comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dauid dealia. s lo¬
uuxit. q̃ ꝑ illam in
palestina. signabat᷑¬
dam introire sic̃ dd̾¬
iosue. qui duxt ĩ
terrã ꝓmissionis.¬

Expanded text:
de alia, sed loduxit, quae per illam in Palaestina signabatdam introire, sicosue qui duxit in terram promissionis
Abbreviated transcription (Latin):
.i. umbre celestiũ. mistioꝵ. Celestia dicit ec¬
aesiã. cuiꝰ ꝑs est in ceł regnans. ꝑs secutu¬
ra pegrinat᷑ int̾ris. Exemplar aũ. ⁊ umbrã
dicit figuras. q̃ ⁊ exemplar sunt. ⁊ exemplũ
hit ᷑ d̾s inmonte u̾itatẽ moysi ostendit .i.
olidiant. iaucent. ⁊ di ligant seqi muicẽ
i nos diligant. nr̃isq ꝓ festib studeant. ⁊ alia
hiꝰ in quib a nob̾ imitandi sunt. S qr carnał
figuris eam imagiaretur: inquib puerilis
ppłs enutritus. aliqñ ueniret adu̾itatẽ. ⁊ta
res priꝰ ostensa dr̃ exemplar. figurax uixͣ se fac¬
turum. Itẽ figure duͣr exemplar u̾itatis. q̃ pꝰ¬
ea impleta ẽ. sic̾ ille fig᷑e p̾signau̾unt scd̾ hc¬

Expanded text:
 umbrae coelestium mysteriorum. Coelestia dicit Ecclesiam, cujus pars in coelis regnans, pars secutura peregrinatur in terris. Exemplar autem et umbras dicit figuras quae exemplar sunt, et exemplumhitur. Deus in monte veritatem Moysi ostendit, id obediant, laudent, et diligant, seque invicem et nos diligant, nostrisque profectibus studeant, et alia hujusmodi. In quibus a nobis imitandi sunt. Sed quia carnfiguris eam imaginaretur, in quibus puerilis populus enutritus aliquando veniret ad veritatem: et ita res prius ostensa, dicitur exemplar figurarum juxta se factarum. Item, figurae dicuntur exemplar veritatis, quae postea impletae sunt, sicut ille figurae p
Abbreviated transcription (Latin):
offerat. Si er¬
go eẽt suꝑ ter¬
ram nec eẽt
sacerdos. cũ
essent qui of¬
ferrent scd̃m
legem mune¬
ra qui exem¬
deseruiunt
celestium sic̃
responsũ est
moysi. cum
cõsumaret
tab̾naculũ.
uide inquit
om̃ia facito
scd̃m exemp¬
lar. qd̾ tibi
ostensum est
in monTe. qm̃caro sacrifituñi. ut qr
offerat᷑. ꝓ quib offetat᷑. idem ip̃e unꝰ uerus q.
mediator per sacrifitiũ pacis reꝯcilians uos

Expanded text:
offerat: si ergo esset super terram, nec esset sacerdos: cum essent qui offerrent secundum legem munera, qui exemdeserviunt coelestium. Sicut responsum eMoysi, cum consummaret tabernaculum: Vide, inquit, omnia facito secundum exemplar, quod tibi ostensum est in monte . Qpro quibus offeratur: idem ipse unus verusque Mediator per sacrificium pacis reconciliavit nos
Abbreviated transcription (Latin):
çerdos. dico cũ eẽnt ml
addit. qui deser. exẽ.
tũ ẽ moysi. ⁊ ita fru¬
stra hoc sac̃dotium su¬
offerret. gͦ celeste ẽ qd̾
offert. Quid enĩ tam
retur: qm̃ humana.
caro: ⁊ quid tam aptũ
ĩmolationi qmͣ caro
mortał. ⁊ quid tã mũ¬
mortaliũ. qmͣ sñ ulla
ꝯtagione carnał ꝯcu¬
piscentie. caro nata
nali. ⁊ quid tã graue
offerri. ⁊ suscipi poss¬

Expanded text:
cerdos, dico, cum essent multaddit: Qui deserviunt extum est Moysi, et ita frustra hoc sacerdotium assuofferret. Ergo coeleste est quod offert. Quid enim tam tur, quam humana caro? Et quid tam aptum immolationi, quam caro mortalis? Et quid tam munmortalium, quam sine ulla contagione carnalis concupiscentiae caro nata nali? Et quid tam grate offerri et suscipi poss
Abbreviated transcription (Latin):
enĩq̃d̾ oñis unum sunt. de uno sumo oportet lo
uenitur. suas obsones cã dissensionis qmͣ̃ spse¬
udo seminau̾ut sibi uendicabant᷑. rantas
enĩ dissensiones int̾ eos sepsendo semimauant
ut suas zelarent oblatã ⁊ uendicarent. cũ
una ead̾q p̃ce om̃ium oblationes bñdic̃ent᷑¬
⁊ hocita facielant. ut cet̾i iñ offerrent ñ hñtes
pudore ꝯfund̾ent᷑. ñ sum̾tes partẽ. ⁊ hoc tam a¬
to hebant ut suꝑuenientos nicħ iiuenirent
qd̾ ederent. ⁊ dum sic ag̾ent domi pocius ħ agẽ¬
da dicit. qmͣ ineccłia subdens. Numꝙͥ domos
⁊c̃. que patent us ibi.
uid dicam. qĩ ⁊̃¬

Expanded text:
mnes unum sunt, de uno sumere oportet. Hos sterii convenitur, suas oblationes causa dissensionis quam pseudo seminaverunt sibi vindicabant. Tantas enim dissensiones inter eos pseudo seminaverant, ut suas zelarent oblationes et vindicarent, cum una eademque prece omnium oblationes benedicerentur, et hoc ita faciebant, ut caeteri unde offerrent non habentes, pudore confunderentur, non sumentes partem, et hoc tam cito agebant, ut supernae mentes nihil invenirent quod ederent. Et dum sic agerent domi potius haec agenda dicit quam in ecclesia, subdens: Nunquid domos, etc., quae patent usque ibi. Quid dicam? Q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dominici corporis ⁊ sanguinis sacram̃tum ꝯ¬
fic̾etur pꝰ celebrationem u̾osacrinustu. ⁊ con¬
setrationem panis ⁊ uini suas oblationes uẽ¬
dicabant. ⁊ auis ñ comunicantes soli sue¬
bant. ut iñ ⁊̃ inebriarentur aliis esiientib¬

Expanded text:
rporis et sanguinis sacramentum confiteretur. Post celebrationem vero sacri mysterii, et consecrationem panis et vini suas oblationes vindicabant, et aliis non communicantes soli sumebant, ut inde etiam inebriarentur aliis esurientib
Abbreviated transcription (Latin):
cari ip̃am domum
ut meccłiam ꝓdire. uł cõfugere ñ dicatinz nͥ
qui ad locum ip̃m parieces q ꝓdierit. uł cõ¬
fug̾it: quib eccłie cong̾gntio ꝯtinet᷑. ł alit̾
pot᷑ legi. Uiius quisq enĩ. ⁊ c̃. Notat ulos q̃¬

Expanded text:
cari ipsam domum ut in ecclesiam prodire vel confugere non dicatur, nisi qui ad locum ipsum parietesque prodierit, vel confugerit, quibus Ecclesiae congregatio continetur. Vel aliter potest legi. Unus
Abbreviated transcription (Latin):
carnali ꝯm̾cio .s. qñd̾o simul miscentur car¬
liali ꝯmitione ł ꝯiũct̾ione. ħ moyses ad
litt̃am deunone ꝯuigii drat. ꝙ est sigũ

Expanded text:
cilicet quando simul miscentur carnali conjunctione. Hoc Moyses ad litteram de unione conjugii dixit quod est signum
Abbreviated transcription (Latin):
unũ cũ illo. capd̾ nr̃m ẽẽ uoluit. accipiẽdo
tarnẽ ex nob̾. in quamoreret᷑ ꝓ nob̾. dormit
adam ut fiat eua. morit᷑ xp̃c ut fiat eccł̃ia
tormmienti adefit. eua delatere. Mortuo xp̃o
iauta ꝑicutit iatis. nt ꝓtluant sacrani ta
inqua ẽ apd̾ patrẽ. ⁊ sciendũ. qi ħ ũba pri¬
mi hõis fuissescͥptura genesis testatur. xp̃e

Expanded text:
unum cum illo caput nostrum esse voluit accipiendo carnem ex nobis, in qua moreretur pro nobis. Dormit Adam ut fiat Eva, moritur Christus ut fiat Ecclesia. Dormiendo Adam fit Eva de latere, mortuo Christo lancea percutitur latus ut profluant sacramenta in qua est apud Patrem. Et sciendum quia haec primi hominis fuisse scriptura Gen
Abbreviated transcription (Latin):
ur̾a. qr sic̃ carnałes. nõthesaurizant. car¬
nalib parentib. ita nec debent filii sp̾ua¬
rituales debent filiis filiis sp̃ualib thesauriz a¬
z are diuitias uite et̾ne ⁊ eciam tp̃ralia impen¬
Edere. sic̃ caruales patres catualib filiis faciũt
piant adsustendam uitã. hic aũ. ĩt̾m ꝓbat
se nolle acciꝑe se nolle. ut transferat᷑ causã
carnalis pr̃is ad sp̃ualem. ⁊ dicit nõ solũ se
ꝓsalute eoꝵ uelle impend̾e sua. s ⁊̃ moripa¬
ratum. Unde subdit.

Expanded text:
uia sicut carnales filii non thesaurizant parentibus carnalibus, ita: Nec debent filii spirituarituales debent filiis spiritualibus thesaurizare divitias vitae aeternae, et etiam temporalia impendere, sicut carnales patres carnalibus filiis faciunt.piant ad sustentandam vitam. Hic autem probat se nolle accipere, ut transferat causam carnalis patris ad spiritualem, et dicit non solum se pro salute eorum velle impendere sua, sed etiam mori paratum. Unde subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
.i. homines ip̃os. Sic̃ uoseph. frum̃ita uen¬
dens in egypͥto ñ argentum q̃rebat. s ipõs
em̃tesseruos regios faciebat.i sic frum̃ta
q̃ ñuendidit. uendidit. uenͣditionẽ gͦ istã
ĩtellige gratuitã ⁊ auquis emit gratis. Uñ

Expanded text:
 homines. Sicut Joseph frumenta vendens in Aegypto, non argentum quaerebat, sed ipsos ementes servos regios faciebat, et sic frumenta quae non vendidit, vendidit. Venditionem ergo istam intelligite gratuitam, et aliquis emit g
Abbreviated transcription (Latin):
sĩ ero grauis uob.
accipiendo ur̃a ħ¬
dicit. ne uideat᷑
talit̾ tunc ñ acce¬
pisse: ut nuncha¬
bundantius acci
tatores ostendit
seinea uolũtate
manere. Non
ero grauis. ñ enĩ
tes filiis. diuitias mauro ⁊ argẽto

Expanded text:
ero gravis, accipiendo vesdicit, ne videatur callide tunc non accpisse, ut nunc abundantius accipbtrectatores ostendit se in ea voluntate manere. Non ero gravis, non enim scilicet divitias in auro
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ appõitum sibi
dicit apłs mordax
cpythema quo tu¬
mor curaret᷑. Quis
gͥ de se securꝰ est:
Quomͦ securꝰ agnꝰ egr̾ediet᷑. ubi aries sic
ꝑilitari metuit: et quis ẽ ille stimulus
qui datꝰ ẽ. angłs sathane .i. angłs mali¬
gnus missus adeo.⁊ a sathana. s pp̃ aliud¬
uenit. Dñs enĩ ad ꝯseruationẽ humili¬
tatis minisit. Diabolus aũ uenit utad
defectũ traħet. d̾s enĩ ad hoc iusto ñ parce¬
bat ut eius uirtutẽ inĩ firmitate ꝑfic̾e̾t
dans colaphigantẽ augłm. diabolus .N.
ñ hoc agebat. ne magnitudine reuela¬

Expanded text:
tium, appositum sibi dicit mordax pithima quo tumor curaretur. Quis ergo de se securus est? Quomodo securus agnus egredietur, ubi aries sic periclitari metuit? Ecquis est ille stimulus qui datus est? Angelus Satanae, id est angelus malignus missus a Deo: et propter aliudvenit. Dominus enim ad tatis immisit. Diabolus autem venit ut ad effectum traheret. Deus autem ad hoc juste non parcebat, ut ejus virtutem in infirmitate perficeret, dans colaphizantem angelum. Diabolus enim non hoc agebat, ne magnitudine revela
Abbreviated transcription (Latin):
opinione. ut dii gẽ¬
tium. uł b̾nficii gr̃a¬
ut sc̃ĩ. aut qd̾ colit᷑
ut ds trmitas extol¬
nis destructo. ꝙ iud̾i
tt̃ rredificabunt.¬
ascͥtur aũ antipt¬
in babilone de tribu¬
ait. fiant dan co

Expanded text:
opinione, ut dii gentium; vel beneficii graut sancti. Aut quod colitur, ut Deus Trinitas. Extolnis destructo, quod Judaei tunc reaedificabunt.ascetur quidem Antiin Babylone de tribuait: Fiat Dan co
Abbreviated transcription (Latin):
nõ cred̾et s anathatiz aret. Attend̾ ⁊̃ qd̾
ñ ait. plusꝙͣ accepistis. s p̃terqͣ. accepi¬
stis. Nami si illud dr̃et sibi ip̃e p̃uidica¬
ret qui cupiebat uentre ad quosdam
quibꝰ scribebat sit̃ ad thesalonicenses. ut sup¬
pleret q̃ illoꝵ fi del deerant. s qui supplet ꝙ
nimꝰ erat addit. nõ qd̾ merat tollit᷑. ui

Expanded text:
non crederet sed anathematizaret. Attende etiam quod non ait plusquam accepistis, sed praeter quam accepistis. Nam, si illud diceret, sibi ipse praejudicaret, qui cupiebat venire ad quosdam quibus scribebat, sicut ad Thessalonicenses, ut suppleret quae illorum fidei deerant. Sed qui supplet, quod minus erat addit, non quod inerat tollit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
eo minꝰ sentiebãt. s sic hõ sentiat. ut d̾s qui
eun sentiat elegit. ⁊ sic eristimet nos. ut
ni. s ⁊ mali dispensatores sũt. Si enĩ ꝑbonos
ñ dispensaret᷑. ñ recte apłs dicet. Imitatores
iei estote. Rursus si ꝑmalos ñ dispensaret᷑¬
q̃ an̾t faciũt nolite face̾. dispensatores enĩ

Expanded text:
eo minus sentiebant, sed sic homo sentiat ut Deus, qui eum elegit, et sic existimet nos, ut ni, sed etiam mali dispensatores sunt. Si enim per bonos nos dispensaretur, non recte Apostolus diceret: Imitatores mei estote . Rursus si per malos non dispensaretquae autem faciunt, noli
Abbreviated transcription (Latin):
laruit. quis eẽt qui erat in
qui exeo ꝓfec̾unt. qd̾ hic fc̃m ẽ. ñ enĩ indeo tm̃¬
innotescit angeł qd̾ absꝯditum ẽ. u̾m ⁊̃ ħ eis
apparet. cĩ efficit᷑. atq ꝓpalat᷑. ideo d̾i apparuisse
angeł hõ xp̃c. ñ iam informa humilitatis. s
geli mist̾ium. qd̾ priꝰ latuit declaratũ ĩ carne
genu ilu flectentes. qiͣ deo gtͣas agant. qr¬

Expanded text:
laruit quis esset qui erat in qui ex eo profecerunt, quod hic factum est. Non enim in Deo tinnotescit angelis quod absconditum est, sed et hic apparet eis, cum efficitur atque propalatur; ideo dicitur apparuisse angelis non jam in forma humilitatis sed geli mysterium, quod prius latuit, declaratum in carne, genu illi flectentes quasi Deo, gratias agant; q
Abbreviated transcription (Latin):
amplius uigiland̾
est. quidã .s. notabi¬
les discedent afide
Uñ supͣ. Nisi uen̾it
discessio primũ ⁊ iõ
ne deponas cũ sit a
deo sublimis. ut su
erroris. qui ĩ illis ma¬
dico loqñtiũ m̃dati
simulata religione
ut magis decipiant
cauteriatã .i. corrup¬
tam praua cogitati¬
one ⁊ adustam ma
signo m̃datii aꝑte
notabilẽ ap. ut om̃s
caueant. ẽ enĩ cau¬
teriũ. uł caut̾e ferrũ
acauendo dẽm. quo
corrumpit᷑. ⁊ urit᷑ cu¬
tis. uit de multis
m̃datus q̃ in ypocri¬
si locuti sunt. aliqͣ
exempli cã ponat᷑ sub¬
dit ꝓhibentium. qͣi¬

Expanded text:
amplius vigilandum est, quidam, scilicet notabiles, discedent a fide, unde supra: nisi venerit discessio primum, et ideo ne deponas, cum adeo sit sublimis, ut superroris, quia in illis madico, loquentium mendacium simulata religione ut magis decipiant, cauteriatam, id est corruptam prava cogitatione, et adustam igne signo mendacii aperte notabilem, ut omnes caveant. 215 Est enim cauterium vel cautere, ferrum, a cavando dictum, quo corrumpitur et uritur cutis. Et ut de multis mendaciis quae in hypocrisi locuturi sunt, aliqua exempli causa ponantur, subdit: Prohibentium. Q
Abbreviated transcription (Latin):
qua electi sunt Unĩ
dũs ait. Nõ uos
me. elegis .sz. ego
ele .ii. neq enĩ añ
credid̾amus in eum
ut dilig̾et nos. Nã
suã credentes elegit
electos elegit.

Expanded text:
qua electi sunt. Unde Dominus ait: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos . Neque enim ante credideramus in eum, ut eligeret nos. Nam si credentes jam elegit, electos elegit.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣiͣ ab habraham
descẽdit ꝑ lineam¬
beniamin᷑. hoc ideo
oic̃ ne putaret᷑ eẽ¬
Sic̃ me ñ repulit:
bem suã quã¬

Expanded text:
dicat: Ab Abraham descendit per lineamBenjamin, hoc ideo dicit ne putaretur eSicut me non repulit, plebem suam, qua
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃. si dicat᷑ excessus. In excessu u̾o m̃tis. duo
intelliguntur: uł pauor uł intentio ad super¬
na ita. ut quodãmodo amemoria labant᷑
inferiora. In hoc m̃tis excessu fuerunt om̃s
scĩ. quib archana dei mundũ istũ excedẽcia
tereuelata sunt. de hoc m̃tis excessu loquitͤ
hic paulus se ip̃m insinuans. Qiͣ potestis
uidemus. in excessu m̃tis. ñ uob̾ ẽ qui ñ po¬
testis caꝑe. Ideo soli deo se dicit excessisse Ex̃¬
cedens. a. ñite apłs: omnẽ humanã fragi¬
litatẽ. omnẽ seculi temporalitatẽ om̃ia q̃ ꝯ
nascendo. ⁊ occidendo uanescunt transeuntia¬

Expanded text:
potest, si dicatur excessus. In excessu vero mentis duo intelliguntur, vel pavor, vel intentio ad superna, ita ut quodammodo a memoria labantur inferiora. In hoc mentis excessu fuerunt omnes sancti, quibus arcana Dei mundum istum excedentia revelata sunt. De hoc mentis excessu loquitur hic Paulus, seipsum insinuans. Quasi dicat: Potestis videmus in excessu mentis; non vobis est qui non potestis capere. Ideo soli Deo se dicit excessisse. Excedens enim mente Apostolus omnem humanam fragilitatem, omnem saeculi temporalitatem, omnia quaecunque nascendo
Abbreviated transcription (Latin):
timori boni
qui bñ oꝑant᷑. s his
qni malẽ. Si enĩ bonꝰ
e prĩceps bñ oꝑantẽ
ll. ñ punit. S diligit. Si u̾o malus ẽ non
nocet bono s purgat eũ. malus u̾o debet
time qr instrtuti sũt prĩcipes. ut malaꝑu¬
niant᷑ principes dic̃ illos. qui pp̃ corrigenda.
uis s̃i timere potesta

Expanded text:
timori boni qui bene operantur, sed his qui male. Si enim bonus est princeps bene operantem non punit, sed diligit. Si vero malus est non nocet bono, sed purgat eum. Malus vero debet timere, qui instituti sunt principes ut mala puniant. Principes dicit illos quia propter corrigendam vis non timere potesta
Abbreviated transcription (Latin):
oicebat: ñ deest qui ĩpleat. s deest qui iuibe¬
at. ⁊ ideo maledc̃i erant. om̃s qui sub lege
erant. qr in om̃ib erat reatus trãsg̃ssio¬
nis aquoilli absolutierant. qui ingr̃a ꝯ
fidebant sp̃ualit̾ saltẽ legem implentes
ĩ quo nnuit desid̾and̾ ẽẽ saluatorẽ qui finem
ponat huis ⁊ liberet. ñ solũ ab aliis pecc̃is. sẽd ⁊̃
amaledc̃o legis. Cur gͦ galathe transeunt a
gr̃a admaledictione: qͣi stulte fatumt.

Expanded text:
st qui impleat, sed deest qui jubeat. Et ideo maledicti erant omnes qui sub lege erant, quia in omnibus erat reatus transgressionis, a quo absoluti erant qui in gratia confidebant; spiritualiter saltem legem implentes in quo innuit desiderandum esse Salvatorem, qui finem ponat his, et liberet non solum ab aliis peccatis, sed etiam a maledicto legis. Cur ergo Galatae transeunt a gratia ad maledictionem? Quasi dicat: Stulte
Abbreviated transcription (Latin):
nc desitis ei. ⁊ hoc ẽ sequi¬
minipacẽ uos dico cõ¬
templantes. attentõe
multa. nequis. nõ so
⁊̃ de aliis sit cura uob̃
Diligent̾ atcendite ⁊¬

Expanded text:
desitis ei. Et hoc est: Sequimini pacem. Vos, dico, cotemplantes attentione multa ne quis, non sol de aliis sit cura vobis. Diligenter attendite
Abbreviated transcription (Latin):
talis. ⁊ talis scribit om̃ib qui sũt rome. nõ
aliis. s dilectis dci .i. dilectis a deo. qͣmuis em̃
romanis scubat illis tñ se scrib̾e sigc̃ qui in
caritate dei sunt. qui st̃ hii nͥ qui defilio dei
tib dm̃i S dilectis dei. prior enũ dilet̃ nos
añ om̃ia m̃ita. ubi: ut nos eũ dilecti dilige¬
remꝰ. uñ ⁊̃ addid̾. uocatis scĩs. ut nemo sibi

Expanded text:
talis et talis scribit, omnibus qui sunt Romae, non aliis, sed dilectis Dei, id est dilectis a Deo. Quamvis enim Romanis scribat, illis tamen se scribere significat, qui in charitate Dei sunt. Qui sunt hi, nisi qui de Filio Dei tibus Deum, sed dilectis Dei. Prior enim dilexit nos ante omnia merita, ut nos eum dilecti diligeremus. Unde etiam addidit, vocatis sanctis, ut nemo sibi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃destinata. p̾destina¬
⁊ cunctis quos p̃sci¬
uit ꝯformes fi̾ yma¬
ginis filii sui. bona
Iñ m̃itis p̃parauit p̾¬
N. clarissimum enĩ lu
tus filius det imigenitus eẽt. Uñ hoc m̾uit.
qd̾ enis bonum qualecũꝙ p̃cessit. ut ad hãc
ineffabilem exceslentiam ꝑueniret facien
pit. filius dei unicꝰ eẽ cepit. filium dei unicum
femina illa gr̃a plena ꝯcepit desp̃u scõ exͣ
uirgine maria. deus unicꝰ natꝰ est ñ car¬
gr̃a diffuridit᷑. Ita enĩ ab initio fidei sue hõ qͥ
Qi feaitillum hominẽ sũ ullis eiꝰ p̃ceden
trahere. uł uoluntate ꝑpetrare pecc̃m. Ip̃e ulłis
eoꝵ p̃cedentib m̾itis facit credentes meni qͥ¬
b dimuttat om̃e pecẽm. qui fet̾ illũ talem
ut nũqmͣ ħuerit habiturꝰq sit uoluntatẽ

Expanded text:
destinata. Praedestinaet cunctis quos pvit conformes fieri imagini Filii sui, bona sine meritis praeparavit. Praeclarissimum enim lumtus Filius Dei unigenitus esset, unde hoc meruit, quod ejus bonum qualecunque praecessit, ut ad hanc ineffabilem excellentiam perveniret; faciente homo, Filius Dei unicus esse coepit; Filium Dei unicum femina illa gratia plena concepit de Spiritu sancto. Ex Virgine Maria Deus unicus natus est, non cargratia diffunditur. Ita enim ab initio fidei suae homo qQui fecit illumtrahere, vel voluntate perpetrare peccatum, ipse nullis eorum praecedentibus meritis facit credentes in eum, quibus dimittat omne peccatum. Qui fecit illum talem ut nunquam habuerit habiturusque sit volunt
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ s ñ talis hic filius. hic enĩ uer̾ ⁊ ꝓprius
ẽ filius origine ñ adoꝑtione. u̾itate n nũ¬
cupatione. natiuitate ñ treatione. Idem na¬
tura filius ẽ. qr eã¬
dem naturã qmͣ¬
ille qui genuit ħt¬

Expanded text:
s, sed non talis hic Filius. Hic enim verus et proprius est Filius, origine, non adoptione; veritate, non nuncupatione; nativitate, non creatione. Idem natura Filius est, quia eamdem naturam qille qui genuit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ scõ scõꝵ maxie daruit. qmͣ negare quis ñ ua¬
let. recte intelligentium eloquia u̾itatis. hña
te nr̃o p̃cedentia m̾ita singularis illiꝰ gen̾ati¬
onis inuen̾it. ip̃e innob̃ m̃bris eiꝰ p̾cedentia m̾i
butũ ẽ. nec nob̾ ꝓ aliquo m̾ito. S gratis tͥbu¬
strius p̾destiatõis exemplũ qm̃ ip̃e mediator
Quis qͥs gͦ fideł uult eam bñ intellig̾e. actẽ¬
uat ip̃m. atq nullo inueniat ⁊ se ip̃m. qui

Expanded text:
 sanctorum maxime claruit, quam negare quis non valet, recte intelligentium eloquia veritatis. Humate nostro praecedentia merita singularis illius generationis invenerit, ipse in nobis membris ejus praecedentibutum est, nec nobis pro aliquo merito, sed gratis tribustrius praedestinationis exemplum, quam ipse mediator. Quisquis ergo fidelis vult eam bene intelligere, attendat Christum atque in illo inveniet, et se ipsum qui
Abbreviated transcription (Latin):
e̾x hiis patet. qͥd̃ et¬
sẽa obsunt mał in
bonis sunt ad salu¬
te. iumalis adiuidi¬
qd̾ accipimus. nec iõ
lus male accip̃ qd̾
accipit. qmͣ cauend̾
ẽ gͥ. male accipere
bonũ. qr male accep¬
tum obest mał sicͥ

Expanded text:
ex his patet quod sancta obsunt malis, in bonis sunt ad salutem, in malis ad judiquod accipimus, nec ideolus male accipit, quod accipit. Quam cavendum est igitur male accipere bonum, quia male acceptum obest malis, si
Abbreviated transcription (Latin):
modo me hũi. inquo
mutandꝰ sum. ꝙ in
illis ñ uidetis. qͣi nõ¬
ẽ opus. ut exponam
nobis eam traditio
negocia curant ua-¬
gantes hac ⁊ llac. ne

Expanded text:
modo me habui in quo imitandus sum, quod in illis non videtis. Quasi dicat: Non est ut exponam vobis eam traditionnegotia curant vagantes hac et illac. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
ationẽ. nos dico noc
quo operantes dico
ne quis ur̃m graua¬
remus. ⁊ne quis di¬
itret. enm i dco ñ ac¬
cepisse. qr ñ h̃ret po¬
testatem. Subdit
Hon. I deo ñ acce¬
hũimus potestatẽ
accipiendi. tunciti¬
multo magis delet

Expanded text:
ationem. Nos dico, nocquo. Operantes dico, ne quem vestrum gravaremus, et ne quis diceret eum ideo non accepisse, quia non haberet potestatem, subdit: Non ideo non accehabuimus potestatem accipiendi, cum imulto m
Abbreviated transcription (Latin):
S putetis culpa ur̃a
Rieri. ut modo dĩgͣ¬
nos uos paretis. ñ¬
gͦ occiose se ꝓhibitũ
rũ discernit. qui et¬
hos ut sep̾parent ad¬
hortatus est. ut au¬
uientes gram sͥ sp̃i¬
talem ministrandã¬
fore dignos se effice¬
rent. auiciis cama¬

Expanded text:
 putetis culpa vestra fieri, ut modo dignos vos paretis. Ngo otiose se prohibitum rum discernit, qui ethos ut se praeparent adhortatus est, Oridientes gratiam sibi spiritalem ministrandafore, dignos se efficerent a vitiis ca
Abbreviated transcription (Latin):
eterna. nobis adop
ñ solũ anditores p̃lã¬
tis. s ĩ p̃lati subditis
ĩcaritate eis seriuẽdo
⁊ hũilit̾ curã gerendo
feci. est ergo maioꝵ salua tñ dignitate ser¬
uire. Sic̃ minoꝵ ẽ humilit̾ obedire. ħ autẽ
tam maioꝵ. qmͣ minoꝵ ordinata subiec¬

Expanded text:
atura, nobis adoptNon solum auditores praelatis, sed etiam praelati subditis, in charitate eis serviendo et humiliter curam gerendo.feci . Est ergo majorum salva tamen dignitate servire, sicut minorum est humiliter obedire; haec autem tam majorum quam mino
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpunctionẽ. Malã enĩ
ꝯpunctionẽ hic sigc̃¬
qua sepe fit. ut ⁊̃ bo¬
num sit hõi molestũ¬
Sic̃ phariscis discipli¬
çebat doctrina .xͥ. Sp̃m
gͦ ꝯpunctionis appel¬
lat m̃tem inuidentẽ¬
qua inuiderunt doct᷑¬
ne xͥ. ⁊ saluti gentium¬
dedit ⁊̃ eis oculos .i.¬

Expanded text:
punctionem. Malam enim compunctionem hic sigqua saepe fit ut etiam bonum sit homini molestut Pharisaeis displicebat doctrina Christi. ergo compunctionis appellat mentem invidentequa inviderunt doctrinae Christi et saluti gentiumDedit etiam, oculos, i
Abbreviated transcription (Latin):
carnationẽ. us ad
mortalitatis huma¬
ne ꝑticipationẽ. us
ad diaboli temptatio¬
nem. us ad ppłi irrisionem. usq ad spͥuta. ⁊
iuncula⁊ alapas. ⁊ flagella us ad mortem
⁊ si parũ ẽ hoc aliquid degen̾e mortis addẽ¬
dum ẽ. mortẽ aũ. ñ qmlibet. s crucis. q̃ ig¬
homo: opellis morticina. quid tenderis : osani¬
es feda quid inflaris: princeps tuus hũilis
e ⁊ tu suꝑb : Capud est himule. ⁊ menbrũ¬

Expanded text:
carnationem, usque ad mortalitatis humticipationem, usque ad diaboli tentationem, usque ad populi irrisionem, usque ad sputa et vincula, et alapas, flagella, usque ad mortem. Et si parum est hoc, aliquid de genere mortis addendum est. Mortem autem, non quamlibet, sed crucis, quae ighomo? O pellis morticina, quid tenderis? O sanies fetida, quid inflaris? Princeps tuus humilis, et tu superbus? Caput est humile, et membru
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝓmittit. igitur:
recipiet. nos mũdemꝰ¬
demus nos.
ab om̃i mnquinam̃to
carnis ut elixuria
⁊̃ sp̃t ut̾ est ira. Inqͥ¬
nam̃tum carnis mul¬
q dixit ab om̃i. qr¬
multa sunt uitia
carualia. ut om̃ia

Expanded text:
ne promittit, igitur nrecipiet nos, mundemus nos ab omni inquinamento carnis, ut est luxuria, tus, ut est ira. Inquinamentum carnis mulque dixit, ab omni, qmulta sunt vitia ca
Abbreviated transcription (Latin):
neminem
lesimus. ne¬
minẽ corru¬
pimus. ne
non ad cõ
enim quod
incordibus
nr̃is estis
ad cõmoriẽ¬
uiuendum.
Multa mi

Expanded text:
Neminem laesimus. Neminem corrupimus. NemNon ad condenim quod in cordibus nostris estis ad commorienvivendum. Multa mi
Abbreviated transcription (Latin):
Confido autẽ
in domino qͦ¬
niam ⁊ ip̃e ue¬
niam aduos
cito. Necessa¬
rium autem
existimaui
epafroditum
fr̃em ⁊ coopa¬
torem. ⁊ cõmi¬
litonem me¬

Expanded text:
confido autem in domino, quoniam et ipse ueniam ad uos cito. necessarium autem existimaui Epaphroditum fratrem et cooperatorem et conmilitonem me
Abbreviated transcription (Latin):
demorte suꝑ tristici¬
am demfirmitate
que nocebat uobis
⁊ qr d̾s miseitus est
nrĩ. gͥ festinantius.
qm̃ eẽt ꝓpositum m̃i¬
si illũ ad uos. ut iu¬
so eo it̾m gaudeatie
ꝓcuiꝰ ab sentia tri¬
stari uos noui. ⁊ ego
infirmatus
est usq est
tem. s cleus
misertus est
eius Hon
solum aũt
eus: uerũ
eciam ⁊ mei
ne tristiciã
suꝑ tristici¬
am haberem
festinantiꝰ
gͥ misi illũ
ut uiso eo
iterum gau¬
deatis.⁊ ego
sine tristi¬
cia sim. Ex¬
cipite illum
cum omni
gaudio in
modi cum
q excipite illũ cũ om̃i
ut ꝑ bona oꝑa osten¬
datis uos. gaudere de
Absoluta sũt ħ nec e¬
gent int̾pretatõe ⁊ de¬

Expanded text:
 tristitiam de infirmitate, quae nocebat vobis. Et quia Deus misertus est tri, ergo festinantius quam esset propositum misi illum ad vos, ut viso illo iterum gaudeatis, pro cujus absentia tristari vos novi, et ego infirmatus est usque tem; sed Deus misertus est ejus. Non solum autem ejus, verum etiam mei, ne tristitiam super tristitiam haberem. Festinantius go misi illum, ut uiso eo iterum gaudeatis et ego sine tristitia sim. excipite itaque illum cum omni gaudio in modi cumque excipite illum cum gratia, ut per bona opera ostendatis vos gaudere de Absoluta sunt haec, nec egent interpretatione. Et de
Abbreviated transcription (Latin):
rone. s ꝯsuetudine.
ctͣ insolitam u̾itatẽ
latrantes. ħ est enĩ
canum natura. ut
cũ quib hñt cõsue¬
tudmẽ siue boni si¬
ue mali sint. ñ ad
eos latrenti In soli¬
u̾itatẽ irrõnabilit̾
latrant ⁊ mordent.
t̾e illos eẽ malos
oꝑarios. mali opera¬
rũ sunt. qui ziza¬
nia erroꝵ suꝑserũt
gen̾oso semini enu¬
angelui. quib fru¬
menta enecat. ⁊ ui¬
tete .i. cignoscite
illos eẽ nondico
cutiucisionẽ. sed
acisionẽ. ꝯcisi sunt
no concisionem. ⁊
ñ circumcisionem
Noz enĩ fideles tm̃
suus. uere tircũ¬
tͥisio. Credent̾es.ni.
cͥircuncidunt cor

Expanded text:
one sed consuetudine contra insolitam ueritatem latrantem. haec est enim canum natura, ut. cum quibus habent consuetudinem. siue illi boni siue mali sint, eos latrent; insoliitatem irrationabiliter latrant et mordent. te illos esse malos operarios. Mali operarii sunt qui zizania errorum superserunt generoso semini Evangelii, quibus frumenta enecant. Videte, id est cognoscite illos esse, non dico circumcisionem, sed concisionem, concisi sunt, no concisionem et non circumcisionem, nos enim, fideles tantum sumus, vere circumcisio. Credentes enim circumcidunt cor
Abbreviated transcription (Latin):
DE cec̾o. Hucusq
ccͣ tribulatoes maxiẽ
exhortatus ẽ eos. dece¬
tero ꝯtrapsendo aplos
monet ne legalia ab
eis recipianti s fidemxͥ
solam suffic̾e credant
Et incipit hicagere de
sinceritate fidei qͣi de
tołantia ⁊ aquibdã a¬
di̾um om̃is boni habx¬
atis in dño ñ incama¬
lib obseruantus ⁊ hec

Expanded text:
De caetero. Hucusque contra tribulationes maxime exhortatus est eos, de caetero contra pseudoapostolos monet ne legalia ab eis recipiant, sed fidem Christi solam sufficere credant. Et incipit hic agere de sinceritate fidei quasi de tolerantia et quibusdam adium omnis boni habeatis in Domino, non in carnalibus observantiis. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dierant cum possẽt
recipi respondet. qr
ñ solum fama s et
ip̃a re infirmatus ẽ
⁊ ita confirmaretur
anditus eoꝵ. magis
ac magis. ⁊ dolor au¬
geretur: nͥ cito ad eoᷤ
iret. ⁊ hoc ẽ qd̾ subd̾.
Nam unfirmatꝰ.

Expanded text:
et cum possent decipi? Respondetur. Quia non solum fama, sed etiam in ipsa re infirmatus est, et ita confirmaretur auditus eorum magis ac magis, et dolor augeretur, nisi cito ad eos veniret. Et hoc est quod subdit: Nam et infirmatus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Negligentes
enĩ erant de discipli
narii qui sunt tolan¬
di. qr ead̾ hñt in ore
q̃ ⁊pastores qui utiq
sunt diligendi. fures
u̾o ⁊ latrones qui occi¬
dunt sunt cauendi

Expanded text:
s Negligentes enim erant de disciplinnarii qui sunt tolerandi, quia eadem habent in ore quae et pastores, qui utique sunt diligendi. Fures vero et latrones qui occidunt, sunt cavendi.
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ip̃m quẽ nos exꝑti
sumꝰ. ⁊ bonũ cognoui¬
mus qm̃. ip̃e obediens
mͣ. sic̃ filius pr̃i mecũ
sint habitura q̃ turca
me sunt. Confido ãt̾

Expanded text:
 ipsum quem nos experti sumus et bonum cognovimus, quoniam, ipse obediens mihi sicut filius patri mecum sint habitura quae circa me sunt. Confido autem
Abbreviated transcription (Latin):
eaq legittine utit᷑ iustus. ⁊ tñ ĩto posita ñ ẽ.
qr ñ exea iustificatus esti s exlege fidei. ñ est
ĩposita ĩto dico. s̾ inuistis. qui et̃ legem nat᷑e
agunt. ⁊ ñ subditis deo. cum bñ mou̾entur
arõne. quiaũ sint inuisti. ⁊ ñ subditi ꝑ ꝑtes
se ⁊ p̃primũ. ⁊ sceleratis. quib scelus ꝑ se plac
⁊ contaminatis. qui uł fauore aliqͦ. uł timore
plagiariis. qui plagas cuslibet gnuis infer̃t
ꝓriis. mẽdatib ꝑuiris. ⁊ si quid aliud est
ꝗd̾ adu̾satur sane docͤtrinȩ .s. morali. ⁊ legi uat᷑a

Expanded text:
eaque legitime utitur justus, et tamen justo posita non est, quia non ex ea justificatus est, sed ex lege fidei. Lex non est imposita justo, dico, sed injustis, qui contra legem naturae agunt, et non subditis Deo, cum bene monerentur a ratione. Qui autem sint injusti et non subditi, per partes se et in proximum, et sceleratis, quibus scelus per se placet, et contaminatis, qui vel favore aliquo vel timore cubitoribus, plagiariis, qui plagas cujuslibet generis inferunt proximis, mendacibus, perjuris, et si quid aliud est, quod adversatur sanae doctrinae, s
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ aliũ mĩtus. Recte dicatur legittime uti le¬
ge. Inuistus enĩ legiitime utitur. cũ intelli¬
gens qͣre sit data eiꝰ ꝯminatõe tamꝙͣ pedago¬
go ꝑducit᷑ ad gr̃am ꝑ qm uistꝰ fiat. Iustus
uo eciã ea legittime utit᷑. cũ eã tenendo ĩponit̾¬

Expanded text:
 aliud injustus recte dicatur legitime uti lege. Injustus enim lege legitime utitur cum intelligens quare sit data, ejus comminatio ne tanquam paedagogo perducitur ad gratiam per quam justus fiat. Justus vero etiam ea legitime utit
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ ⁊ simł unus d̾s. huiꝰ medii beata morta¬
litas int̾ueniendo ꝑducat. quẽ neq fĩ morta¬
lem oportebat. neq ꝑman̾e mortalẽ. mor¬
talib quippe fc̃s ẽ. ñ infirmata u̾bi diumi¬
tate. s tarnis suscepta infirmitate. boni ã
angłi int̾ miseros mortales. ⁊ beatũ inmorta¬
lẽ medii eẽ ñ possũt. qr ita sũt ip̃i beati. ⁊ ĩmor¬

Expanded text:
de dicit Augustinus: Hujus medii beata mortalitas interveniendo perducat, quem neque non fieri mortalem oportebat neque permanere mortalem. Mortalis quippe factus est non infirmata Verbi divinitate, sed carnis suscepta infirmitate. Boni autem angeli inter miseros mortales et beatum immortalem medii esse non possunt, quia ita sunt ipsi beati
Abbreviated transcription (Latin):
dico: atasione accepta. inpͣis reb. ut uisa.
muliere. ł auro. ⁊ huiꝰmodi. attende recte dici
peccatũ oꝑatumi omnẽ ꝯcupiscentiã ꝑ man¬
tatũ. ł occasionẽ accepisse ꝑmandatum. Mi¬
nor enĩ erat ꝯcupiscentia añ legẽ. qñ securꝰ¬
hõ peccabat. Ibat enĩ pꝰ ꝯcupiscentiã. ⁊ quo tͣ¬
hebat: eiꝰq islecebras blandas. ⁊ ex carnali sua
uitate ioꝯdãs magnã felicitatẽ putabat. S
uemente lege qͣi oppõito obice. iidit hõ ma¬
lũ suũ suñ. uoluit refrenare cõcupiscẽciam
nec ire pꝰeã strinxit se. conatus ẽ hõ dese p̾su¬
mens ꝯcupiscentie fluuium siccare. s ñ ua¬
luit frenatꝰ ẽ quidẽ fluuiꝰ ꝯcupiscentie opposi¬
tis obicib legis s ñ siccatus ĩmo qr de se ñ de
gr̃a hõ p̃sumpsit. aucta ẽ ꝯcupiscentia oppo¬
sita lege.⁊ q̃ prius eũ ducebat obice nullo. ob¬
riit eũ obice rupto. ꝑ legẽ enĩ dectus ea p̃¬
uaricata peiꝰ ẽ uictus ⁊ fc̃s ẽ legis p̾uarica¬

Expanded text:
dico, occasione accepta, in ipsis rebus, ut visa muliere, vel auro, et hujusmodi. Attende recte dici peccatum operatum omnem concupiscentiam per mandatum, vel occasionem accepisse per mandatum. Minor enim erat concupiscentia ante legem, quando securus peccabat homo. Ibat enim post concupiscentiam, et quo trahebdas magnam felicitatem putabat. Sed veniente lege quasi opposito obice, vidit homo malum suum, voluit refrenare concupiscentiam, non ire post eam, strinxit se, conatus est homo de se praesumens concupiscentiae fluvium siccare, sed non valuit. Frenatus quidem est fluvius concupiscentiae, oppositis obicibus legis, sed non siccatus; imo quia de se non de gratia homo praesumpsit, aucta est concupiscentia opposita lege, et quae prius eum ducebat obice nullo, obruit eum obice rupto. Per legem enim doctus, ea praevaricata pejus est victus, et factus est legis praevarica
Abbreviated transcription (Latin):
iuene pot̃. Senior uͦ¬
gigñe pot̃. s de adole¬
scentula. sic̃ habrahã¬
post mortẽ sare de ce¬
thura que iuuenis¬
erat potͥuit geñare:
qr uiuitiam inuenit
eiꝰ etatẽ. Ad hoc gͦ dic̃
habrahe fuisse corpus iã mortuũ. qm̃ nõ ex
oĩ femma. cui ad huc eẽt pariendi tp̃s gene¬
rare ip̃e milla etate poss adhuc ad aliquid
gͦ erat emortuũ corpus ciꝰ ⁊ ñ ad oĩa. ab ino
inqm̃ tot orti sunt. qui st̃ tãqͣm si d̾a celi ĩ
multitudine. hoc dicit. qnͣtum ad bonos. qͥ
luce uirtutum. ⁊ multitudine ꝯparant᷑ si¬
deri. ⁊ sic harena ĩnum̾abił q̃ eͥ ad horam
.l. litus maris. hoc dicit qnͣtum ad malos
qui instabilitate ⁊ nu̾o ꝯparant᷑ arharene
mare ẽ gentilitas. horamaris. ritus gentili¬
tatis. cui ꝓpiniqui fc̃i sunt aliqui uidel. nõ
tñ ingentilitate omnes fuerunt.
fidem. Qĩ quoꝵ dam ꝓposui exempla ad ꝯmẽ¬
uationẽ fider irecte utiq. Nam om̃s isti p̃ter

Expanded text:
juvene potest. Senior vgignere potest, sed de adolescentula, sicut Abrahapost mortem Sarae de Cethura quae juvenerat potuit generare, quia vividam invenit ejus aetatem. Ad hoc ergo dicit Abrahae fuisse jam corpus emortuum, quia non ex omni femina cui adhuc esset tempus pariendi generare ipsum in illa aetate adhuc posset. Ad aliquid ergo erat emortuum corpus ejus, et non ad omnia. Ab uno, inquam, tot orti sunt, qui sunt tanquam sidera coeli in multitudine. Hoc dicit quantum ad bonos qui luce virtutum et multitudine comparantur sideribus, et sicut arena innumerabilis quae est ad oram, id est littus, maris. Hoc dicit quantum ad malos, qui instabilitate et numero comparantur arenae. Mare est gentilitas; ora maris, ritus gentilitatis. Tibi propinqui facti sunt aliqui Judaei, non tamen in gentilitate omnino fuerunt.icat: Quorumdam proposui exempla ad commendationem fidei. Et recte utique: nam omnes isti, praeter
Abbreviated transcription (Latin):
tes ⁊ confiten¬
ni ⁊ hospites
licet morantes sr̃ t̾ram. ꝑegrini sũt. qui in
aliena patria nicħ hñt. hospites. qui de pr̃ĩa
ñ sunt. ⁊ isti ꝯfitebant᷑ se eñ eẽ de hoc m̃do
neq aliqͥd se hr̃e ñdo. QUi enĩ hoc di

Expanded text:
est confitebanini et hospites t, morantes super terram peregrini sunt qui in aliena patria nihil habent; hospites, qui de patria non sunt. Et isti confitebantur se non esse de hoc mundo, neque aliquid se
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ in ꝯceptionẽ se¬
tp̃s etatis .i. cũ esset
st̾ilis ⁊ in senio. hac
utiq fide. qm̃ credid̾̃
eũ eẽ fidelẽ qͥui repro¬
misit. prius quid̃ risit.
i si ex gaudio nõ tnĩ
plena fide. s post u̾b
angeli infide solida¬
ta fuit. riserat ⁊ ha
brahã. qñ ei ꝓmissus
ẽ. s risusille admir̃a
ab umo. utero sare¬
tuo. emortuũ dicit¬
ad opus cõcipiendi
sare ut̾um qnͣtũ ad¬
uirũ semiorem. uel
ip̃m habrahã. ad opͦ¬
generandi emortu¬
sentorem feminam
Ambo enĩ seniores erãt¬
S illa ĩ st̾ilis erat. et
cruore menstruo iam
parere ñ posset. etiã si
sterilis ñ fuiss. Seni¬

Expanded text:
tatem, in conceptione setempus aetatis, scilicet cum esset sterilis et in senio; hac utique fide, quoniam credidit eum fidelem qui repromiserat. Prius quidem risit, et si ex gaudio non tamen plena fide, sed post verbis angeli in fide solidata est; riserat autem Abraham quando ei promissus est, sed risus ille admiratiab uno, utero Sartuo, emortuum dicitad opus concipiendi Sarae uterum quantum advirum seniorem. Vel ipsum Abraham ad opgenerandi emortuseniorem feminam. Ambo enim seniores eraed illa etiam sterilis erat, et cruore menstrui jam parere non posset, etiam si sterilis non fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
auelleret. ne uellet
reu̾ti. si enĩ exierat
iñ aĩo. S redeundi
tenebat᷑ desid̾io. qd̾
desideriũ deo iubẽte
aciuuante. ⁊ illo obe¬
diente fu̾at ampu¬
tãqmͣ maliena. ⁊ in casulis
Uñ subdit demoratus ẽ dico incasuł hĩtan¬
co cũ ysaac ⁊iacob. coħ̾edib eiꝰdẽ. reꝓmissio¬

Expanded text:
velleret, ne velit reverti. Non enim exierat in animo, si redeundi tenebatur desiderio: quod desiderium Deo jubente ac juvante et illo obediente fuerat amputanquam in aliena, et in casulis. Unde subdit demoratus est, dico, in casulis, habitando cum Isaac et Jacob cohaeredibus ejusdem repromissio
Abbreviated transcription (Latin):
noleus eos arbitran se fturos talia in regno
celoꝵ qualia fuint in hac uita sic̃ iudei ꝓu¬
tabant. Iudei enĩ credebant futurã resur¬
rectionẽ. s more hꝰ ute. ut ibi nuberẽt
qr carnalit̾ deresurectione cogitabant qd̾ apłe

Expanded text:
arbitrari se talia facturos in regno coelorum, qualia fiunt in hac vita, sicut Judaei putabant. Judaei enim credebant futuram resurrectionem, sed more hujus vitae ut ibi nuberent , quia carnaliter de resurrectione cogitabant. Quod Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
tentias ꝯtin̾e debemus. sic gͦ suspicam᷑ qd̾ est
huniana temptatio. saltẽ nõ uidicemus. qñ
gͦ ñ erratur ureb. ut recta sit impbatio ui¬
tioꝵ. uirtuts̃iq aꝓpbatio. ꝓerfecto. si erratur
in hominib ueniat ẽ huuana temptatio:
ꝙ aũ ꝑnitiosum ẽ ꝓhibet. apłe dicens. Nolite

Expanded text:
tentias, continere debemus. Si ergo suspicamur quod est humana tentatio, saltem non judicemus. Quando ergo non erratur in rebus ut recta sit improbatio vitiorum virtutumque approbatio, profecto si erratur in hominibus, venialis est humana tentatio. Quod autem perniciosum est prohibet Apostolus dicens: Nolite
Abbreviated transcription (Latin):
ciciam. ⁊ inusticiã
⁊ pudiciciam. ⁊ iusti¬
ciam diligansꝰ ⁊ hec
q a deO. appetenda. illa q uitanda. ĩ¬
dii u̾itate ꝯspiciamus. ut cũ
deipsis teb qd̃ appetendũ est appetimꝰ.⁊ qd̾ de¬
uitandũ est uitamus. Ignoscatur nob qued
Ue hominib aliqñ. ĩnio assidue nonu̾a senti¬
mus. ħ autẽ ad humanã temptationẽ ꝑtin
sñ qua uita ista nõ ducit᷑. uñ aplc. Temp¬

Expanded text:
citiam et injustitiam; pudicitiam, et justitiam diligamus. Et haec appetenda, illaque vitanda iitate conspiciamus, ut cum de ipsis rebus quod appetendum est, appetimus, et quod devitandum est vitamus, ignoscatur nobis qui de hominibus aliquando imo assidue non vera sentimus. Haec enim ad humanam tentationem pertinent, sine qua ista vita non ducitur. Unde Apost
Abbreviated transcription (Latin):
sa opera legis fide filii dei cuiꝰ fides ualere
addit qui dilexit me. ⁊ ꝑ hoc fides ħt effi¬
catiam ⁊ ꝑdilectionẽ tradidit ꝓme. ñ alind
sacrifitiũ. s semet ip̃m solũ qui tantꝰ est.
Si pat̾ tradidit filiũ. ⁊ filiꝰ tradid̾ tradid̃
seip̃ii. inidas quid fcc̃ : fta ẽ traditio a pr̃e¬

Expanded text:
sa opera legis. Fide dico, Filii Dei, cujus fides valere addit, qui dilexit me, et per hoc fides habet efficaciam, et per dilectionem tradidit pro me, non aliud sacrificium, sed semetipsum, solum, qui tantus est. Si Pater tradidit Filium, et Filius tradidit seipsum, Judas quid fecit? Facta est traditio a P
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ operandi in tratula. deco qui sublege fu̾at.
poss dubitari. s ꝑ silitu dinẽ istoꝵ liq̃t. dem̃
ad hibet exemplum pris habrahã. cui añ cut¬
cisionẽ fides reputata ẽ adiusticiã. subdens̾
Sic̃. ⁊ c̃ Ostendit hic uisticiã eẽ ex fide .q. ita

Expanded text:
 operandi miracula. De eo quod sub lege fuerat, posset dubitari, sed per similitudinem istorum liquet. Deinde adhibet exemplum patris Abraham, cui ante circumcisionem fides reputata est ad justitiam subdens: Sicut, etc. Et ostendit hic justitiam esse ex fide; qua
Abbreviated transcription (Latin):
tando uos eẽ tales.
tim̃do ne tales sitis
despe fut᷑oꝵ eos attol¬
lit ad q̃ ꝑ p̃t̾ita allicit¬
fortat antiqua eis
inm̃tẽ reuotans. ⁊
facit eos existimare
dm̃ ñ ob̾sitũ bonoꝵ¬

Expanded text:
tando vos esse tales, timendo ne tales sitis. de spe futurorum eos attollit, ad quam pconfortat, antiqua eis in mentem revocans, et facit eos existimare Deum non oblitum bono
Abbreviated transcription (Latin):
innomine
ip̃ius. quia
ministra¬
stis scĩs. et
ministratis.
Cupimus
nem spei usz
infinem. ut
nõ segnes effi¬
ciamini ue¬
rum imita¬
tores eoꝵ qͥ
fide ⁊pacien¬
cia. hereclita¬
bunt. ꝓmis¬
q ur̃m ostentare .i. freqñt̾ ostenͣ¬
cere. us infinẽ uite ur̃e. eandem
sollicitudine miiustrandi scĩs. ⁊ loc ad exple¬
tione spei ⁊. ut infuturo ꝯpleat᷑ inuob qd
modo speus Muitã dilectionẽ erga illos ost¬
endit. ⁊ eand̾ cura singłos curam demonsttͣ¬

Expanded text:
in nomine ipsius, quia ministrastis sanctis et ministratis. Cupimus nem spei usque in finem, ut non segnes efficiamini, verum imitatores eorum, qui fide et patientia haereditabunttentare, id est frequenter ostendere, usque in finem vitae vestrae eamdem sollicitudinem, ministrandi sanctis. Et hoc ad expletionem spei, id est ut in futuro compleatur in vobis quod modo speratis. Multam dilectionem erga illos ostendit, et eamdem circa singulos curam demonst
Abbreviated transcription (Latin):
se. qm̃ neminẽ ha¬
buit maiorẽ se ꝑ
ꝙͣ iuraret. Iurauit
nnqm̃ diceus. o ha¬
braham nisi hic
bndicens bñdicam
te. increm̃to u̾ͥtu¬
tum. ⁊ multiplicãs
multipli. te. in fu¬
tura beatitudine
magnitudine głie
aposiopesis hic .i. de¬

Expanded text:
se, quoniam neminem habuit majorem se per quem juraret. Juravit, inquam, dicens, o Abraham, nisi hic benedicens benedicam te, incremento virtutum, et multiplicans multiplicabo te, in futura beatitudine magnitudine gloriae, aposiopesis est hic, de
Abbreviated transcription (Latin):
accipit bñdictionem
ut uidea̾tur. spinas
ac tͥbulos .i. grauio¬
ra pect̃a q̃ acutius
pungunti i. mensui¬

Expanded text:
accipit benedictionem. ut videantur, spinas,ac tribulos, id est graviora peccata quae acutius pungunt, id est mens vi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c nichoat. eẽ innob̾.s. demitio fidei. quo ru¬
ies sũt tathez izandi. ut ẽ simbolũ fidei ⁊ do¬
minica or̃o. feram᷑ nos docendo uos audiẽdo
i deo dico feram᷑ me uob̃ amiuin̾ando. qr
ur̃m portari me ñ reputo feram᷑ dico ad ꝑ¬
on tursus

Expanded text:
quo rudes catechizandi sunt, ut est symbolum fidei, et Dominica oratio, feramur, nos docendo, vos audiendo, ideo dico feramur, me vobis annumerando, quia vestrum portari mecum reputo. Feramur, dico, ad pNon rursum
Abbreviated transcription (Latin):
perati estis. ꝓ quib
si penitetis demalis
enĩ pͥora bona ꝑ seqñ¬
cia mala mortua.
ministrastis. olim¬
⁊ adhuc mmistrat
sc̃is. hoc est opus ꝙ
dyxi. Magna illis te
opus. ⁊ ħ exdilectõe¬
ciones. Ecce alacrtas
⁊ hoc adgliam dei. Ec¬
ce pura ⁊ recta inten
tio. ecce tripler bonũ
aũ bonũ uob̾ cupio. ⁊

Expanded text:
perati estis, pro quibus, si poenitetis, de malis enim priora bona persequentia mala mortua fministrastis olim adhuc ministratis sanctis, hoc est opus quod . Magna illis tesopus, et hoc ex dilectionetiones; ecce alacritas, et hoc ad gloriam Dei; ecce pura et recta itio. Ecce triplex bonum,autem bonum vobis cupio. Et
Abbreviated transcription (Latin):
sicienti terre. pluunt celi .i. p̾dicatores u̾bi ue¬
ritatis imbrem dico sepe uenientẽ. a deo sr̃ se.
sepe uenit. qd̾̃ si rara ẽ. ñ sufficit. si assidua
uilescit. ⁊ ibre irrigata gen̾ans ħ̾bã .s. fidẽ¬
t̾re. qr uomere sp̃uali arbusta criminis cõ¬
scindũt. ⁊ falce ubi dei noxia p̾cidunt. uel
ilł a quib colit᷑ .i. ip̃is eisdẽ qui se colunt in
bonis oꝑib imitando maiores ẜ illud. Et fe
genuerunt. imitantur. t̾ram qm̃ bibens im¬
brem ⁊ gesians ħbam accip̃ b̃ndictionẽ a dõ
hic augm̃tum uirtutũ ⁊ infuturo p̃miũ. ali¬
raret letum fructum. Et nota qd̃ inhus ũ
roferens at¬

Expanded text:
sitienti terrae, pluunt coeli, id est praedicatores verbi veritatis. Imbrem dico, supervenientem a Deo, super se, saepe venit, quia si rara est non sufficit; si assidua, vilescit. Et imbre irrigata generans herbam, sciliceterrae, quia vomere spirituali arbuta criminis conscindunt, et falce verbi Dei noxia praecidunt. Vel, illis a quibus colitur, id est ipsis eisdem qui se colunt in bonis operibus imitando majores, secundum illud: Et fecgenuerunt imitantur. Terra, inquam, bibens imbrem et generans herbam, accipit benedictionem a Deo, hic augmentum virtuturaret laetum fructum. Et nota quia in his vroferens a
Abbreviated transcription (Latin):
res sũt plage depectĩs
alienis. Uñ qui appon¬
it scĩam apponit dolo¬
rem. Si gͦ habundet
inte caritas. magis do¬
lebis peccantẽ. Et ui
b fĩdelib infirmat᷑
untute ⁊ ego ñ in¬
firmor qr ita deillo
sicuti deme ldoleo
Et quis scandalizatur
aliqua molestia tri
untur frixoriũ sũt

Expanded text:
res plagae de peccatis alienis. Unde: Qui apponit scientiam, apponit dolorem . Si ergo abundat vitae charitas, magis dolebis peccantem. Et vidbus fidelibus infirmatur, virtute, et ego non infirmor? quia ita de illo sicut de me doleo. Et quis scandalizatur aliqua molestia tribuntur, frixorium sunt
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ti ordinẽ ꝑtinẽt
disponam.
S his carere ñ pote¬
stis. Ecce capd̾ sa lu
gendum ostendit. ubi si erratur. ñ leue ẽ¬
pect̃m. Cet̾a u̾o q̃ ad edificationẽ ꝑtinent᷑¬

Expanded text:
ti ordinem pertinent, disponam, sed his carere non potestis. Ecce caput vestrae salutis ordine agendum ostendit, ubi si erratur, non leve estum. Caetera vero quae ad aedificationem Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
tio enĩ est pp̃ alienũ
statum motͥus m̃tis
lũ. hic aũ amoris e̾
ñ liuoris. qr diligit eos dei emulatõe .i.
q̃ ad horiorẽ dei ẽ. ⁊ qm̃ d̾s sp̃u suo insp̾irat
ꝑ hoc ostendit eaq̃ dicet amore eoꝵ se dictu¬
rum ut ñ ad laudem dei ꝓficiant s ad
diuõs anulo fida nõ multis suni. non
de qd̾ apłari adsingulanm descendit. uo¬
lens intelligi totam eccłiam uirgine̾ eẽ ĩ
⁊ mom̃ib ueris m̃bris uirginitatẽ m̃tis et¬
si ñ integritatẽ corꝑis seruare. Uirgnutas
carius torpus ẽ. intactum. q̃ uirgmitas
paucaꝵ ẽ. Uirginitas cordis fides ẽ ĩ corru¬
ꝑta. q̃ uirginitas ẽ om̃ium fidelium. Uñ
in apotalipsi. Hui sũt quicũ nuili. ñ st̃ co.¬
uir. ens st̃. In mulierib errorẽ sig̾cauit. qr
error ꝑ mulierẽ ceꝑ it. Ideo gͦ singularit̾ dix̃
uirginem. Quia omnes sũt ua ungo. pp̃
tatis uirgo sunt. qr aprauitate erroris ec ab
opere malo incontaminati casta. qr non ha¬

Expanded text:
tio enim est propter alienum statum motus mentis, num; hic autem amoris est, non livoris, quia diligit eos Dei aemulatione, id est quae ad honorem Dei est, et quam Deus Spiritu suo inspirat. Per hoc ostendit ea quae dicet amore eorum se dicturum, ut non ad laudem ejus proficiant, sed ad di vos annulo fidei, non multis, sed uni, non de quod a plurali ad singularem descendit, volens intelligi totam Ecclesiam virginem esse, et in omnibus veris membris virginitatem mentis, etsi non integritatem corporis servare. Virginitas carnis corpus est intactum, quae virginitas paucorum est. Virginitas cordis fides est incorrupta, quae virginitas omnium est fidelium. Unde in Apocalypsi: Hi sunt qui cum mulieribusim sunt . In mulieribus errorem significavit, quia error per mulierem coepit. Ideo ergo singulariter dixit virginem, quia omnes sunt una virgo protatis: Virgo sunt, quia a pravitate erroris et ab opere malo incontaminati, casta, quia non ha
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. ñ zelo spon¬
sam dei nuchi s
reo. Amicus ent¬
sponsi sũ. sponsus
sibi zelat sponsam¬
Amicus u̾o sponsi
p̃ sibi. ħ sponsoͥ :¬

Expanded text:
meum, non zelo spsam Dei mei, sed Deo. Amicus sponsi sum. Sponsus igitur zelat sponsamamicus vero sponsi non sibi, sed sponso.