comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tate ꝑficit᷑. Unde gͦ scis. qd̾ ñ uult te sanare
d̾s: Adhuc tͥ expedit flagellari. Uñ scis qm
putie est ꝙ secat medicꝰ: agens ferrũ ꝑ pu¬
trias slonne nouit modũ. qͥd faciat ÷ quo
usꝙ faciat r hungd̾ ultilatꝰ eiꝰ qͥ secat᷑ retra¬
hic manꝰ medici artificiose secantis: Ille
clamat : ille secat. Crutelis qͥ ñ audit cla¬
mantẽ: an potiꝰ miscdors ⁊ qr uulnꝰ ꝑ seqͥ¬
t᷑ ut sanet egrotũ: Hec fr̾s mĩ idõ dixi ⁊

Expanded text:
tate perficitur . Unde ergo scis quod non vult te sanare tate perficitur . Unde ergo scis quod non vult te sanare Deus? Adhuc tibi expedit flagellari. Unde scis quam putre est quod secat medicus, agens ferrum per putria? Nonne novit modum, quid faciat, quo usque faciat? Numquid ululatus ejus qui secatur, retrahit manus medici artificiose secantis? Ille clamat; ille secat. Crudelis qui non audit clamantem, an potius misericors qui vulnus persequitur ut sanet aegrotum? Haec, fratres mei, ideo dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
est euangłiũ ligat᷑is. Si gͦ ad caput pomt᷑
lit qͥescat dolor capitis ⁊ ad cor ñ ponit᷑ ut
sanet᷑ a pecc̃is  fiat gͦ. Qͥ fiat i Ponat᷑ ad
cor. sanet᷑ cor. Bonũ ẽ bonũ ut de salute
corꝑis ñ satagas : nͥ ut adõ illã petas. Si scit
derat hr̃e illam. Qm multi egtant innocũ¬
tes in lecto ce si sani fuerint: ꝓcedt̃ ad sceła
dmittenda. Qmͣ multis obest sanitas. Latͦ
qͥ ꝓcedit ad faticẽ occidere hominẽ: qnͣto
illi meliꝰ erat ut egtaret. Q noctu surgit ad
effodiendũ parxtẽ altemĩ: qͣnto meliꝰ eẽc si fe¬
brib iactaret᷑. Innocentiꝰ egͦtaret: scełate sa¬
nꝰ est. Nouit gͦ d̾s qͥd nobis expediat. Id a¬
gamꝰ tantũ : ut cor nrm sanũ sit a pecca¬
sertũ: Magis se dixit non desertũ ⁊ qr non
ablatũ ẽ qd̾ uolebat auferri: ut illa infu.¬
mitas sanaret᷑. Hoc enĩ inuenit in uoce me¬
dici. Sufficit tͥ grã mea: nã iurtꝰ in infirmi¬

Expanded text:
est Evangelium ligaturis. Si ergo ad caput ponitur est Evangelium ligaturis. Si ergo ad caput ponitur ut quiescat dolor capitis, ad cor non ponitur ut sanetur a peccatis? Fiat ergo. Quid fiat? Ponatur ad cor, sanetur cor. Bonum est, bonum, ut de salute corporis non satagas, nisi ut a Deo illam petas. Si scit oderat habere illam. Quam multi aegrotant in lecto innocentes; et si sani fuerint, procedunt ad scelera committenda? Quam multis obest sanitas? Latro qui procedit ad faucem occidere hominem, quanto illi melius erat ut aegrotaret? Qui noctu surgit ad fodiendum parietem alienum, quanto illi melius si febribus jactaretur? Innocentius aegrotaret, scelerate sanus est. Novit ergo Deus quid nobis expediat: id agamus tantum, ut cor nostrum sanum sit a peccasertum? Magis se dixit non desertum, quia non ablatum est quod volebat auferri, ut illa infirmitas sanaretur. Hoc enim invenit in voce medici: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
falli homo. Potuit falli imꝑator. qñ p̃ces
imfisti. Diisti enĩ qd̾ uoliusti: & cͥ dyusti neseit
an uerũ sit. Dimisit te adu̾sario tuo conuin¬
cendũ⁊ ut si añ iuidioẽ coniciotꝰ fueris de men¬
datio. qͥa non potuit ille tͥ p̃stare nescieus
an fueris mentitꝰ : ibi carebis ip̃o bñficio res¬
spͥti qͦ ꝑdugxisti rescͥptũ: Ds aũ qͥ nouit utrũ
ficibe ẽ. Reat gͦ certꝰ ẽ. Remedio uti ñ inis. Ee¬
ce fis nei qͣleremediũ posuit dñs contra
egͥcudines anime. Qͥd gͦ ; Cũ caput cͥ dolet
laudamꝰ sieuangłiũ ad capiit posueris.
& ñ ad ligat᷑am cucurreris. Ad hoc entm
ꝑducta ẽ infirmitas hominũ. ⁊ ita ꝑlangũ¬
di sunt homines qͥ euterunt ad ligatas: ut
Nus
gaudeamꝰ qnͥ tudemꝰ hominẽ in lecto suo cõs¬
titutũ. lactari febribꝰ & dolorib: nec alicu¬
bi spem posuisse ⁊ nͥ ut sͥ euangłium ad ca-¬
put pon̾et: ñ qr ad hoc fcm̾ ẽ. s qr p̃latũ

Expanded text:
falli homo; potuit falli imperator, quando preces falli homo; potuit falli imperator, quando preces misisti: dixisti enim quod voluisti, et cui dixisti, nescit an verum sit; dimisit te adversario tuo convincendum, ut si ante judicem convictus fueris de mendacio, quia non potuit ille nisi praestare, nesciens an fueris mentitus, ibi carebis ipso beneficio rescripti, quo perduxisti rescriptum. Deus autem qui novit utrum ficile est: reatus ergo certus est; remedio uti non vis? Ecce, fratres mei, quale remedium posuit Dominus contra aegritudines animae. Quod ergo? Cum caput tibi dolet, laudamus si Evangelium ad caput tibi posueris, et non ad ligaturam cucurreris. Ad hoc enim perducta est infirmitas hominum, et ita plangendi sunt homines qui currunt ad ligaturas, ut mus quando videmus hominem in lecto suo constitutum, jactari febribus et doloribus, nec alicubi spem posuisse, nisi ut sibi Evangelium ad caput poneret: non quia ad hoc factum est, sed quia praelatum
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ pecierint ꝗͣ oportet: ñ solũ ñ imꝑetrent
ꝙ petunt: s penã ꝓ beneficio conseqͣnt᷑. Sligͦ
orare. hoc est. iuris ꝑite nr̃ assessor ĩ mo cõ¬
sessor dĩ: compone nobis p̃ces. Et docuit dñs de
libeo iuris oelestis: docuit qͦmͦ orarent. E in
ip̃o qd̾ doeuit: posuit qndã conditõnẽ. Dimit¬
te nobis debita nr̃a: sicut & nos dꝯmittimus
debitoribꝰ nr̃is. Si non sed̾m legẽ petieris: reus
eris. Contremiscis imꝑatorẽ fcs re̾: offer sac̾fi¬
ciũ humilitatis. offer saͥcficiũ mised̾ie. Die in p̃¬
cib. Dimicte mͥ: qm̃ ae ego dimitto. Es si dicis
fac. Qͥd enĩ fact᷑us es. qͦ icurꝰ: si mentitꝰ fueris
in p̃eib : Non qͣm dicit᷑ in foro: carebis bñficio
rescͥpti: s nec rescͥptũ impet᷑bis. Iurisem̃ foren¬
sis ẽ. ut qͥ in p̃cib mentit᷑ fuerit: ñ illi ꝓfit
qo impet᷑uit. S hoc int̾ homines: qͥa potest

Expanded text:
aliter petierint quam oportet, non solum non impetrent aliter petierint quam oportet, non solum non impetrent quod petunt, sed et poenam pro beneficio consequantur. Cum orare: hoc est, Jurisperite noster, assessor, imo consessor Dei, compone nobis preces. Et docuit Dominus de libro juris coelestis, docuit quomodo orarent: et in ipso quod docuit, posuit quamdam conditionem: Dimitte nobis debita nostra, sicut Luc. XI 1-4. Si non secundum legem petieris, reus eris. Contremiscis imperatorem factus reus? offer sacrificium humilitatis, offer sacrificium misericordiae, dic in precibus, Dimitte mihi, quoniam et ego dimitto. Sed si dicis, fac. Quid enim facturus es, quo iturus es, si mentitus fueris in precibus? Non quomodo dicitur in foro, carebis beneficio rescripti; sed nec rescriptum impetrabis. Juris enim forensis est ut qui in precibus mentitus fuerit, non illi prosit quod impetravit. Sed hoc inter homines, quia potest
Abbreviated transcription (Latin):
lectõnẽ : qr a uideis ñ pot̾at impleri ꝑ ti¬
morẽ. Uñ dñs dicit. Non ueni solũe legẽ:
s adimpłe. õrito eͦ decima hora eũ secuti
sunt ad testimoniũ amici sponsi duo isti:
&e decinra hora audiuit rabbi. ꝙ int̃preta¬
t᷑ magist̾. Si decia hora rabbi dñs audi¬
uit ÷ de decimꝰ nium̃nis ad legẽ ꝑtinet:
magister legis ñ est nͥ dator legis. stemo di¬
eat qͥa alnis debit legẽ : e aliꝰ docet legẽ.
Ip̃e illã docec: qͥ uiã dedit. Ip̃e ẽ magr̃ loxs
sue &e docet illã ce misedia ẽ in lingna ip¬
siꝰ. Ieo misd̾icer docet legẽ: sic̃ dcm ẽ de sapĩa
legẽ autẽ & miscd̾iam in Ũg᷑ portat. Noli tĩe
ne impłe legẽ ñ possisi fũge ad mised̾iã. Si mł¬
tũ ẽ adte legẽ impłe ⁊ utere paeto illo. utẽ M¬
rogͣpho. ut̾e p̾cib qͣs ͥ constituit : ce cõposuit
supplicare imꝑatori÷ q̃rt̃ aliquẽ scolastieum
uiris ꝑitũ aquosͥ p̃ces cõponant᷑: neforte si

Expanded text:
udaeis non poterat impleri per timorem. Unde Dominus dicit: Non veni solvere legem, sed implere . Merito ergo decima hora eum secuti sunt ad testimonium amici sponsi duo isti: et decima hora audivit, Rabbi, quod interpretatur Magister. Si decima hora Rabbi Dominus audivit, et decimus numerus ad legem pertinet; magister legis non est nisi dator legis. Nemo dicat quia alius dedit legem, et alius docet legem: ipse illam docet qsuae, et docet illam. Et misericordia est in lingua ipsius, ideo misericorditer docet legem, sicut dictum est de sapientia, Legem autem et misericordiam in lingua portat . Noli timere, ne implere legem non possis, fuge ad misericordiam. Si multum est ad te legem implere, utere pacto illo, utere chirographo, utere precibus quas tibi constituit et composuit supplicare imperatori, quaerunt aliquem scholasticum jurisperitum, a quo sibi preces componantur; ne forte si
Abbreviated transcription (Latin):
de. Et uidit ih̾c nathanaelẽ uenientẽ ad se: ce
dicit de eo. Esece u̾e isrłita in qͦ doł nͥ est. Mag¬
nũ testimonũ. Hoc nec andree dictũ. nec
petro dem̃. nec phylippo dem̃: qd̾ dc̃m est
de nathanaele. Eece uere ifrłista: in qͦ doiꝰ¬

Expanded text:
athanaelem venientem ad se, et dicit de eo: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Magnum testimonium! hoc nec Andreae dictum, nec Petro dictum, nec Philippo, quod dictum est de Nathanaele: Ecce vere Israelita, in quo do
Abbreviated transcription (Latin):
nat ñ m̾ita tua. frgo fis om̃s de plemtu¬
dine eiꝰ accepii᷑. De plenitudine miscõie eiꝰ: de
habundantia bonitatis eiꝰ accepimꝰ. Qͥd : Remis.¬
sionẽ peccoꝵ : ut iustificem᷑ ex fide. Et insuꝑ
qͥd: Et̃ gra̾m ꝓ grã. Idest ꝓ hac gr̾a in qͣ ex fi¬
de uiitimꝰ: receptirri sumꝰ altã. Qdͥ tñ nͥ grãm:

Expanded text:
nat, non merita tua. Ergo, fratres, omnes de plenitudine ejus accepimus: de plenitudine misericordiae ejus, de abundantia bonitatis ejus accepimus. Quid? Remissionem peccatorum, ut justificaremur ex fide. Et insuper quid? Et gratiam pro gratia; id est, pro hac gratia in qua ex fide vivimus, recepturi sumus aliam: quid
Abbreviated transcription (Latin):
in his aqͥs. Auertat d̾s corui illiꝰ mortẽ.
Nã qͣre ñ est reuersus : nͥ qͥa in aqͥs
int̃ceptꝰ ẽ : At uͦ colũba ñ inueniens re¬
qͥem pedib suis. cũ ei undiq clama¬
ret aqͣ ueni. ueni. hic tinguere. qͦmͦ
sa ẽ ad archã. Et misit illã noe iter̃:
sic̃ uos mitcit archa ut loqͣmini illis.
Et qͥd fecit postea colũba: Qaͥ erant lig¬
na foris baptizata : reportauit ad archã
ramũ de oliua. Ramꝰ ille: & folia &e frue¬
tũ habebat. Non sinc inte sola u̾ba:
ñ sint inte sola folia. Sit frucc᷑. &e redis
ad archã. Non ꝑ ce ip̃m colũba te reuo¬
cat. Genite foras: ut illos intͦ reuoce¬
tis. Et enĩ fruetꝰ ille olure si discutiat᷑: in¬
uenies qͥd erat. Olute frnctꝰ: caritatẽ sig¬
nificat. Unde hoc ꝓbam᷑: Qmͦ enĩ oleũ a-
nullo humore p̾mit᷑ ⁊ s di ruptis om¬
nb exilit ce suꝑeminet: sic ẽ &e caritas.
Non pͭ p̃mi in ima: & necesse ẽ ut ad

Expanded text:
in his aquis. Avertat Deus corvi illius mortem. in his aquis. Avertat Deus corvi illius mortem. Nam quare non est reversus, nisi quia aquis interceptus est? At vero columba non inveniens requiem pedibus suis, cum ei undique clamaret aqua, Veni, veni, hic tingere; quomodo rsa est ad arcam. Et misit illam Noe iterum, sicut vos mittit arca, ut loquamini illis: et quid fecit postea columba? Quia erant ligna foris baptizata, reportavit ad arcam ramum de oliva. Ramus ille et folia et fructum habebat : non sint in te sola verba, non sint in te sola folia; sit fructus, et redis ad arcam, non per teipsum, columba te revocat. Gemite foris, ut illos intro revocetis. 20. Etenim fructus iste olivae, si discutiatur, invenies quid erat. Olivae fructus, charitatem significat. Unde hoc probamus? Quomodo enim oleum a nullo humore premitur, sed disruptis omnibus exsilit et supereminet: sic et charitas non potest premi in ima; necesse est ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
tũ: inueniat᷑ in te fructꝰ. Muitat te colũ¬
ba intro. Inuenimꝰ hoc in sc̃pt᷑a. Imputͥbi¬
lib lignis archa fuerat fabricata. Impu
t᷑ templũ homines fideles dẽi sunt : sic lig¬
na ĩpitribilia homines ꝑseũantes in fi¬
de. In ip̃a gͦ archa ligna imputͥbilia erãt
Archa enĩ eccłia ẽ: ibi baptirat colũba¬
illa. Archa em̃ illa in aqͣ ferebat᷑. Ligna
ĩputͥbilia intꝰ erant: baptitata sunt.
Inuenimꝰ qͦdã ligna foris baptitata. Om¬
nes arbores q̃ erant inmundo. Ip̃a tñ
aqͣerat : non erat alt̾a. Omnis de celo
uen̾at: ce de abyssis fontiũ. Ipa erat aqͥ¬
tñ in qͣ baptirata sunt ligna ĩputͥbilia
q̃ erant in archa: in qͣ baptirata sunt
ligna foris. Missa ẽ colũba. Et pͥmo ñ in¬
uenit reqͥem pedib suis: rediit ad ar¬
cham. Plena enĩ erant aqͥs omnia: &
maluit redire qm baptitari. Coruus
aritẽ ille emissus est: añꝙͣ siccaret᷑ aqͣ
Rebaptizatꝰ redire noluit: mortuus ẽ

Expanded text:
inveniatur in te fructus, mittet te columba intro. Invenimus hoc in Scriptura. Imputribilibus lignis arca fuerat fabricata : imputur templum, homines fideles dicti sunt; sic ligna imputribilia homines perseverantes in fide. In ipsa ergo arca ligna imputribilia erant; arca enim Ecclesia est: ibi baptizat columba; arca enim illa in aqua ferebatur: ligna imputribilia intus baptizata sunt. Invenimus quaedam ligna foris baptizata, omnes arbores quae erant in mundo. Ipsa tamen aqua erat, non erat altera: omnis de coelo venerat, et de abyssis fontium: ipsa erat aqua in qua baptizata sunt ligna imputribilia quae erant in arca, in qua baptizata sunt ligna foris. Missa est columba, et primo non invenit requiem pedibus suis: rediit ad arcam; plena enim erant aquis omnia, et maluit redire quam rebaptizari. Corvus autem ille emissus est antequam siccaret aqua: rebaptizatus redire noluit; mortuus est
Abbreviated transcription (Latin):
uidens eos seqñtes se dicit eis. Qdͥ q̃ritis ÷
Qui dixert̃. Rabbi: ꝙ dicit᷑ int̃pretatum
magist᷑ uͥ habitas: Non sic illũ seq̃bant᷑:
qͣi iam ut inħerent illi. Nam manifestũ
est qñ illi inhesert̃: qr de naui eo uocauit.
In his i duob erat andreas: sicut mͦ au¬
distis. Andreas autẽ fr̃ pecri erat. Et no¬
naui uocauit dicens. benite post me. &e fa
crã uos piscatores hominũ. Et ex illo tam
inhesert̃ illi ut ñ recederẽt. Ei gͦ qd̾ illum
secunt᷑ isti duo. ñ qͣi ñ recessuri secunt᷑. s
indere uoluert̃ uͥ habitaret. &t fac̃e ꝙ scͥptũ
ẽ: limen ostiorũ eiꝰ excerat pestinis: surg̾e
ad illũ. uenire assidue: &e erudiri p̃ceptis
eiꝰ. Ostendit eis ille uͥ maneret. uenert̃ sue¬
rt̃ cũ illo. Qm beatũ diẽ duxert̃: ꝗͣ beatã
noctẽ. Qͥs ẽ qͥ nobis dicat : q̃ audiert̃ illi a

Expanded text:
idens eos sequentes se, dicit eis: Quid quaeritis? Qui dixerunt: Rabbi quod dicitur interpretatum Magister, ubi habitas? » Non sic illum sequebantur quasi jam ut inhaererent illi: nam manifestum est quando illi inhaeserunt, quia de navi eos vocavit. In his enim duobus erat Andreas, sicut modo audistis; Andreas autem frater Petri erat: et nonavi vocavit, dicens, Venite poss hominum . Et ex illo jam inhaeserunt illi, ut non recederent. Modo ergo quod illum sequuntur isti duo, non quasi non recessuri sequuntur; sed videre voluerunt ubi habitaret, et facere quod scriptum est, Limen ostiorum ejus exterat pes tuus; surge ad illum venire assidue et erudire praeceptis ejus . Ostendit eis ille ubi maneret: venerunt et fuerunt cum illo. Quam beatum diem duxerunt, quam beatam noctem! Quis est qui nobis di
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ iohis: Tu uocab̾is cephas: qd̾ int̾preta¬
t᷑ petrꝰ. Non magnũ qr dñs dixit: cuiꝰ filiꝰ
ẽẽt iste. Qd magnũ dño Onnia nomina
mini : tues filiꝰ illiꝰ. & tu uocab̾is illudꝰ mag¬
nũ qr mutauit ei nom̃: & fecit de symone
petrũ : Petrꝰ autẽ: petra. Pecra uͦ. eccłia.¬

Expanded text:
s Cephas; quod interpretatur Petrus. Non magnum quia Dominus dixit cujus filius esset iste. Quid magnum Domino? Omnia nomina mini, Tu es filius illius, et tu vocaberis illud? Magnum quia mutavit ei nomen; et fecit de Simone Petrum? Petrus aute
Abbreviated transcription (Latin):
ait illi petrꝰ. Pecunia tua tecũ sit in ꝑdi¬
tõne: qm̃ donũ dĩ putasti pecuma cõꝑã¬
tñ. Eui dicit᷑ pecimia tua decũ sit in ꝑ¬
ditõne: Utiq baptizato. Iam baptismũ
habebat: s columbe iuscerib ñ herebat.¬
Audi qr ñ herebat. u̾ba ipã petͥ apłi ad¬
uerte. Seqͥt enĩ. Non ẽ tͥ pars neꝙ sors in
hac fite. In felle enĩ amaritudinis uideo
te ẽẽ. Colũba fel ñ ht̃. symon habebat:

Expanded text:
ait illi Petrus: 'Pecunia tua tecum sit in perditione, quoniam donum Dei putasti pecunia comparandum'. Cui dicit: 'Pecunia tua tecum sit in perditione'? Utique baptizato. Iam baptismum habebat, sed columbae visceribus non hAudi quia non haerebat; verba ipsa Petri apostoli adverte: sequitur enim, Non est tibi pars neque sors in hac fide; in felle enim amaritudinis video te esse . Columba fei non habet: Simon habebat;
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ sum. Exclama: doctꝰ sum. Qnͣtũ difer¬
cut᷑ est: Atñ si linguis angłoꝵ loq̃reris
caritatẽ ñ habens: auditẽ era sonan¬
tia & ꝙymbala tinuentia. Soliditatẽ
aliqm q̃ro: fructũ in foliis mueniã.
Non sint sola u̾ba. habeant oliuã: rede¬
ant ad archã. S inqͥes. habeo sacmentũ.
uerũ dicis. Sacͣmentũ: diuinũ ẽ. habes
baptismũ: de ego confiteor. Sed qͥd di¬
cit idẽ apłs: Si sciero omnia sacͣmen¬
sidẽ: ita ut montes tͣnfferã. Neforte &
hoc dicẽs: credidi. sufficit mͥ. S qͥd dicit
ct̃. Magna ẽ fides. S nichil ꝓdest. si non
habeat caritatẽ. Conficebant᷑ & demo¬
nes xp̃m. Ergo credñdo. s ñ diligendo di¬
cebant: qͥd nob̾ & tͥ fili dĩ t᷑ fidẽ habe¬
bant: caritatẽ ñ habebant. Po demones
erant. Noli de fide głari. Adhuc demomi¬
nosce pacẽ : redi ad iuscera colũbe. foris
baptitatꝰ es : habeto fruccũ. ⁊ redi ad ar¬
cham. Et tu. Qͥd nos q̃ritis simali sumꝰ:

Expanded text:
t clama, Doctus sum. Quantum disercutus es? Et tamen si linguis Angelorum loquereris, charitatem non habens, audirem aera sonantia et cymbala tinnientia. Soliditatem aliquam quaero, fructum in foliis inveniam: non sint sola verba, habeant olivam, redeant ad arcam. 21. Sed, inquies, habeo sacramentum. Verum dicis: Sacramentum divinum est; habes Baptisma, et ego confiteor. Sed quid dicit idem apostolus? Si sciero omnia sacramenfidem, ita ut montes transferam: ne forte et hoc19. Magna est fides, sed nihil prodest si non habeat charitatem. Confitebantur et daemones Christum. Ergo credendo, sed non diligendo dicebant, Quid nobis et tibi ? Fidem habebant, charitatem non habebant: ideo daemones erant. Noli de fide gloriari; adhuc daemoninosce pacem, redi ad viscera columbae. Foris baptizatus es; habeto fructum, et redis ad arcam. 22. Et tu: Quid nos quaeritis, si mali sumus?
Abbreviated transcription (Latin):
dico gemendo uocate ñ rixando. bocate
oraudo ł uocate inuiitando: uocate ieiuntn¬
do. In caritate intelligant: qi doletis illos.
hon dubito sis mei qͥa siuideant dolorẽ iuĩm
confundent᷑ ⁊ reuiuiscent. Ueni gͦ: ueni no¬
li timere. Time si ñ uenis. Inimo ñ time:
s plange. Ueni. gaudebis. Siuen̾is: gemeᷤ
qͣdẽ in tͥbłationib ꝑegͥnatõnis. s gau¬
debis in spe. ueni nͥ ẽ colũba: ẽ dictũ ẽ.
una est colũba mea: una ẽ matͥ sue.
Colũbã unã ides suꝑ caput xͥ: lingͣs¬

Expanded text:
ocate, non rixando: vocate orando, vocate invitando, vocate jejunando; de charitate intelligant quia doletis illos. Non dubito, fratres mei, quia si videant dolorem vestrum, confundentur, et reviviscent. Veni ergo, veni: noli timere; time si non venis: imo non time, sed plange. Veni, gaudebis si veneris: gemes quidem in tribulationibus peregrinationis; sed gaudebis in spe. Veni ubi est columba, cui dictum est, Una est columba mea, una est matri suae. Columbam unam vides su
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Et ip̃e ẽ totꝰ medicꝰ uuilnerũ nõꝵ
crucifip ᷤ ille cui insultatũ ẽ: qͦ penden¬
te ꝑsecutores caput agitabant ⁊ dicebãt:
si filiꝰ dĩ ẽ descendat de crucei ¶p̃e ẽ totus
medicꝰ ni. Ip̃e plane. Quare gͣ non ostu¬
dit insultantib qr ip̃e erat filiꝰ di ⁊ ut si
se ꝑmisit in eruce leitari saltẽ cũ illi dice¬
rent si filiꝰ dĩ est descendat de eruice ⁊ tẽ
descendet ⁊ ostendet eis uerũ se ẽẽ filiũ
dĩi quẽ illi ausi fuerant uredere: holu¬
it. Quare noluit ÷ sumqͥd qa ñ potut:
Potuit plane. Qd ẽ enim ampliꝰ de pͥde
descend̾e: an de sepulero resurgere. Si
ꝑtuilit insultantes. Nam crux ñ ad po¬
tentie docum̃tũ: s ad exemplũ patientie
suscepta ẽ. Ibi uuln̾a tua curauit: uͥ sua
diu ꝑculit. Ihi mortẽ semptẽnam sana¬
uit : uͥ temꝑaliger mori dignat᷑ ẽ. Ec
mortuus ẽ. Ani illo mors mortua ẽ:
Qus mors: Q mortẽ occĩdit. Ipẽ ẽ tñ dñs¬

Expanded text:
ne, et ipse est totus medicus vulnerum nostrorum, crucifixus ille cui insultatum est, quo pendente persecutores caput agitabant, et dicebant, Si filius Dei est, descendat de cruce : ipse est totus medicus noster, ipse plane. Quare ergo non ostendit insultantibus, quia ipse erat Filius Dei: ut si se permisit in crucem levari, saltem cum illi dicerent, Si filius Dei est, descendat de cruce; tunc descenderet, et ostenderet eis verum se esse Filium Dei, quem illi ausi fuerant irridere? Noluit. Quare noluit? numquid quia non potuit? Potuit plane. Quid est enim amplius, de cruce descendere, an de sepulcro resurgere? Sed pertulit insultantes: nam crux non ad potentiae documentum, sed ad exemplum patientiae suscepta est. Ibi vulnera tua curavit, ubi sua diu pertulit: ibi te a morte sempiterna sanavit, ubi temporaliter mori dignatus est. Et mortuus est, an in illo mors mortua est? Qualis mors, quae mortem occidit? 4. Ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
peccata dimitt̾ent᷑ : exeo quia tantũ donũ
bat᷑ : meices reddita ẽ non donata. Si aut̃
uere debebat᷑: bonꝰ finsti. Si arit̾ ut uerũ
qͥd tͥ ꝑ legẽ ĩminere debebat: &e qͥo per
grãm osecutꝰ sis. Consecutꝰ aũ istã grãm
fidei eris iustꝰ ex fide. iustꝰ enĩ ex fide uiuit:
ce ꝓm̾eberis dm̃ iuendo ex fide. Cũ ꝓme¬
rueris dm̃ iuuendo ex fide: accipis p̃mi¬
um. ĩ mortalitatẽ ⁊ uitã eternã. Et illa gͣ¬

Expanded text:
peccata dimitterentur, ex eo quia tantum donum batur, merces reddita est, non gratia donata; si autem vere debebatur, bonus fuisti: si autem, ut verum quid per legem tibi imminere debebat, et quid per gratiam consecutus sis. Consecutus autem istam gratiam fidei, eris justus ex fide Justus enim ex fide vivit ; et promereberis Deum vivendo ex fide: cum promerueris Deum vivendo ex fide, accipies praemium immortalitatem, et vitam aeternam. Et illa g
Abbreviated transcription (Latin):
digne accipiendo ad ꝑnitiẽ accepit: qͥ non
pacatꝰ accepit. Sie gͦ & qͥ baptitant᷑. habeo
inqͥt mͥ. fateor habes. Obserua qd̾ habes.
Eo ip̃o qd̾ habes dãpnaberis. Qͣre: Qa rẽ
columbe p̃ter colũbã habes. Si rẽ colum¬
be in columba habeas: securꝰ hs. Putas
de esse militarẽ. Si cairacterẽ imꝑatoris
tui intꝰ habeas : securꝰ militas. Si extͣ ha¬
beas ⁊ ñ solũ tͥ ad militiã non ꝓdest cha-¬
racter ille : s etiã ꝓ desertore ꝓnierpu¬
nieris. Uem gͦ uemi. ⁊ noli iã dicere: iam
habeo. iam sufficit mͥ. ueni colũba te¬

Expanded text:
digne accipiendo, ad perniciem accepit qui non pacatus accepit. Sic ergo et qui baptizatur. Habeo, inquit, mihi. Fateor, habes: observa quod habes; eo ipso quod habes damnaberis. Quare? Quia rem columbae praeter columbam habes. Si rem columbae in columba habeas, securus habes. Puta te esse militarem: si characterem imperatoris tui intus habeas, securus militas; si extra habeas, non solum tibi ad militiam non prodest character ille, sed etiam pro desertore punieris. Veni ergo, veni, et noli dicere: Jam habeo, jam sufficit m
Abbreviated transcription (Latin):
Seqr᷑. In corde ⁊ corde locuti funt mala.
Qdͥ ẽ in corde ⁊ corde ⁊ nͥ duppliei cordes Si
gͦ doꝰ misto ñ erat: sanabilẽ iltũ medicus
iudicauit ñ sanũ. Aliꝰ est enĩ sanꝰ⁊ alius
sanabilis: altud insanabilis. Qͥa egtat
cũ spe: sanabilis dicit᷑. Qui egͥtat cũ des¬
ꝑatõne. insanabilis. Q autẽ iã sanꝰ est: nõ
eget medico. Medit᷑ gͦ qͥa uen̾at sanare:
uidit istũ sanabilẽ. qͥa doł in illo ñ erat.¬
Qͦmͦ in illo doł ñ erat: Si peccator ẽ: facet᷑
se peõcorẽ. Si artemim peccator ẽ ⁊ iuistum
se dicit: dol ẽ in ore ipsiꝰ. G in nathanae¬
le confessionẽ peccati laudauit: ñ iudica¬
nit non ẽẽ peceatorẽ. ꝓpt̾ea cũ pharisei
qͥ sͥ indebant᷑ iusti rep̃hn̾derent dñm qr

Expanded text:
r, In corde et corde locuti sunt mala . Quid est, In corde et corde; nisi duplici corde? Si ergo dolus in isto non erat, sanabilem illum medicus judicavit, non sanum. Aliud est enim sanus, aliud sanabilis, aliud insanabilis: qui aegrotat cum spe, sanabilis dicitur; qui aegrotat cum desperatione, insanabilis; qui autem jam sanus est, non eget medico. Medicus ergo qui venerat sanare, vidit istum sanabilem, q in illo non erat? Si peccator est, fatetur se peccatorem. Si enim peccator est, et justum se dicit; dolus est in ore ipsius. Ergo in Nathanaele confessionem peccati laudavit, non judicavit non esse peccatorem. 19. Propterea cum Pharisaei qui sibi videbantu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. S forte munico animo hoc dico.
Et hoc postea reqͥrat᷑. Et ibi certe dict̃: qr
sunt ꝙ boni &e mali. slam si dix̃int solos
bonos se hr̃e : credant illi sui. Et subseͥ¬
bo. son sunt apud nos dicant. nͥ sc̃i. ius¬
ti. casti. sobrii. non adult̾i. ñ feñatores.
ñ fraudatores. ñ ꝑiuri. ñ umolñti. dicãt.
Non enĩ atcendo linguas ip̃oꝵ: s tango
corda ip̃oꝵ. Cũ aũ noti sunt nobis & uo¬
bis & siris. sic̃ & uos tiobis in catholica. &
illis noti estis: nec nos eos rep̃hendamꝰ. nec
illi se palpent. Nos fatem᷑ in eccłia catho
hea & bonos &e malos eẽ: s tanqͣ gͣna ce
paleam. Diqñ qͥ baptirat᷑ a grano palea ẽ.¬
Et qͥ baptirat᷑ apalea. gͣnũ ẽ. Alioqͥn siqͥ
baptitat᷑ a gͣno ualec: &e qͥ baptitat᷑ a palea.
ñ ualet. Falsum ẽ. Hic ẽ qͥ baptitat. Si aũ
uerũ ẽ hic ẽ qͥ baptirat : ce qd̾ ab illo dat᷑
ualet. Et qͦmͦ columba baptirat: Non enĩ

Expanded text:
sunt. Sed forte inimico animo hoc dico: sunt. Sed forte inimico animo hoc dico: et hoc postea requiratur. Et ibi certe dicunt quia sunt boni et mali: nam si dixerint solos bonos se habere; credant illis sui, et subscribo. Non sunt apud nos, dicant, nisi sancti, justi, casti, sobrii; non adulteri, non feneratores, non fraudatores, non perjuri, non vinolenti: dicant; non enim attendo linguas ipsorum, sed tango corda ipsorum. Cum autem noti sint nobis et vobis et suis, sicut et vos et vobis in Catholica et illis noti estis; nec nos eos reprehendamus, nec illi se palpent. Nos fatemur in Ecclesia et bonos et malos esse, sed tanquam grana et paleam. Aliquando qui baptizatur a grano, palea eet qui baptizatur a palea, granum est. Alioquin si qui baptizatur a grano, valet; et qui baptizatur a palea, non valet: falsum est, Hic est qui baptizat. Si autem verum est, Hic est qui baptizat: et quod ab illo datur, valet; et quomodo columba, baptizat. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
dcm̃ sit: ina ẽ colũba mea. una ẽ matͥ sue.
Adhuc q̃rim᷑:. aut mͥ diccũ ẽ : aut tͥ dictũ ẽ.
Seq̃stremꝰ cͥ dc̃m sit. Hoc gͦ q̃ro: si columba
es simplex. innocens. sine felle: pacata in
oscłis. ñ seua in unguib. Quere titrũ ad
huiꝰ columbe menbra ꝑtineant. auaru
raptores: subdoli. ebriosi. flagiciosi m̃bea
sint columbe huiꝰ: Absit inqͥt. Qꝵ re u̾a
fc̾s: qͥs hoc dix̃it : ut nichil aliud dicam
raptores solos si dicã m̃bea accipitͥs possũt
eẽ: ñ m̃bra columbe. Milui rapuit̃. acci¬
pitͦs rapiunt ⁊ corui rapiunt: colũbe nõ
rapiunt. ñ dilaniant. Ergo raptores ñ st̾
m̃bra columbe. Nunqͥ ap̃ uos fuit uił miꝰ
raptor: Qre manet baptismꝰ ⁊ quẽ dedit
accipiter ñ columba : Qͣre ñ baptiratis
aput uos ip̃os post raptores &e adult̾os. &
ebriosos ⁊ post auaros: apud uosmet ip̃os:
Anisti om̃s menbͣ columbe sunt. Sic de ho¬
sunt in eccłia catholica. Idi autẽ soli mali

Expanded text:
a est matri suae; adhuc quaerimus: aut mihi dictum est, aut tibi dictum est; sequestremus cui dictum sit. Hoc ergo quaero, si columba est simplex, innocens, sine felle, pacata in osculis, non saeva in unguibus; quaero utrum ad hujus columbae membra pertineant avari, raptores, subdoli, ebriosi, flagitiosi: membra sunt columbae hujus? Absit, inquit. Et revera, fratres, quis hoc dixerit? Ut nihil aliud dicam, raptores solos si dicam, membra accipitris possunt esse, non membra columbae: milvi rapiunt, accipitres rapiunt, corvi rapiunt; columbae non rapiunt, non dilaniant: ergo raptores non sunt membra columbae. Non apud vos fuit vel unus raptor? Quare manet Baptismus quem dedit accipiter, non columba? Quare non baptizatis apud vos ipsos post raptores et adulteros et ebriosos, post avaros apud vos ipsos? An isti omnes membra columbae sunt? Sic dehosunt in Ecclesia catholica: ibi autem soli mali
Abbreviated transcription (Latin):
clausũ sit contͣ illos. Qͦ missi sunc discipłi
in nomine prĩs ⁊ filii ce sp̃e scĩ: ut baptita¬
rent tanqͣ mministͥ: Quo missi sunt: Ite dix̃
ħ̾editatẽ tuã: ce possessionẽ tuã t̾minos c̾¬
re. Audistis qͦmͦ a syon ꝓdit lex : de ũibum
dni ab ierłm. Ibi enĩ audier̃t discipłi: ite
baptizate gentes in nomnne prĩs ce filii. oe
sp̃c scĩ. Intenti facti sumꝰ cũ audiremꝰ: ite
baptirate gñtes. In cuiꝰ noĩe: In nomine pa-¬

Expanded text:
. Quo missi sunt discipuli, in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, ut baptizarent tanquam ministri? quo missi sunt? Ite, dixihaereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Audistis quomodo a Sion prodiit lex, et verbum Domini ab Jerusalem : ibi enim audierunt discipuli, Ite, baptizate gentes in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti . Intenti facti sumus, cum audiremus, Ite, baptizate gentes. In cujus nomine? In nomine Pat
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ non: Noli clamare. Ostende mͥ qͦ¬
mͦ habeas caritatẽ : qͥ diudis imitatẽ:
tate tu nichil es. Nam baptismꝰ ille eciã in
eo qͥ nichil ẽ : ñ ẽ nichil. Baptismꝰ qͥppe ille
aliqͥd est ⁊ magnũ aliqͥd ẽ ꝓpter illũ de quo
dictũ ẽ: hic ẽ qͥ baptitat. S ne putares illud
tate: suꝑ baptiratũ colũba descendit. Tanꝗͣ
dicens. si baptisiũ habes esto in colũba. ne
non tͥ ꝓsit qd̾ habes. beni gͦ ad columbã dici¬
mꝰ : ñ ut incipias hr̃e ꝗñ habebas: s ut ꝓ¬
desse tͥ incipiat qd̾ habebas. foris enĩ habe¬
bas baptimũ ad ꝑnitiẽ: intꝰ si habueris. in¬
obẽe. In bonis enĩ scã ad salutẽ insunt: in
malis ad iudiciũ. Certe enĩ fis norumꝰ qd̾

Expanded text:
ritatem non? Noli clamare; ostende mihi quritatem non? Noli clamare; ostende mihi quomodo habeat charitatem, qui dividit unitatem. tate tu nihil es. Nam Baptismus ille, etiam in illo qui nihil est, non est nihil: Baptisma quippe illud aliquid est, et magnum aliquid est; propter illum de quo dictum est, Hic est qui baptizat. Sed ne putares illud tate, super baptizatum columba descendit, tanquam dicens: Si Baptismum habes, esto in columba, ne non tibi prosit quod habes. Veni ergo ad columbam, dicimus: non ut incipias habere quod non habebas, sed ut prodesse tibi incipiat quod habebas. Foris enim habebas Baptismum ad perniciem: intus si habueris, inobesse: in bonis enim sancta ad salutem insunt; in malis ad judicium. Certe enim, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ in dño ad baptitandũ: qͥa ꝑ hanc ꝓpͥ¬
am potestatẽ sicut dixi pax eccłie firma¬
ta ẽ. Ꝙ potest fieri ut habeat aliqͥs bap¬
tismũ p̃ter colũbã: ut autẽ ꝓsit ei baptifinꝰ
p̾t̾ colũbã ñ pot̾.. Incendat caritas ur̃a: ce
incelligat q̃ dico. Nam &e ista cͥcũnentiõe
sepe seduẽt fis nr̃os: qͥ pigͥ e frigidi sunt.
Simꝰ simpliciores & feruentiores. Eoce in¬
qͥunt ego accepi ⁊ anñ accepi: Respondeo:
accepisti. Si gͦ accepi ⁊ ñ est qͥdmͥ des: fecͣ¬
us sum etiã oestimonio tuo. Et ego qͥdẽ
me dico accepisse: &e tu me fateris acce¬
pisse. Utͥusq lingua securũ me fecit. Qdͥ
cis÷ Ego autẽ qñ dico ueni ad me : dico qr
ñ h̾stu. Tu qͥ fateris qͥa habeo⁊ qͣre dicis
ueni ad me: Docet nos columba. Respon¬
det enĩ de capite dñi. ce dicit. Baptismũ¬
h̾e habes: caritatẽ autẽ qmͣ ego gemo non
habes. Qd ẽ hoc inqͥt: baptismũ habeo⁊
caritatẽ ñ habeo: Sacͣmentũ habeo⁊ & ca¬

Expanded text:
tatem in Domino ad baptizandum? Quia per hanc propriam potestatem, sicut dixi, pax Ecclesiae firmata est. Et potest fieri ut habeat aliquis Baptismum praeter columbam: ut prosit ei Baptismus praeter columbam, non potest. Intendat Charitas vestra, et intelligat quod dico: nam et ista circumventione saepe seducunt fratres nostros qui pigri et frigidi sunt. Simus simpliciores et ferventiores. Ecce, inquiunt, ego accepi, an non accepi? Respondeo, Accepisti. Si ergo accepi, non est quod mihi des; securus sum, etiam testimonio tuo: et ego enim me dico accepisse, et tu me fateris accepisse; utriusque lingua securum me facit: quidcis? Ego autem quando dico, Veni ad me, dico quia non habes tu, qui fateris quia habeo: quare dicis, Veni ad me? 14. Docet nos columba. Respondet enim de capite Domini, et dicit: Baptismum habes, charitatem autem qua gemo non habes. Quid est hoc, inquit, Baptismum habeo, charitatem non habeo? Sacramenta habeo, et cha
Abbreviated transcription (Latin):
baptitet: hic ẽ qͥ baptizat. Paulꝰ bapti¬
dect: hic ẽ qͥ baptitat. Iudas baptidet. ħ
ẽ qͥ baptirat. Nam si ꝓ diuersitate m̃ito¬
liꝰ putat᷑ acciꝑe: ꝗͣto a meliori uidet᷑ accepis¬
se. Ip̃i spuales sc̃i intelligite fid̾ mei boni
ꝑtinentes ad colũbã ⁊ ꝑtinentes ad sortẽ
ciuitatis illiꝰ terłm: ip̃i boni in eccłia de qͥ¬
b dicit apłs ⁊ nouit dñs qͥ sunt eiꝰ: qͥ diuer¬
sarũ grãꝵ sunt. Nom om̃s paria hñt m̃i¬
ta. Sinit aliĩ aliis sanctiores: funt abii ali¬
is meliores. Ere gͦ sumꝰ ab illo uerbi grã
iusto &e scõ baptidet᷑. aliꝰ ab alio inferio¬
ris m̃iti apud dr̃m. inferioris gͣdꝰ. inferi¬
oris continentie. inferioris uite : utũ tñ
e par &e eqͣte ẽ ꝙ acceꝑunt: nͥ qr h ẽ qui

Expanded text:
baptizet, hic est qui baptizat; Paulus baptizet, hic est qui baptizat; Iudas baptizet, hic est qui baptizat. Nam si pro diversitate meritolius putatur accipere, quanto a meliore videtur accepisse. Ipsi sancti, intelligite fratres, boni pertinentes ad columbam, pertinentes ad sortem civitatis illius Jerusalem, ipsi boni in Ecclesia, de quibus dicit Apostolus, Novit Dominus qui sunt ejus ; diversarum gratiarum sunt, non omnes paria merita habent: sunt alii aliis sanctiores, sunt alii aliis meliores. Quare ergo si unus ab illo, verbi gratia, justo sancto baptizetur, alius ab alio inferioris meriti apud Deum, inferioris gradus, inferioris continentiae, inferioris vitae, unum tamen et par
Abbreviated transcription (Latin):
humilitas nͥ ꝑ auẽ simplicẽ ce gementẽ¬
sic̃ coruus: Et forte dicent. Qͥa gͦ columba
&e una columba: p̾ter imã colũbã baptis¬
mꝰ eẽ ñ potest. Er̃go si aput te colũba est¬
uobis apparebit ñ ẽẽ de uoce columbe:
s de clamore corui. Nam paululũ atten¬
dat caritas ur̃a. & timete insidias. ĩmo ca¬
uete: & excipite u̾ba contͣdicentiũ respu¬
enda: non transglutienda: ⁊ uiscerib dan¬
da. facite inde: ꝗ fecit dñs. Qnͣdo illi obtu¬
lert̃ amarũ potũ: gustauit ce respuit.
Sic & uos audite ⁊ abicite. Qd enim di¬
et̃. iuideamꝰ. Eoce inqͥt tues colũba. O
catholice tͥ dem̃ ẽ. Una ẽ colũba mear
ima ẽ mat̾ sue. Tibi certe dcm̃ est. Ex¬
Inqͥt tͥ diccũ ẽ. Responte inqͥt uoce cathobea
iͥn. Hoc autẽ fr̃s qd̾ ore meo soliꝰ sonuit ut ar¬
bitror &e de cordib ur̃is: &e om̃s parit̃ diximꝰ.
Eccłie catholice diccũ ẽ: una ẽ colũba mea.
una ẽ matͥ fue. Pret̃ ip̃am gͦ colũbã inqͥt

Expanded text:
i per avem simplicem et gementesicut corvus? 11. Et forte dicent: Quia ergo columba, et una columba, praeter unam columbam Baptismus esse non potest: ergo si apud te est columba, vsse: modo vobis apparebit non esse de voce columbae, sed de clamore corvi. Nam paululum attendat Charitas vestra, et timete insidias: imo cavete, et excipite verba contradicentium respuenda, non transglutienda et visceribus danda. Facite inde quod fecit Dominus, quando illi obtulerunt amarum potum; gustavit, et respuit : sic et vos, audite, et abjicite. Quid enim dicunt? videamus. Ecce, inquit, tu es columba, o Catholica, tibi dictum est, Una est columba mea, una est matri suae: tibi certe dictum est. ExsInquit, Tibi dictum est. Respondeo voce Catholicae, Mihi. Hoc autem, fratres, quod ore meo solius sonuit, sonuit, ut arbitror, et de cordibus vestris, et omnes pariter diximus, Ecclesiae catholicae dictum est, Una est columba mea, u
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ : docuit colũba. Dõ grãs : ad gñtes apłi
missi sunt. Si ad gentes: ad om̃s linguas.
unit᷑ in columba. hac lingue diidunt᷑:
hac colũba copulat. Lĩgue gentiũ concor¬
dart̃: &e una lingua africe discordauit. Qbͥ
euidentiꝰ fis̃ mei ÷ In colu̾ba unitas: in lin¬
mumre conantes: qͣiͣ aliqͥd eẽt excelsũ d̾o¬
sine do. aut aliqͥd cutũ suꝑbia. Erexert
t᷑rẽ : qiͣ ne diluiuo si postea fieret deleren¬
tͣ. Nudierant enim & recens erat: qr omĩs
inicͥtas erat deleca diliuo. Ab imquitate
temꝑare nolebant: altitudinẽ tͣris concͣ
diluutũ reqͥrebant. edificauert᷑ tͣrem ex¬
celsam. Uidit d̾s suꝑbiã ip̃õꝵ: ce hẽ errorẽ¬

Expanded text:
nem, docuit columba. Deo gratias: ad gentes Apostoli missi sunt; si ad gentes, ad omnes linguas. unitus in columba. Hac linguae dividuntur, hac columba copulat. Linguae gentium concordarunt, et una lingua Africae discordavit? Quid evidentius, fratres mei? In columba unitas, in linmunire conantes, quasi aliquid esset excelsum Deo, aut aliquid tutum superbiae, erexerunt turrim; quasi ne diluvio. si postea fieret, delerentur. Audierant enim et recensuerant quia omnis iniquitas erat deleta diluvio: ab iniquitate temperare nolebant; altitudinem turris contra diluvium requirebant; aedificaverunt turrim excelsam. Vidit Deus superbiam ipso
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ei celi. & iidit spm̃ defcendentẽ uelut
columbã ⁊ mansit suꝑ eũ÷ ce statĩ uox se¬
ruta ẽ. Tries filiꝰ meꝰ dilectꝰ: in qͦ mͥ compla¬
cui. Apparuit manifesta tͥnitas. Pat̃ in uo¬
oe ⁊ filiꝰ in homine: sp̃e scs̾ incolumba. In
ista tͥnitate qͦ missi sunt apłi uideamꝰ ꝗd̾

Expanded text:
entem velut columbam, et mansit super eum: et statim vox consecuta est, Tu es Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Apparet manifestissima Trinitas, Pater in voce, Filius in homine, Spiritus in columba. In ista Trinitate quo missi sunt Apostoli, videamus quod
Abbreviated transcription (Latin):
Multũ ns dabat: ⁊ qͣi uirib sius multa
assignabant : & ñ pot̾ant implere ustiei¬
am: nͥ adiuuaret ille qͥ uisserat. Suꝑbiam
eoꝵ uolens domare ds̾ : dedit legẽ tanqͣ
dicens. Eeoe implete: ne putetis deeẽ itben¬
tẽ. Non deest qͥ ubeat: s deest qͥ mmpleat.
tꝰ trarit secũ: qd̾ ibi dceptũ ẽ. Cecidit pͥmꝰ hõ
& om̃s qͥ de illo nati sunt: de illo tͣeit̃ concu¬
piscentiã carnis. Oportebat ut nasccret᷑ aliꝰ
homo: qͥ nullã traxit concupiscentiã. hõ a&e
homo. homo ad mortẽ: & homo ad uitam.

Expanded text:
is multum assignabant; et non poterant implere justitiam, nisi adjuvaret ille qui jusserat. Superbiam illorum volens domare Deus, dedit Legem, tanquam dicens: Ecce implete, ne putetis deesse jubentem. Non deest qui jubeat, sed deest qui impleat.  traxit secum quod ibi conceptum est. Cecidit primus homo; et omnes qui de illo nati sunt, de illo traxerunt concupiscentiam carnis. Oportebat ut nasceretur alius homo qui nullam traxit concupiscentiam. Homo, et homo: homo ad mortem, et homo ad vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
liũ ioseph. Eius filiꝰ dicebat᷑. cͥ desponsata erat
mat̾ eiꝰ. Nam qd̾ ea intacta conceptꝰ & nat᷑ sit:
Et dixit ei nathanael. Anatareht potest ali¬
qͥd bom eẽr Qͥd hic intelligit᷑ fr̾s : Non qͣm ali
qͥ ꝓm̃tiant. siam ⁊ sic solec ꝓmintiari. A norarech
potest aliqͥd boni ẽẽ: Seqͥt᷑ enĩ uox philippi:
ce dicit. Ueni a uide. Anbas autẽ ꝓñtia¬
to̾nes potest ista uox seqͥ: siue sic ꝓminties
tanꝗͣ ꝯfirmans a narareth potest aliqͥd bo¬
totũ int̾rogans a nararech potest aliqͥd bo

Expanded text:
lium Joseph. Ejus filius dicebatur, cui desponsata erat mater ejus. Nam quod ea intacta conceptus et natus siEt dixit ei Nathanael: A Nazareth potest aliquid boni esse. Quid intelltiant: nam et sic solet pronuntiari, A Nazareth potest aliquid boni esse? Sequitur enim vox Philippi, et dicit, Veni, et vide. Ambas autem pronuntiationes potest ista vox sequi, sive sic pronunties tanquam confirmans, A Nazareth potest aliquid bototum interrogans, A Nazare
Abbreviated transcription (Latin):
i uolentꝰ inuectꝰ erat in uerbis igneis at¬
ꝙ ita flãmantib ut audistis dura cerui¬
&e ce incirtũcisi corte ⁊ aurib : ut qͥ ea u̾ba
audiret. putaret stephanũ si eilic̾et statĩ
illos uelle consumi: uenientib in se la¬
pidib ex manib eoꝵ gemi flexo ait. Dñe:
ne siatuas illis hoc pectatũ. Inheserat u¬
uitati columbe. Prior enĩ illud fecorat
magister suꝑ quẽ descendit colũba. qͥ
pendens in cruce ait. Pr ignosce illis: qͥa
uesciunt qͥd faciunt. Ergo ne spũ sc̾ificati
dolum habeant: in colũba demonstrat᷑ ẽ.
Ne simplicitas frigida remaneat: inigne
demonstrat᷑ ẽ. Ne moueat: qͥa lingire di¬
uise sunit. Distant enĩ lingue. Ideo diu̾sis lin¬
oͥs apparuit lingue inqͥt diuise ueld̾ ionis qͥ

Expanded text:
iolentus invectus erat in verbis igneis atque ita flammantibus, ut audistis, Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus: ut qui ea verba audiret, putaret Stephanum, si ei liceret, statim illos velle consumi: venientibus in se lapidibus ex manibus eorum, genu fixo ait, Domine, ne statuas illis hoc delictum . Inhaeserat unitati columbae. Prior enim illud fecerat magister, super quem descendit columba; qui pendens in cruce ait, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Ergo ne Spiritu sanctificati dolum habeant, in columba demonstratum est: ne simplicitas frigida remaneat, in igne demonstratum est. Nec moveat, quia linguae divisae sunt. Distant enim linguae, ideo divisis linguis apparuit. Linguae, inquit, divisae velut ignis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ferret᷑. Uñ ꝓbamꝰ: Tolumba iam bapti¬
zato dño descendit. Ante aũ ꝗͣ ueniret
dñs ut baptizaret᷑ a iohe in iordane: diximꝰ
qͥa nou̾at eũ illis uocibꝰ uͥ ait. Tu ad me
uenis baptizare: Ego ate debeo bapti¬
zari. S ecce dñm nou̾at: nouerat filitĩ
titari: ait illis. Ego qͥdẽ haptido uosiꝰ aqͣ
Qͥ aũ post me tienit maior me ẽ: cruiꝰ ñ
sũ dignꝰ corrigiã calciam̃ti solũe. Ip̃e uos¬
rat. Qdͥ gͦ ꝑ colũbã didicit : ne mendax pꝰ¬
ue iusti. siue iniusti ñ tͥbrieret᷑ sc̾itas bap¬
tismi. nͥ illi suꝑ quẽ defcendit colũbaͥ de qͦ

Expanded text:
nsiret? unde probamus? Columba jam baptizato Domino descendit: ante autem quam veniret Dominus ut baptizaretur a Joanne in Jordane, diximus quia noverat eum, illis vocibus ubi ait: Tu ad me venis, baptizari? ego a te debeo baptizari. Sed ecce baptizari, ait illis, Ego quidem baptizo vos in aqua: qui autem post me venit, major me est, cujus non sum dignus corrigiam calceamrat. Quid ergo per columbam didicit, ne mendax pove justi, sive injusti, non tribueretur sanctitas Baptismi, nisi illi super quem descendit c
Abbreviated transcription (Latin):
incolũba. St̃ passeres breuissimi: uł mͦcas
occidt᷑. slich hoꝵ columba. Non de morte
ci agnoset: qͥa reuiuiset̃. Nam ad eoꝵ adiren¬
tũ cotidie gͣtulam᷑ in nomine xp̃i. Uos tm̃ sie
estote simplices: ut sitis prudentes ⁊ feruen
tes: ce feruor ur̃ in lingius sit. Nolite tac̾e.
Ardentib lingnis loqñtes: accenditis fri

Expanded text:
columba; sed passeres brevissimi vel muscas occidunt. Nihil horum columba; non de morte nt, quia reviviscunt; nam ad eorum adventum quotidie gratulamur in nomine Christi. Vos tantum sic estote simplices, ut sitis ferventes; et fervor vester in linguis sit. Nolite tacere; ardentibus linguis loquentes, accendite fri
Abbreviated transcription (Latin):
s añ posit est mͥ. hoc ẽ ante mne factꝰ est. e¬
re añ te fes ẽ ⁊ cũ postte uem̾it: Qa pͥor me
erat. Prior de o idb̃: Qrid magnũ: si pͥorde:
Bñ. quia tuilli ꝑhibes destimomũ. Audi¬
amꝰ ip̃m dicentẽ: & arte abrahã ego sumi
Sa de abrahã in medio gen̾e humano otꝰ ẽ
Mutci ante illũ: multi post illũ. Audi us¬
crm pr̾is ad filiũ. Añ luciferũ genu de. Q
ante luciferũ genitꝰ ẽ ÷ om̃s ip̃e illuminat.
Dictꝰ ẽ qͥdã luciser: qͥ cecidit. Erat enĩ an¬
ołs: & facꝰ ẽ diabolus. Et dixit de ilo scͥp¬
tura. lLucifer qͥ mane oriebat᷑ orcioit. Uñ
lucifer: qͥa illuminat᷑ lucebat. Uñ auigtẽ

Expanded text:
 antepositus est mihi: hoc est, ante me factus est. Quare ante te factus est, cum post te venerit? Quia prior me erat. Prior te, o Joannes? Quid magnum, si prior te? Bene, quia tu illi perhibes testimonium: audiamus ipsum dicentem, Et ante Abraham ego sum . Sed et Abraham in medio genere humano ortus est; multi ante illum, multi post illum: audi vocem Patris ad Filium, Ante luciferum genui te . Qui ante luciferum genitus est, omnes ipse illuminat. Dictus est enim quidam lucifer qui cecidit: erat enim angelus, et factus est diabolus; et dixit de illo Scriptura, Lucifer qui mane oriebatur, cecidit . Unde lucifer? Quia illuminatus lucebat. Unde autem
Abbreviated transcription (Latin):
ensire ñ potest. Uita gͤ in illo erat qͥs fac¬
tũ est. Et qͣlis uita: Qa & anima corꝑis ui¬
ca ẽ. Corpꝰ nr̃m ht̃ uitã suã : quã cũ amise¬
rit mors est corꝑis. Talis gͦ erat illa ui¬
ta ͤ Non. S uita erat lux hominũ. slun-¬
qdͥ lux pecorũ : Nam ista lux ⁊ hoĩum ⁊ pe¬
nes ã pecoribꝰ uideam᷑: & tẽ intelligemꝰ
qͥd sit lux hominũ. Non distas a pecore: nͥ
intelletu. Noli aliunde głari. De uirib
p̃sumis: a bestiis comucerrs. De ueloci¬
tate p̃sumis: a muscis uinceris. De pulcͥ¬
tudine p̃sumis. qnta pulcͥtudo ẽ in pen¬
nis pauonis. Undegͦ melior esr Ee ẏma¬
gie dĩ. U̾ ymago dĩ : In m̃tei in intellec¬
tu. Sigͦ melior pecore qͥa hs̃ mentẽ qͣ in¬
telligais qd̾ ñ potest pec̾ intellig̾e̾: inde aũ
homo meliqr melior pecore: lux homi¬
nũi: lux ẽ mentiũ. Lux mentiũ supͣ men¬
tes ẽ: excedit om̃ns mentes. Hoc erat ui¬
ta illã: ꝑ qm fca̾ sunt omnia. Uͥ erat: ħͥ

Expanded text:
at, quod factum est. Et qualis vita? Quia et anima corporis vita est: corpus nostrum habet vitam suam; quam cum amiserit, mors est corporis: talis ergo erat illa vita? Non: sed vita erat lux hominum. Numquid lux pecorum? Nam ista lux et hominum et penes a pecoribus videamus, et tunc intelligemus quid sit lux hominum. Non distas a pecore, nisi intellectu: noli aliunde gloriari. De viribus praesumis? a bestiis vinceris: de velocitate praesumis? a muscis vinceris: de pulchritudine praesumis? quanta pulchritudo est in pennis pavonis? Unde ergo melior es? Ex imagine Dei. Ubi imago Dei? In mente, in intellectu. Si ergo ideo melior pecore, quia habes mentem qua intelligas quod non potest pecus intelligere; inde autem homo, quia melior pecore; lux hominum est lux mentium. Lux mentium supra mentes est, et excedit omnes mentes. Hoc erat vita illa per q
Abbreviated transcription (Latin):
multos credidisse in samaria ꝑ p̃dicatõnẽ
philippi. Intelligit᷑ aũ siue imꝰ ex apłis siue ex
diaconib qr septẽ diacones ibi legimꝰ ordina¬
tos: int̾ qͦs eciã est nomen philippi. ꝑ philip
pigͥ p̃dicatõnem credideit samaritẽ. Sama¬
ria cepit habundare fidelib. Ibi erat sẏmon
iste magi qͥ ꝑ magicas factiones suas dem̃¬
taũat popłm: ut eũ uͥtutẽ dĩ putarent.
C̃onmotꝰ tñ signis q̃ siebant a philippo: etiã
ip̃e credidit. S qͦm credid̾it: post̾iora seqñ¬
tia demonstratiert̃. Baptizatꝰ ẽ aũ & symon.
Audiert̃ hoc apłi qͥ eranc in ierłm: missi st̃¬

Expanded text:
multos credidisse in Samaria per praedicationem Philippi. Intellegitur autem sive unus ex aposolis sive ex diaconis, quia septem diaconos ibi legimus ordinatos, inter quos est etiam nomen Philippi. Per Philippi ergo praedicationem crediderunt Samaritae, Samaria coepit abundare fidelibus. Ibi erat Symon iste magus, per magicas factiones suas dementaverat populum, ut eum virtutem Dei putarent. Commotus tamen signis, quae fiebant a Philippo, etiam ipse credidit; sed quomodo crediderit, posteriora sequentia demonstraverunt. Baptizatus est et Symon. Audierunt hoc apostoli, qui erant Hierusolimis
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥdẽ añ omẽm illuminatui sit necisse ẽ:
a qͦ illummant᷑ om̃ĩs qͥ illuminari possũt.
Io hoo seqͥtur. Et de plenitudine eiꝰ nos os
accepimꝰ. Qͥd accepistis: Et grãm ꝓ gr̾̃a.
Sic enĩ hñt uerba euangłica: collata cum
erẽplarib grecis. sion ait &e de ꝑlenituidi

Expanded text:
dem ante omnem illuminatum sit necesse est, a quo illuminantur omnes qui illuminari possunt. 8. Ideo hoc sequitur: Et de plenitudine ejus nos omnes accepimus. Quid accepistis? Et gratiam pro gratia. Sic enim habent verba evangelica, collata cum exemplaribus graecis. Non ait, Et de plenitudi
Abbreviated transcription (Latin):
Głaris qr ip̃m ẽ: & non uis uenire: Qͥd gͦ
mali qͥ ñ ꝑtinent ad colũbã: Ait tͥ colũ¬
ba. Et mali int̾ qͦs gemo: qͥ ñ ꝑtinent ad
menbͣ mea. Eẜ necc̃e ẽ ut inter illos ge
multi ebͣosi habent baptisinũ: Nonne mł¬
Nti auari : Nonne multi ydolatre: Et qd̾ ẽ
peiꝰ furtĩ. Nonne pagani ad ydola eiuit

Expanded text:
aris quia ipsum est, et non vis venire? Quid ergo mali, qui non pertinent ad columbam? Ait tibi columba: Et mali inter quos gemo, qui non pertinent ad membra mea, et necesse est ut inter illos gemmulti ebriosi habent Baptismum? nonne multi avari? nonne multi idololatrae, et quod est pejus, furtim? nonne Pagani ad idola eunt