comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
leges qͥdẽ nͥ multa pecuniȩ aut
sũma exilii circa quẽ libet homi¬
nem censuer̃:
Nno ab urbe condita qͥngen¬
penoꝵ imꝑator saguntũ floren¬
tissimã hispaniȩ quitatẽ. ami¬
cã ppłi romani. pͥmũ bello ĩpedi¬
fame excruciata. om̃aq fortĩt
contẽ platione fidĩ quã romaniᷤᷤ
deuouerat digna indignaq to¬
lerantẽ. oc tauo demũ ĩnse dele-¬
uit. Legatoᷤ romanoꝵ ad se mis¬
sos. iniuriosissime etiã a cons-¬
pectu suo abst̾ruit. Exinde o-¬
dio romani nõis qͦd patͥ amilca¬
ri cũ ẽẽt nouẽ annoᷤᷤ natꝰ fide¬
lissime alias infidelissimꝰ ante
aras iurauerat. publio cornelio
scipione ⁊ publio sẽpnio longo
c̃sule. pyrenos monteᷤᷤ transgrẽ¬
sus. int̾ ferocissimas galloꝵ gͣn¬
tes ferro uiã aꝑuit.⁊ nono demũ
die. a pyrenͤo ad alpes ꝑuenit:
dũ montanoᷤ gallos repellere ab
ascensu obnitenteᷤᷤ bello suꝑat.
atq inuiaᷤ rupes igne ferroq

Expanded text:
leges quidem nisi multa pecuniae aut leges quidem nisi multa pecuniae aut summum exilii circa quemlibet hominum censuerunt. Anno ab Vrbe condita Poenorum imperator Saguntum florentissimam Hispaniae ciuitatem, amicam populi Romani, primum bello inpetifame excruciatam, omniaque fortiter contemplatione fidei, quam Romanis devoverat, digna indignaque tolerantem, octavo demum mense delevit. Legatos Romanorum ad se missos, injuriosissime etiam a conspectu suo abstinuit. exinde odio Romani nominis, quod patri Hamilcari, cum esset nouem annos natus fidelissime alias infidelissimus ante aras iurauerat, P. Cornelio Scipione et P. Sempronio Longo consulibus Pyrenaeos montes transgressus inter ferocissimas Gallorum gentes ferro uiam aperuit et nono demum die a Pyrenaeo ad Alpes peruenit; ubi dum montanos Gallos, repellere ab ascensu obnitentes , bello superat atque inuias rupes igni ferroque
Abbreviated transcription (Latin):
trȩmotu caria ⁊ rhoduᷤᷤ insulȩ
ad eoc̃cussȩ s̃. ut labentib uul¬
gi tectis. ingens qͦq ille colossus
rueret Eodẽ anno flaminius
consul contẽptis auspiciis qͥb pu¬
gnare ꝓhibebat᷑. adu̾suᷤᷤ gallos pu¬
gnauit ⁊ uicit: In qͦ bello nouẽ
milia galloꝵ çȩsa . .x. ⁊ septẽ mi¬
lia capta s̃: Post hoc claudius
Uetiã ipse uir domaꝵ regẽ in pͥma
acie c̃gressꝰ occidit. ⁊ it multa
insubriũ qͦs ad deditionẽ coege¬
rat oppida. mediolanũ urbẽ flo. S¬
rentissimã cȩpit: Deinde histrii
nou hosteᷤᷤ exercitati s̃: Qͦs cor¬
neliꝰ minutiusq consuleᷤᷤ. multo
qͥdẽ romanoꝵ sangͥne subeger.
E mergit hic palulũ antiquus il¬
le romanoꝵ ĩꝓbȩ laudi etiã de
parricidiis appetitꝰ. Nã fabiꝰ cen¬
soriꝰ fabũ buteonẽ fihũ suũ fur¬
ti insimulatũ int̾fecit: Dignũ
scilicet facinꝰ. qđ pãt uł parrici¬
dio plectendũ duceret. qđ ne

Expanded text:
terrae motu Caria et Rhodus insulae terrae motu Caria et Rhodus insulae adeo concussae sunt, ut, labentibus vulgo tectis, ingens quoque ille colossus rueret. Eodem anno Flaminius consul, contemptis auspiciis, quibus pugnare prohibebatur, adversum Gallos conflixit et uicit. in quo bello nouem milia Gallorum caesa, decem et septem milia capta sunt. Post hoc Claudius ubi etiam ipse Virdomarum regem in primam aciem progressus occidit: et inter multa Insubrium, quos ad deditionem coegerat, oppida Mediolanium quoque urbem florentissimam cepit. Deinde Histri noui hostes excitati sunt: quos Cornelius Minuciusque consules multo qaidem Romanorum sanguine subegerunt. emergit hio paululum antiquus ille Romanorum improbae laudis etiam de parricidiis appetitus. nam Fabius Censorins Fabium Buteonem filium suum furti insimulatum interfecit: dignum scilicet facinus, quod pater uel parricidio plectendum duceret, quod ne
Abbreviated transcription (Latin):
fugisse. qr se in aliis uictoriis ñ
uirib aĩoꝵ p̾ualiusse: s belloꝵ
ꝓuentib ꝓdider̃:. Qͥs enĩ rogo
in exercitu romanoꝵ crederet
numerũ istũ fuisse saltĩ. ñ dico
fugisse: Post hȩc scd̾m cũ gal¬
lis p̾hũ gestũ ẽ In qͦplanx. qͣͥ¬
dringłnta milia galloꝵ truci¬
data s̃: Sequenti anno man¬
liꝰ torquatͦ ⁊ fuluius flacus ẽ¬
sules. pͥmi trans padũ roma
nas duxere legiones: Pugna¬
tũ ẽ ibi cũ insubrib gallis. qͦꝵ
sex milia. Eo deinde anno qͥ
huic ꝓximꝰ fuit. dira miserã
urbẽ t̾ruere ꝓdigia. Miserã u¬
tiq: quȩ hinc fremitu hostiũ.
inde neqͥcia demonũ t̃rebat᷑.
Nãq ĩpiceno flumine sangͥs effly¬
xit. ⁊ apd̾ tuscoᷤᷤ cȩlũ ardere ui¬
sũ ẽ. ⁊ apd̾ ariminũ noctẽ mul¬
ta luce clarã effulsisse. ac tre ᷤᷤ lu¬
nas dist antib cȩli regiõib exor¬
tas apparuisse: ẽc̃ qͦq magno

Expanded text:
fugisse, quia se in aliis uictoriis non fugisse, quia se in aliis uictoriis non uiribus animorum praeualuisse sed bellorum prouentibus prodiderunt. quis enim rogo in exercitu Romanorum crederet numerum istum fuisse saltem, non dico fugisse ? post haec secundum cum Gallis proelium gestum est, in quo plane quadraginta milia Gallorum trucidata sunt. Sequenti anno Manlius Torquatus et Fuluius Flaceus consules primi trans Padum nas duxere legiones. Pugnatum est ibi cum insubribus Gallis, quorum sunt. Eo deinde anno qui huic proximus fuit, dira miseram urbem terruere prodigia. Misera utique, quae hinc fremitu hostium inde nequitia daemonum terrebatur. Namque in Piceno, flumen sanguine effluxit, et apud Tuscos coelum ardere visum est, et Arimini nocte multam lucem claram effulsisse, ac tres lunas distantibus coeli regionibus exortas apparuisse. Tunc quoque magno
Abbreviated transcription (Latin):
milio catulo ⁊ gaio atilio re¬
gulo ẽsulib. magna formidi¬
ne conft̾nat᷑ senat. defectiõe
cisalpinȩ galliȩ.cũ etiã ex ul.¬
teriore gallia ingens aduenta¬
re exercitꝰ nuntiaret᷑. maxime
agestoꝵ. qđ nom̃ ñ gentis sed
mercenarioꝵ galloꝵ ẽ: Itaq ꝑ¬
moti c̃sules. ⁊ otiꝰ italiȩ ad psi¬
diũ imꝑii c̃traxere uires Qo
facto. in utusq consulis exerci.¬
tu octingenta milia armatoꝵ
fuisse refłrunt᷑. sic̃ fabiꝰ histo¬
ricus qͥ eidẽ bello int̃fuit seͥ¬
psit: Ex qͥb romanoꝵ ⁊ cãpa.¬
octo milia ducenti. eqͥtũ uͦ  sex
milia sexcenti. Cet̾a multitudo.
Socioꝵ fuit. Cõmisso p̾lio apd̃
areciũ. atiliꝰ coꝵ sul occisus est.
De tingenta milia romanoꝵ. nec
salti tanta qͥnta eos t̾rerere
debuit. cȩsa sui parte fugerũ.
Nã tria milia eoꝵ tc̃ interfecta.
historici tra dũt: Quod ideo
ignominiosius turꝑiͦq ẽ. tam
paucis amissis tanta agmina d̃.¬

Expanded text:
milio Catulo C. Atilio Remilio Catulo C. Atilio Regulo consulibus magna formidine consternatus est senatus defectione Cisalpinae Galliae, cum etiam ex ulteriore Gallia ingens aduentare exercitus nuntiaretur, maxime Gaesatorum, quod nomen non gentis sed mercennariorum Gallorum est. itaque permoti consules totius Italiae ad praesidium imperii contraxere uires. quo facto in utriusque consulis exercitu octingenta milia armatorum fuisse referuntur, sicut Fabius historicus, qui eidem bello interfuit, scripsit. ex quibus Romanorum et CampaIIII milia ducenti, equitum uero XXVI milia sescenti; cetera multitudo sociorum fuit: commisso proelio apud Arretium Atilius consui occisus est: octingenta milia Romanorum, nec saltem tanta quanta eos terrere debuit, caesa sui parte fugerunt: nam tria milia. eorum tunc interfecta historici tradunt. quod ideo ignominiosius turpiusque est, tam paucis amissis tanta agmina dif
Abbreviated transcription (Latin):
fuisset si chut᷑na mansisset. ⁊
hec incessabilis miseria quã e¬
tiã uitanda fuerit. siuitari qͣ¬
cunq arte potuisset:
Nno ab urbe condita qͥngen¬
dux carthaginienszũ. ab hispa¬
nis in bello cũ ahud bellũ ad¬
u̾sꝰ romanos clã pararet: occi¬
sus ẽ : Seq̃nti anno. legati ro.¬
manoꝵ ab illiricis int̃fecti s̃:
Post. cũ ipsiᷤᷤ illiriciᷤᷤ atrocissimũ
bellũ gestũ ẽ In qͦ multis op¬
pidis ppłisq deletiᷤᷤ reliqͥ se ful¬
anno. miserã quitatẽ sacrile¬
gis sacrificiis male potentes
funestauere ponti fices. Nã¬
qr decẽ uiri ẽsuetudinẽ pͥsce
suꝑstitionis egressi. gallum
uirũ ⁊ gallã fęminã cũ muliẽre
simul greca. in foro boario uiuoᷤ
defoder̃ S obligam̃tũ hoc ma¬
gicũ. in ẽtrariũ continuo u̾sũ ẽ.
Nãq diras illas quas fecerant ex¬
tnoꝵ mortes. fedissimis suoꝵ cȩ¬
dib expiauer᷑: Siqͥdẽ lucio e¬

Expanded text:
fuisset, si diuturna mansisset, et fuisset, si diuturna mansisset, et haec incessabilis miseria quam etiam uitanda fuerit, si uitari quacumque potuisset. Anno ab Vrbe condita dux Carthaginiensium ab Hispanis in bello, cum aliud bellum aduersus Romanos clam pararet, occisus est. Sequenti anno legati Romanorum ab Illyriis interfecti sunt. post cum ipsis Illyriis atrocissimum bellum gestum est: in quo multis oppidis populisque deletis reliqui se Fulceps anno miseram ciuitatem sacrilegis saerificiis male potentes funestauere pontifices; namque decemuiri consuetudinem priscae superstitionis egressi Gallum uirum et Gallam feminam cum muliere simul Graeca in foro boario uiuos defoderunt. sed obligamentum hoc magicum in contrarium continuo uersum est; namque diras illas quas fecerant externorum mortes foedissimis suorum caedibus expiauerunt. siquidem L. Ae
Abbreviated transcription (Latin):
quillũ ⁊ sine c̃flictationib tͣn:¬
sigat. nũqͥd ex eo leuam̃tũ ma¬
loꝵ accipiet. ac ñ totũ annũ
miserũs deputabit S illi in¬
qͥunt hunc annũ ꝓ głoso sig¬
no infatigabiliᷤᷤ uirtutis colloca.¬
uer̃. Atq utinã ꝓ obluione ca¬
lamitatis c̃tinuo p t̾issent. Nã
sic̃ in corꝑe hominiᷤᷤ ita demũ
leꝑra dinoscit᷑. si uariatĩ int̃¬
sanas cutiᷤᷤ partes color u̾sus
appareat. at si ita se uͥ.q diffu¬
dat. ut oĩa uniꝰ coloriᷤᷤ quãuis
adult̾i faciat. ꝑit illa discrecio.
ita si c̃tinuus labor ȩqͣli toleras¬
tia sine respirandi appetitu
ꝑfluxisset. intentio uolunta¬
tis ⁊ electio c̃suetudiniᷤᷤ dicere¬
t᷑. Cũ aũt in hunc paxillulũ
dia uł minoꝵ studia reclinaNs.
ꝓfecto discernit᷑. ⁊ quã iocun¬
cditatẽ habuerit. hȩc breuitas.
⁊ qͦs amaritudines illa ꝓlixi¬
tas: Soc ẽ. ⁊ qͥes illa quã gͣ ta

Expanded text:
quillum et sine conflictationibus tranquillum et sine conflictationibus transigat, numquid ex eo leuamentum malorum accipiet ac non totum annum miseriis depatabitP sed illi, inquit, hunc annum pro glorioso signo infatigabilis uirtutis conlocauerunt. atque utinam pro obliuione calamitatis continuae praeterissent. nam sicut in corpore hominis ita demum lepra dinoscitur, si uariatim intsanas cutis partes color diversus appareat; at si ita se ubique diffundat, ut omnia unius coloris quamvis adulterini faciat, perit illa discretio: ita si labor continuus aequali tolerantia, sine respirandi appetitu perfluxisset, intentio voluntatis et electio consuetudinis diceretur. Cum autem in hoc pauxillulum dia uel minorum studia reclinantur, profecto discernitur, et quam iucunditatem habuerit haec breuitas et quam amaritudinem illa prolixitas, hoc est, et quies illa quam grata
Abbreviated transcription (Latin):
mn cognouisse. hȩc denudasse. ꝙͣ
etiã me pudet Pax ista unius
anni. uł magis u̾bra paciᷤ. leni.¬
m̃tũ miseriaꝵ. an incentiũ
maloꝵ fuit  Stillicicdhũ istd
olei in mechũ magnȩ flãmȩ ca.¬
dens. extiñ fomitẽ tanti ig.¬
ris. an aluit: Parũ aquȩ frigi¬
dȩ ardentissimis haustũ in feͦ.¬
brib sanauit ȩgrotũ. an potiꝰ
incendit:E annos ꝓpe septin¬
gentos. id ẽ ab hostilio tullo us¬
q ad cȩsarẽ augustũ. una tantũ¬
modo ȩstate romana sangͥnẽ
uiscera ñ sucdar̾. ⁊ int̾ płimas
magnoꝵ scłoꝵ ȩtates. misera ei¬
uitas. uere miseriȩ mat .ui.x
uno tp̃r a timore luctuũ. ut
ñ dicã ab ipsis luctib conqͥeuit.
At si qͥs ꝗͣ homi nũ tã parũ inui¬
ta sua quietis habuisset. nũqͥd
uł uixisse diceret᷑: Aut si qͥs¬
quã ꝑ totũ annũ dolorib ⁊ cru¬
ciatib agat᷑. medio aũt gni i¬
psiꝰ spacio unũ tantũ diẽ tran¬

Expanded text:
mihi, cognouisse haec et denudasse quam mihi, cognouisse haec et denudasse quam etiam me pudet pax ista unius anni uel magis umbra pacis lenimentum miseriarum an incentiuum malorum fuit? stilicidium istud olei in medium magnae flammae cadens extinxit fomitem tanti ignis an aluit? parum aquae frigidae ardentissimis haustum in febribus sanauit aegrotum an potius incendit.? per annos prope septiogentos, id est ab Hostilio Tullo usque ad Caesarem Augustum, una tantummodo aestate Romana sanguinem uiscera non sudarunt, et inter plurimas magnorum saeculorum aetates misera ciuitas, uere misera mater, uix uno tempore a timore luctuum, ut non dicam ab ipsis luctibus, conquieuit. hoc, si quisquam hominum tam parum in uita sua quietis habuisset, numquid uel uixisse diceretur? aut, si quisquam per totum annum doloribus et cruciatibus agatur, medio autem anni ipsius spatio unum tantum diem tran
Abbreviated transcription (Latin):
bellũ decretũ ẽ Cont᷑. cartha¬
gini enses pacẽ supplicit᷑ po.¬
poscer̃. Et cũ bis missis legatiᷤ
cipib biᷤᷤ ȩque supplicantibus.
nec ĩpetrarent. nouissime anno¬
‸nis
minimi hominiᷤᷤ int̃ legatos o¬
ratione meruer̃: hoc anno por¬
ta iani gemini clausa ẽ. qr nus¬
quã eodẽ anno bellũ erat. quod
subnuma põpilio rege ꝓue¬
tacendũ ẽ. ⁊ tp̃ra qͥb conferri
nr̃a nullomͦ possũt. silentio tͣn.¬
smitti expedit. ne obtrectato¬
res dieꝵ uitȩ suȩ ad insultandũ
potiꝰ sͥ hoc strepitu suscitemꝰ. fe¬
ce portȩ iani clausȩ fuer̃. Foris
bellũ romanoꝵ ñ fuit. omnẽ so¬
bolẽ suã in gremio suo c̃qͥescentẽ
roma ẽtinens. ñ suspirauit. & hoc
qͥndo : post pͥmũ punicũ bellũ.
P ost qͣntũ tpr̃is : post anno qͣdrin
& qͥd alto̾ subsecutũ ẽ: Ut de cȩ¬
tis taceã. bellũ gallicũ: ⁊ han¬
nibal cũ bello punico scd̾o. Hȩe

Expanded text:
bellum decretum est. E contra Carthabellum decretum est. E contra Carthaginenses pacem suppliciter poposcere: et cum bis missis legatis cipibus bis aeque supplicantibus nil impetrarent, novissime Hannonis minimi hominis inter legatos oratione meruerunt. Hoc anno porta Jani Gemini clausa est, quia nusquam eo anno bellum erat: quod sub Numa Pompilio rege tacendum est et tempora, quibus conferri nostra nullo modo possunt, silentio transmitti expedit, ne obtrectatores dierum uitae suae ad insultandum potius sibi hoc strepitu suscitemus. ecce portae Iani clausae fuerunt, foris bellum Romanorum non fuit, omnem subolem suam in gremio suo conquiescentem Roma continens non suspirauit. et hoc quando? post primum Punicum bellum; post quantum temporis? post annos et quid altero subsecutum est? ut de ceteris taceam, bellum Gallicum et Hannibal cum bello Punico secundo. ei
Abbreviated transcription (Latin):
cit. tũ etiã tantũ opũ uno c̃¬
sũpsit incendio. qͣntũ płimȩ
⁊ ꝑegrinȩ uictoriȩ conferre
ñ possent. Dehinc cũ oĩa uncir¬
cuitu fori ppłaret᷑. edẽ ueste
corripuit: Et ne sͥ qͥdẽ diis su¬
buenientib. ignẽ illũ qͥ et̾nuᷤᷤ
putabat᷑. t̾pr̃alis ignis opp̾ssit:
Unde etiã metellus dũ arsuros
dõs eripit. uix brachiũ semi¬
stulatꝰ aufugit:
rio flacone consulib. cũ fali¬
cis bhellauere romani: Eoq p̃lio.
qͥndecĩ milia faliscoꝵ int̃fecta
s̃: Eodẽ anno galli cis alpini.
noui ex titere hosteᷤ. Adu̾sũ
qͦs. uaria sorte bellatũ ẽ. Nam
in pͥmo c̃flictu ualerĩ consuli.
tria milia qͥngenti cecidẽ roma
duomilia capta s̃: S ob pͥorẽ
cladẽ. triũphus consuli dene¬
gatusẽ.¬
Ito manlio tor quato ⁊ gaio
atilio bubulco ẽsulib sardinia
insula rebellauit. auctorib pęni̾
U nde mox subacti ⁊ opp̃ssi s. Car¬
thaginiensib aũt uiolatorib
pacis quã poposcissent. inferri

Expanded text:
cit tum etiam tantum opum uno consumpsit incendio quantum plurimae et peregrinae uictoriae conferre non possent. dehinc cum omnia in circuitu fori popularetur, aedem Vestae corripuit, et ne sibi quidem dis subuenientibus ignem illum, qui aeternus putabatur, temporarias ignis oppressit; unde etiam Metellus, dum arsuros deos eripit, uix bracchio semiustilatus aufugit. rio Falcone consalibos cum Faliscis bellauere Romani, eoque proelio quindecim milia Faliscorum interfecta sunt. eodem anno Galli Cisalpini noui exstitere hostes. aduersum quos uaria sorte bellatum est; nam in primo conflictu Valerio consule tria milia quingenti cecidere Romaduo milia capta sunt, sed ob priorem cladem triumphus consuli denegatus estT. Manlio Torquato C. Atilio Bubuloo consulibus Sardinia insula rebellauit auctoribus Poenis. unde mox Sardi subacti et oppressi sunt; Carthaginiensibus autem uiolatoribus pacis, quam ip
Abbreviated transcription (Latin):
legionib lilibeũ ꝓfecti. qđ o
ppidũ in ꝓmontorio sitũ obsi
niente hannibale qͥ amilcariᷤ
filiꝰ fuit. uicti. maiore exerci¬
tꝰ sui parte ꝑdita. ipsi egre eua¬
ser̃: Post hos claudiꝰ c̃sul cũ claᷤ.¬
se centũ uiginti nauiũ ad̾ rẽ¬
pani portũ contͣ hostẽ ꝓfectuᷤ.
uͥ mox exceptꝰ classe pęnoꝵ su¬
nauib lilibeũ in castra c̃fugit:
Reliquȩ om̃s hoc ẽ ñaguta. aut̃
captȩ aut dimersȩ fuer̃: Octo
claudũ. uniu̾sa classẽ naufragio
amisit: Anno etiã seq̃nti clasꝰ¬
siꝰ punica in italiã transũt. eiꝰq
płimas parte ᷤ longe lateq¬

Expanded text:
legionibus Lilybaeum profecti: quod legionibus Lilybaeum profecti: quod oppidum in promuntorio situm Romani niente Hannibale qui Hamilcaris filius fuit uieti, maiore exercitus sui parte perdita ipsi aegre euaserunt. post hos Claudius consul cum classe centum uiginti nauium ad Drepani portum contra hostem profectus: ubi mox exceptus classe Poenorum sunauibus Lilybaeum in castra confugit, reliquae omnes, id est nonaginta, aut captae ant demersae fuerunt; octo Claudi uniuersam classem naufragio amisit. Anno etiam consequenti classis Punica in Italiam transiit eiusque plurimas partes longe lateq
Abbreviated transcription (Latin):
cum metello consule apud ya¬
normum pugnã conseruit: S
metellus uim beluarum timẽs.
pͥus eas magno usus consilio.
uł in fugamꝰ. uł in mortẽ egit:
Et sic facile quauis magna ui
hostium suꝑauit: triginta milia
carthaginiensium in eo p̃lio cȩsa
sunt: E lephanti quoq iuginti
⁊ ꝑ italiã ducti. maximũ itali¬
cis gentib spectaculũ p̃bueruss:
Hasdrubal cũ pauciᷤᷤ lilibeũ ꝓfũ¬
git. atq absens a pęniᷤᷤ capite
dãnatꝰ ẽ: Post hȩc fessi tot ma¬
lis cartbaginienseᷤ. petendã ẽẽ
a romanis pacẽ decreuer̃t. Ad
quã rẽ atilũ regulũ antea du¬
cẽ romanũ quẽ iã ꝑ .xͭ. annos
captiuũ detinebãt. int̾ cȩ t̾os le¬
gatõ p̃cipue mittendũ putaue¬
r̃: Quẽ ñ ĩpetrata pace ab itali¬
a reu̾sũ. resecti palpebris liga¬
tũ in machina uigilando neca¬
lt deinde atiliꝰ regulꝰ ⁊ mas¬
hus uulsco. ãbobis c̃suleᷤ cũ
classe ducentaꝵ nauiũ ⁊ iui.

Expanded text:
cum Metello consule apud Pacum Metello consule apud Panhormum pugnam conseruit. Sed Metellus vim magnam belluarum timens, prius eas, magno usus consilio, vel in fugam vel in mortem egit, et sic facile, quamvis magnam, vim hostium superavit. Viginti millia Carthaginensium in eo praelio caesa sunt. Elephanti quoque sex et et per Italiam ducti, maximum Italicis gentibus spectaculum praebuerunt. Hasdrubal cum paucis Lilibeum profugit, atque absens a Poenis capite damnatus est. Post haec fessi tot malis Carthaginenses, petendam esse pacem a Romanis decreuerunt. ad quam rem Atilium Regulum antea ducem Romanum, quem iam per quinque annos captiuum detinebant, inter ceteros legatos praecipue mittendum putanerunt: quem non impetrata pace ab Italia reuersum resectis palpebris inligatum in machina uigilando necaalter deinde Atilius Regulus et Manlius Vulsco, ambo bis consules, cum classe ducentarum nauium et quattuor
Abbreviated transcription (Latin):
rimis. ingentem p̃dam ad claᷤ¬
sem deuexerunt: Inde cum ad
italiam redirent. circa palinu¬
ri promontoriũ quod a lucam
montibꝰ in altum excurrit. illi
delit̾ acquisitam infelicit᷑ ꝑdi¬
derunt:. Uicit aliqͣndo apud roma¬
nos imꝓbissimam cupiditatẽ enor¬
mitas miseriarum: Nam patres
quibꝰ iam nauticȩ rei ꝑtesum eẽt.
decreuere. ne amplius quã sexa¬
ginta nauium classis ad subsi¬
dium hab̾etur italiȩ. Quod qͥdẽ
decretum. continuo adĩacti iͥdo¬
mita cupiditate ruper̃. Pretẽa
cotta consul in siciliam transg̃s uͤ.
plurimis p̾liis aduersum penos.
⁊ siculos t̃ra mariq pugnauit.
⁊ ꝑ totam siciliam partim hosti¬
sum partim etiam sociorum. in hu¬
matas strages reliquit:
furio placido consulibꝰ. hasdru¬
bal nouus carthaginiensiũ im¬
ꝑator. cum elephantis centum
triginta. ⁊ equitum peditumq
ampliꝰ qͣm triginta milibꝰ. lilibe¬
um uenit ex affrica &e. continuo

Expanded text:
rimis, ingentem praedam ad clasrimis, ingentem praedam ad classem devexerunt. Inde, cum ad Italiam redirent, circa Palinuri promontorium, quod a Lucanis montibus in altum excurrit, illisdeliter acquisitam, infeliciter perdiderunt. Vicit aliquando apud Romanos improbissimam cupiditatem enormitas miseriarum: nam Patres, quibus jam nauticae rei pertaesum esset, decrevere ne amplius quam sexaginta navium classis ad subsidium haberetur Italiae; quod quidem decretum continuo adacti indomita cupiditate ruperunt. praeterea Cotta consul in Siciliam transgressus plurimis proeliis aduersum Poenos et Siculos terra marique pugnauit et per totam Siciliam partim hostium, partim etiam sociorum inhumatas strages reliquit. Furio Placido consulibus Hasdrubal nouus Carthaginiensium imperator cum elephantis centum triginta et equitum peditumque amplius triginta milibus Lilybaeum uenit ex Africa et co
Abbreviated transcription (Latin):
na felicitas erat: & qualescũq
successus. magnis continuo
malorum molibꝰ obruebant᷑.
Cum romana classis ad italiã
predis onusta remearet. infã¬
do naufragio euersa est: Nam de
trecentis naubꝰ. ducente uiginti ꝑi¬
ere: Octoginta. uix abiectis one-¬
ribꝰ lib̾ate sunt: Amilcar dux pe¬
norum cum exercitu in numidiã
mauritans᷑q missus. postquam
hostilit᷑ cruenteq in uniuersos e¬
git. cur regulum libent᷑ suscepis¬
se dicerentur. mille talentis ar.¬
genti. ⁊ uiginti milibꝰ boum re-¬
liquos condempnauit: Prmci-¬
pes autẽ omĩum ppłorum pa¬
tibulo suffixͣ.
excio anno sicut semꝑ iͥdo¬
mitus furor cito ꝑicłorũ
obluuiscitur. seruilius scipio ⁊
sempronius blesus consules. cũ
duicentis sexaginta nauibꝰ in af¬
fricam transgressi. in uniuer¬
sam horam maritimam quȩ
circa syrtes iacet depopulati
sunt: atq in suꝑiora ꝓgressi.
captis euersisq ciuitatibꝰ plu.¬

Expanded text:
na felicitas erat et qualescumque na felicitas erat et qualescumque successus magnis continuo malorum molibus obruebantur — cum Romana classis ad Italiam praedis onusta remearet, infando naufragio euersa est: nam de trecentis nauibus ducentae uiginti perierunt, octoginta uix abiectis oneribus liberatae sunt. Hamilcar dux Poenorum cum exercitu in Numidiam Mauretaniamque missus postquam hostiliter cruenteque in uniuersos egit, cur Regulum libenter suscepisse dicerentur, mille argenti talentis et uiginti milibus boum reliquos condemnauit; principes autem omnium populorum patibulo suffixit. Tertio anno — sicut semper indomitus furor cito periculorum obliuiscitur — Seruilius Caepio et Sducentis sexaginta navibus in Africam transgressi, universam oram maritimam, quae circa Syrtes jacet, depopulati sunt: atque in superiora progressi, captis eversisque civitatibus plu
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt: Regulus ille dux nobi¬
lis cum quingentis uiris capt̾.
⁊ in cathenas coniectus. deci¬
mo demum anno punici belli.
nobilem triumphum cartha¬
giniensibꝰ p̃buit: Xantippus
tam audacis facti conscuis. re¬
rum instabilium mutationem
timens. ilico ex affrica migra¬
uit in greciam:
situR emilius paulus & ful¬
uius nobiliores consules. audi¬
ta captiuitate reguli ⁊ clade ex¬
ercitus romani. transire in affri¬
cam cum classe trecentarum
nauium iussi. clipeã petunt:
Eo confestim carthaginienses cũ
pari classe uenerunt: Nec dif¬
ferri potuit nauale certamẽ:
Centum & quatuor naues car¬
thaginiensium demersȩ. trigĩ¬
ta cum pugnatoribꝰ capte Pre¬
terea triginta ⁊ quinq milia
militum. ex ipsis cęsa sunt. Ro
Consules. apud clipeam castra
posuer̃: Duo annones imꝑato¬
res pȩnorum: eo rursus cum
Magno exercitu conuenert᷑:
Prelioq commisso. nouẽ milia
pud romanos nunꝗͣ. diutur¬

Expanded text:
ta sunt. Regulus ille dux nobita sunt. Regulus ille dux nobilis cum quingentis uiris captus est et in catenas coniectus decimo demum anno Punici belli nobilem triumphum Carthaginiensibus praebuit. Xanthippus tam audacis facti conscius rerum instabilium mutationem timens ilico ex Africa migrauit in Graeciam. Igitur Aemilius Paulus et Fuluius Nobilior consules audita captiuitate Reguli et clade exercitus Romani transire in Africam cum classe trecentarum nauium iussi Clipeam petunt. eo confestim Carthaginienses cum pari classe uenerunt; nec differri potuit nauale certamen. centum et quattuor naues Carthaginiensium demersae, triginta cum pugnatoribus captae, praeterea triginta et quinque milia militum ex ipsis caesa sunt; Romites. consules apud Clipeam castra posuerunt. duo Hannones imperatores Poenorum eo rursus cum magno exercitu conuenerunt proelioque commisso nouem milia apud Romanos numquam diutur
Abbreviated transcription (Latin):
fuit:
egulus aduersum tres imꝑa
cit᷑um ex sicilia amilcarẽ. atrocis¬
simum bellum gessit: In quo cȩsa
sunt carchagiiensium decẽ ⁊ septẽ
milia. capta autẽ quinq milia
Decem ⁊ octo elephanti abducti.
oppida octoginta ⁊ duo in de¬
diditionẽ cessere romanis Carta¬
ginienses frat̃i bellis. ⁊ cladibꝰ exi¬
naniti. pacem a regulo poposcer.
S cum intolerabiles ⁊ duras con¬
ditiones pacis audissent. tutiꝰ
rati sese armatos. mori. quã mi¬
seros uiuere. p̃cio non solum his.¬
panorum uł gallorum auxilia
quȩ iam dudum plurima ha-¬
bebant. s etiam grecorum cõꝑã¬
da duxerunt: Itaq xantippũ
lacedemoniorum regem cum
aux iliis accitum duc̃ẽ bello p̃¬
fecerunt: x antippus inspectis
penorum copiis. atq in campũ
deductis. longe in meliꝰ muta¬
to apꝑatu. pugnam cum roma¬
nis conseruit: Ingens ibi ruina
romanaꝵ uirium fuit: Nam tri¬
ginta milia romanorum militũ
in illa tunc congressione ꝓstra¬

Expanded text:
fuit.\' Regulus aduersum tres impercitum ex Sicilia Hamilcarem, atrocissimum bellum gessit, in quo caesa sunt Carthaginiensium decem et septem milia, capta autem quinque milia, decem et octo elephanti abducti, oppida octoginta et duo in deditionem cessere Romanis. Carthaginienses fracti bellis et cladibus exinaniti pacem Regulo poposcerunt. sed cum intolerabiles et duras condiciones pacis audissent, tutius rati sese armatos mori quam miseros uiuere, pretio non solum Hispanorum uel Gallorum auxilia, quae iam dudum plurima habebant, sed etiam Graecorum conparanda duxerunt. itaque Xanthippum Lacedaemoniorum regem cum auxiliis accitum, ducem bello praefecerunt. Xanthippus, inspectis Poenorum copiis atque in campum deductis, longe in melius mutato apparatu pugnam cum Romanis conseruit. ingens ibi ruina Romanorum uirium fuit: nam triginta milia militum Romanorum in illa tunc congressione prostra
Abbreviated transcription (Latin):
decĩ milia fuere: Romanoꝵ au¬
ciꝰ deinde ad hericinã quitatẽ
quã pȩni tenebãt uenit. ibiq
duo milia carthaginiensiũ c̃¬
serta pugna int̃fec̃: ⁊uc̃ car¬
thaginienseᷤᷤ p̃cipiti festinati¬
one ad lutaciũ c̃sulẽ ac deinde
romã mittũt. orant pacẽ. Ꝙ
c̃ditionib ante ꝓpositiᷤᷤ. ilico ẽ¬
secunt᷑ Conditioes aũt erãt.
ut sicilia sardiniaq decȩden.
ꝓq ĩpensiᷤᷤ belliciᷤᷤ. puri argen
penderent: Huiꝰ pacis condi¬
tio habita ẽ pꝰ annũ t̃ciũ ⁊ ui¬
cesimũ. ex qͦ bellũ punicũ pri¬
mũ fuerat inco̾atũ: Qͥs rogo¬

Expanded text:
re; Romanorum autias deinde ad Erycinam ciuitatem, quam Poeni tenebant, uenit ibique duo milia Carthaginiensium. conserta pugna interfecit. Tunc Carthaginienses praecipiti festinatione ad Lutatium consulem ac deinde Romam mittunt: orant pacem, quam condicionibus ante propositis ilico consequuntur. condiciones autem erant, ut Sicilia Sardiniaque decederent proque inpensis bellicis \'puri argentuiginti penderent. huius pacis condicio habita est post annum tertium et uicensimum, ex quo bellum Punicum primum fuerat inc
Abbreviated transcription (Latin):
do explic&: Et reges cartha
garit. oppserit: Ee t̃c demũ.
si illa ad plenũ ꝑpensa uidean¬
Nno ab urbe condita qͥngen¬
subu̾sio ipsiꝰ romȩ p̾uenit tri¬
ũphũ romanoꝵ: Neq enĩ teme¬
re dixerĩ. qͣndo ñ uł modicã

Expanded text:
do explicet, quot reges Carthaggarit oppresserit? et tunc demum, si illa ad plenum perpensa uideanAnno ab Vrbe condita subuersio ipsius Romae praeuenit triumphum Romanorum; neque enim temere dixerim, quando non uel modicam
Abbreviated transcription (Latin):
utraq classe apd̾ agadẽ insulã
anchoriᷤᷤ constiter̃. orta luce pͥor
lutaciꝰ signũ bello dedit: Crudeᷤ¬
cente aut̃ pugna uictꝰ annon
nauẽ au̾tit. ⁊ duxc fugȩ pͥmus
fuit: A liqͥnta cũ eo pars exerci¬
tꝰ sui africã petit. alii c̃fugere
lilibeũ: Septuaginta ⁊ treᷤ pu¬

Expanded text:
insulas, anchoris, constiterunt, orta luce, prior Lutatius signum bello dedit. Crudescente pugna victus Hanno navem avertit, et dux fugae primus fuit. Aliquanta cum eo pars exercitus sui Aphricam petiit, alii confugere Lilibeum. Sexaginta et tres Pu
Abbreviated transcription (Latin):
circũ fluentib cathenã urbẽ fi.¬
nesq eiꝰ oppssit. ita ut tecta e.¬
diũ calidis cinerib yusta ⁊ p¬
grauata corruerent: Cuius le¬
uandȩ cladi causa. senatꝰ decẽ
annoꝵ uectigalia cathe nsib¬
octauo. fabiꝰ consul bitiito
regi aruernoꝵ galliȩ ciuita¬
tis. bellõ maximo instructr
cõparanti. ad eo cũ paruo exer¬
citu occurrit. ut bituitꝰ pa¬
ucitatẽ romanoꝵ. uix ad escã
canib qͦs in agmine habebat.
sufficere posse iactaret. Qͥ cũ
sibi ad transferindas copiaᷤᷤ u
telligeret. aliũ cõꝑactiꝰ lintri¬
b catenisq conexũ. suꝑstratis
confiacisq tabuliᷤᷤ inst̾ruxit:
onserta pugna. ⁊ diu graui¬
t̃ agitata. uicti galli conu̾si¬
q in fugã. dũ quisq sͥ tim&r.
coateruatiᷤᷤ inc̾sulte agmini
b ⁊ p̃ꝓpero transitu. pontis
uincla ruper̃. ac mox cũ ipsis
lintrib mersi s̃ Centũ octo¬
ginta milia armatoꝵ in ȩxer¬
citu bituiti fuisse tradunt᷑:

Expanded text:
circumfluentibus Catinam urbem finesque eius oppressit ita ut tecta aedium calidis cineribus praeusta et praegrauata conruerent: cuius leuandae cladis causa senatus decem annorum uectigalia CatinensiDcxxvm Fabius consul Bituito regi Aruernorum Galliae ciuitatis bellum comparanti, adeo cum parvo exercitu occurrit, ut Bituitus paucitatem Romanorum vix ad escam canibus, quos in agmine habebat, sufficere 320 posse jactaret. Qui cum sibi ad transferendas copias, unesse intelligeret, alium compactis lintribus catenisque connexum, superstratis confixisque tabulis instruxit. Conserta pugna, et diu graviter agitata, victi Galli, conversique in fugam, dum quisque sibi timet, coacervatis inconsulte agminibus, et praepropero transitu pontis vincula ruperunt, ac mox cum ipsis lintribus mersi sunt. Centum octoginta millia armatorum in exercitu Bituiti fuisse traduntur,
Abbreviated transcription (Latin):
reddi sibi q̃ ꝑdiderant uic torẽ
rogant: Antigonꝰ aũt redditu¬
rũ pollicet᷑. si s̃ uinctũ eumenẽ
ꝑtraherent: Ita illi spe recuꝑa.¬
tionis illecti. dedecorissima ꝓdi¬
tione ducẽ suũ cuiꝰ signa paulo
antea secuti fuerant. captui ip¬
si captũ catenatũq duxer̃. Et
mox cũ fȩdissima ignominia. in

Expanded text:
reddi sibi quae perdiderant, uictorem reddi sibi quae perdiderant, uictorem rogant. Antigonus autem redditurum pollicetur, si sibi uinctum Eumenen pertraherent. ita illi spe recuperationis inlecti, dedecorissima proditione ducem suum, cuius signa paulo ante secuti fuerant.:, captiui ipsi captum catenatumque duxerunt et mox cum foedissima ignominia in
Abbreviated transcription (Latin):
umenes uictor euasit:
ERdica cũ ꝑtholomõ acerbissi¬
mo bello congressꝰ. amissis co-¬
piis ipse qͦq int̾fectꝰ ẽ:
umenes. phiton. ⁊ hillirius.
⁊ alcẽta fr̃ ꝑdicȩ. a macedo¬
nib hostes ꝓnuntiant᷑. bellũq
adu̾sus eos ab antigono decer¬
nit᷑. Itaq eumenes ⁊ antigonꝰ
collatis adu̾sũ se maximis copiis
confliacer̃: Eumenes uictꝰ in
qͦddã castellũ munitissimũ fy¬
git. unde auxilia antipatri
tunc potentissimi ꝑ legatos
poposcit. Quo nuncio tritus anti.¬
gonꝰ. ab obsidione discessit: S nec sic
eumenis spes firma. aut salus
certa: Quare ultimo c̃silio ar¬
giraspidas ob arma deargenta¬
ta sic dicfos. hoc ẽ milites qͥ sub
alexandro militauerant. in au¬
xihũ rogat. Qͥ fastidiose duc̃ẽ
in disponendo bello audientes.
ab antigono uicti. castrisq pͥuati.
⁊ uaores ⁊ lib̾os simulq om̃a q̃
sub alexandro acqͥsiuerant ꝑdi¬
der̃. Qͥ postea turpĩt ꝑ legatos

Expanded text:
umenes uictor euasit. umenes uictor euasit. Perdicca cum Ptolemaeo acerbissimo bello congressus, amissis copiis ipse quoque interfectus est. Eumenes Python et Illyrius et Alceta frater Perdiccae a Macedonibus hostes pronuntiantur, bellumque aduersus eos Antigono decernitur. Itaque Eumenes et Antigonus conlatis adnersum se maximis copiis conflixerunt. Eumenes uictus in quoddam castellum munitissimum fugit, unde auxilia Antipatri tunc potentissimi per legatos poposcit: quo nuntio territus Antigonus ab obsidione discessit. sed nec sio Eumeni spes firma aut salus certa. quare ultimo consilio argyraspidas ob arma deargentata sic dictos, hoc est milites, qui sub Alexandro militauerant, in auxilium rogat: qui fastidiose ducem in disponendo bello audientes ab Antigono uicti castrisque priuati, et uxores et liberos simulque omnia, quae sub Alexandro adquisierant, perdiderunt. qui postea turpiter per legatos
Abbreviated transcription (Latin):
tulit. eũq uicit: In qͥ uictoria.
nicħ p̃t̃ uulnera ⁊ ꝑicula conqͥ¬
suit: Nã om̃s ante irruptionẽ
urbis suȩ. succensis domib suiᷤᷤ se
ost hȩc bellũ int antigonũ ⁊
ꝑdica orit᷑ gͣuissimũ Multis
ꝓuinciis ⁊ insulis ob auxilia uł
negata uł p̃stita dilaceratis. dix
delib̾atũ. utrũ in macedoniam
bellũ transferret᷑. an in asia ge¬
reret᷑: Houissime ipse ꝑdica e¬
gyptũ ingentexercitr
petit: Sic macedonia in duas
partes discurrentib ducib. in
sua uiscera armat᷑ Ptolomeus
egypti uirib ⁊ cirenensib copiis
instructꝰ. occurrere bello ꝑdicȩ
parat:
Nt̃ hȩc neoptholom̃s ⁊ eumenes
cruentissimo int̾ se p̃lio digladi¬
ati s: Uictꝰ ꝓtholom̃s ad antipa¬
trũ fugit: Quẽ ut eumenem
eumenes futurũ ratus. insidi¬
antes insidiis capit: In eo bello
poliꝑcon occidit᷑. neoptholom̃s
⁊ eumenes mutuis uulnerib
c̃ fossi: S neoptholomis utiit.e¬

Expanded text:
tulit, eumque vicit; in qua victoria tulit, eumque vicit; in qua victoria nihil praeter vulnera et pericula conquisivit, nam omnes ante irruptionem urbis suae, succensis domibus suis, se Post haec bellum inter Antigonum et Perdiccam oritur, grauissime multis prouinciis et insulis ob auxilia uel negata uel praestita dilaceratis, diu deliberatum, utrum in Macedoniam bellum transferretur an in Asia gereretur: nouissime ipse Perdicca Aegyptum cum ingenti exercitu petit. sic Macedonia, in duas partes discurrentibus ducibus, in sua uiscera armatur. Ptolemaeus Aegypti uiribus et Cyrenensibus copiis instructus occurrere bello Perdiccae parat. inter haec Neoptolemus et Eumenes cruentissimo inter se proelio digladiati sunt. uictus Neoptolemus ad Antipatrum fugit: quem ut Eumenen Eumenes futurum ratus, insidiantes insidiis capit. in eo bello Polypercon occiditur, Neoptolemus et Eumenes mutuis uulneribus confossi, sed Neoptolemus interiit, E
Abbreviated transcription (Latin):
minthas sortit᷑. Sardianos siche.¬
us. nicanor. parthos. philippꝰ hir¬
canos. fratafernes armenios. thle¬
potinꝰ ꝑsas. peucestes babylonioᷤ.
archous palascos. archelaus me¬
sopotamiã adepti s̃ Igͥ causa ⁊
origo belloꝵ epła alexandri fu.
it. qͣ iussit om̃s exules patriȩ
lib̾tatiq restitu Potentes enĩ
ciuitatũ greciȩ. tim̃tes ne exu¬
les recepta lib̾tate ultionẽ me¬
ditarent᷑. a regno macedonũ de¬
Rimi athenienses contracto
nauib. bellũ cũ antipatro eui gre¬
cia sorte obuenerat gerunt: Per
demosthenem qͦq oratorẽ. sitis.¬
nẽ. argos. chorintũ. cȩ terasq ci¬
uitates. sͥ socias adiungunt. an¬
tiparũ obsidione cingunt. Ibi
dux eoꝵ leosthenes telo e muriᷤ
iacto ꝑfossꝰ: occidit᷑. Athenien¬
ses leonnato qͥ antipat᷑ auxiliũ
ferebat occurr̃. eiꝰq copiis cõmi¬
nutiᷤᷤ. ipsũ int̃ficiunt: Edica uͦ
bellũ ariarato capadocũ regi in¬

Expanded text:
myntas sortitur, Sogdianos Scythaemyntas sortitur, Sogdianos Scythaeus, Statanor Parthos, Philippus Hyrcanios, Fratafernes Armenios, Tleptolemus Persas, Peucestes Babylonios, Archon Pelassos, Archelaus Mesopotamiam adepti sunt. Igitur causa et origo bellorum epistula Alexandri regis fuit, qua iussit omnes exules patriae libertatique restitui potentes enim ciuitatum Graeciae timentes, ne exules recepta libditarentur, a regno Macedonum dePrimi Athenienses, contracto navibus, bellum cum Antipatro, cui Graecia sorte obvenerat gerunt: per Demosthenem quoque oratorem Sicyona, Argos et Corinthum, caeterasque civitates sibi socias adjungunt, Antipatrum obsidione cingunt. Ibi dux eorum Leosthenes, telo e muris jacto perfossus, occiditur. Athenienses Leonnato, qui Antipatro auxilium ferebat, occurrunt, ejusque copiis comminutis, ipsum interficiunt. Perdicca vero bellum Ariarathi Cappadocum regi in
Abbreviated transcription (Latin):
hylliri os accipiunt: Mediȩ maio.¬
ri euroꝑatꝰ. minori socer ꝑdicȩ p̃¬
ponit᷑: Susaniana gens scino. fri.¬
gia maior. antigono philippi filio
assignat᷑. Liciã ⁊ pãphiliã near-¬
chus. cariã cassander. lidiã menan¬
der sortiunt᷑: Leonnatꝰ. minorẽ fri.¬
giã accipit: ⁊ raciȩ regioneᷤ pon.¬
tici. maris lisimaco. capadocia.
cũ paflagonia. eumeni data ũ¬
ma castroꝵ. seleueo anthiochi
filio cessit: Stipatorib satellitib¬
q regiĩs. cassander filiꝰ antipat᷑
p̃ficit᷑. In bactriana ulteriore ⁊
indiȩ regionib. p̃fecti pͥores qͥ
sub alexandro eẽ cȩꝑant ꝑman.¬
ser̃ Seres int duoᷤᷤ ãnes hidaspẽ
⁊ indũ constitutos. tadiles habu¬
it: In colonias indis conditas. si¬
thon agenoris filiꝰ mitit᷑. Para¬
menos fines caucasi montis. exi.¬
arces accepit: Arachosĩ. cedrosi¬
q. Cibarti decernunt᷑: Dranceoᷤᷤ
⁊ arceos stannator. bactrianos a¬

Expanded text:
Illyrios accipiunt. Mediae majoIllyrios accipiunt. Mediae majori Atropatus, minori socer Perdiccae praeponitur. Susiana gens Scyno, Phrygia major Antigono 202 Philippi filio assignatur. Lyciam et Pamphyliam Nearchus, Cariam Cassander, Lydiam Menander sortiuntur. Leonnatus minorem Phrygiam accipit. Thracia et regiones Pontici maris Lysimacho, Cappadocia cum Paphlagonia Eumeni data: summa castrorum Seleuco Antiochi filio cessit; stipatoribus regis satellitibusque Cassander filius Antipatri praeficitur. In Bactriana ulteriore et Indiae regionibus praefecti priores, qui sub Alexandro esse coeperant, permanserunt. Seres inter duos amnes Hydaspen et Indum constitutos Taxiles habuit. in colonias in Indis conditas Python Agenoris filius mittitur. Parapamenos fine Caucasi montis Oxyarches accepit. Arachossi Chedrosique Sibyrti decernuntur. Drancheos et Areos Statanor, Bactrianos A
Abbreviated transcription (Latin):
go tumultuosissimũ tẽpꝰ ita mͥ
spectare uideor. qͣsi aliqua ĩm̃sa
castra ꝑ noctẽ de specula montis
aspectans. nicħ in magno cãpi spa.¬
cio p̃t̾ innumeros focos cernã. ita
ꝑ totũ macedoniȩ regnũ hoc est
ꝑ uniu̾sã asiã ⁊ płimã europȩ par.¬
tẽ. libieq uł maximã. horrendi
subito belloꝵ globi colluxer̃: Qui
cũ ea p̃cipue loca in qͥb exarsere
ppłati sint. reliqͥ om̃a t̾rore rumo¬
ris qͥsi fumi caligine tͣbauer̃: S
nequaꝗͣ. tantoꝵ regũ ac regnoꝵ
bella excidiaq explicabo. nͥ pͥus
ipsa cũ regib regna ꝓdidero:
uit᷑ alexander ꝑ xtͦui. annos tre¬
intẽ sub se orbẽ ferro p̾ssit. pͥnci
⁊ uelut opimã ydã a magno leo¬
ne ꝓstratã auidi discerpere catu¬
li. seq ipsos inuicẽ in rixã irrita¬
tos. p̃dȩ emulatione freger: Itaq
huic ꝓuinciȩ siriã. laomedon. mi¬
thilenꝰ galatiã. philotas. ⁊ philo

Expanded text:
go tumultuosissimum tempus ita mihi go tumultuosissimum tempus ita mihi spectare uideor, quasi aliqua inmensa castra per noctem de specula montis aspectans nihil in magno campi spatio praeter innumeros focos cernam. ita per totum Macedoniae regnum, hoc est per uniuersam Asiam et plurimam Europae partem Libyaeque uel maxsubito bellorum globi colluxerunt? qui cum ea praecipue loca, in quibus exarsere, populati sunt, reliqua omnia terrore rumoris, quasi fumi caligine, turbaverunt. Sed nequaquam tantorum regum ac regnorum bella excidiaque explicabo, nisi prius ipsa cum regibus regna prodidero. Igitur Alexander per duodecim annos trementem sub se et veluti opimam praedam a magno leone prostratam avidi discerpsere catuli: seque ipsos invicem in rixam irritatos praedae aemulatione fregerunt. Itahuic provinciae Syriam Laomedon Mitylinaeus, Ciliciam Philotas, Philo
Abbreviated transcription (Latin):
acqͥsiti agri sabini ⁊ multitu.¬
dinẽ capti ppłi referre uellet. ny¬
merũ explicare ñ potuit:
Nno ab urbe conlita q̃ drus.¬
brutii. sãnites qͦq cũ etruscis ⁊
senonib gallis facta societate.
cũ rechuinũ contͣ romanos bellũ
molirent᷑. romani ad exorandos
gallos misere legatos. Quos cũ
galli int̾fecissent. cecilius p̃tor ob
ulciscendã legatoꝵ necẽ ⁊ cõpͥm̃¬
dũ tumultũ hostiũ cũ exercitu miᷤ¬
in ea pugna occisi: multi nobiles
litũ romanoꝵ illo bello ꝓstrata s̃:
Ita aut̃ qͥtienscũq galli exarser̃. to¬
tis opib suis roma detͥta ẽ. ut sub
p̃senti nc̃ c̃cursione gothoꝵ. mag̃
debeat meminisse galloꝵ:¬
t ego nc̃ reuocor. ut ꝑ hȩc eadẽ
tpr̃a qͥb romani ista ꝑpessi s̃. q̃ in¬
⁊ se bella gesserint macedo.¬
nũ duces reuoluã. qͥ mortuo ale¬
xandro chu̾sas sortiti ꝓuincias.
mutuis se bellis c̃sũpser̃. Quoꝵ e¬

Expanded text:
adquisiti agri Sabini et multituadquisiti agri Sabini et multitudinem capti populi referre uellet, numerum explicare non potuit.. Anno ab Vrbe condita Bruttii, Samnites quoque cum Etruscis et Senonibus Gallis facta societate, cum redivivum 200 contra Romanos bellum molirentur, Romani ad exorandos Gallos misere legatos: quos cum Galli interfecissent, Caecilius praetor ob ulciscendam legatorum necem, et comprimendum tumultum hostium cum exercitu misin ea pugna occisi, multi nobiles litum Romanorum illo bello prostrata sunt. Ita autem quotiescumque Galli exarserunt, totis opibus suis Roma detrita est, ut sub praesenti nunc concursatione Gothorum magis debeat meminisse Gallot ego nunc reuocor, ut per haec eadem tempora, quibus Romani ista perpessi sunt, quae inter se bella gesserint Macedonum duces reuoluam, qui mortuo Alexandro diuersas sortiti prouincias mutuis se bellis consumpserunt. quorum e
Abbreviated transcription (Latin):
hinc anno. fabiꝰ gurges consul ma.¬
le adu̾sũ sanitas pugnauit: Nãq
amisso exercitu. uictꝰ in urbẽ re.¬
fugit: Itaq cũ senatꝰ de submo.¬
uendo eo delib̾aret: pat̃ eiꝰ fabiuᷤ
maximꝰ ignominiã filii dep̃catꝰ.
legatũ se filio iturũ ultro obtulit.
si illi depellendȩ ignominȩ ⁊ ge:¬
rendi iteꝵ belli facultas daret᷑.
Qua ĩpetͣta. p̾lioq conserto. cũ sũ¬
bito pugnantẽ filiũ consulẽ insi.
stente pontio sãnitaꝵ duce. ⁊ in¬
festis hostiũ telis conclusũ uidẽt.
sit: Quo facto ꝑmoti romani. to.¬
ta ibi incubuere acie. donec ip¬
ercitu. uictũ opp̾ssũq cȩꝑunt:
Cȩsa s̃ in eo p̾lio. sãnitiũ.xx. milia.
clade trahebat᷑. capti ducis desti.¬
tutione finitũ ẽ.rtn
Nno subsequente. cũ sabiniᷤᷤ qu.¬
rio consule bellũ gestũ ẽ. E qͦt
milia hominũ int̾fecta. quot ca.¬
pta sint. ipse consul ostendit
Qui cũ in senatu magnitudinẽ

Expanded text:
hinc anno Fabius Gurges consul mahinc anno Fabius Gurges consul male adversus Samnitas pugnavit. Namque, amisso exercitu, victus in Urbem refugit. Itaque cum senatus de submovendo eo deliberaret, pater ejus, Fabius Maximus, ignominiam filii deprecatus, legatum se filio iturum ultro obtulit, si illi depellendae ignominiae, et gerendi iterum belli facultas daretur. Qua impetrata, praelioque conserto, cum subito pugnantem filium consulem, insstente Pontio Samnitarum duce et infestis hostium telis conclusum uideret,sit. quo facto commoti Romani tota ibi incubuere acie, donec ipercitu uictum oppressumque ceperunt. caesa sunt in eo proelio Samnitium xx milia, clade trahebatur, capti ducis destitutione finitum est. Anno subsequnse cum Sabinis Corio consule bellum gestum est, ubi quot milia hominum interfecta, quot capta sint, ipse consul ostendit. qui cum in senatu magnitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
mortuis.
e qͥtur annꝰ qͦ romani instaura.¬
to a sãnitib bello uicti s̃. atq
in castra fuger̃ Postea uͦ sãnites
nouũ habitũ animũq sum̃tes.
hoc ẽ deargentatis armis ac uesti.¬
b. paratiq animo nͥ uincant mo¬
ri. bello sese offer̃. Adu̾sũ quos pa¬
piriꝰ consul cũ exercitu missꝰ cũ
a ppłariis augurib uana coniec¬
tantib congredi ꝓhiberet᷑. irrideis
eos tã felicit̃ confecit bellũ. quã
constant᷑ arripuit: Nã in hoc p̾lio
capta referunt᷑. S banc qͦq istius
uiri laudandã uictoriã. quã uani
auspices ĩpedire ñ potuer̃. oborti
subito corrupere morbi: Nã tan¬
ta ac tã intolerabilis pestilentia tẽ
corripuit ciuitatẽ. ut ꝓpt eã qͥcũq
ratione sedandã. libros sibillinos ẽ¬
sulendos putarent. horrendũq il¬
lũ epidaurũ colubrũ. cũ ipso escu.¬
lapiĩ lapide aduexer̃. qͥsi uͦ pesti.¬
lentia aut antea sedata ñ sit. aut
post orta ñ fuerit. Prȩt̾ea altero ab¬

Expanded text:
mortuis. Sequitur annus, quo Romani instaurato a Samnitibus bello uicti sunt atque in castra fugerunt. postea uero Samnites nouum habitum animumque sumentes, hoc est deargentatis armis ac uestibus, paratoque animo ni uincant mori, bello sese offerunt. aduersum quos Papirius consul cum exercitu missus cum a pullariis auguribus uana coniectantibus congredi prohiberetur, inridens eos tam feliciter confecit bellum quam constanter arripuit. nam in hoc proelio capta referuntur. sed hanc quoque istius uere laauspices impedire non potuerunt, oborti subito corrupere morbi. Nam tanta ac tam intolerabilis pestilentia tunc corripuit civitatem, ut propter eam quacumque ratione sedandam, libros Sibyllinos consulendos putarint, horrendumque illum Epidaurium colubrum, cum ipso Aesculapii lapide 199 advexerint: quasi vero pestilentia aut ante sedata non sit, aut post orta non fuerit. Praeterea altero ab
Abbreviated transcription (Latin):
⁊. dep̃dationes faciens. multos captaieꝵ. cepit. ⁊
usq in locũ qͥ horrea dicit᷑ castra metatĩ ẽ: nullũq
ei resistere potuit: Ad hunc pontifex missis sacer¬
dotib cũ apłiciꝰ donariis. uniu̾sos captiuos de eorũ
manibꝰ redeuiit. ipsũq ducẽ cũ suo exercitu ad ꝓpͥa

Expanded text:
et depraedationes faciens, multos captivorum cepit et et depraedationes faciens, multos captivorum cepit et usque in locum qui Horrea dicitur castrametatus est, nullusque ei resistere potuit. Ad hunc pontifex missis sacerdotibus cum apostolicis donariis, universos captivos de eorum manibus redimit ipsumque ducem cum suo exe
Abbreviated transcription (Latin):
pacifice uixit: Hic pemo habeut ꝯiugẽ ratꝑ¬
gã nõie. quȩ cũ eẽt facie rusticana. sepe maritũ
dep̃cata ẽ: ut se dimissa aliã uxorẽ duceret.
quã tanti ducis coniugẽ eẽ deceret: S ipse. ut
erat uir sapiens. plus eiꝰ mores ⁊ humilitatẽ
uerecundãq pudiciciã. quã corporis pulchri¬
tudinẽ sibi ꝯplacere dicebat: Te hac gͥ ꝯiuge
tres pemo filios. hoc ẽ ratchis ⁊ ratchait ⁊. aistol¬
fũ uiros strenuõ genuit. qͦꝵ natuitas humilita¬
tẽ matͥs ad głam ererit: Qͥ dux con gregatis
omniũ nobiliũ qͥ in bello de qͦ diximꝰ obierant fi¬
liis sic eos cũ suis natis parit᷑ nutrit: ae si ⁊
ipsi ab eo geuiti fuissent.: .xxuii.
ac deniq ȩtate gisulfũ beneuentandꝵ duc¬
tor surã romanoꝵ cuntatẽ. hirpinũ atq archim
pari modo oppida cȩpit: Qͥ gisulfus tẽpore ioħ̃is
papȩ eũ omĩ sua uirtute. cãpaniã uenit. incendia

Expanded text:
pacifice vixit. Hic Pemmo habuit coniugem Ratppacifice vixit. Hic Pemmo habuit coniugem Ratpergam nomine; quae cum esset facie rusticana, saepe maritum deprecata, ut se dimissa aliam uxorem duceret, quam tanti ducis coniugem esse deceret. Sed ipse, ut erat vir sapiens, plus eius mores et humilitatem verecundamque pudicitiam quam corporis pulchritudinem sibi conplacere, dicebat. De hac igitur coniuge tres Pemmo filios, hoc est Ratchis et Ratchait et Ahistulfum, viros strenuos, genuit. Quorum nativitas humilitatem matris ad gloriam erexit. Qui dux, congregatis omnium nobilium qui in bello de quo diximus obierant filiis, sic eos cum suis natis pariter nutrivit, acsi et ipsi ab eo geniti fuissent. 27. Hac denique aetate Gisulfus Beneventanorum ductor Suram Romanorum civitatem, Hirpinum atque Arcim pari modo oppida cepit. Qui Gisulfus tempore Iohannis papae cum omni sua virtute Campaniam venit, incendia