comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si placet audiamtis. Loctta es inquit
tanquam una ex insipientibus mulierib̾.
Si bona suscepimus de manti dñi: mali
non sustinebimus: Osonum fortem.
õ sonum dulcem: quem non dormientẽ
excitet sompnis iste : Quem non ȩxei¬
tet presũptio in deo. ut aduersus diabe¬
lum securus ꝓcedat in p̃lium non fuis
uiribus obtenturus. s illiuis qui probat e
Quia ipse etiam tundit. Non eninfi¬
ceret malleos de se ipso. De illius enim
diaboli pena futura ꝓpheta cominemo¬
ransait. Contritus est mallens unulsȩ
terrȩ Malletim untuerse terre: diabolii
noluit intelligi. De ipso malleo in maru
dm̃i posito. id est in potestate dei tun¬
quit reuelationtm ne extollar: datus
est michi stimtlus carnis mẽẽ angelus
sathane ut me colaphizet. Ecce tun¬
ditur: uideamus que madmo dium sonti
Propter quod in quit ter dnm rogui
ut auferat eum a me: & dixit michi. Suf.¬
ficit tibi gratiamea: nam uirtus in infirmi¬
tate ꝑficitur. Ego tubam inquit ille fa¬

Expanded text:
ta es,» inquit, «tanquam una ex insipientibus mulieribus. Si bona percepimus de manu Domini, mala non sustinebimus» ? O sonum fortem! o sonum dulcem! Quem non dormientem excitet sonus iste? quem non excitet praesumptio in Deo, ut adversus diabolum securus procedat in praelium; non suis viribus obtenturus, sed illius qui probat? Quia ipse etiam tundit; non enim faceret malleus de seipso. diaboli poena futura propheta commemorans ait, Contritus est malleus universae terrae . Malleum universae terrae, diabolum voluit intelligi. De ipso malleo in manu Domini posito, id est, in potestate Dei, tunquit, «revelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae angelus satanae, qui me colaphizet.» Ecce tunditur; videamus quemadmodum sonet: «Propter quod,» inquit, «ter Dominum rogavi, ut auferret eum a me; et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur.» Ego tubam, inquit ille fa
Abbreviated transcription (Latin):
dum eius adorandum est: quia cirnem
assumpsit in qua appareret generi hu¬
mano. & uolens nobis ostendere & anti¬
quos patres ipsum predicasse. quia ipse
est uerus sacerdos dñs nr̃ iħc xp̃c: com¬

Expanded text:
dum adorandum est, quia carnem assumpsit, in qua appareret generi humano; et volens nobis ostendere et antiquos patres ipsum praedicasse, quia ipse est verus sacerdos Dominus noster Jesus C
Abbreviated transcription (Latin):
dunt & obprimunt innocentes. Sanati
sunt: sednonei. Quis est qui sanatur ei:
Qui intus sanatur. Quis est qui intussi.¬
natur: Qui credit ieum. Et cum inte¬
rius fuerit sanatus in nouum hominem
reformatur: postea & hoc quod langui
ad tempiis caro ista mortalis recipiet et
ipsa in fine suam ꝑfectissimam sanitatẽ.
Sanemur ergo ei. Ut autem sancinur ei
credamus in dextera eius quia sanauit a
dextera. ipsum brachitm. ipsum salutare.
etiam dixit ille simeon: qui infantem
accepit in manibus. Hunc dinuttis de¬
mine seruum tuum in pace: qitia tude.¬
runt octili mei salutare tium. Notum
fecit dñs salutare suum. Cui notum st¬
cit: Partian tintierso : Non parti al¬
cui. Nemo fallat. nemo decipiat. nemo di¬
cat: ecce hic est xp̃c. ecce illie. Qm dicit
ecce hic est. ecce illic: partes ostendit. Ca
notum fecit dñt salutare suums᷑ lndi
quid sequitur. Ante conspectumꝰ gn¬

Expanded text:
dunt et opprimunt innocentes: sanati dunt et opprimunt innocentes: sanati sunt, sed non ei. Quis est qui sanatur ei? Qui intus sanatur. Quis est qui intus sanatur? Qui credit in eum ut cum interius fuerit sanatus, in novum hominem reformatus, postea et hoc quod languet ad tempus caro ista mortalis, recipiat in fine et ipsa suam perfectissimam sanitatem. Sanemur ergo ei. Ut autem sanemur ei, credamus in dexteram ejus; quia «sanavit dextera, ipsum brachium, ipsum salutare Detiam dixit ille Simeon qui infantem accepit in manus, «Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace; quoniam viderunt oculi mei salutare tuum . Notum fecit Dommus salutare suum.» Cui notum fecit? parti, an universo? Non parti alicui. Nemo fallat, nemo decipiat, nemo dicat, «Ecce hic est Christus, ecce illic» : qui dicit, «Ecce hic est, ecce illic,» partes ostendit. Cui «notum fecit Dominus salutare suum?» Audi quid sequitur: «Ante conspectum g
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ. Ecce mirabilia fecit dñs. S multo
maiora mirabilia funt: quod totum orbem
terrarum a morte sempiterna erexit:
quam quod unicum filium uiduȩ matͥs
resuscitatut. Cantate ergo dño canticũ
mirabilia : Audi. S anaite eiderte¬
ram ens: & brachium sc̃m enis. Quod
est brachitim sanctum dm̃: Dr̃s noster.¬
iħẽ xp̃c. Auidi isaum. Quĩs ctedidit
auditui nr̃o: & brachium dm̃ cĩ reciela¬
tum est : Brachium ergo sanctam. et
dextera ipsits idem ipse est. Ergo dñs¬
nr̃ iħõ xp̃c brachium dei & dextera der.
ꝓpterea sanatit ei. Non dictum est ei
dextera eius: sed sanauit ei. Multi
enim sanantur sibi non ei. Ecce quam
intilti capiunt sanitatem istam corpora¬
lem & ab illo accipiunt. & ab illo sanant᷑:
& non illi sanantur. Quomͦ ab illo sennt̾.
&non illi sanantar: Accepta sanitate bes.¬
ciuiunt. Qui egroti casti erant: sanati ad¬
ulteri fiunt. Qui cum egrotarentur ne¬
minem ledebant: receptis uiribus mira¬

Expanded text:
suae . Ecce mirabilia fecit Dominus; sed multo suae . Ecce mirabilia fecit Dominus; sed multo majora mirabilia sunt, quod totum orbem terrarum a morte sempiterna erexit, quam quod unicum filium matris viduae resuscitavit. «Cantate» ergo «Domino canticum mirabilia? Audi: «Sanavit ei dextera ejus et brachium sanctum ejus.» Quod est brachium sanctum Domini? Dominus nosteristus. Audi Isaiam: «Quis credidit auditui nostro? et brachium Domini cui revelatum est» ? Brachium ergo sanctum et dextera ipsius, idem ipse est. Ergo Dristus brachium Dei, et dextera Dei: propterea, «Sanavit ei.» Non dictum est tantum, dextera ejus; sed, «Sanavit ei.» Multi enim sanantur sibi, non ei. Ecce quam multi cupiunt sanitatem istam corporalem, et ab illo accipiunt; ab illo sanantur, et non illi sanantur? Quomodo ab illo sanantur, et non illi sanantur? Accepta sanitate lasciviunt: qui aegroti casti erant, sanati adulteri fiunt; qui cum aegrotarent, neminem laedebant, receptis viribus inva
Abbreviated transcription (Latin):
uitate dño canticũ
nouum. Nonus hõ
noutm: uetusnon
nouum. bletus homo
est uetuis uta: & notuis homo est noua
uita. lletus tiita ex adamtrahitur: no¬
tia uita in xp̃o formatur. Dicitur auteni
in hoc psalmo unitierso oebi terrarum:
tio cantet canticum nouum. Nam aptiꝰ
alibi sic dicitur: cantate dño canticum no-¬
uum. cantate dño omnis teria. ut intel¬
ligant qui se precidunt a comintinone
cebis totius terrarum. non se posse canta
parte cantatur. Et hic adtendite. et
indete hoc dici. Et cum dicitur uniu̾so
oebi terrarum ut cantet canticum nouũ:
hoc intelligitur qtua pax cantat. canti¬
cum nouum. Cantate dño canticum
nouum. Qm̃ mirabilia fecit dñs. Quȩ
mirabilia ͤ Ecce modo legebatur euan¬
gelium: & audiumtis mirabilia dm̃.
Efferebatur mortuns unicus ntris suȩ
quȩ erat tudua: misertus dñs fecit illos
stare. Deposterunt illum & qͥrxit. Iu¬
tienis tibi dico furge. Et sedit ille mor¬
tius & cepit loqui: & reddidit matri

Expanded text:
tate Domino canticum novum.» Novus homo novit, vetus non novit. Vetus homo est vetus vita, et novus homo nova vita: vetus vita ex Adam trahitur, nova vita in Christo formatur. Dicitur autem in hoc psalmo universo orbi terrarum ut cantet canticum novum. Nam apertius alibi sic dicitur, «Cantate Domino canticum novum; cantate Domino, omnis terra» ; ut intelligant qui se praecidunt a communione totius orbis terrarum, non se posse cantarparte cantatur. Et hic attendite et videte hoc dici. Et cum dicitur universo orbi terrarum ut cantet canticum novum, hoc intelligitur, quia pax cantat canticum novum. «Cantate Domino canticum novum; quoniam mirabilia fecit Dominus.» Quae mirabilia? Ecce modo legebatur Evangelium, et audivimus mirabilia Domini. Efferebatur mortuus unicus matris suae, quae erat vidua: misertus Dominus fecit illos stare; deposuerunt illum; et dixit, «Juvenis, tibi dico, surge.» Et sedit ille mortuus, et coepit loqui, et reddidit illum matri
Abbreviated transcription (Latin):
in humilitate uenturum. Multi pre-¬
cones precesserunt. ad huc nasciturtim
de turgine marua. futurum infantem
& sigcurum lac: futurum paritalum
uerbum dei. per quod facta sunt omnia.
precesserunt multi precones & dixerune
fatura ista tempora: sed ita dixerunt
ut quibusdam figuris rerum tegerent
sententias suas: ipsumq uelamen quo
tecta est ueritas in libris antiquorum.
tunc tolleretur quando iam ipsa ueri¬
tas de terra oriretur:. Sio enim dicit̃
in psalmo. Uleritas de terra orta est :

Expanded text:
in humilitate venturum. Multi praein humilitate venturum. Multi praecones praecesserunt adhuc nasciturum de virgine Maria, futurum infantem, et sucturum lac; futurum parvulum, Verbum Dei per quod facta sunt omnia, praecesserunt multi praecones, et dixerunt futura ista tempora: sed ita dixerunt, ut quibusdam figuris rerum tegerent sententias suas, ipsumque velamen quo tecta est veritas in Libris antiquorum, tunc tolleretur, quando jam ipsa veritas de terra oriretur. Sic enim dicitur in psalmo: «Veritas de terra orta es
Abbreviated transcription (Latin):
dampnet. Ecce nondum uenit. ille in es
est: ta in terra. Ille differt aduentur
tu noli differre confiltum. Aduentus
ipsus cdurus est duris: mitis est piix.
lͥtide cote modo tu quisis. Sidnpus le
tibi mitescere. Simitis: iam gaude uentu¬
rum. Sp̃iantis enim es: ita inquis. Credo
quod oras. & dicis: adueniat regnum tuũ.
Optas ut ueniat: quem times. ne ueniat.
sorrige te: ut non ores contra te. Incipit
debet caritati ur̃e tanquã
filiis ȩcclẽ & eruditis in sco¬
la xp̃i per omnes litteras
antiquorum patrum nr̃orum qui scripse¬
rant tierba dei & magnalia dei. nobis eos
constilere noluisse qui futuri eramus hoc
tempore iam credentes in xp̃m: qui opor¬
tuno tempore uenit ad nos primo humi¬
ls postea uenturus excelsus. Primo enĩ
uenit ante iudicem. Farurus: postea uen¬
turus tudex sessuris. ut ante illum stet¬
i promerito stio genus humanum. Pre¬
cesserunt ante illum malti precones tan¬
quam itidicem magnum: & hos adhuc

Expanded text:
damnet. Ecce nondum venit, ille in coelo damnet. Ecce nondum venit, ille in coelo est, tu in terra: ille differt adventum, tu noli differre consilium. Adventus ipsius durus est duris, mitis est piis. Vide ergo modo tu qui sis: si durus, licet tibi mitescere; si mitis, jam gaude venturum. Christianus enimes. Ita, inquis. Credo quod oras, et dicis: «Adveniat regnum tuum» . Optas ut veniat, quem times ne veniat. Corrige te, ut non ores contra te. IN debet Charitati vestrae, tanquam filiis Ecclesiae, et eruditis in schola Christi per omnes Litteras antiquorum patrum nostrorum, qui scripserunt verba Dei, et magnalia Dei, nobis eos consulere voluisse, qui futuri eramus hoc tempore jam credentes in Christum; qui opportuno tempore venit ad nos, primo humilis, postea venturus excelsus. Primo enim venit ante judicem staturus: postea venturus est judex sessurus, ut ante illum stet pro merito suo genus humanum. Praecesserunt autem illum multi praecones, tanquam judicem magnum, et hunc adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
care terram. Magni montes: uenit deus
indicare terram. & gaudent. Sunt enim
montes: qui uenturo dño udicare terram
contremiscunt. Ergo sunt montes boni:
sunt montes mali. Montes boni magniti do
& quomͦ ueniet : Qm̃ ueniet iudicare
terram. Iudicabit orbem terrȩ in iusti¬
cia: & popłõs in equitate. Gauideant ergo
montes. Ille enim non iniuste iudicabit.
llenturo forte aliquo tudice homine cui
non potest patere conscientia. contremis¬
cunt homines etiam innocentes: si ab ips
expectant premium laudis. nel timent
penam dampnationis. Quando ille uien¬
et qui falli non potest: gaudeant montes
securi gaudeant: illuminabuntur ab ex
non dampnabuntur. Gaudeant: quiane¬
met dñs iudicare cebem terrarum in
equitate. Aosi montes iusti gaudent:
inqui contremiscunt. S ecce nondum
uenit. Quid opus est ut tremant : Ce¬
rigantur oo gaudeant. In potestate tui
est: quomͦ expectes uenturum xp̃m. Is
differt uenire: ut cum uenerit non te

Expanded text:
care terram.» Magni, «montes.» Venit Deus judicare terram, et gaudent. Sunt enim montes, qui venturo Domino judicare terram, contremiscent. Ergo sunt montes boni, sunt montes mali: montes boni, magnitudo et quomodo veniet? «Quoniam venit judicare terram. Judicabit orbem terrae in justitia, et populos in aequitate.» Gaudeant ergo montes; ille enim non injuste judicabit. Venturo forte aliquo judice homine, cui non potest patere conscientia, contremiscant homines etiam innocentes, si ab ipso exspectant praemium laudis, vel timent poenam damnationis: quando ille veniet qui falli non potest, gaudeant montes, securi gaudeant; illuminabuntur ab eo, non damnabuntur; gaudeant, quia veniet Dominus judicare orbem terrarum in aequitate; ac si montes justi gaudent, iniqui contremiscant. Sed ecce nondum venit, quid opus est ut tremant? Corrigantur, et gaudeant. In potestate tua est quomodo exspectes venturum Christum. Ideo differt venire, ut cum venerit non te
Abbreviated transcription (Latin):
ergo tapulando eritis tubȩ ductiles ad
laudem dei procficte. Si cum tribula¬
mini ꝓfitiatis: tribulatio. tunsio. pro¬
fectus ꝑductio est. Tuba ductilis erat
iob. quando repente ꝑcussus tantis dãp¬
nis & orbitate filiorum: tunsione illa
tante tribuilationis. facttis tuba ducti¬
lis sonuit. dñs dedit. dñs abstulit:
sicut dño placuit ita factum est. sit no¬
men dñi benedictum. Quomͦ sonute:
quam stiauem sonum dedit ista
ductilis tuba: ddhuc tunditar. Datꝰ
est in potestate: ut & caro eius ꝑcute¬
retur. Percussa est: cepit putrescere.
scatere uermibus. Subposita eua ad se¬
ductionem: uxor eius seruata ad minis¬
terium diaboli. non ad solatium mariti.
Suggerit blasphemias: non obtemꝑat
ille. Obtemꝑanit acdam etie in paradi¬
so: repellit adam euam in stercore. In
stercore enim sedebat iob: cum flueret¬
ene p̃parate ad istam supplantationem

Expanded text:
ergo vapulando. Eritis tubae ductiles, ad ergo vapulando. Eritis tubae ductiles, ad laudem Dei productae, si cum tribulamini proficiatis: tribulatio tunsio, profectus productio est. Tuba ductilis erat Job, quando repente percussus tantis damnis et orbitate filiorum, tunsione illa tantae tribulationis factus tuba ductilis, sonuit: «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit ita factum est: sit nomen Domini benedictum.» Quomodo sonuit! quam suavem sonum dedit! Ista ductilis tuba adhuc tunditur: datus est in potestatem, ut et caro ejus percuteretur; percussa est, coepit putrescere, scatere vermibus. Supposita Eva ad seductionem, uxor ejus servata ad ministerium diaboli, non ad solatium mariti, suggerit blasphemiam; non obtemperat ille. Obtemperavit Adam Evae in paradiso ; repellit Adam Evam in stercore. In stercore enim sedebat Evae praeparatae ad istam supplantationem
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. Uliderunt omnes fines terrȩ
salutare dei nr̃i. Quia ergo uidert̃.
ubilate deo uniuersa terra. Iam nos¬
tis quid sit iubilare: gaudete &łs
quimini. S quod gandetis loqti nonp
potestis: iubilate. Gaudium is̃m etͣ¬
primat iubilatio: si non potest locitio.
Non sit tamen muttim gaudium. cor
non taceat deum sirim. non taceat mu¬
nera eius. Si tibi loqueris: tibi sanatꝰ
es. Si ei te sananit dextera eius: ei
loquere cui sanatus es. Uliderunt
omnes fines terrȩ salutare dei nr̃i:
iubilate deo uniunersa terra. Canta¬
te & exultate & psallite. P sallite
dño deo nr̃o in cithara.  tioce psalmi
Psllite non uoce sola. Aadstmite opi¬
ut non tantum cantetis: sed et opere¬
mini. Quicantat & oꝑatur: psallit in
lia organa adiunguntur in sumilitudin¬
bus. In tubis ductilibus & uoce tube
cornee. Quid sibi nolunt. tube ductiles.
& tube coenee: Ductiles tube. errẽ sunt:
tundendo ꝓducuntur: Si tundendo:

Expanded text:
dedit: «Viderunt omnes fines terrae dedit: «Viderunt omnes fines terrae salutare«Jubilate Deo, universa terra.» Jam nostis quid sit jubilare. Gaudete et loquimini. Si quod gaudetis loqui non potestis, jubilate; gaudium vestrum exprimat jubilatio, si non potest locutio: non sit tamen mutum gaudium; cor non taceat Deum suum, non taceat munera ejus. Si tibi loqueris, tibi sanatus es; si ei te sanavit dextera ejus, ei loquere cui sanatus es. «Viderunt omnes fines terrae salutare Dei nostri. Jubilate Deo, universa terra; cantate, et exsultate, et psalliten cithara, in cithara et voce psalmi.» Psallite, non voce sola; assumite oput non tantum cantetis, sed et operemini. Qui cantat et operatur, psallit in lia organa adjunguntur in similitudinibus: «In tubis ductilibus et voce tubae corneae.» Quid sibi volunt tubae ductiles et tubae corneae? Ductiles tubae aereae sunt, tundendo producuntur. Si tundendo,
Abbreviated transcription (Latin):
autem isrł per spetiem: facie ad faciem.
Non iam per speculum. non in enigiate.
s quemadmodum dictum est a iohanne.
dilectissimi filii dei sumus: & nondum ap¬
paruit quid erimus. Scimus quia cum
ipparuerit similes ei erimtis: qm̃ indebi¬
mus eum ficuti est. Ad hanc uisionem
parate corda ttra. ad hoc gaudium parate
animas ur̃as: quomͦ solem fiuellet ds̃
ostendere moneret it oculos pararetis
carnis. S qtua sapientiȩ suȩ spetiem
uobis dignatus est ostendere: parate
oculos cordis. Beati mundi cordes: qm̃
ipsideum uidebint. Memor stitt mi¬
sericordiȩ suȩ iacob: & ueritatis suȩ do¬
mus ifrł. Quis est iste israhel: Ne
forte unam gentem cogites iudeorum:
audi quod sequutur. Uiderunt om̃s
fines terrȩ. salutare dei nr̃i. Non
dictum est omnis terra. sed omnes
fines terrȩ: quomͦ dicitur a termino
usq ad terminum. Nemo concidat.
nemo dissipet: foctis est unitas xp̃i.
Totum emit: quia tantum pretiũ

Expanded text:
autem Israel per speciem, facie ad faciem. autem Israel per speciem, facie ad faciem. Non jam per speculum, non in aenigmate ; sed, quemadmodum dictum est a Joanne, «Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est» . Ad hanc visionem parate corda vestra, ad hoc gaudium parate animas vestras: quomodo si solem vellet Deus ostendere, moneret ut oculos pararetis carnis; sed quia sapientiae suae speciem vobis dignatur ostendere, parate oculos cordis. Beati mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt . «Memor fuit misericordiae suae Jacob, et veritatis suae domui Israel.» Quis est iste Israel? Ne forte unam gentem cogites Judaeorum, audi quod sequitur: «Viderunt omnes fines terrae salutare Dei nostri.» Non dictum est, omnis terra; sed, «omnes fines terrae:» quomodo dicitur, a termino usque ad terminum. Nemo concidat, nemo dissipet; fortis est unitas Christi. Totum emit, qui tantum pretium
Abbreviated transcription (Latin):
sut miisccłiȩ stiȩ iacob: & ueritati sue domus
ritatis: Ut ꝑmitteret misertus est. quia
promisit & ȩxhibuit: nnsericoediam uerita:¬
tis consecntus est. Misericoedia premisit
ꝓmissionem: promissio reddidit ueritatẽ.
Memor fuut misccłiȩ suȩ iacob: & ueritatis
suȩ domus ispł. Et quid : Tantum iacob.
& tantum domus isrł: Domus uideorũ
& ꝓpago illa abrahe sccdm̃ carnem solet di¬
cidomus ifrł: et isrł iacob. Iacob enim fi¬
lias ysaac: isaac autem ipse filius abrahe.
Ergo iacob nepos abrahe fuit: & de iacob
duodecim filii. & de duodecim filiis uni¬
uersa ꝓpago iudeorum. Numquid illis
tantam promisstis est xp̃c: Si discutias
quid sit ispł: ifraheli promissus est ap̃c.
srahel est uidens deuim. Uidebimus per
spetiem̃. si nunc uideanus per fidem. Ha¬
beat oculos fides nr̃a: & exhibetur ueri¬
tassidei. Credamus in eum quem non
indemtis: & guidentes iudebimus. Desi¬
deremus non iusum: & fruemur uiso.
Ergo & modo ifrahel per fidem: tunc

Expanded text:
e suae Jacob, et veritatis suae domui ritatis?» Ut promitteret, misertus est; quia promisit et exhibuit misericordiam, veritas consecuta est: misericordia praemisit promissionem, promissio reddidit veritatem. «Memor fuit misericordiae suae Jacob, et veritatis suae domui Israel.» Et quid? tantum Jacob, et tantum domui Israel? Domus Judaeorum et propago illa Abrahae secundum carnem solet dici domus Israel, et Israel Jacob. Jacob enim filius Isaac, Isaac autem ipse filius Abrahae. Ergo Jacob nepos Abrahae fuit; et de Jacob duodecim filii, et de duodecim filiis universa propago Judaeorum. Numquid illis tantum promissus est Christus? Si discutias quid sit Israel, Israeli promissus est Christus. Isaael est Videns Deum. Videbimus per speciem, si nunc videamus per fidem. Habeat oculos fides nostra, et exhibebitur veritas fidei: credamus in eum quem non videmus, et gaudentes videbimus; desideremus non visum, et fruemur viso. Ergo et modo Israel per fidem; tunc
Abbreviated transcription (Latin):
tibi roborarettr in sp̃u. ibi deo serturet.
factas est sicerelos magnus. sacerdos sc̃.
Ilo tempore cominemorat istos: & per
istos omnes sanctos nos uult intelligere.
Quare auten hic illas nominatito:
telligere. duertat sanctitas uestraꝰ
Dyxit suꝑius exaltate dñm deum nr̃m.
& adorate scabeslum pedum eius qm̃¬

Expanded text:
t, ibi roboraretur in spiritu, ibi Deo serviret: t, ibi roboraretur in spiritu, ibi Deo serviret: factus est sacerdos magnus, sacerdos sanctus illo tempore . Commemorat istos, et per istos omnes sanctos nos vult intelligere. Quare autem hic illos nominavit? Qtelligere. Advertat Sanctitas vestra. Dixit superius, «Exaltate Dominum Deum nostrum, et adorate scabellum pedum ejus, q
Abbreviated transcription (Latin):
endetur sacealos esse. nsi a iron. Aperte
enim in ilbe licteris a aron nominat᷑
sacerdos der: de moyse non ibi dicitur
quod sacerdos erat. S si hoc non erat:
quid erat: Numquid maior sacerdote
esse poterat: Expropruat psalmus
iste: quia & ipse sacerdos erait. Moy.¬
ses & aaron in sicerdotibus ens. Ergo
erant illi dm̃ sacerdotes. Postea samuel
iam in libro regnorum legitur. Ite sa
mtel temporibus dauid: nam ipse inxxit
sanctum datud. Samuel ab initio eta¬
tis sae in templo cretit: mater eius
sterilis fint. llolens habere filium ora:¬
uit ad dñm cum gemitu magno: et
petens ut diret ei detis filiam. ostendit
quia non carnaliter habere uoluit.
quem natum illidedit qui eum esse uo¬
lait. Ulouit enim eum dño deo & ait.
Si nichi mastulus natus fuerit: tem¬
plo tuo seruiet. Et ita fecit. Hatus
sanctas samuel: fut apud matrem.
tempore lactis. Mex ut eum ablacta¬
uit. dedit in templam ubi crescereo:¬

Expanded text:
videtur sacerdos esse, nisi Aaron. Aperte videtur sacerdos esse, nisi Aaron. Aperte enim in illis Litteris Aaron nominatur sacerdos Dei : de Moyse non ibi dicitur quod sacerdos erat. Sed si hoc non erat, quid erat? numquid major sacerdote esse poterat? Exprimit psalmus iste quia et ipse sacerdos erat: «Moyses, et Aaron in sacerdotibus ejus.» Ergo erant illi Domini sacerdotes. Samuel postea jam in libro Regnorum legitur: iste est Samuel temporibus David; nam ipse unxit sanctum David. Samuel ab initio aetatis suae in templo crevit. Mater ejus sterilis fuit: volens habere filium, oravit ad Dominum cum gemitu magno, et petens ut daret ei Deus filium, ostendit quia non carnaliter habere voluit, quem natum illi dedit, qui eum esse voluit. Vovit enim eum Domino Deo, et ait, «Si mihi masculus natus fuerit, templo tuo serviet:» et ita fecit. Natus sanctus Samuel fuit apud matrem tempore lactis; mox ut eum ablactavit, dedit in templum, ut ibi crescere
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃ualiter intelligite quod loctitus sum.
Non hoc corptis quod iidetis manducituri
estis: & bilitari estis illum sangtneni
quem fuistiri funt qui me cracisigent. Sa¬
cramentum aliqtiod uobis cominendatui:
sp̃maliter intellectum unusicabit uos. Et¬
si necesse est illud ursibiliter celebrari: opor¬
tet tamen intusibiliter intelligi. Exalta¬
te dñm deum nr̃m: & adorate scabellum
airon in sacerdotibis eitis: & samnel in
sis qui iuoeant nomen enis. Intbcabait̃
dñm & ipse exandiebat cos: in columpni
nbis loquebat᷑. ad eos. Isti antiqm moy¬
sis& aaron & samnel serti dei. migni a pad
antiqtios. Nostis qui moyses eduxit in
tur tate dei. popłm isrł ex egypto ꝑ mare
yabrum: & dixxie in heremo. Et quanta
mirabibu fecerit illo tempore detis per
mintm moysi nouerautt om̃is qti itas
scripturas lidenter audiunt in ȩccłã. uel
apud se legunt. el aliquo mͦ didicerunt.
Aaron fratꝰ ipsius fuit: quem ordinauit
etum sacerdotem. Et ibi qtidem non

Expanded text:
Spiritualiter intelligite quod locutus sum: non hoc corpus quod videtis, manducaturi estis; et bibituri illum sanguinem, quem fusuri sunt qui me crucifigent. Sacramentum aliquod vobis commendavi; spiritualiter intellectum vivificabit vos. Etsi necesse est illud visibiliter celebrari, oportet tamen invisibiliter intelligi. «Exaltate Dominum Deum nostrum, et adorate scabellum in his qui invocant nomen ejus. Invocabant Dominum, et ipse exaudiebat eos; in columna nubis loquebatur ad eos.» Isti antiqui Moyses et Aaron et Samuel, servi Dei, magni apud antiquos. Nostis quia Moyses eduxit in virtute Dei populum Israel ex Aegypto per Rubrum mare; et duxit in eremo; et quanta mirabilia fecerit illo tempore Deus per manum Moysi, noverunt omnes qui istas Scripturas libenter audiunt in Ecclesia, vel apud se legunt, vel quoquo modo didicerunt. Aaron frater ipsius fuit, quem ordinavit etiam sacerdotem. Et ibi quidem non
Abbreviated transcription (Latin):
loquebatur ad eos deus. Quid est in
columpna ntibis loquebatur: Perfi¬
garas. Si enim in quadam nubicula
loquebatur: obscura illa dicta nescio
quem manifestum presignabant. Ille
autem nescio quis. iam non est nescio
quis: quia scitur a nobis dñs nrͣ iħo

Expanded text:
loquebatur Deus. Quid est, «in columna nubis?» Loquebatur per figuras. Si enim in quadam nubecula loquebatur; obscura illa dicta nescio quem manifestum praesignabant. Ille autem nescio quis, jam non est nescio quis; quia scitur a nobis, Dominus no
Abbreviated transcription (Latin):
qui tibi ꝓmisit non hic leticiam. sed in
se: & cum transierint ista speres quia
cum illo regnabunt in eternum. ne cũ
hic uisregnare. neq hic habeas ioctindita¬
tem. neq illic inuentas. Incipit psalmꝰ¬

Expanded text:
qui tibi promisit non hic laetitiam, sed in se; et cum transierint ista, speres quia cum illo regnabis in aeternum; ne cum hic vis regnare, neque hic habeas jucunditatem, neque illic invenias. IN PSALM
Abbreviated transcription (Latin):
ridiano. Qm̃ tues dñe spes mea: Al¬
tissimum posiusti refagium tuum. Quid
est quod in alto est irefugium tuum:
Multi enim sic sibi faciunt refugium dei:
quo fagant a temporalibus estibus. In alto
est enim refugium dei: ualde in occulto est.
quo fugias ab ira uentura : Intus altissi¬
mum posusti refugiuam tuum. Non
accedent ad te mala: & flagellum non ad¬
ꝓpinquabit tabernaculo tuo. Qm̃
angelis sius mandauit de te: ut custodiat̃
te inomnibus uĩs tuis. In manibus
tollent te: nequando offendas ad lapidẽ
pedem tuum. Ista sunt uerba quȩ diabolus
dixit dño iħu rp̃o. quando illum tempta¬
uit. S quia diligentius consideranda sunt:
ne uos fatigemur differamus in crastint̃.
erit sermout ab isto loco psalmi rursus
incipiamtis ꝓpter tedium nr̃m. ne cum
uolumus fimri res obscuras precipitem.
& non ꝑueniant ad intelligentiam ur̃im.¬

Expanded text:
iam tu es, Domine, spes mea; altissimum posuisti refugium tuum.» Quid est quod in alto est refugium tuum? Multi enim sic sibi faciunt refugium Dei, quo fugiant a temporalibus aestibus. In alto est enim refugium Dei, valde in occulto est, quo fugias ab ira ventura. Intus «altissimum posuisti refugium tuum. Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tt de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis. In manibus tollent te, nequando offendas ad lapidem pedem tuum.» Ista sunt verba quae diabolus dixit Domino Jesu Christo, quando illum tentavit. Sed quia diligentius consideranda sunt, ne vos fatigemus, differamus in crastinum  sermo, ut ab isto loco Psalmi rursus incipiamus, propter taedium vestrum; ne cum volumus finire res obscuras, praecipitemus, et non perveniant ad intelligentiam v
Abbreviated transcription (Latin):
ad fidei locam. Itaq longe erat fides ipsoꝵ
a terrore torquentium. Torqueant: nec ad¬
ꝓpinquauit terror. Torqueant: s inride¬
bunt tormentum p̃sumentes in illo qui
prior uicit. ut ceteri uincerent. Et qui umn¬
cunt: non qui de se non presumpserunt :
Intendat caritas. Ad hoc enim dixit om¬
na fuꝑiora dicet dño susceptor meus es. &
refugium meum. & sꝑabo in eum: qm̃ ipse
eruet me de muscipula uenantium. Ipse
sꝑabis : Scuto circumdabit te ueritas eiꝰ.
Quia ergo in illo presumpsisti. & totam
spem tuam in illo postusti seqtutur. Quide
Non timebis atimore nocturno. a sagita
uolante per diem. a negotio perambulante
in tenebris: a ruma & demonio meridiano.
Qui autem de se p̃stimunt. & si iam sibi
sꝑabant latus xp̃i tanquam iudicaturi:
& si futuros iam se sꝑabant a dextris
xp̃i quas diccretur illis. uenite bene

Expanded text:
ad locum fidei. Itaque longe erat fides ipsorum ad locum fidei. Itaque longe erat fides ipsorum a terrore torquentium. Torqueant, nec appropinquabit terror; torqueant, sed irridebunt tormentum, praesumentes in illo qui prior vicit, ut caeteri vincerent. Et qui vincunt, nisi qui de se non praesumpserunt? Intendat Charitas vestra; ad hoc enim dixit omnia superiora. «Dicet Domino, Susceptor meus es tu, et refugium meum;» et, «Sperabo in eum; quoniam ipse eruet me de muscipula venantium. Ipse sperabis. Scuto circumdabit te veritas ejus.» Quia ergo in illo praesumpsisti, et totam spem tuam in illo posuisti, sequitur, quid? «Non timebis a timore nocturno, a sagitta volante per diem, a negotio perambulante in tenebris, a» «ruina et daemonio meridiano.»Qui autem de se praesumunt, etsi jam sibi sperabant latus Christi tanquam judicaturi, etsi futuros se jam sperabant a dextris Christi, quasi diceret illis, «Venite, b
Abbreviated transcription (Latin):
grauiter inferbuerat sol ꝑsecutionis &
demonium meridianum. erant qui sibi
ꝓmittebant quia iudicaturi erant cũ
xp̃o: non potuerunt ferre estum persȩ¬
cutionis & ceciderunt a latere ipsits.
Erant ibi aliqui qui non fibi ꝓmittebant
sedes uidicantium: s ꝑ elemosinas ꝓmitte¬
bant sibi quia ad dexteram futari erant
quib dicturus erat. xp̃c. uenite benedicti
patris mei percipite regnum quod uob̃
paratum est ab origine mundi. Et quia
multi de spe illa iudicandi ceciderunt:
multi autem &s multo plures de spe illa
dextere ceciderunt: ideo dictam est tp̃o.
Cadent a latere tuo mille. & dena milia
a dextris cuis. Et quia multi erunt cũ
illo quti omnia illa non curarunt. cum quib
nec ad petrum. nec ad patilum. nec ad om̃s
aplõs. hec ad omnesmartires qui in tormen¬
tis non defecerunt. Quomͦ ergo non adpro¬
pinquabit : Cursic torti sunt: Propm¬
quauit carni tormenttim: sed non ꝑuenit

Expanded text:
graviter inferbuerat sol persecutionis et graviter inferbuerat sol persecutionis et daemonium meridianum, erant qui sibi promittebant quia judicaturi erant cum Christo; non potuerunt ferre aestum persecutionis, et ceciderunt a latere ipsius: erant ibi alii, qui non sibi promittebant sedes judicantium; sed per eleemosynas promittebant sibi quia ad dexteram futuri erant, quibus dicturus erat Christus, «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi.» Et quia multi de spe illa judicandi ceciderunt, multi autem et multo plures de spe illa dexterae ceciderunt, ideo dictum est Christo: «Cadent a latere tuo mille, et dena millia a dextris tuis.» Et quia multi erunt cum illo, qui omnia illa non curarunt, cum quibusnec ad Petrum, nec ad Paulum, nec ad omnes Apostolos, nec ad omnes martyres, qui in tormentis non defecerunt. Quomodo ergo «non appropinquabit?» cur sic torti sunt. Propinquavit carni tormentum, sed non pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
oues ab hedis: & oues ponet a dextris.
hedos autẽ a sinistris. & iucdcabunt᷑.
Multi erunt qui udicabunt. s panciores
erunt quam illi qui ante tribunal sta¬
bunt: quia illi tanquã mille. illi tanꝗͣ
dena milia. d dextris positis quid dictu¬
rus est: Efuriui. & dedistis michi man-¬
ducare: hospes fui. & suscepistis me. Ma¬
nifestum est. quia his dicet qui habent
substantiam huius seculi. unde ista hu¬
mana faciant. tamen & ipsi cum illis
regnabunt: quia illi tamquã milites.
illi tanquã annonã prebentes ꝓtuntia¬
les. sub uno tamen imꝑatore. & miles &
ꝓuintialis in regno est. Miles foctis. pro-¬
uintialis deuotus. Miles fortis. orationi¬
bus pugnat aduersus diabolun: deuotꝰ
ꝑtuntialis annonam tribuit militibus
Intelligit caritas ur̃a. Et audunt in
fine ad dexteram posit̾i. denite bene-¬
dicti patris mei: percipite regnum quod
uobis paratum est ab origine mundi.
Erant ergo illo tempore multi. quando

Expanded text:
oves ab haedis; et oves ponet a dextris, oves ab haedis; et oves ponet a dextris, haedos autem a sinistris;» et judicabuntur. Multi erunt qui judicabunt, sed pauciores erunt quam illi qui ante tribunal stabunt: quia illi tanquam mille, illi tanquam dena millia. A dextris positis quid dicturus est? «Esurivi, et dedistis mihi manducare; hospes fui, et suscepistis me.» Manifestum est quia his dicet qui habent substantiam hujus saeculi, unde ista humana faciant. Tamen et ipsi cum illis regnabunt: quia illi tanquam milites, illi tanquam annonam praebentes Provinciales, sub uno tamen Imperatore et miles et provincialis in regno est. Miles fortis, provincialis devotus: miles fortis orationibus pugnat adversus diabolum, dovotus provincialis annonam tribuit militibus. Intelligat Charitas vestra. Et audient in fine ad dexteram positi: «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi.» Erant ergo illo tempore multi, quando
Abbreviated transcription (Latin):
& secuntur xp̃m. s habent pͣsumptio¬
nem de se: habent quendam tipum
& suꝑbiam quam deus solus potest nos¬
se: & non possunt euitare demonium
meridiantim. id est casum feruentis ca¬
loris numie ꝑsecutionis. Tales multi ñ
essent illo tempore qui distribuerunt
omiua sua pauꝑibus. & fibi iam ꝓmitte¬
bant quia sessuri erant cum xp̃o. et
iudicaturi gentes: feruente calore per¬
secutionis tanquã a demonio meridiano
defecerunt in tormentis. & negauer̃t
xp̃m. Ipsi sunt qui a latere ceciderunt:
tanquã sessuri cum xp̃o ad mandum
iudicandum ceciderunt. A dextris
autem dicam qui cadunt : Hostis q
cum apparuerit ipsum tribunal ubi cũ
xp̃o dño iudicabunt: qui noluerunt
esse & uere fuerunt perfecti radicati
& fundati in caritate. ut non aresce¬
rent de sole & demonio meridiano.
Hoc enim ait dñs. Congregabuntur
ante eum omnnes gentes. & ditudet
illos ab inuicem sicut pastor diuidit

Expanded text:
et sequuntur Christum, sed habent praesumptioet sequuntur Christum, sed habent praesumptionem de se, habent quemdam typhum et superbiam, quam Deus solus potest nosse, et non possunt evitare daemonium meridianum, id est, casum ferventis caloris nimiae persecutionis. Tales multi cum essent illo tempore, qui distribuerant omnia sua pauperibus, et sibi jam promittebant quia sessuri erant cum Christo, et judicaturi gentes, fervente calore persecutionis tanquam a daemonio meridiano defecerunt in tormentis, et negaverunt Christum. Ipsi sunt qui a latere ceciderunt: tanquam sessuri cum Christo ad mundum judicandum, ceciderunt. 10. A dextris autem dicam qui cadunt. Nostis quia cum apparuerit ipsum tribunal, ubi cum Christo Domino judicabunt qui voluerunt esse et vere fuerunt perfecti, radicati et fundati in charitate, ut non arescerent de sole et daemonio meridiano, hoc ait Dominus, «Congregabuntur ante eum omnes gentes, et dividet illos ab invicem, sicut pastor dividit
Abbreviated transcription (Latin):
iudas: in locum autem uide traditoris
mathias ordinatus est: ut in actibus
apłorum legimus. Implete sunt duode¬
cim sedes. Non ibi sedebit: qui plus
omnibus illis laborauit : An duodecĩ
sedes ꝑfectio est tribunalis: Nam
milia sedebunt in duodecim sedibus.
S unde michi ꝓbas ait aliquis: quia
& paulus inter iudiceserit : Audi
illum dicentem. Nescitis quia anglos
iudicabimus: Iudicabimus inquit.¬
& ipse non dubitauit in p̃fumptione:
quia credidit computari se inter illos.
qui iudicabunt cum xp̃o. Qui ergo
iudicabunt cum xp̃o. principes ecclẽ
sunt: perfecti sunt. Talibus dint.
Si uis esse ꝑfectus: uade uende omnia
tua. & da pauꝑibus. Quid est si uis ẽẽ
ꝑfectus: Uis mecum uidicare: & non
iudicari : Ille enim contristatus absces¬
sit. S multi hoc fecerunt: & multi hoc
faciunt. Ergo isti cum illo iudicabut᷑.
S multi ꝓmittunt sibi quia iudicabut᷑
cum xp̃o. quia dimittunt omnia fua

Expanded text:
Judas; in locum autem Judae traditoris Judas; in locum autem Judae traditoris Matthias ordinatus est: in Actibus Apostolorum legimus . Impletae sunt duodecim sedes. Non ibi sedebit qui plus omnibus illis laboravit? An duodecim sedes perfectio est tribunalis? Nam millia sedebunt in duodecim sedibus. Sed unde mihi probas, ait aliquis, quia et Paulus inter judices erit? Audi illum dicentem: «Nescitis quia angelos judicabimus» ? «Judicabimus,» inquit. Et ipse non dubitavit in praesumptione, qua credidit, computare se inter illos qui judicabunt cum Christo. Qui ergo judicabunt cum Christo, principes Ecclesiae sunt, perfecti sunt. Talibus dixit: «Si vis esse perfectus, vade, vende omnia tua, et da pauperibus.» Quid est, «Vis esse perfectus?» Vis mecum judicare, et non judicari. Ille contristatus abscessit ; sed multi hoc fecerunt, et multi hoc faciunt: ergo isti cum illo judicabunt. Sed multi promittunt sibi quia judicabunt cum Christo, quia dimittunt omnia sua
Abbreviated transcription (Latin):
Saluator & eccłã. Quomͦ ergo dictum
est cadent a latere cuo mille: d dena nu-¬
la a dextris tuis: Cadent enim a de¬
momo meridiano. Magnus terror fr̃s
a latere xp̃i cadere: a dextris tp̃i cadẽ.
Quom̃ cadent a latere. Quare illi a
latere. illi a dextris: Quare mille a li¬
tere: & dena milia a dextris: Quid est
a latere mille : Quia pauciores funt
mille. quam dena milia quȩ adextris
cadent. Qtii sunt isti: Modo planun
erit in nomine xp̃i: modo aꝑtum erit.
Quibusdam ꝓmisit xp̃c quia cum illo
iudicabunt: apł̃i scilicet & qui dimise-¬
runt omina. & secuti sunt eum. Nam
petrus ait illi. Ecce nos dimisimus
omnia: & secuti sumus te. Et hoc illis
ꝓmisit sedebitis suꝑ duodecim sedes: iu-¬
dicantes duodecim tribus isrł. Nolite
putare: quia ipsis solis ꝓmisit dñs.
llbi enim sedebit patilus apls qui plus
omnibus illis laborauit: si non ibi sede¬
bunt nisi duodecim: Ille enim tercius
decimus est. Nam ex duodecim cecidit

Expanded text:
Salvator et Ecclesia. Quomodo ergo dictum est, «Cadent a latere tuo mille, et dena millia a dextris tuis?» Cadent enim a daemonio meridiano. Magnus terror, fratres, a latere Christi cadere, a dextris Christi cadere. Quomodo cadent a latere? Quare illi a latere, illi a dextris? Quare mille a latere, et dena millia a dextris? Quid est, a latere mille? Quia pauciores sunt mille, quam dena millia quae a dextris cadent. Qui sunt isti? Modo planum erit in nomine Christi, modo apertum erit. Quibusdam promisit Christus quia cum illo judicabunt; Apostolis scilicet, qui dimiserunt omnia, et secuti sunt eum. Nam Petrus ait illi, «Ecce nos dimisimus omnia, et secuti sumus te;» et hoc illis promisit, «Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel» . Nolite putare quia ipsis solis promisit Dominus. Ubi enim sedebit Paulus apostolus, qui plus omnibus illis laboravit , si non ibi sedebunt nisi duodecim? Ille enim tertius decimus est. Nam de duodecim cecidit
Abbreviated transcription (Latin):
si habeat quisq oculos ficut dixit oculis
tius considerabis non est leue uidere
impium florentem in hoc secalo et
habere ad illum oculos ut consideres fide.
quid ille passurus est si se non corrȩrerit. q
qui modo tonare uolunt. postea fulminant᷑.
Uerumtamen oculis tius considerabis: et

Expanded text:
si habeat quisque oculos, sicut dixit, «oculis si habeat quisque oculos, sicut dixit, «oculis tuis considerabis;» non est leve videre impium florentem in hoc saeculo, et habere ad illum oculos, ut consideres fide quid ille passurus est in fine, si se non correxerit: quia qui modo tonare volunt, postea fulminantur. «Verumtamen oculis tuis con
Abbreviated transcription (Latin):
tuo mille.: & multi ab spe remuneratio¬
ni obsequiorum fuorum de quibus dictũ
est: & dena milia a dextris tuis. ad te
autem id est ad caput & corpus. non ad-¬
ꝓpinquabit ruina & demonium meri-¬
diantim. qm̃ nouit dñs qui sunt eius.¬
Ueruntamen oculis tuis considera¬
bis: & retributionem peccatorum uide¬
bis. Quid est hoc: Quare ueruntam̃s
Quia licuit impiis superbire in seruos
tuos: licuit impiis persequi seruos
tuos. Impune ergo erit impiis. quia
ꝑsecuti sunt seruos tuos: Non erit im¬
pune. Quamuis enim tu permiseris.
& magis inde tui coronati funt: uerun¬
tamen oculis tuis considerabis. & retri¬
butionem peccatorum uidebis. Malũ
enim quod uoluerunt: non bonum qd̃
per nescientes actum est eis retribuet᷑.
Modo opus est ut oculos fidei habeamꝰ:
& uideamus quia exaltantur ad tempꝰ.
& plangent in eternum. Et quibus da¬
tur potestas in seruos dei temporaliter.
dicetur eis. ite in ignem eternum ꝗͥ
paratus est diabolo & angelis enis. S

Expanded text:
multi a spe remunerationis obsequiorum suorum, de quibus dictum est, «Et dena millia a dextris tuis. Ad te autem,» id est, ad caput et corpus, «non appropinquabit,» ruina et daemonium meridianum; quoniam novit Dominus qui sunt ejuserumtamen oculis tuis considerabis, et retributionem peccatorum videbis.» Quid est hoc? quare «verumtamen?» Quia licuit impiis superbire in servos tuos, licuit impiis persequi servos tuos. Impune ergo erit impiis, quia persecuti sunt servos tuos? Non erit impune. Quamvis enim tu permiseris, et magis inde tui coronati sint; «Verumtamen oculis tuis considerabis, et retributionem peccatorum videbis.» Malum enim quod voluerunt, non bonum quod per nescientes actum est, eis retribuetur. Modo opus est ut oculos fidei habeamus, et videamus quia exaltantur ad tempus, et plangent in aeternum; et quibus datur potestas in servos Dei temporaliter, dicetur eis: «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Dicat. Qualia uerba atidio sertiis pecta¬
tor: dñt meus atidiuit: demonium ha-¬
bes. Modo audistis terbum asperum:
quod dictum est in dño. Non opus erat
tit dñs hoc audiret: sed te monuit ad¬
tersus tierba aspera: ne incidas in laque¬
obumbrabit tibi & sub alis eits sperab̾.
hoc dicit ne tra protectio ate tibisst:
ne putes quia tu te potes protegere. Ille
te ꝓtegit ut eruat: & eruet de musci-¬
pula uenantium & a uerbo asꝑo. Inter
scapulas suas obumbrabit tibi: & a tergo
potes intelligert. & a peccatore. Scapule
enim: circa caput sunt. S quia dicit
sub alis eius sꝑubis: manifestam est quia
ꝓtectio alarum spansarum facit ce esse
inter scapulas dei: ut binc atq hinc
ale dei te ponant in medio: & non time¬
bis ne quis tibi noceat: tantum tu noli
inde recedere. quo nullus inunictis audet
accedere. Si gallina ꝓteget pullos suos
sub alis stuis: quantomagis tu sub alis dĩ
tutus eris & aduersus diabolum & ange¬

Expanded text:
Dicat: qualia verba audio, servus, peccaDicat: qualia verba audio, servus, peccator? Dominus meus audivit: «Daemonium habes» . Modo audistis verbum asperum quod dictum est in Dominum: non opus erat ut Dominus hoc audiret, sed te monuit adversus verba aspera ne incidas in laqueobumbrabit tibi, et sub alis ejus sperabis.» Hoc dicit, ne tua protectio a te tibi sit, ne putes quia tu te potes protegere: ille te proteget, ut eruat; et cruet de muscipula venantium, et a verbo aspero. «Inter scapulas suas obumbrabit tibi,» et a tpotes intelligere, et a pectore. Scapulae enim circa caput sunt, sed q«sub alis ejus sperabis,» manifestum est quia protectio alarum expansarum facit te esse inter scapulas Dei, ut hinc atque hinc alae Dei te ponant in medio: et non timebis ne quis tibi noceat; tantum tu noli inde recedere, quo nullus inimicus audet accedere. Si gallina protegit pullos suos sub alis suis; quanto magis tu sub alis Dei tutus eris, et adversus diabolum et ange
Abbreviated transcription (Latin):
quod aliquando intienis cituitatem:
ubi nullus est paganus: Nemo insul¬
tat ibi xp̃iano quod tp̃iantis est: quia
non ibi inuenitur paganus. S sunt
multi male uiuentes xp̃ianr: inter qtios
qui uoluerit bene iuuere. &inter ebrio¬
sos sobrius esse. & inter forncarios cas¬
tus esse. & inter consulatores mathema¬
ticoꝵ deum sinceriter colere. & nicbil
tale requirere. & inter spectatores nu¬
gatium theatrorum noluerit ire nisi
ad eccłam. patitur insultatores ipsos
xp̃ianos. & patitur uerba aspera et di¬
cunt. Tn magnus. tu iustus. tu es helias.
tues petrus. de celouenisti: insultant.
Quocumq se conuerterit: audit hinc
atq inde uerbum asperum. Quod fiti¬
met recedit a uia xp̃i: cadit in laqueos
uenantium. Quom̾ autem cum atidiunt᷑
hȩc uerba non receditur a uta : Quid
est non recedere a tua: quando audit
tierba aspera: Unde sibi habet facere
solatium. ut non curet uerba aspera:
nec recedat auuia & intret per iantiam:

Expanded text:
quod aliquando invenis civitatem, quod aliquando invenis civitatem, ubi nullus est paganus? Nemo ibi insultat christiano quod christianus est, quia non ibi invenitur paganus: sed sunt multi male viventes christiani, inter quos qui voluerit bene vivere, et inter ebriosos sobrius esse, et inter fornicarios castus esse, et inter consultores mathematicorum Deum sinceriter colere et nihil tale requirere, et inter spectatores nugacium theatrorum noluerit ire nisi ad ecclesiam, patitur insultatores ipsos christianos, et patitur verba aspera; et dicunt, Magnus tu, justus, tu es Elias, tu es Petrus, de coelo venisti. Insultant; quocumque se verterit, audit hinc atque inde verbum asperum. Quod si timet et recedit a via Christi, cadit in laqueos venantium. Quomodo autem cum audiuntur haec verba, non receditur a via? Quid est, non recedere a via? Quando audit verba aspera, unde sibi habet facere solatium, ut non curet verba aspera, nec recedat a via, et intret per januam?
Abbreviated transcription (Latin):
caput sepis tenduntur auibus &o lapideᷤᷤ
mittuntur in sepem: lapides illi nichil
funt facturi auibus. quando enim ferte
auem. qui lapidem mittit in sepem:
timens autem auis in anem sonun
cadit in retia. fic homines timentes in¬
sultatorum uerbauana & in ania: et
erubescentes conuitiis fuperflius cadũt
in laqueos uenantium. & captiuantur
a diabolo. S cur non dico fratres quod
non est tacendum: quod me cogie deus
dicere : Quomͦ libet hoc accipiatis cogit
me deus dicere. Et si non dixero: ego ca¬
do in laqueos uenantium. Si enimi det¬
rationes hominum timeo ut non dicam:
ego ipse a terbo aspero cado. in laqueos
uenantitm. qui uos moneo ut non timea¬
tis uerba hominum. Quid est ergo qd̾
dicturtis stim: Quomͦ inter pagmos
qui fuerit xp̃iamis a paganis audit uer-¬
ba aspera: quibussi erubuerit cadit in
muscipulam uenantium: sic inter xp̃ia¬
nos qui uoluerint esse diligentiores et
infultationes. Et quid prode& fratres

Expanded text:
caput sepis tenduntur avibus, et lapides caput sepis tenduntur avibus, et lapides mittuntur in sepem: lapides illi nihil facturi sunt avibus. Quando enim ferit avem, qui lapidem mittit in sepem? Timens autem avis inanem sonum, cadit in retia: sic homines timentes insultatorum verba vana et inania, et erubescentes conviciis superfluis, cadunt in laqueos venantium, et captivantur a diabolo. Sed cur non dico, fratres, quod non est tacendum, quod me cogit Deus dicere? Quomodolibet hoc accipiatis, cogit me Deus dicere; et si non dixero, ego cado in laqueos venantium: si enim detractiones hominum timeo, ut non dicam; ego ipse a verbo aspero cado in laqueos venantium, qui vos moneo ut non timeatis verba hominum. Quid est ergo quod dicturus sum? Quomodo inter Paganos qui fuerit Christianus, a Paganis audit verba aspera, quibus si erubuerit, cadit in muscipulam venantium: sic inter Christianos qui voluerint esse diligentiores et insultationes. Et quid prodest, frater,