comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
feram. Uide sermones eiꝰ. quomoo o
suꝑbi sint. quomͦ arrogantes: et uni¬
u̾sa ꝓnichilo dicat. Lales st̃ omnes:
i actatione & suꝑbia inflati. Mat̾ia
suꝑbiȩ. diuitiȩ ignitas. gła scłaris.
freqnter causa suꝑbiȩ ẽ. ei qui iguo¬
rat habere eccłiasticã dignitatem.
sac̾dotał ordo. et leuiticꝰ gradus. Qnͣ¬
t prb̃i constituti. obliti sunt humili¬
tatis: quasi udcͥco fuerint ordinati ut
humiles eẽ desisterent. Quin potius
humilitatẽ sequi debuerant. quia
dignitatẽ fuerant con secuti:
to humilia te ipsũ. xi¬
Et. dilectum synagoge:te fac̾ nobiliꝰ
sũmitate caput tuum. Ducẽ te con¬
stituerunt. noli eleuari: fiere ineis
quasi unꝰ ex ipsis. Oportet humilẽ.
oportet eẽ deiectum. oportet fug̾e
suꝑbiam. malorum omniũ caput.
Considera euͣngłiũ: quali condẽp̃¬
natione pharisei suꝑbia. et iacta¬
tio feriatur. Stabat phariseus.: et
talia intra se orabat. Ds̾ grãs ago tͥ.

Expanded text:
feram . Vide sermones ejus, quomodo feram . Vide sermones ejus, quomodo superbi sint, quomodo arrogantes, et universa pro nihilo ducant. Tales sunt omnes jactatione et superbia inflati. Materia superbiae, divitiae, dignitas, gloria saecularis. Frequenter causa superbiae est ei, qui ignorat habere Ecclesiasticam dignitatem, sacerdotalis ordo, et Leviticus gradus. Quanti presbyteri constituti obliti sunt humilitatis: quali idcirco fuerint ordinati, ut humiles esse desisterent. Quin potius humilitatem sequi debuerant, quia dignitatem fuerant consecuti, to humilia te ipsum. Et dilectum Synagogae te facit, nobilius submitte caput tuum: ducem te instituerunt, noli elevari, noli fieri ex eis, quasi unus ex ipsis. Oportet humilem, oportet esse dejectum, oportet fugere superbiam malorum omnium caput. Considera Evangelium quasi condemnatione Pharisaei superbia et jactatio feriatur. Stabat Pharisaeus et talia intra se orabat: Deus, gratias ago tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
cium incidat diaboli: ait apłs. Infla¬
tio. suꝑbia. arrogantia. peccatum dia¬
boli ẽ. et ob hȩo delicta ad terras migͣ¬
uit de celo. Unde: ds suꝑb resistit.
humilib aut̃ dat grãm. Et quid suꝑ¬
bit. terra et cinis. Ut homo arrogan¬
tia subleuetur oblitus quid erit. et
qua̾ fragili uasculo contineatur: et
quib stercoribꝰ infersus sit. et qualia
semꝑ purgam̃ta de sua carne ꝓiciat.
Quid enĩ ait scͥptura: Quid suꝑbit ter¬
ra et cinis. et inuita eiꝰ ꝓiec̾ interanea.
eiꝰ. Suꝑbia peccatis omnib maiorẽ.
et ipsius diaboli pͥncipale peccatũ.
Si quando scͥptura diaboli peccata
descͥbit: inuenies ea de suꝑbie fon¬
te mamanantia. Ait quippe. Uiribꝰ
faciam. et sapientia intellectus au¬
feram fines gentium. et fortitudineᷤᷤ
eorũ de pascar et cominouebo ciui¬
tates que inhabitantur: et orbem
t̃rarum uniu̾sum comp̾hendã ut
nidum. et quasi confracta oua au¬

Expanded text:
cium incidat diaboli? Ait Apostolus: Inflacium incidat diaboli? Ait Apostolus: Inflatio, superbia, arrogantia peccatum diaboli est : et ob haec delicta ad terras migravit de coelo. Unde, Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Et quid superbit terra et cinis, ut homo arrogantia sublevetur, oblitus quid erit, et quam fragili vasculo contineatur, et quibus stercoribus immersus sit, et qualia semper purgamenta de sua carne projiciat? Quid enim ait Scriptura? Quid superbit terra et cinis ? et in vita ejus projecit interanea ejus? Superbia peccatis omnibus major est, et ipsius diaboli principale 963 peccatum. Si quando Scriptura diaboli peccata describit, invenies ea de superbiae fonte manantia. Ait quippe: Viribus faciam, et sapientia intellectus auferam fines gentium, et fortitudine eorum depascar, et commovebo civitates, quae inhabitantur, et orbem terrarum universum comprehendam, ut nidum, et quasi confracta ova au
Abbreviated transcription (Latin):
sodome sororis tuȩ: que iniquitas.
suꝑbia. insaturitate panũ. et inabun¬
cdantia affluebant. ipsa et filiȩ eiꝰ. et
manũ pauꝑis. et indigentis non sus¬
cipiebant. Quia inequalia sint pec¬
cata: scͥpturis docentib nulli dubiũ
ẽ. Alia quippe magna alia minora.
abhis eẽ dicuntur. Cũ aut̃ sint ine¬
qualia. hoc ẽ. parua ł maxima: forsi¬
tan aliquis inquirat. qd̃ int̾ uniu̾sa
peccata sit maiꝰ. et ꝓclite suscipit᷑.
Omntũ peccatorum. esse maiꝰ. siue for¬
nicationem. siue inmundicia. siuie qd̃¬
qd̃ cumq libidinis inquinam̃tũ. Siuit
quidẽ et ista uere abominabilia. atq
polluta. s non talia quale hoc qd̃ nc
ascͥptura quasi maiꝰ omnium condẽp̃¬
natur: aquo nos obseruare debemus.
Quos gͦ peccatut̃: maiꝰ omnib peccatis:
Utiq illud: ꝓpter qd̃ et diabolus corru¬
it. Quod ẽ. hoc peccatũ: in quo tanta
sublimitas cecidit. Ut el acus in uidi¬

Expanded text:
Sodomae sororis tuae. Quae iniquitas? Sodomae sororis tuae. Quae iniquitas? Superbia. In saturitate panum et in abundantia affluebant ipsa, et filiae ejus, et manum pauperis indigentis non suspiciebant. Quod inaequalia sint peccata Scripturis utentibus nulli dubium est. Alia quippe magna, alia minora ab his esse dicuntur. Cum autem sunt inaequalia, hoc est, parva, vel maxima, forsitan aliquis inquirat, quod inter universa peccata sit majus, et proclive suscipitur, omnium peccatorum esse majus, sive fornicationem, sive immunditiam, sive quodcumque libidinis inquinamentum. Sunt quidem et ista vere abominabilia atque polluta, sed non talia quale hoc, quod nunc ab Scriptura quasi majus omnium condemnatur, a quo nos observare debemus. Quod ergo est peccatum majus omnibus peccatis? utique illud propter quod, et diabolus corruit. Quod est hoc peccatum in quo tanta sublimitas cecidit, ut elatus in judi
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam: et confidunt suꝑ arrogantia.
nere syon: et confidere in monte sa¬
mariȩ. Si gͦ peccamꝰ et nos eccłiastici:
non sunt a nob̾ aliem heretici indog¬
matum prauitate. Male enĩ credit:
quicũq peccat. Si conu̾sationẽ malã
habemus: sodoma soror nrã ẽ. Genti¬
les quippe st̃ sodoma: atq ita fr̃s su¬
mus hereticoꝵ. atꝙ gentilium qnͣdo
delinquimꝰ. quia samaria accipitur.
inheresi et sodoma ingentilitate. Ha¬
bitat autem assinistris peccatricis. ie¬
rusalem samaria. adextris sodoma.
hononbilł quips apuil caspecrati
ẽ. qd̃ facto committitur et ideo adextͥs
eiꝰ sodoma ẽ. Rursumq nec samaria
lon ge ẽ. qd̃ asinistͥs enus commnorat᷑:
ut comparatio delictorum eiꝰ. illarũ
iniquitates fecerit iusticiã. Unde
oportet agnosce̾ iniquitates sodomo¬
rum ut e̾doctus custodiã me ab eis:
nec capiar ignoratione. que st̃ iniqͥta¬
te sodomorũ. Uerũtam̃ iniquitas

Expanded text:
Ecclesiam, et confidunt super arrogantia Ecclesiam, et confidunt super arrogantia ernere Sion, et confidere in monte Samariae. Si ergo peccamus et nos Ecclesiastici, non sunt a nobis alieni haeretici in dogmatum pravitate. Male enim credit, quicumque peccat. Si conversationem malam habemus, Sodoma soror nostra est. Gentiles quippe sunt Sodoma. Atque ita fratres sumus haereticorum atque gentilium, quando delinquimus; quia Samaria accipitur in haeresi, et Sodoma in gentilitate. Habitat autem a sinistris peccatricis Jerusalem Samaria, a dextris Sodoma. Honorabilius quippe apud eam peccatum est quod facto committitur, et ideo a dextris ejus 962 Sodoma est. Rursumque nec Samaria longe est, quia a sinistris ejus commoratur, ut comparatio delictorum ejus illarum iniquitates fecerit justitiam. Unde oportet agnoscere iniquitates Sodomorum, ut edoctus custodiam me ab eis, nec capiar ignoratione, quae sunt iniquitates Sodomorum. Verumtamen iniquitates
Abbreviated transcription (Latin):
uerimus. exasꝑare dicimur sermonẽ eiꝰ:
qui uͦ penitus a fide eiꝰ recesserunt. neq
ing̃ssi st̃ eccłiam. hi non faciunt amara
eloquia d̾i. Qnuomodo enĩposst̃ suauita¬
tem exasꝑare sermonũ: quibꝰ ñ dũ cre
dulitate peccamus: ab eoꝵ supplicio qͥ
ne iniciuim quicđe credulitatis habuert̾.
Et ne solũmodo putemꝰ ũbũ nos ex asꝑa¬
re dm̃ si peccemꝰ. delictum nrm̃ usq ip
fuis dłi inturiã ꝑuenit. Scͥptum ẽ. enĩ:
quia qui peccat. ꝑ p̾uaricationẽ legis dm
inbonorat. Parum erat si cdixisset. inho¬
inquit legis dm̃ inhonorat. Quotienscq
p̃uaricamur legem cli. totiens in hono¬
ramꝰ dm̃i. Quanto maiora delinqͥmus. tan¬
to maiorib contumelis afficimus dm̃
Qnͣto pła peccamꝰ. tanto inhonoramꝰ pa¬

Expanded text:
verimus, exasperare nitimur sermonem ejus: verimus, exasperare nitimur sermonem ejus: qui vero penitus a fide ejus recesserunt, neque ingressi sunt Ecclesiam, hi non faciunt amara eloquia Dei. Quomodo enim possunt suavitatem exasperare sermonum quibus nondum creddulitate peccamus, ab eorum supplicio, qui ne initium quidem credulitatis habuerunt. Et ne solummodo putemus verbum nos exasperare Domini si peccemus, delictum nostrum usque ad ipsius Dei injuriam pervenit. Scriptum est enim, quod qui peccat, per praevaricationem legis Deum inhonorat. Parum erat si dixisset: inhotionem, inquit, legis Deum inhonorat. Quotiescumque praevaricamur legem Dei, toties inhonoramus Deum, et quanto majora delinquimus, tanto majoribus contumeliis afficimus Deum: quanto plura peccamus, tanto plus inhonoramus Pa
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ uite dulcori sermonis: sin uͦ qui ᷤᷤ
accipiens ddulcissima eloquia d̾iꝑna
quippe peccatũ ẽ. qd̾ dulcedinẽ sermo¬
num exterminat. mamarũ saporem.
omnẽ redigit suauitatẽ. Qd̃ dicuitꝰ plemiꝰ
animadu̾tere. accipe exemplũ. herba q̃
ab sintuĩ nominatur naturałr amara
ẽ. Hanc si scd̃m qualitatẽ ⁊ qnͣtitatẽ.
mellis in mel inicias. amaritudine
sua uincit eiꝰ suauitatẽ: ⁊ cogit ama¬
rum eẽ qd dulce ẽ. huiꝰ herbe ium
habet peccatum. Si plura peccauero:
plus amaritudinis. mitto indulcedinẽ
sermonũ d̃i. Si grande fuĩt qd̾ delinqͦ:
totum dulcorẽ mellis uerto macerbũ
saporẽ. Et idcirco d̾s qui sermonẽ suũ
a peccatorib conculcatũ ulcissitur. uni¬
cuiq ꝓ qualitate amarioris uite. ⁊ pro
mͦ uisitationis amaritudinẽ penarũ
supplicioꝵꝙ restituit. Et si quidem nos qͥ
hec dicimꝰ ⁊ semel credidimꝰ deo pecca¬

Expanded text:
dinem vitae dulcori sermonis. Sin vero quis dinem vitae dulcori sermonis. Sin vero quis accipiens dulcissima eloquia Dei perquippe peccatum est, quod dulcedinem sermonis exterminat, in amarum saporem omnem redigit suavitatem. Quod dicimus plenius animadvertes, accipiens exemplum. Herba quae absinthium nominatur, naturaliter amara est: hanc si secundum qualitatem, et quantitatem mellis in mel injicias, amaritudine sua vincit ejus suavitatem et cogit amarum esse quod dulce est. Hujus herbae vim habet peccatum. Si plura peccavero, plus amaritudinis mitto in dulcedinem sermonum Dei. Si grande fuerit quod delinquo, totum dulcorem mellis verto in acerbum saporem. Et idcirco Deus, qui sermonem suum a peccatoribus conculcatum ulciscitur, unicuique pro qualitate amatoris vitae, et pro modo intentionis, amaritudinem poenarum suppliciorumque restituit. Et siquidem nos, qui haec dicimus, et semel credimus Deo, pecca
Abbreviated transcription (Latin):
Aeuȩ iam supra memora¬
u de duab aquilis mag¬
nis. et magnarum alarũ.
et magnorum unguiũ
nec non quȩ pͥma &ͦ scd̾̃a aquisa gesse¬
runt. nunc quasi inꝓphetia. scilicet fi¬
gurata uult exparte sermo ouunꝰ ex¬
ponẽ. nob̾ ad intelligendum relinqͦnᷤ
que ipse dimisit intacta: ac pͥmũ qͥdẽ
licet sepe iã dixerim. tam̃ etiã nc̃ aliqͥd
ñ noui inferre conabor qd̾ nrẽ aĩe
tͥbuat salutẽ in eo qd̃ dictum ẽ. ad ꝓ¬
phetam. dic addomũ amaricantem¬
siue exacerbantẽ. Non enĩ addidit ad¬
domum exacerbantẽ. siie ex asꝑantẽ
me. Et siuolumꝰ uioẽ cuiꝰmodi sit pec¬
catum exasꝑatio: audiamꝰ quã dulcia
ei qui intelligit eloquia di fint dicentiᷤꝰ.
qua dulcia guiti meo eloquia tua. hec
naturałr dulcia cum assumpserint
diuinã regłam ing̃diunt᷑: reseruant
eloquia dĩ ineo dulcore quonata sc̃.
Iuxta mei aut̾ anini motum puto qr
conu̾sationis bonitate suauitatẽ auge¬
ant eloquiorum dĩ miscentes dulce¬

Expanded text:
ae jam supra memoravi de duabus aquilis magnis, et magnarum alarum, et magnorum unguium, nec non quae prima et secunda aquila gesserunt, nunc quasi in prophetia, scilicet figurata, vult ex parte sermo divinus exponere, nobis ad intelligendum relinquens quae ipse dimisit intacta. Ac primum quidem, licet saepe jam dixerim, tamen etiam nunc aliquid non novum inferre conabor, quod nostrae animae tribuat salutem, in eo, quod dictum est ad prophetam: Dic ad domum amaricantesive exacerbantem. Non enim addidit domum exacerbantem, sive exasperantem me. Et si volumus videre cujusmodi sit peccatum exasperatio, audiamus quam dulcia ei, qui intelligit, eloquia Dei sunt, dicenti: Quam dulcia gutturi meo eloquia tua . Haec naturaliter dulcia cum assumpserint divinam regulam ingrediuntur, reservant eloquia Dei in eo dulcore quo nata sunt. Juxta mei autem animi motum puto, quia conversationis bonitate et augeant eloquiorum Dei suavitatem, miscentes dulce
Abbreviated transcription (Latin):
in reliquis lecta e. significat. quia aqͥla
pͥor nabugodonosor sit rex babylonis. qͥ
ingressus ẽ. inlibanum id ẽ. ierłm. et
accepit de suminis cedri. ud ẽ. regem
ierłm. et pͥncipes eiꝰ et attulit ea int̾ra
chanaan. scilicet inbabylonẽ. Planta¬
uit quippe incaptiuitatẽ accipiens fili¬
os ifrł ⁊ de regio semine. et degenere
pͥncipum. inẽadem t̾r̾a constituit. Post
hoc aut̃ et post regiam stirpem alia
quoq multitudo capta ẽ. ab eo ⁊ uic¬
tis effecta ẽ. non tam robusta quã
fuerat. cum fuiss inuinea d̾i. ⁊ int̾ra
scã. ubi sacrificia di celebñtur. s erat
inbabylone translata uitis infirma.
his ita gestis. int̾ pharaho regem egypti
et nabugodonosor regem babylonis bel¬
lum ortum ẽ. Igitur p̾opulus qui cum
regib suis ac stirpe optimatũ ab assy¬
rus fuerat afflictus: reꝑta occasione
quia iugum nabugodonosor abicẽt

Expanded text:
phetia, quae in reliquis lecta est, significat, quia Aquila phetia, quae in reliquis lecta est, significat, quia Aquila prior Nabuchodonosor sit rex Babylonis, qui ingressus est in Libanum, id est, Jerusalem: et accepit de summis cedri, id est, regem Jerusalem, et principes ejus, et attulit ea in terram Chaldaeorum, scilicet in Babylonem. Plantavit quippe in captivitatem accipiens filios Israel, et de regio semine, 980 et de genere principum in eadem terra constituit. Post hoc autem, et post regiam stirpem, alia quoque multitudo capta est ab eo, et vitis effecta est, non tam robusta quam fuerat cum fuisset in vinea Dei, et in terra sancta, ubi sacrificia Dei celebrantur, sed erat in Babylone translata vitis infirma. His ita gestis, inter Pharaonem regem Aegypti, et Nabuchodonosor regem Babylonis, bellum ortum est. Igitur populus, qui cum regibus suis ac stirpe optimatum ab Assyriis fuerat afflictus, reperta occasione, qua jugum Nabuchodonosor abjiceret,
Abbreviated transcription (Latin):
oriebant᷑. et iam ult᷑ non habeat bra¬
chium magnũ ⁊ popłm multũ. euella¬
tur aut̃ radicitus. ⁊ licet irrigata sit
tam̃ ñ ꝑseueret. et ñ dirigatur in ub̾ta¬
tem. statimq ut contigerit eam uentꝰ
urens arescat. et cum gleba plantati¬
onis sue siccetur. hoc ꝓpositio ipsuis
hẏstorie exposcit: ut que obscuriꝰ dic¬
ta sunt. quibꝰdam adiunctis sermoni¬
b planiꝰ enarremꝰ. Et si tantus labor
ẽ. ut ipsum qd̃ d̾r intelligatur. quid
neceẽ ẽ. dicẽ ipsam queitionẽ. qnͣtã
habeat obscuritatẽ. que sit aquila
pͥor. que sit libanꝰ. que cedrus. que sũ¬
ma cedi. que aquila scła. que trans¬
latio uitis. a priore ad sequentẽ:Si
aliquando dĩ indiguimus auxilio. sẽ¬
ꝑ autẽ in intellectu scͥpturarum. sũ eiꝰ¬
scõ indigemus: nunc ꝓfecto tempꝰ est
quo nobis p̾stet auxilium. ⁊ pandat ip¬
se que dixit. Quomodo saluator nr̃ in
euñgłuis quascdam parabolas ipse int̾¬

Expanded text:
oriebantur, et jam ultra non habeat braoriebantur, et jam ultra non habeat brachium magnum et populum multum; evellatur autem radicitus, et licet irrigata sit, tamen non perseveret, et non dirigatur in ubertatem, statimque ut contigerit eam ventus urens, arescat, et cum gleba plantationis suae siccetur. Hoc propositio ipsius historiae exposcit, ut quae obscurius dicta sunt, quibusdam adjunctis sermonibus planius enarremus. Et si tantus labor est, ut ipsum, quod dicitur, intelligatur: quid necesse est dicere, ipsam quaestionem quantam habeat obscuritatem, quae sit aquila prior, quid sit Libanus, quae cedrus, quae summa cedri, quae aquila secunda, quae translatio vitis a priore ad sequentem? Si aliquando Dei indiguimus auxilio, semper autem in intellectu Scripturarum Spiricto indigemus: nunc profecto tempus est, quod nobis praestet auxilium, et pendat ipse quae dixit. Quomodo Salvator noster in Evangeliis quasdam parabolas ipse inte
Abbreviated transcription (Latin):
plumis. siue unguib. et ecce ista uitis
de qua nc̃ digimꝰ ueniente scd̃a aqͥla
declinauit testam̃tũ siuĩ ad eã sꝑnens
id testam̃tũ. qd̾ pͥus cũ arbore fecerat.
inqua reclinata. uitis fuerat effecta. et
ꝓpaginib factis arbusta latiꝰ fuderat:
et complexa ẽ. scd̃am aquilã. et radices
suas apriore transtulit. ad sequentem.
de inde palmites emisit ad aquilã scd̃ã.
ut irrigaret eam. cum gleba plantatio¬
nis eiꝰ incampo bono et aqua multa.
Eo quidẽ irrigata ẽ. hec ipsa uitis: et tnͣs¬
lata ad aquilã scd̃am ut face̾t incre¬
m̃ta. ut afferret fructum. ut fieret in
uitẽ magnã. Idcirco ꝓpħe imꝑatur
ut dicat. quia testamentũ tnͣsgredienᷤ
uitis qd̃ fecerat cũ aquila pͥore ⁊ statu¬
ens illud cũ scd̃a ñ dirigatur. neq ra¬
dices teneritudinis eiꝰ effloreant: quin
potiꝰ fructus eiꝰ ꝓpter transcensionẽ eiꝰ
putreat. et arescant omnia. que de ea

Expanded text:
plumis, sive unguibus et 979 ecce ista vitis, plumis, sive unguibus et 979 ecce ista vitis, de qua nunc diximus, veniente secunda aquila declinavit testamentum suum ad eam, spernens id testamentum, quod prius cum arbore fecerat, in qua reclinata vitis fuerat effecta, et propaginibus factis, arbusta latius fuderat, et complexa est secundam aquilam, et radices suas a priore transtulit ad sequentem. Deinde palmites emisit ad aquilam secundam, ut irrigaret eam cum gleba plantationis ejus in campo bono: et aqua multa. Et quidem irrigata est haec ipsa vitis et translata ad aquilam secundam, ut faceret incrementa, ut afferret fructum, ut fieret in vitem magnam. Idcirco prophetae imperatur ut dicat, quia testamentum transgrediens vitis, quod fecerat cum aquila priore, et statuens illud cum secunda, non dirigatur, neque radices teneritudinis ejus effloreant: quin potius fructus ejus propter transcensionem ejus putreant et arescant omnia quae de ea
Abbreviated transcription (Latin):
ł p̃cipua ẽ. qd̾ duct̾um habet intndi
inlibanum. nam ingrediens illuo. ab
arbore cedri que inlibano sita erat e¬
lecta teneritudinis ⁊ sũma queq de¬
cerpsit. et attulit int̾ra chanaan in
ut plantaretur et cresceret interra
chanaan.Post hec eadem aquila
cde semine terre unde sumpserat
summitates cedri extͥnsecꝰ sibi sem̃
accepit. et plantauit illud incam¬
po frondifero. suꝑ aquã multa̾. hoc
aut̃ ipsum qd̾ de terra chanaan fu¬
erat assumptum. ab ea que libani
sũma queq decerpserat id ẽ. qđ
sccła uice acceꝑat. factum ẽ. inui¬
tẽ ñ fortem s infirmã. uerum etiã
statura pusillam: ⁊ palmites huiꝰ
uitis infirmȩ. reclinati st̃ ꝓ eo qđ de li¬
bano et cedro fuerat assumptum. intan¬
tum ut radices suas. sub ipsiꝰ trunco
consitas haberet. Et quidem facta ẽ.
uitis: et fec̃ ꝓpagines. et extendit arbꝰta
sua. Et post hec uenit alia aquila et
ipsa magna. magnis alis et copiosis uł

Expanded text:
vel praecipua est, quod ductum habet intrandi vel praecipua est, quod ductum habet intrandi in Libanum. Nam ingrediens illic ab arbore cedri, quae in Libano sita erat electa, teneritudines, et summa quaeque decerpsit, et attulit in terram Chanaan, inut plantaretur et cresceret in terra Chanaan. Post haec eadem aquila de semine terrae unde sumpserat summitates cedri, et extrinsecus sibi semen accepit, et plantavit illud in campo frondifero super aquam multam. Hoc autem ipsum, quod de terra Chanaan fuerat assumptum, ab ea, quae Libani summa quaeque decerpserat, id est, quod secunda vice acceperat, factum est in vitem non fortem, sed infirmam, verum etiam statura pusillam: et palmites hujus vitis infirmae reclinati sunt, pro eo quod de Libano et cedro fuerat assumptum, intantum ut radices suas sub ipsius trunco consitas haberet. Et quidem facta est vitis, et fecit propagines, et extendit arbusta sua. Et post haec venit alia aquila, et ipsa magna magnis alis, et copiosis vel
Abbreviated transcription (Latin):
dictorum intueatur. acumina: et a corpo¬
ris uicus recedens. dum intelligit u̾itatẽ.
untȩ sue cursũ scõm eandẽ dirigat. Heo
inpeinio diximꝰ quia sermo dĩ fact᷑us ẽ.
acd ierechiel dicens. fili hominis. nar
erunt narra narrationẽ. alius de int̾¬
pretibꝰ transtulit ꝓpone ꝓblema: altꝰ
ꝓfexri ꝓblema. aliꝰ significa enigia. Igi¬
tur ⁊ pblema. et enigma ⁊ parabolã eꝰ:
qd̃ lectum ẽ. Si qnͣdo illuminatione
indigiumꝰ scientie d̾i. nc̃ uł maxime
et necessarie indigemus: ut non tam
eddisserat solutionẽ. ꝓblematis ⁊ enig¬
matis. siue parabole. Que ẽ gͦ parabo¬
la aquile: quam inp̾senti sp̃s sc̃s osten¬
dit: Que non solum aquila. sed etiam
comparationẽ ceterarum aquilarĩ
magna aquila. et ingentrũ alarum
et longa excensu et plena unguib. siue
ut quidam int̾pretatus ẽ. plena plumiᷤᷤ
scͥbitur. N on solum his que diximus
maior ẽ. ceteris aquilis: uerum ineo

Expanded text:
dictorum intueatur acumina, et a corpodictorum intueatur acumina, et a corporis vitiis recedens, dum intelligit veritatem, vitae suae cursum secundum eumdem dirigat. Haec in prooemio diximus, quia sermo Dei factus est ad Ezechielem, dicens: Fili hominis, narrerunt narrationem, alius, de interpretibus transtulit, propone problema; alius profer problema, alius significa aenigma. Igitur et problema et aenigma et parabola est quod lectum est. Si quando illuminatione indiguimus scientiae Dei, nunc vel maxime et necessarie indigemus, ut non tam ei in me edisserat solutionem problematis, et aenigmatis, sive parabolae. Quae est ergo parabola aquilae, quam in praesenti Spiritus sanctus ostendit? Quae non solum aquila, sed etiam comparatione caeterarum aquilarum, magna aquila, et ingentium alarum, et longa extensu, et plena unguibus, sive ut quidam interpretatus est plena plumis scribitur. Non solum his, quae diximus, major est caeteris aquilis, verum in eo
Abbreviated transcription (Latin):
xercitio corꝑm et in totũ for¬
titudinẽ comparatis qui ex¬
ercentur. & ꝑ partes unũ¬
qd̾q m̃brum sensusq m̃¬
brorum uegetiores fac̃. ad efficiendum
quid. ad sentiendũ: ut puta oculoꝵ aci¬
es si exercitetur inuisu. acutior fit ad ui¬
dendũ. aures si frequentiꝰ auliant me¬
liꝰ possunt nocum caꝑe dissonantias.
hoc aut̃ et inceteris m̃bris licet oopre¬
hend̾e̾. qd̾ inpaucis ostendimꝰ. Uerũ
quid mͥ ꝑdest ad beatitudinẽ. et adu
tam sempit̾nã: si corpꝰ exercitationib
roboreturͦ Quod mͥ ẽ. emolum̃tũ. etia̾¬
si fortissimo corpore fiam: etiam si om̃ib
m̾bris uegetꝰ incedam. E contrario aut̃
si sensus annme habuero exercitatos ad
sentiendum quid. ad dicendũ dies
noctesq contriuo: ñ solum in hac uita
michi conduc̃. s etiam recedentẽ. de
corꝑe ꝓsequetur. Idcirco inparabolis
et in enigmatib locutꝰ ẽ. ut extend̾e̾t
se. mens nrã. ł potiꝰ inunũ colligens.

Expanded text:
xercitatio corporum, et in totum fortitudinem comparat iis, qui exercentur, et per partes unumquodque membrum sensusque membrorum vegetiores facit ad sufferendum quid, aut ad sentiendum; ut puta oculorum acies, si exercitetur in visu, acutior fiat ad videndum: aures, si frequentius audiant, melius possunt vocum capere dissonantias. Hoc autem et in caeteris membris licet deprehendere, quod in paucis ostendimus. Verum quid mihi prodest ad beatitudinem et ad vitam sempiternam, si corpus exercitationibus roboretur? Quod mihi est emolumentum, etiamsi fortissimo corpore fiam, etiamsi omnibus membris vegetus incedam? Econtrario autem, si sensus animae habuero excercitatos ad sentiendum quid, ad discendum dies noctesque contrivero, non solum in hac vita mihi conducit, sed etiam recedentem de corpore prosequetur. Idcirco in parabolis et in aenigmatibus locutus est Deus, ut extenderet se mens nostra, vel potius in unum colligens
Abbreviated transcription (Latin):
cupatur inmunda. Lupꝰ enĩ ⁊ agni
pascentur simul. lupꝰ aut̃ qui cũ oue
innoxiꝰ pascitur. ñ est ultra seruandꝰ.
Non mͥ dr de tali lupo: attendite ab eis
ñ rapaces: qnͣdo lupi ⁊ agni pascentur
simul. ⁊ uitulus ⁊ taurꝰ. ⁊ leo pariter
edent. Cum aut̃ fuerit tam diu̾sar̾
int̾ se naturarũ. infide. xp̃i facta soti¬
atio. leo ñ erit iam immundꝰ. uerũ fe¬

Expanded text:
cupatur immunda: Lupus enim et agni cupatur immunda: Lupus enim et agni pascentur simul . Lupus enim qui cum ove innoxius pascitur non est ultra observandus. Non mihi dicitur de tali lupo: Attendite ab eis,non rapaces, quando lupi et agni pascentur simul, et vitulus et taurus, et leo pariter edent. Cum autem fuerit tam diversarum inter se naturarum in fide Christi facta sociatio, leo non erit jam immund
Abbreviated transcription (Latin):
serpens. non ut fiat serpens. scilicet ne
aueri serpentis. capiaris astutia. Si
aut̾ sermo d̾i scͥpturas diligent̾ excu¬
tiens. et sp̃s oe quo scͥptum ẽ. sp̃s oĩa
scrutatur. etiam alta dei. inalicuiꝰ animã
uenerit. manifestissime ostendet de scͥp¬
turis ⁊ aquilam ileonẽ in parte mun¬
dorũ aĩaluĩ posita: cherubin dĩ habere
faciẽ hoĩs. ⁊ faciẽ leonis adextͥs qͣtuor par¬
tiuiᷤ. ⁊ faciẽ uituli. ⁊ faciẽ aqͥle a sinistris
quatuor partiũ. ⁊ hȩc quȩ incherubinui¬
dent᷑ id ẽ aqͥla ⁊ leo munda sc̃. Nicħ qͥppe
immundũ ẽ. incurri dĩ. Et quomͦ tu de
gentib credens mundus effectus es.
& qd̃ ds mundauit. tu ne cominune
dixeris dr de omnib que celo pen¬
dentia ostensa st̃ petro: sic mundatꝰ
ẽ. leo ⁊ aquila que incherubin ap¬
paruerunt. Nec non ⁊ illud qd̃ in xͥ¬
aduentu futurũ p̾dicat᷑ nouit mum¬
dum leonẽ: mundã ⁊ aquilã q̃ ni-¬

Expanded text:
serpens, non ut fiat serpens, sed ne serpens, non ut fiat serpens, sed ne a veri serpentis capiatur astutia. Si autem sermo Dei Scripturas diligenter excutiens, et spiritus, de quo scriptum est: Spiritus omnia scrutatur etiam alta Dei , in alicujus animam venerit, manifestissime ostendet de Scripturis, et aquilam et leonem in partem mundorum animalium posita: Cherubim Dei habere faciem hominis, et faciem leonis a dextris quatuor partium, et faciem vituli, et 982 faciem aquilae a sinistris quatuor partium; et haec, quae in Cherubim videntur, id est, aquila et leo, munda sunt. Nihil quippe immundum est in curru Dei. Et quomodo tu de gentibus credens, mundus effectus es: Et quod Deus mundavit, tu ne commune dixeris, dicitur de omnibus, quae de coelo pendentia ostensa sunt Petro: sic mundatus est leo et aquila, quae in Cherubim apparuerunt. Nec non est aliud, quod in turum praedicatur: novit mundum leonem, mundam et aquilam, quae nun
Abbreviated transcription (Latin):
in malã. In bonã sic. Catulus leonis
nula: exgerminatione fili mi ascendisti.
accumbens dormisti. ut leo ⁊ ut catu¬
lus leonis. Quis suscitabit eũ: In ma¬
lam uͦ partem sic. Aduñsariꝰ nr̃ diabo¬
lus ut leo rugiens. querens deuorare
circuit: cui expedit nos resist̾e̾ firmos
infide. S ⁊ malignꝰ supplantare cupi¬
ens insidiatur in occulto ut leo inspe
bonam: non ẽ. incongruum etiã aqͥlã
mutramq partem accipi. Et ut ego sus¬
picor. ñ ẽ. iustꝰ aquila: s quasi aquila¬
Emulatur quippe aquilã. Et quomͦ
serpens ereus cypus fuit saluatoris.
neq enĩ serpens erat uere. s mutabat᷑
serpentẽ dicente dño. ut moyses eleua¬
uit serpentẽ indeserto. sic oportet ex¬
altari filium hominis: eodem mͦ ⁊ iꝰtꝰ
ñ tã aquila ẽ. quã aquile similis. qͥa
ei utile ẽ. imaginẽ aquile sectari.
Iuxta hunc intellectum. ⁊ malio loco
p̃ceptum accipit iustꝰ ut sit sapiens sic̃

Expanded text:
in malam partem. In bonam sic: Catulus leonis in malam partem. In bonam sic: Catulus leonis Juda ex germinatione, fili mi, ascendisti, accumbens dormisti, ut leo, et ut catulus leonis: quis suscitabit eum ? In malam vero partem sic: Adversarius noster diabolus, ut leo rugiens, quaerens devorare circuit, cui expedit nos resistere firmos in fide. Sed et malignus supplantare cupiens insidiatur in occulto, ut leo in spebonam, non est incongruum etiam aquilam in utramque partem accipi. Et, ut ego suspicor, justus non est aquila, sed quasi aquila, aemulatur quippe aquilam. Et quomodo serpens aereus typus fuit Salvatoris: neque enim serpens erat vere, sed imitabatur serpentem, dicente Domino: Ut Moyses elevavit serpentem in deserto, sic oportet exaltari Filium hominis : eodem modo et justus non tam aquila est, quam aquilae similis, quia ei utile est imaginem aquilae sectari. Juxta hunc intellectum et in alio loco praeceptum accepit justus, ut sit sapiens sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uidendum. quare nabugodonosor ⁊ pha¬
rao aquile dicantur. forsitan querat
quispiam qui ñ ociose ⁊ tͣnsitorie scͥpt᷑as
legit. si nabugodonosor aquila ẽ. mag¬
na ⁊ magnarum alarum ⁊ hic pharaõ
alia aquila magna. simiłr alarum ingen¬
tium. et inlege int̾ inmunda animalia
posita ẽ. aquila. quare ⁊ iͦtus diues ef¬
fectus p̾parat sibi alas aquile. ut possit
conu̾ti indomũ pͥncipis sui: quare etiã
reꝓmissio. q̃dã ẽ. apud isaiam ꝓpħam
dicentẽ. Iusti accipient pennas ut aqͥlȩ:
current ⁊ ñ laborabt̾. gradientur ⁊ ñ
esurient. Si enim imimunda ẽ. aquila.
ñ oportet nos pennas acciꝑe. ut aquilã
cum iꝰti fuerimꝰ: neq cum diuitie. nob̃
creuerint. oportet p̾parare nos nob̃ pen¬
nas aquile. Cui pͥmũ respondendũ ẽ.
quedã nomina animaliũ inscͥptura in
utroq genere id ẽ. malo ac bono posita.
ut puta leo inbona̾ partẽ accipitur ⁊

Expanded text:
videndum est, quare Nabuchodonosor et Phavidendum est, quare Nabuchodonosor et Pharao aquilae dicantur. Forsitan quaerit quispiam, qui non otiose et transitorie Scripturas legit: Nabuchodonosor aquila 981 est magna, et magnarum alarum, et hic Pharao alia aquila magna similiter alarum ingentium, et in Lege inter immunda animalia posita est aquila: quare et justus dives effectus praeparat sibi alas aquilae, ut possit converti in domum principis sui? quare etiam repromissio quaedam est apud Isaiam prophetam dicentem: Justi accipient pennas ut aquilae, current, et non laborabunt, gradientur et non esurient? Si enim immunda est aquila, non oportet nos pennas accipere ut aquilam, cum justi fuerimus: neque cum divitiae nobis creverint, oportet praeparare nos nobis pennas aquilae. Cui primum respondendum est, quaedam nomina animalium in Scriptura in utroque genere, id est, in malo ac bono posita: ut puta leo, in bonam accipitur et
Abbreviated transcription (Latin):
dampnatur. ñ fugẽ sententiã eiꝰ. nec
uoluntatẽ iudicantis uelle mutare:
uerum patientissime sustinere dones
ipse d̾s liberet qui oampnauit. Igitur
quia ad pbarao tnͣstulit se ppłs relingͥ¬
tur ab auxilio d̾i. ⁊ peiora patitur qm
ante ꝑ pessus ẽ. anabugodonosoꝵ Dix¬
imꝰ solutionẽ parabole iuxta litterã
et id qd̃ scͥptum ẽ. sequitur duriori¬
terp̃tatio et difficilis ad intelligendũ.
scđm uerum nabugodonosor et uerum
pharao. et ea u̾ba que de aliquis p̾dicata
st̃. Idcͥco aut̃ ante int̾positionẽ seqͤntis
lectionis hanc expositionẽ summatim
strictim q p̃diximus: ut ⁊ p̾sens locꝰ faci¬
lius intelligatur. et nichilominꝰ seruetur
loco suo plenior expositio. cum sequens pa¬
rabola etiam iuxta allegoriã latissime
disseretur. Uerum nunc pauca debemus
assumere. et quasi quoda̾ armam̃to fu¬
ture int̾p̃tationi uiam sternere: de his qͥ
nob̃ d̾i grã largitur scientes quia inse¬
quenti pleniꝰ exponamꝰ. Ac pͥmum qͥdẽ

Expanded text:
damnatur, non fugere sententiam ejus, nec voluntatem judicantis velle mutare, verum patientissime sustinere, donec ipse Deus liberet qui damnavit. Igitur, quia ad Pharaonem transtulit se populus, relinquitur ab auxilio Dei, et pejora patitur, quam ante perpessus est a Nabuchodonosor. Diximus solutionem parabolae juxta litteram et id quod scriptum est: sequitur durior interpretatio, et difficilis ad intelligendum, secundum verum Nabuchodonosor, et verum Pharaonem, et ea verba, quae de aquilis praedicta sunt. Idcirco autem ante interpositionem sequentis lectionis, hanc expositionem summatim strictimque praediximus, ut et praesens locus facilius intelligatur, et nihilominus servetur loco suo plenior expositio, et consequens parabola etiam juxta allegoriam latissime disseratur. Verum nunc pauca debemus assumere, et quasi quodam armamento futurae interpretationi viam sternere de his, quae nobis Dei gratia largitur, scientes quid in sequenti plenius exponemus. Ac primum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
is alienꝰ sum ab ignominia. sed sentiens
scelera mea. ꝑ petuo conscientie meȩ ig¬
ne discrucioꝵ Iacͥco quia ignomuiia et
confuso et̾nia nob̾ reposita ẽ. si peccaue¬
rimus. omni corde p̾cemur dm̃. ut det
nob usq ad finẽ et animi et corꝑis iisu
ꝓu̾itate contendere. ut etiã si aliqd̾ tẽpꝰ
insticerit. qđ nrãm examinet fidem.
nã ut aurum ꝓbatur itfornace. sic fi¬
des nrã inꝑiculo et ꝑsecutionib exami¬
natur. etiam si ꝑ secutio eruꝑit. inue¬
niat nos p̾paratos. ne domꝰ nr̃a inhie¬
me corruat. ne edificatio quasi in ha¬
rena constructa tempestatib dissipe¬
tur: ut cum flauerint uenti diaboli
id ẽ. sp̃s pessimi. oꝑa nrã ꝑ sistant. que
usq ad hano diem ꝑstiterunt. si tam̃
ñ st̃ occulte subruta. et in expeditiõĩs
accinctũ manifestemꝰ caritatem nr̃am
et imꝑium inscła scłorũ. am̃.:¬

Expanded text:
is, alienus sum ab ignominia, sed sentiens is, alienus sum ab ignominia, sed sentiens scelera mea, perpetuo conscientiae meae igne discrucior. Idcirco quia ignominia et confusio aeterna nobis reposita est, si peccaverimus, omni corde precemur Deum, ut det nobis, usque ad finem et animae et corporis nisu pro veritate contendere: ut etiamsi aliquod tempus constiterit, quod nostram examinet fidem nam ut aurum probatur in fornace, sic fides nostra in periculo et persecutionibus examinatur, etiamsi persecutio eruperit, inveniat nos praeparatos, ne domus nostra in hyeme corruat, ne aedificatio quasi in arena constructa tempestatibus dissipetur: ut cum flaverint venti diaboli, id est, spiritus pessimi, opera nostra persistant, quae usque ad hanc diem perstiterunt, si tamen non sunt occulte subruta, et in expeditionis accinctu manifestemus charitatem nostram, et imperium in saecula saeculorum. Am
Abbreviated transcription (Latin):
et dic̃. sorores tuas semores. cum semor
tantũ samaria sit. et adolescentior sodo¬
ma. Uerum quia filie earumeis connu¬
merantur dic̃ omniũ unã eẽ spetiem.
Quante aut̃ filie sod omoꝵ sunt: tante
et samarie. Et dabo tͥ eas inedificati¬
onem. et ñ extestam̃to tuo: et suscita¬
boego testam̃tum meit᷑ tecut̃. Conside¬
ra finẽ repmissionis: et cognoscis quia
ego dñs Ut memineris et confunda¬
ris: id ẽ. cum receꝑis peccata tua. et re¬
memorata fueris tanc confunderis. Et
ult᷑ non erit tͥ os aꝑire. Cum receꝑo
peccata mea et restitutꝰ fuero facto mec̾
testamento: tunc ampliꝰ intelligo mala
mea et confundor et consciꝰ michi. intͣ
memet punior. Uide aut̃ quid michi
eueniat. ut ult᷑ ñ sit liberum os aꝑire
a facie ignominiȩ et qnͣdo eueniat.
Ineo qdꝰ ꝓpitietur cͥ. Ne tunc quidẽ
qnͣdo ꝓpitiatat mͥ multa peccanti possũ
os aꝑire: nec qnͣdo ignoscit sceleribꝰ me¬

Expanded text:
et dicit sorores tuas seniores, cum senior et dicit sorores tuas seniores, cum senior tantum Samaria sit, et adolescentior Sodoma; verum quia filiae earum eis connumerantur, dicit omnium unam esse speciem. Quantae autem filiae Sodomorum sunt, tantae et Samariae. Et dabo tibi eas in aedificationem, et non ex testamento tuo, et suscitabo ego testamentum meum tecum. Considera finem repromissionis et cognosces quia ego Dominus, ut memineris, et confundaris, id est, cum receperis peccata tua, et rememorata fueris, tunc confunderis. Et ultra non erit tibi os aperire. Cum recepero peccata mea, et restitutus fuero, facto mecum testamento, tunc amplius intelligo mala mea, et confundor, et conscius mihi ultro memet punio. Vide autem quid mihi eveniat. Ut ultra non sit liberum os aperire a facie ignominiae, et quando eveniat in eo, quod propitietur tibi. Nec tunc quidem, quando propitiatur mihi multa peccanti, possum os aperire: nec quando ignoscit sceleribus me
Abbreviated transcription (Latin):
meum et memor ero pͥmũ. Quomꝰ fecisti.
faciam bͥ. De inde memor ero cestam̃t
mei: qd̾ feci tecum. indieb infantie tuȩ.
fec̃ quippe testam̃tũ. indieb infantie eiꝰ.
Diximꝰ aut̃ supͣ: quomͦ cumea fecerit
testam̃tũ. Et suscitabo tͥ testam̃tum
et̃num. Ego occido. et ego uiuificabo:
ait. Qni minc ista ꝓmittit. dolores fac̾
et rursum restituet. ꝑcussit & manꝰ eius
sanabunt. Dr et in michea: irã dñi sus¬
tinebo quia peccaui ei. donec iustificet
ipse causam meã. Quando iustificabit᷑
aausa mea᷑ Quando iram dñi sustinu¬
eto. quia cdiuitias bonitatis eiꝰ et pati¬
entie & longanimitatis contempsi. et
uxta meam duritiã et inpenitens cor.
thes aurizaui michi irã indie ire et
reuelationis iusti uidicii dĩ. Et de ho¬
nestaberis in eo qͦd suscepisti sorores
tuas semores cũ adolescentulis: et dabo
tͥ eas medificationẽ. Supͣ unã dix̾ soro¬
rem sodomã et aliã samariã. nc̃ repetit

Expanded text:
meum, et memor ero. Primum quomodo fecisti meum, et memor ero. Primum quomodo fecisti faciam tibi, deinde memor ero testamenti mei, quod feci tecum in diebus infantiae tuae. Fecit quippe testamentum in diebus infantiae ejus. Diximus autem supra quomodo cum ea fecerit testamentum. Et suscitabo tibi testamentum in aeternum. Ego occido, et ego vivificabo, ait. Qui cum ista promittit, dolores facit, et rursum 976 restituet. Percus sit, et manus ejus sanabunt. Dicitur in Michaea: Iram-Domini sustinebo, quia peccavi ei, donec justificet ipse causam meam . Quomodo justificatur causa mea? Quando iram Domini sustinuero, qui divitias bonitatis ejus, et patientiae, et longanimitatis contempsi, et juxta meam duritiam et impoenitens cor thesaurizavi mihi iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei. Et dehonestaberis in eo, quod suscepisti sorores tuas seniores cum adolescentulis, et dabo tibi eas in aedificationem. Supra unam dixit sororem Sodomam, et aliam Samariam, nunc repetit,
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ satisfacientẽ de restitutiõe atq
dicentẽ. impietates tuas & iniquitateᷤᷤ
tuas porta. ⁊ on frust᷑ dico. restitueris:
s cum impietates ias et iniquitates tuaᷤᷤ
ex hauseris. tunc in locum pͥstinũ resti¬
tueris. Quomodo uulnera que incorꝑe
fiunt. sepe paruo tempore accidunt.
medele uͭ uulnerũ cũ torm̃tis adhibẽ¬
tur ingentib ñ uixta equalitatẽ tem¬
ꝑis quo illata sut. s tuxta rationẽ cu¬
rationis ũbi grã. inpuncto hore factã
manꝰ. et pedis contritio accidit. hoc qd̃
inmedico factum ẽ. m̃sib fere tͥb ac lon¬
go tempore uix curat᷑: sic ⁊ uoluptas q̃
neruos anime succidit. et luxuria. et
semel uniu̾sa peccata. cum inparuo
temꝑe infelicẽ animã illixerint et ad
uitia tigretint magnĩ pꝰ ea tempus
insuppliciis. et cruciatibꝰ ꝓmerent᷑. ꝓpt̾
qd̾ hec dic̃ dñs. Et faciam inte sic̃ fecisti.
sic̃ sp̃usti hec. puaricando testam̃tũ

Expanded text:
Deum satisfacientem de restitutione, atque Deum satisfacientem de restitutione, atque dicentem: Impietates tuas, et iniquitates tuas porta! Non frustra dico restitueris: sed cum impietates tuas, et iniquitates tuas exhauseris, tunc in locum pristinum restitueris. Quomodo vulnera, quae in corpore sunt, saepe parvo tempore accidunt: medelae vero vulnerum cum tormentis adhibentur ingentibus, non juxta aequalitatem temporis, quo illatae sunt, sed juxta rationem curationis: verbi gratia, in puncto horae fractura manus et pedis contritio accidit: hoc quod in modico factum est, mensibus fere tribus, ac longo tempore vix curatur: sic et voluptas, quae nervos animae succidit, et luxuria, et semel universa peccata, cum in parvo tempore infelicem animam illexerunt, et ad vitia traxerunt, magnum postea tempus in suppliciis et cruciatibus promerentur. Propter quod hoc dicit Dominus: Et faciam in te sicut fecisti, sicut sprevisti haec praevaricando testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
inassyrios. usq in hodiernum diẽ. Si aut̃
tanto pꝰ temꝑe restituetur. id qd̾ p̾cessit
insignũ: quando tu restitueris. si tam̃
restitueris samaritana. et heretica ai̾a
que simulachris et feriis ñ ueris ac fig¬
m̃tis de ieroboam corde uenientib credi¬
disti. qndo restitueris o anima infelix.
cũ post tanta scła restituatur exemplũ
tui: Si aut̾ hoc suꝑ sodoma et samaria
fit. que iustificate st̃ ab ierłm: quid dicẽ¬
cdum ẽ. de ipsa ierłm. que supͣ dictarum
tuemini. sic̃ fuistis inpͥncipio. Scit hoc
qd̃ dr̃ sic̃ fuistis inpͥncipio. et ysaias. di¬
cens. Et constitua uidices tuos ut pͥus:
et consiliarios tuos ut inexordio. Et nͥ
eẽt sodoma soror tua inauditũ iore
tuo. indieb suꝑbie tuȩ: quẽ ad modũ
nuno opprobriũ es filiarũ syrie. et oĩbꝰ
que st̃ incircuitu tuo filiarũ alienige¬
narũ. que circũdant te ingyro. Impie¬
tates tuas tu porta. O clem̃tissimum

Expanded text:
in Assyrios usque in hodiernum diem . Si autem in Assyrios usque in hodiernum diem . Si autem tanto post tempore restituetur id, quod praecessit in signum, quando tu restitueris, si tamen restitueris, Samaritana et haeretica anima, quae simulacris, et 975 feriis non veris, ac figmentis de Jeroboam corde venientibus credidisti? Quando restitueris, o anima infelix, cum post tanta saecula restituatur exemplum tui? Si autem hoc super Sodoma et Samaria fit quae justificatae sunt ab Jerusalem, quid dicendum est de ipsa Jerusalem, quae supradictarum tuemini sicut fuistis in principio. Scit hoc, quod dicit: Sicut fuistis in principio, et Isaias dicens: Et constituam judices tuos ut prius, et consiliarios tuos ut in exordio . Et nisi esset Sodoma soror tua in auditu, in ore tuo, in diebus superbiae tuae, quemadmodum nunc opprobrium es filiarum Syriae, et omnibus, quae sunt in circuitu tuo filiarum alienigenarum, quae circumdant te in gyro. Impietates tuas tu porta. O clementissimum
Abbreviated transcription (Latin):
nã ineindẽ statũ restituendã in quo
et antea constitit. ut rursum paradyso
dĩ et terre egypti comparetur. Si hoc
se sic habet. et siue futurũ ẽ. siue. non.
querantur enĩ istiꝰ modi. res apud eos qͥ
doctissimi st̃: ut aut̃ fiat qd̾ o̾r. com¬
plebuntur michi anni tͥa milia. et tc̃
plena peccatis. Grande int̾uallũ t̃pris:
int̾ restitutionẽ et riunã posuũ est.
Etiã si restituaris ita ut antiquitꝰ eraᷤ.
uide qnͣta exhaurias mala. qͣntis pri¬
nũ casamitatib oppͥmaris. Hoc aut̃
qd de sodoma diximus: et de samaria
quoq intellig̾e debebis. Et ipsa quip¬
pe nec dum ẽ. restituta. sed ex eo tp̃r
quo decẽ trib eiecte st̃ de iudea sa
maria. et captiuitatẽ sustinuit et nom̃
accepit. ñ babens accolas suos. Restitue¬
tur aut̃. et illa sic̃ inpͥncipio fuit cum
ddecẽ tͥb fuerint reu̾se. ut soluatur id
qd scͥptum ẽ. Captinus ductus ẽ. popłs

Expanded text:
mam in eumdem statum restituendam, in quo mam in eumdem statum restituendam, in quo et antea constitit, ut rursum paradiso Dei et terrae Aegypti comparetur. Si hoc se sic habet, et sive futurum est, sive non: quaerentur enim istiusmodi res apud eos qui doctissimi sunt: ut autem fiat quod dicitur, complebuntur mihi annorum tria millia, et tunc poena peccatis. Grande intervallum temporis inter restitutionem et ruinam positum est. Etiamsi restituaris ita ut antiquitus eras, vide quanta exhaurias mala, quantis primum calamitatibus opprimaris. Hoc autem quod de Sodoma diximus, et de Samaria quoque intelligere debemus. Et ipsa quippe necdum est restituta, sed ex eo tempore, quo decem tribus ejectae sunt de Judaea et Samaria, et captivitatem sustinuit, et nomen accepit, non habens accolas suos. Restituetur autem et illa, sicut in principio fuit, cum decem tribus fuerint reversae, ut solvatur id quod scriptum est: Captivus ductus est populus
Abbreviated transcription (Latin):
tum emittere potest: uerũ emittitur
qũ aluicĩ ẽ. ab eo qui emittit. Sic et
nos peccando irritamꝰ dm̃: ut mittat
iram quã ipse ñ habet. Potest hȩc: idẽ.
post au̾sionẽ dr. Sodoma soror tua
et filie eiꝰ restituentur sic̃ erant ab initio.
Uenio adimagines et figuras. et uideo
quanto tp̃r excruciata sodoma restitu¬
atur in antiquum. Si aut̃ id qd̃ ꝑfigu¬
ram dictum ẽ. ita se habet: quid de eo
fiet᷑. Quid uere sodoma fuerit: Statĩ
post diluuiũ decima generatione pas¬
sa ẽ. sodoma. ea que ingenesi scͥbunt᷑
Erat enim pͥus quasi paradysus di: et
quasi t̾ra egypti. Uerũtam̃ factũ est
sodome. id qd̾ etiam nc̃ uestigiis regio¬
nis eiꝰ ꝑspici licet. Ecce quanti iã tem¬
porũ circuli tnͣsierunt. ꝓpͥe tͥa milia
anni st̃. et sodoma ñ dũ ẽ. restituta. ñ
illa sodoma que insigno. et inonig¬
mate ponitur. s illa que inueritatis
ratione ꝑspicitur. Auunt hebrei. sodo¬

Expanded text:
tum emittere potest, verum emittitur tum emittere potest, verum emittitur quod aliud est ab eo, qui emittit. Sic et nos peccando 974 irritamus Deum ut mittat iram, quam ipse non habet. Post haec, id est, post aversionem dicitur: Sodoma, soror tua et filiae ejus restituentur sicut erant ab initio. Venio ad imagines et figuras, et video quanto tempore excruciata Sodoma restituatur in antiquum. Si autem id quod per figuram dictum est, ita se habet, quid de eo fiet, qui vere Sodoma fuerit? Statim post diluvium decima generatione passa est Sodoma ea quae in Genesi leguntur . Erat enim prius quasi paradisus Dei, et quasi terra Aegypti: verumtamen factum est Sodomae id quod etiam nunc vestigiis regionis ejus perspici licet. Ecce quanti jam temporum circuli transierunt, ecce tria millia annorum sunt, et Sodoma nondum est restituta: non illa Sodoma, quae in signo et in aenigmate ponitur, sed illa, quae in veritatis ratione perspicitur. Aiunt Hebraei Sodo
Abbreviated transcription (Latin):
delictorum. tribuetur michi ignominia.
M aximis peccatis: magnꝰ cruciatꝰ adiungi¬
tur. D̾s aut̾ solus uerus udex: magni¬
tudines peccatoꝵ. et ignominie qualitateᷤᷤ
et peccati numerũ potest ꝑuidere. Dicit᷑
itaq ad ierłm. Ut feras torm̃tũ tuum. et
de honesteris de omnib que fecisti in exa¬
cerbando me. Uide econtͣrio satis facien¬
tẽ dm̃: et quodãmͦ ꝑ hec u̾ba testantem
qr irã ipse ñ babeat. s peccator sibi ad
iram concitet dm̃. Unde ⁊ apłs ait. An
diuitias bonitatis & mansuetudinis eiꝰ.
et longanimitatis contempnis: ignoranᷤ
qm̃ bonitas di adpenitentiã te adducat:
Iuxta aut̃ duritiã tu&. et impenitens
cor: thesaurizas tͥ iram. Separauit ħ
sermo iracundiã adeo. Reuera enĩ
iracundia aliud quiddã adeo ẽ. ut
neo ei ut insitã copuletur. Unde et de
peccatorib qr Emisisti irã tua. et come¬
dit eos. Nlemo qd̾ sibi socium ẽ. et cogna¬

Expanded text:
delictorum tribuetur mihi ignominia. delictorum tribuetur mihi ignominia. Maximis peccatis magnus cruciatus adjungitur. Deus autem solus verus Judex magnitudines peccatorum, et ignominiae qualitates, et peccati numerum potest pervidere. Dicitur itaque ad Jerusalem: Ut feras tormentum tuum, et dehonesteris de omnibus, quae fecisti in exacerbando me. Vide econtrario satisfacientem Deum, quodammodo per haec verba testantem, quod iram ipse non habeat, sed peccator sibi ad iram concitat Deum. Unde et Apostolus ait: An divitias bonitatis, et mansuetudinis ejus, et longanimitatis contem bonitas Dei ad poenitentiam te adducat? Juxta autem duritiam tuam, et impoenitens cor thesaurizas tibi iram . Separavit hic sermo iracundiam a Deo. Revera enim iracundia aliud quiddam a Deo est, nec ei ut insita copulatur. Unde et de peccatoribus dicitur: Emisisti iram tuam, et comedit eos . Nemo quod sibi socium est et cogna