comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cur nescientes uidicr dĩ et inuestigabilia & ꝓfundum
diuimarum & sapientiȩ & scientis eius. Quod ita uide¬
at ds̃ ut uidet homo. Homo tantum p̾sentia respiert.
ds̃ futura & ģtͥna cognoseit Et quomͦ siegrotꝰ & astuans
febribus aquam frigidam postulet.& dicit admedicr̃
Uim patior crutior uror exanimor usqueqꝰ medice cda¬
mabo etuon exaudios & respondeat ei sapientissimus.
& lem̃tissimꝰ medicus. Scio quo temp̃r debeam. dare
quod postulas non misereor mnͦ: quia mnisedĩ ista cru¬
delitas est. & uoluntas tua contrate petĩt. Ita & dus
exaudit clamantẽ. uteum probet & magis prouocet
adrogandum & quasi igne excoctum iustiorem &
puriorem faciat. Quod intelligens apłis sed̃m id quod
usq infinem. inc saluus eeit: &głat᷑ in labore & dolore
Eteum heremia dicit. Tribulationẽ & miseriã inuo¬

Expanded text:
 Dei investigabilia , et profundum divitiarum sapientiae et scientiae ejus, quod non ita videat Deus ut videt homo. Homo tantum praesentia respicit: Deus futura et aeterna cognoscit . Et quomodo si aegrotus et aestuans febribus aquam frigidam postulet, et dicat ad medicum: Vim patior, crucior, uror, exanimor: usquequo, medice, clamabo, et non exaudies? Et respondeat ei sapientissimus et clementissimus medicus: Scio quo tempore debeam dare quod postulas: non misereor modo, quia misericordia ista crudelitas est, 592 et voluntas tua contra te petit. Ita et Domexaudit clamantem, ut eum probet, et magis provocet ad rogandum, et quasi igne excoctum justiorem et puriorem faciat. Quod intelligens apostolus secundum id quod usque in finem, hic salvus erit . Et gloriatur in labore et dolore. Et cum Jeremia dicit: Tribulationem, et miseriam invo
Abbreviated transcription (Latin):
RIM UM ChROMATI
Episcopoꝵ doctissime scire nos conuenit corrup¬
te apud grecos & latinos nom̃ ãbacũc propħe legi qͥ
apud hebreos ab acuc etint̃p̃tat᷑ amplexꝰ siue ut signisi¬
Deinde ubi lxx trans latores et symmachus ac theodotio.
anata id est ad sumptionẽ int̃p̃tatisunt in hebreo po¬
ni a assa. quod aquila ũtit inpondus. suꝑ quo innaũ
propħa plemus disputauimꝰ massa aut̃ nũquã p̃ferttir
intitulo nisi cum graue & ponderis laborisq plenum ẽ.
quod uidet᷑. Unde necesse ÷ & p̃sente prophetiã habere
aliquid austeritatis ut sicͣ in naum pondus quoduide

Expanded text:
rimum, Chromati, episcoporum doctissime, scire nos convenit, corrupte apud Graecos et Latinos nomen Ambacum prophetae legi, qui apud Hebraeos dicitur Abacuc, et interpretatur amplexus: sive ut signifiDeinde ubi Septuaginta translatores et Symmachus et Theodotio λῆμμα, id est, assumptionem interpretati sunt, in Hebraeo poni MASSA  , quod Aquila vertit in pondus: super quo in Naum propheta plenius disputavimus. Massa autem numquam praefertur in titulo, nisi cum grave, et ponderis laborisque plenum est quod videtur. Unde necesse est, praesentem prophetiam aliquid habere austeritatis, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
chum. oẏneytparicei. hoc ẽ. inrerũ omniũ erit pe¬
nuria : qui quasi mors & infernꝰ non saturat᷑ occiss & om̃s
gentes cunctosq popłos suo imꝑio subiugans fine̾ aua¬
rię nonput abit Nonne cum inhebriatꝰ fuerit poculo dm̃i:
et meraco calice cõpositꝰ om̃s suꝑ eũ ꝑcõꝑationẽ loquent᷑¬
& tporanas. Ue ei qui totũ orbẽ uastans nonsiturat᷑

Expanded text:
chum οὐκ εὐπορήσει, hoc est, in rerum omnium erit pechum οὐκ εὐπορήσει, hoc est, in rerum omnium erit penuria. Qui, quasi mors et infernus, non saturatur occisis: et omnes gentes cunctosque populos suo imperio subjugans, finem avaritiae non putavit. Nonne cum inebriatus fuerit poculo Domini, et meraco calice consopitus, omnes super eum per comparationem loquentur, πρόβλημα? Vae ei qui totum orbem vastans, non saturat
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ eiꝰ etdicent. Ue qͥmultiplicant sibi quȩ ñ st̾ sua Usqueqͦ¬
& ad grauans torquẽ suam grauit᷑. qi subito consurgent
mordentes eum: & euigilabunt insidiatores tui. &eris
inrapinã illis: qr tuspoliasti gentes multas. spoliabunt
te om̃s reliqͥ ppłi: ꝓpt̾ sanguinẽ hominũ & impieta
tes t̾ra. & ciuitatis & omniũ habitatoꝵ eius Cum hȩc
dexpͣaduentu sint reꝓinissa siue ut qͥbdam placet de
uisionis fine. & de completione auxilii dĩ. Quod qͥ credidit
ẽe uenturũ: uiuet exfide sua. Qui incredulus fuerit dm̃:
animȩ displicebit Nabugo donosor rex babylonis decipat᷑
suꝑbia sua: & quomͦ uinu̾ contra potamtt̃ facit. Et postquã
surrexerit. neq pes neq mens suũ officũ tenet: om̃nsq lȩ¬
titia & mͣtis exhilaratio u̾tit᷑ inrumã. Sicuir suꝑb nͣ deco
rabit̾. nec uoluntatẽ suã ꝑducet ad finẽ. Etuixta sẏmina¬

Expanded text:
tionem ejus, et dicent: Vae qui multiplicat sibi quae non sunt sua: usquequtionem ejus, et dicent: Vae qui multiplicat sibi quae non sunt sua: usquequo aggravat torquem suam graviter, quia subito consurgent mordentes eum, et vigilabunt insidiatores tui, et eris in rapinam illis? Quia tu exspoliasti gentes multas, exspoliabunt tetes terrae, et civitatis, et omnium habitatorum ejus. Cum haec de Christi adventu sint repromissa, sive, ut quibusdam placet, de visionis fine, et de completione auxilii Dei: quod qui crediderit esse venturum, vivet ex fide sua: qui vero incredulus fuerit, Domini animae displicebit: Nabuchodonosor rex Babylonius decipietur superbia sua. Et quomodo vinum contra potantem facit, et postquam surrexerit, neque pes, neque mens suum officium tenent; omnisque laetitia, et mentis exhilaratio vertitur in ruinam: sic vir s nec voluntatem suam perducet ad finem, et juxta Symma
Abbreviated transcription (Latin):
uir suꝑbus: & non recordabit᷑. Qui dilitauit quasi infer
nus animã suam: & ipse quasi mors & non impletͥ. &c̃gre¬
gauit ad se om̃s gentes. & coaceruabit adse om̃s popłos.
Nonquidnon om̃s isti suꝑ eum parabolam sument. & lo¬
quelam enigmatum eus & dicet᷑: ue ei qͥmultiplicat
non sua. usquequo & ad grauat contrase densum lutum.
Numquid non repente consurgent qui mordeant te: &
suscitabunt̾ lacerantes te: & eris inrapinã eis: quia tu
spoliasti gentes multas: spoliabunt te om̃s qͥrelicti
fuerint depopłis : propt̾ sanguinẽ hominis & iniqͥtatẽ
t̾rȩ ciuitatis. & omniũ habitantium in ea : Lxx. Qaut̃
adrogans ẽ. & contemptor uir suꝑbus. nichil ꝑducet ad
finem. Qui dilatauit sicut infernus animam suam : &
iste quasi mors non adimplet᷑. & congregabit adse om̃s gen¬
tes & accipient adse om̃s popłos. Nonne unuisa haec
adũsum eum parabolã sument. & ꝓpositionẽ ad narra¬

Expanded text:
vir superbus, et non decorabitur, qui dilatavit quvir superbus, et non decorabitur, qui dilatavit qunus animam suam, et ipse quasi mors non adimpletur. Et congregabit ad se omnes gentes, et coacervabit ad se omnes populos. Nunquid non omnes isti super eum parabolam sument, et loquellam enigmatum eius et dicetur vae ei qui multiplicat non sua usquequo et adgravat contra se densum lutum numquid non repente consurgent qui mordeant te et suscitabuntur lacerantes te et eris in rapinam eis quia tu spoliasti gentes multas spoliabunt te omnes qui reliqui futerrae, civitatis et omnium habitantium in ea. LXX: Qui autem arrogans est et contemptor, vir superbus, nihil perducit ad finem: qui dilatavit sicut infernus animam suam, et iste quasi mors, non adimpletur. Et congregabit ad se omnes gentes, et accipiet ad se omnes populos: nonne universa haec adversum eum parabolam sument, et propositionem ad narra
Abbreviated transcription (Latin):
hunc texere sermonẽ. Quod tempr̃ constituto & in consũ¬
matione mundi ueniat filius mͥs. qui saluet oues ꝑditas
domꝰ isrl. Et alias quoq oues antiquis ouib copulet. &¬
unum efficiens gregem uingat duas uirgas quas ezehiel
id est uirtꝰ dĩ sotietas. & sibi inuicẽ coherentes tenet in
& uisus fuerit retardare. Expecta illum. ueniensenĩ
uemiet & non tardabit: & cetera quȩ iam supra expo¬
sunnius. Porro quod apłs lxx magis testimonio abusꝰ est :
ad romanos scribens. lustus autẽ exfide mea uiuet. & ñ
eo qd habet᷑ in hebraico. causa ꝑspicua ẽ. Seribebat roma¬
nis. qui scripturas hebraicas nesciebant: nec erat ei cura
deu̾bis cum sensusesset intuto. & dapnũ exeo p̾sens dis¬
putatio non haberet. Alioquin ubicumq diũs est sensꝰ
& alit̃ scriptum  in hebraico alit̃ inlxx. Nota eũ his
uti testimoniis quȩ agamalihele doctore legis didicerat.
Et quocoodo uiauoo Potanttoo otcisit. Sic eRIT

Expanded text:
quod tempore constituto, et in consummatione mundi veniat Filius meus, qui salvet oves perditas domus Israel, et alias quoque oves antiquis ovibus copulet, et unum efficiens gregem jungat duas virgas, quas Ezechiel, id est, virtus Dei, sociatas et sibi invicem cohaerentes tenet in t Christus, et visus fuerit retardare, exspecta illum, veniens enim veniet, et non tardabit; et caetera quae jam supra exposuimus. Porro quod Apostolus LXX magis testimonio abusus est, ad Romanos scribens: Justus autem ex fide mea vivet , et non eo quod habetur in Hebraico, causa perspicua est. Scribebat enim Romanis, qui Scripturas Hebraicas nesciebant: nec erat ei cura de verbis, cum sensus esset in tuto, et damnum ex eo praesens disputatio non haberet. Alioquin ubicumque diversus est sensus, et aliter scriptum est in Hebraico, aliter in LXX, nota eum uti his testimoniis quae a Gamaliele doctore legis didicerat. Et quomodo vinum potantem decipit, sic erit
Abbreviated transcription (Latin):
simas in ipso hostias conp̃hendit & ꝑ unĩ hominei
peccatores constituti sunt plurimi & u adam oũs
mortu sumꝰ &x unu̾si deinceps sci deinceps sei cum
illo parit̾ deparadyso eiecti: unde &e cibieius ele stist¬
uascomn ꝑ alimistam quȩint ado ȩscum sibr lrophas subĩtere
uolens & apłos & quia pͥmum decepit hominẽ eotidle
uuuisum humanum genus untficere uoncesdt Porest
aute &e de hereticorum accipi pusa multipliers dos¬
erina quod e ipsi hamosuo & retisuo & sigens suis
plurmnos pisces capiant & multa reptilia cõphendant
& idcires lȩcent᷑ ae sermonẽ suum quod decipere di
sudert potuioit quasi dm̃ adorent & illum colantils̃
oupoliant epsi om̃i arte deserurant ꝑ que seiant asẽ
sicut inpnicipis sed plures intficiant non anbieit
Seunt seestione multerũ gentiũ qui tanta hereseon
de pusaru ao ctrinarũ multituaine dabo li undent

Expanded text:
simas in ipso hostias comprehendit. Et: Per unum hominem simas in ipso hostias comprehendit. Et: Per unum hominem peccatores constituti sunt plurimi , et in Adam omnes mortui sumus , et universi deinceps sancti cum illo pariter de paradiso ejecti. Unde et cibi ejus electium Psalmistam: Quaerat a Deo escam sibi , prophetas subvertere volens et apostolos. Et quia primum decepit hominem, quotidie universum humanum genus interficere non cessat. Potest autem et de haereticorum accipi perversa multiplicique 607 doctrina, quod et ipsi hamo suo, et rete suo, et sagenis suis plurimos pisces capiant, et multa reptilia comprehendant, et idcirco laetentur, et sermonem suum quo decipere et persuadere potuerunt, quasi Deum adorent, et illum colant, illum exspoliant: ipsi omni arte deserviant, per quem sciant a se sicut in principio, sed plures interficiant. Non ambigit de interfectione multarum gentium, qui tantam haereseon et perversarum doctrinarum multitudinem diabo
Abbreviated transcription (Latin):
genus si am p̃damfecorit Poro ouodat. latabi t ati
qaudebit & ĩmolabit sagene sue & sacrificabit
reti suo laolum significat quod fecit incampo dera
bit pinguisimas uictunas totas quas uicerat patio¬
nes adcultum euis cogens impsis quippe hoc est ues
idolis suis incrassatum ec̃ credens & siuam partem
destoms se huabere diuitius quasi grandes piscessetũ
electas uocat & quia semel piseatione opulentissi¬
ma seturat᷑ & sagenam suam. idest suum repleuit
exercitum P opterea gentes int ficere. idest seꝑ
pugrare a uiguilant noncessit Porro sedin serta¬
gusti nimn pius dibolus quorpͥmit uistum &e habie
honuines quast psces maris & uastat cuncta quasi
beptilta non habentia ducẽ misit hamum suun
adhesit hamo eius adam extraxit eum foras de paradyss
sete suo & ocopuit illum sagenis suis uarũ multipliei¬
& unmolibit non hamo quipusꝰ sermo intellegitur
Et adhius in pͥncipio constitutꝰ sedreti suo. quia pingus¬

Expanded text:
rit . Porro quod ait: Laetabitur atque gaudebit, et immolabit sagenae suae, et sacrificabit reti suo, idolum significat quod fecit in campo Duravit pinguissimas victimas, totas quas vicerat nationes ad cultum ejus cogens. In ipsis quippe, 606 hoc est, in idolis suis incrassatum esse se credens, et suam partem, id est, omnes se habere divitias, quasi grandes pisces etiam electas vocat. Et quia semel piscatione opulentissima saturatus est, et sagenam suam, id est, suum replevit exercitum, propterea gentes interficere, id est, semper pugnare, et jugulare non cessat. Porro secundum Septuaginta, impius diabolus qui opprimit justum, et habet homines quasi pisces maris, et vastat cuncta quasi reptilia non habentia ducem misit hamum suum adhaesit hamo ejus Adam, et attraxit eum foras de paradiso rete suo: et cooperuit illum sagenis suis, variis et multipliciEt immolabit non hamo qui perversus sermo intelligitur, et adhuc in principio constitutus, sed reti suo, quia pinguis
Abbreviated transcription (Latin):
Non quo solitariam uitã & propħicam quam habuerant
helias & ioħs condempnanda sit: sed quasi ceteros
in laude uirtutum ẽ. Qui autẽ solus ẽ. & non facit oꝑa
usticiȩ & quietis tantum fruitꝰ uoluptate. & non
in xꝑi oꝑe & labore desudat. nec propͥis manibus
hic habitat insaltu infructuosa ligna ũsat᷑. Sed tam̃
quia bonus pastor est & uirga eius obhoc ꝑcutit ut
em̃det meliora sermo propħicꝰ pollicet᷑ & dieit
Inmedio carindi pascent᷑ basamtidem & galudit̃¬
ubi ẽ. dñs ds̃ tuus. Uidebo in ea ultionem tuam. & erit
quasi lutum platenrum atq calcabit᷑ neamplius de
luto & paleis aegyptias extruat ciuitates.

Expanded text:
non quod solitaria vita et prophetica quam habuerunt non quod solitaria vita et prophetica quam habuerunt Elias et Joannes , condemnanda sit; sed quia si caeteros in laude virtutum est: qui autem solus est, et non facit opera justitiae, et quietis tantum fruitur voluptate, et non in Christi opere et labore desudat, nec propriis manibus  et inter infructuosa ligna versatur. Sed tamen quia bonus pastor est, et virga ejus ob hoc percutit ut emendet, meliora sermo propheticus pollicetur, et dicit: In medio Carmeli pascentur Basanitidem et GalaaditUbi est Dominus Deus tuus ? Videbo in ea ultionem tuam, et erit quasi lutum platearum, atque calcabitur, ne amplius de luto et paleis Aegyptias exstruat civitates.
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris. qui sapientiam loquebant᷑ int̾ ꝑfectos.
uirgam excussam eẽ. demanib quia ꝑfecta dilectio
foris mitit timorem. Quod siquis nobis opposuerit
ouesq eripere respondebimꝰ ei scđm illud quod dñs
pollicet᷑ apłis suis Maiora eos signa inpopłis eẽ factu¬
ros quam ipse fecerit. E tquia adhuc dñs loquebatur
ad carneum isrł. & necdum adeũ quiꝑfecte poterat
nosse mistia. lacirco dictum eẽ. deeo ut pascat in uir¬
ga popłm & gregem suum. Aptis autẽ uirgam eoc¬
cussam eẽ. demanib & seueritatem legis eugłii
cdem̃tiam temꝑatam. Porro inpopłi & istȩ oues ꝓp¬
terea ꝑcutient᷑ & pascent᷑ in uirga quia habitauerant
soli insaltu. quod quidem possumꝰ & delus accipere qͥse
deeccła seꝑantes conuiuĩis dedunt amicitiisq gentilir̃
N ec non & dehis qui odio genĩs humani uitã appetunt
solitariam. qualem timorem fuisse athenis legimus

Expanded text:
Salvatoris, qui sapientiam loquebantur inter perfectos , Salvatoris, qui sapientiam loquebantur inter perfectos , virgam excussam esse de manibus, quia perfecta dilectio foras mittit timorem . Quod si quis nobis opposuerit,ovesque corripere: respondebimus eis secundum illud quod Dominus pollicetur apostolis suis, majora eos signa in populis esse facturos, quam ipse fecerit . Et quia adhuc Dominus loquebatur ad carneum Israel, et necdum ad eum, qui perfecte poterat nosse mysteria, idcirco dictum esse de eo, ut pascat in virga populum et gregem suum, apostolis autem virgam excussam esse de manibus, et severitatem Legis, Evangelii clementia temperatam. Porro hi populi et istae oves propterea percutientur, et pascentur in virga, quia habitaverant soli in saltu. Quod quidem possumus, et de his accipere, qui se de Ecclesia separantes, conviviis 528 dedunt amicitiisque gentilium: necnon et de his, qui odio generis humani vitam appetunt solitariam, qualem Timonem fuisse Athenis legimus:
Abbreviated transcription (Latin):
m̃o formidabunt & timebunt ates Hoc quod dicit᷑
pasce popłm tuum in uirga tua. as̃ pat̃ loquit᷑ ad fi¬
bonus est & ponit animam suam proouib siuis
Pascat popłm iniurga sua. &e oues lereditatis suȩ le
neputemꝰ eosdem et̃. popłm quos & oues In alio loco
legimus Nos autẽ popłs tuuis. & oues paseuȩ tuȩ lo¬
pulus refert᷑ adrationabiles quos oues autẽ adeos
quinecdum ratione iuuentes tantũ simplieita¬
tem contentisunt. & appellant᷑ delioreditate di.
Tampopłs autẽ quamoues indigent uirga pasto¬
rali. Dequo loquit᷑ & apłs. Quid uultis. in uirga
ueniam aduos. an incaritate & sp̃u mansuetudi¬
nis Obhanc puto causam quia popłs isrł dura
ceruicis erat. & semꝑ carnes egyptias suspirabat
Usum ec̃ moysen non solum adũsum cegyptios qͦs
ꝑcussit decẽ plagis. sedetiam adũs popłm insoli¬
tudine uirga regali. uirga ꝑcuttiente. & omnia
uasa testea & fragilia consfrangente Apłis autẽ dñi

Expanded text:
o formidabunt, et timebunt a te. Hoc quod dicitur: Pasce populum tuum in virga tua, Deus Pater loquitur ad Fibonus est, et ponit animam suam pro ovibus suis , pascat populum suum in virga sua, et oves haereditatis suae. Ac ne putemus eosdem esse populos, quos et oves, in alio loco legimus: Nos autem populus tuus, et oves pascuae tuae . Populus refertur ad rationabiles quosque, oves autem ad eos, qui necdum ratione utentes, tantum simplicitate contenti sunt, et appellantur de haereditate Dei. Tam populus autem quam oves indigent virga pastorali, de qua loquitur et Apostolus: Quid vultis, in virga veniam ad vos, an in charitate, et spiritu mansuetudinis ? Ob hanc, puto, causam, quia populus Israel durae cervicis erat, et semper carnes Aegyptias suspirabat, usum esse Moysen non solum adversum Aegyptios, quos percussit decem plagis, sed etiam adversus populum in solitudine, virga legali, virga percutiente, et omnia vasa testea, et fragilia confringente. Apostolis autem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ita & in hoc quȩ̨rat᷑ cui pondiis sit. quod propħe reue¬
lat᷑ aspechui. Quaituor autẽ propħe induodecĩ pro¬
pħarũ uolumine sunt equibꝰ tres inpͥncipio aKMa.
id est pondus titulũ habent naum. ab acuc. & malachiaᷤᷤ.
Porro tacharias in medio & circa finem duos huiusce¬
modi ponit titulos E quib unus est onus ũbi dñi in
t̾ra adrach & damasci requiei eius. alt̃ infine onus ũbi
dñi suꝑ isrł. Oanaum orationibus tuis iam lib̃ editꝰ ẽ.
De zacharia etmalachia siuita comes fuerit disseret᷑.
Nunc abacuc habemus inmanib quȩ uł exeo quod
eductam et ut itadicam amplexum cum dõ congre¬
ditur amplexantis id est luctantis sortitus est nom᷑
Nullus enim tam audaci uoce ausus est adm̃ ad discep¬
tationem iusticię ꝓuocare et dicere er cur in rebus
humanis & in mundi istiuf noasia. tanta rerum
u̾satur inquitas. Uociferabor adte uimpatiens & ñ
saluabis. quare ostendisti michi mniquitatẽ & laborẽ

Expanded text:
r, cui pondus sit quod prophetae revelatur aspectui. Quatuor autem prophetae in duodecim prophetarum volumine sunt, e quibus tres in principio λῆμμα, id est, pondus, titulum habent: Naum, Abacuc, et Malachias. Porro Zacharias in medio et circa finem duos hujuscemodi ponit titulos, e 589-590 quibus unus est: Onus verbi Domini in terra Hadrac, et Damasci requiei ejus : alter in fine, Onus verbi Domini super Israel . De Naum, orationibus tuis jam liber editus est: de Zacharia et Malachia, si vita comes fuerit, disseretur. Nunc Abacuc habemus in manibus, qui vel ex eo quod  in certamen et luctam, et ut ita dicam amplexum cum Deo congreditur, amplexantis, id est, luctantis sortitus est nomen. Nullus enim tam audaci voce ausus est Deum ad disceptationem justitiae provocare et dicere ei: Cur in rebus humanis, et in mundi istius πολιτείᾳ tanta rerum versatur iniquitas? Vociferabor ad te vim patiens, et non sa
Abbreviated transcription (Latin):
dierant. Etextendent manus suas addñm. & d̃s aũ¬
tet faciem suam abeis: quia & illi aũterant ãpre¬
cantib uultum. Et hȩc uniũsa pacient᷑. quia pes¬
sime egerunt instudiis & inuoluptatib suis: &
non reges fuere sed tyranni. nec p̃positi sed leones
neq magistri discipłoꝵ. sed lupiouium: & satiaue¬
runt se carnib & incrassati sunt. & sub pinguissima
ostia int̃fectionis: & suppliciis dñi p̃parati Huc us&
contra pͥncipes malos. sequens uͦ sermo adũs pseudo¬
propħas ẽ: & doctores pessimos. qui popłm dĩ adu¬
latione supplantant. pollicentes scientiam scriptu¬
Hȩc dicit dñs suꝑ propłas. qui seducunt popł m meũ.
qui mordent dentib suis. & p̃dicant pacem: & siqͥs
non dederit inore eorum quippiam: sc̃ĩficant suꝑ
eum proelium. Propterea nox uobis ꝓuisione erit.
& tenebrȩ uobis prodiumatione. & occumbet sol suꝑ

Expanded text:
dierunt: et extendent manus suas ad Dominum, et Deus avedierunt: et extendent manus suas ad Dominum, et Deus avertet faciem suam ab eis, quia et illi averterunt a precantibus vultum. Et haec universa patientur, quia pessime egerunt in studiis et voluptatibus suis: et non reges fuere, sed tyranni: nec praepositi, sed leones: neque magistri discipulorum, sed lupi ovium, et satiaverunt se carnibus, et incrassati sunt, et sicut pinguissima hostia interfectionis, et suppliciis Domini praeparati. Hucusque contra principes malos: sequens vero sermo adversus pseudoprophetas est et doctores pessimos, qui populum Dei adulatione supplantant, pollicentes scientiam Scriptuhaec dicit Dominus super prophetas qui seducunt populum meum qui mordent dentibus suis et praedicant pacem et si quis non dederit in ore eorum quippiam sanctificant super eum proelium propterea nox vobis pro visione erit et tenebrae vobis pro divinatione et occumbet sol super
Abbreviated transcription (Latin):
inquirere. Post hȩc describit᷑ sȩuicia udicum. & in
subiectos crudelitas. Lxa. Diripientes pelles eorum
abeis. & carnes eorum abossibus eorum. Sicut de¬
uorauerunt carnes popłi mei & pelles abeis exco¬
riauerunt. & ossa edium confregerunt. & concider̃
sicut carnes in lebete. & sicut carnes in olla. Sic
clamabunt addñm & non exaudiet eos. & aũtet
faciem suam ab eis intempore illo: eo quod pessime
egerunt in adinuentionib suis. Nun. suffecerat spo¬
liasse abiectum gegem. sed corpora quͦq eorũ af¬
flixerunt duro imꝑio. & ossa contriuert̃: ut quicqͥd
in eis forte fuerat frangerent atq contererent. Qm
gͦ illi spoliauert̃ popłm meum. & nudauerunt om̃i
pulcliritudine & decora cute & carnes & ossa mi¬
serunt in ollam feruentẽ. quam rex succendit as¬
sẏrius. tradentes gregem meum diabolo & angłiserꝰ
sic & ipsi cum uenerit dies ultionis clamabunt ad
dñm & non exaudient᷑: quia nec ipsi rogantes au¬

Expanded text:
inquirere? Post haec describitur saevitia judicum, et in subjectos crudelitas. 466 LXX: Diripientes pelles eorum ab eis, et carnes eorum ab ossibus eorum. Sicut devoraverunt carnes populi mei, et pelles ab eis excoriaverunt, et ossa eorum confregerunt, et conciderunt sicut carnes in lebete, et sicut carnes in olla: sic clamabunt ad Dominum, et non exaudiet eos, et avertet faciem suam ab eis in tempore illo, eo quod pessime egerunt in adinventionibus suis. Non suffecerat spoliasse subjectum gregem; sed corpora quoque eorum afflixerunt duro imperio, et ossa eorum contriverunt, ut quidquid in eis forte fuerat, frangerent atque contererent. Quomodo ergo illi spoliaverunt populum meum, et nudaverunt omni pulchritudine et decore cutis, et carnes et ossa miserunt in ollam ferventem, quam rex accendit Assyrius, tradentes gregem meum diabolo, et angelis ejus: sic et ipsi cum venerit dies ultionis, clamabunt ad Dominum, et non exaudientur, quia nec ipsi rogantes au
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdita. pellem suam excoriauerunt: id est tulert̃
asedi quo protegebant᷑ auxilium & quasi nudas
carnes absq cute & tegmine reliquert̃. ut quicꝗd
uidebat᷑ eẽ. pulcdirum oꝑiente desuꝑ miscd̃a dĩ
hoc illa recedente p̃beret uidentib tͥpitudinẽ
Recedente autẽ pace . & auxilio dĩ. quia restiterant
dño de quo dicit᷑. dñs conterens bella. dñs nom̃ẽ.
ei adũsariis suis resistere non potuerc̃. sed in
om̃i certamine uicti sunt. nec fuit qͥ contereret
adũsum eos bella nascentia. uixta utramq ꝑ sonarũ
hostium ł hominum qui eos duxere captiuos. uł
adusariorum fortitudinum. quianimas eoꝵ coti¬
die iugulabant blasphemando. N LULIE RES
populi mei eiecistis dedomo delitiarũ suarũ.
aparuulis eoꝵ tulistis laudem meaminꝑpecuũ.
Surgite & ite quia non habetis hic requi ẽ. propt̃
immundiciam suam corrumpet᷑ putredine pessi

Expanded text:
perdita, pellem suam excoriaverunt, id est, tulerunt perdita, pellem suam excoriaverunt, id est, tulerunt a se Dei quo protegebantur, auxilium, et quasi nudas carnes absque cute et tegmine reliquerunt, ut quidquid videbatur esse pulchrum, operiente desuper misericordia Dei, hoc, illa recedente, praeberet videntibus turpitudinem. Recedente autem pace et auxilio Dei, quia restiterant Domino, de quo dicitur: Dominus conterens bella, Dominus nomen ei , adversariis suis resistere non potuerunt, sed in omni certamine victi sunt, nec fuit qui contereret adversum eos bella 456 nascentia, juxta utramque personam hostium, vel hominum qui eos duxere captivos, vel adversariorum fortitudinem, qui animas eorum quotidie jugulabant blasphemando. Mupopuli mei eiecistis de domo deliciarum suarum a parvulis earum tulistis laudem meam in perpetuum surgite et ite quia non habetis hic requiem propter inmunditiam eius corrumpetur putredine
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinȩ int̃p̃tationis malorumq charismatum
hoc dicendum ẽ. quod istiusmodi homo siuoluerit
elem̃torum causas fideiq suȩ reddere rationem
quare ds̃ quibonus & creator ẽ. om̃ium. ad solos
tantum uidȩos uenerit: & inultimo iam scło uo¬
cauĩt nationes non habeat secum bonos dĩ sermo¬
nes: sed depropͥa imꝑitia etiam ea quȩ bona sunt
dĩ uba contaminet. Quę ũba recte ambulant. &¬
rectas aures requirt̃. & hȩc quidem dñs p̃cipit
populo successori. & ecclesiȩ degentib congregatȩ.
ne insultent generationi pstinȩ. & aliena non sit
ab obprobriis insultando. Refert autẽ ipse qͥuerꝰ ẽ.
uidex & sułe ꝑ turbatione loquit᷑. quomͦ in passio¬
ne sua isrł ei contrarius fuerit. & hoc fecerit ñ qd̃
suo nec credere potuerit creatori. sed quod contra
pacem suam om̃ia ꝑpetraret. Unde & ad lnerłm
sermo ẽ. Siscires ea quȩ ad pacẽ sunt tͥ Pace autẽ

Expanded text:
doctrinae, et interpretationis, majorumque charismatum, doctrinae, et interpretationis, majorumque charismatum, hoc dicendum est, quod hujuscemodi homo si voluerit elementorum causas, fideique suae reddere rationem, et quare Deus, qui bonus et Creator est omnium, ad solos tantum Judaeos venerit, et in ultimo jam saeculo vocaverit nationes, non habeat secum bonos Dei sermones; sed de propria imperitia etiam ea, quae bona sunt, Dei verba contaminet, quae verba recte ambulant et rectas aures requirunt. Et haec quidem Dominus praecipit populo successori, et Ecclesiae de gentibus congregatae, ne insultet generationi pristinae, et aliena non sit ab opprobriis insultando. Refert autem ipse qui verus est judex et sine perturbatione loquitur, quomodo in passione sua Israel ei contrarius fuerit, et hoc fecerit non quod suo nocere potuerit Creatori, sed quod contra pacem suam omnia perpetrarit. Unde et ad Jerusalem sermo est: Si scires ea quae ad pacem sunt tibi . Pace autem
Abbreviated transcription (Latin):
proclamat. Sigͦ adinuentiones & cogitationes d̃i
sunt: frangi pͥores ramos oliuȩ. & inseri alios de
oleastro. non debes insultare sed timere ne corruas.
nec te ęstimes ineo placere dõ. si sermones id est
scripturas illius legas. Tuno scripturae prosunt le¬
genti si quod legit᷑. oꝑe cõpleat᷑. Siloquens descrip¬
lizantib uirtutẽ multam. Et suꝑ montẽ excelsũ
ascendit qui euangelizat syon & leuat uocẽ infor¬
titudine qui euangelizat hierłm. atq hoc modo
sermones dĩ boni sunt sisecum sunt. hoc est si ds̃
non deserat p̃dicantem. cuius cor labiaq õsentiunt
Ceterum qui confitet᷑ labiis. & cor eius longe ẽ. adõ.
& narrat iusticias eius. & adsumit testam̃tũ ꝑ ossuũ.
& peccatorum sordibus inquinat᷑. cum hoc nons bo¬
ni sermones dĩ. Nec solum depeccatore. sed de eo qͦq
qui grãm nonliabet sp̃ualem. id est ꝓphetiȩ. ad

Expanded text:
proclamat. Si ergo adinventiones et cogitationes Dei proclamat. Si ergo adinventiones et cogitationes Dei sunt, frangi priores ramos olivae, et inseri alios de oleastro, non debes insultare, sed timere ne corruas, nec aestimes in eo te placere Deo, si sermones, id est, Scripturas illius legas. Tunc Scripturae prosunt legenti, si quod legitur, opere compleatur. Si loquens de Scriplizantibus virtute multa : et super montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion, et leva vocem in fortitudine qui evangelizas Jerusalem . Atque hoc modo sermones Dei boni sunt, si secum sint, hoc est, si Deus non deserat praedicantem, cujus cor labiaque consentiunt. Caeterum qui confitetur labiis, et cor ejus longe est a Deo, et narrat justitias ejus, et assumit testamentum per os suum, et peccatorum sordibus inquinatur, cum hoc non sunt boni sermones Dei. Nec solum de peccatore, sed de eo quoque, qui gratiam non habet spiritualem, id est, prophetiae ac
Abbreviated transcription (Latin):
in becillitate alt̾ius metiat᷑. Alio quimiuȩ ista iusticia¬
est ramos oleastri insertare ramis oliue. qui propter
infidelita tẽsuam fracti fuert̃. & dicere domus ia cob
adiracundiam sp̃m dñi prouocauit. int̾ficiens pro¬
pħas. idola colens. dĩ filium crucifigens: Qui hoc
facit. non erit ab obprobrio alienus ła m̃sura qua
uidicauit. uidicabit᷑ de eo. & quomͦ ipse depeccatis lo¬
quit᷑ corruentis. ita alius riunȩ illius insultabit.
Sequit᷑. Sihȩ adinuentiones eius sunt: nonne ũba
eius bona sunt cum eo & recti ambulauerunt :
Quod offendit ait uidaicus popłs. ut inplenitudo gen¬
tium sub intraret dispensationis dĩ ẽ: ut pꝰea
credente isrł om̃s salui fierent. & uniũsi dĩ mise¬
ricordiam expectarent. Unde & apłs adluius lo¬
ci ueniens questionẽ. profundum sapientiȩ & sci¬
entiȩ & udiciorum dĩ & abyssum inuestigabilẽ ẽẽ.

Expanded text:
imbecillitate alterius metiatur. Alioqui quae est ista justitiaimbecillitate alterius metiatur. Alioqui quae est ista justitia, ramos oleastri insultare ramis olivae, qui propter infidelitatem suam fracti fuerunt , et dicere, domus Jacob ad iracundiam spiritum Domini provocavit, interficiens prophetas, idola colens, Dei filium crucifigens? Qui hoc facit, non erit ab opprobrio alienus, et ea mensura qua judicavit, judicabitur de eo: et quomodo ipse de peccatis loquitur corruentis; ita alius ruinae illius insultabit. Sequitur: Si hae adinventiones ejus sunt: nonne verba ejus bona sunt cum eo, et recti ambulaverunt? Quod offendit, ait, Judaicus populus, ut plenitudo gentium subintraret, dispensationis Dei est, ut postea, credente Israel, omnes salvi fierent, et universi Dei misericordia indigerent. Unde et Apostolus ad hujus loci veniens quaestionem , profundum sapientiae et scientiae et judiciorum Dei abyssum investigabilem esse
Abbreviated transcription (Latin):
illam nequaquam .xii. tribus. sed tribũ malitiȩ &¬
in scelere foederatam. dequib non potert̃ eleuare
ceruicem nec recti incedere. Denq usq adp̾sentẽ diem
subditi sunt pomano imꝑio. & p̃munt᷑ captiuitatis ui¬
ꝗo & colla non eleuant Quod autẽ sequit᷑ ex̃ẽpnẽs. idt
subito. in hebraicis uoluminib non habet᷑: & tamen
potest cum p̃senti loco ita congruere. ut dicamus prop¬
terea hec dicit dñs. Eece ego cogito suꝑ tribũ istãmala
eleuare non poterunt. quia tempus malum ẽ. Sicut
enim mala oꝑati sunt contra dñm itłm. sie mala cip¬
tiuitatis ꝑpecuę sustinebunt. ut intantam ueniant
angustiam. ut om̃ia eorum cantica & psalmi ũtant᷑
inluctum. nichnlq aliud nouerit popłs loqui nisi¬
p̃sentia sed futura & ad graciamini magis quod duntiꝰ
in hioc tab̾naculo mortis habitetis. Qum potius illud
cauete neinsultetis cadentib & alienam ruinã ur̃am
aedificationẽ putetis. Unus quisq se ex suis uirib ñ ex

Expanded text:
illam: nequaquam duodecim tribus, sed tribum malitia et scelerae foedatam, de quibus non potuerunt elevare cervicem, nec recte incedere. Denique usque ad praesentem diem subditi sunt Romano imperio, et premuntur captivitatis jugo, et colla non elevant. Quod autem sequitur: ἐξαίφνης, id est, subito, in Hebraicis voluminibus non habetur, et tamen potest cum praesenti loco ita congruere, ut dicamus: Propterea haec dicit Dominus: Ecce ego cogito super tribum istam mala elevare non poterunt, quia tempus malum est. Sicenim mala operati sunt contra Dominum, sic mala captivitatis perpetua sustinebunt, et in tantam venient angustiam, ut omnia eorum cantica et psalmi vertantur in luctum, nihilque aliud noverit loqui sentia, sed futura, et aggravamini magis quod diutius in hoc tabernaculo mortis habitetis. Quin potius illud cavete, ne insultetis cadentibus, et alienam ruinam vestram aedificationem putetis: unusquisque se ex suis viribus, non ex
Abbreviated transcription (Latin):
p̃senti loco adhebraica ueritate. ut nec capita ex
equo ponere. nec eorum simul sententias expli¬
care possit. Quamobrem nr̃a pͥmum translatio
disserat᷑. & postea adeosdem ueniemꝰ. Adhuc cont᷑
populum dĩ sermo ẽ. cui fupra iam dixerat¬
ł contrario popłs m̃s in adũsariũ consurrexit. desuꝑ
tunicam palliũ sustulistis. Quod non solũ hoc ege¬
rint. sed mulieres quoq id est matronas. qm̃ de
relictȩ sunt fecerint ire captiuas: siue submeca¬
phora urbes iudȩ. quas & in esaia filias syon
uocat. eoquad syon metropolis fuerit : a par¬
uulis quoq earum tulistis inquit baudẽ meãm
ꝑp&uum. Nullus remansit inpopulo cunctis
uł int̾fectis ł captis. qui meos psalmos canebant:
sed & pauci qui in babylone suꝑerant. canere se
non posse testant᷑. Quomͦ inquiunt cantabimꝰ
canticum dm̃. int̾ra aliena. Surgite itaq & ite
incaptiuitatẽ. quia in hac t̾ra requiẽ ñ habetis.
quȩ propt̃ scelera ur̃a polluta ẽ. & mundari non¬

Expanded text:
praesenti loco ab Hebraica veritate, ut nec capita possimus ex aequo ponere, nec eorum simul sententias explicare. Quamobrem nostra primum translatio disseratur, et postea ad eosdem veniemus. Adhuc contra populum Dei sermo est, cui supra jam dixerat: Econtrario populus meus in adversarium consurrexit: desuper tunicam pallium sustulistis, quod non solum hoc egerint, sed mulieres quoque, id est, matronas quondam delicatas fecerint captivas ire, sive sub metaphora urbes Judaeae, quas et in Isaia filias Sion vocat , eo quod Sion metropolis fuerit. A parvulis quoque earum tulistis, inquit, laudem meam in perpetuum, nullus remansit in populo, cunctis vel interfectis vel captis, qui meos psalmos caneret; sed et pauci qui in Babylone supererant, canere se non posse testantur. Quomodo, inquiunt, cantabimus canticum Domini in terra aliena ? Surgite itaque et ite in captivitatem, quia in hac terra requiem non habetis, quae propter scelera vestra polluta e
Abbreviated transcription (Latin):
habebam. mutabit̾ uiruinam:. Quomͦ a me recedet
assrius. cum reũtat᷑ ut agros meos sibi sorte distri¬
bunt: Propterea õ familia issł suꝑ quam malum¬
ego cogito. non habebis partem inhereditate iustorum
Sed & deextrema captiuitate hoc ipsum accipi potest. qͦ¬
modo om̃ia eis euenerint. quia dñm erucifixerunt.
filiȩ isrł decaluata ẽ. & attonsa suꝑ filiis quondam de¬
licatissimis. & siquid deinceps renatum piloꝵ fuit.
ali deinceps rasura & attonsione truncatum est.
Tunc om̃ia consilia eoꝵ ũsa sunt in laborẽ. & quȩ cogi¬
tauert m̃te & anima dormiente. adtulerunt eis
labores. Queq oꝑati sunt. statim utlux xp̃i & ul¬
cio apparuit. cont̾bati sunt Cum enim legisent ui¬
cise isrł. quando moyses manus leuauit ad oñta
suꝑatum eẽ. amalech: quando moyses lassa brachia
deponebat. non leuauerunt ad dñm manus suas. seo
omia in pauperes & plebem dñi scelera ꝑpetrantes: &¬

Expanded text:
habebam, mutabitur in ruinam. Quomodo a me recedet habebam, mutabitur in ruinam. Quomodo a me recedet Assyrius, cum revertatur ut agros meos sibi sorte distribuat? Propterea, o familia Israel, super quam ego malum cogito, non 450 habebis partem in haereditate justorum. Sed et de extrema captivitate hoc ipsum accipi potest, quod omnia eis evenerint quia Dominum crucifixerunt: filiae Israel decalvata est, et attonsa super filiis quondam delicatissimis, et si quid deinceps renatum pilorum fuit, alia deinceps rasura et attonsione truncatum est. Tunc omnia consilia eorum versa sunt in laborem, et quae cogitaverunt, mente et anima dormiente, attulerunt eis labores: quaeque operati sunt, statim ut lux Christi et ultio apparuit, conturbata sunt. Cum enim legissent vicisse Israel, quando Moyses manus levavit ad Dominum, superatum esse ab Amalec, quando Moyses lassa brachia deponebat , non levaverunt ad Dominum manus suas, sed omnia in pauperes et plebem Domini scelera perpetrantes, d
Abbreviated transcription (Latin):
iudeorum coetus. qui & cogitatis malun. & oꝑe con¬
sũmatis. & cubilia adqui escendum data stupris pol¬
luitis. & quicquid iniquitatis nocte tractatis. quasi
differre nonliceat. statini ut dies claruerit festinatis
implere. non considerantes quod adũsum dm̃ fortis
est manus ur̃a. Et ut doceret scriptura quid eõe qd̵
in nocte cogitarent. & indie facerent. exponet in
concupierunt diripuerunt & non solum calũpmabant᷑
homines & domos eorum. sed posteros quoq qui iniseri¬
cordiam propt̃ atatem paruulam merebant᷑ rapido
ore uastabant. Quia eͥ ista fecitis. & cogitastis inuciloͦ
et ego dñs cogitabo suꝑ fimiliam istam malum. ñ quos
mnalum sit quod ego insero sed quod facientib malõ
uideat᷑ quod in rogo: quod ita uos p̃ueniet. ut colla
ur̃a non possitis leuare. nec ambuletis suꝑbi: scili
De populatione uastati sumus pars popłi mer tẽplỹ
inquit meum. quod solum int̾ gentes ceteras plus

Expanded text:
Judaeorum coetus, qui et cogitatis malum, et opere conJudaeorum coetus, qui et cogitatis malum, et opere consummatis. Et cubilia ad quiescendum data stupris polluitis: et quidquid iniquitatis nocte tractatis, quasi differre non liceat, statim ut dies claruerit, festinatis implere: non considerantes quod adversum Dominum fortis est manus vestra. Et ut doceret Scriptura quid esset quod in nocte cogitarent, et in die facerent, exponit in concupierant, diripuerunt: et non solum calumniabantur homines, et domos eorum, sed posteros quoque qui misericordiam propter aetatem parvulam merebantur, rabido ore vastabant. Quia igitur ista fecistis, et cogitastis inutile, et ego Dominus cogitabo super familiam istam malum: non quod malum sit quod ego cogito; sed quod patientibus malum videatur quod irrogo: quod ita vos premet, ut colla vestra non possitis levare, nec ambuletis superbi, scilDepopulatione vastati sumus, pars populi mei: Templum, inquit, meum quod solum inter gentes caeteras plus
Abbreviated transcription (Latin):
giones nr̃as diuidat: Propt̃ hoc non erit tͥ mittens
funculum. fortis in coetu dñi Lxx. Facti cogitan
tes labores. & oꝑantes mala. incubilibus suis & simili¬
tudine consummabant ei. quia non leuauert̃ ad om̃
manus suas. & desiderabant agros & diripiebant po¬
pulos. & domos oppͥmebant. & rapiebant uirũ & domũ
eius. uirum & hereditatẽ eius. Propterea hȩc dicit dñs¬
d̃s. Ecce ego cogito suꝑ tribum istam mala. dequibus
non auferatis colla ur̃a. & non ambuletis erecti subito
quia tempus pessimum ẽ In die illa sumet᷑ suꝑ uos
parabola & planget᷑ planctum in cantico dicentium
Miseria uastati sumus. pars populi mei dem̃sa ẽ. in funi¬
culo & non erat qui prohiberet tecum ut aũ teret ur.
Agri nr̃i diuisi sunt. propt̃ hoc nonerit sibi mitens
funiculum inhereditate QQuod infine capituli uix¬
nem uulgatam sequentis capituli pͥncipiũ ẽ: &
ideo in illo si dñs iusserit diseremus Ue igit᷑ uobis

Expanded text:
giones nostras dividat? Propter hoc non erit tibi mittens giones nostras dividat? Propter hoc non erit tibi mittens funiculum sortis in coetu Dtes labores et operantes mala in cubilibus suis, et simul in die consummabunt ea: quia non levaverunt ad Deum manus suas, et desiderabant agros, et diripiebant pupillos, et domos opprimebant, et rapiebant virum et domum ejus, virum et haereditatem ejus. 449 Propterea haec dicit Dominus: Ecce ego cogito super tribum istam mala, de quibus non auferetis colla vestra, ut non ambuletis recti ÷ subito  quia tempus pessimum est. In die illa sumetur super vos parabola, et plangetur planctus in cantico dicentium: Miseria miseri facti sumus, pars populi mei dimensa est in funiculo, et non erat qui prohiberet eum, ut averteretur. Agri nostri divisi sunt: propter hoc non erit tibi mittens funiculum in haereditate. Quod in fine capituli juxnem Vulgatam sequentis capituli principium est. Et ideo in illo si Dominus jusserit, disseremus. Vae igitur vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
quondam scõꝵ mat̃. quȩ pͥus eras in paradyso. & frue¬
baris delitiĩs arborum diũsarum. & habebas speciosã
comam: nunc quia ꝓiecta es desublimibus. & deduc¬
ta in babylonem. & uenisti in locum captiuitatis &
ꝑdidisti comam tuam: radere. & ad sume habitũ
pęnitentis: łtquȩ pͥus quasi aquila uolabas in ex¬
celsis. plange filios. plange sobolem tuam: quȩ ex
te ÷ ducta captiua. UEQUI COGITATIS INUTILE.
& oꝑamini malum incubilibus ur̃is. in luce matu¬
tina faciunt illud. qm̃ contra dm̃ eius manꝰ ert̃.
& concupiert̃ agnos. & uiolent̃ tulerc̃ & domrapue
uirum & hereditatẽ eiꝰ. Idcirco hȩc dicit dñs. ecce
ego cogito suꝑ familiam istam malum unde non
auferatis colla ur̃a. & non ambulabitis suꝑbi: qm̃
tempus pessimum ẽ Indie illa sumet᷑ suꝑ uos para¬
bola & cantabit᷑ canticum. cum suauitate dicentiũ.
Depopulatione uastati sumus. pars populi mei com¬
mutata ẽ. Quomͦ recedec ame. cum reũtat᷑ qui re¬

Expanded text:
quondam sanctorum mater, quae prius eras in paradiso, et fruebaris deliciis arborum diversarum, et habebas speciosissimam comam: nunc quia projecta es de sublimibus et deducta in Babylonem, et venisti in locum captivitatis, et perdidisti comam tuam, radere et assume habitum poenitentis, et quae prius quasi aquila volabas in excelsis, plange filios, plange sobolem tuam, quae ex te ducta est captiva. Vae qui cogitatis inutile, et operamini malum in cubilibus vestris: in luce matutina faciunt illud, quoniam contra Deum est manus eorum, et concupierunt agrosuirum et hęreditatem eius. Iccirco hęc dicit Dominus: Ecce ego cogito super familiam istam malum, unde non auferetis corda uestra et non ambulabitis superbi, quoniam tempus pessimum est. In die illa sumetur super vos parabola, et cantabitur canticum cum suavitate, dicentium: Depopulatione vastati sumus: Pars populi mei commutata est: quomodo recedet a me, cum revertatur, qui re
Abbreviated transcription (Latin):
bylonisq uastata est. ad sumant planctũ & plorent
filios suos Etquomͦ aquila quȩ regina est auium.
certo tempore amitrit filios. & remanet in plumis.
sic etiam issł deponat om̃ẽm gloriam suam qua ante
fuerat᷑ circuimdat᷑ & plangat filios hostium subditos.
peccatiq obnoxios. Quod autẽ aquila certo tempore
soleat amittere plumas. & inpsalt̾io seriptum est.
Inuͥocͥabit᷑ sicut aquilȩ senectus tua. Et comicus in
ea ũtconthimorum̃ enon uisa inquit uere qd̾ dici
solet aquilȩ senectꝰ. Si autẽ uoluerimus hoc ips ũ
& dep̃senti tempore iudaice eũsionis accipere. ui¬
debimus om̃em gr̃am qua quondam apud dõ
floruit. abeis penitꝰ recessisse. U̾bi enim ẽ. propħa.
ubi doctor legis. ubi angłoꝵ p̃sidia. ubi contra plu¬
filios tuos qui clamauert̃ contra dñm. crucifige

Expanded text:
byloniisque vastata est, assumant planctum et plorent byloniisque vastata est, assumant planctum et plorent filios suos. Et quomodo aquila quae regina est avium certo tempore amittit pilos, et remanet implumis: sic etiam Israel deponat omnem gloriam suam, qua ante fuerat circumdatus, et plangat filios, hostium subditos potestati. Quod autem aquila certo tempore soleat amittere plumas, et in Psalterio scriptum est: Innovabitur ut aquilae senectus tua . Et Comicus in Heautontimorumeno: Visa est, inquit vere quod dici solet aquilae senectus . Si autem voluerimus hoc ipsum et de praesenti tempore Judaicae 448 eversionis accipere, videbimus omnem gratiam, qua quondam apud Deum floruit, ab eis penitus recessisse. Ubi est enim propheta? ubi doctor Legis? ubi Angelorum praesidia? ubi contra plufilii ejus qui clamaverunt contra
Abbreviated transcription (Latin):
rusalem: factum ẽ. post micheam post oseȩ & esaiã
qui sub oria uaticinati sunt Ex quo intellegimtis
micheam ozie temporib prophetasse. sed & filii
eius ioatliam postquã regnauit achar. erechia
in patris achar imꝑium suecedente sub quo decẽ
tribus ab asyriis incaptiuitatẽ ductȩ st̃. Quantũ
gͦ adhiistoriam ꝑtinet scd̾m ordinẽ captiuitans.
prolixam ũbositatem existimet. magisq miretur
in locis tam asꝑis me aliquid inuenire. quam quicquam
corum quȩ dicenda sunt non p̃t̃mittere. QEc al¬
UΑRE & ΟETOROERE suꝑfilios deliciarũ suarum.
dilata caluicium tuum sicut aquila. qm̃ captiui ducti
suꝑ filios delicatos tuos. dilata caluitiũ tuũ sicut aqͥla.
ꝑioris capituli legunt. Nobis autẽ quia sic uoluistis &
semel suscipimus incumbit necessitas ita interp̃tari
scripturas. quomͦ legunt᷑ in ȩcła & nichilliominus he¬
braicam non omittere ueritatemr Dicit᷑ gͦ isrł. quia
captiuus ductus ẽ. popłs & om̃is iudea ab assyriis ba¬

Expanded text:
eam, post Osee, Amos, et Isaiam, qui sub Ozia vaticinati sunt. Ex quo intelligimus, Michaeam Oziae temporibus non prophetasse; sed filii ejus Joatham, post quem regnavit Achaz, Ezechia in patris Achaz imperium succedente, sub quo decem tribus ab Assyriis in captivitatem ductae sunt . Quantum ergo ad historiam pertinet secundum ordinem captivitatis prolixam, verbositatem existimet, magisque miretur in locis tam asperis me aliquid invenire, quam quidquam eorum, quae dicenda sunt, non praetermittere. Decalvare et detondere super filios deliciarum tuarum, dilata calvitium tuum sicut aquila, quoniam captivi ducti  detondere super filios delicatos tuos: dilata calvitium tuum sicut aquila, perioris capituli legunt. Nobis autem quae sic voluistis, et semel suscepimus, incumbit necessitas ita interpretari Scripturas, quomodo leguntur in Ecclesia, et nihilominus Hebraicam non omittere veritatem. Dicitur ergo acaptivus ductus est populus, et omnis Judaea ab Assyriis Ba
Abbreviated transcription (Latin):
eos. & abscondat faciem suam abeis. quia nequit̃
egerunt inscelerib: suis .Lxx. Et dicet. audite
autẽ pͥnceps erit & dicet. Audite pͥncipes domꝰ
ncob & reliquiȩ domus isrł. Pro reliquiis domus

Expanded text:
eos, et abscondat faciem suam ab eis, quia nequiter eos, et abscondat faciem suam ab eis, quia nequiter egerint in sceleribus suis. LXX: Et dicet: Audite autem princeps erit, et dicet: Audite, principes domus Jacob, et reliqui domus Israel. Pro reliquis d
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m scire iudicium. qui odio habetis bonum. &
diligitis malum. qui uiolent̃ tollitis pelles eorũ
desuꝑ. & carnes eorum desuꝑossib eorun: qui co¬
mederunt carnem populi mei. & pellem eorum
desuꝑ excoriauerunt. & ossa eorum confregerunt.
& conciderunt sicut in lebete. & quasi carnẽ in medio
olle: Tunc clamabunt ad dñm & non exaudiet eos
& abscondet faciem suam abeis in tempore illo sic̃
nequit̃ egerunt in adinuentionib suis. Manifeste
adũsum pͥncipes isrł sermo est. & submetaphoraleo¬
num sue latronum crudelitas eorũ describitur.:
quod spoliaũint pauꝑes & int̾fecerint eos. & carnes
eorum ossaq contriũint. & quasi in medio olle.
sic inurbe hierłm miserabilem urbem plebem
afflixerint. & propt̃ hȩc imꝑat᷑ eis postea suppli¬
cium indie captiuitatis. ł anabugodonosor. ł aues¬
pasiano & tito Etclament ad dm̃ & non exaudiet

Expanded text:
vestrum est scire judicium, qui odio habetis bonum, et vestrum est scire judicium, qui odio habetis bonum, et diligitis malum? Qui violenter tollitis pelles eorum desuper eis, et carnes eorum desuper ossibus eorum. Qui comederunt carnem populi mei, et pellem eorum uper excoriaverunt: Et ossa eorum confregerunt, et conciderunt sicut in lebete, et quasi carnem in medio ollae. Tunc clamabunt ad Dominum, et non exaudiet eos: et abscondet faciem suam ab eis in tempore illo, sicut nequiter egerunt in adinventionibus suis. Manifeste adversum principes Israel sermo est, et sub metaphora leonum sive latronum crudelitas eorum describitur: quod spoliaverint pauperes, et interfecerint eos, et carnes eorum ossaque contriverint, et quasi in medio ollae, sic in urbe Jerusalem miserabilem plebem afflixerint, et propter haec inferatur eis postea supplicium in die captivitatis, vel a Nabuchodonosor, vel a Vespasiano et Tito. Et clament ad Dominum, et non exaudiat