comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quo eos ad curas mundi nequaquã iugũ copulȩ car¬
nalis inclinat Ut quos onus licitũ coniugii non qr¬
uat. nequaquã pondus illicitũ terrenȩ sollicitudim
premat: sed tanto eos paratiores dies ultimꝰ quan
& expeditiores inueniat. Ne quo meliora agere ua¬
cantes possunt. sed tamꝰ neglegunt: eo deteriora
supplicia mereantur. Audiant qđ paulus cũ quosdã
ad cęlibatus grãm instrueret: non coniugiũ spreutto
sed curas mundi nascentes ex coniugio reppulit: dic̃s
Hoc ad utilitatẽ ur̃am dico. non ut laqueũ uobis iniciã¬
sed ad id qđ honestũ est & qđ facultatẽ prȩbeat
sine impedim̃to dño obseruandi. Ex coniugiis quip
pe. terrenȩ sollicitudines. ꝓdeunt: Et iccircõ magi¬
ster gentiũ auditores suos ad meliora ꝑsirasit.
ne solli citudine terrena ligarentur. Quem igitur
cȩlibem curarũ scłarium impedimentũ prȩpẽdit.
& coniugiose nequaquã subdidit. & tam̃ coniu¬

Expanded text:
quo eos ad curas mundi nequaquam jugum copulae carquo eos ad curas mundi nequaquam jugum copulae carnalis inclinat; ut quos onus licitum conjugii non gravat, nequaquam pondus illicitum terrenae sollicitudinis premat; sed tanto eos paratiores dies ultimus, quanto et expeditiores inveniat; ne quo meliora agere vacantes possunt, sed tamen negligunt, eo supplicia deteriora mereantur. Audiant quod Apostolus cum quosdam ad caelibatus gratiam instrueret, non conjugium sprevit, sed curas mundi nascentes ex conjugio repulit, dicens: Hoc ad utilitatem vestram dico, non ut laqueum sed ad id quod honestum est, et facultatem prebeat sine impedimento Dominum obsecrandi.” Ipe terrenae sollicitudines prodeunt; et idcirco magister gentium auditores suos ad meliora persuasit, ne sollicitudine terrena ligarentur. Quem igitur caelibem curarum saecularium impedimentum praepedit, et conjugio se nequaquam subdidit, et tamen conju
Abbreviated transcription (Latin):
quippe ciuitatẽ inueniurt inqua ab ignib defen¬
dantur: quia coniugalis hȩc uita non quidem ia
uirtutib mira ẽ. sed tam̃ a suppliciis secura. Unde
idem loth ad angłm dicit. Est ciuitas hȩc iuxta
aci quã possũ confugere parua. & saluabor in ea.
N anquid non molica ẽ. & uiuet in ea anima meraꝰ
nec tamꝰ a gaudio salutis aliena. Sed tune in actio¬
ne hac uitam suã coniuges quasi iN parua ciuita¬
te custodiunt: quando ꝓ se assiduis deprecationib
intercedunt. Vnde & recte ꝑ angim ad eundem
loth dicitur. Ecce etiã in hõc iuscep̃i preces tuas. ut
non subuertam urbem ꝓqua locutus es. Quia ud¬
licet cum dõ deprecatio funditur: nequaquã talis
coniugũ uita damnatur. De qua deprecatione qui
paulus admonet dicens. Nolite fraudare inuicẽ: nii
forte ex consensu ad tempus ut uacetis orationi
ł contra ad monendi sunt qui ligati coniugiis nor
sunt: ut prȩceptis cȩlestib eo rectius seruiant.

Expanded text:
quippe civitatem inveniunt, in qua ab ignibus defenquippe civitatem inveniunt, in qua ab ignibus defendantur, quia conjugalis haec vita, non quidem in virtutibus mira est, sed tamen a suppliciis secura. Unde idem Loth ad angelum dicit: Est civitas hic juxta, ad quam possum fugere, parva, et salvabor in ea. Nunquid non modica est, et vivet in ea anima mea Iest, nec tamen a gaudio salutis aliena. Sed tunc in actione hac vitam suam conjuges, quasi in parva civitate custodiunt: quando pro se assiduis deprecationibus intercedunt. Unde recte per angelum ad eumdem Loth dicitur: Ecce etiam in hoc suscepi preces tuas, ut non subvertam urbem pro qua locutus es ; quia videlicet cum Deo deprecatio funditur, nequaquam talis conjugum vita damnatur. De qua deprecatione Paulus quoque admonet, dicens: Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi . At contra admonendi sunt qui ligati conjugiis non sunt, ut praeceptis coelestibus eo rectius serviant,
Abbreviated transcription (Latin):
scendit. Ardentẽ quippe sodomam fugere ẽ: illici
ta carnis incendia declinare. Alt itudo uͦ est mon¬
tium: mundicia continentiũ. Uel certe quasi in
monte sunt: qui etiam carnali copule aribere dc
co arꝰ etra suscipiendȩ prolis adimixtionẽ elebitã
silla carnis uoluptate soluuntur Inmonte ouipre
siale quid ẽ nisi fructũ ꝓpaginis in carne nonqre¬
serre quiao nite stare. e. carni carralit̾ non adherere
ei quia multi sunt qui scelera quidẽ carnis deseta ner
ne qtum uniconiugio positi usus solũ modo debir ma
corseruent etiit quidem loch sodomã. secl tam mor
coi montana non puenit: quia iam damnabiliq urdu
nd inqutau sccba dhuc celsitudo conuugalis continentie
sliuanit᷑ non tenetur. Est uͦ in medio segor cuattas
qua mut entẽ faluet & infirmũ quia uidelicet cum
sb puincontineritiã miscentur coniuges & lapius
sa eru fugunt: & tam̃ uenia saluantur. Quasi paruã

Expanded text:
scendit . Ardentem quippe Sscendit . Ardentem quippe Sta carnis incendia declinare; altitudo vero est montium, munditia continentium; vel certe quasi in monte sunt, qui etiam carnali copulae inhaerent, sed tamen extra suscipiendae prolis admistionem debitam, nulla carnis voluptate solvuntur. In monte quippe stare est, nisi fructum propaginis in carne non quaerere. In monte stare, est carni carnaliter non adhaerere. Sed quia multi sunt qui scelera quidem carnis deserunt, nec tamen in conjugio positi usus solummedo debiti jura conservant, exiit quidem Loth Sodomam, sed tamen mox ad montana non pervenit, quia jam damnabilis vita relinquitur, sed adhuc celsitudo conjugalis continentiae subtiliter non tenetur. Est vero in medio Segor civitas, quae fugientem salvet infirmum, quia videlicet cum sibi per incontinentiam miscentur conjugesscelerum fugiunt, et tamen venia salvantur. Quasi parvam
Abbreviated transcription (Latin):
uit dicens. De quib scripsistis mͥ: bonum ẽ homin
mulierem non tangere. Propt̾ fornicationẽ autẽ
unusquisq suam uxorẽ habeat. & unaquȩq suum
uirũ habeat. Qui enĩ fornicationis metũ prȩmisit
ꝓfectũ non stantib prȩceptũ contulit. sed ne fortas¬
se in terrã ruerent. lectũ cadentib ostendit. Vnde
adhuc infirmantib subdit. Hxori urir debitũ redda
similiter autẽ & uxor uiro. Quib dũ in magna ho¬
nestate coniugii aliquid de uoluptate largiretur.:
adiunxit. Hoc autẽ dico scđm indulgentiã. non
scđm imꝑium. Culpa quippe esse innũteur: qđ indul¬
geri ꝑhibetur. Sed quȩ tanto citius relaxetur.: quan¬
to ñ ꝑhanc illicitũ qđ agitur. sed hoc qđ est licitũ
sub moderamine nontenetur. Qđ bene loth in se¬
met ipso exprimit: qui ardentẽ sodomam fugie sil
tamꝰ segor inueniens nequaquã mox montanã con¬

Expanded text:
avit, dicens: De quibus scripsistis mihi, bonum est homini avit, dicens: De quibus scripsistis mihi, bonum est homini mulierem non tangere. Propter fornicationem autem unusquisque suavirum habeat . Qui enim fornicationis metum praemisit, profecto non stantibus praeceptum contulit; sed ne fortasse in terram ruerent, lectum cadentibus ostendit. Unde adhuc infirmantibus subdidit: Uxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro . Quibus dum in magna honestate conjugii aliquid de voluptate largiretur, adjunxit: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium . Culpa quippe esse innuitur, quod indulgeri perhibetur; sed quae tanto citius relaxetur, quanto non per hanc illicitum quid agitur, sed hoc quod est licitum, sub moderamine non tenetur. Quod bene Loth in semetipso exprimit, qui ardentem Sodomam fugit; sed tamen Segor inveniens, nequaquam mox montana con
Abbreviated transcription (Latin):
rent: & exhortantes inuicem saluent:. Dcriptummp
nanq est. Inuicem onera ur̃a portate: & sic adimple¬
bitis legem xp̃i. Lex quippe xp̃i caritas.ẽ. quȩ ex
illo nobis & largit sua bona contulit. & ȩquanumit
mala nr̃a portauit: Iunc gͦ legem xp̃i imitando
complemus: quando & nr̃a bona benignȩ conferi¬
mus. & nr̃orum mala pie sustinemus. Admonen¬
di quoq sunt. ut e orũ quisq non tam quȩ ab
altero tolerat. quã quȩ ab ipso tolerant᷑ attencdat
Sienĩ sua quȩ portantur considerat: ea quȩ ab altero
sustinet leuius portat. Admonendi st̃ coniuges.
ut suscipiendȩ ꝓlis se meminerint causa coniun¬
ctos. Et cum immoderate admixtioni seruientes
coniugio coniugii iura transcendunt. Unde neces
copulȩ speciem admixtis uoluptatib fȩdant. Hin
est enĩ quod peritus medicinȩ cȩlestis apłs: nonti
sanos instituit: quã infirmis medicam̃ta monstr¬

Expanded text:
rent, et exhortantes invicem salvent. Scrirent, et exhortantes invicem salvent. Scri est: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Lex quippe Christi charitas est; quia ex illo nobis et largiter sua bona contulit, et aequanimiter mala nostra portavit. Tunc ergo legem Christi imitando complemus, quando et nostra bona benigne conferimus, et nostrorum mala pie sustinemus. Admonendi quoque sunt, ut eorum quisque non tam quae ab altero tolerat, quam quae ab ipso tolerantur attendat. 80 Si enim sua quae portantur considerat, ea quae ab altero sustinet, levius portat. Admonendi sunt conjuges, ut suscipiendae prolis se meminerint causa conjunctos, et cum imconiugio coniugii iura transcendunt. Unde necesse copulę speciem admixtis voluptatibus foedant. Hinc est, quod peritus medicinae celestis apostolus non tam sana instituit, quam infirmis medicamenta monstr
Abbreviated transcription (Latin):
pe quasi non habendo habet: qui sic ꝑ illa carnali
consolatione utitur: ut tam̃ nunquã ad praua
opa a melioris intentionis rectitudine eius amorer
festatur. Exorem quasi non habendo habet. qui tran¬
sitoria esse cunc̾ta conspiciens curã carnis. ex necessi¬
tite tolerat sed ȩcerna gaudia sp̃s ex desiderio et¬
pestat. Non flendo autẽ flere .ẽ. sic exteriora aoda¬
uersa plangere. ut tam̃ nouerit ȩternȩ spci consola¬
tione gaudere Et rursũ non gaudendo gauderoiũ
sio de infimis animũ accollere ut tam̃ nunquã
desuat summa formidare. Ubi apte quoq paulo
post subdidit. Prȩcerit enĩ figura huius mindr
AeSt apte diceret. Nolite constant᷑ mundũ ciligere.
quando & ipse non potest quẽ diligitis stare: Iãcale¬
unco quasi manentes figitis dũ fugit ipse quẽ
amatũ Admonendi sunt coniuges. ut ea inquib
sibi ali quando clisplicent. & patientes inuicẽ tole¬

Expanded text:
pe quasi non habendo habet, qui sic per illam carnali pe quasi non habendo habet, qui sic per illam carnali consolatione utitur, ut tamen nunquam ad prava opera a melioris intentionis rectitudine ejus amore flectatur. Uxorem quasi non habendo habet, qui transitoria esse cuncta conspiciens, curam carnis ex necessitate tolerat, sed aeterna gaudia spiritus ex desiderio exspectat. Non flendo autem flere, est sic exteriora adversa plangere, ut tamen noverit aeternae spei consolatione gaudere. Et rursum, non gaudendo gaudere, est sic de infimis animum attollere, ut tamen nunquam desinat summa formidare. Ubi apte quoque paulo post subdit: Praeterit enim figura hujus mundi . Ac si aperte diceret: Nolite constanter mundum diligere, quando et ipse non potest, quem diligitis, stare. Incassum cor quasi manentes figitis, dum fugit ipse quem amatis. Admonendi sunt conjuges, ut ea in quibus sibi aliquando displicent, et patientes invicem tole
Abbreviated transcription (Latin):
tegra. spem in bonis ꝑennib figant. Quatinus dũ
intransitu cognoscunt esse qđ agunt. in mansione
sciant qđ appetunt. Nec mala mundi cor frangant
cum spes bonorũ cęlestiũ roborat. Nec bona prȩsentis
uitȩ decipiant: cum suspecta subsequentis iudicii
mala contristant. Itaq animus xp̃ianorũ coniugũ
& infirmus & fidelis : qui xplene cuncta tempo¬
ralia ddespicere non ualet: & tam̃ ȩternis sẽ coniun¬
gere ꝑdesiderium ualet: quãuis in delectatione
carnis interim iaceat. suꝑnȩ spei refectione conua¬
lescat. Et si habet quȩ mundi sunt in usu itineris:
sꝑet quȩ dĩ sunt infructu ꝑuentionis. Nec totũ sẽ
adhoc qđ agit conferat: ne abeo qđ robuste spare
debuit. funditus cadat. Qđ bene ac breuit pau¬
lus exprimit dicens. Qui habent uxores. tanquam
non habentes sint. Et qui flent tanquã ñ flentes.
Et qui gaudent tanquã non gaudentes. Uxorẽ quip¬

Expanded text:
tegra spem in bonis perennibus figant; quatenus dum tegra spem in bonis perennibus figant; quatenus dum in transitu cognoscunt esse quod agunt, in mansione quod appetunt; nec mala mundi cor frangant, cum spes bonorum coelestium roborat; nec bona praesentis vitae decipiant, cum suspecta subsequentis judicii mala contristant. Itaque animus Christianorum conjugum et infirmus et fidelis, qui et plene cuncta temporalia despicere non valet, et tamen aeternis se conjungere per desiderium valet; quamvis in delectatione carnis interim jaceat, supernae spei refectione convalescat. Et si habet quae mundi sunt in usu itineris, sperat quae Dei sunt in fructu perventionis; nec totum se ad hoc quod agit conferat, ne ab eo quod robuste sperare debuit funditus cadat. Quod bene ac breviter Paulus exprimit, dicens: Qui habent uxores, tanquam non habentes sint; et qui flent, tanquam non flentes; et qui gaudent, tanquam non gaudentes . Uxorem quip
Abbreviated transcription (Latin):
scriminis labore saluabitur. si ille in his culpã int̾¬
ueniente turbatus. ẽ. qui adhȩc fuerat dõ eligente
prxparatus : Admonendi sunt ut considerent̃. qđ
salomon qui post tantã sapientiã usq ad idolatriã
cecidisse describitur: nil in hoc mundo priusquam
caderet aduersitatis habuisse memoratur. Sed con¬
cessa sapientia funditus cor deseruit: qđ nulla uel
minima tribulationis disciplina custodiuit
lrter admonendi sunt coniugiis obligati: atq
aliter a coniugii nexib: liberi. Ad monendi nanqs
coniugiis obligati: ut cum uicissim quȩ sunt alter¬
us cogitant. sic̃ eorũ quisq placere studeat coniugi
ut non displiceat conditori. Sic ea quȩ huiꝰ mundi
sunt agant: ut tam̃ appetere quȩ dĩ sunt non omit¬
tant. Sic de honis p̃sentib gaudeant: ut tamen in
tentione sollicita. mala ȩterna ꝑtimescant. Sic de
malis temporalib lugeant: ut tam̃ consolatione in¬

Expanded text:
scriminis labore salvabitur, si ille in his culpa intescriminis labore salvabitur, si ille in his culpa interveniente turbatus est, qui ad haec fuerat Deo eligente praeparatus? Admonendi sunt ut considerent quia Salomon qui post tantam sapientiam usque ad idololatriam cecidisse describitur, nihil in hoc mundo priusquam caderet, adversitatis habuisse memoratur; sed concessa sapientia funditus cor deseruit, quod nulla vel minima tribulationis disciplina custodivitliter admonendi sunt conjugiis obligati, atque aliter a conjugii nexibus liberi. Admonendi namque sunt conjugiis obligati, ut cum vicissim quae sunt alterius cogitant, sic eorum quisque placere studeat conjugi, ut non displiceat Conditori; sic ea quae hujus mundi sunt agant, ut tamen appetere quae Dei sunt non omittant; sic de bonis praesentibus gaudeant, ut tamen sollicita intentione mala aeterna pertimescant; sic de malis temporalibus lugeant, ut tamen consolatione in
Abbreviated transcription (Latin):
Hanb de sp̃e eternȩ hereditatis guidiũ suant. quo
Mnuer sitas uit temporalis humiliatos upendislaib¬
uaneis ts preti iũ cerneret: erucuendos subdlisciplime
aticios e diuuna dispensatio non refrenareo aemio¬
nendi ita q sunt qui in iis quȩ temporalit᷑ concupi
scuit : aduersitatis labore fatigantur: ut sollicre
considerent: qđ plerunq etiã iustos cum temooralis
potecttia sustollie uelit in laqueũ culpa cõprebendit
ꝑaonsicut in priori huius uoluminis parte iã dixiuꝰ
dauid dõ amabilis rectior fuit inseruitio. qua ei
puerat ad reggiũ. Seruus nanq amore iusticiȩ depise¬
herisum aduersariũ ferire timuit: rex autẽ ꝑsuuasio¬
ne luuris. deuoti militem etiã sub studio fraudis
exturit. Quis gͦ opes. quis potestatẽ. quis głam
quęrat innoxiȩ ũ & illi extiterunt noxiã. qui hȩc
habuit non quȩsita: Quis inter hȩc sine magni di¬

Expanded text:
Hinc ergo de spe aeternae haereditatis gaudium sumant, quos Hinc ergo de spe aeternae haereditatis gaudium sumant, quos adversitas vitae temporalis humiliat; quia nisi salvandos in perpetuum cerneret, erudiendos sub disciplinae regimine divina dispensatio non frenaret. Admonendi itaque sunt qui in scunt, adversitatis labore fatigantur, ut sollicite considerent quod plerumque etiam justos cum temporalis potentia sustollit, velut in laqueo culpa comprehendit. Nam sicut in priori hujus voluminis parte jam diximus , David Deo amabilis rectior fuit in servitio, quam cum pervenit ad regnum . Servus namque amore justitiae, deprehensum adversarium ferire timuit; rex autem persuasione luxuriae devotum militem etiam sub studio fraudis exstinxit . Quis ergo opes, quis potestatem, quis gloriam quaerat innoxie, si et illi exstiterunt noxia, qui haec habuit non quaesita? Quis inter haec sine magni di
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quia uidelicet reprobi cũ recta oꝑa diuinis mu¬
nerib non rependunt. cũ totos se hic deserunt. & af¬
fluentib ꝓsꝑitatib dimittunt: unde exterius ꝓfici¬
unt. inde ab intimis cadunt. Hinc . ẽ qđ in inferno
cruciato diuiti dicitur. Recepisti bona in uita tua.
ccirco enĩ hic bona recepit & malus: ut illic plenius
mala reciꝑet: qui hic fuerat nec ꝑbona conuersus.
⁊contra admonendi sunt. qui ea quidẽ quȩ mundi
sunt concupiscunt. sed tam̃ aduersitatis labore
fatigantur: ut sollicita consideratione ꝑpendant. cre¬
ator dispositorq cunctorũ quanta suꝑ eos gr̃a uigilat.
quos insua desideria non relaxat. Egro quippe quẽ
medicus desꝑat: concedit ut cuncta quȩ concupiscit
accipiat. Nam qui sanari posse creditur: a multis
quȩ appetit ꝓhibetur. Et pueris numios sulbtribimꝰ.
qua roti simnul patrimonia hȩredib reseruamus

Expanded text:
tur . Quia videlicet reprobi cum recta opera divinis mutur . Quia videlicet reprobi cum recta opera divinis muneribus non rependunt, cum totos se hic deserunt, et affluentibus prosperitatibus dimittunt, unde exterius proficiunt, inde ab intimis cadunt. Hinc est quod in inferno cruciato diviti dicitur: Recepisti bona in vita tua . Idcirco enim bona hic recepit et malus, ut illic plenius mala reciperet, quia hic fuerat nec per bona conversus. At contra admonendi sunt, qui ea quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur, ut sollicita consideratione perpendant, Creator dispositorque cunctorum quanta super eos gratia vigilat, quos in sua desideria non relaxat. Aegro quippe quem medicus desperat, concedit ut cuncta quae concupiscit accipiat. Nam qui sanari posse creditur, a multis quae appetit prohibetur: et pueris nummos subtrahimus, quibus tota simul patrimonia haeredibus reservamus.
Abbreviated transcription (Latin):
siderent: qđ prȩsentis uitẽ ꝓsꝑitas aliquando ic¬
circo datur. ut ad meliorem uitam ꝓuocet: ali¬
quando uͦ ut in ȩternũ plenius damnet. Hinc. ẽ.¬
enim qđ plebi israheliticȩ chanaan terra ꝓmitcitur
ut quandoq ad ȩterna sꝑanda ꝓuocentur. Neq enimn
rudis ille popłs ꝓmissionib dĩ in longinquũ credent
si a ꝓmissore suo non etiam aliquid e uicino ꝑcepis¬
set Ut gͦ ad ȩternorũ fidem citius roboretur: nequi¬
quam solũmodo spe ad res. sed rebus quoq ad spem
trahitur. Qđd liquido psalmista testatur dicens. De¬
dit eis regiones gentiũ: & labores popłorũ possede¬
runt: ut custodiant iustificationes eius & legẽ eius
requirant. Sed cum largientẽ dm̃ humana mens bo¬
ni oꝑis responsione non sequitur: unde nuerita pie
creditur. iustius inde damnatur. Hinc enim p
psalmistam rursũ dicitur. Deiecisti eos dũ alleuaren¬

Expanded text:
siderent quia praesentis vitae prosperitas aliquando idsiderent quia praesentis vitae prosperitas aliquando idcirco datur ut ad meliorem 78 vitam provocet, aliquando vero ut in aeternum plenius damnet. Hinc eenim quod plebi Israeliticae Chanaan terra promittitur, ut quandoque ad aeterna speranda provocetur. Neque enim rudis ille populus promissionibus Dei in longinquum crederet, si a promissore suo non etiam e vicino aliquid percepisset. Ut ergo ad aeternorum fidem certius roboretur, nequaquam solummodo spe ad res, sed rebus quoque ad spem trahitur. Quod liquido Psalmista testatur, dicens: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt: ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus requirant . Sed cum largientem Deum humana mens boni operis responsione non sequitur, unde nutrita pie creditur, inde justius damnatur. Hinc enim per Psalmistam rursum dicitur: Dejecisti eos, dum allevaren
Abbreviated transcription (Latin):
tera alius amplexabitur me. Sinistram di ꝓspe¬
ritatem uidelicet uitȩ prȩsentis quasi sub capite
posuit : quã intentione summa amoris premit
Dextera uͦ dĩ eam amplectitur: quia subȩterna
eius beatitudine : tota deuotione continet ar
Hino rursũ ꝑ salomonẽ dicitur. Longitudo die¬
rum in dextera eius: in sinistra uͦ illius diuitiȩ
& gła. iuitiȩ itaq & gła qualiter sut haben¬
dã docuit: quȩ posita ĩn sinistra memoraute.
Hinc psalmista ait Saluũ me fac dextera tua. Heq
enĩ ait manu sed dextera. Ut uidelicet cum dex¬
teram diceret: quia ȩternã salutẽ quęreret in¬
dicaret Hlinc rursum scriptũ est. Dextera manus
tua dñe confregit inimicos. Hostes enĩ dĩ & si in
sinistra eius ꝓficiunt. dextera confringuntur.
quia plerunq prauos uita prȩsens eleuat. sed ad¬
uentus ȩternȩ beatitudinis damnat. Admonendi
sunt qui in hoc mundo ꝓsꝑantur. ut sollerter con¬

Expanded text:
tera illius amplexabitur me . Sinistram Dei, prospetera illius amplexabitur me . Sinistram Dei, prosperitatem videlicet vitae praesentis, quasi sub capite posuit, quam intentione summi amoris premit. Dextera vero Dei eam amplectitur; quia sub aeterna ejus beatitudine tota devotione continetur. Hinc rursum per Salomonem dicitur: Longitudo dierum in dextera ejus, in sinis . Divitiae itaque et gloria qualiter sint habenda docuit, quae posita in sinistra memoravit. Hinc Psalmista ait: Salvum me fac dextera tua Ps. CVII, 7. Neque enim ait manu, sed dextera; ut videlicet cum dexteram diceret, quia aeternam salutem quaereret, indicaret. Hinc rursum scriptum est: Dextera manus tua, Domine, confregit inimicos . Hostes enim Dei etsi in sinistra ejus proficiunt, dextera franguntur quia plerumque pravos vita praesens elevat, sed adventus aeternae beatitudinis damnat. Admonendi sunt qui in hoc mundo prosperantur, ut solerter con
Abbreviated transcription (Latin):
reliquerant. in huius mundi successib lȩtantes in¬
crepantur: cum dicitur. Dederunt terrã meam
sibi inhȩreditatem cum gaudio ex toto corde &
ex animo. Quib uerbis ꝑpenditur: qđ non solũ
quia gaudeant sed qđ toto corde & ex animo gau¬
deant᷑. districta reprehensione feriantur. Hinc
salomon ait Auersio paruulorũ interficiet eos:
& ꝓsperitas stultorum ꝑdet eos. Hinc paulus ad¬
monet dicens. Qui emunt tanquã non possiden¬
tes. & qui utuntur hoc mundo tanquam nor
utantur. Ut uidelicet sic nobis quȩ suppetunt
exterius seruant: quatinus a suꝑnȩ dilectionis
studio animũ non inflectant. Ne luc̃tum nobis
aners e pegtinationis temꝑent: ea quȩ un eoilio
positis subsidium prȩbent: Et quasi felices nos
ntrin sitoriis gaudeamnus: qui ab ȩcernis nosorte¬
pimn miseros cernimus. Hinc nanq ẽ qđ electorũ
uoce ececta dicit: Leua eius sub capite meo: & dex¬

Expanded text:
reliquerunt, in hujus mundi successibus laetantes inreliquerunt, in hujus mundi successibus laetantes increpantur cum dicitur: Dederunt terram meam sibi in haereditatem cum gaudio, et toto corde, et ex animo . Quibus verbis perpenditur, quod non solum quia gaudeant, sed quod toto corde et ex animo gaudeant, districta reprehensione feriantur. Hinc Salomon ait: Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos . Hinc Paulus admonet dicens: Qui emunt, tanquam non possidentes, et qui utuntur hoc mundo, tanquam non utantur . Ut videlicet sic nobis quae suppetunt, exterius serviant, quatenus a supernae delectationis studio animum non inflectant, ne luctum nobis internae peregrinationis temperent eaque in exsilio positis subsidium praebent; et quasi felices in transitoriis nos gaudeamus, qui ab aeternis nos interim miseros cernimus. Hinc namque est quod electorum voce dicit Ecclesia: Laeva ejus sub capite meo, et dex
Abbreviated transcription (Latin):
appetunt ꝓsperantur: atq aliter qui ea quidem
quȩ mundi sunt concupiscunt. sed tam̃ aduersitatis
labore fatigantur. Admonendi nanq ft̃ qui in hoc
qđ temporaliter appetunt ꝓsꝑantur : ne cũ cunet
ad uotum suppetunt. dantẽ quȩrere negligant.
si in iis quȩ dantur animũ figant. Ne ꝑegrinatio¬
nem ꝓ patria diligant. ne subsidia itineris in obsta¬
cula ꝑuentionis uertant. ne nocturno lunȩ lumi¬
ne delectati. claritatẽ solis uidere refugiant:
Admonendi itaq sunt. ut quȩq in hoc muñdo cons¬
quuntur: calamitatis solatia non autẽ prȩmia
retributionis credant. Sed contra fauores mundi
mentẽ crigant: ne in eis ex tota cordis delectatio¬
ne succumbant. Quisquis enim ꝓspitatem qua
utitur. apud iudiciũ cordis melioris uitȩ amore
non reprimit : fauorem uitȩ transeuntis. in mor¬
tis ꝑpetuȩ occasionẽ uertit. Hinc. ẽ. enĩ qđ sub
idumeorũ specie qui uincendos se ꝓspitati suȩ

Expanded text:
sperantur; atque aliter qui ea quidem quae mundi sunt concupiscunt, sed tamen adversitatis labore fatigantur. Admonendi namque sunt qui in hoc quod temporaliter appetunt prosperantur, ne cum cuncta ad votum suppetunt, dantem quaerere negligant; sed in his quae dantur animum figant; ne peregrinationem pro patria diligant, ne subsidia itineris in obstacula perventionis vertant, ne nocturno lunae lumine delectati, claritatem solis videre refugiant. Admonendi itaque sunt ut quaeque in hoc mundo consequuntur, calamitatis solatia, non autem praemia retributionis credant; sed contra favores mundi mentem erigant, ne in eis ex tota cordis delectatione succumbant. Quisquis enim prosperitatem qua utitur, apud judicium cordis, melioris vitae amore non reprimit, favorem vitae transeuntis in mortis perpetuae occasionem vertit. Hinc est enim quod sub Idumaeorum specie, qui vincendos se prosperitati suae
Abbreviated transcription (Latin):
uocem amicos auscultare. ẽ: electos quosq uerbũ
prȩdicationis illius desiderare. Quam uidelicet uocẽ
sponsus audire desiderat: quia ad prȩdicatloneim
cros u lectorum suorũ animas anhelat. Audiant
dcmuinciaut existere. qui delinquentiũ scelera uii¬
cunctanter ferirent: dicens. Siquis ẽ dñ: iuingatur
che tonat uit gladium suꝑ femur siuĩ lte a re¬
dite de porta usq ad portam ꝑmediũ caftrorunu.

Expanded text:
vocem amicos auscultare, est electos quosque verbum vocem amicos auscultare, est electos quosque verbum praedicationis illius desiderare: quam videlicet vocem sponsus audire desiderat, quia ad praedicationem ejus per electorum suorum animas anhelat. Audiant denuntiavit existere, qui delinquentium scelera incunctanter ferirent, dicens: Si quis Domini est, jungatur mihi; ponat vir gladium super femur suum: ite et redite de porta usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. He mͥ quia tacui. Audiant qđ ꝑsalomonẽ
iillũ pit licationis scientia multiplicari ꝓmitti¬
tur: qui in hoc qđ iam obtinuit. torporis uitio ñ
tenetur. Ait nanq Anima quȩ benedicit impin¬
guabitur: & qui in ebriat. ipse quoq inebriabitur
Qui enim exterius prȩdicando benedicit: interio¬
ris augmenti pinguedinẽ recipit. Et dum uino
eloquĩ i auditorũ mentẽ debriare non desinit:
potu multiplicati muneris depriatus excrescit.
Audiant qđ dauid hoc dõ in munere obtulit: qđ
prȩdicationis grãm quam acceꝑat non abscondit. di¬
cens. Ecce labia mea non ꝓhibebo. dñe tu scisti.
usticiam tuam non abscondi in corde meo: uerita¬
tem tuam & salutare tuũ dixi. Audiant qđ spon
si colloquio ad sponsam dicitur. Quȩ habitas in
ortis. amici auscultant. fac me audire uocẽ tuã.
ccła quippe in ortis habitat: quȩ ad uiriditatem
intimam. exculta plantaria uircutũ seruat. Cuiꝰ

Expanded text:
dicens: Vae mihi quia tacui . Audiant quod per Salomonem dicens: Vae mihi quia tacui . Audiant quod per Salomonem in illum praedicationis scientia multiplicari promittitur, qui in hoc quod jam obtinuit, torporis vitio non tenetur. Ait namque: Anima quae benedicit, impinguabitur; et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur . Qui enim exterius praedicando benedicit, interioris augmenti pinguedinem recipit; et dum vino eloquii auditorum mentem debriare non desinit, potu multiplicati muneris debriatus excrescit. Audiant quod David hoc Deo in munere obtulit, quod praedicationis gratiam quam acceperat non abscondit, dicens: Ecce labia mea non prohibebo. Domine, tu cognovisti; justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salusi colloquio ad sponsam dicitur: Quae habitas in hortis, amici auscultant; fac me audire vocem tuam . Ecclesia quippe in hortis habitat, quae ad viriditatem intimam exculta plantaria virtutum servat. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
Et gladius ms̃ deuorauit carnes. Hi itaq cũ apud se
uocẽ prȩdicationis occultant: diuinas contra se sen¬
tentias terribilit̾ audiant. quatinus ab eoriĩ cordib
timorẽ timor expellat: Audiant qđ talentũ qui
eroare noluit. cũ sententia damnationis amisit
Audiant qđ paulus eo se a ꝓximorũ sanguine mundũ
credidit: quo feriendis eorũ uitiis non peꝑcit. dics
Contestor uos hodierna die: quia mundus sum a san¬
guine omniũ ur̃m. Non enĩ subterfugi quo minus
annunciarem uobis om̃e consiliũ dĩ. Audiant qđ uoce
anglica euangłista iohes admonetur: cum dicitꝰ
Qui audit: dicat ueni. Vt nimirũ cui se uox interi
insinuat: illuc etiam clamando alios quo ipse rapi¬
tur trahat. Ne clausas fores etiam uocatus inuenia
si uocanti uacuus appropinquat. Audiant qđ issuas
qui a uerbi ministerio tacuit. illustratus supno
lumine magna uoce poenitentiȩ se ipse rep̃hendit

Expanded text:
Et gladius meus manducabit carnes . Hi itaque cum apud se Et gladius meus manducabit carnes . Hi itaque cum apud se sermonem praedicationis occultant, divinas contra se sententias terribiliter audiant, quatenus ab eorum cordibus timorem timor expellat. Audiant quod talentum qui erogare noluit, cum sententia damnationis amisit . Audiant quod Paulus eo se a proximorum sanguine mundum credidit, quo feriendis eorum vitiis non pepercit, dicens: Contestor vos hodierna die, quia mundus sum a sanguine omnium: non enim subterfugi quominus annuntiarem omne consilium Dei vobis . Audiant quod voce angelica Joannes admonetur, cum dicitur: Qui audit, dicat: Veni . Ut nimirum cui se vox interna insinuat, illuc etiam clamando alios quo ipse rapitur trahat; ne clausas fores etiam vocatus inveniat, si vocanti vacuus appropinquat. Audiant quod Isaias quia a verbi ministerio tacuit, illustratus superno lumine, magna voce poenitentiae se ipse reprehendit,
Abbreviated transcription (Latin):
thesaurus inuisus. quȩ utilitas in utrisq: Si popłos
fames attereret. & occulta ipsi frumenta seruarent:
exactores ꝓcul clubio mortis existerent. Qua itaq
plestendi sunt poena considerent: qui dum fame
uerbi animȩ pereant. ipsi panem ꝑceptȩ gr̃e non
ministrant. Vnde & bene ꝑsalomonẽ dicitur. Qui
abscondit frum̃ta: malȩdicitur in poplis E rumitl
entinere. In popłis aute talis quisq maledictur
qua in solius culpa silentii. ꝓ multorũ quos corr ige¬
N potuit poena damnatur. Si medicinalis artis mi¬
nime ignari: secandũ uulnus cernerent. & tamen¬
sorare recusarert: ꝓfecto peccatũ fraternȩ mortis
ex solo torpore admitterent. Quanta gͦ culpa inuol¬
uantur aspiciant: qui dũ cognoscunt uulnera men¬
tium curare ea negligunt sectione uerborum
ne ꝓhibere ẽ: predicationis uerbũ: a carnalis uitȩ
interfectione retinere. De quo rursũ gladio dicitur

Expanded text:
thesaurus invisus, quae utilitas in utrisque ? Si populos thesaurus invisus, quae utilitas in utrisque ? Si populos fames attereret, et occulta frumenta ipsi servarent, auctores proculdubio mortis existerent. Qua itaque plectendi sunt poena considerent, qui cum fame verbi animae pereant, ipsi panem perceptae gratiae non ministrant. Unde et bene per Salomonem dicitur: Qui abscondit frumenta, malediretinere. In populis autem talis quisque maledicitur, quia in solius culpa silentii pro multorum, quos corrigere potuit, poena damnatur. Si medicinalis artis minime ignari secandum secare recusarent, profecto peccatum fraternae mortis ex solo torpore committerent. Quanta ergo culpa involvantur aspiciant, qui dum cognoscunt vulnera mentium, curare ea negligunt sectione verborum.ne prohibere, est praedicationis verbum a carnalis vitae interfectione retinere. De quo rursum gladio dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tuos adi te participes admittas Aquas gͦ &e in plates
diuidimus. & tam̃ soli possidemus: quando abunde¬
& excerus late prȩdicationẽ fundimus & tm pem
humanas laudes assequi minime ambimus.
LCa admonendi sunt qui cum prȩdicare dige
ual eant. pre nimia humilitate formidant ite
altter quos a prȩdi catione imꝑfectio uł etas phibe
& tam̃ prȩcipitatio impellit Admonendi nanq suna
qui cum prȩdicare utiliter possunt. immoderata tam
humilitate refugiunt: ut ex minori consideratione
colligant. quantũ in maiorib rebus delinquant
Si enĩ indigentib ꝓximis ipsi quas haberent pecunuas
abscondererit: adiutores ꝓculdubio calamitatis extns¬
sent. Quo gͥ reatu constringantur aspiciant. quidũ
peccantib frĩb uerbũ prȩdicationis subtrahunt. mo¬
rientib mentib uitȩ remedia abscondunt. ncde
bene quidam sapiens dicit. Sapientia abscondita &

Expanded text:
tuos ad te participes admittas. Aquas ergo in plateis tuos ad te participes admittas. Aquas ergo in plateis dividimus, et tamen soli possidemus, quando exterius late praedicationem fundimus, et tamen per eam humanas laudes assequi minime ambimus. aliter qui, cum praedicare digna valeant, prae nimia humilitate formidant, aliter quos a praedicatione imperfectio vel aetas prohibet, et tamen praecipitatio iqui cum praedicare utiliter possunt, immoderata tamen humilitate refugiunt; ut ex minori consideratione colligant quantum in majoribus rebus derelinquant. Si enim indigentibus proximis ipsi quas haberent pecunias absconderent, adjutores proculdubio calamitatis exstitissent. Quo ergo reatu constringantur aspiciant, qui dum peccantibus fratribus verbum praedicationis subtrabunt, morientibus mentibus vitae remedia abscondunt. Unde et bene quidam sapiens dicit: Sapientia abscondita et
Abbreviated transcription (Latin):
aatior ꝙ falera puite tui Diriuertur fentes cut
potsꝰ & inplatteis aquas di uide Hbero eas solus. nec
audilip se qͥd dicit Bibit sui fluenta put ui
iuna irri . Diriuentur fontes tui foras. & in plateis
aquas diuide. Rectũ quippe ẽ. ut prius ipse bilit.
antunc prȩlicando aliis influat. Fontes ranꝙ fo¬
ras diriuare ẽ: exterius aliis uim prȩdicationis in¬
fundere. In plateis autẽ aquas diuidere. ẽ: in magna
audctorũ amplitucline. iuxta unius cuiusq qualita¬
tem diuina eloquia dispensare. Et quia plerumq
inanis głȩ appetitus surripit. dum sermodi ad mul¬
torum noticiam currit: post quã dictũ est in plateis
aquas diuide. recꝰte subiungitur. Habeto eas solus.
nec sint alieni participes tuĩ Alienos quippe mali
in plateis diuide. & tam̃ solus habetocas desi¬
tius dicte. Sic necesse ẽ. ut predicationi exterius
seriias. quatinus ꝑ elationẽ tẽ immundis f̃prrtti
non coniungas ne in diuini uerbi ministeriohostes

Expanded text:
na tua, et fluenta putei tui. Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas divide. Habeto eas solus, nec 74 audit ipse quod dicit. Bibit sui fluenta putei, jungitur: Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas tuas divide. Rectum quippe est, ut prius ipse bibat, et tunc praedicando aliis influat. Fontes namque foras derivare, est exterius aliis vim praedicationis infundere. In plateis autem aquas dividere, est magna auditorum amplitudine juxta uniuscujusque qualitatem divina eloquia dispensare. Et quia plerumque inanis gloriae appetitus subrepit, dum sermo Dei ad multorum notitiam currit, postquam dictum est, In plateis aquas tuas divide, recte subjungitur: Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui. Alienos quippe, maliin plateis divide, et tamen solus bibe. Ac si apertius dicat: Si necesse est ut praedicationi exterius servias, quatenus per elationem te immundis spiritibus non conjungas, ne in divini verbi ministerio hostes
Abbreviated transcription (Latin):
nis argumentũ. Quo enĩ quisq melius sapit: eo de-¬
terius delinquit. Et iccirco in excusabilit̾ merebitus
supolicium: quia prudent᷑ si uoliuser potuto uitare
si alum atr arũ habetis inter uos & cortentiones sinot

Expanded text:
nis argumentum. Quo enim quisque melius sapit, eo denis argumentum. Quo enim quisque melius sapit, eo deterius delinquit; et idcirco inexcusabiliter merebitur supplicium, quia prudenter 69 si voluisset, potuit vitare si zelum ama
Abbreviated transcription (Latin):
nis spem nequaquam ꝑtingitur. si non ad eam unito
cum qximis mente curratur. At sepe nonnulli quo
quȩdam specialit᷑ dona ꝑcipiunt: eo suꝑbiendo donũ
concordiȩ qđ maius. ẽ. amittunt. Ut si fortasse car¬
nem prȩ cȩteris gulȩ refrenatione quis edomat: con¬
cordare eis quos suꝑat abstinendo contẽnat. Sed
qui abstinentiã a concordia sẽparat: quid admone¬
at psalmista ꝑpendat. Ait enim. Laudate eũ in
tympano & choro. In tympano nanq sicea & ꝑcussa
pellis resonat: inchoro autẽ uoces societate concor¬
dant. Quisquis itaq corpus affligit sed concordiã
deserit: dm̃ quidem laudat in tympano. sed nor
laudat in choro. Sepe uͦ quosdam dũ maior scientia
erigit: a cȩterorũ societate disiungit. Et quasi quo
plus sapiunt: eo a concordię uirtute desipiscunt
Hi itaq audiant quid ꝑ semet ipsã ueritas dicat. ha¬
bete sal in uobis. & pacem habete inter uos. Sal quip¬
pe sine pace. non uirtittis est donũ: sed damnatio¬

Expanded text:
nis spem nequaquam pertingitur, si non ad eam unita cum proximis mente curratur. At saepe nonnulli quo quaedam specialiter dona percipiunt, eo superbiendo donum concordiae quod majus est, amittunt; ut si fortasse carnem prae caeteris gulae refrenatione quis edomat, concordare eis quos superat abstinendo contemnat. Sed qui abstinentiam a concordia separat, quid admoneat Psalmista perpendat; ait enim: Laudate eum in tympano et choro . In tympano namque sicca et percussa pellis resonat, in choro autem voces societate concordant. Quisquis itaque corpus affligit, sed concordiam deserit, Deum quidem laudat in tympano, sed non laudat in choro. Saepe vero dum quosdam major scientia erigit, a caeterorum societate disjungit, et quasi quo plus sapiunt, eo a concordiae virtute desipiscunt. Hi itaque audiant quid per semetipsam Veritas dicat: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Sal quippe sine pace non virtutis est donum, sed damnatio
Abbreviated transcription (Latin):
eis post modũ ualeat exterior pax ꝓdesse. Ut dũ eorũ
cor in illius cognitione suspenditur: nequaqua ad nequi¬
ciam ex huius ꝑceptione rapiatur. Dumq suꝑna proui¬
dent. terrena nullo modo ad usum suȩ deteriorationis
inclinent. Cum uͦ ꝑuersi quiq tales sunt. ut nocere
bonis nequeant etiam si concupiscant: inter hos nimi¬
rum debet terrena pax construi & priusquã ab eis
ualeat suꝑna cognosci. Ut hi scilicet quos contra di¬
lectionem dĩ malicia suȩ impietatis ex asꝑat. saltem
ex ꝓximi amore mansuescant. Et quasi euicino ad
melius transeant: ut ad illã quȩ ase longe est
pacem coniditoris asceNdant

Expanded text:
eis postmodum valeat exterior pax prodesse; ut dum eorum eis postmodum valeat exterior pax prodesse; ut dum eorum cor in illius cognitione suspenditur, nequaquam ad nequitiam ex hujus perceptione rapiatur; dumque supernam provident, terrenam nullo modo ad usum suae deteriorationis inclinent. Cum vero perversi quique tales sunt, ut nocere bonis nequeant, etiamsi concupiscant, inter hos nimirum debet terrena pax construi et priusquam ab eis valeat superna cognosci; ut hi scilicet quos contra dilectionem Dei malitia suae impietatis exasperat, saltem ex proximi amore mansuescant; et quasi e vicino ad melius transeant, ut ad illam quae a se longe est, pacem Conditoris ascendant
Abbreviated transcription (Latin):
quices quippe illius quo nulla irter se discordliȩ aciner¬
uate quiisi sunt: inbonorũ grauius nece glomerant᷑
Quig iniquos pace sociat: iniquitati uires administrati
Quiabinos decerius deprimunt: quos & uranamit̃ ꝑseqtum¬
tu.⁊pocle p̾dicator egregius. graui phariseorũ saduceo¬
rumq usecutione deprehensus int̾ semet ipsos diude¬
pestuduit. quos contra se unitos grauiter uidit: cum
clamauit dicens. Uiri frs ego phariseus sui: filius pha¬
riseorũ. De spe & resurrectione mortuorũ ego iudicor
Sumq saclucti spem resurrectionẽꝙ mortuorũ esse dene¬
grert. quam pharisei urxta sacri eloquii prȩcepta cre¬
dererit. facta in ꝑsecutorũ unanimitate dissensio est
Et diuisa turba illesus paulus exiit: quȩ hunc unita
prius unanimiter pressit. Ad monendi sunt itaq qui
faciendȩ pacis studiis o̾ccupantur: ut prauorũ mentib
prius amorem debeant internȩ pacis infundere. quatinꝰ

Expanded text:
quaces quippe illius quo nulla inter se discordiae adverquaces quippe illius quo nulla inter se discordiae adversitate divisi sunt, eo in benorum gravius nece glomerantur. Qui ergo iniquos pace sociat, iniquitati vires administrat, quia bonos deterius deprimunt, quos et unanimiter persequuntur. Unde praedicator egregins gravi Pharisaeorum Sadducaeorumque persecutione deprehensus, inter semetipsos dividere studuit, quos contra se graviter unitos vidit, cum clamavit, dicens: Viri fratres, ego Pharisaeus sum, filius Pharisaeorum, de spe et resurrectione mortuorum ego judicor . Dumque Sadducaei spem resurrectionemque 72 mortuorum esse denegarent, quam Pharisaei juxta sacri eloquii praecepta crederent, facta in persecutorum unanimitate dissensio est, et divisa turba illaesus Paulus exivit, quae hunc unita prius immaniter pressit. Admonendi itaque sunt qui faciendae pacis studiis occupantur, ut pravorum mentibus prius amorem debeant internae pacis infundere, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. Quia autẽ nichil. ẽ. preciosius dõ uirtute
dilectionis: nichil . ẽ. desiderabilius diabolo extincti¬
one caritatis. Quisquis gͥ seminando urgia. dilecti¬
onem ꝓximorũ perimit. hostidĩ familiarius seruit.
Quia qua ille amissa cecidit: hanc iste uuilneratis cor¬
dib subtrahens. eis iter ascensionis abscidit.
ł contra admonendi sunt pacifici: ne tantȩ actio¬
nis pondus leuigent: si int̾ quos fundare pacẽ
debeant ignorent. Nam sicut multũ nocet. si unitas
desit bonis: ita ualde . ẽ. noxium. si non desit malis
Di gͦ ꝑuersorũ nequicia in pace iungitur: ꝓfecto eoꝵ
malis actib robur augetur. Quia quo sibi in malicia
congruunt: eo se robustius bonorũ afflictionib il¬
lidunt. Hinc ranq est qđ contra damnati ulius uasis
dicitur. Membra carniũ eius: cohȩrentia sibi. Hin
sub squamarũ specie: de enis satellitib ꝑhibetur.
Um uni conungitur & nec spiraculũ incelto peae u¬

Expanded text:
guunt. Quia autem nihil pretiosius est Deo virtute guunt. Quia autem nihil pretiosius est Deo virtute dilectionis, nil est desiderabilius diabolo exstinctione charitatis. Quisquis ergo seminando jurgia dilectionem proximorum perimit, hosti Dei familiarius servit, quia qua ille amissa cecidit, hanc iste vulneratis cordibus subtrahens, eis iter ascensionis abscidit. At contra admonendi sunt pacifici, ne tantae actionis pondus levigent, si inter quos fundare pacem debeant, ignorent. Nam sicut multum nocet si unitas desit bonis, ita valde est noxium si non desit malis. Si ergo perversorum nequitia in pace jungitur, profecto eorum malis actibus robur augetur; quia quo sibi in malitia congruunt, eo se robustius bonorum afflictionibus illidunt. Hinc namque est quod contra damnati illius vasis, dicitur: Membra carnium ejus cohaerentia sibi . Hinc sub squamarum specie de ejus satellitibus perhibetur: Una uni conjungitur, et ne spiraculum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
or nanq est custodia: quȩ ordinata seruat exte¬
rius menibra. Qui gͦ statum mentis ꝑdidit. sub¬
sequenter foras in inconstantiã motionis fluit. atq
exteriori mobilitate indicat: qđ nulla interius
radice subsistat Audiant iurgiorũ seminatores qđ
scriptũ est. Beati pacifici: qm̃ fili i dĩ uocabuntur
Atq edliuerso colligant. quia si dĩ uocantur filii qui
pacem faciunt. ꝓculdubio sathanȩ sunt filii qui con¬
fundunt. Om̃s autẽ qui ꝑdiscordiam separantur.
a uiriditate dilectionis are fiunt. Qui & si oꝑis bon
fructus insuis actib ꝓferunt: ꝓfecto nulli sunt qu
non ex unitate caritatis oriuntur. Hinc gͦ ꝑpendan
seminantes urgia. quã multipliciter peccant: qui
dum unam nequiciam ꝑpetrant. abhumanis cordis
cunctas simul uirtutes eradicant: In uno enĩ malo
innumera ꝑagunt: quia seminando discordiã. cari¬
tatem quȩ nimirũ uirtutum omniũ mater: ẽ extin¬

Expanded text:
or namque est custodia, quae ordinata servat exteor namque est custodia, quae ordinata servat exterius membra. Qui ergo statum mentis perdidit, subsequenter foras in inconstantiam motionis fluit, atque exteriori mobilitate indicat, quod nulla interius radice subsistat. Audiant jurgiorum seminatores quod scriptum est: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . Atque e diverso colligant, quia si filii Dei vocantur qui pacem faciunt, proculdubio Satanae sunt filii qui confundunt. Omnes autem qui per discordiam separantur a viriditate dilectionis, arefiunt. Qui etsi boni operis fructus in suis actionibus proferunt, profecto nulli sunt, quia non ex unitate charitatis oriuntur. Hinc ergo perpendant seminantes jurgia, quam multipliciter peccant: qui dum unam nequitiam perpetrant, ab humanis cordibus cunctas simul virtutes eradicant. In uno enim malo innumera peragunt, quia seminando discordiam, charitatem quae nimirum virtutum omnium mater est, exstin
Abbreviated transcription (Latin):
ulum: sed corripite ut fr̃em. Acsi apte diceret
alem cumeo exteriorem soluite sed interiorem cir¬
a illũ medullitus custodite. Ut peccartis merdẽ
scuia discordia feriat: quatinus pax a ur̃is cordib
nec abnegata discedat
aliter pacifici. Admonendi nanꝙ surt qui iur¬
gu seminant: ut cuius sint sequaces agnoscant
c apostata quippe angło scriptũ est cũ bone messi
ainia fuissert inserta Inimicus homo hoc fecit
De cuus etiam membro ꝑ salomonẽ dicitur. Homo
a postata. uir inutilis graditur ore ꝑuerso. annuit
oculis cerit pede. digito loquitur. prauo corde ma¬
chinatur malũ. & in om̃i tempore iurgia seminat
Ecce quem seminantẽ urgia dicere uoluit. prius a¬
postatam nominauit: quia nisi more suꝑbientis
angłi a conspectu conditoris prius auersione m̃tis¬
intus caderet. foras postmodũ usq ad seminanda
iurgia non ueniret. Qui recte describitur quod
annuit oculis digito loquitur. terit pede. Interi¬

Expanded text:
illum, sed corripite ut fratrem . Ac si diceret: illum, sed corripite ut fratrem . Ac si diceret: Pacem cum eo exteriorem solvite, sed interiorem circa illum medullitus custodite; ut peccantis mentem sic vestra discordia feriat, quatenus pax a cordibus vestris nec abnegata discedat.aliter pacifici. Admonendi namque sunt qui 71 jurgia seminant, ut cujus sint sequaces agnoscant. De apostata quippe angelo scriptum est, cum bonae messi inserta fuisset zizania: Inimicus homo hoc fecit . De cujus etiam membro per Salomonem dicitur: Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede; digito loquitur, pravo corde machinatur malum, et omni tempore jurgia seminat . Ecce quem seminantem jurgia dicere voluit, prius apostatam nominavit: quia nisi more superbientis angeli a conspectu Conditoris prius intus aversione mentis caderet, foras postmodum usque ad seminanda jurgia non veniret. Qui recte describitur quod annuit oculis, digito loquitur, terit pede. Interi