comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ie mortis ca donatione ita ficti. sico sł¬
te necne susceꝑit nquerendẽẽ q ma¬
.l. Sis nomortis causadõna¬
tumsit.ud a muscutus moro insꝑi¬
cidebeat. ut sit locuꝯ dictiõiom an
ipsiusf ui.S magis eius inspicien

Expanded text:
rem mortis causa donationem ita fieri, si dote nec ne susceperit, non quaerendum. q.Si seruo mortis causa donatum sit, uideamus, c‹u›ius mors in‹s›pici debeat, ut sit locus condictioni, domini an ipsius serui. sed magis eius inspicien
Abbreviated transcription (Latin):
ficrẽdidis s. ogosiquid pecunit a deꝰ¬
bitore incondum solutesint. habco
ad uerstis cebitorẽnicum. it̃ scissoriã
sniu quod supralegis moda tibi pro¬
misit. Itautͥ irisquum tantumodot̾.
modum legis txcrdit᷑. ccͣ te contit¬

Expanded text:
pecuniae a debitore meo nondum solutae sint, habeo aduersus debitorem meum rescissoriam in id, quod supra legis modum tibi promisit ita, ut in reliquum tantummodo timodum legis excedit, habeo contr
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ⁊ ucrecsigiema ntꝯgruam. bomiq
um arpitnio ꝯpetentt̃ ferre stntẽtiã.¬
¶pat̃ quifilie quahabuit in pote¬
state mãcipiaͣdonauit. ⁊ pcculiume
imatipate nadirs txpost factodorut

Expanded text:
ngruam bonique uiri arbitrio competentem ferre sententiam.Pater, qui filiae, quam habuit in potestate, mancipia donauit et peculium emancipatae non ademit, ex post facto donat
Abbreviated transcription (Latin):
Siueigntur lbisint si ueẜ uialit̾m
quipublicanis in couetigalimin¬
simeptor ait. si huincxibebũt᷑ in do¬
minusineno rededitione iudĩcium
dabohoc pͥumt ros edicti quod siñ

Expanded text:
ur liberi sint siue serui alieni, qui publicanis in eo uectigali minsime praetor ait 'si hi non exhibebuntur, in domin‹o›s sine noxae deditione iudicium dab
Abbreviated transcription (Latin):
tepnãtia excausa tonationis. Mhac
Sactione indicati n łtustta ttsicerat .i
quatum facere potest ꝯucniri. ¶Ea
legedonationis cansa pecunia titio
numerata ut sta tim dongͣnmutuos
tur. non mpeditur dm̃i translatio.
hac ꝓpt canis demnumis conaton
cditis. nouumdiium inhis quent¬
hibctur. ¶ Sicumptimus tibidona¬
ie uelli crtudonandi scdo uoluntatẽ
halto. primus sedo ex noluntatnua
stipulantiꝓmiserit. pficitur dona¬
tio. ⁊ quia nich primus sedo aqhõco¬
utntũr conauit. ⁊quid in solidiat.¬
iq custoditur et sidelegante coqui
donatione erat accepturis. creoito
neius donator ꝓmisit. et hoc nca sue¬
ditor suum ncgotium gent.

Expanded text:
emnatus ex causa donationis in actione iudicati non frustra desiderat in quantum facere potest conueniri. Ea lege donationis causa pecunia Titio numerata, ut statim donatori mutuo detur, non impeditur dominii translatio: ac propterea isdem nummis donatori creditis nouum domi nium in his quaeritrohibentur. Si, cum Primus tibi donare uellet et tu donandi Secundo uoluntatem haberes, Primus Secundo ex uoluntate tua stipulanti promiserit, perficitur donatio et, quia nihil Primus Secundo, a quo conuenitur, donauit, et quidem in solid custoditur et si delegante eo, qui donationem erat accepturus, creditori eius donator promiserit: et hoc enim casu creditor suum negotium gerit.
Abbreviated transcription (French):
ueuꝵ pains uissi campmisit. ual dõ¬
si. Siutropat conaturus titiopecum¬
amuissit filium suucampmitte re.
potit dicut ce ^ͣ bebitor filius patri
suo fuerit nge ne. Namsi tantundẽ
filius panidebint. q̃mt ꝑmisit uait¬

Expanded text:
et, patris iussu eam promisit, ualet dosset.Si uero pater donaturus Titio pecuniam iusserit filium suum eam promittere, poterit dici interesse, debitor filius patri suo fuerit nec ne: nam si tantumdem filius patri debuit, quamtum promisit, ua
Abbreviated transcription (French):
riopnii sit. nerit cogendns solũe. ne
pato exlegibiucrtudie patronalid ali¬
bita minuatur. ¶ Se illodubitan
pot. qui qͣuod ꝑ falcidia retinere potat
uolun tate testatorissecritus. spopõdit¬

Expanded text:
rit, non erit cogendus soluere, ne pars ex legibus uerecundiae patronali debita minuatur.De illo dubitari potest, qui, quod per Falcidiam retinere poterat, uoluntatem testatoris
Abbreviated transcription (Latin):
donationis. ¶ Ad filius familias
patris iussu autuo intate donat.
pinde c̃ acsipatie̾t ipse conau̾etit.
aut simi a uoluntate rem inta tunoie
r.ẜ uotius data fuit ũstatimciusfiat.

Expanded text:
donationis.Quod filius familias patris iussu aut uoluntate donauit, perinde est, ac si pater ipse donauerit aut si mea uoluntate rem meam tu nomine seruo eius data fuerit, ut statim eius fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
lpi¶ Doñãtiones complu¬
nes sunt dat anquis camen¬
it ut statimuelit accipientis
ficri. nec uulo casuad seit uerti pp
balitate. etmiasicentiam Eueret
at. ireppne donatio appeilat. ¶ dut
anquis ꝑrtine temuactipientis fi¬
at. cu̾m ali quid secutum fuit. he n
prie donatio appellaͬturs totums
donatio sub ꝯddictione ¶ Itemeu
ipse eam tedat. ut statim quidem fa¬
cumdicimus intsponsa. ⁊ sponsam
donatione ualere ꝓpriaappellati¬
onc utimur. et factutr monstram.
quod abco ꝑficiscitur quiubalita¬
tis graaliquiddat ut ꝯfesstimfaci¬
it actipientis. ncc̃u qua ullofac¬
toidsereucrti ueliti Cũũo it dici¬
mussi hac ifte donat sposqs spon

Expanded text:
 Donationes complures sunt. dat aliquis ea mente, ut statim velit accipientis fieri nec ullo casu ad se reverti, et beralitatem et munificentiam exerceat: haec proprie donatio appellatur. dat aliquis, ut tunc demum accipientis fiat, cum aliquid secutum fuerit: non proprie donatio appellabitur, sed totum hoc donatio sub condicione est. item cum quis ea mente dat, ut statim quidem facum dicimus inter sponsum et sponsam donationem ualere, propria appellatione utimur et factum demonstramus, quod ab eo proficiscitur, qui liberalitatis gratia aliquid dat, ut confestim faciat accipientis nec umquam ullo facto ad se reuerti uelit. cum uero dicimus, si hac mente
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ tꝰ Uam si nonsit utiq de mou¬
ne umoportuit. nectͣebet siquid dãp¬
m infrctiexcausa adtingit. is qui de¬
molituse. tenennis suptuosus aut
paꝵ bonus nouus paries restitiitus¬
sit fuods fult idoneus paries quide¬
olitus e. mactione dãpri in fectiue¬
nit. id quantti int fuerit actono cum¬

Expanded text:
um.Nam si non fuit, utique demolire eum oportuit nec debet, si quid damni ex hac causa attigit, is qui demolitus est teneri, nisi sumptuose aut parum bonus nouus paries sit restitutus. quod si fuerit idoneus paries, qui demolitus est, in actionem damni infecti uenit id
Abbreviated transcription (Latin):
Eroubo ait si magrotuo. aquaꝵ co¬
cursus locume x̃cauauit aqne plu¬
uie artende actiont aginposse iecũ
anicinsis plane sifossam urn fac¬
timaut cuius memoria ñ extat agi
itcum posse aquepluuie arcend ac¬
fiontut itficias siõ labo a it cũqueri¬
tur anmemonae xtet exfacto oꝑe

Expanded text:
Idem Labeo ait, si in agro tuo aquarum concursus locum excauauit, aquae pluuiae arcendae actione agi non posse tecum a uicinis: plane si fossam iure factam aut cuius memoria non exstat, agi tecum posse aquae pluuiae arcendae, ut reficias.Idem Labeo ait, cum quaeritur, an memoria exstet facto ope
Abbreviated transcription (Latin):
misit donatiois causa. statimcumla¬
pisercmpͣtus ẽ. m̃sfit. ncq phibe¬
come̾csieert. efficit ut mo et cesinat.
quia quodam mo trabitione m̃s fac¬
tus ẽ. planc sim dęm̃etnanuis m̃s extͣ¬
merai. siũ m̃ccte ꝯdũ xãt. utpaterer¬
eximat meperatu̾it. ins lapis du¬
rat. si postta. ip̃iuꝰ factum a uos are

Expanded text:
misit donationis causa, statim cum lapis exemptus est meus fit, neque prohibendo me euehere efficit, ut meus esse desinat, quia quodammodo traditione meus factus est: plane si mercennarius meus exmerat, siue mercede conduxerat, ut patereeximat, me paenituerit, meus lapis durat, si postea, ipsius factum auocare
Abbreviated transcription (Latin):
i dietͣre debet: quicquid dãpnieo¬
tiagent ut decoquoꝙ cantatut. ait
si putat quob utilit᷑ iccionẽ datun
sit tecernat. ¶ Sipupillus tutorẽn
habeat. quo auc tort dampni infit
tipmittat. quasin defendatur missioupꝰ.
frcti inpossessionẽ missussit fulcur
cumctitficere insulaitebert. sunt¬
ict̾a quiputat camq culpa prestaret ee¬

Expanded text:
ere debet, quidquid damni contigerit, ut de eo quoque caueatur, aut, si putat, quod utiliter actionem daturus sit, decernat. Si pupillus tutorem non habeat, quo auctore damni infecti promittat, quasi non defendatur, missio in infecti in possessionem missus sit, fulcire eum et reficere insulam debere sunt qui putent eamque culpam praestare e
Abbreviated transcription (Latin):
neum tibi donationis inmodice ca
pmittr iussi. ansumois donationis:
exceptione. nec ne tctabit᷑. et m̃squi¬
d debitor exceptione gagetẽ it pelles
ñ pot. qui aꝑ inde sut hec. quasiexicꝰ.

Expanded text:
bitorem meum tibi donationis immodicae causa promittere iussi, an summoueris donationis exceptione necne, tractabitur. et meus quidem debitor exceptione te agentem repellere non potest, quia perinde sum, quasi exac
Abbreviated transcription (Latin):
cxcttinpatis prinoi uectigalisi subici
nplacuit ¶ fiscus aboi uittigili um
quide fundis fiscatib icanosucrunt.
nullam inmimitate soluendi publi¬
q uectigal usurpait possunt.

Expanded text:
tationi uectigalium subici non placuit.Fiscus ab omnium uectigalium qui de fundis fiscalibus mercari consuerunt, nullam immunitatem soluendi publici uectigalis usurpare possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
meausus fuis. ¶ Ton potest ubali¬
tas nolenti adͥquiri. ¶ Siquis deoni.Icl
piciimam mutuam tno. reddenbag. ne¬
stiucuidonatum uolebat. deintitis
mortuo tonag̾t sciobdisse ꝓponatur
erit ꝯscqs diccie petuma sei ficri siũ
mortuũ sctãtł Ignorauit. is quita¬
sir qui apecuma fuit nantis si siqd

Expanded text:
mea usus fueris. Non potest liberalitas nolenti adquiri. Si quis dederit pecuniam mutuam Titio reddendam Seio, cui donatum uolebat, deinde Titius mortuo donatore Seio dedisse proponatur, erit consequens dicere pecuniam Seii fieri, siue mortuu‹m› sciuit siue ignorauit is qui dabat, quia pecunia fuit dantis
Abbreviated transcription (Latin):
potaquiqunumin at hoc ee positum
tionis ea in hoc tradatur fuiis. in p̃t
ꝗnqn nummanumittati. sit aute
aliemis posse dubitari gnusuc̃apͥiat.
ꝗa aliqd donationił intuẽmtt. ⁊ hoc
sistadonctur ut postqnq̾nniumina¬
numittatũt posse diciusucapionͣt se¬
qui. ¶ Laboait. si quis michiit abit¬
nã coninent enq cam suptu nag̾s¬

Expanded text:
um non ad hoc esse positum, tionis causa in hoc tradatur seruus, ut post quinquennium manumittatur, sit autem alienus, posse dubitari an usucapiatur, quia aliquid donationis interueniret. et hoc si ita donetur, ut post quinquennium manumittatur, posse dici usucapionem sequi.Labeo ait, si quis mihi rem alienam donauerit inque eam sumptus mag
Abbreviated transcription (Latin):
sunc finio fossasit. neq purgari ui¬
cinus paciatur ea nparte quetibi
accedat. ꝓossctt mag̾ aquepuuit
arcende laboait. ¶ Cassiusaut scͥb
siqua oꝑa aq̃ mittede capublica añc

Expanded text:
nfinio fossa sit neque purgari uicinus patiatur eam partem quae tibi accedat, posse te magis aquae pluuiae arcendae Labeo ait.Cassius autem scribit, si qua opera aquae mittendae causa publica auc
Abbreviated transcription (Latin):
xuocassia. sinurna. ammoniũ. tin¬
çib. alab astrũ. a romaindicum. Galba¬
ne. lastr. achelusia. Sargogaua. onixa
iabicus. carda momũ. cilo. sunamo¬
mu. opus bussicum. penes b.ibilom¬
ce.pelles parince. euurstrrũ. indrcũ.
carpassũ. lapis. nmnersi. margutas.

Expanded text:
ocassia: smurna: amomum: zingiberi: malabathrum: aroma Indicum: ‹c›halbane: laser: alche: lucia: sargogalla: onyx Arabicus: cardamomum: xylocinnamomum: opus byssicum: pelles Baby‹l›onicae: pelles Parthicae: ebur: ferrum Indicum: carpasum: lapis uniuersus: margarita:
Abbreviated transcription (Latin):
aut in dicis hocerit ut siquid auitino
opusfactusit cũ iubeat restitũtit dap¬
numq cum quis sarcire. Siquid p̃t
uit̃ro testatamatigit. qłod si ante u¬
isus scbit si quid ipsitiquoð tibi aqua

Expanded text:
autem iudicis hoc erit, ut, si quidem a uicino opus factum sit, eum iubeat restituere damnumque sarcire, si quid post litem contestatam contigit: quod si ante llsus scribit, si quid ipse feci, quo tibi aqua
Abbreviated transcription (Latin):
sione missus fũit. equalit. amboedip
fium pnĩ scilicct eum iussi futut pos¬
sicer iucid ia constituto d̃nocoqui
primus in possessione missus e titĩdup
in infectisibi cauer desiderabit. cessan¬
teprimo cancre solus titius ert in p̃
migent. et ingrito naet cumutius
mittitur n p̾porcione dãpnimitaitur
si intotum. cumigitur plirirs mittũ¬
tur. qqualit om̃s quasi in totumnussi.¬

Expanded text:
 fuerit, aequaliter ambo aedium fiunt domini, scilicet cum iussi fuerint possidere. si uero iam constituto domino eo, qui primus in possessionem missus est, Titius damni infecti sibi caueri desiderabit, cessante primo cauere solus Titius erit in potingeret, et merito: nam et cum unus mittitur, non pro portione damni mittitur, sed in totum: cum igitur plures mittuntur, aequaliter omnes quasi in totum missi
Abbreviated transcription (Latin):
spectat. ut qpoirute domus ãd ño
exstruantur scom ai sumptupulli¬
co txstructam. sidñs ad ipo pecumã
upensam. cuusuris restituert nolu¬
cni.iurteam res ꝑ. distrahit.

Expanded text:
spectat, ut dirutae domus a dominis extruantur. Domum sumptu publico extructam, si dominus ad tempus pecuniam impensam cum usuris restituere noluerit, iure eam res publica distrahit.
Abbreviated transcription (Latin):
instipulgtone esui quidibi tũe.¬
rit. nonutcri sibiruer quod au̾t
uento. aut oi moro aliquauirxtrĩst¬
cus admota catent. s quod ipsump
seconcitent F umparitie comunem
edificart quis cum uicino. ẽtpru¬
nincinorepmisit. ideoq stipu̾ lat̃
ẽ.posita qua paries subla tuo eeth

Expanded text:
in stipulatione est 'siue quid ibi ruet', non uideri sibi ruere, quod aut uento aut omnino aliqua ui extrinsecus admota caderet, sed quod ipsum per se concideret.Cum parietem communem aedificare quis cum uicino uellet, priuuicino repromisit adeoque restipulatus est: posteaquam pari
Abbreviated transcription (Latin):
fecti dñm rep mutere: aut titiam
satisdart teber quod simpossessionẽ
missus fuent pis cuitupni m fectica¬
uendum fuit. titi amutifruiphibe¬
bit fformait. eumquoq fruetuan¬
dum. ergoet side dãpno infecto ñca¬

Expanded text:
inum repromittere aut Titiam satisdare debere. quod si in possessionem missus fuerit is, cui damni infecti cauendum fuit, Titiam uti frui prohibebit. idem ait eum quoque fructuardum: ergo et si de damno infecto n
Abbreviated transcription (Latin):
licitantĩs uit ramodum solite ꝯducti¬
onis inflauit.itatemsi admitteno aẽ.
sifi teuissons. iooneos et cautiones hĩ
sit. ¶ ad ⁊dugnon uectigil. iuttus
nemoꝯpeilitur. etĩo inpicto tprcon

Expanded text:
licitantis ultra modum solitae conductionis inflauit, ita demum admittenda est, si fideiussores idoneos et cautionem is sit. Ad conducendum uectigal inuitus nemo compellitur et
Abbreviated transcription (Latin):
to repmifisti. u forte aliquid pstits.¬
si aptotra fructu. st̾ius aliquidꝑsti¬
tit. imiquumẽ. altisinc dapnonti
edibiaut edc rabere. et si optulent
Aꝓprictarius aliquitñs fruetnãio
q fructuariop̃standume. ut ꝓpri¬
ctanus cogaturtio ferit. ergoet solũ
irtinebit fructuanus sictes cecio¬
dap hab⁊ uic ius missus inpoicssioniẽ.
iofructuarius hateat. quii louic¬
et si miuii ꝙ ibnumdetur. ¶ pła¬
utius. si abco qut dnͣm et negarm

Expanded text:
quid praestitisset aut contra fructuarius aliquid praestitit, iniquum est alterum sine damno uti aedibus aut aedes habere. et si optulerit proprietarius aliquid, non est fructuario que fructuario praestandum est, ut proprietarius cogatur ei conferre. ergo et solum retinebit fructuarius, si aedes cecihaberet uicinus missus in possessionem, id fructuarius habeat, qui damet si minimum damnum detur.Plautius.Si ab eo, quem dominum esse negarem
Abbreviated transcription (Latin):
sius. ait. nisiprictinus in totuni re¬
pmibiat ut fructuanis satisoctanit
noportet inpossessiont euncui nõ
cauetur. set nisi ꝓaetario reꝓmitten¬
tĩfructuarius cuicat. tentgandam
cifructus prtitiont iuhanus sgrib
sisifiugtuanine te sõli ucioquid p̃¬

Expanded text:
ssius ait. nisi proprietarius in totum repromittat vel fructuarius satisdat, mitti oportet in possessionem eum, cui non caveatur. sed nisi proprietario repromittenti fructuarius caveat, denegandam ei fructus petitionem Iulianus scribit. sed si fructuarius de soli vitio quid p
Abbreviated transcription (Latin):
adaquiliãptinet sansiquis roiem ie¬
citat. amicto factum inbecilioit. ¶ dua¬
qua aut stipulacio tuncomittiturcum
uicio opis tempni factum sit. tisiopu
factumt abco quẽ ꝓmissor ꝓmbeit ñ

Expanded text:
ad Aquiliam pertinet, sanum quis hominem occidat an uero factum inbecilliorem.Quamquam autem stipulatio committitur, cum uitio operis damnum factum sit, tamen, si opus factum est
Abbreviated transcription (Latin):
tiquo in pofsessione uentum e an
uero txquoptor deciruent ut eat
in possessione labeo. ait exquotetir¬
tume. sabinus exquonentumes
in possessioneẽgoprtoc. uisacogni¬
timodonic modo illam sententiam

Expanded text:
possessionem uentum est an uero ex quo praetor decreuit, ut eatur in possessionem.Labeo, ex quo decretum est: Sabinus, ex quo uentum est in possessionem: ego puto causa cognita modo hanc modo illam sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
frcrnt aucita ñdit᷑. aut uent̾inciortm
inadosinatina aqua noceat caacti¬
onc nonotinctur. ¶ Nrtatiꝰ scribit
opus quod quis cpfccit lit᷑ aͥqũaceclu¬
cent quet tud intem palude inagrũ
cius ir fiuere sol isicapalus aquaplu

Expanded text:
ntiorem quod si natura aqua noceret, ea actione non continentur.Neratius scribit: opus, quod quis fecit, ut aquam excluderet, quae exundante palude in agrum eius refluere solet, si ea palus aqua plu
Abbreviated transcription (Latin):
cium facct quale sr̾it dice toͣtas edes. iu¬
uendum possiteireum. cuidapnimn.¬
fectisi cauentur. cũsitit amplifrrc .¬
Itequit diormus siinsulaad iacens
comin aici faciat ntrũ in siacposss¬
sions anrieiointotrus domus possio
tatur ¶ Siplinessũt quipostulent
nt caueatut. orissimul mita in pos¬
sessione solenͣt. stcmq labeo ꝓbat.⁊
si prius quis inpossessiont̃ missus sie
et anus mitti desidẽt. na nonsꝑoe tam̃
orline fi nabebiũ ambo possefiont
¶uod suia prior possidete iussus sit

Expanded text:
totas aedes iubendum possidere eum, cui damni infecti non caueretur, cum sint amplissimae?Item quid dicemus, si insula adiacens domui uitium faciat, utrum in insulae possessionem an uero in totius domus possesstatur.Si plures sunt, qui postulent ut caueatur, omnes mitti in possessionem solent. idemque Labeo probat et si prius quis in possessionem missus sit et alius mitti desideret: nam non spectabimus ordinem, sed habebunt ambo possessionem. quod si iam prior possidere iussus sit
Abbreviated transcription (Latin):
itrt edificisicaueri deber ne cum ad¬
uersus int dictum qne quod uiant.
dĩ conpent cauertẽebere. inlia̾nus ait.
quia nest cautum neq denicio ediu
ntqͥ deoapnoͣ opis. ¶ Siquis quia
sibincauetutur. itpossessionetorum
missus fuent etgeide iscuius ebe

Expanded text:
i debere. item eum, aduersus quem interdictum quod ui aut clam competit, cauere debere Iulianus ait, quia non est cautum neque de uitio aedium neque de damno operis.Si quis, quia sibi non cauebatur, in possessionem aedium missus fuerit, deinde is cuius ae
Abbreviated transcription (Latin):
quatd is quiem̃te. soa uoluntatene¬
gotiumgerat. Ideoꝙ diugentinsaut¬
diton si bicauere et possit et cereat q
none eque et decocurd apt infecti ñ
pͥmittatur dicipo test

Expanded text:
quando is qui emit sua uoluntate negotium gerat ideoque diligentius a uenditore sibi cauere et possit et debeat: quod non aeque et de eo, cui damni ‹i›nfecti non promittatur, dici potest
Abbreviated transcription (Latin):
dumces stemuanis. ast agͣerẽqui ĩ
fundo ilicmierat uis aque deiecit.
pquod effectume ut aquaplur¬
a mic hi noceret. uarus aitꝰ sinat᷑al
aggerfint non posse meuicinu co¬
geit aque pluuit arcactiont ut cũ
itsimgnu facinssit. neq memoria¬

Expanded text:
tem Uarus ait: aggerem, qui in fundo uicini erat, uis aquae deiecit, per quod effectum est, ut aqua pluuia mihi noceret.Uarus ait, si naturalis agger fuit, non posse me uicinum cogere aquae pluuiae arcendae actione, ut eum et si manu factus fuit neque
Abbreviated transcription (Latin):
turus lirauli. necfnerit stiplatus
posteacish płariuolentĩutand uni
sit. intea tiu set puto itm iutandũ.
qui apossit ficri. aut tunc. aut mo
calũpnietur ¶ Siaueno nost caueni
mic hi in fectipostue. utrare debroñ
calũpne causa id cumeinus nomi¬
necautum postulo fuisse posfulatu¬
rum. si sitrus noĩ postule quid sup¬

Expanded text:
turus iurauerit nec fuerit stipulatus, an postea ei stipulari uolenti iurandum sit, uideamus. et puto iterum iurandum, quia possit fieri, ut aut tunc aut modo calumnietur.Si alieno nomine caueri mihi damni infecti postulem, iurare debeo non calumniae causa id eum, cuius nomine cautum postulo, fuisse postulaturum.Sed si eius nomine postulem, qui, si ip
Abbreviated transcription (Latin):
ñialieno. ¶Cum in t̾ edcomta sit
gis ẽ. ut amboᷤ aueredebtant. quia
ciosas incidentos. tãpnumichidẽt.
quauis possit quis dicrit nuicio in¬
colomisiediahor factum. sialitm
tas etes intitentes dãpnicausam
dapnin secti cautione non ꝓspexĩt:¬

Expanded text:
n alieno.Cum inter aedes meas et gis est, ut ambo cauere debeant, quia tiosas incidentes damnum mihi dent. quamuis possit quis dicere non uitio incolumium aedium hoc factum, si aliae in eas incidentes damni causam damni infecti cautione
Abbreviated transcription (Latin):
misifꝰ omne quod de tripenti ex
meretde uicinus fecissi. praturum.¬
quod ibiedificatum factumut f.
sibitumpnsidatum eet. idreddi.
cumet ip̃am hanc pecuniam qua
Daret pͥpt ullid opus ꝑderet .R. no¬

Expanded text:
romisissent, omne, quod detrimenti ex mercede uicinus fecisset, praestaturum.quod ibi aedificatum esset, sibi damnum datum esset, id reddi, cum et ipsam hanc pecuniam, quam daret, propter illud opus perderet.
Abbreviated transcription (Latin):
cupns insreri. ¶ Sipublicus locus p̃n¬
opis fiat. cerit legr̃dandamopis talẽ
nequit noceat uieinis dapniuedetur¬
¶Ex roc edictosi non eauetur. mittit̃
inpossessione aptore. incam parte que
tuinolaer uidereturanuero intotas
coo missiolocum habeat ultȩamusi
crtat. Subinssentertia. in totas e des
nlttent umialioqui sie esuꝑficie in¬
quid dapnumtimeatur ñ tubebit re
gritum. nec ꝓfututum in ppfsessi nc̃
ciin mittiquãquis possidere non
possit. autsxueinonexpediat. et rie

Expanded text:
ni infecti.Si publicus locus puoperis fiat: certe legem dandam operis talem, ne quid noceat uicinis damniue detur.Ex hoc edicto si non caueatur, mittitur in possessionem a praetore in eam partem, quae ruinosa esse videtur. An vero in totas aedes missio locum habeat, videamus. et extat Sabini sententia in totas aedes mittendum: alioquin si ex superficie, inquit, damnum timeatur, non habebit res exitum, nec profuturum in possessionem eius rei mitti, quam quis possidere non possit aut ei
Abbreviated transcription (Latin):
muin quaclegit temintiari sicaccipe
tebrmus ut etsim augnadomohabit..
ibieide nuntietun quodsinet hbitati¬
tiandum uelpeuratorieius. uelcẽtẽ
inquuinis ¶ Totiens aut p̃tor̃cxi¬
gere denuntiationẽ. intelligeno irest
sisit rui demintictur. etmsia sit ueliti

Expanded text:
mum, in quam degit denuntiari' sic accipere debemus, ut et si in aliena domo habitet, ibi ei denuntietur. quod si nec habitatitiandum uel procuratori eius uel certe inquilinis.Totiens autem praetorem exigere denuntiationem intellegendum est, si sit cui denuntietur: ceterum si non si
Abbreviated transcription (Latin):
inagna croguio fictae. attam ex
onestus modusseruandus est. non
inmodata euiusquixuria subseq¬
da. ¶ Quotiens coso parictis uitio¬
roe quod bc̾ncfitio cius contigit. ip¬
sum saruut deberr: Quod siquaut
nssunt sabinus scͥpsit parer utn¬

Expanded text:
magna erogatio facta est, attamen ex honestus modus seruandus est, non immoderata cuiusque luxuria subsequenda.Quotiens communis parietis uitiohoc, quod beneficio eius contingit, ipsum sarcire debere. quod si aequaliter tissime Sabinus scripsit, par‹em› ut
Abbreviated transcription (Latin):
positam. ¶ Sabinsentenciauerat.
ttistimatis ut sidumedificatur in¬
tradicinstipulationi conprnstisu
prparieir nncum domus decpent
cumq uiciauit. ucetpost dicmsti pu¬
latios panesdecitut. possimagere.
iquia tripnum iantunc acceꝑim
cumparios uitiosus factussĩt. ncꝗt¬
& quaobstart quorarius ⁊ antequã de¬
cioat agipossit. cͥtsuͣta concussussit
paris ut nulla ratione itficipossi.
idcoꝙ depone dus e non minoris li
desiteiemus dapni m fecticauerini
placet incum ñ in suste conpete nac
infactumactiont. ¶Simanda to

Expanded text:
abini sententia uera est existimantis, ut, si, dum aedificatur intra diem stipulationi comprehensum, supra parietem meum domus deciderit eumque uitiauerit, licet post diem stipulationis paries decidat, possim agere, quia damnum iam tunc acceperim, cum paries uitiosus factus sit. nec quicquam obstare, quo minus etiam antequam decidat agi possit: et, si ita concussus sit paries, ut nulla ratione recipi possit ideoque deponendus est, non minoris litdesideremus damni infecti caueri, placet in eum non iniuste competere hanc in factum act
Abbreviated transcription (Latin):
seitr alftnus ait: sinoquoaluer it
nec unitate cum tram mea stccrit.
nec arbor potest uendĩcarꝗͣ fuiq̃
translata magnlimeucum trame¬
acoalutnt. sinte egopotõ tecuma¬
Niam cum tramea coaluent qua
mea factat. ¶ Neratius autscrt¬
bit. sitatis inagrũm cum uiflumi¬
nis dilatisit. n alit̃ tibipotestatr̃
tollendi faciendũ. quãsi dep̃teni¬
toquoq dãpño. michicauisses.¬
¶ Qut situmẽ fisolumsit alitri¬
ussupficits altrnussupfiturius

Expanded text:
em Alfenus, ait, si non coaluerit nec unitatem cum terra mea fecerit. nec arbor potest uindicari a te, quae translata in agrum meum cum terra mea coaluit. sed nec ego potero te‹c›um asi iam cum terra mea coaluit, quia mea facta est. Neratius autem scribit, si ratis in agrum meum vi fluminis delata sit, non aliter tibi potestatem tollendi faciendam, quam si de praeterito quoque damno mihi cavisses. Quaesitum est, si solum sit alterius, superficies alterius, superficiarius
Abbreviated transcription (Latin):
inposiessiond cius ricuius noieutca¬
ueatur postulabitur. tee um iuistacã
et uidebitur et̃ possidere iubebo I ncũ
quineq cauit ncq in possessione ce uer
possidere passus cit suditiũ dabo. ut
tan tumpstit. quam tapstarecumo¬

Expanded text:
in possessionem eius rei, cuius nomine ut caueatur postulabitur, ire et, cum iusta causa esse uidebitur, etiam possidere iube‹b›o. in eum, qui neque cauerit neque in possessione esse neque possidere passus erit, iudicium dabo, ut tantum praestet, quantum praestare eum o
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ .⁊. Pemodubitat soluendo uideri
maxime sententia spectandaest elus
tio u̾titur. is p̃ferendus est cuiu̾ in lu¬
ero catisa tꝑit precedit.
b quiignorat quantum soluere bbat
fecit mentionem. et qua sexageximo
primodre uenerit audiendus est. Ita
enim et inperator antoninus cum
diuo fis sugrescripsit.
ip̃ .x. Quiñetante pittore fecit. hic
quiposst et dare.
ma maionatibi in famia est. prepont¬
duest eausa txistimacionis. ubi aũt
cquipmant famosa iuidicia. et sifũ¬
mam in patrem habeant. proparti¬
b acciꝑienda funt.

Expanded text:
. Nemo dubitat soluendo uideri maxime sententia spectanda est eiustio uertitur, is praeferendus est, cuius in lucrum causa tempore praecedit. i, qui ignorat quantum soluere debeafecit mentionem, et qui sexagensimo et primo die uenerit, audiendus est: ita enim et imperator Antoninus cum diuo patre suo rescripsit.ictum. Qui uetante praetore fecit, hic qui possit et dare.ma maior, alibi infamia est, praeponenda est causa existimationis. ubi autem aequiperant, famosa, iudicia, etsi summam imparem habent, pro paribus accipienda sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ipa. Nt moexio quinegant sedebẽ.
prohibeturs etaliis defensionib uti. n
iexmpedit. ¶Quotiens concurrunte
plirto acciones. enisdemiti nomine u
nem decoquod ad cum ꝑuenit. quocits̃¬

Expanded text:
. Nemo ex his, qui nega‹n›t se debere, prohibetur etiam alia defensione uti, nisi lex impedit. Quotiens concurrunt plures actiones eiusdem rei nomine, ude eo quod ad eum peruenit, quot
Abbreviated transcription (Latin):
minimum habeat iniquitatis.
tumeuentus capiunt. si uncium fio
ne uicio acceꝑint.
ꝯnieio iniurt eiuiliperrieulosa est. paꝵ
est emmlt᷑ non fubuerti possit.
Plenumq fit ut etiam caque a nobio
abire possunt. proinde in eostatusint
atq si non eent eius conditionis. ut
abire possint. et ideo quod fisco obli¬
gãmueet uendicare interclum et a

Expanded text:
minimum habeat iniquitatis. tum euentus capiunt, si initium quoque sine uitio ceperint.nitio in iure ciuili periculosa est: parum est enim, ut non subuerti posset. Plerumque fit, ut etiam ea, quae nobis abire possint, proinde in eo statu sint, atque si non essent eius condicionis, ut abire possent. et ideo quod fisco obligamus, et uindicare interdum et a
Abbreviated transcription (Latin):
que siierbis nominatim acceptilati¬
oms conprehendantur. nullius mo
tatur. ndguid habe̾t actor. set quid
ꝑ aduersarium nabere non potuerit
considerandum ẽ.¬
derogatur. et illud potissimum ha¬
betur que ad spem directum ẽ.
d̾Eonuidetur remamittere. cun¬
quam debeatur. euius pars non inue.¬
nitur querepetipossit. totum indebi¬
tum eẽ intelligitur. manente pristi¬
nitur. ¶ Ionatura debet quemiuẽ
gentium dare oportet.cuius fidem¬
con secuti sumus.
remelius e. ¶None nouumiique
semel utilif constituta sunt. durẽt.
tio aut dubitatio iuris moratur. iu
neorumquilitem ꝯtestatisunt. quã

Expanded text:
quae si uerbis nominatim acceptilationis comprehendatur, nullius momtatur, non quid ‹non› habeat actor, sed quid per aduersarium habere non potuerit, considerandum ederogatur et illud potissimum habetur, quod ad speciem derectum est. Non videntur rem amittere, quiquam debebatur, cuius pars non invenitur quae repeti possit, totum esse indebitum intellegitur manente pristiatura debet, quem iure gentium dare oportet, cuius fidem secuti sumus. re melius est. Non est nouum, ut quae semel utiliter constituta sunt, durent, tio aut dubitatio iuris moratur, iuseorum, qui litem contestati sunt, quam
Abbreviated transcription (Latin):
um est. quiet bone fidenudicia sustinet.
quamuisatq metus quem conprobae
contrabonos mores est. ¶Noncapitur
qui ius publicum persequitur. ¶ Non
uidentur quierrant consentire.
heredis loco in omicausa habet.

Expanded text:
um est, qui ac bonae fidei iudicia sustinet, quam uis atque metus: quem comprobare contra bonos mores est. Non capitur, qui ius publicum sequitur. Non uidentur qui errant consentire. heredis loco in omni causa habet.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃t. Qui auȩto̾it iudice conparauit.
postea ad catur. tñ eum tempore mor¬
tis continuatur. ¶ Tum quam crt¬
seit expost factapre teriti delieti ex
auini. Omnes accioneo que morte
aut tempore per eunt. semel inclust
indicio salue permanent. ¶Nonude¬
tur per fecte cuiusq id ẽẽ quod ex casu¬
si auferripotest.¬

Expanded text:
ctum. Qui auctore iudice comparauit, postea adeatur, tamen cum tempore mortis continuatur. Numquam crescit ex post facto praeteriani. Omnes actiones, quae morte aut tempore pereunt, semel inclusae iudicio saluae permanent. Non uidetur perfecte cuiusque id esse, quod ex casu auferri potest.
Abbreviated transcription (Latin):
capit interpretacionem.
nero milla cul paestꝰ eͥuipartre nec esse i¬
cius non pertinet. ratum non est
biguum pactum contrauenditonin in¬
ter pretandum est. ¶ ambigua autem
intentio ita accipienda est. ut salua

Expanded text:
capit interpretationem. uero nulla culpa est, cui parere necesse eius non pertinet, ratum non est.biguum pactum contra uenditorem interpretandum est. Ambigua autem intentio ita accipienda est, ut res salua
Abbreviated transcription (Latin):
tione.  puꝑillus patiposse non in¬
telligitur. ¶Ubiuerba coniuncta ñ
sunt. sufficit alter utrum ee factum
¶Mulierib tunc succur rendum est.
cum defendantur ut non facilius ca¬
tumpniantur.
uertatisit. capacem it̃ furandi et inu¬
ne faciende. ¶Inheredeo non solent
actiones transire que penales sunt ex
actionem non habeat. anper exceptio¬
neminfirmetur.
aut .⁊: I nobscuris inspicisolere qd̃
uerisimilius est. aut quod plerumq fr

Expanded text:
tione. Pupillus pati posse non intellegitur. Vbi verba coniuncta non sunt, sufficit alterutrum esse factum. Mulieribus tunc succurrendum est, cum defendantur, non ut facilius calumnientur.ertati sit, capacem esse et furandi et iniuriae faciendae. In heredem non solent actiones transire, quae poenales sunt ex actionem non habeat an per exceptionem infirmetur.um In obscuris inspici solere, quod verisimilius est aut quod plerumque fi
Abbreviated transcription (French):
el suar Omma fere uirabereduo
per snde habentur acsi  continuo
sub tenpore mortis heredeo extitisset¬
od̾i. Quiper suecessi onem quãuis
longissimam de functo heredeo exti¬
ternt. non minus heredes intelligũ¬

Expanded text:
um. Omnia fere iura heredum perinde habentur, ac si continuo sub tempus mortis heredes exstitisse. Qui per successionem quamuis longissimam defuncto heredes constit‹e›runt, non minus heredes intellegu
Abbreviated transcription (Latin):
st. Nuotiens idem sermo duassenti¬
tlas exprimit. eapotissimum excipiat̃
que reigerente aptior est
ubi ꝑsone oditio locũfacit bñ ficioi
bi deficiente eabnificiũ qͦ ꝙ deficiat.u¬
bu sogns actionis iddesidat. ibi ad quẽ¬
uis ꝑsecutio eius dẽ uenerit. ñ deficiat
ratio auxxilii.

Expanded text:
. Quotiens idem sermo duas sententias exprimit, ea potissimum excipiatur, quae rei gerendae aptior est.ubi personae condicio locum facit beneficio, ibi deficiente ea beneficium quoque deficiat, ubi uero genus actionis id desiderat, ibi ad quemuis persecutio eius deuenerit, non deficiat ratio auxilii.
Abbreviated transcription (Latin):
locum suecessit. nonest equum eino¬
cerehoc quod aduersuo eum non nocu¬
it̾incuius locum suecedit. ¶ pleruor¬
q emptoris eadem causa ẽe debet cir¬
uito non tributur.

Expanded text:
locum successerit, non est aequum ei nocere hoc, quod aduersus eum ‹non› nocuit, in cuius locum successit. Plerumque emptoris eadem causa esse debet ciruito non tribuitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ipi. Consciui non fraũdulenti nulla
obligatio e ceterum sidolus et cauidtaᷤ
mitrcessit. dedoio accio conpetit. GSõ.¬
cumti sotius meus sotius non t¬
aurt. ¶uic quid incalore iracundis
uei fit ueldicitur non prius ratumest. A¬
quamsipsrutrantia a paruerit sudicisi
ansmi funsse. Ideoq breuireuer sauxor
nec diucrtisse uidetur
auisi. Ponũidetur quis quam ioca¬
ptre quod cinee ẽe est alii restitutre.
cius consuito datipacio ẽ. donatioe.

Expanded text:
. Consilii non fraudulenti nulla obligatio est: ceterum si dolus et calliditas intercessit, de dolo actio competit. Socii mei socius meus socius non ue quicquid in calore fracundiae vel fit, vel dicitur, non prius ratum est, quam si perseuerantia apparuit iudicium animi fuisse. ideoque breui reuersa uxor nec diuortisse uidetur.ciale. Non uidetur quisquam id capere, quod ei necesse est alii restituere. eius consulto dati donatio
Abbreviated transcription (Latin):
etiam fructus sunt restituendi. ¶u¬
mernq suamora nocet. quod et in
duobus iris promittendi obseruat¬
dicio ni pareresiamposse uidetur cen
¶Quod quis siuclit. habere non po¬
test. idrepudiare non potest.
dA. Inmͥs que õfficus perliberam
personam ieges fier de siberant. ẜ uu̾
interuenire non potest. ¶Non debeo
melioris condicionis et. quam auctor
meuo aquo snme ius transit.
dt. N on est singulis concedendum.
quod permagistratum publice possit
fierint occasio fiat maioris tumutt̃
faciendi. ¶In finiti eetimacionõli¬
bertatis et necess fudiis.
ussuece dit iure eius debet uti. ¶ Nt̃¬
momidetur dolo exsequiquiignorat
secuntur locumhabent.
ucuits fuent nulla obligatiõ tͥffict.¬

Expanded text:
etiam fructus sunt restituendi. Unicuique sua mora nocet. quod et in duobus reis promittendi obseruatdicioni parere, iam posse uidetur. Quod quis si uelit habere non potest, id repudiare non potest.. In his, quae officium per liberas fieri personas leges desiderant, seruus interuenire non potest. Non debeo melioris condicionis esse, quam auctor meus, a quo ius in me transit.. Non est singulis concedendum, quod per magistratum publice possit fieri, ne occasio sit maioris tumultus faciendi. Infinita aestimatio est libertatis et necessitudinis.us succedit, iure eius uti debet. Nemo uidetur dolo exsequi, qui ignorat sequuntur, locum habent. licuius fieret, nulla obligatio ualet
Abbreviated transcription (Latin):
regionis mox appartat. qui auan¬
us fuit. ad id quod minimumest re.
cogenere quodq dissoluere quodcoi¬
ugatũ ẽ. ideoq uerborum obligaci¬
o uerbis tollitur nudiconsensus ob¬
uigacio contrario consensu dissoluit.¬

Expanded text:
regionis mos appareat, quia uarius fuit? ad id, quod minimum est, reeo genere quidque dissoluere, quo colligatum est. ideo uerborum obligatio uerbis tollitur: nudi consensus obligatio contrario consensu dissoluit
Abbreviated transcription (Latin):
lacione etiam hii contineri in telli¬
gantur. qui eodem testamento. uel
tra defuncti uoluntatem docent peti
naest paulus utrumq eorum falsu
esse. Namq harum renimdissimibi¬
tudo ex hec quoque apparet. quod
depena prouo cacionon est. Simul
ante debetur. quam aut non est pro
nec aliter quamsis dixent. cuilice¬
ret dicere. Ex hoc quõque tarum it¬
rum dissimilitudo apparere poterit.
quia pene certe singulorum peccatoꝵ
multesunt contia quia ens iudicis
potestas est quantamdicat. nisiesile¬
ge ẽ constitutum quantamdicat.
struetilib anit tabule ligate catenis.
aut ergaparietem affixt. auit sisimi¬
liter coherent ligninonsunt edium.
ornatus emmedium causa parantur.
non quoedes ꝑficiantur. Io̾laboatt.
p̃idͥthyrũ quod in edib int̾im fienrso¬

Expanded text:
latione etiam hi contineri intellelatione etiam hi contineri intellegantur, qui eodem testamento vel ptra defuncti voluntatem doceret petiest. Paulus: utrumque eorum falsum est. namque harum rerum dissimilitudo ex hoc quoque apparet, quod de poena prouocatio non est: simul ante debetur, quam aut non est procui dicere licet. ex hoc quoque earum rerum dissimilitudo apparere poterit, quia poenae certae singulorum peccatorum sunt, multae contra, quia eius iudicis potestas est, quantam dicat, nisi cum lege est constitutum quantam dicat.structilibus aut tabulae rel‹i›gatae catenis aut erga parietem adfixae aut si similiter cohaerent lychni, non sunt aedium: ornatus enim aedium causa parantur, non quo aedes perficiantur. idem Labeo ait. Prothyrum, quod in aedibus ite
Abbreviated transcription (Latin):
artemonese autem non essemauis
iabeo ait. quia plereq naues sine ꝗ¬
malo inutiles eeñt. Ideoq parsna¬
uis habetur artemõne autem ma¬
gis aditaments̃ qͣtadem pars nauis
tst. ¶ Inter prdiectum et inmissũ.
hoc inter esstait labeo. quod proiectũ
esset id quod itaproucheretur ut
nus quam requiescent. qualia me¬
mianaet suggtunde essent. Irimissũ
autem quod ita fieret. ut ali quo lo¬
co requiesceret. uenti tignatrabes.
q̃ inmitterẽtur. ¶ plum̃bume¬
autem quod protegulis poneretur
edificuesses ait labeo. set id quod te¬
uiduam non solum eam. qui
aliquando nupta fuisset. set eam
quoque mulierem. que uiruim non
habuisset apellari. ait labeo. quiaui¬
dua sic dicta est. quasi uecors. uesa¬
nus:. qui sine corde aut sanitate et¬
esset. Similiter uidua esse dicta sine
uiduitate. ¶Structuram loci ali¬
quoniam perpetui usus parata ceñt.
neq adrempertinere.quod interior¬
Iceu.t. Sc̃euola respondit senper
acceptum esse. ut libertorum apel¬

Expanded text:
artemonem autem non esse Labeo ait, quia pleraeque naues sine malo inutiles essent, ideoque pars nauis habetur: artemo autem magis adiectamento quam pars nauis est. Inter 'proiectum' et 'immissum' hoc interesse ait Labeo, quod proiectum esset id quod ita proueheretur ut nusquam requiesceret, qualia maeniana et suggrunda‹e› essent: immissum autem, quod ita fieret, ut aliquo loco requiesceret, ueluti tigna trabes quae inmitteretur. Plumbum, quod tegulis poneretur, aedificii esse ait Labeo: sed id, quod Uiduam' non solum eam, quae aliquando nupta fuisset, sed eam quoque mulierem, quae uirum non habuisset, appellari ait Labeo: quia uidua sic dicta est quasi uecors, uesanus, qui sine corde aut sanitate esset: similiter uiduam dictam esse sine duitate. Straturam loci aliquoniam perpetui usus paratae essent: neque ad rem pertinere, quod interium Scaevola respondit: semper acceptum est, ut libertorum appel
Abbreviated transcription (Latin):
idrare⁊: R egula est que re
que ẽ breuiter enarrat ñdu¬
nc anuan e regula sussumatur. set ex
iure quodẽ igula fiat. ꝑre
gulam fiat. pigitur breuis itrum
narratio traditur uĩt et ait sadqua
si cause consunctio est q̃nesimul
ficiis ua plublicis remote sunt. et io
ne iudices e̾e possunt. nec magistrats
gritre. nec postularemet ꝓ auo int ue¬
uit. nec ꝓcuratorem exister ¶ttmin¬
cansa habitaest funosorum aliacoꝵ
qui farpossunt. quamuis actum iti ñ
inteiligerent. Nam furiosus nullum ne¬
÷ gotium contialeie potest. pupillusoia¬
negocia tutore auctore agere potest.
trinsftrrẽ uoluit hereditatem.

Expanded text:
ium. Regula est, quae rem quae est breuiter enarrat. non ex regula ius sumatur, sed ex iure quod est regula fiat. per regu lam igitur breuis rerum narratio traditur, et, ut ait Sabinus, quasi causae cvilibus vel publicis remote sunt et ideo nec iudices esse possunt nec magistratum gerere nec postulare nec pro alio intervenire nec procuratores existere. Item imcausa habita est furiosorum, alia eorum qui fari possunt, quamuis actum rei non intellegerent: nam furiosus nullum negotium contrahere potest, pupillus omnia tutore auctore agere potest. transferre uoluit hereditatem.
Abbreviated transcription (Latin):
aut.⁊⁊ ¶onut explurib causis debe¬
re nobis idempotest. ita explurib cau¬
ticonsentur. ¶ Nefertur aduniuer¬
sos quod publice fit permaiorem pãtẽ
¶absur dum est pluo uiris habere
cum. cuilegatussit fundus. quam

Expanded text:
um. Non ut ex pluribus causis deberi nobis idem potest, ita ex pluribus cau‹t›i consentire. Refertur ad uniuersos, quod publice fit per maiorem partem. Abeum cui legatus sit fundus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
aut .i. I ec̃ ex p̃torionecex solẽp¬
ni iurepriuatorum conuentione
quicquam ᷤ. inmutandum t̃. quaor¬
is obligacionum cause. paccione
torem introductus.priuatorum
pactionib non in firmatur. msitũc
cum inchoatur pactio int cos con
ip̃ .i. Quiis pius rescripsit eos qui
ex libertate conueniuntur.in id qd̃
facere possunt condemnandos.
laciones factum posse tollere. quodr
inpossibile e. neq pacto. neq stipulati¬
one pot̾ conp̃hendi ut utilem accio
pronullis habentur. non tantum iu¬
re naturali. quia quod adius natura.¬
is aquopetit. lucripetiturus ẽ. duris
causa est petitoris.
ip̃ t. ꝑ enꝑ istipulacionib et ince¬
teris contractib id sequimur. quod
actume. Et si non apparet. quod ac¬
tum e.ent consequens ut id sequam̃.
quod in regione. inqua actum e. fit¬
quentatur. quod ergo que sine qd̃¬

Expanded text:
um. Nec ex praetorio nec ex sollemni iure priuatorum conuentione quicquam immutandum est, quamuis obligationum causae pactione torem introductus priuatorum pactionibus non infirmatur, nisi tunc, cum inchoatur actio, inter eos con Divus Pius rescripsit eos, qui ex liberalitate conveniuntur, in id quod facere possunt condemnandos. lationes factum posse tollere: quod enim impossibile est, neque pacto neque stipulatione potest comprehendi, ut utilem actionpro nullis habentur: non tamen et iure naturali, quia, quod ad ius naturais a quo petitur lucri facturus est, durior causa est petitoris.onibus et in ceteris contractibus id sequimur, quod actum est: aut, si non pareat quid actum est, erit consequens, ut id sequamur, quod in regione in qua actum est frequentatur. quid ergo, si neq
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i Cum tenpus intestamento adi¬
citur. creden dumest. proherede ad iec¬
tum nisi alia mens fuerit testatoris.
sicut instipulacionib ꝓmissoris ꝯ¬
grã tempus adicitur.
ad heredem nrm transe unt. eorum
conmodum ꝑ noshis. quorum in po¬
testate sumus eodemcasti ad quirim.
Alit atq quod stipulati sumus. Nam
et sub condicione stipulanteo. omni¬
modotis ad quirimus. etiam silibtate
nobis p̃stita adnĩs conditioe eistat.
ip̃⁊. Quicumali o contrahit uel
ł uel debet ee. Nonignarus condicio¬
nis eius. ¶ hertͣdi autem boc inputa¬
ri non potest. cum non spontecum le
tons non refragatur.

Expanded text:
 Cum tempus in testamento adicitur, credendum est pro herede adiectum, nisi alia mens fuerit testatoris: sicuti in stipulationibus promissoris gratia tempus adicitur. ad heredem nostrum transeunt, eorum commodum per nos his, quorum in potestate sumus, eodem casu adquirimus: aliter atque quod stipulati sumus. nam et sub condicione stipulantes omnimodo eis adquirimus, etiamsi liberatis nobis potestate domini coninum. Qui cum alio contrahit, uel est uel debet esse non ignarus condicionis eius: heredi autem hoc imputari non potest, cum non sponte cum letoris non refragatur.
Abbreviated transcription (Latin):
d.i Icquis receptã custodiã sine cã
sine ca solutos. a magistratib cognouĩ
unc̾eit᷑ iubebis. ⁊usqui soluĩt mule¬
tãdices. Nãcũscier̃ sibiquoq molestie
futurũ magistt si facile soluer̃ uĩctos

Expanded text:
 quis receptam custodiam sine causa r et sine causa solutos a magistratibus cognoueris, uinciri iubebis et his, qui soluerint, multam dices. nam cum scierint sibi quoque molestiae fu
Abbreviated transcription (Latin):
ciẽ. ut sineullo metuueꝵ dicãt ⁊ ne
dutimeãt semitor potestate regreᷤ¬
suros obdurẽt in questione ñ tñ pͥ
priblicatur quã questio dent hãbi¬
ta fuĩt s et si negauĩnt. nicͥomiñ. pibl

Expanded text:
est, ut sine ullo metu uerum dicant et ne, dum timeant se in reorum potestatem regressuros, obdurent in quaestione.Non tamen prius publicantur, quam quaestio de illis habita fuerit.Sed et si negauerint, nihi
Abbreviated transcription (Latin):
eħ moĩ ꝯpnsatio admissa iosimat̾tũ
uent itus adultilenocinuttũ facẽ̾.
semel delat naudiet. ¶ Si publicoui¬
dicio maĩt̾ uxorẽ rrãfac ĩ. an lenoci¬
nu auogatio repenet maĩtũ ab acto
satiõe et putẽ fire pelere. lenotinisi
gmãti ipsũ honerat ñ mulierẽ cxcu¬
sat. uñquen pot anhis quideadulũ¬
ocognoscit statuere inmaĩtũ oble¬
notinũ possit. ccpino posse. Nãc lau¬
dius gorg̾ uirc laĩssimus uxorẽ ac¬
cusãtcũn detret̃ cẽt urxorẽ in aditĩ
odep̃hnsa retitiuisse. ⁊ sine accũsato¬
relenocimo dãnat̃ ẽ adiuoseuo. ẜx¬
trantus aut nequaquã ie notiniuo

Expanded text:
 compensatio admissa. ideo si maritum uelit reus adulterii lenocinii reum facere, semel delatus non audietur.Si publico iudicio maritus uxorem ream faciat, an lenocinii allegatio repellat maritum ab asatione? et putem non repellere: lenocinium igitur mariti ipsum onerat, non mulierem excusat.Unde quaeri potest, an is, qui de adulterio cognoscit, statuere in maritum ob lenocinium possit? et puto posse. nam Claudius Gorgus uir clarissimus uxorem accusans cum detectus est uxorem in adulterio deprehensam retinuisse, et sine accusatore lenocinio damnatus est a diuo Seuero.Extraneus autem nequaquam lenocinium
Abbreviated transcription (Latin):
bo ¶ Itesiꝗd aliud factũ stussedicet̃
cacogͥta inditiũ dabo. ¶ Si ꝗssic fe¬
cĩt inuriã ẜuo. ut dño fac̃ ⁊ uideodo¬
ñ ad sugillatione diiid fecit ip̃i f¬
u̾o factamuña ininulta ap̃tõe rlĩꝗ¬

Expanded text:
d aliud factum esse dicetur, causa cognita iudicium dabo'.Si quis sic fecit iniuriam seruo, ut domino faceret, uideo donon ad suggillationem domini id fecit, ipsi seruo facta iniuria inulta a praetore reli
Abbreviated transcription (Latin):
mus eadinopatre suoit scͥpsit. ¶ Tui
data oꝑa inciuitate incẽdiu fecint si
humilioes locosint. bestiis obicisolent.
Simaliquogͥdu̾ id fecĩnt. cupite puĩ¬
unt.autẽtr ininsula deportantur.
dem̃uitiis et famosis ubellis. R¬

Expanded text:
m diuo patre suo rescripsit.Qui data opera in ciuitate incendium fecerint, si humiliore loco sint, bestiis obici solent: si in aliquo gradu id fecerint, capite puniuntur aut certe in insulam deportantur. DE INIURIIS ET FAMOSIS LIBELLIS