comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bes multa bona. in annos multos posita. Potes ⁊ tibi & aliis habunda¬
re. habes fecunditatẽ publicã. Quid destruas horrea: ostendo tibi
ut melius tua frum̃ta custodias. ubi bene sepias. ut sures tibi ea auferre
ñ possint. Include ea in corde pauꝑũ: ubi ea nullus gurgulio consũmat.

Expanded text:
bes multa bona in annos multos posita, potes et tibi et aliis abundabes multa bona in annos multos posita, potes et tibi et aliis abundare, habes fecunditatem publicam: quid destruis horrea,? ostendo tibi, ubi melius tua frumenta custodias, ubi bene saepias, ut fures tibi ea auferre non possint. include ea in corde pauperum, ubi ea nullus curculio consumat
Abbreviated transcription (Latin):
cumulis frum̃torũ. nesuꝑ horrea redundans trans fundat᷑ inpau¬
peres. ⁊ boni alicuiꝰ occasio indigentib ad quirat᷑. solisibi
partus t̾rarũ uindicat. Non qͦ ipse uti uelit. sed aliis denegare. Habes
inqͥt multa bona. Nescit auarus bona. nͥ ea q̃ que stuosas̃ nominare:
S adqͥesco ei ut bona dicant᷑. q̃ s̃ perimiaria. Cur gͦ debonis factas
mala. cũ demalis facere bona debeatis: Scriptũẽ enĩ. Facite uob̾ a¬
micos. demamona iniqͥtaas. Ei ergo qͥuti sciat. bonas. eiqͥrti nesci¬
at recte. mala. Disꝑsit. dedit pauꝑib. iusticia eiꝰ manet in et̃ñ. Qͥ &
hoc melnis : bonas. si pauꝑi largiaris. in qͦ debitorẽ tibi dm̃. qͣdã pie¬
tatis feneratione constituas. Bonas. si aperias horrea iusticie tue.
ut sispanis pauꝑũ. uita egentiũ. ocłus ceroꝵ. orbatorũ infantiũ
pat̃: Habes unde facias: Quid uereris. tuate uoce conuenio. Ha¬

Expanded text:
cumulus frumentorum, ne supra horrea redundans transfundatur in paucumulus frumentorum, ne supra horrea redundans transfundatur in pauperes et boni alicuius occasio indigentibus adquiratur. soli sibi partus terrarum uindicat, non quo ipse uti uelit, sed aliis denegare. Habes inquit multa bona. nescit auarus bona nisi ea quae quaestuosa sunt nominare. sed adquiesco ei, ut bona dicantur quae sunt pecuniaria. cur ergo de bonis facitis mala, cum de malis bona facere debeatis? scriptum est enim: facite uobis amicos de mammona iniquitatis. ei ergo qui uti sciat bona sunt, qui uti nesciat recte mala. dispersit, dedit pauperibus, iustitia eius manet in aeternum. quid hoc melius? bona sunt, si pauperi largiaris, in quo tibi debitorem deum quadam pietatis faeneratione constituas. bona sunt, si aperias horrea iustitiae tuae, ut sis panis pauperum, uita egentium, oculus caecorum, orbatorum infantium pater. habes unde facias, quid uereris? tua te uoce conuenio. ha
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb nullus pauꝑ homistus reuerat᷑. Horrea iniqͥtatis recepta cula. ñ pie¬
tatis subsidia. Recte destrinif: qͥ sapienter edificare ñ nouit. Destruit
sua diues. qͥnescit et̃na. Pestruit horrea : qͥ ñ nouit sua frum̃ta diuide¬
re sed claudere. & maiora inqͥt faciã. Infelix. uel id dispensato pau¬
perib qđ ꝓsũpti edificationis impendis: dũ liberalitatis grãm refugis
diuine edificationis exsoluis: & addit. Ilo congregabo om̃ia ꝙ na¬
tas mͥ. &. dicã anime meẽ. Anima. habes multa bona. Confcitur a¬
uarus semꝑ hubtate ꝓuentinĩ : dũ uilitatẽ alimonie calculatur. Fecun¬
ditas enĩ uniuersorũ.ẽ. sterilitas solo auaro.. Questuosa delectat᷑
magis innormitate p̃ciorũ quã habundantia copiarũ & magis uul
habere qđ solus. quicqͥd cũ om̃ib uendat. Uidetiñtẽ. nesuꝑ fuat

Expanded text:
quibus nullus pauper onustus reuertit. horrea iniquitatis receptacula, non piequibus nullus pauper onustus reuertit. horrea iniquitatis receptacula, non pietatis subsidia. recte destruit, quia sapienter aedificare non nouit. destruit sua diues, qui nescit aeterna, destruit horrea, qui non nouit sua frumenta diuidere, sed claudere. et maiora inquit faciam. infelix, uel id dispensato pauperibus, quod pro sumptu aedificationis inpendis. dum liberalitatis gratiam refugis, damna aedificationis exsoluis. et addidit: illo congregabo omnia quae nata sunt mihi et dicam animae meae: anima mea, habes multa bona. conficitur auarus semper ubertate prouentuum, dum uilitatem alimoniae calculatur. fecunditas enim uniuersorum est, sterilitas soli auaro est quaestuosa. delectatur magis enormitate pretiorum quam abundantia copiarum et mauult habere quod solus quam quod cum omnibus uendat. uide timentem, ne superfluat
Abbreviated transcription (Latin):
abscondã. cui ds̃ facit habunduͣre qđ largiar : ut quid repagulis
portarũ claudã frum̃ita. qͥb ds̃ totũ repleuit cãporũ ãbitũ.q sine
custo de nascuntur & habundant : uicta ẽ. spes auari : rũpunt᷑ uetus.¬
ta horrea. messib nouis. Mmꝰ habui. ⁊ frustra seruaui Plus natũ
ẽ. cui congrego. Dũ increm̃ta p̃tiorũ aucupor: amisi usũ beneficio¬
rũ. Quantas anni superioris frum̃to potui animas pauꝑũ reserua¬
re  hec me magis delectarent p̃tia. q̃ non nũmo estimantur. s gr̃a.
I mitabor sc̃m ioseph humanitatis p̃dicatione. clamabo uoce magna.
U enite pauꝑes. eclite panes meos. Expandite gremiũ. suscipite frum̃¬
tũ. Fecunditas diuitis. tociuꝰ orbis habundantia: om̃iũ debet. ẽẽ. ferti¬
litas. Tu uero ñ hoc dicis: sed ais. Destruã horrea. Recte destrus ea:

Expanded text:
abscondam, cui deus facit abundare quod largiar? ut quid repagulis abscondam, cui deus facit abundare quod largiar? ut quid repagulis portarum claudam frumenta, quibus deus totum repleuit camporum ambitum, quae sine custode nascuntur et abundant? Uicta est spes anari, rumpuntur uetusta horrea messibus nonis. \'minus habui et frustra seruaui; plus natum est. cui congrego? dum incrementa pretiorum aucupor, amisi usum beneficiorum. quantas anni superioris frumento potui animas pauperum reseruare? haec me magis delectarent pretia, quae non nummo aestimantur, sed gratia. imitabor sanctum Ioseph humanitatis praedicatione, clamabo uoce magna: uenite, pauperes, edite panes meos, expandite gremium, suscipite frumentum. fecunditas diuitis, totius orbis abundantia omnium debet esse fertilitas.\' tu uero non hoc dicis, sed ais: destruam horrea. recte destruis ea, a
Abbreviated transcription (Latin):
unde uestitais: Uolo iiuere: sihabeã qͦmͦ possĩ itã hanc sustiere.
S qͥb cibis. qͥb subsidiis: quid faciã inqͥt. qđ ñ habeã :Clamat se diues
ñ hͣbere: Pauꝑtatis hic sermo. ẽ. de inopia : queritur habundans fruc¬
tib. Non habeo inqͥt qͦ congregẽ fructus. Putares illũ dicere. ñ habeo
fructus. Unde uiuendũ. ẽ. m: beatus qͥ habundantia sua periclita¬
t Inimo miserior. iste. fecunditatib suis. quã pauꝑ cin periculũ dee¬
gestate. ẽ: habet ille. unde excuset exũpnã: habet certe inuiriã. ñ
habet culpã. Iste ñ habet. quẽ p̃t̃ se arguat. & dxit. Hoc faciã destru¬
ã horrea. Putes adhuc illũ dicere. a periã horrea. ingrediant᷑ qui
tolęrare fam̃ nonqueunt. Ueni ant inopes. intrent pauperes. reple¬
ant sinꝰ suos. Pestruã parietes. qͥ excludunt esurientẽ. Et qͥd ego

Expanded text:
unde uestitus? uolo uiuere, si habeam quomodo possim uitam hanc sustinere, unde uestitus? uolo uiuere, si habeam quomodo possim uitam hanc sustinere, sed quibus cibis, quibus subsidiis? quid faciam inquit, quod non habeo. clamat se diues non habere: paupertatis hic sermo est: de inopia queritur abundans fructibus. non habeo inquit quo congregem fructus? putares illum dicere: non habeo fructus, unde uiuendum est mihi. beatus qui de abundantia periclitatur? immo miserior iste fecunditatibus suis quam pauper, cui periculum de egestate est. habet ille unde excuset aerumnam, habet certe iniuriam, non habet culpam: iste non habet quem praeter se arguat. et dixit: hoc faciam, destruam horrea. putes adhuc illum dicere: aperiam horrea, ingrediantur qui tolerare famem non queunt, ueniant inopes, intrent pauperes, repleant sinus suos. destruam parietes, qui excludunt esurientem. ut quid ego
Abbreviated transcription (Latin):
lare. Respondit ds̃. Stulte. hac nocte animã tuã repetunt ate.
que autẽ parasti. cuiꝰ er̃. Nec ipse qͥdem ds̃. eũ dormire ꝑmittit.
Int̃pellat cogitantẽ. excitat dormientẽ. S nec ipse seqͥd patitur. ẽẽ.
qͥ de habidantia sollicitat᷑. & in hubertate fructinĩ. uocẽ egentis
emittt. Q. uid faciã inqͥt. Nonne hec pauꝑis uax.ẽ. ñ habentis sub¬
sidia uiuendi : egens om̃iũ huc atq illuc respicit. scrutat᷑ hospta¬
ũ. nichil inuenit. adusũ alm̃tti. Considerat nichil miserius quã
fame c̃fici : ⁊ cibi indigentia mori. querit mortis conpendia. &.
tolerabiliora obeundi supplicia rimatur. arripit gladnĩ. supen¬
dit laqueũ. Ignes adolet. explorat uenenũ. Et int̾ hec dubius
qͥdeligat dicit. Q uid faciã : Deinde uite huiꝰ suauitate reuoca¬
tus. cupit reuocare sententiã. si possit uiuendi substantiã repperi.¬
xre
Aspieit nuda om̃ia. uacua om̃ia. &. ait. Quid faciã : Unde m alim̃ta:

Expanded text:
animam tuam repetunt a te; quae autem parasti cuius erunt? ne ipse quidem deus eum dormire permittit. interpellat cogitantem, excitat dormieutem. sed nec ipse se quietum esse patitur, qui de abundantia sollicitatur et in ubertate fructuum uocem egentis emittit. quid faciam? inquit. nonne haec pauperis uox est, non habentis subsidia uiuendi? egens omnium huc atque illuc respicit, scrutatur hospitium, nihil inuenit ad usum alimenti. considerat nihil miserius quam fame confici et cibi indigentia mori, quaerit mortis conpendia et tolerabiliora obeundi supplicia rimatur, arripit gladium, suspendit laqueum, ignis adolet, explorat uenenum. et inter haec dubius quid eligat dicit: quid faciam? deinde uitae huius suauitate reuocatus cupit reuocare sententiam, si possit uiuendi substantiam repperire. aspicit nuda omnia, uacua omnia. ait: quid faciam? unde mihi alimenta.
Abbreviated transcription (Latin):
diues. cuiꝰ possessio huberes fructus attulit. qͥ cogitauit intrase
dicens. qͥd faciã. qđ non habeã qͦ congregẽ fructus meos: & dixxi.
hoc faciã. Destruã horrea mea. &. maiora faciã. & illo congregabo

Expanded text:
diviti, cujus possessio uberes fructus attulit, qui cogitavit intra se diviti, cujus possessio uberes fructus attulit, qui cogitavit intra se dicens: Quid faciam, quod non habeo quo congregem fructus meos? et dixit: Hoc fac
Abbreviated transcription (Latin):
. plus auxerit: plus in ardescit. Quidiligit inqͥt argentũ. ñ sati¬
abitur angento: & infara: Et qͥdẽ hic pessimꝰ langor. Sic̃ eñ fuit.
ita &. abiit: ⁊ habundantia eiꝰ. laborat inuentũ. Et qͥdẽ om̃s dies eius
intenebris &. luctu. & iracundia multa. ⁊ langor &. ira. ut tolerabi¬
lior sit conditio seruulorũ. Illi eñi hominib seruiunt. iste peccato.
Qͥ. eñi facit peccatũ: seruus ẽ. peccati. Semꝑ in laqueis. semꝑ mum
culis nĩiquã liber acõpedib. qͥa semꝑ incriminib. Quã misera ser
uitus seruire peccatis: nature ipsius nescit mumia. nec som ni ipsi¬
us uices nouit. aut cibi sungit᷑ suauitate. cuiꝰ nullũ ẽ. in mune ser¬
inoiũ. dulcis enĩ sonnꝰ serui. Et simodicũ & simultũ edat. ⁊ saci¬
ut ꝓbemꝰ diuitẽ dormire ñ posse. Excitat eũ cupiditas. exagitat cura.
ꝑ uigil aliena rapiendi: Torquet inuidia. mora uexat. Sterilitas
ꝓuentuũ infecunda ꝑturbat. sollicitat habundantia. Unde ille

Expanded text:
quo plus hauserit, plus inardescit. qui diligit inquit argentum non satiabitur argento et infra: et quidem hoc pessimus languor; sicut enim fuit, ita et abiit, et abundantia eius laborat in uentum. et quidem omnes dies eius in tenebris et luctu et iracundia multa et languore et ira, ut tolerabilior sit condicio seruulorum; illi enim hominibus seruiunt, iste peccato; qui enim facit peccatum seruus est peccati. semper in laqueis, semper in uinculis, numquam liber a conpedibus, quia semper in criminibus. quam misera ser- uitus seruire peccatis! Naturae ipsius nescit munia nec somni ipsius uices nouit aut cibi fungitur suauitate, cuius nullum est inmune seruitium; dulcis enim somnus serui, et si modicum et si multum edat, et satiui eum sinat dormire. Excitat eum cupiditas, exagitat cura pervigil aliena rapiendi, torquet invidia, mora vexat, sterilitas proventuum infecunda perturbat, sollicitat abundantia. Unde illi
Abbreviated transcription (Latin):
expotestate eiꝰ. Ex substantia. sic̃ filiꝰ qͥait. Exore altissim ꝓdiui. sic̃¬
sp̃s qͥapatre ꝓcedit. deqͦ dic̃ fliꝰ. Ille me clarificabit: quia demeo acci¬
utero habuit maria exspũ scõ. si quasi ex substantia : Ergo xps incarñ
⁊ ossa com̾isus ẽ. Nonutiq. Si quasi ex oꝑatione ⁊ potestate eiꝰ uirgo c̃cepit.
qͥs neget sp̃m treatorẽ: Quid qd eciã iob creatorẽ suũ spm̃ eiudent᷑ ostendit

Expanded text:
ex potestate ejus. Ex substantia, sicut Filius, qui ait: Ex ore Altissimi prodivi, sic Patre procedit ; de quo dicit Filius: Ille me clarificabit; quia de meo acciutero habuit Maria ex Spiritu sancto? Si quasi ex substantia: ergo Spiritus in carnem et ossa conversus est? Non utique. Si quasi ex operatione et potestate ejus Virgo concepit; quis neget Spiritum creatorem? 44. Quid quod etiam Job creatorem suum Spiritum evidenter ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
toto sparsuꝰ orbe uirginali ex utero germinauit. siẽ ipse dic̃. Ego flos
cãp. ⁊ lilĩ c̃ualliũ. flos odorẽ suũ ⁊ succisus reseruat. ⁊ c̃tͥtꝰ accumulat.
nec auulsꝰ amittit. Ita ⁊ dñs iħs in illo patibulo erucis neo ẽtͥtꝰ cmarcuit.
nec auulsꝰ euanuit. Et illa lancee princtione succisus. sacro speciõsior fusi¬
cruoris colore uernauit. mori ipse nesciꝰ. ⁊ mortuꝰ et̃ne uite munꝰ exalans.
Inhoc gͥ sp̃s sc̃s. uirge regał fiore reqͥeuit. Bona uirga ut qͥdã putant. ⁊ ca¬
ro dñi que de radice t̾rena ad suꝑna se subrigens. odoriferos sacre fructꝰ
religionis circũtulit. mundo. misteria diuine reuelationis ⁊ grãm ce¬
lestibꝰ altaribꝰ suꝑfundens. dubitare gͦ. ñpossumꝰ spm̃ creatorẽ. quem

Expanded text:
em fidei toto sparsurus orbe virginali ex utero germinavit, sicut ipse dixit: « Ego flos campi, et lilium convallium . » Flos odorem suum et succisus reservat, et contritus accumulat, nec avulsus amittit. Ita et Dominus Jesus in illo patibulo crucis nec contritus emarcuit, nec avulsus evanuit, et illa lanceae pcruoris colore vernavit, mori ipse nescius, et mortuis aeternae vitae munus exhalans. sanctus virgae regalis flore requievit. 40. Bona virga, ut quidam putant, est caro Domini, quae de radice terrena ad superna se subrigens, odoriferos sacrae fructus religionis circumtulit mundo, mysteria divinae generationis, et gratiam coelestibus altaribus superfundens. 41. Dubitare ergo non possumus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ accessit eguisse p̾sidio. S absit ut hoc quisꝗͣ estimet. ut oꝑatio diui¬
na uarietatẽ creatoris ꝗͣ manicheꝰ inducit. hab̾e credat᷑. An uere sine
oꝑe sp̃s sc̃ĩ substantiã putamꝰ eẽ t̾rarũ. sine cuiꝰ oꝑe nec celi c̃uexa sub¬
suꝑ ferebat᷑. anteq̃ t̾ra fieret: quomͦ cũ t̾ra fieret ferebat᷑: Gentiles homines
ꝑ umbrã qͣndã nr̃os sccuti. qͥa ueritatẽ sp̃s haurire ñ poterant. qͦ clũ. ac t̾ras.
luue quoq stellarũq micantiũ globos. sp̃s intꝰ alat. suis u̾sibꝰ indidert̃. Ergo¬
ill ꝑ spm̃ negant iurtutẽ subsist̾e̾ creat᷑e̾. nos qͥlegimꝰ de negamꝰ : S flatilẽ
putatis abillis spm̃ de signatũ. Si illi auctorẽ om̃iũ fiatilẽ spm̃ declarart̃.
nos dubitamꝰ spm dei eẽ om̃iũ creatorẽ. S qͥd alienis inmoior e Accipiant
archangłis. nec de thronis ac dñationibꝰ posse dubitari. qđ eiꝰ oꝑatione si¬

Expanded text:
quod accessit eguisse praesidio. Sed absit ut hoc quisquam existimet, ut operatio divina varietatem creatoris quam Manichaeus inducit, habere credatur. 35. An vero sine opere Spiritus sancti substantiam putamus esse terrarum, sine cujus opere nec coeli csuperferebatur, antequam terra fieret, quomodo cum terra fieret, feriabatur? 36. Gentiles homines per umbram quamdam nostros secuti, quia veritatem Spiritus haurire non poterant; quod coelum ac terras, lunae itum non negant virtutem subsistere creaturae: nos qui legimus, denegamus? Sed flatilem putatis ab illis spiritum designatum. Si illi auctorem omnium flatilem Spiritum declararunt, nos dubitamus Spiritum Dei esse omnium creatorem? 37. Sed quid alienis immoror? Accipiant Archangelis, nec de Thronis, nec de Dominationibus posse dubitari, quod ejus operatione su
Abbreviated transcription (Latin):
filius. Ergo si ꝑ aliqua ñ ꝑ omĩa similis. ꝓ parte similis. ꝓ parte dissi¬
mił. Huic autẽ ꝓ positioni consequens ÷ ut si ex parte simił ñ in doto÷ pro
parte sit dĩ unago composita. Ac ꝑ hoc sequit᷑. ut ⁊ͥ pse cõpositus uideat᷑.
cuiꝰ sit imago composita. Composita autẽ si ex parte similitudinẽ seruet
imago eiꝰ. ex parte simił eẽ non possit

Expanded text:
Filius. Ergo si per aliqua, non per omnia similis, pro parte similis, pro parte dissimilis. Huic autem propositioni consequens est, ut si ex parte similis, non in toto est, pro parte sit Dei imago composita: ac per hoc sequitur, ut et ipse compositus videatur, cujus sit imago composita. Composita autem si ex parte similitudinem servet, imago ejus ex parte similis esse non possit
Abbreviated transcription (Latin):
s salutẽ tuã. ẜibit affectũ tuũ. bibit calicẽ hoc÷ passionẽ illã tuoꝵ ẽmi¬
nũ redẽptͥcẽ: ut tusitĩ istiꝰ mundi sacro potatꝰ eruore. restingas. Sic abrahã¬

Expanded text:
sed salutem tuam: bibit affectum tuum, bibit calicem, hoc est, passionem illam tuorum crimised salutem tuam: bibit affectum tuum, bibit calicem, hoc est, passionem illam tuorum criminum redemptricem; ut tu sitim istius mundi, sacr
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ uobis chesauros in celo. ubi neq erugo neq tinea ext̃minat. Erugoña
lascuua.ẽ. Erugo nr̃a. libido÷. Erugo nr̃a luxuries. est: que flagicioꝵ sordibꝰ
ꝑare cupientes. saclego morsu p̃ciosũ fid̃ uelam̃ abscindunt. fundit᷑ aqua:
si arrus dentẽ imp̃sserit. E ffiuet si aculeũ suũ inaliouiꝰ uas fotimus infixe¬
rit. Uile figm̃tũ sumꝰ. eito uicia sentimꝰ. S nemo diõfigulo. Qdͥme fecisti sic:
Nã si uile uasnr̃m. aliud tam̃ inhonorẽ. aliud inc̃tumeliã. ẽ. Noli gͦ aꝑire lac̃u
tuũ. noli fod̾e uiciis atq cͥminibꝰ. ne qͥs dicat. Lacũ aꝑuit. ⁊ effodit eũ: ⁊ in-
s ad puteũ sede c̃sueuit. Ibi eñs samaritana illa que credidit. illa queꝰ auri
re aquã cupiebat inuenit. Quãius mane uenire debueris. tam̃ eciã sisertꝰ
ueneris. etiã si sexta hora. iħm fatigatũ ex itin̾e̾ inuenies. fatigatꝰ: s inte.
tam̃. sim̾ uenias. Petit bibere daturꝰ. Bibit autẽ ñ aꝗͣ p̃termeantis riuuls.

Expanded text:
a lascivia est, aerugo nostra libido est, aerugo nostra luxuria est, quae flagitiorum sordibus parare cupientes, sacrilego morsu pretiosum fidei velamen obrodunt. Funditur aqua, si Arius dentem impresserit: effluit, si aculeum suum in alicujus vas Photinus infixerit. Vile figmentum sumus, cito vitia sentimus. Sed nemo dicit figulo: Quid me fecisti sic ? Nam etsi vile vas nostrum, aliud tamen in honore, aliud in contumelia est. Noli ergo aperire lacum tuum, noli fsed ad puteum sedere consuevit. Ibi eum Samaritana illa quae credidit, illa quae aquam haurire cupiebat, invenit . Quamvis mane venire debueris, tamen etiamsi serius veneris, etiam sexta hora Jesum fatigatum ab itinere invenies. Fatigatus est, sed tamen, si modo venias: petit bibere, daturus. Bibit autem non aquam praetermeantis rivuli,
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣ: spuał gr̃a. Qͥs hc̃ fontẽ clabit pector meo In me saliat. inme fiuat. uite
largitor et̾ne. Suꝑfluat in nobis fonsiste. ñ esfiuat. Dic̃ eñĩ sapientia. Bibe
petutrans rima peccati. et̃ne uite distillet humorẽ.: Doce nos dñe ihu doce sic̃
doeuisti apłos tuos dicens. Nolite chesaurizare uobis thes auros int̾ra. ubie¬
rugo ⁊ tineat et̃ ext̾minat. ⁊ ubifures effodiunt ⁊ furant᷑. furẽ udelicet in-

Expanded text:
alis gratia: quis hunc fontem dabit pectori meo? In me saliat; in me fluat vitae largitor aeternae. Superfluat in nobis fons iste, non effluat. Dicit enim sapientia: Bibe penetrans rima peccati, aeternae vitae distillet humorem? Doce nos, Domine Jesu, doce sicut docuisti apostolos tuos, dicens: Nolite thesaurizare vobis thesauros in terra, ubi aerugo et tinea exterminat, et ubi fures effo
Abbreviated transcription (Latin):
ipso loquam᷑ adam. qui cum sit formatus de limo t̾re generauit utiq
filios sue consortes nat᷑e. participes generi̾t̾ successionis heredes: Diuer¬
sa quidem in filiis ⁊ parente pͥncipia. s humane conditionis una nat᷑a.
Lec tamen dissimilitudo ortus. similitudiniͥ substantie pͣ iudicauit.
Simił gͦ filiꝰ patri. etiã inhis qͥ ꝓpter humane conditionis fragilitatẽ. si

Expanded text:
ipso loquamur Adam, qui cum sit formatus e limo terrae, generavit utique ipso loquamur Adam, qui cum sit formatus e limo terrae, generavit utique filios suae consortes naturae, participes generis, successionis haeredes ? Diversa quidem in filiis et parente principia, sed humanae conditionis una natura; nec tamen dissimilitudo ortus similitudini substantiae praejudicavit. Similis ergo filius patri etiam in his, quae propter humanae conditionis fragilitatem si
Abbreviated transcription (Latin):
ni. utiq exortu maris ⁊ femine. generationis incrementa pͣcipiens.
Itaq ad uertimꝰ etiam quȩ uniꝰ generis sunt diu̾so mͦ eẽ. cepisse. alia
de aquis. alia de terris. alia de maris ⁊ femine generatione. ⁊ unius
tam̃ hec eẽ. natẽ dissimilitudinẽq sub stantie nc̃ non habere. Quid uͦ
tam unius nat̾e quã caro nr̃a cũ dñiei corporis ueritate: Diu̾sis tamen ut᷑q
semina. intra uiscera nescit mat̾na formari. Et tamen cũ generationis
Partus enim uirginis non natam mutauit. s generandi usum in nouauit.
nũ dedit mater. s ꝓ pͥum euiscerib suis contulit. in usitato mͦ s usitato
munere. habuit gꝰ carnem uirgo quã nate̾ sollẽpnis iure tͣnscͥpsit in fetũ.
nr̃i. non scđm diuinitatis plenitudinẽ s scd̾m anime rationabił. et
ut ex p̃ssius dicamus humani nr̃iq corporis ueritatẽ. Quid autẽ de

Expanded text:
ni ; utique ex coitu maris et feminae generationis incrementa praecipiens. ni ; utique ex coitu maris et feminae generationis incrementa praecipiens. Itaque advertimus etiam quae unius generis sunt, diverso modo esse coepisse: alia de aquis, alia de terra, alia de maris et feminae generatione; et unius tamen haec esse naturae, dissimilitudinemque substantiae non habere. 103. Quid vero tam unius naturae, quam caro nostra cum Dominici corporis veritate? Diversis tamen utraque semina, intra viscera nescit materna formari; et tamen cum generationis ura est. 104. Partus enim Virginis non naturam mutavit, sed generandi usum novavit. Denlienum dedit mater, sed proprium e visceribus suis contulit inusitato modo, sed usitato munere. Habuit igitur carnem Virgo, quam naturae solemnis jure transcripsit in fetum. nostri non secundum divinitatis plenitudinem, sed secundum animae rationabilis, et ut expressius dicamus, humani nostrique corporis veritatem. 105. Quid autem de
Abbreviated transcription (Latin):
possit. etiã in creat᷑is ostendã diu̾sam spetieni. diu̾sa initia in plerisq
⁊ unã eẽ. substantiam ⁊ de scriptis eremplũ ꝓferam. Itaq si in his quȩ
moralia sunt hoc potest conuenire. quẽ ad modũ patris ⁊ filii ⁊ sps̃¬
scĩ diuinitati. legẽ cuiusdã necessitatis imponunt: Omĩa nempe uo¬
latilia eiusdem generis que uident᷑ eiusdem utiq nat᷑e sunt. Ut
speties repperimus. ⁊ ortus eoꝵ ⁊ causas legimꝰ eẽ. diuersas. Scͥptum:
enim dirisse dirisse dnm̃. ꝓducant aque repentia animarũ uiuen¬
tiũ. ⁊ uolatilia uolantiũ. Et paulo post cum paradisũ fecissẽt deus
⁊ posuisset in eo homine̾. scͥptũ ẽ. quia figurauit d̾s eterra bes¬
tias agri ⁊ uolatilia celi. Significant᷑ gͦ uolatilia hoc loco figurata
det̾ra. Supͣ gͦ legisti. quia ds dixit auib. crescite ⁊ multiplicami¬

Expanded text:
possit? Etiam in creaturis ostendam diversam speciem, diversa initia in plerisque, possit? Etiam in creaturis ostendam diversam speciem, diversa initia in plerisque, et unam esse substantiam, et de Scripturis exempla proferam. Itaque si in his quae mortalia sunt, hoc potest convenire; quemadmodum Patris et Filii et Spiritus divinitati legem cujusdam necessitatis imponunt? 102. Omnia nempe volatilia quae ejusdem generis videntur, ejusdem utique et naturae sunt, ut species reperimus, et ortus eorum causas legimus esse diversas. 726 Scriptum est enim dixisse Deum: Producant aquae repentia animarum viventium. et volatilia volantium . Et paulo post, cum paradisum fecisset Deus, et posuisset in eo hominem, scriptum est, quia figuravit Deus de terra bestias agri, et volatilia coeli . Significantur ergo volatilia hoc loco figurata de terra. Supra quoque legisti quia dixit Deus avibus: Crescite et multiplicami
Abbreviated transcription (Latin):
bis. aut stellas. ⁊ sic in telligitur quid sit qd̾ significandũ putaue¬
ris. Ceterum si factũ dicas aut creatũ qd̾ interdum filium dicunt. qͥ a
multa facta ⁊creata sunt. ñ ꝓpͥetatẽ sub stantie uideris significasse
s spetiem qualitatis. Aliud enim substantia. aliud qualitas ẽ. Deniq
dirimus ⁊ alibi. usian. ita in terp̃tatos latinos. ut substantiã di¬
cerent usiam. Usian autẽ dei cũ dicit᷑. quid aliud significat᷑. nͥ deum
cum sit semꝑ. usia dr̃. unius litt̾e̾ mutato ordine. ꝓpter sonũ et con¬
pendium. decoremq sermonis. Ergo usia qđ semꝑ sit dsͣ significabat.
Ingeniti autẽ ut tuuis uł geniti appellatio quomͦ sit declarat. Hoc ÷ quod
non eralio sit pater. nec exse filius. Speties uidet᷑ hic eẽ. diuersa. spe¬
ties utiq distincta. s indistincta diuinitas. Queris quomͦ hoc ꝓbari

Expanded text:
bis, aut stellas: et sic intelligitur quid sit, quod significandum putavebis, aut stellas: et sic intelligitur quid sit, quod significandum putaveris. 100. Caeterum si factum dicas aut creatum, quod interdum Filium dicunt; quia multa facta et creata sunt, non proprietatem substantiae videris significasse, sed speciem qualitatis. Aliud enim substantia, aliud qualitas est. Denique diximus et alibi, οὐσίαν ita interpretatos Latinos, ut substantiam dicerent. Οὐσὶα autem Dei cum dicitur, quid aliud significatur, nisi Deum cum sit semper, οὐσὶα dicitur, unius litterae mutato ordine propter sonum et compendium decoremque sermonis. Ergo οὐσὶα, quod semper sit Deus, significat: ingeniti autem, ut tu vis, vel geniti appellatio quomodo sit, declarat, hoc est, quod non ex alio sit Pater, nec ex se Filius. Species hic videtur esse diversa. Species utique distincta, sed indistincta divinitas. 101. Quaeris quomodo hoc probari
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ de uideis scptaͣ testat᷑. ⁊ qđ in usu ÷ ⁊ fetus pecudis. ⁊ pulli colũbai¬
rum. Et idõ in appellatione filioꝵ. non ÷ ex p̃ssio significata nate.
At uͦ si nat᷑aͣm designare desicło. aut hominẽ nuncupabo. aut equũ
nominabo. aut auem dicã. ut nat᷑aͣ possit in telligi. Ita gͦ si nat᷑am
cupio de signare diuinã. dm̃ uerũ debeo nominare. Cum autem
filium dico. generatũ significo. Cũ patrem quoq generasse declaro.
Non gͦ hinic nate discretiouem fatias. cũ sit hoc significator iũ gene¬
rantis et geniti. Significatoria autẽ huiꝰmodi. ex pͥmunt substantie qua¬
litatẽ. Muiti enim ut diri filii .s. diuersitas filiorꝰ. Aiius ꝑnataͣm. alius ꝑ
grãm. Multe ereate in uisibiles et usibiles. Inuisibiles. ut pͥncipatus et
potestates. throni et dñationes. Uisibiles. ut sol. luna. terra. homo. stel¬
le. Ergo diuerse speties. ⁊ diuerse creat᷑arum substantie sunt. Itaq si

Expanded text:
columbarum. Et ideo in appellatione filiorum non est expressio significata naturae. At vero si naturam designare desidero, aut hominem nuncupabo, aut equum nominabo, aut avem dicam, ut natura possit intelligi. 98. Ita ergo si naturam cupio designare divinam, Deum verum debeo nominare. Cum autem Filium dico, generatum significo: cum Patrem quoque dico, generasse declaro. Non ergo hinc naturae discretionem facias, cum sit hoc significatorium generantis et geniti: significatoria autem hujusmodi exprimunt substantiae qualitatem; multi enim, ut dixi, filii, sed diversitas filiorum: alius per naturam, alius per gratiam. 99. Multae creaturae invisibiles et visibiles: invisibiles, ut Principatus et Potestates, Throni et Dominationes: visibiles, ut sol, luna, stellae, homo, terra. Ergo diversae species, et diversae creaturarum substantiae sunt. Itaque si
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ uerus: Sed pleriq eandem sectã sequentes disputationis genere. dis¬
cordare se putant ab his qui dissimilẽ patri ꝑ omĩa filium dicunt. Ideo
eoꝵ quoq quĩ similem dicunt filium s ñ uniꝰ substantie cũ patre. in ep¬
tias discutiamꝰ. S quẽ non unius nat᷑e̾ st̃. diuerse sunt utiq atq distan¬
tis. Et que distantis nat᷑e consequens ẽ. ut similia ẽẽ. non possint. nͥ forte sed̾m
spetiem similia dicas. dissimilia scđm ueritatem. Nam ⁊ lactis ⁊ niuis
⁊ eigni albentis concolor speties. s discrepantiã seruat distantis nate.
milem dicunt patrẽ. ⁊ filiũ. qui unitatẽ substantie negant: An scđm
formã. figuran. colorem. similẽ putant : S hȩc corporis sunt. hȩc com¬
positionem quandã indicant. Quomͦ autẽ in uisibił similitudinẽ. scd̾m

Expanded text:
 106. Sed plerique eamdem sectam sequentes, disputationis genere discordare se putant ab his, qui dissimilem Patri per omnia Filium dicunt. Ideo horum quoque qui similem dicunt Filium, sed non unius substantiae cum Patre, ineptias discutiamus. 107. Sed quae non unius naturae sunt, diversae sunt utique atque distantis: et quae distantis naturae, consequens est ut similia esse non possint; nisi forte secundum speciem similia dicas, dissimilia secundum veritatem. Nam et lactis et nivis et cygni albentis concolor species est, sed discrepantiam servat distantis naturamilem dicunt Patrem et Filium, qui unitatem substantiae negant? An secundum formam et figuram et colorem similem putant? Sed haec corporis sunt, haec compositionem quamdam indicant. Quomodo autem invisibili similitudinem secundum
Abbreviated transcription (Latin):
indebita. Et dabotibi inqͥt ꝓ ea. aliã uineã. Diues ꝗd suũe. qͣsi uile
fastidit. qđ alienũ ẽ. qͣsi p̃ciosũ concupiscit. Siuero placuerit tibi. da¬
botibi pecuniã. Cito rep̃endit errorẽ suũ. pecuniã offerendo ꝓuinea.
ichil eñi uiil alterũ possidere: qͥ totũ desiderat suis possessionib oc eu¬
pare. et erit inqͥt mͥ. in hortũ holerũ. Hec erat gͥ om̃is in sania: hic
possidere. sed alios uultis excludere. Maior uob cura depaueũ spoliis.
quã de ur̃is emolum̃tis ẽ. In iuriã urãm putatis. si qͥd pauꝑ habeat
perẽ ñsꝑuit dãpnũ ur̃m creditis. quic qͥt alienũ ẽ. Q. uid uos delec¬
tant nature dispendia : Uniu̾sis creatus. ẽ. mundus. quẽ pauci diui

Expanded text:
indebitam. et dabo tibi inquit pro ea aliam uineam. diues quod suum est quasi uile indebitam. et dabo tibi inquit pro ea aliam uineam. diues quod suum est quasi uile fastidit, quod alienum est quasi pretiosissimum concupiscit. si uero placuerit tibi, dabo tibi pecuniam. cito reprehendit errorem suum pecuniam offerendo pro uinea; nihil enim uult alterum possidere, qui totum desiderat suis possessionibus occupare. Et erit mihi inquit in hortum holerum. haec erat igitur omnis insania, hic possidere, sed alios uultis excludere. maior uobis cura de pauperum spoliis quam de uestris emolumentis est. iniuriam uestram putatis, si quid pauper habeat etur. damnum uestrum creditis quicquid alienum est. quid uos delectant naturae dispendia? uniuersis creatus est mundus, quem pauci diuit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ħeliseus cũ eẽt pauꝑ reliquit boues suos. & cucurrit ad heliã & occidit
eos: qerogauit popło .&. ad hesit ꝓphete. Ad condẽpnationẽ gͥ ꝓmissasũt
diuiis. qͥ inisto rege describitur: eo qđ habens beneficia dĩ sic̃ iste acahb
eui dñs & regmĩi donauit. & pluuiã helie uatis oratione concessit cũdi¬
uma mandata uiolauerit. Audiamiis ergo quid clicat. Damͥ inquit.
Que altera uox egentis. ẽ.q uox alia. stip̃e publicã postulantis. nisi la
ad indim̃tũ substancia : Damͥ quia tibi ch̃s cledit. unde largiri de¬
beas. mͥ ñ dedit: damͥ qͥa nisitu dederis. habere ñ potero : damͥ qͥa
scriptũ ẽ. date helemosinã : Hec quã abiecta. qũa uilia: Non habent
humilitatis affectũ. sed cupiditatis incendiũ. In ipsa aut̃e deiectione :¬
qͣnta inpudencia: Damͥ inqͥt uineã tuã. Consitetur alienã. ut poscat

Expanded text:
quia Helisaeus, cum esset pauper, reliquit boues suos et cucurrit ad Heliam et occidit quia Helisaeus, cum esset pauper, reliquit boues suos et cucurrit ad Heliam et occidit eos et erogauit populo et adhaesit prophetae. ad condemnationem igitur praemissa sunt diuitis, qui in isto rege describitur, eo quod habens beneficia dei, sicut iste Achab, cui dominus et regnum donauit et pluuiam Heliae uatis oratione concessit, diuina mandata uiolauerit. audiamus ergo quid dicat. da mihi inquit. quae altera uox egentis est, quae uox alia stipem publicam postulantis nisi da mad indumentum substantia. da mihi, quia tibi dominus dedit unde largiri debeas, mihi non dedit. da mihi quia, nisi tu dederis, habere non potero. da mihi, quia scriptum est: date elemosynam.\' haec quam abiecta, quam uilia! non habent enim humilitatis affectum, sed cupiditatis incendium. in ipsa autem deiectione quanta inpudentia! da mihi inquit uineam tuam. conStetur alienam, ut poscat
Abbreviated transcription (Latin):
tentꝰ ẽ. suo. anqͥ concupiscit alienũ : alt̃ certe pauꝑ censu uidetur. alter
pauꝑ affectuẽ Affectus diues egere non nouit census habundans. neqͥ¬
int auari pectus explere. Ideoq diues cupidus. inuidia possessionis. &
pauꝑtatisq rela ẽ. Sed iam scripture uerba consideremꝰ. Et factũ ẽ. in¬
qͥt postͥec uerba. erat uinea nabuthe israhelite inisrł iuxta domũ acab
regis samarie. Et locutꝰ ẽ. acahb ad nabute. dicens. Dam̾ uineã tuã: &
erit mͥ inhortũ holerũ. qm̃ ꝓpinqͣ est domui mẽe. ⁊ dabo tibi ꝓ ea aliã ui¬
neã. Siuero placuerit tibr. dabo tbi pecinnã ꝓista uinea. & erit mͥ inhor¬
tũ holerũ. et dixit nabut he alachab. Non fiat hoc adõ : ut dẽ tibi heredi¬
tate patrũ meorũ. et turbatus ẽ. sp̃s etꝰ. a. dormiuit inleto suo. ⁊ uelaut
faciem suam.&. ñ manducauit panẽ. Exposuerat supͣ scriptura diuina:

Expanded text:
tentus est suo an qui concupiscit alienum? alter certe pauper censu uidetur, alter tentus est suo an qui concupiscit alienum? alter certe pauper censu uidetur, alter pauper affectu est. affectus diues egere non nouit, census abundans nequit auari pectus explere. ideoque diues cupidus in inuidia possessionis et paupertatis querella est. Sed iam scripturae uerba consideremus. et factum est inquit post haec uerba. erat uinea Nabuthae Israhelitae in Israhel iuxta domum Achab regis Samariae. et locutus est Achab ad Nabuthae dicens: da mihi uineam tuam, et erit mihi in hortum holerum, quoniam propinquat domui meae, et dabo tibi pro ea aliam uineam. si.uero placuerit tibi, dabo tibi pecuniam pro ista uinea, et erit mihi in hortum holerum. et dixit Nabuthae ad Achab: non fiat hoc a deo, ut dem tibi hereditatem patrum meorum. et turbatus est spiritus eius et dormiuit in lecto suo et uelauit faciem suam et non manducauit panem. exposuerat supra scriptura diuina
Abbreviated transcription (Latin):
huc indiges. in flãmat᷑ lucro auaricia. ñ restringit᷑. Quasi gradus qͦs¬
dã cupiditatis habet. Q uoplures ascenderit. eo ad altiora festmnaͬ.
unde sit grauis ruina lapsuro. Tolerabilior tam̃ iste cõmunis ha¬
beret census. sui contẽplationẽ. medio eria reqrebat. accessione
patrimonii. Accessit cupiditatis augm̃tũ non uul. ẽẽ degener uoti.
pauꝑ indesideriis. Ita duo intolerabilia simul iungit. ut anibitiosam sp̃e
diuias augeat. ⁊ ñ deponat m̃dicitatis affectũ. Deniq docet nos scrip¬
tura diuina. qua miser egeat. m̃dicet abiecte. Rexacab inisrł erat.
⁊ pauꝑ nabute. Ille regni opib fluebat. iste angusti soli possidebat
cespitẽ. Nichil pauꝑ. depossessionib: diuitis concupiuit. Rex sibi ege¬
re uisus. ẽ. qͥa uineã habebat p᷑uꝑ uicinꝰ. Quis gͥtibi pauꝑ uidet᷑. qͥ con¬

Expanded text:
huc indiges. inflammatur lucro auaritia, non restinguitur. quasi gradus quoshuc indiges. inflammatur lucro auaritia, non restinguitur. quasi gradus quosdam cupiditas habet; quo plures ascenderit eo ad altiora festinat, unde sit grauis ruina lapsuro. tolerabilior tamen iste, cum minus haberet, census sui contemplatione mediocria requirebat; accessione patrimonii accessit cupiditatis augmentum. non uult esse degener uotis, pauper in desideriis. ita duo intolerabilia simul iungit, ut ambitiosam spem diuitis augeat et non deponat mendicitatis affectum. denique docet nos scriptura diuina quam misere egeat, mendicet abiecte. rex Achab in Istrahel erat et pauper Nabuthae. ille regni opibus adfluebat, iste angusti soli possidebat caespitem. nihil pauper de possessionibus diuitis concupiuit, rex sibi egere uisus est, quia uineam habebat pauper uicinus. quis igitur tibi pauper uidetur? qui con
Abbreviated transcription (Latin):
paulo post tumulũ : ⁊ sicognoscis egent̾ẽ argue. nisi forte hoc solo
cũ plura cũ diuite pereunt serice uestes. & auro bitexta uelamina. qͥ¬
b diuitis corpiis ambit᷑. dãpna uiuenciũ non subsidia defunctorũ sunt.
Unguentũ accipis diues. &. fetichuses perdis alienã grãm. nec ad qͥris tuã.
Heredes relinqͥs quilitigent heredib relinqͥs. depositũ magis heredita¬
riũ. qu̾a cõmodũ uoluntariũ. Qd quid relictũ ẽ. minuere ac uiolare
formident: si frugi heredes s̃: custodint. siluxuriosi exauriunt:
taq aut bonos heredes. ꝑpetua condẽpnas sollicitudine. aut malis di¬
mittis qͥ tua facta condẽpnent. sedqͥd arbitraris. qđ dũ uiuis abundas
om̃ib : õ hiues. nescis quã pauꝑsis. qua in obs tibi ipse indearis: qͥte dnu¬
tẽ dieis. Q. uanto plus habueris plus reqͥris. ⁊ qͥcqͥd adqͥsieris. tam̃ tibi ad¬

Expanded text:
paulo post tumulum et, si cognoscis, egentem argue nisi forte hoc solo, paulo post tumulum et, si cognoscis, egentem argue nisi forte hoc solo, quod  plura cum diuite pereunt. sericae uestes et auro intexta uelamina, quibus diuitis corpus ambitur, damna uiuentium, non subsidia defunctorum sunt. unguentum accipis, diues, et faetidus es; perdis alienam gratiam nec adquiris tuam. heredes relinquis, qui litigent. heredibus relinquis depositum magis hereditarium quam commodum uoluntarium, qui id quod relictum est minuere ac uiolare formident. si frugi heredes sunt, custodiunt; si luxuriosi, exhauriunt. itaque aut bonos heredes perpetua condemnas sollicitudine aut malos dimittis, quo tua facta condemnent. Sed quid arbitraris quod. dum uiuis, abundas omnibus? o diues, nescis quam pauper sis, quam inops tibi ipse uidearis, qui te diuitem dicis. quanto plus habueris. plus requiris et quidquid adquisieris, tamen tibi ad
Abbreviated transcription (Latin):
q extenditis diuites. insanas cupiditates : Nũ qͥd soli habitatis suꝑ
t̾rã : cur eieras consortẽ nature: & uindicatis possessionẽ naturer
in cõmune om̃ib diuitib atq pauꝑib terra sundata ẽ: curuobis
ius ꝓ priũ soli diuites adrogatis: Nescit natura diuites. que om̃s
pauperes generat. Neq enĩ cũ uestim̃tis nascimur. cũ auro ar¬
gentoq generam᷑. Nudos fundit in lucẽ. egentes cibo amictu poculo.
Nudos recipit t̾ra. quos edidit. ⁊ nescit fines possessionũ. sepulchro
includere. Cespes angustus. eque ⁊ pauꝑi abundat ⁊ diuiti. & t̾raq
uiuentis ñ cepit affectũ totũ iãdiuitẽ capit. Nescit ergo natura dis¬
cernere. quando nasciniur. Nescit quando deficimꝰ. Om̃s similes
creat om̃s similes gremio elaudit. sepulchri . &. uis discernit speci¬
es mortuorũ : sed oꝑit̃rã. &. si potest duitẽ dep̃hende. Eruderato

Expanded text:
que extenditis, diuites, insanas cupiditates? numquid soli habitabitis super que extenditis, diuites, insanas cupiditates? numquid soli habitabitis super terram? cur eicitis consortem naturae et uindicatis uobis possessionem naturae? in commune omnibus, diuitibus atque pauperibus, terra fundata est: cur uobis ius proprium soli, diuites, adrogatis? nescit natura diuites, quae omnes pauperes generat. neque enim cum uestimentis nascimur, cum auro argentoque generamur. nudos fundit m lucem egentes cibo amictu poculo, nudos recipit terra quos - edidit, nescit fines possessionum sepulchro includere. caespes angustus aeque et pauperi abundat et diuiti et terra, quae uiuentis non cepit affectum, totum iam diuitem capit. nescit ergo natura discernere quando nascimur, nescit quando deficimus. omnes similes creat, omnes similes gremio claudit sepulchri. quis discernat species mortuorum? redoperi terram . et, s potes, diuitem deprehende. eruderato
Abbreviated transcription (Latin):
rabuthe hẏstoria tẽpore uetus.ẽ. usu cotidiana: Quis
eñi diuitũ. ñ cotidie concupiscit aliena : quis opu¬
lentissimorũ. ñ exturbare contendit agellulo suo
pauꝑem. atq in opẽ auiti ruris eliminare finib.
Q uis contentus ẽ. suo : cunus non inflãmat diuitis
aninã. uicina possessio: Nonigitur unus acab na¬
uiꝰ ẽ. sed qđ penis. ẽ. cotidie acab nascit᷑. ⁊ nũqua moritur huic se¬
culo. Siimꝰ oc̃cidit. exsurgunt plurimi : plures quirapiant. quã
qui amittant. Nonimus nabute pauꝑ occisus. Cotidie nabuthe
sternitur. cotidie pauꝑ occiditur. Hoc metu ꝑcitum humanũ genꝰ
cedit. ĩã suis terris migrat. cũ paruulis pauꝑ. honustus pignore suo:
Uxor seqͥtur in lacrimans. tãqu̾a adbustũ ꝓseqͥtur maritũ: Minus
tam̃ deplorat illa quedeflet filiorũ funera. quãque amisit con¬
iugis p̃sidiũ. Sepulchrũ tenet. ⁊ si filios nontenet. tam̃ exules non
dolet. Non ingenit grauiora funerib tenere ꝓlis ieiunia. Q uo us¬

Expanded text:
abuthae historia tempore uetus est, usu cottidiana. quia enim diuitum non cottidie concupiscit aliena? quia opulentissimorum non exturbare contendit agellulo suo pauperem atque inopem auiti ruris eliminare finibus? quis contentus est suo? cuius non inflammet diuitis animum uicina possessio? non igitur unus Achab natus est, sed quod peius est cottidie Achab nascitur et numquam moritur huic saeculo. si unus occidat, adsurgunt plurimi. plures qui rapiant quam qui amittant. non unus Nabuthae pauper occisus est; cottidie Nabuthae sternitur, cottidie pauper occiditur. hoc metu percitum humanum genus cedit iam suis terris, migrat cum paruulis pauper onustus pignore suo, uxor sequitur inlacrimans, tamquam ad bustum prosequatur maritum. minus tamen deplorat illa, quae deflet suorum funera, quia etsi amisit coniugis praesidium, sepulchrum tenet, etsi filios non tenet, tamen exules non dolet, non ingemit grauiora funeribus tenerae prolis ieiunia. quous
Abbreviated transcription (Latin):
tifex unũ diem uite hominis potuit ad iungere : qu̾ẽ diuitie ab infe¬
ris redemerũt:cuiꝰ egritudmẽ pecunia mitigauit: Non in habun¬
clantia in qͥt uita eiꝰ & alibi Nichil ꝓs̃ thesauri in iustis. iusticia
autẽ liberat amorte. Merito clamat dauid. diuitie sifiuant. no¬
lite cor adponere. Q uid eñi mͥ ꝓs̃. sime amorte liberare non poss.¬

Expanded text:
tifex unum diem uitae hominis potuit adiungere? quem diuitiae ab infetifex unum diem uitae hominis potuit adiungere? quem diuitiae ab inferis redemerunt? cuius aegritudinem pecunia mitigauit? non in abundantia inquit uita eius. et alibi: nihil prosunt thensauri iniustis, iustitia autem liberat a morte. merito clamat Dauid: diuitiae si fluant, nolite cor adponere. quid enim mihi prosunt, si me a morte liberare non poss
Abbreviated transcription (Latin):
unc̃ẽ munilib : delectantur ⁊ cõpedib mulieres. dũ mͦ auro ligentur.
Nonputant honera ẽẽ. sip̃tiosa sint. ñ existimant᷑ uincula eẽ. simhis
tesaurꝰ coruscet: Delectant ⁊ uulnera. ut aurũ aurib inseratur.
⁊ margarite pendeant. habent & gẽme pondera sua. habent et
uestes sua frigora Sudat᷑ ing̾emis. alget᷑ in sericis. tam̃ p̃tia iuua¬¬
nt. Et q natura aduersatur. com̃dat auaritia. Smaragdo & uacin¬
to. berillũ. achatẽ. topation. a methẏstũ iaspidẽ. sardiũ. sũmo quer̃ su¬
rore. Uł sidimidiũ patrimonii petantur. ñ parcunt dispendio. dũ
indulgent cupiditati. Nabnuo. gratũ quendã lapidũ istorũ fulgorẽ.
Sedtam̃ lapidũ &. ipsi admonent contͣ naturã expoliti. ut saxorũ
deponerent asperitatẽ. rigorẽ magis m̃tis. eẽ poliendũ. Q uis ar¬

Expanded text:
uicem monilibus. delectantur et conpedibus mulieres, dummodo auro ligentur. uicem monilibus. delectantur et conpedibus mulieres, dummodo auro ligentur. non putant onera esse, si pretiosa sint, non existimant uincula esse, si in his thensaurus coruscet. delectant et uulnera, ut aurum auribus inseratur et margaritae pendeant. habent et gemmae pondera sua, habent et uestes sua frigora. sudatur in gemmis, algetur in sericis: tamen pretia iuuant et quae natura auersatur commendat auaritia. zmaragdos et hyacinthos beryllum achaten topazion amethystum iaspin sardium summo quaerunt furore. uel si dimidium patrimonii petatur, non parcunt dispendio, dum indulgent cupiditati. non abnuo gratum quendam lapidum istorum esse fulgorem, sed tamen lapidum. et ipsi admonent contra natu ram expoliti, ut saxorum deponerent asperitatem, rigorem 15 magis mentis esse expoliendum. \'Quis ar
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ consciencia considerabo m̃sã meã. quã sic̃ nouella oliuarũ incireurt toe
filii uestiebant: hec pauꝑ tep̃sente deplorat ⁊ tibi auartaa aurẽ obstru¬
it. nec mens tua facti miserabilis horrore mollit᷑. Totus popłs ingemis¬
cit. solus diues ñ flecteris. Nã audis scripturã dicentẽ. Perde pecuniã ꝓp¬
t̃ fratrẽ &. amicũ. &. ñ abs condas eã sublapide in morte. Et qͥa ñ audis.
idõ exclamat eclesiastes dicens. Est langor malus. que uidi subsole. di¬
uitias custodiri. in malũ possidentis eas. S fortasse redeas domũ. cũu-¬
xore conferas. Illa te hortet᷑ ut redinias uenundatũ. Immo magis hor¬
tabitur. ut mundũ muliebrẽ conferas. unde potes uł paruo pauperẽ
liberare. Illa tibi inponet sũptuũ necessitatẽ. ut ingẽma bibat. Inos¬
tro dormiat. in argentea sponda recũbat. Auro honerare manꝰ. cer¬

Expanded text:
qua conscientia considerabo mensam meam, quam sicut nouella oliuarum in circuitu tot qua conscientia considerabo mensam meam, quam sicut nouella oliuarum in circuitu tot filii uestiebant?\' Haec pauper te praesente deplorat, et tibi auaritia aurem obstruit nec mens tua facti miserabilis horrore mollitur. totus populus ingemescit, et solus, diues, non flecteris nec audis scripturam dicentem: perde pecuniam propter fratrem et amicum, et non abscondas eam sub lapide in mortem. et quia non audis, ideo exclamat Ecclesiastes dicens: est languor malus, quem uidi sub sole, diuitias custodiri in malum possidentis eas. sed fortasse redeas domum, cum uxore conferas, illa te hortetur ut redimas uenundatum. immo magis hortabitur, ut mundum muliebrem conferas, unde potes uel paruo pauperem liberare. illa tibi inponet sumptuum necessitatem, ut gemma bibat, in ostro dormiat, in argentea sponda recumbat, auro oneret manus, cer
Abbreviated transcription (Latin):
uendo. Ille necessitatẽ inponit. ego ad fero uoluntatẽ. Ut sit ex cusabili¬
or causa. aditiã. fili ꝓfr̃ĩb tuis seruies. ut illis querantur alm̃ta Et io¬
sephafrĩb suis inserutaitẽ uenditus. postea ⁊ ipsos &. ipsosa. patrẽ pauit.
Respondebit ille. sed non uendidit pat̾. s fleuit amissũ: s pꝰ ea etiã
ipse in potestatẽ dnutis uenit. & uix potuit liberari. Posteagenꝰ eiꝰ di¬
uitis egipti. multa etate seruiuit. Uende me postremo pat̾ ea condi¬
tione. ne duntes emant. hesi fateor Uerũ qͥd faciã: Nullũ uendã: Sed
dũ unũ considero. om̃s fame uidebo pereuntes. Siunũ tradã qui¬
b occulis uidebo ceterõ demea impietate suspectos ne alioᷤᷤ
qͦq uendã : quo pudore regrediar domĩ: qͣuo mͦ intrabo: quo habitabo
affectu. qͥ mͥ abnegauit filiũ. Quẽ ñ morb ad sũpsit. ñ mors abstulit:

Expanded text:
uendo: ille necessitatem inponit, ego adfero uoluntatem. ut sit excusabiliuendo: ille necessitatem inponit, ego adfero uoluntatem. ut sit excusabilior causa, adiciam: fili, pro fratribus tuis seruies, ut illis quaerantur alimenta. et Ioseph a fratribus suis in seruitutem uenditus postea et ipsos et patrem pauit. respondebit ille: sed non eum uendidit pater, sed fleuit amissum, sed postea etiam. ipse in potestatem diuitis uenit et uix potuit liberari. postea genus eius diuitiis Aegypti multa aetate seruiuit. uende me postremo, pater, ea condicione, ne diuites emant.\' haesi, fateor, uerum quid faciam? nullum uendam. sed dum unum considero, omnes fame uidebo pereuntes. si unum tradam, quibus oculis uidebo ceteros de mea inpietate suspectos, ne alios quoque uendam? quo pudore regrediar domum, quomodo intrabo, quo habitabo affectu, qui mihi abnegaui filium, quem non morbus absumpsit, non mors abstulit?