comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stracta enĩ quantitas dr̃ quã intellectu
amateria separantes uł ab aliis acciden¬
tibus
ue est par. impar. uł alia huiꝰcemodi in sola
Diuinalis dr̃: quando aut ineffabilẽ ratu¬
ram dĩ. aut sp̃uales creaturas. ex aliqͣ parte
ꝓfundissima qualitate disserimꝰ. Doc trina¬

Expanded text:
stracta enim quantitas dicitur, quam intellectu stracta enim quantitas dicitur, quam intellectu a materia separamus, vel ab aliis accidentibus, ut est par, impar, vel ab aliis hujuscemodi quae in sola Diuinalis dicitur, quando aut ineffabilem naturam Dei aut spiritales creaturas ex aliqua parte profundissima qualitate disserimus. Ari
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. ars artiũ. & disciplina disciplinarũ.
Rursus. Phylosophia ẽ. meditatio mortis.
qđ magis conuenit xp̃ianis qui scłi ambi¬
tione calcata: conuersatione disciplina¬
bili. similitudine futurę patriȩ̨ ui-¬
uunt. Phylosophia diuidit᷑ induas par-¬
tes. erima in spectiuã. Scła: in actualẽ
Alii definiert phylosophiȩ rationẽ in
duab consistere partib quarũ prima
inspectiua ẽ: scda actualis. Inspectiua
diuidit᷑ in trib modis. id ÷ prima ux
naturalẽ. sedã in doctrinalẽ: Tercia in
uisibilia de diuinis aliqͥd & cȩlestib con¬
templam᷑. eaq m̃te solũmͦ inspicimus.
qm̃ corporeũ suꝑgrediunt᷑ obtutum.
Naturalis dr̃ ubi uniuscuiꝰꝙ rei natura
discutit᷑. quia nichil generat᷑ inuita
sed unũ qđq hisusib deputat᷑. in qͥb
acreatore definitũ. ẽ: nisi forte ꝑ uo¬
luntatẽ dĩ aliqđ miraculũ ꝓuenĩre
monstrat᷑. Doctrinalis dr̃ scientia quȩ¬
abstractã considerat quantitatẽ. Ab¬

Expanded text:
lina disciplinarum. Rursum. Philosophia est meditatio mortis, quod magis convenit christianis, qui seculi ambitione calcata, conversatione disciplinabili, ad similitudinem future patrie vivunt. Philosophia dividitur in duas partes: prima inspectiva; secunda actualis. Alii definierunt Philosophiae rationem in duabus consistere partibus, quarum prima inspectiva est, secunda actualis. Inspectiva dividitur in tribus modis, id est prima in naturalem; secunda in doctrinalem; tertia in divinis aliquid et caelestibus contemplamur, eaque mente solummodo inspicimus, quoniam corporeum supergrediuntur obtutum. Naturalis dicitur, ubi uniuscuiusque rei natura discutitur, quia nihil generatur in vita: sed unumquodque his usibus deputatur, in quibus a creatore definitum est, nisi forte cum voluntate Dei aliquod miraculum provenire monstratur. Divinalis dicitabstractam considerat quantitatem. Ab
Abbreviated transcription (Latin):
eo ambulabat. Suꝑscipionẽ aut̃ aqͥla¬
suꝑ sedebat. obinliciũ qđ ꝑ uictoriã
quasi ad suꝑnã magnitudine accede¬
rent Inde & colore rufo prȩ linieban.¬
tur. qͣsi imitarent᷑ diuini ignis effi¬
giem. Qđ uͦ a carnificȩ continge¬
bantur. id esse indiciũ: ut ad tantũ
fastigiũ euecti. mediocritatis hu¬
manȩ cõmonerentur. Duob aut̃ ge¬
nerib deletur exercitꝰ. aut int̾netione.
aut disꝑsione. Salustius. Hostes inquit
oppressi. aut dilapsi forent. Sic & utrunꝗ
uirgilius. Int̾netione sũ mersasq obru¬
ere puppes. Disꝑsione. aut age diuer¬
sos & dissice corpora ponto Spolia: ho¬
stium. prȩda: manubiȩ. exuuiȩ: par¬
des. Prȩda a prȩdando uocata. Manubit
eo qđ manib detrahunt᷑. Hȩc & exu¬
uiȩ. ab exuendo dictȩ. qͥa exuuritur.
Hȩc & partes a pari diuisione ꝓ ꝑsorarũ
qualitate. & laborũ iusta decisione¬
Exspolia aut̃ a palliis quasi ex palia.

Expanded text:
eo ambulabat. 375 Super scipionem autem aquilaeo ambulabat. 375 Super scipionem autem aquila sedebat, ob indicium quod per victoriam quasi ad supernam magnitudinem accederent. 6. Inde et colore rufo perliniebantur, quasi imitarentur divini ignis effigiem. Quod vero a carnifice contingebantur, id erat indicio, ut ad tantum fastigium evecti mediocritatis humanae commonerentur. 7. Duobus autem generibus deletur exercitus, aut internecione, aut dispersione. Sallustius: Hostes, inquit, aut oppressi, aut dilapsi forent. Sic et utrumque Virgilius: internecione, ut: Submersasque obrue puppes; dissos, aut disjice corpora ponto. Spolia autem hostium, praeda, manubiae, exuviae, partes. Praeda a praedando vocata: manubiae eo quod manibus detrahuntur: hae et exuviae ab exuendo dictae, quia exuuntur: hae et partes a pari divisione, pro personarum qualitate, et laborum justa divisione. Spolia autem a palliis, quasi ex pallia:
Abbreviated transcription (Latin):
uit exercitũ. Hȩc tam̃ꝰ nomina scripto¬
res confundunt. Tranquillus aut̃ triũ
phũ. latine dicit potius appellatũ. qđ
is qͥ triũphans urbẽ ingrederet᷑. triꝑ¬
tito iudicio honoraretur Nã primũ
de triũpho duci concedendo exercitũ
iudicare solitũ erat. scd̃o senatũ. t̾cio
popłm. Erat autẽ romanorũ mos. ut
trium phantes quadrigis ueherentur.
ex illo qđ soliti sint priores duces. hoc
habitu bella inire. Quicunq aut̃ in
conflictu uicissent. palma aurea coro¬
nabant᷑. quia palma stimulos habet
Qui uͦ sine conflictu fugientẽ ꝓstrasset.
laurea. eo qđ̾ hȩc arbor sine spinis ẽ.
Nanq & purpurea & palmata toga tri¬
ũphantes induebant᷑ & scipionẽ cũ
sceptro inmanu gerebant. ad imieat̾io¬
nem uictoriȩ scipionis. licet & scipto
baculus sit qͦ homines innitunt᷑. Un¬
de & ille primꝰ cornelius scipio appel¬
latus ẽ. qͥa inforo pat̾ eiꝰ cȩcus in nixus

Expanded text:
vit exercitum: hec tamen nomina scriptovit exercitum: hec tamen nomina scriptores cphum Latine dicit potius appellatum, quod is qui triumphans urbem ingrederetur tripertito judicio honoraretur. Nam primum de triumpho duci concedendo exercitum judicare solitum erat; secundo senatum, tertio populum. 4. Erat autem apud Romanos mos ut triumphantes quadrigis veherentur, ex illo quod soliti sint priores duces hoc habitu bella inire. Quicunque autem in conflictu vicisset, palma aurea coronabatur, quia palma stimulos habet. Qui vero sine conflictu fugientem prostrasset, laurea, eo quod haec arbor sine spinis est. 5. Namque et purpuream et palmatam togam triumphantes induebantur, et scipionem cum sceptro in manu gerebant ad imitationem victoriae Scipionis, licet et scipio baculus sit, quo homines innituntur. Unde et ille primus Cornelius Scipio appellatus est, quia in foro pater ejus caecus innixus
Abbreviated transcription (Latin):
Mne regnũ scłi huiꝰ. bellis quȩrit᷑ .ii.
uictoriis ꝓpagatur. Uictoria dicta.
qđ ui id ẽ. uirtute adipiscat᷑. Hoc est
enĩ ius gentiũ. uim ui expellere. Nam
turpis. ẽ. dolo quęsita uictoria. Certa
aut̃ uictoria ẽ. uł occisio hostis. uł ex¬
poliatio. uł utrunq Non. ẽ aut̃ iocun¬
da uictoria. quȩ ꝑ imm̃sa detrim̃ta
contingit. Et hoc ẽ qđ laudat salusti¬
us. duces uictoria in cruento exercitu
cleportasse. Pompa dicta ẽ. greca signi¬
ficatione. atiot oył oN UeyeYN. hoc est
publice ostentari. Precedit aut̃ uicto¬
primũ ẽ. uictoriȩ uotũ. Tropheũ dictũ
a potustrophes. id. ẽ. a conuersione ho¬
stis. & fuga. Nam abeo qđ hostẽ quis fu¬
gasset merebat᷑ tropheũ. Qui occidisset:
triũphũ. Qui dictus. ẽ a potestriambes.
id ẽ. ab exultatione. Plenȩ enĩ uictoriȩ¬
triũphus debetur. Semiplenȩ: trophe¬
um. quia nondũ plenã. ẽ. uictoriam
consecutꝰ Non enĩ obtinure. sed fuga¬

Expanded text:
mne regnum seculi huius bellis queritur, victoriis propagatur. Victoria dicta est, quod vi, id est virtute adipiscatur: hoc est enim ius gentium, vim vi repellere; nam turpis est dolo quesita victautem victoria est, vel occisio hostis, vel exspoliatio, vel utrumque. Non est autem jucunda victoria, quae per immensa detrimenta contingit. Et hoc est, quod laudat Sallustius, duces victoriam incruento exercitu deportasse. Pompa dicta est Graeca significatione apo tou pompeuein, hoc est, publice ostentari. Praecedit autem victoprius est victoriae votum. Trophaeum dictum apo tes propes, id est, a conversione hostis et fuga: nam ab eo quod hostem quis fugasset, merebatur trophaeum: qui occidisset, triumphum, qui dictus est apo tes triambes, id est, ab extriumphus debetur, semiplene tropheum; quia nondum plenam victoriam est consecutus. Non enim obtinuit, sed fuga
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ in ꝓuincia remanserat. cognominata. ẽ
Coniungit᷑ aut̃ ab occidente minori frigiȩ
ab ortu smirnã urbẽ habet. quã elles
fluuius cingit. cuiꝰ campos pactolus &
ermus circũ fluunt. arenis aureis ditis-
Isauria ex situlo¬
ci phibet᷑ cognominata. qđ undiq aꝑta
aurarũ flatib pateat. mecropoli urbẽ
seleuciã habet. Cilicia a cilice quodã
nom̃ traxit. quẽ ortũ fenicem dicunt.
antiquiorẽq ioue fuisse assert᷑. pluri.
ma iacet cãpis. recipiens ab occiduo li¬
ciam. a meridie mare. scͣtticũ. a tergo
montis tauri iuga. Hanc cignꝰ amnis
int̾secat. matrẽ urbiũ habet tharsũ.
inea & coricũ oppidũ. ẽ. unde crocus
plurimꝰ & optimus uenit. spiramine
flagrantior. & colore plus aureo licia
nuncupata qđ aboriente adiuncta
ciliciȩ sit. Nam habet ab ortu ciliciã.
ab occasu & meridie mare. a septentrio¬
ne cariã. Ibi . ẽ. mons chimera. qͥ noctur¬

Expanded text:
ominata est. ominata est. Conjungitur autem ab occidente minori Phrygiae, ab ortu Smyrnam urbem habet, quam Meles fluvius cingit, cujus campos Pactolus et Hermus circumfluunt, arenis aureis ditissiIsauria ex situ loci perhibetur cognominata, quod undique aperta aurarum flatibus pateat. Metropolim urbem Seleuciam habet. Cilicia a cilice quodam nomen traxit, quem ortum Phoenice dicunt, antiquioremque Jove fuisse asserma iacet campis, recipiens ab occiduo Lyciam, a meridie mare Issicum, a tergo montis Tauri iuga. Hanc Cydnus amnis intersecat. Matrem urbium habet Tarsum. In ea et Corycus oppidum est, unde crocum plurimum et optimum venit, spiramine fraglantiori et colore plus aureo. Lycia nuncupata quod ab oriente adiuncta Ciliciae sit. Nam habet ab ortu Ciliciam, ab occasu et meridie mare, a septentrione Cariam. Ibi est mons Chimaera, qui noctur
Abbreviated transcription (Latin):
regio galatia nuncupat᷑ Frigia dicta. a
frigia curopis filia. Hȩc & dardania.
arce. Hic enĩ ꝓfectus de corintho ciuita¬
te. primꝰ uenit infrigiã. Est aut᷑ regio
troadis suꝑiecta. ab aquilonis parte ga.¬
latiȩ. a mericdiana uicina. ẽ. licaoniȩ.
aboriente lidiȩ adheret. ab occidente
ellesponto mari t̾minat᷑. uhas reonio
troia. ẽ. quã ex suo nominȩ appellauit
tros troianorũ rex. ganimedis pat̾. Duȩ
st̃ aut̃ frigiȩ. maior & minor. Maior
frigia smirnã habet. minor uͦ iliũ. lia¬
oniam. Cariã. ermus fluuius discernit
a frigia. lidia. sedes antiqua regnorũ.
quã pactoli unda extulit indiuitias
torrentib aureis. Hec antea meonia di¬
cebat᷑. Quȩ dũ ꝓbreuitate duos fr̃s re¬
ges. liddũ & tirrenũ ferre ñ posset. hine
ex sorte tirrenꝰ. cũ ingenti multitucdine
ꝓfectꝰ. loca galliȩ occupauit. & tirreniã
nominauit. Lidia aut̃. a lido regis fr̃e¬

Expanded text:
regio Galatia nuncupatur. Phrygia dicta a regio Galatia nuncupatur. Phrygia dicta a Phrygia Europis filia. Haec et Dardania aarce. Hic enim profectus de Corytho civitate primus venit in Phrygiam. Est autem regio Troadi superiecta ab Aquilonis parte Galatiae; a meridiana vicina est Lycaoniae; ab oriente Lydiae adhaeret; ab occidente Hellesponto mari terminatur. Huius regio Troia est, quam ex suo nomine appellavit Tros, Troianorum rex, Ganymedis pater. Duae sunt autem Phrygiae: maior et minor. Maior Phrygia Smyrnam habet, minor vero Ilium. Lycaonia . . . Cariam Hermus fluvius discernit a Phrygia. Lydia sedes antiqua regnorum, quam Pactoli unda extulit in divitias torrentibus aureis. Haec antea Maeonia dicebatur, quae dum pro brevitate duos fratres reges Lydum et Tyrrhenum ferre non posset, hinc ex sorte Tyrrhenus cum ingenti multitudine profectus loca Galliae occupavit, et Tyrrheniam nomina
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ spectat contra insulã ciprũ. Terra
gna disiunxit a ꝑsis. Asia minor. ab ori¬
cappadocia cingit᷑. ab aliis partib undiq
mari circundatur. Nã a septentrione pon¬
tũ eusinũ habet. ab occasu ꝓpontidẽ. a
meridie ȩgyptiũ mare. Habet ꝓuincias.
bithiniã frigiã galaciã. lidiã. cariam.
pamphiliã. isauriã. liciã atq ciliciam.
Prima asiȩ minoris bithinia. inponti ex¬
ordio. ad partẽ solis orientis. aduersa tra¬
chiȩ iacet. multis antea nominib appel¬
lata. Nã prius hebritia dicta. deinde
miglonia. mox a bithinio rege. bithinia
nuncupata. Ipsa ẽ. & maior frigia. Nico¬
media urbs in ea . ẽ. ubi annibal fugiens
ueneni haustu animã expirauit: Galatia
dicta apriscis gallorũ gentib a quib
extteit occupata. Nã galli. in auxiliũ a
rege bithiniȩ uocati. regnũ cũ eo pacta
uictoria diuisert̃. Sicq deinde grecis
gallorũ nomine galathȩ dicunt᷑. & eorũ

Expanded text:
qui spectat contra insulam Cyprum. Terra qui spectat contra insulam Cyprum. Terra gna disiunxit a Persis. Asia minor ab oriCappadocia cingitur, ab aliis partibus undique mare circumdatur; nam a septentrione pontum Euxinum habet, ab occasu Propontidem, a meridie Aegyptium mare. Habet provincias Bithyniam, Phrygiam, Galatiam, Lydiam, Cariam, Pamphyliam, Isauriam, Lyciam atque Ciliciam. Prima Asiae minoris Bithynia in Ponti exordio ad partem solis orientis adversa Thraciae iacet, multis antea nominibus appellata. Nam prius Bebrycia dicta, deinde Mygdonia, mox a Bithyno rege Bithynia nuncupata. Ipsa est et maior Phrygia. Nicomedia urbs in ea est, ubi Hannibal fugiens veneni haustu animam exspiravit. Galatia dicta a priscis Gallorum gentibus, a quibus extitit occupata. Nam Galli in auxilium a rege Bithinie evocati, regnum cum eo, peracta victoria, diviserunt, sicque de eisdem Grecis Gallorum Galathe dicuntur, et eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Huiꝰ canes ingentes st̃. tantȩq feritatis.
ut tauros p̃mant. leones ꝑimnant. Arme¬
nia nuncupata. ab armen o iasonis tes¬
sali comite. qͥ amisso rege iasone. & col¬
lecta multitudine eiꝰ quȩ passim uaga¬
batur. armeniã cepit. & ex suo nomi¬
ne nuncupauit. Sita ẽ. aut̃ int̾ taurũ
& caucasum. a cappadocia usq ad ca-¬
spium mare ꝓtensa. habens a septen-¬
trione ceraunios montes. exquib ti
arca post diluuiũ sedisse ꝑhibetur.
Duplex ẽ. aut̃ armenia. suꝑior & infe¬
rior. sicut duȩ pannoniȩ. Iberia regio
asiȩ ẽ. ꝓpe pontũ armeniȩ uncta.
In hac herbȩ tincturȩ utiles nascunt᷑.
Cappadociã. urbs ꝓpria nominauit.
Hȩc in capite siriȩ stta. ab oriente arme¬
niam tangit. ab occasu asiã minorem
aba quilone mare cimericũ. & hemisce¬
rios cãpos. quos habuere amazones. a
meridie uͦ taurũ montẽ. cui subiacet
cilicia & hisauria. usq ad cilicũ sinũ.

Expanded text:
Huic terrae canes ingentes sunt, tantaeque feritatis, Huic terrae canes ingentes sunt, tantaeque feritatis, ut tauros pnia nuncupata ab Armeno Iasonis Thessali comite, qui amisso rege Iasone collecta multitudine eius, quae passim vagabatur, Armeniam cepit, et ex suo nomine nuncupavit. Sita est autem inter Taurum et Caucasum a Cappadocia usque ad Caspium mare protensa, habens a septentrione Ceraunios montes, ex cuius coius montibus arca post diluvium sedisse perhibetur. Duplex est autem Armenia, superior et inferior, sicut duae Pannoniae. Hiberia regio Asiae est, prope Pontum Armeniae iuncta. In hac herbae tincturae utiles nascuntur. Cappadociam urbs propria nominavit. Haec in capite Syriae sita ab oriente Armeniam tangit, ab occasu Asiam minorem, ab aquilone mare Cimmericum et Themiscyrios campos, quos habuere Amazones; a meridie vero Taurum montem, cui subiacet Cilicia et Isauria usque ad Cilicium sinum,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdã portentuosȩ ac truces. carnib
humanis & eorũ sanguine uiuunt.
Scithiȩ plures t̾rȩ sunt locupletes. in ha¬
bitabiles tam̃ plures. Nam dũ inplerisq
locis. auro & gẽmis affluant. griforũ
immanitate accessus hominũ rarus est
Sinaraglis aut̃ optimis hȩc patria est.
Cianeus qͦq lapis & cristallus purissimꝰ.
scithiȩ. ẽ. Habet & flumina magna.
oscorũ. fasiden atq araxen. Hircania
dicta a silua hircana. quȩ scithiȩ sub¬
iacet. habens aboriente mare caspiũ. a
meridie armeniã. a septentrione alba¬
niam. ab occasu hiberiã. Est aut̃ siluis
asꝑa. copiosa immanib feris. tigrib.
panterisq & pardis. de qua uirgilius.
Hircaniȩquȩ ad morunt ubera tigres.
Albania a colore popłi nuncupata. eo
qđ albo crine nascant᷑. Hȩc ab oriente
submare caspiũ surgens. ꝑ orã oceani
septentrionalis. usq ad meotides palu¬
des. ꝑ deserta & inculta extenditur.

Expanded text:
quaedam portentosae ac truces carnibus quaedam portentosae ac truces carnibus humanis et eorum sanguine vivunt. Scythiae plures terrae sunt locupletes; inhabitabiles tamen plures, nam dum in plerisque locis auro et gemmis affluant, gryphorum immanitate accessus 151 hominum rarus est. Smaragdis autem optimis haec patria est. Cyaneus quoque lapis et crystallus purissimus Scythiae est. Habet et flumina magna Moschorum, Phasiden, atque Araxen. 33. Hyrcania dicta a silva Hircana, quae Scythiae subjacet, habens ab Oriente mare Caspium, a Meridie Armeniam, a Septentrione Albaniam, ab Occasu Iberiam. Est autem silvis aspera, copiosa immanibus feris, tigribus, pantherisque, ac pardis; de qua Virgil.: Hyrcanaeque admorunt ubera tigres. 34. Albania a colore populi nuncupata, eo quod albo crine nascantur: haec ab Oriente sub mare Caspium surgens, per oram oceani Septentrionalis usque ad Maeotides paludes per deserta et inculta extenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
nobilib frondib fertilis. e quib uellera
ad usũ uestiũ uendunt. Bactriȩ regioni.
ꝓprius amnis bactrus uocabulũ dedit.
Partes huiꝰ quȩ planȩ st̃. pronis iugis
ambiuntur. quȩ aduersȩ st̃ indi fluui i
fontib t̾minant᷑. reliqua includit occus
fluuius. Mittit bactria fortissimos ca¬
melos. nunquã atterentes pedes. Scithia
sicut & gothia. a magoth filio iafeth
fertur cognominata. cuiꝰ t̾ra olim in¬
gens. fuit. Nã ab oriente indiȩ a septen¬
trione ꝑ paludes meotides. int̾ danubiũ
& oceanũ. usq ad germaniȩ fines porri¬
gebatur. Postea uͦ minor effecta. a dex¬
tra orientis parte qua oceanꝰ siricus ten¬
ditur. usq ad mare caspiũ qđ est ad oc-¬
casũ. de hinc a meridie usq ad caucasi
uigũ deducta. ẽ. cui subiacet hircania
aboccasu. Habentes parit̃ gentes mul¬
tas. ꝓpt̾ terrarũ infȩcunditatẽ. late ua¬
gantes. Ex quib quȩtdã agros incolunt.

Expanded text:
nobilibus fertilis frondibus, a quibus vellera nobilibus fertilis frondibus, a quibus vellera ad usum vestium vendunt. 30. Bactriae regioni proprius amnis Bactrus vocabulum dedit. Partes ejus quae pone sunt, Paropamisi jugis ambiuntur; quae adversae sunt, Indi fluvii fontibus terminantur. Reliqua includit Ochus fluvius. Mittit Bactria fortissimos Camelos nunquam atterentes pedes. 31. Scythia sicut et Gothia a Magog filio Japhet fertur cognominata; cujus terra olim ingens fuit, nam ab Oriente India, a Septentrione per paludes Moeotides inter Danubium, et Oceanum, usque ad Germaniae fines porrigebatur. Postea vero minor effecta, a dextra Orientis parte, qua oceanus Sericus tenditur usque ad mare Caspium, quod est ad Occasum; dehinc a Meridie usque ad Caucasi jugum deducta est; cui subjacet Hyrcania, ab Occasu habens pariter gentes multas propter terrarum infecunditatem late vagantes. 32. Ex quibus quaedam agros incolunt,
Abbreviated transcription (Latin):
brũ porrigit᷑. & est pars arabiȩ. E gyptꝰ
quȩ prius aeria dicebat᷑. ab ȩgypto
danai fr̃e. postea ibi regnante nom̃
accepit. Hȩc ab oriente siriȩ ac rubro
mari coniuncta. ab occasi libiã habet.
a septentrione mare magnũ. a meri¬
die uͦ introrsus recedit: ꝓtendens usq
ad ethiopas. Regio cęli imbrib in su¬
eta. & pluuiarũ ignara. nilus solus
eã circũ fluens irrigat. & inundatio¬
ne sua foecundat. Unde & ferax fru-¬
gib multã partẽ terrarũ frumento
alit. Cȩterorũ qͦq negociorũ adeo co¬
piosa. ut impleat necessariis mercib.
etiã orbem terrarũ. Finis ȩgypti cano¬
pea. a canope menelai gubernatore.
sepulto in ea insula quȩ libiȩ principiũ
& hostiũ nili facit. Seres oppidũ orien¬
tis. a quo & gens sericũ. & regio nuncu¬
pata. ẽ. Hȩc ab scitico oceano & mari ca¬
spio. ad oceanũ orientalẽ inflectit᷑.

Expanded text:
brum porrigitur, et est pars Arabiae. Aegyptus, brum porrigitur, et est pars Arabiae. Aegyptus, qui prius Aeria dicebatur, ab Aegypto Danai fratre postea ibi regnante nomen accepit. Haec ab oriente Syriae ac Rubro mari coniuncta, ab occasu Libyam habet, a septentrione mare Magnum, a meridie vero introrsus recedit, pertendens usque ad Aethiopas; regio caeli imbribus insueta et pluviarum ignara. Nilus solus eam circumfluens inrigat, et inundatione sua fecundat; unde et ferax frugibus multam partem terrarum frumento alit; ceterorum quoque negotiorum adeo copiosa ut inpleat necessariis mercibus etiam orbem terrarum. Finis Aegypti Canopea a Canope Menelai gubernatore, sepulto in ea insula quae Libyae principium et ostium Nili facit. Seres oppidum orientis, a quo et genus Sericum et regio nuncupata est. Haec a Scythico Oceano, et mari Caspio ad Oceanum Orientalem inflectitur;
Abbreviated transcription (Latin):
qđ gignat candidiores homines quã
palestina. Hȩc aut̃ duplex ẽ. suꝑior
& inferior. sibi tam̃ connȩxȩ.siriȩ &
feniciȩ adhęrentes. Terra earũ opima
& ferax & fructib satis foecunda. Pen¬
tapolis regio. inconfinio arabiȩ & pale¬
stinȩ sita. dicta a quinq ciuitatib im¬
piorũ. quȩ cęlesti igne consũptȩ sunt
Terra ãplius ab ierosolimis olim uberri¬
ma. nunc aut̃ deserta atq exusta. Nã
ꝓscelere incolarũ. de cęlo descendit
ignis qui regionẽ illã incineres ȩter¬
nos dissolute. cuiꝰ umbra quȩdã & spe¬
cies. in fauillis & arborib ipsis. etiam
adhuc uidet᷑. Nascunt᷑ enĩ ibi poma
uirentia. sub tanta specie maturitatis.
ut edendi desideriũ gignant. Si car¬
pas. fatiscunt ac resoluunt᷑ in cinerẽ.
fumũq ex halant. qͣsi adhuc ardeant
Nabathea regio. a nabath filio ismahel
nuncupata:. Iacet autẽ int̾ iudeã & ara¬
biam. & surgens ab eufrate in mare ru-¬

Expanded text:
quod gignat candidiores homines quam quod gignat candidiores homines quam Palaestina. Haec autem duplex est, superior et inferior, sibi tamen connexae, Syriae et Phoeniciae adhaerentes. Terra earum opima, et ferax, et fructibus satis fecunda. 24. Pentapolis regio in confinio Arabiae et Palaestinae sita. Dicta a quinque civitatibus impiorum, quae coelesti igne consumptae sunt: terra amplius olim a Hierosolymis uberrima, nunc autem deserta atque exusta. 149 Nam pro scelere incolarum de coelo descendit ignis, qui regionem illam in cineres aeternos dissolvit. 25. Cujus umbra quaedam, et species in favillis, et arboribus ipsis etiam adhuc videtur. Nascuntur enim ibi poma virentia sub tanta specie maturitut edendi desiderium gignant; si carpas fatiscunt ac resolvuntur in cinerem, fumumque exhalant quasi adhuc ardeant. Nabathea regio a Nabeth filio Ismael nuncupata. Iacet autem inter Iudaeam et Arabiam, et surgens ab Euphrate in mare Ru
Abbreviated transcription (Latin):
longitudinis eiꝰ. a uico arfa usq ad ui¬
cũ uliadẽ porrigit᷑. in qͦ uideorũ pa¬
riter ac tiriorũ cõmunis habitatio ẽ.
Laticudo aut̃ eiꝰ. a monte libani usq
ad tiberiadis lacũ extendit᷑. In meio
aut̃ iudee ciuitas ierosolima. ẽ. qͣl
umbilicus regionis totius t̾rȩ. Hara¬
rũ opum diues. frugib fertilis. aqus
illustris. opima balsamis. Vnde scłn
elem̃torũ grãm existimauert̃ iuda
eã ꝓmissã patrib terrã. fluentẽ lall
& melle. cũ hinc illis ds̃. resutrectio¬
nis p̾rogatiuã polliceret᷑. Samaria
regio palestinȩ. ab oppido quoda nin
accepit qđ uocabatur samaria. ciuos
quondã regalis in isrł. quȩ nunc ib
augusti nomine. sabastia nuncupat᷑.
Hȩc regio. int̾ iudeã & galileã media
iacet. Incipiens a uico cui nom̃ ẽ. eleas.
deficiens in t̾ra acrabath. Situs eiꝰ na¬
tura consimili. nec ullo differens a
uidea. Galilea regio palestinȩ. uocata

Expanded text:
longitudinis eius a vico Arfa usque ad vilongitudinis eius a vico Arfa usque ad vicum Iuliadem porrigitur, in quo Iudaeorum pariter ac Tyriorum communis habitatio est. Latitudo autem eius a monte Libani usque ad Tiberiadis lacum extenditur. In medio autem Iudaeae civitas Hierosolyma est, quasi umbilicus regionis totius. Terra variarum opum dives, frugibus fertilis, aquis inlustris, opima balsamis. Unde secundum elementorum gratiam existimaverunt Judaei eam promissam patribus, terram fluentem lacte et melle, cum hinc illis Deus resurrectionis praerogativam polliceretur. 22. Samaria regio Palaestinae ab oppido quodam nomen accepit, quod vocabatur Samaria, civitas quondam regalis in Israel, quae nunc ab Augusti nomine Sebastia nuncupatur. Haec regio inter Judaeam, et Galilaeam media jacet, incipiens a vico, cui nomen est Eleas, deficiens in terra Agrabat. Situs ejus natura consimili, nec ullo differens a Judaea. 23. Galilaea regio Palaestinae vocata,
Abbreviated transcription (Latin):
quondã ibi metropolis habebat᷑. Huic ẽ.
a septentrione. ab ortu mesopotamia.
a meridie siria. ab occasu mare magnũ.
Fenix cathini fr̃ de thebis egyptiorũ
in siriã ꝓfectꝰ. apud sidonẽ regnauit.
eamq ꝓuinciã ex suo nomine feniciã
appellauit. Ipsa . ẽ ubi est tyrus. ad
quã isaias loquitur. Habet autẽ ab
oriente arabiã. a meridie mare rubrũ.
Palestina ꝓuincia. filistum urbẽ metro¬
polim habuit. quȩ nunc dt̃ ascalon ex
qua ciuitate om̃is circa eã regio. palesti¬
na ẽ. nuncupata. Huiꝰ ab oriente mare
rubrũ occurrit. a meridiano latere
iudea excipit᷑. a septentrionali plaga
tiriorũ finib claudit᷑. ab occasu ȩgr¬
ptio limite terminat᷑. Iudea regio pa¬
lestinȩ ex nomine iudȩ appellata. ex
cuiꝰ tribii reges habuit. Hȩe prius cdi¬
naan dicta a filio cham. siue a decen
chananeorũ gentib. Quib expulsis:
eandẽ terrã iudei possedert̃. Initiũ

Expanded text:
quondam ibi metropolis habebatur. Huius est quondam ibi metropolis habebatur. Huius est a septentrione Armenia, ab ortu Mesopotamia, a meridie Syria, ab occasu mare Magnum. Phoenix Cadmi frater de Thebis Aegyptiorum in Syriam profectus apud Sidonem regnavit, eamque provinciam ex suo nomine Phoeniciam appellavit. Ipsa est ubi est Tyrus, ad quem Esaias23 loquitur. Habet autem ab oriente Arabiam, a meridie mare Rubrum. Palaestina provincia Philistim urbem metropolim habuit, quae nunc dicitur Ascalon, ex qua civitate omnis circa eam regio Palaestina est nuncupata. Huius ab oriente mare Rubrum occurrit, a meridiano latere Iudaea excipitur, a septentrionali plaga Tyriorum finibus clauditur, ab occasu Aegyptio limite terminatur. Iudaea regio Palaestinae ex nomine Iudae appellata, ex cuius tribu reges habuit. Haec prius Chanaan dicta a filio Cham, sive a decem Chananaeorum gentibus, quibus expulsis eandem terram Iudaei possiderunt. Initium
Abbreviated transcription (Latin):
ra. odores creans. Hinc eã greci eode¬
mon nr̃i beatã nominauert᷑. in cuius
saltib & myrra & cinnamũ ꝓuenit.
bi nascitur auis fenix. sardonix gẽma.
& hiris. & molocidis. & pedorata ibi in¬
uenitur. Ipsa . ẽ. & saba. appellata a
filio chus qui nuncupatꝰ.ẽ. saba. Hȩc
aut̃ angusto t̾rȩ tractu. ad orientẽ
uersus ad ꝑsicũ sinũ extenditꝰ. cuius
septentrionalia chaldea claudit. oc¬
casũ sinus arabicus. Siriã sirus qͥdam
phibetur indigena. a suo uocabulo
nuncupasse. Hȩc ab oriente fluuio eu¬
frate. ab occasu marinr̃o & ȩgypto ter¬
minatur. tangens a septentrione arme¬
niam & cappadociã. a meridie sinũ
arabicũ. Situs eiꝰ porrectus in imm̃sã
longitudinẽ. in lato angustior. Ha¬
bet aut̃ in se ꝓuincias. cõmagenam.
feniciã. & palestinã. cuiꝰ pars. ẽ. iu¬
dea adusꝙ sarracenos & nabatheos.
Cõmagena prima ꝓuincia siriȩ. a uoca¬
bulo cõmagȩ urbis nuncupata. quȩ

Expanded text:
ra, odores creans: hinc eam Graeci εὐδαra, odores creans: hinc eam Graeci εὐδαίμων, nostri beatam nominaverunt. In cuius saltibus et myrrha et cinnamum provenit: ibi nascitur avis phoenix, sardonyx gemma, et iris, molochites et paederota ibi invenitur. Ipsa est et Saba, appellata a filio Chus, qui nuncupatus est Saba. Haec autem angusto terrae tractu ad orientem versus ad Persicum sinum extenditur, cuius septentrionalia Chaldaea claudit, occasum sinus Arabicus. Syriam Syrus quidam perhibetur indigena a suo vocabulo nuncupasse. Haec ab oriente fluvio Euphrate, ab occasu mari nostro et Aegypto terminatur, tangens a septentrione Armeniam et Cappadociam, a meridie sinum Arabicum. Situs eius porrectus in inmensam longitudinem, in lato angustior. Habet autem in se provincias Commagenam, Phoeniciam et Palaestinam, cuius pars est Iudaea absque Sarracenos et Nabatheos. Commagena prima provincia Syriae a vocabulo Commagae urbis nuncupata, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ab ortu usq ad indos. ab occasu rubrũ
mare habet. ab aquilone uͦ meridiem
tangit. ab austro carmaniã quȩ ꝑside
annectitur. quib ẽ susa oppidũ no¬
bilissimĩ. In psicla primũ orta. ẽ. ars
magica. ad quã nembroth gigas post con¬
fusionẽ linguarũ abiit. ibiq persas
ignẽ colere docuit. Nam om̃s in illis
partib solẽ colunt. qͥ ipsorũ lingua el
dr̃. Mesopotamia grecã ȩchimologiã
possidet. qđ duob fluuiis ambiatur.
Nam ab oriente tigrim habet: ab occiduo
cufraten. Incipit aut̃ a septentrione.
int̾ montẽ taurũ & caucasũ. cuius a
meridie sequit᷑ babilonia. deinde chal-¬
dea. nouissime arabia. eodemon. Ba¬
biloniȩ regionis caput: babylon urbs
ẽ. a quo & nuncupata. tã nobilis ut
chaldea & assiria & mesopotamia. in
eiꝰ nom̃ aliquando transierint: Arabia
appellata. id ẽ. sacra. Hoc enĩ signifi¬
care int̾pretat᷑. eoqđ sit regio thurife¬

Expanded text:
ab ortu usque ad Indos, ab occasu Rubrum ab ortu usque ad Indos, ab occasu Rubrum mare habet, ab aquilone vero Mediam tangit, ab austro Carmaniam, quae Persidae adnectitur, quibus est Susa oppidum nobilissimum. In Persida primum orta est ars magica, ad quam Nebroth gigans post confusionem linguarum abiit, ibique Persas ignem colere docuit. Nam omnes in illis partibus solem colunt, qui ipsorum lingua El dicitur. Mesopotamia Graecam etymologiam possidet, quod duobus fluviis ambiatur; nam ab oriente Tigrim habet, ab occiduo Euphraten. Incipit autem a septentrione inter montem Taurum et Caucasum; cuius a meridie sequitur Babylonia, deinde Chaldaea, novissime Arabia εὐδαίμων. Babyloniae regionis caput Babylon urbs est, a qua et nuncupata, tam nobilis ut Chaldaea et Assyria et Mesopotamia in eius nomen aliquando transierint. Arabia appellata, id est sacra; hoc enim significare interpretatur; eo quod sit regio turife
Abbreviated transcription (Latin):
mare. ẽ. a septentrione ircanũ salũ.
ab occiduo solis plaga mecdia. Regna in
ea decẽ & octo sunt. porrecta a caspio
litore. usq ad terras scitharũ. Assiria
uocata ab assur filio sem. qui eã regionẽ
post diluuiũ primꝰ incoluit. Hec ab
ortu indiã a meridie mediã tingit. ab
occiduo tigrim. a septentrione montẽ
caucasũ. ubi portȩ caspiȩ sunt. In hac
regione primo usus inuentꝰ. ẽ. purpurȩ.
inde primũ criniũ & corporũ unguenta
uenert̃. & odores. quib romanorũ atq
grecorũ effluxit luxuria. Media &
ꝑsida aregib medo & ꝑso cognominatȩ
qui eas ꝓuincias bellando aggressi fc̃
Ex quib media ab occasu transuersa par¬
thia regna amplectit᷑. a septentrione
armenia circundatur. abortu caspios
uidet. a meridie ꝑsidã. Huiꝰ terra me¬
dicam arborẽ gignit. quã alia regio
minime parturit. Sunt aut̃ mediȩ
duȩ. maior & minor. Persida tendens

Expanded text:
mare est, a septentrione Hyrcanum salum, mare est, a septentrione Hyrcanum salum, ab occidui solis plaga Media. Regna in ea decem et octo sunt, porrecta a Caspio litore usque ad terras Scytharum. Assyria vocata ab Assur filio Sem, qui eam regionem post diluvium primus incoluit. Haec ab ortu Indiam, a meridie Mediam tangit, ab occiduo Tigrim, a septentrione montem Caucasum, ubi portae Caspiae sunt. In hac regione primus usus inventus est purpurae, inde primum crinium et corporum unguenta venerunt et odores, quibus Romanorum atque Graecorum effluxit luxuria. Media et Persida a regibus Medo et Perso cognominatae, qui eas provincias bellando adgressi sunt. Ex quibus Media ab occasu transversa Parthia regna amplectitur, a septentrione Armenia circumdatur, ab ortu Caspios videt, a meridie Persidam. Huius terra Medicam arborem gignit, quam alia regio minime parturit. Sunt autem Mediae duae, maior et minor. Persida tendens
Abbreviated transcription (Latin):
momũ. & piper. & calamũ aromaticũ.
Mittit & ebur. lapides qͦq p̾ciosos be¬
rillos. crisoprassos. & ad amantẽ. car¬
bunculũ. lignites margaritas. & uni¬
ones. quib nobiliũ feminarũ ardet am-¬
bitio. Ibi st̃ & montes aurei. quos adire
ꝓpt̾ dracones & griphes. & imm̾sorũ
hominũ morstra impossibile. ẽ. Parchia
ab indiȩ finib usq ad mesopotamiã.
generalit̾ nominat᷑ Propt̾ inuic̾tã enĩ
ꝓximȩ regiones. eiꝰ nom̃ traxert̃. Sunt
enĩ in ea aracusia. parthia. assiria. me¬
dia & ꝑsida. quȩ regiones inuicẽ sibi
coniunctȩ. initiũ ab indo flumine su¬
munt: Tigri claudunt᷑ locis montuosis.
& asꝑiorib sitȩ. habentes fluuios. id aspẽ
& arbem. Sunt enĩ int̾ se finib suis
discretȩ. nomina a ꝓpriis auctorib
ita trahentes. Aracusia. ab oppido suo
nuncupata. Parthiã. parthi abscithia
uenientes occupauert̃. eamq ex suo no¬
mine uocauert̃. Huic a meridie rubrũ

Expanded text:
mum, et piper, calamum aromaticum, mum, et piper, calamum aromaticum, mittit et ebur, lapides quoque pretiosos, berillos, chrysoprasos, et adamantem, carbunculos, lychnites, margaritas et uniones, quibus nobilium feminarum ardet ambitio. Ibi sunt et montes aurei, quos adire propter dracones et gryphes, et immensorum hominum monstra impossibile est. Parthia ab Indiae finibus usque ad Mesopotamiam generaliter nominatur; propter invictam eproximae regiones in eius nomen transierunt. Sunt enim in ea Aracusia, Parthia, Assyria, Media et Persida, quae regiones invicem sibi coniunctae initium ab Indo flumine sumunt, Tigri clauduntur, locis montuosis et asperioribus sitae, habentes fluvios Hydaspem et Arbem. Sunt enim inter se finibus suis discretae, nomina a propriis auctoribus ita trahentes. Aracusia ab oppido suo nuncupata. Parthiam Parthi ab Scythia venientes occupaverunt, eamque ex suo nomine vocaverunt. Huius a meridie Rubrum
Abbreviated transcription (Latin):
pene iungat incendiũ. Cherubin qͦq ił:
angłorũ prȩsidiũ. arcendis spiritib
malis suꝑ rumpheȩ flagrantiã ordina¬
tũ ẽ ut homines flãmȩ. angłos uͦ ma¬
los angłi sũmoueant. necui carni uł
spui transgressionis aditꝰ paradysi pa¬
teat. Inclia uocata ab indo flumine. quo
ex parte occidentali claudit᷑. Hȩc a me
ridiano mari porrecta usq ad ortũ
solis. & a septentrione usq ad montẽ
caucasũ ꝑuenit. habens gentes mul¬
tas. & oppida. insulã qͦq tab ꝓbane
gemis & elefantis refertã. crisan
& argirem. auro argentoq foetundas.
utilẽ qͦq arborib foliis nunquã caren¬
tẽ Habet & fluuios. gangen & nidan.
& ipanẽ. illustrantes indos. Terra indiȩ
fauonii sp̃u saluberrima. in annobis
metit fruges. uice hiemis ethesias pati¬
tur. Gignit autẽ tincti coloris homines.
elefantos ingentes. monoceron bestiã.
psittacũ auẽ. Ebenũ qͦq lignũ & cinna¬

Expanded text:
pene iungat incendium. Cherubin quoque, id est pene iungat incendium. Cherubin quoque, id est angelorum praesidium, arcendis spiritibus malis super rompheae flagrantiam ordinatum est, ut homines flammae, angelos vero malos angeli submoveant, ne cui carni vel spiritui transgressionis aditus Paradisi pateat. India vocata ab Indo flumine, quo ex parte occridiano mari porrecta usque ad Ortum solis, et a Septentrione, usque ad montem Caucasum pervenit, habens gentes multas et oppida: insulam quoque Taprobane gemmis et elephantis refertam, Chrysam et Argyrem auro argentoque fecundas, Tylem quoque arborum foliis nunquam carentem. Habet et flavios Gangen et Indum et Hypasin illustrantes Indos. Terra Indiae Favonii spiritu saluberrima; in anno bis metit fruges, vice hiemis Etesiis potitur; gignit autem tincti coloris homines, elephantes ingentes, monoceron bestiam, psittacum avem, ebenum quoque lignum et cinna
Abbreviated transcription (Latin):
tenuit orientis. Hȩc intercia orbis pari
disposita. ab oriente ortu solis. a meri¬
die oceano. ab occiduo nr̃o mari fint̃.
a septentrione meotidi lacu. & tanai
fluuio t̾minat᷑. Habet aut̃ ꝓuincias
multas & regiones. quarũ breuiter
nomina & sicus expediã. sũpto initio
a paradyso. Parady sus. ẽ. locus in ori.¬
entis partib constitutꝰ. cuiꝰ uocabulũ
ex greco. in latinũ uertitur ortus.
deliciȩ int̾pretant᷑. Qđ utrunq uin¬
ctum. ficit orcũ deliciarũ. Est enim
onii genere ligni. & pomiferarũ arborũ
consitus. habens etiã & lignũ uitȩ. Non
ibi frigus. ñ estus. sed ꝑpetua aeris tem¬
peries Ecuius medio fons ꝓrũpens. totũ
nemus irrigat. Diuidtt᷑q inquattuor
nascentia flumina. Cuius loci post pec¬
catũ primi hominis aditꝰ int̾clusus. ẽ
Septꝰ .ẽ. enĩ undiq rũphea flãmea. id ẽ
muro igneo accinctꝰ. ita ut eiꝰ cũ cȩlo

Expanded text:
tenuitenuidisposita, ab Oriente ortu solis, a Meridie Oceano, ab occiduo nostro mari finitur, a Septentrione Maeotide lacu et Tanai fluvio terminatur. Habet autem provincias multas et regiones, quarum breviter nomina, et situs expediam, sumpto initio a Paradiso. 2. Paradisus est locus in Orientis partibus constitutus, cujus vocabulum ex Graeco in Latinum vertitur hortus; deliciae interpretatur. Quod utrumque iunctum facit hortum deliciarum; est enim omni genere ligni et pomiferarum arborum consitus, habens etiam et lignum vitae: non ibi frigus, non aestus, sed perpetua aeris temperies. E cuius medio fons prorumpens totum nemus inrigat, dividiturque in quattuor nascentia flumina. Cuius loci post peccatum hominis aditus interclusus est; septus est enim undique romphea flammea, id est muro igneo accinctus, ita ut eius cum caelo
Abbreviated transcription (Latin):
RBIS a rotunditate circuli dictꝰ
qͥa sicut rota. ẽ. Unde & breuis etiã
rotella. orbiculus appellat᷑. Undiq enĩ
oceanꝰ circũ fluens. eiꝰ incirculũ ambit
fines. Diuisus ẽ. aut̃ trifarie. equib um
pars asia. altera europa. tercia africa¬
quȩ & libia nuncupat᷑. Quas tres orbis
partes. ueteres ñ ȩqualit᷑ diuiserunt.
Nã asia a meridie. Eꝑ orientẽ usq ad
septentrionẽ ꝑuenit. Europa uͦ. a septen¬
trione usq ad occidentẽ. Atq inde asti
ca. ab occidente usq ad meridiẽ Uncde
euiderit᷑ orbẽ dimidiũ. duȩ tenent eu¬
ropa & africa. aliũ uͦ dimidiũ sola asia
Sed ideo istȩ duȩ partes factȩ ft̃. qͥa int̾
utranq ab oceano mare magnũ in gredit᷑
qđ eas int̾secat. Qua ꝓpt̾ si induas par¬
tes orientis & occidentis orbẽ diuidas.
asia erit in una. in altera uͦ europa¬
& africa. DE ASIA  PARTIBUSEUS¬
appellata. quȩ apud antiqͦs imꝑiũ

Expanded text:
. § 2 De orbe. Orbis a rotunditate circuli dictus, . § 2 De orbe. Orbis a rotunditate circuli dictus, quia sicut rota est; unde brevis etiam rotella orbiculus appellatur. Undique enim Oceanus circumfluens eius in circulo ambit fines. Divisus est autem trifarie: e quibus una pars Asia, altera Europa, tertia Africa nuncupatur. Quas tres partes orbis veteres non aequaliter diviserunt. Nam Asia a meridie per orientem usque ad septentrionem pervenit; Europa vero a septentrione usque ad occidentem; atque ica ab occidente usque ad meridiem. Unde evidenter orbem dimidium duae tenent, Europa et Africa, alium vero dimidium sola Asia; sed ideo istae duae partes factae sunt, quia inter utramque ab Oceano mare Magnum ingreditur, quod eas intersecat. Quapropter si in duas partes orientis et occidentis orbem dividas, Asia erit in una, in altera verot Africa. De asia . Asappellata, quae apud antiquos imperium
Abbreviated transcription (Latin):
ERRa est in media mundi .i.¬
Iregione posita. om̃ib partib
cęli in modũ centri ȩqͣli int̾uallo consi¬
stens. Quȩ singulari numero totũ orbẽ
significat. plurali uͦ singulas partes.
uius nomina diuersa dat ratio. Nam
t̾ra dicta a suꝑiori parte qua teritur.
humꝰ ab inferiori uelut humida t̾ra.
ut submari. Tellus aut̃ qͥa fructꝰ eius
tollimꝰ. Hȩc & ops dicta. eoqđ opem
fert frugib. Facdẽ & arua. ab arando
& colendo uocata. P roprie autẽ terra
ad distinctionẽ aquȩ aricla nuncupa
tas siccitatis. ẽ. t̾ris. Nam ut humida
sit. hoc aquarũ affinitate sortit᷑. Cuiꝰ
motii alii dicunt uentũ esse in conca¬
uis eiꝰ. qui motus eã mouet. Salustius.
montes tumuliq sedere. Alii aquã di¬
eunt generalẽ in t̾ris moueri. & eas
simul concutere. sicut uas. ut dicit lu
cant. cu iꝰ plerequȩ latentes ruinȩ. suꝑ¬
posita cuncta concutiunt. Terrȩ quoq
hiatus. aut motu aquȩ inferioris fit.
aut crebris tonitruis. aut de concauis

Expanded text:
Terra est in media mundi regione posita, omnibus partibus caeli in modum centri aequali intervallo consistens; quae singulari numero totum orbem significat, plurali vero singulas partes. Cuius nomina diversa dat ratio; nam terra dicta a superiori parte, qua teritur; humus ab inferiori vel humida terra, ut sub mari; tellus autem, quia fructus eius tollimus; haec et Ops dicta, eo quod opem fert frugibus; eadem et arva, ab arando et colendo vocata. Proprie autem terra ad distinctionem aquae arida nuncupatutas siccitas est terris; nam ut humida sit, hoc aquarum affinitate sortitur. Cuius motum alii dicunt ventum esse in concavis eius, qui motus eam movet. SallustiusHmontes tumulique sedere.' Alii aquam dicunt genetalem in terris moveri, et eas simul concutere, sicut vas, ut dicit Luclunt, cuius plerumque latentes ruinae superposita cuncta concutiunt. Terrae quoque hiatus aut motu aquae inferioris fit, aut crebris tonitruis, aut de concavis
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad alterã recurrat᷑. si quã dubitatio¬
nem nominis uł int̾pretationis. sermo
unius linguȩ attulerit. Greca aut̃ lin¬
qua. int̾ cȩteras gentiũ clarior habet᷑.
est enĩ & latinis & om̃ib linguis sonan¬
tior. cuiꝰ uarietas inquinq partib di¬
scernit᷑. Quarũ prima dr̃ coenedo id ẽ¬
rica. quã habent ȩgyptii & siri. Quarta
ionica. Quinta eolica. quase eolisti locu¬
tos dixert̃. Et sunt in obseruatione

Expanded text:
ut ad alteram recurratur, dum si quam dubitatiout ad alteram recurratur, dum si quam dubitationem nominis vel interpretationis sermo unius linguae attulerit. Graeca autem lingua inter caeteras gentium clarior habetur. Est enim et Latinis et omnibus linguis sonantior, cujus varietas in quinque partibus discernitur. Quarum prima dicitur κοινὸς, id erica, quam habent Aegyptii et Syri; quarta Ionica, quinta Aeolica † quas αἰολιστί locutos dixerunt † et sunt in obseruatione
Abbreviated transcription (Latin):
INGUARUM diuersitas exorta est .i.¬
in ȩdificatione turris post dilu¬
uium. Nam prius quã suꝑbia turris il¬
lius in diuersos signorũ sonos humanã
diuideret societatẽ. una om̃iũ nationũ
lingua fuit:quȩ hebrea uocatur: qua pa¬
triarchȩ & ꝓpħȩ usi sunt. ñsolũ in sermo¬
nib suis. uerũ etiam in litteris sacris.
ninitio aut̃ quot gentes tot linguȩ fue¬
runt. deinde plures gentes quã linguȩ
qͥa ex una lingua multȩ st̃ gentes exortȩ
Linguȩ aut̃ dictȩ in hoc loco. ꝓuerbis
quȩ ꝑlinguã fiunt genere locutionis
illo. quo is qui efficit ꝑ id qđ efficitur
nominatur: sicut os dici solet ꝓuerbis.
sicut manꝰ ꝓlitteris. Tres st̃ autẽ lin¬
guȩ sacrȩ. hebrea. greca. latina. quȩ¬
in toto orbe maxime excellunt. His
enĩ tribus linguis. suꝑ crucẽ dñĩ a pi¬
lato fuit causa eiꝰ scripta. Unde & ꝓpt̃
obscuritatẽ scãrũ scripturarũ. harũ
triũ linguarũ cognitio necessaria est:

Expanded text:
inguarum diversitas exorta est in aedificatione turris post diluvium; 396 nam prius quam superbia turris illius in diversos signorum sonos humanam divideret societatem, una omnium nationum lingua fuit, quae Hebraea vocatur, qua patriarchae et prophetae usi sunt, non solum in sermonibus suis, verum etiam in litteris sacris. Initio autem quot gentes, tot linguae fuerunt, deinde plures gentes quam linguae; quia ex una lingua multae sunt gentes exortae. Linguae autem dictae in hoc loco pro verbis quae per linguam fiunt, genere locutionis illo quo is qui efficit per id quod efficitur nominatur; sicut os dici solet pro verbis, sicut manus pro litteris. Tres sunt autem linguae sacrae: Hebraea, Graeca, Latina, quae toto orbe maxime excellunt. His enim tribus linguis super crucem Domini a Pilato fuit causa eius scripta. Unde et propter obscuritatem sanctarum Scripturarum harum trium linguarum cognitio necess
Abbreviated transcription (Latin):
deponentis rostrum dum c̃langit.
ama.
Lupus qui & ca¬
nicula. ferreus arpax. quia siquid
in pitccũ decidit rapit. & extrahit.
unde & nom̃ accepit. Arpax autem
dictus. quia arripit. Arpe enĩ est
ta iumenta comprehendantur. Calcaria
dicta quia in calce hominis ligantur. id ẽ
in pedis posteriori parte. ad st onulan¬
dos equos. e quibus aut pugnandũ est
aut currendum. ꝓpter pigriciã anima¬
lium aut timorem. Nam ex more stimu¬
li nuncupati. licet sint & libidinis sti¬
muli. Strigiles nuncupati a tergendo.
qđ his equi tergantur. Caracter est
ferrum caloratum. quo notȩ pecudib
inuruntur. Caracter autem grece. lati¬
ne forma dicitur. Cauteriũ dictum
quasi cauturium. quod urat. & prouida
sit in eo seueraq cautio. ut dum uide¬
tur cuius sit. auaricia refrenetur
Q uod interdum ꝓsigno. interdum pro
cura adhibetur. ut uis morbi. ignis
ardore siccetuR::¬

Expanded text:
deponentes rostrum, dum clangit. Ama. Lupus, qui et canicula, ferreus arpax, quia, si quid in puteum decidit, rapit et extrahit; unde et nomen accepit. Arpax autem dictus quia arripit; arpe enim est ta iumenta conprehendantur. Calcaria dicta quia in calce hominis ligantur, id est in pedis posteriori parte, ad stimulandos equos, quibus aut pugnandum est aut currendum, propter pigritiam animalium aut timorem. Nam ex timore stimuli nuncupati, licet sint et libidinis stimuli. Strigiles nuncupati a tergendo, quod his equi tergantur. Character est ferrum caloratum quo notae pecudibus inuruntur: χαρακτὴρ autem Graece, Latine forma dicitur. Cauterium dictum quasi cauturium, quod urat et provida sit in eum severaque cautio ut, dum videtur, cuius sit, avaritia refrenetur. Quod interdum pro signo, interdum pro cura adhibetur, ut vis morbi ignis ardore siccetur
Abbreviated transcription (Latin):
ubi pugnant gladiatores. Et
discant. & mͦ int̾ se. aut gladiis aut pu¬
gnis certantes. mͦ contra bestias ince¬
dentes. ubi ñ odio sed proemio illecti
subeunt ferale certamꝰ. Amphiteatrũ
dictũ. qđ ex duob theatris sit factũ.
Nam amphiteatriĩ rotundũ est theatrũ
uͦ ex medio amphiteatro. ẽ: semi circuli
figurã habens. DE LUIO EQUESTRI.

Expanded text:
ubi pugnant gladiatores. Et discant, et modo inter se aut gladiis aut pugnis certantes, modo contra bestias incedentes; ubi non odio, sed praemio inlecti subeunt ferale certamen. Amphitheatrum dictum, quod ex duobus theatris sit factum. Nam amphitheatrum rotundum est; theatrum vero ex medio amphitheatro est, semicirculi figuram habens. De ludo equestri
Abbreviated transcription (Latin):
Sł plane in artib scenicis liberi & .li.
immolabant. illi ꝑ sexũ. illi ꝑ luxum
dissoluti. Quȩ uͦ ibi uocib & modis &
organis & liris transigunt᷑: apollinẽ
& musas & minerua & mercuriũ patro¬

Expanded text:
st plane in artibus scenicis liberi et veneimmolabant, illi per sexum, illi per flexum, dissolutis. 2. Quae vero ibi vocibus, et modis, et organis, et lyris transiguntur, Apollines et Musas, et Minervas, et Mercurios patro
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. Palea a quib dã uocari dr̃. qđ
palea uentiletur. ut frum̃ta purgent᷑.
Gentiles aut̃ paleã a quadã pale frugũ
inuentrice nominauert̃. quã cererem
esse uolunt. De qua uirgilius. le qͦq
Itẽ alii a pabulo nuncupatã dicunt pa-¬
leam. qđ ea primũ sola in pascendis ani-¬
malib pͣbebat᷑. cuiꝰ natura ex contrario
tanto. ẽ. frigida. ut obrutas niues
fluere ñ sinat. ad eo calida: ut matu¬
rescere poma cõpellat. De LEC
Ueteres enĩ. meliora quęq legebant.
Siue qđ manu legant᷑ nec sectionẽ re-¬
quirant. Leguminũ plurima genera.
ex quib faba. lenticula. pisũ. faselum
cicer. lupinꝰ. gratiora in usu hominũ
uident᷑. Faba greca ȩthimologia. a ue¬
scendo uocabulũ sũpsit. quasi faga. Fage
enĩ grece. comedere dr̃. Primũ enĩ homi.¬
nes. hoc legumine usi st̃. Huiꝰ species
duȩ. quarũ altera cõmunis. altera ȩgy¬
ptia. Faba fresa dicta. eo qđ eã homines

Expanded text:
ditur. Palea a quibusdam vocari dicitur quod ditur. Palea a quibusdam vocari dicitur quod pala ventiletur ut frumenta purgentur. Gentiles autem paleam a quadam Pale frugum inventrice nominaverunt, quam Cererem esse volunt. De qua Vergilius Georg. 3Item alii a pabulo nuncupatam dicunt paleam, quod ea primum sola in pascendis animalibus praebebatur. Cuius natura ex contrario tantum est frigida ut obrutas nives fluere non sinat, adeo calida ut maturescere poma conpellat. De leguveteres enim meliora quaeque legebant; sive quod manu legantur nec sectionem requirant. Leguminum plurima genera, ex quibus faba, lenticula, pisum, faselum, cicer, lupinum gratiora in usum hominum videntur. Faba Graeca etymologia a vescendo vocabulum sumpsit, quasi faga; φαγεῖν enim Graece comedere dicitur. Primum enim homines hoc legumine usi sunt. Huius species duae, quarum altera communis, altera Aegyptia. Faba fresa dicta eo quod ea homines