comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cõmuunicat ncc̃itatib egenoꝵ et peciñe sue
s. materie m̃dialis. diuine p̾ferens caritati.
si ergo multos ita ꝓ xp̃o suas indumus ab¬
eodem modo etiam fornicationis ardorem ex¬
tingii posse credannus. Neq emm impossibi¬
le apłs cum possibili cõmtixiss. s utraq sc̃i¬
ens eẽ possibilia pari modo mortificanda de¬
hoĩem continentie districtionem famem ac
tuam tamen cascomonie puritatem hoꝵ
labor merito ꝯtingere nequeamus nisi ĩ hiis
iigiter desudantes exꝑientie magisterio do¬
ceamur in corruptionẽ etus diuine gre lar¬
gitate concedi. Obh sane solum se quiq in

Expanded text:
n conmunicat necessitatibus egenorum et pecuniae suae,scilicet materiae mundialis diuinae praeferens caritati. Si ergo multos ita pro Christo suas uidemus abeodem modo etiam fornicationis ardorem extingui posse credamus. neque enim rem inpossibilem apostolus cum possibili coniunxisset, sed utraque solens esse possibilia pari modo mortificanda deomnem continentiae districtionem, famem sctuam tamen castimoniae puritatem horum laborum merito contingere nequeamus, nisi in his jugiter desudantes experientiae magisterio doceamur incorruptionem ejus divinae gratiae largitate concedi. Ob hoc sane solummodo se un
Abbreviated transcription (Latin):
tiora meliꝰ et tucius ꝓponũt᷑ legenta et me¬
ditanda retemptoris nr̃is extiora. et osten¬
dend̾ ĩ eis exemplũ hũilitatis. ꝓuocatõ cari¬
tatis. et affc̃s pietatis et descripturis scĩs ⁊
scõꝵ tractatib prm in oralia queq ⁊ plamo¬
ra. ꝓponenta ⁊ ei sũt gesta uł passiones scõt.
uͥ nec laborand̾ ei sit ĩ planitie hystoriali ⁊
sꝑ aliqd occurrat qd̾ nouiciũ aĩm excitet ad
amorẽ dei ⁊ ꝯtemptũ sin. porio alie hystore
telitant quid tũ legiuit. d ñ edificaut qͥn
potius nĩtẽ ĩficiunt. et ĩ temꝑe or̃onis uł sp̃u¬
gat ⁊ ñ reficit temorem aĩm. fugit ĩtentõm.¬
p̃t recedere. Admonẽdꝰ ẽ qnͣta pt̃ puritate cor¬
dis ĩtendere ĩ eũ cui sacrificiũ orõnis sue offert.¬

Expanded text:
t. cap. 14: « Tutius proponuntur legenda et meditanda Redemptoris nostri exteriora, et ostenditur in eis exemplum humilitatis, provocatio charitatis, et affectus pietatis; et de Scripturis sanctis, et SS. tractatibus Patrum moralia quaeque et planiora. Proponenda sunt ei gesta et passiones sanctorum, ubi nec laborandum sit in planitie historiali, et semper aliquid occurrat, quod novitii animum excitet ad amorem Dei et contemptum sui. Porro aliae historiae delectant quidem dum leguntur, sed non aedificant, quin potius gat, non reficit teneriorem animum: frangit intentiopotest recedere. Admonendus est quanta potest puritate cordis intendere in eum, cui sacrificium orationis suae offert
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ hoĩs ĩstitutõ ẽ. morał inta ẽ eiꝰ amor dei ẽ.
hũc fides ꝯcipit. spes ꝑturit. ip̃e se ĩ caritate
format ⁊ umficat. Amor eĩ dei uł amor deus
ait eũ s. et amans semet ip̃m de hoĩe deꝰ umũ
secũ efficit et sp̃m eiꝰ et amorẽ eiꝰ. sic̾ enĩ ñ
ht̃ corꝰ uñ uniat. nͥ de sp̃u suo sit affectꝰ hoĩs¬

Expanded text:
amor Dei. Hunc fides concipit, spes parturit, ipse se format et vivificat. Amor enim Dei, vel amor Deus cit eum sibi. Et amans semetipsum de homine Deus, secum unum efficit, et spiritum ejus, et amorem ejus. Sicut enim non habet corpus unde vivat, nisi de spiritu suo: sic affectus ho
Abbreviated transcription (Latin):
regi sin describet sibi tenfononnũ legis
hinus ĩ uolimñe. igitur princeps iris nõ
debet ẽẽ ignarus licet multis pͥmlegiis gau¬
deat nec pretextu milicie legem dm ꝑucit¬
titur ignorare. S et princeps xp̃ianassimꝰ
legib sins indicit ne dedignentur prin¬
apes sacros cauones mmitani. In itilis eĩ
ẽ om̃is constitutio principis si ñ ẽ eccasti¬
ce discipline conformis  Equitur. et
hebit secum. leget q islud om̃ib dieb in¬
Qua enim die legem ñ legent. ñ ei dies
iite ẽ. s dies mortis. huc ẽ qd̾ in lrĩs
quas rex romanoꝵ misisse legitur ad re¬
gͥem francoꝵ hortans eum ut liberos suos
liberalib disciplis instrui faceret adiecit
legis a sacerdotib lenitice trib iubetur
assum̾e .i. a catholicis uiris et uãs lr̃atis.
plato emm ut boecius testis ẽ res publi¬
sas fore besitas dixit si eas aut sapien¬
tes regerent. aut eaꝵ rectores sapie stude¬
rent. Sapiã ip̃a dicit. ꝑ mes me reges

Expanded text:
regni sui, describet sibi Deuteronomium legis huius in volumine. Igitur princeps iuris non debet esse ignarus, licet multis privilegiis gaudeat, nec pretextu militie legem domini permittitur ignorare, sed et princeps christianissimus legibus suis iudicet, ne dedignentur principes sacros canones imitari. Inutilis enim est omnis constitutio principis, si non est ecclesiastice discipline conformis. Sequitur: Et habebit secum legetque illud omnibus diebus viQua enim die legem non legerit, non ei dies vite est ille, sed dies mortis. Hinc est quod in literis, quas rex Romanorum misisse legitur ad regem Francorum, hortans eum ut liberos suos liberalibus disciplinis institui faceret, adiecit legis a sacerdotibus levitice tribus iubetur assumere, id est catholicis viris et literatis. Plato, ut Boetius testis est, res publicas fore beatas dixit, si eas aut sapientes regerent aut earum rectores sapientie studerent. Sapientia ipsa dicit: per me reges
Abbreviated transcription (Latin):
ad aliena cupieua ñ ducitur. d ꝓprialargi¬
tur. Sun ꝑ pietatis iuscera sicius ad ignos¬
n ceat ignosceus aib ate rectituoiis ndi¬
natur. Qui in illa illicita ꝓpetrat. S ꝑpetͣ¬
ta ab elus ut ꝓpria deplorat. Cuu ex affec¬
tu cordis alien : infirmi tanti com compa¬
ttati. dic ꝙ in tons ꝓcum sicut in suis pͥ¬
moꝵ quoq corda arencia dectrine ualeat
fmentis irrigare. Quie usuet ex
cerit possit. Si enm homo apud homine de
quo nũme psimint fier intercessor erucescĩt
qua mente ꝯpud dñm intercesuonis locuai
ꝑ ppło at ipit. qui familiarem se enis gr̃e
ainis ueniam postulcit. qui utrum sibi sit pla¬
catus ignorat. Est ad huc et abiud sollicitus for¬
midandum ne qui placarẽ ire posse creditur
hanc ip̃e ex ꝓprio reatu mereatur. Quid cum¬

Expanded text:
ad aliena cupienda non ducitur, sed propria largitur. Qui per pietatis viscera citius ad ignosdeceat ignoscens, ab arce rectitudinis inclinatur. Qui nulla illicita perpetrat, sed perpetrata ab aliis, ut propria, deplorat. Qui ex affectu cordis alienae infirmitati compatitur, sicque in bonis proximi sicut in suis prximorum quoque corda arentia doctrinae valeat fluentis irrigare; qui orationis cerit possit. Hinc quo minime praesu mit, fieri intercessor erubescit, qua mente apud Dominum intercessionis locum pro populo arripit, qui familiarem se ejus gratialiis veniam postulat, qui, utrum sibi sit plcatus ignorat? Qua in re est adhuc aliud sollicitius formidandum, ne qui placare iram posse creditur, hanc ipse ex proprio reatu mereatur. Cunc
Abbreviated transcription (Latin):
hnͣc morientiũ tram de sererat. pene ñ ple¬
ne illã nuentiũ t̾ram app̾henderat. qui ĩt̾
hꝰ uite bonis ꝯtentus erat. hꝰ terre imisere
extrema tenetat. qr ꝑ freqñtes ñtis excessꝰ
ꝑhemus inte bona pregustabat. illius u̾e ter¬
intrare. nec ualebat. fecit ergo qd̾ potuit ĩt̾

Expanded text:
hanc morientium terram deseruerat; pene, non plene, illam viventium terram apprehenderat, qui inter hujus vitae bonis contentus erat, hujus terrae miserae extrema tenebat. Quia per frequentes mentis excessus perennis vitae bona praegustabat, illius beatae terintrare, nec valebat. Fecit ergo quod potuit, inter
Abbreviated transcription (Latin):
re enim et cetera elementa semꝑ ĩ motu
sunt. et sola terra stante stare cetera nesci
bilitatẽ debemꝰ acciꝑe. debet ergo Anctuatio¬
nẽ cordis restringere. et ad muꝰ u̾i gaudii
desideitũ cogitatõnũ affectõnũq inotus col¬

Expanded text:
 Sic et caetera elementa semper in motu sunt, et sola terra stante, stare caetera nesciubilitatem debemus accipere? debet igitur fluctuationem cordis restringere, et ad unius veri gaudii desiderium cogitationum affectionumque motus col
Abbreviated transcription (Latin):
calcamus. hc talis filius ysachar dicatut
tantisq laborib q̃rimus hꝰ m̃cedis tociens¬
quotiens ad illud dñ nr̃i gandiũ int̾nũ in
tramꝰ. et aliqua ꝑte gustamꝰ. hnͣc autẽ de
gustatõm scriptura scã mĩc gustũ. nũc ebri¬

Expanded text:
quae in laude hominum delectatur, quod sit internum tantisque laboribus quaerimus? quid, inad verum gaudium non pertingit. Oportet ergo non solum falsam delectationem, sed etiam vanam perturbationem excludere eum qui vult de veritate gaudere. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ge ab hac ñ dicam ꝑfectionera. s ꝑfectio¬
ns inchoatõne me indeo. Et certe ħ ꝑuin
erat amncis dei et ꝓ amore eternoꝵ. ista sꝑ¬
nerent. ista calcarent. s abiectis hiis oĩb
alacriter ad notũ curentes. nes mis ter¬
reri poterant nec tormentis. Trahetat eos
caritas et ideo nec retrahebat cupiditas nec
deterrebat aduersitas. Currebant ergo mũ¬
dũ post se relinquerant. dm̃ añ se hẽbant.
s int̾posita sunt tormenta ut int̾rogarẽ¬
tur. uel quonio desiderio hunc querent. uel
qua constantia illũ despexissent. Interroga¬
ta ẽ neritas. ꝓbata caritas. confusa miqͥ¬
tas. Accedut ad penas intrepidi. et qua¬
tum mentem anior intus muln̾auerat.
tm̃ caro foras nuluera sua despiciebat. O e¬
caritas quonio illis sapiebas qmͣ dulcis eis
finsti. quos tarcta pp̃ te sustiñe coegisti. Qui¬
bns illos ad te uniculis traxisti. quos mũ¬
do et ꝑ blandim̃ta retrahente. et ꝑ tormen¬
ta repellente. ꝑdere tamen ñ potinsti. Eu¬

Expanded text:
ge ab hac non dicam perfectione, sed perfectionis inchoatione me video! Et certe parum hoc erat amicis Dei, ut pro amore aeternorum ista spernerent, ista calcarent, sed abjectis his omnibus alacriter ad votum currentes, nec minis teneri poterant, nec tormentis. Trahebat eos charitas, et ideo nec retrahebat cupiditas, nec terrebat adversitas. Currebant ergo, mundum post se reliquerant, Deum ante se habebant. Sed interposita sunt tormenta ut interrogarentur, vel quo desiderio hunc quaererent, vel qua constantia illum despexissent. Interrogata est veritas, probata charitas, confusa iniquitas. Accedunt illi ad poenas intrepidi, et quantum mentem amor intus vulneraverat, tantum caro foris vulnera sua despiciebat. haritas, quomodo illis sapiebas, quam dulcis eis fuisti, quos tanta propter te sustinere coegisti! Quibus illos ad te vinculis traxisti, quos mundo et per blandimenta retrahente, et per tormenta repellente, perdere tamen non potuisti. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
si eis uene utatur nes
pauꝑem egestas cõm̃ dabiliorem facit. Si ĩt
sordes et in opiam pcc̃a nõ caueat. Nichil¬
nõcuit militanti nebridio paludanentũ ⁊
baltheus et aꝑitoꝵ cat̾ue. quia sub hĩtu alt̾ius
alt̾i nbctabat sic econtrario incħ ꝓ dest aliis
uile pasuiolum. furua tunica. corporis illum¬
es et simulata pauꝑtas. si nominis digni¬
tatem oꝑib destiuant. Ioseph et in egestate¬

Expanded text:
si eis bene utatur, nec pauperem egestas commendabiliorem facit, si inter sordes et inopiam peccata non caveat. Nnocuit militanti paludamentum, et baltheus, et Apparitorum catervae: quia sub habitu alterius, alteri militabat, sicut e contrario nihil prodest aliis uile palliolum, furua tunica, corporis inluuies et simulata paupertas, si nominis dignitatem operibus destruant. legimus et in euang
Abbreviated transcription (Latin):
tenuissimũ fructũ in dirupta iugitate
sectari: quem nulle seculares cute. nille
mũdane diftensiones. nulla cenodoxie ac
ac uanitatis abrodat elatio male diurnie
lucca illa maiora. que etiam si parata fu¬
erit questiosissima cõuersionẽ multoꝵ:
necessitate tamen mũdane comu̾̃sationis et co-¬
tidiane distentionis dimutõnib absummũt.
b illusionib at dispendiis omnes admodũ
infirmos necesse ẽ implicari. Qui cum etiã
de salute fua dubii ip̃i ad huc magist̾io atos
institutõe egeant aliena. ad conueitendos
aueuos ac regendos dyabolicis illusionib
illigantur. Quiq etiam si potuennt lucri
aliquid ex quordam cõuersione conquirere:
in ꝑaciencia sua at in conditis morib quie¬
quid acquisierint ꝓfagabunt. Illuid q eis

Expanded text:
tenuissimum fructum indirupta jugitate sectari, quem nullae saeculares curae, nullae mundanae distentiones, nulla cenodoxiae ac vanitatis arrodat elatio, nullae lucra illa maiora, quae etiamsi parta fuerint quaestuosissima conuersione multorum, necessitate tamen mundanae conuersationis et cotidianis distentionum deminutionibus absumentur.  inlusionibus atque dispendiis omnes admodum infirmos necesse est inplicari, qui cum etiam de sua salute sint dubii ipsique adhuc magisterio atque institutione egeant aliena, ad conuertendos alios ac regendos diabolicis inlusionibus instigantur, quique etiamsi potuerint lucri aliquid ex quorundam conuersione conquirere, iupatientia sna atque inconditis moribus quidquid adquisicrint proligabunt. illud namque eis
Abbreviated transcription (Latin):
dam patriam festinatis. audite etiã iare¬
suꝑ ħ quͣidam alb̃is machari fabulam ioam¬
dissime at aptissime figuratam. quam ille eͥ
inquit incutate quatam ꝑitissimmus tonsoꝵ
qͣm denariis terms unũqũeq detondens nccĩa¬
uictm cotidie comꝑabat. centumq deuarios
expleta outi corpis cura marsupio suo diebus
nes tonsori pretere m̃cedem. Itaq sumens ar¬
tis sue ꝓtinus instrimenta: expensis ĩ sump¬
tu omnib que hic multo tempore collecta serua¬
uerat. ad intem issam questiosissimã. cum
sũmo labore ꝑuenit. ubi cum ea qua ingres¬
sus ẽ die. secundũ l qd̾ comꝑeat ab imio quoꝙ
ũcedem sin oꝑis recepiss: ad nesꝑum in den
se grandem solidoꝵ mimeꝵ conquisisse ad e
Quas cum cepiss magno solitoꝵ p̾cio com¬
ꝑare: expensis in ꝑetigno nictu uinu̾sis qͦs
acquisierat solidis. necumꝰ quidem denarii
itulit lucrum. Cumq ita acconsitio non¬

Expanded text:
dam patriam festinatis, audite etiam super hoc quamdam abbatis Macarii fabulam, jucundissime atque aptissime figuratam, quam et ille inquit, in civitate quadam peritissimus tonsor qui, denariis ternis unumquemque detondens, tenuictui cotidie conparabat, centumque denarios expleta omni corporis cura marsuppio suo diebus nes tonsori praebere mercedem. qtis suae protinus instrumenta, expensis in sumptu omnibus quae hic multo tempore collecta seruauerat, ad urbem illam quaestuosissimam cum summo labore peruenit. ubi cum ea qua ingressus est die secundum id quod conpererat ab unoquoque mercedem sui operis recepisset, ad uesperam uidens se grandem solidorum numerum conquisisse ad maquas cum coepisset magno solidorum pretio conparare, expensis in perexiguo uictu uniuersis quos adquisierat solidis ne unius quidem denarii domi. intulit lucrum cumque ita sin
Abbreviated transcription (Latin):
in sãc .ꝑ. et melior ẽ ur in ignobilitate ser¬
uiens sibi quam qui dignitatem sibi acqui¬
rit. et indiget pane

Expanded text:
is , et Melior est vir in ignobilitate serviens sibi, quam qui dignitatem sibi acquirit, et indiget pane
Abbreviated transcription (Latin):
leuaq ita cirtum septus foret: ne declinandi fa
n agone suspensus ad dm̃ oraret. manus¬
ad ethera tendens et alta suspiria trabens. O
et fc̃m ẽ. dum uir dei magis ac magis in ge¬
muscens iamq ad celestem prĩam hauelans
misteo sibi parenti precepit ut sibi lapitem af¬
ip̃m hinius portabat. s antiqus hostis ĩuidẽs

Expanded text:
ento ita circumseptus foret, ne declinandi facctibus quasi in agone suspensus ad Deum oraret, ad ethera tendens et alta suspiria trahens. Quod et factum est. Tum vir Domini magis ac magis ingemiscens iamque caelestem patriam anhelans, ministro sibi parenti praecepit, ut lapidem sibi afipsum humeris portabat. 11. Sed antiquus hostis humani
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ noctẽ sp̃c sc̃s ẽ qui suꝑ apłos ĩ igneis lingͥs
appuit. Qͥ cecitatis nr̃e caliginẽ illm̃at. et sur¬
sum erigit nos. ut sapiamꝰ ea que sursũ fũti
ñ q̃ suꝑ tram. Nubes gͦ ꝑ diem. et colũpna
igns ꝑ noctẽ qr et caro tua dĩntatis estũ no¬
bis tercꝑat. et sp̃c scĩ lux tenebras mentis
nr̃e illustrat.

Expanded text:
sanctus est, qui super Apostolos in igneis linguis apparuit, qui caecitatis nostrae caliginem illuminat et sursum erigit, ut sapiamus ea quae sursum sunt, non quae super terram. Nubes ergo per diem, et columna ignis per noctem; quia caro tua et divinitatis aestum nobis temperat, et Spiritus sancti lux tenebras nostrae mentis illustrat.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ in altari sumimꝰ in quo uelatur nob̾ al¬
titudo diei. ĩmensitas muaiestatis tue. Cuius
et calorem et splendorẽ mortał ifiriatas sus¬
taiere ñ poss nͥ mediatrix nubes int̾posita et
ardorem suꝑaret desuꝑ. et tutam suptus mã
p̾monstraret. hñc inibem totus ex̾citus tins¬
exeqͥtur. dñe rex sabbaoth. qui ã ñ sequit᷑ eã
in tenebris ẽ. et ĩ tenebris ambulat. et nescit

Expanded text:
quod in altari sumimus? in quo velatur nobis altitudo diei, immensitas majestatis tuae, cujus et calorem et splendorem mortalis infirmitas sustinere non posset, nisi mediatrix nubes interposita et ardorem desuper temperaret, et tutam subtus viam praemonstraret. Hanc nubem totus exercitus sequitur, Domine rex sabaoth. Qui autem non sequitur eam, in tenebris est, et in tenebris ambu
Abbreviated transcription (Latin):
et iycorem duxit constanciam filiam rogeri
tur. ita ut pp̃e apud ueronam moranti q ͦ
quiͣ ꝓgredieadi facultas denegetur. et ite¬
rantib ĩnurie plures inferanitur. philippi
regis soror in ungariam ducitur regi bun¬

Expanded text:
e fecerat et Constanciam, filiam Rogeri tur, ita ut pape apud Veronam moranti quo quam progrediendi facultas adimeretur et itinerantibus mine plures irrogarentur. Tunc Phylippi regis
Abbreviated transcription (Latin):
potestas imꝑui. Decet tamen ut uincat rõ
potestatem. Scienda quippe natura ẽ euis¬
q mortalitas at resolutio et pulius ꝓͥge
ritoꝵ et ex quo facti et ad quem redigen¬
di finem sumus ut ñ flore purpurõ confidẽ¬
tes rufirmitate oꝑti corporis. Ignoremus
nos coequales hoĩm. Princeps es. omi
tendens de quib ad huc sangnis stillat
ĩistus. Quomõ hunis manib suscipies
sanctũ corpus dni. Qua p̾sumptione ore
tuo poculum sangunus eius preciosi ꝑcipi¬
es cum furore sermonũ tuoꝵ taritus ĩ iuste
sit sangnis effusus. Recede ne secundo pcc̃o pͥ¬
orem nequiciam augere contendas. Susci¬

Expanded text:
potestas imperii. Decet tamen ut vincat hic ratio potestatem. Scienda quippe natura est, ejusque mortalitas, atquenitorum ex quo facti et ad quem redigendi sumus, et non flore purpureo confidentem infirmitates operti corporis ignorare. Coaequalium hominum princeps es, o imtendes, de quibus adhuc sanguis stillat injustus? Quomodo hujusmodi manibus suscipies sanctum Domini corpus? Qua praesumptione ore tuo poculum sanguinis pretiosi percipies, dum furore verborum tuorum tantus injuste sit sanguis effusus? Recede igitur, recede, ne secundo peccato priorem nequitiam augere contendas. Susci
Abbreviated transcription (Latin):
nete nullo modo potuit. Nam repente diri¬
guit: et erecto in celum gladio brachium
fleribile remansit. ẽuic omnis longobar¬
doꝵ turba que ad illud mortis spectaculum
aderant in laudis fauorem cõuersa mirari
cepit: mrũq dei cum tunore uenerari quia
profecto afruerat ciis sc̃ĩtatis eẽt: qui car¬
inficis sui brachium in aere ligass. Itaq
postulatus ut surgeret surrexit. Postulatꝰ
ut brachium sui carnficis sanaret: negait
dicens. Ego ꝓ eo nillo modo orabo: ũ michi
ante iuramentũ dederit quia cum mamie
ista xp̃ianũ hoĩem ñ occidat. Omius igitꝰ
tante uirtutis hoĩem cognoscentis: boues
et iienta que depredati fu̾ant certatim
ei offerre ĩmire nolebant. S uir dñi tale mu¬
nus susciꝑe renuit: mimꝰ aũ bone incedis
que sunt dicens. Si mchu aliquid nultis cõ¬
cedere: omnes captinos quos hẽtis michi tn¬
buite. ut hẽam. unde ꝓuobis debeam orare.¬

Expanded text:
nere nullo modo potuit: nam repente dirinere nullo modo potuit: nam repente diriguit, et erecto in coelum gladio brachium inflexibile remansit. Tunc omnis Longobardorum turba quae ad illud mortis spectaculum aderat, in laudis pavorem conversa mirari coepit, virumque Dei cum timore venerari, quia profecto claruerat cujus sanctitatis esset, qui carnificis sui brachium in aere ligasset. Itaque postulatus ut surgeret, surrexit: postulatus ergo ut brachium sui carnificis sanaret, negavit dicens: Ego pro eo nullo modo orabo, nisi antea mihi juramentum dederit, quia cum manu ista Christianum hominem non occidat. Sed tantae virtutis hominem cognoscentes, boves et iumenta, quae depraedati fuerant, certatim ei ofFerre in munere volebant. Sed vir Domini tale munus suscipere renuit. Munus autem bonae mercedis quaesivit, dicens: 'Si mihi aliquid vultis concedere, omnes captivos quos habetis mihi tribuite, ut habeam, unde pro vobis debeam orare
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ego in manu enis sum. Tantũ ĩ me
possunt facere: quͣtũ ip̃e ꝑmiserit. fugit
itaq dyaconus: et quaũ deceptus in me¬
dio fideiussor remansit. Facto igitur ma¬
ne longobardi qui dyaconũ ad custodiẽd
de deraut uen̾uit: et quem de dant pecierunt.
B hunc uen̾andus p̾sor fugisse Rudit. Tune
omnib qui illuc aderant longobardis placuł
ut cumi capite truncare debunssent: quatinus
sũ graui cruciatu uitam eius cõpendiosa mor¬
armatos deductus: ad sua arma scatim cu¬
currit. Nam pecut ut sͥ itur paululum orã¬
di licencia daretur. Cui diu concessũ fuiss
in terra se scrauit et oraint. Oun dum pau¬
lo dincis oraret: hunc electus interfector
calce pusauit ut surgeret dicens. surge et
tũso collo eductam contra se sꝑatam intuẽs.
h̾ uniũ fertur publice dyxisse. Sancte iohes¬
suscipe illam. Cunc electus carnfer enagi¬
uatum gladium tenens ac uisu forti in al¬
tum brachium ꝑcussurus leuauit. S depo¬

Expanded text:
Nam ego in manu eius sum; tantum in me Nam ego in manu eius sum; tantum in me possunt facere, quantum ipse permiserit'. Fugiit itaque diaconus, et quasi deceptus in medio fideiussor remansit. Facto igitur mane, Langobardi, qui diaconum ad custodiendum dederant, venerunt illi, quem dederant petierunt, sed hunc veneranomnibus qui illic aderant Langobardis placuit, ut eum capite truncari debuissent, quatenus sine gravi cruciatu vitam eius conpendiosa morarmatos deductus, ad sua arma statim cucurrit. Nam petiit, ut sibi paululum orandi licentia daretur. Cui dum concessum fuisset, in terram se stravit et oravit. Qui dum paulo diutius oraret, hunc electus interfector calce pulsavit, ut surgeret, dicens: 'Surge et tenso collo eductam contra se spatam intuens, hoc unum fertur publice ds Baptista, suscipe illam. Tunc electus carnifex evaginatum gladium tenens, adnisu forti, in altum brachium percussurus levavit, sed depo
Abbreviated transcription (Latin):
De quadam a longobardis captus qui¬
dam dyaconus tene batur ligatus. eũ¬
q ip̃i qui tem̾̾ant interficere cogitabant.
adnesꝑascente autem die uir dei scõlus
ab eifdem longobardis peciit: ut relaxari
eiq iuta concedi debuiss. O posse facere
se om̃o negau̾nt. Curq mortem illius
deliberasse eos cerneret: peciit ut sibi ad
custodiam tradi debuiss. Cui ꝓtins R̾en¬
derunt. T̃ibi quid̾ eum damus ad custodi¬
endum: s es conditione intposita ut si ip̃e
fugenit. ꝓ eo ip̃e moriaris. Ꝙ uir dm̃ liben¬
tet accipiens predictũ dyaconũ in sua sus¬
cepit custodia. Nocte media cum longo¬
bardos omnes sompno gram dep̾ssos aspi¬
ceret: excitaiit eum et ait. Surge et con¬
citus fuge: liberet te oĩpotens dñs. s isdẽ
dyaconus ꝓmissionis eius ñ ĩmenor R̾n¬
dit diceus. fugere pr ñ possum. Qmia si ego
sug̾o. ꝓ me sine dubio morieris. Qũe uir
dm̃ sc̃olus ad fugiendũ compulit dicens.
surge et nade. om̃ipotens dñs te erpiet.

Expanded text:
 quadam a Langobardis captus quidam diaconus tenebatur ligatus, eumque ipsi qui tenuerant interficere cogitabant. Advesperescente autem die, vir Dei Sanctulus ab eisdem Langobardis petiit, ut relaxari eique vita concedi debuisset. Quod posse se facere omnino negaverunt. Cumque mortem illius deliberasse eos cerneret, petiit, ut sibi ad custodiam tradi debuisset. Cui protinus responderunt: 'Tibi quidem eum ad custodiendum damus, sed ea conditione interposita, ut, si iste fugerit, pro eo ipse moriaris. Quod vir Domini libenter accipiens, praedictum diaconum in sua suscepit fide. Quem nocte media, cum Langobardos omnes somno gravi depraessos aspiceret, excitavit et ait: 'Surge et concitus fuge; liberet te omnipotens Deus'. Sed isdem diaconus, promissionis eius non inmemor, respondit dicens: 'Fugere, pater, non possum, quia, si ego fugero, pro me sine dubio ipse morieris'. Quem vir Domini Sanctulus ad fugiendum conpulit, dicens: 'Surge et vade; te omnipotens Deus eripiat.
Abbreviated transcription (Latin):
bus ñ diuitib ñ ꝓpniquis ñ ad luxuriam.
d ad ncc̃itatem. Sine ille sacerdos sine cog¬
natus sit sine affinis. Nicħ in illo aliud con¬
sideres rasi pauꝑtatem laudent te esurien¬
tium uscera. ñ ructuantiũ opulenta cõnui
saphira dispensatores trandi ĩmo corde du
et ñ eius cui semł ea nouerant. ꝑtemq sibi
iam aliene substantie reseruarnt. metuen¬
tes famem quam uera fides ñ traiet p̾sentẽ
suo sensu himidet. Melius h ẽ facere quam
repositis opibus nicubare. S tibi aliud ꝓ¬
in esurientib insitare in langnentib. susci¬
domestico fidei uirginũ ałe monasteria. ser¬
noꝵ dei et pauꝑum sp̃u hr̃e curam. qui dieb
ac noctib sermũt dño tuo. Qui in terra posi¬
ti mutantur angłoꝵ comĩsationem. et nncħ
aliud loquntur insi qd̾ ad laudes dei ꝑtinet hñ¬
tes q nictum al uestitum. hiis gaudent dim¬
ciis. Qui plus hr̃e uolunt si tamen seruanit
ꝓpositum. Amplius. Alioqum si amplius dẽ¬

Expanded text:
bus. non diuitibus, non propinquis, non ad luxuriam sed ad necessitatem. siue ille sacerdos siue cognatus sit et adfinis, nihil in illo aliud consideres nisi paupertatem. laudent te esurientium uiscera, non ructantium opulenta conuiuiSaphira, dispensatores timidi, immo corde dupet non eius, cui semel ea uouerant, partemque sibi iam alienae substantiae reseruarunt metuentes famem, quam uera fides non timet, praesentem sensu suo abundet. Meliusque est hoc facere, quam repositis opibus incubare. Sed tibi aliud pin esurientibdomesticis fidei —, uirginum alere monasteria, seruorum dei et pauperum spiritu habere curam, qui diebus et noctibus seruiunt domino tuo, qui in terra positi imitantur angelorum conuersationem et nihil aliud loquuntur, nisi quod ad laudes dei pertinet, habentesque uictum atque uestitum his gaudent diuitiis, qui plus habere nolunt, si tamen seruant propositum. alioquin, si amplius de
Abbreviated transcription (Latin):
petitus cuiq suggeret coram se confestum
ĩuemet. sericis induentur uestib om̃i co¬
qd̾ deus nobis ꝓmisit esce compleuit nũgẽ¬
tur iurginb quas nec humanus nec de¬
momacus molauit contactus. q acuicti et
coralii splendore forma p̾stantiorib ħ bona
dabuittur credentib. Non credentib autẽ

Expanded text:
petitus cuique suggeret, coram se confestim inveniet. Sericis induentur vestibus omnicovobis Deus promisit ecce completum est. Jungentur virginibus, quas nec humanus, nec daemoniacus violavit contactus, hyacinthi coraliique splendore forma praestantioribus. Haec bona dabuntur credentibus, non credentibus vero
Abbreviated transcription (Latin):
q secund̾ cresyam suam contemꝑanerũt. ei¬
q talia ex ꝑte dei dicere monscrau̾nt ques
bia uera ẽẽ crediderunt. Qui uero sponte cre¬
dere lioluerunt. ui tamen et gladii trmore
credidemrt. ex
Tenis quidem nec se¬

Expanded text:
que secundum haeresim suam contemperaverunt, eque secundum haeresim suam contemperaverunt, et talia eum ex parte Dei dicere monstraverunt, qubia vera esse crediderunt, qui vero sponte credere noluerunt vi tamen et gladii timore crediderunt. Et ejus quidem nec
Abbreviated transcription (Latin):
tu ꝓotiretur. S inus opib de ꝑ auipimo di¬
tissiuus effectus. in tantis tantã mẽtis
suꝑbiam ꝓrupit ut regnũ arabum sibi sꝑan¬
dũm pollic̾etur insi suos timeret contribłes
quia indelicet enm ꝓrege tenerent cum sibi-¬
et equales fussent et maiores. mam tam̃
loqñtie quam apud diuersas nationes dum
negotiatõm desudaret ingemi susceꝑat leui¬
is qui nestoriam erant et iacobite. Iacobite
namq sunt heretici a quodam ia cobodicti
nem tm̃mo instum de sp̃n sancto conceptimi
as de uirgine natum. ñ aña crucifycum neq
mortuũ credentes. fint etiam illo tempore
in regione antiochie quidam archidyacomis
amicus machonieth et iacobita. unde ad cõ¬
cilium uocatus ẽ et dampnatus. emus dãp¬
nationis pudore contristatus de regione an¬
fugit. et ad machometh deuenit. Hic igrtur
bar dicti qui et ip̃i machoneto se adhibinit᷑.
et ad complendã enis stulticiam aiciliũ pre¬
buerunt. Et huitres machometi leger quis¬

Expanded text:
 potiretur. Cujus opibus de pauperrimo ditissimus effectus, in tantam prorupit mentis superbiam, quod regnum Arabum sibi sperandum polliceretur, nisi suos timeret contribules, quia eum pro rege non tenerent, cum sibiet aequales fuissent et majores. Viam tamen ia eloquentiae, quam apud diversas nationes, dum negotiationi desudaret, ingenii susceperat levinos qui Nestoriani erant et Jacobitae. Jacobitae autem sunt haeretici, a quodam Jacobo dicti, nem tantum justum de Spiritu sancto conceptum, ac de virgine natum, non crucifixum tamen neque mortuum credentes. Fuit etiam eo tempore, in regione Antiochiae, archidiaconus quidam amicus Mahometh, et hic Jacobita, unde ad concilium vocatus est, et damnatus. Cujus damnationis pudore contristatus, de regione aufugit, et ad Mahometh devenit. Hujus igiturbar dicti, et hi quidem Mahometho se adhibuerunt, et ad complendam stultitiam ejus auxilium praebuerunt. Et hi tres legem Mahomethi quis
Abbreviated transcription (Latin):
tua puero nouisses scripta et ab om̃i sarra¬
cenor gente maxime selebratione hc̃ta. Cur
lius. et future ꝑiter felicitate fructurus.
or̃ois tue contextus płimiũ chom
decors hẽat et dulcedinis apud eos qui fũ¬
id sꝑare te requi mirũ ẽ ut ad h ꝑsuadende̾
institeris in quo me ulłatenis falliposse
credideris. Certum ẽ enim michi nec ĩ com¬
ꝑtum quis machometh fuerit quomodo
callida siłatione ꝓphami se confurcit. et ad
h machinand quis enis consiliarius exti¬

Expanded text:
a puero noveris scripta, et ab omni Sarracenorum gente maxima celebratione habita, curlius et futurae pariter felicitate fruiturus? onis tuae contextus, plurimum decoris et dulcedinis habens, apud eos qui id sperare te mirum est, ut ad hoc persuadendum institeris, in quo me nullatenus falli posse credideris. Certus enim es mihi non incompertum esse quis Mahometh fuerit, quomodo callida simulatione prophetam se confinxerit, et ad hoc machinandum quis ejus consiliarius exsti
Abbreviated transcription (Latin):
sa foras colorem ꝑiter cum noie mutanit.
corrũpatur. S tamen quia teniere exiit pu¬
dicicie sue dampna etiam in unta sustinuit. Co
antem subumgitur. conglutinauit eam sibi.
ideo in suꝑp̾mo artha ad unũ colligitur ut iã
unũ cogitemus. unũ expectemus. unũ deside
one ẽ cognitio. in secinida opus. in tercia uir

Expanded text:
sa foras colorem pariter cum nomine mutavit. sa foras colorem pariter cum nomine mutavit. corrumpatur, sed tamen quia temere exiit, pudicitiae suae damna etiam invita sustinuit. Quod autem subjungitur, conglutinavit eam sibi; ideo in supremo arca ad unum colligitur; ut jam unum cogitemus, unum exspectemus, unum desiderone est cognitio, in secunda opus, in tertia virt
Abbreviated transcription (Latin):
gitatõnem excurit simles sunt corno
qui reu̾sus ñ ẽ quia dumi foris ꝙ male delec¬
tat ĩuemũt. ad archam conscĩe amplius re¬
dire nolunt. Reliqua uero tria contemplatõ¬
nũ genera in exitu colimite figurata sunt
que uacua exiit s nacua ñ rediit. quia foris¬
ĩuenit qd̾ rntus ñ hñit. Nec tamen foris a¬
manit qd̾ intus detulit. Ramus oline iuren
tis. bonũ mentis affectum demonstrat. qr
sepe sancti uri qnͣto magis foris oꝑa d̃ma
aspiciunt: tanto magis intus in amore cõ¬
ditoris uirescunt. In primo ergo. materia
uantatis inspecta m nobis generat con¬
temptũ mũdi. in secundo: siłacium rõnis.
landem dei. In tercio instrimitũ dispensatõis
timorem et amorem dei. in quarto: apitas
cupiditas icentiuũ libidinis. hunc igitur
exitum caneamus caueamus ne egrediamꝰ
temere. Nemo de conscĩa sua confidat. Dia
intus uirgo. urtus casta. initus columba fint.
s quia coluniba fint seducta ñ hñs cor. eg̾s¬

Expanded text:
similes sunt corvo, qui reversus non est, quia dum foris quod male delectat inveniunt, ad arcam conscientiae amplius redire nolunt. Reliqua vero tria contemplationis genera in exitu columbae figurata sunt, quae invenit, quod intus non habuit, nec tamen foris amavit, quod intro detulit. CAP. V. Qutis bonum mentis affectum demonstrat, quia saepe sancti viri quanto magis foris opera divina aspiciunt, tanto magis intus in amore Conditoris inardescunt. vanitatis inspecta, in nobis generat contemptum mundi, in secundo simulacrum rationis, laudem Dei, in tertio instrumentum dispensationis timorem et amorem Dei, in quarto fomes cupiditatis incentivum libidinis. Hunc igitur exitum caveamus, ne egrediamur temere. Nemo de conscientia sua confidat. Dina intus virgo, intus casta, intus columba fuit, sed quia columba seducta fuit non habens cor, egres
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ ẽ cntas refugii. simplicitati cohĩtatio re¬
ligionis n ũt tał q̃ uolit hũiliari. uł tã bruta
ut ñ possit regi uł tractari. bona tñ uolũtas
silio ad laboriosã et actuosã untã tã simittẽ¬
tenda sͥ ẽ et abigenda. aldmittant᷑ gͦ aĩales.¬
s ut fiant ip̃i rõnales ac spͥnailes ñ ut pp̃ eõs¬
ar
ip̃i qͥ ħ iam ẽẽ meruerũt ꝯu̾tant᷑ retro et effi¬
ciant᷑ aĩales. suscipiant ᷑ ĩ oĩ beniuolẽtia cari¬
tatis portent᷑ ĩ oĩ pacĩa benignitatis. s qui

Expanded text:
ria civitas refugii simplicitati cohabitatio religionis, nisi sit talis quae nolit humiliari, vel tam bruta, ut non possit regi et tractari. Bona tamen voluntaed salutari consilio ad laboriosam et actuosam vitam transmitten. Admittantur ergo animalessed ut fiant ipsi rationales ac spirituales, non ut propter ipsi qui jam hoc esse meruerunt, convertantur retro, et efficiantur animales. Suscipiantur in omni benevolentia 217 charitatis: portentur in omni patientia benignitatis. Sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
on̾ate. tanqmͣ arnis quib dam et clipeis
omiste. S reuera ꝓpriis scelerib informms
talib onuiste iuxͣ illud ꝓphicum. descend̾mt
ĩ infernũ cum arnis sins .i. cum membris
sus que fecerunt arma iiquitatis pcc̃õ.
nolentes ea facere arma insticie ded. Cer¬
tũ ẽ autem equm aĩal ẽẽ suꝑbum et ꝯtu¬
max. contentõis et belli cupidum. fuentem
ad cortũ. et inlibidine ppotentem. Pemones
igitur in equos tnsformari significant sesso¬

Expanded text:
oneratae, tanquam armis quibusdam et clypeis oneratae, tanquam armis quibusdam et clypeis otalibus onustatae. Juxta illud propheticum: Descenderunt in infernum cum armis suis , id est cum membris suis, quae fecerunt arma iniquitatis peccato, nolentes ea facere arma justitiae Deo. Certum est autem equum animal esse superbum, et contumax, contentionis et belli cupidum, ferventem ad coitum, et in libidine praepotentem. Daemones igitur in equos transformati, significant sesso
Abbreviated transcription (Latin):
nis impetu ꝓruentis in uellũ. Expaue fc̃s
ergo ip̃e et equs et eius continno regres¬
sus ẽ ad me. ⁊ quo cum quererem quare
ren̾te̾tur: Rndit. Equs meus ñ fuste nec
calcarib etiam cogi potest ut ꝓcedat. E¬
go etiam ip̃e adeꝯ territus sum. ut oĩs
ꝑce d̾re ñ audeam. ans emm uidi et
sdimi. Nemus enim istud defunctoꝵ
aĩab et demonib plenũ ẽ ridimi autẽ
illos clamare et dicere. iam hemus p̾poi
curi ꝓcedamus. Cum ergo ꝓcessissem. et
ad nemꝰ ꝑuenissem. Iam uiubre ꝓces¬
serant et tñ uotes quastã ꝯfusas audini.¬
et fragores armoy. et equox fremitus. S nec
umbras uidere. nec uoces inflłigere potin.
Cum autem redissemus: iam arep̃m ĩuem
mus in extremis. Nec post has uoces .xo.
dieb suꝑuycit. unde cõnititur eum ab illis
sp̃ib raptũ a quib auditum fuerat rapi¬
endũ. Hinc aꝑꝑet quales equi sint illi super
enim demones se in equos tusformantes.
quor sessores sunt amme miserrime pcc̃is

Expanded text:
ruentis in bellum. Expavefactus ergo ipse et equus ejus continuo reversus est ad me. A quo cum quaererem, quare reverteretur, respondit: Equus meus non fuste nec calcaribus etiam cogi potest, ut procedat. Et ego etiam ipse adeo territus sum, ut omnino procedere non audeam. Mira enim vidi et audivi. Nemus enim istud defunctorum animabus et daemonibus plenum est. Audivi autem illos clamare et dicere: Jam habemus praecuri procedamus. Cum ergo processissem, et ad nemus pervenissem, jam umbrae processerant, et tamen voces quasdam confusas audivi,et fragores armorum, et equorum fremitus; sed nec umbras videre, nec voces intelligere potui. Cum autem redissemus, jam archiepiscopum invenimus in extremis, nec post has voces 15 diebus supervixit. Unde conjicitur, eum ab illis spiritibus raptum, a quibus auditum fuerat rapiendum. Hinc apparet, quales equi sint illi, super enim daemones se in equos transformantes, quorum sessores sunt animae miserrimae peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
summpsit exordium uirgilianꝰ error de aĩa¬
b defunctoꝵ quas heroas appsłat dicens
eos hr̃e eandem curam equoꝵ et cururũ et
arn armoꝵ post mortem qm̃ hu̾ant dũ
iuebant de qua re c̾tissimũ referebat ex¬
emplũ. pr̃mis mens hele andus hemici
quondã remensis arep̃i cubicularius. Di
tebat me apud attrebatũ. Dum autem
cc̃ midiem aꝓud qd̾ dam nemꝰ aꝓpinqͣsse¬
mus ego et famulus meus qui me prese¬
tebat celerius equitans ut in ꝑpet hospiciũ:
auount ille tumłtũ magnũ in nemore qiͣ
młtiplices et uarios equoꝵ fremitus. ar¬

Expanded text:
sumpsit exordium Virgilianus error de animabus defunctorum, quos heroas appellat, dicens eos habere eamdem curam equorum, et curruum, et armorum post mortem, quam habuerant dum vivebant. De qua re certissimum referebat exemplum patruus meus Hellebaudus, Henrici quondam Remensis archiepiscopi cubicularius. Dictebat me apud Attrebatum. Cum autem circa meridiem apud quoddam nemus appropinquassemus, ego et famulus meus, qui me praecedebat celerius equitans, ut mihi pararet hospitium, audivit ille tumultum magnum in nemore, quasi multiplices et varios equorum fremitus
Abbreviated transcription (Latin):
ex toto corde tuo et c̃. ut omnes cogitatõnes
tuas et omnẽ intara et omnẽ intlłctum ĩ illũ
conferas. a quo hẽs ea que confrers confers.
que uacare debeat. et quasi locum dareut alia¬
re uelit fru: s quicquid aliud diligendu ue¬
uerit in animũ. illuc rapiatur quo totus di¬
lectionis npetus currit. Quisquis ergo recte
diligens enm tanqmͣ se ip̃m. totam dilectõnẽ
su et islius refert in illam dilectionem dei. qͥ
te referuntur in deuni sicut ẽ homo uł angłs.¬
ficis dei ꝑ nos indigent sicut ẽ corpus. Nam
utiq martires ñ dilet̾unt scelus ꝑ seqũciũ in¬
nos ẽ. alteꝵ ꝙ nos sumus. alteꝵ qd̾ nixta nos
p̾cepta danda erant. Cyͣtumlib eniu extidat
homo a u̾itate: remanet illi dilectio sin. et cor¬
poris sin. fugex quippe animꝰ ab ĩcõmitabili
nimine om̃mi regen̾atore: id agit: ut sibi ip̃e
eptum se putat: si etiam sociis .i. aliis hoĩ

Expanded text:
ex tota mente: ut omnes cogitationes tuas, et omnem vitam, et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea ipsa quae confers. quae uacare debeat et quasi locum dare, ut re alia uelit frui, sed quidquid aliud diligendum uenerit in animum, illuc rapiatur quo totus dilectionis impetus currit. quidiligens tanquam se ipsum, totam dilectionem sui et illius refert in illam dilectionem Dei quae quadam referuntur in Deum, sicuti est homo vel angelficio Dei per nos indigent, sicuti est corpus. Nam utique martyres non dilexerunt scelus persequentium nos est, alterum quod nos sumus, tertium quod juxta nos aecepta danda erant. Quamtumlibet enim homo excidat a veritate, remanet illi dilectio sui et dilectio corporis sui. Fugax enim animus ab incommutabili lumine omnium regnatore, id agit ut ipse sibi eptum se putat, si etiam sociis, id est aliis h
Abbreviated transcription (Latin):
tus manet. Aterim fideles regis. ntouidelicet
dum et gilefatum p̾dando regno secure intẽ¬
tos npcta res rehuũ in opinate aggressi acer¬
rime debellant. euerardo gladiis ꝑempto. gul¬
leberto antem rehui undis submerso. ceteroꝵ
uie aliquis fudit fugit. qui ñ aut trucidare¬
tur aute caꝑetut. ħ nutõ inłideles regis corde
frang untur et lutouicus ab alsatia discedit
et rex et fideles eius cum ip̃o gratuilcintur.

Expanded text:
ritus mansit. Interim fideles regis, Udo scilicet ritus mansit. Interim fideles regis, Udo scilicet dum et Gislebertum praedando regno secure intentos juxta Rhenum inopinate aggressi acerrime debellant; Everardo gladiis perempto, Gisleberto autem Rheni undis submerso. Caeterorum vix aliquis fuit, qui non aut trucidaretur, aut caperetur. Hoc nuntio infideles regis corde franguntur, et Ludovicus ab Alsatia discedit, et rex et fideles ejus cum ipso gratulantur.
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatoris fidelitate se uictũ factionem sue
applicant suggerentes ei regnũ masis cõ¬
petere illi in prĩs regno nato qñ othoni añ
tes imꝑatoris offendunt et mucti cum pan¬
cis congressione fcã interim imꝑatore ĩ alio
rehm bitore añ clanos dñi lancee sue ĩfycos
in brachio in sanabiliter uuln̾ato. eodem an¬
no orta dissensione inter principes de uarie¬
tate legis. utrum deberent ains suꝑscitib fi¬
li filioꝵ post patres definictos heriditare
an ex hr̃datis fratruelib deberet hereditas
ad patinos redire. ex regis othonis oñu q
principum sũia cognitio u̾itatis cõmissa ẽ
gladiatorio iudicio. cessit q unctoria hiis qͥ¬
dicel eit sr̃m filos debere cum patrib here ditare
anno seqnͣti rex otho obsedit brasagam oppi¬
dum alsatie qd̾ ludonicus rex ꝓmilites eue¬
rardi et eilleberti tenetat. in qua obsidione sua¬
impatore de fecerat. multi ab iꝑttore defece¬
riit. ea ꝙ rex aliis territis. solus rex inter¬

Expanded text:
atoris fidelitate sejunctum factioni suae applicant, suggerentes ei, regnum magis competere illi in patris regno nato, quam Ottoni ante tes imperatoris offendunt, et multi cum paucis congressione facta, interim imperatore in alio Rheni litore ante clavos Domini lanceae suae infixos in brachio insanabiliter vulnerato. Orta dissensione inter principes de varietate legis, utrum deberent avis superstitibus filii filiorum post patres defunctos hereditare, an exheredatis fratruelibus deberet hereditas ad patruos redire, ex regis Ottonis omniumque principum sententia cognitio veritatis commissa est gladiatorio judicio. Cessitque victoria his, qfratrum filios debere cum patribus hereditare. Rex Otho obsedit Brissagam oppidum Alsatiae, quod Ludovicus rex per milites Gisleberti et Everardi tenebat: in qua obsidione suaOthone defecerat, multi ab eodem Othone defecerunt, eaque re, aliis territis solus rex inter
Abbreviated transcription (Latin):
am fecit. Post subactam uero infidelitatẽ
rom aue ecc̃e apuliam rediens in priam
suam moritur. et comradus qui añ ip̃m im¬
ꝑium affectauerat henrici iꝑatoris de so-¬
rore nepos ad regnũ ꝓuehitur. Cepit anno¬

Expanded text:
mperator post subactam in fidelitate Romanae aecclesiae Apuliam rediens in patriam suam moritur; et Cuonradus, qui ante ipsum imperium affectaverat, Henrici imperatoris de sorore nepos, ad regnum provehitur. 1138.
Abbreviated transcription (Latin):
ter etiam uouetur coram multis et gram¬
bus ꝑsonis .i. cõuentu copiosissuno et reli¬
giofissimo. et coram etiam ałte et ĩ ecc̃a qr
ꝙ incapło fit in ecc̃a ñ fit. Cum in toto cor
nlłs locus sit scĩor capło. nullus reu̾encia
digmor. ulłs dyabolo remocior ulłs deopri

Expanded text:
tem vovisti coram multis et gravibus personis, id est conventu copiosissimo et religiosissimo, et coram etiam abbate et ecclesia, quia  in capitulo fit, in ecclesia non fit: cum in toto corpnullus locus sit sanctior capitulo, nullus reverentia dignior, nullus diabolo remotior, nullus Deo pr
Abbreviated transcription (Latin):
Illa ergo que post tres ant plures maritos
ẽ mortua in resurectione quem ex hiis est
hĩtura. Nami si primũ hĩturam henderis.¬
lex moysi destrũetur dicentis quia post secund
pͥmũ R̾nderis: etiam in ħ ẽ destructio legis ea¬
mo uro uuente nec eam repudiante. ñ po¬

Expanded text:
lier quae post tres aut plures habitos maritos est mortua, in resurrectione quem ex his est habitura? Nam, si primum habituram reslex Moysi destruetur dicentis, quod post secundum ponderis, in eo etiam est destructio legis, earo vivente, nec eam repudiante,
Abbreviated transcription (Latin):
docio fungi ñ posse. quid ergo ꝓdent eis re¬
surcectio. plus enim ad dedetus et ĩ cõmodũ
qrã ad desus et cõmodũ erit eis resurgere.
Melius q ils eẽt in morte ꝑmanere quar
lentem potest honorem hãe. p̾terita multis
pontificib multa nccia sunt et templa. Ex¬
structio legis ne plus quam unũ exissat tem¬

Expanded text:
rdotio fungi non posse, quid ergo eis proderit resurrectio? Plus enim ad dedecus et incommodum, quam ad decus et utilitatem erit eis resurgere, meliusque eis fuisset in morte permanere, quam lentem habere potest honorem. Praeterea multis pontificibus multa necessaria sunt templa. Exstructio s
Abbreviated transcription (Latin):
robore. de beret amine uirtus deficere. Et
ter dissolũetur et uirtus anime. Oe si con¬
ce datur corrupto corꝑe. anima quoq corrũ¬
contiugit ut qnͣto magis corpus debilitat ͦ
quis morti ꝓximor e. tanto ꝑspicatiori iui¬
get mentis a cimune plusq solito recordetur
at ꝓuideat et in ip̃o inomento quo melius

Expanded text:
robore animae virtus deficere. Si ter dissolvatur et virtus animae. Quod si concedatur corrupto corpore, anima etiam corrumcontingit, quanto magis corpus debilitatur  morti proximior est, tanto perspicaciori mentis acumine plus solito recordetur, et cuncta provideat, et in ipso quo melius
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis officia. sic et generandi hĩturi sint¬
naturam a deo ut mulierẽ cotidie concep
plo maior ẽẽt. aut pontus enam terra fie¬
ret. adeo loci coartarentur augustia ꝙ nõ
hrẽt hr̃ent que colere possent ama. ĩmo sẽꝑ
quisq ut ad uxorem suam qmͣ hũit. an a

Expanded text:
nitatis officia, sic et generandi naturam habebunt, adeo ut mulierem quotidie conceptpliciter major esset, aut pontus etiam terra fieret et adeo loci coarctarentur angustia, quod non haberent quae colere possent arva, imo inde quisque vir ad uxorem sua
Abbreviated transcription (Latin):
lat. sedes. sedet. oculis nagari. caput erectũ¬
et aures portare suspensas emotib exfigris
hoĩs int̾iorem ĩmitatũ eẽ ꝯgnoscas. uir qͥp
pe ꝑũsus ãmut ocło. terit pede. digito loquit᷑.
et ex insolenti corꝑis motu recens ãnnie mo¬
rib dep̾henditur qmͣ dũ a sin cͥcũspectõne tor¬
pescit: in cura si curiosã in alios facit. Ma
enĩ se ip̃am ignorat foras mittitur ut edos

Expanded text:
lat, sedet, oculis incipientem vagari, caput erectum, aures portare suspensas; e motibus exterioris hominis interiorem immutatum agnoscas. Vir quippe perversus annuit oculo, terit pede, digito loquitur ; et ex insolenti corporis motu, recens animae morbus deprehenditur: quam, dum a sui circumspectione torpescit incuria sui, curiosam in alios facit. Quia enim seipsam ignorat, foras mittitur, ut haedos
Abbreviated transcription (Latin):
raro uł nũ qmͣ insum e̾ indelicet biceps ĩfan¬
tulus qui h uidit testis ẽ ppłs. hic tam sexu
duplex quam ceteris simplex erat compa¬
ge corꝑis. Tertio ydus decenibris ad mediã
noctem lucentib scellis celo serens .xiii. lu¬
na eclypsim passa ẽ. et contracto orte multis
colorib s maxume sanguineo pene hora m¬

Expanded text:
raro visum est, videlicet biceps infantulus. Qui hoc vidit testis est populus. Hic tam sexu, quam ceteris membris, simplex erat compage corporis. 3. Idus Decembris, ad mediam noctem lucentibus stellis coelo sereno, 13. luna eclypsim passa est, et coloribus sed maxime sanguineo pene hora in
Abbreviated transcription (Latin):
Omus mrus se repente ꝑ omnes pm̾ uenas
infudit. et totum hoĩem in timorem comu̾tit.
de quo cur nicħ alind p̾stolaretur insi intitus
ceteri pascores fide cõmoniti eum p̾sentie de¬
b corporis ꝑtibus reuocatum cucurrit ad ip̃m
ꝑ quem se minserat locum et puer mtegre sam¬

Expanded text:
o virus se repente per omnes pueri venas infudit et totum hominem in tumorem convertit. De quo cum nihil aliud praestolaretur nisi interituseteri pastores fide commoniti praesentiae deibus corporis partibus revocatum virus cucurrit ad ipsum per quem se immiserat locum, et integrae san