comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et reununtiaueriit ei dicentes. quia
conuerteriuit ab eum omnes gentes
quo in cirtuitu nr̃o sune: ecereitus ua¬
cus mimtꝰ. Et arabas conduxerunt iu
antilium: et caslta posueriut trans
carentm. paraa uenire ad i preliũ
et abut nidas obuiam illis. Et aut
cimotheus principibus excetciais siu
Sum appro pinquauerit iudcis. et erpͥt¬
sitrut as nos. ptior. non pocetimus.
ssistiicte eum. quia portus peterit
aduersura nois. Si uero tnuerit t¬
ate et posuerie eisata ꝙ taa flinmueꝵ¬
tunfieremumus ad dos: et poterimꝰ ad¬
uersum illum. Ut autem appropinquaũ
iudas ad torrentem aque: statuit scribas
populi. sccus correntom et mandauit ens
dicens heminem hominum relinqueri
Et trausfretauit ad illos prior. Et omnis
pepulus post eun. Et contrite sunt atĩsi¬
nẽ corum ouines gentes. et proieterunt at¬
ina sua. et fugerum ad fauum quoᷤ est
in carnani: et occupauit ipsara cunita¬
tm. et fanum succondit igni. cum ouã¬
bus qui erant iu ipso. Et oppressa est ei¬

Expanded text:
dicentes quia convenerunt ad eum omnes gentes quae in circuitu nostro sunt exercitus multus nimis et Arabas conduxit in auxilium et castra posuerunt trans torrentem parati venire ad te in proelium et abiit Iudas obviam illis et ait Timotheus principibus exercitus sui cum adpropiaverit Iudas et exersierit ad nos prior non poterimus sustinere eum quia potens poterit adversum nos si vero timuerit transire et posuerit castra extra flumetransfretemus ad eos et poterimus adversus illum ut autem adpropinquavit Iudas ad torrentem aquae statuit scribas populi secus torrentem et mandavit eis dicens neminem hominum reliqet transfretavit ad illos prior et omnis populus post eum et contritae sunt ante faciem eorum omnes gentes et proiecerunt arma sua et fugerunt ad fanum quod est in Carnain et occupavit ipsam civitatem et fanum succendit igni cum omnibus qui erant in ipso et oppressa est Ca
Abbreviated transcription (Latin):
lum derelinquentes gregeni gladius
sper brachium euis. et super oculum
mini super isił. Et aixit domnus exteu¬
dens celum. et fundans terram. et fin¬
gens spiritum homini in eo. Ecce ego
ponam hierlimsuper limiuare erapule
peacutiam oritin equiln in fluporera.
et ascenscrem eius ui amentia. et super
domimni uida aperiam oculos meos. et
tentur michi habicatres terre ierłm. in
domino excercituum deo eoruu. In dit
illo ponam duces iuda sicut caminum
ignis in lignis. et ficint fac̃c. ignis
in feno. et deuorabunt ad derteram. et
suo. Et salnabit dominus rabernacula
iuda sicut it principio. ut non inagnifi¬
ce glerictur domimis dauco. et gloria ha¬
bicantium icłm contra uidam. In die illo
proreger domnius habitatores hierłr.
angelus domini in conspectu ecumi ecu¬
et trit u die illa aneram conuertere õs
gentes que uenerunt contra hierłm. et
effundam super donium datud. et supet
habuatores ierł spiritum gratie et precũ.

Expanded text:
lum, derelinquens gregem: gladius lum, derelinquens gregem: gladius super brachium ejus, et super oculum mini super Israel. Dixit Dominus extendens coelum, et fundans terram, et fingens spiritum hominis in eo. Ecce ego ponam Jerusalem superliminare crapulaepercutiam omnem equum in stuporem et ascensorem eius in amentiam et super domum Iuda aperiam oculos meos et otentur mihi habitatores Hierusalem in Domino exercituum Deo eorum in die illo ponam duces Juda sicut caminum ignis in lignis, et sicut facem ignis in feno, et devorabunt ad dexteram et a et salvabit Dominus tabernacula Iuda sicut in principio ut non magnifice glorietur domus David et gloria habitantium Hierusalem contra Iudam in die illo proteget Dominus habitatores Hierusalangelus Domini in conspectu eius et erit in die illa quaeram conterere omnes gentes quae veniueffundam super domum David et super habitatores Jerusalem, spiritum gratiae et precum:
Abbreviated transcription (Latin):
nu emum. et pascam pecuis occisionis.
propter hoc o paupetes gregu¶ Et assimi
uense utio. et contracta est anma mea
in eis. Siquidem auima eorimi uaria¬
uit in me: et dixi: non pascam uos. ¶d̾
montur manatur. et quod succiditur suc
que uocabatur retus. et abscidi eam ut
deductum est in dic illa. et cognouerunt
sicut pauperes gregis. qui custodiunt mͥ
quia uerbum domin est: et dixi ad eos
Si bonuii est. in oculu ur̃is. afferte m̾¬
cedem ueam. et si non. quiescite. Et
appenderunt mercedem meam trignita
argenteos ¶Et dixit dominus ad me.
ꝑtoice illos ad stacurariuin decoruim pre
in donio domini : ad statuarium. Et ꝓpre¬
cidi uirgam meam sed̾̃n quo appellabet᷑¬
funiculus. ut dissoluctem gerniquita¬
tem uiter uidam. et inter irł. Et dirit
donimus ad me. Ad buc sume tibi uasa
pastoris stulti. quia ecce ego suscitabo pi
non sanabit. et id quod stat uon enu¬
triet. et carnes piugnium comedet ⁊
migulas coruin dissoluet. Q pastor et ido¬

Expanded text:
nu eorum et pascam pecus occisionis propter hoc o pauperes gregis et adsumpsmense uno et contracta est anin eis: siquidem anima eorum variavit in me. Et dixi: Non pascam vos: quod moritur, moriatur: et quod succiditur, sucquae vocabatur Decus: et abscidi eam, utdeductum est in die illa: et cognoverunt sic pauperes gregis, qui custodiunt mihi, quia verbum Domini est. Et dixi ad eos: Si bonum est in oculis vestris, afferte mercedem meam, et si non, quiescite. Et appenderunt mercedem meam triginta argenteos. Et dixit Dominus ad me: Projice in domum Domini ad statuarium. Et praecidi virgam meam secundam, quae appellabFuniculus, ut dissolverem germanitatem inter Judam et inter Israel. Et dixit Dominus ad me: Adhuc sume tibi vasa pastoris stulti. Quia ecce ego suscitabo pasnon sanabit, et id quod stat non enutriet, et carnes pinguium comedet, et ungulas eorum dissolvet. O pastor, et ido
Abbreviated transcription (Latin):
sit et congregaitit ercerei¬
tirat iininersi regin sui. et castra
fortia ualde. Et aperuit enarium snĩ
et stipendia ex certitur it mannium:
et mandauit illis ut essent patati
ad omiria. Et indic quod defecit pec¬
cuma ui thesauris. et tributa regioiis
modica propter dissensionem. et pla¬
gaui quani fecit in terraui ut tolleret
legitima que erant a primis diebus.
Et tunuit ue non haberet semel et
rat super reges qui ante cum fue¬
tant. Consfernatus erat annuo ual¬
de: et cogitauit ire inperfidem. ut ac¬
ciperet tributa regioitum. et congre¬
garet argentun multum. Et reliquit
usiam hominem nobilem de gene¬
re regali. super negotia regia a flu¬
mine cufraten. usꝙ ad fłumen egx¬
pa. et ut nuttiret antiochum filiu̾
suum donec rediret. Et tradidit ei
medium ꝑxtercituun: et elefancos:
et mandauit ei de omrisbus que no¬
lebat. et do babitantibiis iudeam et
hicrłm. et ut niuteret ad eos eycer¬
citum ad conterendam et exstirpã¬
et auferendem inemouam de loco. Et

Expanded text:
sit et congregavit exercitum universi regni sui castra fortia valde et aperuit aerarium suum et dedit stipendia exercitui in annum et mandavit illis ut essent parati ad omnia et vidit quod defecit pecunia de thesauris et tributa regionis modica propter dissensionem et plagam quam fecit in terra ut tolleret legitima quae erant a primis diebus et timuit ne non haberet et semel et rat super reges qui ante eum fuerant consternatus erat animo valde et cogitavit ire in Persidem et accipere tributa regionum et congregare argentum multum et reliquit Lysiam hominem nobilem de genere regali super negotia regia a flumine Eufraten usque ad flumen Aegypti et ut nutriret Antiochum filium suum donec rediret et tradidit ei medium exercitum et elefantos et mandavit ei de omnibus quae volebat et de inhabitantibus Iudaeam et Hierusalem ut mitteret ad eos exercitum ad conterendam et extirpanet auferendam memoriam de loco et
Abbreviated transcription (Latin):
ut pollnamus dietu sabbatorimi. Et con¬
citauerunt adnersus eos preltum. et ño
respenderunt eis: nec lapidem nei  opila¬
quid in iuste perditis nos. Et inculerñt
ois bellum sabbatis. et mortui sunt ip¬
si. et urores eorimi. et filii cornin. et poco¬
ra corum usꝙ ad mille aminas homi¬
num. Et cognouit mathatbias. et ami¬
ei enis: et iuctu habuerunt super
cos ualte Et dirie uir proriino suo.
Si omnos fecerimus sicut patres nr̃i
facerunt  : Et pugnauerimus aduerius
et cegitq u̾erunt in die illa dicentes:
onis lomo
quicunꝙ uenere̾t ad noͤ
n uello die sabbatorum:

Expanded text:
bbatorum et concitaverunt adversus eos proelium et non responderunt eis nec oppilaquod iniuste perditis nos et intulerunt eis bellum sabbatis et mortui sunt ipsi et uxores eorum et filii eorum et pecora eorum usque ad mille animas hominum et cognovit Matthathias et amici eius et luctum habuerunt super eos valde et dixit vir proximo suo sfecerunt et non pugnauerimus antichristus et cogitauerunt in die illa dicentes: omnis homo, quicumque uenerit ad nos II bellum die sabba
Abbreviated transcription (Latin):
non heredita uit regnum eius. et non
ebtimut spolia cuis: simns composia¬
o ciuis : ablata est. Que etat libexa fac¬
ta est ancillo. Et ccce sancta nr̃a et pul
Quo ergo tiobis adhuc uiuere: ꝙ sci

Expanded text:
n obtinuit spolia ejus? Omnis compositio ejus ablata est. Quae erat libera, facta est ancilla. Et ecce sancta nostra, et pQuo ergo nobis adhuc vivere? Et sci
Abbreviated transcription (Latin):
mino deo uestro. in ipsa glouosi eritis.
Et eace symcon frater u̾r. et scio quod
uir consilu est ipsuni audite semper.
et ipse uobis erit pacer. Et uidas ma
butionem gentibus. et intendite inpre¬
ceptum legis. Et benediu eos. et ad po¬
sitis est ad patres suos. Et defunchiis
est cencessuo. ꝙ quadragessinio. serto
anno. et sepulcus est a filus in sepul¬
ciris patrum suotũ in modm̃n. Et¬
planterunt ium omis isix plan
T surigrit iudas qui uocaba¬
tur machabeus filius tus
pro eo: et aduinabant cum
cinnes fratres tuis. et uni¬
uerii qui se comurgreuint patrieuis
et preliabantur preluun isił cum le

Expanded text:
lege quia in ipsa gloriosi eritis et ecce Simeon frater vester scio quod vir consilii est ipsum audite semper et ipse vobis erit pater et Iudas Maccbutionem gentibus et intendite in praeceptum legis et benedixit eos et adpositus est ad patres suos et defunctus est centesimo et quadragesimo et sexto anno et sepultus est a filiis suis in sepulchris patrum suorum in Modin etplanxerunt eum omnis Israhel plant sur. rexit Iudas qui uocabatur Machabaeus filius eius pro eo. et adiuuabant eum omnes fratres eius et uniuersi qui se coniunxerant patri eius; et proeliabatur pr
Abbreviated transcription (Latin):
ab ptolomada. et tyto & ħdone. Et re¬
ut nos cosumant. St audunt auttm
uidas et populus sermoties istos: conue¬
int ceclesia magna cogitare quid face¬
tent fratribiti suis qui mtribulatione
etant : et erpugnabantur ab eis.
ritq indas symoni fratti suo:
lige cibi iros. et nade libera
fratres tuos in galileã. ego e¬
nim et fratet meus ionachas
dues populi cum resituo eectreitu in
nora ad custorieudum et pticepit illis di¬
cens: Pre estote populo hiuic: et nolite
belluni comnittere aduersus gentes.
dones ⁊ encrtamur. Et dati sunt. S¬
moni inrarum tria milia ut irent in
galileam: iude autem octo milia ra
galadatr Et abin eeion ingalacam
e atnmisit prelia imuilta cumgentibus
et contrus suit gentes a facie cius. Et
perserutuis est as usꝙ ad portam rtolo¬

Expanded text:
da et Tyro et Sidone eut nos consumant ut audivit autem Iudas et populus sermones istos convenit ecclesia magna cogitare quid facerent fratribus suis qui in tribulatione erant et expugnabantur ab eis dixitque Iudas Simoni fratri suo elige tibi viros et vade et libera fratres tuos in Galilea ego enim et frater meus Ionathas duces populi cum residuo exercitu in Iudaeam ad custodiendum et praecepit illi dicens praeesto populo huic et nolite bellum committere adversus gentes donec revertamur et dati sunt Simoni viri tria milia ut iret in Galileam Iudae autem octo milia in Galaditin et abiit Simon in Galileam et commisit proelia multa cum gentibus et contritae sunt gentes a facie eius et persecutus est eos usque ad portam Ptolo
Abbreviated transcription (Latin):
uida: et congressi sunt. Et contrite sũt
gentes: et fugerunt in campum. No¬
uissimi auteni ceciderunt ingladio: et
persecia sunt eos usꝙ gesoron: et usꝙ
in campos idumeȩ. et atbti. et iamue.
Et ceciderunt ex illis ad tria milia uurtei
Et reuerssiᷤᷤ est udas. et excercitus eiis.
sequens cum: et dixit porulum. Hon
concupiscatis spolia. quia bellum contͣ
spicictis de moute. Et uidit gorgias qued
in fugani conuersi sunt sui : et succca¬
sa sunt castra: fumus onim qui inde¬
batur declarabat quod factutu est. E¬
bus illi conspectis cimuerunt ualde: as¬
picientes simul et uidaui. et ex cercitũ¬
eius in campo. paratum ad prelium:
et fugerunt omnes in camplui alige¬
narum. Et uidas reuersus est ad spolia
casterum: et acceperunt auruui mul¬
tum. et argentum. et iacinctun. et pi¬
puram marinam. et opes magnas. Et
seculum iscricerdia euis. Et facta est
salus magna in isrł in die illa. Quici
autem alienigenariun euaserunt. uene¬
runt et nuntiauerunt lysie uniuersa que

Expanded text:
uda et congressi sunt et contritae sunt gentes et fugerunt in campum novissimi autem ceciderunt gladio et persecuti sunt eos usque Gesoron et usque in campos Idumeae et Azoti et Iamniae et ceciderunt ex illis ad tria milia virorum et reversus est Iudas et exercitus eius sequens eum et dixit ad populum non concupispiciens de monte et vidit quod in fugam conversi sunt et succensa sunt castra fumus enim qui videbatur declarabat quod factum est quibus illi conspectis timuerunt valde aspicientes simul et Iudam et exercitum in campo paratum ad proelium et fugerunt omnes in campo alienigenarum et Iudas reversus est ad spolia castrorum et acceperunt aurum multum et argentum et hyacinthum et purpuram marinam et opes magnas etsaeculum misericordia eius et facta est salus magna in Israhel in illa die quicumque autem alienigenarum evaserunt venerunt et nuntiaverunt Lysiae universa quae
Abbreviated transcription (Latin):
guominabatur abaron. et lonathas:
qui cognouimabiltur. aphuis. hi uderũt
mala. que fatiebant in populo uida et
in hicrusalem. Et dirit machathias¬
Ue inic̾i ut que natuis sum uidere con¬
triciontin populi mei. et contriti oneni
cuutatis cancte. es sedere illic cum datur
inmauibus inimicontuu: saucta in
manu extraneorum facła sunt : tempło
cius sicut homo ignobilis. uasa glouie
uus. captiua abducta sunt. Trugidati st̾

Expanded text:
gnominabatur Abaron et Ionathas gnominabatur Abaron et Ionathas qui cognominabatur Apphus hii viderunt mala quae fiebant in populo Iuda et in Hierusalem et dixit Ma ait. Ut quid natus sum videre contritionem populi mei, et contritionem civitatis sanctae, et sedere illic, cum datur in manibus inimicorum? Sancta in manu extraneorum facta sunt, templum ejus sicut homo ignobilis. Vasa gloriae ejus captiva abducta sunt; trucidati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uanuas doniorum. et in plateis incende¬
eos. Et apud queuicunꝙ in uenieban¬
tur libri testamenti domuri: et qui¬
cunq obscruabat legem demiui. secũ
dinii rcqis trutidabant eum. In iurtute
sua faciebant hoc populo isiẜ. qui in¬
ueniebantur nni ontni mense in ciucta¬
tibus. Et qurata et uicesima die meu¬
sic: sacrificabant super aram que erat
contra altare. Et mulieres que circuni¬
secundum uisfum regis antiochi. Et sa¬
spendebant pueros aceruuoibus. perũi¬
uersas domos eorum. et eos qui circum¬
ciderant cos crucidabant. Et uulti de
populo isrł defimerunt apud se ut nõ
manducarent mniunda: et elegerunt
magui mori : quam cibis comquinati
iiniuidis ÷ et nolurrunt infringere le¬
geni dei sanctam. et trucidati sunt: et
M diebus illis surrerit
mathachias filiui iohanuis filũ sỹmẽ¬
onis sacerdos ex filiis uoarim ab hicrłm.
et consedit urmonte modiu: et habe¬
bat aumꝙ filios. iohannan. qui cogno¬

Expanded text:
ianuas domorum et in plateis incendeianuas domorum et in plateis incendeeos et apud quemcumque inveniebantur libri testamenti Domini et quicumque observabant legem Domini secundum edictum regis trucidabant eum isua faciebant ad Israel his qui inueniebantur in omni mense et mense in ciuitatibus; et quarta et uicesima mensis sacrificabant super aram quae erat super altare. et mulieres quae circusecundum iussum regis Antiochi et suspendebant pueros a cervicibus per universas domos eorum et eos qui circumciderunt eos trucidabant et multi de populo Israhel definierunt apud se ut non manducarent inmunda et elegerunt magis mori quam cibis coinquinari inmundis et noluerunt infringere legem Dei sanctam et trucidati sunt etiebus surrexit Matthathias filius Iohannis filii Simeonis sacerdos ex filiis Ioarim ab Hierusalem et consedit in monte Modin et habebat filios quinque Iohannan qui cogno
Abbreviated transcription (Latin):
legeui suam. et consfitrunt ouines gen¬
Et multi ex isit consenserunt ei : et
de. ut sequerentur leges gencium ter¬
re: ei prohiberent holocansta. et si¬
crificia. et placationes fieri in cemplo
dei. Et prohibereut delebrari sibbatiun
et diei sollempnes. et uissit cinquina
Et uissie edificati aras. et tecapla. et
idola. et im molari carnes suillas.
.et pecora cominutua : et telinquete
filios suos : incirtutisos: et comqui¬
nari auimas eorum. in omuibus in¬
mundis & ab hom inationibus : ita
ut obliuiscentur legem. et iimu¬
tarent omnes coͣgitationes dei: et
quecimꝙ non fecissent secuudura
sissex omm regtio suo. et preposuit pͥn¬
cipes populo aui hec fieri coegerant¬
ni: et fecerunt mala super terrani. et
esfugauerunt populum isrł in abditis.
et in absconditis fugiciuorum locis¬
e qunta decima meusit
asleu: quinto et quadrages
naudiin idolum desolationis super al¬
tare dei. et per uniuersas auitates iu¬
de in arcuitu edificauerunt aras. et añ

Expanded text:
legem suam et consenserunt omnes genet multi ex Israhel consenserunt ei et dae ut sequerentur legem gentium terrae et prohiberent holocausta et sacrificia et placationes fieri in templo Dei et prohiberent celebrari sabbatum et dies sollemnes et coinquinaet iussit aedificari aras et templa et idola et immolari carnes suillas et pecora communia et relinquere filios suos incircumcisos et coinquinari animas eorum in omnibus inmundis et abominationibus ita ut obliviscerentur legem et inmutarent omnes iustificationes Dei et quicumque non fecisset secundum sit omni regno suo et praeposuit principes populo qui haec fieri cogerentni et fecerunt mala super terram et effugaverunt populum Israhel in abditis et in absconditis fugitivorum locisntadecima mensis casleu quinto et quadragesius abominandum idolum desolationis super altare Dei et per universas civitates Iudae in circuitu aedificaverunt aras et ante
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntarius in lege. Et omnes qui
fugͥebant a malis. ad dici sunt ad eos:
et facti sunt illis ad firmamentum.
Et collegenint excercitum et pereusse¬
unt peccatores in ira sua. et uiros ini
destrurtrins aras. et arcumesderunt
pueros intixciuncisos quot quot inue¬
nerunt infirubus isrł infortitudiue:
et perlecira sunt filos aiperbie. Et pte¬
spenatum est opus in manibus eoꝵ:
et obciuuerunt legem de manibus
gentiui. et de manibus regum: et¬
non dederunt cormi peccatori.
filiis suis. Qnne confotata ẽ
superbia. et castigatio. et tem¬
pus euersiguis. et ira madignationis
pietis glouam magna. et nomen e¬
ternum. Aeraam nonie in temptatio¬
ne niuentus est fidelis. et reputatũ
est ei łustitiam. Iosepb in tempore an¬
gnstie sus. custodiu̾ mandatum : et
factus est domiinꝰ egỹpti. Finees pa¬
ter noster. ⁊ elando tolum del: accep̃
testanittum sacerdocu atrini. Hic¬
sus dimi irplec uerbum. et factus ẽ

Expanded text:
uoluntarius in lege. et omnes qui fugiebant a malis additi sunt ad eos et facti sunt illis firmamentum. et constituerunt uirtutem, et percusserunt peccatores in ira sua et uiros iniqdestruxerunt aras et circumciderunt pueros incircumcisos quotquot inuenerunt in finibus Israel in fortitudine, et persecuti sunt filios superbiae et prsperauit opus in manus eorum, et obtinuerunt legem de manibus gentium et renon dederunt cornu peccatori efiliis suis nunc confortata est superbia et castigatio et tempus eversionis et ira indignationis pietis gloriam magnam et nomen aeternum Abraham nonne in temptatione inventus est fidelis et reputatum est ei ad iustitiam Ioseph in tempore angustiae suae custodivit mandatum et factus est dominus Aegypti Finees pater noster zelando zelum Dei accepit testamentum sacerdotii aeterni Iesus dum implet verbum fa
Abbreviated transcription (Latin):
i cuis constanter stecerunt. Et respon¬
dentes qui missi erant ab antiocho: dite¬
tunt machathie. Princeps et clarissimꝰ
et magnus es in hac ciuitate. et ornat᷑
filus ee frutrib E rgo accede prior. et
fac iussum regie. sicut fecerunt omues
gentes. et uiri inda. qui remanserunt
et auro: et inuneribus multis. Et res¬
pondit mathathias: Et dirit inagua uo¬
ee. Et si oinues gences regi autiecho ob¬
ediunt. ut discedant iiusquisq a serui¬
tute legis patrum suorum : et con senti
et fratres mei obedicimis legi patruin
nostrorum. Propitius nobis sut deus.
Den est nobis utile reliuquere legem:
et uistitiat dei. Non audiemus uerba be¬
gis antiochi. nec sacrificabimus : trans¬
grodientes legis nr̃e mandata. ut camus
altera ura. Et ut cessauit loqui uerba
hec : accessit quidam iudeus ii omniu̾
oculis sacrificare idolis. super aram in
cidauit eum super aram. S et iursi
quem miserat rex antiochus qui cogebat
at post me. Et fugit ipse. et filii cius

Expanded text:
i eius constanter steterunt et respondentes qui missi erant ab Antiocho dixerunt Matthathiae princeps et clarissimus et magnus es in hac civitate et ornatus filiis et fratribus ergo accede prior et fac iussum regis sicut fecerunt omnes gentes et viri Iuda et qui remanserunt et auro et muneribus multis et respondit Matthathias et dixit magna voce et si omnes gentes regi Antiocho oboediunt ut discedat unusquisque a servituet fratres mei oboediemus legi patrum nostrorum propitius sit nobis Deus non est nobis utile relinquere legem et iustitias Dei non audibimus verba regis Antiochi nec sacrificabimus transgredientes legis nostrae mandata ut eamus altera via et ut cessavit loqui verba haec accessit quidam Iudaeus in omnium oculis sacrificare idolis super aram in cidavit eum super aram sed et virum quem miserat rex Antiochus qui cogebat at post me. et fugit et ipse et filii eius
Abbreviated transcription (Latin):
et cos qui sub ipso sunt. qui sperue¬
banc uerbum regis. Et p̾parauit se
in filios isir. et appropinq uauerimis
usꝙ uechron et genut iudas obiuã
illi cim paucis. St uderunt autem
grcercitum uementem sibi obmam :¬
dixerunt uide. Quomodo roterimus
pauci pugnare ad multitudinem tã
faicem. et nos fatigati sumiis ienituo
hodie : et ait idas. Sacile cł conclu¬
di niulcos in manus pauectum et
non est diffirentia i emspectu dei celi.
liberare in multis et iu paucis quia ñ
in mulcitudine exteratus uictoria bel¬
li : s de celo fuicitudo est. Ipsi ueniũt
ad nos i mulcitudine contarmati et
superbia. ut disperdant nos et urores
ui conteret nͥos. ante faciem suaui.
Uot auteni ne timueritis eos. Et
cessauit autem loqui: in siluit ieos
subito. et contritus est seror: et er¬
cercitus in conspectu ipsuis. et perse¬
quebatur eum in desensu uethon nsꝙ
in campum. Et cicsterunt ex eis octpi¬
genti uiri. et reliqui autem fugert¬

Expanded text:
et eos qui cum ipso sunt qui sperneet eos qui cum ipso sunt qui spernebant verbum regis et praeparavit se ropinquaverunt usque Bethoron et exivit Iudas obviam illi cum paucis ut viderunt autem exercitum venientem sibi obviam dixerunt Iudae quomodo poterimus pauci pugnare ad multitudinem tantam tam fortem et nos fatigati sumus ieiunio hodie et ait Iudas facile est concludi multos in manus paucorum et non est differentia in conspectu Dei caeliliberare in multis vel in paucis, quia non in multitudine exercitus victoria belli, sed de coelo fortitudo est. Ipsi veniunt ad nos in multitudine contumaci et superba, ut disperdant nos et uxores us conteret eos ante faciem vestram. vos autem ne timueritis eos ut cessavit autem loquens insiluit in eos subito et contritus est Seron et exercitus eius in conspectu ipsius et persequebatur eum in descensu Bethoron usque in campum et ceciderunt ex eis octingenti viri reliqui autem fuger
Abbreviated transcription (Latin):
nt. Et per socutus est iniquos. perscru¬
tans cos⁊ et qui conturbabant popu¬
lum suum. succeudit flaminis. Et re¬
pulsi sunt inimici pretimore ouis:¬
ti sut : et directa est salus in manu
euis. Et exacerbabat reges imultos et
lecificabat iacob in operibus suis: et
in seculum memoria tiis benedictiõe
Et per ambulauit ciuitates uida: et
pecdidit impios ex eis. Et auertit ab
ifre: et nominatus est usꝙ ad nouis¬
simum terre. et congregauit pereũ
t congregaine appolonius
goutes. ctasamaria uirtutẽ
smultaui et magnam. et ad
balandum conira issł. Et co¬
igronit indas. et griit obitu¬
am illi. et percnssic et occidit illum:
et cecid̾unt milnerati multi. et teli¬
qui fugermt. Et accepit spolia torum
et gladum appollomii abstlit iudas.
et crat pugnans in eo ommibus dieb
Et aidinit seron princips excercitus
srrie quod congreganit nidas congre¬
gitionem. et ecclesiam fidlium secũ
it ait. Saciam inichi nomen. et gloni¬
ficabor in regno. et debellabo udam

Expanded text:
s, et persecutus est iniquos perscrutans eos; et qui conturbabant populum suum succendit flammis. Et repulsi sunt inimici prae timore ejus,ti sunt et directa est salus in manu eius et exacerbabat reges multos et laetificabat Iacob in operibus suis et in saeculum memoria eius in benedictione et perambulavit civitates Iuda et perdidit impios ex eis et avertit iram ab Israhel et nominatus est usque ad novissimum terrae et congregavit pereuntes et congregavit Apollonius gentes et a Samaria virtutem multam et magnam ad bellandum contra Israhel et cognovit Iudas et exiit obviam illi et percussit et occidit illum et ceciderunt vulnerati multi et reliqui fugerunt et accepit spolia eorum et gladium Apollonii abstulit Iudas et erat pugnans in eo omnibus diebus et audivit Seron princeps exercitus Syriae quod congregavit Iudas congregationem et ecclesiam fidelium secum et ait faciam mihi nomen et glorificabor in regno et debellabo Iudam
Abbreviated transcription (Latin):
mala. Et reuintiatum est uiris regis
et excercitui qui erat in hierłu: cun¬
tate daind : quoniam discessissent ui¬
ri quidam. qui dissipanerunt manda¬
ta regis in loca occulta in deserto. et ab¬
issent post illos multi. Et statimn perere¬
runt at cos cͤonstituerunt aduer sus eoᷤᷤ
prelium. uͥ die sabbatorum: et dixerũt
ad cos. Restitis: et minc adhuc: eri

Expanded text:
mala et renuntiatum est viris regis et exercitui qui erat in Hierusalem civitate David quoniam discessissent viri quidam qui dissipaverunt mandatum regis in loca occulta in deserto et abissent post illos multi et statim perrexerunt ad eos et constituerunt adversus eos proelium in die sabbatorum et dixerunt ad eos resistitis et nunc adhuc exite
Abbreviated transcription (Latin):
et exiutt ab antiochia ciuitate regni
sui anno centessimo et quadraguessi¬
mo. septimo. et cransfretauit en fra¬
teu flumen: et petambulabat superi¬
cees rogines. Et clegit lsias ptolonie¬
uni filium dorimini: et nicatioiem:
& gorgiam uitas potentes. eramicis
regis. et misit cum eis quadraginta
milia uirorum. et septem miłia equi¬
tum ⁊ ut irttrent in terram uidi. et
disperderent eam secunduni netbum
iegis Ec pro cesserunt ut irent cum
uniuersa uirtute sua. et uenerunt.
et applicauetunt amnaum. niterra
campestri. Et audierunt mercatores ce

Expanded text:
tiochia civitate regni sui anno centesimo et quadragesimo et septimo et transfretavit Eufraten flumen et perambulabat superiores regiones et elegit Lysias Ptolomeum filium Dorimini et Nicanorem et Gorgiam viros potentes ex amicis regis et misit cum eis quadraginta milia virorum et septem milia equitum ut venirent in terram Iuda et disperderent eam secundum verbum regis et processerunt ut irent cum universa virtute sua et venerunt et adplicuerunt Ammaum in terra campestri et audierunt
Abbreviated transcription (Latin):
uas duxerunt inuleres. et natos. etro¬
cora possederunt. Et odificauerunt cnu¬
catera dauid mint magno. et firmo. et
turribus firmis: et facta est illu mar¬
cemi. Et po sucruut illuc gentem pecta¬
sunt in laqueum magnum. Et factũ
est hoc ad insidias sanctificationi. et
in diabolum malum in isrł. Et estu¬
derunt sangumem unocenteru per
minauerunt sanctificanonem ⁊ et fu¬
gerunt habitatores incrłni ꝓpter eos:
ec facta est. habuatio exterarum. Et
facta est ex terta semim suo: et naci
cius reliquerunt eani. Sanctificatio
cus desolata est sicut solitu do. dies

Expanded text:
vas duxit mulieres et natos, et pvas duxit mulieres et natos, et pecora possederunt: et aedificaverunt civitatem David muro magno, et firmo, et turribus firmis: et facta est illis in arcem. Et posuerunt illic gentem peccasunt in laqueum magnum et factum est hoc ad insidias sanctificationi et in diabolum malum in Israhel et effuderunt sanguinem innocentem per circuitum sanctificagerunt habitatores Hierusalem propter eos et facta est habitatio exterorum et facta est extera semini suo et nati eius reliquerunt eam sanctificatio eius desolata est sicut solitudo dies
Abbreviated transcription (Latin):
et accepit spolia terre egrpti. Et con¬
uertit autiochus postauam percussit
egiptum. incentesio. quadragesimo.
ꝙ uni uersa nasa eins: et mensamn
positionis. et lybatoria. et fialas. ꝙ
mortatioli aurea. et uelum. et cooonas.
et ormentum aureum. quod in facie
templi erat: et comminuit omnia.
Et acccpi argentum. et autum. et
uasa concupiscibilia: et accepit the¬
sanros occulcos. quos inuenit. et sub
et fecit cedem homunmi. et loeutus
est in supcrbia magna. Et factui est
loco eorum. Et ingentuerunt princi¬
pes it semores. iuumes et iurginet in¬
firmati sunt et speciolas mulierum
mimiuuato est. Et oninis maritus suir¬
bant in choto maricali: lugobaui. E
comota est terta super in habitantes¬
in habitantes in ea. et uniuersa do¬
mus iacob induit confusionem. Et p
duos annos dicrum misit tex ptincipẽ
tributorum in ciuitates ñida: et ue¬
nit huerłu cum turba magna. et locu¬
tus est ad eos uerba pacifica indolo:
cuis. et muros eras incutuitu⁊ et carti¬

Expanded text:
et accepit spolia terrae Aegypti et convertit Antiochus postquam percussit Aegyptum in centesimo et quadragesimo et universa vasa eius et mensam propositionis et libatoria et fialas et mortariola aurea et velum et coronas et ornamentum aureum quod in facie templi erat et comminuit omnia et accepit argentum et aurum et vasa concupiscibilia et accepit thesauros occultos quos invenit etet fecit caedem hominum et locutus est superbia magna et factus est loco eorum et ingemuerunt principes et seniores virgines et iuvenes infirmati sunt et speciositas mulierum inmutata est omnis maritus sumbant in toro maritali lugebant et commota est terra super habitantes in ea et universa domus Iacob induit confusionem et post duos annos dierum misit rex principem tributorum in civitates Iuda et venit Hierusalem cum turba magna et locutus est ad eos verba pacifica in dolo jus, et muros in circuitu: et capti
Abbreviated transcription (Latin):
a. Et diri ad angelum qui logneba¬
tur in me. Quid sans hec domnie¬
mi : Et dixit ad me. hec sunt car¬
nua que uentilauerunt iudam: et
sti uetiunt facere : Qui ait dicens.
hec sintit coria que uentlauerint
iudam per siugulos uiros. et nemo eort
et uenerunt uti deterrere ea ÷ ut di
rent eam¶ Et louani oculos meis. et
uidi. et ecce uir. et in manir euis fum¬
culus menscu. Et dixi. Quo ta ua¬
dis: Et die ad me. Ut metiar ietł.
et indeam quanta sit latitudo enis. et
quant᷑ longuitudo illis : Ecce angelus
cini loguebatur in me. e grediebatur
et angelus alius egreneratur ex in octur¬
sum cuis. et dixit ad eum. Curre logte¬
rt ad puerum istum dicons. Absꝙ mu¬
ro habirabitur hierłin pre multitu

Expanded text:
elum qui loquebatur in me quid sunt haec et dixit ad me haec sunt cornua quae ventilaverunt Iudam et Isti veniunt facere qui ait dicens haec sunt cornua quae ventilaverunt Iudam per singulos viros et nemo eorum et venerunt isti deterrere ea ut deicirent eam et levavi oculos meos et vidi et ecce vir et in manu eius funiculus mensorum et dixi quo tu vadet videam quanta sit latitudo ejus, et quanta longitudo ejus. Et ecce angelus, qui loquebatur in me, egrediebatur, et angelus alius egrediebatur in occursum ejus. Et dixit ad eum: Curre, loquere ad puerum istum, dicens: Absque muro
Abbreviated transcription (Latin):
eis inuenerunt nos multa mala. Et
bonus uisus es .ͣ Iͫ aculis erum. Et de¬
stinauerunt aliqui de populo et ab¬
abietunt ad regem: et dedit illis po¬
cestatem ut facerent iustitias gentui.
Et edificauerumt g̾muasium in he¬
to solins secuntum leges nationum.
tunt a testamento sancto. et uincti
sunt natiomibus & uenunbati sunt
ut facerent malum. Et paratum est
reginuim in conspectu antiochi: et ce¬
pit reguare in terra egipti. ut regna¬
ret super duo regua. Et intrauit me
g ptum in multicisine graui. ueur¬
ribus et elefantis. et equitibus. et co¬
piosa nauium multicudine. Et consti¬

Expanded text:
enerunt nos mala multa. Et bonus visus est sermo in oculis eorum. Et dstinaverunt aliqui de populo; et abierunt ad regem, et dedit illis potestatem, ut facerent justitias gentium: et aedificaverunt gymnasium in Hierusalem secundum leges nationum; unt a testamento sancto et iuncti sunt nationibus et venundati sunt ut facerent malum et paratum est regnum in conspectu Antiochi et coepit regnare in terra Aegypti ut regnaret super duo regna et intravit in Aegyptum in multitudine gravi in curribus et elefantis et equitibus et copiosa navium multitudine et consti
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ex nr̃e paruitatis sensunton fecerã
Hunc uero quia tempus est illud quo
romana ecclesia. con sticint libros macha
et allegorico dictaueram ereellencie ũte
defcro ut si aliqua sensum mistcͥcum
tis in promtri. quo illum erplicitum ĩ¬
uenire ualcatis. non dico ualde acͥserte
et oratione rechorica: s lucido sermone.
et catholica fide. uos ͥ quidem predicto ope¬
crus gratie hoc deputatis: a quo est om̃e
bonum. si ⁊ ẽ aut mimis recte uł in con¬
uenienter propositur nobis ibidem uide¬
atur. impetitit mee magis depucetis.
fuerit laborare contendo. Ip̃nis enii est
misericordis ut qui michi in ammo
hoc redit uelle: ip̃m me beno opere fa
cut consũmare. de quo propheta ait ꝓpe
mantes ad multoium salitem custadiat

Expanded text:
et ex nostrae parvitatis sensu feceram. et ex nostrae parvitatis sensu feceram. Nunc vero quia tempus est illud quo Romana Ecclesia constituit libros Machabet allegorico dictaveram, Excellentiae Vestrae defero; ut si aliquando sensum mysticum tis in promptu quo illum explicitum invenire valeatis: non dico valde diserte et oratione rhetorica, sed lucido sermone et catholica fide. Vos quoque si e bonum; si quid autem minus recte vel inconvenienter positum vobis ibidem videatur, imperitiae meae magis deputetis qfuerit, laborare contendo. Ipsius enim est misericordiae, ut qui mihi in animo hoc dedit, nunc ipsum me bono opere faciat consummari, de quo Propheta ait: Promantes ad multorum salutem custodiat
Abbreviated transcription (Latin):
conuertet cor patrum ad filios. et cor
filionm ad patres eorum ne foode ueni
oMNO eecellentissimo
et incultu xp̃iane religi¬
pnis sttenuissimo iddo¬
uico regi. rabanus ilitsi
sim promptus animo ad parendum atꝙ
seruendum ute uoliuicati cotidie togito
qui honorificentie ut̃e gratiam ex hibearu
ut num meinccia secdulo apiluos ma¬
neat et deuotio mentis mee erga obse¬
quium ur̃um ÷̃ appareat: Uñ grandis nͥ¬
questionis angustia in animo uer satur¬
offeram. quando alii urta id quod sibi con¬
decet. et oppulentia rerum iures illis ira¬
nistrat. multiplicia uobis deferunt mime¬
ra. Ego autem ita per me hoc non efficerr
posse sencio. s tamen uacinis amunere
penitus non ero. quia uirta paupertatẽ
nirium meqͣrmi et ingeni tenuitatem
ea que in meditatione sanctarum scriptu¬
rarum elaboraui offerre decertio que licet
tractatum indamelem prophetam quo¬
niam non solum exdictis inaiorum qͥn

Expanded text:
convertet cor patrum ad filios, et cor convertet cor patrum ad filios, et cor filiorum aDomino excellentissimo, et in cultu Christianae religionis strenuissimo, LUDOVICO regi, RABANUS, vilisssim promptus animo ad parendum atque serviendum vestrae voluntati, quotidie cogito quid honorificentiae vestrae gratum exhibeam, ut mei memoria sedulo apud vos maneat, et devotio mentis meae erga obsequium vestrum appareat: unde grandis quaestionis mihi angustia in animo versaturofferam, quando alii juxta id quod sibi condecet, et opulentia rerum vires illis ministrat, multiplicia munera vobis deferunt. Ego autem ita per me hoc non efficere posse sentio, sed tamen vacuus a munere penitus non ero, quia juxta paupertatem virium mearum et ingenui tenuitatem ea quae in meditatione sanctarum Scripturarum elaboravi, offerre decerno. Quae licet tractatum in Danielem prophetam, quem non solum ex dictis majorum, quin
Abbreviated transcription (Latin):
cinus atrogantes. Siquidom edificati sunt
faciences impietareni. et temptaueruit de¬
un. et salui facti sunt. Eune locuti sũt
gitantibus nomen enis. et etunt michi
ait dominiis ercercituum uidie qua ego
sacio in peculum. et parcam eis. sicut
parcet uit filio suo serugentem sibi. Et
cõiuertimini. et idebitis quid sic inter
deo ⁊ non seriuentem ei Ecce enim dies
neuiet succensa quasi caminus. et erut
omnes superbi. et omnes facientes uti¬
pictatem stipula. et inflamabit eos. dies
uenet dicit domuitis grcercit᷑um que nõ
relinquet eis raticem et germen. et ouetur
nobis tunentbus nomen meum sol iusti¬
cie. et sanitas in pẽis euis. Et egredie¬
mini et salietis sicut uitulus de armen
planta pedum nr̃oium . iu die qna ego
facio dicit dominus excercituum. He¬
mencote legis moysi serui mei quam
mandaui ei in choreb. ad omnem isrł
preccpta et iudicia. Eece ego mutam uo¬
bis heliam ꝓꝓbetam. antequam ueniat
dies dominiꝰ maguus et horrebilis. et

Expanded text:
ficati sunt facientes impietatem et temptaverunt Deum, et salvi facti sunt. Tunc locuti sunt gitantibus nomen eius. Et erunt mihi, ait Dominus exercituum, in die, qua ego facio, in peculium. Et parcam eis, sicut parcet vir filio suo servienti sibi. Et convertemini et videbitis, quid sit interDeo et non servientem ei. Ecce enim dies veniet succensa quasi caminus; et erunt omnes superbi, et omnes facientes impietatem, stipula: et inflammabit eos dies veniens, dicit Dominus exercituum, quae non relinquet eis radicem et germen. Et orietur vobis timentibus nomen meum sol justitiae, et sanitas in pennis ejus, et egrediemini, et salietis sicut vituli de armenplanta pedum vestrorum, in die qua ego facio, dicit Dominus exercituum. Mementote legis Mosi, servi mei, quam mandavi ei in Horeb ad omnem Israel, praecepta et judicia. Ecce ego mittam vobis Eliam prophetam, antequam veniat dies Domini magnus, et horribilis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
euis. s et aliarum similiter in ipso li¬
narrationis lectori lucidior fiat. Tusi
siquid in memnrato opere tibi guicum
atꝗ utle inuenoris lłgitori omnni
bonorum uite gratias refetas. siquis re
preheu sibele in eo esbe perspereris nr̃e

Expanded text:
ejus, sed et aliarum gentium similiter in ipso liejus, sed et aliarum gentium similiter in ipso linarrationis ejus lectori lucidior fiat. Tu vero, si quid in memorato opere tibi gratum atque utile inveneris, largitor omnium bonorum mihi gratias referat; si quid autem reprehensibile in e
Abbreviated transcription (Latin):
et omni caritatis officio
dignissimo gerroldo sa
gionum cuutatis constitutum tecum
habere serinonem de emenentia sanc¬
tarura scriptiuarum et edifficulta¬
te diuinarum ẜ storiarun in ansbur
non solum loca per aliauanta loca ꝓ¬
pter narictatem rerum et situm pro¬
uinciatum obscurus est sensus: qui
mentatios in libros regun imper a no¬
uis editos uenerabili abbati hildiino
tradideram: tu quidem par uitatem
meam erhotatts es : quatinus in lib̾s¬
ti studio conderem. feci quantum. et
prioris libri expositionem. ludi co re¬
g editam dedi. sequeutis uero tue san¬
ccitati trarendam reseruani. ut peticio
tua non esset uana. neq haberes me
suggillandum. quasi tibi reganti uollem
quod aliis gratis contulerim
pro inde quia iam confect̾um habes:
ntere eo sicut decet scruum rp̃i cum cõ
peruerut facias. De cetero queq uolo
sanctuatem triam scire. quod ipsum op̾
ieeo partim de diuiria xstoua. partun
de iosephi uideorum iudeoium ystorni
traditione. partim uero de aliarum ge̾

Expanded text:
et omni charitatis officio dignissimo, GEROLDO, sagionum civitatis constitutum tecum habere sermonem de eminentia sanctarum Scripturarum, et de difficultate divinarum historiarum, in quibus non solum per aliquanta loca propter varietatem rerum et situm provinciarum obscurus est sensus, quinmentarios in libros Regum nuper a nobis editos venerabili abbati, Hilduino tradideram, tu quidem parvitatem meam exhortatus es quatenus in libri studio conderem. Feci quantum potui, et prioris libri expositionem, Ludovico regi editam, dedi; sequentis vero tuae sanctitati tradendum reservavi, ut petitio tua non esset vana, neque haberes me suggillandum quod tibi roganti nollem conferre quod aliis gratis contulerim. Proinde quia jam confectum opus habes, utere eo sicut decet servum Christi cum cpervenire facias. De caetero quoque volo sanctitatem tuam scire quod ipsum opus ideo partim de divina historia, partim de Josephi Judaeorum historici traditione, partim vero de aliarum gent
Abbreviated transcription (Latin):
citum fortemi nimis. et eraliacum et¬
it regiones gentium et grrannos et fac¬
ti sunt illi incributum. Et poit hec
decirit in lectum et cognouit quia mo¬
ttctur. Et uocauit pueros suos nobi¬
les. qui secum erant nutriti a uiuen¬

Expanded text:
citum fortem nimis, et exaltatum euit regiones gentium, et tyrannos, et facti sunt illis in tributum. Et post haec decidit in lectum, et cognovit quod moreretur; et vocavit pueros suos nobiles, qui secum erant nutriti a juven
Abbreviated transcription (Latin):
Facͥiion est post¬
quam percussit ale
rium regem per¬
sarum. et medoꝵ
constiaut prelia uililta. et orrinium
ob ciuiuit muptiones. ꝓt inter fecir re¬
ges terre ÷ e sccpit spolia mulaitudinis

Expanded text:
factum est postquam percussit Alexium regem Persarum et Medorum constituit proelia multa et omnium obtinuit munitiones et interfecit reges terrae
Abbreviated transcription (Latin):
cobiristis in quo configinus te: In deci¬
mis et in primititus. et in penuria uos
maledicti estis: et ine uos configitis gn̾s
tota. Inferte ornueui deccͥuiarn in horre¬
inii. et cibus in donio mea. et probate me
super hoc dicit dominus. Si non aparu g¬
ero uolus cacbaractas celi. et effudcro uo¬
bis benedict̾ionem usꝙ ad habundantian¬
corrimpet fructuari terre ur̃e. nes etit
sterilis tiuea in agro dicit dominus erẽ¬
citiium. et beatos uos dicent omnes gn̾tes
Eritis eunri uos terra desiderabilis dicit dogͥ¬
me u̾ba ur̃a dicit dominus. et dixistis.
Uauus est qui seriut doo. Et quod emo¬
lumentum est quia cusbodim nurs precepta

Expanded text:
ixistis: In quo configimus te? In decimis, et in primitiis: et in penuria vos maledicti estis, et vos me configitis, gens t: Inferte omnem decimam in horreum, et sit cibus in domo mea, et probate me super hoc, dicit Dominus. Si non aperuero vobis cataractas coeli, et effudero vobis benedictionem usque ad abundantiacorrumpet fructum terrae vestrae, nec erit sterilis vinea in agro, dicit Dominus exercituum, et beatos vos dicent omnes gentes. Eritis enim vos terra desiderabilis, dicit Dome verba vestra, dicit Dominus: et dixistis: Vanus est qui servit Deo: et quod emolumentum, quia custodivimus praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
tiunc ad uos mandatum hoc. Dsactrdo
ponere super cor ut detis gloriam nonu¬
nII meo. ait dominus excercituum. mit
tam in nos egestatem. et maledictam be¬
uedictionibus uris. et maledictam illis
quomam non posiustis super cor. Ecce
ego proiciam uobis brachium. et disper¬
gam super uultum uirm stercus sollem¬
pnitatum utarura. et assimet uos sccũ:
et scictis quia misi ad uos mandatum
istud ut essit poctum incum cum leui.
dicit dominis excercitium. Pactͥum me¬
uni fuit cum eo uite et patis. et dedi
ei timorem. et tinunt me : et a facie no
ambulauigiecum: et si multos auertit
ab iniquitate. Labia enim sacer dotis cu¬
stodiunt scĩam. et legem requitent ex
ore euis: quiarangelus domini grcercitu
et scandalizastis plurimos in lege: it¬
ititum fecutis pactum leui dicit domi¬
uus excercitini. Dropter quod et ego
dedi uos contemptibiłes. et humiles omni¬
bus populis. sicut non seruastis uias me¬
as. et accepiste̾ faciem in lege. Munqnid
non dens unus creauit uos ⁊ Quare gͥ

Expanded text:
unc ad uos mandatum hoc o sacerdott ponere super cor ut detis gloriam nominitam in vos egestatem, et maledicam benedictionibus vestris, et maledicam illis: quoniam non posuistis super cor. Ecce ego projiciam vobis brachium, et dispergam super vultum vestrum stercus solemnitatum vestrarum, et assumet vos secum. Et scietis quia misi ad vos mandatum istud, ut esset pactum meum cum Levi, dicit Dominus exercituum. Pactum meum fuit cum eo vitae et pacis: et dedi ei timorem, et timuit me, et a facie nomambulavit mecum, et multos avertit ab iniquitate. Labia enim sacerdotis custodient scientiam, et legem requirent ex ore ejus: quia angelus Domini exercituet scandalizastis plurimos in lege: Irritum fecistis pactum Levi, dicit Dominus exercituum. Propter quod et ego dedi vos contemptibiles, et humiles omnibus populis, sicut non servastis vias meas, et accepistis faciem in lege. Numquid non Deus
Abbreviated transcription (Latin):
in quo dileristi nos:
Hone super erat esa¬
u iacob dicit domifĩ.¬
et dileri iacob. esau
idiunea destructi summus. s reuertentes
edificabimus que ddesitucba sunt. hec dic̃
daminus excertitiuit. Isti edificabunt
et ego destruam. et uocabuntur terim¬
III impietatis. et pepulus cui iratus est
magnificetut demuuis super terminũ
ter ege aini : ubi est honor meus : et
si dobauus ego sum: ubi est timor m̾e :
Licit dominus cicerertirun ad uos o sa¬
nem pollutum: et dicctis. et dicetis. in
quo pollimnus te: In co quo dicits:
mensa domin despecta est. S i offera¬
tis cecum ad inmolandimi : nouue
m alum est : et si offeratis claudum et
laugiudur: nonne malun est : Offer
tum dei: ut misereatur ur̃i. De ma¬
nu enim uĩa fictum est hoc : ui
quanto suscipiat facies tiras. dicit do¬
numuis excercitim uis eit in uobis
qui claigiot ogi. et nicendat abare me¬
um gratinto : Non est michi uoluntas
inuobis dicit domimus excercituuiu:
it niuinis not suscipiam de inanu

Expanded text:
ti nos nonne frater erat Esau Iacob dicit Domiet dilexi Iacob Esau Idumea destructi sumus sed revertentes aedificabimus quae deserta sunt haec dicit Dominuet ego destruam, et vocabuntur termini impietatis, et populus cui iratus est Magnificetur Dominus super terminum ter ego sum, ubi est honor meus? et si Dominus ego sum, ubi est timor meus? dicit Dominus exercituum: Ad vos, o sanem pollutum et dicitis in quo polluimus te in eo quod dicitis mensa Domini despecta est si offeratis caecum ad immolandum nonne malum est et si offeratis claudum et languidum nonne malum est offer tum Dei, ut misereatur vestri de manu enim vestra factum est hoc, si quomodo suscipiat facies vestras, dicit Dominus exercituum. Quis est in vobis, qui claudat ostia, et incendat altare meum gratuito? Non est mihi voluntas in vobis, dicit Dominus exercituum: et munus non suscipiam de manu
Abbreviated transcription (Latin):
menm ingentib dicit dominus excet¬
citim. et nos pollustis illud. hu es
quos dicitis mensa donim contami¬
nata est. et quod suꝑponitur con¬
temptibile est. tum igne qui illis de¬
uorat : Et diristis. Cocc de laboie. et gr¬
suffias illus dicit dominut ercereituũ
dt intulistis de rapinis claudum at lan

Expanded text:
in gentibus, dicit Dominus exercituum. Et vos polluisti illud in eo quod dicitis: Mensa Domini contaminata est: et quod superponitur, contemptibile est, cum igne qui illud devorat. Et dixistis: Ecce de labore, et exsufflastis illud, dicit Dominus exercituum; Et intu