret duo exti/¬
terut̃ ibidem qui iacẽti atq
abiecte ueritan nestis utrũ
supbius an importumut insul /¬
carent quoꝵ all̾ antistite m
gst̃ nõ miuꝰ auaritia ꝙ̃ libi¬
dilius arderet in uita tũ
qumptuostus ut instole uix/¬
tutis asfertor ꝑsymonie pau¬
ptansq laudator in palaciope¬
as Renaret ꝙͣ domi Tamen
uitia sua capillis ⁊ pallio et
quod maprud ist uelamẽtũ
diuicus Iregebat quas ut
augeret aid amicitias iudicium
miro ambitu peuetrabat eosq
sibu repeute aucte falsi noĩs
oblugabat nõ modo ut corum
simam uenderet / uerũ etiam
t cousmres suos quos sedibus
agrisq pellebat a suo repetẽ/¬
dõ hac potencia retardaret
lrit uero qui suas disputatoes
moubus destrrebat uel mores¬
suos disputacionibus arguebat
ipe adu̾sus se graiis ceusor
Et accusaror acerruuꝰ codem
nõ tempere quo iustus pplus

Expanded text:
oratorias litteras accitus docerem oratorias litteras accitus docerem contigissetque ut eodem tempore dei templum euerteretur, duo extiterunt ibidem qui iacenti atque abiectae ueritati nescio utrum superbius an inportunius insultarent. quorum alter antistitem sister non minus auaritia quam libidinibus arderet, in uictu tam sumptuosus, ut in schola uirtutis adsertor, parsimoniae paupertatisque laudator, in palatio peius cenaret quam domi. tamen uitia sua capillis et pallio et, quod maximum est uelamentum, diuitiis praetegebat: quas ut augeret, ad amicitias iudicum miro ambitu penetrabat eosque sibi repente auctoritate falsi nominis obligabat, non modo ut eorum sententias uenderet, uerum etiam ut confines suos, quos sedibus agrisque pellebat, a suo repetedo hac potentia retardaret. Hic vero, qui suas disputationes moribus destruebat, vel moressuos disputationibus arguebat, ipse adversus se gravis censor, et accusator acerrimus, eodem ipso tempore, quo justus populus
Abbreviated transcription (Latin):
cencior in ꝑsuadendo fuat  hic
sunt que locutur est ⁊ ad id
ꝓp̃arata ut a solis fidelibus audi¬
forte st̾pta uius innotuerunt
derderi polet Audiui ergo quẽd
horem̃ sane disertũ qui eid duuu/¬
tata una liã coprianũ uocaret
quasi ꝙ elegans ingeniũ et me¬
lioribus rebus aptum ad amles
fabulas contulisset Q se accidit
hoc ei cumo rloquẽtia nõ insua¬
uis est, quid tandem putenint
accidẽ quor ẜmo Ieuinus est
⁊ ingratus qui neq unni ꝑsua¬
dendi noq subtilitatẽ argiuẽ/¬
tandi neq ullam proisus
accrbitatẽ ad reuĩcend̃ hr̃e¬
potuerutEdgo si defuerũ
apud nos ydoner peritiq docto.¬
res qui uelzemcnt qui acrĩt
errores publicos re dargnerẽt
qui causam orm̃ uentatis or /¬
nate copiose defenderent ꝓuoca /¬
uit quosd̃ het ipã penuria
ut audcient scribẽ contra ynotã
ueritatẽ/. Onitto eos qui poo /¬
ubus uam temporibus ne quipͣ
loicessicrĩ Ego tum in bithima

Expanded text:
tentior in persuadendo fuerit. Hitentior in persuadendo fuerit. Hisunt, quae locutus est, et ad id praeparata, ut a solis fidelibus audiforte scripta ejus innotuerunt, derideri solet. Audivi ego quemdam hominem sane disertum, qui eum immutata una littera Coprianum vocaret; quasi qui elegans ingenium, et melioribus rebus aptum, ad aniles fabulas contulisset. Quod si accidit hoc ei, cujus eloquentia non insuavis est, quid tandem putemus eis accidere, quorum sermo jejunus est et ingratus; qui neque vim persuadendi, neque subtilitatem argumentandi, neque ullam prorsus acerbitatem ad revincendum hpotuerunt. Ergo quia defuerunt aput nos idonei peritique doctores, qui uehementer, qui acriter errores publicos redarguerent, qui causam omnem ueritatis ornate copioseque defenderent, prouocauit quosdam haec ipsa penuria, ut auderent scribere contra ignotam sibi ueritatem. omitto eos qui prioribus eam temporibus nequicquam lacessierunt. ego cum in Bithynia
Abbreviated transcription (Latin):
despiit archana tamꝙy contra¬
ri sibi fugit quippe que pacᶜ .
gaudent et multitudinẽ celebrita/¬
temq desideret/ Eo sit ut sapientia
⁊ ueritas ydoneis p̃combus indi¬
geat et si forte littatoꝵ sed ad ram
contulerũt defeusiom eius nõ sufe¬
ocrunt/ Ex hus qui michir noti
sunt dinutius felix nõ minobilis
me cansidicos loct fuit/ huiꝰ
liber in octatio titulus est doclarat
ꝙͣ ydoneus ueritatis assertor esse
potuisset si se totũ ad ud studiũ
contulisset/ Sextirꝰ quoq t̃cul¬
sed in eloquendo parũ faciu
⁊ mmus contemptus ⁊ multũ
ubscuous fint fuit/ Ergo ne hic
quid̃ satit celebritatꝭ inuenit
unuu ergo p̃cipuus ⁊ clarus
extitit mprionus qui et ma/¬
qua sibi gloriõ ex artis oraro/¬
rie ꝓfessionc quesierat et ad¬
modum multa const̾psit in suo
no facili copioso suau et que
ẜmouis maxima est uirtus
apto ut dister nere nõ queas
urrdne ornacior in elequẽdo
an felicior in explicando an po¬

Expanded text:
despicit, acarna tanquam contradespicit, acarna tanquam contraria sibi fugit; quippe quae publico gaudeat, et multitudinem celebritatemque desideret. Eo fit, ut sapientia et veritas idoneis praeconibus indigeat. Et si qui forte litteratorum se ad eam contulerunt, defensioni ejus non suffecerunt. Ex iis, qui mihi noti sunt, Minucius Felix non ignobilis inter causidicos locifuit. Hujus liber, cui Octavio titulus est, declarat, quam idoneus veritatis assertor esse potuisset, si se totum ad id studium contulisset. Septimius quoque Tertulum peritus: sed in eloquendo parum facilis, et minus comptus, et multum obscurus fuit. Ergo ne hic quidem satis celebritatis invenit. Unus igitur praecipuus, et clarus extitit Cyprianus, quoniam et magnam sibi gloriam ex artis oratoriae professione quaesierat, et admodum multa conscripsit in suo nio facili, copioso, suavi, et quae sermonis maxima est virtus aperto, ut discernere nequeas, utrumne ornatior in eloquendo, an felicior in explicando, an po
Abbreviated transcription (Latin):
3.. oeiło nõ est despond sortasse
nõ cammꝰ surdis Rec xni tam
in male statu res est ut desint
sane mẽtes quibus ⁊ ueritus
placeat s monstratũ sibi rectũ
iter et uideant et sequẽtur/
deucibus amara remedia suie
effcusione potari duni illiciens
soma dulcedo aẽbitatẽ saporit
aspi sub ptextit suauitatis occul¬
est. cur apiud sapientel et doc/¬
cos ⁊ pncipes Ruꝰ scl̃i scotura
sunt locuti Contempiõt᷑
itaq ab hũs qui nichil audire
uel leg̾e inse expolitr̃ant de¬
sertũ uolũt Rec quitꝙ here̾
beandiore sono mulcet Illa
uero q̃ sordida uident᷑ amlia
mepta uulgaria epistimant᷑¬
MA deo nichil uerid poutant
nse qd audatir saane est nichil
credibile insi qued potie incu/¬
tere ueluptatem Remoren
uenitate ponderet sed ornatu
nõ crediũ ergo diuinis quia
docti Nam ut plene sint / elo/¬
quẽtes ꝑ uoro contingit Cuis
apte est Gloquẽtia eudstło
suomũ deinq gradũ dignitatis
expostit Ergo lret quasi hudlia

Expanded text:
um. uerum non est desperandum, fortasse non canimus surdis. nec enim tam in malo statu res est, ut desint sanae mentes, quibus et ueritas placeat et monstratum sibi rectum iter et uideant et sequantur. dentibus amara remedia sine offensione potari, dum inliciens prima dulcedo acerbitatem saporis asperi sub praetexto suauitatis occulest cur aput sapientes et doctos et principes huius saeculi scriptura sunt locuti. contemnuntur itaque ab iis qui nihil audire uel legere nisi expolitum ac disertum uolunt nec quicquam haerere blandiore sono mulcet, illa uero quae sordida uidentur, anilia. inepta uulgaria existimantur. adeo nihil uerum putant nisi quod auditu suaue est, nihil credibile nisi quod potest incutere uoluptatem: nemo rem ueritate ponderat, sed ornatu. non credunt ergo diuinis, quia docti. nam ut plane sint eloquentes, perraro contingit: cuius to est. eloquentia enim summum denique gradum dignitatis exposcit. Ergo haec quasi humilia
Abbreviated transcription (Latin):
stabillta fide uel inunꝰ docti ure
ꝯuinus canti quia discidiũ fagent
unitatis ⁊ ecclium disstnel t
Sed lii quor fiea fuit lubrica
eũ deũ nosse se ⁊ cole̾ simulare
augendis opibus ⁊ honori stucẽ¬
res affectabant maximũ soẽdotiũ
⁊ porioribur uicle sse tode̾ cũ suffra¬
gutoribus suis maluciut s̃ eoti
serir p̃positos quibus concipe¬
uero nõ satis celestibus lrĩs
euditi tum ueritatis accusaito¬
ribus respondere nõ possent
ob icientibur/ uel inposibile
uel incongurens eẽ ue dens
in uterũ numlieris includeretus
net celest̃e illam maiestatem
ad tantã inf̾mitatẽ pose deduci
ut hodbias contempti derisu
cõtumelio ⁊ iudibrio esset postre¬
mo etiam eruciaauẽta ꝓfart
atq execrabili patibuls asfigẽ/¬
tur / que onña cum ueq inge¬
mo neq doct̾na defende̾ ac rc̃¬
futare possent net eiũ unm¬
racionẽq peinitꝰ puidebant
dep̃uati sunt ab iti̾e̾ recto ⁊
colestes lẽ corruperũt ua

Expanded text:
inus docti, vel minus cauti, qui discidium facerent unitatis, et Ecclesiam dissiparent. Sed ii, quorum fides fuit lubrica, cum Deum nosse se et colere simularent, augendis opibus et honori studentes, affectabant maximum sacerdotium, et a potioribus victi, secedere cum suffragatoribus suis maluerunt, quam eos ferre praepositos, quibus concupieuero non satis caelestibus litteris eruditi cum ueritatis accusatoribus respondere non possent, obicientibus uel inpossibile uel incongruens esse ut deus in uterum se mulieris includeret nec caelestem illam maiestatem ad tantam infirmitatem potuisse deduci, ut hominibus contemtui derisui contumeliae ludibrio esset, postremo etiam cruciamenta perferret atque exsecrabili patibulo figeretur, quae omnia cum neque ingenio neque doctrina defendere ac refutare possent — nec enim urationemque penitus pervidebant, depravati sunt ab itinere recto et coelestes litteras corruperunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dro qmĩ p̃diperat se tercio die
ab iseris iesiurecturũ metiũ¬
tes ne a distipulis subrexto
dmoto corpore unuosi resure¬
pisse enn crederent ⁊ fieret
uulto maior ⁊̃ plebe confusio
in monusuẽto f̾nũ imilitari
eustodia eũ crcũdideruẽ uer

Expanded text:
praedixerat se tertio die ab inferis resurrecturum, metuentes ne a discipulis subrepto et amoto corpore uniuersi resurrexisse eum crederent et fieret multo maior in plebe confusio, in monumento firmiter militari custodia circumdederunt. uer
Abbreviated transcription (Latin):
inquirẽ congreget cos quibus
ꝑitia est tiere ab inferis aĩas
nũ merturiũ opollinẽ patrẽq
om̃i sacurnũ. Respondebunt ab
inferis oñs ⁊ mẽiogati loquẽt᷑¬
⁊ dese ac deõ facebunt᷑. post
nõ apparebit. quia nõ amplius
ꝙͣ biduo apud inferor fuit Quid
hac ꝓbatione ẽtius ꝓferri pr̃
ego ucio nõ dubito qudad ue/¬
ait ritatẽ trimegistus hanc
aliqua ⁊ acõe puenerit qui de
deo pr̃e omño et de filio locurꝰ
est multa q̃ diuins cõtmentur
archamd Que cũ ita se habcãt
ue oscendinmꝰ apparet nillã aliõ¬

Expanded text:
inquirere, congreget eos quibus inquirere, congreget eos quibus peritia est ciere ab inferis animas. num Mercurium Apollinem patremque omnium Saturnum: respondebunt ab inferis omnes e de se ac Deo fatebuntur. Post non apparebit; quia non amplius quam biduo apud inferos hac probatione certius proferri potest? ego uero non dubito quin ad ueritatem Trismegistus hac aliqua ratione peruenerit, qui de deo patre omnia, de filio locutus est multa quae diuinis continentur arcanis. Quae cum ita se habeant ut ostendimus, apparet nullam ali
Abbreviated transcription (Latin):
suo apollo ꝙͣ ex horẽ spñs
ille demomens et aduurato
fugatoq deo suo uater imꝑꝑetuũ
conticescet Ergo idcui sunt demo/¬
nes quos fatent᷑ execiandos eẽ
mero qui sũmũ illum Iouẽ dẽ¬
mombus aiy agghregauit Sed
et alus portis ac phiẽ qui
rosd̃ modo demouãs modo deos
indcupant quoꝵ alterũ uerũ
alterũ falsum est/ Illi end ne/¬
quissimi spis̃ ubii adiurant᷑ ibi
se demonas confitent᷑ ubi co¬
lunt᷑ ibi se deos mentiũtur ut
errores homũbus diuittãt et aũ¬
tant adei ueri noioe ꝑ quã
solam pt̃ mors eẽna uitard ꝓẽ
sunt quia diciendi holã cansa
uarios sibi cultus ꝑũsa religio/¬
ait condiderit̃ mentitis tamẽ
assumptisq nomũbus ut fallerẽt
Ilam quia diuiantatẽ ꝑsensos
affectare non poterant adscure
runt sibi noĩa potruciũ regĩs
sub quor⁊ titulis sibihonores
deor undicaront Qui error
discuti pẽ ⁊ in lucẽ ueritatis
protrali Nani si quis studet alaus

Expanded text:
suo Apollo, quam ex homine spiritus suo Apollo, quam ex homine spiritus ille daemoniacus, et adjurato fugatoque deo suo, vates in perpetuum conticescet. Ergo iidem sunt daemones, quos fatentur execrandos esse, mero, qui summum illum Jovem daemonibus aggregavit: sed et aliis poetis ac pbilosophis, qui eosdem modo daemonas, modo deos nuncupant; quorum alterum verum, alterum falsum est. Illi enim nequissimi spiritus, ubi adjurantur, ibi se daemonas confitentur; ubi coluntur, ibi se deos mentiuntur, ut errores hominibus immittant, et avocent a veri Dei notione, per quam solam potest mors aeterna vitari. Iidem sunt, qui dejiciendi hominis causa, varios sibi cultus per diversa regionum condiderunt, mentitis tamen assumptisque nominibus, ut fallerent. Nam quia divinitatem per seipsos affectare non prunt sibi nomina potentium regum, sub quorum titulis honores sibi deorum uindicarent. qui error discuti potest et in lucem ueritas protrahi. nam si quis studet altius
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑest iusi ut alios cẽ dicant
deos alios demones Exponãt
igitur nobis differenciã gn̾is
utriusq ut scianꝰ quid colend̃ q̃d
execrand sit. habeant ne inter
se aliqued consorciũ aut uero dimi¬
a sine si se aliqua nccͣitudine
copulati q̃t̃e eos disceruonus
re nõ possunt  Eace aliquis
instnctu demoiis ꝑtafus. demẽtit
effert᷑ insaint. ducamus hunt
in Iouis optum mapnnũ templũ
uel quia sauare honiẽs iupĩt
nestit in estulapii uel apolliius¬
so sanũ iubeat utrislibet saẽdos
dei sui noĩe ut nocens ille ppus
excedat ex hoiẽ nullo id pagto
ficu potest Que igit uildeoꝵ
est si sublectos sibi dc̃moues non
hine At uero idem demones ad¬
iurati ꝑ nomẽ dei ueri ꝓlinꝰ
fugĩt Qut racio est ut xp̃m
nisi qd edem sunt demones qͦs
si constituant᷑ in medio et is
quẽ constat incursum demoiis
pꝑxti et delphici apollius uates
cod modo dei nomẽ horrebunt
⁊ tani celeut excedet de uate

Expanded text:
superest nisi ut alios esse dicant deos, alios daemonas? exponant igitur nobis differentiam generis utriusque, ut sciamus quid colendum, quid exsecrandum sit, habeantne inter se aliquod consortium an uero inimici sint. si sunt aliqua necessitudine copulati, quatenus eos discernemus re non possunt? ecce aliquis instinctu daemonis percitus dementit effertur insanit: ducamus hunc in Iouis Optimi Maximi templum uel, quia sanare homines Iuppiter nescit, in Aesculapi uel Apollinis fanum. iubeat utriuslibet sacerdos dei sui nomine ut nocens ille spiritus excedat ex homine: nullo id pacto fieri potest. quae igitur uis deorum est, si subiectos sibi daemonas non habent? at uero idem daemones adiurati per nomen dei ueri protinus. fugiunt. quae ratio est ut Christum nisi quod iidem sunt daemones, quos si constituatur in medio et is, quem constat incursum daemonis perpeti, et Delphici Apollinis vates, eodem modo Dei nomen horrebunt; et tam celeriter excedet de vate
Abbreviated transcription (Latin):
smulit̾ ait Dereliqui domũ meam
diisi lrẽditatẽ meã in manibus
mimicoꝵ eius sacta est mich¬
hẽditat mea sicut leo in silua
odiui eam Cum sit hẽditas euis
celeste regnũ nõ utiq pãm hẽ¬
ditatem se dicit odisse. sed hẽses
qui adũsul eam ingrati et nyn
extiteriũ facto est inquit michi¬
lreditus mes sicut leo id est pla
⁊ deuoracio factus sum lredibus
meit qui me dmuolauerĩ sicut
rrã Nam quod suꝑnis ait consẽ¬
maruoũd se domui Indo testamt¬
tõ nouĩo estendit uetus illud testa
qui ab eo conuocati exgentibus
in illoꝵ locũ ad optioneniq suc/¬
cessinꝰ ⁊ appellam᷑ filii iudcor
Quõd declarat Sibilla cũ dic̃it

Expanded text:
domum meam, dimisi hereditatem meam in manus inimicorum eius. facta est hereditas mea mihi sicut leo in silua,odiui eam. cum sit hereditas eius caeleste regnum, non utique ipsam hereditatem se dicit odisse, sed heredes, qui aduersus eum ingrati et inpii extiterunt. facta est inquit hereditas mea mihi sicut leo, id est praeda et deuoratio factus sum heredibus meis, qui me immolauerunt sicut runt. nam quod superius ait consummaturum se domui Iuda testamentum nouum, ostendit uetus illut testamqui ab eo conuocati ex gentibus in illorum locum adoptione successimus et appellamur filii Iudaeorum: quod declarat Sibylla, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nut nõ resistet in t̾bulatione
silioꝵ suoꝵ et de manu infero¬
rum ernõ enui . ubi est iudiciũ
tũ mors aut ubi est aculens
tuiłe Idem alio loto Sibilla in¬

Expanded text:
nc non resistet in tribulatione filiorum suorum, et de manu inferorum eruam eum. Ubi est judicium tuum, mors, aut ubi est aculeus tuus? Idem alio loco: Vivifi
Abbreviated transcription (Latin):
dico festos urõs in luctid̾et
cantits urad in lamẽtationẽ
Item Ilpẽnuar Exerito est
q porit et tediunt aiã. et sido¬
uit sol ei cũ adhuit medius
duer eet Confusa est et ma/¬
in gladuo dabo in coussegit d

Expanded text:
luctum et cantica uestra in lamentationem. item Hieremias: exterrita est quae parit et taeduit anima, et subiuit sol ei, cum adhuc medius dies esset, contusa est et main gladium dabo in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
sci iniusticiẽ ꝓpte̾a uuxit
te deus deus denus oles exul/¬
tacionis Quo uerto eciam
nomẽ ostendit siquid̃ ut supͣ
docur ab unctione appellatus
fuisse euudꝰ Ilcẽmnas docet
diceus Et homo estrquis¬
cognoiit enni/ Item ysayas
Et mutet eis deus hommem¬
qui saluabit eos iudicant
sanabit eos bed ⁊ moyses
la ex iacos ⁊ exurget homo

Expanded text:
unxit te Deus, Deus tuus oleo exultationis. Quo verbo etiam nomen ostendit: siquidem ut supra docui ab unctione appellatus fuisse eumdem, Hieremias docet, dicens: Et homo estcognovit eum? Item Esaias : Et mittet eis Deus homqui saluabit eos et iudicans sanabit eos. item Moyses la ex Iacob et exurget homo
Abbreviated transcription (Latin):
rad semel et adem dier fuccre
Itor eñ semel face̾ optinũ
est quanto magl sepiuei di
gora spma ergo et tota die
Siuna hostia patabiles. pla¬
cabiliores utiq hostie plu̾iine
quie multiplicata obsequia
picietur / pocius ꝙͣ offendiũe.
cuo lyn famuli qui assidui et
ped magꝭ cari Cur gᵒ sie m
cupa ⁊ nomẽ reprehensibile

Expanded text:
cere, Si enim semel facere optimum est, quanto magis saepius? Si hora prima; ergo et tota die. Si una hostia placabilis, placabiliores utique hostiae plurimae, quia multiplicata obsequia demerentur potius quam offendunt. ntur ii famuli, qui assidui et sed magis chari. Cur igitur sit in culpa, et nomen reprehensibile
Abbreviated transcription (Latin):
cideriũ Cumq ip̃i curinfices
de uestuent eius contenderent
sortie funt mt se de tumca et
pallio Et cum hec onña fierent
nullam uoce ex ore suo tanꝙͣ se
suspenderũt enm nũ duos noxi¬
os mediũ qui os latrocima dãp¬
nati erdat cutiq affixerũ
uid ergo hic in tanto faciuo¬
re deps plorem aut quibus
uerbis tantũ nexhas cõquerar
Non eiũ gabianã crucẽ desc̾brm
quan marcus tullius uniiq̃sls
eloquẽcie sue uerbis ac uiribꝰ
uelut effusis totius ingenii fou/¬
tibus ꝓsetutus est faciuꝰ indi¬
gnũ esse ꝓclamans cũe roma¬
nũ contra om̃s leges in crucẽ
fiue ⁊ illo smppliçio iudignus
auortalis tñ et ab hor̃e scelesto
qui iusticiõ ignoraret affectus
est Quid de huius crutis in di¬
guitate diceiꝰ in qua deus a
cultoribus dei suspeusus est
atq suffixus Siis cã fatũdus
⁊ tanta rerũ uerborũq copia
iustructus exiscet q̃ racio cante¬

Expanded text:
ciderunt. cumque ipsi carnifices ciderunt. cumque ipsi carnifices de uestimentis eius contenderent, sortiti sunt inter se de tunica et pallio. et cum haec omnia fierent, nullam uocem ex ore suo, tamquam si suspenderunt eum inter duos noxios medium, qui ob latrocinia damnati erant, crucique fixerunt. quid ego hic in tanto facinore deplorem aut quibus uerbis tantum nefas conquerar? non enim Gauianam crucem describimus, quam Marcus Tullius uniuersis eloquentiae suae neruis ac uiribus uelut effusis totius ingenii fontibus prosecutus est, facinus indignum esse proclamans ciuem Romanum contra omnes leges in crucem fuerit, et illo supplicio indignus, mortalis tamen, et ab homine scelesto, qui justitiam ignoraret, affectus est. Quid de hujus crucis indignitate dicemus, in qua Deus a cultoribus Dei suspensus est atque suffixus? Quis tam facundus, et tanta rerum verborumque copia instructus existet? qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ dicet̾ se filiũ dei uẽ regẽ ide/¬
or  Item ꝙ digerat Se solue/¬
ritis hoc cemplã qd edificatũ
sme manibus resustitatis si¬
gificans breu passionẽ suã
lria die resurrecturid. Ipse
end̃ erat uerũ det templũ har
uoces eius tanꝙ̃ infaustas et
impiois insectabant᷑ Que cũ
pilatus audisset et ille inde,¬
fensionẽ suain nichil diceret
pnud̃ciauit nichil in eo dap̃/¬
nacc̃e dignũ uideri At illi
diustissimi accusatores cum
ppło quẽ icitauerant succla¬
mare ceperiũ ⁊ trucẽ eius
uolentis uoribus flagitare
illor⁊ clamoribus ⁊ herodit
tetrorche instigatõe metuc̃tit
ne regno pellẽtur uictus est
net tir̃ ip̃e sinãm protulit
sed tradidit eñ iudeis ut ip̃i
de illo p ͫ legẽsuam iudicorẽt
duxenã igitur eum flagellis
cei ueste ac spinis coronatum
quasi regẽ salutarũt ⁊ dederũt
ei ebũ fellis ⁊ niscuerunt a
celi pocioirẽ, post lec conspue¬

Expanded text:
quod diceret se filium dei esse, regem Iudaequod diceret se filium dei esse, regem Iudaeorum; item quia dixerat: si solueritis hoc templum, quod aedificatum sine manibus resuscitabo, significans futuram breui passionem suam tertio die resurrecturum. ipse enim fuerat uerum dei templum. has uoces eius tamquam infaustas et inpias insectabantur. quae cum Pilatus audisset et ille in defensionem sui nihil diceret, pronuntiauit nihil in eo damnatione dignum uideri. at illi iniustissimi accusatores cum populo, quem incitauerant, subclamare coeperunt et crucem eius uiolentis uocibus flagitare. illorum clamoribus et Herodis tetrarchae instigatione metuentis, ne regno pelleretur; uictus est, nec tamen ipse sententiam protulit, sed tradidit eum Iudaeis, ut ipsi de illo secundum legem suam iudicarent. duxerunt igitur eum flagellis m coloris punicei ueste ac spinis coronatum quasi regem salutarunt et dederunt ei cibum fellis et miscuerunt ei aceti potionem. post haec conspue
Abbreviated transcription (Latin):
iustioõ niutiles ueñt ac morte
officcient᷑ Item ne fedis libiꝰ¬
dinbus miu̾gerent sicut sus
q̃ se igurgitat teno. ule
ne trenis ẜuiant suuulachris
ac se de luto inquiner// luto
rũ se obliuiut qui deos idest
ad exhibendam iusticiõ pertant /
tarnaliũ figuram spirituolia
suos multe stlis aute p̃dixit
xpũs impleret ob ua mcita /¬
ti ⁊ diuinas lrãs nestiẽtes
coiciuẽ ut deum suũ condanꝓ/¬
narẽ Qd cũ saret futur
ac subinde dicle opoitere
se pati atq int̃fici ꝓfalute
multoꝵ camẽ se cesset tamẽ
Q discipulio suis nõ ut uita/¬
ret qd necesse erat ꝑꝑcti
ac suseme̾ sed ut onderet ꝙ
iea fien oporteret in omi
psecutione ne sue quis culpa
incidisse uide atur ⁊ demõdauit
fore ut ab uno eoꝵe proderetur.
tradidit filiũdei uideis ac illi
complrensũ ac pontio pilato
qui tũ legatus sprã regebat os¬
latũ. truci affigi postulanerũt.
obiciẽtes ei nichil aliud insi

Expanded text:
iustitiam inutiles essent ac morte iustitiam inutiles essent ac morte adficerentur; item ne se foedis libidinibus inmergerent sicut sus, qui se ingurgitat caeno, uel ne terrenis seruiant simulacris ac se luto inquinent. luto enim se oblinunt qui deos id est ad exhibendam iustitiam spectant, carnalium figuram spiritalia nsuos multis saeculis ante praedixit, Christus inpleret, ob ea incitati et diuinas litteras nescientes coierunt, ut deum suum condemnarent. quod cum sciret futurum ac subinde diceret oportere se pati atque interfici pro salute multorum, secessit tamen cum discipulis suis, non ut uitaret quod necesse erat perpeti ac sustinere, sed ut ostenderet quod ita fieri oporteat in omni persecutione, ne sua quis culpa incidisse uideatur; ac denuntiauit fore ut ab uno eorum proderetur. tradidit eum Iudaeis. at illi conprehensum ac Pontio Pilato, qui tum legatus Syriam regebat, oblatum cruci adfigi postulauerunt obicientes ei nihil aliut nisi
Abbreviated transcription (Latin):
consequam᷑ q̃ cõtimatibus
⁊ cõmissa sua celantibus deue/¬
gatur ab eo qui nõ facrem
sicut homo sed intima et or-¬
chana pectoris intued Sod̃
spectat eciam corms suidde
mẽdictio a qua tum uos deus¬
abstinẽ eussit u potissimũ uo¬
luit intelligi ut se a pitĩs
atq ĩmũdicuis abstinerent
Est eĩ lutulentũ liot aĩal
et dinũdum nec unuꝙ̃ celĩd
aspicit sed in t̾ram toto corꝑe
⁊ ore prectũ uentri semꝑet
pabulo fuit nec ullũ alium
ad uiunit / ꝑstore usũ pocest
sicut cetẽ aĩantes que uel
sedeud uehiculum p̃bent¬
uel in cultibus aigroꝵ niuãt
uol planstra collo trahiuit
uol oñã rergo gestant uel indu/¬
mentũ epiiuis sais p̃bent
uel copiã loctis exuberant
uel custodiendis domibus
muigilant / ⁊ Iuedixit ergo
ne portina carue uterent᷑
idest ne uitã portoꝵ mita¬
uenr᷑ qui ad solam mortẽ nut̃¬
uitus ne uentri at uolupta/¬
tibus ẜmẽtes ad faciendam

Expanded text:
consequamur, quae contumacibusconsequamur, quae contumacibuset admissa sua celantibus denegatur ab eo qui non faciem, sicut homo, sed intima et arcana pectoris intuetur. Eodem spectat etiam carnis suillae interdictio; a qua cum eos abstinere Deus jussit, id potissimum voluit intelligi, ut se a peccatis atque inmunditiis abstinerent. est enim lutulentum hoc animal et inmundum nec umquam caelum aspicit, sed in terram toto et corpore et ore proiectum uentri semper et pabulo seruit, nec ullum alium cum uiuit praestare usum potest sicut ceterae animantes, quae uel sedendi uehiculum pruel in cultibus agrorum iuuant uel plaustra collo trahunt uel onera tergo gestant uel indumentum exuuiis suis exhibent uel copia lactis exuberant uel custodiendis domibus inuigilant. mterdixit ergo ne porcina carne uterentur, id est ne uitam porcorum imitarentur, qui ad solam mortem nutriuntur, ne uentri ac uoluptatibus seruientes ad faciendam