comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habũint. ĩ sui sint cdispositõe p̃lati. Qͦo siqͥsqmͣ fec̃it. ⁊ qͦd fecit irritũ habent᷑. ⁊ nom̃

Expanded text:
habuerint, in sui sint dispositione prælati. Quod si quisquam fecerit, & quod fecit irritum habeatur, & nomen habuerint, in sui sint dispositione prælati. Quod si quisquam fecerit, & quod fecit irritum habeatur, & nomen
Abbreviated transcription (Latin):
Diñ maiora facinora a cͥor pens puniẽtla st̃. de qͥb dã qͥ freude pessima de sufe
oĩl. uenditis thesauris. refercis morsupiis. mediantib ꝑ soĩs laicis  ⁊ dome b
suis subgͣĩi feniore comoclint. ⁊ c̃ pͥoratꝰ anuserint. Facuĩt abeis grigi qͥd ñ delet᷑.¬
.statiumꝰ. ⁊ de his. ⁊ de illis qͥ ĩ aleis. ⁊ tesseris ludt̃. ⁊ latͦnib ⁊ falsariis. ut
Idẽ cõstituimꝰ de huis qͥ fenꝰ exercent. ł pͥuatas gagerias accipiũt. siue res suas
ad t̃minũ lucͥ cã t᷑pis uendt̃. si moniti ñ respouerĩt. ⁊ peculiũ ñ redd̾it. Idẽ de hui
T um mõachꝰ ł ꝯũsus. nͨͦ sui iuris. nͨͦ potestatis xxistat. tͦi qͥcqmͣ ꝓpͥũ debeat
possid̾e. multominꝰ res. si qͣs ht̃ alicͥ dare ł dimitt̃e ĩ extremis. ne tẽ culpã cõtha
c̃ aculpa debeat ꝑpenitñtiã relaxari. Ne gͦ ħ de cet̃o fiat. distͥctiꝰ ĩ hibemꝰ. s siqͣ

Expanded text:
oniam majora facinora acriori poena punienda sunt, de quibusdam qui fraude pessima de substonibus, venditis thesauris, refertis marsupiis mediantibus personis laicis, sibi et domibus suis sub gravi fenore commodant, et cum prioratus amiserint, faciunt abstatuimus et de his et de illis qui in aleis et tesseris ludunt, et latronibus, et falsariis ut, Idem constituimus de iis qui foenus exercent, vel privatas gagerias accipiunt, sive res suas ad terminum lucri causa turpis vendunt, si moniti non resipuerint, et peculium non reddiderint. Idem de his tatis existat, nec quicquam propriū debeat possidere, multominus res, si quas habet, alicui dare vel dimittere in extremis, ne tunc culpam contrahat cum a culpa debeat per pœnitentiā relaxari. Ne ergo hoc de cætero fiat districtius inhibemus, sed si qua
Abbreviated transcription (Latin):
expleui. Qͦd si forte aliqͦtiens corꝑis ĩ firmitate. siue alio qͦlib laboraui ĩ cõmodo.
tã caritatẽ. uerãq obeclientiã. m̃s enarrare sermo ñ sufficit. Qͣ ꝓpt̃. ꝓ ut ds̃ ad¬
muinaltuit. uos diligẽ studiii. uos modeste tctaui. uos sic̃ caros amplexus sũ
mĩs ꝓecess. exitꝰ m̃i ignorans articłm. quiclã mͥ elegi obelienruinełam. nõĩe s̾¬
⁊iacũ. ut cũ finis cursus m̃i eueñit. ex ip̃e ĩ ꝑpetuũ iuxta tp̃ris oportutũtatẽ.¬

Expanded text:
alio quolibet laboraui incommodo, tam charitatem, veramque obedientiam, meus enarrare sermo non sufficit. Quapropter prout Deus administrauerit, vos diligere studui, vos modeste tractaui, vos sicut charos amplexus sum meis processi, exitus mei ignorans articulum, quandam mihi elegi obedientiunculam, nomine Berziacum, vt cum finis cursus mei euenerit, ex ipsa i
Abbreviated transcription (Latin):
eñabilib ⁊ km̃is ur̃is unũsis abbib. pͥorib monachis ⁊ Conũsis ad Cluñ
ꝑtinẽtib. Frat̃ Hugo humilis Cluñ abb̾s salutẽ grãm ⁊ bñdictõem. Cum
resigioĩs sacre pͥmordia. a filiis ꝓpħarũ i situta. ⁊ ip̃o magno ioħe baptista. ⁊ p̃claris
successorib ꝯfirmata. ⁊ ampliata. ad nos usq dec̾rerint: Satagendũ nob̾ ÷. ut ꝓ ex¬
celsis patͥte filii ũi nascant᷑. ne si qd̾ absit extͣ aiscipliuã fc̃i fũimꝰ: degenẽs. ⁊ ĩ filii
reputem᷑. Et ñ tm̃ splendorẽ unitem᷑ auri: s ⁊̃ uere aurũ tẽ gau̾deamꝰ. Nc̃ aũ q̃d

Expanded text:
ERABILIBVS & charissimis nostris Abbatibus, Prioribus, Monachis & Conuersis ad Cluniacum pertinentibus, Frater Hugo humilis Cluniacensis Abbas, Salutem, gratiam & benedictionem. Cum religionis sacræ primordia, a filiis Prophetarum instituta, & ipso magno Ioanne Baptista, & præclaris successoribus confirmata, & ampliata ad nos vsque decurrerint, satagendum nobis est vt pro excelsis patribus, filij veri nascantur, ne si quod absit, extra disciplinam facti fuerimus, degeneres & non filij reputem
Abbreviated transcription (Latin):
consueuit. postqm uͭ diaconꝰ patenã sac̃edoti obtulerit. ibi ꝓpe dextrũ cornu altaris
oĩoi si sapit ĩ tentꝰ. manet accliuis douec ꝑ oĩa.sis. dicat᷑. Sac̃dos uͦ accipiens eã cũ

Expanded text:
consuevit. Postquam vero diaconus sacerdoti patenam obtulit, ibi prope dextrum cornu altaris consuevit. Postquam vero diaconus sacerdoti patenam obtulit, ibi prope dextrum cornu altaris orationi, si sap
Abbreviated transcription (Latin):
tens. pͥus dexcrũ cornu altaris. deiude dextrũ bum̃um sac̃dotis osculat᷑. ⁊ p̾ea corꝑale
cũ duob mediis digitis manꝰ dexte ex una parte remouet. ⁊ sac̃dos ex alt̾a. cũ qͥb
ooe ꝑ ale exe ad̾ parte suꝑ pon̾e ꝓc̾at. ⁊ tandẽ recliens pꝰ saẽdotẽ ĩ loc̃ ubi erat pͥus. trũm
acolinis manet. donec ei asubliacono patena argñtea offerat᷑. Qͥ subdiaconꝰ ñ pͥus
se crigit. tieq de loco inqͦ pꝰ diaconũ acolinis ex qͦ sõs. sõs. sõs. ĩ ceptũ fũat mãserit.
recedit. donec a sac̃dote panẽ nr̃m ĩ orõe dm̃ca dicat᷑. S tc̃ inde secedens. att reue¬
rent̃ in cedens. ⁊ linteam̃ de patena de uoluens. manuq linteaminis parte in uoluta
ip̃am tenẽs. partẽ eiussꝰ linteaminis pend̾e exĩ dustͥa fac̃. ut diaconꝰ ꝙͦ cũ digrtis
metliis linteartune in uolutis. candẽ patenã ab ip̃o osculante ei manũ accipiens¬

Expanded text:
s, deinde dextrum humerum sacerdotis osculatur, et postea corporale cum duobus mediis digitis manus dextrae ex una parte removet, et sacerdos ex altera, cum quibus ale ex eadem parte superponere procurat, et tandem rediens post sacerdotem in locum, ubi erat prius, iterum acclinis manet, donec ei a subdiacono patena argentea offeratur. Qui subdiaconus non prius se erigit neque de loco in quo post diaconum acclinis, ex quo Sanctus inceptum fuerit, manserit, recedit, donec a sacerdote panem nostrum in oratione dominica dicatur; sed tunc inde secedens atque reverenter incedens et linteamen de patena devolvens manuque linteaminis parte involuta ipsam tenens, partem ejusdem linteaminis pendere ex industria facit, ut diaconus quoque, cum digitis mediis linteamine involutis eamdem patenam ab ip
Abbreviated transcription (Latin):
cõuẽni eũ sq̃ꝑ mañe cupimꝰ: ut subiectoꝵ ĩ firmitatib ex his q̃ simul õ ip̃is
passus fũit: compati nouerit.
uod si oliqñ ł futigatio ł infirmitas. eũ parũꝑ extͣ cõuentũ ł reficere ł pau¬
sare coeg̃it : ĩ cõmuui ĩ firmaria ł ĩ cella nouitioꝵ locus honestꝰ õ rapetis
⁊ cortinis ei sicut clño ⁊ patͥ houorifiee p̃paret᷑.
et unqmͣ ĩ domb illis suꝑiorib q̃ sac̾starie magis cõpetunt comedat ł dor¬
miat: s sic̃ decet bonũ pastorẽ. siuie c̃ satuis sanꝰ. siue c̃ ĩ fimis ĩ firmꝰ ma¬
nieat. ⁊ ita oues suas nũqmͣ pius pastor desexat
⁊fra septa qͦ Clumacenisis uonalt̃ii. nullũ famulũ ad suũ łuitiũ admitat:
s aliqs exltib ⁊ filiis suis mat᷑e etatis ⁊ studii. ⁊ ad m̃sam. ⁊ od lectũ. ⁊ ad ĩ fui¬
imitatis sue cͤationẽ ꝑ oĩa seruituros ad hibeat.
Et t quia cultꝰ iustiaie sulentiũ ÷: in locis silentis dicatis silentiũ teneat. Ea

Expanded text:
Conuentu eum semper manere cupimus, vt subiectorum infirmitatibus ex his quæ simul cū ipsis passus fuerit, compati nouerit. Quod si aliquando vel fatigatio, vel infirmitas, eum parumper extra Conuentum vel reficere, vel pausare coegerit, in communi infirmaria, vel in cella nouitiorum locus honestus cum tapetis & cortinis ei sicut Domino & patri honorifice præparetur. Nec vnquam in domibus illis superioribus quæ Sacristariæ magis competunt, comedat, vel dormiat, sed sicut decet bonum Pastorem, siue cū sanis sanus, siue cum infirmis infirmus maneat, & ita oues suas numquam pius pastor deserat. Infra septa quoque Cluniacensis monasterij nullum famulum ad suum seruitium admittat, sed aliquos ex fratribus & filiis suis maturæ ætatis & studij, & ad mensam, & ad lectum, & ad infirmitatis suæ curationem per omnia seruituros adhibeat. Et quia cultus iustitiæ silentium est, in locis silentio dicatis silentium teneat. Cappa
Abbreviated transcription (Latin):
cecsie mecessitates disrb uenda. Si uͥ aliqñ noba ⁊ magna negoria out ⁊̃ solit a a¬
xilio altiori utatͦ consilio.
obos aautꝰ. uoba lectões. aut ĩ eccłia aut ĩ refc̃õuo uullatenꝰ ad muittut.
He canos de potestute oam̃arii ĩ tiullo exeludat.
Thelaiuriũ ⁊ ouam̃tu ecełie absq cosensu copł n distra hat si temoteiario
⁊s poiatib ueminẽ de his qͥ obetdientiã tenent. ł cloustralẽ. Etumiliari patcinie ⁊ re¬
teltaxe suii pͥous excipiat. ne lite int̾ eos pullulante karitas ⁊ c̃cordia refriges
T tris ⁊ reciditꝰ od eccłiã ꝑtinentes. siue autiqͥtꝰ possesscas. siue
de nouo daras: nullo dono. tiulla comutatiõẽ. nulla uenditioẽ: ab eccłia auferat
N statuencdis suie temouenclis pͥorib aut decanis: ñ fauorẽ. tĩgitante ⁊¬

Expanded text:
Ecclesiæ necessitates distribuenda. Si vero aliquando noua & magna negotia, aut insolita dxilio altiori vtatur consilio. Nouos cantus, nouas lectiones, aut in Ecclesia aut in refectorio nullatenus admittat, Decanos de potestate Camerarij in nullo excludat. Thesaurū & ornamenta Ecclesiæ absque consensu Capituli non distrahat, non remoueat. In Prioratibus neminem de his qui obedientiam tenent vel claustralem, familiari patrocinio a potestate sui prioris excipiat, ne lite inter eos pullulante, Charitas & concordia refrigescant. Terras & redditus ad Ecclesiam pertinentes, siue antiquitus possessas, siue de nouo datas, nullo dono, nulla commutatione, nulla venditione, ab Ecclesia auferat. In statuendis siue remouendis Priorib
Abbreviated transcription (Latin):
re solent. oẽs accipiãt libͣn suã. ⁊ iusliciã. de manu hospitarii. ⁊ cotidie ueniãt
ad eiꝰ p̃sentiã. ut qd̾ ip̃e iusserit faciãt. Et si qͥs ꝗ illoꝵ qͦꝗ abierit absq eiꝰ lioẽ¬
ip̃m hospitiũ deputatos. qͥ ligna cotidie apportẽt. ut õ hospites suꝑueñitit ĩ
ꝓmpni sit copia lignoꝵ. Et si talos affiũnt. uidelicet ep̃s. aut comes. aut¬
talis a̾iues. debet ibi cereꝰ ardere ꝑ tott̃ uoctẽ. Ꝙ si tanti sr̃ hospites dere¬
liqͥie ciboꝵ hospitariꝰ famłis suis qͥ łiuer̃t aliqͣm exhibet ꝯiritatẽ ⁊ qͦd
suꝑfũt elemosinariꝰ totũ acciꝑe debet. De hortolano .I. xxii. aro.

Expanded text:
re solent, omnes accipiant quotidianum victum de manu hospitarii, et quotidie sint in ejus praesentia, ut quod ipse jusserit faciant; et si quis illorum quoquam abierit absque ejus liceni sunt deputati, qui ligna quotidie apportent, ut, cum hospites supervenerint, in promptu sit copia lignorum, et, cum tales affuerint, ceretalis dives, debet ibi luminare ardere per totam noctem. Quod si tanti sunt hospites, de reliquiis ciborum hospitarius famulis suis qui servierint aliquam exhibet caritatem, et quod superfuerit elemosinarius t
Abbreviated transcription (Latin):
tare reponit. Et tc̃ ille qͥtenet scutellã oltiꝰ eã eleuans ualit añ sinistrũ
cornu altaris. ⁊ subdiaconꝰ teniȩ aneat. cũ calice añ dextrũ. pꝰ lac̃dotẽ. tenẽs

Expanded text:
tare reponit; et tunc ille qui tenet scutellam, altius eam elevans, vadit ante sinistrum tare reponit; et tunc ille qui tenet scutellam, altius eam elevans, vadit ante sinistrum cornu altaris, et subdiaconus re
Abbreviated transcription (Latin):
sangͥnẽ sumat. uinũq qͦ pea calioẽ lauot. ĩ fusũ sͥ abeod̾ subdiacono ĩ alt̾a
manu tenẽte ãpuslã. ⁊ cũ alt̃a in uoluca linteolo. qͦ ẽ patena suꝑ altare
posũãt. sustaͣntante calicis petem. Diacotiꝰ ꝑoepta cõmuniõe ꝓpe armariolũ
uenit. ut cũ uino ĩ alt̃o calice cdigitos abluat. qͥb dm̃cũ corpꝰ t̃cbauit. mi¬
istqͣ suꝑerat c̃ ampulla fundẽte uinũ. ⁊ pedẽ calicis sustentãte. Els ablu¬
tos ad calioẽ pͥus t̃git. deinde ad faciẽ. ⁊ eã partẽ qͣ t̾sit ori applicat. ⁊ uinũ
sumit u̾tens se ad orientẽ. ⁊ tẽ corꝑalii plicare ⁊ librũ milsalẽ de sinst᷑ ar¬
nu altaris ĩ dextrũ poñe.⁊ ad locũ illũ ubi pͥor colła ⁊ ĩ ꝓximo dicenda ũtere¬
pꝰea crilioẽ lauit accipit ab eod̾ calicẽ. osculans ei manũ. ⁊ adiacono patenã
ailicis. ab altari suꝑ ĩposito uno corꝑali acceptã. nã alt̃am ĩ locũ suũ suꝑ al¬

Expanded text:
ea calicem lavat, infusum sibi ab eodem subdiacono in altera manu tenente ampullam, et cum altera involuta linteolo, quod cum patena super altare posuerat, sublevante calicis pedem. Diaconus, percepta communione, prope armariolum venit, ut cum vino in altero calice digitos abluat quibus Dominicum corpus tractavit, ministro qui supererat, cum ampulla fundente vinum et pedem calicis sublevante; quos ablutos ad calicem prius tergit, deinde ad faciem, et eam partem qua tersit ea applicat et vinum sumit vertens se ad orientem, et tunc corporalia plicare, et librum missalem de sinistro cornu altaris in dextrum ponere, et ad locupostea calicem lavit, accipit ab eodem calicem, osculans ei manum, et a diacono patenam calicis, ab altari superimposito uno corporali acceptam; nam alteram in locum suum super al
Abbreviated transcription (Latin):
engit. signacło guci se muuiens. ⁊ aũ ⁊ pt̾ faciens. Se hinte ãd alcate¬
ꝑgit. ut sinstrũ comu osculet᷑. Postea ttisit ĩ dextrũ cornu ꝓpe dextrũ cornu.
ut sac̃ooti pͥus confesso. tã ip̃e qmͣ subliaconꝰ cõfiteant᷑. Postmodũ li dies festꝰ ÷.
porrigit ei t᷑ibulũ. cui iam ĩ censũ ĩposuerit ĩ reuestiario. cod̾ diacono acerrã te¬
nente. ⁊ ĩ censũ ꝑante. Qͦo pꝰ ĩ censatioẽm altaris illo mͦ fuctã qͦ ĩa dictũ ÷ re¬
cipiens: ip̃m sac̃dotẽ ĩ censat. ⁊ casulã int̾ brachia tͣhit. ⁊ cet̾a eod̾ mͦ agit qͦ su

Expanded text:
hinc ad altarergit ut sinistrum cornu osculetur; postea transit in dextrum cornu, ut sacerdoti prius confesso tam ipse quam diaconus confiteantur. Postmodum, si dies festus est, porrigit ei thuribulum, cui jam incensum imposuerat eodem diacono acerram tenente et incensum parante; quod, post incensationem altaris illo modo factam quo jam dictum est, recipiens, ipsum sacerdotem incensat et casulam inter brachia trahit et cet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃uid̾e pͥus expectut conec saẽdos sedeat. ⁊ ei casulã. mampłm ⁊ stolã honeste
cõponit. ⁊ pꝰea rediens ad altare textũ accip̃. ⁊ lic ĩ nuente sac̃dote sedet. reue¬
rent̃ ĩ clinaus ũsus sac̃dotẽ reinclinantẽ ei. Misła finita añ ⁊ retͦ fac̃. Ad cuiꝰ
finẽ qͦtiẽs sine gła ĩ eccelsis canit᷑. bñdiciimꝰ dño dic̃. qͦtiene uͦ cũ gła ĩ excelsis
dr̃. ite. missa ÷ canit. ⁊ in ilł dieb ĩ qͥbe cappis õs ucunt᷑. qͦ totio ꝓpũtiet ab ar

Expanded text:
 prius expectat donec sacerdos sedeat et ei casulam honeste componit, et postea rediens ad altare textum accipit et sic innuente sacerdote sedet, reverenter inclinans versus sacerdotem reinclinantem ei. Missa finita ante et retro facit; ad cujus finem, quotiens sine Gloria in excelsis canitur, Benedicamus Domino dicit; quotiens vero cum Gloria in excelsis dicitur, Ite missa est canit; et in illis diebus in
Abbreviated transcription (Latin):
eũ alii. forinsetꝰ acceoẽtes. eo orcline qͦ ⁊ ad pacẽ. ⁊ p̃t̃ illos qͥ ĩ albis sunt. añqmͣi
cõmunioẽt cuncti ueniã petẽtes. ⁊ manũ soc̃dotis osculantes. tã illi qnͣ alii. Si
qͥs aũ qͥ ñ sit de ulo choro qͥ uaclit ad pacẽ uolũt cõmuuicare. Rc̃o inde signo illi
dine. Debent aũ singłi ita se scutelle ao uingere. ut si foite int̾ sum̃ciũ corpꝰ
dñi aliqñ ł de ore sũm̃tis ł de maniu porrigñtis lapsũ fuĩt. nͥ ĩ scutellã cadere ñ
possit. Quotqͦt aũ ip̃m corpꝰ .s. ded̾it. singulis sangͥnẽ pͥus ĩ tinguit. Cõmu¬
nioatis aũ oĩb qͥ uoluĩnt. ⁊ nouilsime subcliacono qͥ sẽꝑ ꝑ cõsuetudinẽ ad ma¬

Expanded text:
eum alii forinsecus accedentes, eo ordine quo et ad pacem, et praeter illos qui in albis sunt, antequam eum alii forinsecus accedentes, eo ordine quo et ad pacem, et praeter illos qui in albis sunt, antequam communicent cuncti veniam petentes, et manum sacerdotis osculantes, tam illi quam alii. Si quis autem, qui non sit de illo choro qui vadit ad pacem, voluerit communicare, facto inddine. Debent autem singuli ita se scutellae adjungere, ut si forte inter sumendum corpus Domini aliquando vel de ore sumentis, vel de manu porrigentis lapsum fuerit, nisi in scutellam cadere non possit. Quotquot autem ipsum corpus sacrum dederit, singulis sanguine prius intinguit. Communicatis autem omnibus qui voluerint, et novissime subdiacono, qui semper per consuetudinem ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
diaconꝰ ⁊ minustͥ pacẽ acceꝑuit. mauꝰ abluere ĩ piscina q̃ ÷ ꝓpe altare ũ negligunt.
⁊ subcliaconꝰ patenã aureã ao calicẽ ꝑtinentẽ. qmͣ polũãt suꝑ armariolũ reporitat
ponens suꝑ altare. ⁊ simul linteolũ extensũ ĩ tͣu uerso altaris. ⁊ p̾ea Bnt ĩ clitus.
it̃ reclinatoriũ ⁊ dextrũ cornu altaris. usq dũ redeat. Qͥ rediens. ⁊ illã porti un¬
cłam dñici corꝑis qmͣ sũpt᷑us ÷. de patena accipiens õ duob mediis digitis simstre
manꝰ. pateuã modicũ diacono porrigit. ⁊ suꝑ ailioẽ ip̃am partiuncłam sum̃s pͥep
eund̾ calicẽ cũ satgͥne liacono dat. Unꝰ aũ de ministͥs tollit de armariolo scutellã.
sũ. Calicẽ qͦ oũ sangͥne. dat subdiacono ĩ tͥnsecꝰ stanti iut̃ reclinatoriũ ⁊ altare.
Qͥ tenebit eũ reclinẽ. qmͣ cõiunt̾iꝰ pot̾it erga scutellã. Cõmunieat pͥmꝰ diaconꝰ. ⁊ pꝰ

Expanded text:
negligunt, et subdiaconus patenam auream ad calicem pertinentem, quam posuerat super armariolum, reportat, ponens super altare, et simul linteolum extensum in transverso altaris, et postea stat inclinis inter reclinatorium et dextrum cornu altaris usque dum redeat. Qui rediens, et illam portiunculam Dominici corporis, quam sumpturus est, de patena accipiens cum duobus mediis digitis sinistrae manus, patenam modice diacono porrigit; et super calicem ipsam portiunculam sumens, postea eumdem calicem cum sanguine diacono dat. Unus autem de ministris tollit de armario scutellam, sum; calicem quoque cum sanguine dat subdiacono intrinsecus stanti inter reclinatorium et altare: qui tenebit eum reclinem, quam conjunctius poterit erga scutellam; communicat primus diaconus, et post
Abbreviated transcription (Latin):
fectio fr̃m cõuentui ĩ cathedra sq̃ petͥ qͥ fuit dies cõsectioĩs nr̃e qͣmdiu uiue¬
rẽ ãnuatĩ p̃beret᷑. s pꝰ decelsũ ãniũsario nr̃o deputaret᷑. uerũtam̃ qͥa de ħ iã alir̃
olisposuimꝰ. uolumꝰ ut ĩ ead̾ clie. cathedra scił bĩ petͥ sẽꝑ ħ ad ministtio fr̃ib offe

Expanded text:
fectio fratrum Conuentui in Cathedra S. Petri, qui fuit dies consecrationis nostræ, quamdiu viuefectio fratrum Conuentui in Cathedra S. Petri, qui fuit dies consecrationis nostræ, quamdiu viuerem, annuatim pręberetur, sed post decessum Anniuersario nostro deputaretur. Verumtamen quia de hoc iam aliter disposuimus, volumus vt in eadem die, Cathedræ scilicet B.
Abbreviated transcription (Latin):
h cõcesseramꝰ edificaũ. ibiq uineas ⁊ t̃rulas. put potuit i qͥrere studuit.
Q̾ iã tandẽ restaurata. ⁊ tũ ext̃ius qmͣ int̾iꝰ ⁊̃ restructi. deinceps ad cam̃am res¬
pondebit. Nos gͦ uolumꝰ. ac p̃cipimꝰ. ut qͥcq hane tenuerit obedientiã. ĩ die an¬
niũsarii sic̃ iã diximꝰ. ꝓpetuo plenã cõuentui exsoluat relectionẽ. Cuidã ⁊̃¬
fc̃i nr̃o dõno uideł petͦ᷑ glotensi qͥ ꝓ huiꝰ loci utilunte plurimũ laborauit. hoc
i ead̾ obedientia cõcessimꝰ. ut ĩ die ãniu̾sorii sui plenaria ĩ oĩb ad ministͣtio ex
ip̃a fr̃ib p̃paret᷑. Uñ apostĩs nr̃is fr̃ib p̃c̃ario deposcimꝰ. ue ibid̾ sepiꝰ hospitando
alia ue cõsueta łuitia exinde reqͥrendo. locellus ille de uastet᷑. Qͦd enĩ parũ ÷
ĩpend̾e t̃ recuset. Aliud ⁊̃ iã olĩ orclinaũamꝰ. ut scił de obedientia sc̃ hẏpoliti re¬

Expanded text:
as prout potuit adquirere studuit. Qua iam tandem restituta, & tam exterius quam interius restructa, deinceps ad cameram respondebit. Nos ergo volumus ac præcipimus, vt quicumque hanc tenuerit obedientiam, in die Anniuersarij, sicut iam diximus, perpetue plenam Conuentui exsoluat refectionem. Cuidam ro Domno videlicet Petro Glocensi, qui pro huius loci vtilitate plurimum laborauit, hoc in eadem obedientia concessimus, vt in die Anniuersarij sui plenaria in omnibus administratio ex ipsa fratribus præparetur, vnde a posteris nostris fratribus precario deposcimus, ne ibidem sæpius hospitando, aliave consueta seruitia exinde requirendo, locellus ille deuastetur. Quod enim parum eimpendere non recuset. Aliud etiam iam olim ordinaueramus, vt scilicet de obedientia S. Hipolyti re
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiꝰ secet. ut comedat secũ. Si is renuerit. applicat ad ĩ fĩorẽ. Qdsi ⁊ ille. gͣn¬

Expanded text:
susu
Abbreviated transcription (Latin):
Ad horã pͣncdii uł cene si ĩ dormnitoriũ ñ ascendit. lauatis manib stanĩ uitt rescõriũ.
Ao secẽ suã fc̃o añ ⁊ tet᷑. Dando reũent̃ expectat .d. altẽm. nͥ ades sit ĩ firmꝰ ut¬
stare ñ possit. tẽ secet. Nicħ om̃o comelit. aũ ꝙͣ lechio sit ĩ cepta. ⁊ añqͣm de
manu sũc̃dotis oblatã accipiat. si tñ ⁊ pͥuata dies. ⁊ si ip̃a clie ñ cõmunicauit
De nullo gustat gñali. pͦ qͣm bñdicat᷑. Sibinet ip̃i nichil uniꝙͦ apportat. p̃t̃
sal. ⁊ aꝙͣ. nͥ forte gñalit leruiendo ueniat ad sedẽ suã. Si qͥd ei ꝑ aliũ apportat᷑.
reũent̃ qͣ porrigit manũ. ⁊ aliqͣntulũ ĩ ditiar. Siqͥo ei ł ab ip̃o dõno abbẽ ł pͥore
ad scillã seclñte dirigit᷑ ex toto surgens altiꝰ ĩ clinat.⁊ qͣntũlib cupiat ab stipie
de ħ tũ p̃libare ñ climitit. Seutellã qͦ applicut ad illũ ponssimũ sr̃m. qͥ iuxta se

Expanded text:
Ad horam prandii vel cœnæ, si in dormitorium non ascendit, lavatis manibus, statim intrat refectorium; ad sedem suam facto ante et retro, stando reverenter expectat dsit, tunc sedet; nihil omnino comedit, antequam lectio sit incoepta, et antequam de manu sacerdotis oblatam accipiat; si tamen est privata dies, et si ipsa die non communicavit. De nullo gustat generali priusquam benedicatur; sibimetipsi nihil unquam apportat praeter sal et aquam, nisi forte generaliterr contra porrigit manum, et aliquantulum inclinat. Si quid ei vel ab ipso domino abbate, vel a priore ad scillam sedente, dirigitur, ex toto surgens altius inclinat, et quantumlibet forte cupiat abstinere, de hoc tamen prælibare non dimittit. Scutellam quoque applicat ad eum potissimum fratrem qui juxta se
Abbreviated transcription (Latin):
fit eqͥcat᷑ cõtentꝰ paucis luientib. modicis sũptib. qͥa qͥcqͥd uni ex minimis dcĩo
qͥ oqͥd ei subtͣhit᷑ dõ aufert᷑. nos ĩ ħ aĩas nr̃as lib̾amꝰ. ip̃is qͥb ⁊ ħ c᷑a cõmissa de
sua aminisftiõe iudici õiũ dõ ĩ distͥcto examine responsuris. delinqũtes aũ¬
⁊ collegistis me. ⁊ expatͥb exẽplũ. in uet̾i tellam̃ta qͥa ꝑ hãc placuert̃ qͥdã
an̾igłis hospicio receptis.⁊ ocłatu fide. hac de cã loca religiosa creuisse uideamꝰ.
Erubescendũ nob̾ ⁊ͥ qͦd hanc minꝰ honeste obłuamꝰ. ⁊ occasioẽ qͣ creũnt mͦ de c̃s¬
cunt. Statuimꝰ gͦ ut resigiose ꝑsoue sołares ⁊ pauꝑes. singłis suis modis scd̾m
facultatẽ locoꝵ beinigne recipiant᷑. ⁊ exibeant᷑ honeste huie aũ osfitio. ĩ locis
maiorib fideł ⁊ secdulus fr̃ similr̃ assumet᷑. qͦd si suꝑ ueniẽtib hospitib oblecoꝵ

Expanded text:
imis, Domino; quicquid eis subtrahitur, Deo aufertur. Nos in hoc animas nostras liberamus, ipsis quibus est hæc cura commissa, de sua administratione iudici omnium Deo, in districto examine responsuris. Delinquētes au& collegistis me, & ex patribus exemplum in veteri Testamento, quia per hanc placuerunt quidam, Angelis hospitio receptis, & oculata fide, hac de causa loca religiosa creuisse videamus: erubescendum nobis est, quod hanc minus honeste obseruamus, & occasione qua creuerunt, modo decrescunt. Statuimus ergo vt religiosæ personæ sæculares & pauperes singulis suis modis secundum facultatem locorum benigne recipiantur, & exhibeantur honeste. Huic autem officio in locis maioribus fidelis & sedulus frater similiter assumetur: quod si superuenientibus hospitibus ob locorum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ui. sinist̾. In dñicis aũ alt̾natim ut alt̃ chorus ĩ uua. alt̃ ĩ alt̾a. sic̃ alt̾ua¬
nĩ ĩ cipiunt᷑ hynini. antipħe. ⁊ psalmi. abuno choro ĩ utia ebd̾ni abatt᷑o ⁊̃ auar
Si uͥ reuestiti sunt seu ĩ cappis. seu ĩ albis. scd̾m diguitatẽ ordinis ibt̃ as patẽ
ut pͥmo loco sac̃dotes sic̃ sunt pͥores. scd̾o diaconi. t̃cio subdiaconi. der̃ alii sicut
ordo eoꝵ exigit. Ad extremũ conũsi. Si aũ aliqͥ sunt ĩ cnrpis. ⁊ aliq ⁊ cais qt aliqͥ
̃ froccis. ł cucuslis. sco̾m dignitutõ ordinis. pͥus ibunt hł qͥ ⁊̃ ceapis. deti qͥi co

Expanded text:
 sinister; in Dominicis autem alternatim, ut alter chorus in una, alter in altera, sicut alternatim incipiuntur hymni, antiphonae et psalmi, ab uno choro in una hebdomada, ab altero in alia. Si vero revestiti sunt in cappis seu in albis, secundum dignitatem ordinis ibunt ad pacem, ut primo loco sacerdotes, sicut sunt priores, secundo diaconi, tertio subdiaconi, deinde alii, sicut ordo eorum exigit, ad extremum conversi. Si autem aliqui sunt in cappis, et aliqui in albis, et aliqui in froccis vel cucullis, secundum dig
Abbreviated transcription (Latin):
hibet᷑ pꝰ .iuͦ. łsi ÷ xł. ⁊ dies pͥuata. ñ solũ pꝰ.iii. s ⁊̃ pꝰ.ui. lauat. tã ⁊ siñ loqͣm᷑ ĩ claustͤ
Etqͥd aũ lauat. qͥqͥ m̾ sit lauatũ. pꝰ horã lauaueli aufert. ⁊ siceat ne iacent ita sordi¬
dũ. ⁊ hocridũ. maxiuie uͥ totꝰ c̃õuitꝰ uidebit. de refcõrio exit᷑us. E ludito signo qͥd ad pͥ
aiũ pullat᷑. eccłã ẽ aliis intͣt ⁊ qͥa pulsatio signi rite ꝓtelat᷑ qͦ usq .uii. płalui possint
ẽẽ catati. aliq̃ñ si uolũit pꝰ qͣm pueri tnscunt. exit ꝓ corꝑis necessitate. Es rediẽs luat¬

Expanded text:
loquamur in claustro. Quidquid autem lavat, quoquomodo sit lavatum, post horam lavandi aufert et siccat; ne jaceat ita sordidum et horridum, maxime ubi totus conventus videbit de refectorio exiturus. CAPUimam pulsatur, ecclesiam cum aliis intrat; et quia pulsatio signi rite protelatur quousque septem psalmi possint esse cantati, aliquando, si voluerit, postquam pueri transeunt, exit
Abbreviated transcription (Latin):
.iii. ⁊p̃rib. Eũ eueñint due ꝓpͥetates ⁊ huiꝰ mocli ãniũ sariũ. finita pͥma
colsa led̾a dicet᷑ de ãniũ sario medioo ł septenario. lĩ exegerit tẽꝰ. ⁊ re¬
putabit᷑ missa ĩ ordine illo. unde erit scd̾a colła. Et si cõtig̾it sic̃ borte aliqũ
ti qd eu die qͣ aliqd̾ magnũ ãniũsariũ deb łi. sic̃ er rege ł atbe. atq
eimedi: eueniat sepelitio frĩs. pͥma colła erit de fr̃e sepeliendo. seda de an¬
niũsario. sicq ĩ uno uitũq reputabit᷑. Et si ꝓ defuncto septenatiꝰ agit᷑.iii.¬

Expanded text:
. Cum evenerint duæ proprietates et hujusmodi anniversarium, finita prima collecta, secunda dicitur de anniversario mediocri vel septenario, sicut exegerit tempus, et reputabitur missa in ordine illo unde erit secunda collecta. Et si contigerit, sicut forte aliquando fit, quod ea die qua aliquod magnum anniversarium debet fimodi, eveniat sepelitio fratris, prima collecta erit de fratre sepeliendo, secunda de anniversario, sicque in uno utrumque reputabitur; et si pro defuncto septenarius agit
Abbreviated transcription (Latin):
surꝰ. Similr̃ ñ ⁊̃ eiꝰ pulsare scillã eapłi. nͥ licentia pͥus pecita adõno abb̾e. ⁊̃
si ĩ infirmaria fuĩt. Mos enĩ ÷ ut sẽꝑ ad capłm exeat inde. ⁊ ideo qr ip̃e pͥor
ignorat forsitan qñ uelit exire. sẽꝑ ẽ eiꝰ licentia deb illã pulsare. Et c̃ fũs de cos¬
latõem eũt ad caritatẽ in refc̃oriũ. ñ deb surg̃e ad pulłandũ cĩbalũ. donec abs̾
ei significet. Eodẽ oĩtio mͦ deb se hab̾e claustrał pͥor ad u̾sus maioie pͥorẽ. Ip̃e
tenere. ⁊ sic̃ ei placiũt uidicia date. tñ si maiorẽ nouit . iiiͭiͦ. uł .uͭ. die reũ

Expanded text:
 nisi licentia prius petita a domino abbate, etiam si in infirmaria fuerit; mos enim est ut semper ad capitulum exeat inde, et ideo quia ipse prior ignorat forsitan quando velit exire, semper cum ejus licentia debet illam pulsare. Et cum fratres de collatione eunt ad caritatem in refectorio, non debet surgere ad pulsandum cymbalum donec abbas ei significet. Eodem omnino modo debet se habere viceprior adversus majorem priorem. Ipse ben
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsf̾uat᷑. Oẽs qͥ teatiauẽt de cõpletorio finitti collatõe. eg̃ssi de capło. ad suultim pertẽ in¬
titꝰ cebẽt uitͥsantia remauere. donec toto ꝯuentũ egllo albi uł pͥoti q̃rant signo li¬
cẽticni remanẽdi. ⁊ ad eiꝰ nutũ. tẽ uł remanebt̃ quiq uł ñ. Si aũ aliqͥ fc̃s sitie¬
rit tẽ. sc̃õ signo restõratio. posst̃ ⁊̃ c̃ eis ibi p̃stolari ast̾em uł pͥorẽ ⁊ q̃tere licẽtiã bi
lib adeo uehenĩs sitis ĩ uaserit. q̃ oĩno sit ĩ tolerabił. Ei̾madi nãq uehem̃tie ⁊̃ ÷¬

Expanded text:
s vero qui remanent de completorio, finita collatione, egressi de capitulo, ad sinistram partem introitus debent in trisantia remanere, donec toto conventu egresso abbati vel priori quærant signo licentiam remanendi, et ad ejus nutum tunc vel remanebunt quique vel non. Si autem aliqui sitierint, tunc facto signo refectorario possunt etiam cum eis ibi præstolari abbatem vel priorem et quærere licentiam biblibet adeo vehemens sitis invaserit quæ omnino sit intolerabilis: ejusmodi namque vehementiæ
Abbreviated transcription (Latin):
Eod̾ mͦ ĩ dñicis ⁊ ĩ oĩb dieb ĩ qͥb ad maiorẽ muissã cappa ÷ ĩ choro. fac̃ ille qͥ tenet cho¬
rũ. nͥ abb̾ siue ep̃s cantet missã. Tunc enĩ deb ip̃emet archichorꝰ c̃ allata sibi cerra
accedere ad altare atq iuimistrare ĩ cocleari thus ep̃o uł abb̾i. Ad finẽ misse p̃uenit
idẽ armariꝰ oliqͣntulũ cet̃os ĩ exuendo cappã. ⁊ in agendo añ ⁊ retͦ. ut festinet depoñe
signoꝵ restes.⁊ ut ip̃e pͥmꝰ ĩ ponat manũ ad sonandũ scillas. sic̃ fac̃ ĩ initio misse.
Si qñ festiua ĩ breuiatio ⁊ agenda. ñ agit᷑ ĩ illa minori tabula cotidiana. s ĩ alia ꝓpͥe
ad festiuitates deputata. fit ⁊̃ apd̾ nos alia ĩbreuiatio ñ ĩ utił. S qm̃ armariꝰ. alias ÷¬

Expanded text:
a est, et in choro facit ille qui tenet chorum, nisi abbas sive episcopus cantent missam. Tunc enim debet ipsemet archichorus cum allata sit acerra accedere ad altare atque ministrare in cochleari thus episcopo vel abbati. Ad finem missæ prævenit idem armarius aliquantulum ceteros in exuendo cappam et in agendo ante et retro, ut festinet deponere signorum restes et ut ipse primus imponat manum ad sonandas scillas sicut facit in initio missæ. Si quando festiva imbreviatio est agenda, non agitur in illa minori tabula quotidiana, sed in alia proprie ad festivitates deputata. Fit etiam apud nos alia imbreviatio non inutilis, sed quoniam arma
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si in firmaria sit multũ debił. uł fiat ei ulla huiꝰ modi medicina p̃t̾ sangͥnuis
minutõera. nͥ forte tenta fuĩt necessitas. ꝓ cuiꝰ magnitudinis ĩ pieras uideat᷑ ũ t̃¬
t.pꝰ qͥs sequunt᷑ pͥores. Santant᷑ aũ int̾imi psalmi. Miserete m̃i d̃s. Dõ muoĩe
tuo. Miserere ñi ds̃. miserere m̃i. Ds̃ misereat᷑ nr̃i. Ds̃ in ad uitoriũ. ad dũn
cũ tͥhula. Ex his gꝰ .iͦi. uł .iii. uł qͦt ip̃a mora exigit oniunt᷑. exit᷑ ab oĩb usq ĩ¬

Expanded text:
iamsi in infirmaria sit multum debilis, vel fiat ei ulla hujusmodi medicina, præter sanguinis minutionem, nisi forte tanta fuerit necessitas pro cujus magnitudine impietas videatt quos sequuntur priores. Cantantur autem interim psalmi Miserere Deus. Deus in nomine tuo. Miserere mei Deus, miserere mei. Deus misereatur nostri. Deus in adjutorium. Ad Dominum cum tribularer. Ex his
Abbreviated transcription (Latin):
ualeat optime fac̃e. Etͥtał redeũdi licẽtiã q̃rit apͥore. Ungunt᷑ calcei eiꝰ diurnalos

Expanded text:
valeat optime facere, et hic talis redeundi licentiam quærit a priore. Cum autem signum pulsvaleat optime facere, et hic talis redeundi licentiam quærit a priore. Cum autem signum puls
Abbreviated transcription (Latin):
dit. caruẽ ꝯͥ appotari fat̃. ⁊ ip̃e aũ pouit. ⁊ ut comedat p̃oipit. Si uͦ pͥon ut ue¬
niat cõgruũ ñ fiũt. ꝑĩ firmariũ nutat. Ab illa hora nũꝙͣ absq baculo ĩ cedit.
ibo uti ñ possit. Si dõnꝰ abłis ĩ infirmaria suĩt. ip̃e mitet ei scutellã suã ĩ pͥmis.
ĩ ꝑgat. m̃ ut᷑ occłam bẽ .m. ꝓpe ostiũ manẽs. qd̾ ĩ capło legit᷑ auscultar. si¬
cet sẽtẽtiã regłe. uł de eugłio. ⁊ expositõomi. ⁊ rursus ad collatõẽm. S cã
p ħ uentũ fuĩt. ut de negligẽtiis fr̃m agat᷑. ad ħ audiẽd̾ ñ debet ẽẽ cͦiosus.
Mox enĩ iñ deb cdiscede. ⁊ usq dũ cupłm sit ꝑactũ. ex more silẽs. ĩ lecto
uo iac̃e. nͥ forte de necessitate sua breuit᷑ ĩ firmario loqͥt᷑. Qͥ aũ exire de ĩ¬
armaria. ⁊ ĩ cõuẽtũ uult redire. ita deb cõualuisse ut coqͥnã si scͥptꝰ adħ faĩt.

Expanded text:
pse ante ponit, et ut comedat præcipit. Si vero priori ut veniat congruum non fuerit, per infirmarium mittit. Ab illa hora nusquam absque baculo incedit cibo uti non possit. Si dominus abbas in infirmaria fuerit, ipse mittet ei scutellam suam in primis.  manens, quod in capitulo legitur auscultat, scilicet sententiam regulæ vel de evangelio et expositionem, et rursus ad collationem. Sed cum ad hæc ventum fuerit ut de negligentiis fratrum agatur, ad hoc audiendum non debet esse curiosus. Mox enim inde debet discedere, et usque dum capitulum sit peractum ex more silens in lecto suo jacere, nisi forte de necessitate sua breviter infirmario loquatur. § Qui autem exire de infirmaria et in conventum vult redire, ita debet convaluisse ut coquinam, si scriptus ad hoc fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ad maiorẽ nussã pꝰ offereudã suit de tibulo. De qͥbe siue plures sint. siue tm̃ uñ: eõ¬
suetudo ÷ ut accipientes aindelabra ad int̾itũ reuestiarii asec̾tario ebdario allata
mox ut gła patͥ audieriut si iã sac̃ootẽ ⁊ peliqͦs uideant ꝑatos. p̃oet̾e ao altare ĩ cipiant.¬
partẽ tͣuseat. alt̃ in dext᷑ remaneat. ⁊ teiꝰ tibulũ qͥ areuestiario attulit. ꝑatũ tene¬
ut. ut fc̃a cõfessioẽ abeo diaconꝰ dat᷑us sac̃ceti accipiat. alox ut kẏrieł incipit᷑. aii¬

Expanded text:
ad majorem missam post offerendam servit de thuribulo. De quibus, sive plures sint sive tantum unus, consuetudo est ut accipientes candelabra ad introitum revestiarii a secretario oblata, mox ut Gloria Patri audierunt et jam sacerdotem et reliquos videant paratos, procedere ad altare incipiantpartem transeat, alter in dextra remaneat, et tertius thuribulum quod a revestiario attulit paratum teneat, ut, facta confessione, ab eo diaconus daturus sacerdoti accipiat. Mox ut Kyrie eleison i
Abbreviated transcription (Latin):
nur atb̾is. petũt ꝓciꝰ absolutõe uenias suas ĩ capło. cor̃a ałbe. maxime si uere exꝑti
pꝰ ad duobꝰ. posita ouculla ⁊ uͥgis. petit ueniã ac sedẽs ĩttm. resũpta cuculla łr̃ genua.
suscip̃ qͣle iudiciũ placuĩt abb̾i. Inde surgẽs. abb̾e p̃cipiente. ĩ duit᷑ sola cuculla. ⁊ puos¬
ex alt̃a parte. ⁊ ad ultimũ ĩ fantũ. s multo remotiꝰ ꝙͣ alioꝵ. ut ñ tangat uestes coꝵ:
Et õs ĩ cliuãt ei ⁊ leuant eũ. ⁊ debẽt orare ꝓeo. Qͦ expleto ⁊ ĩtato. petita uenia. iubet᷑ ꝑ

Expanded text:
nutu abbatis, petunt pro ejus absolutione venias suas in capitulo coram abbate; maxime si vere experti  est, posita cuculla et virgis, petit veniam, ac sedens iterum resumpta cuculla super genua suscipit quale judicium placuerit abbati; inde surgens, abbate præcipiente, induitur sola cuculla, et provex altera parte, et ad ultimum infantum, sed multo remotius quam aliorum, ut non tangat vestes eorum; et omnes inclinant ei et levant eum, et debent orare pro eo. Quo expl
Abbreviated transcription (Latin):
sita cucisla. ⁊ uͥgis iuxta le de dext᷑. petit ĩ medio uenia. Dictoq ab albe. qͥd dicitis
⁊ es relp̃odẽte mea culpa ⁊ ic̃um abb̾e dicẽte surgite. secet ad dext̃m resũpt cu¬
culla. suꝑ genua. ⁊ brachiis desuꝑ positis. Qͦ fc̃o p̃cipit donꝰ abb̾ cui placuerit ut sur¬
gat ⁊ ĩ hac uerb̾et illũ de u̾gis qͣs attalit. Dato uͭ ei qͣle uidebit᷑ dõno abbi audicio:
pcipit ut surgat ⁊ ĩ cduat cucullã suã ⁊ dr̃ ei. ite ĩ duite uos ⁊ rcũtimini. Indutꝰ aũ
õs ing̃li st̃ monashĩum. deb stare cucullato capite extͣ uxta hostiũ. ad suullm in¬
usq dũ õs potiũint ꝑxisse. gccepta illa hora pꝰqͣm fit locutio ĩ claust᷑. Et ẽ ĩ tamĩunt ou¬

Expanded text:
uculla et virgis juxta se de dextera, petit in medio veniam dictoque ab abbate: Quid dicitis, et eo respondente: Mea culpa, et iterum abbate dicente: Surgite, sedet ad terram resumpta cuculla super genua, et brachiis desuper positis. Quo facto, præcipit dominus abbas cui placuerit ut surgat ac verberet illum de virgis quas attulit. Dato vero ei quale videbitur domino abbati judicio, præcipit ut surgat et induat cucullam suam, et dicitur ei: Ite, induite vos et revertimini. Indutus autem omnes ingressi sunt monasterium, debet stare cucullato capite extra, juxta ostium, ad sinistram inusque dum omnes potuerint exire, excepta illa hora postquam fit locutio in claustro; et cum intraverint
Abbreviated transcription (Latin):
dieb occͣrunt tunc dõnꝰ abbs ñ notat᷑ ad septim̃. s ad solos illos die
uando pͥor ⁊ orclinandꝰ pͥmo dõuꝰ abbs habet inde cõsiliũ cum
seniorib ꝯgregatõis. pꝰea refert sentẽtiã suã ĩ capło. ⁊ qd̾ sibi
uidet᷑ laudant oẽs. Quẽ eleg̃it si sapit ueniã petit. excusat se. ⁊
obecdientia ñ aliud facit qͣm ĩclinat. Sedet ad suustm dõui abbis.
Cũ surrex̃int de capło. eunt cũ psalmodia solita ĩ eccłiã maiorẽ. illi
nouuꝰ pͥor añ facit ⁊ ret̾. hunc ũsum t̃ dicẽdo. D̾s̃ in ad uit̾. Et totus

Expanded text:
diebus occurrunt, tunc dominus abbas non notatur ad septimanam, sed ad solos illos dies uando prior est ordinandus, primo Dominus abbas habet inde consilium cum senioribus congregationis; postea refert sententiam suam in capitulo, et quod sibi videtur laudant omnes. Quem elegerit, si sapit, veniam petit, excusat se ad obedientia, non aliud facit quam inclinat; sedet ad sinistram domini abbatis. Cum surrexerint de capitulo, eunt cum psalmodia solita in ecclesiam majorem; ubi novus prior ante facit et retro, hunc versum dicendo ter: Deus, in adjutorium, et to
Abbreviated transcription (Latin):
meclias ⁊ ultimas dicit. sociꝰ eiꝰ acclmis. s ad canonẽ crectꝰ in diele festis. ⁊ acła¬
ius: ⁊ suꝑ gemia ꝓstratꝰ pͥuatis. Qñ debet recitare euͣgłm. olculatꝰ altare. ⁊
ip̃m. suigłas eruoes ad leq̃ntia lc̃ĩ euͣglii in fronte ac pectore eͥ depiugit. cũ polli¬
.ce. ac t̃ciari cũ digins duob añ se ad gła tͥ dñe. Qe̾ lecto ⁊ osculato. p̃sertat
ferenda honeste plicatũ. Int̃ dicẽdũ offerẽdã uł pot. corꝑale ĩ medio altaris
displicat. hostiam ⁊ calicẽ asocio accipiens. in ip̃o aptat. patenã sub coiꝑale tec¬
tã locat binios utusq uianꝰ digitos lauat ⁊ cõbiuat. oĩomi se inclinat. qͣta ẽ oscil¬
latione altaris t̃minat. inde ũsii adstantes iuine meditatõi ĩ sistere. nutib
ultiua ꝑ oĩa scła scłoꝵ alte ꝓuũtiat. Int̃ dicẽdũ sursũ corda digitos ut̾sq iua
uͦ. iiͦn. pͥmis cõbuatis. reuerent̃ usq ad humeros eleuat. p̃facioẽi recitat. qͣ

Expanded text:
cius est acclinis, sed ad canonem erectus in diebus festivis et octavis, et super genua prostratus privatis. § Quando debet recitare evangelium, osculatur altare et ipsum; singulas cruces ad Sequentia sancti evangelii, in fronte ac pectore, sibi depingit cum pollice, ac tertiam cum digitis duobus ante se ad Gloria tibi Domine. Quo lecto et osculato, præsentat d osculandum. Inter dicendam offerendam vel post, corporale in medio altaris displicat, hostiam et calicem accipiens in ipso aptat; patenam sub corporale recte locat, binos utriusque manus digitos lavat et combinat, ad orationem se inclinat, quam cum osculatione altaris terminat. Inde versus ad astantes divinæ meditationi insistere nutibus que Per omnia secula seculorum alte pronuntiat. Inter dicendum Sursum corda, digitos utriusque manus ut prius combinatos reverenter usque ad humeros elevat; præfationem recitat; qua
Abbreviated transcription (Latin):
si huiꝰ ÷ qͣncitatis. ip̃e reponit. Hc̃ nãq armatiolũ ĩ qͦ telia recõdit. ⁊ ad huo cãdelas
cemq necossaria. raroq aut nũꝙͣ defũt ĩ eo piꝑ.ciminũ. gĩgibrũ. alieq tadicre
q̃ st̃ salubres. ut sit sẽꝑ ĩ ꝑmptu qd̾ ualeat ĩ firmo. fortallis ut aliqñ cõting̃ subita
mocli falculrarẽ. Famł aũ qͥ ĩ firmis obsequũt᷑ de reliqͥis ciboꝵ aliqͣ ciritat̃
ĩpendit. De reliqͦ redd̾ gͣnatario panẽ colłario arnẽ. ⁊ totiẽs elemosinar¬

Expanded text:
quantitatis, seponi facit. Habet namque armariolum in quo talia recondit, et adhuc candelas ceteraque necessaria; raroque aut nunquam desunt in eo piper, cuminum, gingibrum, aliæque radices quæ sunt salubres, ut sit semper in promptu quod valeat infirmo, fortassis ut aliquando contingit subitanea modi facultatem. Famulis autem qui infirmis obsequuntur, de reliquiis ciborum pitantiam impendit, de reliquo reddit granatario panem, et cellerario carnem; aut si
Abbreviated transcription (Latin):
cẽtiã sumꝰ h.⁊ loqͥm᷑. ⁊ p̾ea cͥcuitor ñ debet eos clamare incapło. Si uͦ cũ
famło seu c̃ qͦlibet laico ui ueniuut᷑ loq̃ntes. ñ se debent ullomͦ excusate.
nͦ qͥoqͣm facere. seu licentia faciãt. siue ñ. neq alsugere illis. Sciend̾ uͦ de
ip̃is ÷ qͥa nũqͣm debent uisimul ire. s ita ut dũ alt exit de loco aliqͦ. alt̾ ñ
longe pꝰ ig̃diat᷑. Nũqͣni de claustͦ exire debent. Possũt tñ hi qͥb p̃ceptũ
÷ aliq̃n int̃ officinas q̃ claustꝰ iũguut᷑ stantos. ꝑ hostiũ qd̾ foris respicit. res¬
picere. ut uideant Ugautes. Isti cͥcuitores antentissime ⁊ c̃ reuerẽtia audi

Expanded text:
oquimur; et post ea circuitor non debet eos clamare in capitulo. Si vero cum famulo seu cum quolibet laico inveniuntur loquentes, non se debent ullo modo excusare, nec quicquam facere, seu de licentia faciunt sive non, neque assurgere illis. Sciendum vero de ipsis est quod nunquam debent insimul ire, sed ita ut dum alter exit de loco aliquo, alter non longe post ingrediatur. Nunquam de claustro exire debent; possunt tamen hi quibus præceptum est aliquando, intra officinas quæ claustro junguntur stantes, per ostium quod foris respicit aspicere ut videant vagantes. Ipsi circuitores attentissime et cum reverentia audiu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̃ solidã libiu clat᷑ in .u. pͥnicipalib festis. cluos digitos. qͥ pollicẽ sequunt᷑ piu¬
lulũ diuisos. pone obliq suꝑ duos alt̾os digitos eoꝵ similes de alt̾a manu si¬
milit̃ diuisos. As. fabarũ pͥmo pollicis articulo sequẽtis digiti sũmitutẽ sup
tũ oui uellicantẽ. P.s. pulm̃ti olerib cõfecti. tͣhe digitũ suꝑ alt̾um cligitũ
tenet ⁊ p̃mit anguillã. ẜ .s. lambrede ĩ maxilla ẽ digito simula punctos¬
Eturioĩs. p̃misso gn̾ali signo pisciũ. ħ adde. ut pugnũ erecto pollice suꝑporias mito.
q suꝑbia significat᷑. qr suꝑhi maxiine ⁊ diuites tales pisoes solẽt habe ꝓ .s. lutii.

Expanded text:
 solitam libram datur in quinque principalibus festis, duos digitos qui pollicem sequuntur paululum divisos pone oblique super alteros duos digitos eorum similes de altera manu similiter divisos. Pro signo fabarum, primo pollicis articulo sequentis digiti summitatem supptam diu vellicantem. Pro signo pulmenti oleribus confecti, trahe digitum super alium quasi tenet et premit anguillam. Pro signo lampredae, in maxilla cum digito simula punctosel struthionis, signo piscium hoc adde ut pugnum erecto pollice supponas mento, quo superbia significatur, quia superbi maxime et divites tales pisces solent habere. Pro signo
Abbreviated transcription (Latin):
potut thus ĩ tibulũ. Siilr̃ fac̃ pͥor si maioris ordinis ꝑsona suscipit᷑. ĩꝑat ei acercã c̃ in c̃elo
Si laicꝰ ÷. ip̃e thus ĩ tibulũ ponit. Et mox adõno atbbe ł pͥore clata aqͣ bũdicta. ⁊ incenso.
⁊ oblato textu ad osculandũ. reũtit᷑ ꝓcessio todẽ qͦ uen̾at mͦ. dõno abb̾e ł pͥore ducẽte ꝑ manũ
pit᷑ miler̃ m̃i ds ig̃diunt᷑ monasłiũ. tͣaseuntes ꝑ mediũ ĩ fautũ. ũsus crucifgxũ. ⁊ plħ¬
tut᷑ susceptꝰ. tẽ demũ ab alb̾e dimissus suꝑ ĩuncũ. extͣ tapete. qd̾ ibi ex more añ cruer¬

Expanded text:
 si majoris ordinis persona suscipitur, præparat ei acerram cum incenso; si laicus, ipse thus in thuribulo ponit. Et mox a domino abbate vel priore data aqua et incenso, et oblato textu ad osculandum, revertitur processio, domino abbate vel priore ducente per manum  monasterium, transeuntes per medium infantum versus Crucifixum, et prosternitur susceptus. Tunc demum ab abbate dimissus, super juncum extra tapete quod ibi ex more ante Cru
Abbreviated transcription (Latin):
tũit. ñ mͦ assurg̃t. ũm ⁊̃ de scabello pedes ad t̾ram sũmutũt. Nom̃ eiꝰ
qͦrienscũq recitari audierĩt. si p̃sens ÷. oẽs sicut ⁊ ille inclinãt. Side qͣ
consuetudine dubitat᷑. qͥd qͥd ille diffinerit. de ceto qͣi ꝓ lege tenet᷑. Si¬
bi soli ÷ repositũ. ut qͦmlibet fr̃em᷑. si fr̃ senserit ur̃. aut indignatõem¬
dõui abbis. cõtinuo ueniã petere debet. ꝓstͣtͣo toto corꝑe. Nullus ⁊̃ tͣnsit
aũ illũ ubicũq sit locoꝵ qͥn altiꝰ ad eũ inclinet. Ineccłia pꝰ ip̃m stat sa
certos. alba. stola. uł ⁊̃ cappa ĩdutꝰ. Ad ꝓcesłiõem ad qͣm oẽs uestiti sunt al¬
bis qͥ ad maiorẽ missã st̃ seruit᷑i. añ oẽs incedit. Ad hãc aũ ad qͣm uniũsi
albis ĩ duunt᷑ sicut ĩ maiorib festis ip̃e ĩdutꝰ ÷ cappa. In cõuentu qͦ sila¬

Expanded text:
unt, verum etiam de scabello pedes ad terram submittunt. Nomen ejus quotienscumque recitari audierint, si præsens est, omnes sicut et ipse inclinant. Si de qua consuetudine dubitatur, quicquid ille inde definierit, de cetero quasi pro lege tenetur. Sibi soli est repositum ut quemlibet fr petere debet prostrato toto corpore. Nullus etiam transit ante illum, ubicumque sit locorum, quin altius ad eum inclinet. In ecclesia post illum stat ipse sacerdos alba, stola vel etiam cappa indutus. Ad processionem ad quam vestiti sunt albis qui ad majorem missam sunt servituri, ante omnes incedit; cum omnes universi albis induunt
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd nͥ ip̃e uł signo uł u̾bo ĩnuerit illi. ⁊ t̃c ĩ pͥmis dicere bñdici
te. deuĩ ꝓpt̃ ꝙͣ causã ułͣ t. Si uͦ aliqͥm ad uocuri p̃ceꝑit: ex qͦ coram
eo ueñit sine oĩ licẽtic uł signo. dicet bñdicite. Similit̾ deber di¬
cere bñcd̾ qͥsqͥs locutꝰ c̃ ip̃o. recedit de corã co. ⁊ c̃ eiꝰ licẽtia debet rece¬
dere. Int̾im dũ reuestit se ad missã celebrandã. dicit hos psalmos
cũ gła ad unũ q̃mq. Qͣm dilecta. Bũdixisti. Inclina dñe. Credidi¬

Expanded text:
di de sedibus suis inclinant. Cum autem alicui singulari mandat quodlibet hujus  quam causam venerit; si vero aliquem advocari præceperit, ex quo coram eo venerit, sine ejus licentia vel signo dicet: Benedicite. Similiter quisquis locutus cum ipso recedit de coram eo, cum ejus licentia debet recedere. Interim, dum revestit se ad missam celebrandam, dicit hos psalmos cum Gloria ad unumquemque: Quam dilecta. Benedixisti. Inclina Domine. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uitatib ad officiũ maioris misse sũt notati. ñ p̃sumũt ꝑ se acced̾e. nͥ ip̃e manu sua crp¬
pas ded̾it. q̃ ĩ capite forme de meliorib a pͥncipit. ali sacͥsta p̃ꝑant᷑. Nec de illis qͥ fũnt ad
gͣdalẽ uł alła notati. qñ ip̃e regit choꝵ. aliqͥs se in tͦnuitit. nͥ qͥb libellos tͥbuendo ĩ nuerit.
Sac̃coti qͦ ĩtimat qͦ sono gła ĩ excelsis incipiat. ⁊ si opꝰ hau̾it diacono ire miłła ÷. Non
accedit ad pacẽ ĩ dieb festis neq sui suffraganei. s iut̾im dũ pex dat᷑ contat agnꝰ dei.

Expanded text:
fficium majoris missæ sint notati, non præsumunt per se accedere, nisi ipse manu sua cappas dederit quæ in capite formæ de melioribus a principali sacrista præparantur. Nec de illis qui fuerint ad gradualem vel alleluia notati, quando ipse regit chorum, aliquis se intromittit nisi quibus libellos tribuendo innuerit. Sacerdoti quoque intimat quo tono Gloria in excelsis incipiat, et si opus habuerit diacono Ite missa est. Non accedit ad pacem in diebus festis, neque sui suffraganei, sed interim, dum pax datur, cantat Agnus Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
ctiu stare. donec ꝓsttatꝰ humo peticiõe fẽa c̃ comitib suis socictas ei apͥore tͥbu¬
at᷑. Qͣ ꝑcepta ip̃e qͥdẽ elar̃e pͥois rogat᷑ ut sedeat. nec ꝑmitit᷑ ut ampłꝰ ueni
mi petat. socii uͦ eiꝰ t̃nas petũt uenias. suꝑ mauꝰ ⁊ genua. unã u̾sus pͥorẽ deiũ
ad dext̃am ⁊ ad sinistmͣ. fr̃ib par̃ de secdlib subleuatis. ec̃ot᷑ in cdinãtib. Culto
Qͥ aũ orcdinis ÷ cłi̾calis : si ormetlit ĩ rescõrio. habitũ qͦ ĩ duit cłicalẽ. do¬

Expanded text:
 debet et tamdiu stare, donec prostratus humo, petitione facta cum comitibus suis, societas ei a priore tribuatur. Qua percepta ipse quidem am petat. Socii vero ejus ternas petunt venias, super manus et genua contra priorem, ad dexteram, et ad sinistram frefectorio. Et sciendum quoniam nullus laicus in refectorio per consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
Ferram̃tũ ĩ ꝗͦ sr̃ coq̃nde caracłatũ tenet conũsus. manꝰq ĩ duit cyroretis. In
ferram̃to uͦ possũt sex siul hostie poni. Uñ int̃ baiulũ ferram̃ti ⁊ formatores hos¬
tiar̃ ponit᷑ tabulo. ⁊ lr̃ hãc duo st̃ pali infixi. sr̃ qͦs lignũ habet᷑ tusũlũ. supͣ qd̾
pouit᷑ ferram̃tu ad hostias ĩponẽtlas. Qc̃ fĩunt cocte cultello ab radunt᷑. ⁊ ca¬
dũt ĩ cdisco deorsũ ĩ tabula ĩ posito. ⁊ linteo ugit̃ cooꝑto. nͥ q̃n hostie abradunt᷑.
Cant̃ psalmocliã q̃ remãsit. ⁊ si uoluerĩt horas de .s.m. alias oĩno teuẽt silẽti

Expanded text:
Ferramentum, in quo sunt coquendae, charactetatum tenet conversus, manusque induit chirothecis. In ferramento possunt simul hostiae VI poni; unde inter bajulum ferramenti et formatores hostiarum ponitur tabula, et super hanc duo sunt pali infixi super quos lignum habetur transversum, super quod ponitur ferramentum ad hostias imponendas. Quae non fuerunt coctae, cultello abraduntur, et eadunt in disco deorsum in tabula imposito, et linteo jugiter cooperto, nisi quando hostiae abraduntur. Canunt psalmodiam quae remansi