comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dormiente corpore. fluctus se dare uel
mitigarr: Sed quid respondent in dilte¬
tissimi discipuli: Paruuli uniquiunt
sumus. ad huc infirmi. &. nec dum for¬
tes: ideoq timemus. idroq formida¬
mus. Hec dum uidimus crucẽ: uecdũ
nos confirmauit passio dñi q resur rec¬
tio. non ascensio in excelsis. nec missi
descensio sp̃c sc̃i paracliti: propterea
fragilitate mitamus. propterea ꝙ.
sepius audiuimꝰ adño. increpationr̃
pusillȩ fidei. Supportamus. tolrramꝰ
libenter. uoluntarix sustinemus: un¬
de & nunc dicente dño. quare tur¬
bati estis pusillȩ fidei: Cur ñ habe¬
tis fortitudinem: Cur non confiden¬
tiam & fidutiam apud uos tenetis:
Et si mors irrueret ⁊ nomre eam debu¬
istis constantissime sustinere:. Ad om¬
ur enim qͥcqͥd euenerit fortitudo
necessaria est: ad omĩe periculum
uel tribulationem. usq ad aminr
exitum. Sinuiliter & contra delicias.
&. diuitias. &. honores terrenos. animi

Expanded text:
dormiente corpore fluctus sedare vel dormiente corpore fluctus sedare vel mitigare. Sed quid respondent hi dilectissimi discipuli? Parvuli, inquiunt, sumus, adhuc infirmi, et nondum robusti, ideoque timemus, ideoque trepidamus, necdum vidimus crucem, necdum nos confirmavit passio Domini et resurrectio, non ascensio in excelsis, non missio vel descensio Spiritus sancti paracleti, propterea fragilitate nutamus, propterea et saepe audivimus a Domino increpationem pusillae fidei. Supportamus et toleramus libenter, voluntarie sustinemus. Unde et nunc dicit Dominus: Quare conturbati estis, pusillae fidei? Cur non habetis fortitudinem? Cur non confidentiam et fiduciam apud vos tenetis? Et si mors erueret, nonne eam debuistis constantissime sustinere? Ad omne enim quidquid evenerit, fortitudo necessaria est. Ad omne enim periculum vel tribulationem usque ad animae exitum. Similiter et contra delicias, et divitias, et honores terrenos, animi
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibibe induerat. Ipso corpore dor¬
guebat. dĩtate uero concitabat ma¬
re. & iterum de placabat.
ormieBar itaq corpore. ut aploᷤᷤ
suscitaret & euigilare faceret:
p̃cipue autem om̃s nos. neun¬
quam anmo dormiamus. neue in¬
tellectii aut prudentia. sed uigilare
in om̃i tempore & iubilare dño. &. sa¬
lutem abeo postulare studeamus.
Nam ipse qui dormiebat corpore: illud
sc̃m uerbum dicit. Ego dorinio: &.
cormeum uigilat. Ad quem acceden¬
tes discipuli: suscitabant rum dicen¬
tes. Dñe. salua nos: perimus. Tan¬
to fuerant metu conterriti. & prne
animo alienati. ut irruerent in eũ:
ꝙ non modeste ac leuiter suggererent.
sed turbulenter suscitarent eum di¬
centes. Dñe. salua nos: perimus.
Beati. o ueraces d̾i dis¬
cipuli. Dnm̃ saluatorem uo¬
biscum habetis. & periculum
timetis: Uita uobiscum ẽ. & de
morte solliciti estis: Maris turbi¬
nem trementes. creatorem eius pre
sentem ita suscitatis. quasi non possit

Expanded text:
ruptibile induerat. Ipso corpore dorruptibile induerat. Ipso corpore dormiebat, deitate vero concitabat mare et iterum deplacabat. Dormiebat itaque corpore ut apostolos suscitaret et evigilare faceret. Praecipue autem omnes nos nequaquam animo dormiamus, neve intellectu aut prudentia, sed vigilare in omni tempore, et jubilare Domino, et salutem ab eo postulare studeamus. Nam ipse qui dormiebat corpore, illud sanctum verbum dicit: Ego dormio et cor meum vigilat . Ad quem accedentes discipuli suscitabant eum dicentes: Domine, salva nos, perimus. Tanto fuerant metu conterriti et pene animo alieni, ut irruerent in eum, et non modeste, aut leniter suggererent, sed turbulenter suscitarent eum dicentes: Domine, salva nos, perimus. O beati, o veraces Dei discipuli, Dominum Salvatorem vobiscum habetis, et periculum timetis! Vita vobiscum est, et de morte solliciti estis; maris turbatorem tresentem ita suscitatis, quasi non possit
Abbreviated transcription (Latin):
uenies & nonsuꝑ gredieris. sed intemet¬
ipso confringentur fluctus tui. x.¬
Uius ergo ussione &. precepto
orta est tempestas in mari: ꝓp¬
ter occasiones superius memo¬
ratas. Pacta ẽ tempestas magna & non
pusilla: ut magnum opus &. ñ pusil¬
lum ostenderetur. Quantoq fluctus
nauiculȩ irruebant. tanto magis ti-¬
mor discipulos conturbabat: ut plus
magis desiderarent ad liberandũ se
mirabilia saluatoris. Dñs uͦ dormie¬
bat. Ores mirabilis & stupenda. Is
qui ntinquam obdormiit: daunit.
Is qui cęlum & terrã gubernat: dor¬
mit. Is qui nurquam dorut neq
dormitat: ipse dormire dicitur. Dor¬
mirbat quidem corpore: sed uigilabat
d̾itate. Dormiebat corpore: sed contur¬
babat mare. Erigebatq fluctus: &.
apsos conterrebat: suam ostensurus
potentiam. Dormiebat corpore. sicuti
& ad puteum de itinere lassus uel fati¬
gatus sedebat: de monstrans quia uere
humanum portabat corpus. quod cor¬

Expanded text:
venies et non supergredieris, sed in temetvenies et non supergredieris, sed in temetipso confringentur fluctus tui? Hujus ergo jussione et praecepto orta est tempestas in mari, propter occasiones superius memoratas. Facta est tempestas magna et non pusilla, ut magnum opus et non pusillum ostenderetur: quantoque fluctus naviculae irruebant, tanto magis timor discipulos conturbabat, ut plus magis desiderarent ad liberandum se mirabilia Salvatoris. Dominus vero dormiebat. O res mirabilis et stupenda! is qui nunquam obdormiit dormit, is qui coelum et terram gubernat dormit, is qui non dormit neque dormitat, ipse dormire dicitur. Dormiebat quidem corpore, sed vigilabat deitate; dormiebat corpore, sed conturbabat mare, erigebatque fluctus, et apostolos conterrebat, suam ostensurus potentiam; dormiebat corpore sicuti et ad puteum de itinere lassus vel fatigatus sedebat, demonstrans quia vere humanum portabat corpus, quod cor
Abbreviated transcription (Latin):
N grediente dño in nauiculam. secuti
sunt eam discipuli eius: non inbrcil¬
les. sed firmi. & stabiles infide: man¬
surti &.pii. spernentes mundum. ñ
duplici corde sed simplici. Hiergo
secuti sunt eum: nontantum gressus
eus sequentes. sed magis sc̃itatem co-¬
mnitantes. & iusticiam eiꝰ consectantes.
Et ecce tempestas magna facta ẽ in mͥa¬
ri: ita ut nauicula oꝑiretur fluctib
Cum enim multa magna &. miranda
ostendisset int̾ra. transiit ad mare :
ut ꝙ ibidem adhuc excellentiora oꝑa
de monstraret: quatinus terre marisq
dũm se ẽẽ cunctis ostenderet᷑. Ingͥtes¬
tus gͦ nauiculam. fecit turbari mare
commouit uentos. concitauit fluctus.
Cur hoc: Ideo ut discipulos mitteret
intimorem. & suum auxilium postula¬
rent: suamq potentiam rogantibus
manifestaret. Illa tempestas non ex
sese ab orta est. sed potestati paruit un¬
perantis. eiꝰ qui educit uentos de ches¬
auris suis. qui terminũ mari harenam
constituit. Dixit enim ei. Usq huc

Expanded text:
ngrediente Domino in naviculam, secuti sunt eum discipuli ejus, non imbecilles, sed firmi et stabiles in fide, mansueti et pii, spernentes mundum, non duplici corde, sed simplici. Hi ergo secuti sunt eum, non tantum gressus ejus sequentes, sed magis sanctitatem comitantes, et justitiam ejus consectantes. Et ecce tempestas magna facta est in mari, ita ut navicula operiretur fluctibus. Cum enim multa magna et miranda ostendisset in terra, transiit ad mare, ut et ibidem adhuc excellentiora opera demonstraret, quatenus terrae marisque Dominum se esse cunctis ostenderet. Ingressus ergo naviculam, fecit turbari mare, commovit ventos, concitavit fluctus. Cur hoc? Ideo ut discipulos suos mitteret in timorem, et suum auxilium postularent, suamque potentiam rogantibus manifestaret. Illa tempestas non ex sese oborta est, sed potestati paruit imperantis, ejus qui educit ventos de thesauris suis, qui terminum mari arenam consti
Abbreviated transcription (Latin):
re. Don distulisti confessionem: ñ
differam te mundare. Uolo. Munda¬
re. Et ut magnam gr̃am tͥ ostendam:
manum adte porrigo. Extendens
itaq manum iħc: tetigit eum dicens.
Uolo. Mundare. Et quare tetigit eũ:
Propt̾ hoc tetigit. ut oftendisset quia
omnia munda mundis. quia aliorum
aluis non adherent inquinamenta:
quia extranra iimunditia. immacu¬
latos non coinquinat. Nouĩe. Quin¬

Expanded text:
re. Non distulisti confessionem, non re. Non distulisti confessionem, non differam te mundare. Volo, mundare. Ut et magnam gratiam tibi ostendam, manum ad te porrigo. Extendens itaque Jesus manum, tetigit eum, dicens: Volo, mundare. Et quare tetigit eum Dtangere? Propter hoc tetigit, ut ostendisset quia omnia munda mundis, quia aliorum aliis non adhaerent inquinamenta, quia extranea immundities immaculatos non coinquinat. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter ꝓuidentiam tuam mirabilit̾ me
munda. ut ab om̃ib magnificeris.
Nẽ si uis: potes meXI
mundare. Uoluntas tua opus
est: quia &. opera tuȩ uolunta
ti obȩdiunt. Ideoq suiis: potes me
mundare. Non dubito. non fallor.
nondico sicut ille qui filii salutem de¬
precabatur: siquid potes ad uiua nos:
sed scio quia omĩa potes: ideoq non
potentiam peto: ñ fortitudinẽ quero.
Has enim scio indeficientes: sed tantũ
uoluntatem tuam dep̃cor. &. sequens
uirtus. statim hanc grãm ad implebit.
Dñe̾ siuis: potes me mundare. m ad
beneficium. tͥ ad laudem. indentib
tes me mundare. Cui respondens dñs
ait. Confiteris quia ego possum: pro¬
fiteris quia si ego uolofit. Ideo uolo:
mundarr. Uoluntatem p̃caris: poten¬
tiam confiteris. Volo. Mundare.
Uagnifice credis: magnifice & munda¬
beris. Pienissime confiteris: plenissi
me letificaberis. Uolo. Mundare.
Non dubitasti credere: non tardo sana¬

Expanded text:
propter providentiam tuam me mirabiliter propter providentiam tuam me mirabiliter munda, ut ab omnibus magnificeris. Domine, si vis, potes me mundare. Voluntas tua opus est, quia et opera voluntati tuae obediunt, ideoque, si vis, potes me mundare. Non dubito, non fallor, non dico sicut ille qui filii salutem deprecabatur, Si quid potes, adjuva nos; sed scio quia omnia potes, ideoque non potentiam peto, non fortitudinem quaero, has enim scio esse indeficientes, sed tantum voluntatem tuam deprecor, et sequens virtus statim hanc gratiam adimplebit: Domine, si vis, potes me mundare. Mihi ad beneficium, tibi ad laudem, videntibus es me mundare. Cui respondens Dominus, ait: Confiteris quia ego possum, profiteris quia si ego volo, fit: ideo volo, mundare; voluntatem precaris, potentiam confiteris. Volo, mundare. Magnifice credis, magnifice et mundaris. Plenissime confiteris, plenissime et laetificaris. Volo, mundare. Non dubitasti credere, non tardo sana
Abbreviated transcription (Latin):
leprosus. ad orans eum. Antequam pe¬
teret: ad orare cepit. Ante quã rogar&:
culturam ostendit. Ad orauit eum:
adorabat rum.
Sic & illi beati magi pritis pro¬
cidentes ad oauerunt rum: & ita de¬
mum ei munera obtulerunt. Sodem
modo &. nunc iste cadens ad orabat. ꝙ.
sic supplicem obtulit postulationem.
diiẽ dicens. tu qui digne ad oraris. qui
merito coleris. teego ut dm̃ ad oro:
ideoq &. dñm dico. oꝑa prius contes¬
tans. & sic uerba loquens. Per te enĩ:
omnia facta sunt. Tu ergo dñx siuis:
potes me mundare. Uoluntas tua opus
est: ideo siuis potes me mundare.
Uoluisti ut hec immundissima lepra su
ꝑme ueniret: siue propt̾ peccata¬
mea. ut correctus penituissem: siue
ꝓpter tuam prudentiam. ut mirabili¬
ter me mundans magnificeris. Omĩa
dispensanter & ꝓuidenter facis: & salu¬
tem̃ largiter tribuis. Siue ergo hane
lepram ꝓpter mea prccata portaui.
dimittens culpas meas munda me: siue

Expanded text:
leprosus, adorans eum. Antequam peleprosus, adorans eum. Antequam peteret, adorare coepit: antequam rogaret, culturam ostendit. Adoravit autem adorabat eum. Sic et illi beati magi prius procidentes adoraverunt eum, et ita demum ei munera obtulerunt . Eodem modo et nunc iste cadens adorabat, et sic supplicem obtulit postulationem: Domine, dicens, tu qui digne adoraris, qui merito coleris, te ego ut Dominum adoro, ideoque et Dominum dico. Opera prius contestans, et sic verba loquens. Per te enim omnia facta sunt: tu ergo, Domine, si vis, potes me mundare. Voluntas tua opus est, ideo si vis, potes me mundare. Voluisti ut haec immundissima lepra super me veniret, sive propter mea peccata, ut correptus poenituissem; sive propter tuam prudentiam, ut mirabiliter me mundans magnificeris. Omnia dispensanter et providenter facis, et salutem largiter tribuis. Sive ergo hanc lepram propter mea peccata portavi, dimittens culpas meas, munda me: sive
Abbreviated transcription (Latin):
centem. Oux sursum sut queritȩ: quȩ
ra d̾i sedens.
esceNpeNee nunc dño. hoc est in¬
clinante se ad infirmitatem ꝙ. un¬
potentiam ceterorum: misertus
inꝑfectiom eoꝵ uel infirmitati. secute
sunt rum turbe multe: aliquanti ꝓpter
caritatem. aliquanti propter doctrinã.
aliquanti propt̾ ammirationem & cura¬
tionem. Ecce homo leprosus unus ex
illis qui curam querebant : qui leuamen
desiderabant. Et ecce leprosus ueniens:
ad orabat eum dicens. Dñe siuis: potes
me mundare. De orsum currens rogas
o homo: & in monte nichil dicis. Quare
sic: Quia tempus & tempora: om̃i rei
sub celo. Tempus doctrine: & tempus
curationis. In monte docuit: illumina¬
uit. monuit. animas curauit. &. corda
sanauit. Propterea ergo ego illi ma¬
iora temptare nolui: illa summa tarda¬
re ñ passussum. Ipsis ergo ab illo com¬
pletis. deorsum eo demonte ad euran¬
dum descendente. sicuti decelo. sicuti
de celestib montib ad saluandos carna¬
les descendente: uenit ad eum homo

Expanded text:
sum sunt sapite, ubi ra Dei sedens . Descendente nunc Domino, hoc est, inclinante se ad infirmitatem et impotentiam caeterorum, misertus imperfectioni eorum vel infirmitati, secutae sunt eum turbae multae, aliquanti propter charitatem, aliquanti propter doctrinam, aliquanti propter admirationem et curationem: et ecce homo leprosus unus ex illis qui curam quaerebant, qui levamen desiderabant. Et ecce leprosus veniens, adorabat eum, dicens: Domine, si vis, potes me mundare. Deorsum currens rogas, o homo, et in monte nihil dicis? Quare sic? Quia tempus et tempora omni rei sub coelo, tempus doctrinae, et tempus curationis. In monte docuit, illuminavit, monuit, animas curavit, corda sanavit. Propterea ergo ego illa majora tentare nolui, illa summa tardare passus sum. Ipsis ergo ab illo completis, deorsum eo de monte ad curandum descendente, sicuti de coelo, sicuti de coelestibus montibus ad salvandos carnales descendente. Venit ergo ad eum homo
Abbreviated transcription (Latin):
uitiis ad uirtutes bona operando. de
terrenis ad eterna norunt sprrando
& amando transinigrare. Discum¬
bentẽ aictem ad iiptias dño. uinum
defecit. ut uino meliorr ꝑipsum mirabili
ordine facto. manifestaretur gła latentis
in homine di. &. credentium ineum fides
aucta ꝓficeret. Quodsi mysterium que¬
rimus: apparente in carne dĩo. metito
illa legalis sensus suauitas. paulatumn cȩ¬
perat obcarnalem phariseorum inter¬
pretationem. a prisca sua uirtute defi¬
cere. Qui mox ea que carnalia uide¬
bantur mandata. ad spiritalem conuer¬
tit doctrunam: ciuictamq legalis litte

Expanded text:
vitiis ad virtutes, bona operando, de vitiis ad virtutes, bona operando, de terrenis ad aeterna norunt sperando et amando transmigrare. Discumbente autem ad nuptias Domino, vinum defecit, ut vino meliori per ipsum mirabili ordine facto, manifestaretur gloria latentis in homine Dei, et credentium in eum fides aucta proficeret. Quod si mysterium quaerimus, apparente in carne Domino, meraca illa legalis sensus suavitas paulatim coeperat ob carnalem Pharisaeorum interpretationem, a prisca sua virtute deficere, qui mox ea quae carnalia videbantur mandata ad spiritualem convertit doctrinam, cunctamque litte
Abbreviated transcription (Latin):
andam sibi eccłam tanquam sponsus ꝓ¬
cessit. Prius nuptiarum lociis iudea
extit: in qua filius d̾i homo fieri. et
eccłam sui corporis participatione con¬
secrare. scĩ spc̃ pignore infide confir¬
mare dignatus ẽ. Sed uocatis ad fi¬
dem gentib. usq ad fines orbis terrȩ.
earundem nuptiarum uotiua gaudia
ec uacat amysterio: quod die
tertio postea que superior ȩugłii
sermo de scripserat nuptiȩ factȩ
referuntur: sed tertio tempore sclĩ.
dominiun ad optandam sibi eccłam
uenisse designat. Primum quippe
scłi tempus. ante legem patriarcharũ
exemplis. scd̃̾m sub lege propħarum
refulsit: in quo dñs ac saluator ur̃ ꝓ
redemptione generis humaui. incar-¬
ur uatus apparuit. Sed &. hoc quod
inchana gatiber. to est inzelo transim¬
grationis ꝑpetrate. eedem nuptiȩ
facte ꝑhibent᷑: typice denuntiat eos.
maxime gr̃a xp̃i dignos existere:
qui delo feruere pie deuotionis. et
emulari carisinata meliora. ac de

Expanded text:
andam sibi Ecclesiam tanquam sponsus pandam sibi Ecclesiam tanquam sponsus processit. Primus nuptiarum locus in Judaea exstitit, in qua Filius Dei homo fieri, et Ecclesiam sui corporis participatione consecrare, suique Spiritus pignore in fide confirmare dignatus est: sed vocatis ad fidem gentibus, usque ad fines orbis terrae earumdem nuptiarum votiva gaudia c vacat a mysterio quod die tertia, post ea quae superior Evangelii sermo descripserat, nuptiae factae referuntur, sed tertio tempore saeculi Dominum ad aptandam sibi Ecclesiam venisse designat. Primum quippe saeculi tempus ante legem patriarcharum exemplo, secundum sub lege prophetarum refulsit, in quo Dominus et Salvator noster pro redemptione generis humani in carne natus apparuit. Sed et hoc quod in Cana Galilaeae, id est in zelo transmigrationis perpetratae, eaedem nuptiae factae perhibentur, typice denuntiat eos maxime gratia Christi dignos existere qui zelo fervere piae devotionis, et aemulari charismata majora, ac de
Abbreviated transcription (Latin):
diu cum illis ẽ sponsus: Uenient
autem dies cum auferetur ab eis spon¬
sus. & tunc ieiuinabunt: quia nimi¬
rum in carnatio nr̃i saluatoris. ex quo
ueniret. Similiter ex quo post re¬
surrectionem ascendit incelum: omĩs
scorum spes ad eius pendet reditum
Solo autem quocum hominib conuer¬
satus ẽ tempore. flere ac lugere ue¬
quiuerunt : qͥa iamsecum etiam cor¬
poralit̾ rum. quem spiritualiter di bexe¬
runt habebaN⁊.
ponsus ergo xp̃e. sponsa eius
est ȩccła. Filii sponsi uel nup¬
tiarum: singuli quiq fideli¬
um eiussunt. Tempus nuptiarum ẽ
tempus illud: quando ꝑ incarnatio¬
nis eius mysterium. scãm sibi eccłãm
copulauit. Non igitier casu sed cer¬
ti gr̃a mysterii. uenit ad nuptias in
terra carnali more celebritis. qui¬
ad copulandam sibi spirituali amore ex¬
clesiam. de celo descendit ad terram.
Cuius quidem thalamus in corrupte ge¬
iutricis uterus fuit. in qͦ d̾s humane
naturȩ conuinctiis ẽ: & exquo ad soci¬

Expanded text:
ndiu cum illis est sponsus? Venient autem dies, cum auferetur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt . Quia nimirum incarnatio nostri Salvatoris ex quo veniret. Similiter ex quo post resurrectionem ascendit ad Patrem, omnis sanctorum spes ad ejus pendet reditum. Solo autem quo cum hominibus conversatus est tempore, flere ac lugere nequiverunt, quia jam secum etiam corporaliter eum quem spiritualiter dilexerunt habebant. ponsus ergo Christus, sponsa ejus est Ecclesia, filii sponsi vel nuptiarum singuli quique fidelium ejus sunt: tempus nuptiarum est tempus illud quando per incarnationis mysterium sanctam sibi Ecclesiam sociavit. Non igitur casu, sed certi gratia mysterii, venit ad nuptias in terra carnali more celebratas, quiad copulandam sibi spirituali amore Ecclesiam de coelo descendit ad terram: cujus quidem thalamus incorruptae genitricis uterus fuit, in quo Deus humanae naturae conjunctus est, et ex quo ad soci
Abbreviated transcription (Latin):
ocenre inmonte de eademł.¬
dño. discipuli uenerunt ad eũ
sicut alacres: sicut domestici.
sicut ꝓximi: sicut amici. uel fratres.
Ideo ait &. dñs ad eos. Uos estis sal terrȩ:
&. uos estis lux mundi. Nunc uͦ descen¬
dente eo de monte. turbe secute sunt
eum. que inmontẽ ascendere non potu¬
erunt: ut pigri populi: ut negligen¬
tes. ut imperfecti. Ita & filii istł pri¬
mitus in montem ascendere non ualu¬
erunt: ad obuiandum d̾o ꝑgere non
poturrunt. ꝓpter suam irreligiosita¬
tem & impietatem. sed solus moyses
ascendit: & pauei cum eo semorum
isrł. Ita &. cum dño discipuli soli in
montem ascenderunt: & tardiores de¬
or sum steterunt. Sic & mͦ uigilantes
&x alacres.&. fideles anime dm̃ timentes. &.
dnm̃ diligentes. regna cęlestia desideran

Expanded text:
ocente in monte Domino, discipuli venerunt ad eum sicut alacres, sicut domestici, sicut proximi, sicut amici vel fratres. Ideo ait et Dominus ad eos: Vos estis sal terrae, et, vos estis lux mundi . Nunc vero descendente eo de monte, turbae secutae sunt eum, quae in montem ascendere non potuerunt, ut pigri populi, ut negligentes, ut imperfecti. Ita et filii Israel primitus in montem ascendere non valuerunt, ad obviandum Deo pergere non potuerunt propter suam irreligiositatem et impietatem, sed solus Moyses ascendit, et pauci cum eo seniorum Israel: ita et cum Domino discipuli soli in montem ascenderunt, et tardiores deorsum steterunt. Sic et modo vigilantes et alacres et fideles animae, Deum timentes et Dominum diligentes, regna coele
Abbreviated transcription (Latin):
recipiunt. Si propterea cruentus et
tantum uidex & crudelis ẽ conditor.
quia dicit ego int̾ficiam & uiuificabo.
ꝑcutiam &. sanabo: manifestissimum
est & iħm ipsius ẽẽ filium. Eadem
siquidem de eo scripta sunt. Rece bie
positus ẽ inruinam. & in resurrectio¬
nem multorum intfrł̃. Don mresur¬
rectionem tantum. sed & in ruinam.
Simalum ẽ interficere: malum sit et
in ruinam uenire. Quid responde¬
bunt: Utrumne recedent a cultura
eius. anquerent aliquam inter preta¬
tionem. & ad tropologias confugient.
ut quod inruinam uenerit. benigni¬
tatem magis quam austeritatem so¬
net: Et qnomͦ iustum erit quando
allegorias & nouas intelligentias confu¬
gere. quando uͦ inueteri instrumento.
statim accusare. &. nullam explanatio¬
uem quamius ꝓbabilis sit recipere
Sed &. hoc quod sequitur. in iudicium
ego ueni in mundum istũ. ut non uiden¬
tes uideant. &. qui uident ceci fiant.

Expanded text:
 Lucam recipiunt. Si propterea cruentus et  Lucam recipiunt. Si propterea cruentus et tantum judex, et crudelis est Conditor, quia dicit: Ego interficiam et vivificabo, percutiam et sanabo, manifestissimum est et Jesum ipsius esse Filium. Eadem siquidem de eo scripta sunt: Ecce positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel. Non in resurrectionem tantum, sed et in ruinam. Si malum est interficere, malum sit et in ruinam venire. Quid respondebunt? Utrumne recedent a cultu ejus, an quaerent aliquam interpretationem, et ad tropologias confugient, ut quod in ruinam venerit, benignitatem magis quam austeritatem sonet? Et quomodo justum erit quando allegorias et novas intelligentias confugere: quando vero in veteri Instrumento, statim accusare, et nullam explanationem, quamvis probabilis sit, recipere? Sed et hoc quod sequitur: In judicium ego veni in mundum istum, ut non videntes videant, et q
Abbreviated transcription (Latin):
fiant. Quomͦ gͦ inuidicium uenit.
rent. sic uenit inruina & in resurrec¬
tionem multoꝵ. In aduentu enĩ dni
saluatoris. qͥ prius steterant corruert.
est interp̃tatio de xo qd dietum est.
ecce iste positus ẽ inrrumam. &. lii¬
resurrectionem mulxoꝵ misrł. Est
ai dem & altius quid intelligendi ino
aduersus eos uel maxure qui contra con¬
ditorem latrant. &. hinc inde de ueteri
testamento. quȩ ñ intelligunt testimonia
congregantes. simplicium corda decipi¬
unt. Arunt enu. Eece dĩ legis & prophe¬
tarum: uidete qualis sit. Sece inquit
sanabo. &. non est qui drmanu mea pos¬
sit eruere. Audiunt occidam. & non
audiunt ego uiuificabo. audiunt per¬
cutiam: & audire contempnunt. &.
ego sanabo. & istius modi occasionibus.
creatorem calumpniantur.
Gitor antequam interpreter quem
sensum habeant. ego interficiam ꝙ ui¬
uificabo. ꝑcutiam &. sanabo. oppona
eis testimonium eugłii. dicamq ad¬
uersus hereticos. In nmerabiles quip¬

Expanded text:
fiant . Quomodo ergo in judicium venit, fiant . Quomodo ergo in judicium venit, rent? sic venit in ruinam et in resurrectionem multorum. In adventu enim Domini Salvatoris qui prius steterant, corruerunt, haec interpretatio de eo quod dictum est: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel. Est autem et altius quid intelligendum adversus eos vel maxime, qui contra Conditorem latrant, et hinc inde de veteri Testamento, quae non intelligunt, testimonia congregantes, simplicium corda decipiunt. Aiunt enim: Ecce Deus Legis et prophetarum, videte qualis sit: Ego, inquit, ego sanabo: et non est qui eruat de manibus meis . Audiunt, occidam, et non audiunt, vivificabo: audiunt, percutiam, et audire contemnunt, et ego sanabo. Istiusmodi occasiCreatorem calumniantur. Igitur antequam interpreter quem sensum habeant, ego interficiam et vivificabo, percutiam et sanabo, opponam eis testimoniam Evangelii, dicamque adversum haereticos. Innumerabiles quip
Abbreviated transcription (Latin):
rumorem auxerit: & miracłi uel mag̾¬
na pars fuerit. Tenuit enim puerum
inbrachiis suis: &. ait. Nunc dimitts
adñt strium tuum inpace. sedm ũbum
tuũ: qͥa uiderunt ocłi mei salutare tuu
Fastigium &. ut ita dicam culmen. super
his quȩ iactabant᷑ de iħii .& pat̾ & mat᷑
illius mirabantur: sermo symeonis
fuit. Non eni suffecit ei tenere par¬
iulum. & ea que de senret ipso scrip¬
ta sunt ꝓloqui. sed benedixit patri
illi is & matri. &. de ipso quoq pro¬
phetauit infante dicens. Ecce bie
positus ẽ inruinam. &. in resurrecti¬
onem multorum misrł: &. insignum
cui contra dicetur. Tuã qͦq ipsius
animã ꝑtransibit gladius: ut reur¬
lentur de multis cordib cogitationes.
Uio sisi uult hoe quod
ait. ecce positus ẽ hic in runamꝰ.¬
& in resurrectionem multorum
misrł : Huic quid simile ineugłio
scd̾m ioħem scriptum repperi. Iuui¬
dicium ego inmundũ hunc ueni ut
qͥ ñ uident uideant . & qͥuident cȩci

Expanded text:
rumorem auxerit et miraculi, vel magrumorem auxerit et miraculi, vel magna pars fuerit. Tenuit enim puerum in brachiis suis, et ait: Nunc dimittis, ne, servum tuum in pace, secundum verbum tuum, quia viderunt oculi mei salutare tuum. Fastigium et, ut ita dicam, culmen super his quae jactabantur de Jesu, et pater et mater illius mirabantur, sermo Simeonis fuit. Non enim sufficit ei tenere parvulum, et ea quae de semetipso scripta sunt proloqui, sed benedixit patri illius et matri: et de ipso quoque prophetavit infante, dicens: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicetur. Tuam quoque ipsius animam pertransibit gladius, ut revelentur de multis cordibus cogitationes. Quid sibi vult quait: Ecce positus est hic in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel? Huic quid simile in Evangelio secundum Joannem scriptum reperi: In judicium ego in mundum istum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci
Abbreviated transcription (Latin):
oNorr oẜ mos inunum ea que
mortu iħu dieta scriptaq sunt
Ade eo: & tunc scire poterimus
singła qurq digna ex miracło. Quã¬
obrem mirabatur &. pater: sic enun
appellatus ẽ ioseph quia nutricius fu¬
it. mirabatur ꝙ inater: suꝑ omnibus
que dicebantur de eo. Qux nam gͦ
sunt quȩ deparuulo iħu fama disper¬
serat: Pastores erant in rrgione illa:
uigilantes & obseruantes custodias
noctis. suꝑ gregem suũ. Tenit anglł
sub ipsa hora natiuitatis iħi: ꝙ ait ad
eos. Annuntio uobis gaudiũ magnum.
Ite. ꝙ inuenietis infantem in uolutum
pannis: & positum inp̾sepi. Nec dũ
angłs uerba finierat: & ecce multitu¬
do cęlestis exercitus. laudare cȩpit. et
benedicere deum.
Um hoc pastores trepidi ꝑspexis¬
sent .&. angelus recessisset ab eis.
dixerunt ad se inuicem. Eamꝰ
bethleem: & uideamus factum quod
dñs ostendit nobis. Tenerunt. &. in¬
uenerunt paruulum. Tam illi quã
parentes. quȩ fla⁊ furrant uurabant᷑
suꝑhis. Et de symeone scribitur quod

Expanded text:
Congregemus in unum ea quae in ortu Jesu dicta scriptaque sunt de eo, et tunc scire poterimus singula quaeque digna esse miraculo. Quamobrem mirabatur et pater sic enim appellatus est Joseph, quia nutritius fuit, mirabatur et mater super omnibus quae dicebantur de eo. Quaenam ergo sunt quae de parvulo Jesu fama disperserat? Pastores erant in regione illa vigilantes et observantes custodias noctis supra gregem suum. Venit angelus sub ipsa hora nativitatis Jesu, et ait ad eos: Annuntio vobis gaudium magnum. Ite, et invenietis infantem involutum pannis, et positum in praesepio. Necdum angelus verba finierat, et ecce multitudo coelestis exercitus laudare coepit et benedicere Deum. Cum hoc pastores trepidi perspexissent, et angelus recessisdixerunt ad invicem: Eamus usque Bethleem, et videamus factum quod Dominus ostendit nobis . Venerunt et invenerunt parvulum. Tam illi quam parentes quae facta fuerant mirabantur: super hoc et de Simeone scribitur quod
Abbreviated transcription (Latin):
chana galilex: & erat mater dĩnihu
nuptias uocatus. non solum
ueuire. sed & miraculum ibi¬
dem quod conuiuas letificaret facere
dignatus ẽ : excepͥtis cȩlestium sacra¬
mentorum figuris. etiam uixta lit¬
teram. fidem recte credentium con¬
firmat. Porro taciam ꝙ martiani.
ceterorumq qui nuptiis detrahunt:
ꝑfidia quam sit dampnabilis insinu¬
at. Si enim thoro inmaculato. & nup¬
tiis debita castitate cęlebratis culpa
inesset: nequaquam dñs adhas uenire :
urequaquam eas signortm suorum ini¬
tiis consecrare uoli isset. Nunc autẽ
quia bona ẽ castitas coniugalis. melior
continentia iuidualis. optima ꝑfectio
uirginalis: ad comꝓbandam omnium
electionei gradium. discernendum
merato marie uirginis utero nascidig
celebratorib iam iuuenis inuitatus. &
hos sue p̃sentia uirtutis honorat. ses
interra. d̾i filuis uenit ad nup¬
tias: ut ipsum se eẽ doceret.
dequo subtypo solis psalinista p̃cinit.

Expanded text:
Cana Galilaeae, et erat mater Jesu Cana Galilaeae, et erat mater Jesu nuptias vocatus, non solum venire, sed et miraculum ibidem, quo convivas laetificaret, facere dignatus est, exceptis coelestium sacramentorum figuris, etiam juxta litteram recte fidem credentium confirmat. Porro Tatiani et Marciani caeterorumque qui nuptiis detrahunt perfidia quam sit damnabilis insinuat. Si enim toro immaculato et nuptiis debita castitate celebratis culpa inesset, nequaquam Dominus ad has venire, nequaquam eas signorum suorum initiis consecrare voluisset. Nunc autem, quia bona est castitas conjugalis, melior continentia vidualis, optima perfectio virginalis, ad comprobandam omnium electionem graduum, discernendum merato Mariae virginis utero nasci digcelebratoribus jam juvenis invitatur, et hos suae praesentia virtutis honorat. Sed in terra Dei Filius venit ad nuptias, ut ipsum se esse diceret de quo sub typo solis Psalmista praecinuit:
Abbreviated transcription (Latin):
humilitati. exemplum. Dei quippe
uirtus &. dĩ sapientia. eternaq diui¬
uitas loquit᷑. Ego sapientia habito
in consilio: &. eruditis inter sum cogi¬
tationib. Meum ẽ consilium &. xqͥ¬
tas: nira ẽ prudentia. mea ẽ fortitu¬
do. Per m̾e reges regnant: & condi¬
tores legum iusta decernunt. Beatus
homo qui audit me. & qui uigilat
ad fores meas cotidie: ꝙ. obseruat ad
postes ostu mei. Ipsa homiem induta
ot audiendos homines aduenire dig¬
nata ẽ: ut nimirum hominib quã¬
uis summo ingenio preditis. necessat
discendi formam prerogaret. nr si qui
discipuli urritatis fieri refugerent:
magistri efficerentur erroris. Et brur
qui uiuenis erat doctrine fubiturus
officium. puerulus adhuc. seniores
audit &. interrogat: ut uidelicet eoꝵ
ꝓuida dispensatione compescat auda¬
tiã. qui non solum indocti sed etiam
impubes. ad docendum prorumpere.
magisquam addiscendum uolunt
Nillo tr̾: Nuptiȩ facte sunt in

Expanded text:
humilitatis exemplum. Dei quippe humilitatis exemplum. Dei quippe virtus, Dei sapientia aeterna quae divinitus loquitur: Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus. Meum est consilium et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo, per me reges regnant, et conditores legum justa decernunt. Beatus homo qui audit me, et qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postes ostii mei . Ipsa homine induta ad audiendos homines advenire dignata est, ut nimirum hominibus, quamvis summo ingenio praeditis, necessariam discendi verbi formam praerogaret: ne si qui discipuli veritatis fieri refugerent, magistri efficerentur erroris. Et bene qui juvenis erat doctrinae subiturus officium, puerulus adhuc seniores audit et interrogat, ut videlicet eorum provida dispensatione compescat audaciam, qui non solum indocti, sed etiam impubes ad docendum prorumpere magis, quam ad discendum volunt nt in
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s annos cum parentib iherosoli
humilitatis inditium. Hominis
namq est. ad offereuda do sacrificiorum
spiritualium uota concurrere. & aucto¬
rem suum. orationib lacrimisq sibi con¬
ciliare profusis.
ecii ergo dñs inter homines homo
natus: quod faciendum hominib
ꝑangłos imprrauit d̃s. Seruauit
ipse legem quam dedit. ut nobis qui
puri homines sumus. seruandum ꝑ omĩa
quicqͥd d̾s iubet ostenderet. Sequam᷑
iter humane conuersationis eius. side¬
itatis eius głam delectamur intueri. si
optanius habitare indomo eius eterna
incelis. om̃ib dieb uitȩ nr̃e. si iuuat
uidere uoluntatem dni. & protegi a
templo sc̃o eius. Et ne ulla in eternũ
malorum aura pulsemur: meminerimꝰ
presemas eccłx domuni. necessarie p̾cũ
mundarum frequentare muneribus.
Quod ipse duodennis intemplo sedit
in medio doctoꝵ. audiens & uiterro¬
gans illos: hturaie ẽ humilitatis indi¬
tium. imino etiam eximium discende

Expanded text:
omnes annos cum parentibus in Paschaomnes annos cum parentibus in Paschahumilitatis indicium. Hominis est namque ad offerenda Deo sacrificiorum spiritualium vota concurrere, et auctorem suum orationibus lacrymisque sibi conciliare profusis. ergo Dominus inter homines homo natus quod faciendum hominibus per angelos imperaverat Deus. Servavit ipse legem quam dedit, ut nobis qui puri homines sumus, servandum per omnia quidquid Deus jubet, ostenderet. Sequamur igitur iter humanae conversationis ejus, si divinitatis gloriam delectamur intueri, si optamus habitare in domo ejus aeterna, in coelis omnibus diebus vitae nostrae, si juvat videre voluptatem Domini, et protegi a templo sancto ejus . Et ne ulla in aeternum malorum aura pulsemur, meminerimus praesentis Ecclesiae domum necessariis precum mundarum frequentare muneribus. Quod ipse duodenis in templo sedit in medio doctorum audiens et interrogans illos, humanae est humilitatis indicium, imo etiam eximium discendae
Abbreviated transcription (Latin):
tate pollicetur dicens. Qui habet man¬
data nira & seruat ea: ille ẽ qui diligit
me. Qui autem diligit ine diligetur
apatre meo. & ego diligam eum. & ma¬
nifestabo ei me ipsum. Me ipsum
inquit manifestabo. id est nou qualẽ
ine om̃s conspicere. qualem etiam
infideles uidere possunt & crucifige¬
re. sed qualem indecore suo regem
seculorum. solum uidere possunt ocu¬
li mundi sc̃orum: talem me ad repen¬
dendam uicem dilectionis. his qui me
diligunt ostendam.
Grer speremus nos ut diximus ꝑhu
manitatis eius sacraniruta. ad uidendã
diuinitatis eiusspeciem posse conscen¬
dere: si tamen eadem sacramenta.
digno iusticię & scĩtatis & ueritatis
honore. ut accepimus illibata seruemuᷤᷤ.
sihumane conuersationis eius exem¬
pla. si doctrinȩ quamꝑhominẽ nobis
ministrauit. humilit̃ dicta sequamur.
Nam qui humilitatis eius uestigia seqͥ
dedignatur. qua temeritate sperat
se ad intuenda claritatis eius posse

Expanded text:
tate pollicetur, dicens: Qui habet mantate pollicetur, dicens: Qui habet mandata diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Meipsum, inquit, manifestabo, id est, non qualem me omnes conspicere, qualem etiam infideles videre possunt et crucifigere, sed qualem in decore suo regem saeculorum soli videre possunt oculi mundi sanctorum, talem me ad rependendam vicem dilectionis his qui me diligunt, ostendam. Igitur speremus nos, ut diximus, per humanitatis ejus sacramenta ad videndam divinitatis speciem posse conscendere, si tamen eadem sacramenta digno justitiae et sanctitatis et veritatis honore, ut accepimus, illibata servemus, si humanae conversationis ejus exempla, si doctrinae, quam per hominem nobis ministravit, humiliter dicta sequamur. Nam qui humilitatis ejus vestigia sequi dedignatur, qua temeritate sperat se ad intuenda claritatis ejus gaudia
Abbreviated transcription (Latin):
doloquamur. Describit uaniq iufan¬
tiam purritianiq nr̃i redemptoris: qua
nr̃e particeps humanitatis dignatus ẽ
fieri. Commemorat ȩtẽrintatem di¬
uinȩ maiestatis. in qua patri mansit
ac manet semꝑ equalis: ut uidelicet
in carnationis eius humilitate ad me¬
moriam reuocata. & ipsi contra omi¬
um uulnera peccatoꝵ. medicamentum
uere humilitatis curemus exercere.
pio semꝑ animo recolentes. quantũ
nos ꝓdiuino amore. quantum ꝓ nr̃a
salute oporteat humiliari. qͥ terra su¬
mus & cuns: si tantum summa illa po¬
testas. ꝓnobis humiliari ñ respuit. ut
ad suscipienda nr̃e fragilitatis infir¬
ma descenderet.
tẜm audita. credita. & confessa diuini¬
tate dñi saluatoris. quapatri & spi ritui
sc̃o consubstantialis semꝑ &. corterinis ꝑ¬
seuerat: speremus nos ꝑhumanitatis eiꝰ
sacrimenta quib imbuti sumus. usq ad
contemplandam diuinitatis eiusdem
głam posse ꝑtingere. quam ipse contẽ¬
plationem. fidelib suis seruis fideli pre¬

Expanded text:
scribit namque infantiam pueritiamque nostri Redemptoris, qua nostrae particeps humanitatis dignatus est fieri: commemorat aeternitatem divinae majestatis, in qua Patri mansit ac manet semper aequalis; ut videlicet incarnationis ejus humilitate ad memoriam revocata, et ipsi contra omnium vulnera peccatorum medicamentum verae humilitatis curemus exercere, pio semper animo recolentes quantum nos pro divino amore, quantum pro nostra salute oporteat humiliari, qui terra sumus et cinis, si tantum summa illa potestas pro nobis humiliari non respuit ut ad suscipienda nostrae fragilitatis infirma descenderet. Item audita, credita et confessa divinitate Domini Salvatoris, qua Patri et Spiritui sancto consubstantialis semper et coaeternus perseverat, speremus nos per humanitatis ejus sacramenta quibus imbuti sumus, usque ad contemplandam divinitatis ejusdem gloriam posse pertingere, quam ipse suis fidelibus servis fideli pie
Abbreviated transcription (Latin):
dicaui eugłm. non ubi nominatus est
xp̃e. ne suꝑ alienum funaamnentum
edificarem. sed sicut scriptum ẽ. qm̃¬
quib non ẽ annuntiatum deeo uide¬
bunt: & qͥ non audierunt intelligent.
Propter quod & impediebar plurimum
uenire aduos.

Expanded text:
dicavi evangelium non ubi nominatus est Christus ne super alienum fundamentum aedificarem sed sicut scriptum est quibus non est adnuntiatum de eo videbunt et qui non audierunt intellegent propter quod et inpediebar plurimum venire ad vos
Abbreviated transcription (Latin):
gentes sꝑabunt. D̃s autem spei repleat
uos omni gaudio &. pace ineredendo.
ut habundetis inspe. & uirtute sp̃e scĩ.
Certussum autem fres mei & ego ipse de
uobis: qm̃ et ipsi pleni estis dilectione re¬
pleti oñi scientia: ita ut possitis alteru¬
trum moners.
upacius autem scripsi uobis
fr̃es exparte: tanquam in nre¬
moriam uos reducens. propter
gr̃am que data est mͥ ad̾o. ut sun minister
fiat oblatio gentium accepta. ꝙ scĩfica¬

Expanded text:
tem spei repleat vos omni gaudio et pace in credendo: ut abundetis in spe et virtute Spiritus sancti. Certus sum autem, fratres mei, et ego ipse de vobis, quoniam et ipsi pleni estis dilectione, repleti omni scientia, ita ut possitis alterutrum monere. Audacius autem scripsi vobis, fratres, ex parte, tamquam in memoriam vos reducens: propter gratiam, quae data est mihi a Deo, ut sim minister fiat
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ meam. & saluos faciam aliquos
ex illis. Si enin amissio eoꝵ reconcili¬
atio est mundi: quȩ assumptio uisi
uita ex mortuis: Quodsi delibatio scã
ẽ: & massa. Et si radix sc̃a. & rami.
Quodsi aliqui ex ramis fractisunt. tu
autem cum oleaster esses infertus es
in ulis. & socius tadicis &. pingurdimꝰ
oliue factus es: noli gloriari ad uersus ra¬
mos. Quod si gloriaris: non tu radicem¬
portas. sed radix te.
icis gͦ. Practi sunt rami: ut ego ui¬
serar. Bene. Propter in credulitatẽ
fracti sunt: tu autẽ fide sta. Nou
altum sapere: sedtune. Si enimꝰ naturalib
ramis ñ peꝑcit: neforte nec tͥ parcat. Uide

Expanded text:
aciam aliquos ex illis. Si enim amissio eorum, reconciliatio est mundi: quae assumptio, nisi vita ex mortuis? Quod si delibatio sancta est, et massa: et si radix sancta, et rami. Quod si aliqui ex ramis fracti sunt, tu autem cum oleaster esses, insertus es in illis, et socius radicis, et pinguedinis olivae factus es, noli gloriari adversus ramos. Quod si gloriaris: non tu radicemportas, sed radix te. Dices ergo: Fracti sunt rami, ut ego inserar. Bene: propter incredulitatem fracti sunt. Tu autem fide stas: noli altum sapere, sed time, Si enim Deus naturalibus r
Abbreviated transcription (Latin):
Nfirmum autem infide assumite.
non iudisceptationib cõgitationum.
Auus enim credit manducare se omĩa.
Qui autem infirmus ẽ: holis manducet.
Isqui manducet. non tandi cantem
ñ spernat: & qui ñ manducat. iau¬
ducautem ñ uidicet. Dẽ enra illum
assumpsit. Tu quis es qui uiticas alie¬
nim seruum: Suo dño stat. aut ca¬
dit. Stabit autem. Potins ẽ enĩ ds.
statuere illum. Nam alius uidicat
diem uter diem. aluis autem uidicat
omurm diem. Unus qͥsq in suo sensu
abiidat. Qui sapit dien. dño sapit.
Et qui inanducat. dño manducat.
Gras enum agit do̾. Et qͥ non manducat.¬

Expanded text:
XIV. Infirmum autem in fide assumite, non in disceptationibus cogitationum. Alius enim credit manducare omnia: qui autem infirmus est, olera manducet. Is qui manducat, non manducantem non spernat: et qui non manducat manducantem non iudicet: deus enim illum adsumpsit. tu quia es qui iudices alienum seruum? suo domino stat aut cadit: stabit autem, potens est enim deus statuere illum. nam alius iudicat diem inter diem, alius iudicat omnem diem. unusquisque in suo sensu abundet. qui sapit diem, domino sapit : et qui manducat, domino manducat: gratias en
Abbreviated transcription (Latin):
ret: sicut scriptum est. Ueniet ex syon:
qui eripiat & auertat impietatẽ ab iacob.
Et hoc illis ame testamentum. cum abs u¬
sunt dona & uocatio d̾iͥ. Sicut enum
aliquando & uos non credidistis dõ. nunc
autem miscd̃iam consecuti estis propter
illoꝵ incredulitatem:. ita & isti nunc
non crediderunt in ur̃am mised̾iam.
ut & ipsi miscd̾iam consequant᷑. Con¬

Expanded text:
ut scriptum est: « Veniet ex Sion, qui eripiat et avertat impietatem ab Jacob . » Et hoc illis a me testamentum, cum abstusunt dona, et vocatio Dei. Sicut enim aliquando et vos non credidistis Deo, nunautem misericordiam consecuti estis propter illorum incredulitatem, ita et isti nunc non crediderunt in vestra misericordia, ut et ipsi misericordiam consequantur
Abbreviated transcription (Latin):
ceteri uero excecati sunt. sicut seriptum
ẽ. Dedit illis ds spm̃ conpunctionis. ocu¬
los ut ñuideant: & aures ut ñ audiant.
usq inhodiernum diem. Et dauid
dicit. Fiat mensa eoꝵ inlaqurum. &
incaptionem & inscandalum. &. in rx¬
tributionem illis. Obscurentur ocli
eoꝵ ne uideant: & dorsum eorum sẽꝑ
incurua.
ico gͦ. Numquid sic offendert̃
ut caderent: Absit. Sed illorũ
delictum salus ẽ gentib. ut illoᷤᷤ
emulentur:. Quod si delictum illorũ.
diuitiȩ sunt mundi. & diminutio illo¬
rum diuitiȩ gentium: quanto magis
plenitudo illoꝵ: Uobis enim dico
gentib. Quam diu quidem gentiũ

Expanded text:
um est: Dedit illis Deus spiritum compunctionis: oculos, ut non videant, et aures, ut non audiant, usque in hodiernum diem. Et David dicit; Fiat mensa eorum in laqueum et in captionem, et in scandalum, et in retributionem illis. Obscurentur oculi eorum, ne videant: et dorsum eorum semper incurva. Dico ergo: Numquid sic offenderunt ut caderent? Absit. Sed illorum delicto salus est gentibus, ut illos aemulentur. Quod si delictum illorum divitiae sunt mundi, et diminutio eorum divitiae gentium: quanto magis plenitudo eorum? Vobis enim dico gentibus: Quamdiu quidem ego
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ omne masculimi sccus sanctũ
donum uocari: atq ideo munda que¬
qr offerri deo. numunda autẽnundis
mutan uel occidi. et hounnus primo¬
geitum quinqz sidis argenti debere

Expanded text:
em omnem masculini sexus, sanctum Domino vocari, atque ideo munda quaeque offerri Deo, immunda autem mundis mutari vel occidi; et hominis primogenitum quinque siclis argenti debere
Abbreviated transcription (Latin):
Slimo natiitatis die que dies pur¬
bene gatioĩs ci bocabatur. illo se suãq so¬
bolẽ hostus sanctificatura uenret. ac sic
demũ ad thorũ uiri libera redire deberet
dei genitux et perpetua uirgo mͥ. simul
cũ filio quẽ genuit ab oĩ fu ent legis
subiectioẽ liberruma siue eñi dic̾at ler
mulierẽ q suscepto senue pepetisset.
ĩmundã decerui et per longa tẽpor a si¬
mul cũ prole qmͣ geuusset oblatis de¬
o uictus debere mũdari: patit profec
to qr illã que sine uni li susceptione
senuiis birgo peperit una cũ filio qui
natus ẽ ei. neq ĩmundã describat. ne¬
qz per hostias sa lutares doceat esse mũ¬
dandã sed sicut dũs ac saluator ñr qͥ
duuitatis legẽ dedit apparẽs ĩ hõie
fierit uoluit sublege. ut ceos qͥ sub lege
crant redini cret. ut adoptionẽ filioꝵ
reciperemus: ita ctiã bcta dei genitux
illius que singulari priuilegio supla
legẽ fuit pro ostendẽdo tamc hũili¬
tatis exc̃plo. legalibz subdi non re¬

Expanded text:
tatis die, quae dies purgationis ejus vocabatur, illa se suamque sobolem hostiis sanctificatura veniret, ac sic demum ad torum viri libera redire deberet.Dei genitrix, et perpetua virgo Maria, simul cum Filio quem genuit, ab omni fuerit legis subjectione liberrima. Cum enim dicatmulierem quae suscepto semine peperisset, immundam decerni, et per longa tempora simul cum prole quam genuisset, oblatis Deo victimis, debere mundari, profecto patet quia illam quae sine virilis susceptione seminis virgo peperit, una cum natus est ei, neque immundam describat, neque per hostias salutares doceat esse mundandam. Sed sicut Dominus ac Salvator noster, qui divinitatis legem dedit, apparens in homine, fieri voluit sub lege, ut eos qui sub lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus; ita etiam beata genitrix illius, quae singulari privilegio supra legem fuit, pro ostendendo tamen humilitatis exemplo, legalibus subdi non re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑscõs patriarchas. ꝓphasq mandauit.
Quid ẽ enũ suit lumbi ur̃i p̃cincti.
nisi declinate amalo: Et qͥd est. sint.
lucernr ardentes: nisi facite bonum:
Quid ẽ sint lumbi ur̃i p̾cineti: nisiqui¬
escite agere ꝑuerse: Quid est suit

Expanded text:
 patriarchas prophetasque mandavit. Quid est enim, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Declinate a malo? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Facite bonum? Quid est, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Quiescite agere perverse? Quid est, Si
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o. Quis ignorat boni huiꝰ magni¬
tudinẽ: Uidemꝰ autẽ: ñ om̃ib uen¬
dendarũ rerũ suarũ in eẽ uirtutem.
Unus qͥsq enim ꝓpͥum habet donum¬
cce hoc tam magnũ bonũ. im iple¬
re pauci possunt: multi ñ posst̃.
Num quio qͥa paucis donat᷑ ista ꝑfectio.
ꝓterra debent ex̃ pessimi. qͥc̃q in bono¬
ñdum possunt ee ꝑfecti: Numquid
ꝓpterea.xp̃ianꝰ debet uitio rapacitatis
insistere. qͥa forte ñdũ potest om̃s res
suas pauꝑib rrogare: Aut id̾o debrt
alirna concupiscere: qͥa ꝓpͥa nec dum
potest om̃ino contẽpnere: Absit hoc
fr̃s ab om̃ib xpĩanis: auertat hoc d̾s
a fidelib suis. Apłs enĩ ueracit᷑ dicit.

Expanded text:
isto. Quis ignoret boni hujus magnitudinem? 6. Videmus autem, non omnibus vendendarum rerum suarum inesse virtutem. Unusquisque enim proprium habet donumEcce hoc tam magnum bonum implere pauci possunt, multi non possunt. Nunquid quia paucis donatur ista perfectio, propterea debent esse pessimi quicunque in bono nondum possunt esse perfecti? Nunquid propterea Christianus debet vitio rapacitatis insistere, quia forte nondum potest omnes res suas pauperibus erogare? Aut ideo debet aliena concupiscere, quia propria necdum potest omnino contemnere? Absit hoc, fratres, ab omnibus Christianis; avertat hoc Deus a fidelibus suis. Apostolus enim veraciter dicit