comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exculpa proruperit elationis: mox
subdidit dicens : &respondebit arro¬
gantia israhel. infaciem eiꝰ : Ac sidice.¬
ret : Culpa quȩ pelationẽ m̃tis in oc¬
culto latuit: ꝓcarnis luxuriã in apto
respondit: Pro inde ꝑhumilitatis custo¬
diã: seruanda ẽ. mundicia castitatis
Sienĩ pie sp̃s subdeo p̃mit̾: caro illici¬
te suꝑsp̃m non leuatur: Habet qͥppe
sp̃s cõmissũ sibi dominicũ carnis: sita¬
men sub dño recognoscit. iura legiti¬
mȩ seruitutis: Nam si auctorẽ suum
suꝑbiendo contẽpnit: iure & a sub¬
iecta carne prȩliũ suscipit: Vnde
& ille primꝰ in obediens. mox ut suꝑbi¬
endo peccauit: pudenda contexit:
Quia enĩ contumeliã sp̃s deo intulit.
mox contumeliã carnis inuenit. Et
qui auctori suo subditꝰ. ẽẽ. noluit. uis
carnis subditȩ quã regebat amisit:
Vt inse ipso uidelicet in obedientię
suȩ confusio redundaret. & superatꝰ
disceret. qd elatꝰ amisisset : Nullus¬

Expanded text:
ex culpa proruperit elationis, mox ex culpa proruperit elationis, mox subdidit dicens: Et respondebit arrogantia Israel in faciem ejus . Ac si diceret: Culpa quae per elationem mentis in occulto latuit per carnis luxuriam in aperto respondit. Proinde per humilitatis custodiam servanda est munditia castitatis. Si enim pie spiritus sub Deo premitur, caro illicite super spiritum non levatur. Habet quippe spiritus commissum sibi dominium carnis, si tamen sub Domino recognoscit jura legitimae servitutis. Nam si auctorem suum superbiendo contemnit, jure et a subjecta carne praelium suscipit. Unde et ille primus inobediens mox ut superbiendo peccavit, pudenda contexit . Quia enim contumeliam spiritus Deo intulit, mox contumeliam carnis invenit. Et quia auctori suo esse subditus noluit, jus carnis subditae quam regebat amisit, ut in seipso videlicet inobedientiae suae confusio redundaret, et superatus disceret, quid elatus amisisset.
Abbreviated transcription (Latin):
plusquã ium̃torũ uoluptatẽ cecider̃.
subdidit dicens: Tradidit illos dsin
desideria cordis eorũ. in inmunditia
Ecce caro mersit. qͦssuꝑba scientia sub¬
leuauit: Et auolatu uolucrũ ultra
appetitũ lapsisunt ium̃toꝵ: atq inde
subse ꝓstratisunt. unde supse ire
uidebant᷑: Curandũ itaq est: & om̃i
custodia mens a suꝑbiȩ tumore ser¬
uanda: Ponenĩ ante oculos dĩ uacue
transuolant cogitationes nr̃e. & nulla
mom̃ta tẽporis panimũ transeunt¬
sine statu retributionis: Intusergo ui-¬
det ds̃ qđm̃tẽ eleuat: &idcirco foras
ꝑmittit inualescere qđ deponat In t̾
prius extollit᷑ : qđ foras post modum
luxuriȩ corruptione feriatur : Occul¬
tã uidelicet culpã seqͥt᷑ aꝑta ꝑcussio:
ut malis exteriorib in terna puniant᷑:
&cor publice corruat. qđ latenter
d̾mebat: hinc qͥppe ꝑosee contrahis.¬
rahelitas dr̃ : Sp̃s fornicationis in me¬
dio eorũ : & dñm non cognouerunt:
Quiut ostenderet qđ causa libidinis

Expanded text:
um voluptatem deciderint, subdidit dicens: Tradidit eos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam . Ecce caro mersit quos superba scientia sublevavit, et a volatu volucrum ultra appetitum lapsi sunt jumentorum; atquae inde sub se prostrati sunt, unde super se ire videbantur. Curandum itaque est, et omni custodia mens a superbiae tumore servanda. Non enim ante oculos Dei vacuae transvolant cogitationes nostrae; et nulla momenta temporis psine statu retributionis. Intus videt Deus quod mentem elevat, et idcirco foras permittit invalescere quod deponat. Intus prius extollitur, quod foras postmodum luxuriae corruptione feriatur. Occultam videlicet culpam sequitur aperta percussio, ut malis exterioribus interiora puniantur et cor publice corruat, quod latenter tumebat. Hinc quippe per Osee contra Israelitas dicitur: Spiritus fornicationis in medio eorum, et Dominum non cognoverunt . Qui ut ostenderet quod causa libidinis
Abbreviated transcription (Latin):
excursus. acarne apłos subtrahit: de eos
a terrȩ suꝑficie in secreta reqͥe. qͣsi
incȩloꝵ cardine abscondit: Sed qͥa
usq ad mortẽ p̃dicare ñ desinunt.
& p̃senti suitȩ spaciũ more nubiũ
cũ uerborũ pluuia excurr̃. ꝗdeoꝵ

Expanded text:
excursus a carne apostolos subtrahit, et eos excursus a carne apostolos subtrahit, et eos a terrae superficie in secreta requie quasi in coelorum cardine abscondit. Sed quia usque ad mortem praedicare non desinunt, et praesentis vitae spatium more nubium cum verborum pluvia
Abbreviated transcription (Latin):
borantur: ut intrasinũ cordis recta
sentiendo se colligant. & inuanis cogi.¬
fuerat: cũꝑt̾rena desideria sparsus.
eũ quasi aura transiens: ꝓuita carnis
cura piscationis agitabat: Aer etiã
apłi om̃s extiterant : qͥiã ꝑ legem
alta didicerant. sedecdũ ꝑfidem
firma sapiebant: Subito autẽ aer.
innubes coactus. ẽ.: qr prespectum.
suꝑnȩ gr̃ȩ. fluxa corda piscantiũ.
insoliditatẽ uersa sunt p̃dicatoꝵ:
ut eoꝵ infirmȩ cogitationes. fortia
sentiendo densiscerent: Acmore nu¬
biũ aqͣsscientiȩ caperent. & subt̃ ia¬
centẽ t̾rã. uerbis p̃dicationis in riga¬
rent: qͦ pacto ministerio. ad celisecre¬
ta recurrerent. atq ad ȩt̃nã reqͥem
finito labore ꝑuenirent: Vnde. & be¬
uitap̃sens : Ventꝰ ergo transiens. nubes
fugat: qr mortalis uita ꝑcurrens.
pdicatores scõs a nr̃is oculis corpo¬
raliter occultat: Ventꝰ transiens
nubes fugat : qr uitȩ tẽporalis

Expanded text:
borantur, ut intra sinum cordis recta borantur, ut intra sinum cordis recta sentiendo se colligant, et in vanis cogifuerat, cum per terrena desideria sparsus, eum quasi aura transiens pro vita carnis cura piscationis agitabat . Aer etiam apostoli omnes exstiterant, qui jam per legem alta didicerant, sed necdum per fidem firma sapiebant . Subito autem aer in nubes coactus est, quia per respectum supernae gratiae fluxa corda piscantium in soliditatem versa sunt praedicatorum, ut eorum infirmae cogitationes fortia sentiendo densescerent, ac more nubium aquas scientiae caperent, et subter jacentem terram verbis praedicationis irrigarent, quo peracto ministerio, ad coeli secreta recurrerent, atque ad aeternam requiem finito labore pervenirent. Unde 886 et bevita praesens. Ventus ergo transiens nubes fugat, quia mortalis vita percurrens praedicatores sanctos a nostris oculis corporaliter occultat. Ventus transiens nubes fugat, quia vitae temporalis
Abbreviated transcription (Latin):
ne brispositꝰ. in t̾nũ lum̃ sicut.ẽ.
nesciat homodeȩ ternitate disse
Siergo locutꝰ fuerit homo deuorabi¬
t᷑: qr sieffari homo ȩt̾nitatẽ sicut.ẽ.
appetit: etiã hoc sibi subtrahit.
qđ deilla uł tacitꝰ sentit Sed ecce
ȩternitas tunc hominib uere mno.¬
tuit : cũ se eis humanitate suscepta
monstrauit: Quȩ quia necdũ reuela¬
ta fuerat: deeisdẽ hominib recte
Dequanimirũ luce : etiã ꝑ prophe¬
tã dicit᷑: fopłs qͥsedebat in tenebris
uidit lucẽ magña: Sed hȩc eadẽ lux
tur innubes: Aer qͥppe ita ipsa sua
tenuitate spargitur. ut nulla firmi¬
tate solidetur : Nubes autẽ tanto
firmiores funt : quanto densiores:
Quid ergo ꝑaerẽ. nisim̃tes scłarium
designantur: que in numeris huiꝰuitȩ
desiderus deditȩ. huc illucq morẽ
aeris fluiadȩ disꝑgunt᷑ : Sedaer
innubes cogit᷑. cũ fluxȩ m̃tes ꝑ suꝑni
respectꝰ gram. uirtutis soliditate ro.¬

Expanded text:
nebris positus internum lumen sicut est nebris positus internum lumen sicut est nesciat, homo, de aeternitate disserr. Si ergo locutus fuerit homo, devorabitur, quia si effari homo aeternitatem sicut est appetit, etiam hoc sibi subtrahit quod de illa vel tacitus sentit. Sed ecce aeternitas tunc hominibus vere innotuit, cum se eis humanitate suscepta monstravit. Quae quia necdum revelata fuerat, de eisdem hominibus recte um luce etiam per Prophetam dicitur: Populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnam . Sed haec eadem lux ito aer cogetur in nubes. Aer quippe ita ipsa sua tenuitate spargitur, ut nulla firmitate firmiores sunt quanto densiores. Quid ergo per aerem, nisi mentes saecularium designantur? Quae innumeris hujus vitae desideriis deditae, huc illucque more aeris fluidae disperguntur. in nubes cogitur, cum fluxae mentes per superni respectus gratiam virtutis soliditate ro
Abbreviated transcription (Latin):
non audite loquor: quis hȩc narrare
uel postquã audierit potest: Sed qͥa
cũ doctrina & arrogantia inunius m̃tis
habitatione confligit. aloquentis
ore ñ solũ sonat uiuendi leuitas. sed
etiã grauitas sentiendi: Postquam
heliu ꝑ arrogantiã leuiter intumuit
dicens. qͥs narrabit ei queloquor:
mox ꝑdoctrinã subdidit: Etiã silo¬
cutꝰ fuerit homo: deuorabit᷑: Ome
qđ aliꝗͥd deuorat. hoc intror sustra¬
hens. ab intuentiũ oculis occultat:
&rem quȩ uideri insuꝑficie potuit.
in ꝓfundũ rapit: Homoigitur cũde
deo tacet. ꝑrationẽ in qua est con
quia magnitudinis illius inm̃sitate
deuoratur : Et quasi in ꝓfundũ raptꝰ
abscondit᷑ : qr fari in effabilẽ cupi¬
ens. ipsa suȩ ignorantie angustia de¬
gluteitur: Loqͥt᷑ enĩcaro despũ:
circũ scriptꝰ sp̃s de incircũ scripto:
creatura decreatore: tẽporalis de
ȩterno: mutabilis de inmutabili:
mortalis deuiuificante :  cũ inte¬

Expanded text:
non audita loquor, quis haec narrare non audita loquor, quis haec narrare vel postquam audierit potest? Sed quia cum doctrina et arrogantia in unius mentis habitatione confligit, a loquentis ore non solum sonat vivendi levitas, sed etiam gravitas sentiendi, postquam Eliu per arrogantiam leviter intumuit, dicens: Quis narrabit ei quae loquor? mox per doctrinam subdidit: CAPUT XLcutus fuerit homo, devorabitur. - Omne quod aliquid devorat hoc introrsus trahens ab intuentium oculis occultat, et rem, quae videri superficie potuit, in profundum rapit. Homo igitur, cum de Deo tacet per rationem in qua est condquia magnitudinis illius immensitate devoratur, et quasi in profundum raptus absconditur, quia fari ineffabilem cupiens, ipsa suae ignorantiae angustia deglutitur. Loquitur enim caro de spiritu, circumscriptus spiritus de incircumscripto, creatura de creatore, temporalis de aeterno, mutabilis de immutabili, mortalis de vivificante; et cum in te
Abbreviated transcription (Latin):
cadere mirabilius confirmata:
fossunt etiã ꝑcȩlos ut sȩpe diximus
electoꝵ m̃tes exprimi. a cunctis
terrenis contagiis intimo amore
suspensȩ : qͥ quauis corpore degant
ininfimis. q tam̃ iã corde inherent
sũmis. ueraciter dicunt. Nr̃acon.¬
uersatio incȩlis est  Quisolidissimi. ut
aere fusisunt : qr ab in tegritate cȩptȩ
forticudinis. nulla mutabilitatis rubigi¬
ne consumunt᷑ : Quib & fortiter contra
aduersa durantib: auctoris uoce dicit᷑:
Vosestis amicimei: qͥ ꝑ mansistismetũ
intẽptationib meis: Sed quã uis doctꝰ
& arrogans. cũ iñ ridere sc̃muirũ nitit᷑.
iħrisioni suȩ fortia dicta ꝑmisceat:
adictis tam̃ fortib. semꝑ ad suꝑ uacua
uerba relabit᷑ : Naiterũ deridendo
cat : Tuqͥ iam magna in telligentiȩ
luce ꝑfrueris: docerenos quiigno¬
rantiȩ tenebris in uoluimur debes:
Quimox ab irrisione resiliens : despi
egd ei desuis laudib acute sentiens.

Expanded text:
cadere, mirabilius confirmata. cadere, mirabilius confirmata. Possunt etiam per coelos, ut saepe diximus, electorum mentes exprimi, a cunctis terrenis contagiis intimo amore suspensae. Qui quamvis corpore degant in infimis, quia tamen corde jam inhaerent summis, veraciter dicunt: Nostra conversatio in coelis est . Qui solidissimi ut aere fusi sunt, quia ab integritate coeptae fortitudinis nulla mutabilitatis rubigine consumuntur. Quibus et fortiter contra adversa durantibus, auctoris voce dicitur: Vos estis amici mei, qui permansistis mecum in tentationibus meis. Sed quamvis doctus et arrogans cum irridere sanctum virum nititur, irrisioni suae fortia dicta permisceat, a dictis tamen fortibus semper ad supervacua verba relabitur. Nam iterum deridendo cat: Tu, qui jam magna intelligentiae luce perfrueris, docere nos qui ignorantiae tenebris involvimur debes. Qui mox ab irrisione resiliens, despiciego ei de suis laudibus acute sentiens
Abbreviated transcription (Latin):
incelestib sunt conditi. angłici sp̃s
designari: Vnde & in oratione nr̃a
dicere. uoce ueritatis instruimur
fiat uoluntastua. sic̃ incȩlo & in terra:
Vt nimirũ uoluntasdei. sicut a superi.¬
ore creatura agitur: ita inom̃ib etiã
abhumana infirmitate seruetur:
Deqͥb benedicit᷑ : Quisolidissimi. qͣsi
acre fusi sunt: Naturanãq aeris est.
rubigme difficile consumi & uirtu.¬
tes angelicȩ quȩ indiuino amore
fixȩ pstiter̃ lapsis suꝑbientib angłis.
hoc inmunere recributionis accepe¬
runt: ut nulla iãrubigine subripien.¬
tisculpȩ mordeant᷑: ut in contẽ pla¬
tione conditoris. sine felicitatis
fine ꝑmaneant. & in hoc qđ sunt con¬¬
ditȩ ȩterna stabilitate subsistant:
Quodbene apđ morsen ipsademun.¬
diorigine historiȩ uerba testantur :
cũ & prius factũ cęlũ dicit᷑. & hoc
idẽ postmodũ firmam̃tũ uocatur:
Quia uidelicet natura angłica
& prius subtilis. ẽ. in superiorib
condita: & post neũquam potuisset

Expanded text:
in coelestibus sunt conditi angelici spiritus designari. Unde et in oratione nostra dicere voce Veritatis instruimur: Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra. Ut nimirum voluntas Dei, sicut a superiori creatura agitur, ita in omnibus etiam ab humana infirmitate servetur. De quibus bene dicitur: Qui solidissimi quasi aere fusi sunt . Naturae namque aeris est, rubigine difficile consumi. Et virtutes angelicae quae in divino amore fixae perstiterunt, lapsis superbientibus angelis, hoc in munere retributionis acceperunt, ut nulla jam rubigine subripientis culpae mordeantur, ut in contemplatione conditoris sine felicitatis fine permaneant, et in hoc quod sunt conditae aeterna stabilitate subsistant. Quod bene apud Moysen ipsa de mundi origine historiae verba testantur , cum et prius factum coelum dicitur, et hoc idem postmodum firmamentum vocatur, quia videlicet natura angelica et prius subtilius est in superioribus condita, et post ne unquam potuisset
Abbreviated transcription (Latin):
minib appetunt. atq om̃e qđ sunt
de iectos se exhibendo contẽpnunt:
sed tam̃ apđse introrsus. quasi exip¬
somerito ostensȩ uilitatis intumes¬
cunt : & tanto magis incorde elatisuN
quanto amplius inspecie elationẽ
p̃munt : uȩ utraq unius elationis
bella. magna. dđ circũ spectione
dep̃hendit : mira uirtute supera.¬
uit Quia enĩ desemet ipso intꝰhu¬
milia sentiens. honorẽ exterius non
quęrit: insinuat dicens. Ludã. & ui
mescit. ad iungit :÷ Eroq humilis.
in oculis meis : Acsidicat  Qualẽ me
exterius despiciens ex hibeo: talẽ
me & interius attendo: Quid ergo
acturisunt qͦs doctrina eleuat.
sidđ excarne sua uenturũ redẽp¬
torẽ nouerat. eiꝰq gaudia ꝓphe¬
tando nuntiabat: & tam̃ in semet¬
ipso ceruicẽ cordis ualida discre¬
tionis calce de primebat dicens
eroq humilis in oculis meis: Bene¬

Expanded text:
minibus appetunt, atque per omne quod sunt, minibus appetunt, atque per omne quod sunt, dejectos se exhibendo contemnunt, sed tamen apud se introrsus quasi ex ipso merito ostensae vilitatis intumescunt, et tanto magis in corde elati sunt, quanto amplius in specie elationem premunt. Quae utraque unius elationis bella magna David circumspectione deprehendit, mira virtute superavit. Quia enim de semetipso intus humilia sentiens, honorem exterius non quaerit, insinuat, dicens: Ludam et vilmescere, adjungit: Eroque humilis in oculis meis. Ac si aperte dicat: Qualem me exterius despiciens exhibeo, talem me interius attendo. Quid ergo acturi sunt, quos doctrina elevat, si David ex carne sua venturum Redemptorem noverat, ejusque gaudia prophetando nuntiabat, et tamen in semetipso cervicem cordis valida discretionis calce deprimebat, dicens: Eroque humilis in oculis meis. Con
Abbreviated transcription (Latin):
daret. quȩ corã hominib gesserat for.¬
tia: Quidde eiꝰ factis. ab aliis sentiat᷑
ignoro: ego dđ plussaltantẽ stupeo.
quã pugnantẽ : Pugnando qͥppe hos¬
tes subdidit : saltando autẽ corã
dño semet ipsũ uicit Quẽ michol
saul filia adhuc extumore regu
generis in sana. cũ humiliatũ despice¬
ret dicens. quãgloriosus fuit hodie
rex isrł. disco operiensse ante ancil.¬
qͣsi nudeqͣ unꝰ descurris: ꝓtinꝰ audi¬
uit : Antt ddñm qelegitme : potius
quã patrẽ itiũ Ac paulo post ait:
Et ludã & uilior fiã.plusquã factꝰ sũ :
eroq humilis inoculis meis Acsiaꝑte
dicat Uilescere corã hominib ap.¬
lia sentiunt : qr in honorib positi.
nihil se.eẽ. nisi puluerẽ.fauillãq p
pendunt : sed tam̃ corã hominib
uiles apparere refugiunt: & contra
hoc qđ de se interius cogitant. quasi
rigidaꝰ exterius uenꝰtate palliantur:
& sunt non nulli qͥuiles uideri ab ho¬

Expanded text:
daret quae coram hominibus gesserat fordaret quae coram hominibus gesserat fortia. Quid de ejus factis ab aliis sentiatur ignoro; ego David plus saltantem stupeo quam pugnantem. Pugnando quippe hostem subdidit, saltando autem coram Domino semetipsum vicit. Quem Michol, filia Saul, adhuc ex tumore regii generis insana, cum humiliatum despiceret, dicens: Quam gloriosus fuerit hodie rex Israel, discooperiens se ante ancilquasi nudetur unus de scurris ; protinus audiudam ante Dominum qui elegit me potius quam patrem tuum. Et paulo post ait: Et ludam, et vilior fiam plusquam factus sum, eroque humilis in oculis meis. Ac si aperte dicat: Vilescere coram hominibus aplia sentiunt, quia in honoribus positi nihil se esse, nisi pulverem favillamque, perpendunt; sed tamen coram hominibus viles apparere refugiunt, et conhoc, quod de se interius cogitant, quasi rigida exterius venustate palliantur. Et sunt nonnulli, qui viles videri ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑: in tuerilibet. quanta uirtutum
munera dđ ꝑceperat. atq in his
om̃ib: quã forti se humilitate ser¬
uabat: Quẽ enĩ ñextolleret ora
leonũ frangere. ursorũ brachia
la ungi: tim̃dũ cunctis uno lapide
goliam sternere : arege ꝓposita
ex tinctis allophilis numerosa p̃pu.¬
tia reportare: ꝓͥmissũ tandẽ regnũ
ꝑcipere. cunctũq israheliticũ popłm
sine ulla contradictione possidere :
& tam̃ cũ archam dĩ hierłm re uocat.
quasi oblitꝰ p̃latũ se om̃ib. admix¬
tꝰ popłis ante archã saltat & quia
corã archa saltare ut credit᷑ uulgi
mos fuerat: rex se in diuino obse¬
quio ꝑsaltatũ rotat Ecce quẽ dñs
abiecta exhibendo c̃tẽpnit: Nonpo.¬
testas regni ad memoriã. ducit᷑:
ñsubiectoꝵ oculis saltando uilesce¬
re metuit ñ se honore p̾latũ cȩteris.
ante eiꝰ archã gͥhonorẽ dederat re¬
cognoscit Corã dõ egit debilia uł
extrema : ut illa ex humilitate soli¬

Expanded text:
 intueri libet, quanta virtutum munera David ipse perceperat, atque in his omnibus quam fortem humilitatem servabat. Quem enim non extolleret ora leonum frangere, ursorum brachia la ungui, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita, exstinctis Allophylis, numerosa praeputia reportare, promissum tandem regnum percipere, cunctumque Israeliticum populum sine ulla contradictione possidere: et tamen cum arcam Dei Jerusalem revocat, quasi oblitus praelatum se omnibus, admistus populis ante arcam saltat; et quia coram arca saltare ut creditur vulgi mos fuerat, rex se in divino obsequio per saltatum rotat. Ecce quem Dominabjectum exhibendo contemnit; non potestas regni ad memoriam reducitur, non subjectorum oculis saltando vilescere meruit, non se honore praelatum caeteris ante ejus arcam, qui honorem dederat, recognoscit. Coram Deo egit debilia vel extrema, ut illa ex humilitate soli
Abbreviated transcription (Latin):
hanc sapientẽ stultitiã. & sinecdum
ut.ẽ. solide. iãtam̃ ꝑcontẽ plationis
lum̃. dĩ sapientia quasi intransitu
uidetur: Quã iuxta heliu uerba ui¬
dere nequeunt. qͥsibi sapientes ui-
dentur : qr ad concupiscendũ dñm.¬

Expanded text:
hanc sapientem stultitiam etsi necdum hanc sapientem stultitiam etsi necdum ut est solide, jam tamen per contemplationis lumen Dei sapientia quasi in transitu videtur. Quam juxta Eliu verba videre nequeunt, qui sibi sapientes esse videntur, quia ad con
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur in teruos. eẽ. sapiens: stultꝰ
fiat. ut sit sapiens: H linc euangelicȩ
historiȩ uerba testant᷑ : qr tacheus
cũuidere p̃turba nil posset. sicomo¬
ri arborẽ ascendit : ut transeuntẽ
dnm̃ cerneret : Si comorus qͥppe :¬
no ficꝰ fatua dicit᷑ Fusillus itaq
eligunt apsi dĩ sapientiã sub tiliter
contẽplantur Fusillitatẽ nãq nrãm
aduidendũ dnm̃ turba p̃pedit: qr
infirmitatẽ humanȩ m̃tis neluci
ueritatis intendat. curarũ scłariũ
tumultꝰ p̃mit: Sed prudenter sico¬
morũ ascendimꝰ: si ꝓuide eã quȩdi.¬
uinitꝰ prȩcipitur stultitiã tenemꝰ:
Quid enĩ in hoc mundo stultius. quã
amissa ñquȩrere. possessa rapienti¬
b relaxare : nullã ꝓ acceptis iniuriis
in iuriã reddere. immo & ad iunctis
aliis pacientiã p̃bere: Quasi enĩ sico.
cit: Quiaufert quȩ tua sunt: nerepe¬
tas: & rursũ: Siqͥste ꝑcusserit index¬
terã maxillã: p̃be illi & alterã Per¬

Expanded text:
 stultus fiat, ut sit sapiens . Hinc evangelicae historiae verba testantur quia Zachaeus cum videre prae turba nil posset, sycomorum arborem ascendit, ut transeuntem Dominum cerneret. Sycomorus quippe ficus fatua dicitur. Pusillus itaqueeligunt, ipsi Dei sapientiam subtiliter contemplantur. Pusillitatem namque nostram ad videndum Dominum turba praepedit, quia infirmitatem humanae mentis, ne lucem veritatis intendat, curarum saecularium tumultus premit. Sed prudenter sycomorum ascendimus, si provide eam quae divinitus praecipitur stultitiam mente tenemus. Quid enim in hoc mundo stultius quam amissa non quaerere, possessa rapientibus relaxare, nullam pro acceptis injuriis injuriam reddere, imo et adjunctis aliis patientiam praebere? Quasi enim sycomocit: Qui aufert quae tua sunt ne repetas . Et rursum: Si quis te percusserit in dextram maxillam, praebe illi et altera
Abbreviated transcription (Latin):
lucis radios raptĩ contẽplando c̃tigit :¬
ipsa ad miratione sũmoꝵ. sese ab infimis
suscitatꝰ eleuauit : ut nulla ĩaeinisi quȩ
ȩt̃nasunt libeant. & despectis transei.¬
tib solaquȩ ꝑmanent reqͥrat: Bene
ergo dicit᷑. Suphoc ex pauit cormeũ.
& motũẽ. deloco suo: Quia pigrũ cor.
& t̃renis dudũ cogitationib deditũ.
cũ repente pexcessũ se ad sũma suspen-¬
dit. cogitationis infimȩ locũ mutauit
Seddũ ꝑsemet ipsã in amore p̃sentis scłi
ꝓstratamens dormiat. &nisi diuinȩ
gr̃e aspiratione pulset᷑. insuis delecta¬
tionib frigida. insensibilisq torpes-¬
cat. necesse . ẽ. ut qͦmodo int̾na cogi-¬
tatione tangat᷑. uł qualit̃ ad spritalia
sensificet᷑ adiungat : Seqͥt᷑ : Audi& audi

Expanded text:
lucis radios raptim contemplando contigit,lucis radios raptim contemplando contigit, admiratione summorum sese ab infimis suscitatus elevavit, ut nulla jam ei nisi quae aeterna sunt libeant, et, despectis transeuntibus, sola quae permanent, requirat. Bene ergo dicitur: Super hoc expavit 868 cor meum, et motum est de loco suo, quia pigrum cor, et terrenis dudum cogitationibus deditum, cum repente per excessum se ad summa suspendit, cogitationis infimae locum mutavit. Sed quia per semetipsam in amore praesentis saeculi prostrata mens dormitat, et nisi divinae gratiae aspiratione pulsetur, in suis delectationibus frigida insensibilisque torpescit, necesse est ut quomodo interna cogitatione tangatur, vel qualiter ad spiritalia sensificetur, adjungat. Sequitur: CAPUT XVI
Abbreviated transcription (Latin):
mistã dicit᷑ : Ego dixi inpauore meo :
piectꝰ sũ auultu oculoꝵ tuoꝵ: Ubiui¬
delicet ñꝑauor. sed excessus dicipote¬
rat : Sed pauor illic ꝓexcessu ponit᷑. qe
sicut in excessu. ita in pauore animꝰ
ȩt̃ne patrie. recte sub iungit᷑: Suꝑhoc.
expauit cormeũ: Ac sidicat: In admirati¬
onis excessu se transtulit: & qͥa nouȩ spei
sp̃umens afflata. ẽ. semet ipsã qͣlis inuecta¬
cogitatione fuerat reliqͥt: Bene autẽ¬
dicit᷑ & motũ. ẽ. deloco suo locꝰ qͥppe
humanicordis. ẽ. delectatiouite p̃sentis
Sedcũ diuina aspiratione tangit᷑. locus
nr̃i cordis fit amor ȩt̃nitatis: Considerati¬
one igit᷑ et̃nȩ patrie delocosuo animus
mouet᷑ : qr derelictis infimis in suꝑnis
cogitationib ponit᷑: Priusenĩ quȩ eẽnt.
ȩt nanesciebat: inp̃sentiũ delectatione
torpuerat: simulq ipse transiens amore
transeuntiũ tenebat᷑ Sed post quã quȩ
ẽẽnt ȩt̃na cognouit. post quã suꝑnȩ

Expanded text:
mistam dicitur: Ego dixi in pavore meo, projectus sum a vultu oculorum tuorum . Ubi videlicet non pavor, sed excessus dici poterat; sed pavor illic pro excessu ponitur, quia sicut in excessu, ita in pavore alienaaeternae patriae, recte subjungitur: Super hoc expavit cor meum. Ac si dicat: In admirationis excessu se transtulit, et quia novae spei spcogitatione fuerat, reliquit qudicitur: Et motum est de loco suo. Locus quippe humani cordis est delectatio vitae praesentis. Sed cum divina aspiratione tangitur locus nostri cordis, fit amor aeternitatis. Consideratione igitur aeternae patriae de loco suo animus movetur, quia derelictis infimis, in supernis cogitationibus ponitur. Prius enim quae essent aeterna nesciebat, in praesentium delectatione torpuerat, simulque ipse transiens amore transeuntia tenebat. Sed postquam quae essent aeterna cognovit, postquam supernae
Abbreviated transcription (Latin):
adueritatis luc̃ẽ oculosm̃tis a perimꝰ:
Quȩ egimꝰ mala meminimꝰ : quã distric¬
tꝰ iudex c̃trahȩc ueniat uidemꝰ: Ver¬
sat᷑ inm̃te. quantꝰ illesit tantiiudicu
aduentꝰ : quȩ tunc illasit hominum
angłoꝵq frequentia: qͣnta ui ẽtra
reꝓ̾bos. & ardentia pugnent elem̃ta:
Quã tribilit et̃naꝑdeat de districti
iudicis ore sententia. qua reꝓbisdicit.
Discedite ame maledicti inignẽ ȩt̃nũ:¬

Expanded text:
ad veritatis lucem oculos mentis aperimus, ad veritatis lucem oculos mentis aperimus, quae egimus mala meminimus, quam districtus judex contra haec veniat videmus: versatur mente quantus ille sit tanti judicis adventus, quae tunc illa sit hominum angelorumque frequentia, quanta vi contra reprobos et ardentia pugnent elementa, quam terribiliter aeterna prodeat de districti judicis ore sententia, qua reprobis dicitur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ audiri aliqͥd pauditũ insinuat.
audiri eundẽ auditũ dicat : Sic̃ ab a¬
cuc ait Dñe audiui auditũ tuũ. &ti¬
mui: Vnde hicqͦq dicit᷑ Audiet audi¬
tionẽ : int̾rore uocis eiꝰ: Notandum
uero .ẽ. qđ uox dei ñ ingaudio. sed int̃¬
rore audiri ꝑhibet᷑: qr nimirũ pecca¬
tor qͥsq: dũsola quȩ t̾rena sunt cogi-¬
tat. dũ cor oppręssũ infimiscogita¬
tionib gestat: si repente diuinȩ grȩ
aspiratione tangitur: hoc ante om̃ia
intelligit. qđ cuncta quȩ agit. distric¬
ta ȩt̃m iudicis anĩ aduersione puni¬
ant᷑ : Auditio igit᷑ uocis dĩ. priusint̃.¬
rore fit. ut post ea uertat᷑ indulcedinẽ.
qr antenos districti uidicii timore
castigat. ut iã castigatos. suꝑnȩ dulce:¬
dinis consolatione reficiat: Nãcũnos
uiolenta rerũ tẽporaliũ delectatio
possidet. & m̃tis nr̃ȩ oculos in sõnotor¬
poris p̃mit: simanu subita insuꝑni res¬
pectus excitam . diu clausos mox eosdẽ

Expanded text:
ut cum audire aliquid per auditum insinuat, audiri eumdem auditum dicat, sicut Habacuc ait: Domine, audivi auditum tuum, et timui . Unde hic quoque dicitur: Audiet auditionem in terrore vocis ejus. Notandum vero est quod vox Dei non in gaudio, sed in terrore audiri perhibetur, quia nimirum peccator quisque dum sola quae terrena sunt cogitat, dum cor oppressum infimis cogitationibus gestat, si repente divinae gratiae aspiratione tangitur, hoc ante omnia intelligit, quod cuncta quae agit districta aeterni judicis animadversione puniantur. Auditio igitur vocis Dei prius in terrore fit, ut postea vertatur in dulcedinem, quia ante nos districti judicii timore castigat, ut jam castigatos supernae dulcedinis consolatione reficiat. Nam cum nos violenta rerum temporalium delectatio possidet, et mentis nostrae oculos in somno torporis premit, si manu subita superni respectus excitamur, diu clausos mox eosdem
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ deeare. quã inp̃senti mon¬
stramꝰ: & quia ds̃ubiq p̾sens est:
cũ deillo ecce dicit᷑. etiã non ui-¬
dentib ad eẽ . memorat᷑: Bene aut̃
quẽ uideri ab om̃ib dixerat Quia
& si exratione conspicit᷑: magni¬
tudo tam̃ illius. nulla nr̃i sensus
subtilitate penetrat᷑: Quic quid
nãq: declaritate illius magnitu¬
dinis scimꝰ infra ipsũ. ẽ: & tanto
a beiꝰ scientia longe repellimur. quan.¬
to eiꝰ potentiã nos conp̃hendisse sus¬
picamur : Nãquã uis in altũ mens
nr̃a rapiatur: eiꝰ tam̃ magnitudinis
inm̃sitate transcenditur : Cuiꝰ tunc
aliquid qͣsi ex parte cognoscimꝰ:
quando eũ nos digne cognoscere
non posse sentimꝰ : Seqͥt᷑ : Numerus¬

Expanded text:
dicimus de ea re quam in praesenti mondicimus de ea re quam in praesenti monstramus? et quia Deus ubique praesens est, cum de illo ecce dicitur, etiam non videntibus adesse memoratur. Bequem videri ab omnibus dixerat, quia etsi ex ratione conspicitur, magnitudo tamen illius nulla nostri sensus subtilitate penetratur. Quidquid namque de claritate ejus magnitudinis scimus, infra ipsum est; et tanto ab ejus scientia longe repellimur, quanto ejus potentiam nos comprehendisse suspicamur. Nam quamvis in altum mens nostra rapiatur, ejus tamen magnitudinis immensitate transcenditur. Cujus tunc aliquid quasi ex parte cognoscimus, quando eum nos digne cognoscere non posse sentimus. Sequitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ uidere ẽ. transcendentẽ om̃ia
eiꝰ essentiã exratione colligere: ual¬
de mirandũ ẽ. qđ & ipsũ cernimus.
& eiꝰ opus ignoramꝰ: Dubii qͥppe
de eiꝰ essentia ñsumꝰ: & tamen in eiꝰ
iudiciis in certi remanemꝰ: Patet
nobis qđ summũ ẽ : absconditur
qđ minimũ: Minꝰ quippe sunt eiꝰ
oꝑa. quã ipse:ͣ & agentẽ cernimꝰ.
sed in actione caligamꝰ: Quia uide.¬
licet cur qͥd fiat incertũ. ẽ : sedqͥd
sit quihȩc in certa faciat. incertũ
non est : Dicat ergo: Mem̃to qđ
ignores opus eiꝰ. dequo cecineruñ
uiri. Om̃s homines uident eũ. unꝰ¬
qͥsq intuet᷑ ꝓcul: Quia eũ cuiꝰ iudi¬
tiaminime cõp̃hendimꝰ. ẽẽ. prati¬
oñe uidemꝰ Quẽ tam̃ ad huc ꝓcul
cernimꝰ: qr ab eiꝰ fortitudine. nubilo
infirmitatis nr̃ȩ separamur: Seqͥt᷑:
Superius dixerat. ecce ds̃ excel¬
sus: nunc iterũ dicit. ec ceds̃magnꝰ:
Quid . ẽ. qđ dedõloquens. ecce
dicit. & ecce repetit: nsi qđ ecce

Expanded text:
nscendentem omnia ejus essentiam ex ratione colligere, valde mirandum est quod et ipsum cernimus, et ejus opus ignoramus. Dubii quippe de ejus essentia non sumus, et tamen in ejus judiciis incerti remanemus. Patet nobis quod summum est, absconditur quod minimum. Minus quippe sunt ejus opera quam ipse; et agentem cernimus, sed in actione caligamus: quia videlicet cur quid fiat incertum est, sed quis sit qui haec incerta faciat, incertum non est. Dicat ergo: Memento quod ignores opus ejus, de quo cecinerunt viri: Omnes homines vident eum, unusquisque intuetcia minime comprehendimus, esse per rationem videmus; quem tamen adhuc procul cernimus, quia ab ejus fortitudine nubilo infirmitatis nostrae separamur. SequiturSuperius dixerat: Ecce Deus excelsus: nunc iterum dicit: Ecce Deus magnus. Quid est quod de Deo loquens ecce dicit, et ecce repetit, nisi quod ecce
Abbreviated transcription (Latin):
tifrigore c̃stricta gentilitas desig¬
nat᷑ : quã ille subiugo suȩ tiranniꝰ.¬
dis tenuit qͥsuꝑbiens dix̃. sedebo
inmonte testam̃ti. in laterib aqͥlo.¬
nis ascendã suꝑ altitudinẽ nubiũ.

Expanded text:
ti frigore constricta gentilitas designatur? quam ille sub jugo suae tyrannidis tenuit qui superbiens dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, ascendam super altitudinem nubium,
Abbreviated transcription (Latin):
qr meror animi confusis cogita¬
tionib elongat᷑ Nã dũmens
posita intẽptatione considerat.
qđ auirtutis sue pristina solidi¬
tate repellit᷑: suꝑductis merorib
qͣsi qͥb dã tenebris cȩcat᷑ : atq
ab om̃i luce gaudii. eiꝰ oculusclau¬
dit᷑. dũ sollicita trepidat. nehoc
qđ ẽẽ. dudũ cepat. funditꝰ amit¬
tat Unde & benedicit᷑. qđ in hac
nocte ꝓrobustis popłi ascendun.
qr uidelicet in hoc męrore tẽpta¬
de ꝓsiliunt : Nãdum sẽ inꝑtur¬
batione conspicit. iã pęne amississe
qđ fuerat: fluctꝰ inse innumeros
cumultusq coaceruat: Modo
tranqͥllitatẽ suã qr ꝑdidit dolec:
modo neusq ad praua oꝑa cor-¬
ruat ptimescit Modo in qͦ cul¬
mine steterat meminit: modo
ad resum̃ das uiresse reparat :
modo se eas posse resumere qͣsi
uictꝰ iã fractusq desperat: Cuergo
cogitationes ꝑdeunt: hanc quasi

Expanded text:
quia moeror animi confusis cogitaquia moeror animi confusis cogitationibus elongatur. Nam dum mens posita in tentatione considerat quod a virtutis suae pristina soliditate repellitur, superductis moeroribus, quasi quibusdam tenebris caecatur, atque ab omni luce gaudii ejus oculus clauditur, dum sollicita trepidat ne hoc quod esse dudum coeperat funditus amittat. Unde et bene dicitur quod in hac nocte pro robustis populi ascendunt, quia videlicet in hoc moerore tentade prosiliunt. Nam dum se in perturbatione conspicit jam pene amisisse quod fuerat, fluctus in se innumeros tumultusque coacervat, modo tranquillitatem suam quia perdidit dolet; modo ne usque ad prava opera corruat pertimescit; modo in quo culmine steterat meminit; modo ad resumendas vires se reparat; modo se eas posse resumere quasi victus jam fractusque desperat. 84. cogitationes quasi
Abbreviated transcription (Latin):
absq tribulatione. & om̃srobustos
fortitudine : Acsi apte diceretur:
Om̃e qđ intrinsecus debona acti¬
one intumueras reprime. & cordis
motus qͦs exrecto opere rob tos
habueras depone: quia ia in ipsa
aduersitatis tẽptatione c̃si deras.
qm̃ frustra prius dete magna ela¬
tus estimabas: Quȩ uidelicet mag¬
nitudo id circo absq tribulatione
deponenda dicit᷑ : qr nimirũ cũp¬
tẽptationẽ humilitas ꝓficit: ꝓspe¬
ra ẽ. ipsa aduersitas quȩ m̃tẽ abe
magna tribulatione ñ agit᷑: cũ
tranqͥlla mens inruente tẽptatione.
qͣsi repentino hoste turbatur:
psañaq tẽptationis aduersitas.
dũ se m̃ti inserit. qͣsdã in illa tene¬
bras gignit : eãq obscuritate suȩ
amaritudinis turbat : quȩ apud
se dudũ uirtutũ dulcedine in¬
radiante claruerat Unde & apte
qͥppe ꝓtrahit̾: cũ suborta detẽp¬
tatione tristitia. c̃ solatione
concita ñ finit᷑ Nox ꝓtrahitur.

Expanded text:
absabsformidamus. Ac si aperte diceretur: Omne quo intrinsecus de bona actione intumueras reprime, et cordis motus quos ex recto opere robustos habueras, depone, quia jam in ipsa adversitatis tentatione consideras, quam frustra prius de te magna elatus aestimabas. Quae videlicet magnitudo idcirco absque tribulatione deponenda dicitur, quia nimirum tentatione humilitas proficit. Prospera est ipsa magna tribulatione non agitur, cum tranquilla mens irruente tentatione quasi repentino hoste turbatur. Ipsa namque tentationis adversitas dum se menti inserit, quasdam in illa tenebras gignit, eamque obscuritate suae amaritudinis turbat, quae apud se dudum virtutum dulcedine irradiante claruerat. Unde et apte quippe protrahitur cum suborta de tentatione tristitia consolatione concita non finitur. Nox protrahitur
Abbreviated transcription (Latin):
busti qͥppesunt motus cordis:
cũnulla nisi quȩ uirtutissunt sen¬
tiunt : Sed magnitudinẽ. & robu¬
stos motꝰ deponimꝰ : quando pul¬
sante uicio cogim̃ pensare qͥd sumꝰ:
Robustos motus de ponimꝰ : quando
nonia deuirtute attollimꝰ: sed in
culpa consentiendo. obrui deipsa
qua quatimꝰ infirmitate formi¬
damꝰ: Multũ nãq dese animꝰ
confidit: quando sibi ad uotũ
uires suppetere conspicit:
Ia sibi fiduciã scĩtatis arrogat:
iã se idoneũ etiã ad cuncta uir¬
tutũ culmina. quȩ sola cogita¬
tione conceperit putat: Seddũ
hunc tẽꝑtatio subito oborta
trans uerberat: easquȩ natȩ de
uirtutib fuerant. elatas cogita¬
tiones funditꝰ turbat: Quasi
secarã qͥppe urbẽ in opinatus ho¬
stis ingredit᷑: & repentino gladio.
supborũ. ciũ colla feriuntur: Hihil
ergo tunc nisi continuus luctus
agit᷑ : dũ capta urbs a nimi a
magnatorũ suoꝵ gła. cede int̃¬
ueniente uacuatur Unde nunc
dicit᷑. Depone magnitudinẽ tuã

Expanded text:
busti quippe sunt motus cordis, cum nulla nisi quae virtutis sunt sentiunt. Sed magnitudinem et robustos motus deponimus, quando pulsante vitio cogimur pensare quid sumus. Robustos motus deponimus, quando jam non de virtute attollimur, sed in culpa consentiendo obrui de ipsa qua quatimur infirmitate formidamus. Multum namque de se animus confidit quando sibi ad votum vires suppetere conspicit. Jam sibi fiduciam sanctitatis arrogat, jam se idoneum etiam ad cuncta virtutum culmina quae sola cogitatione conceperit putat. Sed cum hunc tentatio subito oborta transverberat, eas quae natae de virtutibus fuerant, elatas cogitationes funditus turbat. Quasi securam quippe urbem inopinatus hostis ingreditur, et repentino gladio superborum civium colla feriuntur. Nihil ergo tunc nisi continuus luctus agitur, dum capta urbs animi a magnatum suorum gloria caede interveniente vacuatur. Unde nunc dicitur: Depone magnitudinem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
Vide nefeceris: conseruustuussũ & frm̃
tuorũ: Quid ẽ. eñĩ hoc qđ prius ȩqͣni¬
miter concedebant. ad orari post¬
ab homine angłi recusant: hisi qđ
prius hominẽ carnalib: corrupti¬
onib deditũ. nec ab eisdẽ carnalib¬
corruptionib redẽptũ. qđ ab iectio¬
rẽ nouerant. iustius contẽpnebant:
post modũ uero humanã naturã eo
ĩa substratã habere ñ poterant: qͦ hanc
in auctore suo etiã suꝑsemet ipsos¬
ductã uidebant: Neq enĩ debebat
iã inm̃bris subiecta despici: quȩ in ip¬
som̃broꝵ capite meruit p̾lata
uenerari : Is ergo qͥ propt̃nos minor
angłis extitit ȩqͣles nos angłis uirtu-¬
te sue minorationis fecit Vnde
&moriendo docuit mortẽ ñ metui.
resurgendo deuita confidi: ascenden¬
do decȩlestis patriȩ hereditate glo¬
riari : ut qͦ capđ p̃isse c̃spiciunt. alluc sẽ
subsequi & m̃bra gratulent᷑ Unde
bene. & ab eodẽ nr̃o capite dicitur:

Expanded text:
Vide ne feceris, conservus tuus sum et fratrum Vide ne feceris, conservus tuus sum et fratrum tuorum . Quid est enim quod prius aequanimiter se concedebant adorariab homine angeli recusant; nisi quod prius hominem carnalibus corruptionibus deditum, nec ab eisdem corruptionibus redemptum, quo abjectiorem noverant, eo justius contemnebant; postmodum vero humanam naturam eo jam subtractam habere non poterant, quo hanc in auctore suo etiam supeductam videbant? Neque enim jam debebat in membris subjecta despici, quae in ipso membrorum capite meruit praelata venerari. Is ergo qui propter nos minor angelis exstitit aequales non angelis virtute suae minorationis fecit. Unde et moriendo docuit mortem resurgendo de vita confidi, ascendendo de coelestis patriae haereditate gloriari, ut quo caput praeisse conspiciunt, illuc se subsequi et membra gratulentur. Unde bene ab eodem nostro capite dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ archana penetrare: Sed eo¬
rundẽ spirituũ ad nos conditor
uenit. seq hominẽ etiã subipsis
exhibuit: sic̃ deillo patriꝑpro
phetã dicit᷑ Minuisti eũ paulo
minꝰ abangelis : & quia internos
& eosdẽ spiritꝰ. discordantis uitȩ
scandalũ repperit: mira potentia.
mirabiliore etiã pietate sũma
creans. suscipiensima cũ sũmis iun-¬
to. angłoꝵ chori in eiꝰ adnuntia.¬
tione ꝑdeunt. ymnũ dicunt: &
de uicta prauȩ uitȩ discordia.
hos qͦsdudũ despexerant. ciues
agnoscunt. consono ore p̃dican-¬
tes : Eta in excelsis dõ: & in t̃ra
pax hominib: bone uoluntatis:
Acsi aꝑte dicant: Quos a nobisma¬
licia disum xerat : iãnunc int̃ranata
bonitas iungat Hinc. ẽ. qđ ante
incarnationẽ eiꝰ. intesta m̃to uete.¬
ri ad orasse homo angłm legit᷑.
nectam̃ ad orare ꝓhibet᷑: Sed post
mediatoris aduentũ cũ se ioħs
ad orando angło ꝓstrauisset. audiuit:

Expanded text:
tuum arcana penetrare? Sed eotuum arcana penetrare? Sed eorumdem spirituum ad nos Conditor venit, seque hominem etiam sub ipsis exhibuit. Sicut de illo Patri per Prophetam dicitur: « Minuisti eum paulo minus ab angelis . Et quia inter nos et eosdem spiritus discordantis vitae scandalum reperit, mira potentia, mirabiliori etiam pietate summa creans, ima suscipiens, ima cum summis junto, angelorum chori in ejus annuntiatione prodeunt, hymnum dicunt, et devicta pravae vitae discordia, hos quos dudum despexerant, cives agnoscunt, consono ore praedicantes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ac si aperte dicant: Quos a nobis malitia disjunxerat, jam nunc in terra nata bonitas jungat. Hinc est quod ante incarnationem ejus in Testamento veteri adorasse homo angelum legitur, nec tamen adorare prohibetur ; sed post Mediatoris adventum, cum se Joannes adorando angelo prostravisset, audivit:
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis. ẽ: rectȩ amator actionis
Vnde & ipsa ueritas : discipłis dicit
Vos amicimei estis: si feceritis quȩ
ego p̃cipio uobis: Amicꝰ ͥppe: animͥ
custos dicit᷑ Vnde ñ in merito qui
custodire uoluntatẽ dĩ inp̃ceptis
illius nitit᷑ : eiꝰ amicꝰ uocat᷑ : ł linc.ẽ.
qđ rursũ eisdẽ discipłis ueritas dicit
Uos autẽ dixiamicos: qr om̃ia que
cũq audũ apatre meo. nota feci
uobis : De hac igit᷑ luce ȩt̃nȩ patriȩ
amico suo ds̃ ad nunciat qđ posses¬
sio eiꝰ sit : ut nequaquã se infirmitatis
suȩ fragilitate desperet: nequa¬
quã hoc qđ creatꝰ. sed qđ recreatꝰ. ẽ.
penset : Sed tanto certius sciat.
qr illius lucis claritatẽ possideat:
quanto nẽ uicioꝵ pulsantiũ tene.¬
brasuerius calcat Bene autẽ in ꝓ¬
missione subiungit᷑ : & ad eã possit
ascendere : Quid enĩ difficilius.
quã homini in terra edito. terrena
& fragilia m̃bra gestanti cęloꝵ
alta conscendere. suꝑnorũ spiri¬

Expanded text:
Veritatis est rectae amator actionis. Unde et ipsa Veritas discipulis dicit: Vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Amicus quippe animi custos dicitur. Unde et non immerito qui custodire voluntatem Dei in praeceptis illius nititur ejus amicus vocatur. Hinc est quod rursum eisdem discipulis Veritas dicit: Vos autem dixi amicos: qcunque audivi a Patre meo, nota feci vobis . » De hac igitur luce aeternae patriae amico suo Deus annuntiat quod possessio illius sit, ut nequaquam in infirmitatis suae fragilitate desperet, nequaquam hoc quod creatur, sed ad quod creatus est penset; sed tanto certius sciat, quia illius lucis claritatem posquanto nunc vitiorum pulsantium tenebras verius calcat. Bene autem in promissione subjungitur: Et ad eam possit ascendere. Quid enim difficilius quam homini in terra edito terrena et fragilia alta conscendere, supernorum spiri
Abbreviated transcription (Latin):
desperet. humana fragilitas Vnige.¬
niti sanguinẽ consideret : & inp̃tio
suo con̾spicit. quãmagna ẽ. quȩ
tantiualet Ferpendat᷑ sollicite
qͦcaput p̃cessit : & quȩ aduidendũ
pceptis ad stringitur: adsperandũ
exẽplo roboretur: Confidat cȩlos
speret suꝑnã patriã: angłoꝵ se soci¬
am sciat : atq insuo capite p̃latãse
etiã angłis gaudeat: Dicatur igit᷑¬
recte : de hac luce int̃nȩ patrie :
Adnuntiat deea amico suo. qđ pos¬
Sedualde̾ mira sunt ista. ualde t̃ri.¬
bilia : qđ homo int̾ra editꝰ. atq ace¬
lesti patria exigentib meritis¬
longe dãpnatꝰ. ñsolũ ad statũ c̃ditionis
reducit᷑. sedetiã gloriosius exaltat᷑ : tit
qͥpara disũ ꝑdidit celũ recipiat: & ñso.¬
lũ hunc debiti sinreatꝰ ñteneat. sed huic
post culpã donacumulatius excrecant:
Ut ille c̃tẽptor dei. ille imitator diabo.¬
li. si ad fructũ penitentiȩ redeat. usq

Expanded text:
desperet humana fragilitas, unigedesperet humana fragilitas, unigeniti sanguinem consideret, et in pretio suo conspiciat quam magna est quae tanti valet. Perpendat sollicite quo caput praecessit, et quae ad vivendum praeceptis astringitur, ad sperandum exemplo roboretur; confidat coelos, speret supernam patriam, angelorum se sociam sciat, atque in suo capite praelatam se etiam angelis gaudeat. Dicatur igiturAnnuntiat de ea amico suo, quod posvalde mira sunt ista, valde terribilia, quod homo in terra editus, atque a coelesti patria exigentiblonge damnatus, non solum ad statum conditionis reducitur, sed etiam gloriosius exaltatur, ut qui paradisum perdidit coelum recipiat; et non solum hunc debiti sui reatus non teneat, sed huic post culpam dona cumulatius excrescant, ut ille contemptor Dei, ille imitator diaboli, si ad fructum poenitentiae redeat, usque
Abbreviated transcription (Latin):
qm sicerrestris domꝰ nr̃a huiꝰ habitatio¬
nis dissoluat᷑ : qđ edificationẽ exdõ
habemꝰ domũ ñ manu factã et̃nã
qđ rursũ ueritas dicit. nemo ascen¬
dit incȩlũ. nisi qͥ descendit decęlo.
filius hominisq ẽ. incȩlo : c̃uinimirũ
sententiȩ statĩ obuiat. qđ hȩc eadẽ
ueritas dicit Pater: uolo ut ubi ego
sũ. & illi sint mecũ Quȩ sibi in uerbissuis
ñdiscrepad: sed ad inqrenda hȩc qͣsi
ꝓculdubio corpꝰ existimꝰ Quia igit᷑
mira dispensatione pietatis. m̃broꝵ
suoꝵ caput dñs factꝰ. ẽ: repulsarep
borũ multitudine. solus. ẽ et iam̃
nobiscũ: Nemo ergo ascendit incelũ.
nisqͥdec elo descendit. filiꝰ hominis
qͥ ẽ incelo : qr dũnos unũ cũ illoĩa
factisumꝰ: linde solus uenit inse. illuc
solus redit etiã innobis: &isqͥ incelo
semp. ẽ. ad celũ cotidie ascendit:
qr quidiuimitate sup om̃ia ꝑmanet.
humanitatis sue conpage sese coci¬
die adcelos trahit Nonergose le

Expanded text:
ra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus, domum non manufactam, aeternam quod rursum Veritas dicit: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit filius hominis qui est in coelo. Cui nimirum sententiae statim obviat quod haec eadem Veritas dicit: Pater, volo ut ubi ego sum, et illi sintnon discrepat, sed ad inquirenda haec quasi sine dubio corpus existimus. Quia igitur mira dispensatione pietatis membrorum suorum caput Dominus facroborum multitudine, solus est etiam nobiscum. Nemo ergo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo: quia dum nos unum cum illo jam factiredit etiam in nobis; et is qui in coelo semper est, ad coelum quotidie ascendit, quia qui divinitate super omnia permanet, humanitatis suae compage sese quotidie ad coelos trahit. Non ergo se
Abbreviated transcription (Latin):
grãm inter meroris tenebras tenuit.
anqui inter exteriora gaudia lum̃
uocantur : qr p̃lati cunctis motib
carnis. modo luxuriȩ appetitũ fre¬
nant. modo estũ auaricie tẽperant:
modo głam elationis inclinant ÷
Modo suggestiones liuoris obruuni.
modo ignẽ furoris extingunt:
Rege sergo sunt: qr tẽptationũ sua¬
rũ motib ñ consentiendo succ̃ubere
sed regendo p̃. ẽẽ. nouerunt Quia
igitur abhac potestate regiminis.
ad potestatẽ transeunt retributio¬
nis : dicat᷑ recte : Reges insolio collo¬
cat. inꝓpetuũ Semet ipsos enĩ re¬
gendo ad tẽpus fatigati sunt. sed in
regni erectionis interne solio. inꝑpe.¬
tuũ collocantur: Et eo illic accipiunt
alios digne iudicarȩ. Quohic nesci¬
unt sibimet ipsis neqͥter parcere:
hinc enĩ alias dicit᷑ Donec iꝰtitia. con¬
uertat᷑ iniudicio: Paulus dese suisq
consortib dicit Ut nos efficeremur
iusticia dĩ in ipso: Iustitia ergo iniu¬

Expanded text:
gratiam inter maeroris tenebras tenuit, gratiam inter maeroris tenebras tenuit, an qui inter exteriora gaudia lumen vocantur, quia, praelati cunctis motibus carnis, modo luxuriae appetitum frenant, 838 modo aestum avaritiae temperant, modo gloriam elationis inclinant, modo suggestionem livoris obruunt, modo ignem furoris exstingnunt. Reges ergo sunt, quia tentationum suarum motibus non consentiendo succumbere, sed regendo praeesse noverunt. Quia igitur ab hac potestate regiminis ad potestatem transeunt retributionis, dicatur recte: Reges in solio collocat in perpetuum. Semetipsos enim regendo, ad tempus fatigati sunt, sed in regni erectionis aeternae solio in perpetuum collocantur; et eo illic accipiunt alios digne judicare, quo hic nesciunt sibimetipsis nequiter parcere. Hinc enim alias dicitur: Donec justitia convertatur in judicium . Paulus de se suisque consortibus dicit: Ut nos efficeremur justitia Dei in ipso . Justitia ergo in ju