comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
os religiosos uiros: in quo conuentu
grandemi raculũ beatus martrr et
populis et suo prefatt confessori: E¬
ratquippeualidum ut supra diximus
illud sarcophagũ. uttalem inistotem¬
pore : nectria pariaboumtraberepos¬
sint: Cumq: diutis simemorarentur.
nec inuenirent qualiter eum intus
inferrent : sc̃s gregorius inluminatis
cereis cum grandipsallentio ad pre¬
hensum a capitemartrris. sarcopha¬
gũ : eaduo prbi ad pedes: mouentes eũ
incripta habilis simedetulerunt : et
ubi ipsis fuit placitũ. conposuerunt:
Qquod nonminimũ : populis specta¬
culũ fuit: post paucos aut̃ annos. ab
euntib: initaliã : passionis eius histo¬
riã ad latã. beatus confessor accepit:
sed et de inceps: sc̃s marerr multisse
uirtutib manifestauit in populis:
Nec moratus supercripã illamba¬
silicã magnã : is sita edificari In proxi¬
mo aut̃ ẽ et aliabasi lica inqua pascha¬
sia qua edã religiosa ueneratur Nã

Expanded text:
os religiosos viros; in quo conventu os religiosos viros; in quo conventu grande miraculum beatus Martyr et populis et suo praestitit confessori. Erat quippe validum, ut supra diximus, illud sarcophagum, ut tale in isto tempore nec tria paria boum trahere possint. Cumque diutissime morarentur, nec invenirent qualiter ipsum intus inferrent, sanctus Gregorius illuminatis cereis cum grandi psallentio apprehensum a capite Martyris sarcophagum, et duo presbyteri ad pedes, moventes illud, in cryptam habilissime detulerunt, et ubi ipsis fuit placitum composuerunt: quod 782 non minimum populis spectaculum fuit. Post paucos autem annos ab euntibus in Italiam passionis ejus historiam allatam beatus confessor accepit. Sed et deinceps sanctus Martyr multis se virtutibus manifestavit in populis. Nec moratus, super cryptam illam basilicam magnam jussit aedificari. In proximo autem est et alia basilica, in qua Paschasia quaedam religiosa veneratur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
te : ec ceserpens mirae magnitudinis dea¬
lia parteueniens: cereum circũ cingit:
Dueraut̃ timens sursum redut: Et
bis aut tercio cereũ auferre temptans:
obsistente angue non pocuit: talia et his
similia beato pontificinuntiata nullomo¬
docredebat : sed magis neibidem ad orarent
foratertestabatur: tandem aliquando
dĩmartrr beato se confessori re uelatet
dicit. Quid inquitagis : non solum
quod tudis picis uerum a eaã honoran¬
tes mespernis: Nefacias quaeso sed teg¬
men supermeuolocius prepara : Dequa
illeuisione concussus beatũ sepulchrũ
adit: ibiq diutis sime proigiorantiacũ
fletu ueniã deprecitur : Et quiacrip¬
ta illa qua eabantiquis inibitransuo¬
luta fuerat : diruta erat rursum eam
bcatus pona fexrea edificauit : elegun¬
titrans uoluens opere sed scmsepulchrũ
nescio quacausa faciente : foris euenit
quod illeintus tranferrecupiens con¬
uocatis adhoc obsequiũ abbates atq: ali¬

Expanded text:
te, ecce serpens mirae magnitudinis de ate, ecce serpens mirae magnitudinis de alia parte veniens, cereum circumcingit. Puer autem timens sursum rediit, et bis aut tertio cereum auferre tentans, obsistente angue non potuit. Talia et his similia beato pontifici nuntiata, nullo modo credebat, sed magis ne ibidem adorarent fortiter testabatur. Tandem aliquando Dei Martyr beato se confessori revelat, et dicit: Quid, inquit, agis? non solum quod tu despicis, verum etiam honorantes me spernis. Ne facias, quaeso, sed tegmen super me velocius praepara. De qua ille visione concussus beatum sepulcrum adit, ibique diutissime pro ignorantia cum fletu veniam deprecatur. Et quia crypta illa quae ab antiquis inibi transvoluta fuerat diruta erat, rursum eam beatus pontifex reaedificavit, eleganti transvolvens opere. Sed sanctum sepulcrum, nescio qua causa faciente, foris evenit. Quod ille intus transferre cupiens, convocavit ad hoc opus et obsequium abbates atque ali
Abbreviated transcription (Latin):
tus: hic incripaba silicaebeatiiohannis
sub altariẽ sepultus : et ab uno quidem
latere eprpodius : ab alio alexandermar¬
trr ẽ tumulatus : Dequorum monu¬
mentis sipuluis cum fide colligaturex¬
aemplo medetur infirmis: magna enĩ
claritas incriptailla contenctur : quacut
credo meritum martrris signat:
enignus aut̃ acdominici nomi¬
nis testis apud diuionen simcastrũ:
marerrio consummatus ẽ: Et quia inmag¬
nũ sarcophagũ post martrrium conditus
fuit : putabant nostri temporis homines
et presertim beatus gregorius ep̃s ibi ali¬
quem positũ fuis segentilem : Namrusti¬
ci: uota inibidis soluebant : Et quae pete¬
bant : uel ociaer inpetrabant : Ad hocergo
beati sepulchrũ quidã dum ex inde multa
beneficia perciperet : cereũ deculit. Quo
accenso domiredut : Puerulus enim par¬
uulus haec obseruans illo ab eunte discen¬
dit adtumulũ : ut ardentem cereum ex¬
tingueret et auferret: Quod escenden¬

Expanded text:
tus . Hic in crypta basilicae beati Joannis tus . Hic in crypta basilicae beati Joannis sub altari est sepultus. Et ab uno quidem latere Epipodius , ab alio vero Alexander martyr est tumulatus. De quorum monumentis si pulvis cum fide colligatur, extemplo medetur infirmis. Magna enim claritas in crypta illa continetur, quae, ut credo, meritum Martyrum signat. Benignus autem dominici nominis testis, apud Divionense castrum martyrio consummatus est . Et quia in magno sarcophago post martyrium conditus fuit, putabant nostri temporis homines, et praesertim beatus 781 Gregorius episcopus, ibi aliquem positum fuisse gentilem. Nam rustici vota inibi dissolvebant, et quae petebant velociter impetrabant. Ad hoc ergo Beati sepulcrum quidam, dum exinde multa beneficia perciperet, cereum detulit; quo accenso, domum rediit. Puerulus enim parvulus haec observans, illo abeunte, descendit ad tumulum, ut ardentem cereum exstingueret et auferret. Quo descenden
Abbreviated transcription (Latin):
rissent beatae reliquie: nocteđ parue¬
runt uiris fidelibus ineo lo coquo igni
tradiasunt stantes integriacinlesi e
conuersia duros: dixerunt eis. peliqui¬
aenostrae ab hoc colligantur loco quia
nullus perut a nobis: ex hoc enimtrans¬
lati sumus ad requiem : quã nobis pro¬
misit rex caelorũ xp̃s: procuius nomine
passisumus: Haec renunciantes uirulli
reliquis xp̃ianis gratias egerunt dõ et
confortati sunt infide: colligentesq sa¬
croscineres aedificauerunt basilicam
mirae magnitudinis ineorũ honore : et se¬
pelierunt bera pignora subscõ altre:
ubise semperuirtutib manifestis cumdõ
habia redec larauerunt : locus aut̃ ille in
quo passi sunt : athanaco uocatur ⁊ deo¬
q: etipsimartrres a quib. dãuocantur
athanacenses DESEPU
riosus photinus ep̃s quilucdunensi
prefuiturbi sacerdos perceraminis no¬
bilis meritum inuectus ẽ caelo: Cuiet
merito et sciate condignus here ncus¬
susces sit ep̃s permarerrium etipsefini¬

Expanded text:
rissent beatae reliquiae, nocte apparuerissent beatae reliquiae, nocte apparuerunt viris fidelibus in eo loco quo igni traditi sunt stantes integri ac inlaesi. Et conversi ad viros, dixerunt eis: 'Reliquiae nostrae ab hoc collegantur loco, quia nullus periit a nobis. Ex hoc enim translati sumus ad requiem, quam nobis promisit rex caelorum Christus, pro cuius nomine passi sumus'. Haec renuntiantes viri illi reliquis christianis, gratias egerunt Deo et confortati sunt in fide, collegentesque sacros cineres, aedificaverunt basilicam mirae magnitudinis in eorum honore. Et sepelierunt beata pignora sub sancto altare, ubi se semper virtutibus manifestis cum Deo habitare declaraverunt. Locus autem ille in quo passi sunt Athanaco vocatur, ideoque et ipsi martyres a quibusdam vocantum Athanacenses. riosus Photinus episcopus, qui Lugdunenei praefuit urbi sacerdos, per certaminis nobilis meritum invectus est caelo. Cui et merito et ssuccessit episcopus, per martyrium et ipse fini
Abbreviated transcription (Latin):
dietertia sp̃m exalauit. Discenden sue¬
lociterad infernũ : domũ dĩ reliquid
ad cultũ eius cuius prius fuerat nomine
confecrata: AU
uadraginta octo uero martrrum
nomina quilugduno pas sidicun¬
tur. haec sunt: uectius epagatus. raccha¬
rias macharius alcipiadis siluius pri¬
mus alpius uitalis cõminius october
philomintis geminus iulia albina gra¬
ta aemelia postumiana pompeia rodo¬
ne biblis quarta materna el penipsa
stamas huaut̃ bestustradit sunt sc̃set
maturus alexander ponticas blandina
husunt : qui incarcerẽ spm̃ reddide¬
runt. Arescius photinus cornelus
rotimus titus roticus iulius aemelia
gãnitae. pompeia. alumna. mamilia
iusta trifimae. antonia. et beatus pho¬
tinus ep̃s quorũ scã corpora iud ex iniquus
ignitra di p̃cepit . Exustaq: in roda num
puluera iussit spargi. Sed postquam
haec gesta sunt cum xp̃iani maero¬
rem maximũ haberent quasidepe¬

Expanded text:
die tertia spiritum exalavit. Discendens vedie tertia spiritum exalavit. Discendens velociter ad infernum, domum Dei reliquid ad cultum eius, cuius prius fuerat nomine consecrata. 48. Quadraginta octo vero martyrum nomina, qui Lugduno passi dicuntur, haec sunt: Vettius Epagatus, Zaccharias, Macharius, Alcipiadis, Silvius, Primus, Alpius, Vitalis, Comminius, October, Philominus, Geminus', Iulia, Albina, Grata, Aemelia, Postumiana, Pompeia, Rodonae, Biblis, Quarta, Materna, Elpenipsa, Stamas. Hii autem bestiis traditi sunt: Sanctus et Maturus, Alexander, Ponticus, Blandina. Hii sunt qui in carcerem spiritum reddiderunt: Arescius, Photinus, Cornelius, Zotimus, Titus, Zoticus, Iulius, Aemelia, Gamnitae, Pompeia, Alumna, Mamilia, Iusta, Trifimae, Antonia et beatus Photinus episcopus. Quorum sancta corpora iudex iniquus igni tradi praecepit exustaque in Rodanum pulvera iussit spargi. Sed postquam haec gesta sunt, cum christiani maerorem maximum haberent, quasi depe
Abbreviated transcription (Latin):
admonitus non recessi . et scio quod ob
hoc nobis : malaquae patimur accesser̃
Nunc autem pareamusuisioniquam
uidimus et remoueamus hoc hospitiolũ
a lo co isto : ut saluemur: tunc amototugu¬
rio oratoriũ exligneis formatum tabulis
collociuit : in quo cotidie orationem fun¬
dens opẽbeatimartrris flagitabat
tandẽces santibus plagis aptantima¬
nus adoperã tanti frucaiũ consequenti¬
a fuit : ut in modicitemporisspatio am¬
plius quã perdiderat repararet. haet
infra nostro territurio gefta sunt
ed nec hoc silebo ad comprementdã
malorũ superbiã quod platoqui¬
dã chlotharuregistem pore adpaodu¬
censim monasteriũ accedens incuius
oratoriũ huius scĩ reliquiae continen¬
tur: Pro equod munus aliquod ab
abbate nonaccepisset dixis sefertur
ego faciã debac ecclesia domũ regis in
cuius unũ angulũ equieius alantur
etcũ furore discedens dũ ad principẽ
abiredis ponit : conprehensus a febre

Expanded text:
admonitus, non recessi. Et scio, quod ob admonitus, non recessi. Et scio, quod ob hoc nobis mala quae patimur accesserunt. Nunc autem pareamus visioni, quam vidimus, et removeamus hoc hospitiolum a loco isto, ut salvemur'. Tunc amoto tugurio, oratorium ex ligneis formatum tabulis collocavit; in quo cotidie orationem fundens, opem beati martyris flagitabat. Tandem cessantibus plagis, aptanti manus ad operam tanta fructuum consequentia fuit, ut in modici temporis spatio amplius quam perdiderat repararet. Haec infra nostro territurio gesta sunt. Sed nec hoc silebo ad conpraemendam malorum superbiam, quod Plato quidam Chlotharii regis tempore ad Pauliacensim monasterium accedens, in cuius oratorium huius sancti reliquiae contenentur, pro eo quod munus aliquod ab abbate non accepisset, dixisse fertur: 'Ego faciam de hac eclesia domum regis, in cuius unum angulum equi eius alantur'. Et cum furore discedens, dum ad principem abire disponit, conprehensus a febre,
Abbreviated transcription (Latin):
quid exhibeant : narrant: At ille hu¬
manitatis intuitu : et ditimore commo¬
nitus capsam cum reliquiis incellam
penariã ponit : ac superannonã quae
erat inuase conditalocat: manequo¬
q: dato uiriacceptis pignoribus. grati¬
asagentes homini : iter quod coeperant
abierunt : Sequenti uero nocte : ad moni¬
turuirille peruisum dicente sibi quodã
sinenemaneas inhodoco. scificatus ẽ e¬
nim apignoribus martrris saturnini
Illequoq: paruipendens uisionem ni¬
hildehis ut habet rusticitas quae ad moni¬
tus fuerat : retractauit : Nec mora in ru¬
it intediũ : ac paruias facultatis eius coe¬
pit paulatim minui uxor uero illius ab
alio languore tabescere. Quid plura in¬
fra annum unum intanta redactus ẽ
exiguitate : ut nihileiunde aleri autaegi
possit: sicut humanade poscit necessi¬
tas remaneret: Tandem conuersus ad
se : dicit ad coniugem. Peccauicorã dõ
et sc̃is eius ut ab hochospitiolo sicut sum

Expanded text:
quid exhibeant narrant. At ille huquid exhibeant narrant. At ille humanitatis intuitu et Dei timore commonitus, capsam cum reliquiis in cellam penariam ponit ac super annonam, quae erat in vase condita, locat. Mane quoque dato, viri, acceptis pignoribus, gratias agentes homini, iter quod coeperant abierunt. Sequenti vero nocte admonitur vir ille per visum, dicente sibi quodam sine: 'Ne maneas in hoc loco; sanctificatus est enim a pignoribus martyris Saturnini'. Ille quoque parvi pendens visionem, nihil de his, ut habet rusticitas, quae admonitus fuerat, retractavit. Nec mora, inruit in taedium, ac parvitas facultatis eius coepit paulatim minui, uxor vero illius ab alio languore tabescere. Quid plura? Infra unum annum in tanta redactus est exiguitate·, ut nihil ei, unde aleri aut tegi possit, sicut humana deposcit necessitas, remaneret. Tandem conversus ad se, dicit ad coniugem: 'Peccavi coram Deo et sanctis eius, ut ab hoc hospitiolo, sicut sum
Abbreviated transcription (Latin):
trres arborem incidiius sissent : pau¬
perille in magnis fletibus prorũpens
incidi arborẽ nonsinebat: Quore moto
succisapiro: basilica miro opere aedi¬
ficata ẽ. In cuius aetiã alare beatigenes
arelatensis martrris reliquiae uene¬
rantur : Tantaq: pauper ille fide pre¬
latus ẽ ut sacerdotium in hac ecclesia
deinceps promereretur.
ASCI SATURNINI
a turninus uero martrr ut
fertur ab apostolorum disci¬
pulis ordinatus in urbe tolosacium ẽ
directus: Qui inpul supa ganorum bo¬
uis petulci religatus: ut saigiis pergra¬
dos capitulii precipitatus. presentem
finiuit uitã capitis conpagem disper¬
sa. Cuius reliquiae cuma quibus dam
religiosis in regionem alteramtrans¬
ferrentur i teneris ordo contuilit : ut
briuatensis pagi: sitũ in aruerno terri¬
turio terminũ preterirent : solo quoq
ruente : adhospitium cuusdam paupe¬
ris diuertunt : mansionis postulã done¬
cessitatem: Receptiquoq: ab homine

Expanded text:
tyres, arborem incidi jussissent, pautyres, arborem incidi jussissent, pauper ille in magnis fletibus prorumpens, incidi arborem non sinebat. Quo remoto, succisa piro, basilica miro opere aedificata est, in cujus etiam altari beati Genesii Arelatensis martyris reliquiae venerantur. Tantaque pauper ille fide praelatus est, ut sacerdotium in hac Ecclesia deinceps promereretur. ancto Saturnino Saturninus vero martyr, ut fertur, ab apostolorum discipulis ordinatus, in urbem Tolosatium est directus . Qui impulsu paganorum, bovis petulci religatus vestigiis, per gradus Capitolii praecipitatus, praesentem finivit vitam, capitis compage dispersa. Cujus reliquiae cum a quibusdam religiosis in regionem alteram transferrentur, iteneris ordo contulit, ut Brivatensis pagi situm in Arverno territurio terminum praeterirent. Sole quoque ruente, ad hospitium cuiusdam pauperis divertunt, mansionis postulando necessitatem. Recepti quoque ab homine,
Abbreviated transcription (Latin):
cruor collectus ẽ : quiusq ad eo conflu¬
xisse fertur. quo adusq: linteamina qui
susciperent sunt reperta : Ex hoc enim
eorum reliquiae affatim collectae : per
uniuersam italiam uel gallias sunt de¬
latae : Ex quib: et sc̃s martinus mulas
suscepit : sicut paulinibeatis simi narrat
escĩ uero natarii accelsi pueri artu¬
b: quos apud ebredunensim galli¬
aru murbe passos lectio certaminis nar
in secutionẽ sepulta sunt ut intempora
secutura: obliuionidarentur : Neferre
erat solitus uirille quidesu pradictis scis
quae prefati fuimus enarrauit. Na¬
tã fuis se superhaec sepulchra pirum
arborem : et fecis se quodã paupere
hortellum in hoc loco quihanc arborẽ
concludebat : Verũ cum poma iuxta
morem tempore debito ferret : quicũq
ex inde in firmus qualibet aegritudine
decentus pomũ mordicus decerpsis¬
set mox ablata infirmita te conuales¬
cebat: unde magnũ quaestũ: pauper
illehabebat: Sed cũ sereuelantes mar¬

Expanded text:
cruor collectus est: qui usque adeo conflucruor collectus est: qui usque adeo confluxisse fertur, quoadusque linteamina, qui susciperent, sunt reperta. Ex hoc enim eorum reliquiae affatim collectae per universam Italiam vel Gallias sunt delatae. Ex quibus et sanctus Martinus multa suscepit, sicut Paulini beatissimi narrat cti vero Nazarii ac Celsi pueri artubus, quos apud Ebredunensem Galliarum urbem passos lectio certaminis narrinsecutionem, 777 sepulta sunt, ut in tempora secutura oblivioni darentur. Referre erat solitus vir ille, qui de supradictis sanctis quae praefati fuimus enarravit, natam fuisse super haec sepulcra pirum arborem, et fecisse quemdam pauperem hortulum in hoc loco, qui hanc arborem concludebat. Verum cum poma juxta morem tempore debito ferret, quicunque exinde infirmus, qualibet aegritudine detentus, pomum mordicus decerpsisset, mox, ablata infirmitate, convalescebat; unde magnum quaestum pauper ille habebat. Sed cum se revelantes Mar
Abbreviated transcription (Latin):
tirum gerua si protasiq uictriciacor¬
pora retinentur: Quaediusicut ipsa
passionis narrat historia subfossala¬
tuerunt quaeb eato ambrosioreuela¬
ta : atq: ab eodem reperta : inba silicã
quã ipse proprio aedificauit studio
ostensis miraculis sunt sepulta
dequorum reliquiis quia maxime
turonica urbs seniores ecclesias con¬
tinet inlustratas. sed et pertotum
galliarum ambitum dõ propitio
dilatataes Sermo quadam uice
dehis quibusdam. religiosis ẽ. habitus.
uel quadecausa antedictae reliquiae
tam condensae fuerint perloca singula
distribut E. Et quae superhis quodã
referente audiui: absurdum non pu¬
taui insererelectioni: quia non conti¬
netur inhistoria passionis: A gebat
enim quod quando haec gloriosa cor¬
pora translata in ecclesia illa fuerunt
dum inhonore ipsorum martrrum
missarum sollemnia celebrarentur
lisa capitib martrrum : riuum sanguinis
elicuerit. De quo infecta lintea mina uel
pallulae. siue uela ec clesiastica beatus

Expanded text:
tyrum Gervasii Protasiique victricia 776 corpora retinentur , quae diu, sicut ipsa passionis narrat historia, sub fossa latuerunt, quae beato Ambrosio revelata , atque ab eodem reperta, in basilicam quam ipse proprio aedifacit studio ostensis miraculis sunt sepulta. De quorum reliquiis quia maxime Turonica urbs seniores ecclesias continet illustratas, sed et per totum Galliarum ambitum, Deo propitio, dilatatae sunt. Sermo quadam vice de his quibusdam religiosis est habitus, vel qua de causa antedictae reliquiae tam condense fuerint per loca singula distributae. Et quae super his, quodam referente, audivi, absurdum non putavi inserere lectioni, quia non continentur in historia passionis. Aiebat enim quod quando haec gloriosa corpora translata in ecclesiam illam fuerunt, dum in honorem ipsorum martyrum missarum solemnia celebrarentur,lisa capitibus Martyrum rivum sanguinis elicuerit. De quo infecta linteamina, vel pallulae, sive vela ecclesiastica, beatus
Abbreviated transcription (Latin):
Quodion ambigitur untute
hec a postoli inꝑtiri. ⁊ Decursis
igitur festiuitats diceb. delo¬
noneũ pub lico nedhitur mus
de hiscit de hinc emuissa di¬
uinitꝰ pluua. ita omne atriũ
tẽpli asordib ex diuersit squa¬
lorib qui ꝑ ipsã sollẽ nia fac
as mandatiut putes ceũ neo¬

Expanded text:
quod non ambigitur haec virtute quod non ambigitur haec virtute beati apostoli impertiri. Decursis igitur festivitatis diebus, teloneum publicum redditur, musdehiscit. Dehinc emissa divinitus pluvia ita omne atrium templi a sordibus et diversis squaloribus qui per ipsa solemnia facti sunt mundat, ut putes locum ne
Abbreviated transcription (Latin):
to olae i: sarpiq: accipiaens : Neq
uento extinguitur. neq causa
dilabitur naeq: ardendo minut̃
Habatq in crementũ ꝑ a posto¬
li ur tutẽ qui naescit᷑ a bbhomine
pgnitum tantum habetur. diunae
poten ciae ⁊ hoc teodorus quia d ip¬
ũm locum accessit: nob ex posuit¬
I nsũpra dicta igitur urbae .X
inn qua baeatos artus diximꝰ tuntu¬
latos. Aduani ente festi uita¬
te magnus adgre gatus est popu¬
lor catus : ac de diuersis regionib
cũ uotis ne gociisq uaenientib uencden¬
h. comparandiq ꝑtriginta diessine
ulla te lonei ex actionae li cencia
ddat᷑ In his uero dieb qui in
menise habent quinto magna
& inasita ta popuł p̃bent᷑ baene¬
ficia : Nonscanda lum surgit
in ple be non musca insidet mor¬
tificate carmi non latex qdeẽ
sitienti. Nã cũ ibi reli quis diceb.
plusꝗ cente nũ pedũ ałitu cdine
aqua hauria tͥ a pudeis. nnc
paululũ fodias: affatimi lrm¬
phas ex uberantes inuenies

Expanded text:
to olei scirpique accipiens; neque to olei scirpique accipiens; neque vento extinguitur neque casu dilabitur neque ardendo minuitur, habetque incrementum per apostoli virtutem, qui nescitur ab homine, cognitum tantum habetur divinac potentiac. Hoc Theodorus, qui ad ipsum locum accessit, nobIn supradicta igitur urbe, in qua beatos artus diximus tumulatos, adveniente festivitate, magnus aggregatur populorum coetus, ac de diversis regionibus cum votis negotiisque venientibus, vendendi comparandique per triginta dies sine ulla telonei exactione licentia datur. In his vero diebus qui in mense habentur quinto, magna et inusitata populis praebentur beneficia. Non scandalum surgit in plebe, non musca insidet mortificatae carni, non latex deest sitienti. Nam cum ibi reliquis diebus plusquam centenum pedum altitudine aqua hauriatur a puteis, tunc paululum si fodias, affatim lymphas exuberantes invenies,
Abbreviated transcription (Latin):
ferae noctis omnes qui ad haerarł sopor
obtinuit statimq: infirmo conari¬
ai eiciendae uri nae inminet tangens
nnum pucerorum uoce tenui uasca¬
lum postulat exiberi ⁊ Inlatuq
dum urinã nitrat̃ eicere la¬
pidẽ magnũ emisit. ⁊ Qutã uas¬
lidus fuit ut cade ns sonum in ipsa
quae parata fuaerat conca ꝓfer¬
net  Iuncablata foe brie cum
omni dolore naui restaura turin¬
columis .XXXI. Tomas apos¬
tolus scđm istoriã passionis &i
in indiã passus eẽ declara tur
Cuiꝰ baeatum corpus post multumtẽ¬
pus adsum tum in ciuita tẽ quã
siriae dissã uocan trans latum
est ibiq scepultum.  Ergo in loco
regionis indiae quoprius quiaeis
monastenium habatur & tẽ plu
mire magntudinis. hiligenterq:
exor natum. atq: conpositum
In hac igitur de dae magnum mina¬
culum ds̃ oste nchit. Licnus & en
in ibi positus atq: inlumina tus
ante locum sapulture ipsius:
ꝑpaetualit᷑ chae noctuq diuino
nutu resplendet : Anullo fomer¬

Expanded text:
fere noctis omnes qui aderant sopor fere noctis omnes qui aderant sopor obtenuit. Statimque infirmo conari eiciendae urinae inminit, tangensque unum puerorum, voce tenui vasculum postulat exhiberi, inlatumque, dum urinam nititur eicere, lapidem magnum emisit, qui tam validus fuit, ut cadens sonum in ipsa quae parata fuerat conca proferret. Tunc ablata febre cum omni dolore, navi restauratur incolomes·. 31. Thomas apostolus secundum historiam passionis eius in Indiam passus declaratur. Cuius beatum corpus post multum tempus adsumptum in civitatem, quam Syri Aedissam vocant, translatum est, ibique sepultum. Ergo in loco regionis Indiac, quo prius quievit·, monasterium habetur et templum mirae magnitudinis diligenterque exornatum atque conpositum. In hac igitur aede magnum miraculum Deus ostendit. Lignus etenim inibi positus atque inluminatus, ante locum sepulturac ipsius perpetualiter die noctuque divino nutu resplendet, a nullo fomen
Abbreviated transcription (Latin):
cu losus efficit᷑ De hinc diuersĩ do¬
lorib antatis se bre consumit᷑.
Ablata q delecta cione comeden¬
di atq bibendi aduentus moras
sõlius prestolat᷑. ⁊ Igit᷑ dum se itafes¬
sum & sinae sp̃ae uitte decernit testa¬
mentum suum suum paetit scribi muni¬
tumq: subscripaomb A sigil ł in quiri
precepit si forsitan aliquis reperirec
inciuitate. qui paeritis inartae maedi¬
cinae posset paerituro suc currere
Sed cum hoc aepiscopo qui tunc p̃haerat
sugerit᷑ ait Quo usq uos dilcectis si¬
mi cassõ fatigatis labore A int̃ hemi¬
nes requiritis mehonã. cũ habae¬
At̾ hic celaestis maedicus qui sopae
infirmorum ualitudines sme haerba¬
rum ad miniculo uirtatis ꝓpriae depel¬
lat esfectum ⁊ Et quis in qui unt est
illa Andre as ait a postolus xp̃i
haec nunciantes infirmo rogat sae por¬
tari ad bea ti sapul crum ⁊ Cumq
pauimento ꝓstratus quae noe cessĩtas
exige bat fidaelit̃ p̃caret̾ mae dũ

Expanded text:
culosus efficitur. Dehinc diversis doculosus efficitur. Dehinc diversis doloribus arctatus febre consumitur: ablataque delectatione comedendi atque bibendi, adventum mortis solius praestolabatur. Igitur dum se ita fessum et sine spe vitae decernit, 756 testamentum suum petit scribi, munitumque subscriptionibus ac sigillis, inquiri praecepit si forsitan aliquis reperiretur in civitate qui peritus in arte medicinae posset perituro succurrere. Sed cum hoc episcosuggeritur, ait: 'Quousque vos, dilectissimi, casso fatigatis labore et inter homines requiritis medicinam, cum habeatur hic caelestis medicus, qui saepe infirmorum valitudines sine herbarum adminiculo, virtutis propriae depellat effectu? 'Et quis', inquiunt, 'est ille?' 'Andreas', ait, 'apostolus Christi'. Haec nuntiantes infirmo, rogat se portari ad beati sepulchrum. Cumque pavimento prostratus quae necessitas exigebat fideliter precaretur, medium
Abbreviated transcription (Latin):
ad collum posuit  sic in patria ꝓsp̃ere ac¬
xssit Tunc collocatis inaltari no uiuian¬
ss ecclenae : Vbi nulla adhuc scõrum pignora
habe bantur annis singulis deuotis simae
eoꝵ sollẽ nia ce lebrabat. Ciiꝰ filius cũ
haec post patris obitum non implenet a sebre
quartana ꝑ annũ inte grum laborans
uouit ut noua basilicã in&eor hono re cons¬
tru eret. uo facto amora febre sanat᷑
est. Sed nec hoc sine diuinitatis ꝓ uiden¬
cia actii reor Iuod cea diae qua beate
reliquiae in aliã stranlate basilicã Erran¬
tes homines auia qui baeati uidenci reliqͥ¬
as defe rebant atdincũ ipsũ delatas. Iunc rogan
undnolus aut̃ cũ teo debti regs
tẽ pore adiustinta nũ imperato¬
rẽ ꝑgens constantinopolita nixtinae¬
ris urã naua li&uec tꝰsulcaret aqd ur¬
bẽ patras in qua ide habet᷑ apostolus
est adpulsũs. Ac dum ibi cum satelli¬
tib moraretur infirmata uaesica cal¬

Expanded text:
ad collum posuit, et sic in patriam prospere acad collum posuit, et sic in patriam prospere accessit. Tunc collocatis in altari Novivicensis ecclesiae, ubi nulla adhuc sanctorum pignora habebantur, annis singulis devotissime eorum solemnia celebrabat. Cujus filius, cum haec post patris obitum non impleret, a febre quartana per annum integrum laborans, vovit ut novam basilicam in eorum honorem construeret; quo facto, amota febre sanatus est. Sed nec hoc sine Divinitatis providentia actum reor, quod eadem die qua beatae reliquiae in aliam sunt translatae basilicam, errantes homines a via qui beati Vincentii reliquias deferebant, ad vicum ipsum delati sunt. Tunc rogantMummolus autem, cum Theodeberti regis tempore, ad Justinianum imperatorem pergens, Constantinopolitani itineris viam navali evectu sulcaret, ad urbem Patras, in qua idem habetur apostolus, est appulsus. Ac dum ibi cum satellitibus moraretur, infirmata vesica cal
Abbreviated transcription (Latin):
qua a dificacio est ec clesiae glorra
martnum uirtusq sanctorum.
Tempone quo interfecto chlo¬
domiro rege francorum se exer¬
citꝰ neparans burgindiã de uastabat
inqua dã basi lica ne liquice iam dic¬
ti apostoli cũ saturnuini martiris pene¬
bant᷑. Acaensaq basilica cum ian tignoꝵ
moles diruaeret pauperes acsenes quos bar¬
baries reliquarat flebant dicentes.. Vae
nobis qui tantorum pignorum caremus
hodiȩ auxilio.: Net nobis ultra spes p̃sentis
uite manebit si hec deperierint. Hisita
lentib: nutu di adueniens turonicus homo
condolens his lamentis & dicens urtitẽ
martirum nonminus fide quã parma
ꝓtectus ꝑme dias inggreditur flammas
Ad p̃hensasq ab altare scas neliquias
nichil abigne nocitus extulit foras. Sed
continuo ita constrictus est ut gressũm in
antea agere non ualeret.⁊ Tunc indignũ
eiudicans quiceas ferret una puellã par¬
uulã inpollutãq. elegtt ap̃da. Cui capsula

Expanded text:
quia aedificatio est eclesiae gloria quia aedificatio est eclesiae gloria martyrum virtusque sanctorum. Tempore, quo, interfecto Chlodomere rege Francorum, se exercitus reparans Burgundiam devastabat, in quadam basilicam reliquiae iam dicti· apostoli cum Saturnini martyris tenebantur. Accensaque basilica, cum iam tegnorum moles dirueret, pauperes ac senes, quos barbaries reliquerat, flebant, dicentes: 'Vae nobis, qui tantorum pignorum hodie caremus auxilia; nec nobis ultra spes praesentis vitae manebit, ei haec deperierint'. His ita flentibus, nutu Dei adveniens Turonicus homo, condolens his lamentis et discens virtutem martyrum, non minus fide quam parma protectus, per medias ingreditur flammas, adprehensasque ab altare sanctas reliquias, nihil ab igne nocitus·, extulit foras, sed continuo ita constantea agere non valeret. Tunc indignum se judicans qui eas ferret, unam puellam parvulam impollutamque elegit a praeda, cui capsulam
Abbreviated transcription (Latin):
ex undat. iqͥ aenĩ quae sñ
fertilitas ana seciuentis ostere¬
Nit̃: Siexiguũ ꝓfluxerit exiguũ
erra ꝓfert fructũ ⁊ siuero fucerit
piosum magnii arua ꝓuentum
iuctum habere significat.: Na
runt inaliquib: annis in tan¬
ũ aetumu lo olaeum exundare ut
sq mae dium basilice ꝓflua triuus
lae, Haec autem aguntur apud
uincia achaiam in ciuitate patras
nqua baat᷑ apostolus siue martir
ne dẽtoris nominae crucifixus p̃¬
entẽ uitam gloriosa morde finiuit
lamen cum oleum defluxerit tan¬
dũ odorẽ narib: prestat. ut putes
bi multorum aro matum sparsa
sse congeriẽ. Quod non sine mi¬
ta culo ac bene ficio habet in popuł
Na ex hoo seu inunctiones facte siue
pociones date plerumq languen¬
ib: cõmodum prestant. Post cuiꝰ
lonosam ad sumptionemmultȩ
urtutes uel adhoc sepulcrumł
ꝑloca liuersa in quib ai neli quice col¬
locate s̃ ferunt ostensce. De quib pau¬
ea maemorari non putaui absurdũ

Expanded text:
exundat. Per id enim, quae sit exundat. Per id enim, quae sit fertilitas anni sequentis, ostenditur. Si exiguum profluxerit, exiguum terra profert fructum; si vero fuerit copiosum, magnum arva proventum fructuum habere significat. Nam ferunt in aliquibus annis, in tantum e tumulo oleum exundare·, ut usque medium basilicae profluat rivus ille. Haec autem aguntur apud provintiam Achaiam, in civitate Patras, in qua beatus apostolus sive martyr pro Redemptoris nomine crucifixus praesentem vitam gloriosa morte finivit. Tamen cum oleum defluxerit, tantum odorem naribus praestat, ut putes ibi multorum aromatum sparsam esse congeriem, quod non sine miraculo ac beneficio habetur in populis. Nam ex hoc seu inunctiones factae, sive potiones datae, plerumque languentibus commodum praestant. Post cujus gloriosam assumptionem multae virtutes vel ad hoc sepulcrum, vel loca diversa, in qua eius reliquiae collocatae sunt, feruntur ostensae. De quibus pauca memorari non putavi absurdum,
Abbreviated transcription (Latin):
dauit. ⁊ De hoc onĩ & pose re¬
surreccionẽ dxit siccũ uolo ma¬
naere donec uaeniã : In & phaeso anꝰ
habaet᷑ locus in quo hic apostolus
euuangae liũ quođ ex eiꝰ nomine in
aec clesia laegit᷑ scripsit ⁊ sunt autꝰ
insummitate montis illius ꝓximi
quattuor sino tecto pariates:
In his aenim oracioni insistens dnm
Vsi duce ꝓ de lictis populi de mo
imb nullus desaenderet. donec ille
euuangeliũ adimple ret. : Sed
& usq hodie ta prestat᷑ a dñõ
ut nulla ibi descendat pluuia
naeq imb uiolentꝰ a dueriat.
A &ea urbae marra mag̃dale¬
ne qui escit nullũ suꝑse tegum̃¬
tũ habens ⁊ In aea & septẽ dornuen¬
des habent᷑ de quib aliq dño
iubente in posterũ narratari
sumꝰ In hac ⁊idolũ dianoe fuit
Ab apostolo paulo destructum.
sed adcepta redeamus .XXX.
ndreas a postolus magnũ
mira culũ indiae sollẽ nitatis
sue ꝓfert. ⁊ Hoc est marna in mo¬
du farinae uł olaeũ cũ odone
nec ta reo quod detu mulo eiꝰ

Expanded text:
hoc enim et post resurrectionem dixit: Sic eum volo manere, donec veniam. In Epheso autem habetur locus, in quo hic apostolus euangelium, quod ex eius nomine in eclesiam legitur, scripsit. Sunt autem in summitate montis illius proximi quattuor sine tecto parietes. In his enim orationi insistens, Dominum assiduae pro delictis populi deprecimber ullus descenderet, donec ille euangelium adimpleret. Sed et usque hodie ita praestatur a Domino, ut nulla ibi descendat pluvia, neque imber violentus adveniat In ea urbe Maria Magdalenae quiescit, nullum super se tegumen habens. In ea et septem dormientes habentur, de quibus aliqua, Domino iubente, in posterum narraturi sumus. In hac et idolum Dianae fuit ab apostolo Paulo distructum. Sed ad coepta redeamus. 30. Andreas apostolus magnum miraculum in die solemnitatis suae profert, hoc est mannam in modum farinae vel oleum cum odore nectarco, quod de tumulo eius
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiens secum neti nuit De
hoc emncaro multi infir mi
anita tẽ & ꝑtisunt. ⁊ Ac plerumq
& ipse pontifex deceo de cerpens
pignora ubi aet clesias conse crabat
fide lit̾ couo cauit. Haec autẽ ipsius
ep̃ĩ relatu cognouimꝰ .XXXXIII.
arto lomari a postolum apud
Iasia passunt agonis ipsius narrat
crũ con currere eiq dep̃ cationes
Assidu&e in censa de ferre inuidia
inlacti abstularua corpus &ius et
pone ntes cen iusar copha gum ohe bea¬

Expanded text:
suscipiens, secum retinuit. De suscipiens, secum retinuit. De hoc enim sudario multi infirmi sanitatem experti sunt, ac plerumque et ipse pontifex de eo decerpens pignora, ubi ecclfideliter collocavit. Haec autem ab ipsius episcopi relatu cognovimus. 34. Bartholomeum apostolum apud Asiam passum agonis ipsius narrat chrum concurrere eique deprecationes assiduae, incensa deferre, invidia inlecti, abstulerunt corpus eius, et ponentes eum in sarcophagum plumbe
Abbreviated transcription (Latin):
ex pectantib populis in¬
mẽ laeuauit in ulnis
ter nogans qr inter oscula ubi
p anni fuis sed spacia Nescire
÷ at si amus integer pre teris¬
t Tantum dormis sese suaui so¬
ore in unius noctis sp̃acio aestima¬
at XXXUI. Nons aerat
riguus ruri cuicsam infra ter

Expanded text:
expectantibus populis, inmem levavit in ulnis. Interrogansque inter oscula, ubi per anni fuisset spatia, nescire se ait, si annus integer praeterisset; tantum dormisse se suavi sopore in unius noctis spatio aestimabat. 36. Fons erat inriguus ruri cuidam infra
Abbreviated transcription (Latin):
ursib ꝑlo ca ne cessarra ut ubi
um nãtura non cha bat stuchiu
uocanet Et derat tam chul¬
I uaena exuberante fluentis
ut gaudere aernaeres holus
sine um gultum sifuisset a baeocdẽ
origatum.. Optula batur xtiã
iceo gracia magestatis diuinoe
ut in quo fuis sec fluentum demis sum
ue lociter gen mina acciperent
incre men tum.  Cumq xum in¬
cole loci quasiludum agentes
ꝑ sũigula quaeq loca deducerent
instatoris ut credo inuidia int̾ra de

Expanded text:
ca necessaria, ut, ubi cum natura non dabat, studium provocaret. Et erat tam dulcibus, vena exuberante, fluentis, ut gaudere cerneres holus sive virgultum, si fuisset ab eodem inrigatum. Opitulabatur etiam in eo gratia maiestatis divinae, ut, in quo fuisset fluentum emissum, velociter germina acciperent incrementum. Cumque cum incolae loci quasi ludum agentes per singula quaeque loca deducerent, insidiatoris, ut credo, invi
Abbreviated transcription (Latin):
quidam mettensis perui sumductus ubi
martrr quiesceret est edoctus. Post
paucũ aut̃ tempus ueniens ad ep̃m et
qua si certa signa quae perui sumuiderat
relegens cum prius ibidem non fuisset:
Ait epo. Hic effode et inuenies corpusscĩ
id ẽ in medio ab sidae. At illecũ fodissec
quasi in septempedes. attigit nares eius odor
in mensi aromatis. Et ait. Credo in Xp̃o
quod ostendit mihi martrrem suum. quan¬
domehaec suauitas circum dedit. Et fodi¬
ens repperit scm corpus in laesum. Et
emittens uoce magna gloria in excelsis
dõ Omnem clerum parit̃ psallere fecit
Dicto quoq: hrmno corpusscm̃ inbasili¬
ca transtulit. et cum laudedebita sepeliuit
Ferunt ibidem et uictorem martrrem
ẽẽ sepultum sed non eum adhuc cogno¬
uimus reuelatum XPRđ FEBR¬
IIII NEPATROCLO MANIR

Expanded text:
quidam Mettensis, per visum ductus, ubi quidam Mettensis, per visum ductus, ubi Martyr quiesceret est edoctus. Post paucum autem tempus, veniens ad episcopum, et quasi certa signa, quae per visum viderat, relegens, cum prius ibidem non fuisset, ait episcopo: Hic effode, et invenies corpus Sancti, id est, in medio absidae. 794 At ille, cum fodisset quasi in septem pedes, attigit nares ejus odor immensi aromatis, et ait: Credo in Christo, quod ostendit mihi Martyrem suum, quando me haec suavitas circumdedit: et fodiens, reperit sanctum corpus illaesum; et emittens vocem magnam, Gloria in excelsis Deo secum omnem clerum pariter psallere fecit. Dicto quoque hymno, corpus sanctum in basilicam transtulit, et cum laude debita sepelivit. Ferunt ibidem et Victorem martyrem esse sepultum, sed non eum adhuc cognovimus revelatum. CAPUT LXIV. De Patroclo mar
Abbreviated transcription (Latin):
lidis dolorib quatiebatur. Erattunc
temporis. inuilla oppido proxima
Quodolore ut diximus ualde ad tenuatus:
misit diaconem suum ad scorũba silicam
Et quia in ipsius templimedio pdteus esse
dicitur : in quoscĩ post martrriũ pariter
sunt coniect. Collectũ ex indepuluerẽ de¬
tulit sacerdoti. Verum ubi ex inde caput
attigit ex timplo dolor omnis exemptiiẽ
mallosi corpus repertũ ẽ. hoc modo
Cum fama ferret hunc apud bertunensi
opidum martrriũ consumasse. occultũ
erat illis hominib:. quo in loco quiesce¬
ret. Erat tamen oratorium in ibi inquo
nom eius inuocabatur. Supradictus uero
pontifex. in honore eius basililicã aedifi¬
cauit. Vt scilicet cumaliquid reuelatio¬
nis demartrre acciperet in eabeatos ar¬
tus. dño annuente transferret. Deniq
in latereba silicae. id ẽ in pariete qui
a parte erat oratorii. in absida collegit
prestolans dñimiseri cordiã quid iuberet
demartrre reuelari. Posthaec diaconus

Expanded text:
lidis doloribus quatiebatur, erat autem tunc lidis doloribus quatiebatur, erat autem tunc temporis in villa oppido proxima quo dolore, ut diximus, valde attenuatus, misit diaconem suum ad Sanctorum basilicam. Et quia in ipsius templi medio puteus esse dicitur, in quo Sancti post martyrium pariter sunt conjecti, collectum exinde pulverem detulit sacerdoti. Verum ubi exinde caput attigit, extemplo dolor omnis exemptus esMallosi corpus repertum est hoc modo . Cum fama ferret hunc apud Bertunense oppidum martyrium consummasse, occultum erat hominibus illis quo in loco quiesceret: erat tamen oratorium inibi, in quo nomen ejus invocabatur. Supradictus vero pontifex in honorem ejus basilicam aedificavit, ut scilicet cum aliquid revelationis de Martyre acciperet, in ea beatos artus, Domino annuente, transferret. Denique in latere basilicae, id est, in parieta qui a parte erat oratorii, in absida collegit, praestolans Domini misericordiam quid juberet de Martyre, revelari. Post haec diaconus
Abbreviated transcription (Latin):
equũ ante ipsambasilicae poracum pre¬
parari: cuiait sacerdos: Nullus umquã
in hoc loco equum presumpsit ascendere:
Caquaeso gloriã dõ et honora martrrem
nemali aliquid patiaris. illeuero manda¬
ta neglegens sacerdotis ascenso in atno
scõ equite. At ubi egrediuenit percus¬
sumad portae limen superius caput:
adhumũ testo dis rupto corruit. ma¬
nibusq suorũ deportatus ut tuguri¬
um cuiusdam pauperculi quoderat
proximum es ingressus protinus spm̃ ex¬
Vauit. Quod uuarochus audiens et res
quas bic abstulit restitiut. et desuo proprio
milti conculit pauore perterritus.
in quadicuntur quinquaginta uiri
Lex illalegionesacra thebeorum pro
xp̃i nomine martrrium consummas se
et quia ad mirabili opere. ex musiuo
quodammodo deaurata resplendet
scõs aureos ipsam basilicam in colae
uocitare uoluerunt. Quodam autem
tempore. eberigisili ep̃i quitunc huius
urbis erat antestss. capitis mediea sua¬

Expanded text:
equum ante ipsam basilicae porticum praeequum ante ipsam basilicae porticum praeparari. Cui ait sacerdos: 'Nullus umquami in hoc loco equum praesumpsit ascendere. Da, quaeso, gloriam Deo et honora martyrem, ne mali aliquid patiaris'. Ille vero mandata neglegens sacerdotis, ascenso in atrio sancto equite. At ubi egredi venit, percussum ad portae limen superius caput, ad humum, testo disrupto, corruit, manibusque suorum deportatus, ut tugurium cuiusdam pproximum, est ingressus, protinus spiritum exhalavit. Quod Warochus audiens, et res quas hic abstulit restituit, et de suo proprio multa contulit pavore perterritus. in qua dicuntur quinquaginta viri ex illa legione sacra Thebaeorum pro Christi nomine martyrium consummasse . Et quia admirabili 793 opere ex musivo quodam modo deaurata resplendet, Sanctos Aureos ipsam basilicam incolae vocitare voluerunt. Quodam autem tempore, Eberegisili episcopi, qui tunc hujus urbis erat antistes, capitis medietas va
Abbreviated transcription (Latin):
pudurbem ueronam nea cam duo
sunt marares prox pĩ nomi neiu gu¬
lati Quorumunus rogatianus alterdonat
ẽ uocitatus: habeturibi aetiam et similinus
magnus confessor: Igitur cumsupradicta
cuita stemporechlodo uechi regis barbarica
ualla retur obsidione etiam sexaginta dies in
dicente dĩres haesunt : et ad reficien¬
dos pauperes scĩmarterrisunt conlate
nefamẽ pessimã patiantur. qui huictem¬
plo fidelideuotione deseruiunt: Vnde
tu potius hic aliqua inferre. non aufer¬
redebebas. Non molliuit hominis auari
animum abbatis illius predicatio: sed po¬
tius succensus minare ei coepit acdicere:
Nisi sine mora refuderis baltheum ma¬
numea interimeris. Tunc uictus abba
speciem super altare quoscã teguntur
pignora collocauit dicens en ipsam quã
petis reiculã simetus deuirtute martrris
nullus ẽ aufer. Erit enim ut confidimus
deuefagio iud ex siea auferre psumpseris.
At ille nihil metuens abstulit: iubens sibi

Expanded text:
pud urbem vero Namneticam duo sunt martyres pro Christi nomine iugulati, quorum unus Rogatianus,. alter Donatus est vocitatus. Habetur ibi etiam et Similinus magnus confessor. Igitur cum supra dicta civitas tempore Chlodovechi regis barbarica vallaretur obsidione, et iam sexaginta dies indicente: 'Dei res hae sunt et ad reficiendos pauperes sancto martyri sunt conlatae, ne famem pessimam patiantur, qui huic templo fideli devotione deserviunt; unde tu potius hic aliqua inferre, non auferre debebas'. Non mollivit hominis avari animum abbatis illius praedicatio; sed potius succensus, minare ei coepit ac dicere: 'Nisi sine mora refuderis baltheum, manu mea interimeris'. Tunc victus abba, speciem super altare, quo sancta teguntur pignora, collocavit, dicens: 'En ipsam quam petis reiculam; si metus de virtute martyris nullus est, aufer. Erit enim, ut confidimus, de vestigio iudex, si ea auferre praesumpseris'. At ille nihil metuens, abstulit, iubens sibi
Abbreviated transcription (Latin):
mis sũ laquaeo caepit in natctere : Nomen
tam̃ sẽ ꝑ pauli a postoli inuocabat dicenuo
Ad nna me sce paulae.: Et ce ct ũbra squa¬
lida atq funesta que nichil minꝰ aul¬
tũ quã chabolũ similabat. aparuit ei
hortan aodiaens : heia age ne moreris ex¬
paeti colaerius quae caepisti. ⁊ Atillae
cũ opus hoc ied ẽ utaȩ ex tor quaenqae
pararit sẽꝑ agebat. Bȩatissimae pau¬
la̧ esto ad iutornis. Deniq ex paedito iã
la quaeo cũ ue hementius urgerȩt̃ abumbra
ut collũ in mit ceret sũbito affuit alia ũbra
huic sĩ milis qiaens aei quae cũ hominae erat.
fuge miserrimae. en paulũ apostolũ huc
uemientẽ Inuocatꝰ enĩ abhoc homine ecce
adẽ. ⁊ Tunc eua nes centib ũbris hic ad sen¬
sũ suũ reuersus & cruaẽ uirtutis domi¬
nice pertori nutanti de pingens paeni¬
ten ciã genis lacrimarũ imbre ꝑfusis
a gebat sur ista tẽptas set. ⁊ Vnđ mani¬
festũ est hunc cundẽq hominẽ ꝑuirtutẽ¬

Expanded text:
innectere, nomen tamen semper Pauli apostoli invocabat, dicens: 'Adiuva me, sanctae Paulae!' Et ecce umbra squalida atque funesta, quae nihil minus vultu quam diabolum similabat, apparuit ei, hortans ac dicens: 'Heia, age, ne moreris; expeti celerius quae coepisti'. At ille cum opus hoc, id est vitae extorquendae, pararet, semper agebat: 'Beatissime Paule, esto adiutor meus!' Denique expedito iam laqueo, cum vehementius urgueretur ab umbra, ut collum inmitteret, subito adfuit alia umbra huic similis, dicens ei quae cum homine erat: 'Fuge miserrime! En Paulum apostolum huc venientem! Invocatus enim ab hoc homine, ecce adest!' Tunc evaniscentibus umbris, hic ad sensum suum reversus et crucem virtutis dominicae pectori nutanti depingens, paenitentiam, genis lacrimarum imbre perfusis, agebat, cur ista temptasset. Unde manifestum est, hunc eundemque hominem per
Abbreviated transcription (Latin):
da capud desuꝑ tunchinstituit. quiab
a postoł cetenis ep̃s ondinatus romoe cathe drã
locauit : sũ oratione ł pauli simonis magi
calliditas ual detectaẽ ł obruta ⁊ Ex tars
hodice quae apud urbem romanã
duce ui lapol&e fossulae super
quem  bea
postoli deflexo poplite orationẽ¬
intra ipsũ simo e ne ma gũ adchr̃¬
uder̃  In quib X cũ de pła uisli¬
hae collatta suarint amerbidis expe¬
intur : Hausteq: mox sanita tẽtri¬
liunt . ses uero paegrus aeostolus ut p̃fati
q mͦ cũ post naerodiana acsimonia ca bella
ddom cẽ uenisset imoleto iã feliostro¬
hai certa mine resupinis adee lũ ues¬
gis se expatut crucifigi. Indignũse
iociferans ut h̃mexaltari sic q dir¬
Et intẽ plo ciđ uocita bat̃ antiquit
bati canũ quatuor ordines colonnaro

Expanded text:
 instituit, qui ab apostolis caeteris episcopus ordinatus, Romae cathedram locavit. Cujus oratione et Pauli, Simonis Magi calliditas vel detecta est, vel obruta. Exstant hodieque apud urbem Romanam duae in lapide fossulae, super quem beati apostoli, deflexo poplite, oratiotra ipsum Simonem Magum ad Duderunt. In quibus cum de pluviis lymphae collectae fuerint, a morbidis expetuntur, haustaeque mox sanitatem tribuunt. Sanctus vero Petrus apostolus, ut praefati sumus, cum post Neroniana ac Simoniaca bella ad crucem venisset, impleto jam felicis tropaei certamine, resupinis ad coelum vestigiis se expetiit crucifigi, indignum se vociferans ut Dominum exaltari: sicque direst in templo, quod vocitabatur antiquitus Vaticanum, quatuo
Abbreviated transcription (Latin):
audi ui mus sed de plurimis unũ tantũ
mira culũ stu diuimꝰ de clarare
factũ est autẽ in quodã loco ut homo laqueũ
sibi ad extorquenda uitã insti gante diabolo
p̃para rec: Cũq secretũ cel lulae inqua
haec a geret reperis set funẽ trabi trans¬
missẽ laquaeo caepit in not ctere: Nomen
ta m̃ sẽꝑ pauli a postoli inuo cabat diceN

Expanded text:
rimis unum tantum miraculum studuimus declarare. Factum est autem in quodam loco, ut homo laqueum sibi ad extorquendam vitam, instigante diabolo, praepararet. Cumque secretum cellulae in qua haec ageret reperisset, funem trabi transmissum, laqueum coepit innectere, nomen tamen semper Pauli apostoli i
Abbreviated transcription (Latin):
cõplet senior hio inter comperimentes turlas
nianũ alterius extendit ad balteũ cultrũa
furauit : quouacina recondito manus
extendt ad accipiendã hn chriã ꝗ tradi¬
derat prb̃o ⁊ qua accepta amotus in parit̃
aliã neq unã guttã atq uicaea potuit reperin
Tunc confusus ualde & sibi obfurti causa hec

Expanded text:
senior, hic inter comprimentes turbas manum alterius extendit ad balteum, cultrumque furatus est: quo vagina recondito, manus extendit ad accipiendam hydriam, quam tradiderat presbytero. Qua accepta, amotus in partem aliam, neque unam guttam aquae in ea potuit reperire. Tunc confusus
Abbreviated transcription (Latin):
qun plenam Sed ita cumulo
Iltiore refertã ut solet suꝑ
a modiorũ triticum ad grega¬
⁊ Vide asq huc illucq lati
fluctuare Nec parte indiuer¬
sam de fluaere. Iunc cum
exor eis mo sc̃ificatu n consꝑsum
desuꝑ chrysma omnis populis
pro deuotione haurit & uas
plenum domi ꝓ saluatione re¬
rtat. A gros uineasq as¬
sione salu berrima tutaturꝰ
ex inde multi tudo amphorarũ¬

Expanded text:
ulo altiore refertam, ut solet super ora modiorum triticum adgregari; videasque huc illucque latices fluctuare nec parte in diversa defluere. Tunc cum exorcismo sanctificatum, conspersum desuper chrysma, omnis populus pro devotione haurit et vas plenum domi pro salvatione reportat, agros vineasque aspersione saluberrima tutaturus. Et cum exinde multitudo amphoraru