comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficis cens cũ opera mea nec res p. rec amici uterentar. nec honeste int̃ arma uersiri possȩ̃. nei tuio qude¬
A mihi licer& : Ut ueni ieebã tuaq & tuos uidi ammonitus huiꝰ eris alieni. nolui de ẽẽ ne tacitȩ quidẽ flagitatio¬
Ni tuaȩ. Itaq haec cũ micũ libros non haberẽ memaua repetita in ipsa nauigatione conseripsi tibiq. Sim
nere misi ut mea diligentia mandatoꝵ tuorũ te quoq & si am monitore non eges. ad memorim nostiarum
rirũ xcitarẽ. Sedia tẽpus est ad id quod instituimus accedere:
am cartuis LAΠIO HItrs disstrendi duis habtat partos anc̃ inueniendi alterã iudicandi. utriasc priii
ut mihi uid&ur quiaẽ aristoteles fͥuit. Stoii aut̃ in altera iẽ ꝑ el abrrauer̃. Iadicandi enĩ uias ogerc

Expanded text:
proficiscens, cum opera mea nec res publica nec amici uterentur nec honeste inter arma versari possem, ne si tuto quideproficiscens, cum opera mea nec res publica nec amici uterentur nec honeste inter arma versari possem, ne si tuto quidem mihi id liceret, ut veni Veliam tuaque et tuos vidi, admonitus huius aeris alieni nolui deesse ne tacitae quidem flagitationi tuae. Itaque haec, cum mecum libros non haberem, memoria repetita in ipsa navigatione conscripsi tibique ex itinere misi, ut mea diligentia mandatorum tuorum te quoque, etsi admonitore non eges, ad memoriam nostrarum rerum excitarem. Sed iam tempus est ad id quod instituimus accedere. Cum omnis ratio diligens disserendi duas habeat partis, unam inveniendi alteram iudicandi, utriusque princeps, ut mihi quidem videtur, Aristoteles fuit. Stoici autem in altera elaboraverunt; iudicandi enim vias diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
t se ignorare respondit. Qđ quidẽ minine sũ ammir dtus. eũ pheloso phũ rhetͥbri non et̃ cognitũ. qu
ipsis phylosor is p̃t̃ ad modũ paucos ignor&ur. Quib: eominꝰ ignoscendũ est qđ non modo reb: iis quȩ ab illo dic u
uel inuentȩ sunt allici debuerunt. sea dicendi quoq ii credibili quadã cũ copia tũ &iã suauitate. Non potui igitur tbi siti¬
seoius hoc roganti & tam̃ uerenti ne mihi grauis essesa Pacide enĩ id cernebã debere diutius ne ipsi iuris int̃ git
sieri uider&ur in iuria. Et enĩ cũ tumihi meisq multa sepe : scribsisses uerit sue egõ grauarer. aut rscim¬
pe scriosisses uerit sune egõ grauarer. aut ricum
id auc suꝑbũ uider&ur. Dea dũ fuimura. tu optimus testis es quã fueri occuoat. Ut aut̃ ate discesũ inmeciar

Expanded text:
a se ignorare respondit. Quod quidem minime sum admiratus eum philosophum rhetori non esse cognitum, qui ab a se ignorare respondit. Quod quidem minime sum admiratus eum philosophum rhetori non esse cognitum, qui ab ipsis philosophis praeter admodum paucos ignoretur. Quibus eo minus ignoscendum est, quod non modo rebus his, quae ab illo dictae et inventae sunt, allici debuerunt, sed dicendi quoque incredibili quadam cum copia, tum etiam suavitate. Non potui igitur tibi saepius hoc roganti, et tamen verenti ne mihi gravis esses facile enim id cernebam, debere diutius, ne ipsi juris interpreti fieri videretur injuria. Etenim cum tu mihi meisque multa saepe cavisses, veritus sum, ne sipe scripsisses, veritus sum ne, si ego gravarer, aut ingratum id aut superbum videretur. Sed dum fuimus una, tu optimus es testis quam fuerim occupa- tus; ut autem a te discessi in Graeciam
Abbreviated transcription (Latin):
Sa iores nos scribere ingressos gai trebati & his libris quos breui cẽpore s itis multos edidimꝰ dgnieris
ecursu ipso rtuocauit uoluntas tua. Cũ enĩ mecũ in tusculano ĩes & in bibliotheca separatĩ utq nr̃im
ad suũ studiũ libros quos uell& euoluer&. incidisti in aristerdis topica quȩdã. que sunt ab illo pluribus
libris explicata. Qua in simptione cõmotus continuo a me libroꝵ eoꝵ sententiã requisisti. Quã¬
ex posuis sẽ disciplinã iuenienaoꝵ argum̃torũ ut sine illo errore ad ea racionẽ uia ꝑuenirem ab arfede
in aenta illis libris contineri. uerecunde tu quidẽ ut om̃i a sed tam̃ facile ut ceraerẽ te ardere desi ler
mecũ ut tibi illa traderẽ egsti. Eũ aut egote non ta uitandi labouis meiqua quia tua id int̃ cẽ oebe an
xte audiebã es expertꝰ. Sed alibris de obscuritas reiecit. Rhecb autẽ ille magnꝰ. hȩc ut opinor ariftotelis¬

Expanded text:
s nos res scribere ingressos, C. Trebati, et his libris, quos brevi tempore satis multos edidimus, digniores e cursu ipso revocavit voluntas tua. Cum enim mecum in Tusculano esses et in bibliotheca separatim uterque nostrum ad suum studium libellos quos vellet evolveret, incidisti in Aristotelis Topica quaedam, quae sunt ab illo pluribus libris explicata. Qua inscriptione commotus continuo a me librorum eorum sententiam requisisti; quatibi cum exposuissem disciplinam inveniendorum argumentorum, ut sine ullo errore ad eam rationem via perveniremus ab Aristotele inventa, illis libris contineri, verecunde tu quidem ut omnia, sed tamen ut facile cernerem te ardere studio, mecum ut tibi illa traderem egisti. Cum autem ego te non tam vitandi laboris mei causa, quam quod tua id interesstrumque ut ex te audiebam es expertus, sed a libris te obscuritas rejecit. Rhetor autem ille magnus haec, ut opinor, Aristotelic
Abbreviated transcription (Latin):
ineo ꝙr ÷ eẽ ł ñ eẽ c̃seq̃ntiã monstrant Quȩ uͦ scđm disiunctionẽ ꝓponunt᷑. Ita st̃ ut sibimet
c̃sentire : possint. Inuenias aũt ꝑ conexionẽ ꝓpositiones q̃ id intelligiuelint ut a sene
separari ut cũita ꝓponimꝰ si÷ .a. ẽ .s. Idnimirũ ħ ꝓpositio intelligit ꝙ si eẽ potuerit a
statĩ c̃sequatur ut sit etiã .B. Nulla uͦ earũ quȩ in disiunctiones ita p̾ponit᷑ ut simul ess
q̃ disiunctiua ponit᷑ sentit simul eas eẽ ñ posse. cũ late earũ pateat differentia dcirconiun
de eisdẽ pauca sub iunximꝰ qm̃ totidẽ syllogis mos fieri dicebamꝰ in his ꝓpositionib: quȩ ꝑ
disiunctionẽ fierent : quot et iamfuerant in conexis. Et qm̃ de omnib: quoquo modo
poss̃ fieri hypotheticis sy llogismis sufficient̃ dictũ ÷ : hic operis logi tudinẽ terminemus

Expanded text:
est esse vel non esse consequentiam monstrant; quae vero secundum disiunctionem proponuntur ita sunt, ut sibimet est esse vel non esse consequentiam monstrant; quae vero secundum disiunctionem proponuntur ita sunt, ut sibimet consentire non possint. Invenias quoque per conexionem propositiones, quae id intellegi velint, ut a se nequeant separari, ut cum ita proponimus: «si est a, est b». Id nimirum haec propositio intellegit quod si esse potuerit a, statim consequatur ut sit etiam b. Nulla vero earum quae in disiunctione sunt ita proponitur, ut simul esse ctiva ponitur, sentit simul eas esse non posse. Et cum late earum pateat differentia, idcirco nunc de eisdem pauca subjunximus, quoniam totidem syllogismos fieri dicebamus in his propositionibus quae per disjunctionem fierent quot etiam fuerunt in connexis. Et quoniam de omnibus qui quoquo modo possint fieri hypotheticis syllogismis sufficienter dictum est. Hic operis longitudinem terminemus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponipotest et aminorib: admaiora etendit . s ÷ similis ei ꝓpositioni conexȩ q̃dicit si ÷ a
est .i. nã cũ ita ꝗs enuntiat siꝗdẽ assumat eẽ .a. statĩ c̃seꝗt᷑ ut sit .B. Sed in hac ꝓpositionesiꝗdẽ
affirmatur .a. seq̃bat᷑ ut eẽt .R. Qđ sine garet᷑ .p. seq̃bat᷑ ut eẽt .a. Siue aut̃ negaret᷑ .a. siue affir¬
maret᷑ .B. nihil necessariũ uidebat᷑ accidere. Et in eagͥ ꝓpositione disiuncta q̃dicit. aut ñ ÷ .a
aut ÷ .s. siꝗdẽ fuerit .a. uierit .B. siñ fuerit .s ñerit a. Siue aut̃ ñsit .a. siue sit .e. nulla ÷ ne¬
erit animal. sinegemꝰeẽ animal ñ erithõ. Si aut̃ hominẽ negemꝰ ł animal affirmemus
nihil necessariũ cadit. Quocirea ex his q̃suꝑius dictas declarat᷑ quot disiunctarũ ꝓpositionũ
syllogismi intus ł ꝗb: ab his q̃ conexȩs̃ differentiis segregent᷑. Quȩ e nĩ conexȩs quen¬

Expanded text:
minoribus ad maiora contendit, sed est similis ei propositioni conexae quae dicit: «si est a, est b». Nam cum ita quis enuntiat, siquidem assumat esse a, statim consequitur ut sit b; sed in hac propositione, siquidem affirmaretur esse a, sequebatur ut esset b. Quod si negaretur b, sequebatur ut non esset a; sive autem negaretur a, sive affirmaretur b, nihil necessarium videbatur accidere. Et in ea igitur propositione disiuncta quae dicit: «aut non est a, aut est b», siquidem fuerit a, erit b; si non fuerit b, non erit a: sive autem non sit a, sive sit b, nulla est neerit animal; si negemus esse animal, non erit homo; si autem hominem negemus, vel animal affirmemus, nihil necessarium cadit. Quocirca ex his quae superius dicta sunt declaratur quot disiunctarum propositionum syllogismi sint, vel quibus ab his quae conexae sunt differentiis segregentur. Quae enim conex
Abbreviated transcription (Latin):
s. ñ necesse ÷ eẽ .a. qͦfit ut ne ad .c ꝗdẽ ulla necessitas ꝑueniat
Etint̃minis idẽpatet
nã sisit .. ꝗdẽ mortuũ .a. animatum canimal et sit ita ꝓposi¬
animatũ: si animal ÷. animatũ ÷. Et assumamꝰ ñ eẽ mortuũ. ñnecesse : eẽ ł n ee¬
ł ñsit animal. Qđ enĩ mortuũ ñ ÷ potest et eẽ animal. ut canis uiuens. e tñeẽ ut lapis
It si .c. t̃minꝰ affirmet᷑ erit ꝑfectac̃clusio ñ ÷ .s. nã sisit .c. ẽ .a. siuͦsit .a nerit Bidenĩ

Expanded text:
n necesse est esse a, quo fit ut ne ad c quidem necessitas ulla perveniat. Et in terminis idem patet, nam si sit b quidem mortuum, a animatum, c animal, et sit ita proposianimatum, si animal est, animatum est», et assumamus «non esse mortuum», nonvel non sit animal. Quod enim mortuum non est, potest esse animal, ut canis vivens, et non esse ut lapis. At si c terminus affirmetur, erit perfecta conclusio non esse b; nam si sit c,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdsisit .c. ñ÷ necesse et̃ ł eẽ .a. quofit ut ne .o. ꝗđe. nãsi ÷ animatũ : ñ necesse : ẽẽ animal
łn eẽ. quofit ut ne in sensibile ꝗdẽ ẽẽ. ł ñ ẽẽ necessesit. Et hac tenꝰ ꝗdẽ .iiiiͦ. modos it
statumꝰ ut .a t̃minꝰ ad .i. tminũ ñ eẽ dicatur ad ci uͦeẽ ordine scilicet immutato
om̃is uͦñ eẽ eꝗmodas ꝓpositionis illud ostendit .ꝙ .a. ꝗdẽ siaffirmatiua ÷ ad .u. ad .c
negatiue ꝓponit᷑. Aut sinegatuie ad .s. ad .c. affirmatiuã retinet enuntiationẽ :
Iuinta gͥ ꝓpositio talẽ facietꝰ eramt atuniẽ sillogisiũ cũ talis: ꝓpositio sit Bñ ÷ a

Expanded text:
 esse vel non esse a, quo fit ut ne b quidem. Nam si est animatum, non necesse est esse animal vel non esse, quo fit ut ne insensibile quidem esse vel non esse necesse sit. Et hactenus quidem quatuor modos ita statuamus ut a terminus ad b terminum non esse dicatur, ad c vero esse, ordine scilicet immutato aequimodas propositiones illud ostendit quod a quidem affirmative ad b est, ad c negative proponitur, aut si negative ad b, affirmativam ad c retinet enuntiationem. Quinta igitur propositio talem facit syllogismum, cum talis est propositio, si est
Abbreviated transcription (Latin):
demaiorib: minime p̃dicant᷑ Neq enĩ animaldicis eẽ hominẽ quẽ ad modũ hominẽ dicis eẽ animal deqͥb auit̃
socratẽ hominẽ dicere. hamine uͦ animal. Animal aũt substintiã uerũ ẽ hominẽ animul dicere atq subfantã Sẽꝑenĩ dȩsuꝑiora
rib siplura sint media. & desubalt̃nis. &despecie & deindiuiduo Dr enĩ generalissi mũ qdẽ deomib subsegenerib spetieb:q. & de
indiuiduis benꝰ aut qđ ante specialissimũ : deom̃ib: specialissimis & deindiuidius: Solũ aũt species. deom̃ib: indinduis indiuidu

Expanded text:
de maioribus minime neque enim animal dicis esse hominem quemadmodum hominem dicis ede maioribus minime neque enim animal dicis esse hominem quemadmodum hominem dicis eSocratem hominem dicere, hominem aribus si plura sint media et subalterna et de specie et de individuo. Dicitur enim generalissimum quidem de omnibus sub se generibus speciebusque et de individuis, genus autem quod ante specialissimum est de omnibus specialissimis et de individuis, solum autem species de omnibus individuis, individuum
Abbreviated transcription (Latin):
tib: igtͥ ad speculissima necesse ẽ diuidentẽ ꝑmultitudinẽ ire. Ascendentib: uͦ ad generalissima necesse ẽ colligere¬
nultitudinẽ Collectuũ eñ multoꝵ inunã naur̃ species ẽ & magis id qđ genꝰ Particularia uͦ & singularia sẽꝑ inmul¬
titidinem. ec ontrario diuidunt qđ unũ ẽ. Pantiapitione enĩ speciei. plures homines unꝰ Particularib aut unꝰ& cõmunis¬
qͥd utrũq qđq sit genꝰ unũ specie s uͦ plurimȩ. Sẽꝑ enĩ m plures species diuisio generis est. Eenꝰqͥdẽ sẽꝑdespecie
pͥdicat᷑ & om̃asuꝑiora deinferiorib: Species aũt neq dȩꝑximo sibi genere neq desuꝑiorib: Neq ñ c̃uertitur:
port& aũt aqua deequis p̃dicari ut hinmbilede eqͦ. Aut maiora deminorib: ut animal de homine Minora uͦ

Expanded text:
tibus igitur ad specialissima necesse est dividentem per multitudinem ire, ascendentibutibus igitur ad specialissima necesse est dividentem per multitudinem ire, ascendentibuultitudinem collectivum enim multorum in unam naturam species est, et magis id quod genus est, particularia vero et singularia semper in multitudinem e contrario dividunt quod unum est; participatione enim speciei plures homines unus, particularibus autem unus  utrumque, cumque sit genus unum, species vero plurimae semper enim in plures species divisio generis est, genus quidem semper de specie praedicatur et omnia superiora de inferioribus, species autem neque de proximo sibi genere neque de superioribus neque enim convertitur; oportet autem aequa de aequis praedicari ut hinnibile de equo, aut maiora de minoribus ut animal de homine; minora vero
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ sunt antespecialissima usq ad generalissimũ ascendentia & gener& dicunt᷑ & species & subalt̃na genera ut agam̃
utrides & pelopides & tantalides iultimũ iouis : sed in familiis qdẽ plerũq ad unũ reducunt᷑ pͥncipiũ uerbi gr̃a iouẽ
ngenerib aũt & specieb ñ se sichab & Neq enĩ ẽ cõmune unũ genꝰom̃iũ ens. nec oma eidẽ generiss scđm unum¬
ioma quis entia uocat ȩqͥuoce in qͥt nuncupabit ñ uniuoce. Sienĩ unũ eẽt cõmune om̃iũ genꝰ ens. uniuoce entia dice¬
eneralissima st̃. Specialissimauͦ numero qͥdẽ qͦdã s̃ ñ tam̃ indefinito Indiuidua aũt quȩ s̃ pꝰspecialissima infinita st̃
uaꝓpt̃ usq ad specia lissima a generilissimis descendentẽ . iub& plato qͥ escere . Descendere aũt ꝑmedia diuidentem
pͥecificis differentis. Indiuidua uͦ infinita in qͥt relinquendas Neq eni hoꝵ indiuduoꝵ possefieri disciplina Pescenden¬

Expanded text:
e sunt ante specialissima usque ad generalissimum ascendentia et genera dicuntur et species et subalterna genera, ut Agamemnon Atrides et Pelopides et Tantalides et, ultimum, Iovis. Sed in familiis quidem plerumque ad unum reducuntur principium, verbi gratia Iovem, in generibus autem et speciebus non se sic habsi omnia quis entia vocet, aequivoce inquit nuncupabit, non univoce; si enim unum esset commune omnium genus ens, univoce entia dicegeneralissima sunt, specialissima vero in numero quidem quodam sunt non tamen infinito, individua autem quae sunt post specialissima infinita sunt. Quapropter usque ad specialissima a generalissimis descendentem iubet Plato quiescere, descendere autem per media dividentem specificis differentiis; infinita, inquit, relinquenda sunt, neque enim horum posse fieri disciplinam. Descenden
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ quẽ ad moqdũ uitiosa st postea declarabimus Eab & enĩpartes suas certaorantegras daqͥb nc̃
dicore suꝑ sedemus Est defintio inimicitiarũ apud tulliũ breuista collocata. Antũ maiores ini¬
micitias putas eẽ: quã contrarias hominũ uoluntates et dissimilia studia : hoc uti dixia desin¬
tidẽ & rethouca & breuit̃ oratio conclusa qđ sint inimicrtiȩ: Postqua definitione adhibet dpbitti
fide ac religionẽ scissimã inuita qͥputat. porest ei non immicus eẽ effina spos surttne adicet aepbie

Expanded text:
quae quemadmodum vitiosa sit postea declarabimus; habet enim partes suas certas integras de quibus nunc quae quemadmodum vitiosa sit postea declarabimus; habet enim partes suas certas integras de quibus nunc dicere supersedemus. Est definitio inimicitiarum apud Tullium brevis ita collocata: ‘An tu maiores inimicitias putas esse quam contrarias hominum voluntates et dissimilia studia?’ Haec, ut dixi, et definitio est rhetorica et breviter oratio conclusa quid sint inimicitiae. Post quam definitionem adhibetur approbatio: ‘Fidem ac religionem sanctissimam in vita qui puta
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut omis definitioh ÷ oratio q̃ explicat deqͦ querit᷑ qđ sit his iobris pastibq tenaturrn
Primũ utibreuit̃ id deq̃ q̃rit᷑ qͥd sit orationra contineat ⁊ hec appellat᷑ definicio. Deinde ei definitionis
subponat᷑ ad pbatio. Iua illud ostendi mꝰ ut id ipsũ ꝙ breuit indefinitione posiumꝰ idita eẽ arguntou
rationib: ad ꝓbemus. Deinde ttioloco inducimus deductionẽ eiꝰdẽ definitionis in eã spetiẽ dequa q̃stio÷
& dequa uiditiũ : c̃sttautũ. ut cũ generalit̃ rẽ definierim. & ita eẽ deqꝰ quo tt dixeronus. postea ippro¬
Quȩ orationis pars appellatur deductio generis adspetiem: Quasto loco in orationenra ponem
destruetionẽ definitionis aduersȩ partis h: est utique ad modũ aduosarii de finierint᷑: id ipsũ
deqꝰ suẜ definitionẽ ẽstituimꝰ ꝓponamius: eãq aduersarioꝵ definitionẽ uitiosã re docea mue:

Expanded text:
ita ut omnis definitio — hoc est oratio quae explicat de quo quaeritur quid sit — his membris partibusque teneatur: ita ut omnis definitio — hoc est oratio quae explicat de quo quaeritur quid sit — his membris partibusque teneatur: primum uti breviter id de quo quaeritur quid sit oratio nosupponatur approbatio, qua illud ostendimus ut idipsum quod breviter in diffinitione posuimus id ita esse argumentorum rationibus approbemus; deinde, tertio loco, inducimus deductionem ejusdem diffinitionis in eam speciem de qua quaestio est, et de qua iudicium est constitutum: ut, cum generaliter rem definierimus et ita esse de quo quaeritur dixerimus, postea approde quo quaeritur — quae orationis pars appellatur deductio generis ad speciem. Quarto loco in oratione nostra ponemus destructionem definitionis adversae partis, hoc est uti, quemadmodum adversarii definierint id ipsum de quo supra definitionem constituimus, proponamus eamque adversariorum definitionem vitiosam esse doceamus —
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ totũ qͥ cqd ipsiꝰ rer deq quort᷑ expͥmens quid sit oritio declararit : Verũ hec captiosa falsa ñ cerne
rethorũ definitio : Est &iã & alia quȩ rethorb acomota cognoscit᷑ q̃ longe Aiuirtute definiendi ple¬
Comites illitui. manꝰ erant tuȩ . Itẽ in illo exẽplo cũ qr it᷑ qͥd sint inimicii a dms inimicã eẽ. eum
qͥ aliquid mali molit᷑ sit: haccicero collectione utens dit̃ inimicũ qͥ fac̃ conra omiũrẽ un¬
uoluntatẽ. honorẽ digntatẽ Ex qͥb colligimus huiꝰ modi definitioner ẽantioni oritoũ muxime con¬
uenire. Longe a iuirtute definitionis eẽ discretas. Sedhe diffinitioner quȩ oraitorib apter ipoetis
sui explicatione inoratione cestũ ordinẽ c̃tinent: Dequa re p̃cepta in rehoricis sunc atulli estitit

Expanded text:
 est de qua quaeritur, exprimens quid sit oratio declararit. Verum haec captiosa, falsa, non certa  est de qua quaeritur, exprimens quid sit oratio declararit. Verum haec captiosa, falsa, non certa rhetorum definitio. Est etiam et alia quae rhetoribus accommodata cognoscitur, quae longe a virtute definiendi ple‘Comites illi tui manus erant tuae’. Item in illo exemplo, cum quaeritur quid sint inimicitiae, dicimus inimicum esse eum qui aliquid mali molitus sit; at Cicero collectione utens dicit inimicum qui facit contra omnium rem voluntatem honorem dignitatem. Ex quibus colligimus huiusmodi definitiones contentioni oratorum maxime convenire, longe tamen a virtute definitionis esse discretas. Sed hae definitiones, quae oratoribus aptae sunt et poetis, sui explicatione in oratione certum ordinem continent. De qua re praecepta in Rhetoricis sunt a Tullio constituta,
Abbreviated transcription (Latin):
Sit rethouca originẽ ex c̃tentione susciptens ꝑrei deqͣ q̃rit᷑ parter suas se diuid& . nec in uni tmccatu
Asuis reb tota ẽ sist& tcũ uniꝰ cuiq. reiplena &s coa ꝑfectio noti st cunctis. ꝑpastes sibi canden.
Uistribuant dicta cotantiũ : Sepulture uiolationẽ re eẽ cortã plenã ꝑ fectaq renicemus cu
ineruto sepulc hro ẽ etiã animꝰ uiolantis. ut studio euendi & ꝓsinandimano ħ ꝗspiã uideatur¬
Agugressus: guti diximꝰ uiolatio sepulturȩ c̃stat & animo & facto : Plenaq ipsares uiolati serulb:
exhis duob Aperuit sepulchrũ qͥdã ũt aufer& oinamenta : Idẽ sepulhri uiolati iniuditiũ deuo at :
S inedubio diffinitiuã contentionẽ &̃ orationẽ expͥm̃tẽ quidsit uiolatio sepultur&: necessario causide sidr
et cũcotũ ꝙ agnoscit᷑ in sepulturȩ uiolationc ꝑpartessuas fugrit distributũ: easq. pastes oratores singuli
tenurint. contenden digencre diffinitione uti uideant᷑. cunsit corta mplena ñ integra definiio nis¬

Expanded text:
Si est rhetorica, originem ex contentione suscipiens per rei de qua quaeritur partes suas se dividet nec rebus tota consistet; ut, cum uniuscuiusque rei plena et certa perfectio nota sit cunctis, per partes sibi eandem distribuant dicta certantium. Sepulturae violationem rem esse certam plenam perfectamque retinemus, cum in eruto sepulchro est etiam animus et factum violantis, ut, studio eruendi et profanandi manes, hoc quaggressus. Ergo, uti diximus, violatio sepulturae constat et animo et facto, plenaque ipsa res est violati sepulcri ex his duobus, aperuit sepulcrum quidam ut auferret ornamenta. Idem sepulcri violati reus in judicium devocatur, sine dubio diffinitivam orationem et contentionem exprimentem quid sit violatio sepulturae necessario causa desiderat; ut cum totum quod agnoscitur in sepulturae violatione, per partes suas fuerit distributum, easque partes oratores singuli tenuerint, contendendi genere diffinitione uti videntur. Sed non recte dici
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd sit. definitio. nra explicatione faciamus Om̃e qđ de monstrat᷑ oratione. aut ansit demon
nitio: Itẽ cũ quale᷑ sit aliqđ oratione monstrat᷑ parim᷑ definitioñerit : Cũ quid sit ostenditur¬
ꝙ mediũ ÷ int̃ ansit ⁊ qͣ lent uere ẽ diffinitio Ita mediũ ut ansit nulla ĩ st diuisio : Ite quledi

Expanded text:
quid sit definitio nostra explicatione faciamus. Omne quod demonstratur oratione aut an sit aut ququid sit definitio nostra explicatione faciamus. Omne quod demonstratur oratione aut an sit aut qunitio; item cum quale sit aliquid oratione monstratur, pari modo definitio non erit; cum quid sit ostenditurd medium est inter an
Abbreviated transcription (Latin):
cat. qđ definit s qđ gestũ ẽ. Et itẽ aliȩ singulȩ orationeis in suis officiis actionibq constitutȩ
Aliud s̃ quã ista oratio ẽ q̃ id qđ definit explicat. qͥd sit: Ita adiecta : species ut cũ genꝰ supra st
oratio speties sit q̃ id qđ desiit. Postremo tam̃ ad iunctũ sit. quo cortius id & magis ꝓpͥũ declara
qqͣ dicꝰ tũ : explicat quid sit: sunt enĩ ali& orationes quae explicant magis quale qͥd sit Aut quantũ
sit. At uͦ ħ nihil horũ sed tant̃ qͥd sit explicat Diuersa ÷ enĩ in ista partitione cognitio quipp
cũ aliud ẽ scire quale sit . & explicare aliud ꝗl sit : Hoc enĩ in ꝑcipienda rei substantia contin& :
illud inqualitate noscenda : Et hat qͥdẽ ciceronis sit adhibita definitio Nos tñ aꝑtius idipsũ

Expanded text:
cat quod definit, sed quod gestum est, et item aliae singulae orationes in suis ocat quod definit, sed quod gestum est, et item aliae singulae orationes in suis oaliud sunt quam ista oratio est quae id quod definit explicat quid sit. Ita adiecta est species, ut, cum genus supra sit ‘oratio’, species sit ‘quae id quod definit’, postremo tamen adiunctum sit, quo certius id et magis proprium declaret quod dictum est, ‘explicat quid sit’. Sunt enim aliae orationes quae explicant magis quale quid sit aut quantum sit; at vero haec nihil horum, sed tantum quid sit explicat. Diversa est enim in ista partitione cognitio, quippe cum aliud est scire quale sit, et explicare quid sit aliud: hoc enim in percipienda rei substantia continetur, illud in qualitate noscenda. Et haec quidem Ciceronis sit adhibita definitio; nos tamen apertius id ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
genus uideat᷑ eẽ qđ dicimus res: tnꝓprio nomine & cesta significatione Aliud ẽẽ uideat᷑ &ẽ
qua factũ ẽ. aliud quã diçtũ singulare atq unicũ. Aliud quã oratio E rgo definitio ñ fictiueret
ñ rei alicuius. Aut coiporatȩ. Aut in corporalis sed ẽ oratio Et enĩ talis dictio q̃ expͥmit
id dequo queritn quidsit. sine dubio appellat᷑ oratio. Vt oratio ÷ exordiũ & narratio ⁊ cȩtera
quȩ pastes orationis eẽ dicimus Ita orgo & definitio oratio est: Sedqͣm li generale nosꝑnen
est. ꝙuti diximus conuenit etiã expositioni. narrationi inuocationi. p̃cationi catisq singilis
quȩ utiq orationes eẽ dicent᷑. ut idq generaliter appositũ est pos sit ad id deducides q̃rit᷑
adiec ta ÷ speties : Querebamus enim ꝗd sit definitio adquã rem declarandã tullius diecie
q̃ id q definit explicait ꝗd sit Talis oratio ñ nisi definitio est. Nã nsrratio oratio qͥdẽ ÷ q̃ non expli¬

Expanded text:
en proprio nomine et certa significatione aliud esse videtur quam factum est, aliud quam dictum singulare atque unicum, aliud quam oratio. Ergo definitio non facti vox est, non rei alicuius aut corporalis aut incorporalis, sed est oratio. Etenim talis dictio quae exprimit id de quo quaeritur quid sit sine dubio appellatur oratio; ut oratio est exordium et narratio et cetera quae partes orationis esse dicimus. Ita ergo est quod, uti diximus, convenit etiam expositioni, narrationi, invocationi, precationi, caeterisque singulis quae utique orationes esse dicuntur, ut id quod generaliter appositum est, possit ad id deduci de quo quaeritur, adjecta est species. Quaerebamus enim quid esset definitio, ad quam rem declarandam M. Tullius adjecit, quae id quod definit explicat quid sit, talis oratio non nisi definitio est. Nam narratio oratio quidem est quae non expli
Abbreviated transcription (Latin):
partes totiꝰ ex definitione noscamus. an collectis om̃ib partib qͥd totũ : expartũ enumeratione cipiam:
ierotalẽ definitionẽ partiũ enupigrationẽ Appellat s eũ definitiomi tribugis. qm̃ & enumeratio partiũ id ipsũ

Expanded text:
partes totius ex definitione noscamus an, collectis omnibus partibus, quod totum est ex partium enumeratione capiamus. partes totius ex definitione noscamus an, collectis omnibus partibus, quod totum est ex partium enumeratione capiamus. Cicero talem definitionem partium enumerat
Abbreviated transcription (Latin):
quasi debitũ dam. Aut q̃ si ñ debitũ c̃ recte facins. sifata sola sint quȩ quasi debita s: dr illuferis
fumo factorũ: cũ aue ultra quã debitũ : facius p̃standi beniuolentia & benignitate uaribu¬
ũ plenissime qͥđ sit: ca res adinbita oratione declanent: Uerũ tuñ qm̃ trans lato nomine & ietorȩ orationes
l idẽ imagouria dictione retinentes pari nõe nuncupant᷑. ut definitiones dicant᷑. ponandas arbitror¬
eliquas speties q̃ facilius & ꝗͥd ceteri dicant nos se posimꝰ. ⁊ definitionis cognito multiplici mͦ facile uti
suf utũs desinienni uarietas rescruetur Tulliꝰ intopicis detrib locis pͥmus tractans a toto a partib:
quart᷑ explicat᷑ : At apartib cũ argumitũ ÷. etiã ipsa qͥdẽ dr definitio Uerũ trans lato nomine cu enumeatis
omib toti pas tib sic qdͥ totũ ÷ recognosc̃ͥtur: Hac poene re nihil int̃ ÷ utrũ. definitione atoto cunctas

Expanded text:
quasi debitum damus aut quasi non debitum, cum recte facimus: si facta sola sint quae quasi debita sunt, dicitur ‘illustris fama factorum’; cum autem ultra quam debitum est facimus praestandi benivolentia et benignitate tribunon plenissime quid sit ea res adhibita oratione declarant. Verum tamen quoniam translato nomine etiam ceterae orationes, hoc idem imaginaria dictione retinentes, pari nomine nuncupantur, ut definitiones esse dicantur: ponendas arbitror reliquas species, quo facilius et quid ceteri dicant nosse possimus et, definitionis cognito multiplici modo, facile, uti supra dictum est, definiendi varietas reseretur. Tullius in Topicis de tribus locis primis tractans: a toto, a partibus, itio, verum translato nomine, cum, enumeratis omnibus totius partibus, sic quod totum est recognoscitur. Hac paene re nihil interest, utrum definitione a toto cunctas
Abbreviated transcription (Latin):
possit eẽ cõmune hipsũ qđ supͣdictũ s uniuersũ Et enĩ religionũ iuri & sacroꝵ om̃iũ cõuenit. Nãq

Expanded text:
possit possit
Abbreviated transcription (Latin):
est. si ad diligentia ei ire uolumus. Nc̃ ñ eẽ in pedimto ꝗđ hic p̃t̃ missũ ÷ anĩ aduertat: Idenĩ eciã illis
om̃ib cognitis. ex p̃ceptoꝵ necessitate retinebit in oratione ista substantiali. tãdiu in t̾ponere debemus
speties &ẽ differentias. quãdiu seclusis om̃ib quȩ li idẽ eẽ poss. adid ꝑueniat᷑ ut ꝓpͥetas iã certa teneatur:
Tullius intopicis ius ciuile uoluit definire. & ut oportuit coepit agenere: Dixit enĩmpͥncipio lus ciuile est
instituti. ildeo adiectũ ius ciuile : eqͥtas constitutiua. posito gnre adieta speae speti ẽ aliã separauit scili¬
c& naturalẽ S qm̃ &iã iusgentiũ equitas c̃stitutiua. & ñ ÷ t̃nciuile. ad iectũ id qđ separare posuissa
iuis gentium. his inquit qͥeidẽ ciuitatiss: Qua spetie int̾posita iusciuile descripsit: Est &iã nc̃ qđ cũ alto

Expanded text:
est, si adest ei indigentia, ire volumus; nunc non esse impedimento quod hic praetermissum est animadvertat: id enim etiam, illis est, si adest ei indigentia, ire volumus; nunc non esse impedimento quod hic praetermissum est animadvertat: id enim etiam, illis omnibus cognitis, ex praeceptorum necessitate retinebit. In oratione ista substantiali tamdiu interponere debemus species et differentias, quamdiu, seclusis omnibus quae hoc idem esse possunt, ad id perveniatur, ut proprietas iam certa teneatur. Tullius in Topicis ius civile voluit definire et, ut oportuit, coepit a genere; dixit enim in principio ‘ius civile instituta, ideo adiectum ‘ius civile est aequitas constituta’: posito genere, adiecta specie speciem aliam separavit, scilicet natuius gentium: ‘his’ inquit ‘qui eiusdem civitatis sunt’: qua specie interposita ius civile descripsit. Est etiam nunc quod cum altero
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã tam̃ cautiores plemoresq indocendo desiuitionis ipsius qͣsĩ q̃dã menbra estituunt. dicuntq. eã debee c̃sistere¬
ꝑfccã definitionẽ istĩ quã appello substantialẽ exqͥnq partib idđ genere. spetie. differentia. accidenti ꝓpͥo:¬
trxdidor iudicanda s̃ . Constatu his qͥnq partib ueluti m̃brissuis integra definitio: Uerũ a ristoteles in libris
qͥs topica appellauit. docint qđ genꝰ sit. qͥd speties qͥđ differentia quid ꝓpͥũ. quid Atidens : & plurimi ptarea phi
losophi librissuis cõplexi harũ uĩ rerũ & potentiã declarar̃: Nosꝰ quoq uno libro dehis qͥnq reb plenissime
disputabimus : Itaq neres rei int̃posita obscuritatẽ pariat. aut dicta repetamus. lectorẽ adlibrũ qͥ iã scriptꝰ

Expanded text:
Quidam tamen cautiores plenioresqQuidam tamen cautiores plenioresq— perfectam defitionem istam quam appello substantialem — ex quinque partibus: id est genere, specie, differentia, accidenti, protradiderunt, iudicanda sunt: constat enim his quinque partibus veluti membris suis integra definitio. Verum et Aristoteles, in libris quos Topica appellavit, docuit quid genus sit, quid species, quid differentia, quid proprium, quid accidens; et plurimi prrerum et potentiam declararunt. Nos quia iam uno libro et de his quinque rebus plenissime disputavimus, ne res rei interposita obscuritatem pariat aut dicta repetamus, lectorem ad librum qui iam scriptus
Abbreviated transcription (Latin):
ectori exiure c̃clusio ħ̃ ꝓponamꝰ exẽplũ. homo ÷ animał rationale monale torsenum.
bipes risus capax: Animal cũ dictũ ẽ substantia hominis dedarata erꝰ eͥstuuti supra
diximus adhominẽ genꝰanimal. Ome aiẽ genꝰ specieisuȩ substantialis : declaratio: Sedli animal qr late pate¬
apimalib quȩ c̃uenire poterant ad suꝑiora in oratione posita discretis atq discdusis. adiectũ : ꝓpͥũ in parte
postrema: Estenĩ solũ hominis qđ rid&: Sic ꝑfect om̃i ex parte definitio ẽ ad homiẽ dec larandũ: composito
ueniat Verũ aristeteles. aefinitionẽ ꝑfectã ⁊ plenã ait c̃sistere. exgnre ⁊ differentiis: Exgener etiã nos supra¬
diximꝰ & differentiis. h iđ qđ supͣ dixims. cũ int̾posita speties differentia sua. alia q̃possent eẽ c̃similia separa r&:

Expanded text:
xemplis lectori ex iure confusio, hoc proponamus exemplum: ‘homo est animal rationale mortale terrenum xemplis lectori ex iure confusio, hoc proponamus exemplum: ‘homo est animal rationale mortale terrenum bipes risus capax’. ‘Animal’ cum dictum est, substantia hominis declarata est: est enim, uti supra diximus, ad hominem genus ‘animal’; omne autem genus speciei suae substantialis est declaratio. Sed hic ‘animal’ quia late pateanimalibus, quae convenire poterant ad superiora in oratione posita, discretis atque disclusis adiectum est proprium in parte postrema: est enim solum hominis quod ‘ridet’. Sic perfecta omni ex parte definitio est ad hominem declarandum, cum, posito veniat. Verum Aristoteles diffinitionem perfectam et plenam ait consistere ex genere et differentiis. Ex genera etiam et differentiis hoc idem nos supra docuimus, cum interposita species differentia sua alia quae possunt esse consimilia separaret.
Abbreviated transcription (Latin):
Nullã eẽ de f̃initionẽ certã integrã. Adꝓbandã nͥ eaqua dñt philo sophi substanti il ẽ gce usiades
dppellatur : Quidaũt substancia sit alibi ex plicandũ : Adcognitionẽ interĩ illuo accedat
quotiens dealiqͦ q̃rie. qͥđͣ sit : tc̃ posso certam Ac subfantialẽ definitionẽ qtiens ei reideqͣ q̃ritur
uti diximus genꝰ ponimus ⁊ sic c& era ꝑdifferentias in oratione sub iungimus Nõabienũ uidet᷑
substantialis definitio: Substeatiã N hominis declaraui cũdixi ani mal. Ite in cũq̃ro qđ sit. Albim.
Adallaque aliomͦ definiunt᷑ sepe transfertur Ergohac substantialis deẜnitio atullio sic &¬
plicatur Oportire nos posito gñre eiꝰ rea deqͣ q̃rit᷑ subiun gere spaties ut alia quȩ uicna esse
possint: discretis cõmunionib: separems a tã diu int̃ponamus differentias qua diu apppii ei dequo
querit᷑ signata eiꝰ exp̃ssione ueniamus Ipse in topicis exẽpla subiecit : Nosũ nesu mremplino

Expanded text:
nullam esse definitionem certam integram approbandam nisi eam quam dicunt philosophi substantialem, Graece οὐσιώδης appellatur; quid autem substantiale sit alibi explicandum. Ad cognitionem interim illud accedat: quotiens de aliquo quaeritur quid sit, tunc posse esse certam ac substantialem definitionem, quotiens eius rei de qua quaeritur, uti diximus, genus ponimus et sic cetera per differentias in oratione subiungimus. Non alienum videtur substantialis definitio; substantiam enim hominis declaravi, cum dixi ‘animal’. Item, cum quaero quid sit album ad alia quae alio modo definiuntur saepe transfertur. Ergo haec substantialis definitio a Tullio sic explicatur: oportere nos, posito genere eius rei de qua quaeritur, subiungere species, ut alia quae vicina esse possint discretis communionibus separemus et tamdiu interponamus differentias, quamdiu ad proprium eius de quo quaeritur signata eius expressione veniamus. Ipse in Topicis exempla subiecit; nos vero, ne fiat in e
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ÷ ponuiꝑhicũ Hocgͥ ut poss& excludere : &iuis ciule usq a ꝓpͥũ diffinire : adiecit ad ressuas optinendas
Demis aliud exẽplũ inoritionib positũ. qͦ faciliis res & manifestius explicetur Diffinit tulls qđ se gła his¬
ut opinor uerbis: Gla in qͥt ÷ illustris & ꝑ uagata ł maso& ł in suos ciues ł in rẽ.p. ł inom̃ egen hominũ
fama meritorũ. Ctła gͥ substantialit̃ definita ÷ cũ dictũ ÷ fama. Est ngloria genꝰ fima: Quae qui anc̃
rerũ ÷ laus : & illustris: Hanegͥ re exclusa ÷ fama deterior. It qm̃li fama laudatrix potesi nc̃ ꝓmer
nc̃ ultra meritũ eẽ. frequent᷑ alit̾ quã res gesta ÷ opinio dealiq ema nauit ad cueo in qͥt farna

Expanded text:
 pontificum, hoc igitur ut posset excludere, et jus civile usque ad proprium diffinire, adjecit: ad res suas obtinendas. Demus aliud exemplum in orationibus positum, quo facilius res et manifestius explicetur. Diffinit M. Tullius qui hominum fama meritorum’. Gloria igitur substantialiter definita est, cum dictum est ‘fama’; est enim gloriae genus fama. Quae quia nunc rerum est laus est, et illustris; hac igitur re exclusa est fama deterior. Et quoniam haec fama laudatrix potest nunc pro merito, nunc ultra meritum esse — frequenter enim aliter quam res gesta est opinio de aliquo emanavit —, idcirco inquit ‘fama
Abbreviated transcription (Latin):
censuit ita sint institutȩ. et ita Aste conpositȩ. ut noti quadã inrerũ significationẽ ñ aꝑta declartti¬
one duccrent Audientes: necessariũ ad modũ arbitror nosse quid sit deficio. qͥbq. speciebus u¬
acpastib cõplet᷑ ut facillime & eã rẽ quã declarat possit ostendere & tñtollat cognitis modis
indicendo sua uaritate fastidium: Acpͥus esdẽ ipsius ut ordinẽ ꝑp̃cepttt seruare uideamͦ definiti¬
onis. Adhibenda ẽ definitio. Definitio ẽ ut tullius intopicis ait oratio q̃ id qđ definit explicat
quid sit. Hoc ita pat& Mita intelligi neceise ẽ ut & inqͦ gñre sit defintio ded irandũ ẽẽ uideatur
&qđ cõp̃hendat: & qũe ad modũ ꝑfectȩ eadẽ defintio definita sit : Homina ł uoces int̃dũ rẽs signfa

Expanded text:
censuit, ita sint institutae et ita arte compositae, ut nota quadam in rerum significationem, non aperta declaraticensuit, ita sint institutae et ita arte compositae, ut nota quadam in rerum significationem, non aperta declaratione ducerent audientes: necessarium admodum arbitror nosse quid sit definitio quibusque speciebus ac partibus compleatur, ut facillime et eam rem quam declarat possit ostendere et tollat tamen, cognitis modis in dicendo, sua varietate fastidium. Ac prius eiusdem ipsius — ut ordinem per praecepta servare videamur — definitionis adhibenda est definitio. ‘Definitio est’ ut Tullius in Topicis ait ‘oratio quae id quod definit explicat quid sit’. Hoc ita patet et ita intellegi necesse est, ut, et in quo genere sit definitio, declarandum esse videatur, et quid comprehendat, et quemadmodum perfecte eadem definitio definita sit
Abbreviated transcription (Latin):
TCRPIACDRVTANDI ERIMA SEMPER ORATIO ET ETAMDNECTCS
auctorib & ipso tullio sepius ad monente : aue dr̃ definitio. Quippe cũ
incertam̃ contentionẽq nichil possit ꝙ tam̃ indictione consistat aliquando
deduci. nisi iddequo futura pugna ẽ prius fuerit ita definitione defixum
trats tabitur. Vnde non solũ cõmoditatis ge̾nere ꝑspicienda ẽ uirtus definiendiq ꝑhana rbsorati¬
one seꝑ euoluitur E tqđ illa sit quedequo querit᷑ explicat. urũ etiã qđ principalis reꝑ allabitta¬
me ximulum & manifestũ parte rei quȩ in contrariũ deducte habeat questionẽ Et enĩ siuerba
Aut nota om̃ib: eetitissent Aut unã significantiã sui scꝑ tengrent. & non ambiguo ł obscuro audien¬
tes fallerent. & loquentes subdiuoria intp̃tationẽ deciperent. om̃ino definitio neceñaria minime
qredere tur. Ac cũ nomina reb inposita. uocesq singul& ꝑ aestimationẽ eiꝰ qͥ ita res appellandas esie

Expanded text:
c disputandi prima semper oratio est, et iam dialecticis auctoribus et ipso Tullio saepius admonente, quae dicitur definitio; quippe cum in certamen contentionemque nihil possit, quod tamen in dictione consistat, aliquando deduci, nisi id de quo futura pugna est prius fuerit ita definitione defixum,tractabitur. Vnde non solum commoditatis genere perspicienda est virtus definiendi, quia per hanc res orationem semper evolvitur, et quod illa sit quae id de quo quaeritur explicat, verum etiam quod prinmaximum lumen et manifestum parit rei, quae in contrarium deducta habeat quaestionem. Etenim si verba aut nota omnibus extitissent aut unam significantiam sui semper tenerent, et non ambiguo vel obscuro dicto audientes fallerent et loquentes sub diversa interpretatione deciperent, omnino definitio necessaria minime crederetur. At cum nomina rebus imposita vocesque singulae, per aestimationem eius qui ita res appellandas esse
Abbreviated transcription (Latin):
animalñ ÷ qđ uerũ esse nullus ignorat Itẽ sisit falsa uniũ salis affirmatio insĩplicib: tminis
c̃stituta : falsa q̃q eiꝰ ꝑ oppositionẽ ꝓbabit᷑ eẽ c̃uersio Nã cũ dm̃s om̃is hõ lapis ÷ et falsũ ÷ et¬
animal ñsit. quoduniũ salis affirmatio cũ t̃minoꝵ oppositione c̃uersa sibimet et in ueri¬
tate . et infalsitate c̃ueniunt ñ ÷ dubiũ qui đ uniũs alis siplex affirmatio stabili ꝑoppositionẽ
c̃ũ sionẽ nitatur. Idẽ desiplicietiã particulari negatione dicemus Nã cũ ħ falsa ÷ ut ea
q̃dicit qͥdã hõ animal ñ ÷. illa qq̃ falsitatẽ tenebit q̃ huic cũ t̾minoꝵ oppositione cũtitur

Expanded text:
animal non est, quod verum esse nullus ignorat. Item si sit falsa universalis affirmatio in simplicibus terminis constituta, falsa quoque eius per oppositionem probabitur esse conversio: nam cum dicimus, omnis lapis animal eanimal non sit; quod si universalis affirmatio terminorum oppositionem conversa sibimet in veritate convenit et in falsitate, non est dubium quin universalis simplex affirmatio stabili per oppositionem conversione monstretur. Idem de simplici etiam particulari negatione dicemus. Nam cum haec falsa est, ut ea quae dicit, quidam homo animal non est, illa quoque falsitatem tenebit, quae huic termin
Abbreviated transcription (Latin):
iectum nequeant: ut animal. homo  seuquȩ possint ut iustitia hoẽm : utrisq falsitas
inhȩrebit : Aliauͦ quȩ libet p̃dicamenta unauerã faciunt. alterã falsã itaut cõmunis
utrȩq ueritatis ñ poss eẽ participes. At in particularib: affirmationib ꝗdem
siꝗdẽ maiora de subiecto p̃dicent᷑ quȩ ł nũꝗ a subiecti p̃dicatione ł coniunctione
discedant : ut animal ab hõe. ł etiã seg̃gent᷑ ut iustitia ab hõe: respondebit
utraq ueritatẽ. Cȩt̃ȩ uͦ p̃dicationis ueritatẽ ꝓpositionib falsitatẽue distribu¬
unt nũꝗ in cõmune participantib falsitatẽ. Particularis uͦ negationis siꝗdẽ
ea p̃dicent q̃ possit a subiecto separari. siue illud maiussit ut iustitia hõe seuminꝰ

Expanded text:
iectum nequeant, ut animal hominem, seu quae possint, ut iustitia hominem, utrisque falsitas inhaerebit. Alia quaelibet praedicamenta unam veram faciunt, alteram falsam, ita ut communis utraeque veritatis non possint esse participes. At in particularibus affirmationibus quidem, siquidem maiora de subiecto praedicentur quae vel nunquam subiecti coniunctione discedant, ut animal homine, vel etiam segregentur, ut iustitia ab homine, respondebit utraque veritatem; caeterae vero praedicationes veritatem propositionibus falsitatemve distribuunt in commune participantibus falsitatem. Particulares vero negationes, siquidem ea praedicent quae possint a subiecto separari, s
Abbreviated transcription (Latin):
stabilẽq ñ teneant. Quare cũ insĩplicib ac p̃t̃ oppositionẽ cũsionib: uniũsalis ꝗdẽ negatio
particularisq affirmatio ꝑpetua fidaq t̃minoꝵ ꝑmutatione uertant᷑ : affirmatiouuni
ũsalis particularisq negatio minime : dũ ꝑt̃minoꝵ oppositionẽ siplex ꝓpositiosibupsa cũtit᷑
Om̃a utc. dictũ ÷ adũsaratione c̃tingat. uniusalis nãq affirmatio et particularis negatio firmã¬

Expanded text:
stabilemque non teneant. Quare cum in simplicibus, ac praeter oppositionem conversionibus, universalis quidem negatio stabilemque non teneant. Quare cum in simplicibus, ac praeter oppositionem conversionibus, universalis quidem negatio particularisque affirmatio perpetua fidaque terminorum permutatione vertantur, affirmatio vero universalis particularisque negatio minime, dum per terminorum oppositionem simplex propositio sibi ipsa convertitur, omnia, ut dictum est, adversa ratione conting
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ rẽ aliq quȩ cũ animalñ sit nec hõ qͥdẽsit. ut lapis simulenĩ et animalis nat᷑a et hõis deficit̃
Sed hic inueritate c̃sensus ad falsitatẽ usq ñ tendit ꝗ denĩ sisit falsa siplex affirmatio part¬
cularis : ut ÷ ꝗdã hõ lapist nũerit eiꝰ ꝑ oppositionẽ falsa c̃ũsio : Quidã ñ lapis ñ hõ÷. at qui hȩc
firmaueritate c̃sistit . Id enĩ ex hac ꝓpositione dat᷑ intelligi. qđ si ꝗdã qđ cũ lapis ñ sit neh
ꝗdẽ sit ut equus atq arbor q̃ ne hõis neq lapidis definitione clauduntur. Quodsi particu¬
laris affirmatio dũꝑoppositionẽ c̃ũtit᷑ inueritate ꝗdẽ tenec secũ ipsa c̃cordiã infalsitate
sibimet ipsa dissentit. rectũ ÷ ꝓnuntiare qđ t̃minis negatione c̃iuncta c̃uersionẽ firmã

Expanded text:
esse rem aliquam quae cum animal non sit, ne homo quidem sit, ut lapis simul et animalis et hominis natura deficiat. esse rem aliquam quae cum animal non sit, ne homo quidem sit, ut lapis simul et animalis et hominis natura deficiat. Sed hic in veritate consensus ad falsitatem usque non tendit. Quid enim si sit falsa simplex affirmatio particularis, ut est, quidam homo lapis est? Non erit eius per oppositionem falsa conversio, quidam non lapis non homo est? Atqui haec firma veritate consistit, id enim ex hac propositione datur intelligi quod sit quidam quod cum lapis non sit, ne homo quidem sit, ut equus atque arbor, quae neque hominis, neque lapidis diffinitione clauduntur. Quod si particularis affirmatio, dum per oppositionem convertitur, in veritate quidem tenet secum ipsam concordiam, in falsitate autem sibimet ipsa dissentit, rectum est pronuntiare quod termini negatione coniuncta conversionem firmam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗanimal ñsit. Sed hic in falsitate c̃sensus adueritatẽ usq: ꝑuenit : A geenĩ sit uera siplex
uniũ salis negatio Nullus hõ lapist. Nãuera potest ẽẽ quȩdicit nullus ñlapis ñ hõ ÷ Idnamq
designat ista c̃uersio qm̃ ꝗcꝗd lapis ñ fuerit id hõ est hõemnãq ẽẽ significat ꝙ lapis¬
nisie q ꝓmintiat nullũ eẽ ñ hõem qđ lapis ñ÷ qđ a ꝑtissime falsũ : Quã enĩ inultauis pferã
quȩ cũlapides ñsut tñ ab hominũ natura seiinc ta snt ut equus arbor atq alia cõplura
Gree sit uiriee te pnunitiatur cũsione ꝑpetuã atq aequabilẽ ñ hre ẜ adẽ qq̃ ratio in affirinati¬
putetur siꝗs ñ ad falsitatis q̃qs ad solã c̃uenientiã ueritatis aspiciat nã cũ affirmatio simplex
particularis uera sit ut ÷ ꝗdã hõ animal ÷ : si huꝰ t̃mini cũ oppositione uertant᷑ fiatq oppositio
Quiddã ñ animal ñ hõ ÷ : aueritate ñ discrepat. Quid enĩ aliud enuntiatio ista designat quã

Expanded text:
animal non sit. Sed hic in falsitate consensus ad veritatem usque non pervenit. Age enim sit vera simplex universalis negatio, nullus homo lapis est, non vera potest esse, nullus non lapis non homo est. Id namque designat ista conversio, qtissime falsum est; quamvis enim multa proferam quae cum lapides non sint, tamen ab hominum natura seiuncta sunt, ut equus, arbor, atque alia plurimconsentit, recte pronuntiatur conversionem perpetuam atque aequabilees putentur, si quis non ad falsitatis quoque, sed ad solam convenientiam veritatis aspiciat. Nam cum affirmatio simplex particularis vera sit, ut est quidam homo animal est, si huius termini cum oppositione convertantur, fiatque propositio, quoddam non animal non homo est, a veritate non discrepat. Quid enim aliud enuntiatio ista designat quam
Abbreviated transcription (Latin):
ũsae : certissimũ tuebant᷑ ł inueritate. ł in falsitate c̃sensũ Hic om̃e diũsũ ÷ Vniũ salis nãq
affirmatio particularisq negatio. ꝑ oppositionẽ sibi ipsa c̃uertit᷑ . uniũ salis aũt negationis

Expanded text:
versae certissime tuebantur vel in veritate, vel in falsitate consensum. Hic omne diversum est. Universalis namque versae certissime tuebantur vel in veritate, vel in falsitate consensum. Hic omne diversum est. Universalis namque affirmat