comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gessit. Ip̃e autem ut erat moris mida humo las¬
litudine itĩis urgente requieuit. Ad mediã
fere noctem ꝑ iutruptum pauimentũ ignis
estuaus. Martinis sompno excitatus re in¬
opmata ancipiti ꝑiculo et maxime ut refere¬
bat dyabolo infidiante at urgente p̾uentus
tardius quam debuit adorationis confugit auti¬
hum. Nam erumꝑe foras cupiens cum pessu¬
lo ꝙ ostio obdiderat din multũq bictatus gͥ¬
issimũ ecͣ se sensit incendinm. adeo ut uestẽ
qua iditus erat ignis assumpserit. Tandẽ
tum fidei et orõnis amipiens mediis flamis
totus ad dñm conũ fus incubuit. Qum uero
diumitus igne sub moto mnorio sibi orbefiã¬
maꝵ orsibat. Monachi autem qui ꝓ foribus
ercoit crepi tante et cosluctante incendii sono
obseratas effrigunt fores emotoq igne e
mediis fiãmis martinũ auferunt. cumiã
peritus ẽe ꝯsumptus. tam dinturno incen¬
dio putaretur. Ceter ut u̾bis meis dñs ẽ testis
nuicha ip̃e referebat et ñ sine gemitu fatebat.

Expanded text:
gessit. ipse, ut erat moris nuda humo ex lassitudine itineris urguente requieuit. ad mediam fere noctem per interruptum, ut st. Martinus somno excitus re inopinata, ancipiti periculo et maxime, ut referebat, diabolo insidiante adque urguente praeuentus, tardius quam debuit ad orationis confugit auxilium. nam erumpere foras cupiens, cum pessulo, quem ostio obdiderat, diu multumque luctatus, grauissimum circa se sensit incendium, ita ut uestem, quam indutus erat, ignis absumpserit. tandem tum fidei et orationis arripiens mediis flammis totus ad Dominum conuersus incubuit. tum uero diuinitus igne submoto, innoxio sibi orbe flammarum, orabat. monachi autem, qui pro foribus erant, crepitante et conluctante incendii sono, obseratas effringunt fores, demotoque igne de mediis flammis Martinum auferunt, cum iam penitus esse consumptus tam diuturno incendio putaretur. ceterum — uerbis meis Dominus est testis — mihi ipse referebat et non sine gemitu fatebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
uant et ante coginitur fugere: quam possint
en qui inuenis es et in pontificali culimine
constittus doceto populos et nouis affrice e
frugib romana tecta locupleta michi sufficit
cum auditore pauꝑculo in angulo monast̾n
susurrare.

Expanded text:
bant, et ante coguntur fugere quam possint tu, qui iuuenis es et in pontificali culmine constitutus, doceto populos et nouis Africae frugibus Romana tecta locupleta. mihi sufficit cum auditore ac lectore pauperculo in angulo monasterii susurrare.
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ex psenciũ bonoꝵ młtitudine uł magnitudi¬
ne colligit illa firture inte gaudia quot uł qnͣ¬
ta ẽẽ possint. u̾.gͣ. I uspecta sepe solis clarita
si tanta tam ꝙ mirabił ẽ lux ista corꝑalis.
Qnͣta namq putas erit illa que erit nobis
ꝯm̃is cura angelis. si tanta ẽ ista qmͣ hẽmus
coem cum bestus. Qualis erit lux futura tõs.
si talis ẽ presens ista lux miseroꝵ. Itẽ multi¬
plicitatẽ tonoꝵ ĩuisibiliũ ꝯuicit ex młtitudi¬
quot odores. quot sapores. si tot sunt delicie

Expanded text:
quando ex praesentium bonorum multitudine vel magnitudine colligit illa futurae vitae gaudia, quot vel quanta esse possint. Verbi gratia: Inspecta saepe solis claritatsi tanta tamque mirabilis est lux ista corporalis. Quanta namque putas erit lux illa quae erit nobis communis cum angelis, si tanta est ista quam habemus communem cum bestiis! Qualis erit lux futura beatorum, si talis est praesens lux ista miserorum! Item multiplicitatem bonorum invisibilium conjicit ex mquot odores, quot sapores? Si ergo tot sunt deliciae
Abbreviated transcription (Latin):
quid inde ꝑdis: Cansarantur quondã et apłi
tỹres lumine ceoꝵ. et tar̃ et ula mulier in ho
fidem suam hñt m̃cedem: dicente apło unuis¬
quisq in suo sensu hraidat. Nam et absq e¬
martyꝵ reliquiis ꝑ totas orientis ecc̃as qñ
legendum ẽ enͣagelium accendũt lum̃aria.
Iam sole rutilante. ñ utiq ad fugandas tene¬
oras: s ad signũ leticie demonstrandũ. Mꝯiror¬

Expanded text:
quid inde perdis? Causabantur quondam et aposttyres lumine cereorum: et tamen illa mulier in honfidem suam habent mercedem, dicente Apostolo: Unusquisque in suo sensu amartyrum reliquiis per totas Orientis Ecclesias, quando legendum est Evangelium, accenduntur luminaria, jam sole rutilante: non utique ad fugandas tenebras: sed ad signum laetitiae demonstrandum.
Abbreviated transcription (Latin):
tiomis millius ꝓnuĩciemus eẽ momenti. Sed
quia cum sint utiles et sectatores suos adĩ
adinicia bĩtudinis introducunt. karctas iur¬
sum in qua plemor fiducia ꝑꝑetuum ꝙ gau
dium iara ẽ. assumens eos de timore seruili
et mercennaria spe ad dilectionem dei et ad¬
optionem tnsferret filioꝵ et quodãmodo ꝑfec¬
tiones faciet de ꝑfectis. Multe enim ait mã
siones sunt: apud patrem .in. Quisquis gͥ¬

Expanded text:
tis nullius pronuntiemus esse momenti, sed quia, cum sint utiles et sectatores suos ad initia beatitudinis introducant, caritas rursum, in qua plenior fiducia perpetuumque iam gaudium est, adsumens eos de timore seruili et mercennaria spe ad dilectionem dei et adoptionem transferet filiorum et quodammodo perfectiores faciet de perfectis. multae enim ait saluator mansiones sunt apud patrem meum,
Abbreviated transcription (Latin):
nsura uniuscumisq mentis scriptura
diuina ad dm̃sos ꝑfectõnũ gradus arbitrii
nr̃i ꝓuocat libertatem. nec eum poterat ur¬
formis omnib ꝑfectionis corona ꝓponi: sr
n ec oira uia uirtus aut noluntas aut fer¬

Expanded text:
nsura uniuscuiusque mentis scriptura diuina ad diuersos perfectionum gradus arbitrii nostri prouocat libertatem. nec enim poterat uniformis omnibus perfectionis corona proponi, quia nec omnium una uirtus aut uoluntas aut fer
Abbreviated transcription (Latin):
tiorem conscendat quem quem ñ penaꝵ ter¬
ror. nec cupido premioꝵ s amoris generat
magnitudo. quo uł filius ĩdulgentissimũ pa¬
trem. uł fr̃ fr̃em. uł amicus amitum. uł con¬
bera neq cõnicia s uł teniem amoris formi¬

Expanded text:
tiere conscendat, quem non poenarum terror nec cupido praemiorum, sed amoris generat magnitudo, quo uel filius indulgentissimum patrem uel frater fratrem uel amicum amicus uel conbera neque coauioia, sed uel tenuem amoris formi
Abbreviated transcription (Latin):
prinaipium sapĩe in timore consistit: que erit
se ꝑfecte dilttionis continens metuma ñ iam
principium s thesaurus sapĩe et scie nnuĩcupa¬
tur. Replebit inquit eum sp̃c timoris dnĩ.¬
T̃anta eram ubertatis enis ẽ magnitudo ut
quem semł sua uirtute possederit: ñ ꝑtem s
totam eius occupet mentem. nec in m̃ito il

Expanded text:
principium sapientiae in timore consistit, quae erit se perfectae dilectionis continens metum non iam principium, sed thesaurus sapientiae et scientiae nuncupatur? tanta enim ubertatis eius est magnitudo, ut, quem semel sua uirtute possederit, non partem, sed totam eius occupet mentem. nec inmerito. il
Abbreviated transcription (Latin):
riam rumoꝵ. Lerem folles erattunt et attra¬
hunt cum rumores audiunt fr̃es et dicunt.
auditur ibi tumłtus folliũ .i. dissensio inꝑa¬
cientiũ. cõmouentur ciueres: quia cito tur¬
bantur leuiores. Crescit flãma: dum succẽ¬
ditur ira. uolant scintille .i. uecta discordie.
sic cum aaron fecisset intulũ conflatilem a
filiis ifrł peciit in aures. maures sũt rino¬
tie. qui si precedat anfert nobis rectitudinẽ
ue. Non emim grauiter incedit s ludendo
discuriit. Eum igitur aliqui de scło ad domũ

Expanded text:
riam rumorum. Aerem folles attrahunt et emittunt, cum rumores audiunt fratres et dicunt. Auditur ibi tumulus follium, id est, dissensio impatientium, commoventur cineres, quia cito turbantur leviores, crescit flamma dum succenditur ira, volant scintillae, id est, verba discordiae. Sic Aaron, ut faciat vitulum conflatilem, a filiis Israel petiit inaures . Inaures sunt rumotiae, qui si praecedat, aufert a nobis rectitudinem viae. Non enim graviter incedit, sed ludendo discurrit. Cum igitur aliqui de saeculo ad domum
Abbreviated transcription (Latin):
cedit .s. humiliatio cordis. et afflictio cordis.¬
uestis. cibus temrs. pondus laboris. amor
subiectionis contemptus honoris. laudem
fugere. alterius consilium suo preferre.
uiciis seꝑantur. sculpuntur qũ ea que mẽs
cogitat manus oꝑantur. sic salomon in
templo celaturas ꝓuiuentes fecisse legit᷑
ꝓminent celature dum mentis cogitatio¬
nes exterius aꝑꝑent in exemplo et oꝑatio¬
ne. s quomõ poluntur qñ tribulationis
adu̾sitate feritur. Eꝑ politur equale ef¬

Expanded text:
cet humiliatio cordis, et afflictio carnis,vestis, cibus tenuis, pondus laboris, amor subjectionis, contemptus honoris, laudem fugere, alterius consilium suo praeferre, vitiis separantur. Sculpuntur, quando ea quae mens cogitat, manus operatur. Sic Salomon in templo caelaturas prominentes fecisse legitur . Prominent caelaturae, dum mentis cogitationes exterius apparent in exemplo et operatione. Sed quomodo poliuntur? Quando tribulationis adversitate feriuntur. Quod politur, aequale ef
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtus cor et liugua concordanit. pacem ẜuant.
ubi uero lingua dissoluta discurit pacem sol
unt filii daui ꝓuidentes sibi sortem hrditatis de¬
signant quosdam de sesullo. ꝓinderctes sibi ad
hitandum domũ comisionis. Inneunt igit

Expanded text:
habitus, cor et lingua concordant, pacem servant. Ubi vero lingua dissoluta discurrit, pacem sol. Filii Dan quaerentes sibi sortem haereditatis, designant quosdam de saeculo providentes sibi ab habitandum domum conversionis. Inveniunt igit
Abbreviated transcription (Latin):
unis sola celestia meditatur. seꝑatur a ter¬
fugit affectus nagos sensuũ motus restrĩ
bitus uirtutũ columpnis decoratur. sustẽ¬
tatur pacĩe basibus ad regulam iusticie qͣ¬
da quadratur uirtutum quo adiacentibus
officias mimitur. Muro bom oꝑis clanstri
septa forrsecus ambunitur. quẽ clauso silen¬
tni ostio uage mentis gressus cohibent. Ab
h emim claustro egressa ẽ diua. In .imi ͦͤ. u̾

Expanded text:
us, sola coelestia meditatur, separatur a terfugit affectus, vagos sensuum motus restringbitus, virtutum columnis decoratur, sustentatur patientiae basibus, ac regula justitiae quadratur, virtutum coadjacentibus officinis munitur, muro boni operis, claustri septa forinsecus ambiuntur, quae clauso silentii ostio vagae mentis gressum prohibent. Ab hoc claustro egr
Abbreviated transcription (Latin):
Illi madent delicus copiis affiuũt ociosi. Aln¬
ñ nuto poeta tales sb̃sannet. ne cũ forte suas
repetitũ uen̾it ner̾it olim grex aimũ pluas
moneat. cornicła risũ. furtinis midata colorib.¬
suo. ubi putas gen̾atio ista locabitur. si ad e¬
milites forte duittint exsuffiabũt eos. qd̾ nũ¬
me secũ labores et ꝑicula tolarint. Sic agri¬
cole sic ne gociatores. et ceteri singłi a finibus¬
re hoĩm ñ fũrit. Quid gͥ restat: nͥ ut quos oĩs
ordo repellit ꝑit̾ et accusat. eũ sorciantur lo¬
cũ ubi ulłs orto s sempitnus horror ĩhĩtat.¬

Expanded text:
illi madent deliciis, copiis affluunt otiosi. Annilli madent deliciis, copiis affluunt otiosi. Annon merito tales poeta subsannet? Ne, cum forte suas repetitum venerit olim Grex avium plumas, moveat cornicula risum Furtivis nudata coloribsuo, ubi, putas, generatio ista locabitur? Si ad milites forte diverterint, exsufflabunt eos, quod minime secum laborem aut pericula tolerarint. Sic agricolae; sic negotiatores, et singuli quiqure non fuerint. Quid igitur restat, nisi ut quos omnis ordo repellit pariter et accusat, eum sortiantur locum, ubi nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitat
Abbreviated transcription (Latin):
disc̾nentes et ab ĩnicẽ seq̃ strͣtes totũ qd̾ dełitat
eligunt. et ampłctũtur. O molestũ ẽ fagñĩt.
et declinant. Cũ mlitib nempe suꝑbie fastus
amplã familiã. et nobiles aꝑꝑatus equoꝵ fa¬
leras. Accipitres. elleas. et siilia q̃q fre ꝙ̃tãt.
rlliqͥ forte et dependentes a collo rubricatas ua¬
ruuriũ pelles. Ornatos thalamos. balnea. et
sompnes ĩ cascris noctes. inctaq discͥmina
p̃lioꝵ mliebrem quoq u̾ecundiam ⁊ disciplinã.
unutores. et qui iut̃ ħ torpent ocio. Accedente
fructiuũ temꝑe. et m̃ouari sͥ horrea inbent. et
ꝓmptuaria eoꝵ ꝑlena cum iłł utinã ũ p̾ illis
h̾baꝵ mrib ꝑegrinũ mutuant᷑ uina saporem.
mare. et aridam in labore corpis et inte ꝑicło¬
int̾ea capit sompnos. ne dicam in stratis
ues uasis aureis et argenteis m̃istroꝵ dextẽ
refertas uariis opib. manticas ꝑticas orna¬
tas. et ĩ scumis tani młtiplices loculos. ut si

Expanded text:
rnentes, et ab invicem sequestrantes ea, totum quod delectat eligunt et amplectuntur: quod molestum est, fugiunt et declinant. Cum militibus nempe superbiae fastus, amplam familiam, et nobiles apparatus, equorum phaleras, accipitres, aleas, et similia quaeque frequentant. Aliqui forte dependentes a collo rubricatas murium pelles, ornatos thalamos, balnea, et nsomnes in castris noctes, incertaque discrimina praeliorum, muliebrem 289 quoque verecundiam et disciplinam, vinitores: et qui inter haec torpent otio, accedente fructuum tempore innovari sibi horrea jubent, et promptuaria eorum plena, utinam non prae illisperegrinum mutuantur vina saporem, mare et aridam, in labore corporis, et pericinterea capiant somnos, ne dicam, in stratisves vasis aureis et argenteis ministrorum dextras, refertas variis, opibus manticas, perticas oneratas, et in scriniis tam multiplices loculos, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
so signo crusis imꝑat turte nõ moneri loco.
honusq deponere. Hic nõ mirũ in modum
ind̾es miseros prinuĩ nelud sata riguisse de¬
inde cum primo mouere se sũmo conamie
int̾entur ultra accedere ñ ualentes ridicu¬
lam mu̾tiginem rotabantur donec dicti cor¬
poris granitate honus deponũt attonici et
semet iucem aspectantes. quid nam sibi
accidiss taciti cogitabant. S cumbeatus
emidi et tollendi corporis potestatem. ita
eos et cum uoluit compulit et cũ libuit
abire ꝑmifit. Item dum in unco quodam tẽ¬
plum antiquissimũ diruiss et arborem pimũ
que fano ꝓrima ess aggressus excideret an
obsiscere. Et cum idem ssi dum templũ euer¬
teretur imꝑante dño quieuissent suctidi ar¬
borem ũ pacietantur. Ille eos sedulo cõmo¬
uere cepit nichil ẽẽ religionis in scipite deum
potius cui sermret ip̃e sequerentur arborẽ
illam extidi oportere quia eẽt demomi dedi¬
cata. cũ unꝰ ex hiis qui erat audatior cetis

Expanded text:
s signo crucis imperat turbae non moueri loco onusque deponere. hic uero mirum in modum uideres miseros primum uelut saxa riguisse. dein, cum promouere se summo conamine niterentur, ultra accedere non ualentes ridiculam in uertiginem rotabantur, donec uicti corporis onus ponunt: attoniti et semet inuicem aspicientes, quidnam sibi accidisset, taciti cogitabant. sed cum beatus eundi et tollendi corporis potestatem. ita eos et cum uoluit, stare conpulit, et cum libuit, abire permisit. Item, cum in uico quodam templum antiquissimum diruisset et arborem pinum, quae fano erat proxima, esset adgressus excidere, tumobsistere. et cum idem illi, dum templum euertitur, imperante Domino quieuissent, succidi arborem non patiebantur. ille eos sedulo commonere, nihil esse religionis in stipite: Deum potius, cui seruiret ipse, sequerentur: arborem illam succidi oportere, quia esset daemoni dedicata. tum unus ex illis qui erat audacior ceteris:
Abbreviated transcription (Latin):
post dum iter ageret ut gentilis cumꝰ¬
dam corpus qd̃ ad sepulcrum suꝑstitioso ei¬
fu̾e de ferebatur obinũ hr̃et. Conspitatusq
eminꝰ uenientiũ turbam. quid nam id eẽt̾
ignarus paululum scetit. Estimans aũt¬

Expanded text:
pore, dum iter ageret, ut gentilis cujusdam corpus, quod ad sepulcrum cum superstitioso funere deferebatur, obvium haberet: conspicatusque eminus venientium turbam, quidnam id esset ignarus, paululum stetit: na
Abbreviated transcription (Latin):
tempestas constantinopoli incubens ⁊ mors
endoxie auguste subsequta intemptat. Amno
imꝑii sui. xiiiͦ. Archadius orientalis imꝑator
taens filio suo. octẽn puero theodosio. eiq
tutorem sidigerdem ꝑsaꝵ regem testamento
designans obiit. Sidigerdis tutelam pueri
benigne suscipiens. pacera firmissimam cum
romanis fecit mediante marutha mesopota¬
mie ep̃o. Is marithas et apud ꝑsas et apd
romanos õĩmodis clarissimus hebatur. utice
terra diebus .uii. mugitum dedit. Scilico reg¬
nũ honorii affectans filio suo thuch̃io rei pu¬
blice ꝓuitiosus efficitur. barbaras gentes ip̃e
alias regno ĩucttens alias consensu suo fouẽs
unde modo solito granius eaꝵ et maxime Wnͣ¬
daloꝵ rabies ꝑ gallias exarsit.

Expanded text:
tempestas Constantinopoli incumbens et mors tempestas Constantinopoli incumbens et mors Eudoxie Auguste subsecuta, intentavit. Po 20. 30. Archadius orientalis imperator timens filio suo octenni puero Theodosio, eique tutorem Sdigerdem Persarum regem testamento designans, mortem obiit. Sdigerdis tutelam pueri benigne suscepit, et pacem firmissimam cum Romanis facit, mediante Marutha Mesopotamiae episcopo. Is Maruthas et apud Persas, et apud Romanos omnimodis clarissimus habebatur. Uticae terra septem diebus mugitum dedit. Stilico regnum Honorii affectans filio suo Eucherio, rei publicae perniciosus efficitur, barbaras gentes ipse alias regno immittens, alias consensu suo fovens; unde modo solito gravius earum et maxime Wandalorum rabies per Gallias exarsit.
Abbreviated transcription (Latin):
gadiatus scitha. cum. g ͭ ͥ ᷤᷤ milib gothoꝵ
a scithia ueniens. y̾taliam iuadit. Ex ħ mur¬
tour multus blasphemantiũ intremint ĩ xp̃m.
et xp̃iantatis tempora culpantes felicitatem
gentium attollit. Inter quos p̾cipue syma¬
chus orator finebat qui etiam scriptis epłis¬
suis agebat de ydolatria et de repetenda ara e
uictorie. Quoꝵ latrantium ora imiecto eis¬
osse ueritatis obscruxunt. Aluguscinus libro
de cuutate dei. et orosius hystoria sua. Pru¬
dentius quoq poeta: luculento metrici oꝑie
libello blasphemias symachi refellit. Archa
dius imꝑator ossa samuelis ꝓpħe a inidea
constantinopolim tnͣstulit tam hy llariter oc¬
currentib pplis. ac si eura uiuentem cern̾ent.
usq ad simultatem disceptant. de quib dam
scripture capitulis. Maxime de eo qd̾ dicit pan¬
lus: se petio infaciem restitisse quia rep̾hensi¬
bilis erat. Qe quo Ionimus scripserat. quia
paulus petrum ñ reuera s simulate reprehen

Expanded text:
gadaisus Scyta cum ducentis milibus Gothorum a Scytia veniens, Italiam invadit. Ex hoc murmur multus blasphemantium infremit in Christum, et christianitatis tempora culpantes, felicitatem gentilium attollunt. Inter quos precipue Simmachus orator furebat, qui etiam scriptis epistolis agebat de idVictoriae. Quorum latrantium ora injecto eis veritatis osse obstruxerunt Augustinus libro de Civitate Dei, et Orosius Historia sua. Prudentius quoque poeta luculento metrici operis libello blasphemias Symmachi refellit. dius imperator ossa Samuelis prophetae a Judea Constantinopolim transtulit, tam hilariter occurrentibus populis, ac si eum viventem cernerent.r se usque ad simultatem disceptant de quibusdam scripturae capitulis, maxime de eo, quod dicit Paulus, se Petro in faciem restitisse, quia reprehensibilis erat; de quo Hieronimus scripserat, quia Paulus Petrum non revera, sed simulate reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
culo. epulam epłam ꝙͣdam olum ad dra¬
gonem nomoniensẽ canonicũ scripsisse me
menĩ. cuius ꝑtem in h loco inserere curam.
Cogintio hoĩs in eiscem consistit. in quibus
et compõ. autem in duobus. uł pocius ex duo¬
bus. ex ar̃a .s. et corpore. Cognitio nero aĩe
hẽtur ex suo etͣri. ad cimis ymaginẽ et siłi¬
tudmem facta ẽ. ut ergo coĩcamus appolli¬
nem falla ceru. prius ẽ cognoscendus deus
qrͣ homo. Naturałr enim prius ẽ ydea qmͣ
ydos sigillũ. qmͣ sigillatum. exemplar qmͣ
opus. Dens sp̃c ẽ et anina simiłr. deus sin¬
plex e et anima. Dens ĩmortalis ẽ et aĩa.
Iuuisibilis ẽ deus. ĩuisibilis et anima. Deꝰ
unus ẽ in sb̾stantia. et trimis in ꝑsonis.
amina ẽ una in eẽntia et trma in potenciis.
deus substanciałr totusẽ ubiq arama ñ
quidem ubiq. S in corpore suo ꝑ singulas
ꝑtes tota diffunditur. postremo deus rõna¬
lis ẽ uł potius rõ aniria simiłr rõnalis¬

Expanded text:
lo epistolam quamdam olim ad Drogonem Noviomensem canonicum scripsisse me memini, cujus partem in hoc loco inserere curavi. Cognitio hominis in eisdem consistit, in quibus et compositio: compositio autem in duobus, vel potius ex duobus, ex anima scilicet et corpore. Cognitio vero animae habetur ex suo exemplari, ad cujus imaginem et similitudinem facta est. Ut ergo convincamus Apollinem fallacem, prius est cognoscendus Deus, quam homo. Naturaliter enim prius est idea quam idos, sigillum quam sigillatum, exemplar quam opus. Deus spiritus est, et anima similiter; Deus simplex est, et anima; Deus immortalis est, et anima; invisibilis est Deus, invisibilis et anima. Deus unus est in substantia et trinus in personis; anima est una in essentia et trina in potentiis: Deus substantialiter totus est ubique; anima non quidem ubique, sed in corpore suo per singulas partes tota diffunditur: postremo Deus rationalis est vel potius ratio; anima simili
Abbreviated transcription (Latin):
mencuitur corporeus ẽ qmͣuis sit mortalis.
s incorporeus. sola autem septima siłitudo
anme appriatur humane oĩ qui dem s ñ so¬
li. u̾mptanen primaꝵ .ui. ꝓprietatũ cogm¬
tio multũ ei utilitatis affert. ꝑ ħ enim ꝑ fa¬
ꝙ amima humana cognoscit se eẽ sp̃m. ꝯg¬
noscere potest et filiqmͣ uitam sp̃nũ a uĩ¬
tacarnis seꝑatam. ꝑ i etiam cognoscere e
potest se magis secinidũ sp̃m quam seci¬
dũ carem debere ambulare. nycta illud.
sp̃u am bulate et c. In ħ autem ꝙ simplex
ẽ. demonstratur ei ꝙ simpłr ambulare de
da sibi gaudia. et ĩmortalia semꝑ appetẽ¬
da. et eadem rõne mortalia ñ debere suppli¬
cia metui s ĩmortalia mortm.

Expanded text:
mentiuntur, corporeus est, quantum sit mortalis, sed incorporeus. Sola autem septima similitudo animae appropriatur humanae, omni quidem, sed non soli. Verumtamen primarum proprietatum cognitio multum ei utilitatis affert: per hoc enim quod anima humana cognoscit se esse spiritum, cognoscere potest, et aliam vitam spirituum a vita carnis separatam. Per hoc etiam cognoscere potest, se magis secundum spiritum, quam secundum carnem debere ambulare, juxta illud: Spiritu ambulate , etc. In hoc autem quod simplex est, demonstratur ei quod simpliciter ambulare debda sibi gaudia, et immortalia semper appetenda: et eadem ratione mortalia non debere supplicia metui, sed immortalia. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
eis fontis unda purissum. cenosos rimilos bi¬
bant et diligentiam qua ãmũ salmas et
conchaꝵ gurgites norunt in scripturis le¬
gendis abitiant. snit q in hac re tr̃i simpli¬
ces ut xp̃i u̾ba existiment rusticana. in quib
quam expsserint. Apłm quoꝵ arguant ĩꝑicie
cum ista legeris rugare frontem et lib̾tate¬
amin rursũ semmariũ timere rixaꝵ ac meũ
si fieri potest os digito uelse comprim̃e. ne
audeam dicere que alii facere ñ erubescurit.
Rogo quid a nobis libere dictũ ẽ unũ miser¬
loqutus ꝙ uirgines sepius debent ẽẽ cũ uu¬
berib. quam cum masculis totius urbis
oculos offendi cunctoꝵ digitis uocor. multi¬
qmi flaccus de nobis rideat. almphora cepit
inscitui. currente rota cur urxens exitr Reuer¬
tunur ad asellos uipedes nr̃os et in aurem
eoꝵ buccina magis quam cith̾a cõcrepabimꝰ.¬

Expanded text:
 fontis unda purissimi, caenosos riuulos bibant et diligentiam, qua auium saliuas et concarum gurgites norunt, in scripturis legendis abiciant sintque in hac tantum re simplices et Christi uerba aestiment rusticana, in quibusquam expresserint; apostolum arguant inperitiae, cum ista legeris, rugare frontem et libertatem rursum seminarium timere rixarum ac meum, si fieri potest, os digito uelle conprimere, ne audeam dicere, quae alii facere non erubescunt. rogo, quid a nobis libere dictum est? numlocutus sum, quod uirgines saepius deberent cum mulieribus esse, quam cum masculis: totius oculos urbis offendi, cunctorum digitis notor. multiqui institui: currente rota cur urceus exit?—, reuertimur ad nostros bipedes asellos et in eorum aurem bucina magis quam cithara concrepam
Abbreviated transcription (Latin):
istis quia dum se erigunt. in apostate angeli
nuitationẽ cadunt. Quid itaq elatione de¬
iectius que dum supͣ se tenditur ab altitudine
uere celsitudims elongatur. Et quid hunuli¬
tate sb̃lumꝰ. que dum se inuna depͥmnt actori
suo manenti suꝑ sũma cõmngit. połuiq ñ in
increpanda surit uicia illi reticent ex timore.
et tamen tacere se estimuant ex humlitate
Plerumq etiam elatos coĩtari solet libere
rectitudims. unde et elati admouendi sunt
ne plusqmͣ decet suit liberi. et humiles ne plꝰ
iusticie u̾tant in excitationẽ suꝑbie. aut iusti
cum student plusqm̃ necc̃e ẽ homiib subici
comppellantur etiam eoꝵ uicia. uen̾ari. xh¬

Expanded text:
is, quia dum se erigunt, in apostatae angeli imitationem cadunt. Quid itaque elatione dejectius, quae dum supra se tenditur, ab altitudine verae celsitudinis elongatur? Et quid humilitate sublimius, quae dum se in ima deprimit, auctori suo manenti super summa conjungit? Est tamen increpanda sunt vitia, illi reticent ex timore, et tamen tacere se aestimant ex humilitatePlerumque elatos comitari solet liberaeris. Unde et elati admonendi sunt , ne plus quam decet sint liberi; et humiles admonenjustitiae vertant in exercitationem superbiae, aut isti cum student plus quam necesse est hominibus subjici, compellantur eorum etiam vitia venerari.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ elum putant. et cum uiciũ uirtus credit᷑
sine metu culpa cummulatur. Idcrco sp̃c sc̃s ĩ¬
quos implet et columbe simplicitate man¬
suetos et igne ⁊ eli ardentes exhibet admo
latiora et quͣ se hr̃e estimat mansuetudinẽ sõ¬
insecunt᷑ tice occasionem cõmouent labore
contentiomis gaudent. Quos tamen mehuis
corrigimus si in ip̃a ire sue cõmotione decli
nannus. ꝑturbati quippe quid audiant ig¬
norant s ad se reducti tanto libencius exhor¬
tationis u̾ba recipiunt qnͣto se tnͣquillius tol¬
leratos erubescunt menti auter futurore e¬
brie. onme qd̾ rectum dicitur ꝑusum iudetur.
Cum uero iracundi sic alios ipetunt ut decli¬
nari oio ñ possuit ñ aꝑta ex ꝓbratione. s sb̃
quadam cantela sunt reu̾encie ꝑcendo feriend

Expanded text:
zelum putant. Et cum vitium virtus creditur, sine metu culpa cumulatur. Saepe ergo  omnes quos implet, et columbae simplicitate mansuetos, et igne zeli ardentes exhibet. lationi quam se habere existimant, mansuetudinem subinsequuntur, rixae occasionem commovent, labore contentionis gaudent; quos tamen melius cnamus? Perturbati quippe quid audiant ignorant, sed ad se reducti tanto libentius verba exhortationis recipiunt, quanto se tranquillius tolerari erubescunt. Mentibus autem furore ebriis, omne quod rectum dicitur, perversum videtur.o ita iracundi alios impetunt, ut declinari omnino non possint, non aperta exprobratione, sed sub quadam sunt cautela reverentiae parcendo feriend
Abbreviated transcription (Latin):
uenitur: regis q cumi ceteris ip̃icolis obtu¬
tib p̾sentatur. Ille autem de ꝑditione cimũ
pastoralis sollicitudinis dolore repletus. ꝓ se p̾n¬
cipem rogare uoluit. s ut penutib ciuib sub¬
ueniret attentius exoramt. Qui barbarus
optulit se etiam ꝓ suis cibus ceruice parata
pus pasror ad inctimam. ut cessaret de cinib
pit saceridtis. Plures etiam xp̃ianos eadem¬
xp̃i confessione ꝑseuerantes. eadem die diu̾se

Expanded text:
enitur, regisque cum caeteris Christicolis obtutibus praesentatur. Ille autem de perditione civium pastorali solitudine dolore repletus, pro se principem rogare noluit, sed ut pereuntibus civibus subveniret attentius exoravit dicensObtulit se etiam pro suis civibus, cervice parata pius pastor ad victimam, ut cessaret de pereuntpit sacerdotis: plures etiam Christianos eademi confessione perseverantes, eadem die diversa
Abbreviated transcription (Latin):
aũ prelari martyis testimo¬
ini utatems porta ubi ꝑcussor ꝓ admisso scelere
reus inpułsidne capitis semet ip̃m ꝑenut millũ
ab eodem temporeingressionis officiũ manti¬
b prebint ned egredendi ab urbe aditum ppłis¬
ulterius parefecit s saxis clansa ꝓ offensionis
iudiciis dampnata potius ꝑseuerat. Neniq cũ
ip̃e gladiator sacerdotis ceatu corpus trimcaret.
in librum diuinũ aꝑtum ferientis ictus ꝑ acces¬

Expanded text:
am praeclari martyris testimonii veritatem, porta, ubi percussor pro admisso scelere reus impulsione capitis semetipsum peremit, nullum ab eodem tempore ingressionis viantibus officium praebuit, nec egrediendi ab urbe consuetudiulterius patefecit: sed saxis clausa, pro offensionis indiciis, damnata potius perseverat. Denique cum ipsius gladiator sacerdotis sacrum corpus truncavit in librum divinum ferventis ictus peracces
Abbreviated transcription (Latin):
conscipatus: repente ignotus homo inside̾s
equo ꝑ ostiũ palacii ingressus curactis inde¬
tib et admirantib usq ad ip̃m ꝑuenit. di¬
cers se uelle ei colloqui. imꝑans ei ut surge¬
ret et se sequeretur. qui ĩmsibili potentie ñ
ualens resistere: surrexit et usq ad ossium
domus ꝓcessit. ubi equm ꝑatum iuert. ꝙ̃
uissus idatim ascendit. cmus habenas ille
accipiens qui pp̃̾ illũ ueuerat: nelocissimo
cursu ꝑ aera cunctis indentib ferre cepit.
Ille autem iniserabiłr clamans. duccuiri
te succurrite. totã cruitatem ꝯmouit om̃s
auteni currentem ꝑ eum aera conspexenint
qmͣ diu naturali õculoꝵ acie potuerũt. Sicq
tande̾ substratius insib honli fcũs ẽ eternꝰ
socius demonĩ.¬

Expanded text:
stipatus; repente ignotus homo insidens stipatus; repente ignotus homo insidens equo per ostium palatii ingressus cunctis videntibus et admirantibus usque ad ipsum pervenit, dicens se velle ei colloqui, imperans ei ut surgeret, et se sequeretur. Qui invisibili potentiae non valens resistere, surrexit et usque ad ostium domus processit: ubi equum paratum invenit, quem jussus statim ascendit; cujus habenas ille accipiens, qui propter illum venerat, velocissimo cursu per aera cunctis videntibus ferre coepit. Ille autem miserabiliter clamans, Succurrite, cives, succurrite, totam civitatem commovit. Omnes autem currentem eum per aera conspexerunt, quandiu naturali oculorum acie potuerunt: sicque tandem subtractus visibus hominum, factus est aeternus socius daemon
Abbreviated transcription (Latin):
re meo interfecit ut licencius ac freq̃ncius
meo concubitu frueretur. et in ħ pcc̃o ambo
mortui sumꝰ. nisi qd̾ hen sero in ip̃a mor¬
te penituimꝰ. Nunc autẽ tale tormentũ pa¬
titur qd sirigulis noctib a me interficitur
et ꝯburitur. Cantũ enim dolorem patit᷑
in ictu gladii quo eam ferio. qnͣtum ullus
uniqmͣ in morte sua passus ẽ. et multo ma¬
iorem ĩ cõbustione. ed ħ comes. Caus est
ille equs suꝑ quem sedetis. dyabolus ĩquit
quidam ẽ qui nos in effabili ueuatione tor¬
quet. poss ne uobis ait aliquis succurre
posset inquit. Si uos faceretis in cunctis
egregationib que nobis subiecte sunt ora¬
re ꝓ nobis. et a ꝓresbiteris celebrari missas.
et psalmos a cłicis decantari. Talis erat
equs suꝑ quem ascendit infelix ille masti¬
conensis. de quo refert petrus abbas clua¬
censis in libro miraculoꝵ. Q cum quadam
tio resideret multis militib diuersi ordiis

Expanded text:
re meo interfecit, ut licentius ac frequentius re meo interfecit, ut licentius ac frequentius meo concubitu frueretur. Et in hoc peccato ambo mortui sumus: nisi quod, heu sero! in hac ipsa morte poenituimus. Tale autem nunc tormentum patitur, quod singulis noctibus a me interficitur et comburitur. Tantum enim dolorem patitur in ictu gladii, quo eam ferio, quam nullus unquam in morte sua passus est, et multo majorem in combustione. Ad haec comes: Quis est ille equus, super quem sedes? Diabolus, inquit, quidam est, qui nos ineffabili vexatione torquet. Possetne vobis, ait, aliquis succurrere? Posset, inquit, si vos feceritis in cunctis congregationibus, quae vobis subjectae sunt, orare pro nobis, et a presbyteris celebrare missas, et psalmos a clericis decantari. Talis erat equus, super quem ascendit infelix ille Matisconensis, de quo refert Petrus abbas Cluniacensis in libro Miraculorum, quod cum ditio resideret, multis militibus diversi ordinis
Abbreviated transcription (Latin):
ego enim te bñ iudicabo. si ĩ egestate es.
ego tibi sb̃ueniam. qui wudit. nicħ noc̃e hẽo.
te nillo ꝯqueror. s ħ et ħ tociens idi. et
utinam uos indissetis. Cexte inquit comes
tecũ uatam et indebo uisionem hñc mag¬
nam. igitur comes confessus om̃ia pcc̃a ẽ
sua. mntat hĩtran. et assuit secum car¬
bonariũ abiit q cum eo solus insiluam
et cum ingilarent ccͣ mediam noctem
audnut quedam bucinantẽ fortiter. et sig¬
uauit se ꝑ totura. et ecce misera mulier il¬
la accurrens mida sicut prius cepit fossam
fugiens cirture. qmͣ eques ille inseqũs et
comp̃hendens gladio ꝑemit. et in ignem
piecit et iteꝵ resumpst qua suꝑ equm añ
se porta. cuim fugere uellet. Com̃es adnita¬
uit enm in nomme dñi ut staret et diceret ei
quis eẽt. et cur ħ faceret. Qunc ille subsiscẽ
ait. Ego sum nr̃ illes miles. et ħ ẽ illa mmu¬
lier uobilis ucor illius malitis quemi ꝓ amo¬

Expanded text:
ego enim te bene vindicabo; si in egestate es, ego enim te bene vindicabo; si in egestate es, ego tibi subveniam. Qui respondit: Nihil necesse habeo, de nullo conqueror, sed haec et haec toties vidi, et utinam vos vidissetis. Certe, inquit comes ei, tecum vadam, et videbo visionem hanc magnam. Igitur comes confessus omnia peccata sua, mutat habitum, et assumit secum carbonarium, abiitque cum eo solus in silvam. Et cum vigilarent circa mediam noctem, audiunt quemdam buccinantem fortiter, et signavit se per totum. Et ecce misera mulier illa accurrens nuda, sicut prius, coepit fugiens fossam circuire: quam eques ille insequens et comprehendens, gladio peremit, et in ignem projecit, et iterum resumpsit: qua super equum ante se posita cum se fugere vellet, comes adjuravit eum in nomine Domini, ut staret, et diceret ei, quis esset, et cur hoc faceret. Tunc ille subsistens, ait: Ego sum vester ille miles, et haec est illa mulier nobilis, uxor illius militis, quem pro amo
Abbreviated transcription (Latin):
scrauit cartonarnus comiti andam ui¬
mimensi. Erat enimi carbonarius iste ur
pauꝑ in seculo. s diues in deõ. religiosus
et timens diũ. ob ꝙ etiam familiaris erat
prefato comiti. hii dumi nocte quadã unigi¬
laret et custodirent fossam suam carboni¬
ficam acriter incensã: ecce quedam feĩa
mda currens aꝑꝑuit. et post eam eques qͥ¬
tam equo ingro insidens euagmato gladio
uelociter equitans ut fugientẽ apphenderet
nuilierẽ. que dum fugiens fossam aircuiret.
comp̃hensa ẽ ab eo et ꝑfossa gladio. et sta
tim quasi mortua. qmͣ ille ꝓiecit in ignem.
et exustam rursus extraxit. et posuit ante
se suꝑ equm et abiit. N auten uisio płib
noctib illi ostensa ẽ. Cum ergo quadã die
de hiꝰ insione tam freqũti nmis arycius
cogitaret: sic cogitabundꝰ et tristis obui¬
auit comiti. Mir̃atus comes traxit enin
in ꝑtem. et secrete requisiuit ab eo quid
hrẽt dicens. si quis tibi fecit uuriam uł
molestiã aliqr̃ nntulit: ne celau̾is a me.

Expanded text:
stravit carbonarius comiti cuidam Nivernensi. Erat enim carbonarius iste vir pauper in saeculo, sed dives in Deo, religiosus et timens Deum. Ob quod etiam familiaris erat praefato comiti. Hic nocte quadam cum vigilaret et custodiret fossam suam carbonificam incensam acriter; ecce quaedam femina nuda currens apparuit, et post eam eques quidam equo nigro insidens, evaginato gladio velociter equitans, ut fugientem apprehenderet mulierem: quae dum fugiens fossam circumiret, compressa est ab eo, et perfossa gladio, et facta est quasi mortua. Quam ille projecit in ignem et exustam rursus extraxit, et posuit ante se super equum, et abiit. Haec autem visio pluribus noctibus ostensa est illi. Cum ergo quadam die de hujusmodi visione tam frequenti nimis anxius cogitaret, sic cogitabundus et tristis obviavit comiti. Miratus comes traxit eum in partem, et secrete requisivit ab eo, quid haberet, dicens: Si quis tibi fecit injuriam, et malitiam aliquam intulit, ne celaveris a me,
Abbreviated transcription (Latin):
subrint. et in mun̾ia ppłoꝵ mylia hyans
terta degluturt. et edificioꝵ casu inoritu¬
ros oꝑint Inter ceteros qui tam repentino
cadebant excidio hmãnus quidam gen̾e
meniensis ẽducatus antiochie. cum ẽẽt
in castro cursario ꝙ ẽ de iure prĩarchatus anti¬
ochem in ecc̃a beati petri dum uideret corusca¬
tõnes. fulgura et tomtrua. et hyatus terre
ex hiis dunitarat qui erant in ecc̃a plusqm.¬
iam delapsus piissimam mrẽm dñi apud
rothomator procinantem ĩuocauit. et preces
suas exaudiendas continuo senfit. Nar cir
cumquaq morientes rugirent. et ad inferi¬
ꝯra terre ruerent. hic licet coartaretur a ter¬
ua et pene suftocaretur. aualio regine uir-¬
gniũ a terra extractus euasit uiius. In nata¬
tam contigit ħ opus horrendum. Eodem ã¬

Expanded text:
subruit, et innumera populorum millia hians terra deglutivit, et aedificiorum casu mortuos operuit. Inter caeteros, qui tam repentino cadebant excidio, Hermannus quidam, genere Viennensis, educatus Antiochiae, cum esset in castro Caesareo, quod est de jure patriarchatus Antiocheni, in ecclesia B. Petri dum videret coruscationes, fulgura et tonitrua; et hiatus terrae ex his duntaxat, qui erant in ecclesia, plusqjam delapsus, piissimam Matrem Domini apud Rochemador patrocinantem invocavit; et preces suas exaudiendas continuo sensit. Nam cum circumquaque morientes rugirent, et ad inferiora terrae ruerent, hic licet coarctaretur a terra, et pene suffocaretur, auxilio Reginae virginum a terra extractus evasit vivus. In Natacontigit hoc opus horrendum. He
Abbreviated transcription (Latin):
moriente puero matrona cui quondã steri¬
li eundem ut nasceretur añ ep̃atum apud
dũm̃ suis m̾itis obtinu̾at. postulans ut fi
secratione paululum p̾sule puer excessit.
beatus. beatissmus igtur maurilius ex¬
pleto saricto solempnitatis capitello obitu¬
q pueri qui absq carismatis douo excesserat
ꝑ cognito. totum id sue diffinitioni deputa¬
uit lacrinuis multo tempore irremediabili¬
b sue culpam lugens in obedĩe. Cui cum n ͨ
istã sufficerent. dm. multũq quid ag̾et se¬
cum animo collusante sandem reꝑit̃. ꝙ in¬
tus concines tante necgligentie piaculum
plene expiare nequiret. insi singularis elap¬
sus prĩam ꝓpriam cines q relinqueret. Ta¬
li igitur reꝑto consilio occulte exinde semet
ip̃m eripint. ex scõꝵ peliquiis quib sancta
andeganensis mt̃ ecc̃a decorabatur secum
claues exportans. Cum autem ꝑuenisset
ad mare diuina om̃ipotentis dei ꝓuidente
clementia qui manebat in littore diem tnͣ¬

Expanded text:
moriente puero matrona, cui quondam sterili eundem ut nasceretur ante episcopatum apud dominum suis meritis obtinuerat, postulans ut filsecratione paululum praesule, puer excessit.76 Beatissimus igitur Maurilius, expleto sanctae sollempnitatis capitello obituque pueri qui absque carismatis dono excesserat percognito, totum id suae desitudini deputavit lacrimis multo tempore inremediabilibus suae culpam lugens inoboedientiae. Cui cum nec ista sufficerent, diu multumque quid ageret secum animo colluctante, tandem repperit, quod inter concives tantae neglegentiae piaculum plene expiare nequiret, ni singularis elapsus patriam propriam civesque relinqueret. 77 Tali igitur reperto consilio, occulte exinde semet ipsum eripuit ex sanctorum reliquiis, quibus sancta Andecavensis mater ecclesia decorabatur, secum claves exportans. Cum autem pervenisset ad mare, divina omnipotentis dei providente clementia qui manebat in litore diem tra
Abbreviated transcription (Latin):
tam magm et tam graras mallei t̃sio¬
nes assiduas ñ formidas qui contͣ ꝓprie¬
tates alioꝵ malleoꝵ nichil glutinare potest.
solidare nich nouit. s suncta confrigit.
et omĩa ꝯtinuit. dissoluit innũsa. Redi
ergo redi ad crucem dm̃i bamlandã. et no¬
li ꝑtem tuam ponere cum pilato qui mal¬
leator infp̃tatur.

Expanded text:
tam magni et tam gravis mallei tunsiotam magni et tam gravis mallei tunsiones assiduas non formidas, qui contra proprietates aliorum malleorum nihil glutinare potest, solidare nihil novit; sed cuncta confringit, et omnia comminuit, dissolvit universa. Redi ergo, redi ad crucem Domini bajulandum: et noli partem tuam ponere cum Pilato, qui maltor interpretatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mulier inquit narro dicitur a mollicie
quasi mollier. Istud mollier intlłigendũ
ceretur mollibilis .i. facilis ad inolliend̾.
ut et cito molliat et cito molliatur. Nolo
autem te ignorare qd̾ malleus sinułr di¬
citur a molliendo eo qd̾ ferrũ molliat. fer¬
reas mentes ait Iommꝰ. ip̃a libido domat.
et clandianus. ferrea lascirs molescũt
corda sagitis. Sides ergo quoniõ cõneĩant
rõnes ethanologiaꝵ cum rõmbus natu¬
raꝵ. quid ñ uuollit mallens. quema ñ mol¬
lit mulier. igitur uuulier ẽ maleus. uera¬
uere ip̃a ẽ malleus unuise terre ꝑ quemi dy¬
abolus et moslit et malleat uriuersũ mũ¬
dum. Quomõ ñ cauisti tibi ab ħ malleo.
Nonne ille ẽ malleus qui tu massã cor¬
poris usq ad plumbeas exterminauit.
laminas. ĩmo etiam qui assidue cudendo
suꝑ te suam de te suara fecit maidem. Si
ergo uis fugere ab hꝰ malleo exi de fornace
ferrea babilonis. ansi forte qd̾ abfit. hanꝰ

Expanded text:
Mulier, inquit Varro, dicitur a mollitie, Mulier, inquit Varro, dicitur a mollitie, quasi mollier. » Istud mollier intelligendumuam si diceretur mollibilis, id est facilis ad molliendum; ut et cito molliat, et cito molliatur. Nolo autem te ignorare, quod malleus similiter dicitur a molliendo, eo quod ferrum molliat. « Ferreas mentes, ait Hieronymus, ipsa libido domat. » Et Claudianus: Ferrea lascivis mollescunt corda sagittis. Vides ergo, quomodo conveniant rationes etymologiarum cum rationibus naturarum. Quid non mollit malleus? Quem non mollit mulier? Igitur mulier est malleus. Vere ipsa est malleus universae terrae, per quem diabolus et mollit et malleat universum mundum. Quomodo non cavisti tibi ab hoc malleo? Nonne ille est malleus, qui tibi massam corporis usque ad plumbeas exterminavit laminas, imo etiam qui assidue cudendo super te suam de te fecit incudem? Si ergo vis fugere ab hoc malleo, exi de fornace ferrea Babylonis, nisi forte, quod absit, hujus
Abbreviated transcription (Latin):
recitias iucͣte et mulierẽ sufficiat᷑ tibi
de ceptam a serpente. te actenus decepisse.
dou dare ianginssuge sanguine ao sue¬
gendũ. s auesle eami acuite uent ñ oniti ẽ
senulens. dis tꝰstint si abidinem. Amoue
possis cognoscere diibo. Isra sint oetera
ꝑitas ludus. carmina. forma. puerꝰ. Ps
mo hẽs. Ocia corpus alunt animꝰ quosͥ
pascitur illis. et lucanus. uariam dant
osia mentem. Et quidam de uris. In deside¬
riis ẽ omius ociosus. et regula illa bñdcã
ait. Ociositas nmica ẽ amie. Et quib¬
quidam de frĩb pribus. Numꝙͣ iemat te
dyabolus ociosum. Ne secundo hẽs. querit᷑
egistus quare sit factus adult. In ꝓmuptu
causa ẽ desidiosus erat. De tercio est illude
cathoris ethicam. plus uigila semꝑ ne sõp¬
no deditus esto. Nam diniturna qui es uiciis
istud terciũ comitaptur. Nemo enini potest
eẽ sompuolentus qui sit et ociosus et desi¬
diosus. De quarto ait apłs. bonũ e ñ mã¬
ciat ponere solam mulieris ethimologiã.

Expanded text:
citias inter te et mulierem: sufficiat tibi deceptam a serpente, te hactenus decepisse. Noli dare sanguisugae sanguinem ad sugendum, sed avelle eam a cute, velit nolit etiam semiplenam. Vis exstinguere libidinem? Amove possis recognoscere, dinumerabo. Ista sunt ergo: Otia, eritas, ludus, carmina, forma, puer. De primo habes Otia corpus alunt, animus quoque pascitur illis. Et Lucanus: . . . Variam dant otia mentem. Et quidam de nostris: In desideriis est omnis otiosus. Et Regula illa Benedicti ait: Otiositas inimica est animae. Et quidam de Patribus: « Nunquam inveniat te diabolus otiosum. » De secunda habes: Quaeritur, Aegistus quare sit factus adulter: Impromptu causa est, desidiosus erat. De tertio est illud apud Catonis Ethicam: Plus vigila semper, nec somno deditus esto. Nam diuturna quies vitiis aistud tertium comitantur. Nemo enim potest esse somnolentus, quin sit et otiosus et desidiosus. De quarto ait Apostolus: Bonum est non manciat ponere solam mulieris etymologiam: «
Abbreviated transcription (Latin):
minãt. Nã et qͥ aligͦ tendit si unã et rectã
temnt inã cito ꝑueĩt q ͦ tendit. et itiuis et
laboris facit finẽ. si u̾o młtas aggredit᷑ ui¬
as: errat. nec laboris aliqũ finẽ facit qr er¬
ut mluł modicũ de temet ip̃o age̾ p̾sumas me¬
dico .s. ĩ ꝯsulto. a q ͦ si oꝑam medicãtis expec¬
tas nccẽ ẽ ut uuluꝰ tũ semꝑ ei detegere ñ e¬
rubescas. erubesce g ͦ. s tñ reuenela totũ n ͨ ab¬
scondas. Sũt eĩ qui ꝯfitendo sit̃ fabulã enar¬

Expanded text:
rminant. Nam et qui aliquo pergit, si unam certam tenuerit viam, cito perveniet quo tendit, et itineris, et laboris faciet finem. Si vero multas aggreditur vias, errat, nec laboris aliquando finem facit; quia erut nil, vel modicum de temetipso agere praesumas medico inconsulto; a quo si operam medicantis exspectas, necesse est ut vulnus tuum semper ei detegere non erubescas. Erubesce, sed tamen revela totum, nec abscondas. Sunt enim qui confitendo quasi fabulam enar
Abbreviated transcription (Latin):
cauit. Qui ꝓtinus de reatu suo uehementer ĩ¬
genuit: at in ip̃a tristicia ex corpore exiiit.
ita ẽ sepultus ut dixam. s frẽs omnes eadẽ
et iulia et que eis hr̃e regulaniter semꝑ licue¬
rat ad mnediũ ꝓferte uehementerq formdate
ne quid apud se eẽt unde dep̾hendi potussent
Cum uero post mortem enis .xxͣx. iam eẽnt di¬
es euoluti. cepit amiꝰ mens definicto fr̃ cõpa¬
ti enisq cum dolore gram supplicia pensare: et
si qd̾ eet ereptionis remedium querere. Tunc
ẽ: qd fr̃ ille qui defunctus ẽ in igne cruciatur.
rebemus ei aliquid caritatis ĩpendere: et eũ
qnͣtum possumus ut eripiatur adiuuare. ua¬
fid: et parint. Nobis autem alia curantibus
at euolutos dies si mim̾antib: isdem fr̃ qui
definictus fuerat nocte quadani fr̃i suo gͥma¬
no copioso ꝑ insionem aꝑꝑuit. Qũe ille cum
iudisset: inquisiuit dicens. Quid ẽ fr̃. eño¬
es Qm ip̃e Rendit. Nmnc usq male fui: sed

Expanded text:
cavit. Qui protinus de reatu suo vehementer incavit. Qui protinus de reatu suo vehementer ingemuit, atque in ipsa tristitia e corpore exivit. Qui ita est sepultus ut dixeram. Sed fratres omnes eadem et vilia et quae eis habere regulariter semper licuerat, ad medium proferre, et vehementer formidare ne quid apud se esset, unde reprehendi potuissent. Cum vero post mortem ejus triginta jam dies evoluti, coepit animus meus defuncto fratri compati, ejusque cum dolore gravi supplicia pensare, et si quod esset ereptionis ejus remedium quaerere. Tunc est quod frater ille qui defunctus est in igne cruciatur, debemus ei aliquid charitatis impendere, et eum in quantum possumus, ut eripiatur, adjuvare. Vasit, et paruit. Nobis autem alia curantibus, atque evolutos dies non numerantibus, idem frater qui defunctus fuerat, nocte quadam fratri suo germano Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit dicens: Quid est, frateui ipse respondit: « Nunc usque male fui, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nimo m̾ore ꝑcufsus: cogitare cepi uł quid ad p¬
gationem morientis facem: uł quid in exem¬
plum inuentib fr̃ĩb ꝓuiderem. Porecioso igͣ
enisdem monasteri p̾posito ad me accito dixr
uade et nullus ex fr̃ĩbus se ad eum morientem
nĩgat: nec sermonem consolationis ex cunisl
eoꝵ ore ꝑcipiat. S cumi in morte conscĩtutus
fr̃es quesierit ei suus fr̃ carnalis dicatos ꝓ soli¬
dis quos occulte hũit a cunctis frib abhoĩa¬
in st̾quilimo facite: in ea corpus eius ꝓicite.
Ibi quoq suꝑ eum tres aureos quos reliquit e
Pecuma tua te cum sicut in ꝑditione. Et sic e¬
eum fra oꝑite. In quibus utrisq rebus unam
ut et illũ amaritudo mortis a culpa soiubilẽ
faceret. et istos auaricie tanta dampnatioe
misceri in culpa ꝓhiberet. Ꝙ ita fr̃m ẽ. Nam
cum isdem monachus ꝑueniss ad mortem:
ex frĩbus ei applicare et loqui dignaretur: ei
carnalis fr̃. eur ab omnib eẽt abhoĩatus indi¬

Expanded text:
nimio moerore perculsus cogitare coepi, vel quid ad purgationem morientis facerem, vel quid in exemplo viventibus fratribus providerem. Pretioso igitur ejusdem monasterii praeposito ad me ascito dixi: « Vade et nullus ex fjungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat, sed cum in morte constitutus fratres exquisierit, ei suus frater carnalis dicat, quia pro solidis quos occulte habuit, a cunctis fratribus abominain sterquilinio facite, et in ea corpus ejus projicite, ibique super eum tres aureos quos reliquit, Pecunia tua tecum sit in perditione, et sic eum terra operite. In quibus utrisque rebus unam ut et illum amaritudo mortis a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri in culpa prohiberet. Quod ita factum est. Nam cum idem pervenisset ad mortem, e fratribus ei applicare et loqui dignaretur; ei carnalis frater cur ab omnibus esset abominatus indi