comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inculpa. Aque aũ suꝑfities. huc illucq au¬
tẽptationis attigerit. sine tarditate alictuꝰ
retractationis trahit. Si enĩ cor fluxũ cuiis¬
libet ꝑu̾si cogitamꝰ : qͥd aliud quã inuento
positã aque suꝑficiem cernimꝰ: Nunc nãq
illud aura impellit ire ÷ nunc aura luxurie :
nunc aura inuidie: nunc aura fallatie ꝑtͣ¬
hit. Suꝑ faciem gͦ aque leuis ẽ is: quẽ cũ¬
quilibet erroris uentꝰ inuen̾it impellit. Uñ
bene quoq ꝑpsalmistã dr. D̾s meus pone
illos ut rotam: ⁊ sicut stipulam ante faci¬
emuenti. Ut rota quippe ponunt᷑ iniqͥ ÷
qͥ incircuitu laboris missi. dũ ea que ante
sunt negligunt. ⁊ ea que deserenda sunt
sequunt᷑: ex post̾iorib eleuant᷑. ⁊ inanteri¬
orib cadunt. Qui recte quoq stipule ante
faciẽ uenti cõꝑant᷑: quia irruente aura
tẽptationis. dũ nulla subnixi sunt ratio¬
ne grauitatis ⁊ eleuant᷑ ut corruant. Et

Expanded text:
in culpa. Aquae autem superficies huc illucque auin culpa. Aquae autem superficies huc illucque autentationis attigerit, sine tarditate aliqua retractationis trahit. Si enim cor fluxum cujuslibet perversi cogitamus, quid aliud quam in vento positam aquae superficiem cernimus? Nunc namque illum aura impellit ire, nunc aura superbiae, nunc aura luxuriae, nunc aura invidiae, nunc aura fallaciae pertrahit. Super faciem ergo aquae levis est is quem quilibet erroris ventus cum venerit impellit. Unde bene quoque per Psalmistam dicitur: Deus meus, pone illos ut rotam, et sicut stipulam ante faciem venti . Ut rota quippe ponuntur iniqui, quia, in circuitu laboris missi, dum ea quae ante sunt negligunt, et ea quae deserenda sunt sequuntur, ex posterioribus elevantur, et in anterioribus cadunt. Qui recte quoque stipulae ante faciem venti comparantur, quia, irruente aura tentationis, dum nulla subnixi sunt ratione gravitatis, elevantur ut corruant, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑu̾sa ⁊ eñĩ mente gaudent infacinorib:
ꝑculpam suã cotidie ad supplitiũ trahun¬
tur. ⁊ securi sunt. Uñ ꝑ salomonẽ dicit᷑.
Sunt impii qui ita securi sunt: quasi
iustoꝵ facta habeant. De quib rursum
scriptũ ẽ. Qui letant᷑ cũ male fecerint:
⁊ exultant inreb pessimis. Sic itaq in te¬
nebris quasi inluce ambulant: quia ita
gaudent ÷ innocte peccati : ac si eos lux iꝰti¬
qua aliene conscientie ñ uident᷑: lux uero
nr̃a patria et̾na ẽ: in qua dũ uultus aspi¬
Iniqui aut̃ quia uitam p̃sentẽ ita diligunt.
atq hanc exilii temꝑe cõplectunt᷑. ac si
iam in patria regnent : recte dr. sic intene¬
bris quasi in luce ambulant: qͥa sic inpre¬
suꝑ faciem aque. Aplurali numero ad sin¬
gularẽ redit: quia plerũq unꝰ male tncho¬
at. ⁊ unitando multi subsequunt᷑. S eiꝰ
pͥncipalit̾ culpa ẽ: qui ꝑu̾sis sequentib
exempla p̃buit iniquitatis. Uñ ⁊ ad illũ
redit erebio sententia: qui aucdor ocuti

Expanded text:
sa etenim mente gaudent in facinoribus, per culpam suam quotidie ad supplicium trahuntur, et securi sunt. Unde et per Salomonem dicitur: Sunt impii qui ita securi sunt, quasi justorum facta habeant . De quibus rursum scriptum est: Qui laetantur cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis . Sic itaque in tenebris quasi in luce ambulant, quia ita gaudent in nocte peccati, ac si eos lux justiqua alienae conscientiae non videntur; lux vero nostra patria aeterna est, in qua dum vultus aspiIniqui autem, quia vitam praesentem ita diligunt, atque haec exsilii tempora complectuntur, ac si jam in patria regnent, recte dicitur: Sic in tenebris, quasi in luce ambulant. Sequiturum leves sunt. --A plurali numero ad singularem redit, quia plerumque unus mala inchoat, et imitando multi subsequuntur. Sed ejus principaliter culpa est qui perversis sequentibus exempla praebuit iniquitatis. Unde ad illum redit crebro sententia qui auctor exstitit
Abbreviated transcription (Latin):
bris domos ꝑfodiunt: dũ cor innocentiũ s
tam̃ infirmoꝵ deiectionis tẽpore pessima col¬
loquutione corrumpunt. S plerũq contin¬
git. ut dũ bonos qͦsꝙ in deiectione conspiti¬
unt : subito occulta dispensatione diuina.
ustus quispiã qui uidebat᷑ opp̃ssus. aliqua
scłi potestate fulciat᷑: eiq ꝓsꝑitas uite pre¬
sentis arrideat : quẽ prius adu̾sitatis tene¬
bre p̃mebant. Quam nimirũ ꝓsꝑitatem
illius cũ ꝑu̾si conspitiunt: sicut p̃dictum
c̃ ꝑturbant᷑. Mox em̃ ad corda sua redeunt:
ante mentis ocłos reuocant. quicqͥd se ꝑu¬
se egisse meminerunt. Uindicari inse om̃e
uitium formidant: unde ille lucet qui po¬
testatẽ suscepit: inde ꝑu̾sus quisq qui cor¬
rigi metuit. intristicia tenebrescit. Bene gͦ
dict̃ si subito apparuerit auiora: arbitrant̃
umbram mortis. Aurora quippe mens
uisti ẽ: que peccati sui tenebras deserens. ad

Expanded text:
bris domos perfodiunt, dum cor innocentium, sed bris domos perfodiunt, dum cor innocentium, sed tamen infirmorum, dejectionis tempore pessima collocutione corrumpunt. Sed plerumque contingit ut dum bonos quosque in dejectione conspiciunt, subito occulta dispensatione divina justus quispiam qui videbatur oppressus, aliqua saeculi potestate fulciatur, eique prosperitas vitae praesentis arrideat, quem prius adversitatis tenebrae premebant. Quam nimirum prosperitatem illius cum perversi conspiciunt, sicut dictum est, perturbantur. Mox enim ad corda sua redeunt, ante mentis oculos revocant quidquid se perverse egisse meminerunt, vindicari in se omne vitium formidant, et unde lucet ille qui potestatem suscipit, inde perversus quisque qui corrigi metuit in tristitia tenebrescit. Bene ergo dicitur: Si subito apparuerit aurora, arbitrantur umbram mortis. Aurora quippe mens justi est, quae, peccati sui tenebras deserens, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitatis clarescunt. eis eriorum magistri
pu̾sa suadere metuunt: ẜ consilia exqͥrunt:
deiectionẽ ꝑsꝑitatis coꝵ sũmoꝑe p̃stolant᷑:
ut inaduersitatis tenebris. eoꝵ mentes sua¬
saloqui minime audebant. Quos mox ut
uradu̾sitate uiderint exurgunt: ⁊ ñ nisi
ex peccati merito talia illos ꝑpeti asseĩt:
gellũ dampnationis credunt. Intenebris
gͥ domos ꝑfodiunt: quia bonoꝵ mentes ex
ipsa eoꝵ corrumꝑe adu̾sitate moliunt᷑. Bñ¬
aut̃ dr. sicut indie condixerant sͥ: quia
cũ iuistos conspicerent ꝓsꝑitatis luce claru¬
isse ÷ q̃m lo qui ñ potant ad maligna solũ¬
mͦ contra eos consilia uacabant. Siue au̾¬
heretici seu ꝑu̾si quilibet cũ iustos in de¬
iectione conspitiunt gaudent: cũ uͦ eos
ad agende potestatis iud̾int culmen erũꝑe.
ꝑturbant᷑ ÷ metuunt. afflictionib tabes¬
qui semꝑ afflictionẽ fideliũ expectant: eosq
intribulatione uid̾e desid̾ant. Et intene¬

Expanded text:
peritates clarescunt, eis errorum magistri perversa suadere metuunt, sed consilia exquirunt, dejectionem prosperitatis eorum summopere praestolantur, ut in adversitatis tenebris, eorum mentes suasa loqui minime audebant, quos mox ut in adversitate viderint, exsurgant et non nisi ex peccati merito talia illos perpeti asserungellum damnationem putant. In tenebris ergo domos perfodiunt, quia bonorum mentes ex ipsa eorum corrumpere adversitate moliuntur: Sicut in die condixerant sibi, quia cum justos conspicerent 530 prosperitatis luce claruisse, quoniam loqui non poterant, ad maligna solummodo contra eos consilia vacabant.  haeretici, sive perversi quilibet, cum justos in dejectione conspiciunt, gaudent; cum vero eos ad regendae potestatis viderint culmen erumpere, perturbantur, metuunt, afflictionibus tabesqui semper afflictionem fidelium exspectant, eosque in tribulatione videre desiderant. Et in tene
Abbreviated transcription (Latin):
neq abonoꝵ accuũ rectitudine declinat.
Inuiã quippe uinearũ ambulare ẽ sc̃ẽ eccłẽ
patres uelut dependentes botros aspicere:
quoꝵ u̾bis dum intendit. in labore itin̾is.
amore debriat᷑ et̾nitatis. Sequit̃.Ad¬

Expanded text:
neque a bonorum actuum rectitudine declinat. In via quippe vinearum ambulare est sanctae Ecclesiae Patres velut dependentes botros aspicere, quorum verbis dum intendit in labore itineris, amore debriatur aeternitatis. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tunc se doctos pre om̃ib credunt. cũ loqͥ
de incognitis infelitius p̾sumunt. Sc̃a uͦ
eccła dum quẽ piam uidet esurire qd̾ ei ñ
ꝓsit acciꝑe ÷ aut si iam sunt sibi cognita
modeste opprimit. aut si adhuc uiderit᷑ in¬
cognita humilit̾ fatetur: cosq ad ordinate
humilitatis sensum reuocat. cũ ꝑ suum
illis p̃dicatorẽ dicit. Non plus saꝑe qͣm
oportet saꝑe: s saꝑe ad sobrietatẽ. Ed rur¬
sum. Noli altũ saꝑe: sedtime. Atq it̾m
Altiora te ne quesieris: s fortiora te nescru¬
tatus fueris. & rursũ. Mel inuenisti:
comede qd̾ sufficit tͥ: ne forte satiatꝰ euomas
illud. Mel quippe inuenire ẽ: scĩ intellectꝰ
dulcedinẽ degustare. Qd̃ tunc sufficient̃
comedit᷑: quando nr̃a intelligentia uixta
mensuram sensus submod̾amine tenetur.
Nam satiatus mel euomit: qui plus ap¬
petens penetrare quã capit. ⁊ alud pditi
unde potuit nutriri. Quia gͦ sc̃a eccła ab

Expanded text:
 tunc se doctos prae omnibus credunt cum loqui  tunc se doctos prae omnibus credunt cum loqui de incognitis infelicius praesumunt. Sancta vero Ecclesia dum quempiam videt esurire quod ei non prosit accipere, aut si jam sunt sibi cognita, modeste supprimit, aut si adhuc videntur incognita, humiliter fatetur, eosque ad ordinatae humilitatis sensum revocat cum per suum illis praedicatorem dicit: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Et rursum: Noli altum sapere, sed time . Atque iterum: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris . Et rursum: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud . Mel quippe invenire est sancti intellectus dulcedinem degustare. Quod tunc sufficienter comeditur, quando nostra intelligentia juxta mensuram sensus sub moderamine tenetur. Nam satiatus mel emovit, qui plus appetens penetrare quam capit, et illud perdit unde potuit nutriri. Quia ergo sancta Ecclesia ab
Abbreviated transcription (Latin):
tici quo u̾itatis soliditatẽ non tenent. eo
ñ numꝙͣ student.ut loquatiores appa¬
reant. ⁊ contra ca tholicoꝵ fidem quasi
de doctrina scien tie głant᷑ : cunctoᷤ qͦs
aspitiunt. pͣuis ad setrahere sermonibus
querunt: ⁊ uude sibi alios ad uit̾itum so¬
ciant. inde se aliqͥd agere uiuacit̾ putant.
Eos uero lassos dicimꝰ : qui sub huius scli
ou̾e laborioso fatigant᷑. Uñ ꝑsemet ipsam
u̾itas dicit. ¶enite ad me om̃s qui labo¬
tatis ⁊ on̾ati estis: ⁊ ego uos reficiam. He¬
tici gͥ qui sua dogmata p̃dicare rĩ cessant:
scãm eccłam quasi de imꝑitia irrident di¬
centes. Aquã lasso ñ dedisti: ⁊ esurienti
existimant: cũ quibusdã subt̾reno fasce la¬
borantib sui poculũ erroris p̃bent. Et pa¬
nẽ se esurientib ñ subtraxisse suspicant᷑:
qͥa etiã de inuisibilib atq incõprehensibili¬
b requisiti. cũ suꝑba audatia respondent :¬

Expanded text:
tici quo veritatis soliditatem non tenent, eo tici quo veritatis soliditatem non tenent, eo nonnunquam student ut loquaciores appareant, et contra catholicorum fidem quasi de doctrinae scientia gloriantur; cunctos quos aspiciunt pravis ad se trahere sermonibus quaerunt, et unde sibi alios ad interitum sociant, inde se agere aliquid vivaciter putant. Eos vero lassos dicimus qui sub hujus saeculi onere laborioso fatigantur. Unde et per semetipsam Veritas dicit: Venite ad me omnes, qui laboratis, et onerati estis, et ego igitur qui sua dogmata praedicare non cessant, sanctam Ecclesiam quasi de imcentes: Aquam lasso non dedisti, et esurienti existimant cum quibusdam sub terreno fasce laborantibus sui poculum erroris praebent. Et panem se esurientibus non subtraxisse suspicantur, quia etiam de invisibilibus atque incomprehensibilibus requisiti, cum superba audacia respondent. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi p̃dicauerunt ab illis seruari consid̾ant.
Ex quib cum quidã ad scãm eccłam redeunt:
cos ꝓtinꝰ doctrine uestimenta ꝑdidisse suspi¬
cant᷑. S cum nudus spoliari nequeat: q̃¬
querendũ nobis ẽ quomͦ prius nudi ⁊ post¬
modũ spoliati memorant᷑. S sciendũ est.¬
quia omĩs qui coidis puritate ꝑfruitur:
co ipso quo dupplicitatis tegumentũ ñ ht.
nudus ẽ. Et surit ñnulli apud ħeticos qͥ
cordis puritatẽ habent: s tam̃ doctrine
coꝵ dogmata ꝑu̾sa suscipiunt. Hii nimi¬
rũ ⁊ ex sua puritate nudi sunt: ⁊ quasi ex
eoꝵ p̃dicatione uesitunt᷑. Et quia tales qͥ.
facile ad scãm eccłam redeunt. eo qd̾ duppli¬
citatis malitia ñ utunt᷑: eos ħetici nudos
fatent᷑. Quos abea dicunt uestib expolia¬
tos: quia simplices quosq pigros atq he¬
betes putant. quos praua sua doginata
ñ dedisti: Desurienti subtraxisti panẽ. Here¬

Expanded text:
ipsi praedicaverunt ab illis servari considerant; ipsi praedicaverunt ab illis servari considerant; ex quibus cum quidam ad sanctam Ecclesiam redeunt, eos protinus doctrinae vestimenta cantur. Sed cum nudus exspoliari nequeat, quaerendum nobis est, quomodo prius nudi, et postmodum exspoliati memorantur. Sed sciendum quia omnis qui cordis puritate perfruitur, eo ipso quo duplicitatis tegumentum non habet, nudus est. Et sunt nonnulli apud haereticos, qui cordis quidem puritatem habent, sed tamen doctrinae eorum dogmata perversa suscipiunt. Hi nimirum et ex sua puritate nudi sunt, et quasi ex eorum praedicatione vestiuntur. Et quia tales quique facile ad sanctam Ecclesiam redeunt, eo quod duplicitatis malitia non utuntur, eos haeretici nudos fatentur, quos ab ea dicunt vestibus exspoliatos, quia simplices quosque pigros atque hebetes putant, quos prava sua dogmata non dedisti, et esurienti subtraxisti panem. Haere
Abbreviated transcription (Latin):
stulamur. Qui eñi peccatũ qd̾ cõmifit
fatetur. ⁊uentam petit: tam quasi ꝓdebi¬
co piguus deoit. Qd̾ nunirĩ piguuis mñ
solis occasum redd̾e iubemur: quia prius¬
quã innobis ꝑdoloiẽ cordis soliusticie occi¬
dat. debemus confes sionẽ uenire redde.
a quo confessionẽ cicce pimꝰ culpe : ut qͥ se
deliquisse innos memi int: anobis mox
relaxtũ sentiat qd̾ deliquit. Quia gͦ sc̃a
eccła cũ quoslibet abhereticis adu̾itatẽ fid̾i
reu̾tentes recipit. pͥus ut confiteri erroris
sui culpã debeant ꝑsuadet: quasi sub ħeti¬
coꝵ spetie ꝑeliphar dr᷑. Abstulisti pignus
fr̃m tuoꝵ sine causa: id ẽ ab his qͥ a nobis ad
te ueniunt. mutilit̾ confessionẽ errous ex
illam ueniunt. dona sp̃italia suspicantur
amtit̾e. Uñ ⁊ sequit᷑. Et nudos spoliasti
b trahurit. p̃cepta doctrine sue quasi que¬
dã uestimenta habere existimant: ⁊ tam¬
diu illos uestitos putant. quãdui hec q̃

Expanded text:
stulamur. Qui enim peccatum quod commisit stulamur. Qui enim peccatum quod commisit fatetur, et veniam petit, jam quasi pro debito pignus dedit; quod nimirum pignus ante solis occasum reddere iubemur, quia, priusquam in nobis per dolorem cordis sol iustitiae occidat, debemus ei confessionem veniae reddere, a quo confessionem accipimus culpae: ut, qui se deliquisse in nos meminit, a nobis mox relaxatum sentiat qEcclesia cum quoslibet ab haereticis ad veritatem fidei revertentes recipit, prius ut confiteri erroris sui culpam debeant persuadet, quasi sub haereticorum specie per Eliphaz dicitur: Abstulisti enim pignus fratrum tuorum sine causa. Id est, ab his qui a nobis ad te veniunt inutiliter confessionem erroris exeillam veniunt dona spiritalia suspicantur amittere. Unde et sequitur: Et nudos spoliasti bus trahunt praecepta doctrinae suae quasi quaedam vestimenta habere existimant, et tandiu illos vestitos putant, quandiu haec quae
Abbreviated transcription (Latin):
ris. aliquando dona sp̃e sci: aliquando
uͦ signat᷑ confessio peccati. Pignus nãq
accipitur donũ sp̃c sc̃i: sicut ꝑ paulũ
dr᷑. Qui dedit nobi̾ pignus sp̃c. Ad hoc
eñt pignus accepimꝰ: ut de ꝓmissione
amima adint̾ioris spei certitudinẽ roborat᷑.
Rursum pignoris noĩe peccati confessio
solet intelligi: sicut in lege scriptum est.
Cũ debet tͥ quippiã frat̾ tiuis. ⁊ abstule¬
ris pignus abeo: ante solis occasum pig¬
nus restitue. frat̃ ueni ñr debitor nob̃
efficit̃: cũ quilibet ꝓximꝰ in nos aliquid
deliquisse monstrat᷑. Peccata quippe debi
ta uocamꝰ. Uñ peccatori seruo dr. Om̃e
debitũ dimisi tͥ. Et indñica cotidie orati¬
one p̃canĩ: dimitte nobis debita nostra.
sicut ⁊ nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. A
debitore aut̃ nr̃o pignus accipimꝰ. qͣndo
abeo qui in nos peccasse cognoscit᷑. pecc̃ĩ
eiꝰ iam confessionẽ tenemus: ꝑ quam re¬
laxare peccatũ qd̃ innos ꝑpetratũ est po¬

Expanded text:
aliquando dona Spiritus sancti, aliquando vero signatur confessio peccati. Pignus namque accipitur donum Spiritus sancti, sicut per Paulum dicitur: Qui dedit nobis pignus Spiritus . Ad hoc enim pignus accipimus, ut de promissione anima ad interioris spei certitudinem roboratur. Rursum pignoris nomine peccati confessio solet intelligi, sicut in Lege scriptum est: Cum debet tibi quidpiam frater tuus, et abstuleris pignus ab eo, ante solis occasum pignus restitue . Frater etenim noster debitor nobis efficitur cum quilibet proximus in nos aliquid deliquisse monstratur. Peccta vocamus, unde peccatori servo dicitur: Omn debitum dimisi tibi. Et in dominica cotidie oratione precamur: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris! A debitore aab eo qui in nos peccasse cognoscitur peccati ejus jam confessionem tenemus, per quam relaxare peccatum quod in nos perpetratum est po
Abbreviated transcription (Latin):
carnis uoluptatib dediti. quanta sit ceci¬
tas demonstrat᷑. cũ dr: dulcedo illiꝰ u̾mis.
Quid nãq caro : nͥ putredo ac u̾mis est :
Et quisqͥs carnalib desid̾iis anhelat: qͥd
aliud quã u̾mem amat: Que enĩ sit car¬
nis substantia: testant᷑ sepulchra. Quis
parentũ. qͥs amicoꝵs fideliũ. quãlibet di¬
lecti sui tang̾e scaturientẽ u̾mib carnem
potest: Caro itaq concupiscit᷑. Penset᷑ qͥd
sit examinis: ⁊ intelligit᷑. qͥd amat᷑. Nil
qͥppe sic ad edomandũ desid̾ioꝵ carnalium
appetitũ ualet: quã ut unusqͥsq hoc quod
uiuũ diligit. quale sit mortuũ penset. Con¬
sid̾ata ⁊ enĩ corruptione carnali: citius
cognoscit᷑. qͥa cũ illicite caro concupiscu᷑.
tabes desid̾atur. Bene gͦ deluxuriosi m̃te
dr. dulcedo illiꝰ u̾mis: quia is qͥ indesid̾io
carnalis corruptionis exestuat: ad fetorẽ
putredinis anhelat. Hec sicut in huiꝰ par¬
tis t̾cie initio. ꝓmisisse me memint. subbre¬

Expanded text:
carnis voluptatibus dediti quanta sit caecitas demonstratur cum dicitur: Dulcedo illius vermis. Quid namque caro nisi putredo ac vermis est? Et quisquis carnalibus desideriis anhelat, quid aliud quam vermem amat? Quae enim sit carnis substantia, testantur sepulcra. Quis parentum, quis amicorum fidelium, quamlibet dilecti sui tangere carnem scaturientem vermibus potest? Caro itaque cum concupiscitur, pensetur quid sit exanimis, 534 et intelligitur quid amatur. Nil quippe sic ad edomandum desideriorum carnalium appetitum valet, quam ut unusquisque hoc quod vivum diligit, quale sit mortuum penset. Considerata etenim corruptione carnali, citius cognoscitur quia cum illicite caro concupiscitur, tabes desideratur. Bene ergo de luxuriosi mente dicitur: Dulcedo illius vermis; quia is qui in desiderio carnalis corruptionis aestuat, ad fetorem putredinis anhelat. Haec sicut in hujus partis tertiae initio promisisse me memini, sub bre
Abbreviated transcription (Latin):
ante tẽpus ꝓpriũ subtrahant᷑. Omĩpotens
eñi d̃s ⁊ si plerumq mutat sententiam:
consiliũ numqͣm. Eo gͦ tempore. ex hac ui¬
ta quisq subtrahit᷑: quo exdituna poten¬
tia añ tempora p̾scitur. S sciendũ quia
creans ⁊ ordinans nos omĩpotens ds. uix¬
ta singłoꝵ m̾ita. disponit ⁊ t̾minũ ÷ ut uł
malus ille breuit̃ uiuat. ne multis bene
agentib noceat: uł bonus iste duitius in
hac uita subsistat. ut multis boni oꝑis
aduitor existat : uł rursũ malus longuis
differat᷑ inutta. ut pͣua adhuc oꝑa augeat.
ex quoꝵ temptatione purgati iusti uerius
uiuant: uł bonus citius subtrahat᷑. ne si
hic dui uixerit. eiꝰ innocentiã malitia cor¬
rũpat. Sciendũ tam̃ quia benignitas dĩ ẽ.
peccatorib spatiũ penitentie largiri ⁊ s qͥa
accepta temꝑa. ñ ad fructũ penitentie. Gad

Expanded text:
us proprium subtrahantur. Omnipotens enim Deus etsi plerumque mutat sententiam, consilium nunquam. Eo ergo tempore ex hac vita quisque subtrahitur, quo ex divina potentia ante tempora praescitur. Sed sciendum quia creans et ordinans nos omnipotens Deus, juxta singulorum merita, disponit et terminos, ut vel malus ille breviter vivat, ne multis bene agentibus 506 noceat; vel bonus iste diutius in hac vita subsistat, ut multis boni operis adjutor existat; vel rursum malus longius differatur in vita ut prava adhuc opera augeat, ex quorum tentatione purgati justi verius vivant; vel bonus citius subtrahatur, ne si hic diu vixerit, ejus innocentiam malitia corrumpat. Sciendum tamen quia benignitas Dei est peccatoribus spatium poenitentiae largiri. Sed quia accepta tempora non a
Abbreviated transcription (Latin):
Idcuco inquitas frigori cõꝑatur: quia
peccantis mentẽ torpore constringit. Uñ
scriptũ est. Sicut frigidam facii cist̾na
aquã suã: sic frigidã fecit malitiã suam.
Quo contͣ caritas calor ẽ: quia uidelicet
mentẽ accendit quã replet. De quo calore
scriptũ est. Habundauit iniquitas: refri¬

Expanded text:
Idcirco iniquitas frigori comparatur, quia peccantis mentem torpore constringit. Unde scriptum est: Sicut frigidam facit cisterna aquam suam, sic frigidam facit malitiam suam . Quo contra charitas est calor, quia videlicet mentem accendit quam replet, de quo calore scriptum est: Abundavit iniquitas, refri
Abbreviated transcription (Latin):
mala mundi equanimit̾ ꝑpeti: ut pos¬
sint in fine coronari. Electis gͦ enochin
septima gen̾atione nascit᷑: quia sui de¬
dicationẽ gaudii in extreme retͥbutionis
głam requirunt. Ee qͥa cotidiano tẽ po¬
ris lapsu ipsa p̾sentis uite mortalitas de
reꝓbos subtrahendo destruit: recte de ini¬
quis d̾r. ⁊ fluuius subu̾tit fundam̃tũ
eoꝵs ÷ idẽ ipse cursus mutabilitatis. sta

Expanded text:
mala mundi aequanimiter perpeti, ut posmala mundi aequanimiter perpeti, ut possint in fine coronari. Electis ergo Enoch in septima generatione nascitur, quia sui dedicationem gaudii in extremae retributionis gloria requirunt. Et quia quotidiano temporis lapsu ipsa praesentis vitae mortalitas decdem reprobos subtrahendo destruit, recte de iniquis dicitur: Et fluvius subvertit fundamentum eorum. Id est, ipse cursus mutabilitatis statum
Abbreviated transcription (Latin):
dũ transire corde ad et̾na negligunt.⁊
cuncta p̃sentia fugitiua ẽẽ ñ intuent᷑.
mentẽ in amore uite p̾sentis figunt ÷ꝯ
qͣsi longe habitationis in ea sibi funda¬
menta construunt: qͥa int̾renis rebus¬
ciuitatẽ construxisse describit᷑: qͥa uide
licet ꝑegrinus ã sũmis fundamentũ in
uifimis posuit. qͥ stationẽ cordis int̾rena
delectatione collocauit. Uñ ⁊ ineiꝰ stirpe.
enoch qͥ dedicatio int̃pretat᷑ primꝰ nasctt᷑.
Inelectoꝵ uͦ ꝓgenie enoch septimꝰ fuisse me¬
morat᷑: quia uidelicet reꝓbi ini hac uita
que añ ẽ semetipsos edificando dedicant ÷
electi uͦ edificationis sue dedicationẽ in
fine tẽporis. idẽ in septimo expectant. Ui¬
deas namq plurimos tẽporalia sola cogi¬
tare ⁊ honores querere: ambiendis rebus
inhiare: nichil post hanc uitã requirere.
Quid itaq isti. nͥ in pͥma se generatiõe
dedicant: Et uideas electos nil presen¬
tis głe querere : libent̾ inopiã sustin̾e:

Expanded text:
de transire ad aeterna negligunt, et cuncta praesentia fugitiva esse non intuentur, mentem in amorem vitae praesentis figunt, et quasi longae habitationis in ea sibi fundamentum construunt, quia in terrenis pecivitatem construxisse describitur, ut inus quippe a summis, fundamentum in infimis posuit, qui stationem cordis in terrena delectatione collocavit . Unde et in ejus stirpe Enoch, qui dedicatio interpretatur, primus nascitur; in electorum vero progenie Enoch septimus fuisse memoratur, quia videlicet reprobi in hac vita quae ante est semetipsos aedificando dedicant, electi vero aedificationis suae dedicationem in fine temporis, id est in septimo, exspectant. Videas namque plurimos temporalia sola cogitare, honores quaerere, ambiendis rebus inhiare, nil post hanc vitam requirere. Quid itaque isti nisi in prima se generatione dedicant? Videas electos nil praesentis gloriae quaerere, libenter inopiam sustinere,
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie luce irradians inpresentis uite ho¬
norib sublimat᷑ ÷ co ante ꝑu̾soꝵ ocłos tene¬
bre mortis fuint: quia que ꝑu̾se se egisse
meminerunt. corrigi ꝑtimescunt. Semꝑ
nãq desid̾ant. in siuis prauitatib relaxa¬
ri ÷ incorrepte uiuere: ⁊ deculpagaudium
habere. Quoꝵ ipsa letalis leticta conueni¬
ent̃ expͥmit᷑: cum ptinus subinfertur.¬

Expanded text:
i vita honoribus sublimatur, eo ante perversorum oculos tenebrae mortis fiunt, quia qui perversa se egisse meminerunt corrigi pertimescunt. Semper namque desiderant in suis pravitatibus relaxari, incorrecti vivere, et de culpa gaudium habere. Quorum ipsa lethalis laetitia convenienter exprimitur, cum protinus subinfertur
Abbreviated transcription (Latin):
num̾atis culpis delinquentẽ sinagogam ꝑ
uocẽ ꝓpħicam reuocat dicens. Ergo amodo
saltẽ uoca me pat̾ metis: dux uirginitatis
nece ꝓximoꝵ ꝑ nocturnũ macime silenti¬
um soleat grassari ÷ cur hoc in locoma¬
ꝑhibet᷑: S ipsis u̾bis litt̾e. dũ sͥ ñ con¬
gruunt: ad indaganda sp̃c secreta reuo¬
cam᷑. Inscriptura sacra mane aliq̃n aduen¬
tus dñice incarnationis. aliq̃n aduentus¬

Expanded text:
Synagogam per vocem propheticam revocat, dicens: Ergo saltem amodo voca me, pater meus, dux virginitatis nece proximorum per nocturnum maxime silentium soleat grassari, cur hoc in loco maperhibetur? Sed ipsis verbis litterae dum sibi non congruunt, ad indaganda spiritus secreta revocamur. In Scriptura sacra mane aliquando adventus Dominicae incarnationis designatu
Abbreviated transcription (Latin):
ius omp̃c ds illud tẽpus uniusciiꝰq ad
mortẽ p̾sciat. quo eiꝰ uita t̾minat᷑ ÷ nec alio
morit᷑. Nam si ezechie ann additi ad ui¬
tã quindecim meniorant᷑ ÷ tẽpus quidẽ
uite creuit abillo t̾mino qͦ mori ipse me¬
rebat᷑: nam diuina dispositio eiꝰ tempus
tunc p̃sciit. qͦ hunc post modũ ex p̾senti
uita subtraxit. Cum gͦ itasit. quid ẽ qd̾
diet᷑. qͥa iniqui sicblatifuit añ tempus
suũ. nͥ qd̾ om̃s qui p̃sentem uitã diligunt.¬
longiora sibi eiꝰdem uite spatia ꝓmittur:
s cũ eos mors suꝑueniens ap̃senti uita
subtrahit. eoꝵ uite spatia que sibi longio¬
ra quasi incogitatione tend̾e consueu̾ant
int̾cidit: De quib recte dr. & fluuius¬

Expanded text:
s Deus illud tempus uniuscujusque ad mortem praesciat, quo ejus vita terminatur, nec alio moritur. Nam si Ezechiae anni additi ad vitam quindecim memorantur, tempus quidem vitae crevit ab illo termino quo mori ipse merebatur. Nam divina dispositio ejus tempus tunc praesciit, quo hunc postmodum ex praesenti vita subtraxit. Cum ergo ita sit, quid est quod dicitur, quia iniqui sublati sunt ante tempus suum, nisi quod omnis qui praesentem i ejusdem vitae spatia promittunt? Sed cum eos mors superveniens a praesenti vita subtrahit, eorum vitae spatia, quae sibi longiora quasi in cogitatione tendere consueverant, intercidit. De quibus recte di
Abbreviated transcription (Latin):
tore macłatur. Bene aut̃ subdit᷑. Et
tio recognosci ñ possit. Uñ quibusdam in
fine dicturus ẽ. Numꝗͣ noui uos: disce¬
dite time qͥ oꝑamini iniquitatẽ. Quid au̾
uultus cordis humani ẽ. nͥ similitudo d̃i:
Quẽ uidelicet uultũ ꝑu̾sus oꝑit. ut cog¬
nosci nequeat: cũ uitam suã uł malis
actib uł ꝑfidie errore confundit. S tat̾
quisq cũ ꝓsꝑitate uite p̃sentis iustos fulei¬
ri conspicit: eis ꝑu̾sa suadere minime p̃¬
suinit. Si qua uͦ illos pcella adu̾sitatis
inuen̾it: ad u̾ba ꝓtinus pestifere suasioĩs
erumpit. Uñ ⁊ subdit᷑.Perfodit in te¬
nebris domũ sicut indie cłm dixerant sibi:
⁊ ignorauerunt lucẽ. Quid nãq hoc loco
domoꝵ nomine: nͥ conscientie designant᷑ ÷
in quib habitamꝰ. cũ tractando qͥd agimꝰ :
Uñ cuidam sanato dr̃. Uade indomũ tuã
ad tuos: ⁊ annuntia illis quantat dñs¬

Expanded text:
tore maculatur. Bene autem subditur: tore maculatur. Bene autem subditur: cio recognosci non possit. Unde in fine dicturus est: Nunquam novi vos; discedite a me, qui operamini iniquitatem . Quid autem vultus cordis humani est, nisi similitudo Dei? Quem videlicet vultum perversus operit, ut cognosci nequeat, cum vitam suam vel malis actibus, vel perfidiae errore confundit. Sed talis quisque cum prosperitate vitae praesentis justos fulciri conspicit, eis perversa suadere minime praesumit; si qua vero illos procella adversitatis invenerit, ad verba protinus pestiferae persuasionis erumpit. Unde et subditnebris domos sicut in die condixerant sibi et ignoraverunt lucem. - Quidnam hoc loco domorum nomine, nisi conscientiae designantur, in quibus habitamus contractando quid agimus? Unde quidam sanato dicitur: « Vade in domum tuam ad tuos, et annuntia illis quanta
Abbreviated transcription (Latin):
tu. ñ ꝓlem s uoluptatẽ querit. Et ꝑu̾sus
quisq ac uane głe seruiens. recte adult̾ari
u̾bum dĩ dr: quia ꝑ sacrũ eloquiũ ñ do
filios gign̾e.s suã scientiã desid̾at ostenta¬
re. Quẽ enĩ libido głe ad loquendũ trahit:
uoluptati magis quã gen̾ationi oꝑam un¬
pendit. ub̃i ⁊ apte subdit᷑. ñ me uidebit ocu¬
ius: quia adultiuim qd inmente agitur:
ualde difficile ẽ. ut abhumano uisu pe¬
netret᷑. Qd̃ praua mens tanto securius ꝑ¬
metuit qͦs erubescat. Sciendũ quoq est:
quia sicut is qui adult̾ium facit. carnem¬
aliene conuigis sͥ illicite conungit: ita
om̃s heretici cũ fidelem animã in suo errore
rapiunt. quasi alienã conuigẽ tollunt:
qͥa uidelicet mens dõ sp̃alit̃ inherens. ⁊ ei
quasi in qͦdam amoris thalamo conuincta.
cũ ꝑu̾sis ꝑsuasionib ad pͣuitatẽ dogma¬
tis ducit᷑ ÷ quasi aliena conunx a corrup¬

Expanded text:
tu non prolem, sed voluptatem quaerit. Et perversus tu non prolem, sed voluptatem quaerit. Et perversus quisque ac vanae gloriae serviens recte adulterare verbum Dei dicitur, quia per sacrum eloquium non Deo filios gignere, sed suam scientiam desiderat ostentare. Quem enim libido gloriae ad loquendum trahit, voluptati magis quam generationi operam impendit. Ubi et apte subditur: Non me videbit oculus, quia adulterium quod in mente agitur est difficile ut ab humano visu penetretur. Quod perversa mens tanto securius permetuit, quos erubescat. Sciendum quoque est quia sicut is qui adultalienae conjugis sibi illicite conjungit: ita haeritici, cum fidelem animam in suo errore rapiunt, quasi alienam conjugem tollunt. quia videlicet mens Deo spiritaliter inhaerens, et ei quasi in quodam amoris thalamo conjuncta, cum perversis persuasionibus ad pravitatem dogmatis perducitur, quasi aliena conjux a corrup
Abbreviated transcription (Latin):
nocte quippe tribulationis atq deiectioĩs
sue. ⁊ si exercere crudelitatis manũ non ua¬
let: eis tam̃ quos p̃ualere conspicit consilia
ꝑu̾sitatis p̃bet: huc illucq discurrit :
queꝙ potest inbonoꝵ lesione suggerit. Qͥ
recte quasi fur dĩ: quia inipsis sus ꝑu̾¬
sis consiliis metuit ne dep̃hendat᷑. Quigͥ
contͣ egenũ ⁊ pauꝑem mane homicida ẽ:
uitã depͥmendo int̾imit : inadu̾sitate ac
decectione positus. ꝑ iniqua consilia latent̃
ledit: atq id qd̾ ꝑ se explere ñ ualet: ad he¬
iendo huiꝰ mundi potentib exercet. Sequit᷑.¬
culus adult̾i obseruat caliginẽ: dicens.¬
nil obstat intelligi: ut qui ad ult̾ium ꝑpe¬
trare desid̾at. tenebras exquirat. S quia
contͣ hereticos sententia ꝓmitur: dignũ ẽ¬
ut hoc qd̾ dicit᷑ mystice sentiat᷑. Nam pau¬
lus ait. Non enĩ sumꝰ sic̃ plurimi adult̾an¬
tes u̾bum dĩ. Ad ult̾ quippe incarnali coi¬

Expanded text:
nocte quippe tribulationis et delectationis nocte quippe tribulationis et delectationis suae etsi exercere crudelitatis manum non let, eis tamen quos praevalere conspicit consilia perversitatis praebet; huc illucque discurrit, et quaeque potest in bonorum laesionem suggerit. Qui recte quasi fur dicitur, quia in ipsis suis perversis consiliis metuit ne deprehendatur. Qui ergo contra egenum et pauperem mane homicida est, vitam deprimendo interimit, in adversitate atque dejectione positus, per iniqua consilia latenter laedit, atque id quod per se explere non valet, adhaerendo hujus mundi potentibus exercet. Sequitculus adulteri observat caliginem.nil obstat intelligi, ut qui adulterium perpetrare desiderat, tenebras exquirat. Sed quia contra haereticos sententia ut hoc quod dicitur 529 mystice sentiantur. Nam Paulus ait: Non enim sumus, sicut plurimi, adulterantes verbum Dei . Adulter quippe in carnali coi
Abbreviated transcription (Latin):
mane pͥmũ diei tẽpus est. uesꝑe extremũ:
nequaquã refitiendi sumꝰ de huiꝰ uite pre¬
sentis ꝓsꝑitate que p̃uenit: s dehis que in
fine diei. idẽ inmundi t̾mino sequuntur.
Maue gͦ comedunt: qͥ de huiꝰ mundi ꝓsꝑi¬
tatib extollunt᷑. Et dũ presentia uehem̃¬
tercurant: futura ñ cogitant. Omĩs qui
odit fratrẽ suũ homicida ẽ. Mane itaq pͥ¬
mo consurgit homicida: quia in p̾sentis
uite gła pu̾sus quisq erigit᷑ ÷ ⁊ illoꝵ uitã
depͥuit: qui dũ sequente glam siriunt:
quasi saciari inuesꝑe exquirunt. Prauus
⁊enĩ quisq in hoc mundo dignitatẽ transi¬
torie potestatis arripiens tanto se acrus ad¬
ꝑagenda mala dilatat: quanto ꝑ caritatis
uiscera nullũ amat. Totis eñi cogitationib
Qui si disponente dõ subito głam accepte
potestatis amiserit: locũ mutat. s mentẽ
ñ mutat: quia ad hoc ꝓtinꝰ dilabit᷑. quod
subinfert᷑. ꝑnoctẽ uͦ erit quasi fur. In¬

Expanded text:
ere extremum, nequaquam reficiendi sumus de hujus vitae prosperitatae quae praevenit, sed de his quae in fine diei, id est in mundi termino sequuntur. Mane ergo comedunt, qui de hujus mundi prosperitatibus extolluntur, et dum praesentia vehementer curant, futura non cogitant. Omnis enim qui odit fratem suum, homicida est . Mane itaque primo consurgit homicida, quia in praesentis vitae gloria perversus quisque erigitur, et illorum vitam deprimit qui, dum sequentem gloriam sitiunt, qetenim quisque in hoc mundo dignitatem transitoriae potestatis arripiens, tanto se ad peragenda mala acrius dilatat, quanto per charitatis viscera nullum amat. Totis enim cogitationibus --Qui si, disponente Deo, subito gloriam acceptae potestatis amiserit, locum mutat, sed mentem non mutat, quia ad hoc protinus dilabitur quod subinfertur: Per noctem ver
Abbreviated transcription (Latin):
post inuenire ñ ualet miscd̾em Que nimirũ
sententia. ñ solũ ei intendit᷑. qͥ tiere fid̾i p̃¬
dicamenta deserit. s etiã qͥ in fide recta posi¬
tus carnalit̾ uiuit: qͥa ultio et̾ne animadu̾¬
sionis ñ euadit᷑. utrũ infide aninoꝑe peccet᷑.
Nam ⁊ si dampnationis dispar ẽ qualitas:
culpe tam̃ que nequaꝗͣ ꝑpenitentiã t̾git᷑.
nulla ablutionis suppetit facultas. Seqͥt᷑¬
mundo ꝓsꝑari cet̾os exced̾e. reb ⁊ honoribus
tum̾e: huic nimirũ cura scłaris indelectati¬
one ẽ. qͥes inlabore. Ualde ⁊ enĩ fatigat᷑: si
desit cura scłi qua fatiget᷑. Quia au̾nature
c̃ u̾mium. momentis singłis incessant̃ mo¬
ueri: ñ uim̾ito signat᷑ nomine u̾miũ. inqͥe¬
tudo cogitationũ. Pu̾se itaq mentis dul¬
cedo u̾mis ẽ : qͥa inde delectabilit̾ pascitur.
unde ꝑ inqͥetudinẽ icessant̃ agitat᷑. P otest

Expanded text:
ostea invenire non valet misericordem. Quae nimirum sententia non solum ei intenditur qui verae fidei praedicamenta deserit, sed etiam ei qui in fide recta positus carnaliter vivit, quia ultio aeternae animadversionis non evaditur, utrum in fide an in opere peccetur. Nam etsi damnationis dispar est qualitas, culpae tamen quae nequaquam per poenitentiam tergitur nulla absolutionis suppetit facultas. Seqmundo prosperari, caeteros excedere, rebus et honoribus tumere, huic nimirum cura saecularis in delectatione est, et quies in labore. Valde etenim fatigatur, si desit cura saeculi qua fatigetur. Quia autem naturae est vermium momentis singulis incessanter moveri, non immerito signatur nomine vermium inquietudo cogitationum. Perversae itaque mentis 533 dulcedo vermis est, quia inde delectabiliter pascitur, unde per inquietudinem incessanter agitatur. Potest
Abbreviated transcription (Latin):
ueram fidẽ uł ad scĩtatis habitũ ueniunt:
s qͥa plusqͣm neccesse ẽ de sius sensib p̾su¬
munt : sepe infide quã accipuint. ea que
ñ capuint ꝑscrutari uolunt: ut ratione
magis ind̾o quã fide teneant᷑. Quia uero
humana mens ꝑserutari ñ ualet diuna
secreta. omẽ qd̾ ratione ꝑscrutari ñ possunt.
cred̾e contẽpnunt: ⁊ꝑinquisitionẽ nimiã
inerrorẽ labunt᷑. Hii itaq cũ nec dũ crede¬
rent. uł adhuc ad iniqͥtatis oꝑa uacarent:
aque niuiũ fuerunt. S cũ carnalia facta
deserentes. infide ad quã ꝑducti sunt. plꝰ
appetunt ꝑscrutari quã capiunt: ampliꝰ
ꝓfecto calent. qͣm calere debuerunt. bñ
gͦ de hoc ꝑu̾so quolibet ꝓpħantis dũ taxat
sententia ñ optantis d̾r. Ad calorẽ nimiũ¬

Expanded text:
eram fidem, vel ad sanctitatis habitum veniunt. Sed quia plus quam necesse est de suis sensibus praesumunt, saepe in fide, quam accipiunt, ea quae non capiunt perscrutari volunt, ut ratione magis in Deo quam fide teneantur. Quia vero humana mens perscrutari non valet divina secreta, omne quod ratione perscrutari non possunt credere contemnunt, et per inquisitionem nimiam in errorem labuntur. Hi itaque cum necdum crederent, vel adhuc ad iniquitatis opera vacarent, aquae nivium fuerunt. Sed cum, carnalia facta deserentes, in fide ad quam perducti sunt, plus appetunt perscrutari quam capiunt, amplius profecto calent quam calere debuerunt. Bene ergo de hoc perverso quolibet prophetantis duntaxat sententia, non optantis dicitur: Ad nimiu
Abbreviated transcription (Latin):
berata contremiscat: ⁊ quia eũ sicuti est
uidere ñ potest. aliquatinꝰ uidendo cognos¬
eat. S hec ħetici scãm eccłam scire ñ estimacł:
quia stulto uiditio solos se sapientes putarl.
Ex quoꝵ ad huc typo subiungitur.
mita nr̃i redẽptoris humilitas: ita semita
ne ꝑambulant. De quib ad huc iniquis

Expanded text:
berata contremiscat; et quia eum sicuti est berata contremiscat; et quia eum sicuti est videre non potest, aliquatenus videndo cognoscat. Sed haec haeretici sanctam Equia stulto judicio solos se esse sapientes putant. Ex quorum adhuc typo subjungitur: mita Redemptoris nostri humilitas, ita semita ne perambulant. De quibus adhuc iniquis
Abbreviated transcription (Latin):
sic intendit omib ut adsit singłis: sic ad¬
ẽ singulis. ut sicut omĩb ñquã desit. Nã
⁊ si quosdã peccantes deserit: eisdẽ tamen
ipsis ad est ꝑuiditiũ. quib deẽẽ cernitur
ꝑadiumentũ. Sic ttaq ext̾iora circundat.
ut int̾iora impleat : sic int̾iora implet. ut
ext̾iora circundet: sic sũma regit. ut ima
ñ deserat ÷ sic imis p̃sens ẽ. ut asuꝑ ioribus
ñ recedat: sic latet insua spetie. ut ta men
cognoscat᷑ insua oꝑatione ÷ sic cognoscit᷑
insuo oꝑe. ut tam̃ cõprehendi ñ ualeat. a
cognoscentis estimatione: sic ad ẽ ut uid̾i
nequeat: sic uid̾i ñ ualet. ut tam̃ eiꝰ p̃sen¬
tiam. ipsa sua uiditia testent᷑: sic se nobis
intelligendũ prebet. ut tam̃ ipsũ nobis
radiũ sui intellectus obnubilet ÷ ⁊ rursũ
sic caligine nos ignorantie repͥmit. ut tam̃
m̃iti nr̃e. radis sue claritatis int̾micet. qͣu¬
nus ⁊ subseuata quippiam uideat. ⁊reu̾¬

Expanded text:
sic intendit omnibus, ut adsit singulis; sic adsic intendit omnibus, ut adsit singulis; sic adest singulis, ut simul omnibus nunquam desit? Nam etsi quosdam peccantes deserit, eisdem tamen ipsis adest per judicium, quibus deesse cernitur per adjumentum. Sic itaque exteriora circumdat, ut interiora impleat; sic interiora implet ut exteriora circumdet; sic summa regit, ut ima non deserat; sic imis praesens est, ut a superioribus non recedat; sic latet in sua specie, ut tamen cognoscatur in operatione; sic cognoscitur in suo opere, ut tamen comprehendi non valeat a cognoscentis aestimatione; sic adest, ut videri nequeat; sic videri non valet, ut tamen ejus praesentiam ipsa sua judicia testentur; sic se nobis intelligendum praebet, ut tamen ipsum nobis radium sui intesic caligine nos ignorantiae reprimit, ut tamen menti nostrae radiis suae claritatis intermicet, quatenus et sublevata quippiam videat et rever
Abbreviated transcription (Latin):
sublimet᷑. ⁊ dicis: quid eñi nouit ds̃. et
quasi ꝑ caliginẽ iudicat: Nubes latibit¬
lũ eiꝰ. nec nr̃a consid̾at ÷ ⁊circa cardines ce¬
li ꝑamhulat: Sunt pleriq ita hebetez.
it formnidare nesciaut. nͥ qo corpalites
uident. Uñ fit ut dm̃ ñ metuant: quem
uid̾e ñ possunt. Heretici aut̃ quia esse se
sapientes arbitrant᷑. u̾ba contra catholicos
irrisionis ꝓferunt. atq abeis illũ ñ time¬
ri suspicant᷑. quẽ uidere corꝑalĩt neque¬
unt ÷ ut quasi ꝑtorporẽ sensus auctorem
suũ existiment. quia excelsior celo ẽ. ⁊ suꝑ
stellarũ uertices sublimatꝰ: ex longinquo
uidere ñ possit: Et quia int̾ nos. ⁊ celestẽ
sedem partes aerie int̾ sunt. quasi in nube
latens ꝑ caliginẽ uidicet. ⁊ suꝑiorib inten¬
tus minus una ꝑpendat: ⁊dũ celi cardi¬
nes ambiendo constringit. int̾iora ñ uide¬
at. S quis de do ista uł desipiens suspicet᷑:
Qui nimirũ dum sit semꝑ omĩpotens.

Expanded text:
et quasi per caliginem judicat nubes, latibulum ejus nec nostra considerat, et circa cardines coeli perambulat? » Sunt plerique ita hebetes ut formidare nesciant, nisi quod corporaliter vident: unde fit ut Deum non metuant, quem videre non possunt. Haeretici autem quia esse se sapientes arbitrantur, verba contra cairrisionis proferunt, atque ab eis illum non timeri suspicantur, quem videre corporaliter nequeunt ut quasi per torporem sensus auctorem suum existiment, quia coelo excelsior est, et super stellarum vertices sublimatur, ex longinquo videre non posse; et quia inter nos et coelestem sedem partes aereae intersunt, quasi in nube latens per caliginem judicet, et superioribus intentus, minus ima perpendat; et dum coeli cardines ambiendo constringit, interiora non videat. Sed quis de Deo ista vel desipiens suspicetur, qui nimirum cum sit semper Omnipotens,
Abbreviated transcription (Latin):
ne sue suꝑstitionis reuocat: ħetici cum
hos aspitiunt. alit̾ uiu̾e. quã docuerunt:
lacertos coꝵ ab oꝑatione quã prius tenu¬
erant. cõminutos ẽẽ ab eccła detestant᷑.
Uñ ⁊ in hoc tẽpore discipline. si quid ei
adu̾sitatis euenerit: hoc euenisse ex dig¬
na peccatoꝵ retributione suspicantur.

Expanded text:
ne suae superstitionis revocat, haeretici cum ne suae superstitionis revocat, haeretici cum hos aspiciunt aliter vivere quam docuerunt, lacertos eorum ab operatione quam prius tenuerant comminutos esse ab Ecclesia testantur. Unde et in hoc tempore disciplinae, si quid ei adversitatis evenerit, hoc evenisse ex digna peccatorum retributione suspicantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Uiduas dimisisti uacuas: ⁊ lacertos pu¬
pilloꝵ cõminusti. Piebs que ħeticiᷤ p̃di¬
cantib sunt subiecte. ex carnali intelligen¬
tia erroꝵ eoꝵ semina ꝑu̾sa concipiunt:
eisq in sua dampnatione soctarit. S cũ
sc̃a eccła ipsos errors p̃dicatores uł ratio¬
ne uictos ad se suscipit. uł studio ꝑuersi¬
tatis obduratos. subdiscipline sue um¬
cula restringit: destituti hetici cũ rema¬
nere apud se plebes sine p̾dicatoribus ui¬
dent. quid aliuid ascã eccła quã tuduas
uacuas relictas dolent: & quia subtractis
h̾eticoꝵ magistris. eoꝵ discipulos in suo
oꝑe infirmari suspicant᷑: quasi lacertos
pupilloꝵ cõminutos. ab eccła ẽẽ conque¬
runt᷑. Uł certe quia scã eccła dũ quosdã
ab ħeticis uenientes suscipit: liquet ni¬
mirũ qd̾ pͥstino eoꝵ errori contradicit.
Nam sunt ñ nulli. qui ita uirginitati
carnis student: ut nuptias dampnent.
Et sunt ñnulli. qui ita abstinentiam
laudant: ut sum̃tes alimenta necessa¬

Expanded text:
as dimisisti vacuas, et lacertos pupillorum comminuisti. - Plebes quae haereticis praedicantibus sunt subjectae, ex carnali intelligentia errorum eorum semina perversa suscipiunt, eisque in sua damnatione sociantur. Sed cum sancta Ecclesia ipsos errorum praedicatores, vel ratione victos ad se suscipit, vel studio perversitatis obduratos sub disciplinae suae vinculo restringit, destituti haeretici cum remanere apud se plebes sine praedicatoribus vident, quid aliud a sancta Ecclesia quam viduas vacuas relictas dolent? Et quia subtractis haereticorum magistris eorum discopere infirmari suspicantur, quasi lacertos pupillorum comminutos ab Ecclesia esse conqueruntur. Vel certe quia sancta Ecclesia dum quosdam ab haereticis venientes suscipit, liquet nimirum quod pristino eorum errori contradicit. Nam sunt nonnulli qui ita virginitati carnis student, ut nuptias damnent; et sunt nonnulli, qui ita abstinentiam laudant, ut sumentes alimenta necessa
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis u̾ba
in allegatione
defitiunt. sepe
etiã nota replicãt:
nẽ tacendo uicti uideant᷑. Uñ elipha ⁊ b̾i
iob sermonib p̾ssus ea dicit que nullus

Expanded text:
eritatis verba in allegatione deficiunt, saepe etiam nota replicant, ne tacendo victi videantur. Unde Eliphaz, beati Job sermonibus pressus, ea dicit quae nullus
Abbreviated transcription (Latin):
Illum formido subita ꝯturbat: qui con¬
sid̾are negligit. qͥd exdistrictione uidicis
uenientis immineat. Quia gͦ fidelem
popłm ħetici culpis ꝑfidie oppressum crẽ¬
dunt: circũdatũ laqueis accusant. Et
qͥa existimarit qd̾ futura ñ p̃uideat: in
ꝑcussione sua hunc subita formidine
conturbatũ putant. Qui adhuc iN
dicat. Securitatẽ pacis tͥ in spe ꝓposue¬
ras. ⁊ idcirco de p̃sũptione tua quasi de
luce gaudebas ÷ nec te umqͣm oppͥmi tri¬
bulationib existimasti: s ecce dũ suꝑue¬
nientib malis affligeris ÷ an sint recta
que tenes. ipse que te opp̾munt tribulati¬
onũ tenebre ostendunt. Quas uidelicet
tribulationes. eliphar aquis inundanti¬
b cõparat: qͥa dũ alie suꝑ alias irruiti.
quasi aquis tumentib unde undas se¬

Expanded text:
Illum formido subita conturbat, qui considerare negligit quid ex districtione judicis venientis immineat. Quia ergo fidelem populum haeretici culpis perfidiae oppressum credunt, circumdatum laqueis accusant. Et quia existimant quod futura non praevideat, in percussione sua hunc subita formidine conturbatum putant. Qui adhuc insdicat: Securitatem pacis in spe tibi proposueras, et idcirco de praesumptione tua quasi de luce gaudebas, nec te unquam opprimi tribulationibus existimasti. Sed ecce, dum supervenientibus malis affligeris, an sint recta quae tenes ipsae quae te opprimunt tribulationum tenebrae ostendunt. Quas videlicet tribulationes Eliphaz aquis inundantibus comparat, quia dum aliae super alias irruunt, quasi aquis tumentibus, undae undas se
Abbreviated transcription (Latin):
sione m̃broꝵ: ⁊ ipse nos ꝑ hoc qd̾ caput nr̃m
ẽ aduiuat. qui ꝑ nr̃a bona oꝑa in siuis mẽ¬
bris adiuuat᷑. Adhuc adiungit cliphar qd̾
mens arguet te. ⁊ueniet tecum ad uiditiũ :
ri nesciunt. ꝓculdubio ad ociosa dicta di¬
labunt᷑: in quib si se minime rep̃hendurl.
statim ad noxia ⁊ contumeliosa ꝓsiliunt.
Unde eliphar qui otiosa intulit: Ad con¬
tum el iosa ꝓtinus u̾ba ꝓrupit dicens:

Expanded text:
d caput nostrum est adjuvat, qui per nostra bona opera in suis membris adjuvatur. Adhuc adjungit Eliphaz, quod nmens arguet te, et veniet tecum ad judicium? 3ri nesciunt, procul dubio ad otiosa dicta dilabuntur. In quibus si se minime reprehendunt, statim ad noxia et contumeliosa verba prosiliunt. Unde Eliphaz, qui otiosa intulit, ad contumeliosa protinus verba prorupit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
brachii tui possidebas t̾ram: ⁊ potentisstmꝰ
obtinebas eã. Ac si patent̃ dicat. Qd̃ inp̃¬
dicatione tita t̾ram uniu̾saliter occupasti.
potentia fortitudinis. ñ ratio u̾itatis fuit.
Quia eñi xp̃ianos principes p̃dicationẽ
eiꝰ tenere conspitiunt: hoc qd̾ ei a popłis
credit᷑. ñ uirtutẽ rectitudinis. s causam

Expanded text:
idebas terram, et potentissimus obtinebas eam. Ac si patenter dicant: Quod in praedicatione tua 504 terram universaliter occupasti, potentia fortitudinis, non ratio veritatis fuit. Quia enim christianos principes praedicationem ejus tenere conspiciunt, hoc quod ei a populis creditur, non virtut
Abbreviated transcription (Latin):
nitas iniquitates tuas. Ecce atorpenti cor¬
de adu̾ba uenit otiosa: abotiosis etiam
u̾bis ꝑcrimen fallatie ad contumelias ex¬
arsit. Isti quippe sunt cassus culpe crescen¬
tis: ut lingua cũ non restringit᷑. noq̃ qͣm
ubi cecid̾it iaceat. s semꝑ ad det̾iora descen¬
dat. Ea uͦ que subiuncta sunt. qͥa ualde
uixta hystoriam patent: ex ponenda ad
litteram ñ sunt. S quia amicos beati iob
hereticoꝵ spetiem tenere diximus ÷ ip̃m
uͦ significationẽ scẽ eccłe gerere: iã nunc
eliphar u̾ba. quomͦͣ hereticoꝵ falsitati coi¬
gruant. demonstremꝰ. Nam sequitur.

Expanded text:
ntumeliosa venitur. --Ecce a torpenti corde ad verba venit otiosa, ab otiosis autem verbis per crimen fallaciae ad contumelias exarsit. Isti quippe sunt casus culpae crescentis, ut lingua cum non restringitur nequaquam ubi ceciderit jaceat, sed semper ad deteriora descendat. Ea vero quae subjuncta sunt, quia valde juxta historiam patent, exponenda ad litteram non sunt. 5. Sed quia amicos beati Job haereticorum speciem tenere diximus , ipsum vero significationem sanctae Ecclesiae gerere, jam nunc Eliphaz verba quo modo haereticorum falsitati cong