comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tilias quȩ uidemus & nullatenus conp̃¬
iendimus. qualia estimandas illa cȩ¬
estiaquȩ nondũ uidemꝰ uđ qualis horũ
minium opifex. cuius nutu cunct cyea¬
adorate illũ ultra om̃a amate ad illius
uos miseri cordiã ten&e deeius clementia
numquã desperate. Quos bonos uid&us
illos imiti mini quos malos conspactes¬
castigate & corripite ut duplice mercedẽ
habere possitis & qui actenꝰ idoneus
asupra dictis malis uixis se cognoscitus
gaude at quidẽ & dõgraticis agat asoõ
c& ero obseru& & ꝑseuertre in bonisope¬
ribus festi n&. Quiuero usq nune mala
opera exercuit. citose corrigti. & ee tato
corde penitentiã agatt ante quã de hac
luice discedat. Quia sisine penitentiamor¬
tuus fuerit nonibit in requiẽ. sed p̃capi¬
tabit᷑ inge hennã ignis undenũ quam
exi& in scła scłorũ. Quaꝓpt̃ omnib: allo¬
quor uiris parit̃ & feminis dico corri¬
geit se unus quisq Uitia sua dũ potest

Expanded text:
talia sunt quae videmus, et nullatenus comprtalia sunt quae videmus, et nullatenus comprehendimus; qualia aestimanda sunt illa coelestia, quae nondum videmus; vel qualis omnium horum artifex, cujus nutu cuncta creaadorate: illum ultra omnia amate, ad illius vos misericordiam tenete, de illius clementia nunquam desperate. 7. Quos bonos videtis, illos imitcastigate et corripite, ut duplicem mercedem habere possitis. Et qui hactenus idoneus a supradictis malis vixisse cognoscitur, gaudeat quidem, et Deo gratias agat, ac de caetero observet, et perseverare in bonis operibus festinet: qui vero usque nunc mala opera exercuit, cito se corrigat, et ex toto corde poenitentiam agat antequam de hac luce discedat; quia si sine poenitentia mortuus fuerit, non ibit in redemptionem, sed praecipitabitur in gehennam ignis, unde nunquam exiet in saecula saeculorum. Quapropter omnes alloquor, viris pariter et feminis dico, corrigat se unusquisque, et vitia sua dum potest
Abbreviated transcription (Latin):
bores ille ubi miseri homines uotũ red¬
dant ceciderint. nec ex eius ligna ad
focũ sibi deferunt. & uid & equanta stul¬
titiaẽ hominũ. si arbori insensibili &
mortuȩ homorẽ impendunt & dĩ omni¬
potentis p̃cepta contempnunt. Honergo
celũ nonsidera ñ terrã nec ullã omni¬
nocreaturã. pr&er dm̃ ullus ad oran¬
dac̃ credat quia om̃a ipse solus condidit
atq disposuit. altũ qui dem est cȩlum
ngens terra in mensũ mare pulcra sidera
ed in m̃sior & pulcriorsit neces seẽ qui haec
re auit. Sienim haec quȩ uident̃ tam in cõ¬
hensibilias: id estuaru terre fructꝰ pul¬
ritudo florũ. diuersitts pomorũ. genera
inimaliũ. alia suꝑterrã. alia iaquis alia
naere. apiũ quoq prudentia uentorũ flatꝰ
iubiũ rores. tonitruorũ fulgura. tempoꝵ
uces. dierũ noctiũq uarius yecursus
uȩ om̃a nulla tenus mens humana ƿotest
sti matione conp̃hendere. Siergo haec

Expanded text:
bores illae, ubi miseri homines vota redbores illae, ubi miseri homines vota reddunt, ceciderint, nec ex eis ligna ad focum sibi deferunt? Et videte quanta stultitia est hominum, si arbori insensibili et mortuae honorem impendunt, et Dei omnipotentis praecepta contemnunt. Non ergo coelum, non sidera, non terram, nec ullam omnino creaturam praeter Deum ullus adorandam credat, quia omnia ipse solus condidit atque disposuit. Altum quidem est coelum, ingens terra, immensum mare, pulchra sidera, sed immensior et pulchrior sit necesse est qui haec creavit; si enim haec quae videntur tam incomprehensibilia sunt, id est, varii terrae fructus, pulchritudo florum, diversitas pomorum, genera animalium, alia super terram, alia in aquis, alia in aere; apum quoque prudentia, ventorum flatus, nubium rores, tonitruorum fragores, temporum vices, dierum noctiumque varius recursus, quae omnia nullatenus mens humana potest aestimatione comprehendere: si ergo haec
Abbreviated transcription (Latin):
accipi&is. Ante om̃a ubicũq estis. siue
indomo. siue in itinere. siue in conuiuio
uerbatus pia & luxuriosa. nolite ex
oreuro ꝓferre. Quia sicut dñs in euuan¬
gelio ꝓnuntiat. De omni uerbo otioso
quod lo cuti fuerint homines suꝑt̾rã
yeddent rationẽ indie iudicii. Ludos
&iã diabolicos & uallationes uł can¬
ticagentiliũ fieri u&ate. Nullus &
xp̃ianus exerceat quia ꝑ haec paganus
efficitur. Nec en ĩ iustumẽ ut ex ore
& cui dec& dm̃ semꝑ laudare. cantica
dia bolica ꝓcedant. Ideo fr̃s. om̃s ad¬
inuentiones inimici tato corde res¬
puite & su pradicit sacrilegia cum
omni orrore fugite. Nulli creatu rep̃ter
dm̃ & scĩs eius uenerationẽ exibeatis.
fontes uł arbores quossacrilegos uocant
succidite. Pedũ similitudines quos ꝑbi
uios ponunt fieri u& ate & ubi in uene¬
ritis ignecremate. ꝑ nullã aliã artem
saluari uos credatis. nisi ꝑ inuocationẽ
& crucem xp̃i. Nã illud qualeẽ qđ sias¬

Expanded text:
accipietis . Ante omnia ubicumque estis, sive in domo, sive in itinere, sive in convivio, verba turpia et luxuriosa nolite ex ore vestro proferre, quia sicut Dominus in Evangelio praenuntiat: De omni verbo otioso quod locuti fuerint homines super terram, reddent rationem in die judicii . Ludos etiam diabolicos, et vallationes, vel cantica gentilium fieri vetate; nullus haec Christianus exerceat, quia per haec paganus efficitur; nec enim justum est ut ex ore et quod decet Deum semper laudare, cantica diabolica procedant: ideoque, fratres, omnes adinventiones inimici toto corde respuite, et supradicta sacrilegia cum omni horrore fugite. Nulli creaturae praeter Deo et sanctis ejus venerationem exhibeatis: fontes vel arbores, quos sacros vocant, succidite; pedum similitudines, quos per bivia ponunt, fieri vetate, et ubi inveneritis, igni cremate: per nullam aliam artem salvari vos credatis, nisi per invocationem et crucem Christi. Nam illud quale est, quod si ar
Abbreviated transcription (Latin):
adño siue seruus. siueliber ned&ra¬
as fratrituo. nec ftcies cclũniã ꝓximo
fligas eũ ꝑ potentiã more seruorũ sed
cũtimore dĩ agecirca illũ. Mem̃to
qm̃& tu seruus es nonodies fratrẽ tuũ
in cord&uo. sed publicȩ argue eũ. ut
non habeassuꝑ illo peccatũ. hinc &
dñs in eu uangelio dicit. Si peccaue¬
rit inte frat̃tuus. corripeeũ interte
& ipsũ solũ & rursus. Si septies inquid
indie peccauerit & septies penituera
dimitte illi & iterũ. Si offers hiquid
munus tuũ ad altare & ibire cordat᷑ fueris

Expanded text:
no, sive servus, sive liber . Non detrahas fratri tuo, nec facias calumniam proximo fligas eum per potentiam more servorum, sed cum timore Dei age circa illum. Memento quoniam et tu servus es. Non oderis fratrem tuum in corde tuo, sed publice argue eum, ut non habeas super illo peccatum . Hinc et Dominus in Evangelio dicit: Si peccaverit in te frater tuus, corripe eum inter te et ipsum solum . Et rursus: Si septies, inquit, in die peccaverit, et septies poenituerit, dimitte illi . Et iterum: Si offers, inquit, munus tuum ad alta
Abbreviated transcription (Latin):
ecesse ẽ p̃cepta custodire. Sienĩ non
istodit. ipse secircũ uenit. illetitique
ad inuentiones diaboli credit. sed omnẽ
spem suã insoloxp̃o ponit. Qui pere gri¬
nostt̃ quã ipsũ xp̃m cum gaudio suscipit
quia ipsedic&. hospes fui & suscepistis
me. & quã diu fecistis uniex minimis
meis mihi fecistis. ille inquã bon̾ xp̃ia¬
nus ẽ. qui hospitibus pedes lauat. & tã¬
quã parentes carissimos diligit. qui
iuxta quod hab&. pauperib elemosinã
tribuit. quiad aecclesiã frequentius
uenit . & oblationẽquȩ in altario dõ offe¬
ratur ex hib&. quide fructibus suis ñ
gustat. nisi prius exipsis dõ aliquid offe¬
rat. qui stateras do losas & mensurts
du plices non hab& qui pecuniam suã
non ad usurã tribuit. qui & ipse caste
s plures castitaitẽ &iã cũ ꝓximauxo
ustodit. ut secura conscientia addñi
tre accedere possit. Qui postremo
nbolũ & orationem dñicã memorit̃

Expanded text:
necesse est praecepta custodire; si enim non necesse est praecepta custodire; si enim non custodit, ipse se circumvenit. Ille itaque lacteria vel adinventiones diaboli credit, sed omnem spem suam in solo Christo ponit; qui peregrinos tanquam ipsum Christum cum gaudio suscipit; quia ipse dicet: Hospes fui, et suscepistis me . Et, Quandiu fecistis uni ex minimis meis, mihi fecistis . Ille, inquam, bonus Christianus est, qui hospitibus pedes lavat, et tanquam parentes charissimos diligit; qui juxta quod habet, pauperibus eleemosynam tribuit; qui ad ecclesiam frequentius venit et oblationem, quae in altario Deo offeratur, exhibet; qui de fructibus suis non gustat, nisi prius ex ipsis Deo aliquod offerat; qui stateras dolosas et mensuras duplices non habet; qui pecuniam suam non ad usuram tribuit; qui et ipse caste s plures castitatem etiam cum propria uxore custodit, ut secura conscientia ad Domini altare accedere possit; qui postremo symbulum vel orationem dominicam memoriter
Abbreviated transcription (Latin):
anũ nom̃ accepistis sio pera xp̃iana
non facitis. illi enim prodest quod xp̃ia nꝰ
facit. qui ftlsũ testi moniũ non dicit.
qui nec m̃tit᷑ nec ꝑ iurat. qui ad ulteriũ
non cõmittit. qui nullũ hominem iodit
sed om̃s sicut sem & ipsum diligit: qui ini¬
micis suis malũ non reddit. sed magis
ꝓipsis orat. Quilites non concitat. sed
dis cordes ad concordiã reuocat. haec
redicens. Non homicidiũ facies. non
adulterabis non facies furtũ . ñ ftilsũ
testimoniũ dices. non ꝑiurtibis & frau¬
dẽ nefeceris. honora patrẽ tuũ & ma¬
trẽ & diliges ꝓximũ tuũ sicut te ipsũ
Et quod cũq uultis ut ftciant ub homines
d huc his maiora sed ualde fortiora¬
uid& ur hominib: durũ sed magnũ
b& p̃miũ. audite quale. Vt sitis in¬
ud filii patris ur̃iqui incȩlisẽ. Oquan
gratia ꝑ nos serui digni non sumꝰ & ꝑ
inimicos diligite ꝓpt̃dm̃. Quienim
ligit sicut dicit apłs. legẽ impleuit
quiuerus xp̃ianus uulteẽ. haecei

Expanded text:
anum nomen accepistis, si opera Christiana non facitis: illi enim prodest quod Christianfacit, qui falsum testimonium non dicit, qui nec mentitur, nec perjurat, qui adulterium non committit, qui nullum hominem odit, sed omnes sicut semetipsum diligit, qui inimicis suis malum non reddit, sed magis pro ipsis orat, qui lites non concitat, sed discordes ad concordiam revocat. Haec re, dicens: Non homicidium facies, non adulterabis, non facies furtum, non falsum testimonium dices, non perjurabis, um et matrem; et: Diliges proximum tuum sicut te ipsum; et: Quaecumque vultis ut faciant vobis homines, et phetae. Et adhuc his maiora, sed valde fortia avidetur hominibus durum, sed magnum habet praemium: audite quale ut sitis, inquid, filii patris vestri, qui in caelis est. O quanta gratia! Per nos servi digni non sumus et inimicos diligite propter Deum: Qui enim diligit, sicut dicit apostolus, legem inplevitqui verus Christianus vult esse, haec ei
Abbreviated transcription (Latin):
aduos ꝑtin&. ledereƿoterit inimic̃
nisiquantũ ꝑ miserit dñs: ꝑmittit
aũt hoc ds̃ qui peccata hominum
aec exigunt. ꝑ mittit inquã duabus
xccusis: ut aut ꝓb& siboniestis. aut
stig& sipeccatores. Sed qui patien¬
erdis pensationẽ dñi sus tinuerit:¬
ta ut cũ ꝑ diderit. aliquid dicat: ds¬

Expanded text:
tinet, laedere poterit inimicus, nisi quantum permiserit Deus. Permittit autem hoc Deus, quia peccata hominum haec exigunt. Permittit autem duabus ex causis: ut aut probet si boni estis, aut castiget si peccatores. Sed qui patienter dispensationem Dei sustinuerit, ut cum perdiderit aliquid, dicat, D
Abbreviated transcription (Latin):
loquendo cir cũ spexerint quantocer¬
tissime cognoscerint. quia nec ꝑfecti
quidẽ boni. & qui sp̃sscĩ gratia duce in¬
cedunt. huius uite uia sine offensione
peccati alicuius transire nullatenus
possent adq: ideo docemsic. Si confite¬
amur peccata nr̃a fidelis & iustus est
ut remit tat nobis peccata nr̃a quia sine
peccato. in hac uita eẽ non possum us
Prima salutis spesest confessio. nequis¬
quã seiustũ put&. & ante oculos dierigat
cer uicẽ. Deindedilectio. quia caritasope
rit multitudinem peccatorum

Expanded text:
l agendo circumspiciant, quanto cerl agendo circumspiciant, quanto certius cognoverint, quia nec perfecti quidem boni, et qui Spiritus sancti gratia duce incedunt, hujus vitae viam sine offensione peccati alicujus transilire ullatenus possent, atque ideo docemus sic: Si confiteamur peccata nostra, fidelis et justus est, ut remittat nobis peccata nostra ; quia sine peccato in hac vita esse non possumus. Prima salutis spes est confessio, nec quisque se justum putet et ante oculos Dei erigat cervicem; deinde, dilectio, quia charitas Dei operit multitudinem peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
esaias dixit. Uerbũ adbreuiatũ fa¬
ci& dñs suꝑterrã. Credimꝰ unũ dm̃
uiuũ & uerũ semꝑ eẽ inmuta bilem
tam̃. mutabilia operantẽ. numquã
eẽ sine sua sapientia. hocẽ sine filio
suo. neq: si necius uoluntate. hoc est
nauoluntate sua om̃a cre auit:
ũmus pat̾ẽ & filius hic est. Sedqui a qđ
ũmꝰ pater ẽ & filius hoc ẽ filiũ solũ ad¬
umpsis se carnẽ humanã ut similis for&
iominibus. hunc baptizatũ qui a opor¬
ebat nos baptizari: Hunc mortuũ cor¬
ore mundo. ut nos moriem peccatis
iunc resurrexisse amortuis. ut nos ye¬
inregnodĩ becte regnaturos. haec ius
tissime imperatori nr̃a credulitas. haec
spes firma. Hunc dm̃amam quẽ arden¬
tius amare desideramꝰ ex hoc undeme¬
cogit ur̃a iussio respondere. si in hoc qđ
ma gubernatio ur̃a nulli me p̃dicare ut
sententiã iacobi apłi ubiait. in multisenĩ
offendimꝰ om̃s. Cũ sũm̃ xp̃i loquer& ur
to cautius sein ꝑfecti quiq: in agendo uł¬

Expanded text:
Isaias dixit: Verbum abbreviatum faciet Dominus super terram . Credimus unum Deum vivum et verum semper esse immutabilem, tamen mutabilia operantem, nunquam esse sine sua sapientia, hoc est, sine Filio suo; neque sine ejus voluntate, hoc est, na voluntate sua omnia creavit psummus Pater est, et Filius hic est. Sed quia, quod summus Pater est, et Filius hoc est. Filium solum assumpsisse carnem humanam, ut visibilis foret hominibus; hunc baptizatum, quia oportebat nos baptizari; hunc mortuum corpore mundo, ut nos moreremur peccatis; hunc resurrexisse a mortuis, ut nos in regno Dei beate regnaturos. Haec est, justissime imperator, nostra credulitas, haec est spes firma, hunc Deum amamus, quem ardentius amare desideramcogit vestra jussio respondere: si in hoc, quod ma gubernatio vestra, nulli me praedicare, ut beati Jacobi, ubi ait: In multis enim offendimus omnes to cautius se imperfecti quoque in loquendo, ve
Abbreviated transcription (Latin):
id est idolis sortib augurus furtis frau¬
dibus fornicationib aebri&atibus &
mendacus. haec suero opera & pompe eius
Promisis tisae contra credere uos in dm̃ pa¬
tũ exmari auirgine. passũ sub pontio
pilato tertiadie resurrexisse amortu¬
is ascendisse incȩlis. Promisistis deinde
catholicã. remissionẽ peccatorũ car¬
nis resurrectionẽ & uitam a&er nam
Haec ꝓcul dubio cautio & confessiourã
confessio uel ꝓmissio ur̃a. semꝑ in ur̃a
teneatur memoria. & hoc qđ xp̃iani
uocamini. non ad iudiciũ uobissit sed
potius ad remediũ. Nã ideoxp̃ianifac¬
tiestis. ut semꝑ opera xp̃iani faciatis
ł. ut castitatẽ am& is luxuri ã & ȩbri¬
ẽ fugiatis. humilitatẽ teneatis suꝑ
d& es temini quia dñs xp̃s humilita¬

Expanded text:
id est idolis, sortibus, auguriis, furtis, frauid est idolis, sortibus, auguriis, furtis, fraudibus, fornicationibus, ebrietatibus et mendaciis. Haec sunt vero opera et pompae eius. Promisistis e contra credere vos in Deum patum ex Maria virgine, passum sub Pontio Pilato, tertia die resurrexisse a mortuis, ascendisse ad coelos. Promisistis deinde onem, remissionem peccatorum, carnis resurrectionem, et vitam aeternam. Haec procul dubio cautio et confessio vestra, confessio vel promissio vestra semper in vestra teneatur memoria; ut hoc quod christiani vocamini, non ad judicium vobis sit, sed potius ad remedium. 3. Nam ideo christiani facti estis, ut semper opera christiani faciatis, id est, ut castitatem ametis, luxuriam et ebrietatem fugiatis, humilitatem teneatis, superbiam detestemini; quia Dominus Jesus Christ
Abbreviated transcription (Latin):
t re cognoscat errorẽ pristinũ & intel¬
egtit lucẽ ueritatis Accepit salẽ sapi¬
ntiae. ut turpiloquia declin&. adu¬
itus ẽ diabolus qui fuit in illo cũ signo
ucis. ut recedat ad:̃ famulo. Indefit
enu flexio addm̃. ut ds̃illũ expellat
suo uocato. Orare ꝓsem& ipso iam
octusẽ inoratione dñica quomodo
e deye oporteat iam audiuit insym¬
lo. Ammonitus ẽ ꝑsputũ pb̃ri ut quã

Expanded text:
t recognoscat errorem pristinum et intelligat lucem veritatis. Accepit salem sapientiae, ut turpiloquia declinaret. Adjuratus est diabolus, qui fuit in illo, cum signo crucis, ut recedat a Dei famulo: et inde fit genuflexio ad Deum, ut Deus illum expellat a suo vocato. Orare pro semetipso jam doctus est in oratione Dominica. Quomodo credere oporteat, jam audivit in symbolo. Admonitus
Abbreviated transcription (Latin):
it&is. acplus ꝓanima quã ꝓcor pore
or&is quia caro pauco tempore erti
ocmundo. Anima uero sibeneagit
e fine regnabit incȩlo. At simale
rit. sine miseri cordia ardebit in
erno. Qui enĩ non cogitat nisideista
itũ modo uitti animalib & bestiis

Expanded text:
cogitetis, ac plus pro anima quam pro corpore laboretis, quia caro pauco tempore erit in hoc mundo, anima vero, si bene agit, sine fine regnabit in coelo; at si male egerit, sine misericordia ardebit in inferno: qui vero non cogitat nisi de ista tantummodo vita, animalibus et bestiis
Abbreviated transcription (Latin):
augustini. DEPARUULIS NON IOQUENTIB
otest fieri ut qui alieno peccatos liga¬
ti. aliencꝓ fessione soluant᷑. haec piis¬
sime imperatoricausa oboedientiae
posuimꝰ quia dignum ẽ ur̃ȩ uoluntati
omnibus uirib oboedire. tam̃ in om¬
nibus hisque diximꝰ aur̃is inclitis doc¬

Expanded text:
Augustinus de parvulis non loquentibus. Augustinus de parvulis non loquentibus. Potest fieri ut qui alieno peccato sunt ligati, aliena professione solvantur. Haec, piissime imperator, causa obedientiae posuimus, quia dignum est vestrae voluntati omnibus viribus obedire. Tamen in omnibus his quae diximus
Abbreviated transcription (Latin):
sio ad celebrationẽ ꝑtin& sacramenti
sicut deipso baptismo apłs. Consepulti
inquid sumꝰ cũ xp̃o ꝑbaptis mũ inmorte.
non ait sepulturã significabimus sed
prorsus ait consepulti sumꝰ. Sacram̃¬
tũ ergo tante rei non nisi eiusdẽ rei
uoccibulo nuncu pauit. Itaiq par uuli
Csi nondũ fides illa quȩ incredentiũ
aolunttite consistit. iãtum̃ ipsius fi¬
dei sacram̃tũ fidelem facit. Nãsicut
redere respondent᷑ ita &iã fide les
uocant᷑ non rem ipsã m̃te annuendo
ed ipsius rei sacram̃tũ ꝑcipiendo.
ũ aut sapere homo ceperit. non illud
acram̃tũ rep& it. sed intellegit. eusq
ueritti. Consona & iã uoluntate
oaptabitur. hoc quã diunon potest
uale bit sacram̃tũ ad eius tute lã
aduersus contrarias potestates.
&tantũ ualebit ut siante maioris
asũ ex hac uita aemigrauerit ꝑ ipsũ
sacram̃tũ cõmendante aeccłae cari¬
ate abilla condempnatione quȩ
unũ hominẽ intrauit inmundum
xp̃iano adiutorio liber&ur. hucusque¬

Expanded text:
sio ad celebrationem pertinet sacramenti; sicut de ipso baptismo apostolus: consepulti, inquit, sumus Christo per baptismum in mortem; non ait: sepulturam significauimus", sed prorsus ait: consepulti sumus. sacramentum enim tantae rei non nisi eiusdem rei uocabulo nuncupauit. Itaque paruulum etsi nondum fides illa, quae in credentium uoluntate consistit, iam tamen ipsius fidei sacramentum fidelem facit. nam sicut credere respondentur, ita etiam fideles uocantur, non rem ipsam mente annuendo, sed ipsius rei sacramentum percipiendo. cum autem sapere homo coeperit, non illud sacramentum repetit, sed intellegit eiusque ueritati consona etiam uoluntate coaptabitur. hoc quamdiu non potest, ualebit sacramentum ad eius tutelam aduersus contrarias potestates et tantum ualebit, ut, si ante maioris usum ex hac uita emigrauerit, per ipsum sacramentum commendante ecclesiae caritate ab illa condemnatione, quae per unum hominem intrauit in mundum, christiano adiutorio liber
Abbreviated transcription (Latin):
CONFIRMATIONE CORPORIS ETSANGUINES¬
ñi Confir mat᷑ ꝓpterea corpore
& sangui nedñi. ut sciat ꝑitili amisteria
diabolũ expulsũ ab eius corde. & xp̃m
inhabitare. Itaut confident̃ dicamꝰ illis
om̃s qui hixp̃o baptizatiestis . xp̃m induistis
& ate non possint intelligereipsam
conuersionẽ ad dm̃atq cyedũ litatem
Credimꝰ tam̃ eos ad dm̃ conuertere ꝓpt̃

Expanded text:
firmatione corporis et sanguinis. Confirmatur postea corpore et sanguine Domini, ut sciat per talia mysteria diabolum expulsum ab ejus corde, ac Christum inhabitare ita ut confidenter dicamus: Omnes, qui in Christo baptizati estis, Christum induistis etatem non possint intelligere ipsam conversionem ad Deum atque credulitatem, credimus tamen eos ad Dominum converti propter
Abbreviated transcription (Latin):
re corroborent᷑ in eo. & recedat ab
ini malo qđ ad mẽ bra satanȩ ꝑtin&
& faciat bonũ. ut confite atur secredere
capud eius sacro cris mate. undesacer¬
dotes & reges unctos eẽ nouim̾ in u&e¬
riteftam̃to ut intellegat bapti ⁊ atꝰ
regtile acsacerdotale misteriũ se
accepisse. quia illius corpore adunatꝰ
est. qui rex sũmus & sacerdos ẽ uerus.
& regnũ sperare deb& ꝑ p&uũ. & hos¬
tia s in maculate conuersionis dõsẽ ꝑ¬
offere meminere: DEAEQUATTO CAPITIS
tes tam̃tõ ad sũptũ ẽ. Sicenĩ scriptũ e
exodo filios quoq illius quina aron
plicabis & indues tunicis lineis. cin¬
esq: balteo a aron scilicet & liberos eius.
inpones eis mitras. lam ꝑcepta gratia
cri baptis matis non se confidat uirib
us sed semꝑ dep̃c&ur. ut ꝓtectꝰ sit dñi¬
cȩlesti auxilio ꝓtectionẽ dñi p̃clara
olumꝰ intelligere ꝑ linteũ quocapud
egitur. DEINDUMENTO. Abis in¬
uit᷑ uestim̃tis ut sciatse in uiolatũ

Expanded text:
ra corroborentur in eo, et recedat ab omni malo, quod ad membra Satanae pertinet; et faciat bonum; et confiteatur se crederecaput ejus sacro chrismate, unde sacerdotes et reges unctos esse novimus in Veteri Testamento. Ut intelligat baptizatus regale ac sacerdotale ministerium se accepisse, quia illius corpori adunatus est, qui Rex summus et Sacerdos est verus: et regnum sperare debet perpetuum, et hostias immaculatae conversationis Dto capitis. Testamento assumptum est; sic enim scriptum est Exodo: Filios quoque illius, scilicet Aaron, applicabis et indues tunicis lineis, cingesque balteo, Aaron scilicet et liberos ejus, et impones eis mitram . Jam percepta gratia sacri baptismatis non reconfidat viribus suis, sed semper deprecetur ut protectus sit coelesti auxilio. Protectionem Domini praeclaram volumus intelligere per linteum quo caput tegitur. De indumento. Albis induitur vestimentis, ut sciat se inviolatum
Abbreviated transcription (Latin):
tione cognosce .: Corpus ẽ: quod inficitur. quod
maculator . quod quacumq: ex accidenti adiec¬
tione uitiatur : Hic ergo dudum. primogenitus
angelorũ : Nunc princeps factus ẽ. tenebrarũ¬
lis & ubique diffusus ⁊ ex nullius enim facturae
corporeae materiale sumpsit exordium Et ideo
co aeternus filius patri. quia ex nullo opere
conditus .ẽ: nullasq initis circumscriptus.
super omnia quae factori suo conprae hensibilia
atque corporea intra mundi corpus operatus . ẽ.
incorporea maiestate diffunditur. Ex ingenito
genitus. id est expatre. sed semper cum patre.
His quae excitauit exnihilo in discreta scĩ sp̃s socie¬
tate dominatur

Expanded text:
tione recognosce. corpus est, quod inficitur, quod tione recognosce. corpus est, quod inficitur, quod maculatur, quod quacumque ex accedenti adiectione uitiatur. Hic ergo dudum primogenitus angelorum nunc princeps factus est tenebrarlis et ubique diffusus; ex nullius enim Facturae corporeae materiale sumpsit exordium. et ideo coaeternus filius patri, quia ex nullo opere conditus nullisque initiis circumscriptus, super omnia quae figulo suo comprehensibilia atque corporea intra mundi corpus operatus est incorporea maiestate diffunditur, ex ingenito genitus, id est ex patre, sed semper cum patre, his quae excitavit ex nihilo indiscreta sancti spiritus societate dominatur
Abbreviated transcription (Latin):
mole descendit. mobilitate discurrit. Vaditredit.
absentatur. ascendit : Vel ille credo localis est qui
ex eo incaelo non ẽ ex quo ẽ eiectus ecaelo: Nec se
solum localem esse prodidit: qui secum tertiam par¬
tem stellarum exalto proturbatam abstraxit
Dic mihi sicorpus non habet in illa deiectione quid
caecidit: quid illi negas corporalem naturam cuius¬
negare non audes ruinam: Et si ut dicis corpus
Non ardebit ubi autem nisi incorpore sentiet ignẽ.
illum qui paratus ẽ diabolo & angelis eius: Iam
illud dici super fluum puto. illum de aeris istius
conuersatione quandam crassitudine de elemen¬
torum concretione traxisse Dic mihi si corpus
Non habuit ubinam inaere coneretio. ubi sese haec
ipsa nescio qua colligere potuit crassitudo si se¬
cum aliquid corporale de illa caelesti arcle non
detulit. alienum ut uideo corpus ad tormenta
portabit : Corpus itaq: esse : &iam extua ad ser¬

Expanded text:
mole descendit, mobilitate discurrit, uadit, redit, mole descendit, mobilitate discurrit, uadit, redit, absentat, ascendit. uel ille, credo, localis est, qui ex eo in caelo non est, ex quo est eiectus e caelo, nec se solum localem esse prodidit, qui secum tertiam partem stellarum ex alto proturbatus abstraxit. dic mihi, si corpus non habet, in illa deiectione quid decidit? quid illi negas corporalem naturam,negare non audes ruinam? et si, ut dicis, corpus non habet, non ardebit. ubi autem nisi in corpore sentiet ignem illum, qui paratus est diabolo et angelis eius? iam illud dici superfluum puto illum de aeris istius conuersatione quandam crassitudinem de elementorum concretione traxisse. dic mihi, si corpus non habuit, ubinam in aere concretio, ubi sese haec ipsa nescio quae colligere potuit crassitudo, si secum aliquid corporale de illa caelesti arce non detulit? alienum, ut uideo, corpus ad tormenta portabit. corpus itaque esse etiam ex tua adser
Abbreviated transcription (Latin):
quãe spatiis continentur .: si agnouistianimam
localem concede corpoream: Dic mihi anne
quando consurrexit ad caelum: Egoautem ne
angelos quidem locales esse dubita uerim quos
certum ẽ. Nunc in caelestibus contineri. Nunc per
aeris uacua ferri Nunc ad terrena demitti quos
sermo diuinus ascendentes & descendentes in pa¬
triarchae uisione describit:: Qui utiq si locales
non essent & ubiq essent: ad esse atque discedere
ascensu discensuq: non possint.: Ipse beatissimus
gabrihel qui se ante dm̃stare testatur cum caelo¬
rum dñm mariae in fundendum uisceribus Nuntia¬
tionis genetricis adsisteret: sine dubio caelo de erat.
maria non super uolabat uacua atque diffusa
uasti aeris non implebat. sed illum tantum modo¬
locum in quo erat occupabat : Quaecum ita sint.
quicquid locum occupat corpus est: Et nescio quomo¬
do locali lege non teneatur. quia deloco ad locum
mittitur & uelut corpus motu accessuq: trans fertur.

Expanded text:
quae spatiis continentur. si agnouisti animam quae spatiis continentur. si agnouisti animam localem, concede corpoquando consurrexit ad caelum? Ego autem ne angelos quidem locales esse dubitauerim, quos certum est nunc in caelestibus contineri, nunc per aeris uacua ferri, nunc ad terrena dimitti, quos sermo diuinus ascendentes et descendentes in patriarchae uisione describit, qui utique si locales non essent et ubique essent, adesse atque discedere ascensu descensuque non possent. ipse beaGabriel, qui se ante dominum adstare testatur, cum caelorum dominum Mariae infundendum uisceribus nuntiaculis genetricis adsisteret, sine dubio caelo deerat, maria non superuolabat, uacua atque diffusa uasti aeris non inplebat, sed illum tantum locum, in quo aderat, occupabat. quae cum ita sint, quicquid locum occupat, corpus est et nescio, quomodo locali lege non teneatur, qui de loco ad locum mittitur et uelut corpus motu accessuque transfertur,
Abbreviated transcription (Latin):
se absentauerat euocata remeauit : Tunc eam tamquã
& hospitii habitatione deposita &rur sum intra hos¬
pitium unde se absentauerat restitutam uides: &
localem non esse contendis: sed quid ego haec decor¬
ruptibili homine loquar cum ille cuius caro non uidit.
corruptionem in maculatam quidem animam posse¬
derit sed localem: Quam utiq: intra sehabuit quan¬
do ad fixus ẽ in patibulo: extrase proculdubio emisit
quando iacuit insepulchro: quomodo non ẽ localis.
quam caro continet uitar coniungit. mors separat :
Quod si ut dicis localem necessitatem animarum Na¬
tura non recipit. Non de sunt ergo & deregione
para drsi ill& quae carcere clauduntur inferni
Dic quaeso si locales non sunt quomodo peccatores
a coetib: consortiisq iustorum uastum illud chaos tristi
interiectione discriminat . ut neque hinc illo possint
accedere neque inde huc transmeare : Iam illud
manifestissimum ẽ ut quantitate circum scribantur

Expanded text:
e absentauerat euocata remeauit? tunc eam tamquam e absentauerat euocata remeauit? tunc eam tamquam et hospitii habitatione depulsam et rursum intra hospitium, unde absentauerat, restitutam uides et localem non esse contendis? sed quid ego haec de corruptibili homine loquar, cum ille cuius caro non uidit corruptionem inmaculatam quidem animam possederit, sed localem, quam utique intra se habuit, quando adfixus est in patibulo, extra se procul dubio emisit, quando iacuit in sepulcro: quo modo non est localis, quam caro continet, uita coniungit, mors separat? quod si, ut dicis, localem necessitatem animarum natura non recparadisi illae, quae carcere clauduntur inferni? dic, quaeso, si locales non sunt, quomodo peccatores a coetibus consortiisque iustorum uastum illud chaos tristi interiectione discriminat, ut neque hinc illuc possint accedere neque inde huc transmeare? iam illud manifestissimum est, ut quantitate circumscribantur,
Abbreviated transcription (Latin):
sentimus animae nostrae natura consistit: Nam si
percogitationes suas constare credenda. ẽ: cur eis int̾¬
dum euanescentib atq pereuntib: ipsa in sui uigore
atq alacritate perdurat : quantae in nobis frequen¬
tissime cogitationes &curae &iam salubriter moriun¬
tur & uitam magis libertatis nitrioris operantur : si
ipsis anima constaret. absq: dubio ipsis pereuntib super¬
eẽ non posset ⁊ Vnde hoc magis ipsa conscientiis nostris
ratio loquimur quod una quaeq: anima aut multiplicia
cogitata rerum causis intrase concepta parturiat
aut quaedam officia acministeria diuersis necessitatib
occupanda dispergat: ipsa uero in conclaui corporis
semel de eo exitura requiescat: Quamobrem localem
eẽ illam ut deuno sufficiens proferamus exemplum⁊
Nonne anima lazarimanente uita intracorpus fuit.
recedente autem uita dehabitaculo corporis exulauit:
Et iterum intra exanimũ refusa corpus illuc inde¬

Expanded text:
sentimus, animae nostrae natura consistit. nam si sentimus, animae nostrae natura consistit. nam si per cogitationes suas constare credenda est, cur eis interdum euanescentibus atque pereuntibus ipsa in sui uigore atque alacritate perdurat? quantae ergo in nobis frequentissimae cogitationes et curae etiam salubriter moriuntur et uitae magis libertati interioris operantur! si ipsis anima constaret, absque dubio ipsis pereuntibus superesse non posset. unde hoc magis ipsa consratio loquitur, quod unaquaeque anima aut multiplicia cogitata rerum causis intra se concepta parturiat aut sensus suos uelut quaedam officia aut ministeria diuersis necessitatibus occupanda dispergat, ipsa uero in conclaui corporis sui semel de eo exitura requiescat. quam ob rem localem esse ipsam, ut denuo sufficiens proferamus exemplum: nonne anima Lazari manente uita intra corpus fuit, recedente autem uita de habitaculo corporis exulauit et rursum intra exanimum refusa corpus illo und
Abbreviated transcription (Latin):
quo animi intentione raptatur: Imaginari sibialiqua
potest complecti omnia simul non potest. Cum uero
anima alex an driã uel hiero solymã cogitauit si uene
illic tota sui p̃sentia ut arbitraris interfuit referat nob̵
situs locorũ uultus hominũ ritus actusq populorum:
sed hoc ipsud quod nunc internos cõmercio sermonum
mutua sp̃s actione miscsius loqui me uobiscum sed apud
conscientiã sentio ⁊ Ad uos uero me accessisse nonsentio :
Namsiuere anima cum suis ferrisensib: creditur. & his
quorum reminiscimur. ipsa persuis cogitationib: p̃senta¬
tur : Ecce perhaec p̃sentis temporis momenta uos cogi¬
to: & animo reminiscente uos uideo. & omnimodis quid
geratis & utrum quieti an lectioni uel orationi uacetis
ignoro: sed hoc ideo euenit quia ad uos cordis affectu
Non ipsa substantiae meae ueritate peruenio :Neque
enim in suis motib: quos nunc optimos Nunc pessimos eẽ

Expanded text:
quo animi intentione raptatur. imaginari sibi aliqua quo animi intentione raptatur. imaginari sibi aliqua potest, conplecti omnia simul non potest. cum ergo anima Alexandriam uel Hierosolymam cogitauit, si uere illic tota sui praesentia, ut arbitraris, interfuit, referat nobis situs locorum, uultus hominum, motus actusque populorum. sed hoc ipsud, quod nunc inter nos commercia sermonum mutua spiritus actione miscemus, loqui me uobiscum sed apud conscientiam meam sentio, ad uos uero me accessisse non sentio. nam si uere anima cum suis ferri sen- . sibus creditur, et his, quorum reminiscitur, ipsa per se suis cogitationibus praesentatur. ecce per haec praesentis temporis momenta uos cogito et animo reminiscente uos uideo et quorum reminiscor omnimodis, quid geratis et utrum quieti an lectioni uel orationi uacetis, ignoro. sed hoc ideo euenit, quia ad uos cordis affectu, non ipsa substantiae meae ueritate peruenio. neque enim in suis motibus, quos nunc optimos nunc pessimos esse
Abbreviated transcription (Latin):
Qquamobrem hoc potius existimandũ ẽ quod siquando sibi
aliquid imaginatur magis cum suis intra semet ipsam motib
occupatur & si quid aliud ẽ quod a spicere uidetur magis
in recordationis speculo discribatur: Nam quando absen¬
tẽ carum suũ cogitat. Num quid uelut ipso conspectude side¬
rio satis fecit : Aut cum uerbi gratia petriaut pauli sibi¬
speciem intramentis arcana depingit: Num quid statim
intimas paradisi sedes ubi eosesse nouimus pene trauit:
Aut cum sibi incorde diuitis illius flammas exlectione c̃o¬
posuit. Num quid iam ad tormentorũ eius loca acuiuis
in accessibilia inferiprofunda descendit : haec omnia
procul dubio aut secũ intra pectoris arcana peruarias
similitudines fingit : Aut certe si extra animae sedem.
instabilis cogitatio lubrico motu agitata discurrit. hoc
ipsud localiter agit. & siue urbem siue quamcumq: regio¬
nem cogitet ibi tantũ sensu commemorante defigitur

Expanded text:
quamobrem aut hoc potius aestimandum est, quod, si quando sibi quamobrem aut hoc potius aestimandum est, quod, si quando sibi aliquid imaginatur, magis cum suis intra semet ipsam motibus occupetur et, si quid aliud est, quod aspicere uidetur, magis ei in recordationis speculo describatur. nam quando absentem carum suum cogitat, numquid iam uelut ipso conspecto desideriis satisfecit? aut cum uerbi gratia Petri aut Pauli speciem intra mentis arcana depingit, numquid statim intimas paradisi sedes, ubi eos esse nouimus, penetrauit? aut cum sibi in corde diuitis illius dammas ex lectione proposuit, numquid iam ad tormentorum eius loca ac uiuis inaccessibilia inferi profunda descendit? Haec omnia procul dubio aut secum intra pectoris arcana per uarias similitudines fingit aut certe, si extra animae sedem instabilis cogitatio lubrico motu agitata discurrit, hoc ipsud localiter agit. et siue urbem siue quamcumque regionem cogitet, ibi tantum sensu commorante defigitur,
Abbreviated transcription (Latin):
poreum nisi dm̃ solum⁊ & idcirco ipsi tantum modo posse
ita sint: obicis mihi ideo animã non esse corpoream. quia ut
dictum ẽ : Nec localis sit nec qualitate aut quantitate subsistat:
Quod cuius periculi sit ita credere: in subsequentib de monstrabitꝰ.
Nunc uero in hoc tractatus nr̃i statu: habita discussione pen¬
debit ut si nec localis sit nec quantitati subiaceat ẽsse eam
haud dubie incorpoream concedamus: siuero eã demonstra
uerimus quantitate de terminari. locoue concludi. consequen¬
ter eam &iam corpore contineri nec ipse iam dubites :
Quomodo non localis ẽ quae inserta membris & inligata
uisceribus solis motib uaga conditione substantiae tene¬
tur inclusa. Quod si localẽ non eẽ animã ideo ad seren¬
dumputes quod ꝑ diuersa sensib: euagetur & cogitationib
differatur : primũ intellegendum ẽ quod aliud sit animȩ
status aliudis quideanima nascitur cogitationis affectus

Expanded text:
poreum nisi solum deum et idcirco ipsi tantummodo posse poreum nisi solum deum et idcirco ipsi tantummodo posse ita sint, obicis mihi ideo animam non esse corpoream, quia, ut dictum est, nec localis sit nec qualitate aut quantitate subsistat. quod cuius periculi sit ita credere in subsequentibus demonstrabitur. nunc uero in hoc tractatus nostri status habita discussione pendebit, ut si nec localis sit nec quantitati subiaceat, esse eam haud dubie incorpoream concedamus. si uero demonstraro eam quantitate determinari locoue concludi, consequenter eam etiam corpore contineri nec ipse iam dubites. quomodo non localis est, quae inserta membris et inligata uisceribus solis motibus uaga conditione substantiae tenetur inclusa? quodsi localem non esse animam ideo adserendum putes, quod per diuersa sensibus euagetur et cogitationibus differatur, primum intellegendum est, quod aliud sit animae status, aliud is, qui de anima nascitur, cogitationis affectus.
Abbreviated transcription (Latin):
negas eẽ corporea quia iuxta aliquorũ opinionẽ. nec localis
sit nec qualitate aut quantitate subsistat: quod desola dĩ
maiestate crecꝰ debere manifestum ẽ : Legimus in quodã
receptis simo patrũ tractatũ in gredi inquit & implere omnia:
soliẽ possibile trinitatĩ quae sic uniuersae intellectualis
naturae efficitur paenetratrix ut Ñsolum circum plecti
ea atq ambire sed &iam in labi ei & uelut incorporea corpo¬
ri possit infundi : Licet enim ꝓnuntiemus ñnullas eẽ spiri¬
talis naturas ut sunt angeli archangeli cetereq uirtutes
ipsa quoq: anima nostra uelcerte aer iste subtilis : Tamen
incorporee Nullatenus exfimandȩ sunt: Habent enim
secundum se corpus quo subsistant: licet multo & in conpa¬
rabiliter tenuiis quã nostra sunt corpora. secundum
a postoli sententiã dicentis. & corpora caelestia & corpora
terrestria : Quib: promanifesto colligitur nibil esse in cor¬

Expanded text:
negas esse corpoream, quia iuxta aliquorum opinionem nec localis negas esse corpoream, quia iuxta aliquorum opinionem nec localis sit nec qualitate aut quantitate subsistat, quod de sola dei maiestate credi debere manifestum est. legimus enim in quodam receptissimo patrum tractatu: ingredi, inquit, et implere omnia soli est possibile trinitati, quae sic uniuersae intellectualis naturae efficitur penetratrix, ut non solum circumplecti eam atque ambire, sed etiam inlabi ei et uelut incorporea corpori possit infundi. licet enim pronuntiemus nonnullas spiritales esse naturas, ut sunt angeli, archangeli ceteraeque uirtutes, ipsa quoque anima nostra uel certe aer iste subtilis, tamen incorporeae nullatenus aestimandae sunt. habent enim secundum se corpus, quo subsistunt, licet multo et inconparabiliter tenuius, quam nostra sunt corpora, secundum apostoli sententiam dicentis: et corpora caelestia et corpora terrestria. quibus pro manifesto colligitur nihil esse incor
Abbreviated transcription (Latin):
inrebus humanis corpore qureue iN¬
corporea sentienda sint: Ad haec aliqua prosensus
mei praesumptione depromam. sed proscõrum
opinione seniorum. praesertim cum haec animam
laedere non possint & nutrire ad fidem possint
&usq ad id quo patrifilius a equalis appareat contra
arrianas armare atq: erigere ualeant prauitates.
Ergo quando de tractatu altiore conlatio ẽ ad subtiliorẽ
simi patrũ alia asserunt eẽ in uisibilia alia uero incorpo¬
rea: Quicquid creatum .e. materiã uideri & factori suo
conp̃hensibile & corporeũ essedifiniunt : Nã & animarũ
& angelorũ naturã adserunt esse corporeã ꝓeoquod &¬
initio circum scribatur & spatio : Nam sicut in quoda scĩ hie¬
ronimi tractatu legimus ⁊ lobos inquit siderũ corporatos
ẽẽ sp̃s arbitrantur : Etitem si angeli inquit caelestia &iã
corpora ad con parationẽ dĩ inmunda eẽ dicuntur. quid
putas homo existimandus ẽ: sed inter haec ideo tuanimã

Expanded text:
in rebus humanis corporea, quaeve incorporea sentienda sint. ad haec aliqua non pro sensus mei praesumptione depromam, sed pro sanctorum opinione seniorum, praesertim cum haec animum laedere non possint et ad fidem nutrire possint et usque ad id, quo patri filius aequalis appareat, contra Arrianas armare atque erigere valeant pravitates. ergo quando de tractatu altiori collatio est, ad subtilioresimi patrum alia asserunt esse invisibilia, alia vero incorporea. quicquid creatum est, materiam videri et factori suo conpreheusibile et corporeum esse definiunt. nam et animarum et angelorum naturam adserunt esse corpoream pro eo, quod initio circumscribatur et spatio. nam sicut in quodam sancti Hieronymi tractatu legimus: globos, inquit, siderum poratos esse spiritus arbitrantur, et item: si angeli, inquit, caelestia etiam corpora ad conparationem dei inmunda esse dicuntur, quid putas homo aestimandus est? sed inter haec ideo tu animam
Abbreviated transcription (Latin):
nos magis commoneas quae contra illos dici pos¬
sint quam pro eis aliquid dicas: ad summam tamen
ne te hoclateat & insacrilega conuicia in prudentẽ
trahat scias axp̃ianis catholicis quorum inuestro op¬
pido &iam ecclesia constituta. ẽ nullum coli mor¬
tuorum nihil denique ut numena dorari quod sit
factum & conditum ado. sedunum ipsum dm̃ qui fe¬
cit & condidit omnia disserentur ista saluti ipso ue¬
ro & uno dõ adiuuante cum te grauiter agereuelle
o

Expanded text:
nos magis commoneas, quae contra illos dici posnos magis commoneas, quae contra illos dici possint, quam pro eis aliquid dicas. ad summam tamen ne te hoc lateat et in sacrilega conuicia inprudentem trahat, scias a Christianis catholicis, quorum in uestro oppido etiam ecclesia constituta est, nullum coli mortuorum, nihil denique ut numen adorari, quod sit factum et conditum a deo, sed unum ipsum deum, qui fecit et condidit omnia. disserentur ista latius ipso uero et uno deo adiuuante, cum te grauiter agere uelle O
Abbreviated transcription (Latin):
teas uestrae urbis bacchantes acfurentes ante
oculos qui a si spectacula poneremus inquas cele¬
britate sin numine inbabitamini certe uidetis
quale illud sit quod adimit mentem. sĩ autem
fingitis quae sunt ista &iam inpublico uestra
secreta uel quo pertinet tam turpe mendaciũ
deinde curnulla futura canitis siuatis estis
aut cur spoliatis circum stantes si sani estis: cum
igitur haec nos & alia quae Nunc praetermit¬
tenda existimo per epistolam tuam feceris recor¬
dari quid nos derideamus deos uestros quos abs te
ipso: subtiliter derideri Nemo non intellegit qui
& ingenium tuum nouit & legit litteras tuas
Itaq: si aliquid inter nos dehis rebus uis agamus
quod aetati prudentiaeq congruit quod deniq de
nostro proposito iure a carissimis nostris flagita¬
ri potest quaere aliquid nostra discussione dignũ
&ea prouestris numinibus curadicer in quibus
non te causae praeuaricatorem putemus quod

Expanded text:
teas uestrae urbis bacchantes ac furentes ante teas uestrae urbis bacchantes ac furentes ante oculos quasi specula poneremus. in qua celebritate si numine inhabitamini, certe uidetis, quale illud sit, quod adimit mentem; si autem fingitis, quae sunt ista etiam in publico uestra secreta? uel quo pertinet tam turpe mendacium? deinde cur nulla futura canitis, si uates estis? aut cur spoliatis circumstantes, si sani estis? Cum igitur haec nos et alia, quae nunc praetermittenda existimo, per epistulam tuam feceris recordari, quid nos derideamus deos uestros, quos abs te ipso subtiliter derideri nemo non intellegit, qui et ingenium tuum nouit et legit litteras tuas? itaque si aliquid inter nos de his rebus uis agamus, quod aetati prudentiaeque tuae congruit, quod denique de nostro proposito iure a carissimis nostris flagitari potest, quaere aliquid nostra discussione dignum et ea pro uestris numinibus cura dicere, in quibus non te causae praeuaricatorem putemus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
quemq uoluntas: Nam si tibi auctoritas maronis
placet sicut placere significas. profecto &iam il¬
lud placet primus abetherio uenit saturnus olr̃po
arma iouis fugiens. & regni ex uademtis & cetera
quib: eum atq huiusmodi deos uestros uult intellegi
homines fuisse: legerat enim ille multam historiã
uetusta auctoritate roboratam quam &iam tul¬
lius legerat qui hoc idem indialogis plusquam
postulare auderemus commemorat . & perduce¬
re in hominum notitiam quantum illa tempora
patiebantur molitur quod autem dicis eos nostris
uestra sacra praeponi quod uos publice colitis deos
Nos autem sacretioribus conuenticulis utimur.
primo illud abste quaero. quomodo oblitussis li¬
berum illum . quem paucorum sacratorum oculis.
committendum putatis deinde tu ipse iudicas Ni¬
hil aliud te agere uoluisse cumpublicam sacrorũ
uestrorum celebrationem commemorares. nisi
ut nobis decuriones & primates ciuitatis perpla¬

Expanded text:
quemque uoluptas. nam si tibi auctoritas Maronis quemque uoluptas. nam si tibi auctoritas Maronis placet, sicut placere significas, profecto etiam illud placet: Primus ab aetherio uenit Saturnus Olympo arma Iouis fugiens et regnis exul ademptis et cetera, quibus eum atque huius modi deos uestros uult intellegi homines fuisse. legerat enim ille mysticam historiam uetusta auctoritate roboratam, quam etiam Tullius legerat, qui hoc idem in dialogis plus, quam postulare auderemus. commemorat et perducere in hominum notitiam, quantum illa tempora patiebantur, molitur. Quod autem dicis eo nostris uestra sacra praeponi, quod uos publice colitis deos, nos autem secretioribus conuenticulis utimur, primo illud abs te quaero, quo modo oblitus sis Liberum illum, quem paucorum sacratorum oculis committendum putatis. deinde tu ipse iudicas nihil aliud te agere uoluisse, cum publicam sacrorum uestrorum celebrationem commemorares, nisi ut nobis decuriones et primates ciuitatis per pla
Abbreviated transcription (Latin):
cebrabantur inuitat hoc modo & nos & tua dex¬
ter adipede sacra secundo secundo pede optat
ut ueniat ergo uenire optat herculem: Nam fa¬
monem dequo tumultum nobis insultare dignaris
uerum tamen si ridere delectat habes apud uos
magnam materiam facetiarum dm̃ stercutium
deam cloacinam. uenerem caluam. deum timorẽ.
deum pallorem. deam febrem. & cetera innu¬
merabilia huiuscemodi quib romani antiqui simu¬
lacrorum cultores templa fecerunt & colenda
censuerunt quae si neglegis romanos deos neglegis
ex quo intellegis Non romanis in itiatus sacris. &
tamen punica nomina tamquam Nimium romanorũ
altaribus deditus contemnis ac despicis: sed mihi
uideris omnino plus quamnos fortasse illa sacra
nihili pendere sed ex eis nescio quam captare
adhuius uitae transitum uoluptatem. quippe
qui &iam non dubitaueris ad maronem confugere
ut scribis & eius uersute tueri quo ait trabit sua

Expanded text:
celebrantur, inuitat hoc modo: Et nos et tua dexcelebrantur, inuitat hoc modo: Et nos et tua dexter adi pede sacra secundo. secundo pede optat ut ueniat. ergo uenire optat Herculem Namphamonem, de quo tu multum nobis insultare dignaris. uerum tamen si ridere delectat, habes apud uos magnam materiam facetiarum: deum Stercutium, deam Cluacinam, Venerem Caluam, deum Timorem, deum Pallorem, deam Febrem et cetera innumerabilia huiusce modi, quibus Romani antiqui simulacrorum cultores templa fecerunt et colenda censuerunt. quae si neglegis, Romanos deos neglegis, ex quo intellegeris non Romanis initiatus sacris, et tamen Punica nomina tamquam nimium Romanorum altaribus deditus contemnis ac despicis. Sed mihi uideris omnino plus quam nos fortasse illa sacra nihili pendere, sed ex eis nescio quam captare ad huius uitae transitum uoluptatem, quippe qui etiam non dubitaueris ad Maronem confugere, ut scribis, et eius uersu te tueri, quo ait: Trahit sua