comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pore tribulationis ꝑeccata dimitis. bis
qui inuocant te. Adte dñe faciem me¬
am conuerto. adte oculos meos conuer¬
to. Pcto dñe ut de uinculo in properii
huius absoluas me. aut certe de suꝑ
terram eripias me. Tu scis dñe. quia
ñquam concupiui uirum. et mundã
seruaui animam meam ab orm̃ con¬
cupiscentia. Numquã cum ludentib
miscui me. neq cum his qui iuleuita¬
te ambulant. participem me prebui.
Hirum autem cum tunore tuo. nõ¬
cum libidine mea consensi suscipere
et aut ego indigna fui illis. aut illi
michi forsitan digni nõ fuerunt. quia
forsitan uiro alio conscruasti me. Nõ
est enim irihominis potestate. consili¬
ui tuum. Hoc autem procerto ha¬
bet om̃is qui colit te. quia uita eius
simprobatione fuerit coronabitur.
si autem intribulatione suerit libe¬
rabit᷑. et siin corruptione fuerit ad
cnim delectaris inꝑditionib nris. qͥd
post tempestatem tranquillum facis.

Expanded text:
pore tribulationis peccata dimittis his pore tribulationis peccata dimittis his qui invocant te ad te Domine faciem meam converto ad te oculos meos converto peto Domine ut de vinculo inproperii huius absolvas me aut certe desuper terra eripias me tu scis Domine quia numquam concupivi virum et mundam servavi animam meam ab omni concupiscentia numquam cum ludentibus miscui me neque cum his qui in levitate ambulant participem me praebui virum autem cum timore tuo non libidine mea consensi suscipere et aut ego indigna fui illis aut illi mihi forsitan digni non fuerunt quia forsitan viro alio conservasti me non est enim in hominis potestate consilium tuum hoc autem certum habet omnis qui colit te quia vita eius si in probatione fuerit coronabitur si autem in tribulatione fuerit liberabitur et si in correptione fuerit ad im delectaris in perditionibus nostris: quia post tempestatem, tranquillum facis:
Abbreviated transcription (Latin):
um. expedit enim michi mori magis
quã uiuere. Eadem itaq die cottigit
ut sara filia raguel inciuitate me¬
dorum. ut et ip̃a audiret inprope¬
rium abuna exancillis pattis sui. qm̃
tradita fuerat septem uiris. et demo¬
nium nomine asmodeus occiderat
eos. mox ut ingressi fuissent ad cam.
Ergo cum pro culpasna increparet
ꝑuellam. respondit ei dicens. Amꝑli¬
us ex te non uideamus filium aut
filiam super terram. interfecttix in¬
torum tuoꝵ. Numquid et me occide¬
re tu uis. sicut etiam septem uiros¬
occilisti: Adhanc nocem ꝑrexit insu¬
perius cubiculum domus sue. et tti¬
bus diebuis ac tribus noctibus ñ mã¬
ducauit neꝙ bibit. sed inorationib
psistens. laccunis deprecabat᷑ dñm.
ut ab isto imꝑtoperio libetaret eam.
fãctum est autem tertio die. dum cõ¬
pleret orationem. benedicens dñm di¬
nt. Benedictum est nomen tuum
deus patrum nostrorum. quicum ira¬
tus fueris misccłiara facies. et intem¬

Expanded text:
um expedit enim mihi mori magis um expedit enim mihi mori magis quam vivere eadem itaque die contigit ut Sarra filia Raguhel in civitate Medorum ut et ipsa audiret inproperium ab una ex ancillis patris sui quoniam tradita fuerat septem viris et daemonium nomine Asmodeus occiderat eos mox ut ingressi fuissent ad eam ergo cum pro culpa sua increparet puellam respondit ei dicens amplius ex te non videamus filium aut filiam super terram interfectrix virorum tuorum numquid et me occidere vis sicut et iam septem occidisti ad hanc vocem perrexit in superiori cubiculo domus suae et tribus diebus et tribus noctibus non manducavit neque bibit sed in oratione persistens lacrimis deprecabatur Dominum ut ab isto inproperio liberaret eam factum est autem tertia die dum conpleret orationem benedicens Dominum dixit benedictum est nomen tuum Deus patrum nostrorum qui cum iratus fueris misericordiam facies et in tem
Abbreviated transcription (Latin):
audisset. dixit. Hidete. ne forte furtiuus
sit. Reddite eum dominis sins. quia ũ
re aut contingere. Adhec uxor illiꝰ
irata respondit. Manifeste uana est
spes tua. et elemosine tue modo ap¬
paruerunt. Atq his. et aliis huius¬
modi uerbis exprobrabat ei. Tuncl
tobias ingemuit. et cepit orare cum
lacrimis dicens. Instus es dñe. et omĩa
iudicia tua iusta sunt. et om̃s uie tue
misericordia et ueritas et indicium.
Et nunc domine memor esto mei.
ne uindictam sumas depeccatis ineis
neq reminiscaris delicta mea nelpa¬
rentum meoꝵr. qm̃ ñ obediuimꝰ pre¬
ceꝑtis tuis. et traditi sumus indirepti¬
oñe. et caꝑtiuitatem. et mortẽ. et in
fabulam. et in opprobrium omnibus
nationib inquib. disꝑsisti nos. et nũc
domine magna iudicia tua. quia nõ
egimus scłm precepta tuti. et si cam¬
bulauimꝰ sinceriter coram te. et nũc
dise sccłm uoluntatera tuam. fac me¬
cum. et preciꝑe inpace recipi spm me¬

Expanded text:
audisset dixit videte ne forte furtivus audisset dixit videte ne forte furtivus sit reddite eum dominis suis quia non re aut contingere ad haec uxor eius irata respondit manifeste vana facta est spes tua et elemosynae tuae modo paruerunt atque his et aliis huiusmodi verbis exprobrabat ei tunc Tobias ingemuit et coepit orare cum lacrimis dicens iustus es Domine et omnia iudicia tua iusta sunt et omnes viae tuae misericordia et veritas et iudicium et nunc Domine memor esto mei ne vindictam sumas de peccatis meis neque reminiscaris delicta mea vel parentum meorum quoniam non oboedivimus praeceptis tuis et traditi sumus in direptionem et captivitatem et mortem et in fabulam et in inproperium omnibus nationibus in quibus dispersisti nos et nunc Domine magna iudicia tua quia non egimus secundum praecepta tua et non ambulavimus sinceriter coram te et nunc Domine secundum voluntatem tuam fac mecum et praecipe in pace recipi spiritum me
Abbreviated transcription (Latin):
cccus. Hanc autem temptationẽ ideo per¬
misit dñs euenire illi. ut posteris dare¬
tur exemplum patienne eins. sicut et scĩ
iob. Namcum abinfantia sua semper
deum timuerit et mandata eius custodi¬
erit. non est contristatus contra deum
quod plaga cecitatis euenerit ei. sed im¬
mobilis indei timore ꝑmansit. agens gra¬
tias deo om̃ib diebus uite fue. Nam si¬
cut beato iob insultabant reges. itarsti
parentes et cognati eius: et irridebant
uitam eius dicentes. Ubi est spes tua pro
qua elemosinas et sepulturas faciebas :¬
Tobras uero increꝑabat eos diceus. Noli¬
te italoqui. qm̃ filii sollra sumus. et ui¬
tam illam expectamus apar deus datu¬
rus est his qui fidem suant ñquam mu¬
tant abeo. Anna uero goor eiuis ibat co¬
tidie ad textrinum opus. et de labort ma¬
nuum suarum. uictum quem consequi
potuisset deferebat. Unde factum est ut
hedum caprarum accipiens. detulisset do¬
ma. Cuins cum uocem balantis uir eius

Expanded text:
caecus. Hanc autem tentationem ideo percaecus. Hanc autem tentationem ideo permisit Dominus evenire illi, ut posteris daretur exemplum patientiae ejus, sicut et sancti Job. Nam cum ab infanDeum timuerit et mandata eius custodierit non est contristatus contra Deum quod plaga caecitatis evenerit ei sed inmobilis in Dei timore permansit agens gratias Deo omnibus diebus vitae suae nam sicut beato Iob insultabant reges ita isti parentes et cognati eius et inridebant vitam eius dicentes ubi est spes tua pro qua elemosynas et sepulturas faciebas Tobias vero increpabat eos dicens nolite ita loqui quoniam filii sanctorum sumus et tam illam expectamus quam Deus daturus est his, qui fidem suam numquam mutant ab eo. Anna vero uxor ejus ibat ad opus textrinum quotidie, et de labore manuum suarum victum, quem consequi poterat, deferebat. Unde factum est, ut haedum caprarum accipiens detulisset domi: cujus cum vocem balantis vi
Abbreviated transcription (Latin):
uersus nintiauit unum ex filiis istł.
iugulatum racere inplatea. Statimꝙi
exiliens de accubitu suo. relinquens prã¬
dium. ieninus ꝑuenit ad corpus. Et tol¬
lens illud. portauit ad domum suam oc¬
culte. ut dum sol occubuisset. caute se¬
peliret eum. Cumꝙ occultasset oorpꝰ.
manducauit. panem cum luctu et tre¬
more. memorans ilum sermonẽ. qũ
dixit domirus ꝑcinos prophetam. Di
set. abiit et seꝑcliuit eum. Arguebant
autem illum. om̃s priximi sui dicentes.
Iam huius rei causa interfici uissus es.
et uix effugisti mortis inperium. et ite¬
rum sepelis mortuos: Sed tobias plus
timens deum quam regem. rapiebat cor¬
pora occisoꝵ. et occultabat indomo sua.
et mediis noctib sepeliebat ea. Conti¬
git autem ut cum quadam die fatigatꝰ
a sepultura uemens domum suam. iactas¬
set se uixta parietem et obdormisset: ex
nido hirundinum dormienti illi calida
stercora insiderent suꝑ oculos enis. ficrecq

Expanded text:
versus nuntiat unum ex filiis Israhel versus nuntiat unum ex filiis Israhel iugulatum iacere in platea statimque exiliens de accubitu suo relinquens prandium ielensque illud portavit ad domum suam occulte, ut, dum sol occubuisset, caute sepeliret eum. Cumque occultasset corpus, manducavit panem cum luctu et tremore, memorans illum sermonem, quem dixit Dominus per Amos prophetam: Diet, abiit, et sepelivit eum. Arguebant autem eum omnes proximi ejus, dicentes: Jam hujus rei causa interfici jussus es, et vix effugisti mortis imperium, et iterum sepelis mortuos? Sed Tobias plus timens Deum quam regem, rapiebat corpora occisorum, et occultabat in domo sua, et mediis noctibus sepeliebat ea. Contigit autem ut quadam die fatigatus a sepultura, veniens in domum suam, jactasset se juxta parietem, et obdormisset, et ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora inciderent super oculos ejus, fieretque
Abbreviated transcription (Latin):
cognationem fuam. et consolabatur eos
diuidebatꝙ unicuiq pro ut poterat de
facultatibus siuis. Esurientes alebat.
nudisꝙ uestimenta ꝑrebebat. et mortu¬
is atꝑ occisis. sepulturam sollicitus exhi¬
bebat. Demꝙ cum reuersus esset rex
sennacherip. fugiens auidea. ꝑlogam qm
cura cum deus feocint ꝓpter blasꝑbemiã
suam. et uatus multos occideret ex filiis
isrł. tobias stpeliebat corpora eorum. At
ubi muntiatum est regi. uissit eum occi¬
di. et tulit omñe substantiam ens. Co¬
bias uero cum filio suo et cum uxore fu¬
giens nudus latuit. quia multi dilige¬
bant eum. Post dies uero quadraginta
et quinq. occiderunt regem filii ipsius.
et reu̾sus est tobias ad domum suam. et¬
oraĩs facultas enis restituta est illi. Postl.
hec uero cum esset dies festus dñi. et
factum eẽt prandium bonum indomo
tobie. dixit filio suo. Lade et adduc ali¬
quos de tribu ma. dimentes deum. ut e¬
pulent᷑ nobudũm. Cumꝙ abisset. re¬

Expanded text:
s dividebatque unicuique prout poterat de facultatibus suis esurientes alebat nudis vestimenta praebebat et mortuis atque occisis sepulturam sollicitus exhibebat denique cum reversus esset rex Sennacherim fugiens a Iudaea plagam quam circa eum Deus fecerat propter blasphemiam suam et iratus multos occideret ex filiis Israhel Tobias sepeliebat corpora eorum at ubi nuntiatum est regi iussit eum occidi et tulit ei omnem substantiam eius Tobias vero cum filio suo et cum uxore fugiens nudus latuit quia multi diligebant eum post dies vero quadraginta et quinque occiderunt regem filii ipsius et reversus est Tobias ad domum suam omnisque facultas eius restituta est ei post haec vero cum esset dies festus Domini et factum esset prandium bonum in domo Tobis dixit filio suo vade et adduc aliquos ex tribu nostra timentes Deum et epulentur nobiscum cumque abisset re
Abbreviated transcription (Latin):
ta et nouem intimore dñi. cum gau¬
dio sepelierunt eum omĩt cognatio
eis. et om̃is generatio euis inbona
uita. et in sancta conuersatione per¬
mansit. ita ut accepti essent tam deo
quam hominibus. et cunctis habita¬
toribuis terre. Explicit liber tobie¬

Expanded text:
ta et novem in timore Domini cum gauta et novem in timore Domini cum gaudio sepelejus, et omnis generatio ejus in bona vita, et in sancta conversatione permansit, ita ut accepti essent tam Deo, quam hominibus, et cunctis habitantibus in terra. Explicit liber Tobi
Abbreviated transcription (Latin):
hierusalem. et in habitabunt inea. et
gaudebunt unea orm̃s ad orantes regẽ
istł. Audite ergo filii im partem urra.
Seruite dño inueritate. et inquiti¬
te ut faciatis que placita sunt illi. et
filiis urĩs mandate. ut faciant iusti¬
tias et elemosinas. ut sint memores
dei. et benedicant eum mom̃i tempo¬
te inuetitate et in tota uirtute sua.
Nunc ergo filii audite me. et nolite
manere hic. Seclquacunꝙ die sepe¬
lietitis matrem uram circa me inino
sepulchro. ex eo dirigite gressus uestroᷤᷤ
ut exeatis hinc. Uideo enim. qm̃ unqͥ¬
tas eus finem dabit ei. factum ẽ post
obitura matris sue. tobias abscessit
erniniue. cum uxore sua et filiis. et
reuersus est ad soceros suos. inuenitꝙ:
eos in columes insenectute bona. et
curam eorum gessit. et ip̃e clausit
cculos eorum. et omñe hereclitatem
domus raguel. ip̃e recepit. Uidit que
quintam generationem filios filiorũ
suorum. et completis annis nonagin¬

Expanded text:
Hierusalem et inhabitabunt in ea et Hierusalem et inhabitabunt in ea et gaudebunt in ea omnes adorantes regem Israhel audite ergo filii mei patrem vestrum servite Domino in veritate et inquirite ut faciatis quae sunt placita illi et filiis vestris mandate ut faciant iustitias et elemosynas ut sint memores Dei et benedicant eum in omni tempore in veritate et in tota virtute sua nunc ergo filii audite me et nolite manere hic sed quacumque die sepelieritis matrem vestram circa me in uno sepulchro ex eo dirigite gressus vestros ut exeatis hinc video enim quoniam iniquitas eius finem dabit ei factum est autem post obitum matris suae Tobias abscessit ex Nineven cum uxore sua et filiis et reversus est ad soceros suos invenitque eos incolomes in senectute bona et curam eorum gessit et ipse clausit oculos eorum et omnem hereditatem domus Raguhel ipse percepit viditque quintam generationem filios filiorum suorum et conpletis annis nonagin
Abbreviated transcription (Latin):
bitur. Benedictus dominus qui exal¬
tauit eam. ut sit regnum euis inse¬
cula seculorum suꝑ eam amen. EtAIl
consuminati sunt om̃s sermones tobie
Et postea quam illuminatꝰ est urcit
ants quadraguita duobus. et uidit
filios nepotum suorum. Impletis ita¬
que amnis centum duodecim. sepultus
est honorifice inniniue. Quinquagin
ta et sex annorum. oculorum lumen
amisit. sexagenarius uero recepit. De¬
liquum uero uite sue ingaudio fuit.
et cum bono profectu. timoris dñi ꝑ¬
hexit in pace. In hora autem mortis sue.
uocauit ad se tobiam filium suum.
et seꝑtem iuiuenes filios enis nepo¬
tes suos. dixitq eis. Proꝑe erit inte¬
ritus nuuen. ñ enim excidit uer¬
bum dei. et fratres nr̃i qui disꝑsi st̃
aterra isrł. reuertentur ad eam. Om¬
nis autem deserta terra eus replebi¬
tur. et domus dei que mea inccusa
est iterum re edificabitur ibiꝙ reũ¬
tentur om̃s timentes deum. et relin¬
quent gentes idola sua. et uenient in

Expanded text:
bitur benedictus Dominus qui excibitur benedictus Dominus qui excitavit eam ut sit regnum eius in saecula saeculorum super eam amen et consummati sunt sermones Tobi et posteaquam inluminatus est vixit annis quadraginta duobus et vidit filios nepotum suorum conpletis itaque annis centum duobus sepultus est honorifice in Nineven quinquaginta namque et sex annorum oculorum lumen amisit sexagenarius vero recepit reliquum vero vitae suae in gaudio fuit et cum bono profectu timoris Dei perrexit in pace in hora autem mortis suae vocavit ad se Tobiam filium suum et septem iuvenes filios eius nepotes suos dixitque eis prope erit interitus Nineven non enim excidit verbum Dei et fratres nostri qui dispersi sunt a terra Israhel revertentur ad eam omnis autem deserta terra eius replebitur et domus Dei quae in ea incensa est iterum reaedificabitur ibique revertentur omnes timentes Deum et relinquent gentes idola sua et venient in
Abbreviated transcription (Latin):
suum. et reuocet adte om̃s captiuos. et
gaudeas inomnia secula seculoꝵ. Lnce splẽ¬
dida fulgebis. et om̃s fines terte. adorabt̃
te. Nationes ex longinquo adteuement
et munera afferentes adorabunt deum
inte. et terram tuam inscĩficatione habe¬
bunt. nomen enim magnum inuocab̃t̃
inte. Maledicti erunt qui contempse¬
rint te. et condeminati erunt om̃s qui
blasphemauerint te. benedictiꝙ erunt
qui eclificauerint te. Tu autem lecaberiᷤ
infiliis tuis. qm̃ om̃s benedicent᷑. et con¬
gregabunt᷑ ad deum. Seati om̃s qui dili¬
gunt te. et qui gaudent suꝑ pocem
tuam. Anuna mea benelic deum. qm̃
liberauit hiersm ciuitatẽ suam. Beo¬
tus ero. si fuerint reliqilie scminis
mei. aduidendem claritatem hicosm.
Porte hictłm ex sapphyro et sinarag¬
do edificabuntur. et ex lapide prcti¬
oso. omĩs circuitus inurr eius. et ex
lapide candido et mundo platce cuis
sternentur. et ꝑuicos eius alł canta¬

Expanded text:
suum, et revocet ad te omnes captivos, et suum, et revocet ad te omnes captivos, et gaudeas in omnia saecula saeculorum. Luce splendida fulgebis: et omnes fines terrae adorabunt te. Nationes ex longinquo ad te venient: et munera deferentes, adorabunt in te Dominum, et terram tuam in sanctificationem habebunt. Nomen enim magnum invocabunt in te. Maledicti erunt qui contempserint te: et condemnati erunt omnes qui blasphemaverint te: benedictique erunt qui aedificaverint te. Tu autem laetaberis in filiis tuis quoniam omnes benedicentur et congregabuntur ad Dominum beati omnes qui diligunt te et qui gaudent super pace tua anima mea benedic Dominum quoniam liberavit Hierusalem civitatem suam beatus ero si fuerint reliquiae seminis mei ad videndam claritatem Hierusalem portae Hierusalem ex sapphyro et zmaragdo aedificabuntur et ex lapide pretioso omnis circuitus murorum eius ex lapide candido et mundo omnes plateae eius sternentur et per vicos eius alleluia canta
Abbreviated transcription (Latin):
nior ossiunm. benedixit deum. et cdicit.
Magnus es tu domine met̃num. et in
omĩa sccula regnum tuum. qm̃ tu fla¬
gellas et saluas. dedutis ad inferos et re¬
ducis. et non est qui effugiat manum
tuam. Confitemini dño filii isrł. et
inconspectu gentium laudate eum.
qm̃ ideo disꝑsit uos intergentes que
ignorant eum. ut uos narretis mirabi¬
lia eius. et faciatis scire eos. quia ñ est
alius deus ommpotens preter eum. Ip̃e
Aspicite ergo que fecit uobiscum. et cũ¬
timore et tremore conficeminu illi. Re¬
ingentem pocratricem. Conũtimini itaq
peccatores. et facite iustitiam coram deo.
credentes qd̃ fatiat uobiscum miscllam
siram. Ego autem et anua mea meo leta¬
bunur. Benedicite dñm om̃s elocti euis
agite dies letitie et confitemim illi Hie¬
rusalem ciuitas dei. castigauit te domus
moperibus manuũ tuarum confitere do¬
mino inbonis tuis. et beneclic deum se¬
culoꝵ ut te edificet inte tabernaculum

Expanded text:
nior os suum benedixit Dominum et dixit nior os suum benedixit Dominum et dixit magnus es Domine in aeternum et in omnia saecula regnum tuum quoniam tu flagellas et salvas deducis ad infernum et reducis et non est qui effugiat manum tuam confitemini Domino filii Israhel et in conspectu gentium laudate eum quoniam ideo dispersit vos inter gentes quae ignorant eum ut lia eius: et faciatis scire eos quia non est alius Deus omnipotens preter eum. Ipse Aspicite ergo que fecit vobiscum timore et tremore confitemini illi resuper gentem peccatricem. Convertimini itaque peccatores et facite iustitiam coram Deo: credentes quod faciet vobiscum misericordiam suam. Ego autem et anima mea: in Deo laetabitur. Benedicite Domino omnes electi eius: agite diem leticie et confitemirusalem civitas Dei castigavit te Dominus in operibus manuum tuarum confitere Domino in bonis et benedic Deum saeculorum ut reaedificet in te tabernacu
Abbreviated transcription (Latin):
mortuos abscondebas ꝑ diem in domo
tua. et nocte sepeliebas cos. ego obtuli
orationẽ tuam dño. Et quia acceptus
eras dũo. necesse fuit ut temptatio pto¬
baret te. eo mine misit me dñs ut cu¬
rarem te. et saram uxorem filii tui ade¬
monio liberarem. Ego enim sum rapha¬
el angelus unus ex septem. qui astamꝰ
ante deum. Cumꝙ hec audissent tur¬
bati sunt. et trementes ceciderunt su
uobiscum uolite timere. Et enim cum
essem uobiscum ꝑuoluntatem dei. ip̃m
benedicite. et de cantate illi. Uidebar qui¬
dem uobis manducare et bibere. sed ego
cybo maisibili. et potu qui abhominib
indeti ñ potest utor. Tempns est ut re¬
uertar ad eum quime misit. uos autẽ
benedicite deum. et narrate omnia
mirabilra euis. Q cum hoc dixisset. ab
aspectu eorum ablatus est. et ultta cum
udere ñ potuerunt. Tunc prostrati ꝑ
horas tres infaciem benedixerunt dm.
et exurgentes narrauerunt omĩa mi¬
rabilia eius. Aperiens autem tobias se¬

Expanded text:
mortuos abscondebas per diem in domo mortuos abscondebas per diem in domo tua, et nocte sepeliebas eos, ego obtuli orationem tuam Domino. Et quia acceptus eras Deo, necesse fuit ut tentatio probaret te. Et nunc misit me Dominus, ut curarem te, et Saram uxorem filii tui a daemonio liberarem. Ego enim sum Raphael angelus, unus ex septem, qui astamus ante Dominum. Cumque haec audissent, turbati sunt, et trementes ceciderunt supvobis, nolite timere. Etenim cum essem vobiscum, per voluntatem Dei eram: ipsum benedicite, et cantate illi. Videbar quidem vobiscum manducare, et bibere: sed ego cibo invisibili, et potu, qui ab hominibus videri non potest, utor. Tempus est ergo ut revertar ad eum, qui me misit: vos autem benedicite Deum, et narrate omnia mirabilia ejus. Et cum haec dixisset, ab aspectu eorum ablatus est, et ultra eum videre non potuerunt. Tunc prostrati per horas tres in faciem benedixerunt Deum et exsurgentes narraverunt omnia mirabilia eius aperiens autem Tobias se
Abbreviated transcription (Latin):
repleti sumus. Quid ergo dignum
illi poterimus dare: Sed peto pater
ut roges eum si forte dignabit᷑ me¬
diecatẽ de omnibris que adlata sũt.
assumere sibi. Et uocantes eum. pa¬
ter scilicet et filius. tulerunt enm
mpartem. et regare ceperinit ut dig¬
naret᷑ dimidiam partem omnium
que adtulerant acceptam habere. Tc̃
dicit eis. occulte. Bencdicite dm̃ oe¬
li. et coram omnib niuentibiis confite¬
min ei. quia fecit uobiscum misccłi¬
am firam. qm̃ sacramentũ regis ab scõ¬
dere bonum ẽ. opera autem dei reuelare
et consiteri. honorificum est. Bona est
oratio cum icumio. et elemosina ma¬
gis quam thesauros auri condere. Qm̃
elemosina amorte liberat. et ip̃a est que
purgat peccata et facit inuenire mise¬
ricordiam. et uitam eternam. Qui au¬
tem faciunt peccatum et iquitatem
hostes sunt anime sue. Manifesto er¬
go uobis ueritatem. et ñ abscondam a
orabas cum lacrimis. et sepeliebas mor¬
tuos et derelinquebas prandinm. et

Expanded text:
repleti sumus. Quid illi ad repleti sumus. Quid illi ad haec poterimus dignum dare? Sed peto te, pater mi, ut roges eum, si forte dignabitur medietatem de omnibus, quae allata sunt, sibi assumere. Et vocantes eum, pater scilicet et filius, tulerunt eum in partem: et rogare coeperunt, ut dignaretur dimidiam partem omnium, quae attulerant, acceptam habere. Tunc dixit eis occulte: Benedicite Deum coeli, et coram omnibus viventibus confitemini ei, quia fecit vobiscum misericordiam suam. Etenim sacramentum regis abscondere bonum est: opera autem Dei revelare et confiteri honorificum est. Bona est oratio cum jejunio, et eleemosyna magis quam thesauros auri recondere: quoniam eleemosyna a morte liberat, et ipsa est, quae purgat peccata, et facit invenire misericordiam et vitam aeternam. Qui autem faciunt peccatum, et iniquitatem, hostes sunt animae suae. Manifesto ergo vobis veritatem, et non abscondam a orabas cum lacrymis, et sepeliebas mortuos, et derelinquebas prandium tuum, et
Abbreviated transcription (Latin):
oui egoecdi. Quam apꝑtehendens to
recepit. et glorificabat deum ipse ui¬
delicet et uxor eius. et om̃s qui scie¬
bant eum. Et dicebat tobias. Bene
um meum. Ingressa est autem post
septem dies sara uxor filii eius. et om¬
nis familia sana. et pecora. et cameli.
et pecunia multa uxoris. sed et pecu¬
nia quam accepenat agabelo. Et nar¬
tauit parentibus suis omtã benefi
nem qui eum duxerat. Ueneruntq
achicr. et nabat. consobrini tobie ad
seꝑtem dies epulantes om̃s. gaudio
magno gauisi sunt. Tunc uocauit¬
adse tobias filium suum. et dixit ei
Qud possumus dare uiro isti sc̃õ qͥ
uenit tecume Respondit tobias. et¬
dixit patri. Pater. quam merceclem
dabunus isli. aut quid dignum po¬
terit esse beneficiis cuis: me duxit
et reduxit sanum. Pecumam aga¬
belo ipse susdepit. ucorem ipse me
compescuit. Gaudium parentibus
cuis fecit. me iꝑsum a deuoratione
piscis eriꝑuit. Te ipm̃ fecit uidere
lumen celi. et bonis om̃ib ꝑcum

Expanded text:
ovi, egredi. Quam apprehendens Tobovi, egredi. Quam apprehendens Tobisum recepit. Et glorificabant Deum, ipse videlicet, et uxor ejus, et omnes qui sciebant eum. Dicebatque Tobias: Benedum meum. Ingressa est etiam post septem dies Sara uxor filii ejus, et omnis familia sana, et pecora, et cameli, et pecunia multa uxoris; sed et illa pecunia, quam receperat a Gabelo: et narravit parentibus suis omnia beneficnem qui eum duxerat. Veneruntque Achior et Nabath consobrini Tobiae, gseptem dies epulantes, omnes cum gaudio magno gavisi sunt.  Caum, dixitque ei: Quid possumus dare viro isti sancto, qui venit tecum? Respondens Tobias, dixit patri suo: Pater, quam mercedem dabimus ei? aut quid dignum poterit esse beneficiis ejus? Me duxit et reduxit sanum, pecuniam a Gabelo ipse recepit, uxorem ipse me compescuit, gaudium parentibus ejus fecit, me ipsum a devoratione piscis eripuit, te quoque videre fecit lumen coeli, et bonis omnibus per eum
Abbreviated transcription (Latin):
biam. Tolle tecum exfelle ꝑiscis. erit
euim necessarium. Culit tobias ex
felle piscis illo. et abierunt. flna
uero sedebat secusuam cotidit in
suꝑcilio montis. unde resꝑicere po¬
terat de longinquo. Et dum specula
mentem. et currens mitiauit uiro
suo dicens. eoce uenit filuis tuus. Di¬
tuum. et grãs agens deo tuo. acdede
ad patrem tuum et osculare eum. et
enim. qm̃ mox aperient᷑ eculi eius.
et indebit parer tiuis lumen celi. et
in asꝑecta tuo gaudebit. Tunc pre¬
cucurrit cauis qui simul fuerat in
uia. et quasi nuntius. blandunen
dibus currere. Et data manu ꝑucro.
oocurrit inobuiam filio suo. et sus¬
cipiens osculatus est eum cum uro¬
re sua. et oeꝑunt ambo flere pregau¬
dio. Cumq ad orassent dcum. et gra¬
tias egissent conscderunt. Tunc to¬
bias accipiens ex felle piscis. liniuit
oculos ꝑatris sui. Et sustinens quta¬
si dimidiam fere boram. ceꝑit al bu¬
go exocuns cius. quasi incipbrantim

Expanded text:
biam: Tolle tecum ex felle piscis: erit biam: Tolle tecum ex felle piscis: erit enim necessarium. Tulit itaque Tobias ex felle illo, et abierunt. Anna autem sedebat secus viam, quotidie in supercilio montis, unde respicere poterat de lonum suum et currens nuntiavit viro suo dicens ecce venit filius tuus dituum et gratias agens ei accede ad patrem tuum et osculare eum statenim qet videbit pater tuus lumen coeli, et in aspectu tuo gaudebit. Tunc praecucurrit canis, qui simul fuerat in via: Et quasi nuntius adveniens, dibus currere, et data manu puero, occurrit obviam filio suo. Et suscipiens osculatus est eum cum uxore sua, et coeperunt ambo flere prae gaudio. Cumque adorassent Deum, et gratias egissent, consederunt. Tunc sumens Tobias de felle piscis, linivit oculos patris sui. Et sustinuit quasi dimidiam fere horam: et coepit albugo ex oculis ejus, quasi membrana
Abbreviated transcription (Latin):
nulla ratione eumn possit audire. tra¬
didit ei saram et dimidiam partem
omis substantie fue. inꝑueris. et in pu¬
ellis. et inpecudibus. et incamelis. co
innaccis. et inpecuma multa. ee saliũ
atqꝑ gaudentem dimisit enm a se di¬
cens. Angelus dm̃i sanctus sit mitine¬
re ur̃o. ꝑclucatq uos incolumes. et in¬
uemiatis oña recta cura cõparentes
urõs. ut uideant oculi mẽi filios uroͣs.
antequam moriar. Et apꝑrehendentus
parentes filiam suom. osculati sunt ea.
et dimiserunt ire. MNonentes eam ho
norare soccros. diligere maritum. reger¬
re familiqm gubernare domum. et se
iꝑam inreprehensibilem exbibere. Cũ¬
ꝙ reuerterent᷑ ꝑuenerunt ad corram
que est in medio itinere contra nim¬
Tobias frater. stis quem admodum
reliquisti patrem tuum. si placet
precedamus et lento gradu scquant᷑
iter nrm familia simul cũconiuge
tua. et cum animalib. Cumq hoc ꝑla¬
cuisset ut irent. dixit inphael adto¬

Expanded text:
nulla ratione vellet audire, tranulla ratione vellet audire, tradidit ei Saram, et dimidiam partem omnis substantiae suae in pueris, in puellis, in pecudibus, in camelis, et in vaccis, et in pecunia multa: et salvum atque gaudentem dimisit eum a se, dicens: Angelus Domini sanctus sit in itinere vestro, perducatque vos incolumes, et inveniatis omnia recte circa parentes vestros, et videant oculi mei filios vestros priusquam moriar. Et apprehendentes parentes filiam suam, osculati sunt eam, et dimiserunt ire: monorare soceros diligere maritum regere familiam gubernare domum et se psam inreprehensibilem exhibere cumque reverterentur pervenerunt ad Charram quae est in medio itinere contra NinTobia frater, scis quemadmodum reliquisti patrem tuum. Si placet itaque tibi, praecedamus, et lento gradu sequantur iter nostrum familiae, simul cum conjuge tua, et cum animalibus. Cumque hoc placuisset ut irent, dixit Raphael ad To
Abbreviated transcription (Latin):
Cepit autem contristari nimis. iꝑse
et ania uxor euis cum eo. et ceꝑunt¬
flcre ambo simul. eo quod die statuto
minime reuertiret᷑ filius corum ad es̾.¬
te misumus peregrinari. lumen oculo¬
rum nrõrum laculum senectutis no¬
stre. solatium uite nr̃e. spem posteri¬
tatis nr̃e: Omĩa simul inte uno habẽ¬
tes. te si debuimus amittere a nodis. Cm
dicebat tobias. Tace. et noli turbari. sa¬
nus est filius noster. satis fidelis est
uir ille cum quo misimus eum. Illa au¬
tem nullomodo consolari poterat. sed
cotidie eriliens arcũspiciebat. et circui¬
bat uias om̃s ꝑquas. sꝑes remeandi ui¬
debatur. ut ꝓcul inderet enm si fieri pos¬
set uenientem. Ft uero inguel dice¬
bat adgenetum suum. Mane hic. et
ego mittam nuntium salutis dete ad
tobiam pattemtuum. Cui tobias diit.
Ego noui quia pater meus et mater
mea modo dies cõputant. et cruciatur
sp̃s eorum ipus. Cumq nerbis mul¬
tis rogaret raguel tobiam. et tobias

Expanded text:
coepit autem contristari nimis ipse coepit autem contristari nimis ipse et Anna uxor eius cum eo et coeperunt ambo simul flere eo quod die statuto minime reverteretur filius eorum ad ete misimus peregrinari, lumen oculorum nostrorum, baculum senectutis nostrae, solatium vitae nostrae, spem posteritatis nostrae! Omnia simul in te uno habentes, te non debuimus dimittere a nobis. Cui dicebat Tobias: Tace, et noli turbari, sanus est filius noster: satis fidelis est vir ille, cum quo misimus eum. Illa autem nullo modo consolari poterat, sed quotidie exsiliens circumspiciebat, et circuibat vias omnes, per quas spes remeandi videbatur, ut procul videret eum, si fieri posset, venientem. At vero Raguel dicebat ad generum suum: Mane hic, et ego mittam nuntium salutis de te ad Tobiam patrem tuum. Cui Tobias ait: Ego novi, quia pater meus et mater mea modo dies computant, et cruciatur spiritus eorum in ipsis. Cumque verbis multis rogaret Raguel Tobiam, et ille eum
Abbreviated transcription (Latin):
raguel et dnos camelos. irages medo¬
rum ꝑrexit. Et inueniens gabesum.
dedit ei cyrographum suum. et recepit
omise pecuniam. et indicauit ei detobia
filio tobie omĩa que gesta sunt. fecitq eũ
secum uenire ad nuꝑtias. Cumq ing̃s¬
sus esset domura inguelis. inuenit tobi¬
am discumbentem. et exiliens osculaiti
sunt se alterutrum. Flcuit itaꝙ gabelꝰ.
et benedxit dcum et dixit. Benedicat
te dominus deus istł. quia es filius uiri
optimiet uisti et timentis deum. et
elemosinam facientis. Et dicatur bene¬
dictio suꝑ uxceem tuam. et suꝑ paren¬
dictum adeo isrł. qui regnat insccula
seculorum. Cumq om̃s dirissent amen.
acctsserunt ad comiluum. sed et cum
timore dm̃. nuptiarum comuinium
grercebant. Cum uero moras faceret A¬
tobras causa nuꝑtiarum. sollicitus erit
pater eius tobias dicens. Pntas quare
inceatur filius meus. aut quare de ten¬
tus eit ibi: Putas ne gabelus mortu¬
us est et nemo illi reddit pccimam:

Expanded text:
Raguhelis et duos camelos in Rages MedoRaguhelis et duos camelos in Rages Medorum perrexit et inveniens Gabelum dedit ei chirografum suum et recepit omnem pecuniam indicavitque ei de Tobia filio Tobiae omnia quae gesta sunt fecitque eum secum venire ad nuptias cumque ingressus esset domum Raguhelis invenit Tobiam discumbentem et exiliens osculati sunt se alterutrum flevit itaque Gabelus et benedixit Deum et dixit benedicat te Dominus Deus Israhel quia filius es viri optimi et iusti et timentis Deum et elemosynas facientis et dicatur benedictio super uxorem tuam et super parendictum a Deo Israhel qui regnat in saecula saeculorum cumque omnes dixissent amen accesserunt ad convivium sed et cum timore Domini nuptiarum convivium exercebant cum vero moras faceret Tobias causa nuptiarum sollicitus erat pater eius Tobias dicens putas quare moratur filius meus aut quare detentus est ibi putasne Gabelus mortuus est et nemo illi reddet pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
quã fectrant. pͥusquam inlucesceret.
uiri epulas omnib uicuns suis.
cunctisq amicis. Et adiurauit ra¬
guel tobiam ut duas ebdomadas mo¬
raretur apud cum. De om̃ib antera
que possidebat inguel. dimidiam par¬
tem dedit tobie. et fecit hanc scrip
turam. ut pars dimidia que supee¬
erat. post obitum coꝵ. tobis domi¬
mo deueniret. Tunc uocauit tobi
as angelum. quem quidem homint̃
estimabat. et dyxit ei. Ntarias frai¬
ter. peto ut auscultes uerba mea.
Sime ipm̃ tradem tͥ scruum. nõ
ero condignis prouidentie tue.
Tamen obsecro te ut assumas tibi
annralra siue seruitia. et uadas ad
cyrographum suũ. et accipias ab eo pe¬
cumam. et roga eum uenire adnupti¬
as meas. Scis eñi ip̃e qũ numerat dit̾
pater meus. et si tardauero una die pluᷤ
contristatur anima enis. Et ccrte uide ᷤ
quomͦ raguel adiuslauerit me. cuius ad¬
iuramentum spernere ñ possum. Tũc
raphael assumens quattuor ex scrius

Expanded text:
quam fecerant, priusquam elucesceret. quam fecerant, priusquam elucesceret. parari epulas omnibus vicinis suis, cunctisque amicis. Et adjuravit Raguel Tobiam, ut duas hebdomadas moraretur apud se. De omnibus autem, quae possidebat Raguel, dimidiam partem dedit Tobituram ut pars dimidia quae supererat post obitum eorum Tobis dominio deveniret tunc vocavit ad se as angelum qexistimabat, dixitque ei: Azaria frater, peto ut auscultes verba mea. Si me ipsum tradam tibi servum, non ero condignus providentiae tuae. Tamen obsecro te, ut assumas tibi animalia sive servitia, et vadas ad chirografum suum et recipias ab eo pecuniam et roges eum venire ad nuptias meas scis enim ipse quoniam numerat dies pater meus et si tardavero una die plus contristatur anima eius et certe vides quomodo Raguhel coniuraverit me cuius adiuramentum spernere non possum tunc Rafahel adsumens quattuor ex servis
Abbreviated transcription (Latin):
calaꝵ. Dixit itaꝙ sara. MMnstrert no¬
bis dñe miserere nobis. et constues¬
camius ambo poriter sam. Et fcm̃ est
cuca pulsorum cantum. accetsiti uis
cnm. ne similimodo curnerit ei quo
enenit illis septem qui sunt ingressi
ad illam. Cumq parassent fossata te¬
dicit. Mitie unam exancillis tuis.
et uideat simortiuis est. ut sepeliã
illum antequam illucescat. ft illa
misit unam exancillis suis. Que in¬
gressa cubrculum. repperit eos inco¬
lumes secum pariter dorientes.
Et reũsa nontiauit bonuim ñtium.
et benedixerunt deum. raguel ui¬
delicet et iycor eius et dixerunt. Be¬
uedicimus te domine deus isrł. qͥa
ñ contigit nobis quem admodũ pu¬
tabamus fecisti ciuim nobiscum
bis inumicũ ꝑsequentem nos. mi¬
sertus es autem duob initis. Fac
crificium tibi laudis tue et sue sam¬
tatis offerre. ut cognoscat unin̾sitas
gentium qma tues deus solus inum¬
ũsa terra. Statimꝙ precepit serius
suis raguel. ut implerent fossara

Expanded text:
ra: Miserere nobis, Domine, miserere nobis, et consenescamus ambo pariter sani. Et factum est circa pullorum cantum, accersiri jussenim: ne forte simili modo evenerit ei, quo et caeteris illis septem viris qui sunt ingressi ad eam. Cumque parassent fossam, rei: Mitte unam ex anciet videat si mortuus est ut sepeliam illum antequam inlucescat at illa mittens unam ex ancillis suis ingressa cubiculum repperitque eos incolomes secum pariter dormientes reversa nuntiavit bonum nuntium et benedixerunt Deum Raguhel videlicet et Anna uxor eius et dixerunt benedicimus te Domine Deus Israhel quia non contigit nobis quemadmodum putabamus fecisti enim nobiscum bis inimicum persequentem nos. Misertus es autem duobus unicis. Fac crificium tibi laudis tuae et suae sanitatis offerre, ut cognoscat universitas gentium, quia tu es Deus solus in universa terra. Statimque praecepit servis suis Raguel, ut replerent fossam,
Abbreviated transcription (Latin):
unati sunt. et ascenderunt monta¬
na hec omr̃a. et itetum possident hie¬
rusalem ubi sui̾it scã eorum. Nũc
ergo meus domine ꝑquire si ẽ aliqͣ
miquitas eorum. in conspectu deie¬
orum. asdendamus ad illos. qm̃ tra¬
dens tradet illos deus corum tibi. et
subiugati erunt sub iugo potentie
tue. Si autem ñ est offtusio poꝑuli
huius coram deo suo. ñ poterimus re¬
sistere illis. qm̃ deus eorum defendet
ilios. et erimus in opꝑrobeium uniũ¬
Ise terre. Et fcm̃ est cum cessasset
loqui achior uerba hec. irati sunt om¬
nes mognates holofernis. et cogita¬
bant interficere cum dicentes ad al¬
terutrum. Quis est iste qui filios
istł posse dicat resistere regi nabu¬
godonosor et exercitibus cuis. homi¬
nes inhermes. et sine uirtute et si¬
ne peritia artis pugne: Ut ergo
aguoscat achior quia fallit nos. as¬
cendamus adintntana. et cũ caꝑti
fucrint potentes eorum. tunc cum
cisdem gladio transuerbembitur. ut¬

Expanded text:
unati sunt et ascenderunt montaunati sunt et ascenderunt montana haec omnia et iterum possident Hierusalem ubi sunt sancta eorum nunc ergo meus domine perquire si est aliqua iniquitas eorum in conspectu Dei eorum ascendamus ad illos quoniam tradens tradet illos Deus eorum tibi et subiugati erunt sub iugo potentiae tuae si autem non est offensio populi huius coram Deo suo non poterimus resistere illis quoniam Deus eorum defendet illos et erimus in obprobrium universae terrae et factum est cum cessasloqui Achior verba haec, irati sunt omnes magnates Holofernis, et cogitabant interficere eum, dicentes ad alterutrum: Quis est iste qui dicat filios Israel posse resistere regi Nabuchodonosor et exercitibus ejus, homines inermes, et sine virtute, et sine peritia artis pugnae? Ut ergo agnoscat Achior quoniam fallit nos, ascendamus in montana, et cum capti fuerint potentes eorum, tunc cum eisdem gladio transverberabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
scuto et gladio. dens eonim ꝑro cis
pugnauit et uicit. et ñ fuit qui m¬
sultaret poꝑulo isti. nisi quando re¬
cessit acultura diłi dei su. Quotiens¬
cumq autem preter ip̃m deum suũ
alterum coluerunt. dati sunt in p̃¬
dam et ingladium. et mopprobrm̃.
Quotiens cumq autem penituer̃t
se recessisse acultura deism. deoit
cis deus celi uirtutem resistendi.
Demq chanancum regem et iebu¬
seum. et ferezeum. et etheum. et
eueum. et amorreum. et om̃s poten¬
tes meschon prostrauerunt. et ter¬
ras corum et cinitous eorum ipsi
possecerunt. et usꝙ dum ñ peccas¬
sent inconspectu deism. erant cum
itus bona. Deus enim illorum. edit
iiquitatem. Nam etante hos an¬
nos. cum recessissent auia quam de¬
derat deus illis ut ambularent inea.
exterminati sunt preliis multis ana¬
tionibus. et plurum cornm captiui
ducti sunt interram ñ suam. Nuꝑ
autem reuetsi ad dnĩn deum siuum
gꝑditione qua disꝑsi fuerant ad¬

Expanded text:
scuto et gladio, Deus eorum pugnavit scuto et gladio, Deus eorum pugnavit pro eis et vicit. Et non fuit qui insultaret populo isti, nisi quando recessit a cultu Domini Dei sui. Quotiescumque autem praeter ipsum Deum suum, alterum coluerunt, dati sunt in praedam, et in gladium, et in opprobrium. Quotiescumque autem poenituerunt se recessisse a cultura Dei sui dedit eis Deus caeli virtutem resistendi denique Chananeum regem et Iebuseum et Ferezeum et Hettheum et Eveum et Amorreum et omnes potentes in Esebon prostraverunt et terras eorum et civitates eorum ipsi possederunt et usque dum non peccarent in conspectu Dei sui erant cum illis bona Deus enim illorum odit iniquitatem nam et ante hos annos cum recessissent a via quam dederat illis Deus ut ambularent in eam exterminati sunt proeliis multis nationibus et plurimi eorum captivi abducti sunt in terram non suam nuper autem reversi ad Deum suum ex dispersione qua dispersi fuerant ad
Abbreviated transcription (Latin):
crercitus. Cumꝙ granqules cos rex egyꝑ¬
ti atq meclificationib rebium fuarũ
uiluto et latere subiugasset eos. clama¬
uerunt ad dcum suum. et ꝑcussit totã
terram egypti plagis natiis. Cumq eie¬
cissent eos ase egyꝑtii. et ocssaret plaga
abeis. et iterum uellent eos capere et
ad suum seruitium renocare. sugientib¬
his. deus celi mare aperint. ita ut
hinc ude aque quasi muri solidaten¬
tur. et isti pede sicco fundum maris
ꝑ ambulando transibent. In quo loco
dum innumerabilis exercitus egyp¬
tiorum eos ꝑsequeretur. ita aquisco¬
oꝑtus est ut ñ remaneret uel unus
qui factum posteris nuntiaret. Egres¬
sis etiam mare rusbrum. deserta si¬
na montis eccurrerunt. inquibus
ñquam homo habitare potuit. uelfi¬
lius hominis requieuit. Illic fontes
amari obdulcati sunt eis adbibendũ
et ꝑannos quadraguita annonamde
celo consecuti sunt. Ubicamꝙ ingres¬
si sunt. sine arcu et saguta et absꝙ

Expanded text:
exercitus. Cumque gravaret eos rex Aegypexercitus. Cumque gravaret eos rex Aegypti, atque in aedificationibus urbium suarum in luto et latere subjugasset eos, clamaverunt ad Dominum suum, et percussit totam terram Aegypti plagis variis. Cumque ejecissent eos Aegyptii a se, et cessasset plaga ab eis, et iterum eos vellent capere, et ad suum servitium revocare, fugientibhis Deus coeli mare aperuit, ita ut hinc inde aquae quasi murus solidarentur, et isti pede sicco fundum maris perambulando transirent. In quo loco dum innumerabilis exercitus Aegyptiorum eos persequeretur, ita aquis coopertus est, ut non remaneret vel unus, qui factum posteris nuntiaret. Egressi vero mare Rubrum, deserta Sina montis occupaverunt, in quibus numquam homo habitare potuit, vel filius hominis requievit. Illic fontes amari obdulcati sunt eis ad bibendum, et per annos quadraginta annonam de coelo consecuti sunt. Ubicumque ingressi sunt sine arcu et sagitta, et absque
Abbreviated transcription (Latin):
det. et que. et quales. et quante sint cuu¬
tates eorum. que etiam sit uirtus eorũ.
aut que sit multitudo corum. uel qui
rex militie illox. Quare ꝑre omib qui
habitant moriente. isti contempserunt
me. et ñ exierunt mobuiam nobis. ut
susciperent nos cum pace. Tunc achior
diix om̃ium filiorum amon. respondens
ait. Si digneris audire domine meus.
dicam ueritatem inconsꝑectu tuo de po¬
pulo isto. qui miontans habitat. et
s̃ egredatur uerbum falsum exoremeo.
Populus iste. exprogenie chaldeoꝵ est.
Hic primumimine sopotanna habitanit
qm̃ noluerunt sequi deos patrum suoꝵ
qui erant interra chaldeorum. Deseren¬
tes itaqi ecrimonias patrum suorum. q̃
hnultitudine deorum erant. unum
deum celi coluetunt. Qui et precepit
eis ut exirent inde. et habuarent incar¬
ram. Cumq cooperuisset omñe terrã
famis. descenderunt megyptum. illicꝙ
ꝑ qnadringentos annos sic multiplica¬
ti sunt. ut dinimerari eouim ñ posset

Expanded text:
det: aut quae, et quales, et quantae sint civdet: aut quae, et quales, et quantae sint civitates eorum: quae etiam sit virtus eorum, aut quae sit multitudo eorum: vel quis rexhabitant in oriente, isti contempserunt nos, et non exierunt obviam nobis, ut susciperent nos cum pace. Tunc Achior dux omnium filiorum Ammon respondens, ait: Si digneris audire, domine mi, dicam veritatem in conspectu tuo, de populo isto qui in montanis habitat, et non egredietur verbum falsum ex ore meo. Populus iste ex progenie Chaldaeorum est: hic primum in Mesopotamia habitavit, quoniam noluerunt sequi deos patrum suorum, qui erant in terra Chaldaeorum. Deserentes itaque caeremonias patrum suorum, quae in multitudine deorum erant, unum Deum coeli coluerunt, qui et praecepit eis, ut exirent inde, et habitarent in Charan. Cumque operuisset omnem terram fames, descenderunt in Aegyptum, illicque per quadringentos annos sic multiplicati sunt, ut dinumerari eorum non posset
Abbreviated transcription (Latin):
simanentes ꝑmanseritis untuiis et o¬
rationibris inconspectu dñi. ¶Ncmores es¬
tote moysi serm dm̃i qui qmalech confi¬
dentem inurtute sua. et potentia sua.
et inexercitu suo. et incliꝑtis suis. et in
curtibus suis et mequitib suis. Ñ strro
pugnando sod ꝑrecibus scĩs orando deie.¬
cit. Sic erunt inuũsi hostes istł. s ꝑscue¬
iauetitis inhoc oꝑere quod ocꝑistis. Ad
hanc igitur exortationem euis deꝑtecamn
tes dum̃ ꝑmanebant inconspectu dil̃t
ita ut etiam hi qui holocausta dñd offe¬
rebant precincti ciliciis offerrent sacci¬
ficia dño. et erat ciuuis suꝑ capita eorum.
et ex toto corde suo om̃s orabant duma
ut insitaret. populum suum iscł. Nun¬
tiatumq est holoserm principi militie
assyrioꝵ. quod filii isrł prepauarent se ad
resistendum. ac montium itinera conclu¬
sissent. et furore minio eratsit uuracun¬
dia magna. Uocauitq om̃s ꝑtincipes mo¬
ab. et duces amon. et dixit eis. Dicite michi
qui sit populus iste qui montana obsi¬

Expanded text:
entes permanseritis in ieiuniis et orationibus in conspectu Domini memores estote Mosi servi Domini qui Amalech confidentem in virtute sua et in potentia sua et in exercitu suo et in clypeis suis et in curribus suis et in equitibus suis non ferro pugnando sed precibus sanctis orando deiecit sic erunt universi hostes Israhel si perseveraveritis in hoc opere quo coepistis ad hantes Dominum permanebant in conspectu Domini, ita ut etiam hi, qui holocausta Domino offerebant, praecincti ciliciis offerrent sacrificia Domino, et erat cinis super capita eorum. Et ex toto corde suo omnes orabant Deum ut visitaret populum suum Istiatumque est Holoferni principi militiae Assyriorum, quod filii Israel praepararent se ad resistendum, ac montium itinera conclusissent, et furore nimio exarsit in iracundia magna, vocavitque omnes principes Moab et duces Ammon, et dixit eis: Dicite mihi, quis sit populus iste, qui montana obsi
Abbreviated transcription (Latin):
tui sumus. ueni nobis pacificus. domi¬
nus. et utere seruitio nr̃o sicut pla¬
cuerit tibi. Tunc descendit demon¬
tibus cum equitibus iniurtute mag¬
na et obtinuit omñẽ ciuitatẽ. et
omnem inhabitantem terram. De
miuersis autem urbib assumpsit
sibi auxiliarios. uiros fortes. et elec¬
tos adbellum. Tantusq metus pro¬
nintus illis incubuit. et uruu̾satũ
urbium habitatores. ꝑtincipes et ho¬
norati simul cum poꝑulis exirent in¬
obinam uenienti. excipientes eum cũ
coronis et lamꝑadibus duorntes choroᷤᷤ
intibis et tympanis. Nec ista tamen
facientes ferocitatem enis pectoris mi¬
tigare potaerunt. Nam et ciuitates
eptum destruxit. et lucos corum excidit.
Preceperat enim illi nabugodonosor
rex. ut om̃s deos terre exterminaret.
nidelicet ut ip̃e solus diceret᷑ deus. ab
his nationibus que potuisseut holofer¬
nis potentia subingari. ꝑtransiens au¬
tem sytiam sobal. et omñe apamiam.

Expanded text:
tui sumus. Veni nobis pacificus domitui sumus. Veni nobis pacificus dominus, et utere servitio nostro, sicut placuerit tibi. Tunc descendit de montibus cum equitibus in virtute magna, et obtinuit omnem civitatem, et omnem inhabitantem terram. De universis autem urbibus assumpsit sibi auxiliarios viros fortes, et electos ad bellum. Tantusque metus provinciis illis incubuit, ut universarum urbium habitatores principes, et honorati simul cum populis exirent obviam venienti, excipientes eum cum coronis et lampadibus, ducentes choros in tympanis et tibiis. Nec ista tamen facientes, ferocitatem ejus pectoris mitigare potuerunt: nam et civitates eorum destruxit, et lucos eorum excidit. Praeceperat enim illi Nabuchodonosor rex, ut omnes deos terrae exterminaret, videlicet ut ipse solus diceretur Deus ab his nationibus, quae potuissent Holofernis potentia subjugari. Pertransiens autem Syriam Sobal, et omnem Apameam,