comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sue turpit̾ uiuentiũ maliuolas lȩtitias parcant.
Propt̃ hoc ergo blanda pietate portandi sunt qui incri¬
pari ꝓ sua infirmitate ñ possunt. &reuera. si peccanti
salubrẽ pudorẽ dũ proeo crubescis incutias. acueretum¬
diam quã ꝓpeccatis ȩius ad sumis. in eũ pia animi conpas¬
sione trans fundas. łacile in eo reprimis omnem peccan¬
di licentiã. atq ei totã inpudentiã demis. Licentiose
turpitu dinis hortatricẽ. tum mores eius uere cundia
custos in tegritatis ornabit: ut ei placeat quod ante
sordebat quando sordidus erat. & sordeat quod ante
placebat. quando ipse bonis om̃ib displicebat. scõsui¬
ros amandos sectabit᷑. & sectando in eorũ similitudine
hi qui in aliquo gradu etclesiastico constituti. aliquod occulte
crim̃ admittunt. ipsͥ se uana ꝑsuasione decipiunt: si eis ui¬
det̾ ꝓpt̃ ea communicare & officiũ suũ implere debere.

Expanded text:
suae, turpiter viventium malevolas laetitias pascant. suae, turpiter viventium malevolas laetitias pascant. Propter hoc ergo, blanda pietate portandi sunt, qui increpari pro sua infirmitate non possunt, Et revera, si peccanti salubrem pudorem, dum pro eo erubescis, incutias, ac verecundiam quam pro peccatis ejus assumis, in eum pia animi compassione transfundas; facile in illo reprimis omnem peccandi licentiam, atque ei totam impudentiam demis licentiosae turpitudinis hortatricem. Tunc mores ejus verecundia custos integritatis ornabit, ut ei placeat quod ante sordebat, quando sordibus erat; et sordeat quod ante placebat, quando ipse bonis omnibus displicebat. Sanctos viros amando sectabitur, et sectando in eorum similitudinehi qui, in aliquo gradu ecclesiastico constituti, aliquod occulte crimen admittunt, ipsi se vana persuasione decipiunt, si eis videtur propterea communicare, et officium suum implere debere,
Abbreviated transcription (Latin):
niq alios honorari deforinit̃ ambientes. quib: ñ expedire
nouerunt ñ uitio alicuius inuidie : sed alterius prudenti co¬
silio p̾t̾ mittunt. & alios latere cupientes honorarent. ut
eis additum admaiores ꝓfectus aperiant. cos quos ꝓbant
increpationẽ posse pati castigant. & inpatientes obiur¬
gationis ut languidos palpant : ñ eos adulando quodt
sunt sed infirmitatib taliũ conpatiendo si forte alit
sanari non possunt : aut intolerabilis mole tristitiȩ supra
modum grauati succumlit̃. & scõꝵ om̃iũ uultos ꝑ quos pos¬
sint restitui dõ refugiunt : aut certe ad omnẽ peccan¬
di inpudentiam sifuerint exacerbati ꝓsiliunt & quio¬
quid mali occulte faciebant. publice ꝑpetrabunt
intantũ uesaniam separande salutis disperatione
ꝓlapsi. ut seria uerba corripientiũ in iocos ex¬
sitiabiles inpudenti urbanitate conũtant. acm¬
ledicaces in se exipsa iactatione turpitudinis

Expanded text:
enique  al. Deinde alios honorari deformiter ambientes, quibus non expedire enique  al. Deinde alios honorari deformiter ambientes, quibus non expedire noverunt, non vitio alicujus invidiae, sed altae prudentiae consilio praetermittunt, et alios latere cupientes honorant, ut eis aditum ad majores profectus aperiant. Eos quos probant increpationem posse pati castigant, et impatientes objurgationis ut languidos palpant; non eis adulando, quod tales sunt, sed infirmitatibus talium compatiendo, si forte aliter sanari non possmodum gravati succumbunt, et sanctorum omnium vultus, per quos possent restitui Deo, refugiunt; aut certe ad omnem peccandi impudentiam, si fuerint exacerbati, prosiliunt, et quidquid mali occulte faciebant publice perpetrabunt, in tantam vesaniam reparandae salutis desperatione prolapsi, ut seria verba corripientium in jocos exitiabiles impudenti urbanitate convertant, ac male dicaces in se ex ipsa jactatione turpitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
Hao uero si recoles inquam stas blandȩ tract&.¬
quid de scis sacerdotib fuerit disputatũ i sufficiens ac¬
cepisti responsum. Eccłȩ quippe doctorib sicut supe¬
rius iam diximus. & censura in eẽ deb& ut argua¬
timotheo p̃cepit dicens. Argue. obsctra :
increpa. in omĩ pacientia & doctrina. uasi
dicer&. Argue coȩquales. obsecra seniores.
increpa iuniores. Sed ꝓpter ea addidit in om̃i pacien¬
tia & doctrina. quia lenit̾ castigat. ex hib& reuerentiã
castiganti : Asperitate aut̃ nimiȩ increpationis of¬
fensus nec increpationẽ recipit nec salutẽ. Itẽ alio
loco idẽ apłs dicit. Uos aut̃ qui firmiores estis. in be¬
cillitates infirmorũ sustinete. sustinent ergo ȩquani¬
mit̃. ut infirmos quos em̃dare noluerint castigatos.
roinde quia nec ob iurgati om̃s expedit. nec om̃s blande
tractari. Sciunt scĩ doctores atq discernunt. quos
debeant tẽperata seueritate corripere. & quos sacei¬
dotoli magnanimitate portare. & idõ om̃iũ quos

Expanded text:
o vero: Si recolis, inquam, quid de sanctis sacerdotibus fuerit disputatum, sufficiens accepisti responsum. Ecclesiae quippe doctoribus, sicut supra jam diximus, et censura inesse debet, ut arguaTimotheo praecepit, dicens: Argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . Quasi diceret: Argue coaequales, obsecra seniores, increpa juniores. Sed propterea addidit: In omni patientia et doctrina: quia leniter castigatus exhibet reverentiam castiganti; asperitate autem nimiae increpationis offensus nec increpationem recipit, nec salutem. Item alio loco idem apostolus dicit: Vos qui firmiores estis, imbecillitates infirmiorum sustinete . Sustinent ergo aequanimiter ut infirmos, quos emendare non potuerint castigatos. Proinde quia nec objurgari omnes expedit, nec omnes blande tractari; sciunt sancti sacerdotes atque discernunt, quos debeant temperata severitate corripere, et quos sacerdotali magnanimitate portare; et ideo omnium quos
Abbreviated transcription (Latin):
quã diu sua ñ relinquid mudo cuius bona retin& seruit.
& utq non potest mundo seruire simul & dõ. Ac sic ꝓpt̃¬
ea uoluit ds̃ cultores suos om̃ib renuntiare . pp̃. quȩ di¬
ligit᷑ mundus: ut exclusa cupiditate mundi. diuina in eis
caritas possit augeri uel ꝑfici. & ideo decimas atq pri¬
mitias frugũ. primogenita & sacrificia ꝓpeccato uel uota
quȩ sibi ds̃ iussit offerri sacerdotib ac ministris distribui
debere constituit : ut deuotissimo populo uite neces¬
saria ministrante. ipsi creatori ac pastori suo liberis m̃tib
ministrarent. atq in eius cultu sine ulla sollicitudine cor¬
porali ꝓficerent : netrenis occupationib: implicati officio
suo dignas excubias strȩnue. Na aut̃ quod xp̃iam tẽ

Expanded text:
quandiu sua non relinquit, mundo, cuius bona retinet, servit. Et utique non potest mundo servire simul et Deo. Ac sic propterea voluit Deus cultores suos omnibus renunciare propter quę diligitur mundus, ut, exclusa cupiditate mundi, divina in eis caritas possit augeri vel perfici. Et ideo decimas atque primicias frugum, primogenita et sacrificia pro peccato vel vota quę sibi Deus iussit odebere constituit, ut devotissimo populo vitae necessaria ministrante, ipsi Creatori ac pastori suo liberis mentibus ministrarent, atque in ejus cultu sine ulla sollicitudine corporali proficerent; ne terrenis occupationibus implicati, officio suo dignas excubias strenue curare non posse
Abbreviated transcription (Latin):
sus dolore miscebitur: extremu gaudu luctus occupat. Quast
sũ stultus operatur scelus. Quęrit derisor sapientiã &
inueni&. & doc trinã prudentiȩ facilis. Parata sti deriso

Expanded text:
sus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupabit . Quasi per risum stultus operatur scelus . Quaerit derisor sapientiam, et non invenit: doctrina prudentum facilis . Parata sunt deriso
Abbreviated transcription (Latin):
rt̃. cũ mala quę̧ suasert̃ replicant. & soci eã adtor¬
m̃ta trahunt. Hisidorus dix̃. Iniquus post morit̃
ducit᷑ cruciandus. iustus uero dormia post labo¬
rẽ secur & sipixas ꝓdefunctis fidelibus flere
habeat. fides tam̃ ꝓ eis lugere uetit. Illi enĩ dep¬
lorandi st̃ in mortẽ. quos miseros infernꝰ exhac
uitã recipit. ñ quos cęlestis aula l&ificindos in

Expanded text:
irunt: tunc mala quae suaserunt, replicant, ut secum eam ad torirunt: tunc mala quae suaserunt, replicant, ut secum eam ad tormenta trahant. ISIDORUS. Iniquus post mortem ducitur cruciandus, justus vero dormit post laboetas pro defunctis fidelibus flere jubeat, fides tamen pro eis lugere vetat. Illi enim deplorandi sunt in morte, quos miseros infernus ex hac vita recipit, non quos coelestis aula laetificandos in
Abbreviated transcription (Latin):
mo enĩ nr̃m sibi uiuit. & nemo sibi morit᷑. Siue
enĩ uiuimꝰ dño uiuim. siue morim. dño morimur
Sa lomon dix̃. Memoria iusti cũ laudibus. & nom̃
impioꝵ putrescit. Mortuo homine impio. nulla
erit ultra spes. Hiesus filius syrachdix̃. Mortuo.
ñ ꝓ hibeas gram cũ lugentibus ambula.nonit pige¬
at iisitare in firmũ. ex his enĩ in dilectionẽ uersabe¬
ris. Noli demortuo gaudere. sciens qm̃ om̃s mori¬
Cũ enĩ morit᷑ homo. hereditabit serpentes & bestias. &
Intẽpore exitus tui. distribue hereditatẽ tuã. Filim
mortuũ ꝓ duc lacrimis. & quasi irã passus in cipe
plorare. Hieronim dix̃. Qui in hoc tẽpore moritur.
ñ tã plangendus ẽ qđ ac luce ciruerit. quã congratu¬
landũ ci qđ d&antis malis euaserit. Gregorius dix̃.
Sicut electos beatitudo l&ificat. ita credi neces se
ẽ quod ad diẽ exit sui ignis reꝓbos exurat. Tunc
igni sp̃s in gredientes in anima sua opera reqͥ¬

Expanded text:
mo enim nostrum sibi vivit, et nemo sibi moritur . Sive enim vivimus, Domino vivimus: sive morimur, Domino morimur . SALOMON. Memoria justi enim laudibus, et nomen impiorum putrescit . Mortuo homine impio, nulla erit ultra spes . JESUS SIRACH. Mortuo non prohibeas gratiam . Cum lugentibus ambula, non te pigeat visitare infirmum . Ex his enim in dilectione versaberis . Noli de mortuo inimico gaudere, sciens quoniam omnes moriCum enim moritur homo, haereditabit serpentes, et bestias et evit lux ejus. In tempore exitus tui distribue haereditatem tuam . Fili, in mortuum produc lacrymas, et quasi dira passus incipe plorare . HIERONYMUS. Qui in hoc tempore moritur, non tam plangendus est quod hac luce caruerit, quam congratulandus est quod de tantis malis evaserit. GREGORIUS. Sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est, quia die exitus sui ignis reprobos exurat. Tunc maligni spiritus egrediente anima, sua opera requ
Abbreviated transcription (Latin):
in risu. exaltat uocẽ suam. Uir autẽ sapiens. uix tacit ri¬
bit. Agustinus dix̃ Ia& itia sȩculi uanitas. cũ magna excepti¬
e sperat᷑ ut ueniat. & non potest teneri cũ uenenit. Melior
tristitia iniqua patientis. quã la̧itia iniqua facientis. Hie
erat. Si felicitas eluceat. nonsis iactans. Sicalamitas con¬
terit. pusillanimis non ex sistas. Qui temerarius ẽ in lacitia.:
ennis erit in poena. Gregorius dix̃.Prȩsentia gaudia. se
ꝑ petua lam̃ta. Nemo & enĩ potest. & hic gaudere cũ seci
& il luc regnare cũ dñõ.Siqua ẽ prȩsentis tẽporis l&icia
ẽ agenda. ut nũ quã amaritudo sequentis iudicii rece
tamemoria. Hisidorus dix̃. Nab&o tẽperam̃tũ in ꝓspe¬
 m̃tẽ nec gaudio. nec merore cõmutes. & ad bona igit᷑
adinala. tẽpera cortuũ. Pasilius dix̃ Noli dis solutis
bus risũ ꝓferre. Amentia nãque ẽ cũ strept. ridere.

Expanded text:
ite ridebit . AUGUSTINUS. Laetitia saeculi vanitas, cum magna exspectatione speratur ut veniat, et non potest teneri cum venerit. Melior est tristitia iniqua patientis, quam laetitia iniqua facientis. Melitemperat. Si felicitas eluceat, non sis jactans; si calamitas contigerit, pusillanimis non existas. Qui temerarius est in laetitia, perennis erit in poena. GREGORIUS. Praesentia gaudia sequuntur perpetua lamenta. Nemo etenim potest et hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Si qua est praesentis temporis laetitia, ita est agenda ut nunquam amaritudo sequentis judicii recedat a memoria. ISIDORUS. Habeto temperamentum in prosperis: mentem nec gaudio nec moerore commutes. Et ad bona igitur et ad mala tempera cor tuum. BASILIUS. Noli dissolutis labiis risum proferre. Amentia namque est cum strepitu ridere
Abbreviated transcription (Latin):
sub plantat gres sꝰeiꝰ. & contra dm̃ feru& animo suo.
Ne res pondeas stulto iuxta stultitiã suã. ne efficia¬
tra hab& claudus tibias. sic ĩdecens ẽ ĩorestultorũ
parabola. Sicut quimittit lapidẽ ĩaceruũ mercu¬
rii. ita qui tribuit ĩ sipienti honorẽ. Si contuderis

Expanded text:
supplantat gressus ejus, et contra Deum fervet animo suo . supplantat gressus ejus, et contra Deum fervet animo suo . Ne respondeas stulto juxta stultitiam suam, ne efficiatra habet claudus tibias: sic indecens est in ore stultorum parabola. Sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii: ita qui tribuit insipienti honorem. Quomodo s
Abbreviated transcription (Latin):
Sustin&is enĩ ĩsipientes. cũ sitis ipsi sapientes. S alo¬
mon diã tulti. caquȩ sibi st̃ noxia cupient. & ĩ prudes¬
tes odibunt scientiã. Stult̾ cedit᷑ labiis. stult labus
uerberabit᷑. os autẽ stulti. confusioni ꝓximũ ẽ. Qui
stult̾ ẽ serui & sapienti. Homo uersut celat sientĩã.
Cbĩ sipientiũ ꝓuocabit stultitiã. Qui autẽ fatuus ẽ a¬
perit stultitiã suã. Corstultorũ. dis simile erit. Stult
pascit᷑ ĩperitia. Stultitia gaudio stulto. Non decent
stulto uerba conposita. nec principe labia m̃tien¬
tis. E. xpedit magis urso occurrere raptis fȩtibus.
quã fatuo considenti sibi ĩ stultitia. Quid ꝓdest ha¬
bere diuitias stulto. cũ sapientia emere ñ possit:
Homo stultꝰ plaudit manibus. cũ spoponderit ꝓa¬
mico suo. Stultꝰ sitacuerit. sapiens putabit᷑. & si con¬
prȩs serit labia sua. ĩ tel legens. Os stulti contricio
eiꝰ & labia illius ruina animȩ ei. Stultitia hominis

Expanded text:
ALOMON. Stulti ea quae sunt sibi noxia cupiunt, et imprudentes odio habuerunt scientiam . Stultus caeditur labiis, stultus labiis verberatur . Os autem stulti confusioni proximum est . Qui stultus est, serviet sapienti . Homo versutus celat scientiam, cor insipientium provocabit stultitiam . Qui autem fatuus est, aperit stultitiam suam . Cor stultorum dissimile erit . Stultus pascitur imperitia . Stultitia gaudium stulto . Non decent stultum verba composita, nec principem labium mentiens . Expedit magis ursae occurrere raptis fetibus, quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua . Quid prodest habere divitias stulto, cum sapientiam emere non possit ? Homo stultus plaudet manibus, cum spoponderit pro amico suo. Stultus si tacuerit, putabitur sapiens: et si compresserit labia sua, intelligens . Os stulti, contritio ejus: et labia illius ruina animae ejus . Stultitia hominis
Abbreviated transcription (Latin):
crescunt. qui ꝑ eos dõ auctore ꝓficiunt. & dõ suo
inseparabili t̃ adherentes. in quo sibi credunt solida
ac ꝑ mansura bona. reposita mundi huius gaudia fugi¬
tiua fastidiunt. Actenus suꝑ capitulis tribus sermno¬
nẽ laciniose disputationis ꝓlixitate ꝑduximus.¬
in quo quȩ ess& uitȩ contẽplatiue ꝓprictas. quȩ̨
diffentie ipsius & actiue. & qualit̾ contẽplatiuae¬
uirtutis sacerdotes fieri participes possint suffici¬
ent̃ ut opinor ostendimus. Idõq: huic tindẽ libro t̃minum
dantes. in scđo uolumine alia tria capitula. dõ conatũ
numerũ ur̃is orationibus adiuuante tractabimꝰ. ut in ter¬
tiolibro dereliquis quat tuor quib uitiorũ atq inrtu¬
tum discutienda continet᷑ ratio disseram

Expanded text:
crescunt, qui per eos Deo auctore proficiunt; et Deo suo crescunt, qui per eos Deo auctore proficiunt; et Deo suo inseparabiliter adhaerentes, in quo sibi credunt solida ac permansura bona reposita, mundi hujus gaudia fugitiva fastidiunt. Hactenus super tribus capitulis sermonem laciniosae disputationis esset vitae contemplativae proprietas, quae differentia ipsius et activae, et qualiter contemplativaevirtutis sacerdotes fieri participes possint, sufficienter, ut opinor, ostendimus. Ideoque huic tandem libro terminum dantes, in secundo volumine alia tria capitula, Deo conatum nostrum vestris orationibus adjuvante, tractabimus; ut in tertio libro de reliquis quatuor, quibus vitiorum atque virtutum discutienda continetur ratio, disseram
Abbreviated transcription (Latin):
tationib sed grauent᷑. nee honorari se sed nonerari fauen¬
tiũ sibi laudib credant. si consolent᷑ afflictos. pascant egeno
uestiant nudos. redimant captiuos. susc ipiant peregrinos.
Si crrantib uiam salutis ostendant. disperatis spem ueniȩ con¬
sequende ꝓmittant: currentes inpellant. remorantes ac¬
cendat. & quicquid ad officiũ suũ ꝑtin& constant̃ exerceant.
Quis sic erit alienus afide. ut dubit& tales contẽplatius
uirtutis et̃ participes: Quorũ exemplo simul ac uerbo.
plures fuint regnorũ cȩlesti coheredes. Isti sunt ministri
uerbi. adiutores dĩ: oraculũ sp̃s scĩ Pertales ds̃ pla¬
mirabilit̾ apostolicis p̃diti uirtutibus regunt. Quifi¬
dẽ catholicã aut disputationib. aut sita necessitas
poscat. menbrorũ suorũ laceratione defendunt: ꝓqua
totis uisceribus retinenda amissis facultatib suis. &iam
mori paratisunt. Fideliũ catholicorũ uirtutibus

Expanded text:
tationibus, sed graventur; nec honorari se, sed onerari faventationibus, sed graventur; nec honorari se, sed onerari faventium sibi laudibus credant: si consolentur afflictos, pascant egenos, vestiant nudos, redimant captivos, suscipiant peregrinos; si errantibus viam salutis ostendant, desperatis spem veniae consequendae promittant; currentes impellant, remorantes accendant, et quidquid ad officium suum pertinet, constanter exerceant: quis sic erit alienus a fide, ut dubitet tales contemplativae virtutis esse participes, quorum exemplo simul ac verbo plures fiunt regnorum coelestium cohaeredes? 2. Isti sunt ministri verbi, adjutores Dei, oraculum Spiritus sancti. Per tales Deus plamirabiliter apostolicis praediti virtutibus regunt; qui fidem catholicam aut disputationibus, aut si ita necessitas poscat, membrorum suorum laceratione defendunt, pro qua totis viribus retinenda, amissis facultatibus suis, etiam mori parati sunt. Fidelium catholicorum virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
despiciunt. in uoluere criminib suis omnino ñ poter̃
Quod idẽ ꝓpheta euidentius alio loco prosequit᷑ dicens.
Speculator cũ uiderit gladiũ uenientẽ suꝑ t̾ram & cecine
bucina & ad nuntiauerit populo: audiens aut̃ quisq ille
ẽ sonũ bucine. ñ se obseruauerit ueneritq gladius & tu¬
lerit cũ sanguis ipsius suꝑ capud eius erit. sonũ bucine
audiũ & non se obseruauit. sanguis eius in ipso erit. Sia
custodierit animã suã. liberabit. Hic qq̃ quid agere
debeat quifungit᷑ spetulatoris officio. diuinus sermo
addictos omnino nontaceat. atq eis quandiu in heser¬
patientiȩ uirtute sustineant. simoribus acprȩdicationib:s
inp̃tiũ fauoris conciliandi miserabilit̾ ꝑdant. sed quie quid sibi
sacerdotalit̃ uiuentib atq docentibus honoris inpenditur.
dõ semꝑ adscribant. siñ inflent officiosis occurrentiũ salu¬

Expanded text:
despiciunt, involvere criminibus suis omnino non poterunt. despiciunt, involvere criminibus suis omnino non poterunt. Quod idem propheta evidentius alio loco prosequitur, dicens: Speculator cum viderit gladium venientem super terram et cecinerit buccina, et annuntiaverit populo: audiens autem, quisquis ille est, sonitum buccinae, et non se observaverit, veneritque gladius et tulerit eum, sanguis ipsius super caput ejus erit. Sonum buccinae audivit, et non se observavit, sanguis ejus in ipso erit. Si autem se custodierit, animam suam salvabit . Hic quoque quid agere debeat, qui fungitur speculatoris officio, divinus sermo addictos, omnino non taceat, atque eis, quandiu inhaeserpatientiae virtute sustineant; si moribus ac praedicationibus in pretium favoris conciliandi miserabiliter perdant, sed quidquid sibi sacerdotaliter viventibus atque docentibus honoris impenditur, Deo semper ascribant; si non inflentur officiosis occurrentium salu
Abbreviated transcription (Latin):
D haec ergo tunc sic inquã ista inuidiosis quȩstib iactas. & in
sugillationẽ pontificũ. uel certe ipsius pontificatus ex ag¬
geras. quasi ñ ubi istalegisti quib: rationabilit̃ ꝑ moueris. ibi &
illa sint quȩ a uobis quȩ auobis p̃t̾missa breuit̾ i excusationẽ
officii sacerdotalis ad tingam. Post illa uerba quib negglegen¬
tiũ sacerdotũ finis ostendit᷑. de pontifice officiũ suũ curan¬
te ꝓpheta sic loquit᷑. Ii aut̃ adnuntiante te adimpiũ ut
auiis suis conũtat᷑. ñ fuerit conũsus auia sua. ipse impius
in iniquitate sua moriet᷑. & tuanimã tuã libesti. Hic
tacere eis non debeant sacerdotes. Nec idõ reisint si
forte coꝵ uerba populi non audiant. uel audita contẽp¬
nunt : sedsi ab eis corrigendis absistunt: quia sinec exem¬
plo uitȩ p̃positorũ suorũ. nec uerbo doctrine populi cor¬
tumaces em̃dati ꝓficiunt: ipsi sibi suȩ causa ꝑdicionis
existunt. & doctores suos quorũ exempla simul acuerba

Expanded text:
 ego tunc: Sic, inquam, ista invidiosis questibus jactas, et in suggillationem pontificum, vel certe ipsius pontificatus exaggeras, quasi non ubi ista legisti, quibus rationabiliter permoveris, ibi etiam illa sint quae, a vobis praetermissa, breviter in excusationem officii sacerdotalis attingam. Post illa verba, quibus negligentium sacerdotum finis ostenditur, de pontifice officium suum curante propheta sic loquitur: Si autem annuntiante te ad impium ut a viis suis convertatur, non fuerit conversus a via sua, ipse imin iniquitate sua morietur, et tu animam tuam liberasti . Hic tacere eis non debeant sacerdotes: nec ideo rei sint, si forte eorum verba populi non audiunt, vel audita contemnunt, sed si ab eis corrigendis absistunt. Quia si nec exemplo vitae praepositorum suorum, nec verbo doctrinae populi contumaces emendati proficiunt, ipsi sibi causa suae perditionis existunt, et doctores suos quorum exempla simul ac verba
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑ neglegentiã bonũ nonfecit. seu quia malũ ꝑaudatiã
ꝑpetrauit. Qđ enĩ oportuit non gessit . & qđ ñ oportuit
egit. Confessio iustificat. confessio ueniã peccatis donat.
Om̃is spes ueniȩ. in confessione consistit. Confessio opus. ẽ.
misericordiȩ salus aegroti. Unicũ ẽ. uirib nr̃is medicam̃tũ¬

Expanded text:
quia per negligentiam bonum non fecit, seu quia malum per audaciam quia per negligentiam bonum non fecit, seu quia malum per audaciam perpetravit. Quod enim oportuit, non gessit, et quod non oportuit, egit. Confessio justificat, confessio veniam peccatis donat. Omnis spes veniae in confessione consistit. Confessio opus est misericordiae: salus aegroti unicum est viribus  Fort
Abbreviated transcription (Latin):
peccati mei. Uidens confiteat᷑ peccator quȩ fec̃. quia ñ. ẽ.
fructuosa confessio apud in feros. nec penitentia ad salutem
ꝓficiens. Ecce nunc tẽpus salutis. ecce dies acceptabilis đo.
Tẽpus ẽ. nunc remissionis penitentib: sed tẽpꝰ erit post mor¬
tẽ uindictȩ neglegentib confiteri scelera sua. Om̃s enĩ im
sed conscientia torquet eos aclaumentũ poenarũ quas patiunt᷑
Potuerunt sibi ꝑ confessionẽ p̃cauere torm̃torũ immani¬
tatẽ & neglexer̃. Itaq sic̃ foris flãmis. ita intus conscientia
ꝓpria torquentur. Quomodo potest medicꝰ uulnus sana¬
re. qđ egrotus ostendere erubescit: Hs enĩ confessionẽ nr̃am
desiderat. ut iustã habeat causa ignoscendi. Qui peccata
sua occultat & erubi scit. salubrit̾ confiteri. dm̃ quem
testẽ habet iterũ habebit eũ ultorẽ. Optime se iudicat
homo in hac uita. ne iudicet᷑ ađo dãpnatione ꝑpetua. Du¬
plicẽ habere fletũ debet. inpę̧nitentia om̃is peccator : Siue

Expanded text:
eum. Vivens confiteatur peccator quae fecit, quia non est fructuosa confessio apud inferos, nec poenitentia ad salutem proficiens. Ecce nunc tempus salutis, ecce nunc tempus acceptabile Deo. Tempus est nunc remissionis poenitentibus, sed tempus erit post mortem vindictae negligentibus confiteri scelera sua. Omnes enim imsed conscientia torquet eos ad augmentum poenarum quae patiuntur. Potuerunt enim sibi per confessionem praecavere tormentorum immanitatem, et neglexerunt. Ita sicut foras flammis, ita intus in conscientia propria torquentur. Quomodo potest medicus vulnus sanare, quod aegrotus ostendere crubescit? Deus enim confessionem nostram desiderat, ut justam habeat causam ignoscendi. Qui peccata sua occultat, et erubescit salubriter confiteri, Deum testem habet nunc, et iterum habebit eum ultorem. Optime se judicat homo in hac vita, ne judicetur a Deo damnatione perpetua. Duplicem habere debet fletum in poenitentia omnis peccator, sive
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ scrita ait.Ne adicias peccatũ suꝑ peccatũ. Lauam ini
dic̃ dñs ꝑ isaiã ꝓphetã. & mundi estote. Lauat᷑ itaq & mun¬
lacrimas haec quȩ fleuerat repetit. De his qui post lacrimas
ait. Canis reuertit᷑ aduomitũ suũ. Fili peccasti. dicit᷑ inscrip¬
tura scã.ne adicias iterũ. sed de pristinis de p̾care. ut remit¬
tant᷑ tibi. Pȩnitentia uera ñ annoꝵ. numero censet᷑. sed
a maritudine animi. Vnde beatꝰ petrus mox ad ño indul¬
gentiã recepit. qui a marissime fleuit trinȩ negationis
culpã. Pȩnitentia quã uissit exigui tẽporis si intima cordis
oreta considerat Non enĩ longitudinẽ tẽporis tancũ reqͥrit
ds. quantũ affeccũ sinceritatis pensatur. Qui enĩ in xp̃m tot

Expanded text:
ccatum . Lavamini, dicit Dominus per Isaiam prophetam, et mundi estote . Lavatur itaque et munlacrymas haec quae fleverat, repetit. De his qui post lacrymas ait: Canis revertitur ad vomitum suum . Fili, peccasti, dicitur in Scriptura sancta, non adjicias iterum, sed de pristinis deprecare, et remittentur tibi . Poenitentia vera non annorum numero censetur, sed amaritudine animi. Unde beatus Petrus mox a Domino indulgentiam recepit, quia amarissime flevit trinae negationis culpam. Poenitentia, quamvis sit exigui temporis; si intima cordis creta considerat. Non enim longitudinem temporis tantum requirit Deus, quantum affectum sinceritatis poenitentis p
Abbreviated transcription (Latin):
de confessione peccatoꝵ dixit. Qui abscondit scelera sua. ñ diri¬
getur. Qui aut̃ confessus fuerit & reliquerit ea. miseri cordiã
pie gessimus nec priorũ cicatrices uulnerũ resauciare: Sic
aut̃ dicit iohannes euange lista. Confiteam᷑ peccata nr̃a. fide¬
lis . ẽ. ds& iustus ut remittat nobis peccata & emunda nos

Expanded text:
 sua, non dirigetur: qui autem confessus fuerit, et reliquerit ea, misericordiam e  Ms., impie gessimus, nec priorum cicatrices vulnerum resauciare. Sic autem dixit Joannes evangelista: Si confiteamur peccata nostra, fidelis est Deus et justus, ut remittat nob
Abbreviated transcription (Latin):
t& in tẽpore recribu¬
tionis tuȩ. descen¬
de ut ascendas. humiliare ut ex alteris. ne ex altatꝰ humili¬
eris. Qui enĩ sib uilis. ẽ. ante dm̃ pulcher est. & qͥ sibi displi¬
cent. do placent : Esto igit᷑ paruus in oculis tuis. ut sis magnꝰ
in oculis dñi. Tanto enĩ eris apud dm̃ p̃tiorsior. quanto fueris
ante oculos tuos dispectior: In sũ mo honore. sũma tibi sit
humilitas. honoris laus. ẽ. humilitas uirtus. xide coripurc
nascit᷑. de cõpunctione. confessio peccatoꝵ de confessione
pęnitentia. de paenitentia uera ꝓueni& delictorũ indul
gentia. Conpunctio cordis. ẽ. humilitas m̃tis cũ lacrimis. &
re cordatione peccatorũ & timore iudicii . Exgemino fonte
cõpunctionis solent ꝓfluere lacrimȩ . Id .ẽ. dũmens oꝑũ suoꝵ.
diligentius mala considerat. Altera dũ de siderio. aec̾nȩ uita
suspirat. Unde & psalmista ait. Sitiuit anima mea addm̃¬

Expanded text:
tet in tempore retributet in tempore retributionis suae. Descende ut ascendas, humiliare ut exalteris; ne exaltatus humilieris. Qui enim sibi vilis est, ante Deum pulcher est; et qui sibi displicent, Deo placent. Esto igitur parvus in oculis tuis, ut sis magnus in oculis Dei. Tanto enim eris apud Deum pretiosior, quanto fueris ante oculos tuos despectior. In summo honore summa tibi sit humilitnascitur; de compunctione confessio peccatorum; de confessione poenitegentia. Compunctio cordis est humilitas mentis cum lacrymis et recordatione peccatorum et timore judicii. Ex gemino fonte compunctionis solent profluere lacrymae, hoc est, aut dum mens operum suorum diligentius mala considerat, aut dum desiderio aeternae vitae suspirat. Unde et Propheta ait: Sitivit anima mea ad
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ alius sapiens. Ad quẽ aut̃ respiciã nisi adhumilẽ &
quietũ & trementẽ uerbamea. Quicũq humilis & qͥ et
non erit. non potest in eo habitare gr̃a sp̃c scĩ. Ds humi
humilitate inclinat᷑ cor adhumali tantũ proficit in ex¬
celso. Quantũ humilis erit. ex altabit᷑ ingła. Primꝰ humi¬
litatis gradus est. ueritatis sermonẽ humilit᷑ audire.
memoritur retinere. uoluntarie ꝑficere. Eã quippe
non inuenit humilẽ ueritas fugit mentẽ. Quanto quis
humilior erit deseipso. tanto maior erit inconspectu đi.
de iectior erit ante dm̃. Qui enĩsine humilitate bona oꝑa
agit. inuento puluerẽ portat. Quid suꝑbi terracinis. e¬
dũ uento suꝑbiȩ disꝑgit᷑. qđ ieiunis ł aelemosynis congre¬
gare uidetur :ͤ Ohomo noli in uirtutib: tuis gloriare.qr
alterũ habiturus eris iudicẽ ñte ipsũ. Incuius conspectu
te ipsũ in corde tuo humilia¬
re. quatenus ille te ex al¬

Expanded text:
tam ait: Ad quem autem respiciam, nisi ad humilem et tam ait: Ad quem autem respiciam, nisi ad humilem et quietum et trementem verba mea ? Quicumque humilis et quietus non fuerit, non potest in eo habitare gratia Spiritus sancti. humilitate inclinatur cor ad ima, tantum proficit in excelso. Qui enim humilis erit, exaltabitur in gloria. Primus humilitatis gradus est, veritatis sermonem humiliter audire, memoriter retinere, voluntarie perficere. Eam quippe quam non invenerit humilem, veritas fugit mentem. Quanto quisque humilior erit de se ipso, tanto major erit in conspectu Dei. dejectior erit ante Deum. Qui enim sine humilitate bona opera agit, in ventum 133 pulverem portat. Quid superbit terra et cinis, dum vento superbiae dispergitur, quod jejuniis et eleemosynis congregari videtur? Noli, o homo, in virtutibus tuis gloriari; quia alterum habiturus eris judicem, non te ipsum: in cujus conspectu te ipsum in corde tuo studeas humiliare, quatenus ille te exal
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscitur. qui ut suꝑbiã pharisaeoꝵ dãpnaret. dixit
Omnis quise ex altat humiliabit᷑. & qui se humiliat exalta¬
bitur. Humilitatis passib
ad caeli culmina conscendicur.
quia ds̃ excelsus non
suꝑbia sed humilitate
attingit᷑. De quo dictũ .ẽ. Ds suꝑbis resistit. humilib aut̃ dat
grãm. Unde & inpsalmis dicitur. Excelsus dñs & humilia
respicit. & alta alonge congnoscit. Alta posuit ꝓsuꝑbis.
humilia uero respicit ut at collat. alta id est suꝑbia cog¬
noscit ut deiciat. Biscamꝰ humilitatẽ. ꝑ quã đo ꝓpinquare
poterimus. Sic̃ ipse in euangelio ait. discite ame quia mitis
sũ & humilis corde .&. inuenietis requiem animab: ur̃is. ꝑ¬
suꝑbiã mirabilis angłoꝵ creatura cecidit decȩlo. ꝑhumi¬
litatẽ di fragilitas humane naturȩ ascendit in caelum.
Honesta. ẽ. enĩ int̾ homines humilitatis consuetudo. Sicut
salo mon ait. Ubi fuerit suꝑbia. ibi erit & contumelia.¬

Expanded text:
cognoscitur, qui ut superbiam Pharisaeorum damnaret, dixit: cognoscitur, qui ut superbiam Pharisaeorum damnaret, dixit: Omnis qui se exaltat, humiliabitur, et qui se humiliat, exaltabitur . Humilitatis passibus ad coeli culmina conscenditur; quia Deus excelsus non superbia, sed humilitate attingitur. De quo dictum est: Deus superbis resistit, humilibus autem dat  unde et in Psalmis dicitur, Excelsus Dominus, et humilia respicit, et alta a longe cognoscit . Alta posuit pro superbis. Humilia vero respicit ut attollat; alta, id est, superba cognoscit ut dejiciat. Discamus humilitatem, per quam Deo propinquare poterimus, sicut ipse in Evangelio ait: Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus biam mirabilis angelorum creatura cecidit de coelo, per humilitatem Dei fragilitas humanae naturae ascendit in coelum. Honesta est enim inter homines humilitatis consuetudo, sicut Salomon ait: Ubi fuerit superbia, ibi erit et contumelia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectũ. Beatꝰ uir qui suffert tẽptationẽ. qm̃ cũ ꝓbatus fuerit
accipiet coronã uitȩ. quã reꝓmisit ds̃ diligentib se Ne mo
sapiens. ẽ. qui pacientiã non habet. Fortior est dominator
animi sui. expugnatore urbiũ. In pacientia uero queren¬
da .ẽ. ignoscendi. facultas. non uindicandi oportunitas. Ta¬
les sunt quidã qui tẽpore in uiriarũ pacient᷑ sufferunt.
ut subsequent̃ facilius uindicare ualeant. hiuerã non
habent pacientiã. Pacientia uera.ẽ. infacie fortiter sus¬
tinere in iurias. & infuturo uindictã non querere. sed ex
corde ignoscere. Sine ferro uel flãmis martyres e̾e pos¬
sumus. si pacientiã ueracit̾ in animo seruamus cũ ꝓximis
nr̃is. Laudabilius . ẽ. in iuriã tacendo declinare. quã res¬
pondendo superare. Qui pacient̾ tolerat mala. infuturo
coronã merebit᷑ sempit̾ nã .x. de huonlata te.
uanta sit uere humilitatis uirtꝰ facile ex uerbis dñi

Expanded text:
fuerit, accipiet coronam vitae, quam repromisit Deus diligentibus se . Nemo bene sapiens est, qui patientiam non habet. Fortior est dominator Ms., domitor animi sui expugnatore urbium . In patientia vero quaerenda est ignoscendi facultas, non vindicandi opportunitas. Tales sunt quidam, qui tempore injuriarum patienter sufferunt, ut subsequenter facilius vindicare valeant. Hi veram non habent patientiam. Patientia vera est in faciem fortiter sustinere injurias, et in futuro vindictam non quaerere, sed ex corde ignoscere. Sine ferro vel flammis martyres esse possumus, si patientiam veraciter in animo servamus cum proximis nostris. Laudabilius est injuriam tacendo declinare, quam respondendo superare. Qui patienter tolerat mala, in futuro coronam merebitur sempiternam. CAPUT X. De humilitate. Quanta sit verae humilitatis virtus, facile ex verbis Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ortatur nos sepius scã scriptura ad medicam̃ta fugere confessi¬
onis non qđ ds̃ indigeat confessioni nr̃ȩ cui om̃ia p̃sto sunt quȩ
cogitamus loquimꝰ aut agimus. sed nos alit̾ salui fieri non possumus
nisi conficeamur penitentes qđ inique gessimus ne glegentes
Quise ipsũ accusat in peccatis suis. hunc diabolus non habet iteru
accusare indie iudicii. sitam̃ confitens penitendo diluit quae

Expanded text:
ortatur nos saepius sancta Scriptura ad medicamenta fugere confessionis, non quod Deus indigeat confessione nostra, cui omnia praesto sunt quae cogitamus, loquimur aut agimus: sed nos aliter salvi fieri non possumus, nisi confiteamur poenitentes, quod inique gessimus negligentes. Qui se ipsum accusat in peccatis suis, hunc diabolus non habet iterum accusare in die judicii: si tamen confitens poenitendo diluit quae
Abbreviated transcription (Latin):
tatis huiꝰ uitȩ. aut prolaude humana opus bonũ fecisse cog¬
noscitur. Probabit᷑ enĩ homo flagellis di quo animobenefa¬
ciat. uel qua fortituduie . fferat tẽptationes sibi suꝑ ueni¬
entes. Tẽptat enĩ uos ds̃ dic̃ apłs. ut sciat diligatis eũ. Pror

Expanded text:
tatis hujus vitae, aut pro laude humana opus bonum fecisse cogtatis hujus vitae, aut pro laude humana opus bonum fecisse cognoscitur. Probabitur enim homo flagellis Dei, quo animo benefaciat, vel qua fortitudine sufferat tentationes sibi supervenientes. Tentat enim vos Deus, dicit Apostolus, ut sciat si diligiti
Abbreviated transcription (Latin):
illi pocius impendis omnia. quite fecit exnihilo:: Quite
fecit. ipse te pascit. Ex hisq̃fecit ipse pascit & filios tuos.
Neq enĩ melius cõmittis filios tuos patrimonio tuo. quam
creatori tuo. Et mentiunt᷑ quidẽ homines. Mala .ẽ. auari¬
tia. Palliare se uolunt nomine pietatis & de albare. ut qua¬
si ꝓpt̾ filios uideant᷑ seruare homines qđ ꝓpt̾ auaritiã seruant
Nã ut noueritis q sic plarũq contingit. dicit᷑ de quoquã:
Quare ñ facit aelemosynã ͤ quia seruat filiissuis. Contin¬
git ut amictat unũ. Si ꝓpt̾ filiosseruabat. mittat post
pacient̃ tribulationes que nobis eueniant. sufferre necesse
est. Se pissime in hoc scło boni areꝓbis tribulationes patiunt᷑
Ido siquis libet ꝑbona oꝑa tribulationes patiet᷑. ñ de bet
in cogitatione dicere. ꝑdidi oꝑa mea bona quȩ faciebã:
Qui enĩ hoc dixerit. non ꝑamore di sed ꝓmercede felici¬

Expanded text:
illi potius impendis omnia, qui te fecit ex nihilo? Qui te illi potius impendis omnia, qui te fecit ex nihilo? Qui te fecit, ipse te pascit ex his quae fecit, ipse pascit et filios tuos. Neque enim melius committis filios tuos patrimonio tuo, quam Creatori tuo. Et mentiuntur quidem homines. Mala est avaritia: palliare se volunt nomine pietatis, et dealbare, ut quasi propter filios videantur servare homines, quod propter avaritiam servant. Nam utQuare non facit eleemosynam? Quia servat filiis suis. Contingit ut amittat unum: si propter filios servabat, mittat postpatienter tribulationes quae nobis evenient, sufferre necesse est. Saepissime in hoc saeculo boni a reprobis tribulationes patiuntur. Ideo si quislibet post bona opera tribulationes patitur, non debet in cogitatione dicere: Perdidi opera mea bona quae faciebam. Qui enim hoc dixerit, non pro amore Dei, sed pro mercede felici
Abbreviated transcription (Latin):
scłarib ñ uobis ficiunt quos p̾cessistis. sed uultis. eẽ. diuites
ae quales diciorib uobis.ͤ Non attenditis pauperiores transcen¬
distis.  Uincere uultis diciores. sed in aelemosynis habet᷑ modus
hic dicitur iã quousq facio. & illic non dicit᷑ quantis diuitib
ditior sũ Nattendunt᷑ ae gestates innumerabiliũ mendicoꝵ.
ñ respiciunt᷑ posteriores multitudines pauperũ. sed pauci¬
tas p̃cedentiũ diuitũ ante oculos ponitur . Cur in oꝑe bono
ñ actenditur. ille zacheus qui dimidiũ rerũ suarũ dedit pau¬
perib Sed optare cogimur ut attendat᷑ saltim ille pharisȩius
qͥ omniũ qͥ possidebat decimas dabat. Noli parcere thesauris
caducis thesauris uanis. noli sub imagine pietatis augere
pecuniã . Filiis meis seruo. magna excusatio ꝑ iliis meis seruo.
Uideamꝰ. Seruat tibi pat̾ tuus. seruas tufiliis tuis. filiitui filuis
suis. & sic ꝑ om̃s & nullus facturus. ẽ. p̃cepta dĩ ͤ Quare ñ

Expanded text:
aribus non vobis sufficiunt quos praecessistis, sed vultis esse divites, aequales ditioribus vobis? Non attenditis quantos pauperiores transcenditis: vincere vultis ditiores. Sed in eleemosynis habetur modus. Hic dicitur, Jam usquequo facio? et illic non dicitur, Quantis divitibus ditior sum? Non attenduntur egestates innumerabilium mendicorum, non respiciuntur posteriores multitudines pauperum: sed paucitas praecedentium divitum ante oculos ponitur. Cur in opere bono non attenditur ille Zacchaeus, qui dimidium rerum suarum dedit pauperibus . Sed optare cogimur. ut attendatur saltem ille Pharisaeus, qui omnium quae possidebat decimas dabat. 20. Noli parcere thesauris caducis, thesauris vanis. Noli sub imagine pietatis augere pecuniam. Filiis meis servo: magna excusatio, Filiis meis servo. Videamus: servat tibi pater tuus, servas tu filiis tuis, filii tui filiis suis, et sic per omnes, et nullus facturus est praecepta Dei. Quare non
Abbreviated transcription (Latin):
in dm̃ uiuũ. Quattuor sunt qualitates affectionũ. quib
cogitatio iusti tedio salubri cõpungit᷑. Noc.ẽ. memoria p̃te¬
ritorũ facinorũ recordatio futurarũ poenarũ. considera¬
tio ꝑegrinationis suȩ inhuiꝰ uitȩ miseria. desideriũ suꝑ nę
pacriȩ quatenus ad eũ quantotius ualeat ꝑ uenire. Quando
ergo ista in corde hominis fiunt. sciendũ.ẽ. tunc esse dm̃ ꝑ
gr̃am cordi humano p̃sentẽ. Unde in psalmo dicit᷑. ds uitã

Expanded text:
ctionum, quibus cogitatio justi taedio salubri compungitur, hoc est, memoria praeteritorum facinorum, recordatio futurarum poenarum, consideratio peregrinationis suae in hujus vitae miseria; desiderium supernae patriae, quatenus ad eam quantocius valeat pervenire. Quando ergo ista in corde hominis fiunt, sciendum est tunc esse Deum per gratiam suam cordi humano praesentem. Unde et in psalmo dicitur: Deus vitam
Abbreviated transcription (Latin):
laudari indie retributionis aet̾nȩ. quã ab homine quolibet
in huius transitoriȩ uitae conuersatione. hi sunt octo totius¬
impietatis duces exercitib suis. & fortissimi contra humanũ
genus diabolicȩ fraudis bellatores. qui dõ auxiliante facilli¬
me uincunt᷑ abellatorib xp̃i ꝑ uirtutes sc̃as. Prima suꝑbia¬

Expanded text:
laudari in die retributionis aeternae, quam ab homine quolibet laudari in die retributionis aeternae, quam ab homine quolibet in hujus transitoriae vitae conversatione. Iimpietatis duces cum exercitibus suis, et fortissimi contra humanum genus diabolicae fraudis bellatores, qui, Deo auxiliante, facillime vincuntur a bellatoribus Christi per virtutes sanctas. Prima, sci
Abbreviated transcription (Latin):
boni facit sed quasi ex se habeat ł scłaris dignitatẽ honoris. ⁊
spiritalis decorẽ sapientiȩ dũ homo nihil absq di gr̃a. ł adiu¬
torio habere poterit boñi. sicut ipsa ueritas in euangelio
discipulis suis ait. Sine me nihil potestis facere. Qua propt᷑
quiglatur in dño glorietur. quia nihil sine donante dõboni
habere poterit. Ex cuiꝰ uituradia multi malitiae germinare
uidentur ramusculi: Inde iactantia arrogantia. indignatio.
discordia. in anis gła. cupido & hẏpocrisis id ẽ. simulatio boni
oꝑis. cũde se homo uult laudari qđ se agere nescit. immo
pene om̃ia quȩ fac̃ eo tenore agit. ut ab hominib: laudetur
Deqͥb ipse dñs ait Amendico uobis receperunt mercedẽ suã¬
Cuiꝰ morbi medicina .ẽ. recordatio diuinȩ bonitatis. per quã
om̃ĩa bona nobis consolata sunt. quȩ habere uidem̃ etiã &
ꝓpetua ipsius dĩ caritas. incuius laude om̃ia agere debemus
quic quid boni in hoc scło operemur. & magis desiderare ado

Expanded text:
boni facit, sed quasi ex se habeat vel saecularis dignitatem honoris, vel spiritualis decorem sapientiae, dum homo nihil absque Dei gratia vel adjutorio habere possit boni, sicut ipsa Veritas in Evangelio discipulis suis ait: Sine me nihil potestis facere . Quapropter qui gloriatur, in Domino glorietur: quia nihil sine Deo donante 144 boni habere poterit. Ex cujus vitii radice multi malitiae germinare videntur ramusculi: inde jactantia, arrogantia, indignatio, discordia, inanis gloriae cupido, et hypocrisis, id est, simulatio boni operis, cum de se homo vult laudari, quod se agere nescit. Imo pene omnia quae facit, eo tenore agit, ut ab hominibus laudetur, de quibus ipse Dominus ait: Amen dico vobis, receperunt mercedem suaus morbi medicina est recordatio divinae bonitatis, per quam omnia bona nobis collata sunt, quae habere videmur; etiam et perpetua ipsius Dei charitas, in cujus laude omnia agere debemus, quidquid boni in hoc saeculo operemur, et magis desiderare a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
rimo sciendũ. ẽ. quid sit uirtus. Uirtus anuni habitꝰ. naturȩ
decus. uitȩ ratio. morũ pietas. cultus diuinitatis. honor
hominis. aet̾nȩ beatitudinis meritũ. Cuiꝰ partes sunt ut dixi¬
mus quattuoꝵ principales. Prudentia. Iustitia. Fortitudo.
tẽ perantia. Prudentia ẽ rerũ diuinarũ humanarũq ꝓ ut
homini datũ. ẽ. scientia. inqua intellegendũ. ẽ. quid cauen¬
dũ sit homini ł quid faciendũ. Et hoc. ẽ qđ in psalmo legit᷑¬
cuiq rei propriã tribuens dignitatẽ. In hac diuinitatis cul¬
tus & humanitatis iura & iusta iustitia & ȩquitas totius uitȩ

Expanded text:
rimo sciendum est quid sit virtus. Virtus est animi habitus, naturae decus, vitae ratio, morum pietas, cultus divinitatis, honor hominis, aeternae beatitudinis meritum. Cujus partes sunt, ut diximus, quatuor principales: prudentia, justitia, fortitudo, temperantia. Prudentia est rerum divinarum humanarumque, prout homini datum est, scientia; in qua intelligendum est, quid cavendum sit homini, vel quid faciendum: et hoc est, quod in Psalmo legitcuique rei propriam tribuens dignitatem. In hac divinitatis cultus et humanitatis iura et iusta iudicia et equitas totius vite
Abbreviated transcription (Latin):
ristitiȩ duo sunt genera. Unũ salutiferũ. alterũ pestife¬
rũ. alterũ pestiferũ. Tristitia salutaris. est. quando de pec¬
catis suis animus contristat᷑ peccatoris. & ita concristatur
ut confessione paenitentiã agere q̾rat. & conuerti se
ad dm̃ desiderat Alia .ẽ. tristitia huius scłi quȩ mortem
oꝑat᷑ animȩ quȩ nihil in bono oꝑe ꝓficere ualet quae
animi pus illanimitas a mari
tali .&. spe futuroꝵ. & con solatione scripturarũ ł frat᷑

Expanded text:
ristitiae duo sunt genera: unum salutiferum, alterum pestiferum. Tristitia salutaris est, quando de peccatis suis animus contristatur peccatoris, et ita contristatur, ut confessionem et poenitentiam agere quaerat, et converti se ad Deum desideret. Alia est tristitia hujus saeculi, quae mortem operatur animae, quae nihil in bono opere proficere valet, quae animi pusillanimitas, amarittualem, et spem futurorum, et consol
Abbreviated transcription (Latin):
implendȩ s̃ elemosinȩ . Quȩ s̃ ꝑfectȩ elemosiȩ : ut ex quo
Sedne putetis fr̃s quia facienda sunt cotidie adulteria. &
elemosinis cotidianis mundanda s. ad illa scelera maiora
ñ sufficiunt cotidiane elemosinȩ ut eamundent. Aliud
ẽ ubi mutes uitã aliud.ẽ ubi toleres uitã. Illã uitã da ut si
moechus eras. noli. ẽe̾. moechus Si fornicator eras. noli fornicari.
Si homicida. noli fornichari Si ibas amathematicũ & ad ceteras

Expanded text:
implendae sunt eleemosynae. Quae sunt perfectae eleemosynae? ut ex quo tibi implendae sunt eleemosynae. Quae sunt perfectae eleemosynae? ut ex quo tibi Sed ne putetis, fratres, quia facienda sint quotidie adulteria, et eleemosynis quotidianis mundanda sunt. Ad illa majora scelera non sufficiunt quotidianae eleemosynae, ut ea mundent. Aliud est ubi mutes vitam, aliud est ubi toleres vitam. Illa mutanda est: si moechus eras, noli esse moechus: si fornicator eras, noli fornicari: si homicida, noli esse homicida: si ibas ad mathematicum et ad caeteras
Abbreviated transcription (Latin):
ñ s̃ magna. Non. ẽ. bestia quasi leo ut uno guttur frangat. sed
plerũq & bestiae minutȩ multȩ necant. Si ꝓpitiat᷑ quisꝗ
in locũ pulicib plenũ. nũquid ñ morit᷑ ibi : Non s̃ qͥdẽ maiores
sed infirma. ẽ. natura humana qui etiã minutissimus bestiis
interimi pocest. Sic & si modica peccata attenditis qr modica
s̃. cauete quia plura s̃. Quã minutissima s̃ grana harenȩ : Si
harene amplius innaui mittatur. mergit illã ut pereat.
Quã minutȩ s̃ guctȩ pluuiae. Ñne flumina implent. & do¬
mos dei eiciunt᷑: Ergo ista nolite c̃tẽpnere. Sed dicturi
estis. Et quis potest sine istis: Nec hoc diceres q̃ habere nemo¬
ñ potest. Ds̃ misericors uidens nr̃am fragilitatẽ. posuit ẽtra
remedia. Quȩ sunt remedia : Elemosynarũ. ieiuniorũ. ora¬
tionũ. ipsa s̃ tria. Ut aut̃ uerũ dicas in oratione ꝑfectȩ

Expanded text:
non sunt magna. Non est bestia quasi leo, ut uno morsu guttur frangat: sed et non sunt magna. Non est bestia quasi leo, ut uno morsu guttur frangat: sed et plerumque bestiae minutae multae necant. Si projiciatur quisquam in locum pulicibus plenum, numquid non moritur ibi? Non sunt quidem sed infirma est natura humana, quae etiam a minutissimis bestiis interimi potest. Sic et modica peccata: attenditis quia modica sunt, sed cavete quia plura sunt. Quam minutissima sunt grana arenae: si arena amplius in navi Quam minutae sunt guttae pluviae: nonne flumina implent, et domos dejiciunt? Ergo ista nolite contemnere. Sed dicturi estis: Et quis potest sine istis? Ne hoc diceres quia vere nemo potest, Deus misericors videns nostram fragilitatem, posuit contra remedia. Quae sunt remedia? Eleemosynarum, jejuniorum, orationum: ipsa sunt tria. Ut autem verum
Abbreviated transcription (Latin):
alii eũdicis. utrũq attende & ꝓxunũ ad dm̃. Canta in psalterio decẽ
chordarũ. canta canticũ nouũ. concorda cũ sermone đi. Cũ. e tecũ
inuia cũ corda cũ aduersario cito. ne cũ discordia uenias ante
iudic̃ẽ. Si facis qđ audis c̃cordasti cũ ed. Si aut̃ ñ facis rixaris cũeo
ne te uos a detestabilib corruptelis. ade testabilib in quisitio¬
nib amathematicis abaruspiscib a sortilegis. ab augurib a sacru
sacrilegiis. abstinete uos quatũ potestis anugatoriis specta¬
culis. Siqua delectationes scłi subrepunt in anima exerc&
uos in miscđia. exerc& uos in elemosynis. in ieiuniis. in oration¬
b his eñi purgant᷑ cotidiana peccata. q̃ ñ possunt nisi subripe¬
re in animã ꝓpt̾ fragilitatẽ humanã. Noli illa contẽpnere
quia minora s̃. sed time qr plura s̃. Attend̾c te fr̃s mei. minuta s̃

Expanded text:
alii cum dicis, utrumque attende et proximum et Deum. Canta in psalterio decem alii cum dicis, utrumque attende et proximum et Deum. Canta in psalterio decem chordarum, canta canticum novum: concorda cum sermone Dei, cum est tecum in via. Concorda cum adversario tuo cito, ne cum discordia venias ante judicem. Si facis quod audis, concordasti cum eo: si autem non facis, rixaris cum enete vos a detestabilibus corruptelis et a detestabilibus inquisitionibus, a mathematicis, ab aruspicibus, a sortilegis, ab auguribus, a sacrilegiis; abstinete vos, quantum potestis, a nugatoriis spectaculis. Si quae delectationes saeculi subrepunt in animam; exercete vos in misericordia, exercete vos in eleemosynis, in jejuniis, in orationibus. His enim purgantur quotidiana peccata, quae non possunt nisi subrepere in animam, propter fragilitatem humanam. Noli illa contemnere, quia minora sunt; sed time, quia plura sunt. Attendite, fratres mei. Minuta sunt,