comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
condo t̃gi p̃luisse Quinimirũ sipgrege se obict
murẽ ꝓ domo isr ł hostib obponit : hincrarsũ dcdinq uonono de¬
Propbaptus under ÷ tbifalsa & studta nsoc aperiebunt in quite
tuã ut te tepenitontiã ꝓ uocard: ꝓphio te quippe in sacro dip
er gurt q dũ corripore culpas meguunt Pin cassã delinp̃i¬
tib ꝓmis sa securitate blandunt᷑: Qui iniquitatẽ pecan¬
tiũ nequaquã aperiunt : qr ab increpationis uoce ẽtaices cutt

Expanded text:
acendo terga praebuisse? qui nimirum si pro grege se objicit, acendo terga praebuisse? qui nimirum si pro grege se objicit, murum pro domo Israel hostibus opponit. Hinc rursum delinquenti tui viderunt tibi falsa et stulta, nec aperiebant iniquitatem tuam; ut te ad poenitentiam provocarent . Prophetae quippe in sacro eloqarguit, quia dum corripere culpas metuunt, incassum delinguentibus promissa securitate blandiuntur; qui iniquitatem peccantium nequaquam a
Abbreviated transcription (Latin):
ma adꝑfectũ munditiȩ candorẽ ducit᷑ ł cũꝑabstinentiã caro ma¬
cerat᷑ : Cũ ꝗ int̃ uirtutes cȩteras. Mã afflictȩ carnis meritũ ꝓficit:
quas i indiuersa suꝑhumerale specie byss torta candescit:
C rector dis crot inslentio utilis in uerbo: Ne auttaconli ꝓ¬
rat aut ꝓferenda retices cat: Nĩ sicutin cautalocuto
in ꝰ rorõ ꝑtrabit : ita indis cretũ slentiũ hos quierudri pote¬
rant lnerrorẽ derelinquit : Sepenã ꝗ rector inꝓuidi hor¬
nã amittero gram̃ formidanter loqui librł recta ꝑtineca
tuxta ueritatis uocẽ ne quaquã iã grogis custodiȩ pasti¬
rũ studio sedier cenamorũ uioe deseruiunt qr uonier
lupo fugiunt : dũse subsilentio absõdunt : Hinc nãꝗeo :
H io rursã querit̃dicens Non as cendisis exaduerso eꝗ
obposuistis murũ ꝓdomo sł: ut starc tis inplio indie iI
Ex aduerso quippe as cendero õ : ꝓdeftnione gregis acdi¬
Pastori enĩ rectatimuissȩ dicere quid ẽ aliut quã t¬

Expanded text:
ditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro fatigatur. Cumque inter virtutes caeteras etiam afflictae carnis meritum proficit, quasi in diversa superhumeralis specie byssus torta candescit. ctor discretus in silentio, utilis in roferat, aut proferenda reticescat. Nam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos qui erudiri poterant, in errore derelinquit. Saepe namque rectores improvidi humanam amittere gratiam formidantes, los vocem nequaquam jam gregis custodiae pastorum studio, sed mercenariorum vice deserviunt, quia veniente lupo fugiunt, dum se sub silentio abscondunt. Hinc namque eosHinc rursus queritur dicens: Non ascendistis ex adverso, neque opposuistis murum pro domo Israel, ut staretis in proelio in die Domini. Ex adverso quippemore resistere. Pastori enim recta timuisse dicere, quid est aliud quam t
Abbreviated transcription (Latin):
Neꝗ turpis lucrigrã : sed uolunturiȩ : Quib ꝓf̃coto uerb: pastorib: pie
p̃cauet᷑ Nedũ subiectorũ inopiat̃ saciant : se mucron e ambition
occidant : Necũ ꝑeos curnis subsidiis reficiunt᷑ ꝓximi: Ipsi remanca

Expanded text:
ucri gratia, sed voluntarie. » Quibus profecto verbis pastoribus pie praecavetur ne, dum subjectorum inopiam faciant, se mucrone ambitionis occidant, ne, dum per eos carnis subsidiis reficiuntur proximi, ipsi remanea
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ⁊ ꝓximũ suũ : Gladiũ quippe suꝑfemur ponereo
p̃ dicationis studiũ uoluptatib carnis anteferre. Vt
cũ sca quis scudet dicere. cur& necesse ẽ inlicitas sugges¬
tones edomare: Deporta uͦꝰ usꝗed portã ire ese
guit in nullius sedebeat fauore declinare : Vnde ⁊ recte sab¬
iungit᷑ Occidatuir fratrẽ namcũ ⁊ proximum suum
uenit ab increpationis gladio. Nec eis quos ꝑcognationẽ diligit
parca: Siergo ille dĩdicit᷑ qui ad ferienda uicia helo di¬
uim amoris excitat᷑ ꝓfecto eẽ di denegat. quun quan¬
tũ sufficit increpare. carnaliũ recusae : At contra ammno

Expanded text:
 proximum suum . Gladium quippe super femur ponere, est praedicationis studium voluptatibus carnis anteferre; ut cum sancta quis studet dicere, curet necesse est illicitas suggestguit, in nullius se debeat favorem inclinare. Unde et recte subjungitur: Occidat vir fratrem et amicum et proximum suum. venit ab increpationis gladio, nec eis quos per cognationem carnis diligit, parcit. Si ergo ille Dei dicitur, qui ad ferienda vitia zelo divini amoris excitatur, profecto esse se Dei negat, qui quantum su
Abbreviated transcription (Latin):
qui augere opes ambit: ui tare peccatũ negegit
Et more auium captꝰ. cũ eseã t̃renarũ rerũ auidus
conspicit quo trangulet᷑ peocatilarõ ñ agnesert: Cõ quȩ¬
lib& p̃sentis uitȩ lucra desiderant & quȩ defuturo
dem nec paciant᷑ ignorant : audiant qđ scriptue: Elȩre¬
ditas at quã festinatur in principio in nouir simo bene dicci¬
one carebit Ex hac quippe uita iniciuĩ ducim̾
ut adbenedictionss n nouissi moueniamꝰ: Quiitaque

Expanded text:
to enim qui augere opes ambit, vitare peccatum negligit; et more avium captus, cum escam terrenarum rerum avidus conspicit, quo stranguletur peccati laqueo non agnoscit. 66 Cum quaelibet praesentis mundi lucra desiderant, et ea quae de futuro damna patientur, ignorant, audiant quod scriptum est: Haereditas ad quam festinatur in principio, in novissimo benedictione carebit . Ex hac quippe vita initium ducimus, ut ad benedictionis sortem in novissimo veniamus: qui itaque
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝑdisciplinũ ligare dissimulat : eo se esiriens ꝑ uoluptatũ
desi deria spargat : Hinc ab eodem rursus sedomone scribit᷑
Indesideriis est om̃is ociosus : Hinc ipsa ueritate predicante
uno quidẽ exeunte spũ munda domus dicit᷑: Sed maltiplici¬
us redeunte dum uaca occupat᷑: Plerũ ꝗ piger du neces

Expanded text:
 disciplinam 56 ligare dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria spargat. Hinc ab eodem rursus Salomone scribitur: In desideriis est omnis otiosus . Hinc ipsa Veritate praedicante , uno quidem exeunte spiritu munda domus dicitur, sed multiplicius redeunte dum vacat occupatur. Plerumque piger dum neces
Abbreviated transcription (Latin):
minime concurr̃ : Suorũ tumirũ p̃dicatio plerũ ꝗidespicit̃: Quia
dũ delinquentiũ facta corripiunt: st tam̃ eis necessaria p̃sentis uitȩ ñ
tribuunt : Nequaquã libent̃ audiunt᷑ : Egentis et enĩ mentẽ. doctri¬
unc ccut̃ uerbi sem̃ facile germinat : quando hoc in audientis pectore
ueant: quatinꝰ in eis exterioris q̃ ꝗ uitȩ ꝓuidentid ñ relinquant
Tã quasi iure ut diximꝰ aꝑcipiendã p̃dicationẽ gregis animꝰ frangit᷑.
si cura exterioris subsidii a pastore neglegit᷑ : Vnde et primꝰpas¬
tor sollicite ammonet dicens: Seniores qui in uob s̃. obsecro c̃seni¬
or et testis xp̃i passionũ : quiet eiꝰ quȩ in futuro reuelanda est
głȩ cõmunicatus . pascite qui in uob egregẽ dĩ : Qui hoela

Expanded text:
plerumque despicitur; quia dum delinquentium facta corripiunt, sed tamen eis necessaria praesentis vitae non tribuunt, nequaquam libenter audiuntur. Egentis etenim mentem doctrimmendat. Tunc autem verbi semen facile germinat, quando hoc in audientis pectore veant, quatenus in eis exterioris quoque vitae providentiam non relinquant. Nam quasi jure, ut diximus, a percipienda praedicatione gregis animus frangitur, si cura exterioris subsidii a pastore negligatur. Unde et primus pastor sollicite admonet, dicens: Seniores qui in vobis sunt, obsecro consenior et testis Christi passionum, qui et ejus quae in futuro revelanda est, gloriae communicatur, pascite qui in vob
Abbreviated transcription (Latin):
daẽ ilorum bona ex latere requi ra mus : At dum in eis
alia reprehendendo corripimꝰ. alia amplectendo laucdiu nus
quatiñ eorũ tener tudinẽ laus audita nutri at quic̃ culpabi¬
erepatie castigat Plerũ ꝗ aut̃ utilius aputillos ꝓficrpꝰ
siborũ bene gesta memorum : & si qua ab cs inordinategis¬
ta sunt : ñ iam tãquã ꝑ perata corripimꝰ sed quusi adhec
in latus fuuor augeat. & c̃tra ea quȩ rep̃hendimꝰ maius

Expanded text:
dam illorum bona ex latere requiramus, ut dum in eis alia reprehendendo corripimus, alia amplectendo laudemus, quatenus eorum teneritudinem laus audita nutriat, quam culpa increpata castigat. Plerumque autem utilius apud illos proficimus, si et eorum bene gesta memoramus. Et si qua ab eis inordinate gesta sunt, non jam tanquam perpetrata corripimus, sed quasi adhuc illatus favor augeat, et
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝓpriũ uagit᷑: Quc̃ sidem princeps cerre obpi¬
uolus e ci delieat in enta incuris ex cerior be
oculos cogitutionis uersat. quatin utilitatẽ tristiciȩ

Expanded text:
um evagatur. Quam Sichem princeps terrae opprimit, quia videlicet inventam in curis exterioribus oculos vocat, quatenus utilitatem tristiti
Abbreviated transcription (Latin):
tate polluit᷑ : qđ minꝰ ẽ iusticiȩ obtulit ⁊ qđ maius ẽ culpȩ :
Sui enĩ dõ deđ ⁊ sediabolo: At contra ammonendi sunt
qui ad huo & aliena rapere intendunt. ut sollicite audiant.
quid ueniens in iudiciũ dñs dicat: Aitnãꝗ : esuriui et
non de distis mͥ manducare: sitiui ⁊ ñ dedistis mͥpotũ:
hos pes erã ⁊ ñ collegistis me : Nuđ n ñ operuistis me

Expanded text:
us est, culpae; sua enim Deo dedit, et se diabolo. At contra admonendi sunt qui adhuc et aliena rapere contendunt, ut sollicite audiant quid veniens in judicium Dominus dicat. Ait namque: Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi bibere; hospes eram, et non colleg
Abbreviated transcription (Latin):
ua uidelicet antichristi p̃dicatores. diuina uoce beatoiob dr̃
membra carniũ eiꝰ. quoherentia sibi : Hinc subscamarũ specie
de eiꝰ sacellitib ꝑhib& : Vna uni c̃iungit᷑. Et ne spira culũ quidem
inceđ ꝑcas : Sequaces quippe illius qđ nulla int̃sediscordiȩ
auersitate diuisi s: in bonorũ grauius nece glomerantur:
Quiergo imquos pace socia t : iniquitatđ uires administr&
Quiabonos d&erius deprimunt quos ⁊ un animit̃ ꝑ secuntur.:¬
Vnde predicator egregius. grauephariseorũ saduccorũꝗ ꝑsecu¬
tione dephens int̃ semetipsos diuidere studuit quos c̃trase
unitos grauit̃ uiđ cũ clamauit dicens : Verefr̃s ego phariscus
sũ filius phariseorũ de spe et res rectione mortuorũ ego iudicor
Dũ ꝗ saducei spẽ resurrectionẽ ꝗ mortuorũ eẽ denegarent
quũ pharisor iuxta sacrielo quii p̃cepta crederent: Fucta
in ꝑsecutorũ un animitate dssensio ẽ : ⁊ diusaturba inlesus

Expanded text:
 videlicet Antichristi praedicatores, divina ' voce beato Job dicitur: Membra carnium ejus cohaerentia sibi . Hinc sub squamarum specie de ejus satellitibus perhibetur: Una uni conjungitur, et ne spiraculum quidem incedit per eas . Sequaces quippe illius quo nulla inter se discordiae adversitate divisi sunt, eo in benorum gravius nece glomerantur. Qui ergo iniquos pace sociat, iniquitati vires administrat, quia bonos dUnde et praedicator egregius gravi Pharisaeorum Sadducaeorumque persecutione deprehensus, inter semetipsos dividere studuit quos contra se unitos graviter vidit, cum clamavit, dicens: Viri fratres, ego Pharisaeus sum, filius Pharisaeorum, de spe et resurrectione mortuorum ego judicor . Dumque Sadducaei spem resurrectionemque 72 mortuorum esse denegarent, quam Pharisaei juxta sacri eloquii praecepta crederent, facta in persecutorum unanimitate dissensio est, et divisa turba illaesus
Abbreviated transcription (Latin):
Balactm nãꝗ e. ꝑuenire ad ꝓpositũ tendit. sed ei uotũ
animal cui prȩse d& prepedit : Prohibitiono
quipe immorata asina angłm uiđ quem humanumens
non uidit : Quia plerũ ꝗ caro ꝑmolestias tarda fla¬
gello suo menti dm̃ indica quẽ mens ipsa carne psi

Expanded text:
Balaam namque pervenire ad propositum tendit, sed ejus votum animal cui praesedit praepedit. Prohibitione quippe immorata asina angelum videt, quem humana mens non vidit, quia plerumque caro per molestias tarda, flagello suo menti Deum indicat, quem mens ipsa carni p
Abbreviated transcription (Latin):
gunt ꝑ multa &iã quȩ ñ app&unt iniquitatũ abrutu
rapiunt᷑: qr uidedicot mentẽ inpollit furor. quo ñ trabit de¬
si derium et agit como Ta uelut nesciens unde post dole¬
at sciens : dicendũ qq̃ in pacientib: quia dũ motionis
impulso precipites quedã uelut alienati ꝑ agunt uixma¬
la sua postquũ fuerint ꝑp&rata cognoscunt : Quidĩ
ꝑt᷑bationis suȩ minime obsistunt. &iã siqua a se tran¬
quilla m̃te fuerant bene gesta c̃fundunt: & in puisi
impulsu destruunt quio quid forsitan diu labortre¬
uido construxer̃ : Ipsa nãꝗ quȩ mat̃ ẽ omniũ custosq
uirtutũ ꝑ impatientiȩ uiciũ uirtꝰ caritatis amittit᷑

Expanded text:
gunt, per multa etiam quae non appetunt iniquitatum abrupta rapiuntur, quia videlicet mentem impellit furor quo non trahit desiderium; et agit commota velut nesciens, unde post doleat sciens. Dicendum quoque impatientibus, quia dum motionis impulsu praecipites, quaedam velut alienati peragunt, vix mala sua postquam fuerint perpetrata cognoscunt. Qui dum perturbationi suae minime obsistunt, etiamsi qua a se tranquilla mente fuerant bene gesta confundunt, et improviso 43 impulsu destruunt, quidquid forsitan diu labore provido construxerunt. Ipsa namque quae mater est omnium custosque virtutum, per impatientiae vitium virtus amittit
Abbreviated transcription (Latin):
mita du p̾cipitatio ⁊ Sic in illo re pͥmatur repente aborca pͥei¬
pitatio ut tam̃ ñ conualescat in p̃ssa ex consparsione formidoꝵ
Quicd autẽ mirũ sim̃ciũ medici ista custodiun. dũ medici torpoꝵ¬
tanta discretionis arte se tẽꝑant. qͥ ñ corda sed corpora meden¬
tur  plerũq enĩ debile corpus opprimit languor immanis ⁊
lui languori scilic& obuiari adiutoriis fortib deb&: sedtam̃
corpꝰ debile: adutoriũ forte ñ sustin&: Stud& gͥ qui medetur
quatin sic suꝑ exstentẽ morbũ subtrahat. ut neqͣ quã subposita
corporis debilitas crescat. nesortasse languor cũ uita deficiat:
Tanta g̃ adiutoriũ discretione cõponat. ut uno eodẽq tẽ pore
& languori obiu& et debilitati: Si igit᷑ medicina corporis indi¬
uise adhibita seruire diuisibilit̾ potest. tunc enĩ uere medicina :
quando sic ꝑetĩ uitio suꝑ existenti succurrit᷑: ut etiã subpositȩ
conspcirsionqͥ seruitur : cur medicina m̃tis una eademq

Expanded text:
trita diu praecipitatio. Sic in illo reprimatur repente oborta praecipitatio, ut tamen non convalescat impressa ex conspersione formido. Quid autem mirum si mentium medici ista custodiunt, dum tanta discretionis arte se temperant, qui non corda sed corpora medentur? Plerumque enim debile corpus opprimit languor immanis, cui languori 98 scilicet obviari adjutoriis fortibus debet, sed tamen corpus debile, adjutorium forte non sustinet. Studet igitur qui medetur, quatenus sic superexistentem morbum subtrahat, ut nequaquam supposita corporis debilitas crescat, ne fortasse languor cum vita deficiat. Tanta ergo adjutorium discretione componit, ut uno eodemque tempore et languori obviet et debilitati. Si igitur medicina corporis indivise adhibita servire divisibiliter potest tunc enim vere medicina est, quando sic per eam vitio superexistenti succurritur, ut etiam suppositae conspersioni serviatur, cur medicina mentis una eademque
Abbreviated transcription (Latin):
nles ul tudol iie posueñ suꝑte diat duñs: & habenis fduciũ i ipal dritudine tea
foncata es liiomine uo Fiducia quippe sue puldritudius animꝰ at tolit᷑
cũ dtur tuitu mertoi leta apudse securitate glatur Selꝑhanc eandẽ fidu¬
ciua adfrnicationẽ ducit᷑. qr cũ int̃ceptã m̃tẽ cogitationes suȩ deci¬
punt. hane n aligni sp̃s̃ ꝑ innumera uitia seducendo corrũ puNT
Notandũ uͦ qđ dicit᷑ fornicata es in nomine tuo. qr cũ respectum
u suꝑna rectoris deserit. laudẽ ꝑtinꝰ priucitã querit: & sibi arrogare
mnapt om̃e bonũ. qđ ut largitoris p̃conio serur& accepit: Opinionis sue
głam dilcitare desiderat. satagit. ut mirabilis cunctis in notescat:
In suo gͦ nomine forniccit᷑. cũ legalis thori conubiũ deserens. corruptori spi¬
ritu inlcudis appetitu substernit᷑: hincdđ att: Tradidit ineatiuitatẽ
hostis ex boni cpis. lationo lomintt᷑. Quetam̃ uirtutis elatis quã us

Expanded text:
 meo quem posueram super te, dicit Dominus: et habens fiduciam in pulchritudine tua, fornicata es in nomine tuo . Fiducia quippe suae pulchritudinis animus attollitur, cum de virtutem meritis laeta apud se securitate gloriatur. Sed per hanc eamdem fiduciam ad fornicationem ducitur, quia cum interceptam mentem cogitationes suae decipiunt, hanc maligni spiritus per innumera vitia seducendo corrumpunt. Notandum vero quod dicitur: Fornicata es in nomine tuo, quia cum respectum mens superni Rectoris deserit, laudem protinus privatam quaerit, et sibi arrogare incipit omne bonum, quod ut largitoris praeconio serviret accepit; opinionis suae gloriam dilatare desiderat, satagit ut mirabilis cunctis innotescat. In suo ergo 101 nomine fornicatur, quae legalis thori connubium deserens, corruptori spiritui in laudis appetitu substernitur. Hinc David ait: Tradidit in captivitatem hostis ex boni operis elatione dominatur: quae tamen virtutis elatio, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
uistutis in tumuit. paulo post quȩ ꝓtulit adiunx̃: Auer tisti faciẽ tuam
ime ⁊ fact sũ contarbatꝰ: Acsi aꝑtedicett Fortẽ me int̾uir tutes cre¬
didi sed inquanta infirmitate sim derelictꝰ agnoui: Fincrursũ dicit:
dum ca. ⁊ statui custo dire iuditia iustitiȩ tuȩ Sed qx eiꝰ uiriũ ñ erat.
mainere incustodia quã uirabat. debilitatẽ suã ꝓtinꝰ turbatꝰ inuenit:
Vnde ⁊ ad p̃cis opẽ repente se contulit. dicets: humiliatꝰ sũ usq. qͣq¬

Expanded text:
tulit adjunxit: Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Ac si aperte dicat: Fortem me inter virtutes credidi, sed quantae infirmitatis sim, derelictus agnovi. Hinc rursum dicitur: Juravi et statui, custodire judicia justitiae tuae . Sed quia ejus virium non erat manere in custodia quam jurabat, debilitatem suam protinus turbatus invenit. Unde ad precis opem repente se contulit, dicens: Humiliatus sum usqueq
Abbreviated transcription (Latin):
dinulla timeatur. aut ꝑhȩc gloria transi toriȩ laudis sumatur : sed
cum in fir̃mammetem ad tantum robur ascendere nom possepens cra
ut a pauitatem simuł uit am & & laudem : p̃dicdtor egregius & ad mo¬
nendo ali quid obtilit & aliquid abstulit : Conceden do em̃ lenia sub¬

Expanded text:
di nulla timeatur, aut per haec gloria transitoriae laudis sumatur. Sed di nulla timeatur, aut per haec gloria transitoriae laudis sumatur. Sed cum infirmam mentem ad tantum robur ascendere non posse pensaret, ut et pravitatem vitaret simul et laudem; praedicator egregius ei, admonendo aliquid obtulit, et aliquid tulit. Concedendo enim lenia, sub
Abbreviated transcription (Latin):
ex orđationeris ldn : antui ficios omader anline unum patatus erescere
apus possit aliid auticindmorte netꝰi neret: & đ iuim agit nonnonbune¬
se in gluin ȩ minime tem perans. siã iã que poene superantis luxurie
stimulis pͥmitur : Qiuhaiis pugnȩ meru tricus dũ sẽꝑ ab stinentiam rt¬
siringerenatitur ÷ inanis glomȩ tẽptanione fatigatur : Inquo nemirura
un iutaũ nullatenus exangaitur nifialiud nutriatur: Quȩ gtur
pestis andentius in sequenda ÷ nisique periculosiuis p̃mit : toler anduminaq
ẽst : uet ꝑuir ttem̃ abstinentiȩ. interim arro gantia conterauiuentenieres¬
tatꝰ : tpdẽ cõ ꝑingluũem auita funditus lux uria examgat . Hiiciẽ. qđ
paulus cum in firmum auditorem suũ ꝑpenderee : aut̃praua adhucuelle
agere aut de actione rectahumanȩ laudis retributione gau¬
derẽ : Ait: Vis non timere potestatem : bonũ fac: & habebis laudo
exillit: Neque enĩ ideobona agenda sunt : Ut potestas huius nun¬

Expanded text:
exhortationem suam artificioso moderamine unum patiatur crescere, quatenus possit aliud a vicina morte retinere. Quod cum agit, non morbum exse ingluvie minime temperans, jamjamque pene superantis luxuriae stimulis premitur, qui hujus pugnae metu territus, dum se per abstinentiam restringere nititur, inanis gloriae tentatione fatigatur: in quo nimirum unum vitium nullatenus extinguitur, nisi aliud nutriatur. Quae igitur pestis ardentius insequenda est, nisi quae periculosius premit? Tolerandum nunquam est ut per virtutem abstinentiae interim arrogantia contra viventem crescat, ne eum per ingluviem a vita funditus luxuria exstinguat. Hinc est quod Paulus, cum infirmum auditorem suum perpenderet, aut prava adhuc velle agere, aut de actione recta humanae laudis retributione gaudere, ait: Vis non timere potestatem? bonum fac, et habebis laudem ex illa . Neque enim ideo bona agenda sunt ut potestas hujus mun
Abbreviated transcription (Latin):
mia facta excutiant : & tunc adbeneuiuendum alios sollicitos
reddant : Prius cogitationũ alis. seme ipsosferiant : & quicquid ins e
inutilitertorp&. sollicita inuestigatione dep̃bendat: Districta
anim aduersione o corrigant : & tunc demum aliorũ uitam. loques¬
do conginant : Pruis punire ꝓpria fl&ibus curent : & tunc qua ealio¬
rum st̃ punienda denuntient : & ante quam uerba exortationis in so¬
nent : omne quod lociituri st̃ operibus clament: PERACTS RIE OmIb:¬

Expanded text:
mia facta excutiant, et tunc ad bene vivendum alios sollicitos mia facta excutiant, et tunc ad bene vivendum alios sollicitos reddant; prius cogitationum alis semetipsos feriant; quidquid in se inutiliter torpet, sollicita investigatione deprehendant, districta animadversione corrigant; et tunc demum aliorum vitam loquendo componant; prius punire propria fletibus curent, et tunc quae aliorum punienda sunt denuntient; et antequam verba exhortationis insonent, omne quod locuturi sunt, operibus clament. QUARTA PARS. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ũdicit: Hora .ẽ : iann os desomnosurgere : & rursus łui glatẽ iusti:
e olite pecdre: Gallus dutem ꝓfundioribus horis noctis Altos
dere cantus sol& : cũ uero matutinũ ianitem pus in pxcimo ẽ : minũ¬
nas actenues uocesformat : Quia nimirumquiret te p̃dat : obsci¬
ns ad liuc cordibus aꝑtedamat nil que deoccults mr̃ steriis indcit
torque amur ut predicatorquis que plus actibus quam uocibus
is son& & beneuiuendo ÷ uestigia sequa cibus in prinat. prius quam
loquendo quo gradiantur ostendat : Quia &gallus iste qũ
ꝓexprimend a b onai p̃dicatoris sp&ie in locutione sua dñs assump¬
sit :̃ cumuam edene cantus pardt prius al as excutit : & sema ipsũ feriens
iugil antiorem reddit : Quia nimirũ necesse ÷ : ut bii qui uerbas cȩ
predicatienis mouent prius studiobone actionis eiugilent : neu
si& ipsis torpentes opere. Alios excitent uoce : Prius se ꝑ subli¬

Expanded text:
cum dicit: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate justi, cum dicit: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate justi, et nolite peccare . Gallus autem 100 profundioribus horis noctis altos edere cantus solet; cum vero matutinum jam tempus in proximo est, minutas ac tenues voces format, quia nimirum qui recte praedicat, obscuris adhuc cordibus aperta clamat, nil de occultis mysteriis indicat, ut torquemur, ut praedicator quisque plus actibus quam vocibus insonet, et bene vivendo vestigia sequacibus imprimat potius, quam loquendo quo gradiantur ostendat. Quia et gallus iste, quem pro exprimenda boni praedicatoris specie in locutione sua Dominus assumit, cum jam edere cantus parat, prius alas excutit, et semetipsum feriens vigilantiorem reddit, quia nimirum necesse est ut hi qui verba sanctae praedicationis movent, prius studio bonae actionis evigilent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; prius se per subli
Abbreviated transcription (Latin):
siam utd&e illais intempore tꝑiticimen suran : permensuaramquis pe
static it e&x primitur modus uerbi. Nietũ angusto corduinca pabilea lqa
tribuitur: ex tra fundatur: ł incpauls Ait : Non potui uobis loqui
qua si spiritalibus: sed quasi c arnalibus tamquam paruulis inxp̃o: lac
uobis potumde di ton escam: Hinc morses asecr&õdĩ exiens : coruscanꝰ¬
tem corai populo faciem uel dt quia nimirũ turbis : darita tintime
archana nonindicat: H inc ꝑeum : diui nauoce p̃cipitur. Utis quicister¬
nam foderit sio pers ÷ ne neglegat : corruentenin eabouerael a sino
pretiam reddat : Quia dd altascientiȩ fluenta ꝑueniens. cum hȩt
u pud bruta dudientiumcordã contegit : oi nerbus ad dicitut siuier
bdeius iiscandaliim .s. uemunda fe in mundamens capiatur :¬
ne adbeatum iob: dr̃ : Quis deditgallo intellegentiam : p̃dicator & enꝰ
sc̃s dum caligoso illi hoc lamatintempore : quasi gallus cantat m nocte

Expanded text:
suam, ut det illis in tempore tritici mensuram? Per mensuram quippe tritici exprimitur modus verbi, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Paulus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Hinc Moyses a secreto Dei exiens, coruscantem coram populo faciem velat , quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat. Hinc per eum divina voce praecipitur , ut is qui cisternam foderit, si operire neglexerit, corruente in ea bove vel asino, pretium reddat; quia ad alta scientiae fluenta perveniens, cum haec apud bruta audientium corda non contegit, poenae reus addicitur, si per verba ejus in scandalum, sive munda sive immunda mens capiatur. Hinc ad beatum Job dicitur? Quis dedit gallo intelligentiam ? Praedicator etenim sanctus dum caliginoso hoc clamat in tempore, quasi gallus cantat in nocte,
Abbreviated transcription (Latin):
diedra pestilentiȩ ñ sedit: Cathedra quippe e uudicsur̃
uł p̃sidentis sol&: Ineachedne aut̃ pestilentiş seden a
iuditio praua cõmittere:: Incathedra pestilentiȩ sihetũ
& exratione inala discernere. & tam̃ ex delibationis
petrare :ucsi in ꝑuersi concilii cathedra sed& qͥ tatꝰ
iniqͥtatis elatione at tollitur. ut implere malũ &ia
ꝑconsilia conet᷑: & sicut adsistentib turbis p̃latisunt
qui cathedre honore fulciunt᷑: ita delictã eoꝵq p̃cipita¬
tione corruunt ex quisita ꝑstudiũ peccata transcai¬
induna: Ammonendigͦ sunt. ut hinc colligant qͥ in a¬
pase etit̃ ꝑ consiliũ liganr : qr quandoq ultione fe¬
endisunt. qui nunc prauoꝵ non sotii. sed principess¬

Expanded text:
edra pestilentiae non sedit . Cathedra quippe judicis esse vel praesidentis solet. In cathedra autem pestilentiae sedere, est ex judicio prava committere: in cathedra pestilentiae sedere, est et ex ratione mala discernere, et tamen ex deliberatione perpetrare. Quasi in perversi consilii cathedra sedet, qui tanta iniquitatis elatione attollitur, ut adimplere malum etiam per consilia conetur. Et sicut assistentibus turbis praelati sunt qui cathedrae honore fulciuntur, ita delicta eorum qui praecipitatione corruunt, exquisita per studium peccata transcendunt. Admonendi ergo sunt, ut hinc colligant qui in culpa etiam se per consilium ligant, qua quandoque ultione feriendi sunt, qui nunc pravorum non socii, sed principes
Abbreviated transcription (Latin):
amisso infidelitatis frigore uiuit. sed neqͣ̃quã tepore superato
excrescit ut ferueat ꝓculdubio calore desꝑato. dũ noxio intepo¬
re dominat᷑. agit ut frigescat: Sed sic̃ ante teporẽ frigus
sub spe.ẽ : ita pꝰ frigus. tepor indesꝑatione: Qui enĩ adhuc iN
peccatis ẽ : conuersionis fiduciã ñ amittit :uiuͦ pꝰ conuersio¬
nẽ tepuit. spem quȩ .eẽ. potuit depeccatore sub traxit Aut
calidus gͦ quisq esse aut frigid querit᷑. ne tepidus euomat᷑.
tepidus. qr acalore quẽ ꝓposuit. torpore ad noxiũ frigus redit:¬

Expanded text:
amisso infidelitatis frigore vivit, sed nequaquam tepore superato amisso infidelitatis frigore vivit, sed nequaquam tepore superato excrescit ut ferveat, procul dubio calore desperato, dum noxio in tepore demoratur, agit ut frigescat. Sed sicut ante teporem frigus sub spe est, ita post frigus tepor in desperatione. Qui enim adhuc in peccatis est, conversionis fiduciam non amittit. Qui vero post conversionem tepuit, et spem quae esse potuit de peccatore subtraxit. Aut calidus ergo quisque esse, aut frigidus quaeritur, ne tepidus evomatur; tepidus, qui a calore quem proposuit torpore ad noxium frigus redit
Abbreviated transcription (Latin):
neglagentie. imnanũ destruentis imitat᷑: Hinc sardis egelue
ab ringo dr: Esto uigilans. ⁊ c̃firma cet̃a quȩ moritura erant
Noneñ muenio oꝑatua plena corã dõmeo: Quia g pletum
hos etiã ex tinguit᷑ qđ qͣsi adhuc uiuũ tenet᷑: Ammonendi¬
sunt ut ꝑpendant. qđ tolerabiliuꝰ. eẽ. potiuss&. recꝰtius
uiã ñ arripere. quã arreptã postẽgũ redire: Nisi enĩ rego
respicerent erga cȩptũ studiũ nullo torpore langueren:
Audiant gͦ ꝙo scriptũ ÷: Melius erat eis ñ cognoscereuiã
iustitie quã pꝰ agnitionẽ retrorsũ reuerti: Audian qđ serp¬
tũ ÷ Utinã frigiđ esses aut calidꝰ: Sed qr tepidus es. &
nec frigidꝰ nec calidus. incipiãte uomere exore meo:
Calidus quipperẽ : qͥb on astudia & arripit ⁊ consumat: Erigiduꝰ. ẽ.
qͥ consũmanda nec in chot . & sicut a frigore ꝑteporẽ transtur
ad calorẽ. ita acalore ꝑteporẽ reditur ad frigus : Quisquis gͦ

Expanded text:
negligentiae manum destruentis imitatur. Hinc Sardis Ecclequae moritura erant: non enim inveni opera tua plena coram Deo meo. Quia ergo plena hoc etiam exstinguitur quod quasi adhuc vivum tenetsunt ut perpendant quod tolerabilius esse potuisset recti viam non arripere, quam arrepta post tergum redire. Nisi enim retro aspicerent, erga coeptum studium nullo torpore languerent. Audiant ergo quod scriptum est: Melius erat eis non cognoscere viam justitiae, quam post agnitionem retrorsum converti . Audiant quod scriptum est: Utinam frigidus esses, aut calidus; sed quia tepidus es, et nec frigidus, nec calidus, incipiam te evomere ex ore meo . Calidus quippe est qui bona studia et arripit et consummat; frigidus vero est qui consummanda nec inchoat. Et sicut a frigore per teporem transitur ad calorem, ita a calore per teporem reditur ad frigus. Quisquis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
nima mala discernitis maior a deuoratis: hino ÷ qđ rursi
ore ueritatis increpant᷑ cum audiunt: Decimatis i tan
&anetũ & cyminũ & relinquitis quȩ grauiora sunt lers
uditiũ & miscdĩã. & fide: Nleq enĩ neglegent̃ audiendũ ÷
qđ cũ decimcre minima dicer&. ex trema quidẽ & de oleris
maluit. sed tam̃ bene olentia memorare: ut ꝓfecto asteri¬
derc& qr simulittores cũ parua custo diunt: odorem de se
extendere scȩ opinionis quer̃: & quc̃ uis in plebe nuximna
p̃ter mittant. & tam̃ minima obseruant : quȩ humanio
iuditio longe lattȩq redoleant:¬
Alit̃ amaionendis ͥ bona nec inchoant. atq alitꝰ
qͣ lichoata minime consũuaNT
Quienĩ bona nec inchoant. ñ sunt eis prius ȩdifican¬
da que salubrit̃ diligant. sed destruenda ea inquibus
sem& ipsos neqͥter uersant: Neq enĩ secunt᷑ quȩ in ex ꝑte
audicni ns pusqtã ꝑnitiosa snt ea qucibisunt exꝑta de phendat

Expanded text:
Minima mala discernitis, majora devoratis. Hinc est quod rursum Minima mala discernitis, majora devoratis. Hinc est quod rursum ore Veritatis increpantur, cum audiunt: Decimatis mentham, anethum, et cyminum; et relinquitis quae graviora sunt legis, judicium et misericordiam et fidem. Neque enim negligenter audiendum est quod cum decimari minima diceret, extrema quidem de oleribus maluit, sed tamen bene olentia memorari; ut profecto ostenderet quia simulatores cum parva custodiunt, odorem de se extendere sanctae opinionis quaerunt; et quamvis implere maxima praetermittunt, ea tamen minima observant quae humano judicio longe lateque redoleantAliter admonendi sunt qui bona nec inchoant, 93 atque aliter qui inchoata minime consummant. Qui enim bona nec inchoant, non sunt eis prius aedificanda quae salubriter diligant, sed destruenda ea in quibus semetipsos nequiter versant. Neque enim sequuntur quae inexperta audiunt, nisi prius quam perniciosa sint e
Abbreviated transcription (Latin):
qđ exhibuit. & tam̃ hoc corã hominib fecit. qr tot
testes in bono oꝑe secũ duxit. quot humanas laudes in
corde reqͥ siuit: Cũuͦ praua ȩstimatio inquantũ sine
peccato ual&. ab intuentiũ m̃te ñ t̃gitur. cunctis
mala credentib ꝑ exẽplũ culpa ꝓpinatur: Unde

Expanded text:
quod exhibuit, et tamen hoc coram hominibus fecit, quia tot quod exhibuit, et tamen hoc coram hominibus fecit, quia tot testes in bono opere secum duxit, quot humanas laudes in corde requisivit. Cum vero prava aestimatio, in quantum sine peccato valet, ab intuentium mente non tergitur, cunctis mala credentibus per exemplum culpa propinatur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
& ita faciendũ. ẽ. neuideat᷑. & tam̃ ut debeat uideri p̃cipit᷑
nisi qđ ea que agimꝰ. ⁊ occultanda s̃ neipsi laudem᷑. & tam̃ os¬
tendenda sunt. ut laudẽ cȩlestis patris augeamꝰ: nãcum
nos iustitiã nnẽm corã hominib facere dñs ꝓhiber&. ilico
ad iunx̃ ut uidetimini ab eis: & cũ rur sus uidenda ab homi
ñ uidenda. ex sententiar̾ fine monstrauit. quatinꝰ oꝑ antis
mers opussuũ ⁊ ꝓpt̃se uidere ñ querer&. & mens hoc ꝓpt̃
cȩlestis patris głam ñ celar&: Unde fit plerũq : ut bonũ opꝰ
& in occulto sit cũ fit publice. ⁊ rursus in publico cũ agitur
occulte. Quienĩ in publico bono oꝑe. ñ suc̃ sed suꝑni patris
głum querit. qđ fecit abscondit. qr illũ solũ teftẽ habu¬
it. cui placere curauit : & qͥ in secreto suo bono oꝑe dep̃¬
hendi ac laudari concupiscit. ⁊ nullus fortasse uidit

Expanded text:
et ita faciendum est ne videatur, et tamen ut debeat videri praecipitur, et ita faciendum est ne videatur, et tamen ut debeat videri praecipitur, nisi quod ea quae agimus, et occultanda sunt, ne ipsi laudemur, et tamen ostendenda sunt, ut laudem coelestis Patris augeamus? Nam cum nos justitiam nostram coram hominibus facere Dominus prohiberet, illico adjunxit: Ut videamini ab ea, et qualiter non videnda, ex sententiarum fine monstravit; quatenus operantis mens opus suum, et propter se videri non quaereret, et tamen hoc propter coelestis Patris gloriam non celaret. Unde fit plerumque ut bonum opus et in occulto sit, cum fit publice; et rursus in publico, cum agitur occulte. Qui enim in publico bono opere non suam, sed superni Patris gloriam quaerit, quod fecit abscondit, quia illum solum testem habuit, cui placere curavit; et qui in secreto suo bono opere dephendi ac laudari concupiscit; et nullus fortasse vidit
Abbreviated transcription (Latin):
atq alit̃ qͥbona quȩ sticiunt abscondumnz. & tam̃ qͥbusdã
Factis publice mala dese opinari ꝑMTTUNT:
mmonendi eni s̃ qͥ mala occulte agunt ⁊ bona publice. ut
Apensenz humana uditia quanta uelocitate euolent.
diuina autẽ quanta im mobilitate ꝑdurent: Ammonendi s
ut infine rerũ m̃tis oculos figan. qx ⁊ humanȩ laudis at testa¬
tio p̃terit. ⁊ suꝑna sententia que & abscondita penetrat. ad
diuinis uiditiis. recta autẽ sua humanis oculis ante ponune
& sine teste .ẽ. bonũ qđ publice facium. & ñ sine teste ȩt̃no ẽ.
qđ latent̃ delinquunt: Culpas itaq suas occultando hominib

Expanded text:
 tamen quibusdam factis publice mala de se opinari permittunt. Admonendi enim sunt qui mala occulte agunt, et bona publice, ut pensent humana judicia quanta velocitate evolant, divina autem quanta immobilitate perdurant. Admonendi sunt ut in fine rerum mentis oculos figant, quia et humanae laudis attestatio praeterit, et superna sententia, quae et abscondita penetrat, ad  sua divinis judiciis, recta autem sua humanis oculis anteponunt, et sine teste est bonum quod publice faciunt, et non sine aeterno teste est quod latenter delinquunt. Culpas itaque suas occultando hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
agere cȩper̃ bona. arigiditate antea suȩ prauitatis.
correptionis manii euertendisun. ut ad statũ pꝰ modũ
recte oꝑationis erigant᷑ Quia ⁊ id circo altũ siluę
lignũ succidimꝰ. ut hoc inedificii tegmine subleuem:
Sed tam̃ ñ repente infabrica ponit᷑. ut nimirũ prud¬

Expanded text:
agere bona coeperunt, a rigiditate antea suae pravitatis, agere bona coeperunt, a rigiditate antea suae pravitatis, correctionis manu evertendi sunt, ut ad statum postmodum rectae operationis erigantur, quia et idcirco altum silvae lignum succidimus, ut hoc in aedificii tegmine sublevemus; sed tamen non repente in fabrica ponitur, ut nimirum pr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto contẽpnerent. nisi pͥus salubrit̃ ruinã suȩ districtiorus
inuenissenz: Hinc ÷ qđ saulꝰ cũ suꝑ eũ cȩlitꝰ lux emissa resplendi¬
it. ñiã quid recte deb̾& facere. sed qͥd praue feciss& audiut:
Nã cũ ꝓstratꝰ reqͥrer& dicens. quis es dñe: ꝓtinus respondetur
Ezosũ iħc naȩcren& quẽtu ꝑ sequeris: & cũ repente sub iungerd
dñeqͥd me iubes facere: ilico adiungit᷑: Surgers ingredere
ciuitatẽ. ⁊ ibi dicet᷑ tͥ qͥdte oporteat facere: Ecce decȩlo
dñs loquens. ꝑ secutoris sui facta corripuit. nectam̃ ilico
quȩ essent facienda monstrauit: Ecce elationis eiꝰ fabrica
ĩã tota corruerat. & pꝰruinã suã humilis ȩdificari reqͥre¬
batt: & cũ suꝑbia destruit᷑ ȩdificaitionis. tam̃ uerba reti¬
nentur. ut uidelic& ꝑsecutor immanis diu destruct iace¬
r&. ⁊ tanto pꝰ inbonis solidui surger&. quanto pͥus funditꝰ
euersus. a pristino errore cecidiss&: Quigͦ nulla adhuc

Expanded text:
ent, nisi prius salubriter ruinam suae destructionis invenissent. Hinc est quod Saulus cum super eum coelitus lux emissa resplenduit, non jam quid recte deberet facere, sed quid prave fecisset, audivit. Nam cum prostratus requireret, dicens: Quis es, Domine? RespondeturJesus Nazarenus, quem tu persequeris . Et cum repente subjungeret: Domine, quid me jubes facere ? Illico adjungitur: Surgens ingredere civitatem, et ibi dicetur tibi quid te oporteat facere . Ecce de coelo Dominus loquens persecutoris sui facta corripuit, nec tamen illico quae essent facienda monstravit. Ecce elationis ejus fabrica jam tota corruerat, et 94 post ruinam suam humilis aedificari requirebat, et cum superbia destruitur, aedificationis tamen verba retinentur; ut videlicet persecutor immanis diu destructus jaceret, et tanto post in bonis solidius surgeret, quanto prius funditus eversus a pristino errore cecidisset. Qui ergo nulla adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
Netidis queuides. ineletione eor subleues cautus ꝑ perde qđ es. ut cũ sam
penetras. ẽi te hominẽ recognoscas : uatinꝰ dũ ultrate raperis. adtema¬
ipsũ sollicitꝰ infirmitatistue freno reuoceris : Vnde uecesse. ẽ: ut cmn
uirtutũ nobis copia blanditur. ad infir masue ñtis oculus
redeat. se seque salubrit̃ deorsũ p̃mat: Nec recta qiȩ egit.
sed quȩ agere neglexit aspiciat. ut dũ cor ex memoria infirm
tatis at terit᷑: apud humilitatis auctorẽ. robustuꝰ in .ur dag
na pcrte ꝑficit: in ꝑfectas tam̃ ex praua aliqͣ parte derelinqua
ut cũ miris uir tutib ratilant. in ꝑfectionis sue tedio tal scant
& nequlnã se demagius erigant: cũ adhuc contra minia in ni¬
tentes laborant: Et qͥ ex trema ñ ualent uincere. dep̃cipuis acti
in uigilo. pulchrũ depinxi hominẽ piator ex is. alior ado
fertionis litus dirigo. qui adhuc indelictoꝵ fluctib uiesor
Sed in huius quȩso uitȩ naufragio. orationis tue tabula me¬

Expanded text:
one cor subleves, cautus perpende quod es; ut cum summa penetras, esse te hominem recognoscas, quatenus dum ultra te raperis, ad temetipsum sollicitus infirmitatis tuae freno revoceris. Unde necesse est ut cum virtutum nobis copia blanditur, ad infirma sua mentis oculus redeat, seseque salubriter deorsum premat; nec recta quae egit, sed quae agere neglexit aspiciat; ut dum cor ex memoria infirmitatis atteritur, apud humilitatis auctorem robustius in virtute na parte perficit, imperfectas tamen ex parva aliqua parte derelinquit; ut cum miris virtutibus rutilant, imperfectionis suae taedio tabescant, et nequaquam se de magnis erigant, dum adhuc contra minima innitentes laborant; sed quia extrema non valent vincere, de praecipuis actibinvigilo, pulchrum depinxi hominem pictor foedus; aliosque ad perfectionis littus dirigo, qui adhuc in delictorum fluctibus versor. Sed in hujus quaeso vitae naufragio orationis tuae me tabula
Abbreviated transcription (Latin):
laudet᷑ coniugiũ. ut tam̃ iã continentes ñ reuocent᷑ ad luxum:
Sic continentib laudet᷑ uirginitas corporis. ut tam̃ in conuigibus
despecta ñ fiat fȩcunditas carnis ⁊ Sic p̃diccnda sune bona. ne
ex latere iubetintur & mala: Sic laudanda sunt bona sũ ma
ne despiciantur ultima: Sic nutrienda sunt ultima. nedum
onibus laborani:
grauis quidẽ p̃diccitori labor ẽ. in cõmunis p̃dicitions
Fuoce ad occultos singuloꝵ motus causasq uigilare. & pa¬
lestrarũ more. indiuersa lateris arte se uertere: Multo ta
Acriori labore fatigat᷑ quando uni & contrariis uitiis seriuer
p̃dicare conpellitur: Plerũq enĩ quis lȩte iumis conspar sionis

Expanded text:
laudetur conjugium, ut tamen jam continentes non revocentur ad luxum. laudetur conjugium, ut tamen jam continentes non revocentur ad luxum. Sic continentibus laudetur virginitas corporis, ut tamen in conjugibus despecta non fiat fecunditas carnis. Sic praedicanda sunt bona, ne ex latere juventur et mala. Sic laudanda sunt bona summa, ne desperentur ultima. Sic nutrienda sunt ultima, ne dumonibus laboranti. Et gravis quidem praedicatori labor est, in communis praedicationis voce, ad occultos singulorum motus causasque vigilare, et palaestrarum more in diversi lateris arte se vertere; multo tamen acriori labore fatigatur, quando uni e contrariis vitiis servienti praedicare compellitur. Plerumque enim quis laetae nimis conspersionis
Abbreviated transcription (Latin):
usnt auditorũ uitia. & singulis inueniint᷑ congrua. & tam̃
bun& ipsis ñ sint diuersa. int̾ passiones medias. uno qͥdẽ
ductu transett. sed more ancipitis gladii. tunores cogitationem
carnalũ. exdiuerso latere incidat. quatin sic suꝑbis p̃dicet᷑ humib¬
tas. ut tam̃ timidis ñ augeat᷑ metus: Sic timidis in fundat᷑ austeri¬
tas ut tam̃ suꝑbis ñ crescat effrenatio: Sic otiosis ac torpentib pre¬
dicetur sollicitudo boni oꝑis ut tam̃ inquietis. In moderatis licentia
ñ augeatur actionis: Sic inquietis ponat᷑ modus. ut tam̃ otiosis u¬
nonfiat torpor securus: Sic abinpatientib extinguat᷑ ira. ut
tam̃ renussis ac lenib ñ crescat neglegentia: Sic lenes accendat¬
tur ad zelũ. ut tam̃ aracundis ñ addat᷑ incendiũ i Sic tenacib
infundat᷑ tribuendi largitas ut tam̃ prodigis. effusionis an¬
frena minime laxentur: Sic ꝓdigis p̃dicetur parcitas. ut tam̃
tenacib peritura rerũ custodia ñ augeatur: Sic incontinentib

Expanded text:
sint auditorum vitia, et singulis inveniatur congrua, et tamen sibimetipsi non sit diversa; ut inter passiones medias uno quidem ductu transeat, sed more bicipitis gladii tumores cogitationum carnalium ex diverso latere incidat, quatenus sic superbis praedicetur humilitas, ut tamen timidis non augeatur metus, sic timidis infundatur auctoritas, ut tamen superbis non crescat effrenatio. Sic otiosis ac torpentibus praedicetur sollicitudo boni operis, ut tamen inquietis immoderatae licentia non augeatur actionis. Sic inquietis ponatur modus, ut tamen otiosis non fiat torpor securus. Sic ab impatientibus exstinguatur ira, ut tamen remissis ac lenibus non crescat negligentia. Sic lenes accendantur ad zelum, ut tamen iracundis non addatur incendium. Sic tenacibus infundatur tribuendi largitas, ut tamen prodigis effusionis frena minime laxentur. Sic prodigis praedicetur parcitas, ut tamen tenacibus periturarum rerum custodia non augeatur. Sic incontinentibus
Abbreviated transcription (Latin):
nita sub istat. Auȩ enĩ futura ꝓuident᷑. cũ p̃sentia fuerint
minoris uirtutis fiunt̃. qre contra ictũ quisq paratior red¬
ditur. hostis qͥse in opinatũ credidit: eo ipso quo ꝓiusus ẽ. ener¬
uatur At contra ammonendis qui inculpa exconsilio li¬
gantur . quatinꝰ ꝓuida consideratione ꝑpendtnt quia dũ
mala exiuditio faciun. districtius contrase iuditiũ accer¬
dunt: Vt tanto eos durior sententia feriat. quanto illos in
culpa artius uincla delibationis ligant: Citius enĩ fortasse
delicta pęnitendo abluerent. si in his sola p̃cipitatione ceci¬
dissenz: Nã tarduiꝰ peccatũ soluit᷑. qđ & ꝑ consiliũ solidat᷑:
Nisi enĩ mers om̃imodo ȩt̃na despicer&. inculpa ex iuditio non
perir&: Hac ergo p̃cipitatione lapsis ꝑ consiliũ pereuntes
differ̃. qđ cũ abstatu iustitiȩ peccando concidunt. plerumq
dit dicens: Ne forte egrediat᷑ ut ignis indignatio mea. & succen

Expanded text:
nita subsistat. Quae enim futura praevidentur, cum praesentia fuerint, minoris virtutis fiunt; quia dum contra ictum quisque paratior redditur, hostis qui se inopinatum 91 credidit, eo ipso quo praevisus est, enervatur. At contra admonendi sunt qui in culpa ex consilio ligantur, quatenus provida consideratione perpendant, quia dum mala ex judicio faciunt, districtius contra se judicium accendunt; ut tanto eos durior sententia feriat, quanto illos in culpa arctius vincula deliberationis ligant. Citius fortasse delicta poenitendo abluerent, si in his sola praecipitatione cecidissent. Nam tardius peccatum solvitur quod et per consilium solidatur. Nisi enim mens omni modo aeterna despiceret, in culpa ex judicio non periret. Hoc ergo praecipitatione lapsis per consilium pereuntes differunt, quod cum hi a statu justitiae peccando concidunt, plerumque dit, dicens: Ne forte egrediatur ut ignis indignatio mea, et succ
Abbreviated transcription (Latin):
riloꝵ uur detes adiuu& qͣtinꝰ ꝑhanc c̃ traria uir tutib
uitia Nor excres canmdidi¬
Let sunt quȩpsul animitrũ. in p̃dications diuersi tate cus¬
todat ut sollicitꝰ congrua singuloꝵ uulnerib medicamina
ꝓponat: Sedcũ magnist st dii ut exortandis singulis ser¬
ut᷑ adsingula: cũ ualde laboriosũ sit unũ queq de ꝓpriis subꝰ
ispensatione debite considerationis instruere. longe tamen.ẽ.¬
ibouosuis: auditores innumeros ediuersis passionib laboran¬

Expanded text:
irtutibus vitia non excrescant. Haec sunt quae praesul animarum in praedicationis diversitate custodiat, ut sollicitus congrua singulorum vulneribus medicamina opponat. Sed cum magni sit studii ut exhortandis singulis serviatur ad singula, cum valde laboriosum sit unumquemque de propriis sub dispensatione debitae considerationis instruere, longe tamen laboriosius est auditores innumeros ac diversis passionibus laboran
Abbreviated transcription (Latin):
& suꝑ regna. ut euellas ⁊ destrues. & disꝑdas ⁊ dissipes. ⁊ edifices
& plantes: Uuit nisi pͥus ꝑuersa destruer&. edificare utilit̃ recta
ñ poss& : Nisi ab auditoꝵ suoꝵ cordib spinas ucini amoris euel¬
ler& nimirũ frustra ineis scẽ p̃dicationis uerba plantar&:
Hinc ÷ qđ petrꝰ pruiꝰ euertit. ut pꝰmodũ construat. cũ neqͣ quã
iudȩos monebat qͥd iã facerent. sed dehis quȩ fecerant in cre¬
pabtet dicens: Iħm ntittirenũ uirũ ad ꝓbactũ ado in uob uir¬
tutib ⁊ ꝓdigiis ⁊ signis quȩ fec̃ ꝑillũds̃ in medio ur̃i. sic̃ uos

Expanded text:
et super regna, ut evellas et destruas, et disperdas et dissipes, et aedifices et super regna, ut evellas et destruas, et disperdas et dissipes, et aedifices et plantes . Quia nisi prius perversa destrueret, aedificare utiliter recta non posset; nisi ab auditorum suorum cordibus spinas vani amoris evelleret, nimirum frustra in eis sanctae praedicationis verba plantaret. Hinc est quod Petrus prius evertit, ut postmodum construat, cum nequaquam Judaeos monebat quid jam facerent, sed de his quae fecerant, increpabat dicens: Jesum Nazarenum virum approbatum a Deo in vobis, virtutibus et prodigiis et signis quae pe
Abbreviated transcription (Latin):
lu quept̃ mittun: Priusuideant fugienda quȩ amaor &sine dif¬
ficlstate pͥmodũ cognoscunt a manda. eẽ que fugunt: Melui enĩ
inexpta recipiunt. si deexꝑtis quic qͥd disputationis audiunt. uera¬
cit̃ retognoscunt : Tunc gͥ pleno uoto discunt uera bona querere
cũ certo uiditio dep̃henderin⁊ falsa se uacue tenuisse: Audiant gͦ
qđ bona p̃sentia etiã delectatione citius transitoria s̃: & tam̃ eoꝵ
causa adultionẽ sine transitu ꝑmansura. qr & nunc qđ lib& iN¬
uitis subtrahit᷑. ⁊ tunc qđ dol& inuitis in suppliciũ reseruatur:
Itaq eisdẽ reb t̾reant᷑ salubrit̃. qͥb: noxia delectant᷑. ut dũ ꝑculsa
mers alta ruinȩ sue dc̃pna conspitiers. sese in p̃cipitio ꝑuenis se
dep̃hendit. gressũ postt̃ga reuoc&. ⁊ ꝑtimescers quȩ a ma¬
uerat. discat diligere quȩ contẽpnebat: Hinc ⁊ enĩ ÷ qđ hiere¬
mie misso ad p̃dicationẽ dr̃: Ecce constitui te hodie suꝑ gentes

Expanded text:
nda quae amant, et sine difficultate postmodum cognoscant amanda esse quae fugiunt. Melius enim inexperta recipiunt, si de expertis quidquid disputationis audiunt, veraciter cognoscunt. Tunc igitur pleno voto discunt vera bona quaerere, cum certo judicio deprehenderint falsa se vacue tenuisse. Audiant ergo quod bona praesentia et a delectatione citius transitura sunt, et tamen eorum causa ad ultionem sine transitu permansura; quia et nunc quod libet invitis subtrahitur, et tunc quod dolet invitis in supplicium reservatur. Itaque eisdem rebus terreantur salubriter, quibus noxie delectantur; ut dum perculsa mens alta ruinae suae damna conspiciens, sese in praecipitium pervenisse deprehendit, gressum post terga revocet, et pertimescens quae amaverat, discat diligere quae contemnebat. Hinc est enim quod Jeremiae misso ad praedicationem dicitur: Ecce constitui te hodi