comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qr d̾s unus est esse
ꝓprie deo ꝯuenit. qr ĩ¬
mutabilit̾ ẽ. ⁊ qd̾ re¬
muñator sit inqui¬
rentib se. quid gͦ eis
iex: et notand̾ qd̾ sñ
hac fide. nemo tmꝙͣ
potuit saluari. ⁊ hec
tñ fides nõ sufficit
ad salutẽ. fide aliud
gxemplũ ponit denoe
ad ꝯm̃ dationẽ fidci
dicens. noe responso
accepto: adco. de hus
q̃ ad huc nõ nidebant᷑
metuens appauit arhã
ĩsalutẽ domus sue:

Expanded text:
uia Deus unus est esse proprie Deo convenit quia immutabiliter est, et quod remunerator sit inquirentibus se. Quid ergo ei lex? Et notandum quod sine hac fide nemo unquam potuit salvari. Haec tamen fides non sufficit ad salutem. Fide. Aliud exemplum ponit de Noe ad commendationem fidei dicens: Noe responso accepto a Deo, de his quae adhuc non videbantur metuens, aptavit arcam in salutem domus suae.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ccius ẽ deo ã
quo ꝑ filiũ electꝰ
e.⁊ missus: ut d̾r¬
in destructõe le¬
gis imponebãt¬
deo p̃dicaret eo
qd̾ legẽ adeo da
parte hominem
suscitatum. qui ñ ut homo pau¬
latim homines. s totum simul eũ ꝑ sp̃m do¬
cuit. ut ꝑ hoc sit maior. ꝑ qd̾ usdebatur eẽ¬
minor. Tet̾i enĩ apłi uidebant᷑ eẽ maiores
qr pͥores iste minimus. qr nouissimꝰ s inde
apparet dignior. qr pͥores ꝯstituti sũt ꝑ xp̃m¬

Expanded text:
ius est Deo a er Filium electus est et missus, ut dicin destructionem legis. ImponebatDeo praedicaret, eo od legem a Deo datparte hominem,itatum, qui non ut homo paulatim homines, sed totum simul eum per spiritum docuit: ut per hoc sit major, per quod videbatur minor. Caeteri enim apostoli videbantur esse majores: quia priores. Iste minimus, quia novissimus. Sed inde apparet dignior: quia priores constituti sunt p
Abbreviated transcription (Latin):
luntates ⁊ intellectus nr̃os. ita ut extraxp̃m
nichil intelligatis. ul apcetatis. Nota qd̾
pmisit de assiduitater ⁊ingil antia or̃onis
⁊ post subdit decustodia ꝑacis. qr hataas¬
si duitate or̃onis. tunc demil par tustodit cor¬

Expanded text:
luntates et intellectus vestros, ita ut extra ipsum nihil intelligatis vel appetatis. Nota quod praemisit de assiduitate et vigilantia orationis. Et post subdit de custodia pacis, quia adhibita assiduitate orationis, tunc demum pax custodit cor
Abbreviated transcription (Latin):
neminem
lesimus. ne¬
minẽ corru¬
pimus. ne¬
minem cir¬
cumuenimꝰ
non ad cõ¬
dempnati¬
dico. p̾dixi
enim quod
incordibus
nr̃is estis
ad cõmoriẽ¬
uiuendum.
Multa mi

Expanded text:
Neminem laesimus, neminem corrupimus, neminem circumvenimus. Non ad condemnatidico. Praediximus enim quod in cordibus nostris estis, ad commorienvivendum. Multa mi
Abbreviated transcription (Latin):
inquieros .i. curiosos.
⁊ gironagos. corripi¬
te. aquo qui cessat
ne ꝑdat illi dare sole¬
bant. m̾cennariꝰ e⁊ ꝯ¬

Expanded text:
Inquietos, id est curiosos, et gyrovagos, corripite. A quo qui cessat, ne perdat quod illi dare solebant, mercenarius
Abbreviated transcription (Latin):
uentes.⁊ ñ modo paci¬
gaudete. Quidquid
fiat uob̾. Uñ alibi ĩ
tribulationib gau¬
ad om̃s gen̾alit dic̃.
semꝑ gaudete. spe. et
sñ intermissione. c̃caꝵ

Expanded text:
dentes; et non modo patigaudete, quidquid fiat vobis. Unde alibi: In tribulatione gauad omnes generaliter dicit: Semper gaudete spe, et sine intermissione certarum
Abbreviated transcription (Latin):
nacass culpa non inquireret᷑ locus scdi. sed
inquiritur Ieremias. enĩ uitu. eos. qui ĩ lege erã.¬
diciti: E Cce dies

Expanded text:
vacasset a culpa, non inquireretur locus secundi, sed inquiritur. Jeremias enim vituperans eos, qui in lege eradicit: Ecce dies
Abbreviated transcription (Latin):
suerit finem operi
nec d̾s ĩponit remu
se aperiet adpremium manꝰ retribuentis. qͣr sic
recipiet. quisq quomͦ facit. qr qui fortis erit
ad seminand̾. fortis erit ad metendũ. Uñ subdit.
tempore eni suo .i. conuenienti. metemꝰ ñ defici¬
entes. Nota qd̾ ait tempore suo. ñ utiq statĩ¬
d̾s facit. quidqͥd ad salutẽ oratur. nec ideo dene
temus indeficientes. Ergo dum hm̃s. niheͤ
uita. tp̃s. seminãdi.

Expanded text:
suerit finem operi, nec Deus imponit remunse aperiet ad praemium manus retribuentis, quia sirecipiet quisque, quomodo facit, quia qui fortis erit ad seminandum, fortis erit ad metendum. Unde subdit: Tempore enim suo, id est conveniente, metemus, non deficientes. Nota quod ait, suo tempore, non utique Deus statim facit quidquid ad salutem oratur; nec ideo denegtemus indeficientes, ergo, dum habemus, vita tempus seminandi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊erumꝑe. ⁊clamare.
ꝑtinent ad lib̾tatem.
qr multi filii. ħ ꝑtinz
ad matrẽ ysaias aspi
o eccłia gentium. sterił
q̃ tp̃r legis . ñ uirtute
miraculi paris. qr illo
genit. q̃ etiã ñ parti¬
ris. qi neꝙ tunc cona¬
tum huit letare. ĩ cor¬
Ds erumpe .i. leticiam
mentis atra ostende.
ł clama .i. gaudium

Expanded text:
pere, et clamare pertinent ad libertatem; quia multi filii, hoc pertinet ad matrem. Isaias aspicO Ecclesia gentium sterilis quae, tempore legis, non virtute miraculi paris, qui illo genuit; quae etiam non parturis, quia neque tunc conatus habuit, laetare in corde, erumpe, id est laetitiam mentis extra ostende, et clama, id est gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
rena diligit. ⁊ protem poealib seruit. seruit.¬
uł seruit sub pect̾o cum filiis suis. hec e̾̃ syna¬
goga q̃ sub pect̾o gen̾at filios. totus quidẽ po¬
pulus mat̾ estis inguli ã sunt filii. uł filu st̃
ꝓseliti. qui om̃s timore pene seruiunt. ⁊ ideo
populus timore pene.⁊ amore tpr̃aliũ seriueli
Ecce ꝑ ħ omiua patet qd̾ uetus lex ñ ẽ tenẽ¬

Expanded text:
rena diligit, et pro temporalibus servit. Vel, servit, sub peccato cum filiis suis. Haec est synagoga quae sub peccato generat filios, totus quidem populus mater est, singuli autem sunt filii vel filii sunt proselyti, qui omnes timore poenae serviunt. Et ideo populus timore poenae, et amore temporalium serviebat. Ecce per haec omnia patet quod vetus lex non est tenen
Abbreviated transcription (Latin):
sit locus ydrote
dicet aliquis am̃.
hic ẽ locus ydiote
⁊ multum intentꝰ
Sr̃ tua bñdictõem.
ut intelligat eã.
dicas nescit. No¬
t̃a qd̾ hoc ũbum:
amen. nec grecũ
nec latinũ ẽ. S he¬
breum ẽ.⁊ int̾pr
um. cumq poss
am̃. Nec gretus tñ
nec latinus int̾pres
S honorẽ hr̃et ue
loqui linguis. nieł
ad edificationem
sic̃ ip̃e facit qui om̃s
linguas nouit.q.¬

Expanded text:
sit locus idiotae, dicet, 107 aliquis, amen. Hic est locus idiotae etiam multum intentus, super tuam benedictionem, ut intelligat eam, dicas nescit. Nota quod hoc verbum, amen, nec Graecum est, nec Latinum, sed Hebraeum, et interum. Cumque posset amen, nec Graecus tamen nec Latinus interpres sed honorem habereloqui linguis, nisi ad aedificationem, sicut ipse facit, qui omnes linguas novit
Abbreviated transcription (Latin):
ri hortat᷑. ut sic u̾ba
nr̃a ⁊ opera careant
rep̃hensione. ut ma¬
gnificet᷑ dñs. cuius
magist̾io in uitupe¬
rabiles sunt discip¬

Expanded text:
ri hortatur, ut sic verba nostra et opera careant reprehensione, ut magnificetur Dominus, cujus magisterio invituperabiles sunt discip
Abbreviated transcription (Latin):
adlittam dc̃m est
uideis hĩtantib
mbabylone neco¬
municarent haby
dio eoꝵ. qr estisi
medio eoꝵ nequi¬
tie. exite aũ. non

Expanded text:
ad litteram dictum est Judaeis habitantibus in Babylone, ne communicarent Babyldio eorum, quia estis in medio eorum nequitiae. Exite autem, non
Abbreviated transcription (Latin):
eritis. separa. abeis
ut nec ꝯsensum cũ
eis habratis. ut se¬
eos. sic̃ prius ꝓ eis eratis. ⁊ ħ
ꝯpͥuał recessio hic intelligenda est. Similit̾ ⁊¬
de tactu cordis ñ corpris intelligend̾ est e
Displce ⁊ malum non tangere est. Non eum
ꝓpħe qui hoc dicebant ppłm suum dimiserunt. s
int̾ eos hĩtabant quos increpabant. unũ templ¬
um cũ eis intrabant. eadẽ sacram̃ta celebrabãt.
hic ẽ gͦ exire ore nõ parc̃e. S redarguere. torri¬
ꝑ. monere hoc ẽ separari. ꝯtra eos stare. ħ est ĩ¬
mundũ ⁊ tang̾e. uoluntate ñ cõsentire. ħ om̃ia

Expanded text:
eritis, separamini ab eis, ut nec consensum cum eis habeatis. Vel, seeos sicut prius pro eis eratis. Et hoc i. Spiritualis recessio hic intelligenda est, similiter et de tactu cordis non corporis intelligendum est. Displicere enim malum non tangere est. Non enim prophetae qui haec dicebant populum suum dimiserunt, sed inter eos habitabant, quos increpabant, unum templum cum eis intrabant, eadem sacramenta celebrabant. Hoc est ergo exire, ore non parcere, sed redarguere, corripere, monere; hoc est separari, contra eos ire; hoc est immundum non tangere, voluntate non consentire. Haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ideo illud cupio hoc ñ recuso. Sunt quidã hõies
imꝑfecti. qui cũ pacientia moriunt᷑. ⁊ sunt qͥdã
ꝑfesti qui cumpacientia niuunt. qui adhũc
desid̾ant istam uitam. cũ illi uen̾uit dies mortᷤ
pacient̃ tołat mortẽ luctatur adu̾sum se. ut
sequatur uolũtatẽ dei. ⁊ hoc pocnis agat aĩo ꝙ
elegit d̾s. ñ qd̃ clegit uoluntas humana. et
ex desiderio uite p̃sentis sit lucta cũ morte. ⁊ ad¬
hibet pacientiam ⁊ mortẽ. fortitudinẽ. ut equo
aĩo moriat᷑. Istepacient̃ moritur. qui u̾e deside

Expanded text:
Ideo illud cupio, hoc non recuso. Sunt quidam homines imperfecti, qui cum patientia moriuntur; et sunt quidam perfecti, qui cum patientia vivunt. Qui adhuc desiderat vitam istam, cum illi venerit dies mortis, patienter tolerat mortem. Luctatur adversum se ut sequatur voluntatem Dei, et hoc potius agit animo quod elegit Deus, non quod elegit voluntas humana, et ex desiderio vitae praesentis fit lucta cum morte, et adhibet patientiam et fortitudinem ut aequo animo moriatur, iste patienter moritur.
Abbreviated transcription (Latin):
aũti qĩ non solum¬
ignoro quid eligã
g̾e. ideoignoro. qr¬
desiderio dissoluẽ¬
di. non enĩ ita dist¬
inguendũ ẽ. ut di¬

Expanded text:
t: Non solumgnoro quid eligam de ge: Ideo ignoro, qdesiderio dissolvedi. Non enim ita disinguendum ut di
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾. ꝯsi. ⁊ nequis boc ꝯsiliũ tamꝙͣ hũanum
⁊ ñ diuinũ putaret cõtempnend̾ ad iecit
uos nõputatis. Nõta qd̾ dicens. puto nõ
Uñs ñ dubitat. s increpat dicens. Sĩ me
scitetis forsitam ⁊ patrẽ meũ sciretis. ⁊ alibi¬

Expanded text:
. Et ne quis hoc consilium tanquam humanum et non divinum putaret contemnendum, adjecit:vos non putatis. Nota quod dicens, puto, nonDominus non dubitat, sed increpat dicens: Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ inactione tp̃raliũ¬
sp̃m. Uñ miob. Ette pietas ast sapia aosti¬
nere ã amalis scĩa est. pietatem hoc
cultus est nͥ amor ⁊ cognitio eiꝰ. Scientia u̾o qm
dixat eẽ abstiñe amalis rerũ ꝓcul dubio tp̃r̃a¬
lium ẽ. qr intpr̃alib mala sunt. ĩ quib caute
⁊ prudent̃ cõu̾saud̾ est. cui aũt datur sapĩa qiͣ
sol est. cui scĩa: lina innocte seculi illi quibꝰ ce¬
t᷑a dant᷑. stelle sunt. qr ⁊ hec. innocte necͣcia st̃.
nota qd̾ ñ simpłr̃ ait. Alii datur sapĩa. alii scĩa.

Expanded text:
est in actione temporalium. Unde Job: Ecce pietas est sapientia, abstinere a malis scientia est . Pietatem hoc cultus est, nisi amor et cognitio ejus? Scientia vero quam dixit esse abstinere a malis, rerum procul dubio temporalium est, quia in temporalibus mala sunt, in quibus caute et prudenter conversandum est. Cui autem datur sapientia, quasi sol est; cui scientia, luna in nocte saeculi. Illi quibus caetera dantur, stellae sunt, quia et haec in nocte necessaria sunt. nota quod non simpliciter ait, alii datur sapientia, alii scientia,
Abbreviated transcription (Latin):
bulationib. quas¬
addita tribulatio
augm̃tũ facit pre¬
spei tribulatio. Nõ
ari inleticus recfi
corde etiã urtribu¬
lationib głiantur
magnitudinẽ pre¬
nostentes. de tribu¬
latione finenda ĩ¬
finitũ p̃miũ adqͥsi¬
turi. seqr̃. Scientes¬

Expanded text:
bulationibusaddita tribulatio augmentum facit praspei tribulatio. Non riari in laetis; recti corde, etiam in tribulationibus gloriantur, magnitudinem praenoscentes, de tribulatione finienda, infinitum praemium acquisituri. S
Abbreviated transcription (Latin):
seq̃bar fugando.
bam penis ĩ corpe
⁊ ꝓficiebã ĩudais¬
mͣo. in piendo legẽ
⁊deferendo eam
ꝓficiebã dico supͣ
multos. ñ dico se

Expanded text:
prosequebar, fugando Ebam poenis in corpore, et proficiebam in Judaismo, implendo legem et defendendo eam. Proficiebam dico supra multos,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hominẽ. ⁊ uere
ñ ẽ ab hõie. neq¬
enĩ ego accepi illd̾
ab hõĩe. ut homõ
me eligeret adeu¬
uangelizand̾. uł
mͥ iniũgeret neq
didici ab hõiẽ do-¬
cente me. s ꝑre

Expanded text:
 hominem. Et vere non est ab homine. Neque ego accepi illud ab homine, ut nemo me eligeret ad evangelizandum, vel mihi injungeret. Neque didici ab homine docente me: se
Abbreviated transcription (Latin):
Ms exõito. attendit ꝙ ait si hoĩb pla. ⁊ c̃.
Erhis enĩ ũbis quidã putant fibi uiuen do¬
in bñ uiuendo. suffitere ꝯscĩam. ⁊ quid de
huis ectimet alius ñ ualde curant. s ꝯscia
coram deo ẽ neccia. Conu̾satio aũ corã ꝓnio
q̃ si negligentius agitur ledit exemplo
U̾t u̾bi gratia. siquis bñ ꝯscĩe bone coram
infirmõ in ydono comedat. qmuis rectecre¬
aquam pͥurã. ulle de tua negligenti ꝯu̾sa¬
tione bibit turbatam. Alii aquam tͣbas. pa¬
scua ꝯtulta. S attend̾. ne tͥ aqͣm tutres ne¬
gligentia ꝯu̾sationis tue. Uñ alibi ait apłs

Expanded text:
. Ex his enim verbis quidam putant sibi in bene vivendo sufficere conscientiam, et quid de his existimet alius, non valde curant; sed conscientia coram Deo est necessaria; conversatio autem coram proximo. Quae si negligentius agitur, laedit exemplo, ut verbi gratia, si quis bonae conscientiae coram infirmo in idolio comedat, quamvis recte creaquam puram, et ille de tua negligenti conversatione bibit turbatam? Alii aquam turbas, pascua conculcas, sed attende ne tibi aquam turbes negligentia conversationis tuae. Unde alibi ait A
Abbreviated transcription (Latin):
tue m̃tis non ꝑturbes. qnͣtum pot̾o fortas¬
sis exponam. sunt gͦ homines teñarii iu¬
Dices detractores. sussurrones. murm᷑atores
q̃rentes suspicari. qd̾ ñiudent q̃rentes ł ia
ctare qd̃ nõ suspitant᷑ cĩ tales sufficit te¬
stimonium ꝯscĩe nr̃e. n ⁊̃ maliis quib
rere debeniꝰ. s illoꝵ salutẽ. ut nos bñ am¬
bulantes imitando nõ ercent.⁊ ñ ñ uos.
utilitatẽ. uł głiam nr̃am q̃rimus. tũ place¬
re hominib uolumꝰ s gaudemis eis plac̾e

Expanded text:
tuae mentis non perturbes, quantum potero, fortassis exponam. Sunt homines temerarii judices, detractores, susurrones, murmuratores, quaerentes suspicari quod non vident, quaerentes etiam jactare quod nec suspicantur: contra tales quiliis quibus rere debemus; sed illorum salutem, ut nos bene ambulantes imitando non errent: etenim non nutilitatem vel gloriam nostram quaerimus, cum placere hominibus volumus; sed gaudemus ei
Abbreviated transcription (Latin):
ste plac̾e dicebat. qr in co ip̃o ut deo pla¬
ceret intuebatur: ⁊ placendũ eẽ homim¬
b recte p̾cipiebat. nõ ut hoc appeteret᷑ tãꝙͣ
merces recte scoꝵ. s qr deo ꝑlacere ñ poss
qui ñ sehis. quos saluos fieri uell imi¬
tandũ p̾beret. Etͣ sic̃ mapło ista ꝯͣria ui

Expanded text:
cte placere dicebat, quia in eo ipso ut Deo placeret intuebatur, et placendum esse hominibus recte praecipiebat, non ut hoc appeteretur tanquam merces recte factorum, sed quia Deo placere non posset, qui non se his quos salvos fieri vellet, imitandum praebet. Et sic
Abbreviated transcription (Latin):
.s. qd̾ sp̃uałr debent intelligi. cũ unũ exponit. s.
petra erat ip̃c. quo aꝑto cuncta fulserũt expo¬
nondo enĩ hoc unũ incẽta introd uxit in tel¬
lectũ. ⁊ ẽ. Sꝰ. manducau̾nt es. utiq corporalẽ
⁊ sp̃ualem. s sp̃ualẽ eamd̾. qmͣ nos. corporalẽ¬

Expanded text:
spiritualiter debent intelligi, cum unum exponit, scilicet petra erat Christus, quo aperto cuncta fulserunt. Exponendo enim hoc unum, in caetera introduxit intellectum. Et est sensus: Manducaverunt escam, utique corporalem et spiritualem; sed spiritualem eamdem, quam et nos; corpo
Abbreviated transcription (Latin):
bia ñ rõ ducit eũ ⁊
idco elatus ẽ. ñ pa¬
ciens se uinci qͥppe
cũ ad fauorẽ q̃rend̾
incõflictum ꝓrum¬
pat. qd̃ amansuetis
⁊ bonis uitat᷑. ⁊ est
nich̾ sciens de hiis

Expanded text:
cit eum. Et ideo elatus est non patiens se vinci, quippe cum ad favorem quaerendum in conflictum prorumpit, quod a mansuetis et bonis vitatur. Et est nihil sciens, de his
Abbreviated transcription (Latin):
uos. tules. quales ñ
uolo .i. incorrectos¬
⁊ ideo p̾parate uos
ut taiez iueniami¬
ni.quales uolo.i.
ego mueni. tał a
nob̃ qualẽ me nõ
⁊ puniens. s timeo
ne forte sint inter
uos ꝯtentões deme¬
r̾itis p̃latoꝵ. ut de
baptistis. emulati¬
qui minꝰ h̾nt aĩosi¬
tates inrepetitõe reꝑ
⁊ ultione. dissensioᷤ¬
nes . i. odia: iñ orta
Susurratões. cũ latẽ¬
ter semuant discor¬
dias. Detractiones¬
cũ detrahit quis ei
eiꝙ̃ odit. inflatõee
ut inflabãntur illi
qui maiora dona
halebant. Seditões¬
.s. tumultus ad pu
timeo ne tales uos
mueniam. ne it̾m
affligat me. apd̾
ĩta ꝙ ⁊ lugeam mł¬
tos exhis qui pꝰ bap¬
tistaum ante epyst¬
olam primam pecca¬
uerunt. ⁊ ñ egerũt
cra naturam. forni

Expanded text:
os, tales quales non volo, id est incorrectos. Ideo praeparate vos ut tales inveniamini quales volo. ego inveniar a vobis qualem me non et puniens; sed timeo ne forte sint inter vos contentiones de meritis praelatorum, ut de baptistis, aemulatiqui minus habent, animositates in repetitione rerum et ultione, dissensiones, id est odia inde orta, susurrationes, cum latenter seminant discordias, detractiones, detrahit quis ei quem odit, inflationes, ut inflabantur illi qui majora dona habebant, seditiones, tumultus ad pugtimeo ne tales vos inveniam, ne iterum affligat me, apud ita quod et lugeam multos ex his qui post baptismum ante epistolam primam peccaverunt, et non egerunt ontra natu
Abbreviated transcription (Latin):
tissime nõ inuitꝰ
impendam nobis
poralia adusus ue
stros impendam
sic̃ supͣdix̃ alias
ectͣs expoliaui acci¬
piens ad ministe¬
me ip̃m impendã¬
si opus ẽ. Uñ subd̃
⁊ ego ip̃e fr̃impen.¬

Expanded text:
tissime, non invitus impendam, vobis poralia ad usus stros impendam, sicut supradixit. Alias exspoliavi accipiens ad ministemeipsum impendasi opus est. Unde subdit: Et ego ip
Abbreviated transcription (Latin):
exadu̾so ꝓponi possunt se per omina purgat
qr nicħ pertumuentionẽ egit apud eos s
nsimplicitate. Nogaui tytũ.q. ñ feci
hoc dolose. s simpłr
niret aduos. ⁊ misi c̃
illo fr̃em. barnabã
uł lucã :⁊ nũquidty
tus uos circũuenit
ead̃. ego ⁊ ip̃e tytus
ambulamus. nõne
õperationib q̃ dñr
uestigia. qr pereas ap¬
paret. an bona sit an
mala. uñ afructib
eoꝵ cognoscetis eõs.

Expanded text:
ex adverso proponi possunt, se per omnia, quia nihil per circumventionem egit apud eos, sed in simplicitate. Rogavi Titum. Quasi dicat: hoc dolose, sed simpliciter. nire ad vos, et misi cum illo fratrem Barnabam vel Lucam. Et nunquid Titus circumvenit  ego et ipse Titus ambulavimus? Nonne operationibus quae dicuntur vestigia, quia per eas apparet voluntas, an bona sit, an mala: Unde: A fructibus eorum cognoscetis eos
Abbreviated transcription (Latin):
ogaui ty¬
tum ⁊ misi
cum illo
fr̃em. Nũ¬
quid tytus
uos circum¬
uenit: Nõ¬
ne eodẽ sp̃u
ambulamꝰ
Nonne eis¬
dem uesti¬
giis ¶lim
putatis qd̃
excusemus
nos apud

Expanded text:
ogavi Titum, et misi cum illo fratrem. Nunquid Titus vos circumvenit? Nonne eodem spiritu ambulavimus, nonne eisdem vestigiis? Olim putatis quod excusemus nos apud
Abbreviated transcription (Latin):
.s. nolite serui fĩ lib̾tate
amissa tũ hiis infideli¬
b qui p̃dicant carua¬
los obseruantias. si iã
suscepistis iugũ legis.
nolite ultra duc̃e. or̾
municare eis. que enĩ.
ꝑticipatio iusticie ẽ cũ
iniquitatȩ. qĩ nulla:¬

Expanded text:
libertate amissa, cum his infidelibus qui praedicant carnalos observantias, si jam suscepistis jugum legis, nolite ultra ducere. Quammunicare illis, quae enim participatio est justitiae cum iniquitate. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis illusus estͦ¬
ic redarguit eos de
hoc qd̾ corpus dn̾icũ
nõ eo ordine sumebãt¬
qͣd̾ sumi oportebat:
int̾ prandia enĩ uel
pꝰ prandium eucha¬
ristiam sinuebant ꝙ¬

Expanded text:
pietatis illusus esHic redarguit eos de od corpus Dominicum non eo ordine sumebquo sumi oportebat. Inter prandia enim vel st prandia, eucharistiam sumebant
Abbreviated transcription (Latin):
Nonuult apłs. nec optat ut hereses sint: S qr g
futurũ ẽ. dicit. ⁊ qr hoc utile est. Ad quid est
iꝑtile subdit. ut ñ tm̃ reꝓbi. qui dñt. Ego sũ
liqui dicuint᷑ Ego sum xͥ. mainfesti fiant ho¬
minib. hu enĩ deo ꝓbati sunt. qui bñ possũt
dct̾e s manifesti hominib eẽ nõ possunt: nͥ c̃
decent. dere̾ aũ nolũt nisi sos qui doci q̃ runt
s multi ad qrend̾ pigri sunt: nisi ꝑ molestias

Expanded text:
Non vult Apostolus nec optat ut haereses sint, sed quia sic Non vult Apostolus nec optat ut haereses sint, sed quia sic futurum est, dicit, et quia hoc utile est. Ad quid autt ego sum li qui dicunt ego sum Christi, manifesti fiant hominibus. Hi enim Deo probati sunt, qui bene possunt docere, sed manifesti hominibus esse non possunt, nisi cum docent. Docere autem nolunt, nisi eos qui doceri quaerunt, sed multi ad quaerendum pi
Abbreviated transcription (Latin):
u̾santur. er̃cent eius sapĩam. ab adu̾sario eiũ
mota q̃stio discendi existit orcasio. multa qͥp¬
pe ad fidem catholicam ꝑtinentia. dũ heretico¬
rum callida inquietudine exagitant᷑. ut ad¬
ũsus eos defendi possint. ⁊ ꝯsiderant᷑. diligen¬
tius ⁊ intelliguntur clarius. ⁊ p̃dicant᷑ instan¬
tius. hereticoꝵ enĩ genus callidũ ẽ ñ sp̃n sa¬
pientie s̾ impatĩe. dum patẽ catholicam ꝑt᷑¬
bant. inusum cedit ꝓfitientiũ: scd̾ illud. filiꝰ
mus errores. s nt catholicam dectrinã ad uereᷤ
eoꝵ insidias afferentes. ugaantiores ⁊ cauti¬
ores simus. ꝓsunt gͦ nob̃ heretici ñ uerũ docẽ¬
to qd̾ nescunit. s ad uerũ q̃rendum ⁊ aperi¬
endum catholicos excitando. Ideoq diuina ꝓ¬
uidentia hereticos multos eẽ ꝑmitiit. ut cͥu
insultant nob̾. ⁊ int̾rogant nos q̃ nescimus
uł sic extutiamꝰ pigritiam. ⁊ diuinas scͥpturas
nosse cupiamus unde ait. Oportet hereses eẽ.

Expanded text:
uersantur, emota questio discendi existit odem ad fidem Catholicam pertinentia, dum haereticorum callida inquietudine exagitantur, ut adversus eos defendi possint, et considerantur diligentius, et intelliguntur clarius, et praedicantur instantius. Exstipientiae sed impatientiae, dum pacem Catholicam perturbant, in usum cedit proficientium, secundum illud, filius mus errores, sed ut Catholicam doctrinam adversus eorum insidias asserentes, vigilantiores, et cautiores simus. Prosunt ergo nobis haeretici, non verum docendo quod nesciunt, sed ad verum quaerendum et aperiendum Catholicos excitando. Ideoque divina providentia haereticos esse multos permittit, ut cum insultant nobis et interrogant nos quae nescimus, et sic excutiamus pigritiam, et divinas Scripturas nosse cupiamus. Unde ait: Oportet haereses esse.
Abbreviated transcription (Latin):
ri. ⁊ nom̃ libantis medratoris curare genꝰ hũa¬
num mouit ħeticos. qui sub uocałolo xp̃ia
correcti ut sanum rectumq sapiant. resistũt
ꝯtumacit᷑. suaq pestifera dogmata em̃dare
nolunt. s defens are ꝑsistunt ħetici fuint ⁊

Expanded text:
in nomen liberantis Mediatoris currere genus humanum, movit haereticos qui sub vocabulo Christiancorrecti ut sanum rectumque sapiant, resistunt contumaciter suaque pestifera dogmata emendare nolunt, sed defensare persistunt, haeretici fiunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
cha passio ẽẽ putatur. uł hoc nõie apassione eẽ
appellatũ. isua u̾o lingua .i. inhebrea pascha
transitus dr̃. ⁊ deo qr t̾c primũ pascha celebraũ
ppłs dei. qñ eregypto sugientes mare rubrũ
tñsierũt. Nũc figira illa ꝓpħica inu̾itate cõ¬
pleta ẽ. cũ sic ouis ad imoland̾ ducit᷑. xp̃c cuiꝰ¬
tũsitum agunus. cul adiabolo tr̃asimus adxp᷑ͫ.
ab isto instabili sclõ ad crus fimndatissimũ re¬
gnũ. Ideo enĩ adꝑmanentẽ dñ trãsmiꝰ. nec̃
hec mũdo trãseunte transeamus. pacha ĩmola¬
tio ẽ. ñ transitussic̃ quib dã in det ᷑ prius enĩ¬

Expanded text:
cha passio putatur esse, vel hoc nomine a passione sic appellatum. In sua vero lingua, id est in Hebraea pascha transitus dicitur, ideo quia tunc primum pascha celebravit populus Dei, quando ex Aegypto fugientes mare Rubrum transierunt. Nunc figura illa prophetica in veritate completa est, cum sicut ovis ad immolandum ducitur transitum agimus cum a diabolo transimus ad Christum. Ab isto instabili saeculo ad ejus fundatissimum regnum. Ideo enim ad permanentem Deum transimus, ne cum hoc mundo transeunte transeamus. Pascha immolatio est, non transitus sicut quibusdam videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
nelut es .so. quumitilit sibi ꝯtunditur alũ
uo sig̾tat. aut cymbalã trmiẽs. qd̾ sibi ñ
comparationis siłitudo. Qiia sit̃ eram̃tũ
⁊ tyͣmbalũ inpulsu aliqͦ ñ ꝑse resonant
Sit᷑ loqñs linguus ñ ꝑse. qui nescit quid lo
ritas enĩ est fonsꝓprius ⁊ singularis bonoꝵ
cuui aliemis ñ cõitat. qͥ caritasut oleum nõ
Nͣ hũit. sñ sp̃u sc̃o erit. Et sic̃ corpus sñ al̃amo¬
rtim̃ est. sicai̾a sine caritate mortua depu¬
tabit᷑. hec ẽ uestis nuptiał. qua induti cõ¬
niue secire disꝯbunt. hac ueste pellit fu
gus quo frigebat petrus calefaciens se ad
piuinas cay phe. hec solã e q̃ diuidit int
aioa regni i filios ꝑditionis. dantur qͥdẽ

Expanded text:
ns, quod inutiliter sibi contunditur. Aliis vero significat. Aut cymbalum tinniens, quod sibi non comparationis similitudo, quia sicut aeramentum et cymbalum impulsu aliquo non per se resonant, sic loquens linguis, non per se qui nescit quid loqritas enim fons est proprius et singularis bonorum. cui alienus non communicat, quae charitas, ut oleum non ne Spiritu sancto erit. Et sicut corpus sine anima mortuum est, sic anima sine charitate mortua deputabitur. Haec est enim vestis nuptialis qua induti convivae securi discumbunt. Hac veste pellitur gus, quo frigebat Petrus calefaciens se ad prunas Caiphae. Haec sola est quae dividit inter filios regni et filios perditionis. Dantur quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit ex dei dispositione uenisse qui bñ u¬
ti nouit malis. ⁊ nõ qd̾ ei ꝓfitit. s qr ip̃o illis
bñ utente ꝓsunt electis. est gͦ minaloꝵ po¬
testate peccare. ut ã peccando hoc uł hoc illama¬
licia fatiant ñ ẽ mẽoꝵ potestate s dei ꝑmit¬
tentis. Ex se gͦ possunt mnimicari q d̃ ꝓficit e¬
de ulis ⁊ siũ abillis uolantas dei sapient̾ oĩa

Expanded text:
dispositione venisse, qui bene uti novit, etiam malis non quod eis prosint, sed ipso illis bene utente, prosunt electis. Est ergo in malorum potestate peccare, ut autem peccando hoc, vel hoc, illa malitia faciant, non est in eorum potestate, sed Dei permittentis. Ex se ergo possent inimicari, quod proficit Ede illis, et sinit ab illis voluntas Dei sapienter omnia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ repbi: oꝑib semper
existentes. cura fidẽ
⁊ nũqmͣ infide. sed
cia. ñ ꝓficient sedu¬
çendo qr inbreui de¬
Insipientia aũ¬

Expanded text:
eprobi, operibus semper existentes, circa fidem, et nunquam in fide, sed tia, non proficient, seducendo, quia in brevi deInsipientia
Abbreviated transcription (Latin):
inueniũt ducũt cap¬
ductibiles qͣi muli¬
eres seducũt. mulier¬
culas dico hoñatas
pec̃ais ⁊ i deo erant di¬
gne seduci. Uñ subd̾.
q̃ seducũt᷑ uariis desi

Expanded text:
ierculas ducunt capductiles, quasi mulieres seducunt. Mulierculas, dico, oneratas peccatis, et ideo erant dignae seduci. Unde subdit: Quae seducuntur variis desi
Abbreviated transcription (Latin):
bet ẽẽ ꝯfri. Placu¬
tebitores st̃ eoꝵ. adõ
uult apłi eẽ eos mi¬
sericordes. ut ħ deb̾i
dicat abeo qui mĩ¬
sericordiã exspectat
⁊ u̾e sunt debitores.
Nãm si gẽciles fc̃i st̾¬

Expanded text:
Placudebitores esse eorum, adeo vult amplius eos esse misericordes, ut et hoc deberi dicat ab eo qui misericordiam exspectat; et vere sunt debitores. Nam, si gentiles facti s
Abbreviated transcription (Latin):
eminẽtem inuob̾ gr̃as deo. dealt̾na ĩdigẽcia
⁊ de alt̾no supplem̃to indigentie ꝓuintialiũ
xp̃i. ⁊ militũ xp̃i egit. hinc dereb carnalib

Expanded text:
entem in vobis. Gratias Deo. De alterna indigentia et de alterno supplemento indigentiae provincialium Christi et militum Christi egit. Hinc de rebus carnalibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad tam irrõnabilema¬
Ideo .i. per hoc facile. uo¬
¶N. sp̃m dei abstinetur amalo. ⁊ fit bonũ
ci hoc ẽ qd̾ ait. hoc inqm notũ facio
qd nemo lo. insp̃u dei. cogitando loqudo. ope¬
rando. dicit similit̾ t̾rib modis . s. corde. et

Expanded text:
ad tam irrationabile maid est per hoc facile, noSpiritum Dei abstinetur a malo, et fit bonum. Et hoc est quod ait: Hoc, inquam, notum facio, quod nemo loquens in Spiritu Dei, cogitando, loquendo, operando, dicit similiter tribus modis, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis non dm̾uttat
uir uł mulier disceditodi̾o fidei discedat.¬
ñ ꝓeo fidem fideł deserat. eo eiĩ mͦ muulier᷑
infidelis rectissime dmnttt᷑. Si uiro suo di¬
tat ñ ero ixortua. nͥ mͥ de latracinio diuiti¬
As congreges. nͥ solita ledcinia exceas. ⁊ hiͦ

Expanded text:
Fidelis non discedat ab vir aut mulier discedit odio fidei, discedatnon pro eo fidem fidelis deserat. Eo enim modo mulier infidelis rectissime dimittitur, si viro suo dicat: Non ero uxor tua nisi mihi de latrocinio divitias congeras, nisi solita
Abbreviated transcription (Latin):
trucis cuiꝰ cornib impios uentilauit. et
ꝓ pecr̃o ẽ. eg̾ssum cũ aqͣ de suo lat̾e. ad hoc
ea. q̃ ignei coloris ẽ sig̾cat ignem diłctõis
faciamꝰ qua induam᷑. ysopus qui ualet
ctͣ tumores pulmionis. hũilitatẽ xͥ sig̾ratꝰ¬

Expanded text:
ati, et  congressum cum aqua de suo latere, ad hoc ea quae ignei coloris est, significat ignem dilectionifaciamus, id est qua induamus. Hyssopus qui valet contra tumorem pulmonis humilitatem Christ
Abbreviated transcription (Latin):
insangui. pene dicit
qr q̃dam uasa sola
a qua baptizabanturꝰ
s in nob̾ sñ sanguĩe
t̾ius ⁊ qͥdquid de ali¬
is fit. remissio pec̃ci
ũ fit inuet̾i lege. sñ
det̾minatio ideo ap
erat mimolatione ui¬
tule. in islis erat aũt¬
ius magis ea ꝑu̾so

Expanded text:
in sanguine. Pene dicit, quia quaedam vasa sola aqua baptizabantur, sed in nobis sine sanguine terius. Et quidquid de aliis sit, remissio peccati non fit in veteri lege sine determinatio ideo apperat in immolatione vitulae. In illis autis magis ea perverso
Abbreviated transcription (Latin):
nusf̾um. qr iam t̾c diabolus occulte ꝑneronẽ
⁊ alios oꝑabatur. crcidendo martires. sic̾ tic a¬
quitatis ceptũ ẽ. anerone. qui instigante pre
suo. diaboło. zelo ydoloꝵ int̾fecit apłos. ⁊ sũt
re dixit quid decineat hoc aꝑte nõ exponit. ⁊ idõ
p̾sertim qr ⁊ illa q̃ addidit hunc sensum faciũt
ut qui te. nc̃ te.do. de me. fiat.. E Gõ ꝓrsus
quid dyx̾it me fateor ignorare. Suspitiones tũ
hoñim. q̃s leg̾e. uł audire potui. ñ tacebo. quidã
lũpniam . s. incurreret qd̾ male romauo im
ꝑio optau̾it. cũ sparetur et̾̃num. ut hoc qd̾

Expanded text:
mysterium, quia jam tunc diabolus occulte per Neronem et alios operabatur occidendo martyres, sicut tunc aquitatis coeptum est a Nerone, qui instigante patre suo diabolo, zelo idolorum interfecit apostolos. Et sunt re dixit quid detineat, aperte non exponit. Et idpraesertim quia et illa, quae addidit, hunc sensum faciunt t nunc teneat, donec de medio fiat? Ergo prorsus quid dixerit me fateor ignorare; suspiciones tamen hominum quas legere vel audire potui non tacebo. Quidam lumniam, scilicet incurreret quod Romano imperio male optaverit, cum speraretur aeternum, ut hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ꝓphas recepistis di¬
sebamini. uł eratis.
stiipes. eo qd̾ cũ susci¬
piebat᷑ in domũ. po
pacificus eẽt. ĩgressꝰ¬

Expanded text:
as accepistis, dicebamini, vel eratis hstii pes, eo quod, cum suscipiebatur in domo ponpacificus ejus ess
Abbreviated transcription (Latin):
staculũqd̃ erat int̃
illos duos ppłos hĩc¬
ex lege. iñ exydolatria
soluit. remouens le¬
amagentib. quipa¬
ries dr marĩe. quia
ANs. ñ erat stabił neq robustus. est enĩ
mat̾ia cõgenes iapidum sñ cem̃to
ut fit circa ortos. paries g macerie ẽ. qui fa¬
cile destruent᷑ ueniente grã. q̃ ⁊ lege amouit
⁊ corda gentiũ abydolatria ꝯn̾tit. ꝙelius u̾o
erat. ut uent̾ ppłs. alt̾i cõcordaret. stante aũt
hic pariete erant inimicicie. ira. ⁊ inuidia
int̾ eos. q̃ui abolita sunt destructo pariete
Uñ subdit. et ꝑ ha ẽ soluens. mimicicias ĩ
car. sua. assimipta. uł mmmolata legem. hic
exponit parietem qñtũ ad ꝑtem iudeoꝵ qi¬

Expanded text:
staculum quod erat inter illos duos populos, hincex lege, inde ex idololatria solvit, removens leam a gentibus: qui paries dicitur maceriae, quia non erat stabilis neque robustus. Est enim maceria congeries lapidum sine caemento, ut fit circa hortos. Paries vero maceriae est qui facile destrueretur veniente gratia, quae et legem amovit, et corda gentium ab idololatria convertit. Medius autem erat ut neuter populus alteri concordaret. Stante autem hoc pariete erant inimicitiae, ira, invidiaeque inter eos, quae abolitae sunt destructo pariete. Unde subdit: Et per hoc est solvens inimicitias in carne sua, assumpta vel immolata. Legem. Hic exponit parietem quantum ad partem Judaeo
Abbreviated transcription (Latin):
b illi occisi sũt. iniquiꝰ¬
est lonoꝵ fideliũ multitudo. qui ĩ ista temꝑali
felicitate p̾posleant. ⁊ ĩea largitoris dei boui
alia antiqͦꝵ pacientie exempla dicens. ¶¬
cuserunt multa loca mũdi. in melotis. Melo¬
ta uestis ẽ depilis ca¬
meloꝵ. uł melus est

Expanded text:
li occisi sunt iniquitest bonorum fidelium multitudo, qui in ista temporali felicitate praepolleant, et in ea largitoris Dei bonitalia antiquorum patientiae exempla, dicens: Circuierunt multa mundi loca in melotis. Melota vestis est de pilis camelorum. Vel melotus est
Abbreviated transcription (Latin):
adam ⁊ eua quiescebant. Quod ideo uoluerũt
cum eo resurgerent. Itẽ.¬
ide moyses
natus occul¬
tatus est mẽ¬
sib trib apa¬
rentib suis
eo qd̃ uidissẽt
elegantẽ in¬
fantẽ. ⁊ nõ
timuerunt
regis edictũ.¬

Expanded text:
Adam et Eva quiescebant: quod ideo voluerunt,cum eo resurgerent. Iteide Moyses natus occultatus est mensibus tribus a parentibus suis, eo quod vidissent elegantem infantem, et non timuerunt regis edictu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͦ fortẽt ⁊ laudẽt. mał ut insultent ⁊ uituperĩt
boni .ii. angeli⁊ bom hõies laudant. ⁊ malur¬
ndent. hec sunt dextra. ⁊ smistͣ his utimur qͦͣi
os stulti

Expanded text:
confortent et laudent; malis, ut insultent et vituperent. Boni enim angeli et boni homines laudant, et mali irrident. Haec sunt dextra et sinistra. His utimur, quasi os stulti
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiam. dies .xlu. qnͣtum dñs post uen¬
turus sit penitus ignorat᷑. ⁊ quomͦ tenebre
fugantur solis p̾sentia. ita ⁊ dñs destruet
dico. alustratione aduentus sui .i. inclaro
aduentu suo. E¬

Expanded text:
nitentiam dies XLV quantum Dominus post futurus sit penitus ignoratur. Et quomodo tenebrae solis fugantur praesentia, ita et Dominus, destruet dico, illustratione adventus sui, id est in claro adventu suo, c
Abbreviated transcription (Latin):
instigante. ⁊ cooperã¬
te. qui alum posside¬
bit cotum faciet. nõ
tñ sñ sensu. ut frene¬
tici qui culpam nõ
hñt demalis. ita si
ueraret᷑ a diabolo tã¬
quam freneticus ñ
ti impntaret᷑ quid¬
quid ag̾et. ⁊ illiꝰ ad¬
uentus erit. inom̃
iurtute. humane poͥ¬
testatis. ⁊ diuitiaꝵ
⁊ signis. minorib ⁊
ꝓdigiis. maiorib.
S mendatib. qr per
magicam artem ñ
ueram faciet illa.⁊
ꝑfantasiam deludes¬
honines sic̃ symon
magus delusit eum¬
qui putans eũ acci¬
dere. arietem decol¬
lauit ꝑeo. ⁊ ideo eciaᷤ

Expanded text:
instigante et cooperante qui illum possidebit totum faciet, non tamen sine sensu ut phraenetici qui culpam non habent de malis, ita si vexaretur a diabolo tanquam phraeneticus non ei imputaretur quidquid ageret. Et illius adventus erit in omni virtute humanae potestatis et divitiarum. Et signis minoribus, et prodigiis majoribus, sed mendacibus. Quia per magicam artem non veram faciet illa, et per phantasiam deludehomines, sicut Simon Magus delusit qui putans eum occidere arietem decolpro eo. Et ideo eti
Abbreviated transcription (Latin):
gescat. uł ita tm̃. ħ restat. ut qui nc̃. te .i. de
sa iniquitas q̃ modo ẽ mistica. fiat demedio.
a. qi aliꝙͥ decõĩb. ut nõ erubescat lõ adulterã¬
ri. furari. ⁊ alia hmͦi fat̾e. sit̃ nec ambulareł
nec loqui. ułita. ¶idam putant hic eẽ
Hoc̃m demalis ⁊ fictis qui sũt in eccłia. tã diu
donec ꝑueniant ad tantũ nun̾ium. qui an¬
qui .t .n.t. dñt apłm hortari fideles. ut in
nec exeat demedio eccł̃ie ministeriũ miqͥta¬
agendũ. ut qui. te. nc̃. fidem: teneat .i. fir
tis. de me. fi .i. donẽc qui modo meccłia fic¬
ti sint̾. ab eadem manifeste recedant. dequa¬
libet ioh̾es aitꝰ de nob̾ exierunt. S exnob̃
ñ erant. Sic̾ ¶ ante finẽ mũdi exierunt mł¬

Expanded text:
gescat. Vel ita, tantum hoc restat, ut qui nunc tenet, id  iniquitas quae modo est mystica fiat de medio, id est aliquid de communibus, ut non erubescat homo adulterari, furari, et alia hujusmodi facere, sicut nec ambulare, nec loqui. Vel ita: Quidam putant hoc esse dictum de malis et fictis qui sunt in Ecclesia, tandiu donec perveniant ad tantum numerum qui AnDicunt Apostolum hortari fideles ut in nec exeat de medio Ecclesiae mysterium iniquitaagendum, ut quit, id est donec qui modo in Ecclesia ficti sunt ab eadem manifeste recedant. De qualibus Jesus ait: De nobis exierunt, sed ex nobis non erant . Sicut ergo ante fidem exierunt m
Abbreviated transcription (Latin):
extunctus. donec suo temꝑe renelet᷑. ⁊ restituat
inregnum. s multũ michi mira est. ħ opinã¬
tium tanta p̾summptio. illd̾ tñ qd̾ ait. ut qͥ te¬
net. ⁊c̃ ñ absurde deromano imꝑio credif.
Dc̃m. donec collat̾i ut sit sensꝰ tm. hoc restat
añ qm̃ reuelet᷑ iniqus ille. Ut qui te. nc̃. roma¬

Expanded text:
exstinctus, donec tempore suo reveletur et restituatur in regnum. Sed multum mira mihi est haec opinantium tanta praesumptio. Illud tamen quod ait, ut qui tenet, etc., non absurde de Romano imperio creditur dictum donec tollatur, ut sit sensus: Tantum hoc restat antequam reveletur iniquus ille, ut qui tenet nunc Roma
Abbreviated transcription (Latin):
re ut solent. aut qͥs ĩ
instruxit eũ:¬
quid hoc fecisti sic¬
qiͣ nullus. si aũt. nõ
possunt cognoscere¬
sensũ dñi. gͦ nec

Expanded text:
re, ut solent. Aut quis instruxit euquid hoc fecisti sicat, nullus. Si autem non possunt cognosceresensum Domini, ergo nec
Abbreviated transcription (Latin):
orat i. facit me loqui
¶R uis aiẽ inferior m̃te. ubi corporaliũ reꝵ
nes. mens u̾o ioseph illuminata est. ut in
facit me lequi. mens aũ mea .i. alt̾a suꝑior
fit si lingua incognita quis loquatur. uł
signa aliquar rex sine iutellestu ꝓferat.
Sit̾solent latini hõies grece cantare oblec¬
tati sono u̾boꝵ. nescientes tñ quid dicant.

Expanded text:
it me loqui, ur, vis animae inferior mente, ubi corporalium rerunes; mens vero Joseph illuminata est ut intefacit me loqui, mens autem mea, id est altera superior fit, si lingua incognita quis loquatur, vel signa aliquarum rerum sine intellectu proferat, sicut solent Latini homines Graece cantare, oblectati sono verborum, nescientes tamen quid dicant.
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ resurrectionẽ iam ñ ẽ infrrinus. uł mortał
S ap̃paret. qd̾ ñ ẽẽ putabatur. Uñ ip̃e ait. Cum
exaltau̾itis filium hõis tũc cagnosdetis qr ego
sun. H̾ or memorat ideo ut osfendat qua deuoci
Rgo siqua. c̾atura

Expanded text:
 resurrectionem jam non est infirmus et mortalis, sed apparet quod non esse putabatur. Unde ipse ait: Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum . Hoc memorat ideo ut ostendat qua devotiorgo, si qua creatura
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ inmaculatũ
Naturã quidẽ corporis hũit. pollutionẽ tñ
pecc̃i q̃ ex ꝯcupiscentie motu ꝯcepta ẽ oĩo ñ
hũit. Ideo gͦ nõ erat caro pec̃ci. qr nõ excarnali
celectatione nata erat. s tñ erat simił qr
mortalis. In hãc siłitudinẽ misit d̾s filium
ut sic dampnaret peccatũ. Unde subditi ⁊ depatt̃o.
Qs misit filiũ ⁊ mittens .i. ꝑ hõiem faciens
cognostibilẽ ⁊ uisibilẽ. dãpnauit pecc̃m .i. de

Expanded text:
corpus immaculatum, naturam quidem corporis habuit, pollutionem tamen peccati quae ex concupiscentiae motu concepta est, omnino non habuit. Ideo ergo non erat caro peccati, quia non ex carnali delectatione nata; sed tamen erat similis, quia mortalis. In hanc similitudinem misit Deus Filium, ut sic damnaret peccatum. Unde subdit: Et de peccato, quasi misit Filium, et mittens, id est per hominem faciens cognoscibilem et visibilem, damnavit peccatum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq ꝑ eũ dampnat᷑ pecem ut iustificatio le¬
gis .i. i̾usticia ꝙͣ lex moysi. ꝓmisit impleretur
.i. cõsũmaretur innob̾. lex enĩ moysi tm̃ pre¬
cipit. S lex sp̃c implet. in nobis dico talib
qui ñ ambusamꝰ actib scd̾m carnẽ ⁊ si aliqñ¬

Expanded text:
 eum damnatur peccatum. Ut justificatio legis, id est justitia quam lex Mosi promisit, impleretur, id est consummaretur, in nobis. Lex enim Mosi tantum praecipit, sed lex spiritus implet, in nobis, dico, talibus, qui non ambulamus, actibus, secundum carnem, etsi aliq
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ i deo turpius ẽ si modo reditis ad cadẽ ambu
⁊ decet̾᷑o sibi taueant. Uñ subdit. I. unc aũt
Uncautẽ
deponite et
uos omnia.
blasphemiã.
turpẽ sermo¬
nem: de ore

Expanded text:
et ideo turpius est, si modo reditis ad eadem. Ambet de caetero sibi caveant. Unde subdit: Nunc autunc autem deponite st uos omnia, blasphemiam: turpem sermonem de ore-
Abbreviated transcription (Latin):
omati inuitã et̾nã
p̃destinati ina dopti
nio tardus. qui ñ udeat dm̃ fac̾e. q d̾ ragari¬
se p̃cepit ut faciat. Et sciendũ qd̾ posse hr̃e
fitem. Sic̃ posse hr̾e caritatẽ. nat᷑a ẽ hor̾um ha¬
bere ã fidem sic̃ hr̃e caritate gr̃a ẽ fideluma. d cũ

Expanded text:
ati in vitam aeternam, praedestinati in adoptionio tardus, qui non videat Deum quod rogariecipit, ut faciat. Et sciendum quia posse habere fidem sicut posse habere charitatem natura est hominum; habere autem fidem sicut c
Abbreviated transcription (Latin):
erar. qñ ñerat: fc̃s ẽ aũ. ut ita dix̾im huma¬
stiat inconu̾tibił manens. assũpto ꝯu̾tibłi
hõie. naturã suã ñ minuẽs. hoĩs assumpt᷑a
nat᷑a. Scd̾ carnẽ gͦ exsemĩne dd̾. fc̃s ẽ. d̾s aũt.
filiꝰ hõis fc̃ ẽ. d̾s erat ħo fc̃s ẽ. suscepit hu¬
manitatẽ. ñ amisit duinitatẽ fc̃s ẽ hũilis

Expanded text:
s est autem, ut ita dixerim, humadestitit, inconvertibilis manens assumpto convertibili homine, naturam suam non minuens hominis assumpta natura. Secundum carnem ergo ex semine David factus est. Deus autem filius hominis factus est; Deus erat, homo factus est; suscepit humanitatem, non amisit divinitatem; factus est humilis
Abbreviated transcription (Latin):
putet᷑. ⁊ eciã i deo ut exhõie rege scd̾ tarnẽ
rer natus ostendat᷑. sic̃ de deo rege rex añ
ui p̃destinat᷑ ẽ fi

Expanded text:
putetur: et etiam ideo ut ex homine rege secundum carnem rex natus ostendatur, sicut de Deo rege rex ante destinatus est Fi
Abbreviated transcription (Latin):
uirgnus uterũ. exea nasciturꝰ impleuit. for¬
mam gͦ .i. naturamꝰ serui insuã accep̃ deus
ille ꝑsonam. ñ enĩ accepit ꝑsonã hõrs. s na¬
turam. Cumq tota trinitas oꝑata sit for
.i. formã serui insingularitate. suic iunitate
parcret indutũ. Ita sane ft̾m. ut ibi fit. ñ

Expanded text:
it. Formam ergo, id est naturam servi, in suam accepit Deus ille personam, non enim accepit personam hominis, sed naturam. Cumque tota Trinitas operata sit formest formam servi, in singularitate sive in unitate pareret indutum. Ita sane factum, ut ibi sit non
Abbreviated transcription (Latin):
hũanam naturã. In eo plenus. qr carnẽ sustẽp̃.
humanã. ⁊ rõnalem aĩam. ¶ Uñ idem inuge¬
nitus d̃s. scd̾o natus dr̃. semel expatre. semel ex
matre. Natus enĩ depatre d̾s u̾bum. natus de
matre u̾bum caro fc̃m ẽ. Unꝰ gͥatq idem ẽ. dei
filiꝰ. natus añ scła.⁊ natus in scło. Itẽ d̾s uni¬
genitus. dum cõcipetur u̾itatẽ tarns accepit

Expanded text:
eo plenus, quia carnem suscepit humanam et rationalem animam. Unde idem unigenitus Deus, secundo natus dicitur, semel ex Patre, semel ex matre. Natus est enim de Patre, Dei Verbum; natus de matre, Verbum caro factum. Unus igitur atque idem est Dei Filius, natus ante saecula, et natus in saeculo. Item: Deus unig
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c mmor fc̃s e̾. formã serui accipiens. ñ enĩ
sic accip̃s formã serni. ut abic̾et formã: dei.ĩ
qua equalis patri. ut in forma dei ⁊ informa
serui. Idemipe sit imigenitus dei filiꝰ. ẽ gͦ dei
filiꝰ deo patri natura equał habitu minor. In
forma enĩ serui. qm̃ accepit minor. ẽ patre. In
forma dei u̾bum.inqua erat añqm̃ hanc ac¬
cepiss. equał est patri. In forma dei u̾bum.
Informa serui fc̃s ẽ ex muliere. Informa dei
hõiem fecit. Informa sui fc̃s ẽ hõ. Ergo qr for¬
ma dei accepit formam serui .i. utrũq d̾s. utr̃¬

Expanded text:
s est, formam servi accipiens, non enim sic accepit formam servi, ut abjiceret formam Dei, in qua aequalis Patri, ut in forma servi, et in forma Dei idem ipse sit unigenitus Filius. Est ergo Dei Filius Deo Patri natura aequalis, habitu minor: in forma enim servi quam accepit minor est Patre; in forma Dei, in qua erat antequam hanc accepisset, aequalis est Patri. In forma Dei, Verbum: in forma servi, factus est ex muliere. In forma Dei, hominem fecit; in forma servi, factus est homo. Ergo, quia forma Dei accepit formam servi, utrumque Deus, utr
Abbreviated transcription (Latin):
de uirgine natus. ub̃i occurut᷑ impietati here¬
ticoꝵ qui obtuso corde hoc capituls̃ intelli
tarnẽ seruauit diuinitati suã dignitatem
omnia. On enĩ fõs est scd̾ id. qd̃ u̾bum
de est omiua .ii. ꝑ ip̃m fc̃a sunt. nec fĩ cũ
om̃ib poss ꝑ quẽ fc̃a sunt om̃ia. nec añ oĩa
fc̃s ẽ. ut per eum fierent om̃ĩa. I deoq apłs cũ¬

Expanded text:
d est natus. Ubi occurritur impietati haereticorum, qui obtuso corde hoc capitulum intelligcarnem, servavit divinitati suam dignitatem, omnia. Non enim factus est secundum id quod Verbum Dei est; omnia enim per ipsum facta sunt; nec fieri cum omnibus posset per quem facta sunt omnia, neque ante omnia factus est, ut per eum fierent omnia. Ideoque Apos
Abbreviated transcription (Latin):
serat. u̾bis. s ⁊̃ inscripturis. ne daret᷑ obliui¬
oni.⁊ ad cumulũ u̾e ꝓtestationis. addit scĩs
ñ ethnicis. sc̃e sunt qui uicia dampnant. et
sacram̃itum uniꝰ dei. ⁊ uicarnationis filii dei
continentis cupturis dico fc̃ĩs. ñ de quib cũ¬
q s defilio dei. qr om̃s ad filiũ ducunt. de fi¬
fia. Seqr̃. Qui fc̃s est ei. ⁊ c̃. Ecce com̃datio au¬
ctoris qũe conmendat .iiiͬ. modis. aborigi¬
ne. ibi. Ex semine dd̾. auirtute. Ibi. Qui pre¬
cestinatus ẽ filiꝰ da muntutẽ. a gr̃a ibi. ẜ¬

Expanded text:
serat verbis, sed etiam in Scripturis, ne daretur oblivioni. Et ad cumulum verae protestationis, addit, sanctis, non ethnicis. Sanctae sunt, quia vitia damnant, et sacramentum unius Dei et incarnationem Filii Dei continent. Scripturis dico sanctis, non de quibuscunque, sed, de Filio, quod omnes ad Filium ducunt. De Fimateria. Qui factus est, etc. Ecce commendatio auctoris, quem commendat quatuor modis; ab origine, ibi, ex semine David; a virtute, ibi, qui praedestinatus est Filius Dei in virtute; a gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
totũ dicat᷑ d̾s. totum hõ ⁊ uicissim d̾s hõ ⁊ hõ
U̾s̾. Ꝙ si difficile intlłr mens fide piuget᷑ ma¬
gis magisq apectis abstmendo ⁊ bona oꝑando
ud fuit illa dei sũmi exłnantio. nͥ forme ser¬
uilis .i. nature hunane susceptio. utͣi gͥ ẽ¬

Expanded text:
totum dicatur Deus, totum homo, et vicissim Deus homo, homo Deus. Quod si difficile intelligitur, mens fide purgetur magis magisque a peccatis abstinendo, et bona operando. ud fuit illa Dei summi exinanitio, nisi formae servilis, id est naturae humanae susceptio. Utraque e
Abbreviated transcription (Latin):
ntilitatẽ om̃is gñis
hoĩuĩ. sũ quo ñ ꝓfuis¬
set nob̾ nasci. erudi¬
ens nos. exemplo ui¬
te ⁊ dotrina. inquo
eũ sequi debes . s. ut
erudias erudiensnos
dito ad hor. uit nos

Expanded text:
tilitatem omnis generis hominum sine quo non profuisset nobis nasci, erudiens nos exemplo vitae et doctrina, in quo eum sequi debes, scilicet ut erudias. Erudiens nos dico ad hoc, ut nos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ corpis. ingͦuitate.
ne leuis sis. s autẽ¬
ticus ⁊ u̾bũ tuum
sit. sanũ ⁊ mrep̃hen¬
sibile qd̾ ñualeat
rephendi loco dcm̃ ⁊
temꝑe. ut is qui ex
discipuli. Appa
nendi sunt. ut ornẽt
qr om̃ib natus est

Expanded text:
 corporis, in gravitate, ne levis sis, sed authenticus. Et verbum tuum sit sanum et irreprehensibile, quod non valet reprehendi loco dictum et tempore, ut is qui ex discipuli. Apparnendi sunt, ut ornent, quia omnibus natus est