comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Put apud dm̃ ne punat eas. Uel memoria
eoꝵ excidet. Piit dico: cum sonitu. uł stre¬
pitu. id ẽ. ⁊ strepitꝰ ⁊ tumultꝰ impietatis eoꝵ
ꝑiit. Uel ideo: dicit cum strepitu. quia cũ
impieras eu̾titur: strepitꝰ fit. quia ñ uenit
ad sumniã pacẽ. nisi qͥ magno strepitu cum
uiciis pugnauit. Uel de fut᷑o accipi totũ po-¬
scłi destruet᷑. ⁊ ciuitates eoꝵ. id.ẽ. popłosͤ sub
iectos ei destruxisti. icl.ẽ. destrues. nota quod
pluralit̾ dicit eoꝵ. cũ supͣ dixerit singłarit̾.
Inimici. quia cum plures sint demones in
malicia sunt similes. ⁊ qͣsi. unũ. Sequitur.
Piit. id .ẽ. ꝑ ibit infuturo. memoria eoꝵ cũ
sonitu. id .ẽ. cum clamore magno. ut fit cũ
res ꝓsꝑe graui fine cdaudunt᷑. s ⁊ econtͣ dñs

Expanded text:
 Apud Deum, ne puniat. Vel, memoria eorum excidet. Periit, dico, cum sonitu, vel strepitu, id est et strepitus et tumultus impietatis periit. Aug. Vel ideo dicit, cum strepitu, quia, cum impietas evertitur, strepitus fit, quia non venit ad summam pacem, nisi qui cum magno strepitu cum vitiis pugnavit. Vel de futuro potest accipi totum saeculi destruetur; et civitates eorum, id est, populos ejus; destruxisti, id est, destrues. Nota quod pluraliter dicit, eorum, cum supra dixit singulariter, inimici, quia, cum plures sint daemones, in malitia similes sunt, et quasi unum. Sequitur, periit, id est peribit, in futuro, memoria eorum cum sonitu, id est cum magno clamore, ut fit cum res prosperae gravi fine clauduntur. Aug. Sed contra D
Abbreviated transcription (Latin):
tione dei hic⁊ infut᷑o. scił qui inuinea labo¬
rauerunt reficiantur indeliciis que st̃ incon¬
coram hominib ꝑliauã iactantiam. s in
conspectu dĩ. qui sine ertore inspicit. ⁊ delec¬
tentur in futuro inleticia. Iam non exuil.¬
tant cum tremore. hoc potest eos delectare
qͥa leti st̃. quia non. ẽ. finienda eoꝵ leticia sic̃
mundi.

Expanded text:
tione Dei hic et in futuro, scilicet qui in vinea laboraverunt, reficiantur in deliciis quae sunt in concoram hominibus per vanam jactantiam, sed in conspectu Dei, qui sine errore inspicit; et delectentur in futuro in laetitia: jam non exsultent cum tremore, hoc posset eos delectare quod laeti sunt, quia non est finienda eorum laetitia, sicut mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
tauerunt excelsum mira: ecce. Eit .i. quia
tẽptauerunt dm̃ incordib suis ut pet̾ent
escas anunab sius .i. pet̾ent uite sue carnaleᷤᷤ
escas. non sp̃uales. Et .ẽ. sensꝰ. Non credendo
petierunt escas. quod. ẽ. temptare dm̃. Temp¬
tare enim. ẽ. dolose postulare. ut mu̾b̾ sit
simplicitas: cum incorde sit malitia. Misti¬
ce sic ⁊ multi: cum tẽptatione hodie quert̃
adeo sapientiam.

Expanded text:
 quia, tentaverunt Deum in cordibus suis, ut peterent escas animabus suis, id est peterent vitae suae carnales escas, non spirituales. Et est sensus: Non credendo petierunt escas, quod est tentare Deum: tentare enim est dolose postulare, ut in verbis sit simplicitas, cum in corde sit malitia. Mystice, sic et multi hodie cum tentatione quaerunt a Deo sapientiam.
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ figura .ẽ. Heẽ in qͣm filie tyri .i. gentes ueni¬
unt ad illum dm̃ tuũ inmunerib scił ut se offe¬
rant. uł ut elemosinas faciant. quib mercunt᷑
regnũ cloꝵ ideo ait inmun̾ib quia uult ut in
celo thesaurriemꝰ largiendo. tẽporalia inp̾senti
filie tyri .i. om̃s diuites pleb̾ .i. nobiles sapientes
⁊ huiꝰmodi. heẽ st̃ filie tyri. uł sc̃m int̾p̾tationẽ
nominiᷤᷤ. Tyrus enĩ int̾p̾tatur angustia. Et est
Et hi adorando inmun̾ib dep̾cabunt᷑ uultum
tuum. oregina .i. conformitatẽ tuam. ne extra¬
ȩccłam positi bona faciant. s in uultu sponse .i.
inunitate eccłȩ. Uultus nãq eccłȩ ꝓdest elemosi

Expanded text:
esiae figura est. Hae, inquam, filiae Tyri, id est gentes venient ad illum regem tuum, in muneribus, scilicet, ut se offerant, vel ut eleemosynas faciant, quibus mercentur regnum coelorum. Ideo ait, in muneribus, quia vult ut in coelum thesaurizemus, largiendo temporalia. Filiae Tyri, scilicet omnes divites plebis, nobiles, sapientes, et hujusmodi. Hae sunt filiae Tyri. Vel secundum interpretationem nominis: Tyrus enim interpretatur anguEt hi adorando in muneribus deprecabuntur vultum tuum, o regina, id est conformitatem tuam, ne extra positi faciant sed in vultu sponsae, id est unitate Ecclesiae. Vultus namque Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
estis simus munũ .i. non seꝑati. usq ad messem qͣn¬
doq non sinitil eritis qͣndoq seꝑabunt᷑ ⁊⁊ania a
tritico oues abhedis. Audiant gͦ nunc simul in
unum.i. non seꝑatim. ⁊ pascant᷑ simul edi ⁊ agni
donec ueniat qui segreget. alios addexteram. alio

Expanded text:
estis simul in unum, id est non separati usque ad messem, quanestis simul in unum, id est non separati usque ad messem, quandoquidem non simul eritis, quando separabuntur zizania a tritico , oves ab haedis . Audiant ergo nunc, simul in unum, id est non separatim, et pascantur simul agni et haedi donec veniat, qui segreget alios ad sinistram, alios
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ. Accipiens ꝑt̾rigenas iniquos. ⁊ ꝑ filioᷤ
hominum iustos. Uelita. uͭ ꝑg̃s̃ ⁊ ꝑ inhabitantes
comunit̾ om̃s homines accipiat sic. Audite hec
om̃s gs̃. nullum excipio. quia ñ mͦ accipit ds̃ ꝑso¬
nas. omnib p̾sto. ẽ. ipse. ⁊ generale beneficiũ est in¬
carnatio. ⁊ ut manifestiꝰ fiat quod dixit addit. au¬
dite aurib audiendi ꝑcipite om̃s qui habitatis
orbẽ. Quiq t̾rigene. ⁊c̃. Exponit hic ꝑpartes qͦs
ante uocauerat. t̾rigene.i. iniqui. Terrigene st̃ qͥ
uicia t̾rena secunt᷑. quasi. geniti at̾ra. Hii st̃ in par¬
te ade. qui fuit hõ non filiꝰ homnus.⁊ filii hominũ.
Audite .i. iusti qui st̃ insorte xp̃i qui fuit filiꝰ ho¬
minis cuiꝰ gestant ymaginẽ. post ea addit. Qui¬
q scił t̾rigene. ⁊ filũ hominũ. Adutrũq enĩ re¬
ferunt᷑. Ac sidicat. Nulli sermonẽ retraho. au.
.i. unde regnet ut sic diligat post ea. Sequit᷑ bretiᷤ
explicatio istoꝵ cum subdit᷑. diues ⁊ pauꝑ. Diues

Expanded text:
enas, iniquos, et per filios hominum, justos. Vel ita, ut per gentes et inhabitantes communiter omnes homines accipiat, sic: Audite haec omnes gentes, nullum excipio, quia non accipit Deus personas, omnibus praesto est ipse, et generale beneficium est incarnatio, et ut manifestius fiat quod dixit, addit, auribus audiendi, percipite, omnes qui habitatis orbem. Quique, etc. Exponit hic per partes quos ante vocaverat terrigenae, id est, iniqui: terrigenae sunt qui vitia terrena sequuntur, quasi geniti a terra: hi sunt in parte Adae, qui fuit homo, non filius hominis. Et filii hominum, audite, id est justi, qui sunt in sorte Christi, qui fuit filius hominis, cujus gestavit imaginem . Postea addit. Quique, scilicet terrigenae, et filii hominum, ad utrumque enim refertur. Ac si dicat: Nulli sermonem subtraho, audim, id est unde regnet, ut sic diligat. Postea sequitur brevis explicatio justorum, cum subditur, dives et pauper, dives
Abbreviated transcription (Latin):
Scd̃a pars ubi cõmendat᷑ confessio
peccati. unde uenia. ẽ. sic̃ supͣdixit. qͦd de tectione
si facienda .i. qͦd tacui peccata ⁊ inuisticiã meã. scił
res tu nam qñ hõ detegit. ds̃ tegit. cũ hõ tegit.
ds̃ nudat. si hõ agnoscit ds̃ ignoscit. Sequitur.

Expanded text:
da pars, ubi commendatur confessio peccati, unde venia est, sicut supra dixit, quod de tectione si facienda, scilicet quod tacui peccata; et injustitiam meam, scilicet res tu. Nam quando homo detegit, Deus tegit: cum homo tegit, Deus denudat; si homo agnoscit, Deus ignoscit. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sis ꝑspem. ꝑexempla. ⁊ maxime pexemplum
crucis sue. Crux enĩ finita ẽ. inpena. ⁊ manet in
gła. Alocis enĩ supplicioꝵ tͣnsiit ad frontẽ imꝑato¬
cũ. qui tantum honorẽ dedit penis scus. qͥd faciet
mat: quia nouit dñs hõ. non potest scire dies in ma¬
cłatoꝵ. ⁊ si miseri indicunt᷑ ignaris. scit dds̃ qͥd eis ser¬

Expanded text:
adversis per spem, per exempla, et maxime per exemplum crucis suae. Crux enim finita est in poena, manet in gloria, a locis enim suppliciorum transit ad frontes imperatorum. Qui tantum honorem dedit suis poenis, quid faciet mat? quia, novit Dominus, homo non potest scire, dies immaculatorum, et si miseri videntur ignaris, scit Deus quid eis ser
Abbreviated transcription (Latin):
contra te expecto. ideo erue me ab omnib iiqui¬
tatib meis. quia multe st̃ etiam iusto. ab omni¬
b dico scił non solum abeis qui tͣnsiliui. ne re¬
uoluar uea. s ab omnib omnino. ita sentire ñ
impedit ꝑfectionẽ. s facit. In ꝑfectus enum.ẽ. h̃o
quia non dum accepit quod optat ꝑfectus tam̃
quia scit hoc ipsum quod sͥ desit. qͦd etiã dedisti me¬

Expanded text:
continua: Te exspecto, ideo erue me ab omnibus iniquitatibus meis, quia multae sunt, etiam justo. Ab omnibus, dico, scilicet non solum ab eis quae transilivi, ne revolvar in ea, sed ab omnibus omnino, ita sentire non impedit perfectionem, sed facit. Imperfectus enim est homo, qui nondum accepit quod optat; perfectus tamen quia scit hoc ipsum quod desit sibi. Op
Abbreviated transcription (Latin):
dicetis. qͦ xp̃c de isrł pͥus elegit ut faceret
uissimꝰ adolescentulus .i. nonissime assumptꝰ.
qͥ fuit detͥbii bemiamin. Unde ingenesi. Ben¬
iamin lupꝰ rapax. mane comedet p̾dã. ⁊ ue-¬
sꝑe diuidit spolia. Hic est paulus. qui mane
sue etatis scõs ꝑsecͣtuᷤ est. s inuesꝑe sue conu̾¬
sionis addm̃. spolia diabło erepta. diuisit
ꝑdiu̾sa officia. ⁊ ipse est ininentis eccessu. m̃te
scił alienata asensib corporis. ut qͣndo raptus
re. Alia lit̾a. expanescentib scił omnib tam
magnum meiꝰ uocatione miracłm.

Expanded text:
d Christus de Israel prius elegit ut faceret vissimus, adolescentulus, id est novissime assumptus, qui fuit de tribu Benjamin . Unde in Genesi: Benjamin lupus rapax, mane comedet praedam, et vespere dividet spolia . Hic est Paulus, qui mane suae aetatis sanctos persecutus est, sed in vespera suae conversionis ad Deum, spolia diabolo erepta divisit per diversa officia. Et ipse est in mentis excessu, mente scilicet alienata a sensibus corporis, ut quando raptus re, alia littera, expavescentibus scilicet omnibus tam magnum in ejus vocatione miraculum.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾catur ciuib ⁊ ꝓcedit᷑ pͥus de pͥma lec̾tione que. ẽ.
in ꝑsona eccłȩ hoc mͦ. quasi diceret. mansi in solitu¬
diue mentis ubi quies est. s quia extra tͥbulatio. ẽ
Expectabam eum qui saluum me fecit. Saluat noᷤ
descit. ⁊ dum uidemꝰ que ꝓ nob̃ tulerit. ut ⁊ petrus
me saluabit: apusillanimitate sp̃s ⁊ tẽpestate. qua
dixit supͣ se turbatum atẽpestate .i. seditionib ħ
est tẽpestas inqua petrꝰ clamabat. saluasti illos atẽ¬
pestate qui se extulerunt. õdñe.

Expanded text:
ceditur prius de prima lectione, quae est in persona Ecclesiae hoc modo; quasi dicat: Mansi in solitudine mentis, ubi quies est. Sed quia extra tribulatio est, exspectabam eum qui salvum me fecit. Salvat nos descit, et dum videmus quae pro nobme salvavit? a pusillanimitate spiritus, qua supra dixit se turbatum, et tempestate, id est seditionibus. Haec tempestas in qua Petrus clamabat: Me salvasti; illos autem qui se extulerunt, o VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
stus. s inunitate ꝑ manens. Nulla enim sciˢ¬
mata uł hereses tenent ȩccłam. ⁊ patiꝑ amun¬
di reb sum ego. ideo seunicũ ⁊ pauꝑem dicit
plus amat᷑ pauꝑ plus doletur. ut̾. scił alia
causa est quia.¬

Expanded text:
ctus, sed in unitate permanens. Aug. Nulla enim schismata, vel haereses tenent Ecclesiam, et pauper a mundi rebus, sum ego. Ideo se unicum et pauperem dicit,plus amatur, pauper plus doletur. Et item alia causa est: quia
Abbreviated transcription (Latin):
dit eos: & ranam & disꝑdidit eos. Misit
ca canina. Mistice. cynomia camni mores
st̃. quia canes nec parentes qͣndo nascuntur
uidere dicuntur. Misit gͦ in eos caninos mo¬
res. ut non honorarent parentes. uł p̾latos.
& misit ranam ⁊ disꝑdidit eos. Mistice. rana
est loquax uanitas. ⁊ significat garrulitatem
hereticoꝵ. que est incenoisis sensib. ut rana
inceno u̾satur. Sequit᷑. Et dedit erugini

Expanded text:
dit eos: et ranam, et disperdidit eos. » Misica canina. Mystice coenomyia canini mores sunt, quia canes nec parentes, quando nascuntur videre dicuntur. Misit ergo in eos caninos mores, ut non honorarent parentes vel praelatos; et misit ranam, et disperdidit eos. Mystice rana est loquax vanitas, et significat garrulitatem haereticorum, quae est in coenosis sensibus, ut rana in coeno versatur VERS. 51.-- « Et dedit aerugini
Abbreviated transcription (Latin):
inagis contẽpnunt᷑. ⁊ ꝓnichilo habebuntur
s inclinabit᷑ ⁊ cadet: cum scĩs suplicia intule¬
rit. Unde subdit. ⁊ inclinabit se ⁊ cadet. Caĩ¬
enĩ nimia felicitate in ociũ remiserit animum.
cadet repentino int̾itu. cadet dico: cũ dñatꝰ
fuerit pauꝑũ. Ecce uis. Ut enim muscipła
bene significat insidias: ita dñatio t̾rorem a¬
ꝑtissimũ insinuat. ⁊ merito cadet

Expanded text:
magis contemnentur, et pro nihilo habebuntur; sed inclinabitur et cadet cum sanctis supplicia intulerit: Unde subdit: Et inclinabit se et cadet. Caenim nimia felicitate in otium remiserit animum, cadet repentino interitu. Cadet dico, cum dominatus fuerit pauperum. Ecce vis. Aug. Ut enim muscipula bene signat insidias, ita dominatio terrorem apertissime insinuat. Et merito cadet
Abbreviated transcription (Latin):
tationib quib cũq laqueis irretire cum adhuc
int̾ra uiuimꝰ. Et nota quod . iiͦiͦͬi. st̃ genera ad¬
u̾sarioꝵ que hic distingunt᷑. scił inimnici. qui no¬
cendi uotum habent. nec tamen hoc ardent̾ appe¬
tuit insurgentes qui iam cõmoti st̃. ⁊ attento
animo st̃ parati oꝑantes. qui iam durata men¬
te scelus oꝑe completum. Uiri sanguinũ qui ñ
solum contumelias ingert̃. s etiam fundunt
sanguinem qͦd fecert̃ iudei qui xp̃m pͥus. post
etiam apłos occider̃t. De his gͦ ait. Fripe me de
inimicis meiꝰ qui me odio habent. ds̃ m̃s. ⁊ libera
me abinsurgentib inme qui u̾b uocent

Expanded text:
adhuc in terra vivimus. Et nota quod quatuor sunt genera adversariorum, quae hic distinguuntur, scilicet inimici qui nocendi votum habent, nec tamen hoc ardenter appetunt; insurgentes qui jam commoti et animo parati sunt; operantes, qui jam dura mente scelus opere complent; viri sanguinum, qui non solum contumelias ingerunt, sed etiam fundunt sanguinem: quod fecerunt Judaei qui Christum prius, post etiam apostolos occiderunt. De iis ergo ait, eripe me de inimicis meis, qui me odio habent, Deus meus, et libera me ab insurgentibus in me, qui verbis nocent
Abbreviated transcription (Latin):
finem .i. inxp̃m. hic agit ue tu pilate tił uidẽẽ
corrũpas. nł disꝑdas dauid intytuli inscͥptio¬
sie. hoc idem supͣ dix̾at maliis tytuł. I rustra
gͦ temptat aliquis dis ꝑdere quod dociens
diuina ꝓhibet auctoritas. Cum autem py¬
latus dixit. qͦd scripsi scripsi. impletum est
qͣndo .i. quia misit saul .i. regntim iudeoꝵ &¬

Expanded text:
in Christum. Hoc agit, ne, tu Pilate, vel Judaee, corrumpas vel disperdas David in tituli inscriptione. Hoc idem supradixerat in aliis titulis. Frustra ergo tentat aliquis disperdere, quod toties divina prohibet auctoritas. Cum autem Pilatus dixit: Quod scripsi, scripsi , impletum estQuando quia misit Saul, id est regnum Judaeo
Abbreviated transcription (Latin):
Legitur in libro regum. quod saul querep᷑
int̾ficere dauid. misit satellites suos ut¬
custodirent domum dauid.⁊ ut eũ mane ex¬
cuntẽ occiderent. Quod cum p̾stisset ucorsua
michol filia sa ul. nocte deposuit eum ꝑfene¬

Expanded text:
Legitur in libro Regum quod Saul quaerens interficere David, misit satellites suos, utcustodirent domum David, ut eum mane exeuntem occiderent. Quod cum praescisset uxor sua Michol filia Saul, nocte deposuit eum per fene
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ficerent eũ nomen ⁊ fani am eiꝰ tollerent. ne
crederetur ineum. aquib frustratis hic lib̾atꝰ
Intentiõe monet ut nemo. xp̃i contradicat.
Modus. Triꝑtitus. ẽ. psalmus. Primodrat
lib̾ari ascendendo abimis ad alta. orat eciã
ꝓsalute gentiũ. Scdo: confirmat salutẽ gen¬
tium. ⁊ orat salutẽ iudeoꝵ ibi. Conu̾tent᷑¬
aduesꝑam. Tercio: confirmat᷑ salus iudeoꝵ¬
⁊ utroq pariete collecto grates agunt᷑ ibi.
micis meis. factum est hoc incarne xp̃i fiet
⁊ iumenbris. dum ũ qui sine macula est ħ
petit. quod uecessario petamꝰ ostũdit. neq enĩ
cessant munici nr̃i diabłs ⁊ angłi eiꝰ inresurgere

Expanded text:
id est nomen et famam ejus tolleret, ne crederetur in eum. A quibus frustratis hic liberatus Intentio: Monet ut nemo Christo contradicat. Modus: Tripartitus est psalmus. Primo orat liberari ascendendo ab imis ad alta. Orat etiam pro salute gentium. Secundo confirmat salutem gentium. Et orat salutem Judaeorum, ibi, convertentur. Tertio affirmatur salus Judaeo utroque pariete collectis grates aguntur ibi:Cassiod. Factum est hoc in carne Christi, fiet et in membris, dum vero qui sine macula est, hoc petit. Quod necessario exspectamus ostendit. Neque enim cessant inimici nostri, diabolus et angeli ejus, insu
Abbreviated transcription (Latin):
nob codices ⁊ hoc inuirtute tua. quia tu fortis es
destimoniũ. Uel scł̾m lit̾am nr̃am. ⁊ depone eoᷤ
gentib. uł depone eos in eo quod mali sc̃ ut bo¬
ni surgant. ut in paulo actum. ẽ. quia ñ sur¬
gereo pauilus nͥ pͥus caderet saulus. tu in qͥm¬
depone qui es ꝓtector m̃s dñe. Sequitur.¬

Expanded text:
nobis. Et hoc in virtute tua, quia tu fortis es, testimonium. Vel secundum litteram nostram, et depone eos, Vel, depone eos, in eo quod mali sunt, ut boni surgant, ut in Paulo actum 125 est, quia non surgeret Paulus, nisi prius caderet Saulus . Tu, inquamdepone qui es protector meus, Domine. Obscur
Abbreviated transcription (Latin):
cognoui abet̾no. qͦd nullus homo fecit omnia
uolatilia ⁊ que ⁊ quot st̃. quasi diceret. uolatilia
mea st̃. ⁊ pulchritudo agri .i. ubertas omnim
int̾ra gignentiũ mecũ est .i. mͥ seruit. Uel mecũ
est quia ego ubiq sum. Unde in ꝓpħa. Celum
nichil p̾t̾iit. nichil futurũ . ẽ. cumeo st̃ omnia
fut᷑a. ⁊ ei non detrabuntur. iam p̾t̾ita cum illo
st̃omnia cognitione quadam meffabili sapi.¬

Expanded text:
 aeterno quod nullus homo fecit omnia volatilia coeli quae et quot sunt. Quasi dicat: Et volatilia mea sunt. Et pulchritudo agri, id est ubertas omnium in terra gignentium, mecum est, id est mihi servit. Vel mecum est, quia ego ubique sum. Unde in propheta: Coelum iit, nichil futurum est, cum illo sunt omnia futura et ei non detrahuntur iam preterita, cum illo sunt omnia cognicione quadam ineffabili
Abbreviated transcription (Latin):
cum. non ipsi occisi querebant: s reliqui. s sic
loquit᷑. quia unꝰ popłs st̃. qͣsi. de uno corpore
loquit᷑. Querebant autẽ dm̃ . ñ ꝓpt̾ ct̾nã uitã:
s timentes occidi. exemplo iam occisoꝵ. boni uͦ
etiam sine necessitate querunt. Ecce hic agit.
naenteᷤᷤ non inluce. Unde alibi. Uanũ . ẽ. uob̃
surg̾e ante luce̾. piꝰ inluce. unpiꝰ ante lucem
rogat. hec aucẽ omnia faciebant. ꝓpt̾ tẽpora¬
lia bona ac quirenda. ⁊ uitanda mala.⁊ ita ñ
ds̃: s illa colebant᷑. Hoc enĩ colit᷑: quod diligit᷑.¬

Expanded text:
ug. Non ipsi occisi quaerebant, sed reliqui. Sed sic loquitur, quia unus populus sunt, quasi de uno corpore loquitur. Quaerebant autem Deum, non propter aeternam vitam, sed timentes occidi, exemplo jam occisorum. Boni vero etiam sine necessitate 174 quaerunt. Ecce hic agit dnentes, non in luce; unde alibi: Vanum est vobis surgere ante lucem , pius in luce; impius ante lucem rogat. Haec autem omnia faciebant propter temporalia bona acquirenda et vitanda mala. Et ita non Deus, sed illa colebantur. Hoc enim colitur, quod diligit
Abbreviated transcription (Latin):
conuercetur popłs: ecce. & .i. quia dixerunt. pͥus¬
qͣm conu̾t̾entur dẽtali hac cogitatiõe. de qͣ mͦ re¬
nescit: obformata mente. s adhuc hesitat. ⁊ ꝓpe
est sanitati. ⁊ detã graui infirmitate. uicunor. ẽ.
salus. si c̃ uicina sanitate magis estuant egri. Si
quis ante respondeat scit. it̾um querunt. ⁊ qͦmͦ
scit ds̃: ita ut curet. an ita ut ñ curet ħ: Si qͥs
gͦ querat ab eis. quare de hoc hesitent: respondñt.
Ideouidet᷑ ds̃ nob̃ nescire. uł non curare ista: qͥa
Ecce enim ipsi peccatores obtinuerunt piio
dantes. quasi dic̾et. ideo eram non peccator. ut
seruiunt. ⁊ habent gͦ sine causa iustificaui cor
meum. fatuiꝰ cogitationib se dicit illusum. ut
cum ħ repudiau̾it. meliꝰ nos ꝓcurat̾it. deqͥb
subdir.
& sine causa laui int̾ innocentes manus meas .i.¬
tota die: & castigatio mea in matirtinis. Et si
flagellor. non seruit malus ⁊ honorat᷑. ⁊ sine carsa ca¬

Expanded text:
 et, id est quia dixerunt priusquam converterentur de hac tali cogitatione, de qua modo renescit obfirmata mente, sed adhuc haesitat, et prope est sanitati; et de tam gravi infirmitate vicinior est salus, sicut vicina sanitate magis aestuant aegri. Si quis autem respondeat: Scit. Iterum quaerunt: Et quomodo scit Deus? Ita ut curet, an ita ut non curet haec? Si quis vero quaerat ab eis: Quare de hoc haesitent? Respondent: Ideo videtur Deus nobis nescire, vel non curare ista, quiauerunt divitias. » Ecce enim ipsi peccatores obtinuerunt per von parvas, sed abundantes. Quasi dicat: Ideo eram non peccator ut serviunt, et habent, sine causa justificavi cor meum. Fatuis cogitationibus se dicit illusum, ut cum haec repudiaverit, melius nos curaverit: de quibus subdit: Et sine causa lavi inter innocentes manus meastota die, et castigatio mea in matutinis. » Et scat: Bene servio et flagellor; non servit malus et honoratur et sine causa ca
Abbreviated transcription (Latin):
index qui uiã u̾itatis indicauit. ⁊ mane surgets.
spem nr̃am demundo adcelum leuauit. sequit᷑.¬
& dicebã sinarrabosic: hoc non mutat᷑. ecce natio¬
nẽ filioꝵ tuoꝵ cui disposui uł concinui. Alia
lit̾a. subaudis. occurrit & obuiat mͥ .i. occurrit
mͥ. pͥor p̾dicatio. qͣm istłitis feci. scił ut dm̃ colerctl.
qui omina creauit.⁊ omnib scd̾m oꝑa sua restrtu¬
it. obiuat mͥ doctͥna patrũ. cui congrui. cui acom¬

Expanded text:
index, quia viam veritatis indicavit, et mane surgens spem nostram de mundo ad coelum levavit. Et dicebam: Si narrabo sic. Hoc non mutatur, Ecce nationem filiorum tuorum cui disposui, Aug. vel concinui, alia littera, subaudis occurrit et obviat mihi, id est occurrit mihi prior praedicatio, quam Israelitis feci, scilicet ut Deum colerent qui omnia creavit, et omnibus secundum opera sua restituit; obviat mihi doctrina Patru
Abbreviated transcription (Latin):
ent᷑ ineis. Sod̃a pars. tibi exponens asaph.
suum: ⁊ alioꝵ errorem. de ꝓspitate impioꝵ ꝓue¬
nintẽ. dicit se inde reu̾sum admeliꝰ consilium.
ut ⁊ ipse inquireret u̾itatẽ rei. intͣns insc̃uariũ
dei. quasi dic̾et. ħ temporalia st̃ iniquis. exquib
p̾dicta mala eueniunt. Ideo ħ ꝑpenso. qͦa h mala
expsꝑis eueniunt. popłs m̃s. qui aueritate de¬
inauit: conu̾tetur ad eam. scił ueritatẽ ut sit

Expanded text:
aph suum et aliorum errorem, de prosperitate impiorum provenientem, dicit se inde reversum ad melius consilium, et ut ipse inquireret veritatem rei, intrans in sanctuarium Dei. Quasi dicat: Quia haec temporalia sunt iniquis ex quibus praedicta mala eveniunt, ideo hoc perpenso quod haec mala ex prosperis eveniunt, populus meus quam a veritate deviavit convertetu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbaui. Ecce iam se repͥmit iste auctoritate sc̃oꝵ.
⁊ iam uicina u̾itate delib̾at sic. & dicebam siego
narrabo .i. astrnã sic. scił qͦd ds̃ non curet ista. quia
uste uiuat. qͥs frustra: ecce. reꝓbaui .i. reliqui na
dere debeo. non enĩ omnib prudentior sum. Uel¬
scłm aliã lit̾am. uibienĩ habemꝰ. ⁊ castigatio mea
inmatutiniᷤ: alia lit̾a habet.⁊ index ms̃. inmatu¬
tino. Et est tał sensus. Usq buc asaph. mancipi¬
ti causa sueᷤ lib̾ationis dubitauit. nunc dicit quo
docente ueritatẽ cognou̾it. qͣsi dic̾et. ita hesiran¬
do ħ dixi. ⁊ in hac hescitatione. xp̃c qͥ i inatutino¬

Expanded text:
Aug. Ecce jam se reprimit iste auctoritate sanctorum, et jam vicina veritate deliberat sic: Et dicebam: Si, ego narrabo, id est astruam sic, scilicet quod Deus non curet ista, quod juste vivit quis frustra, ecce reprobavi, id est reliqui natdere debeo. Non enim omnibus prudentior sum. m aliam litteram: Ubi enim habemus, et castigatio mea in matutinis, alia littera habet, et index meus in matutino, et est talis sensus, Usque huc Asaph in ancipiti causa suae deliberationis dubitavit. Nunc dicit quo docente veritatem cognoverit. Quasi dicat: Ita haesitando haec dixi. Et in hac haesitatione Christu
Abbreviated transcription (Latin):
nas ñ uͭ capti morerem᷑. s ut inde lib̾ati exꝑi¬
rem᷑. laqueus iste ñ decipit s ꝓbat. Et posui¬
sti tͥbulationes .i. flagella indorso nr̃o ut ma¬
le etecti ꝑ suꝑbiam ad humilitatẽ curuemꝰ.
⁊ inposiusti quia eiꝰ uoluntate fieri ꝑmiti¬
tur homines. scił occisores suꝑ capita nr̃a.
patim᷑ enĩ suꝑiores qͦs nominꝰ. ẽe. peiores

Expanded text:
nas, non ut capti moreremur, sed ut inde liberati experiremur. Laqueus iste non decipit, sed probat, et posuisti tribulationes, id est flagella, in dorso nostro, ut male erecti per superbiam, ad humilitatem curvemur. Et imposuisti quia ejus voluntate fieri permittitur, homines, scilicet occisores, super capita nostra; patimur enim superiores quos novimus esse pejores
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s. gͦ iustificat me ad uitor ms̃. gͦ głificat me
⁊ ñ emigrabo. inde ubi glificor abinquilinatu
migrabo dedomo celesti ñ enuigrabo. Uel scđm
aliam lit̾am. scit ñ ero tͣnsfuga sic. ⁊ quia aduitor¬
m̃s es. ideo non ero tͣnsfuga abhac fidei firmita¬

Expanded text:
meus, ergo justificat me. Adjutor meus; ergo glorificat me. Et non emigrabo. Inde ubi glorificor, ab inquilinatu migrabo; de domo coelesti non emigrabo. Vel secundum aliam litteram, scilicet non ero transfuga. Sic, et quia adjutor es, ideo
Abbreviated transcription (Latin):
iuuabat me. uł excessum mentis hic dicit. qͥ fit
qñ mens rapit᷑ ad suꝑna. Unde recognoscit huiꝰ
ꝑegrinationis miseriam. rapta enĩ mente sur¬
sum uidit iste altitudinẽ dei exqua sensit. dũ
ẽ. in bac uita se. e̾ẽ. ꝓ iectum ualde longe. acon¬
tẽplatione luminis dei. ⁊ quia hoc humiliter
plangit. ⁊ amissum in pͥmo parente. bonũ sibi
reddi p̾catur. ideo exauditur adeo. Uñ subdit.¬
Iaco exaudisti uocem oratiomᷤꝰ. m.d .c. a. te.¬

Expanded text:
juvabat me . Vel excessum mentis hic dicit, qui fit quando mens rapitur ad superna. Unde recognoscit hujus peregrinationis miseriam. Rapta enim mente sursum, vidit iste altitudinem Dei, Hier., Alcuin. ex qua sensit, dum est in hac vita, se esse projectum valde longe a contemplatione luminis Dei. Et quia hoc humiliter plangit, et amissum in primo parente bonum sibi reddi precatur, ideo exauditur a Deo. Unde subditideo exaudisti vocem orationis meae
Abbreviated transcription (Latin):
audisti uocẽ orationis meẽ. modũ ponens em̃.¬
me adte ꝑtinere: ⁊ hoc fecisti indilate dũ cla-
fit ñ uoce s corde. quia multi silentes sabiis
clamauert̃. multi ore strepentes corde au̾so ni¬
ris tipꝰ p̾cessit. qui uidens dm̃ ambulantẽ suꝑ
aquas. putauit eum. ẽẽ. phantasma. Cui dñs ait.
Ego sum noli timere. Confidit gͦ petrꝰ ⁊ dic̃.
potes. ⁊ait illi ueni. ⁊ adu̾bũ ubentis facta. ẽ.
potestas audientis. Descendit enĩ ⁊ cepit ire in¬
trepidus. tanqͣm in illo sꝑans. Uidens autẽ uen¬
tũ ualidũ uenientẽ timuit. ⁊ cũ cepisset mergi
clamauit dicens. dñe ꝑeo. Hoc. c̃. qͦđ iste ait. Ego

Expanded text:
audisti vocem orationis meae, Aug. modum ponens emenme ad te pertinere. Et hoc fecisti indilate, scilicetfit ad Deum, non voce, sed corde, quia multi silentes labiis clamaverunt, multi ore strepentes, corde averso niris typus praecessit, qui videns Dominum ambulantem super aquas, putavit esse phantasma, cui Dominus ait: Ego sum, noli timere. Confidit Petrus et dixit: potes. Et ait, veni, et ad verbum jubentis facta est potestas audientis. Descendit enim et coepit ut intrepidus tanquam in illo sperans. Videns autem ventum validum venientem, timuit; et cum coepisset mergi clamavit dic
Abbreviated transcription (Latin):
incarnationis dicit. ea enim st̃ oꝑa t̾ribilia
scił quod d̃s fẽs. ẽ. hõ. qͦd passus. quod mor¬
amabilia s t̾ribilia dicit ut tymeas. Si enĩ
gaudes ꝓpt̾ p̾dicta. ⁊ time neqͦd datur hu¬
mili auferatur suꝑbo. sic fcm̃. ẽ. iudeis. Non
gͦ insultes fractis ramis. s tie ne forte
ne tͥ partat. t̾ribilla st̃ oꝑa tua in multitu

Expanded text:
Incarnationis dicit. Ea enim sunt opera terribilia, scilicet quod Deus factus est homo, quod passus, quod moramabilia; sed terribilia dicit, ut timeas. Si enim gaudes propter praedicta, et time ne quod datum est humili, auferatur superbo, sicut factum est Judaeis. Ne ergo insultes fractis ramis, sed time ne forte nec tibi parcat . Terribilia sunt opera tua, et
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ inrmici tui. ut multa appareat potentia
uirtutis tue. que maxime apparuit in re¬
surrectione. qͣm hic innuit ad qͣm exclusis
mendacib iudeis ad hibent᷑ gentes. Exm̃¬
datio gͦ iudeoꝵ qui dixerunt nob̾ dormien¬
tib furati st̃ eũ discipłi. qui ⁊ pͥis inmultiᷤ
demoncoꝵ eicit demonia. Multa fit tua
potentia solent mentyri inmici. cuiꝰ qͣm n̾
potñtiã eiꝰ minuerat. Tibi autẽ econtͣ accidit.
qͥa muiꝰ appareret potũtia tua si ñ mentiren¬
tur tͥ ininici tui. Maxima potentia xp̃i se¬
cundũ hominẽ inresurrectiõe. Unde psaloꝰ
intytulat᷑ apparuit. Unde ħ ꝓpͥum signũ
potentie. scił resurrectionẽ. cõmendat dñs

Expanded text:
bi inimici tui, ut appareat potentia virtutis tuae, quae maxime apparuit in resurrectione, quam hic innuit, ad quam exclusis mendacibus Judaeis adhibentur gentes. Ex mendacio ergo Judaeorum qui dixerunt: Nobis dormientibus furati sunt eum discipuli ; qui et prius in multis ejicit daemonia , multa fit tua potentia. Solent mentiri inimici cujusquam, ut potentiam ejus minuant, tibi autem econtra accidit, quia minus appareret potentia tua, si non mentirentur tibi inimici tui. Maxima potentia Christi, secundum hominem in resurrectione, unde psalmus intitulatur, apparuit. Unde hoc proprium signum pot
Abbreviated transcription (Latin):
enu qͥ spe sua frustrat᷑. Pel sic decidant. id ẽ.
dampnent᷑. ⁊ hoc acagitationib suis. id ẽ. te¬
ste conscientia eoꝵ. ⁊ accusante eos ita decidãt
Exxpelle eos. qui sibi uident᷑ intromissi scd̃m
multitudinẽ impietatũ eoꝵ. id.ẽ. longe ut
merent᷑ multe impietates eoꝵ. pelle eõ ab
hereditate et̾na quȩ uidendo dm̃ possidecur.
Nam scd̾m qͣntitatẽ ⁊ qualitatẽ peccatoꝵ ex¬
pellentur plus minꝰue. Ideo expelle. q̃m o
ẽ. peccando te cybum ueritatis suauẽ. sibi
amarũ fecerunt. Panis enim qui decelo de¬
scendit. qui insedulcis est. ⁊ uita est egͥs: ita ama¬
rus. ẽ. ꝓpt̾ peccata peccatorib. ut sustinere
non possirre.
tletentur om̃s qui sꝑant uute: inet̾nũ exulta

Expanded text:
enim qui spe sua frustratur. Vel sic, decidant, id est damnentur. Et hoc, a cogitationibus suis, id est teste conscientia eorum, et accusante eos. Ita decidant. Expelle eos qui sibi videntur intromissi secundum multitudinem impietatum eorum, id est longe, ut merentur multae impietates eorum, pelle eos ab haereditate aeterna, quae videndo Deum possidetur. Nam secundum quantitatem et qualitatem peccatorum, expellentur plus minusve. Ideo expelle, quoniarunt te, id est peccando te cibum veritatis suavem sibi amarum fecerunt. Panis enim qui de coelo descendit, qui in se dulcis est, et vita aegris, ita amarus est per peccata, ut sustinere non possint. laetentur omnes qu
Abbreviated transcription (Latin):
intͣnsitoriis. Et qͣnͣtũ. ẽ. eum qui iudex. ẽ.
.c̃ẽ. refugiũ pauꝑi. qui nichil mundi cri¬
pit: Et ipse. ẽ. etiã adiutor mnagendis bo¬
nis. in quib adiutor. ẽ. refugiũ in oportu¬
nitatib. id.ẽ. in his. inquib opꝰ. ẽ. Deinde
exponit oportunitates. scił intͥbulatione
posito: ẽ. aduitor ⁊ refugiũ. Dulce auxili

Expanded text:
in transitoriis, et quantum est cum qui judex est esse refugium pauperi, qui nihil mundi cupit? Et ipse est etiam adjutor in agendis bonis. In quibus est adjutor et refugium; in opportunitatibus, id est in his in quibus opus est. Deinde exponit opportunitates, scilicet in tribulatione posito est adjutor et refugium. Dulce auxiliu
Abbreviated transcription (Latin):
plene st̃ dolorib ⁊ miseria. ⁊ recte uie impioꝵ.
contͥcio dr̃ ⁊ infelicitas. contricio: quia ⁊ terit¬
⁊ teritur. dum alii uocet ⁊ sibi. Uel quia ⁊ hic
pena est.⁊ infut᷑o puniet᷑. Infelicitã. quia
ad infernũ ducit. aquib uiis: nou reu̾tun¬
tur mali. ideo. ⁊ ul.ẽ. quia ñ cognouert̃ uiã

Expanded text:
plenae sunt doloribus et miseria. Et recte via impiorum contritio dicitur, et infelix contritio, quia et terit et teritur, dum alii nocet et sibi. Vel quia et hic poena est, et in futuro punietur. Infelicitas, quia ad infernum ducit a quibus viis non revertuntur mali. Ideo et, id est quia non cognoverunt viam
Abbreviated transcription (Latin):
dens nouissima eoꝵ indesolatione. quia abom-¬
nib reb deserti st̃ in morte. que etiam repente ue¬
nit tis. Unde subdit. subito defecerunt. sicut fumꝰ
deficit. dum extollit᷑. ⁊ non cõmunit̾ cum bonis mo¬
riunt᷑: s ꝑierunt et̾nalit̾ ꝓpt̾ iniquitatẽ suam.

Expanded text:
sima eorum, in desolationem, quia ab omnibus rebus deserti sunt in morte, quae et repente venit eis. Unde subdit: Subito defecerunt sicut fumus deficit dum extollitur, et non communiter cum bonis moriuntur; sed perierunt aeternaliter propter iniquitatem suam.
Abbreviated transcription (Latin):
iutorio in hoc scło: & maxime intͥbulatione. ad¬
uiua. & cito. & hoc est. dnẽ adiuiuandũ me fe¬
stina. ita petit. qͣsi. si tardet miscduia: crescant tor¬
menta. Nota. quia hic: omnis petitio affirma¬
tio est. Unde non st̃ tunende tbulationes.
Nota etiam qͥa hic uersiculus. ante om̃s horaᷤᷤ
scił minitio p̾dicit᷑. qͥa cum orare debemus.
maxime tunc temptare nitit᷑. diabłs. ut musce
morientes ꝑdant suauitatẽ ungnenti. contra
gͦ illiꝰ assultus: auxilium adeo postulamꝰan¬
de omina.

Expanded text:
jutorio Dei in hoc saeculo, et maxime in tribulatione. Adjuva, et cito. Et hoc est, Domine, ad adjuvandum me festina. Ita petit quasi si tardet misericordia, crescant tormenta. Et nota quia hinc omnis affirmatio est. Unde, non sunt timendae tribulationes. Nota etiam quod hic versiculus ante omnes horas, id est in initio praedicitur: qui cum orare debemus, maxime tunc nititur tentare diabolus, ut muscae morientes perdant suavitatem unguenti . Contra ergo illius assultus, auxilium a Deo postulamus ante omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
lem ꝑsecutionẽ insodomis anullo sustinurt :
s amał fc̃ĩs eoꝵ sodomitarum. cui etiã non
fuit dictum: ut ibi non habitatet. hanc autẽ
ꝑsecutionẽ iminittit diabłs multiformis. Est
enim leo aꝑte seuiendo. & draco occulte insidi¬
ando. Est gͦ ꝑsecutio iustoꝵ uł aleone in impe¬
tu. uł adracone ininsidiis. Unde om̃s una uoce
Intentione mouet ut indeo non in nob głemur.
Modus. Biꝑtitus. ẽ psalmꝰ. Ptimo in ꝑsona om¬
los etubescere. Scdo: monet letati bonos. quoᷤᷤ

Expanded text:
ersecutionem a nullo sustinuit, sed a malis factis eorum, cui etiam non fuit dictum ut ubi non habitaret . Hanc autem persecutionem immittit diabolus multiformis. Est enim leo aperte saeviendo, et draco occulte insidiando. Est ergo persecutio justorum, vel a leone, in impetu; vel a dracone, in insidiis: unde omnes una voce Intentio: Monet ut in Deo non in nobis gloriemur. Modus: Bipartitus est psalmus. Primo in persona omlos erubes
Abbreviated transcription (Latin):
Memoria duob modis accipit᷑. uł cum memo¬
r̾es peccatoꝵ iudicium dei futurũ timemꝰ. Uñ
supͣ inpsalmo. xxͣx. uiiiͦ. egit. Uel dũ ꝓmissa bo¬
na corde retinemꝰ. & securi sumꝰ. uͭ hic accipitur
qͦd ostũditur exeo quod subditur intytulo. qͦd
saluum fecit eũ dñs. Et est sensꝰ tytuli. psalmꝰ
iste dirigens nos infinẽ .i. iuixp̃m. atͥbuitur da¬
uid .i. omni iusto qͥloquitur hic. habitus mre¬
memoratione .i. agens de memoria. ñ utiq pec¬
catoꝵ s huiꝰ rei. quod dñs saluum fecit eum.
spe ⁊ certitudine. qͥsi dic̾et. & si cõmutati sint.
Unde inrtytulo p̾cedentis psalmi agitur. ñ
tñ głientur inse. s indeo qui saluat ⁊ guber¬
tionis addidit: similit̾ ⁊ menbra eiꝰ inħ psalmo.
⁊ passiones suas edicnñ. & spem tesurrectioniᷤ

Expanded text:
Memoria duobus modis accipitur, vel cum memores peccatorum judicium Dei timemus, inde supra in psal. XXXVII egit; vel dum promissa bona corde retinemus, et securi sumus; ut hic accipitur, quod ostenditur, ex eo quod subditur in titulo, Duod salvum fecit eum dominus. Et est sensus tituli: Psalmus iste, dirigens nos in finem isto, omni justo, qui loquitur hic, habitus in rememoratione, id est agens de memoria, non utique peccatorum, sed hujus rei, quod Dominus salvum fecit eum spe et certitudine. Quasi dicat: Et si commutati sint, unde in titulo praecedentis psalmi agitur, non tamen glorientur in se, sed in Deo qui salvtionis addidit similiter et membra ejus in hoc psalmo et passiones suas edicunt, et spem resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
.i. iudei crucifigunt. ⁊ sanatur unitas corporiᷤ
xp̃i. Iix etiam est baculus helisei. ꝑsernum
missus ad suscitandũ mortuum. quo ñ surrex̃
⁊ adultus: contraxit maguitudinẽ suam.: co ap¬
badm .i. legem ad suscitandum mortuum in pet.¬
cato. s quia legis baculus non potuit uiuificare:
nitudinẽ ad mortui paruitatẽ. quia semetipsũ
exinaniuit formã serui accipiendo: ⁊ coaptauit
se mortuo. quia habitu inuentus. ẽ. ut hõ. ⁊ ita sur.¬
rexit mortuus. Dum uͦ heliseus misit baculum
ad suscitandum filiũ hospite: nesciebat quid ag̾et.
.i. quid illo actu significaretur. Et est sensꝰ. Qua¬
si dic̾it. quare annuntiabo salutare tuum: Qm̃
non cognoui lit̾aturam .i. non apꝓbaui. qͣmqͣm ex
oꝑib legis iustificari. s reꝓbaui: delit̾a legis p̾su¬
mentes. agr̃a resilientes.⁊ figuras legis sectan¬
tes. & hii st̃ negotiatores. qui oꝑa sua extollunt.
& ꝑhoc introibo inpotentias .i. inuirtutẽ. xp̾ianã

Expanded text:
id est Judaei crucifigunt, et sanatur unitas corporis Christi. Lex etiam est baculus Elisei per servum missus ad suscitandum mortuum, quo non surrexi adultus, contraxit magnitudinem suam et coapbaculum, id est legem ad suscitandum mortuum in peccato; sed quia legis baculus non potuit vivificare, nitudinem ad mortui parvitatem, quia semetipsum exinanivit, formam servi accipiendo , et coaptavit se mortuo, quia habitu inventus est ut homo , et ita surrexit mortuus; dum vero Eliseus misit baculum ad suscitandum filium hospitae, nesciebat quid ageret, id est quid illo actu significaretur. Et est sensus, quasi diceret: Quare annuntiabo salutare tuum? Quoniam non cognovi litteraturam, id est non approbavi quemquam ex operibus legis justificari , sed reprobavi de littera legis praesumentes, a gratia resilientes, et figuras legis sectantes: et hi sunt negotiatores, qui opera sua extollunt. Et per hoc introibo in potentiam, id est in virtutem Christianam,
Abbreviated transcription (Latin):
cognoui negotiationes. alia lit̾a .i. non feci. nec
appbaui ea: quȩ faciunt aiudi negotiatores.
Nam auidus acquirendi: ꝓ dampno blasphe¬
mat. ꝓp̾ciis rerum mentitur. ⁊ peierat. ⁊ ita
tota die non est more eiꝰ laus dei. s ħ uitia st̃
hominis non artis. quȩ sine his uiciis agi po¬
test. sicut ⁊ momnib artib male agit᷑. non ex
eis. s exhominib. Ars enim nescit uicium.
De alia gͦ negotiatione hic dicit. negociatio
grece abactu dr̃. latine anegotio. Negotiato¬
res gͦ actuosi st̃. scił uidei ⁊ alii qui ab eo qͦd
agunt p̾sumunt. oꝑa sua laudant. ⁊ ideo non
ꝑueniunt a gr̃am. que hic com̃dat᷑. ut ne¬
mo de se gletur. Qui uͦ głatur. tanqͣm nego

Expanded text:
cognovi negotiationes Aug. Alia littera: Non feci nec approbavi ea quae faciunt avidi negotiatores. Nam avidus acquirendi, pro damno blasphemat, pro pretiis rerum mentitur, et pejerat: et ita, tota die non est in ore ejus laus Dei, sed haec vitia sunt hominis, non artis quae sine his vitiis agi potest, sicut et in omnibus artibus male agitur, non ex eis, sed ex hominibus. Ars enim nescit vitium, de alia ergo negotiatione hic dicit. Negotiatio Graece ab actu dicitur: Latine, a negotio. Negotiatores ergo actuosi sunt, scilicet Judaei et alii qui ab eo quod agunt, praesumunt; opera sua laudant. Et ideo non perveniunt ad gratiam, quae hic commendatur ut nemo de s
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ suauis. ẽ. dns. & est. Non cognoui negotia¬
oiam querentes. Telita scł̃m lit̾am nr̃am. Ubi
enim qͥdam codices habent negotiationeᷤ: alii
habent lit̾aturã. que int̾p̾tum diu̾sitas. forte unũ
ostũdit. ñ errorem inducit. Queramꝰ gͦ lit̾aturam.
qͣm non cognouit iste. in cuiꝰ ote semꝑ.ẽ. laus.
Est quedam lit̾atura iudeoꝵ. Iudei enim legẽ
acceꝑant. quod non gentes. qui głabant᷑. ñ de gr̃a
s delit̾a. que cũ uincit. ñ adiuuat. morbũ dete¬
git. s ñ curat. infirmoᷤ ꝓdit s ñ sanat. Hec. ẽ pisᷤ¬
cina que ine᷑ porticib habet multitudint̃ egro¬
rũ. languidoꝵ gespecꝰtantium aque motum.

Expanded text:
negotiatiam quaerentes. Vel ita secundum litteram nostram. Ubi enim quidam codices habent negotiationes, alii habent litteraturam, quae interpretum diversitas forte unum sensum ostendit, non errorem inducit. Quaeramus ergo litteraturam, quam non cognovit iste in cujus ore semper est laus. Est quaedam litteratura Judaeorum. Judaei enim legem acceperant, quod non gentes qui gloriabantur, non de gratia, sed de littera, quae convincit, non adjuvat; morbum detegit, sed non curat; infirmos prodit, sed non sanat. Haec est piscina, quae in quinque porticibus habet multitudinem aegrorum languid
Abbreviated transcription (Latin):
ita eiꝰ oratio qua inm̃bris orauit auideis ñ accepta
cula st̃ polluti. Aliist̃ qui ꝑ peccatũ longe st̃. illis gͦ
gaudium .ẽ. istis luctus: Esticia. deillis qui ꝓrimi
st̃. Priꝰ agit ponens casum ꝓcasu. ⁊ hoc. ẽ. Ego sic
cõplacebam deo. quasi ꝓximum qͥsi frẽm nr̃m .i. qͣsi¬
⁊ gaudenti. qui placet deo. qͣsi. fr̃ĩ ⁊ ꝓximo cuiñ ap¬
⁊ nullo continetur loco. non ut ꝑ loca ꝓpinquamꝰ.
cam uides duas res ꝓpesimiles dicis. ꝓpinqua est
hec ili.:⁊ qͣndo dissimiles qͣmuis tinoloco. ⁊ una ma¬
abilla. ⁊ sicut quisimił. ẽ. gaudet. itaqui dissimiliꝰ
ẽ.gemit. Undeiste subdit. Quasi lugens ⁊ contstat᷑¬
sic humiliabar. hoc conuenit longinquo ut sic ꝓxi¬

Expanded text:
Ita ejus oratio, qua in membris oravit, a Judaeis non accepta nquam sunt polluti; alii sunt qui per peccatum longe sunt. Illis ergo gaudium est, istis luctus et tristitia. De illis qui proximi sunt prius agit, ponens casum pro casu. Et hoc est, ego sic complacebam, Deo, quasi proximum et quasi fratrem nos gaudenti, qui placet Deo, quasi fratri et proximo: cui non approet nullo continetur loco non ut per loca appropinquamus, is duas res prope similes, dicis: Propinqua haec est illi; et quando dissimiles, quamvis uno loco, una maab illa. Et sicut qui similis est gaudet, ita qui dissimilis est gemit. Unde iste subdit, quasi lugens et contristatus sic, etc. Hoc convenit non longinquo, ut sic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcasu ponitur. Accusatiuus ꝓablatiuo. ⁊ est. ⁊ si mͥ
molesti. e̾e̾nt. uidei ego tamen sic cõplacebam mͥ ineiᷤ.
lesione. uł cõplacebam pr̃i meo habendo eos subaudi
facerem. tamen nolebant conu̾ti. ⁊ cũ nollent conuer.¬
ti: ego sic humiliabar .i. dolebam. qͣsi. pater lugens
filium ⁊ contͥstatus demorte filiĩ. Alii int̾ptes dicunt.
qͣsi. lugens mater incuruabar suꝑ eos. uł in ꝑsona m̃¬
broꝵ potest dici. ⁊ oratio. Quasi. humiliabam animã

Expanded text:
casu ponitur, accusativus pro ablativo. Et est: et si mihi molesti essent Judaei, ego tamen sic complacebam mihi in eilaesione. Vel, complacebam Patri meo habendo eos, subaudi facerem, Cassiod., Alcuin. tamen nolebant converti; et cum nollent converti, ego sic humiliabar, id est dolebam quasi pater lugens filium, constristatus de morte filii. Alii interpretes dicunt, quasi lugens mater incurvabar super eos. Vel in persona membrorum potest dici: Et oratio,
Abbreviated transcription (Latin):
Hic loquitur eccła. qͣsi
dic̾et. hoc irme faciam. ⁊ ñ tantũ inme laudabo.
s etiam ad ꝓximum. & hoc est. Os meum annuntia
nec adu̾sa me retrahent alaude. Uel ita tota dieᷤ
dr̃ dies: cum sua nocte. quia nox diei seruit. non di¬
es nocti. Nox uͦ: caro nr̃a. ẽ. dies: iusticia est. Quic¬
quid gͦ fit incarne. uelud innocte: iusticie. tanꝗͣ.
diei seruiat. & quicqͥd fit exp̾cepto dti. ñ ꝓpt̾ emõ¬
lumenta carnis fiat. ne dies nocti seruiat. s ꝓpt̾
iusticiam. ut diei nox seruiat. gͦ annuntiabit sa¬
lutare tuũ. tota die .i. ita ut quicqͥd in carne ge¬
ro: iustitie seruiat. Uel ita. inde: adicio laudi.
quia os meum anuuntiauit iusticiã. ẽẽ. tuam.
non meã. quia iusticia tua in me est. ñ mea. ⁊annun¬
tiauit salurare. ẽẽ. tuũ. non ineũ. quia dĩ est sa¬
lus. non hominiᷤ ⁊ ħ tota die. hoc non mutatur.¬

Expanded text:
Hic loquitur Ecclesia. Quasi dicat: Hoc in me faciam, et non tantum in me laudabo; sed etiam ad proximum. Et hoc est, os meum annuntiabnec adversa me retrahent a laude. Vel ita, Tota dies dicitur dies cum sua nocte, quia nox diei servit, non dies nocti. Nox vero, caro nostra est, dies justitia est. Quidquid ergo fit in carne, velut in nocte justitiae, tanquam diei serviat, et quidquid fit ex praecepto Dei, non propter emolumenta carnis fiat, ne dies nocti serviat, sed propter justitiam, ut diei nox serviat. Ergo annuntiabit salutare tuum tota die, id est ita ut quidquid in carne gero justitiae serviat. Vel ita, inde additio laudi, quia, os meum annuntiabit justitiam esse tuam, non meam, quia justitia tua in me est, non mea. Et annuntiem salutare esse tuum, non meum, quia Domini est salus, non hominis. Et hoc tota die hoc non mutatur
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce desid̾ium pauꝑum eoꝵ. enim. ẽ. desi¬
dium: est te iudicare. id. ẽ. ut uidices pu.¬
pillo non conformi amatori scłi ⁊ humili.
non suꝑbo. Aluid. ẽ. iudicare pupillo. ali¬
tid iudicare pupillũ. Iudicat eiim pupillũ.
morat᷑ scds aduentꝰ dñi adiudiciũ. qui ma¬
nifestus erit. cum iste psalmꝰ de occultis filii.
recte ponit᷑. qͥa deeo nemoscit. neq angłi. ne¬
q uirtutes. neq filiꝰ hominis. Non utiq ad
cognoscendũ. s ad ꝓdend̾. Sequit᷑. It ñ ap¬

Expanded text:
Ecce desiderium pauperum. Eorum enim desiderium est te judicare, id est ut judices, Pupillo, non conformi saeculo, et humili, non superbo. Aliud est enim judicare pupillum, aliud judicare pupillo. Judicat enim pupillum, moratur secundus adventus ad judicium, qui manifestus erit, cum iste psalmus de occultis recte ponitur, quia de eo nemo scit, neque angeli, neque virtutes, neque Filius hominis. Non utique ad cognoscendum, sed ad prodendum nobis ut non ap
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit. xp̃c maltũ. & quo p̾cessit. faciet nos
sequi. Unde. Benedictꝰ sit dñs. ecce laus detͥum¬
pho die cotidie uł dedie indiẽ. Alia lit̾a. qͦdidẽ
ualet .i. iugit̾ quia cotidit captitiat captiuoꝰ usq
infinẽ. ⁊ quia currum illũ ducit infinẽ. addit.
ꝓsꝑum it̾ adse eundi faciet nob. quia talia
fecit ipse. faciet nob̃ cursum uite qui uere ꝓs¬
per : cum sit dux salutaris. quis hoc facieb:
deplurib ꝑicuł lib̾at. quia etiã ñ credentes
ad fidem uocat.¬

Expanded text:
s in altum, et quo praecessit faciet nos sequi, unde benedictus sit Dominus. Ecce laus de triumpho, die quotidie, vel de die in diem, alia littera, quod idem valet, id est jugiter, quia quotidie captivat captivos usque in finem. Et quia currum illum ducit in finem, addit prosperum iter ad se eundi faciet nobis, qui talia fecit, id est faciet nobis cursum vitae, qui vere prosper cum sit dux salutaris. Quis hoc faciet? de pluribus periculis liberat, quia etiam non credentes ad fidem vocat
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi dĩcet.
Postqͣm tͣnsiui t̾renas delectationes. ⁊ ex uerb̃ bo¬
nis cont᷑o inuidiã ⁊ calũpniam. sufficit mͥ in¬
telligentia. coram deo ne loquendo dem aditũ
calũpniosis in qͦ sepe fit ꝑturbatio ut dicantur
non dicenda contͣ qͦd meliꝰ remediũ ẽ. silentiũ.
Unde hic ait. Posui ori meo custodiã. Quasi
diceret. Dici custodiam.⁊ poscu ori meo custo¬
diam. ne incongrua exirent. posui custodiã. ũ
ꝓpt̾ studiosos ⁊ audire paratos. s cũ consisteret
ad u̾sum me. querens calũpniam aqͦ tnͣsilien¬
ti peccator decipitur ꝑsilentiũ. non ualens eñ
uerb tenere. Unde sequit᷑.¬

Expanded text:
quasi dicat postquam transivi terrenas delectationes, et ea verbis bonis contraho invidiam et calumniam, sufficit mihi intelligentia coram Deo, ne loquendo dem aditum calumniosis, in quo saepe fit perturbatio, ut dicantur non dicenda, contra quod melius remedium est silentium. Unde hic ait, posui ori meo custodiam, quasi dicat, dxii: Custodiam et posui ori meo custodiam, ne incongrua exirent. Posui, custodiam, non propter studiosos, et audire paratos, sed cum consisteret, dico adversum me, quaerens calumniam, a quo transiliente peccator decipitur per silentium, non valens eum verbis tenere. Unde sequit