comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bat. quia nouerat belligerare sic̃ scptũ
ẽ. Ciuitates munitas occupabit sapi¬
ens. & destruet munitionẽ inqua confi¬
debant impii. Putas cũ hec diceret sa¬
lomon. hoc nos uolebat clocere quia
sapiens caperet ciuittates & munitioneᷤ
destrueret exlapidib constructas. An
illud potuis indicat qđ cuutates & mu¬
ui sint impioꝵ doginata. & sillogismi
philosophoꝵ quib astruunt inpia qͥꝙ¬
& diuinȩ legi contraria quȩ apud pa¬
ganos uł barbaros obseruant᷑: S &ma¬
in his deputanda sunt. & ciuitates mu¬
nite ẽẽ. atq in montib collocate: que he¬
retici scͥpturarũ assertionib uelut in al¬
tis montib collocant. Istas ergo cuitiate
sapiens quisq ũbũ ueritatis predicans
destruit. & urbes mendatii ueritatis ari¬
ete subu̾tit: sic̃ & apłs paulus dicebat
cogitationes destruentes. & omnẽ aiti¬
tudinẽ quȩ extollit se aduersus scientiã
dei. lta ergo etiam nunc sapientissimꝰ
lium: & ideo deposcit ꝑmitti sibi uelut

Expanded text:
bat, quia noverat belligerare, sicut scriptum est: « Civitates munitas occupavit sapiens, et destruet munitionem in qua confidebant impii . » Putas cum haec diceret Salomon, hoc nos volebat docere, quia sapiens caperet civitates, et munitiones destrueret ex lapidibus constructas? An illud potius indicat, quod civitates et muri sunt impiorum dogmata, et syllogismi philosophorum, quibus astruunt impia qt divinae legi contraria, quae apud paganos vel barbaros observantur? Sed illa his deputanda sunt, et civitates munitas esse, atque in montibus collocatas, quae haeretici in Scripturarum assertionibus velut in altis montibus collocant. Istas ergo civitates sapiens quisque verbum veritatis praedicans destruit, et urbes mendaces veritatis ariete subvertit; sicut et Paulus dicebat: « Cogitationes destruentes, et omnem altitudinem quae extollit se adversum scientiam Dei . » Ita etiam nunc sapientissimusaelium, et ideo deposcit permitti sibi velut
Abbreviated transcription (Latin):
misteriis cor uigilans ualeo. Siuddcamꝰ
etiam peticionẽ eiꝰ. quã pͥmã poposcit
ab iħu caleph filius iepphone. Peto te
inquit montẽ hunc. sicut cdix ñs indie
ula. Nicħ humile uł de iectum sẽc reqͥ¬
rit. nicħ qđ indemersis conuallib iacẽ¬
at. sed montẽ querit excelsũ & montem
in quo ciuitates magne & munite sint.¬

Expanded text:
cor vigilans valet. Sed videamus etiam petitionem ejus, quam poscit ab Jesu iste Caleb filius Jephonae: « Peto te, inquit, montem hunc sicut dicit Dominus in die illa. » Nihil humile vel dejectum sanctus requirit, nihil quod in demersis convallibus jacet; sed montem quaerit excelsum, et montem in quo civitates magnae et munitae, et
Abbreviated transcription (Latin):
qui omnia gerit. & ita cuncta dispen¬
sat quasi ñ sit aluid nisi cor. Interp̃¬
tatur aut̃ & iepphone pater eius conu̾¬
sio. hic gͦ caleph: filus ẽ. conu̾sionis.
Quis niiis qui ad dm̃ conu̾sus ẽ talẽ
ex se fructum ꝓferret ut cor filiũ gene¬
raret: Est ergo omnis qui dliuinis sen¬
sib uacat. & prudenter cuncta ac ratio¬
nabilit̾ agit calepb hic pͥmo quidem
eruditꝰ amoyseo. sccło uero ab iłnu cui a¬
sistebat dic̃. Tu nosti ũbum qd loquut᷑
ẽ. dñs ad moysẽ hominẽ dei. Tuscis uer¬
bũ qđ locutꝰ ẽ. dñs. Quis enĩ alius nosie
potest u̾bum qđ locutꝰ ẽ. dñs admoysen.
nis solus ihus: slemo sic inteliex legem
sic̃ docuit iħus. Ipse enĩ omina docuit
& aꝑuit ipse reuelauit poulo quia lex

Expanded text:
ia gerit, et ita cuncta dispenia gerit, et ita cuncta dispensat, quasi non sit aliud nisi cor. Interpretatur autem et Jeffone pater ejus conversio. Hic ergo Caleb filius est conversionis. Qui nisi is qui ad Dominum conversus talem ex se fructum proferet, et cor filium generarit. Est ergo omnis qui divinis sensibus vacat, et prudenter cuncta ac rationabiliter agit, Caleb. Hic primo quidem eruditus a Moyse, secundo vero a Jesu cui assistebat, dicens: « Tu nosti verbum quod locutus est Dominus ad Moysen hominem Dei; » tu scis verbum quod locutus est. Quis enim alius potest nosse verbum quod locutus est Dominus ad Moysen, nisi solus Jesus? Nemo sic intellexit legem sicut docuit Jesus: ipse enim omnia docuit et aperuit, ipse revelavit Paulo, « quia lex
Abbreviated transcription (Latin):
Aiscentes illam solam. teneamꝰ. que ab
iħu nobis nr̃o cdño tradit᷑. Igitur illam
terram. que ẽ. tnͣs iorcianẽ. moyses distri¬
buit. Hanc aut̃ que ẽ. interra scã. &
t̾ra bona distribuit iħs. & pͥncipes tri¬
buũ isrł. uicies gͦ quia cũ ceperit uera
ula hereditas terrȩ scẽ a saluatore distͥ¬
buiꝰ assum̃t᷑ etiã principes tribuũ ueri¬
es tribuum nr̃arũ uel eccłiȩ pͥncipes
nisi scõs apłos adquos dic̃ saluator.
mitur tam̃ addiusionẽ etiã sacerdoᷤᷤ.
qͥ ẽ. archanus. & mysticꝰ sermo dei. Sic
simul ad diidendam t̾rã. Et uidea¬
mꝰ quis ẽ. qui pͥmꝰ accep̃ hereditatem
ab iħu. salepħ inquit filius iepphone¬
rõnib & uerbis quȩ descͥpta sunt: Ꝙ
uerba etiam nos possunt instruere. ad
int̾p̃tari dicit᷑ quasi cor. Quis gͦ ẽ. qͣsi
cor nisi is qui inomnibꝰ intellectui oꝑã
tribuit. qui ñ aliuo aliqd̾ m̃brũ corporiᷤᷤ
excłȩ eẽ. dicitur. nisi illud qd ẽ. in nob̾

Expanded text:
icentes, illam solam teneamus quae ab Jesu nobis Domino nostro traditur. Igitur illam terram quae trans Jordanem Moyses distribuit, hanc his quae est in terra sancta et terra bona distribuit Jesus princeps tribuum Israel. Vides ergo quia cum ab eo coeperit vera illa haereditas terrae saibui, assumentur etiam principes veri et spies tribuum nostrarum, vel Ecclesiae principes, nisi sanctos apostolos, ad quos dicit Salvator, mitur tamen ad divisionem etiam sacerdos, qui est arcanus et mysticus sermo Dei: sic simul ad dividendam terram. » Et videamus quis est qui primus accepit haereditatem ab Jesu. « Caleb, » inquit, « filius Jerationibus et verbis quae descripta sunt: quae verba etiam nos possunt instruere ad interpretari dicitur, quasi cor. Quis ergo quasi cor, nisi is qui in omnibus intellectui operam tribuit? Quia non aliud aliquod membrum corporis Ecclesiae esse dicitur, nisi illud
Abbreviated transcription (Latin):
dic᷑. De me inquit & de te locutꝰ ẽ. moy sẽ.
De te quidẽ hoc ẽ. qđ dix̃ dñs. quia si
crederetis moyseo. crederetis utiq & ni
cde me enim ille scͥpsit. de me uero hoc¬
ẽ qcł cdix̃. hoc ẽ de caleph qui corẽ. cer¬
tum ẽ qd̾ de corde scͥpsent mos ses qͥppe
qui omnia prudent̾. sapient̾q consẽp¬
sit. Ait gͦ. hodie ualeo. sic̃ ualebam tt̃.
Sc̃s qiuippe similit̾ ualet & inp̾sentib¬

Expanded text:
. De me, inquit, et de te locutus est Moyses: de te quidem, hoc est quod dixit Dominus quia « si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi, de me enim ille scripsit ; » de me vero quid dixit, hoc est de Caleb, qui cor est? Certum est quia de corde scripsit Moyses, qui omnia prudenter sapienterque conscripsit. Ait ergo: Hodie valeo sicut valebam. Tunc sanctus quippe similiter valet in praesentib
Abbreviated transcription (Latin):
medio populi inmunda labia haben¬
tis habitare. S hoc quod missum est¬
indignos eẽ. de popło: ut & illoꝵ labia
mundauerit. Id circo ad huc impie
inmundis labiis. Ego aut̃ precor. ut
ueniens seraphin mundet labia mea
Et regem dñm sabaoch uidi oculis
meis: Cur ñ dicamus inp̃senti tradi

Expanded text:
medio populi immunda labia habentis habitare. Sed hoc quod missum estignos esse de populo, ut et illorum labia emundaret, et idcirco adhuc impie immundis labiis. Ego autem precor, ut veniens Seraphim, emundet labia mea. V. Et regem Dominum Sabaoth vidi oculis meis. Cur non dicamus in praesenti tradi
Abbreviated transcription (Latin):
b mortuis. Tales om̃s st̃. qui ad huc
lacte potantur. ꝑ fectus aut̃ aliis in¬
diget disciplinis. Hec inmedio dicta
sint. quia a sermone conscenderã
ne ab alteriꝰ. expositione fornicationis.
statim in aliam fornicationẽ. incurre¬
rẽ quam nc̃ explanabo. Dicitur qͥpe
ad ierłm. Et fornicata es tripliciter:
infiliab tuis. Quid ẽ. qd̃ ait: triplicit̃
fornicatã infiliab suis ierłm᷑ dei in¬
digemꝰ auxilio: ut ipse nob̾ obscuri¬
tatem istiꝰ loci edisserat. Et quomodo
moyses audiebat õm. et de mde ea q̃
adeo audierat ꝓferebat adpopulum. sic
nos indigemus spũ scõ loquente in nob̾
myst̾ia. ut orationib ur̾is scͥpturã possi¬
mus audire. & rursum qd̃ audiuimus
populis intimare. Quid gͦ. Triplicit̾
for nicata es infiliab tuis. Si intelligaᷤᷤ
fornicationẽ carnis & animȩ & sp̃s. et
bis tripliciter fornicantẽ ierłm. Qui uͦ
triplicit̾ captus eẽ. iste ab apło meretur

Expanded text:
bus mortuis . Tales omnes sunt qui adhuc bus mortuis . Tales omnes sunt qui adhuc lacte potantur: perfectus autem aliis indiget disciplinis. Haec in medio dicta sint, quia sermone conscenderam, 954 ne ab alterius expositione fornicationis statim aliam fornicationem incurrerem, quam nunc explanabo. Dicitur quippe ad Jerusalem: Et fornicata es tripliciter in filiabus tuis. Quid est quod ait, quod tripliciter fornicata est in filiabus suis Jerusalem? Dei indigemus auxilio, ut ipse nobis obscuritatem istius loci edisserat. Et quomodo Moses audiebat Deum, et deinde ea quae a Deo audierat, proferebat ad populum: sic nos indigemus Spiritu sancto loquente in nobis mysteria, ut orationibus nostris Scripturam possimus audire, et rursum quod audivimus, populis intimare. Quid est ergo: Tripliciter fornicata es in filiabus tuis? Si intelligas fornicationem carnis, et animae, et spiritus, et bis tripliciter fornicantem Jerusalem. Qui vero tripliciter castus est, iste ab Apostolo meretur
Abbreviated transcription (Latin):
b. Athletarum cib ẽ. de ommpotenti
lacte uos putaui non cibo. nec dũ enĩ
poteratis. s neq nc̃ potestis. Et quia
lacte adhuo indigebant: ea discunt
que discere paruuli solent. Bonuiẽ.
homini mulierẽ ñ tangere. ꝓpt̾ fornica¬
tionẽ autẽ & cetera. Rursumq institu¬
untur. ne idolochita commedant. Ista
omnis doctna lac paruuloꝵ ẽ. & ad¬
huc infantium inxp̃o. Quando uero
ephesus scͥbit: solidum illis p̃bet cibũ.
Non auditur quippe mepheso forni¬
catio: ñ auditur inepheso idolatria.
et esus idolatitoꝵ. Ex quib docemur
qui sit solidꝰ cib. & qd̃ rationabile. et
sine dolo lac moralis loci. & solidus
cib mysticꝰ intellectus. Beatum ẽ. g
ut festinemꝰ ad ea. que ꝑfectiora sunt.
pͥncipia tnseuntes. Et quã morał locꝰ
lao sit apłs docet. cũ iam aliqua de lac¬
te dixisset: addens.NIon rursum ia¬
cientes fundam̃tum penitentie ab opi¬

Expanded text:
bus. Athletarum cibus est de omnipotenti bus. Athletarum cibus est de omnipotenti Lacte vos potavi, non cibo, necdum enim poteratis, sed neque nunc potestis . Et quia lacte adhuc indigebant, et discunt quae discere parvuli solent: Bonum est homini mulierem non tangere, propter fornicationem autem , et caetera. Rursumque instituuntur, ne immolatitia comedant. Ista omnis doctrina lac parvulorum est, et adhuc infantium in Christo. Quomodo vero Ephesiis scribitur, solidum illis praebet cibum. Non auditur quippe in Epheso fornicatio, non auditur in Epheso idololatria, et esus immolationum. Ex quibus docemur quid sit solidus cibus, et quod rationabile et sine dolo lac: moralis locus, quod sit solidus cibus mysticus intellectus. Beatum est igitur, ut festinemus ad ea, quae imperfectiora sunt principia transeuntes. Et quod moralis locus lac sit, Apostolus docet, cum jam aliqua de lacte dixisset addens: Non rursum jacientes fundamentum poenitentiae ab operi
Abbreviated transcription (Latin):
nicatione indigeat sermonib. Nam
siquis neceẽ ht̃ audire. non fornca¬
b̾is. seo & illud. siquis templum dei ui¬
olau̾it disꝑdet illum ds̃. iste simił ẽ.
his quos apłs dic̃ iusto lex nonẽ. posi¬
ta. sed iniquis & ñ subditis. impiis &
peccatorib. Quomͦ gͦ iusto lex non ẽ.
posita uerum iniquis & ñ subietis.
sic doctna ea que a fornicatione monet
receo endum. casto ñ ẽ. posita. s iniqͥs
& forncatorib et in obedientib. Non
habemus itaq necessarium ut disca¬
mus a fornicatione discedere: uerũ
ad ꝑfectiora tendamꝰ a pͥncipiis elenitoꝵ
xp̃i. Et enim cum deberetis ait magistͥ
eẽ ꝓpt̾ tempꝰ. rursum indigetis ut uos oo¬
ceamini que sint elem̃ta exordii sermonũ
di: & facti estis quib lacte opꝰ sit ñ solido
cibo. Omnis sermo qui p̾cepit non for¬
ncab̾is. ñ adulterab̾. ñ furab̾is. non so¬
lida esca ẽ: s quasi lac p̾betur infanti¬

Expanded text:
nicatione indigeat sermonibus. Nam nicatione indigeat sermonibus. Nam si quis necesse habeat audire: Non fornicaberis , sed illud: Si quis templum Dei violaverit, disperdet illum Deus : iste similis est his, quos Apostolus dicit: Justo Lex non est posita, sed iniquis, et non subditis, impiis, et peccatoribus. Quomodo ergo justo Lex non est posita, verum iniquis et non subditis: sic doctrina ea quae a fornicatione monet recedendum, casto non est posita, sed iniquis, et fornicatoribus, et inobedientibus. Non habemus itaque necessarium, ut discamus a fornicatione discedere, verum ad perfectiora tendamus a principiis elementorum Christi . Etenim cum deberetis, ait, magistri esse propter tempus, rursum indigetis, ut vos doceamini quae sint elementa exordii sermonum Dei, et facti estis, quibus lacte opus sit, non solido cibo . Omnis sermo, qui praecepit, Non fornicaberis, non adulterabis, non furaberis, non solida esca est, sed quasi lac praebetur infanti
Abbreviated transcription (Latin):
rib peccatis noua peccata coniungit.
colligans ut fune longo et sic̃ loro iu¬
gi uitule iniquitates. nũq̃uam se ad
meliora conũtens. neq peuitentiam
tiabaris. Et multiplicast testam̃ta mea:
adt̾ram chanaan. Qnͣdo d̾s ad nos fac̃
testam̃ta. et nos consentimus ei beati su¬
mus: qͣndo uero fornicamur ad spirita¬
lia nequitie. tuno conũtimus dĩ testam̃¬
ta ad t̾ram chanaan. et pactum statuimꝰ
cum ea. hoc autẽ michi intellige & in
chaldeis et incet̾is gentib: quando in
quolibet alio peccato rep̾hendimur.
Et testam̃ta ad chaldeos: et nec sic sa¬
tiata es. Post cathologum peccatorum:
ad peccatricem loquitur ierłm. Quid
constituam inte dic̃ adonay dñs: cum
facias tu hȩc omnia oꝑa mulieris for¬
nicarie ꝓ cacis: Ascendamꝰ paulisꝑ
eloquio. quia non semꝑ utile ẽ. de for¬
nicationib loqui: et ꝓcul absit ut ali¬
quis in eccłia sit. quĩ de oratoriis. a for¬

Expanded text:
ribus peccatis nova peccata conjungit, ribus peccatis nova peccata conjungit, colligans ut fune longo, et sicut loro jugi vitulae iniquitates, numquam se ad meliora convertens, neque poenitentiam tiaberis, Et multiplicasti testamenta tua ad terram Chanaam. Quando Deus ad nos facit testamenta, et nos consentimus ei, beati sumus: quando vero fornicamur ad spiritalia nequitiae , tunc convertimus Dei testamenta ad terram Chanaam, pactum statuimus cum ea. Hoc autem mihi intellige et in Chaldaeis, et in caeteris gentibus, quando in quolibet aliquo peccato reprehendimur. Et testamenta ad Chaldaeos, et nec sic satiata es. Post catalogum peccatorum, ad peccatricem loquitur Jerusalem. Quid constituam in te, dicit Adonai Dominus, cum facias tu haec omnia opera mulieris fornicariae procacis? Ascendamus paulisper eloquio, quia non semper utile est de fornicationibus loqui, et procul absit, ut aliquis in Ecclesia sit, qui dehortatoriis a for
Abbreviated transcription (Latin):
multipliciter inquit fornicata es: ao
me exasꝑandum. Multas sp̃es form¬
cationis commisisti: ad me concitandũ
Quod si extendero manum meam inte.¬
et auferam legitima tua: et tradam te
in anunas eorum. qui te oderunt filioᷤ
alienigenarum. Uides quia in animaꝰ
alienigenarum traditur. que indigna
fit usu legis & sermonum di. Que te
de u̾terunt de uia tua: impie egisti. et
fornicata es suꝑ filios assur. pͥmũ suꝑ
filios egopt: de inde suꝑ filios assur.
Heo ꝓpecies peccatorum sunt. Nam et cũ
captiuos acceꝑunt assyrii filios isrł. fac¬
tum ẽ. quid id qđ hystoria refert: scͥptũ
ẽ. autẽ ꝓpt̾ frequentẽ nr̃ãm captiuitatẽ¬
que abspiritalib assyriis ꝑ petratur de
quib apłs dic̃. Non ẽ. nob̃ certam̃ adu̾sꝰ
carnem et sanguinem: s ad u̾sum spiri¬
talia nequitie. Et nec sic satiata es. Et
fornicata es: et ñ satiabaris. Qnͣdo quiᷤᷤ
non impletur delinquens. s semꝑ prio¬

Expanded text:
multipliciter, inquit, fornicata es ad multipliciter, inquit, fornicata es ad me exasperandum. Multas species fornicationis commisisti ad me concitandum. Quod si extendero manum meam in te, auferam legitima tua, et tradam te in animas eorum qui te oderunt, filios alienigenarum. Vides quia in animas alienigenarum traditur, quae indigna sit usu Legis et sermonum Dei. Qui te diverterunt de via tua, impie egisti, et fornicata es super filios Assur. Primum super filios Aegypti, deinde super filios Assur. Hae species peccatorum sunt. Nam et cum captivos acceperunt Assyrii filios Israel, sanctum est quidem id quod Scriptura refert, scriptum est autem propter frequentem nostram captivitatede quibus Apostolus dicit: Non est nobis certamen adversus carnem et sanguinem, sed adversum spiritalia nequitiae. Et nec sic satiata es et fornicata es, et non satiaberis. Quando quis non impletur delinquens: sed semper prio
Abbreviated transcription (Latin):
fornicatio afornicatione differens. Et
quomodo infornicatione carnis ẽ. aliqͥs
ñ minie fornicationis & tam̃ fornicati¬
one pollutꝰ. aliꝰ uͦ multiplicans fornca¬
tionẽ sua̾. sic et in ea fornicatione que
animã sensũq conmaculat. aliꝰ mul¬
titudine fornicationis obruitur. aliꝰ uͦ
non tam afornicatione se iunctus. Id¬
circo quia m̃sura m̃si fuerimꝰ: remetie¬
tur nob̃. Et fornicata es infilios egypti:
confines tuos. filii egypti: contrarie for¬
titudines sunt. Nec mirũ ẽ. si confi¬
nes nri egyptũ dicant᷑. cum fines egyp¬
ti. & ierłm in sui uicinitate sint posit.
qui sunt magnicͤarnib. Non quia isti
egyptum ingentes carnes habeant. et
quidẽ honeste uid̾r pudenda eoꝵ. im¬
mutato uocabulo significasse io est mag¬
nis carnib. s quia carnei intellectus
magnarũ nos carnũ faciant: ut e con¬
trario ẽ. quedã caro. dei facies. de qua
fines suos: & magnarum carnium. Et

Expanded text:
 Al. et fornicatio a fornicatione differens: et  Al. et fornicatio a fornicatione differens: et quomodo in fornicatione carnis est aliquis non nimiae fornicationis, et tamen fornicatione pollutus, alius vero multiplicans fornicationem suam: sic et in ea fornicatione, quae animam suam sensumque commaculat, alius multitudine fornicationis obruitur, alius vero non tam a fornicatione est seductus. Idcirco qua mensura mensi fuerimus remetietur nobis. Et fornicata es in filios Aegypti confines tuos. Filii Aegypti contrariae fortitudines sunt. Nec mirum est si confines nostri Aegyptii dicantur: confines Aegypti et Jerusalem in sua civitate sunt positi, qui sunt magnis carnibus. Non quia isti Aegyptii ingentes carnes habeant et quidem honeste videtur pudenda eorum, immutato vocabulo, significasse, id est magnis carnibus, sed quia carnei intellectus magnarum nos carnium faciant: ut econtrario est quaedam caro deficiens, de qua fines suos, et magnarum carnium. Et
Abbreviated transcription (Latin):
rant eam corrumꝑe: & fornicari suꝑ eã.
Quãobrẽ sapiens uir paulus dic̃. Timeo
autẽ ne forte ut serpens decepit euam
innequitia sua: sic corrumpantur sensꝰ
inspiritalib uͦ stupris sensus corrumpit᷑.
& ipsa anima uuluerat᷑ Et contaminas¬
ti sp̃em tuã. Etiam si non homo inpec¬
catis maximis constitutꝰ : tam̃ quia in¬
gens ẽ. anime pulchritudo. minorum
quoq societate turpatur. Respice uir¬
tutes anime que ei insite sint adeo: ui¬
de pulchritudine eiꝰ. inuentionẽ. ois¬
positionẽ. elocutionẽ. memoriã. ꝓnun
tiationẽ. cuiꝰ sit ingenũ. quomͦ pͥmum
intelligat. de inde intellecta diuidicet
ut incitetur ad sensus. ut menti sensa
cõmodet. quos habeat impetꝰ. quos co¬
gitatus de deo. Hec possidens magne
pulchritudinis ẽ: seo hereticoꝵ sectis.
et extͣnea religionis institutione corrũpit᷑.
Et cnͣsierunt crura tua ꝑ omnẽ tͣnsitum:
et multiplicasti fornicationẽ tuam. Est

Expanded text:
rant eam corrumpere et fornicari super eam. rant eam corrumpere et fornicari super eam. Quamobrem sapiens vir Paulus dicit: Timeo autem, ne forte ut serpens decepit Evam in nequitia sua, sic corrumpantur sensusin spiritalibus vero stupris sensus corrumpitur, et ipsa anima vulneratur. Et contaminasti speciem tuam. Etiamsi non homo in peccatis maximis constitutus, tamen quia ingens est animae pulchritudo, minorum quoque societate turpatur. Respice virtutes animae, 951 quae ei insitae sint a Deo, vide pulchritudinem ejus, inventionem, dispositionem, tiationem, cujus sit ingenii, quomodo primum intelligat, inde intellecta dijudicet, ut incitetur ad sensus, ut menti sensa commodet, quos habet impetus, quos cogitatus de Deo. Haec possidens magnae pulchritudinis est, sed haereticorum sectis, et extranea religionis institutione corrumpitur. Et transierunt crura tua per omnem transitum, et multiplicasti fornicationem tuam. Est
Abbreviated transcription (Latin):
tuit gͦ inequitate meminisse quomͦ
pennas meas expanderim suꝑ te. & assũp¬
serim te de sanguine tuo. et lauerim te.
Iu uero horum omnium oblita: fecisti
hȩc que condecent nudam et turpit̃
agentẽ. et commnixtã insanguine suo
Et factum ẽ. post om̃s malicias tuas. ue
uȩ tͥ dic̃ adonay dominꝰ. Et edificasti tͥ
domum meretriciã: et fecisti tͥ exposi¬
tionem inomni platea. Si consideres ani¬
mam expositã armatorib suis: uideb̃ qͦ¬
modo faciat domum meretricia. & sus¬
cipiat omnes quos p̾diximꝰ amatores.
Intellige uͦ quid dicimus ex sequentib:
idẽ. qui sint amatores ierłm. Anima hu¬
mana multum speciosa ẽ: & mirabilem
habet pulchritudinem. Artifex quippe eiꝰ
cumea primum conderet. ait. faciamꝰ
hominẽ ad imaginẽ & similitudinẽ nr̃ã.
Quid hac pulchritudine. et similitudi¬
ne pulchriꝰ: Quidam ergo adulteri. &
sordidi amatores decore eł illect deside¬

Expanded text:
tuit ergo in iniquitate meminisse quomodo tuit ergo in iniquitate meminisse quomodo pennas meas expanderim super te, et assumpserim te de sanguine tuo, et laverim te. Tu vero horum omnium oblita fuisti. Haec, quae condecent nudam, et turpiter agentem, et commixtam in sanguine suo. Et factum est post omnes malitias tuas: Vae, vae tibi, dicit Adonai Dominus. Et aedificasti tibi domum meretriciam, et fecisti tibi expositionem in omni platea. Si consideres animam expositam amatoribus suis, videbis quomodo faciat domum meretriciam, et suscipiat omnes, quos praediximus amatores. Intellige vero quod dicimus, ex sequentibus, id est, qui sunt amatores Jerusalem. Anima humana multum speciosa est, et mirabilem habet pulchritudinem. Artifex quippe ejus cum eam primum conderet, ait: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Quid hac pulchritudine et similitudine pulchrius? Quidam ergo adulteri, et sordidi amatores, decore ejus illecti, deside
Abbreviated transcription (Latin):
erit peccatrix ierłm filios & filias: finis
coꝵ qui nascuntur occisio ẽ. Heq enĩ
salus. finis ẽ. pessimoꝵ. Id circo scͥptũ
ẽ. Immolasti eos inconsumptionẽ. iꝰuã
modica fornicata ẽ. Inter fecisti natos
meos: & dedisti eos. ꝓprie ait. acce¬
pisti filios tuos: significant̾ q aodioit.
occidisti natos meos. Quic̾q enĩ nasc̃t᷑
inhereticoꝵ ꝯoctrinis. et ibi fidei sue
pͥncipia sumserunt: hi filii st̃ forni¬
carie & peccatricis ierł̃m. Qui autem
natꝰ ẽ. in ȩccłia. et deceptus pꝰ ea fuerit he¬
retica falsitate: iste cum filius d̾i sit appre¬
hensus ẽ. a peccatrice ierłm. & positus
uictima ydolis eiꝰ. Hoc supra omne for¬
nicationẽ tuam: et ab ominationes tuas.
filios eccłie accipere et immolare ydolis:
hoc supra omne peccatum tuum ẽ. Et
non fiusti memor diei infantiȩ tuȩ: cũ
eras nuda et turpit̾ agens. Prefatus ẽ
de nuditate & turpitudine ierłm. Opor¬

Expanded text:
erit peccatrix Jerusalem filios et filias, finis erit peccatrix Jerusalem filios et filias, finis eorum, qui nascuntur, occisio est. Neque enim salus 950 finis est pessimorum. Idcirco scriptum est: Immolasti eos in consumptionem. Quam modica fornicata est: interfecisti natos meos, et dedisti eos. Proprie ait: Accepisti filios tuos: significanterque addidit: Occidisti natos meos. Quicumque enim nascuntur in haereticorum doctrinis, et ibi fidei suae principia sumpserunt, hi filii sunt fornicariae et peccatricis Jerusalem. Qui autem natus est in Ecclesia, et deceptus postea fuerit haeretica falsitate, iste cum Filius Dei sit, apprehensus est a peccatrice Jerusalem, et positus victima idolis ejus. Hoc supra omnem fornicationem tuam, et abominationes tuas. Filios Ecclesiae accipere, immolare idolis, hoc supra omne peccatum tuum est. Et non fuisti memor diei infantiae tuae cum eras nuda, et turpiter agens. Praefatus est de nuditate et turpitudine Jerusalem. Opor
Abbreviated transcription (Latin):
melle & oleo cibaui te. Ecce panes nr̃i.
simila mundissima inscͥpturis: et
mella apum ꝓpħarum. Ista omnia dedit
de simila legis. melle euangłii: equib
cibati. ponuꝰ eadem ipsa io olis. Cũ enĩ
dogmatib fassis uolentes assum̾e de¬
fensionẽ dixerimꝰ. scͥptum ẽ. in ꝓpħa.
testatur moyses. loquitur apłs: quid a¬
liud facimus quam accipientes panes
ueritatis ꝓponimꝰ eos simulachris. que
ipsi funximus: M artion fec̃ ioolum. et
ꝓposuit ei panes scͥpturarum: ualentinꝰ.
basilioes. omnesq heretici fecerunt siłr.
Et posuisti illa ante faciem eorum: ino¬
dorem suauitatis. Haturałr suauissi¬
ini odoris sunt: hȩo que nob̾ largitus ẽ.
ds̃. Quem odorem suauissimũ ante idola
ponit.: qui adu̾sum potestatẽ scͥpturarũ
aut gerit aut intelligit. Et factum est
dic̾ adonay oñs. Et accepisti filios tuos
& filias tuas quas genuisti: & inimo¬
lasti illos inconsumptionẽ. Cũ genu¬

Expanded text:
melle, et oleo cibavi te. Ecce panes nostri melle, et oleo cibavi te. Ecce panes nostri simila mundissima in Scripturis, et mella apum Prophetarum. Ista omnia dedit arum, et de simila Legis, melle Evangelii, e quibus cibati ponimus eadem ipsa idolis. Cum enim ex dogmatis falsis volentes assumere defensionem, dixerimus, scriptum est in propheta, testatur Moyses, loquitur Apostolus, quid aliud facimus, quam accipientes panes veritatis, proponimus eos simulacris, quae ipsi finximus? Marcion fecit idolum, et proposuit ei panes Scripturarum. Valentinus, Basilides caeterique haeretici fecerunt similiter. Et posuisti illa ante faciem eorum in odorem suavitatis. Naturaliter suavissimi odoris sunt haec, quae nobis largitus est Deus. Quem odorem suavissimum ante idola ponit, qui adversum potestatem Scripturarum aut gerit, aut intelligit. Et factum est, dicit Adonai Dominus, et accepisti filios tuos, et filias tuas, quas genuisti, et immolasti illos in consumptionem. Cum genu
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. que in idola commutasti. Seq̃r
Et oleum meum et incensum meũ po¬
suisti ante faciem eoꝵ. Scͥptura docen¬
te didicimꝰ quia scõꝵ oratio sit i censũ
Ait enim. Incensum aut̃: orationes scõꝵ
sunt. Si gͦ instituti adorationẽ. cũ illã
debeo debeamus offerre. id ẽ. deo legis
& ꝓpb̃arum deo abraham. deo isaãc.
deo iacob. et patri ib̃u xp̃i. offerimus¬
his que ipsi confinximus. intantum ut
incensum dĩ ꝓponamꝰ idolis facimus
censum meũ: posuisti ante faciem eoꝵ.
Uerum iste de incenso sit intellectus.
Quid respondebimus deoleo. Oleum est
quo uir sc̾s ungitur. oleum xp̃i: oleum
scẽ doctͥnȩ. Cum gͦ acceꝑit aliquis boc
cõmutans unxerit quẽpiam. et quodãmͦ
dixerit. iam non es cathecuminꝰ. conse¬
cutꝰ es lauachrum scõe generationis:
talis homo accipit oleum oei & incen¬
sum. & ponit illud ante faciem idolorũ.
Et panes meos quos dedi tͥ: simila et

Expanded text:
tionis, quae in idola commutasti. Sequitur: 949 tionis, quae in idola commutasti. Sequitur: 949 Et oleum meum, et incensum meum posuisti ante faciem eorum . Scriptura docente, didicimus, quia sanctorum oratio sit incensum. Ait enim: Incensum autem orationes sanctorum sunt. Si ergo instituti ad orationem cum illam Deo debeamus offerre, id est, Deo Legis et Prophetarum, Deo Abraham, Deo Isaac, Deo Jacob, et Patri Jesu Christi offerimus, quae ipsi confinximus, intantum ut incensum Dei proponamus idolis, facimus censum meum posuisti ante faciem eorum. Verum iste de incenso sit intellectus. Quid respondebimus de oleo? Oleum est, quo vir sanctus ungitur, oleum Christi, oleum sanctae doctrinae. Cum ergo accepit aliquis hoc i: et pauca commutans unxerit quempiam, et quodammodo dixerit: Jam non es catechumenus, consecutus es lavacrum secundae generationis: talis homo accipit oleum Dei, et incensum, et ponit illud ante faciem idolorum. Et panes meos, quos dedi tibi, simila, et
Abbreviated transcription (Latin):
et facite: uixta oꝑa autẽ illorum nolite
facere:. dicunt quippe & ñ faciunt. Iste
sermo de me ẽ.: quia bona doceo & contra¬
ria gero. et sum sedens suꝑ cathedrã moy¬
si. quasi scͥba & phariseus. P̾ceptum tͥ ẽ.
opopule. si non habueris accusationẽ
doctͥne pessimȩ & alienoꝵ ab eccłia dog¬
matum. conspexeris uͦ meam culpabilẽ
uitam atq peccata: non habeas iuxta
dicentis uitam. tuam instituere. sed ea
facere que loquor. Nullum imitemur. &
sacris uoluminib agnoscimꝰ. Illud exẽ¬
plar firmum ẽ. illud ꝓpositum solidum:
quod qui sequi cupit secutꝰ ingreditur.
Si uero querimꝰ nob̾ culpabiles. ad e¬
mulandum ut cum dicamus ille o o¬
cet & his quȩ docet fac̾ ipse contraria.
adu̾sum p̃ceptum dni faciꝰ. qͥ manda¬
uit doctrinas magistroꝵ magis consioe¬
rari debere quã uitas. hec diximꝰ oe
eo qd̃ scͥptum ẽ. accepist uestẽ tuam.
u̾sicolorem. & oꝑuisti illa io ẽ. uasa głła¬

Expanded text:
et facite: juxta opera autem illorum nolite et facite: juxta opera autem illorum nolite facere: dicunt quippe, et non faciunt . Iste sermo de me est, qui bona doceo, et contraria gero, et sum sedens super cathedram Moysi quasi Scriba et Pharisaeus. Praeceptum, tibi est, o popule, si non habueris accusationem doctrinae pessimae et alienorum ab Ecclesia dogmatum, conspexeris vero meam culpabilem vitam, atque peccata, ut non habeas juxta dicentis vitam tuam instituere, sed ea facere quae loquor. Nullum imitemur, etsacris voluminibus agnoscimus: illud exemplar firmum est, illud propositum solidum, quod qui sequi cupit, securus ingreditur: si vero quaerimus nobis culpabiles, ad aemulandum, ut cum dicamus: Ille docet, et his quae docet, facit ipse contraria, adversum praeceptum Domini facimus, qui mandavit doctrinas magistrorum magis considerari debere, quam vitas. Haec dicimus de eo, quod scriptum est: Accepisti vestem tuam versicolorem, et operuisti illa, id est vasa glorifica
Abbreviated transcription (Latin):
dos uidentes. et malam bonis inurit
conscientiã. Michi ipsi qui ineccłia p̃¬
dico laqueos sepe tendit: ut totã eccłi¬
am ex mea conu̾satione confundat.
Et ideo plus hi qui sunt in medio op¬
pugnantur ab immico ꝑ ruiã untꝰ
hominis que celari non potest. ut om¬
nib scandalum. fiat & impediatur
fides ꝑ conũsationẽ pessimã clericoꝵ.
Omnia ut diximus diabolꝰ inoꝑatur.
& ea que uidentur eẽ bona nec sunt
& ea que ꝑ naturam sua mala sunt:
omnia ad u̾sum humanã cõmentat᷑
naturam. Unde qui curã ht̃ uite sue.
neq mansuetudine hereticoꝵ capitꝰ
ad consentiendum doctno eoꝵ neq¬
meis delictis qui udeorum in eccłia p̃dica¬
re scandalizabitur: s ipsum dogina con¬
siderans. et ꝑ tractans eccłie fidem. a me
quid̃ au̾sabitur. doctnam uero suscipi¬
et scd̃m p̾ceptum dii qui ait. Suꝑ ca¬
thedra moysi. sederunt scͥbe & pharisei
Omnia enĩ quecũq uob̃ dicunt audite

Expanded text:
dos videntes, et malam bonis inurit dos videntes, et malam bonis inurit conscientiam. Mihi ipsi, qui in Ecclesia praedico, laqueos saepe tendit, ut totam Ecclesiam ex mea conversatione confundat. Et ideo plus hi, qui sunt in medio, oppugnantur ab inimico, ut per ruinam unius hominis, quae celari non potest, omnibus scandalum fiat, et impediatur fides per conversationem pessimam clericorum. Omnia, ut diximus, diabolus operatur, et ea quae videntur esse bona, nec sunt, et ea quae per naturam suam mala sunt, omnia adversum humanam commentatur animam. Unde qui curam habet vitae suae, neque mansuetudine haereticorum capitur, ad consentiendum doctrinae emeis delictis, qui videor in Ecclesia praedicare, scandalizabitur; sed ipsum dogma considerans, et pertractans Ecclesiae fidem, a me quidem aversabitur, doctrinam vero suspiciet, secundum praeceptum Domini qui ait: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei. Omnia quaecumque vobis dicunt, audite
Abbreviated transcription (Latin):
satione maculat. Qui enĩ uite pessime
ẽ. non facile hoĩes ad falsum dogma
sollicitat nec potest ꝑ umbrã scĩtatis
audientium deciꝑe simplicitatẽ. qui uͦ
sermone ꝑu̾sus ẽ. & disciplinis saluti
contrariis. mores aut̃ composito & orna¬
tos ht̃. nicħ fac̃ aliud nisi accipit indu¬
m̃ta uaria institut boni & comu̾satioĩs
quietȩ. & circundat ea idolis suis. ut
magis oecipiat audientes. Iocitxo sol¬
nis optime sint. quoꝵ forte uitã non
tam d̃s quam cliabolus instrux̃. Nam
quomͦ quasdam illecebras escarum
aucupes ꝓponunt ut faciliꝰ aues capi¬
ant ꝑ oblectam̃tũ gulȩ sic ut audattꝰ
dicam. ẽ. quedã castitas diaboli io est
decipulȩ humanȩ animȩ. ut ꝑ istius
modi castitatẽ. & mansuetudinẽ. & ius¬
ticiam possit faciliꝰ caꝑe. & falsis ser¬
monib irretire. Dui̾sis diabolus pugnat
insidus. ut miserum ꝑdat hominẽ. & bo¬
nam malis tribuit intam ad occipien¬

Expanded text:
rsatione maculet. Qui enim vitae pessimae rsatione maculet. Qui enim vitae pessimae est, non facile homines ad falsum dogma sollicitat, nec potest per umbram sanctitatis audientium decipere simplicitatem. Qui vero sermone perversus est, et disciplinis saluti contrarius, mores autem compositos et ornatos habet, nihil facit aliud, nisi accipit indumenta varia instituti boni et conversationis quietae, et circumdat ea idolis suis, ut magis decipiat audientes. Idcirco solnis optimae sunt, quorum forte vitam non tam Deus quam diabolus instruxit. Nam quomodo quasdam illecebras escarum aucupes proponunt, ut facilius aves capiant per oblectamentum gulae, sic ut audacius dicam est quaedam castitas diaboli, id est, decipula humanae animae, ut per istius modi castitatem, et mansuetudinem, et justitiam, possit facilius capere, et falsis sermonibus irretire. Diversis diabolus pugnat 948 insidiis, ut miserum perdat hominem, et bonam malis tribuit vitam ad decipien
Abbreviated transcription (Latin):
ricordie. benignitatis. humilitatis. man¬
suetudinis. longanimitatis. ao sufferẽ¬
dum inuicẽ. Has uarias uestes & pul¬
chros amictus. quos nob largitus ẽ. oĩ.
si laceramus atq conscindimꝰ. & circũ¬
clamꝰ falsȩ doctrinȩ. ad deceptionẽ ho¬
ininum non dubium ẽ. qͥn uariis ues¬
tib oꝑiamꝰ idola. Intelligis aut̾ hoc
qd̾ d̾r. si ipsam rem̃ manifestiꝰ descͥba¬
mus. Uide mͥ aliquem martionitam.
siue discipulum ualentini. aut certe
cuiꝰ libet heresis oe fensorẽ: & consid̾a
quomodo ioola sua. id ẽ. figm̃ta que
ipse composuit mansuetudine &̾ cas¬
titate uestiat. ut inaures audientiũ
faciliꝰ. exuite bonitate ornatus sermo
subrepat. Et cum hoc fecerit. intelli¬
ge eum assumpsisse uestẽ uariã moꝵ
& conũsationis optime. & idolis suꝑ¬
iecisse. que ipse construx̃. ac iuxta mei
quid animi sensum. multo nocentior
ẽ hereticꝰ bone uite. & plus in doct̾rina
sua. auctoritatis eo qui doctnã conu̾¬

Expanded text:
gnitatis, humilitatis, mansuetudinis, longanimitatis, ad sufferendum invicem. Has varias vestes, et pulchros amictus, quos nobis largitus est Deus, si laceramus, atque conscindimus, et circumdamus falsae doctrinae ad deceptionem hominum, non dubium est, quin variis vestibus operiamus idola. Intelliges autem hoc quod dicitur, si ipsam rem manifestius describamus. Vide mihi aliquem Marcionistam, sive discipulum Valentini, aut certe cujuslibet haeresis defensorem, et considera, quomodo idola sua, id est, figmenta quae ipse composuit, mansuetudine et castitate vestiat, ut in aures audientium facilius ex vitae bonitate ornatus sermo subrepat. Et cum hoc fecerit, intellige eum assumpsisse vestem variam morum, et conversationis optimae, et idolis subjecisse, quae ipse construxit. Ac juxta mei quidem animi sensum multo nocentior est haereticus bonae vitae, et plus in doctrina sua habet auctoritatis eo, qui doctrinam conve
Abbreviated transcription (Latin):
ue pͥmum lecta sunt. exposu¬
imus: hodie sumamꝰ ex ordi¬
um ab eo qd̾ scͥptum ẽ. In qͦ
constituam cor tuum dicit
adonay dominꝰ: cum facias

Expanded text:
e primum lecta sunt, exposuimus hodie, sumamus exordium ab eo, quod scriptum est: In quo constituam cor tuum, dicit Adonai Dominus, cum facias
Abbreviated transcription (Latin):
bemus insacris litteris. Quando gͦ tor¬
quemꝰ sensum scͥpture malterũ sensum
qui ẽ. contrariꝰ ueritati. u̾ba diuina con¬
flamus. et res d̾i inalias mutamꝰ effigieᷤ.
Que facientes: incidimꝰ inpeccatũ quod
nc̃ commniserat ierłm. Uasa gloriatioĩs
his efferimur. Quos cum alit̾ exponimꝰ
quam se ueritas ht̃. conu̾timus. uasa
gloriationis nr̃e de argento rationabili
et de auro sensibili. qd̃ nob̃ oedit d̃s: &
facimꝰ nob̾ imagines masculinas & for¬
nicamur meis. Sequitur. Accepisti

Expanded text:
bemus in sacris litteris; quando ergo torbemus in sacris litteris; quando ergo torquemus sensus Scripturae in alterum sensum, qui est contrarius veritati, verba divina conflamus, et res Dei in alias mutamus effigies. Quae facientes incidimus in peccatum, quod nunc commiserat Jerusalem. Vasa glorificationishis efferimur. Quos cum aliter exponimus 947, quam se veritas habet, convertimus vasa glorificationis nostrae de argento rationabili, et de auro sensibili, quod nobis dedit Deus; et facimus nobis imagines masculinas, et fornicamur in eis. Sequitur: Accepisti
Abbreviated transcription (Latin):
scõs intus. peccatores foris eẽ. Igitur qͥa
atur intrare inreꝓmissiones. d̾i & dicat᷑
ad eam. et non inttab: caueamus ne for¬
te & nob̾ aliqͣnͣdo dicatur. & ñ intrab̾
neq fiet. Non ẽ. completũ hoc qd̾ or̃¬
neq fiet. et ideo sub audiendũ extrin¬
sec. ut sensus possit expleri. Eaquȩ tͥ
repmissa sunt bona et acceptura eras. ñ
fient. Sequitur delictum alud. Et ac¬
cepisti uasa gloriationis tuȩ de argento
tuo. & deauro tuo. ex quib dedi tͥ. & fe¬
cisti tͥ imagines masculmas. Scd̃m cõ¬
mimem sensum sic intelligi potest. Ua¬
sa gloriationis de quib moyses scͥpsit
innumeris. turibula. phialas. candela-¬
brum aureã. arcam ab intꝰ. & aforis
de auratã. et cetera accepisti: & conflasti
ea. & fecisti effigies masculinas. & forni¬
cata es ineis. Scõm allegoriam uͦ: ita ex¬
planabitur. Uasa aurea & argentea id ẽ.
turibula phialas et cet̾a istius modi. ha¬

Expanded text:
sanctos intus, peccatores foris esse. Igitur Jersanctos intus, peccatores foris esse. Igitur Jeratur intrare repromissiones Dei, et dicatur ad eam: Et non intrabis: caveamus ne forte et nobis dicatur, et non intrabis. Neque fiet. Non est completum hocneque fiet, et ideo subaudiendum extrinsecus, ut sensus possit expleri. Ea quae tibi repromissa sunt bona, et acceptura eras, non fient. Sequitur aliud delictum: Et accepisti vasa glorificationis tuae de argento tuo, et de auro tuo, ex quibus dedi tibi, et fecisti tibi imagines masculinas. Secundum communem sensum sic intelligi potest: Vasa glorificationis, de quibus Moyses scripsit in Numeris, thuribula, phialas, candelabrum aureum, arcam ab intus et a foris deauratam , et caetera cepisti, et conflasti ea, et fecisti effigies masculinas, et fornicata es in eis. Secundum allegoriam vero ita explanabitur: Vasa aurea et argentea, id est, thuribula, phialas et caetera istiusmodi ha
Abbreviated transcription (Latin):
athologus peccatoꝵ ierłm ut¬
cũq que fuĩt intellectus. edifi¬
cat audientẽ. Quomodo enĩ
si indomo sua quempiã oe
familia dñs corripiat. & pecoata eiꝰ ex¬
ponat. aliꝰ qui nuꝑ emptus ẽ. seruus
uidens patris famile disciplinã que
culpet quȩue collaudet. instruitur ad
non facienda ea que pͥores fecere con¬
serui. & ad hoc omni labore festinat
ut ea faciat ꝑque alii honorem & lib̾¬
tatem a domino ꝓmeruert̾. ita & nos
audientes. inquib culpet õs. siuie ie¬
rus alẽ. siue uniu̾sã uidea. siue unã
quamlibet extͥbub specialit̾ relinqͤntẽ.
ñ parum utilitatis accipimꝰ. ne & inħ
corruamꝰ. inque ceteri corruert̃. Est aũ
pͥncipium hodierne lectionis. quia ues¬
sibi sutilia. quedã simulachra. & fornica¬
ta sit suꝑ eis. De quib iuxta possibili¬
tatem meam inpͥori sermone oisserui:
docens. istos qui scͥpturas lacerant. &
au̾bis u̾ba dirumpunt consuentes ea
& commenticia doginata componenteᷤ

Expanded text:
atalogus peccatorum Jerusalem, utcumque fuerit intellectus, aedificat audientem. Quomodo enim, si in domo sua quempiam de familia Dominus corripiat, et peccata ejus exponat, alius qui nuper emptus est servus, videns patris familiae disciplinam, quae culpet, quaeve collaudet, instruitur ad non facienda ea quae priores fecere conservi, et ad hoc omni labore festinat, ut ea faciat, per quae alii honorem, et libertatem a Domino promeruerunt: ita et nos audientes, in quibus culpet Deus sive Jerusalem, sive universam Judaeam, sive unam quamlibet ex tribubus specialiter delinquentem, non parum utilitatis accipimus, ne et in haec corruamus, in quae caeteri corruerunt. Est autem principium hodiernae lectionis, quia vessibi sutilia quaedam simulacra, et fornicata sit super eis. De quibus juxta possibilitatem meam in priori sermone disserui, docens istos, qui Scripturas lacerant, et a verbis verba disrumpunt consuentes ea, et commentitia dogmata componentes,
Abbreviated transcription (Latin):
telligi. quomͦ fatuum dei stultã
fecerit sapientiam mundi. fingamꝰ
paulisꝑ me qui aliquid putor ẽẽ.
cum insipiente aliquo & inerudito
conferre sermonẽ. qui nicħ intel¬
ligat. nicħ acute disputationis in¬
terroget. Numquid nam opus ẽ¬
michi ad illius stulticiam arguen¬
dam dialectice artis calliditatẽ ⁊
ꝓfundoꝵ sensuum accum̃ adhibe¬
re. Honne ad unius sermunculi
iactum uilis & modici qui tamen
illius intelligentie uideretur acer¬
rimus. fatuum & insipientẽ ẽẽ con¬
uincam sic igitur admundi sapi¬
entiam stultificandam ñ ẽ. opus
sapientiã dei descendere. & cum ea
colluctari que deorsum ẽ. sapien¬
tia. s sufficiat fatuum dĩ. qm̃ fatuũ
dĩ sapientus ẽ. hominib. & infir
nium dĩ. fortius ẽ. hominib & omĩa
contraria saluator m̃s & dñs assũpsit
ut contrariiss. dissoluat contraria &
nos confirmemur ab infirmitate eiꝰ.
& sapientes efficiamur a fatuo eius

Expanded text:
telligi quomodo fatuum Dei stultam telligi quomodo fatuum Dei stultam fecerit sapientiam mundi: fingam paulisper me, qui aliquid putor nosse, cum insipiente aliquo, et inerudito conferre sermonem, qui nihil intelligat, ni nil 801 acutae disputationis interroget. Numquidnam opus mihi est ad illius stultitiam arguendam, dialecticam calliditatem, et profundorum sensuum acumen adhibere? Nonne ad unius sermunculi jactum vilis et modici, qui tamen illius intelligentiae videatur acerrimus, fatuum eum et insipientem esse convincam? Sic igitur ad mundi sapientiam stultificandam non est opus sapientiam Dei descendere, et cum ea colluctari, quae deorsum est sapientia, 802 sed sufficit fatuum Dei: quoniam fatuum Dei sapientius est hominibus, et infmum Dei fortius est hominibus, » et omnia contraria Salvator meus et Dominus assumpsit, ut contrariis dissolvat contraria, et nos confirmemur ab infirmitate ejus, et sapientes efficiamur a fatuo ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
piens. & potestatem habens apostolicã.
ausus ẽ dic̾e omnẽ sapientiam terrenã
que inse que inpecro. que inceteris apłis
erat. qui in istum mundum descende¬
rat stulticiam ẽẽ dĩ. Ad comparationẽ
quippe illius sapientie. quam terrenꝰ
non capit locus ad illam sapientiam
que celestis ẽ. que mundi limitẽ excedit.
hoc qđ descendit ad homines fatuum
di ẽ. Uerum ad ipsum fatuũ dĩ sa¬
pientus ẽ. hominib. Quib homini¬
b non utiq stultis s sapientib dicas.
sine uanis istis sapientib scł̃i. hoc qđ
exposuimus fatuum dĩ sapientuis ẽ
hominib. Mirabile quiddam uolui¬
mus inserere: qm̃ sapientia mundi
stulticia ẽ apud dm̃. Et infatuauit
tur. Neq enim dignatur sapientia
dĩ adinundi sapientiam conuincendã
tota descendere. s potuis motdicum
quod necessariũ fuit. quod fatuum
dĩ erat: ut hoc paruo & fatuo dĩm¬
tens sustinere. Uerum exemplum
inter ponamꝰ. ut ꝑspicue possit in¬

Expanded text:
piens et potestatem habens apostolicam, piens et potestatem habens apostolicam, ausus est dicere omnem sapientiam terrenam, quae in se, quae in Petro, quae in caeteris apostolis erat, quae in istum mundum descenderat stultitiam esse Dei, ad comparationem quippe illius sapientiae quam terrenus non capit locus: ad illam sapientiam quae coelestis est, quae mundi limitem excedit, hoc quod descendit ad homines fatuum Dei est: verum id ipsum fatuum Dei sapientius est hominibus. Quibus hominibus? Non utique stultis sed sapientibus, dicas sive vates, istis sapientibus saeculi, hoc quod exposuimus. « fatuum Dei sapientius est hominibus. Mirabile quiddam volumus inserere: quoniam sapientia mundi stultitia est apud Deum , et infatuavit tur. Neque enim dignatur sapientia Dei ad mundi sapientiam convincendam tota descendere, sed potius modicum quod necessarium fuit, quod fatuum Dei erat, ut hoc parvo et fatuo Dei intens sustinere. Verum exemplum interponamus, ut perspicue possit in
Abbreviated transcription (Latin):
sit infatuatus ẽ. om̃is homo ascientia
comparatione peccatoꝵ hierłm sodo¬
ẽ. enim ait sodoma exte. Quomodo gͦ
ñ habent iusticiam sodomoꝵ ꝑ eccata
ꝑ se sed ad collationẽ maioꝵ scelerum
iustificant᷑. sic econtrario scientia pau¬
i ad illam scientiam celestẽ ad illum
consũmatum lectionis intellectum stul¬
ticia reputatur. Id circo infatuatus ẽ.
omĩs homo a scientia. Tale quiddã
eccłiastes ut arbitror dep̾hendens effa¬
tus ẽ. Dixi sapiens efficiar. & ipsa elon¬
gauit se ame longuis quam erat. &¬
alta profunditas quis inueniet eam:
euacuauit se ipsum: ut euacuatione
eiꝰ mundus compleretur. Si aut̃ hoc
qđ descendit inmundũ euacuauit se.
euacuatio ipsa ẽ sapientia ẽ. qm̃ quod
fatuum dĩ sapientius ẽ. hominib. Si gͦ
dixissem fatuum dĩ. quomodo aucuipes
sermonum meoꝵ & semꝑ dediti adcri¬
minandum uenenatas. in me linguas
iubrarentͦ. Nunc uero paulus quasi sa¬

Expanded text:
sit: infatuatus est omnis homo a scientia. sit: infatuatus est omnis homo a scientia. Comparatione peccatorum Jerusalem, Sodoest enim, ait, Sodoma ex te . » Quomodo ergo non habent justitiam Sodomorum peccata per se, sed ad collationem majorum scelerum justificantur, sic econtrario scientia Pauli ad illam coelestem scientiam, ad illum consummatum rationis intellectum stultitia reputatur: idcirco « infatuatus est omnis homo a scientia. » Tale quiddam Ecclesiastes ut arbitror deprehendens effatus est: « Dixi, sapiens efficiar, et ipsa elongavit se a me longius quam erat, et alta profunditas, quis inveniet eam? mundum evacuavit se ipsum, ut evacuatione ejus mundus compleretur. Si autem hoc quod descendit in mundum evacuavit se, evacuatio ipsa sapientia est, quoniam quod « fatuum Dei sapientius est hominibus. » Si ergo dixissem fatuum Dei, quomodo aucupes sermonum meorum, et semper dediti ad criminandum, venenatas in me linguas vibrarent? Nunc vero Paulus, quasi sa
Abbreviated transcription (Latin):
erit & requies inthesauris dĩ. Quod au¬
tem dico istius modi ẽ resurrectio mor¬
tuoꝵ inquib dam ordinib fiitura est
Ait quippe apłs. unus quisq aut̃ resur¬
get in suo orctine. & non ut libet miscen¬
tur ordines resurgentium. Alius ordo
temom̃s thesauri unum habent the¬
saurum: in quo sunt om̃s thesauri sa¬
pientiȩ. & scientie absconditi. Et qͦmͦ
possideo unam p̃ciosissimam marga¬
ritam ꝑ plures alias margaritas. sic
uenio ad thesaurum thesauroꝵ et
dominum dñoꝵ. & regem regum: cũ
dignus fuero sp̃ib indĩ thesauris com¬
morantib. Eduxit enim uentos de che¬
sauris suis. Infatuatus ẽ. om̃is homo
a scientia. Si omĩs homo infatuatꝰ ẽ.
a scientia. & paulus homo ẽ. paulus in
ascientia uidens ꝑ speculum uidens
in enignate. portiunculam quandam
uidens. & si sic expedit dicẽ. ipsius por
tͥuincule quoq partẽ minimam recog¬
noscens. E contrario aut̃ intelligis qͥd

Expanded text:
erit et requies in thesauris Dei. Quod auerit et requies in thesauris Dei. Quod autem dico, istiusmodi est: resurrectio mortuorum in quibusdam ordinibus futura est. Ait quippe Apostolus: Unusquisque autem resurget in suo ordine , et non ut libet miscentur ordines resurgentium. Alius ordo tem omnes thesauri unum habent thesaurum, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. Et quomodo possideo unam pretiosissimam margaritam per plures alias margaritas: sic venio ad thesaurum thesaurorum, et Dominum dominorum, et regem regum, cum dignus fuero spiritibus in Dei thesauro commorantibus. Eduxit enim ventos de thesauris suis. III. Infatuatus est omnis homo a scientia . Si omnis homo infatuatus est a scientia, et Paulus homo est, Paulus infa scientia, videns per speculum, et in aenigmate, portiunculam quamdam videns, et si sic expedit dicere, ipsius quoque portiunculae partem minimam recognoscens. Econtrario autem intellige quid