comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
strauit. sed sub ipso quẽ extinxit
occubuit. Quos gͦ iste significat.
quẽ sua uictoria oppressit. nsi
eos qui uicia suꝑant. sed sub ipsa
quȩ subigunt. suꝑbiendo succũ¬
bunt: Quasi enim sub hoste
quẽ ꝓsternit moritur. qui de cul¬
pa quam suꝑat eleuat᷑. Pensan¬
dum gͦ magnoꝑe e̾: quia bona
ꝓdesse nequeunt. si mala quȩ
subripiunt non cauent᷑. Perit
om̃e qđ agitur. si non sollicite
in bumilitate custodiat᷑. Unde
bene quoq de ipso primo parente
dicit᷑. Posuit eum dñs in parady¬
so uoluptatis. ut oꝑaret᷑ & custo¬
S diret. Oꝑatur quippe qui agit
bonum qđ p̾cipit᷑. sed qđ oꝑatus
fuerit non custodit: cui hoc subri¬
pit qđ ꝓbibetur. Beatus gͥ iob.
quia ex om̃i parte bono se oꝑe
texerat. dicat. Iusticia indutus
sum: & uestiuit me sicut uestunͣ¬
to. Ubi & ꝓtinus subdit. Et sicut
diademate iudicio meo. Iustoꝵ
iudicia recte diademati cõparan¬
tur. quia ꝑ magni oꝑis głam.

Expanded text:
stravit, sed sub ipso quem exstinxit stravit, sed sub ipso quem exstinxit occubuit . Quos ergo iste significat quem sua victoria oppressit, nisi eos qui vitia superant, sed sub ipsa quae subigunt, superbiendo succumbunt? Quasi enim sub hoste quem prosternit moritur, qui de culpa quam superat elevatur. Pensandum ergo magnopere est quia bona prodesse nequeunt, si mala quae subrepunt non caventur. Perit omne quod agitur, si non sollicite in humilitate custoditur. Unde bene quoque de ipso primo parente dicitur: Posuit eum Dominus in paradiso voluptatis, ut operaretur et custodiret . Operatur quippe qui agit bonum quod praecipitur, sed quod operatus fuerit non custodit, cui hoc subrepit quod prohibetur. Beatus igitur Job, quia ex omni parte bono se opere texerat, dicat: Justitia indutus sum, et vestivi me sicut vestimento. Ubi protinus subditur: diademate judicio meo. - Justorum judicia recte diademati comparantur, quia per magni operis gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ciuitatẽ cordis sui insidianti¬
b hostib ꝑ elationẽ aꝑuit. quam
frustra ꝑ ieiunium & elemosinas
clausit. In cassum munita sunt
cȩtera. cum locus unus de quo ho¬
sti pateret aditus munitus non eͣ.
Grãs recte egit. sed ꝑuerse se suꝑ
publicanum exculit. Ciuitatem
cordis sui extollendo ꝓdidit. quã
abstinendo & largiendo seruauit.
Uicta ẽ ꝑ abstinentiam gula. de-¬
structa ẽ uentris ingluuies: suꝑa¬
ta ẽ largitate tenacia. auaritia
depressa est. Quib hoc laborib
actum credimus: Sed o quot la¬
bores uno uitio ꝑcussi cecidert᷑.
Quanta bona. unius culpe gladi-¬
o sunt ꝑempta. Unde magnoꝑe
oportet & bona semꝑ agere. & ab
ipsis nos bonis oꝑib caute in co¬
gitatione custodire. ne si mentẽ
eleuant bona non sint: que non
si ex libris licet non canonicis s
tamen ad edificationẽ eccłe editis.
testimonium ꝓferamus. Eleazar
namq in pͣlio elefantẽ feriens

Expanded text:
Ecce civitatem cordis sui insidiantiEcce civitatem cordis sui insidiantibus hostibus per elationem aperuit, quam frustra per jejunium et eleemosynas clausit. Incassum munita sunt caetera, cum locus unus, de quo hosti patet aditus, munitus non est. Gratias recte egit, sed perverse se super publicanum extulit. Civitatem cordis sui extollendo prodidit, quam abstinendo et largiendo servavit. Victa est per abstinentiam gula, destructa ventris ingluvies, superata est 622 largitate tenacia, avaritia depressa. Quibus hoc laboribus actum credimus? Sed o quot labores uno vitio percussi ceciderunt, quanta bona unius culpae gladio sunt perempta! Unde magnopere oportet et bona semper agere, et ab ipsis nos bonis operibus caute in cogitatione custodire, ne si mentem elevant, bona non sint, quae non si ex libris, licet non canonicis, sed tamen ad aedificationem Ecclesiae editis, testimonium proferamus. Eleazar namque in praelio elephantem feriens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedit. Dicturus enim custodiam. p̃¬
misit omnẽ. ut uidelicet unusquisq
hinc in se diligenter inspiciat. et
quãdiu in bac uita ẽ. contra spñales
inimicos in acie positum se sciat.
ne mercedem quam ꝑ has actiones
colligit. ꝑ alias amittat: ne hinc o¬
stii fores obstruat. & aliunde aditũ
pandat. Siqua &enim ciuitas con¬
tra insidiantes ininicos magno
uallet᷑ aggere. fortib cingat᷑ muris.
ex om̃i parte muniat᷑ custodia: unũ
uͦ in ea foramen tantummꝰ immu¬
nitum ꝑ negligentiam relinquat᷑.
inde ꝓculdubio hostis ingreditur.
qui undiq exclusus esse uidebatur.
Phariseus namꝙ qui in templo ora¬
curus ascendit. ciuitatẽ mentis sue
quanta munitione uallauerit
audiamus. Ieiuno inquit bis in
sabbato. decimas do om̃ium quȩ
possideo: qui p̃misit. grãs tibi ago.
Magna certe munimina adhibuit.
sed uideamus ubi insidianti hosti
immunitũ foramen reliquit: qr
non sum sicut publicanus iste.

Expanded text:
procedit . Dicturus enim custodia, prprocedit . Dicturus enim custodia, praemisit omni, ut videlicet unusquisque hinc inde se diligenter inspiciat, et quandiu in hac vita est, contra spiritales inimicos in acie se positum sciat, ne mercedem quam per has actiones colligit, per alias amittat, ne hinc hosti fores obstruat, et aliunde aditum pandat. Si qua etenim civitas contra insidiantes inimicos magno valletur aggere, fortibus cingatur muris, ex omni parte insomni muniatur custodia, unum vero in ea foramen tantummodo immunitum per negligentiam relinquatur; inde procul dubio hostis ingreditur, qui undique exclusus videbatur. Pharisaeus namque ille, qui in templum oraturus ascendit, civitatem mentis suae quanta munitione vallaverit, audiamus: Jejuno, inquit, bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo . Qui praemisit: Gratias ago tibi, magna certe munimina adhibuit. Sed videamus ubi insidianti hosti immunitum foramen reliquit: Quia non sum sicut publicanus iste .
Abbreviated transcription (Latin):
Uestimento utiq cum uestimur.
ex om̃i parte circundam᷑. Ille gͦ ui¬
sticia sicut uestimento uestitur.
qui se undiq bono oꝑe ꝓtegit.
& nullam partẽ actionis suȩ pec¬
Fcato nudam relinquit. Nam qui
in aliis actionib iustus ẽ. in aliis
inustus. quasi hoc latus cooꝑuit.
illud nudauit: nec iam bona st̃
oꝑa. que subortis aliis prauis opi¬
b inquinant᷑. Hinc enĩ ꝑ salomonẽ
dicit᷑. Qui in unũ offenderit. mul¬
ta bona ꝑdet. Hinc iacob dicit. Qi¬
cumq totam legem seruauerit. offen¬
dat autẽ in uno: factus ẽ om̃iũ reus.
Quam uidelicet sententiam suam ip¬
se diligenter exposuit. cũ subiunxit.
Qui enĩ dixit non mechaberis. dixit¬
co non occides. Qđ si non mechabe¬
ris. occidas autẽ: factus es transgre¬
ssor legis. Cordis gͦ oculis circum¬
quaq porrectis: undiq nobis adbi¬
benda custodia ẽ. Unde recte qͦ¬
ꝑ salomonem dicit᷑. Om̃i custodia
serua cor tuum. quia ex ipso uita

Expanded text:
estimento utique cum vestimur, ex omni parte circumdamur. Ille ergo justitia sicut vestimento vestitur, qui se undique bono opere protegit, et nullam partem actionis suae peccato nudam relinquit. Nam qui in aliis actionibus justus est, in aliis injustus; quasi hoc latus cooperuit, illud nudavit, nec jam bona sunt opera, quae subortis aliis pravis operibus inquinantur. Hinc enim per Salomonem dicitur: Qui in uno offenderit, multa bona perdet . Hinc Jacobus dicit: Quicunque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factusQuam videlicet sententiam suam ipse diligenter exposuit, cum subjunxit: Qui enim dixit: Non moechaberis dixit: Non occides. Quod si non moechaberis, occidas autem, factus es transgressor legis. Cordis igitur oculis circumquaque porrectis undique nobis exhibenda custodia est, ne merceper Salomonem dicitur: Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita
Abbreviated transcription (Latin):
debat mͥ. Dum beatificari se ab au¬
dientib sibiꝙ testimonium reddi
a uidentib fatetur beatus iob: qua¬
lis in sermone. qualis in oꝑe fue¬
rit ostendit᷑. Neq enim aut in o¬
ꝑe iam ꝑfectus est. cui adhuc lin¬
gue prauitas contradicit: aut in
sermone laudabilis. qui hoc qđ lo¬
quit᷑ oꝑe non ostendit. Ut gͥ beatꝰ
iob amicoꝵ suoꝵ increpationibus
exactus utinq se habuisse ꝑbibeat.
sese audientib & uidentib uene¬
rationi fuisse manifestat. Qđ si
ad uocẽ scẽ eccłȩ referamus. ille eiꝰ
uerba beatificat. qui ea quȩ audi¬
erit. oꝑe comsumiat. Ille ei testi¬
monium reddit. qui exemplis ui¬
tȩ illius bene uiuendo respondet.
Scaͣm menim eccłam ille ueraciter
uidet: cuius testatur uita quȩ iam
uidet. Ad hoc namq bonoꝵ intra eã
rectitudo cernitur. ut quiq hanc
uiderint. a suis prauitatib corrigan
bonos. qui non ẽ emendatꝰ a malis.
Ced unde ei testimonium reddat᷑ osten¬

Expanded text:
do.---Dum beatificari se ab audientibus, sibique testimonium reddi a videntibus fatetur beatus Job, qualis in sermone, qualis in opere fuerit, ostenditur. Neque enim aut in opere jam perfectus est, cui adhuc linguae pravitas contradicit; aut in sermone laudabilis, qui hoc quod loquitur opere non ostendit. Ut igitur beatus Job amicorum suorum increpationibus exactus utraque se habuisse perhibeat, sese et audientibus et videntibus venerationi fuisse manifestat. Quod si ad vocem sanctae Ecclesiae referamus, ille ejus verba beatificat, quia ea quae audierit opere consummat. Ille ei testimonium reddit, qui exemplis vitae illi bene vivendo respondet. Sanctam etenim Ecclesiam ille veraciter videt, cujus testatur vita quia videt. Ad hoc namque bonorum intra eam rectitudo cernitur, ut quique hanc viderint, a suis pravitatibus corrigantbonos, qui non est emendatus a malis. Sed unde ei testimonium reddatur, osten
Abbreviated transcription (Latin):
&e honorari tamen ꝓpter imitatio¬
nem uelint. Sic nimirũ paulus
apłs discipłis loquens. & honorẽ
fugit: & tamen quantum esset ho¬
norandus ostendit. Nam cũ thessa¬
lonicensib diceret. neq enĩ aliqͣn¬
do fuimus in sermone adulatio¬
nis sicut scitis. neꝙ in occasione
auaricie ds testis est: secutus
adiunxit. nec requirentes ab ho¬
minib głam. neq auobis. neꝙ
ab aliis: cum possemus oneri eẽ¬

Expanded text:
i propter imitationem volunt. Sic nimirum Paulus apostolus discipulis loquens, et honorem fugit, et tamen quantum esset honorandus ostendit. Nam cum Thessalonicensibus diceret: Neque enim aliquando fuimus in sermone adutationis, sicut scitis: neque in occasione avaritiae, Deus testis est; secutus adjunxit: Neque requirentes ab hominibus gloriam, neque a vobis, neque ab aliis, cum possemus oneri e
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a coram hominib. ut uideant
oꝑa ur̃a bona. & glorificent pa¬
trem ur̃m qui in cęlis ẽ aliquan¬
do scĩ uiri & coram hominibus
compellunt᷑ bona facere. aut
eadem hominib sua facta nar¬
rare: sed ad eum finem omĩa re¬
ferentes. ut non ipsi eisdem oꝑib.
sed pater eoꝵ qui in celis ẽ debe¬
at glorificari. Dum enim scã pͣdi¬
cant. & ipsa p̃dicatio eoꝵ fortasse
despicitur. quoꝵ uita nescitur.
compellunt᷑ gͦ uitam suam dicere.
ut auditoꝵ suoꝵ ualeant uitam
mutare. Et facta sua referunt. ut
uenerationi sint: uenerari appe¬
tunt. ut reuerenter audiant᷑. Scrip¬
tum quippe est. Cum eleuarent᷑
ammalia de terra. eleuabantur
pariter & rote: quia uidelicet cũ
auditoꝵ mentes. p̃dicantium ui¬
tam suscipiunt. necessario utiq
etiam iuim p̃dicationis ammirant᷑.¬

Expanded text:
am hominibus, ut videant opera vestra bonae, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est ; aliquando sancti viri coram hominibus compelluntur bona facere, aut eadem hominibrare; sed ad eum finem omnia referentes, ut non ipsi eisdem operibus, sed Pater eorum qui in coelis est debeat glorificari. Dum enim sancta praedicant, ipsi praedicatio eorum fortasse despicitur, quorum vita nescitur. Compelluntur ergo vitam suam dicere, ut auditorum suorum valeant vitam mutare. Et facta sua referunt, ut venerationi sint; venerari appetunt, ut reverenter audiantur. Scriptum quippe est: Cum elevarentur animalia de terra, elevabantur pariter et rotae , quia videlicet cum auditorum mentes praedicantium vitam suspiciunt, necessario utique etiam vim praedicationis admirant
Abbreviated transcription (Latin):
Uid mirum si ȩterna di sapientia.
conspici non ualet. quando ipsa qͦq
inuisibilia quȩ ꝑ eam sunt condixa.
bumanis oculis comphendi ñ possipnt:
In reb gͦ creatis discimus. creatõrẽ
om̃ium quanta humilitate uenere¬
mur: ut in hac uita usurpare sibi
de ont̃ipotentis d̃i specie mens hu¬
mana nil audeat. qđ solum electis
suis p̃mium in subsequenti remu¬
neratione seruat. Unde bene postꝙͣ
dictum ẽ. abscondita ẽ ab oculis
om̃ium uiuentium. ilico subinfert᷑:

Expanded text:
uid mirum si aeterna Dei sapientia conspici non valet, quando ipsa quoque invisibilia quae per eam condita sunt humanis oculis comprehendi non possunt? In rebus ergo creatis discimus creatorem omnium quanta humilitate veneremur, ut in hac vita usurpare sibi de omnipotentis Dei specie mens humana nil audeat, quod solum electis suis praemium in subsequenti remuneratione servat. Unde bene postquam dictum est: Abscondita est ab oculis omnium viventium, illico subin
Abbreviated transcription (Latin):
titudinẽ peccatoꝵ. Si enim mag¬
nȩ mercedis ẽ a morte eriꝑe car-¬
nem quandoqmorituram. quanti
ẽ meriti a morte animam liberare.
in cęlesti patria sine fine ictu¬
ram: Cor autẽ uidue consolatur.
dum fideli cuiq animȩ cui ȩter¬
nas di retributiones narrat. qua¬
si uiri sui bona ad memoriam
reuocat. Cui quia spiritualiter
anima coniuncta ẽ: eo mortuo
uidua dicit᷑. sed scẽ ȩccłȩ uocib
ex eius resurrectione refouetur.
Magnam gͦ consolationẽ cor iudu¬
ȩ suscipit. quando fidelis anima
in uerbis eccłȩ de aduentu illius alqͥ
cui sp̃ualiter ẽ coniuncta cognos¬

Expanded text:
titudinem peccatorum . Si enim magnae mercedis est a morte eripere carnem quandoque morituram, quanti est meriti a morte animam liberare, in coelesti patria sine fine victuram? Cor autem viduae consolatur, dum fideli cuique animae qui aeternas Domini retributiones narrat, quasi viri sui bona ad memoriam revocat. Cui quia spiritaliter anima juncta est, eo mortuo vidua dicitur, sed sanctae Ecclesiae vocibus ex ejus resurrectione refovetur. Magnam ergo consolationem cor viduae suscipit, quando fidelis anima in verbis Ecclesiae de adventu illius aliquid, cui spiritaliter est conjuncta, cognos
Abbreviated transcription (Latin):
So etas senecttitis uita immacula¬
‸ tã Unde recte quoꝙ dñs ad mo¬
ysen dicit. Congrega mͥ septua¬
ginta uiros de semorib isrł. qͦs
tu nosti qđ senes popłi sint. In¬
quib quid aliud quam senectus
cordis requirit᷑: cum tales iuben¬
tͦ eligi. qui senes sciunt᷑ Si eñ
senectus in eis corporis quęreretur.
a tantis sciri poterant. a quantis
uideri. Dum uͦ dicit᷑. quos tu nosti
qđ senes popłi sunt: ꝓfecto liquet.
quia senectus mentis non corporis
tur. senes uͦ ei assurgentes assistunt:
quia uigorem cius atꝙ rectitudi¬
nem imiaturi formidant. gran¬
deu glorificant. Leues quiꝙ fu¬
giunt. graues uͦ atq ꝑfecti hanc
uitȩ suȩ meritis assurgendo uene¬
rant᷑. Disciplinam quippe illius ꝑ¬
fecti diligunt. imꝑfecti rep̃hendt̃.
Uident gͦ hanc uiuenes & abscon¬
dunt᷑. quia rep̾hendi in suis occul¬
tis actib metuunt. Senes uͦ assur¬
gentes stant: quia ꝑfecti quiq ex

Expanded text:
et aetas senectutis vita immaculaet aetas senectutis vita immaculata . Unde recte quoque Dominus ad Moysen dicit: Congrega mihi septuaginta viros de senioribus Israel, quos tu nosti quod senes popquibus quid aliud quam senectus cordis requiritur, cum tales jubentur eligi, qui senes sciuntur. Si enim senectus in eis corporis quaereretur, a tantis sciri poterant a quantis videri. Dum vero dicitur, quos tu nosti quod senes populi sint, profecto liquet, quia senectus metur, senes vero ei assurgentes assistunt, quia vigorem ejus atque rectitudinem immaturi formidant, grandaevi glorificant. Leves quique sunt, fugiunt; graves vero atque perfecti hanc vitae suae meritis assurgendo venerantur. Disciplinam quippe illius perfecti diligunt, imperfecti reprehendunt. Vident ergo hanc juvenes et absconduntur, quia deprehendi in suis occultis actionibus metuunt. Senes vero assurgentes stant, quia perfecti quique ex
Abbreviated transcription (Latin):
b exerit. Cui in platea parat᷑
cathedra. quia in magnę aucto¬
ritatis latitudine. sui magisterii
quȩ sentit priblica uoce prȩdicat.
quasi in platea cathedram sedet :
cum nullum de sua p̾dicatione
metuit. nullis pressa tortorib. se
sub silentio abscondit. An non in
publico ad docendum p̃sidet. quã
simul & sentiendi ueritas. & docen¬
di potestas fulcit. Sed cum ad
portam ꝓcederet. & in platea catbe¬
dram sederet: quid a leuibus. qͥd¬
ue a grauib ageretur adiungit
bant. Si hystorie intendimus: quȩ
dixit credimus. si allegoriȩ : quȩ p̃¬
dixit uidemus. Iuuenes namq dici
solent: qui nulla consilii grauita¬
te deprimuntur. Senes uͦ non eos
scriptura sacra uocare consueuit:
qui sola quantitate tempoꝵ. sed¬
morum grandeuitate maturi sunt.
Unde ꝑ quemdam sapientẽ dicit᷑.
Senectus uenerabilis ẽ non diutur¬
na: neq numero annoꝵ cõputata.
Cam sunt autẽ sensus hominis.

Expanded text:
ibus exerit. Cui in platea paratur ibus exerit. Cui in platea paratur cathedra, quia in magnae auctoritatis latitudine sui magisterii quae sentit publica voce praedicat, quasi in platea cathedram sedet, cum nullum de sua praedicatione metuit, nullius pressa terroribus, se sub silentio abscondit. An non in publico ad docendum praesidet, quam simul et sentiendi veritas, et docendi potestas fulcit? Sed cum ad portam procederet, et in platea cathedram sederet, quid a levibus, quidve a gravibus ageretur, adjungit bant. - Si historiae intendimus, quae dixit credimus; si allegoriae, quae praedixit videmus. Juvenes namque dici solent, quia nulli consilii gravitate deprimuntur; senes vero non eos Scriptura vocare consuevit, qui sola quantitate tempomorum grandaevitate maturi sunt. » Unde per quemdam sapientem dicitur: Senectus venerabilis est, non diuturna, neque numero annorum computata. Cani autem sunt sensus hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
ueterum fuit. ut semores in por¬
ta consisterent. & causas introe¬
untium iudicarent: quatinus
tanto esset pacificus urbis popłs.
quanto ad hano discordes ingre¬
di non liceret. Sed nos sacram
hystoriam uenerantes hȩc egisse
beatum iob ꝓ cultu iusticie certũ
tenemus atq ad indaganda al¬
iegoriȩ mysteria ducimur. Quid
gͦ ꝑ ciuitatis portam. nisi bona
queꝙ actio designat᷑. ꝑ quam a¬
nima ad conuentum regni cȩle¬
stis ingreditur. Unde ꝓpħa ait.
Qui exaltas me de portis mortis.
ut annuntiem om̃s laudationes
tuas. in portis filiȩ syon. Portȩ qͥp¬
pe mortis sunt actiones prauȩ.
quȩ ad interitum trahunt. Qͥa
autẽ syon speculatio dicit᷑. por¬
tas syon actiones bonas accipi¬
mus ꝑ quas suꝑnam patriam
ingredimur: ut regis nr̃i głam
contemplemur. Quid gͦ ꝑ cathe¬
dram. nisi magisterii auctoritas
designatur: Greca autẽ uoce:
platea ꝓ latitudine dicit᷑. Nunc
gͦ scã eccła ad ciuitatis portam
ꝓcedit. quia ut aditum regni¬

Expanded text:
eterum fuit ut seniores in porta consisterent, et causas introeuntium judicarent, quatenus tanto esset pacificus urbis populus, quanto ad hanc discordes ingredi non liceret. Sed nos sacram historiam venerantes, haec egisse beatum Job pro cultu justitiae certum tenemus, atque ad indaganda allegoriae mysteria ducimur. Quid ergo per civitatis portam, nisi bona quaeque actio designatur, per quam anima ad conventum regni coelestis ingreditur? Unde et Propheta ait: Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion . Portae quippe mortis sunt actiones pravae, quae ad interitum trahunt. Quia autem Sion speculatio dicitur, portas Sion, actiones bonas accipimus, per quas supernam patriam ingredimur, ut Regis nostri gloriam contemplemur. Quid vero per cathedram, nisi magisterii auctoritas designatur? Graeca autem voce platea pro latitudine ponitur. Nunc ergo sancta Ecclesia ad civitatis portam procedit, quia ut aditum coeles
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ hereticis ꝑuersa intelligenti¬
a confusis. uicissim sibi eoꝵ nequi¬
tia & in culpa concordet: & in sen¬
tentia discrepet. At contra scã ec-¬
clesia ꝑ medias utrarumq partiũ
lites ordinata pace graditur: Et sic
scit suꝑiora bona susciꝑe. ut noue¬
rit etiam inferiora tienerari: qua¬
tinus nec summa ȩ̨quet infimis.
nec rursum ima despiciat: cum
sumia uenerat᷑. Nunc gͦ here¬
& quasi ori suo digitum suꝑponunt:¬
dum falsis querelis non ratione uo¬
cis se reprimi. sed uirtutis manu
se errantes popłos trahere conant᷑.¬
ne loqui ꝑuersa nunc audeant: &
auctoritatis frenant᷑ pondere. & uir¬
tute rationis. Quoꝵ lingua suo gut¬
turi adheret. quia & si ꝑuersa lo¬
qui libera uoce non audent: intus
tamen apud se contegunt cuncta
quȩ contra rectam fidem ꝓponere
falsa moliunt᷑. Horum gͦ tẽporum
sequenti tribulatione deprehensa
reminiscens eccła deplorat dicens.
Quando ꝓcedebam ad portam ciui¬

Expanded text:
semper haereticis perversa intelligentisemper haereticis perversa intelligentia confusis, vicissim sibi eorum nequitia et in culpa concordet, et in sententia discrepet. At contra sancta Ecclesia per medias utrarumque partium lites 619 ordinata pace graditur, et sic scit superiora bona suscipere, ut noverit etiam inferiora venerari, quatenus nec summa aequet infimis, nec rursum ima despiciat, cum summa veneratur. Nunc ergo haereet quasi ori suo digitum sudum falsis querelis non ratione vocis se reprimi, sed virtutis manu se errantes popne loqui perversa nunc audeant, et auctoritatis frenantur pondere, et virtute rationis. Quorum lingua suo gutturi adhaeret, quia etsi perversa loqui libera voce non audeant, intus tamen apud se contegunt cuncta quae contra veram fidem proponere falsa moliuntur. Horum ergo temporum, sequenti tribulatione deprehensa, reminiscens Ecclesia deplorat, dicens: Quando procedebam ad portam civi
Abbreviated transcription (Latin):
suo adherebat. Quid hoc loco alii
duces intelligi uel principes posst̃.
nisi hereticȩ prauitatis auctores:
De quib ꝑ psalmistam dicit᷑. Effusa
est contentio suꝑ principes eoꝵ &
seduxerunt eos in inuio & non in
uia. Ip̃si etenim dum dispensatio¬
nẽ añi ꝑuerse interp̃tari non me¬
tuunt: ꝓfecto plebes subditas non
in ea uia quȩ xp̃c est. sed in inuiũ
trahunt. Duꝑ quos recte quoq effu¬
sa contentio dicit᷑. quia suis sibi
uicissim alligationib contradicunt.
Arrius quippe tres ꝑsonas in diui¬
nitate suscipiens. tres etiam deos
credidit. Quem contra sabellius
unũ dm̃ suscipiens. unam credidit
esse ꝑsonam. Inter hec scã eccła
rectum p̃dicationis sue tramitem
indeclinabiliter tenens. & unũ dm̃
p̃dicans. tres ꝑsonas contra sabel¬
lium asserit: & tres ꝑsonas contra¬
manicheus uirginitatẽ laudari
comperit. coniugia dampnauit:
at contra iouiniamis quia conce¬
di coniugia cognouit. uirginitatis
mundiciam despexit. Unde fit ut

Expanded text:
ui » Qui hoc loco alii duces intelligi vel principes possunt, nisi haereticae pravitatis auctores? De quibus per psalmum dicitur: Effusa est contentio super principes eorum, et seduxerunt eos in invio, et non in via . Ipsi etenim dum dispensationem Dei perverse interpretari non metuunt, profecto plebes subditas non in eam viam quae Christus est, sed in invium trahunt. Super quos recte quoque effusa contentio dicitur, quia suis sibi vicissim allegationibus contradicunt. Arius quippe tres personas in divinitate suscipiens, tres etiam deos credidit. Quem contra Sabellius unum Deum suscipiens, unam credidit esse personam. Inter quos sancta Ecclesia rectum praedicationis suae tramitem indeclinabiliter tenens, et unum Deum praedicans, tres personas contra Sabellium asserit, et tres personManichaeus virginitatem laudari comperit, conjugia damnavit. At contra Jovinianus quia concedi conjugia cognovit, virginitatis munditiam despexit. Unde fit ut
Abbreviated transcription (Latin):
in arborẽ magnam. & uolueres cȩ¬
li requieuerunt in ramis eius. Ipsũ
quippe ẽ granũ sinapis. qđ in orti
sepultura plantatũ. arbor magna
surrexit. Granum namq fuit cum
moreretur. arbor cum resurgeret.
Granũ ꝑ humilitatẽ carnis. arbor ꝑ
potentiam maiestatis. Granũ. quia
uidimus eum. & non erat aspectus.
arbor. quia speciosus forma p̾ filiis
late tendant᷑. Quid enĩ de bis dicit᷑:
In omnẽ terram exiuit sonus eoꝵ. &
in fines orbis terre uerba eoꝵ. In istis¬

Expanded text:
arborem magnam, et volucres coeli requieverunt in ramis ejus . Ipse quippe est granum sinapis, qui in horti sepultura plantatus, arbor magna surrexit. Granum namque fuit cum moreretur, arbor cum resurgeret; granum per humilitatem carnis, arbor per potentiam majestatis; granum, quia vidimus eum, et non erat aspectus ; arbor, quia speciosus forma prae filiilate tendantur. Quid enim de eis dicitur: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eo
Abbreviated transcription (Latin):
cecus minime fuisset. ꝓpħa non di
raheliticus popłs a bono oꝑe si mini¬
me claudicasset. nequaquam uoce
dm̃ psalmista dixisset. Filii alieni
mentiti sunt .mͥ. filu alien inue¬
terauerunt: & claudicauerunt a se¬
mitis suis. Qui nimirum popłs
claudus iccirco nominatus ẽ: quia
sanum gressum in oꝑatione non
habuit. quippe qui utroq pede u¬
ti noluit. dum unũ testamentum
recipit. aliud sꝑnit. Quem ad se
uenientẽ scã eccła suscipit. quia ei
iam uetus tenenti etiam nouum
testamentũ inserit. ad dirigendos
gressus illius quasi alterũ pedem
iungit. Qui fidelis scẽ eccłȩ popłs
adhuc recte subiungit. pater eram
pauꝑum: quia uidelicet humiles
qui pauꝑes spũ dicti sunt: euis
p̾dicatione generant᷑. Sed oportet
ut in his om̃ib ipsa hystoriȩ uer¬
ba subtiliter pensemus. Ait enim.¬

Expanded text:
ecus minime fuisset, propheta nonraeliticus populus a bono opere minime claudicasset, nequaquam voce Domini Psalmista dixisset: Filii alieni mentiti sunt mihi, filii alieni inveterati sunt, et claudicaverunt a semitis suis . Qui nimirum populus claudus idcirco nominatur, qui sanum gressum in operatione non habuit, quippe qui utroqti noluit, dum unum Testamentum recepit, aliud sprevit. Quem cum ad se venientem sancta Ecclesia suscipit, quia ei jam Vetus tenenti etiam Novum Testamentum inserit, ad dirigendos gressus iljungit. Qui fidelis sanctae Ecclesiae populus adhuc recte subjungit: Pater eram pauperum, 626 quia videlicet humiles, qui pauperes spiritu dicti sunt, ex ejus praedicatione generantur. Sed oportet ut in his omnibus ipsa historiae subtiliter verba pensemus. Ait enim
Abbreviated transcription (Latin):
filio olei. filius quippe olei fidelis
popłs dicit᷑. quia ad fidem dĩ in¬
quȩ nunc habet p̾dicamenta. ad
memoriam reuocet: & suum silen¬
tium deploret dicens. Petra fun¬
debat mͥ riuos olei. Quib uerbis

Expanded text:
olei, fidelis populus dicitur, qui ad fidem Dei inquae nunc habet praedicamenta, ad memoriam revocet, et suum silentium deploret, dicens: Petra fundebat mihi rivos olei. Quibus verbis
Abbreviated transcription (Latin):
Nam uia eiꝰ non inconuenienter ac¬
cipit᷑ hoc ipsum qđ uenit ad cor
seseꝙ nobis intrinsecus infundit.
Locus uͦ eius fit cor: ad qđ ueniens
ꝑmanet. De hac quippe uia illius
dicit᷑. Nox clamantis in deserto. pa¬
rate uiam dño: id ẽ in corde ur̃o ue¬
nienti sapientiȩ aditum reserate. si¬
cut alias dicit᷑. Iter facite ei qui as¬
cendit suꝑ occasum. Suꝑ occasum
fuit ascendere. ipsam mortẽ quam
ꝑtulerat. resurgendo suꝑasse. Attgͦ.
Ei qui ascendit suꝑ occasum iter fa¬
cite. id ẽ refurgenti dño. in ur̃is cer¬
dib ꝑ fidem uiam p̃bete. Hinc io¬
hanni ꝑ sp̃m dicit᷑. P rȩibis ante fa¬
ciem dñi parare uias eius. Quisqͥs
& enim p̃dicando. a sordib uitiorũ
corda audientium mundat: ueni¬
enti sapientiȩ uiam p̃parat. Habet
gͦ uiam ista sapientia. habet & lo¬
cum. Uiam qua uenit. locũ quo
manet: sicut euangłista ait. Siqͥs
diligit me. sermonem meum serua

Expanded text:
Nam via ejus non inconvenienter acNam via ejus non inconvenienter accipitur hoc ipsum quod venit ad cor, seseque nobis intrinsecus infundit. Locus vero ejus fit cor, ad quod veniens permanet. De hac quoque via illius dicitur: Vox clamantis in deserto, parate viam Domino ; id est, in corde vestro venienti Sapientiae aditum reserate, sicut alias dicitur: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum fuit ascendere, ipsam mortem quam pertulerat resurgendo superasse. Ait ergo: Ei qui ascendit super occasum, iter facite; id est, resurgenti Domino in vestris cordibus per fidem viam praebete. Hinc Joanni per spiritum dicitur: Praeibis ante faciem Domini parare vias ejus . Quisquis etenim praedicando a sordibus vitiorum corda audientium mundat, venienti sapientiae viam praeparat. Habet ergo viam ista sapientia, habet et locum: Viam qua venit, locum quo manet, sicut ipsa ait: Si quis diligit me, ser
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ enĩ ꝓpter nos natus & passus est:
qđ resurrexit & ascendit. in cȩlũ. qͣsi
transiit iħs: quia ninirum hec actio
temporalis ẽ. Sed stans eos tetigit &
illuminauit. quia ñ sicut illa dispen
satio temporalis. ita uerbi eternitas
transit. que in se manens innouat
omĩa. Stare enim di ẽ: in cõmutabi¬
li cogitatione mutabilia cuncta dis¬
ponere. Qui gͦ uoces petentiũ tran¬
siens audiuit. stans lumen reddidit:
quia & si ꝓpter nos temporalia ꝑtu¬
lit. inde tamen nobis lucem tribuit.
unde habere mutabilitatis transitũ
nescit. Quia gͥ quando ꝑ carnem
appareret hominib incertũ fuit:
recte nunc dicit᷑. Ds̃ intelligit uiam
eiꝰ  ipse nouit locum illius. Aosi a
ꝑte diceret᷑. Humanę cogitationi
occulta sunt: uel quando ꝑ carnẽ
ad homines sapientia ueniat. uel
quomͦ apud patr̃e iniusibilis etiã
cum foris apparuerit ꝑsistat. Quã¬
uis hoc intelligi & aliter potest.

Expanded text:
Quod enim propter nos natus et passus est, Quod enim propter nos natus et passus est, quod resurrexit et ascendit in coelum, quasi transit Jesus, quia nimirum haec actio temporalis est. Sed stans eos tetigit et illuminavit, quia non sicut illa dispsatio temporalis, ita verbi aeternitas transit, quae in se manens innovat omnia. Stare enim Dei, est incommutabili cogitatione mutabilia cuncta disponere. Qui ergo voces petentium transiens audivit, stans lumen reddidit, quia etsi propter nos temporalia pertulit, inde tamen nobis lucem tribuit, unde habere mutabilitatis transitum nescit. Quia igitur quando per carnem appareret hominibus incertum fuit, 606 recte nunc dicitur: Deus intelligit viam ejus, et ipse novit locum illius. Ac si ate diceretur: Humanae cogitationi occulta sunt, vel quando per carnem ad homines Sapientia veniat, vel quomodo apud Patrem invisibilis etiam cum foris apparuerit persistat. Quamvis hoc intelligi et aliter potest.
Abbreviated transcription (Latin):
coȩterna dõ sapientia: aliter habet
A uiam. atq aliter locum. Locum uͦ.
siquis intelligat non localem. Nam
teneri corporaliter non potest ds.S
sicut dictum ẽ. locus intilligit᷑ non
localis. Locus sapientiȩ pater eꝰ: looꝰ
patris sapientia. sicut ipsa sapien¬
tia attestante dicitꝰ. Ego in patre. &
pater in me. Aliter gͦ sapientia habet
uiam. atꝙ aliter locum. Uiam ꝑhu
manitatis transitum. locum uͦ. ꝑ sta¬
tũ diuinitatis. Inde enim ñ transit.¬
unde eterna ẽ: sed inde transit. un¬
de ꝓpter nos apparuit temporalis.
Sic namq in ȩuangłio scriptũ ẽ: quia
egrediens ab iberico dñs transibat.
Duo autẽ ceci sedentes uxta uiam.
clamauerunt dicentes. Dñe miserere
nr̃i. fili dauid. Ad quoꝵ uocem sicuit
illic scriptum ẽ. stetit iħs: & lumen
reddidit. Quid ẽ autẽ transeundo
audire. stando lumen restituere. nͥ¬
id qđ ꝑ humanitatẽ suam nobis mmi¬
sertus ẽ: qui ꝑ diuinitatis potentiã
a nobis mentis nr̃e tenebras exclusit:

Expanded text:
coaeterna Deo sapientia aliter viam habet, atque aliter locum. Locum vero si quis intelligat, non localem. Nam teneri corporaliter non potest Deus; sed, ut dictum est, locus intelligitur non localis, Locus sapientiae Pater est, locus Patris sapientia. sicut ipsa Sapientia attestante dicitur: Ego in Patre, et Pater in me. Aliter ergo ipsa sapientia habet viam, atque aliter locum. Viam per humanitatis transitum, locum vero per flatum diunde aeterna est; sed inde transit, unde propter nos apparuit temporalis. Sic namque in Evangelio scriptum est: Quia egrediens ab Jericho Dominus transibat; duo autem caeci sedentes juxta viam clamaverunt, dicentes: Domine, miserere nostri fili David . Ad quorum vocem, siillic scriptum est: Stetit Jesus, et lumen reddidit. Quid est autem transeundo audire, stando lumen restituere, nisi quod per humanitatem suam nobis misertus est, qui per divinitatis potentiam a nobis mentis nostrae tenebras exclusit?
Abbreviated transcription (Latin):
que non licet homini loqui: & ta¬
men satane angło ad temptandũ
concedit᷑. Orat ut eximi debeat. &
non exauditur. Cuius cum ipsa
initia conuersionis aspicio: ꝑpen
do qđ ei suꝑna pietas cęlos aꝑit.
seseꝙ illi iħs de sublimi ostendit.
Qui lucem corporis ad tempus ꝑdidit.
lumen cordis in ꝑpetuum accepit.
Aa ananiam mutit᷑. uas electionis

Expanded text:
quae non licet homini loqui; et taquae non licet homini loqui; et tamen Satanae angelo ad tentandum conceditur , orat ut eximi debeat, et non exauditur. Cujus cum ipsa initia conversiodo quod ei superna pietas coelos aperit, seseque illi Jesus de sublimi ostendit. Qui lumen corporis ad tempus perdidit, lumen cordis in perpetuum accepit: ad Ananiam mittitur, Vas el
Abbreviated transcription (Latin):
patres meĩ. Unde gͦ tam potens. ut tot
illas uirtutes sciat. unde sic infirmꝰ.
ut ita feminam ꝑtimescat: nisi quia
aquę appendunt᷑ in mensura. ut ipsi
scĩ dĩ homines. & multum ualeant
ꝑ potentiam dĩ. & rursum quadam
mensura moderati sint ꝑ infirmita¬
tem suam: In illis uirtutib helias¬
istis infirmitatib quid de se poterat
agnoscebat. Illa potentia uirtutis
fuit: ista infirmitas. custos uirtutas.
In illis uirtutib ostendebat quid ac¬
ceperat. in istis infirmitatib hoc qđ
acceperat custodiebat. Miraculis
monstrabat᷑ helias. in infirmitatib
seruabat᷑. Sic paulum uideo flumi¬
num & latronum. ciuitatis & solitu¬
dinis. maris ac falsoꝵ fr̃m ꝑicula
sustinentẽ. frenantem ieiumis ao
uigiliis corpus. sustinentẽ frigoris
& nuditatis erumpnam. eccłarum
custodiam uigilanter ac pastorali¬
ter exercentem. ad tercium celum
raptũ. rursumq eum in para dysũ
raptum. & audisse archana uerba

Expanded text:
patres mei . Unde ergo sic potens, ut tot patres mei . Unde ergo sic potens, ut tot illas virtutes faciat? unde sic infirmus, ut ita feminam pertimescat, nisi quia aquae appenduntur mensura, ut ipsi sancti Dei homines et multum valeant per potentiam Dei, et rursum quadam mensura moderati sint per infirmitatem suam? In illis virtutibus Eliaistis infirmitatibus, quid de se poterat, agnoscebat. Illa potentia virtus fuit, ista infirmitas custos virtutis. In illis virtutibus ostendebat quid acceperat, in istis infirmitatibus hoc quod acceperat custodiebat. In miraculis monstrabatur Elias, in infirmitatibus s.---Sic Paulum video fluminum et latronum, civitatis et solitudinis, maris ac terrae pericula sustinentem , frenantem jejuniis ac vigiliis corpus, sustinentem frigoris et nuditatis aerumnam, ad ecclesiarum custodiam vigilanter se ac pastoraliter exercentem, ad tertium coelum raptum, rursumque eum in paradisum raptum , et audisse arcana verba
Abbreviated transcription (Latin):
uita sunt. ne aliqua elatione suꝑbiant.
quibdam temptationib reprimunt᷑.
ut nequaquã tantũ ꝓficere ualeant
quantum uolunt: sed ne extollant᷑
suꝑbia. fit in eis ipsarum quedam
mensura uirtutum. Hinc est xenim¬
qđ helias dum tot uirtutib in alta
ꝓfecisset. quadam mensura suspen¬
sus eͣ: dum iezabel postmodũ quã¬
uis reginam. tam̃ mulierculã fugit.
Perpendo quippe hunc mire uirtutis
uirum. ignem de celo trahere. & se¬
cundo quinquagenarios uiros cũ
suis om̃ib petitione subita conere¬
mare. uerbo cȩlos a pluuiis claude¬
re. uerbo cȩlos ad pluuias aꝑire. sus¬
citantem mortuos. uentura queq
p̃uidentem: & ecce rursus animo oc
currit. quo pauore ante unã mu¬
lierculam fugerit. Considero uirũ
timore ꝑculsum. de manu di mor¬
tẽ petere nec accipere: de manu
mulieris mortem fugiendo uitare.
Quȩrebat enim mortẽ. dum fugeret.
dicens. Sufficit mͥ dñe. tolle animã
meam. Neq enim melior sum: q̃m

Expanded text:
vita sunt, ne aliqua elatione superbiant quibusdam tentationibus reprimuntur, ut ne tantum proficere valeant quantum volunt; sed ne extollantur superbia, non fit in eis ipsarum quaedam mensura quod Helias, dum tot virtutibus in alta profecisset, quadam mensura suspensus est, dum Jezabel postmodum, quamvis Reginam, tamen mulierculam fugiit. Perpendo quippe hunc mirae virtutis virum, ignem de coelo trahere, et secundo quinquagenarios viros cum suis omnibus petitione subita concremare: verbo coelos a pluviis claudere: verbo coelos ad pluvias aperire, suscitantem mortuos, ventura quaeque praevidentem: et ecce rursus animo occurrit, quo pavore ante unam mulierculam fugerit. Considero virum timore perculsum de manu Dei mortem petere, nec accipere; de manu mulieris mortem fugiendo vitare. Quaerebat enim mortem dum fugeret, dicens: Sufficit mihi, tolle animam meam; neque enim melior sum quam
Abbreviated transcription (Latin):
pͣdicantium dicta signari. unde
ꝑ moysen dicit᷑. Cxspectet̃ sicut pluui¬
a eloquium meum. Quoꝵ uidelicet
uerba cum blande ꝑsuadent pluui¬
e sunt: cum uͦ terribilia de uentu¬
ro iudicio intonant: sonantes ꝓcel¬
lȩ. & notandum qđ pluuus lex po¬
nit᷑. ut uia ꝓcellis sonantib aꝑiat᷑.
Lex quippe ẽ ipsis p̃dicatorib posita.
ut uiuendo impleant. qđ loquen¬
do suadere festinant. Nam loquen¬
di auotoritas ꝑdit᷑: quando uox
oꝑe non adiuuatur. Hinc enim ꝑ

Expanded text:
praedicantium dicta signari. Unde per Moysen dicitur: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum . Quorum videlicet verba cum blande persuadent, pluviae sunt; cum vero terribilia de venturo judicio intonant, sonantes procellae. Et notandum quod pluviis lex ponitur, ut via procellis sonantibus aperiatur. Lex quippe est ipsis praedicatoribus posita, ut vivendo impleant quod loquendo suadere festinant. Nam loquendi auctoritas perditur, quando vox opere non adjuvatur. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
In hac cenim uita scire aliquid uel
uidere possumus. etiam qđ ñ accepimꝰ.
habere uͦ nomen nouũ in calculo scrip¬
tum. id ẽ in eterno p̃mio noticiã di.
humanis mentib inusitatũ ẽ. Quã
scire ñ potest. nisi qui hanc etiam
uidere dm̃ hoc ẽ qđ habere. ido iniqͥ
sp̃s hanc sapientiam non uident: qr
repulsi ꝑ suꝑbiam. nequaquam eam
habere potuerunt. Ad lumen quip
pe eiꝰ. clauserunt oculos cordis. suꝑ¬
fusis eius radiis repugnantes: sicut
intelligi etiam de eisdem malignis
spiritib potest. qđ scriptũ ẽ. Ipsi fu¬
pientię malignis spiritib audisse est:
se eandem sapientiam ñ uidisse. & eiꝰ
dem potentiam ex uirtute cognouisse:
& tamen sub ea humiliter stare nolu¬
isse. Unde ueritatis uoce de ipso ma-¬
lignoꝵ spirituũ capite dicit᷑. Ille ho¬
micida erat ab initio. & in ueritate

Expanded text:
In hac enim vita scire aliquid vel In hac enim vita scire aliquid vel videre possumus, etiam quod non accepimus; habere vero nomen novum in calculo scriptum, est in aeterno praemio notitiam Dhumanis mentibus inusitatam, quam scire non potest nisi qui hanc etiam ientiam, hoc est quod habere. Ideo iniqui spiritus hanc sapientiam non vident, quia repulsi per superbiam nequaquam eam habere pope ejus clauserunt oculos cordis, superfusis ejus radiis repugnantes, sicut intelligi etiam de eisdem malignis spiritibus potest, quod scriptum est: Ipsi repientiae malignis sed eamdem sapientiam non vidisse, est et ejus potentiam ex virtute illius cognovisse, et tamen sub ea humiliter stare noluisse. Unde et Veritatis voce de ipso malignorum spirituum capite dicitur: Ille homicida erat ab initio, et in veritate
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc gͥ in loco postquam de sapientia
dictum ẽ. ab scondita ẽ ab oculis om̃i¬
um iuuentiũ: recte subiungit᷑. Uolu¬
cres quoꝙ celi latet: quia in hac cor¬
ruptibili carne constituti. naturȩ eiꝰ¬
om̃ipotentiam ipsi quõq uidendo ñ
penetrant: qui iam ꝑ meritũ scẽ cõ¬
templationis uolant. Ubi apte subiun
b nr̃is audiuimꝰ famam eiꝰ. Quid
ꝑditionis & mortis nomine. nisi ma¬
ligni sp̃s designant᷑: Qui inuento¬
res mortis & ꝑditionis extiterunt. siõ
de ipso eoꝵ principe sub ministerii
eiꝰ specie ꝑ ioħem dicit᷑. Ꝙ nomen illi
mors. Cui subiecti om̃s suꝑbiȩ sps. de
hac sapientia quȩ ds ẽ dicunt. durib
nr̃is audiuimꝰ famam eiꝰ. quia nimi-¬
rum uisionẽ illius plena beatitudine
habere nequiuerunt. Uidere quippe
ꝑfecte coeternam di sapientiam. hoc ẽ.
qł habere. Unde ad ioħem de mune¬
re uincentis dicit᷑. Dabo tibi calculũ
candidum. & in calculo nomen nouũ
scriptum: qđ nemo scit. nisi qͥ accipit.

Expanded text:
ientia dictum est: Abscondita est ab oculis omnium viventium, recte subjungitur: Volucres coeli quoque latet, quia in hac corruptibili carne constituti naturae ejus potentiam ipsi quoque vivendo non penetrant, qui jam per meritum sanctae contemplationis volant, ubi apte subjungbus nostris audivimus famam ejus. - Quid perditionis et mortis nomine, nisi maligni spiritus designantur? qui inventores mortis et perditionis exstiterunt, sicut de ipso eorum principe sub ministri ejus specie per Joannem dicitur: Et nomen illi mors . Cui subjecti omnes superbiae spiritus de hac sapientia quae Deus est 605 dicunt: Auribus nostris audivimus famam ejus; quia nimirum visionem illius plena beatitudine habere nequiverunt. Videre quippe perfecte coaeternam Deo sapientiam, hoc est quod habere. Unde ad Joannem de munere vincentis dicitur: Dabo illi calculum candidum, et in calculo nomen novum scriptum, quod nemo scit, nisi qui accipit .
Abbreviated transcription (Latin):
nec uigor sit rigidus: nec mansu¬
supra diximus pietatis oꝑa. scã
eccła & corporaliter exhibet. et
spualiter exhibere non cessat.
Nam pauꝑem uociferantẽ liberat.
cum peccatori ueniam dep̾canti
eas quas cõmiserat culpas relaxat.
De talib quippe pauꝑib dicitur.
regnum cȩloꝵ. Et taliũ pauꝑum
clamor ẽ psalinistȩ uoce dicenti¬
um. cito nos anticipet miscđia
tua: quia pauꝑes facti sumus
nimis. Pupillum uͦ cui non eͣ ad¬
uitor liberat. dum unusquisꝙ
mortuo antiquo patre diabolo.
ad scẽ eccłȩ sinum currens. in
ea exhortationis aduitorium
inuenit: qui iam desideria mun¬
di ꝑsequentis fugit. Potest pu¬
pilli nomine fidelis quisꝙ eti¬
am ꝓpter mortẽ boni patris
intelligi. cuius ad tempus uisi¬
one destitutus ẽ: quauis solati¬
O destitutus non ẽ. Benedictio
etiam ꝑituri suꝑ eam uenit. cũ
peccatoris interitũ p̃ueniens.
cum scĩs exhortationib a culpȩ
fouea reducit. Unde scriptum est.

Expanded text:
nec vigor sit rigidus, nec mansunec vigor sit rigidus, nec mansusupra diximus pietatis opera sancta Ecclesia et corporaliter exhibet, et spiritaliter exhibere non cessat. Nam et pauperem vociferantem liberat, cum peccatori veniam deprecanti, eas quas commiserat culpas relaxat. De talibus quippe pauperibus dicitur: « regnum coelorum . Et talium pauperum clamor est Psalmistae voce dicentium: Cito nos anticipet misericordia tua, quia pauperes facti sumus nimis . Pupillum vero cui non est adjutor liberat, dum unusquisque, mortuo antiquo patre diabolo, ad sanctae Ecclesiae sinum currens, in ea exhortationis adjutorium invenit, qui jam desideria mundi persequentis fugit. Potest pupilli nomine fidelis quisque etiam propter mortem boni patris intelligi, cujus ad tempus visione destitutus est, quamvis solatio destitutus non est. Benedictio etiam perituri super eam venit, cum peccatoris interitum praevenit, et cum sanctis exhortationibus a culpae fovea
Abbreviated transcription (Latin):
culando ꝓtegit: ut non solũ her¬
bam refectionis ꝓferat. sed etiam
cum fructu oꝑis arborẽ refectio¬
nis. Perpendendum quoq uideo
is qui plebium gubernationi p̾fu
astruit. cor uiduȩ consolatus sum:
quanta disciplina regiminis. ut
ante eum iuuenes abscondantur.
quanta mansuetudo pietatis. ut
ꝑ eum uiduarum corda consolent᷑.
Sunt namq non nulli ita districti.
ut omnẽ etiam mansuetudinem
benignitatis amittant. Et sunt
nonnulli ita mansueti: ut ꝑdant
districti iura regiminis. Unde
cunctis rectorib utraq sum moꝑe
sunt tenenda. ut nec in disciplinȩ
uigore benignitatẽ mansuetudinis.
nec rursum in mansuetudine di¬
strictionẽ deserant disciplinȩ: qua¬
tinus nec a compassione pietatis
obdurescant. cum contumace̾ cor¬
rigunt: nec disciplinȩ uigorem
molliant. cum infirmoꝵ animos
consolantur. Regat gͦ discipline
uigor mansuetudinem. & mansu
etudo ornet uigorem. Et sic alte¬
rum commendet᷑ ex altero. ut

Expanded text:
tulando protegit, ut non solum hertulando protegit, ut non solum herbam refectionis proferat, sed etiam cum fructu operis arborem protectioPerpendendum quoque video his qui plebium gubernationibus prastruit: Cor viduae consolatus sum. Quanta disciplina regminis, ut ante eum juvenes abscondantur; quanta mansuetudo pietatis, ut per eum viduarum corda consolentur! Sunt namque nonnulli ita districti, ut omnem etiam mansuetudinem benignitatis amittant, et sunt nonnulli ita mansueti, ut perdant districti jura regiminis. Unde cunctis rectoribus utraque summopere sunt tenenda, ut nec in disciplinae vigore benignitatem mansuetudinis, nec rursum in mansuetudine districtionem deserant disciplinae, quatenus nec a compassione pietatis obdurescant, cum contumaces corrigunt; nec disciplinae vigorem molliant, cum infirmorum animos consolantur. Regat ergo disciplinae vigor mansuetudinem, et manetudo ornet vigorem, et sic alterum commendetur ex altero, ut
Abbreviated transcription (Latin):
riturum eriꝑe. cor uiduȩ consolari.
Suꝑius enĩ dictum ẽ: quid exhibu¬
it ꝑ doctrinam. Ait namq duris
audiens. beatificabat me. Nunc au¬
tẽ narrat quȩ ꝑ miscđiam impen¬
dit dicens: eoqđ liberassem paupe¬
rem uociferantẽ. & pupillum cui
non erat adiutor Uox quippe cum
oꝑe sibi necessario concordat. hec
beatus iob & exhibuit subditis. &
tamen ꝑ scãm eccłam exhibenda
signauit: que utrumq nunc in¬
cessabiliter exercet. ut uidelicet
filios suos & loquendo pascat. et
defendendo ꝓtegat: quatinus &
ꝑ uerba bonos satiet. & ꝑ patro¬
cima tueatur a malis. Bene autẽ
scriptum est. Germinet terra her¬
‸ bam uirentem & facientẽ semen:
& lignum fructiferum faciens fru¬
ctum. iuxta genus suum. Qđ sic
ẽ ueraciter dictum: ut significaret
aliquid ueraciter faciendum. Per
terram quippe figurat᷑ eccła. quȩ
& uerbi nos pabulo reficit. & patro¬
cinii umbraculo custodit. Quȩ
& loquendo pascit. ⁊ protegen opi

Expanded text:
riturum eripere, cor viduae consolari. Superius enim dictum est quid exhibuit per doctrinam. Ait namque: Auris audiens beatificabat me. Nunc autem narrat quae per misericordiam impendit, dicens: Eo quod liberassem pauperem vociferantem, et pupillum cui non erat adjutor. Vox quippe cum opere sibi necessario concordat. Haec beatus Job et exhibuit subditis, et tamen per sanctam Ecclesiam exhibenda signavit. Quae utrumque nunc incessabiliter exercet, ut videlicet filios suos et loquendo pascat, et defendendo protegat, quatenus et per verba bonos satiet, et per patrocinia tueatur a malis. Bene autem scriptum est: Germinet terra herbam virentem, et facientem semen, et lignum fructiferum faciens fructum juxta genus suum . Quod sic est veraciter factum, ut significaret aliquid veraciter faciendum. Per terram quippe figuratur Ecclesia, quae et verbi nos pabulo reficit, et patrocinii umbraculo custodit; quae et loq
Abbreviated transcription (Latin):
beant. & interiora sua uigilanter
attendunt: quia sese in repbabiles
interni iudicis obtutib parant.
ceant in sua interna componunt.
sicut ꝑ psalmistam quoꝙ de scã ec¬
cła dicit᷑. Om̃is gła eius filiȩ re¬
gum abintus. Sed quia exteriora
sua etiam in reprȩhensibilia custo¬
dit: iure de ea subdidit. In fimbri¬
is aureis. circumamicta uarietate:
ut & pulchra intus sibi sit. & aliis
foras: & se ꝓuehens ꝑ interuã głam.
alios erudiens ꝑ exteriora oꝑum
exempla. Beatus gͥ iob dicat ex se:
dicat ex ꝑsona uniuersalis ȩccłȩ.
quando secreto ds erat in taberna¬
culo meo. ut enim demonstraret
quantum intus ꝓfecerit: secreto
dm̃ fuisse in tabernaculo suo ꝑhi¬
bet. Ut etiam ostendat rectitudins
oꝑa quantũ extrinsecus custodi¬

Expanded text:
beant, et interiora sua vigilanter beant, et interiora sua vigilanter attendunt, quia sese irreprobabiles interni judicis obtutibus parant,ceant, in sua interna componunt, sicut per Psalmistam quoque de sancta Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regis ab intus . Sed qua exteriora sua etiam irreprehensibilia custodit, jure de ea subdidit: In fimbriis aureis circumamicta varietate, ut et pulchra sibi intus sit, et aliis foras; et se provehens per internam gloriam, et alios erudiens per exteriora operum exempla. Beatus igitur Job dicat ex se, dicat ex persona universalis Ecclesiae: Quando secreto Deus erat in tabernaculo meo. Ut enim demonstret quantum intus profecerit, secreto Deum fuisse in suo tabernaculo perhibet. Ut etiam ostendat rectitudinis opera quantum extrinsecus custodi