comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bat quocunq die occurreret quẽ ritum sancti patres
in nicena synõdo prohibuerunt. constituẽtes nõ solũ
lunam pascalem et inde sequitur inquirere. sed eciã
et diem resurrectioms dommice obseruare. et ob hoc
pasca a quinta decima luna usqz in uicesimam p̾mã
extenderunt ut dies dominicus nono mitteretur. Pas¬
ca autem uocabulum non grecum sed hebreum ẽ. nec
atransitu hebreo uerbo pasca appellata ẽ. eo quõd tũc
populus dei ex egipto transierit. Unde et in euãgelio
cum uidisset inquit iħs quia uenit hora eius ut trã¬
siret de indõ ad patrem. Cuius nox ideo per uigil du¬
atur propter aduentum regis ac dei nr̃i. ut tempus
resurrectionis eius non nos dormientes sed uigilan-¬
tes inueniat. Cuius noctis duplex racio est sue qd̃
in eadem tunc uitam recepit cum passus est sue qd̃
postea hora qua resurrexit ad iudicandum uẽturus
ẽ. Eo autem modo agnnus pasca ut non solum mor¬

Expanded text:
bat, quocunque die occurreret: quem ritum sancti patres bat, quocunque die occurreret: quem ritum sancti patres in Nicaena synodo prohibuerunt, constituentes non solum lunam paschalem et inde sequitur inquirere, sed etiam et diem resurrectionis dominicae observare: et ob hoc pascha a quinta decima luna usque in vicesimam primam extenderunt, ut dies Dominicus non omitteretur. Pascha autem vocabulum non Graecum, sed Hebraeum est: nec r pati, sed a transitu Hebraeo verbo pascha appellata est: eo quod tunc populus Dei ex Aegypto transierit. Unde et in Evangelio , Cum vidisset,' inquit, 'Iesus quia venit hora ut transiret de mundo ad Patrem.' Cuius nox ideo pervigilia ducitur, propter adventum regis ac Dei nresurrectionis ejus non nos dormientes, sed vigilantes inveniat. Cujus noctis duplex ratio est: sive quod in eadem tunc vitam recepit, cum passus est: sive quod postea hora, qua resurrexit, ad judicandum venturus est. Eo autem modo agimus pascha, ut non solum mor
Abbreviated transcription (Latin):
ascalem ciclum ypollitus episcopus temporib
allexandri imperatoris primus conscripsit. post
quem probatissimi auctores eusebuis cesariensis
theophilus allexandrinus prosper qͦz nacione acgui-¬
tamis atq uictorinus amplicatis eiusdem festuu¬
tatis raciombus multiplices circulos ediderũt. Cu¬
iusquidem racionem beatissimus cirillus alexandri¬
ne urbis episcope in nonagnnta quinqz annos per
quinquies decem nomes calculans qͦto kalendario
uel luna debeat pascalis solemnitas celebrari. sũma
breuitate notauit. Ciclum autẽ uocatum eo qd̃ ĩorbe
digestus sit. et quasi in arculo dispositum ordinem
complet ainorum sine uarietate ⁊ sine ulla arte. Unde
factum ẽ ut ciuiqz materie carmiina simplici formitate
facta ceclica uocarentur. Hine et latercũlum dictũ qd̃
ordinem habeat tractum annorum. Post cuius exple¬
cionem ad primum exordium reuertendum. Antiquitꝰ
ecclĩa pascha quartadecima luna cum uideis celebra¬

Expanded text:
aschalem cyclum Hippolytus episcopus temporibus Alexandri imperatoris primus conscripsit: post quem probatissimi auctores Eusebius Caesariensis, Theophilus Alexandrinus, Prosper quoque natione Aquitanus atque Victorinus, amplificatis ejusdem festivitatis rationibus, multiplices circulos ediderunt. Cujus quidem rationem beatissimus Cyrillus Alexandrinae urbis episcopus in nonaginta quinque annos per quinquies decem novies calculans, quoto kalendario vel luna debeat paschalis solemnitas celebrari, summa brevitate notavit. Cyclum autem vocatum eo quod in orbe digestus sit, et quasi in circulo dispositum ordinem complet annorum sine varietate et sine ulla arte. Unde factum est, ut cuique materiae carmina, simplici formitate  sic  facta, cyclica vocarentur. Hinc et laterculum dictum, quod ordinem habeat tractuum annorum. Post cujus expletionem ad primum exordium revertendum. Antiquitus Ecclesia pascha quartadecima luna cum Judaeis celebra
Abbreviated transcription (Latin):
ne positus sit mimerus cui subiecta ẽ area. Uerbi
gracia si ẽ area p̾a in primo canone. si secunda in
secundo. si tercia in tercio. et sic per ordinem usq ad
decimum puemies. Si igitur aperto quolibet euan¬
gelio placuerit sare qui reliquorum euangelistaꝵ
similia dixerint. assumes adiacentem nuimerũ ca¬
pituli et queres ip̃m mimerum in suo canone quẽ
indicat ibiq inuenies. qui et quid dixerunt. et ita
emum in corpore in quisita loca que ex ip̃is numeris
in dicantur. ꝑ singula euangelia de eisdem dixisse
inuenies.
De canomibus confiliorum Caplin uii

Expanded text:
ne positus sit numerus, cui subiecta est aera. Verbi ne positus sit numerus, cui subiecta est aera. Verbi gratia: Si est aera .I., in primo canone; si secunda, in secundo; si tertia, in tertio; et sic per ordinem usque ad decimum perveniens. Si igitur, aperto quolibet Evangelio, placuerit scire qui reliquorum Evangelistarum similia dixerunt, adsumes adiacentem numerum capituli, et requires ipsum numerum in suo canone quem indicat, ibique invenies quot et qui dixerint; et ita demum in corpore inquisita loca, quae ex ipsis numeris indicantur, per singula Evangelia de eisdem dixisse invenies. De canonibus conciliorum . Canon
Abbreviated transcription (Latin):
ãnones euangeliorum ammonius primus
excogitauit allexandrie quos postea eusebiꝰ
ensis secutus plemus composuit. Qui ide
facti sunt. ut ꝑ eos iuenire et scire possimus qͥ
reliquorum euangelistarum similia aut propria
dixerint. Sunt autem numero decem quorũ pri-¬
mus continet numerus in quib quatuor eadem
dixerunt. matheus. marcus. lucas. rohannes. Secũ¬
dus in quibus tres. matheus marcus. lucas. Terciꝰ.
in quibus tres. matheus. marcus. lucas. iohannes.
Quartus in quibus tres. matheus marcus iohãnes.
Quintus in quibus duo matheus. lucas. Dextus in
quibus duo matheus. marcus. Septimus in quibus
duo. matheus iohannes. Octauus in quibus duo.
lucas. marcus. Nonus in quibus duo. lucas iohã¬
nes. Decimus in quibus singuli eorum quẽdam
propria dixerunt. Quorum exposico hec ẽ. Per singu
los emim euangelistas mimerus quidam capitulis
affixus adiacet. quibus nuimeris sub dicta est area
quedam minio notata que in dicat in quoto cano¬

Expanded text:
anones Evangeliorum Ammonius primus excogitavit Alexandriae, quos postea Eusebius Caesariensis secutus plenius composuit. Qui ideo facti sunt, ut per eos invenire et scire possimus, qui reliquorum Evangelistarum similia aut propria dixerint. Sunt autem numero decem, quorum primus continet numeros, in quibus quatuor eadem dixerunt: Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes. Secundus, in quibus tres: Matthaeus, Marcus, Lucas. Tertius, in quibus tres: Matthaeus, Lucas, Joannes. Quartus, in quibus tres: Matthaeus, Marcus, Joannes. Quintus in quibus duo: Matthaeus, Lucas. Sextus in quibus duo: Matthaeus, Marcus. Septimus, in quibus duo: Matthaeus, Joannes. Octavus, in quibus duo: Lucas, Marcus. Nonus, in quibus duo: Lucas, Joannes. Decimus, in quibus singuli eorum quaedam propria dixerunlos enim evangelistas numerus quidam capitulis affixus adjacet, quibus numeris subdita est aera quaedam mineo notata, quae indicat in quoto cano
Abbreviated transcription (Latin):
si minantem ad quam cum uimi suam trausfert
decepta corripitur. Nelo uel quod sit rotondissimo
membro uel quõd fauos petat. et assidue mella cap¬
tet. musio appellatus quod muribus infestus sit.
Hunc uulgus capum a captuta uocat. Alii dicũt
quõd captat id ẽ uideat. Nam tam acute cernit ut
fulgore luminis noctis tenebras superet. Unde agre¬
COuenit catus io ẽ ingenosus. uenerator up̃s ẽ
ut in esca secundum .lxx. Ecce quem ad mõdum
leo aut catulus leoms in uenatione quam capit
ita ueniet. Uenatores apłi uel ceteri predicatores
in hieremia. Mittam eis uenatores ⁊ uena
eos de omni monte. Uenator diabolus in cuius fi¬
gura nembroth ille gigas uenator coram domnio.
ut in genesi. Uenatores praui hommes ut in pro-¬
pheca. Uenantes ceperunt me quasi auem mini¬
a mei gratis. Lanna diabolus uel demones ut ĩ
hieremia . Sed et lamia nudauit mamillam ⁊ lac¬
tauit catulos. Item lanna hereticus uel guilibet

Expanded text:
si minantem, ad quam cum vim suam transfert, si minantem, ad quam cum vim suam transfert, decepta corripitur. Melo, vel quod sit rotundissimo membro, vel quod favos petat, et assidue mella captet. Musio appellatus, quod muribus infestus sit. Hunc vulgus caum a captura vocat. Alii dicunt, quod catat, id est, videat. Nam tam acute cernit, ut fulgore luminis noctis tenebras superet. Unde a Graeco venit catus, id est, ingeniosus. Venator Christus est, ut in Isaia secundum LXX: Ecce quemadmodum leo aut catulus leonis in venatione quam capit ; ita veniet. Venatores, Apostoli vel caeteri praedicatores, ut in Jeremia: Mittam eis venatores, et venabuntur eos de omni monte . Venator diabolus, in cujus figura Nemrod ille gigas venator coram Domino, ut in Genesi ; venatores pravi homines, ut in propheta: Venantes ceperunt me, quasi avem, inimici mei gratis . Lamia diabolus vel daemones, ut in Jeremia: Sed et lamia nudavit mamillam, et lactavit catulos . Item lamia, haereticus vel quilibet
Abbreviated transcription (Latin):
ad modam grata et gesticulatis montib in quie¬
ti. Callitrces toto aspectu aceteris distant. Sũt
enim in facie producta barba et lata cauda. Simie
autem callidos mente ⁊ peccatis fetidos homines
significat. Qui aliquando per conuersionem et
penitentiam ad pacificum nostrum deducuntur.
et eius agunt seruicium sicut supra dictum ẽ.
de elefantis ⁊ simus qui adducebantur ad salomo¬
nem. E m̃dros bestiola ex eo nuncupata quõ in a¬
quis uersetur. et maxime in mlo. Que si ĩuene¬
rit dorimentem coccodrillum uolutat se in luto pri-¬
mum et intrat ꝑ eos eus in uentrem. et carpens
omia intranea eius sic moritur. hinc enemon
grece uocatus eoꝙ odore suo et salubria aborum et
uenenosa prodantur. Dequo dracontus ait. pre¬
cidit suillus uim cuiuscunq uenent. diullus aut
asetis est nuncupatus. Hic etiam serpentes in seqͥ¬
tur. Qui cum aduersus aspidem pugnat caudã
erigit. quam aspis maxime incipit obseruare qͣ¬

Expanded text:
admodum grata, et gesticulatis motibus inquieadmodum grata, et gesticulatis motibus inquieti. Callitrenim in facie producta barba, et lata cauda. Simiae autem callidos mente, et peccatis fetidos homines significant. Qui aliquando per conversionem et poenitentiam ad pacificum nostrum deducuntur, et ejus agunt servitium, sicut supra dictum est de elephantis et simiis, qui adducebantur ad Salomonem. Enhydros bestiola, ex eo nuncupata, quod in aquis versetur, et maxime in Nilo. Quae si invenerit dormientem crocodilum, volutat se in luto primum, et intrat per os ejus in ventrem, et carpens omnia interanea ejus, sic moritur; ichneumon Graece vocatus eo quod odore suo et salubria ciborum et venenosa prodantur. De quo Dracontius ait: Praedicit suillus vim cujuscunque veneni. Suillus autem a setis est nuncupatus. Hic etiam serpentes insequitur. Qui cum adversus aspidem pugnat, caudam erigit, quam aspis maxime incipit observare qua
Abbreviated transcription (Latin):
erterminantes uineas id ẽ plebes fidelium. Et
in libro uidicum de sampson dicitur. Apprehẽdit
trecentas uulpes et ligauit faculas in caudis
eorum. Simie grecum̃ nomen ẽ id ẽ pressis na¬
ribus. unde et simias dicimus quod suppressis
narib sint. et facie feda rugis turpiter follicã¬
tibus. licet et cappellarum sit pressum habere
nasum. Alu simias latino sermone uocatas ax¬
bitrantur eoꝙ multa in eis similitudo racionis
humane sentitur. sed falsum ẽ. In elemẽtorum
coginitione sagaces. Noua luna exultant. media
et calua tristantur. fetus quos amant ante se
gestant. neglecti circa matrem herent. Harum
genera quĩnq sunt. Ex quib circopetici caudas
habent. Simia enim cum cauda ẽ. quam quidã
euram uocant. Spinge uellose sunt comis mã¬
mis prominentibus dociles ad feritatis obluuo¬
nem. Cenocefali ⁊ ip̃i similes simus sed facie in
modum canis unde et nuncupati. Satiria facie

Expanded text:
exterminantes vineas , id est, plebes fidelium. Et exterminantes vineas , id est, plebes fidelium. Et in libro Judicum de Samson dicitur: Apprehendit trecentas vulpes, et ligavit faculas in caudis eorum . Simiae Graecum nomen est, id est, pressis naribus. Unde et simias dicimus, quod suppressis naribus sint, et facie foeda, rugis turpiter follicantibus: licet et capellarum sit pressum habere nasum. Alii simias latino sermone vocatas arbitrantur eo quod multa in eis similitudo rationis humanae sentitur: sed falsum est. In elementorum cognitione sagaces: nova luna exsultant: media et cava tristantur: fetus, quos amant, ante se gestant: neglecti circa matrem haerent. Harum genera quinque sunt. Ex quibus circopetici cercopitheci caudas habent. Simia enim cum cauda est, quam quidam cruram vocant. Spingae villosae sunt comis, mamis prominentibus, dociles ad feritatis oblivionem. Cynocephali, et ipsi similes simiis, sed facie ad modum canis, unde et nuncupati. 33. Satyri, facie
Abbreviated transcription (Latin):
nunguam rectis itinerib. sed tortuosis amfractib
curat. fraudulentum anmal in sidusq decipiens
Nam dum non habuerit escam fingit mortẽ sicq
descendẽtes quasi ad cadauer aues rapit ⁊ deuorat.
uulpis emi mistice diabolum dolosum uel hereti¬
cum callidum siue peccatorem hominem signifi-¬
cat. Unde de herode dommus ait in euangelio. Ite
dicite. uulpi illi. Et alibi. Uulpes inquit foueas
habeant. et uolucres celt nidos in uulpibus hereti
t in uolucribus celi malignos spiritus exp:¬
mens qui in pectoribus humanis sibi latibula que¬
runt. ubi suggestiones suas puersas interserant
et uoluntates suas pessimas expleant. Item uul¬
pes diabolus uel demones ut in psalmo. Tradẽtur
in manus gladu partes uulpium erunt. Et in
hieremia propter montem sion quia disperut.
Uulpes ambulauerunt in eo. uulpes heretici ĩcã¬
icis canticorum. Capite nobis uulpes pus

Expanded text:
nunquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus nunquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currit: fraudulentum animal insidiisque decipiens. Nam dum non habuerit escam fingit mortem, sicque descendentes quasi ad cadaver aves rapit et devorat. Vulpes enim mystice diabolum dolosum, vel haereticum callidum, sive peccatorem hominem significat. Unde de Herode Dominus ait in Evangelio: Ite, dicite vulpi illi . Et alibi: Vulpes, inquit, foveas habeant: et volucres coeli nidos ; in vulpibus haereticos, et in volucribus coeli malignos spiritus exprimens, qui in pectoribus humanis sibi latibula quaerunt, ubi suggestiones suas perversas interserant, et voluntates suas pessimas expleant. Item vulpes diabolus vel daemones, ut in psalmo: Tradentur in manus gladii, partes vulpium erunt . Et in Jeremia: Propter montem Sion quia disperiit . Vulpes ambulaverunt in eo. Vulpes, haeretici in Canticis canticorum: Capite nobis vulpes pusillas
Abbreviated transcription (Latin):
se forte miscentur. Dolent et inde femmas centes
natu in silius aligatas admitti ad tigres bestias
agubus in siliri et nasci ex eodem fetu canes ad¬
es acerrimos ⁊ fortes ut in compleru leones pro-¬
iternant ¶ Tatuli ergo significant gentiles. Unde
ẽ in euangelio. qd̾ sirophenissa mulier cui dũs ait.
non ẽ bonum sumere panem filiorum et mittere ta
mbus respondit ei dicens. Stiam domine nam et
catelli edunt de micis que cadunt de mensa dñorũ
suorum. Mensa quippe est scriptura sacrde que nob
panem uite mimistrat mice puerorum interna surit
misteria scripturarum quib humilium solent corda
puerorum refici. Non ergo crustas sed micas de pa¬
ne puerorum edunt cãtelli quia conuersi ad fidẽ
quierant despecti in gentibz non littere suꝑfiaiem
in scripturis sed spiritalium sensum quia in bonis
accibus proficere ualeant inquirunt. uulpis dicta
quasi uolupis. Est emim uolubilibus pedibus et

Expanded text:
se forte miscentur. Solent et Indae feminae canes se forte miscentur. Solent et Indae feminae canes noctu in silvis alligatae admitti ad tigres bestias, a quibus insiliri et nasci ex eodem fetu canes adeo acerrimos et fortes, ut in complexu leones prosternant. Catuli ergo significant gentiles. Unde est in Evangelio, quod Syrophoenissa mulier, cui Dominus ait: Non est bonum sumere panem filiorum, et mittebus , respondit ei dicens: etiam Domine, nam et catelli edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. Mensa quippe est scriptura sacra, quae nobis panem vitae ministrat, micae puerorum, interna sunt mysteria Scripturarum, quibus humilium solent corda puerorum refici. Non ergo crustas, sed micas de pane puerorum edunt catelli: quia conversi ad fidem, qui erant despecti in gentibus non litterae superficiem in scripturis, sed spiritalium sensum, quibus in bonis actibus proficere valeant, inquirunt. Vulpes dicta, quasi volupes. Est enim volubilibus pedibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
gelis. Non ẽ bonum sumere panem filiorũ ⁊ mitte
cambus. Canes heretia ut indeutrononnio. Non y¬
feres precium canis in domum dei tui. Et in aplõ.
uidete canes uidete malos operarios. uidete conc¬
siones. Canis uero uoracissimum anial atqz im¬
portunum consueuit illas domus latratibz defen¬
dere in quibus edacitatem suam nouit accepto pa¬
ne saciare. Huis merito comparantur udei quin
xp̃ĩane fidei munere sagmati ecclesiam dei clanio¬
sa predicatione defendere festinabunt. sicut pauli
apostolo contigit. ut qui ante fuit. persecutreti¬
rpĩant nomiuis postea diuino inunere iungeretur
aplĩs. Canes hommes rirosi uel detractores alterie¬
tro se lacerantes in apostolo. Quõd si inuicem mor¬
detis et comeditis iudete ne ab inuicem consumaꝵ¬
mini. Catuli abusiue dicuntur quarum libet bestia¬
tum filii. Nam proprie catili canum sunt per di¬
minucionem dicti. Lincisci uero dicuntur. ut ait.
plmus canes nati et lupis et cambus cum intra

Expanded text:
Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus . Canes, haeretici, ut in Deuteronomio: Non inferes pretium canis in domum Dei tui . Et in Apostolo: Videte canes, videte malos operarios, videte concisiones . Canis vero voracissimum animal atque importunum consuevit illas domus latratibus defendere, in quibus edacitatem suam novit accepto pane satiare. His merito comparantur Judaei, qui Christianae fidei munere saginati, Ecclesiam Dei clamosa praedicatione defendere festinabunt: sicut Paulo apostolo contigit, ut qui ante fuit persecutor Christiani nominis, postea divino munere jungeretur Apostolis. Canes, homines rixosi vel detractores alterutro se lacerantes ut in Apostolo: Quod si invicem mordetis et comedetis, videte ne ab invicem consumamini . Catuli abusive dicuntur quarumlibet bestiarum filii. Nam proprie catuli canum sunt, per diminutionem dicti. Lycisci vero dicuntur ut ait Plinius canes nati ex lupis et canibus, cum intra
Abbreviated transcription (Latin):
citur. quõd ad fidem et penitentiam possit uenire
Hinc de uideis scriptum ẽ. Conuertantur ad uesperã
et famen paciẽtur ut canes et arcuibunt cuntltẽ.
Canes intelliguntur muti sacerdotes uel inprobi

Expanded text:
citur, quod ad fidem et poenitentiam possit venire. citur, quod ad fidem et poenitentiam possit venire. Hinc de Judaeis scriptum est: Convertantur ad vesperam, et famem patientur ut canes, et circuibunt civitatem . C
Abbreviated transcription (Latin):
tum existiment eoꝙ insonat. mõe et canere. ne¬
chil autem sagacius cambus. Plus cnm crteris
sensus ammalibus habent. Namq soli sua no¬
mina recongnoscunt dominos suos diligũt dñoꝵ
tecta defendunt pro dominis sius morti se obiciũt᷑
uoluntarie cum domnnio ad predam currunt corpꝰ
domini sui etiam mortuum non relinquñt. Quo¬
rum postremo natura ẽ extra homines eẽ nõ pos¬
se. In canibus duo sunt expectanda aut fortitũdo
aut̃ uelocitas. Canis autẽ diuersas significacõẽs
habet. Nlam aut diabolum uel iudeum siue genti¬
lem populum significat. Unde propheta domnium
precatur dicens in psalmo. Erue aframea aĩam
meam et de manu canis unicam meã. Nam ĩ me¬
liors parte canis poiitur ut in eccliaste ubi scrip¬
tum ẽ. melior ẽ canis uiuus leone mortuo. Hic
leonem diabolum. canem uero gentilem uel hoĩem
peccatorem accipiendum puto. Qui ideo melior di¬

Expanded text:
tum existiment eo quod insonat: inde et canere. Nitum existiment eo quod insonat: inde et canere. Nihil autem sagacius canibus. Plus enim sensus caeteris animalibus habent. Namque soli sua nomina recognoscunt, dominos suos diligunt, dominorum tecta defendunt, pro dominis suis morti se objiciunt, voluntarie cum domino ad praedam currunt, corpus domini sui etiam mortuum non relinquunt. Quorum postremo natura est, extra homines esse non posse. In canibus duo sunt exspectanda: aut fortitudo, aut velocitas. Canis autem diversas significationes habet. Nam aut diabolum vel Judaeum, sive gentilem populum significat. Unde Propheta Dominum precatur dicens in psalmo: Erue a framea animam meam, et de manu canis unicam meam . Nam in meliore parte canis ponitur, ut in Ecclesiaste, ubi scriptum est: Melior est canis vivus leone mortuo . Hic leonem diabolum, canem vero gentilem vel hominem peccatorem accipiendum puto. Qui ideo melior di
Abbreviated transcription (Latin):
sed sepuis contrariam Olam aut diccholum siguifi¬
cat ut ẽ illud in euangelio. lupus xaꝑit ⁊ disper¬
git oues. aut hereticõs nel dolosos hommes de
quibus dominus ait. Attendite a falsis propheti
qui ueniunt ad uos uestimentis ouium. intrinsecꝰ
autem sunt lupi rapices. Et iteꝵ. Uidet lupum
bementem et dimittit ones et fugit. Legitur ta-¬
nren ⁊ acob patriarcha in beredictione bemiamm
filii sui dirisse ita. Temanim lupus rapar mane
comedet predam. uespere diuidet spolia. Quibus
tis apls paulus designatur. de benanim se¬
pe progenitus. qui mane rapuit predam id ẽ in
primordus fideles quos potuit deuastauit. uesꝑe
autem spolia diuisit. quia fidelis postinõdum fac-¬
tus sacra eloquia audientibus dispensatiõe miri-¬
fica dispensauit. Cams nomen latiuũ grecũ ethi¬
mologiam habere uidetur ¶Grece enim ci nes diai¬
tur. licet eum quidam acanore latratus appellu¬

Expanded text:
sed saepius contrariam. Nam aut diabolum signifised saepius contrariam. Nam aut diabolum significat, ut est illud in Evangelio: Lupus rapit et dispergit oves ; aut haereticos vel dolosos homines, de quibus Dominus ait: Attendite a falsis prophetis, qui veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Et iterum: Videt lupum venientem, et dimittit oves, et fugit . Legitur tamen Jacob patriarcha in benedictione Benjamin filii sui dixisse ita: Benjamin lupus rapax mane comedet praedam, vespere dividet spolia . Quibus dictis apostolus Paulus designatur, de Benjamin stirpe progenitus, qui mane rapuit praedam, id est, in primordiis fideles, quos potuit devastavit: vespere autem spolia divisit: quia fidelis postmodum factus sacra eloquia audientibus dispensatione mirifica dispensavit. Canis nomen Latinum Graecam etymologiam habere videtur. Graece enim cinos  Kyon  dicitur: licet eum quidam a canore latratus appella
Abbreviated transcription (Latin):
nostrum in caluarie loco cruaifirum. et iterũ ibi.
Ueniebat leo et uesus et tollebat arietem de grege
Lupus greca deriuatione in linguã nr̃am trans¬
fertur. Lupos enim illi licos dianit. Licos autẽ
grece amorsib appellatur qui rabie rapacitatis
queq muenit truadat. Alu lupos uecatos auint
quasi leopos quõ quasi leoni ita sit illi uirtus
in pedibus. Unde et ꝯuicquid presserit pede non uĩ¬
uit. Rapar autem bestia et cruores appeteris. De
quo rustici aiunt uocem hominem perdere si eũ
lupus prior uderit. Unde ⁊ subito tacenti dicit᷑.
lupus in fabula. Certe si se preuisum senserit de¬
ponit. feroatatis audaciam. Lupi toto amio noni
amplius quam dies duõdecim coeunt. Famen diu
portant ⁊ post longa ieuima multum deuorant
Lupos ethiopa gignit ceruice iubatos et tantu
barios ut nullum collorem illis dicant ab ẽẽ. Lup
eigo raro nuenitur bonam significationem haobẽ

Expanded text:
nostrum in Calvariae loco crucifixum. Et iterum ibi: nostrum in Calvariae loco crucifixum. Et iterum ibi: Veniebat leo et ursus et tollebat arietem de grege . Lupus Graeca derivatione in linguam nostram transfertur. Lupos enim illi lycous dicunt. Lycos autem Graece a morsibus appellatur, qui rabie rapacitatis quaeque invenit trucidat. Alii lupos vocatos aiunt, quasi leopos, quod quasi leoni, ita sit illi virtus in pedibus: unde et quidquid presserit pede, non vivit. Rapax autem bestia et cruoris appetens. De quo rustici aiunt, vocem hominem perdere, si eum lupus prior viderit. Unde et subito tacenti dicitur, lupus est in fabula. Certe si se praevisum senserit, deponit ferocitatis audaciam. Lupi toto anno non amplius quam dies duodecim coeunt. Famem diu portant, et post longa jejunia multum devorant. Lupos Aethiopia gignit cervice jubatos, et tantum varios, ut nullum colorem illis dicant abesse. Lupus ergo raro invenitur bonam significationem habere,
Abbreviated transcription (Latin):
re et ad penitentiam redigere precepit. Ursus fer¬
tur dictus quõd ore suos formet fetus quasi orsus.
Nam auĩt eos in formes generare partus ⁊ carnẽ
quandam nasa quam mater lambendo ĩ mẽbra
componit. Unde est illud. Sit formãt lingua fe¬
tus cum protulit ursa. ded hoc minaturitas par-¬
tus facit. Demq tricesimo die generat. Unde eue-
ut precipitata fecunditas informis procres
ursorum caput in balidum uis marina in brachus
et lumbis. Unde interdum erecti insistunt. Ur̃sꝰ
ergo aliquando iuxta allegoriam significat dia¬
bolum insidiatorem gregis dei. Aliquando autẽ
duces seuos et crudeles. Ande in libro regum scip¬
tum est. quõd pueros qui heliseum prophetam ir¬
ridebant duo ursi egressi de silua comederant qd̃
significat duos principes xomanorum uespasianuĩ
uidelicet et titum egressos de saltu gentium deuo¬
rare iudaicos pueros qui irriserunt saluatorem

Expanded text:
re et ad poenitentiam redigere praecepit. Ursus ferre et ad poenitentiam redigere praecepit. Ursus fertur dictus, quod ore suo formet fetus, quasi orsus. Nam aiunt eos informes generare partus, et carnem quamdam nasci, quam mater lambendo in membra componit. Unde est illud, Sic format lingua fetus cum protulit ursa. Sed hoc immaturitas partus facit. Denique tricesimo die generat. Unde evenit, ut praecipitata fecunditas informes procreet. Ursorum caput invalidum, vis maxima in brachiis et lumbis. Unde interdum erecti insistunt. Ursus ergo aliquando juxta allegoriam significat diabolum insidiatorem gregis Dei, aliquando autem duces saevos et crudeles. Unde in libro regum scriptum est , quod pueros, qui Elisaeum prophetam irridebant, duo ursi egressi de silva comederunt: quod significat duos principes Romanorum, Vespasianum videlicet et Titum, egressos de saltu gentium devorare Judaicos pueros, qui irriserunt Salvatorem
Abbreviated transcription (Latin):
ili eorum apti sunt medicaminibus. Propte
quos cum persenserint uenatorem. ip̃i se castrant
et morsibus uires suas amputant. De quibz cice¬
ro in scauriana. Redimunt se aparte corporis.
quõd maxime expetuntur. iuuenalis. Qui se eunu-¬
n ip̃e facit cupiens euadere dannio testicul
Ip̃i sunt ⁊ fibri qui etiam et pontici canes uocant᷑.
mira ergo est animantiũ quorundam prudencia
sed multo magis quorum hominum stupenda ẽ
dementia. qũi creaturam dei in se conditam esti¬
uant uiciorum ẽẽ efficatiam. Inde quidem h¬
a extiterunt qui genitalia membra sibi amputa¬
uerunt quo facilius seruare possent nubendi con-¬
tinentiam illam sentenciam domini male interp̾¬
tantes qua ait. Dunt eunchi qui ie ip̃os castra¬
uerunt propter celorum. cum hoc magis intelligẽ¬
dum sit ꝑtinere ad uoluptatũ ⁊ libidmis amputa¬
cionem. quam ad membrorum corporis detrũcacio¬
nem. Tales ergo canonica auctoritas excõmunica¬

Expanded text:
testiculi eorum apti sunt medicaminibus. Propter testiculi eorum apti sunt medicaminibus. Propter quos cum persenserint venatorem, ipsi se castrant et morsibus vires suas amputant. De quibus Cicero in Scauriana: Redimunt se ea parte corporis: propter quam maxime expetuntur. Juvenalis: Qui se eunuchum ipse facit cupiens evadere damno testiculi. Ipsi sunt et fibri, qui etiam et pontici canes vocantur. Mira ergo est animantium quorumdam prudentia: sed multo magis quorumdam hominum stupenda est dementia, qui creaturam Dei in se conditam aestimant vitiorum esse efficaciam. Inde quidem haeretici exstiterunt, qui genitalia membra sibi amputaverunt, quo facilius servare possent nubendi continentiam, illam sententiam Domini male interpretantes, qua ait: Sunt eunuchi, qui se ipsos castraverunt propter regnum coelorum ; cum hoc magis intelligendum sit pertinere ad voluptatum et libidinis amputationem, quam ad membrorum corporis detruncationem. Tales ergo canonica auctoritas excommunica
Abbreviated transcription (Latin):
ethiopa gignit. Nec abxe ẽ quõd bestiarum hirũ
colo et factura ad significationem ualiotum stri¬
colum ato iuiciorum transferatur. si alicubi ⁊̃scrp¬
turis ilsius mencio fuerit reperta.Lue dicitur
quia in luporum genere numeratur. Bestia macu¬
lis terga distincta ut pardus sed similis lupo. hui
uriam conuertere se in duriciam lapidis precio¬
si dicunt qui ligurius appellatur. quod et ip̃os
linces sentire hoc documento probatur. Nam egces¬
tum liguorem arems inquantum potuerint cõte¬
gunt in udia quãdam naturali ne talis egestro
transeat in usum humanum. Linces dicit plimus
secundus extra unum non admittere fetum. Simi¬
liter et ista bestia tipum tenet. inuidorum hom̃
atq dolosorum qui magis cupiunt nocere quã
prodesse et tetremis cupiditatib intenti ea que sr̃¬
flua sibi sunt et ceteris prodesse poterant nutili¬
ter seruant. Castores acrastando dicti sunt. Ilam

Expanded text:
Aethiopia gignit. Nec ab re est, quod bestiarum harum Aethiopia gignit. Nec ab re est, quod bestiarum harum color et factura ad significationem variorum errorum atque vitiorum transferatur, si alicubi in scripturis illius mentio fuerit reperta. Lynx dicitur, quia in luporum genere numeratur, bestia maculis terga distincta, ut pardus, sed similis lupo. Hujus urinam convertere se in duritiam lapidis pretiosi dicunt, qui ligurius appellatur: quod et ipsos lynces sentire hoc documento probatur. Nam egestum liquorem arenis, inquantum potuerint, contegunt, invidia quadam naturali, ne talis egestio transeat in usum humanum. Lynces dicit Plinius secundus extra unum non admittere fetum. Similiter et ista bestia typum tenet invidorum hominum atque dolosorum, qui magis cupiunt nocere quam prodesse, et terrenis cupiditatibus intenti ea, quae superflua sibi sunt, et caeteris prodesse poterant, inutiliter servant. Castores a castrando dicti sunt. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
qui fecit utraq unum et in sanguine suo munda¬
uit. conscientiam nr̃am ab oꝑib mortuorum. Ger¬
phes uocatur quod sit animal pennatum et quadri¬
pes. Hoc genus in ĩphoreis nasatur montibł. Dun
parte corporis leones sunt alis et facie aquilis sumr¬
les equis uehementer infesti. Nam et homies uiuoe
discerpunt. Hii possunt significare ferocitatem per¬
secutorum ⁊ elationem suꝑborum qui in festi surit
hommnibus qui simꝑlicitatem xpĩanam sequunitur
et racionabiliter uiuunt. Cameleon non habet
unum colbrem sed diuersa ẽ uarietate conspersue
ut pardus. Dictus autem ita quõd huiue ausi¬
seontis corpusculum ad colores quoeo iuidet facisi¬
nia conuersione uariatur quod asiorum cũasiũ
non ẽ itta aid conuersionem facilis corpulentius
Canteleo pardus dictus quod dum sit ut parddis
asbis maculis aspersus collo equo similis pedisi
Bubasis capite tamen camelo est seprilitum harit

Expanded text:
qui fecit utraque unum , et in sanguine suo mundaqui fecit utraque unum , et in sanguine suo mundavit conscientiam nostram ab operibus mortuorum. Griphes vocatur, quod sit animal pennatum et quadrupes. Hoc genus in Hyperboreis nascitur montibus. Omni parte corporis leones sunt, alis et facie aquilis similes, equis vehementer infesti. Nam et homines vivos discerpunt. Hi possunt significare ferocitatem persecutorum, et elationem superborum, qui infesti sunt hominibus, qui simplicitatem Christianam sequuntur et rationabiliter vivunt. Cameleon non habet unum colorem, sed diversa est varietate conspersus, ut pardus. Dictus autem ita, quod hujus cameleontis corpusculum ad colores, quos videt, facillima conversione variatur, quod aliorum animalium non est ita ad conversionem facilis corpulentia. Cameleopardus dictus, quod, dum sit, ut pardus, albis maculis aspersus, collo equo similis, pedibus bubulis, capite tamen camelo est similis. Hunc
Abbreviated transcription (Latin):
grandius uidebant. Lucas quia in lucania illos
prinios purus in prelio obiecit romanis. Nam hoc
genus amantis in reb bellics aptum ẽ. In eis enĩ
persi ⁊ indi ligneis turribus collocatis de muro tã
quam iaculis dimicant. Incellectu autem ⁊ memo¬
ria multa iuugent. gregatim incedunt motu quo
ualent saltant murem figiunt auersi coeunt. eruã¬
do autem parturiunt. in aquis uel in insulis dimit¬
tunt fetus propter dracones quia inimia sunt et
ab eis implicati necantur. Biennio autem portãt
fecus nec amplius quam semel gignunt nec plu¬
res sed tantum unum. Uiuunt autem trecentos
amios. depũ solam affricam et indiam elefanti
prius nascebantur. nunc sola india eos gignit
elephas autem significat peccatorem minianeã
scelerihus et facmorum deformitate squalidum.
actamen tales sepe ad xp̃m conuertuntur. Unde
scriptum ẽ in libro regum quod adducerentur ad la¬
lomonem simie et elefanti. quia ip̃e ẽ par nostra

Expanded text:
grandius videbant: lucas, quia in Lucania illos grandius videbant: lucas, quia in Lucania illos primos Pyrrhus in praelio objecit Romanis. Nam hoc genus animantis in rebus bellicis aptum est. In eis enim Persae et Indi ligneis turribus collocatis tanquam de muro jaculis dimicant. Intellectu autem et memoria multa vigent: gregatim incedunt: motu, quo valent, salutant, murem fugiunt, aversi coeunt. Quando autem parturiunt, in aquis vel in insulis dimittunt fetus propter dracones, quia inimici sunt, et ab eis implicati necantur. Biennio autem portant fetus, nec amplius quam semel gignunt, nec plures, sed tantum unum. Vivunt autem trecentos annos. Apud solam Africam et Indiam elephanti prius nascebantur: nunc sola India eos gignit. Elephas autem significat peccatorem immanem sceleribus, et facinorum deformitate squalidum: attamen tales saepe ad Christum convertuntur. Unde scriptum est in libro Regum, quod adducerentur ad Salomonem simiae et elephanti , quia, ipse est pax nostra,
Abbreviated transcription (Latin):
tis sibi fortitudinem subegit. Tinoceros xp̃s dñs
pocest intelligi propter inuictam fortitudinem ut
in deutrononno. Cuius fortitudo simiłis ẽ ⁊ mocẽ¬
rotis. Imoceros ut supra diximus fortes qͦ siue
potestates seculi huius in iob. Nungiuid uolet xi¬
noceros seruite tibi. Monoceron hoc ẽ uiicornis xp̃s
est ut in psalmo. Et dilectus sicut filius unicorin-
um id ẽ singularis potencie ⁊ unum sanctorũ regnũ.
Unicornis supbi uel unum habentes testamentum
ut in psalmo. Et acornibus unicornium humilita¬
tem meam. Elefantem grecia amagintudine corpo¬
ris uocatum putant quod formam montis proferat.
Drece enim mons elfio dicitur. ¶pũd inos a
a uoce barro uocatur. Unde et uox eius barritus et
dentes ebur. rostrum autem promoscida dicitur qm̃
illo pabulum ori admonet. et ẽ angui similis ual¬
lo munitus eburneo. Hos boues lucas dictos ab
antiquis romanis bou̾es quia nullu in animal

Expanded text:
tis sibi fortitudinem subegit. Rhinoceros Christus Dominus tis sibi fortitudinem subegit. Rhinoceros Christus Dominus potest intelligi propter invictam fortitudinem, ut in Deuteronomio: Cujus fortitudo similis est rhinocerotis . Rhinoceros, ut supra diximus, fortes quoque sive potestates saeculi hujus in Job: Nunquid volet rhinoceros servire tibi? Monoceros, hoc est, unicornis, Christus est, ut in psalmo: Et dilectus sicut filius unicornium , id est, singularis potentiae, et unum sanctorum regnum. Unicornis superbi vel unum habentes testamentum, ut in psalmo: Et a cornibus unicornium humilitatem meam . Elephantem Graeci a magnitudine corporis vocatum putant, quod formam montis proferat. Graece en immons lophos dicitur. Apud Indos autem a voce barrus vocatur. Unde et vox ejus barritus, et dentes ebur. Rostrum autem promuscis dicitur, quoniam illo pabulum ori admovet, et est angui similis vallo munitus eburneo. Hi boves lucas dicti ab antiquis Romanis: boves, quia nullum animal
Abbreviated transcription (Latin):
si quos inuenisset huius uite uiros ac mulieres dĩ¬
tes perduceret in hierusalem. Qui diuine legis eri¬
ditione preditus dum aliorum ingliuuez redarguie.
cornu elefantis in uentrem ferit. In uentrem quippe
clefantos ꝓcusserat cum dicebat. Multi ambulant
quos sepe dicebam uobis nunc autem et flens dico
municos crucis xp̃i quorum finis interitus quorum
deus uenter ẽ et gloria in confusione iporum Et raar¬
sum huiusmodi inquit xp̃o domino non feruiũt sc̃o
suo uentri. Corni suo igitur rmoceros iste. nõ iam
hommes sed bestias percutit. quando illo paulus
doctrine sue fortitudine nequaquam perimendos
humiles impetit. sed superbos uentris cultores oe¬
cidit. Que ergo in paulo scapta cognouimus. su¬
perẽ ut facta ⁊ in aliis credamus. multi quippe
ad humilitatis graciam ex illuis populi elatrone
conuersi sunt quorum seuiciam donmus dum sub
iugo in spirati timoris edomuit ninrum xmocero¬

Expanded text:
si quos invenisset hujus vitae viros ac mulieres, vinsi quos invenisset hujus vitae viros ac mulieres, vinctos perduceret in Jerusalem . Qui divinae legis eruditione praeditus dum aliorum ingluviem redarguit, cornu elephantis in ventrem ferit. In ventrem quippe elephantos percusserat, cum dicebat: Multi ambulant, quos saepe dicebam vobis, nunc autem et flens dico, inimicos crucis Christi, quorum finis interitus, quorum deus venter est, et gloria in confusione ipsorum . Et rursum: Hujusmodi, inquit, Christo Domino non serviunt, sed suo ventri . Cornu suo igitur rhinoceros iste non jam homines, sed bestias percutit, quando illo Paulus doctrinae suae fortitudine nequaquam perimendos humiles impetit, sed superbos ventris cultores occidit. Quae ergo in Paulo scripta cognovimus, superem, ut facta et in aliis credamus. Multi quippe ad humilitatis gratiam ex illius populi elatione conversi sunt, quorum saevitiam Dominus dum sub jugo inspirati timoris edomuit, nimirum rhinocero
Abbreviated transcription (Latin):
pronuncians ait. Libera me de ore leoms ⁊ cornibus
unicornium humilitatem meam. Tot quippe in illa
gente unicornes uel certe rinocerontes extiterunt
quot contra predicamẽta ueritatis de legis operibus
singulari et fatua elatione confisi sunt. Deato igi¬
tur iob sancte ecclie cipum tenenti dicitur. Nlunq̃o
uolet rinoceros seruire tibi. Ac si apercius dicatur
nunquid illum populum quem superbire in nece fi¬
delium stulta sua elatione consideras sub iure tue
predicationis inclinas subaudis ut ego qui et cõtra
me illum singulari cornu extolli conspitio et tamẽ
michi cum uoluero protinus subdo. Rinocerotã ercto
paulo apostolo ꝑ similitudinem comparare possumus
qui prius persecutor et blasphemus extitit. sicut de co
scriptum ẽ. Saulus ad huc spinans minarum ⁊ tẽdis
in discipulos domini accessit ad principem sacerdotum
et pecit ab eo eplãs in damascum ad sinagogas. ut

Expanded text:
pronuntians ait: Libera me de ore leonis, et a cornibus pronuntians ait: Libera me de ore leonis, et a cornibus unicornium humilitatem meam . Tot quippe in illa gente unicornes vel certe rhinocerotes exstiterunt, quot contra praedicamenta veritatis de legis operibus singulari et fatua elatione confisi sunt. Beato igitur Job sanctae Ecclesiae typum tenenti dicitur: Nunquid volet rhinoceros servire tibi? Ac si apertius dicatur: Nunquid illum populum, quem superbire in nece fidelium stulta sua elatione consideras, sub jure tuae praedicationis inclinas? subaudis, ut ego, qui et contra me illum singulari cornu extolli conspicio, et tamen mihi, cum voluero, protinus subdo. Rhinocerotem ergo Paulo Apostolo per similitudinem comparare possumus, qui prius persecutor et blasphemus exstitit, sicut de eo scriptum est: Saulus adhuc spirans minarum et caedis in discipulos Domiab eo epistolas in Damascum ad synagogas: ut
Abbreviated transcription (Latin):
et in uentre uulneratum prosternit. Tante autem
fortitudinis eẽ dicitur. ut nulla uenantium uirtu¬
tute capiatur. sed sicut hu asserunt qui describendis
naturis ammalium laboriosa in uestigatione su-¬
dauerunt. iurgo ei puella proponitur quo uemẽti
illa sinum aperit in quo ille omni ferocitate post¬
posita caput deponit. sicqz soporatus ab eis aquibz
capi queutur repente uelut in ermis iuenitur. Bu-¬
xei qͦ coloris ẽẽ describitur. Qui etiam cũ elefantis
quando certamen aggreditur eo cornu quõd in nare
ilariter gestat uentrẽ aduersantium ferire i¬
hibetur ut cum ea que molliora sunt uulnerat ĩpu-¬
gnantes se facile sternat. Potest ergo ꝑ hunc rino¬
cerotam uel monocerotã scilicet unicornẽ ille popu¬
lus intelligi qui dum de accepta lege non oꝑa sed so¬
lam inter custos hommes elationem sumpsit qua-¬
si inter ceteras bestras cornu singulare gestauit.
unde passionem suam dommius prophẽta canente

Expanded text:
et in ventre vulneratum prosternit. Tantae autem et in ventre vulneratum prosternit. Tantae autem fortitudinis esse dicitur, ut nulla venantium virtute capiatur: sed, sicut hi asserunt, qui describendis naturis animalium laboriosa investigatione sudaverunt, virgo ei puella proponitur, quo venienti illa sinum aperit, in quo ille, omni ferocitate postposita, caput deponit, sicque soporatus, ab eis, a quibus capi quaeritur, repente velut inermis invenitur. Buxei quoque coloris esse describitur. Qui etiam cum elephantis quando certamen aggreditur, eo cornu, quod in nare singulariter gestat, ventrem adversantium ferire perhibetur, ut cum ea, quae molliora sunt vulnerat, impugnantes se facile sternat. Potest ergo per hunc rhinocerotem vel monocerotem scilicet unicornem ille populus intelligi, qui dum de accepta lege non opera sed solam inter cunctos homines elationem sumpsit, quasi inter caeteras bestias cornu singulare gestavit. Unde passionem suam Dominus, Propheta canente,
Abbreviated transcription (Latin):
Et bestia que ascendebat de maii. similis erat pardo
de illis dicit qui in nigridme peccatorum et uarieta¬
te perseuerat. Alibi tamen scuptum est. Habitabͭ
lupus cum agno ⁊ pardus cum hedo cubabit. Quõd
in aduentu xp̃i. completum est quando illi qui an¬
tea feroces fuerunt cum innocentibus uitam ducũt
et qui errorum maculis polluti erant peiitentiã
agentes ad ueritatem fidei conuertuntur. Leopar-¬
dus ex adulterio leene et pardi nascitur et terciam
originem efficit sicut ⁊ plimus in naturali histo¬
ria dicit leonem cum pardo aut pardum cũ leena
concumbere ⁊ ex utroqz coitu de genere partus crea
Aut mulus ex equo et asma. Umocerota grece
uoccitus latine interpretatur in nare cornũ. Idẽ
et monoceron id ẽ uincornis eo ꝙ unum cornu ĩ me-¬
dia fronte habeat pedum quatuor ita acutũ ⁊ uã¬
lidum ut quicguid impecierit aut uentilet aut ꝑ¬
foret. Nam et cum elefante semper certainen habz

Expanded text:
Et bestia, quae ascendebat de mari, similis erat pardo Et bestia, quae ascendebat de mari, similis erat pardo ; de illis dicit, qui in nigredine peccatorum et varietate perseverant. Alibi tamen scriptum est: Habitabit lupus cum agno, et pardus cum haedo cubabit . Quod in adventu Christi completum est, quando illi, qui antea feroces fuerunt, cum innocentibus vitam ducunt, et qui errorum maculis polluti erant, poenitentiam agentes ad veritatem fidei convertuntur. Leopardus ex adulterio leaenae et pardi nascitur, et tertiam originem efficit: sicut et Plinius in naturali Historia dicit, leonem cum pardo aut pardum cum leaena concumbere, et ex utroque coitu degeneres partus creari, ut mulus ex equo et asina. Rhinocerota graece vocatus, latine interpretatur, in nare cornu. Idem et monoceros, id est, unicornis, eo quod unum cornu in media fronte habeat pedum quatuor, ita acutum et validum, ut quidquid impetierit, aut ventilet aut perforet. Nam et cum elephante semper certamen habet,
Abbreviated transcription (Latin):
cum in utero matris coaluerint catuli maturisq
ad nascendum uiribus pollent odiuntq temporũ
moras. Itaq oneratam fetibus uuluam tanquã
obstantem partii unguibus lacerant. Esfundit
illa partum seu potuis dimittit dolore congentea
Ita postea corruptis ⁊ cicatricosis sedibus genitale
semen in fusum non erit acceptum sed ir̃itũrresi¬
lit. Nam plemus dicit ammalia cum acutis uon¬
guibus frequenter parere, non posse. uicianturi
enim in trinsecus se mouentibus catulis. Pardue
secundus post pantherã genus ẽ uarium ac uelo¬
assimum. et preceps ad sanguinem. saltu enĩ ad
mortem riuit. pardus autem mistice signifiecit dia¬
bolum diuersis uicus plenissimum uel peccartorẽ
quemlibet maculis scelerum et diuersorum errorũ
aspersum. Unde dicit propheta. Ethiops nõ nutauit.
pellem et pardus uarietatem suam. Item pardus
antirp̃s malicie uaretate aspersus ut in apocalipsi

Expanded text:
cum in utero matris coaluerint catuli, maturisque cum in utero matris coaluerint catuli, maturisque ad nascendum viribus pollent, odiunt temporum moras. Itaque oneratam fetibus vulvam, tanquam obstantem partui, unguibus lacerant. Effundit illa partum seu potius dimittit, dolore cogente. Ita postea corruptis et cicatricosis sedibus genitale semen infusum non erit acceptum, sed irritum resilit. Nam Plinius dicit animalia cum acutis unguibus frequenter parere non posse; vitiantur enim intrinsecus se moventibus catulis. Pardus secundus post pantheram, genus est varium ac velocissimum, et praeceps ad sanguinem; saltu enim ad mortem ruit. Pardus autem mystice significat Diabolum diversis vitiis plenissimum, vel peccatorem quemlibet maculis scelerum et diversorum errorum aspersum. Unde dicit propheta: Aethiops non mutavit pellem, et pardus varietatem suam . Item pardus Antichristus malitiae varietate aspersus, ut in Apocalypsi;
Abbreviated transcription (Latin):
suadet. modo ad cuspam terrendo ꝓ trahit. iobo
suadere uicia aꝑte nititur. modo in suis sugges toĩb
sub iurtutis specie palliatur. Nec itaq belua que
tanta uaretate respergitur iure tigris uocatur.
Que apud septuagnita interpretem muirmicoleon
dicitur quod uidelicet animal absconsum pulue¬
re formicas ut diximus frumenta gestantes.
interfiat quia minirum apostata angelus in
terram de celis proiectus iustorum mentes que
bonorum sibi operum ꝑfectionem preparant in
ip̃o accionis itinere obsidet cunqz has ꝑ in sidias
suꝑat quasi formcas frumenta gestantes in pro¬
uisus necat. Panter dictus siue quõd omnium
ammalium sit amicus excepto dracone siue quia
et sui generis societate gaudet et ad eandem simi¬
litudinem quicquid accipit reddit. Pan enim gre¬
ce onnie dicitur bestia imnutis orbiculis super¬
alba distinguatur uarietate. Hec semel omnino
parturit. Cuius cause ratio manfesta est. Nam

Expanded text:
suadet: modo ad culpam terrendo pertrahit: modo suadet: modo ad culpam terrendo pertrahit: modo suadere vitia aperte nititur: modo in suis suggestionibus sub virtutis specie palliatur. Haec itaque bellua, quae tanta varietate respergitur, jure tigris vocatur. Quae apud septuaginta interpretes myrmicoleon dicitur, quod videlicet animal absconsum pulvere, formicas ut diximus frumenta gestantes interficit: quia nimirum apostata angelus in terram de coelis projectus justorum mentes, quae bonorum sibi operum perfectionem praeparant, in ipso actionis itinere obsidet: cumque has per insidias superat, quasi formicas frumenta gestantes improvisus necat. Pantanimalium sit amicus, excepto dracone, sive quia et sui generis societate gaudet et ad eandem similitudinem quicquid accipit reddit. Πᾶν enim Graece omne dicitur. Bestia minutis orbiculis superalba distinguatur varietate. Haec semel omnino parturit. Cujus causae ratio manifesta est. Nam