comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
possessio omnes colles & montes et
campi armenta boum gregesouiũ
caprairtĩq equorũ camelorũq et
unueruae facultates nrãe atq fami¬
liauienconspectu tuo sunt : sintomĩa
serui tui surus. Veni nobis pacificis
dominus autere seruitio nr̃õ sicit̃
Oencuorit tibi Tunc descendit de
inonuabicũe quitib inuirtute ma¬
grortet obtinuit ominem ciutaut
tominem in habitantem terrab deuni¬
ton. u urbibi: assumpsit sibi auici¬
uog iosuiros fdrtes et eleccosa  bellũ
oris÷ met s prouuincus illis in cubu
lon suer sa rũ urbium habitatores
nnipeset honorati simul cũ popũ
prnupent i nobuia uenienti excipi¬
isegtu cũ coronis et lampadibus
qiesct sihorosin tibis et trmpanis
ducenesonen facientes fero citatem
nes petoris mitigare potuer Nam
cuspates corũ destruxit: et lucos
enu lccidit Praeceperat enim illi
uis hodonosorrex ut omnes deos
nbue octermninaret: uidelicet ut
posesolus diceretur deus ab his natio¬

Expanded text:
possessio omnes colles et montes et possessio omnes colles et montes et campi armenta boum greges ovium caprarumque equorum camelorumque et universae facultates nostrae atque familiae in conspectu tuo sunt sint omnia servi tui sumus veni nobis pacificus dominus et utere servitia nostra sicut placuerit tibi tunc descendit de montibus cum equitibus in virtute magna et obtinuit omnem civitatem et omnem inhabitantem terram de universis autem urbibus adsumpsit sibi auxiliarios viros fortes et electos ad bellum tantusque metus provinciis illius incubuit ut universarum urbium habitatores principes et honorati simul cum populis exirent in obviam venienti excipientes eum cum coronis et lampadibus ducentes choros in tibiis et tympanis nec ista tamen facientes ferocitatem eius pectoris mitigare potuerunt nam et civitates eorum destruxit et lucos eorum excidit praeceperat enim illi Nabuchodonosor rex ut omnes deos terrae exterminaret videlicet ut ipse solus diceretur deus ab his natio
Abbreviated transcription (Latin):
terrae caeleon÷ ec transit dasiston
et uenit ad mesopotansur cufraten
omnes ciuitates exclsas quae frit
ibi: a torrente mambrae us queau
perueniatur ad marerde usqueni¬
uit terminos eius acilicia usqup
fines iafech qui sunt adaustiue ao¬
duxitq omnes filios madian acpd¬
uit omnem locupleationem eop̃a
omnesq resistentes sibi occidit inore
gladii Et post haec descendit inum¬
pos damasci in dieb messis et sucen¬
dit omnia sata omnesq arbores ac
uineas fecit incidi: et cecidit timor
illius suꝑ omnes in habitantes terpr̃
Tunc miser̃ legatos uniuer sarũ urbi¬
um et prouinciarũ reges ac prin¬
cipes syriae scilicet me sopotamiȩ
et syriae sobal et libiae atq cilicie
quiuenientes ad holofernem dixer̃
Desinat indignatio tua circa nos me¬
lus ẽ. enĩ ut̃ uiuentes seruiamus na¬
bucbodonosor regimagno et subdi¬
tisimus tibi quã morient᷑s cũ ince¬
ritunro ipsi seruitutis nrãe damna
patiamini. Omnis ciuitas nr̃a om̃isq

Expanded text:
n et transiit Eufraten et venit ad Mesopotamiam et fregit omnes civitates excelsas quae erant ibi a torrente Mambre usquequo perveniatur ad mare et occupavit terminos eius a Cilicia usque ad fines Iafeth qui sunt ad austrum abduxitque omnes filios Madian ac praedavit omnem locupletationem eorum omnesque resistentes sibi occidit in ore gladii et post haec descendit in campos Damasci in diebus messis et succendit omnia sata omnesque arbores ac vineas fecit incidi et cecidit timor illius super omnes inhabitantes terram tunc miserunt legatos suos universarum urbium et provinciarum reges ac principes Syriae scilicet Mesopotamiae et Syriae Sobal et Lybiae atque Ciliciae qui venientes ad Holofernem dixerunt desinat indignatio tua circa nos melius est enim ut viventes serviamus Nabuchodonosor regi magno et subditi simus tibi quam morientes cum interitu nostro ipsi servitutis nostrae damna patiamini omnis civitas nostra omnisque
Abbreviated transcription (Latin):
qui temptatis dim̃ : Non ẽ iste sermo
qui miscdiam prouocet : sed potius
qui irã excitet et furorem accendat
losiustis uos tempus miserationi dñi
et in arbitrio ur̃o diem conscituistis ei
Sed quia patiens ẽ dñs in hoc ipso pe¬
niteamur: et indulgentiã eus lacri¬
mis postulemus Non enĩ quasi homo
ds̃ sic cõminabitur : neq sicut filiu
hominis ad iracundiã infłumabit
Et ideo humiliemus illi animas nras.
et inspũ constituti humiliato serui¬
entes illi dicamus flentes dño ut scđm
uoluntatem suã sic faciat nobiscum
miscdiam suã : ut sicut conturbatũ ẽ
cornrm insupbia corũ ita etiã de
nr̃a humilitate eloriemur : qm̃non
secuti sumus peccata patrũnrorũ qui
dereliquer̃ dm̃ suũ et adorauer deos
alienos: pro quo sclere dati sunt in
gladiũ et inrapinã et in confusionẽ
inimicis suis Nos aut̃ alterũ dm̃ nesci¬
mus prȩter ipsum. Expectemus hu¬

Expanded text:
qui tentatis Dominum? Non est iste sermo, qui tentatis Dominum? Non est iste sermo, qui misericordiam provocet, sed potius qui iram excitet, et furorem accendat. Posuistis vos tempus miserationis Domini, et in arbitrium vestrum, diem constituistis ei. Sed quia patiens Dominus est, in hoc ipso poeniteamus, et indulgentiam ejus fusis lacrymis postulemus: non enim quasi homo, sic Deus comminabitur, neque sicut filius hominis ad iracundiam inflammabitur. Et ideo humiliemus illi animas nostras, spiritu constituti humiliato, servientes illi, dicamus flentes Domino, ut secundum voluntatem suam sic faciat nobiscum misericordiam suam: ut sicut conturbatum est cor nostrum in superbia eorum, ita etiam de nostra humilitate gloriemur: quoniam non sumus secuti peccata patrum nostrorum, qui dereliquerunt Deum suum, et adoraverunt deos alienos, pro quo scelere dati sunt in gladium, et in rapinam, et in confusionem inimicis suis: nos autem alterum Deum nescimus praeter ipsum: exspectemus hu
Abbreviated transcription (Latin):
nipuosus et mortuus ẽ. in bethulia
cpr ossia et sepultus ẽ illic cũ pa¬
cue suserat aut̃ iudith relicta eiꝰ
udidiam annis trib et mensib sex
u insuperiorib: domus suac fecit
h secretũ cubiculũ in quo cũ puellis
sns ausa morabatur : et habenssuꝑ
suinbos suos ciliciũ ieinabat omnib
deb dutae suae pręter sabata et neo¬
meniase festa domus isrł erat autẽ
ileanti aspectunimis: cuiuirsiuis
reliquera t diuitias multas et familiã
copiosam ac possessiones armentis
boum et gregib ouium plenas: et
erathaet in õmnib: famosissima qm̃
timebat dnmualde nec erat qui lo¬
queretur de illa uerbũ malũ: haec
taq cũ audis set qm̃ orias ꝓmisis set
quod transacto quinto die traderet
duitatem : misit ad presbyteros cha¬
bri et carmin et uener̃ ad illam et
dxit illis Quod est hoc uerbũ in quo
consensit orias ut tradat ciuitatem
assrus: sintra quinq dies ñuene¬
rit uobis adiutoriũ : Et qui estis uos

Expanded text:
caput ejus, et mortuus est in Bethulia caput ejus, et mortuus est in Bethulia civitate sua, et sepultus est illic cum patribus suis. Erat autem Juditensibus sex et in superioribus domus suae fecit sibi secretum cubiculum in quo cum puellis suis clausa morabatur et habens super lumbos suos cilicium ieiunabat omnibus diebus vitae suae praeter sabbata et neomenia et festa domus Israhel erat autem eleganti aspectu nimis cui vir suus reliquerat divitias multas et familiam copiosam ac possessiones armentis boum et gregibus ovium plenas et erat haec in eo omnibus famosissima quoniam timebat Dominum valde nec erat qui loqueretur de illa verbum malum haec itaque cum audisset quoniam Ozias promisisset quod transacto quinto die traderet civitatem misit ad presbyteros Chabri et Carmin et venerunt ad illam et dixit illis quod est hoc verbum in quo consensit Ozias ut tradat civitatem Assyriis si intra quinque dies non venerit vobi
Abbreviated transcription (Latin):
omnib : et p̃multas horas uña uoce
clamauer̃ ad dm̃ dicentes Peccauim
cũ patrib nr̃is iniuste egimus ini¬
quitatem fecimus Tuquia pius es
miserere nr̃i: aut in tuo flagello
uindica iniquitates nr̃as : et nolitra¬
dere confitentes te populo quiigno¬
rat te ut ñ dicant inter gentes ubiẽ
dseorũ Et cũ fatigati his clamorib
et his flecib lassãti siluissent : exir¬
gensorias in fusus lacrimis dixit
Seequo animo estote fr̃s et hosqͥmq
dies expectemus ad ño miscdum
Forsitanenĩ indignationem suã ab¬
scidet et dabit głam nomini suo
Siaut transactis quinq dieb ñuene¬
pitt adiutoriũ. faciemus hȩc uer¬
ba quae toruti estis : Et faccunẽ
cũ audisseo haec uerba iudithudo
quae erat filia merari filu idox
qlu osepb. filii oriae filuclai. filu
flmos filu gedeon filii rafom filiu
prtos filii melthiae filu ȩnam filui
aumortius e in dieb messis hordi¬
quisor instabat enisuꝑ alligantes ma¬
upulos incarapo et uenit aestus suꝑ

Expanded text:
ultas horas una voce clamaverunt ad Deum, dicentes: Peccavimus cum patribus nostris, injuste egimus, iniquitatem fecimus. Tu, quia pius es, miserere nostri, aut in tuo flagello vindica iniquitates nostras, et noli tradere confitentes te, populo qui ignorat te, ut non dicant inter gentes: Ubi est Deus eorum? Et cum fatigati his clamoribus, et his fletibus lassati siluissent, exsurgens Ozias infusus lacrymis, dixit: Aequo animo estote, fratres, et hos quinque dies exspectemus a Domino mforsitan enim indignationem suam abscidet et dat gloriam nomini suo si autem transactis quinque diebus non venerit adiutorium faciemus haec verba quae locuti estis et factum est cum audisset haec Iudith vidua quae erat filia Merari filii Idox filii Ioseph filii Oziae filii Elai filii Iamnor filii Gedeon filii Rafoin filii Acitob filii Melchiae filii Enam filii qui mortuus est in diebus messis hordeaceae: instabat enim super alligantes manipulos in campo, et venit aestus super
Abbreviated transcription (Latin):
cum gloria magna. Mansit aut̃ in
dom̃o uiri sui annos centũ quinque.
et dimisit abram suam liberam. et
de functa ẽ ac sepulta cũ uiro suo in
bethulia: luxitq illã omnis popłs
dieb septem In omni aut̃ spatio
uitae eius non fuit qui pturbar et
ifrael: et post mortem eius annis
multis: Dies aut̃ uictoriae huius
festiuitatis ab hebreis innumero
dierũ scõrum accipitur: et colitur
auidacis ex illo tempore usque
in praesentem diem:¬

Expanded text:
cum gloria magna mansit autem in cum gloria magna mansit autem in domo viri sui annos centum quinque et dimisit abram suam liberam et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethuliam luxitque illam omnis populus diebus septem in omni autem spatio itae eius non fuit qui perturbaret Israhel et post mortem eius annis multis dies autem victoriae huius festivitatem ab Hebraeis in numero dierum sanctorum accepit et colitur a Iudaeis ex illo tempore usque in praesentem diem
Abbreviated transcription (Latin):
apudte pomnia . Vae genti in surgen¬
tissuo genus meũ dñs enĩ om̃ps uindi¬
cabi ineis : indie iudicii uisitabit il¬
los dabit enĩ ignem et uermes in car¬
nescorũ ut crantur et sentiant usq
in sempiternũ. Et factũ ẽ posthȩc
omnis populus post uictoriã uenit
adierusalem adorare dnm̃: & mox
ut punificati sunt obtuler omnes
bolocaustaet liota ebtepromissiones
holo durto iudit uniuersa uasa bel¬
suas holo feriusq uae dedit illi popłs
et cono ptũ quo dipsa sustulerat : po¬
suic mnanathema obliuionis. Erat
sut populus iocundus seđmfaciem
scor uo euptres menses gaudiũ huus
sictoriae celebratũ ẽ cum iudith
postdies aut̃ illos unusquisq redut
insua. et iudih magna facta est in
behulia et p̃clarior erat uniuersȩ
derrae isrł Crat eiam uirtuti ca¬
scitatis adiuncta : ita ut non cogno¬
sceret uirũ omnib dieb uitae suae
ex quo defunctus ẽ manasses uir
eius Erat aut̃ dieb festis ꝓcedens

Expanded text:
apud te prae omnia vae genti insurgenapud te prae omnia vae genti insurgenti super genus meum Dominus enim omnipotens vindicabit in eis in die iudicii visitabit illos dabit enim ignem et vermes in carnes eorum ut urantur et sentiant usque in sempiternum et factum est post haec omnis populus post victoriam venit ad Hierusalem adorare Dominum et mox ut purificati sunt obtulerunt omnes holocausta et vota et repromissiones suas porro Iudith universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsa sustulerat in anathema oblivionis erat autem populus iucundus secundum faciem sanctorum et per tres menses gaudium huius victoriae celebratum est cum Iudith post dies autem illos unusquisque rediit in sua et Iudith magna facta est in Bethulia et praeclarior erat universae terrae Israhel erat etiam virtuti castitatis adiuncta ita ut non cognosceret virum omnibus diebus vitae suae ex quo defunctus est Manasses vir eius erat autem diebus festis procedens
Abbreviated transcription (Latin):
itatis et induit se uestimenta letitiȩ
inexultatione filiorũ isrł. Vnxit faci¬
em suã unguento : colligauit cincinnos
suos mitra ad decipiendũ illũ Sanda¬
lia eius rapuer oculos eius pulchritu¬
do eus captiuã fecit animã eius. Am¬
putauit pugione ceruicem eius: hor¬
ruerunt persae constantiã eius : et
medi audaciã eius Tunc ululauer
castra as syriorũ : quando apparuer
humiles mei arescentes insiti Filii pu¬
ellarũ compunxer eos et sicut pue¬
ros fugientes occider̃ eos et perier
inprõedio a facie dñimei Umnum
cantemus dño ymnũ nouũ cantemꝰ
dõ nr̃o Adonai dñe magnus estu et
pclarus inuirtute: et quem superare
nemo potest Tibi seruiat omniscrea¬
tura tua quia dixisti et facta sunt mi¬
sisti spm̃ tuũ et creata sunt: et non est
qui resistat uocituae. Montes a fun¬
damentis mouebuntur cum aquis:
petrae sicut cera liquescent ante faci¬
em tuã: qui aut̃ timentte magnier̃

Expanded text:
itatis et induit se vestimenta laetitiae itatis et induit se vestimenta laetitiae in exultatione filiorum Israhel unxit faciem suam unguento conligavit cincinnos suos mitra ad decipiendum illum sandalia eius rapuerunt oculos eius pulchritudo eius captivam fecit animam eius amputavit pugione cervicem eius horruerunt Persae constantiam eius et Medi audaciam eius tunc ululaverunt castra Assyriorum quando apparuerunt humiles mei arescentes in siti filii puellarum conpunxerunt eos et sicut pueros fugientes occiderunt eos perierunt in proelio a facie Domini mei hymnum cantemus Domino hymnum novum cantemus Deo nostro Adonai Domine magnus es tu et praeclarus in virtute et quem superare nemo potest tibi serviat omnis creatura tua quia dixisti et facta sunt misisti spiritum tuum et creata sunt et non est qui resistat voci tuae montes a fundamentis movebuntur cum aquis petrae sicut cera liquescent ante faciem tuam qui autem timent te magni erunt
Abbreviated transcription (Latin):
et omnes populi gaudebant cũ muli¬
erib et uirginibus. et iuuenib in orga¬
nis et citharis: Tunc cantauit can̾¬
ticũ hoc dño iudith: dicens. Incipite
balis modulamini illi psalmũ nouũ :
exultate et in uocate nomen eius
dñs conterens bella dñs nomen ẽ.
illi: qui posuit castra sua in medio
popłi sui ut eriperet nos de manu
omniũ inimicorũ nr̃orũ Venitas¬
sir ex montib: abaquilone in mul¬
titudine fortitudinis suae : cuius mul¬
titudo opturauit torrentes et equi
eorũ cooperuer udles: Dixit se in cen¬
surũ fines meos. et iuuenes meos occisu¬
ros gladio: infantes meos dare inpre¬
dam et uirgines incaptiuitatẽ dñs
aut̃ omnp̃s nocuit eũ et tradidit eũ
ininanus feminae : et confodit eum
Non enĩ cecidit potens eorũ auiuenib
nec filii titan pcusser̃ eũ nec excelsi
gigantes imposuer se illi : sed uidith
filia merari in specie facie suae dissol¬
uit eum Exuit enĩ se uestimenta uidu¬

Expanded text:
Et omnes populi gaudebant cum muliEt omnes populi gaudebant cum mulieribus, et virginibus, et juvenibus, in organis, et citharis. Tunc cantavit canticum hoc Domino Judith, dicens:  Cap. XVbalis, modulamini illi psalmum novum, exaltate et invocate nomen eius Dominus conterens bella Dominus nomen est illi qui posuit castra sua in medio populi sui ut eriperet nos de manu omnium inimicorum nostrorum venit Assur ex montibus ab aquilone in multitudine fortitudinis suae cuius multitudo obturavit torrentes et equi eorum cooperuerunt valles dixit se incensurum fines meos et iuvenes meos occisurum gladio infantes meos dare in praedam et virgines in captivitatem Dominus autem omnipotens nocuit eum et tradidit eum in manus feminae et confudit eum non enim cecidit potens eorum a iuvenibus nec filii Titan percusserunt eum nec excelsi gigantes inposuerunt se illi sed Iudith filia Merari in specie faciei suae dissolvit eum exuit enim se vestimenta vidu
Abbreviated transcription (Latin):
c st udde Hliuero qui uictores
faeri unt ad bechuliã omnia quȩq¬
ruet slorũ abstuler secum : ita ut
qess numcrus in pecorib inium̃¬
none ii iniuersis mobilib eorũ: ut
ininumousq ad magnũ omnes diuites
ferende pͥdationib eorũ I oachim
ur sramus pontifex de ierusalem
uent in bethulia cũ uniuersis prbis
us: un uideret iudith quae cũ exis
sdilu benedixer illã om̃s una
uoce dicentes Tugloria ierusalem
uocacatia isr ł tũhonorificentia
oopulinri : quia fecisti uiriliter. et
confortatue cor tuũ eo quod castita¬
conamaueris et postuirũ tuũ alte¬
rumnescieris. Ideo et manus dñi con¬
fortauit te: et ideo eris benedicta in
aecernũ : Et dixit omnis populus fiat
fut ser dies aut̃ triginta : uix colle¬
a sunt spolia assrriorũ apopulo
isrł Porro aut̃ uniuersa quae holo¬
fernis pcculiaria fuisse probata s.
deder udith in auro et argento et
uestib et gemimis et omni supellecti¬
li et tradita sunt illi omnia a popło

Expanded text:
 valde. Hi vero, qui victores reversi sunt ad Bethuliam, omnia quae erant illorum, attulerunt secum, ita ut non esset numerus in pecoribus, et jumentis, et universis mobilibus eorum, ut a minimo usque ad maximum omnes divites fierent de praedationibus eorum. Joacim autem summus pontifex de Hierusalem venit in Bethuliam cum universis presbyteris suis ut videret Iudith quae cum exisset ad illum benedixerunt illam omnes una voce dicentes tu gloria Hierusalem tu laetitia Israhel tu honorificentia populi nostri quia fecisti viriliter et confortatum est cor tuum eo quod castitatem amaveris et post virum tuum alterum non scieris ideo et manus Domini confortavit te et ideo eris benedicta in aeternum et dixit omnis populus fiat fiat per dies autem triginta vix collecta est spolia AssyriorIsrael. Porro autem universa, quae Holofernis peculiaria fuisse probata sunt, dederunt Judith in auro, et argento, et vestibus, et gemmis, et omni supellectili, et tradita sunt omnia illi a populo.
Abbreviated transcription (Latin):
nprimis diceadũ ẽ cur apłs paulus ix
hac epła scribindo Non serucuerit morẽ
suum: ut uel uoccibulũ nominis sui uol
ordinis describeret digaitatem. Haec ccu¬
sci est : quod ad eos scriberet qui excireus¬
cisione crediderent. quasi geatium cipłs
& non hebrtieorũ. Sciens quoq eorũ super¬
biam sucuq humilitatem ipse demonstran.
humilitatem in epistola sua nomĩ suum
eadem ratione non prȩculit. Haic er¬
conscriptam hebrtuca lingua misisse.
cuius serisum et ordinm rocinlus lucais
eucia gelistoi post excessum beatiapħ¬
pauli greco sarmone composuit

Expanded text:
 cur apostolus Paulus in hac Epistola scribenda non servaverit morem suum, ut vel vocabulum nominis sui, vel ordinis describeret dignitatem. Haec causa est, quod ad eos scribens qui ex circumcisione crediderant, quasi gentium Apostolus et non Hebraeorum, sciens quoque eorum superbiam, suamque humilitatem ipse demonstrans,humilitatem, in epistola sua nomen suum eadem ratione non praetulit. Hanc aucoCujus sensum et ordinem retinens Lucas evangelista, post excessum beati Apostoli Graeco sermone composuit
Abbreviated transcription (Latin):
et contumeliã malus hereditabit
et omnis peccator inuidus et bilin¬
guis Nonte extollas in cogitatione
animae tuae uelut taurus: nefor¬
te didatur uirtus tua ꝑstultitiã
et folia tua comedet et fructus tu¬
os pdet et relinqueris uelut lignũ
aridũ inheremo Anima enĩ nequã
disperdet qui se habet : et in gaudiũ
inimicidat il¬
lũ et deducet in sortẽ
impiorum

Expanded text:
et contumeliam malus haereditabit, et contumeliam malus haereditabit, et omnis peccator invidus et bilinguis. Non te extollas in cogitatione animae tuae velut taurus, ne forte elidatur virtus tua per stultitiam: et folia tua comedet, et fructus tuos paridum in heremo anima enim nequa disperdet qinimicis dat illum, et deducet in sortem impiorum
Abbreviated transcription (Latin):
Non tardes conuerti ad dnm̃: et ne
differas de die in diem. Subito enuĩ
ueriet ira illius : et intẽpore uindi¬
ueni disperdet tẽ. Noli anxius ee in
qiuitus iniustis Nichil enĩ proderua
du in dit obductionis et uindictae
onuentiles te in omnem uentũ : et
pirmus inuia dñi et inueritate sen¬
sus tuiet scientii et prosequatunte
uesbũ paciset iustitiae Esto mansu¬
cerbũd audiendũ uerbũ dĩ ut intel¬
ligs daũ sapientia proferes respon¬
sum uerũ Siest tibi intellectus. re
sponde proximo sinaut̃ sit manus
ta sup ostuũ ne capiaris in uerbo
in disciplinato et confundaris ho¬
nor et gła in sermone sensati: lin
gar im̃prudentis subuersio ẽ ipsius
Nion appelleris susurro : et lingua
tua capiaris et confundaris Suꝑ
furem enĩ ẽ. confusio et poenitentia
et denotatio pessima suꝑ bilinguem:
susurratori aut̃ odiũ et inimicitia
et contumelia Iustifica pusillũ: et
maenũ similiter Noli fieri ꝓamico
mimicus proximo improperiũ enĩ

Expanded text:
non tardes converti ad Deum et ne differas de die in diem subito enim venit ira illius et in tempore vindictae disperdet te noli anxius esse in divitiis iniustis nihil enim proderunt tibi in die obductionis et vindictae non ventilfirmus in uia dsus tui et scientia, et prosequatur te uerbum pacis et iustitiae. esto mansuetus ad audiendum uerbum dei, ut intellegas: et cum sapientia fers responsum uerum. si est tibi isponde proximo: sin autem, sit manus tua super os tuum, ne capiaris in verbo indisciplinato, et confundaris. Honor et gloria in sermone sensati: lingua vero imprudentis, subversio illius. Non appelleris susurro, et lingua tua ne capiaris, et confundaris. Super furem enim est confusio et poenitentia, et denotatio pessima super bilinguem: susurratori autem odium, et inimicitia, et contumelia. Justifica pusillum et magnum similiter. Noli fieri pro amico inimicus proximo. Improperium enim
Abbreviated transcription (Latin):
debuerint uenbir. lontm eius do
manu fcicto muttiuendt simula err
Vtrosq etiã similiter ueauã consecutos
aequales eẽ uenssima ratione demon¬
struit: p̃sertim cũ in eadem lege predi¬
ctum & iudaeos & gũates ciđ xpĩ fidẽ
uocanidos ostexidit Quam obrem uicis¬
sim eos humiliaris : cid pcicim & coricor¬
dicim cohortaitur. EXETT ARGUMINTŨ¬

Expanded text:
debuerint venerati, gloriam ejus in manu facta mutaverint simulacra: utrosque etiam, similiter veniam consecutos, aequales esse veracissima ratione demonstrat, praesertim cum in eadem lege praedictum et Judaeos et gentes ad Christi fidem vocandos esse ostendat; quamobrem vicissim eos humilians, ad pacem et concordiam cohortatur. ARGUMENTU
Abbreviated transcription (Latin):
cilter cantib cipostolus se medus ialet¬
ponens. itee pcrtium dismu qui facres
ut neutrũ eorũ sua iustitia sciliue me¬
ruisse confirmet : ambos uero poptos
et scienter & grauiter deliqiua popli

Expanded text:
ltercantibus, Apostolus se medium interponens, ita partium dirimit quaestiones, ut neutrum eorum sua justitia salutem meruisse confirmet, ambos vero populos et scienter et graviter deliqui
Abbreviated transcription (Latin):
sum. sed spũ uobiscũ sũ giudeus & uideais
ordinem urm. Thessalo nicbases achilo¬
minus in ducib epistolis omuilcuide pro¬
sequitur : eo quod uor solũ fidim in concus¬
sam seruciuenut uenttitis: sed etiam in
ꝑsecutione ciuium fuerat consttuates in¬
uenti De hebixis uero quid dicerdũ est
quorũ thesscilonice ses qui plunmũ lau¬
dati sunt. imitutores faicti esse dicuatur
sicut ipse cut et uos fr̃s imutitores facti
estis ecclesicirũ di que sunt in iudceti :
eadem enĩ passi estis & uos i cortiibulib

Expanded text:
sum, sed spiritu vobiscum, gaudens et videns ordinem vestrum . Thessalonicenses nihilominus in duabus Epistolis omni laude prosequitur, eo quod non solum fidem inconcussam servaverint veritatis, sed etiam in persecutione civium fuerint constantes inventi. De Hebraeis vero quid dicendum est, quorum Thessalonicenses, qui plurimum laudati sunt, imitatores facti esse dicuntur? sicut ipse ait: Et vos fratres mei imitatores facti estis Ecclesiarum Dei quae sunt in Judaea: eadem enim passi estis et vos a contributibus
Abbreviated transcription (Latin):
dcitur: & ut magis cic maigis ꝓficicint
cõmonbatur. Calcithȩ iã nullius emi¬
Nis ciccuscintur : Nisi hoc ttinitũ quod calli¬
dissimis pseudo cipłis credider̃. Ephesu
scinie nulla rephensione sed multa lcu¬
de sunt digni qui fidem cipostolicam
serucuerunt philippeses eticm multo
maigis collaudantur : qui nec audire

Expanded text:
dantur, et ut magis ac magis proficiant commonentur. Galatae vero jam nullius criminis arguuntur, nisi hoc tantum, quod callidissimis pseudoapostolis crediderunt. Ephesii sane nulla reprehensione, sed multa laude sunt digni, quia fidem apostolicam servaverunt. Philippenses etiam multo magis collaudantur, qui nec audire
Abbreviated transcription (Latin):
tis sit. Uade intellizi quidã uolunt itci
omues episolcis ordiiciatts: ut prꝯma
poner&ur. quamuis postenor fuent desti¬
ucita: ut ꝑsingulas epistolas gradibut
cid perfectior uenir&ur: Romciaiorũ
ncuiq plenq tam rudes erent. ut noni
intellierent dĩse gratia et non suis men¬
tis eẽ sclucitos : & ob hoc duo uter se popli
conflictarent. Idcirco illos indigere cisse
rit confirmar: uitia gextilitatis priorae
cõmemoraas: Connthiis ciit̃ iam dicit
scienticie grcitiã ẽẽ concesstm  & noro
tam om̃s iucrepat. quã cur peccantes

Expanded text:
olunt ita omnes epistolas ordinatas, ut prima poneretur, quamvis posterior fuerit destinata, ut per singulas epistolas gradibus ad perfectiora veniretur. Romanorum namque plerique tam rudes erant, ut 4 non intelligerent Dei se gratia et non suis meritis esse salvatos, et ob hoc duo inter se populi conflictarent. Idcrit confirmari, vitia gentilitatis priora commemorans; Corinthiis autem jam dicit scientiae gratiam esse concessam, et non tam omnes increp
Abbreviated transcription (Latin):
aõi romcidcie eccłcie post cipostolos ordi¬
ai quib respondudũ .ẽ. Si propterea
ouuli nonerit quici eius non habetnio¬
meu: ergo nec cilicuius erit. qui nullus
umine tiulatur. Quod si inconuenieris

Expanded text:
opi Romanae Ecclesiae post apostolos ordinati. Quibus respondendum est: Si propterea Pauli non erit quia ejus non habet nomen, ergo nec alicujus erit, quia nullius nomine titulatur; quod si inconvenie
Abbreviated transcription (Latin):
ded qm̃ cpud hebreorũ ecclesicis quasi
destructor legis scilsa suspitione hcibe¬
batur : uoluit taicito nomine de figu¬
ris legis & uentate xpĩ reddereratio¬
uem: ue odium nominuis fronte p̃lati

Expanded text:
m apud Hebraeorum Ecclesias quasi destructor legis falsa suspicione habebatur, voluit tacito nomine de figuris legis et veritate Christi reddere rationem, ne odium nominis in fronte praeti
Abbreviated transcription (Latin):
gis cuictoritite & conisu&udine depu¬
temini: Et hoc ipsũ nor merebamini
nisi quia larga dĩsemꝑ clumeatiti uo¬
luit uos adurtim imittitiorum admit¬
tere. Gentes eticm econtrarno respoti¬
debant Qucito maiorai ergti uosdĩ
beneficia acmauentis: tticito incuons
uos cyminis reos ẽe monisttebitis. Semp
enim his omaib: extitistis ingiati fscam
ipsis pedib: quib ridũmare transistis
ludebatis cante idola quae fecitos set
ipso ore quo paulo tinte ob uecem cd¬
uir sanorũ dũo ccuattuertis simula¬
cra uobis fieripopocistis. Illis oculas
conspicere solebatis simula qu ntue¬
bamiui. Mcinaici quoq uobis stistidio

Expanded text:
gis auctoritate et consuetudine depugis auctoritate et consuetudine deputemini; et hoc ipsum non merebamini, nisi quia larga Dei semper clementia voluit vos ad nostram imitationem admittere. Gentes etiam e contrario respondebant: Quanto majora erga vos Dei beneficia narraveritis, tanto majovos criminis reos esse monstrabitis. Semper enim his omnibus extitistis ingrati. Nam ipsis pedibus, quibus aridum mare transistis, ludebatis ante idola quae fecistis: et in ipso ore quo paulo ante ob necem adversariorum Domino cantaveratis, simulacra vobis fieri poposcitis: illis oculis.igne conspicere solebatis , simulacra intuebamini. Manna quoque vobis fastidio
Abbreviated transcription (Latin):
omcinui sunit : qui ex iudaeis gea¬
tibusq crediderunt. hi superba
contatione uolebant se altenitrũ
supponere. Nam iudei dicebans
sumus populus dĩ quos abitu¬
tio dilexit & fouit : nos circuncisi ex
liberati mare sicco pertracasiuimus
pede : cũ inimicos nrõs grauissimi flu¬
ctus in uoluerent Nobis matina pluit
dãs in deserto : et quasi filus suis cclele¬
ste pabulũ ministrruit Nos die uocteq
in columaa nubis ignisq precessit: ut
Nobis iN inuio iter ostirderet. Atq ut
cȩterar eius circanos immersci bueficia
taceimus: Nos soli digni fuimus dĩ legẽ
accipere & uocim dĩ loquetis dudire
eiusq cognoscere uoluntatim: inquet
lege nobis promissus ẽ. xp̃s: ad quos
etiam ipse seuenisse testatus ẽ. dicies
non ueni nisi ad oues quae peneriut
domus isrciel: cum uos cues potius
quã homines appellauent. Aequũne
ergo ẽ ut hodie idola desererites quib:
cibinitio deseruistis nobis cõparemiui :
et non potius in proselytoruĩ loco ex le¬

Expanded text:
omani sunt qui ex Judaeis et gentibus crediderunt. Hi superba contentione volebant se alterutrum supponere. Nam Judaei dicebant: Nos sumus populus Dei, quos ab initio dilexit et fovit, nos circumcisi ex liberati, mare sicco pertransivimus pede, cum inimicos nostros gravissimi fluctus involverent. Nobis pluit manna Dominus in deserto, et quasi filiis suis coeleste pabulum ministravit. Nos die noctuque in columna nubis ignisque praecessit, ut nobis in invio iter ostenderet. Atque, ut caetera ejus circa nos immensa beneficia taceamus, nos soli digni fuimus Dei legem accipere, et vocem Dei loquentis audire, ejusque cognoscere voluntatem. In qua lege nobis promissus est Christus, ad quos etiam ipse se venisse testatus est, dicens: Non veni nisi ad oves quae perierant domus Irael , cum vos canes potius quam homines appellaverit. Aequum ne ergo est ut hodie idola deserentes, qui bus ab initio deservistis, nobis comparemini, et non potius in proselytorum loco ex le
Abbreviated transcription (Latin):
rimũ quentur. quare post eucio¬
gelici qucie supplemeatũ legislũ
& in quib nobis exempla et pre¬
ceptti uiuenidi plenissime digest suds
uoluerit cipłs has epistolas ad singulas
ecclesicis destincre. Hcic aut̃ ccusci factũ
uidetur. scilicet ut ininitio uasceritis
ecclesicie nouis cciusis existextib & p̃se
tici citq onentia resecaret uitici. et post
futunis excluderet quȩstiones eximplo
proph&arũ : qui post edittim legem
morsi in qua omaua dĩ mandati lege¬
batitur. tuchilo minus tamex doctiina
sua rediuiua semꝑ populi cõpressere
an decem epistolas ad eclesias scri¬
iam daceter sunt enuim cũ illa qucie di¬
et ad hebrebi Ncim reliquȩ quatuor:
aqicapulos specialiter sunt porectȩ
alsoisderet nouũ non discrepare a
eos cesstmnito et se contrae legem
esticere morsi. cidnumerũ primonĩ
insoci mcndcitonĩ sucis epistolcis ordi¬
lculos quot ille p̃ceptis aipharcione
aut lib qutos: totidem hic epistolis
boli e idolcitiicie seruitute edocet

Expanded text:
rimum quaeritur quare post Evangelia, quae supplementum Legis sunt, et in quibus nobis exempla et praecepta vivendi plenissima digesta sunt, voluerit Apostolus has Epistolas ad singulas quasque Ecclesias destinare; hac autem causa id factum videtur, ut scilicet initia nascentis Ecclesintia atque orientia resecaret vitia: et post futuras excluderet quaestiones, exemplo prophetarum, qui, post editam legem Moysi, in qua omnia Dei mandata legebantur, nihilominus tamen doctrina sua rediviva semper populi compressere quam decem Epistolas ad Ecclesias scripserit: decem sunt enim cum ea quae dicitur ad Hebraeos: nam reliquae quatuor ad discipulos specialiter sunt porrectae. Ut ostenderet Novum non discrepare a Veteri Testamento, et se contra legem non facere Moysi, ad numerum primorum Decalogi mandatorum suas Epistolas ordinavit; et quot ille praeceptis a Pharaone instituit liberatos, totidem hic Epistolis a diaboli et idololatriae servitute edocet
Abbreviated transcription (Latin):
uelut somnium surgentiũ : dñe inciuita tetua.
imaginem ipsorum ad nichilum rediges
quia inflaminatũ estcormeũ et renes nei cõmutati
sunt et egro ad nichilũ redactus sum et nesciui
Vt iumentũ factus sũ apud te : et ego semper tecum
T enuisti manũ dexterã meam : et in uoluntate tua
deduxisti me : et cum gloria suscepisti me
Quidẽnĩ michi est in caelo et ate quid uolui sup terrã:
Defecit caro mea et cormeũ : ds̃ cordis mei
et pars mea ds̃ in acternum
quia ecce qui elongant seate peribunt: perdi¬
disti omnem qui fornicatur abste  spemmeam
ut annunciem omnes predicationes tuas : in porꝰ¬
tis filiae sion: IXTELLECTUS AGΛħ¬

Expanded text:
elut somnium surgentium, Domine, in civitate tua imaginem ipsorum ad nihilum redigesommutati sunt et ego ad nihilum redactus sum et nescivi ut iumentum factus sum apud te et ego semper tecum tenuisti manum dexteram meam et in voluntate tua deduxisti me et cum gloria suscepisti me quid enim mihi est in caelo et a te quid volui super terram defecit caro mea et cor meum Deus cordis mei et pars mea Deus in aeternum quia ecce qui elongant se a te peribunt perdidisti omnem qui fornicatur abs te mihi aute ut adnuntiem omnes praedicationes tuas % in portis filiae Sion; intellectus A
Abbreviated transcription (Latin):
pente uentus uehemens irruit a regione
deserti et concussit quattuor angulos
domus. Quae corruens oppressit liberos
tuos et mortui sunt. Et effugi ego solus
ut funciarem tibi. Tunc surrexit iob.
et sudit tunicã suam. Et tonso capite cor¬
runs in terrã : adorauit et dixit Nudus
egressus sum de utero matris meae: et
nulus ÷ euertar illuc dñs dedit: dñs ab¬
locitus ẽ ÷ actũ ẽ aut̃ cũ quadam dię ue¬
nis seit filii dĩ et starent corã dno uenissec
quoq satan inuer eos et staret inconspe¬
ctu eus: ut diceret dñs ad satan. Vnde
uenis qui respondens ait Circũiui terrã
et panbulaui eam. Et dixit dñs ad satan

Expanded text:
pente ventus vehemens inruit a regione pente ventus vehemens inruit a regione deserti et concussit quattuor angulos domus quae corruens oppressit liberos tuos et mortui sunt et effugi ego solus ut nuntiarem tibi tunc surrexit Iob et scidit tunicam suam et tonso capite corruens in terram adoravit et dixit nudus egressus sum de utero matris meae et nudus revertar illuc Dominus dedit Dominus abCAPUT II. Factum est autem, cum quadam die venissent filii Dei, et starent coram Domino, venisset quoque Satanas inter eos, et staret in conspectu ejus, ut diceret Dominus ad Satanam: Unde venis? Qui respondens, ait: Circuivi terram, et perambula
Abbreviated transcription (Latin):
nisi infacietua benedixerit tibi. dixit ergo
dñs ad satan Ecce uniuersa quae habet in
manutua sunt : tantũ in eum ne extendas
manũ tuã Egressusq est satan a faue dñi
Cum aut̃ quadam die filii et filiae eius co¬
mederent et biberent uinũ in domo fr̃is
sui primogeniti : nuncius uenit ad iob qui
diceret : Boues arabant et asinae pasce
bantur iuxta eos et irruerunt sabaei.
tulcruntq om̃ia et pueros percus serunt
gladio Et euasi ego solus: ut nunciarem tibi
Cumq ad huc ille loqueretur: uenit alte
et dixit Ignis descendit ecaclo: et tactas
oues ꝓuerosq consumpsit. Et effugiego solis
ił nanciarem tibi Sed et adhuc illo lo¬
qiente : uenit alius et dixit. Chaldȩi fecer
tes turmas et inuaser̃ camelos et tuleruN
es nec non et pucros ꝑcusserunt gladio.
Etigo fugisolus ut nunciarem tibi Ad huc
lquebatur ille: et ecce alius intrauit et
dixit silus tuis et filiab uescentib et biben¬
tib uinũ indomo fr̃is sui primogeniti: re¬

Expanded text:
nisi in facie tua benedixerit tibi dixit ergo Dominus ad Satan ecce universa quae habet in manu tua sunt tantum in eum ne extendas manum tuam egressusque est Satan a facie Domini cum autem quadam die filii et filiae eius comederent et biberent vinum in domo fratris sui primogeniti nuntius venit ad Iob qui diceret bovesbantur juxta eos, et irruerunt Sabaei, tuleruntque omnia, et pueros percusserunt gladio, et evasi ego solus, ut nuntiarem tibi. Cumque adhuc ille loqueretur, venit alter, et dixit: Ignis Dei cecidit e coelo, et tactas oves puerosque consumpsit, et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi. Sed et illo adhuc loquente, venit alius, et dixit: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invaserunt camelos, et tulerunt eos, necnon et pueros percusserunt gladio, et ego fugi solus ut nuntiarem tibi. Adhuc loquebatur ille, et ecce alius intravit, et dixit: Filiis tuis et filiabus vescentibus et bibentibus vinum in domo fratris sui primogeniti re
Abbreviated transcription (Latin):
omnib qui inuocant eum in ueritate
placitum timentiũ se faciet et clamorẽ eorũ
audiet et saluabit eos:
ustodit dñs omnes diligentesse. et
uni uersos impios disperdet
audem dnĩ loquetur osmeũ. et benedic
omnis caro nomini scõ eius
in saeculum et ultra.¬

Expanded text:
omnibus qui invocant illum in veritate. Res. Placitum timentium saudiet et saluabit eos. custodit dominus omnes diligentes se, et uniuersos impios conteret. laudem domini loquetur os meum, et benedicet omnis caro nomini sancto eius in ae
Abbreviated transcription (Latin):
fiat. inquo enĩ haec dicuntur de alia tri¬
bu est : dequa nullus altario praesto fuit
Manifestũ ẽ. enĩ quod ex iuda ortus sit
dñs nr̃. in qua tribu nichil desacerdotib
morses locutus ẽ: et amplius adhuc ma¬
nifestũ ẽ. si scđm similitudinem melchise¬
dech exurrexit alius sacerdos qui non
scđm legem mandati carnalis factus ẽ
sed scđm uirtutem uitae in solubilis
Contestatur enĩ qm̃ tues sacerdos in aet̃¬
num: scđm ordinem melchisedech Rep¬
batio quidem fit p̃cedentis mandati pro¬
pter infirmitatẽ eius et inutilitatem :÷¬
nichil enĩ ad perfectũ adduxit lex:
Introductio uero melioris spei ꝑ quam
proximamus ad dm̃ et quantũ ẽ ñ sine
iureuirando Alii quidem sine iureiuran¬
do sacerdotes facti sunt: hic aut̃ cũ iure¬
urando ꝑ eũ qui dixit ad illũ utrauit
dñs et non penitebit eũ tues sacerdos in

Expanded text:
fiat in quo enim haec dicuntur de alia trifiat in quo enim haec dicuntur de alia tribu est de qua nullus altario praesto fuit manifestum enim quod ex Iuda ortus sit Dominus noster in qua tribu nihil de sacerdotibus Moses locutus est et amplius adhuc manifestum est si secundum similitudinem Melchisedech exsurgit alius sacerdos qui non secundum legem mandati carnalis factus est sed secundum virtutem vitae insolubilis contestatur enim quoniam tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech reprobatio quidem fit praecedentis mandati propter infirmitatem eius et inutilitatem nihil enim ad perfectum adduxit lex introductio vero melioris spei per quam proximamus ad Deum et quantum est non sine iureiurando alii quidem sine iureiurando sacerdotes facti sunt hic autem cum iureiurando per eum qui dixit ad illum iuravit Dominus et non paenitebit
Abbreviated transcription (Latin):
cui et decimas dedit de p̃cipuis abraham
patriarcha. Et quidem defiliis leui sacer¬
dotium accipientes mandatũ habent deci¬
mas sumere apopulo scđm legem idest
a fratrib suis : quanquã et ipsĩ exierint¬
delumbis abrabae. Cuius aut̃ generatio
non annumeratur in eis. decimas sũpsit
ab abraham: et hunc qui babebat repro¬
missiones benedixit Sine ulla autem
contrdictione: qđ minus ẽ amauiore
benedicitur. Et hic quidem decimas mori¬
entes homines accipiunt: ibi aut̃ contesta¬
tur quia uiuit: Et ut ita dictũ sit: ꝑ abra¬
ham et leui qui decimas accepit . decimatus
ẽ Adhuc eni in lumbis patris erat : quando
obuiauit ei mel chisedech Si ergo consũ¬
matio ꝑsacerdotiũ leuiticũ erat: populis
enim sub ipso legem accepit: quid adhuc
necessariũ fuit scđm ordinẽ melchi sedech
ordinem aharondici : Trans lato enĩsacer¬
dotio: nec essariũ ẽ ut et legis trans latio

Expanded text:
cui et decimam dedit de praecipuis Abraham cui et decimam dedit de praecipuis Abraham patriarcha et quidem de filiis Levi sacerdotium accipientes mandatum habent decimas sumere a populo secundum legem id est a fratribde lumbis Abrahae. Cujus autem generatio non annumeratur in eis, decimas sumpsit ab Abraham, et hunc qui habebat repromissiones benedixit. Sine ulla autem contradictione, quod minus est a meliore benedicitur. Et hic quidem, decimas morientes homines accipiunt; ibi autem contestatur quia vivit. Et ut ita dictum sit per Abraham et Levi, qui decimas accepit, decimatus est; adhuc enim in lumbis patris erat, quando obviavit ei Melchisedech., Si ergo consummatio per sacerdotium Leviticum erat populus enim sub ipso legem accepit quid adhuc necessarium fuit secundum ordinem Melchisedech ordinem Aaron dici translato enim sacerdotio necesse est ut et legis translatio
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. iuramentũ. In quo abundantius uolens
ds̃ ostendere pollicitationis heredib im¬
mobilitatem consilii sui inter posuit iusiu¬
randũ : ut ꝑ duas res immobiles quibus
impossibile. ẽ mentiri dm̃. fortissimũ solax¬
tium habeamus qui confugimus ad tenen¬
dam propositã spem. quã sicut anchorã
habemus animae tutam ac firmam. et
incedentem usq in interiora uelaminis :÷¬
ubi p̃cursor ꝓnobis introiit uc. scđm
ordinem mel chisedech. pontifex factus
inaeternũ. Hic enĩ melchisedech rex
salem sacerdos dĩ summi qui obuiauit
abrahae regresso acede regũ et benedix̃
ei. cui decimas omniũ diuisit abrahã. pri¬
mũ quidem qui interp̃tatur rex iustitiȩ
deinde aut̃ rex salem quod est rex pacis
sine patre sine matre sine genealogia neq
mitium dierũ neq finem uitae habens:
assimilatus aut̃ filio dĩ manet sacerdos in
aeternũ. Intuemini aut̃ quantus sit hic :¬

Expanded text:
est iuramentum in quo abundantius volens est iuramentum in quo abundantius volens Deus ostendere pollicitationis heredibus inmobilitatem consilii sui interposuit iusiurandum ut per duas res inmobiles quibus inpossibile est mentiri Deum fortissimum solacium habeamus qui confugimus ad tenendam propositam spem quam sicut anchoram habemus animae tutam ac firmam et incedentem usque in interiora velaminis ubi praecursor pro nobis introiit Iesus secundum ordinem Melchisedech pontifex factus in aeternum hic enim Melchisedech rex Salem sacerdos Dei summi qui obviavit Abrahae regresso a caede regum et benedixit ei cui decimas omnium divisit Abraham primum quidem qui interpretatur rex iustitiae deinde autem et rex Salem quod est rex pacis sine patre sine matre sine genealogia neque initium dierum neque finem vitae habens adsimilatus autem Filio Dei manet sacerdos in perpetuum intuemini autem quantus sit hic
Abbreviated transcription (Latin):
rans herbã oportunã illis aquib: colitur
accipit benedictionem adõ: proferens
aut̃ spinas ac tribulos reproba ẽ et male¬
dicto proxima cuius consummatio it
cõbustionem. Confidimus aut̃ de uob
dilectis simi meliora et uiciniora saluti:
tam et sita loquimur: Non enĩ iniustus ẽ¬
ds ut obliuiscatur operisur̃i et dilectionis
quam ostendistis in nomine ipsius: quia
minis trastis scĩs et ministratis . Cupimus
autem unũ quenq urm̃ eandem ostentare
sollicitudinem ad expletionem speiusq in
finem : ut non segnes efficiamini. uerum
imitatores eorũ qui fide et patientia here¬
ditabunt ꝓmissiones. Abrahaenanq pro¬
mittens dĩ qm̃ neminem habuit ꝑ quẽ iura¬
ret maiorem. iurauit ꝑ semet ipsũ dicens
nisi benedicens benedicam te. et multipli¬
cans multiplicabote : et sic longanimiter
ferens adeptus ẽ repromissionem. Homi¬
nes enĩ ꝑmaiorem suiiurant : et omnis
controuersiae eorũ finis ad confirmationẽ

Expanded text:
illis, a quibus colitur; accipit benedictionem a Deo. Proferens autem spinas ac tribulos, reproba est, et maledicto proxima: cujus consummatio in combustionem. Confidimus autem de vobis, dilectissimi, meliora, et viciniora saluti: tametsi ita loquimur. Non enim injustus Deus, ut obliviscatur operis vestri, et dilectionis, quam ostendistis in nomine ipsius, qui ministrastis sanctis, et ministratis. Cupimus autem unumquemque vestrum eamdem ostentare sollicitudinem ad expletionem spei usque in finem: ut non segnes efficiamini, verum imitatores eorum, qui fide et patientia haereditabunt promissiones. Abrahae namque promittens Deus, quoniam neminem habuit, per quem juraret maiorem iuravit per semet ipsum dicens nisi benedicens benedicam te et multiplicans multiplicabo te et sic longanimiter ferens adeptus est repromissionem homines enim per maiorem sui iurant et omnis controversiae eorum finis ad confirmationem
Abbreviated transcription (Latin):
Oculi eius in pauperem respiciunt : in sidiatur
in abscondito quasi leo inspelunca: sua:
nsidiatur ut rapiat pauperem
rapere pauperem dum attrahit eum
Inlaqueo suo humiliabit eum: inclinabit se
e cadet cum dominatus fuerit pauperum
Dixit᷑ enimincorde suo oblitus ẽ ds̃ auertit
ficiem suam ne uideat in finem
Exurge dñe ds̃ exaltecur manus tua
ne obliuiscaris pauperum
Propter quid it ritauit impius dm̃
dixit enim in corde suo non requiret
Vides quonia tũ laborem ec dolorem consideras
ut tradas eos in manus tuas
ibi derdictus ẽ pauper: orphano tueris adiutor
Contere brachium peccatoris et maligni:
quaeretur peccatũ illius et non inuenietur
Oñs regnabit in aeternũ et in saeculũ ÷ saeculi :
peribitis gentes de terra illius
Desiderium̃ pauperum exaudiuit dñs
praeparationem cordis eorũ audiuit auris tua.
udicare pupillo et humili: ut non apponat

Expanded text:
unt, insidiatur in abscondito quasi leo in spelunca sua. Insidiatur ut rapiat pauperem, rapere pauperem dum attrahit eum. In laqueo suo humiliavit eum, inclinavit se et cadet cum dominatus fuerit pauperem. Dixit enim in corde suo: Oblitus est Deus, avertit faciem suam ne videat in finem exsurge Domine Deus exaltetur manus tua ne obliviscaris pauperum propter quid inritavit impius Deum dixit enim in corde suo non requiret vides quoniam tu laborem et dolorem consideras ut tradas eos in manus tuas tibi derelictus est pauper orfano tuContere brachium peccatoris et maligni: quaeretur peccatum illius, et non invenietur. Dominus regnabit in aeternum, et in saeculum ÷ saeculi  peribitis gentes de terra illius. Desiderium pauperum ÷ ex  audivit Dominus: praeparationem cordis eorum audivit auris tua. Judicare pupillo
Abbreviated transcription (Latin):
narrabo omnia mirabiliatua Isme¬
corruerint et perierint a facie tua
Fec istienim iudicium meum et causam meam.
sedisti super solium iudex iustitiae
Inimici completae sunt solitudines in finẽ et ciui¬
tates sub uertisti
Periit memoria eorũ cum ipsis: Dñs aut̃ inscłm
Stabilibit ad iudicandũ soliũ suũ: Et ipse iudica¬
bit orbem iniustitia uidicabit poplos in eqͥtatibis:
Et erit dñs eleuatio oppresso. eleuatio
oportuna in angustia :
Et confidunt in te qui nouer̃ nomentuũ: qm̃
non dereliquisti quaerentes te dnẽ:
in populis cogitationes eius:
omnes laudestuas in portis filiae sion
Exultabo in salutarituo: Demersȩ sunt gentes
in interitũ quem fecerunt
Inrec qđ ab sconderunt captus ẽ pes eorũ :
Conuertantur impii in infernum.
omnes gentes quae oblitae sunt dm̃
Quoniam non in aeternũ obliuioni erit pauper
expectatio pauperũ non peribit in perpetuũ:
Surge dne non confortetur homo
iudicentur gentes ante faciem tuam :¬
one dñe terrorem eis :

Expanded text:
a Al. omni mirabilia tua. Lcorruerint et perierint a facie tua. Fecisti enim judicium meum et causam meam, sedisti super solium judex justitiae.Inimici completae sunt solitudines in finem, et civies subvertisti: periit memoria eorum cum ipsis. Dominus autem in sem solium suum. Et ipse judicabit orbem in justitia, judicabit populos in aequitatibus. Et erit Dominus elevatio oppresso, elevatio opportuna in angustia. Et confident in te qui noverunt nomen tuum, quoniam non dereliquisti quaerentes te, Dominin populis cogitationes ejus. omnes laudes tuas in portis filiae Sion, exsultabo in salutari tuo. Demersae sunt gentes in interitu quem fecerunt, in reti quod absconderunt, captus est pes eorum. Convertantur impii in infernum, omnes gentes quae oblitae sunt Deum. Quoniam non in aeternum oblivioni erit pauper: exspectatio pauperum peribit in perpetuum. Surge, Domine, non confortetur homo: judicentur gentes ante faciem tuam. Pone, Domine, terrorem eis: