comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scribere cuncta uolueris: Qũo neq duos ingenitos audiuimus ali¬
quando neq unũ induos diuisũ: Neq corporale aliquid passũ esse
didiciinus. aut credidimus dñemeus. sed unũ quidẽ ingenitũ unũ
uero ab eo uere & ñ exeius substantia factũ. & uniuersalit̃ dicendum.
nequaquã cũ ingenita natura participantẽ. aut existentẽ exeius sub¬
stantia. sed factũ ꝑfecte. aliud natura. atq uirtute. quantũ attm&
ad inte grã similitudmẽ. affectũ. potestatẽq. factoris. factũ scilic&
menarrabilit̃ qđ &iã cogitationi ñ solũ humanȩ. sed &iã quac ultra
omnes homines ẽ. in conp̃hensibile iudicamus &credimus: Et haec
quidẽ si rationibi nr̃is obstricti. sed exscriptura scã discentes. dicimus
crcatũ eẽ & fundatũ & genitũ substantia. & in conuertibili & in effabili
natura similitudine factoris. sicut ipse dñsait: Dñs creauit me inito
uiarũ suarũ in opera sua. & ante scłm fundauitine: anto omnes colles

Expanded text:
scribere cuncta volueris. Quoniam neque duos ingenitos audivimus aliquando, neque unum in duos divisum. Neque corporale aliquid passum esse didicimus aut credidimus, domine meus; sed unum quidem ingenitum, unum vero ab eo vere, et non ex ejus substantia factum, et, universaliter dicendum, nequaquam cum ingenita natura participantem aut existentem ex ejus substantia, sed factum perfecte, aliud natura atque virtute, quantum attinet ad integram similitudinem, affectum potestatemque factoris, factum scilicet inenarrabiliter. Quod etiam cogitationi non solum humanae, sed etiam quae ultra omnes homines est, incomprehensibile judicamus et credimus. Et haec quidem non rationibus nostris obstricti, sed ex Scriptura sancta discentes, dicimus creatum esse, et fundatum, et genitum substantia, et inconvertibili et ineffabili natura, similitudine factoris, sicut ipse Dominus ait: Dominus creavit me in initio viarum suarum, in opera sua, et ante saecula fundavit me, ante omnes colles
Abbreviated transcription (Latin):
ratione facta cũ co aduersus epis copum : quib cumq enim praua ui¬
debantur arrii secta suscipiebant suꝑ arrid̾ alexandrisententiamai¬
tamquam iustum contraconsentancos arrii eius uiderexu ẽẽ decr&ũ
Scmnbebant aut at quicir ca cusebium nicomediae. & aliiquilautro
opiio conplacebat quatenus soluer&ur quidem p̃missa dãnatio
& meccłum dam nati reducerentur. qu a sinihil mali ꝓfiterentur
Qientaq diuersi s epistolis adalexan drinum ep̃m destinatis fecerunt
Dharum epistolarũ collettiones Arrius quidẽ carũ quae ꝓꝑse erant:
Alexunder aut contrarium: ex hinc occasio contertionisoboae
heresibe quaenunc ubiq circum uolant hoc ẽ arrianorumutionio¬

Expanded text:
ratione facta cum eo adversus episcopum. Quibuscunque enim prava viratione facta cum eo adversus episcopum. Quibuscunque enim prava videbatur Arii secta, suscipiebant semper Alexandri  etanquam justum contra consentaneos Arii ejus videretur esse decretum. Scribebant autem et qui circa Eusebium Nicomediae erant, et alii quibus Arii opinio complacebat, quatenus solveretur quidem praemissa damnatio, et in Ecclesiam damnati reducerentur, quasi nihil mali profiterentur. Sic itaque diversis epistolis ad Alexandrinum episcopum destinatis, fecerunt harum epistolarum collectiones, Arius quidem earum quae pro se erant, Alexander autem contra Arium. Et hinc occasio contentionis oborta est haeresibus quae nunc ubique circumvolant, hoc est, Arianorum, Eunomia
Abbreviated transcription (Latin):
seebantur igtur: astians melitiam qundulun sile mun ab cecta
segrexati. Quuero sintist. dicendumto ughuyisus punt al cecta¬
ciuitatis ep̃oqui suscepit diocl& iano imperante martyrium.
melitius quidam epis copus unius ciuitatis ac gyptiorũ depositus c̃
& propter alias multas causas & maxi me quia in ꝑsecutione fide
negata sacrificauerat: Ergo dam natus habuit multos sequaces
&hcresi arches factus ẽ corum qui hactenus abeo inacgypto melitiani
uocantur nullam iustitiae satis factionem habens cur remanserit
ab eccła scparatus : Dicebat quidem iniustitiam sepassum. & oblo¬
quebatur sacpius derogabatq p&ro: Sed p&rus in ꝑsecutione ꝑ¬
cepta martrrii palma defunctus ẽ: Iste ucro r&culit deractiones
inachillam. quipost pecrum suscepit epis copatũ & rursus in alexandrẽ¬
quipost achillam noscitur ordinatus. Inter haccigitur suꝑuenit
questio arriana & melitius unacumsuis defendebat arriũ conspi¬

Expanded text:
scebantur igitur Arianis Meletiani , qui dudum fuerant ab Ecclesia segregati. Qui vero sint isti dicendum est. Sub Petro Alexandrcivitatis episcopo, qui suscepit Diocletiano imperante martyrium, Meletius quidam episcopus unius civitatis Aegyptiorum depositus est, et propter multas alias causas, et maxime quia in persecutione fide negata sacrificaverat. Ergo damnatus multos habuit sequaceset haeresiarches factus est eorum qui hactenus ab eo in Aegypto Meletiani vocantur, nullam justitiae satisfactionem habens cur remanserit ab Ecclesia separatus. Dicebat quidem injustitiam se passum, et obloquebatur sibi derogabatque Petro. Sed Petrus in persecutione percepta martyrii palma defunctus est; iste vero retulit detractiones in Achillam, qui post Petrum suscepit episcopatum, et rursus in Alexandrqui post Achillam noscitur ordinatus. Inter haec igitur supervenit quaestio Ariana, et Meletius una cum suis defendebat Arium, conspi
Abbreviated transcription (Latin):
&iam inacgypto multis conciliis celebratis heresis pullular& ituut
usq ad regalia ꝑuenir& non mediocriter constantinos imperator
affligebatur eo quod religione nuꝑ inchoante crescere imultos a
Carrium & alex indrum cisq scribens arguebat quia cũ latere
potuss& haec questio eam deduxiss& ad medium & uehement
studio contentionis mouissent quae nec quaerendierant nec ab
initio cogitanda aut cogitata potius tacitur nitatiiure tradenda
Enurtq a balter utris ñ sciungi potuissent lic& exaliquaparti dsog¬
miatus disso narent alexandro si quidem &arrio aliquando cuspam
adiquando suadens talia scripsit: Quarũ intorarã parte sncponis
com ÷ ancongruũ totaenĩ epistola in libris cusebu posiaẽ uita

Expanded text:
etiam in Aegypto multis conciliis celebratis, haeresis pullularet, ita ut etiam in Aegypto multis conciliis celebratis, haeresis pullularet, ita ut usque ad regalia perveniret, non mediocriter Constantinus imperator affligebatur, eo quod religione nuper inchoante crescere, multos a Arium et Alexandrum, eisque scribens arguebat, quia cum latere potuisset haec quaestio, eam deduxissent ad medium, et vehementi studio contentionis movissent quae nec quaerenda erant, nec ab initio cogitanda, aut cogitata potius taciturnitati jure tradenda, cum utique ab alterutris non sejungi potuissent, licet ex aliqua parte dogmatis dissonarent. Alexandro siquidem et Ario, aliquando culpans, aliquando suadens, talia scripsit, quarum litterarum partem hic poni non est incongruum. Tota enim epistola in libris Eusebii posita
Abbreviated transcription (Latin):
uii dorusunt facti conciliumq inbithyma colligentes sempser ñ
ep̃s unuersis ut tam quã recce eredentib cominuniearent arrianis.
&agerent ut alexander quoq communi car& eis: Dumq eorũ
studium defeciss& alexan dro nequaquam consentiente. legatione
fungitur arrius apud paulinum trri ep̃m & eusebium pamphili
pontificem caesariae palestinae & patrophilum scrchopoleos
p&ens unacum suis ut iuber&ur cum populo quicũ eoerat solem¬
nia sacramenta eccłae celebrare. tam quam ipseprius praesby¬
terorum habuiss& officium esse dicens consu&udinem in alexan¬
dria sicut &iam nunc. ut uno existente suꝑom nes ep̃o praesbyteri
seorsum ecclesias optinerent & populus in cis collectas sollemniter
celebrar&: Iunc illi unacum aliis ep̃is inpalestina congregaci.
tale decr&um suꝑ p&itione arrii protulerunt iubentes collactas¬
eos exercere sicutiprius esse tamen sub ditos alexandro pontifici
& de prae cari semꝑ ut eius pace & communione fruerentur : Cũq

Expanded text:
Arii dogma sunt facti; conciliumque in Bithynia colligentes, scripserunt episcopis universis, ut tanquam recte credentibus communicarent Arianis, et agerent ut Alexander quoque communicaret eis. Dumque eorum studium defecisset, Alexandro non consentiente, legatione fungitur Arius apud Paulinum episcopum Tyri, et Eusebium Pamphili pontificem Caesareae Palaestinae, et Patrophilum Scythopoleos: petens una cum suis ut juberetur cum populo qui cum eo erat solemnia sacramenta Ecclesiae celebrare, tanquam ipse prius presbyterorum habuisset officium; esse dicens consuetudinem in Alexandria, sicut etiam nunc, ut uno existente super omnes episcopo, presbyteri seorsum ecclesias obtinerent, et populus in eis collectas solemniter celebraret. Tunc illi una cum aliis episcopis in Palaestina congregati, tale decretum super petitione Arii protulerunt, jubentes eos collectas exercere sicuti prius; esse tamen subditos Alexandro pontifici, et deprecari semper ut ejus pace et communione fruerentur. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
cius auxilio : Inquo enĩ proficere poterit sapientiadĩ aut inquo eius
ueritas augeatur : aut ds̃ uerbũ quomodo potest meliorari. cũ sit
uita uerũq lumen si aut̃ hoce quanto magis uecors ẽ dicere
sapientiã aliquando aut dĩuir tutẽ fuisse infirmitate capabilem
lumini tenebras eẽ ꝑmixtas a postolo dicente : quae communoluci
ad tenebras. aut quae concordiaxp̃i adbelial: Neeñ & saloinone¬

Expanded text:
ejus auxilio. In quo enim proficere potuit Sapientia Dei, aut in quo ejus ejus auxilio. In quo enim proficere potuit Sapientia Dei, aut in quo ejus veritas augeretur? Aut Deus Verbum quomodo potest meliorari, cum sit vita verumque lumen? Si autem hoc est, quanto magis vecors est dicere Sapientiam aliquando aut Dei Virtutem fuisse infirmitatis capabilem,lumini tenebras esse permixtas, Apostolo dicente: Quae communio luci ad tenebras? aut quae concordia Christi cum Belial ? Nec non
Abbreviated transcription (Latin):
accepisse principiũ aut alia ex quib filius agnoscitur & figuratur
paiter: Uam qui splendorem gloriae non dicit extare : una ꝑimit
& principalelumencuius splendor ẽ: Siaũt & imago di non fuit
sẽp patetꝰ nec cuius imagõ ẽ sed &iã cumñẽ figura subsistentia e
dei unaꝑimitur &ille qui inomnib ab eo figuratur Ex quo ap¬
par& fili& is siluitoris nr̃i. nullã habens communionẽ ad c&erorũ
fili&atẽ : Quemam modũ enĩ ineffabilis eius subsistentia. in com¬
parabili excellentia transcendere probatur uniuersa. quib ipse
donauit ut sint : ita & fili&as eius naturalis existens pat̾nae diui¬
nitatis ineffabili sublimitate differt abeis. qui ꝑeũ in adoptione
adoptati sunt filii : Iscnĩ in conuertibilis existens natura ꝑ fectus ẽ
ein omnib nihil egens: hiuero inutroq mutabilitati sub ditiegent

Expanded text:
accepisse principium, aut alia ex quibus Filius agnoscitur et figuratur accepisse principium, aut alia ex quibus Filius agnoscitur et figuratur Pater? Nam qui splendorem gloriae non dicit exstare, una perimit et principale lumen, cujus splendor est. Si autem et imago Dei non fuit semper, patet quia nec cujus imago est; sed etiam cum non est figura subsistentiae Dei, una perimitur et ille qui in omnibus ab eo figuratur. Ex quo apparet filietas Salvatoris nostri, nullam habens commixtionem ad caeterorum filietatem. Quemadmodum enim ineffabilis ejus subsistentia incomparabili excellentia transcendere probatur universa quibus ipse donavit ut sint, ita et filietas ejus naturalis existens paternae divinitatis, ineffabili sublimitate differt ab eis qui per eum in adoptionem adoptati sunt filii. Is enim inconvertibilis existens, natura perfectus est, et in omnibus nihil egens; hi vero in utroque mutabilitati subditi egent
Abbreviated transcription (Latin):
creauit uni uersa illud spatiũ in quodicunt ñ dũ factũ filiũ a patre
mentiente secundũ eos & scriptura quae dicit. primogenitũ cũ esse
uniuersȩ creaturae: Consona siquidẽ istis damat & magnilo quus
paulus dicens deco: Quẽ posuit here dẽ omniũ ꝑquẽ & sda fecit::¬
Sed &iã in ipso creata sunt omnia quae in caelis & quae interra li sibilia
& inuisibilia . Siue principia siue potestates siue dominationes
siue sedes. omnia ꝑ ipsũ & in ipso creata sunt & ipse ẽ ante omnia:
sente propt̃ quẽ appellatur pater: sẽ ꝑ sibi filio p̃sente sc̃ꝑ ẽ pat
ꝑfectus & sine defeccione consistens: Nontẽ poralit̃ neq ex
spatio neq ex ñ exist entib generans uni genitũ filium
Quid aũt amplius sit scclestũ : quã dicere ñ fuisse aliquando sapienti ã
Vut dicere uir tutẽ dĩ aliquando non extitisse. aut uerbũ cius aliquan¬

Expanded text:
creavit universa, illud spatium, in quo dicunt nondum factum Filium a Patre, creavit universa, illud spatium, in quo dicunt nondum factum Filium a Patre, mentiente secundum eos Scriptura, quae dicit, Primogenitum eum esse universae creaturae . Consona siquidem istis clamat et magniloquus Paulus, dicens de eo: Quem posuit haeredem omnium, per quem fecitelis, et quae in terra, visibilia et invisibilia, sive principatus, sive potestates, sive dominationes, sive sedes, omnia per ipsum et in ipso creata sunt, et ipse est ante omnia. sente, propter quem appellatur Pater; semper Filio sibi praesente semper est Pater perfectus, et sine defectione consistens, non temporaliter, neque ex spatio, neque ex non existentibus generans unigenitum Filium. Quid autem amplius sit scelestum quam dicere non fuisse aliquando Sapientiam aut dicere virtutem Dei aliquando non exstitisse? aut Verbum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
entiae sacramentũ. Nullus inquit nouit quis ẽ filius nisi pater. &
patrẽ nemonouit nisi filius. Nonreor ignorare sapientes quia uesanũ
est sapere ex ñ existentib factũ filiũ. cũ utiq habeat tẽporale principiũ
quod ostenditur ex ñ existentib factũ: Nã sitem porib inesse opor¬
ter& hoc qđ aiunt. erat quandoñ erat. aut spatio scłi cuius cũq &
siuerũ ẽ quia omnia ꝑ ipsũ facta sunt: palã ẽ quia & omne saculũ
& tempus & spatia: &aliquando inter quae reperitur quod aiunt:
uit quando ñ fuit: ꝑipsũ facta sunt: & quomodo ñ est incredibile
cũ qui & tẽpora fecit & scła & momenta: inter quae ẽ illud. fuit
quando fuit. dicere aliquando ñ fuisse : Stultũ enĩẽ & omni pec¬
catoplenũ eũ qui causo ẽ alicuius. eundem posteriorẽ dicere illius
geniturȩ cuius causa ẽ , Praece dit enĩ secundũ eos sapientia dĩ quae

Expanded text:
entiae sacramentum: Nullus, inquit, novit quis est Filius, nisi Pater; et entiae sacramentum: Nullus, inquit, novit quis est Filius, nisi Pater; et Patrem nemo novit, nisi Filius . Non ergo reor ignorare sapientes quia vesanum est sapere ex non existentibus factum Filium, cum utique non habeat temporale principium, quod ostenditur ex non existentibus factum. Nam si tempori inesse oporteret hoc quod aiunt: Erat quando non erat, aut spatio saeculi cujuscunque; et si verum est quia omnia per ipsum facta sunt, palam est quia omne saeculum, et tempus, et spatia, et aliquando, inter quae reperitur, quod aiunt, fuit, quando non fuit, per ipsum facta sunt. Et quomodo non est incredibile eum qui et tempora fecit et momenta, inter quae est illud fuit quando non fuit, dicere aliquando non fuisse? Stultum enim est, et omni peccato plenum, eum qui causa est alicujus, eumdem dicere posteriorem illius genitura cujus causa est. Praecedit enim secundum eos Sapientia Dei, quae
Abbreviated transcription (Latin):
cogitantes dehacaliquid interrogare p̾sumant. propt̾ qđ dictũ est
Altiorate nequesieris: & difficiliora te noli examinare: Nãsicut¬
II aliarũ plurimarũ & huius notitia humanae ꝑceptioni celata ẽ. qualeẽ
apͥucd patilũ quac oculus ñuidit nec auris audiuit nec in corhominis
ascenedto quae pͥꝰpͥarauit dĩ diligentibse. Sed &iã stellas inquit dĩ
ad abrahã ñ potes enumerare. neq arenã maris: & guttas pluuiae
quis enuinorauit : quis ergo audcat exterius ꝑserutari subsistentiã
di uerbi nisi forte uesanussit : Dequa proph&icus sp̃s dicit. Cene¬
rationẽ aut̃ eius quis enarrabit: Nã & ipse saluator nostẽr
p̃stare uolens omnib in hocmundo colũnis. huius notitiam
ab eis exonerare festinauit. significans ultranaturã ẽẽ omniũ
rerũ. hanc anim aduersionẽ. soliuero patri tantũ adiacere huiussci¬

Expanded text:
cogitantes de hac aliquid interrogare praesumant, propter quod dictum est: cogitantes de hac aliquid interrogare praesumant, propter quod dictum est: Altiora te ne quaesieris, et difficiliora te noli examinare . Nam sicut aliarum plurimarum, et hujus notitia humanae perceptioni celata est, quale est apud Paulum: Quae oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Sed etiam stellas, inquit Deus ad Abraham, non potes enumerare, neque arenam maris: et guttas pluviae quis enumerabit ? Quis ergo audeat interius  ed., exterius perscrutari subsistentiam Verbi Dei, nisi forte vesanus sit? De qua propheticus spiritus dicit: Generationem ejus quis enarrabit ? Nam et ipse Salvator noster praestare volens omnibus in hoc mundo columnis, hujus notitiam ab eis exonerare festinavit, significans ultra naturam esse omnium rerum hanc animadversionem, soli vero Patri tantum adjacere hujus sci
Abbreviated transcription (Latin):
in principio omnia uero ꝑeũ facta sunt: ex ñ extantibi fecit. & contrariũ
in edxur his quaciex ñ substantib facta sunt. hoc quodextat. & ualde
diser&ũ Inter patrẽ siquidẽ & filiũ nullũ demonstratur cẽspatiũ.
necusq aliquã cogitationẽ hoc animae phantasia ꝑcipiente. Exñ
exstantib aũt ereatus mundus nobellã hab& substantiae recentẽq
natiuitatẽ apatre ꝑfiliũ: Huius modi utiq substantialitatẽ cuncts
accipientib: AAltius igitur adhuc contemplatus uerbi diuinitatem
&ereadurarũ uniuersã intellegentiã transcendentẽ. reuerentissimus
ioħ genitura eius nec facturã dicere uoluit. nec ꝑ elementa syllabarũ
factorẽ ingenitũ : Vnus cnĩ ingenitus pater: Sed quia excedit euan¬
gelistarũ puto quia & angelorũ ꝑceptionẽ. & brans cendit uniuersa
unigeniti filii ineffabilis substantia: Nonergoreor quia depi&ate

Expanded text:
in principio, omnia vero per ipsum facta sunt, ex non exstantibus fecit: et contrarium in principio, omnia vero per ipsum facta sunt, ex non exstantibus fecit: et contrarium videtur his quae ex non substantibus facta sunt, hoc quod exstat, et valde discretum. Inter Patrem siquidem et Filium nullum demonstratur esse spatium, nec usque ad aliquam cogitationem hoc animae phantasia percipiente. Ex non exstantibus autem creatus mundus, novellam habet substantiae recentemque nativitatem a Patre per Filium, hujusmodi utique substantialitatem cunctis accipientibus. Altius igitur adhuc contemplatus Verbi divinitatem, et creaturarum universam intelligentiam transcendentem beatissimus Joannes genituram ejus nec facturam dicere voluit, nec per elementa syllabarum factorem ingenitum. Unus enim est ingenitus Pater. Sed quia excedit evangelistarum, puto quia et angelorum perceptionem, et transcendit universa unigeniti Filii ineffabilis substantia. Non ergo reor quia de pietate
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinae &iã diuinas litteras reuoluentes. proposuimus illud qđ
in psalmis dexp̃odictũẽ: Dilexisti iusaitiã &odistiiniquitatem
propt̃ea unxit te ds̃ ds̃ tuus oleo la&itiae p̃consortib tuis: Quia
uero filius di neq ex ñ existentib factus ẽ. neq fuit aliquando quando
non funit sufficit noserudiri. ioħ euangelista scribens deco. Vnige¬
nitus filius quiẽ insinu patris: Prouidente quippedõ ut ostender&
alter utrius indiuisas res. nominauit patrẽ & filiũ existentẽ insinu
patris. Sed quia interhaec quae ex ñ existentib facta sunt. uerbũ di
nequaquã connumeratur. omnia inquit ꝑ ipsũ facta sunt: Propriã
nãq eius substantiã designauit dicens: In principio erat uerbũ & uerbũ
creaturis ut essent donauit ipse aliquando ñ fuit: ñ enĩ ulla ratioẽ
ut qui facit eius naturae sit cuiusilla. quae fiunt: Supsequidem erai

Expanded text:
doctrinae, 217 etiam divinas litteras revolventes, proposuimus illud quod doctrinae, 217 etiam divinas litteras revolventes, proposuimus illud quod in Psalmis de Christo dictum est: Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem: propterea unxit te Deus, Deus tuvero Filius Dei neque ex non existentibus factus est, neque fuit aliquando quando non fuit, sufficit nos erudire Joannes evangelista, scribens de eo: Unigenitus Filius, qui est in sinu Patris . Providente quippe Deo, ut ostenderet alterutris indivisas res, nominavit Patrem et Filium existentem in sinu Patris. Sed quia inter haec quae ex non existentibus facta sunt Verbum Dei nequaquam connumeratur: Omnia, inquit, per ipsum facta sunt . Propriam namque ejus substantiam designavit, dicens: In principio erat Verbcreaturis, ut essent, donavit, ipse aliquando non fuit? Non enim ulla ratio est ut qui facit ejus naturae sit cujus illa quae fiunt. Si ipse quidem erat
Abbreviated transcription (Latin):
Scriptũ ẽ enĩ. Pilios genui & exaltaui: Cũq inlatũ fuerit eis qđ sequit
id ẽ ipsiaũt mes preuerunt. quod naturaleñ ẽ saluatoris. cũnaturae
sit immutabilis. omnireuerentia sem& ipsos spoli antes. aiunt: Nec
aliquã hab& propri&atẽ addm̃. sed cũ sit ipse natura mutabilis. sciuit
de illo ds̃ p̃scientia & p̃contẽ platione. Quiacũ non e& spr&urus: eligen¬
dus for& exomnib Nonenĩ inqui unt natura quasi p̃cipuũ inter
alios filios aliquid hab&. nã necnatũralit̃ difilius ẽ nec aliquã hab&
ad dm̃ propri&atẽ : quando &iã ipsũ naturae mutabilis existentem.
propt̃ moderationẽ. diligentiã & uirtutẽ. ñ mutatũ ad d&erius
elegit ds̃. cũ &si paulus uel p&rus ad hoc ꝑuenissent. nihil potuerati
ihs̃ horũ filiatione differre, Propt̃ reprobationẽ igiturhuius uesauae

Expanded text:
Scriptum est enim: Filios genui et exaltavi . Cumque allatum fuerit eis quod sequitur, Scriptum est enim: Filios genui et exaltavi . Cumque allatum fuerit eis quod sequitur, id est: Ipsi autem spreverunt me, quod naturale non est Salvatoris, cum naturae sit immutabilis, omni reverentia spoliantes semetipsos, aiunt: Nec aliquam habet proprietatem ad Deum; sed, cum sit ipse natura mutabilis, scivit de illo Deus praescientia et praecontemplatione, quia eum non esset spreturus, eligendus foret ex omnibus. Non enim, inquiunt, natura quasi praecipuum inter alios filios aliquid habet. Nam nec naturaliter filius Dei est, nec aliquam habet ad Deum proprietatem, quando etiam ipsum naturae mutabilis existentem, propter moderationem, diligentiam et virtutem, non mutatum ad deterius, elegit Deus; cum et si Paulus vel Petrus ad hoc pervenissent, nihil Jesus potuerat ab horum filiatione differre. Propter reprobationem igitur hujus vesanae
Abbreviated transcription (Latin):
effundunt suꝑeos diabolicã efficaciã contraxp̃m: Qua propt̃ innullo
segnes õcarissimi. ad insinuandã uob ꝑfidiã corũ mem& ipsũ erexi
icunt cnĩ. quia fuit aliquando. quando ñ fuit filius dĩ. & postea fac¬
tus ẽ quiprius ñ fuerat talis factus. quia & aliquan do factus ẽ qualem
iominem & omnẽ esse contingit: Cuncta enĩ inquiunt ds̃ ex ñ existentib freit
Omniũ rationaliũ &inradionaliũ ereaturis. miscere uolentes & filiũ
dĩ quib uerbis consequenter aiunt cũ mutabilis eẽ nature: uirtutis
malitiaeq: capabilẽ cũ ex ñ existentib eẽ dicatunu. Diumas quippe
scripturas quib ostenditur eil seꝑ esseꝑimentes. quibq palã designatur
in conuertibilitas uerbi &sapientia atq diuinitas quae sunt xp̃s:
Possumus ergo inquiunt istipolluti & nos filii fieridĩ sicue & ille.

Expanded text:
effundunt super eos diabolicam efficaciam contra Christum. Quapropter in nullo effundunt super eos diabolicam efficaciam contra Christum. Quapropter in nullo segnis, o charissimi, ad insinuandam vobis perfidiam eorum, memetipsum erexi. Dicunt enim, quia fuit aliquando quando non fuit Filius Dei; et postea factus est, qui prius non fuerat talis factus: quia et aliquando factus est, qualem et omnem hominem esse contingit. Cuncta enim, inquiunt, Deus ex non existentibus fecit, omnium rationalium et irrationalium creaturis miscere volentes et Filium Dei. Quibus verbis consequenter aiunt eum mutabilis esse naturae, virtutis malitiaeque capabilem, cum ex non existentibus esse dicatur; divinas quippe Scripturas, quibus ostenditur eum semper esse, perimentes, quibusque palam designatur inconvertibilitas Verbi, et Sapientia, atque Divinitas, quae sunt Christus. Possumus ergo, inquiunt isti polluti, et nos fieri Dei filii, sicut et ille.
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ ad pestẽ propriã ꝑ bonilo quia ficta festinant & litteras ab eis
manifestas & indubitatas exigunt. ut relegentes eas seductis a se
ꝑsonis sine paenitentia eos indelicas suis faciant remanere. tãquã
unanimes habentes cadẽ secũ decernentes ep̃os: Nonenĩ quae apud
nos maledocuerunt & egerunt ea fatentur. propt̃ quae &iã sunt
expulsi. sed haec aut taciturnitati contradunt. aut fictis eos ratioci¬
nationib & quib dã obumbrationib saepiunt. uerisimilib uero &
pomposis corruptibilẽ doctrinã suã uelantes eloquiis. ad trahunt
indeceptionẽ quẽ lib& in cautũ ñ abstinentes &iã apud omnes nrae
pi&iti calũniari : Vnde contingit quosdã corũ litteris subscribentes
ineccłam suscipi. maxino sicutireor imminente periculo p̃sumentib
talia comministris. eoquod neq apostolica hoc regula patratur. &

Expanded text:
eorum ad pestem propriam per boniloquia ficta festinant, et litteras ab eis eorum ad pestem propriam per boniloquia ficta festinant, et litteras ab eis manifestas et indubitatas exigunt; ut relegentes eas seductis a se personis, sine poenitentia eos in delictis suis faciant remanere, tanquam unanimes habentes eadem secum decernentes episcopos. Non enim quae apud nos male docuerunt et egerunt, ea fatentur, propter quae etiam sunt expulsi; sed haec aut taciturnitati contradunt, aut fictis ea ratiocinationibus et quibusdam obumbrationibus sepiunt: verisimilibus vero et pomposis corruptibilem doctrinam suam velantes eloquiis, attrahunt in deceptionem suam quemlibet incautum, non abstinentes etiam apud omnes nostrae pietati calumniari. Unde contigit quosdam eorum litteris subscribentes in Ecclesiam suscipi, maximo, sicuti reor, imminente periculo, praesumentibus talia comministris, eo quod neque apostolica hoc regula patiatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
gloriae quã a principiohabuit apud patrem penitus euitantes.
& laudem propriã ut assol& aucupantes. omniaquidem quȩ
contranos possunt derisiones afferre negotiantur. sed itionesq
nobis cotidie ac ꝑsecutiones instituunt. tã iurgia proponentes
ꝑ aditiones mulierũ impudentiũ quas seducunt. quã ipsi cõmum
xp̃i anitati derogantes . dũ corũ iuuenculȩ omnes circũ eunt uicos.
insuꝑ inerũ pibilẽ xp̃itunicã quã milites di uidere noluerunt.
isti scindere nunc p̃sumant. Et nos quidem uitae ipsorũ & ne¬
fanda conamina. eo quod laterent tardius agnoscentes: nunc
generali decr&o ab eccła ad orante xp̃i diuinitatẽ cos expulimus
Conatitamen sunt illi discursionib uti. & aduersũ nos machinari.
qui apud unanimes comministros nr̃os. figurã pacis &unitatis
dignitatẽ seexercere fingunt: Quod aũt ueruẽ abripere quos dã

Expanded text:
gloriae, quam a principio habuit apud Patrem, penitus evitantes, gloriae, quam a principio habuit apud Patrem, penitus evitantes, ant; et laudem propriam, ut assolet, aucupantes, omnes quidem quas contra nos possunt derisiones afferre negotiantur: seditionesque nobis quotidie ac persecutiones instituunt, tam jurgia proponentes per aditiones mulierum impudentium, quas seducunt, quam ipsi communi Christianitati derogantes, dum eorum juvenculae omnes circumeunt vicos: insuper inerumpibilem Christi tunicam, quam milites dividere noluerunt , isti scindere nunc praesumunt. Et nos quidem vitam ipsorum et nefanda conamina, eo quod laterent, tardius agnoscentes, nunc generali decreto ab Ecclesia adorante Christi divinitatem eos expulimus. Conati tamen sunt illi discursionibus uti, et adversum nos machinari, qui apud unanimes comministros nostros figuram pacis et unitatis dignitatem se exercere fingunt. Quod autem verum est, abripere quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
nequi forte p̃sumat eorũ in parro ecias ur̃as accedere. uel ꝑse uelꝑ alios
Valent enĩ magi ad seducendũ figmentis uti. uellittris falsitate com¬
positis quae possint facere p̃st igiũ simplicem fidẽ purãq respicientib::
Arrius igitur & achillas coniuratione nuꝑ facta. collothi suꝑbiã &
multo d&erius illo secuti sunt: Illenãq hos ipsos culpans pessimae
uoluntatis suae inuenit occasionẽ. Isti uero dignã illius negotiationẽ
cas sibim& latronũ aedificantes in cessabilia in eis conciliabula
cd ebrant. noctib & dicb contra xp̃m agentes & contranos prauisq¬
libi dinibus exercentur. quiomnẽ piam & ipostolicã accussantes
omnes que eius salutaris dispensationis &humilitatis propter nos
habitȩ. uoces decerpentes. prolatione harũ impi&atissuae p̃dicationẽ
exercerenituntur: Quippe diuinitatis eius rationem. & meffabilis

Expanded text:
ne quis forte praesumat eorum in parochias vestras accedere, vel per se, vel per alios. ne quis forte praesumat eorum in parochias vestras accedere, vel per se, vel per alios. Valent enim magi ad seducendum figmentis uti, vel litteris falsitate compositis, quae possunt facere praestigium simplicem fidem puramque respicientibus. Arius igitur et Achillas conjuratione nuper facta, Colluthi superbiam et multo deterius illo secuti sunt. Ille namque hos ipsos culpans, pessimae voluntati suae invenit occasionem. Isti vero dignam illius negotiationem cas sibimet latronum aedificantes, incessabilia in eis conciliabula celebrant, noctibus et diebus contra Christum agentes et contra nos, pravisqlibidinibus exercentur. Qui omnem piam et apostolicam accusantes omnesque ejus salutaris dispensationis et humilitatis propter nos habitae voces decerpentes, prolatione harum impietatis suae praedicationem exercere nituntur. Quippe divinitatis ejus rationem et ineffabilis
Abbreviated transcription (Latin):
onsolũ aut̃ hanc sed &iã ad alexandrũ constantinopoleos episcopũ
missã eius epistolã huic operi inserere non omittã: quae clare omnia
eius ostendat. nequi suspic&ur haec me ficte conscribere. & post eã
ipsius arrii . & c&eras quoq epistolas quib utiq narratio eg& historie
quatenus descripturae ueritate testentur. & aꝑte quaesunt gesta ꝑ
doceant: Scripsit enĩ alexan drinus haec constantinopoleos alexandro
arissimo fratri & unanimo alexandro alexander in dño salutem
pp&itus potentiae hominũ pessimorũ. a uaritiaeq propositu. ueri¬
tati quae creditur eẽ p̃cipua sol& insidiari. ꝑuarias scilic& occasiones
resistentes ecclesiasticae pi&tati: Inpulsi nãq maliuoli adiabolo in
eis operante ad propositã sibi libidinẽ . & ab omni reuerentia resilientẽs.
conculcant iudicũ dĩtimorem. De quib necessariũ mihi fuit pa¬

Expanded text:
Non solum autem hanc, sed etiam ad Alexandrum Constantinopoleos episcopum, Non solum autem hanc, sed etiam ad Alexandrum Constantinopoleos episcopum, missam ejus epistolam huic operi inserere non omittam, quae clare omnia ejus ostendat, ne quis suspicetur haec me ficte conscribere; et post eam ipsius Arii, et caeteras quoque epistolas, quibus utique narratio eget historiae, quatenus de scripturae veritate testentur et aperte quae gesta sunt perdoceant. Scripsit enim Alexandrinus haec Constantinopoleos Alexandroarissimo fratri et unanimi Alexandro, Alexander in Domino salutem. Appetitus potentiae hominum pessimorum, avaritiaeque propositus, veritati, quae creditur esse praecipua, solet insidiari, per varias scilicet occasiones resistentes ecclesiasticae pietati. Impulsi namque malevoli, diabolo in eis operante, ad propositam sibi libidinem, et ab omni reverentia resilientes, conculcant judicii Dei timorem. De quibus mihi necessarium fuit pa
Abbreviated transcription (Latin):
trinas . quae ueritatẽ auersantur.: Dño siquidẽ & saluatore nr̃o ihu¬
xp̃o ꝑsem& ipsũ ꝓnuntiante & ꝑ apostolũ designante d&ilib conse¬
quent̃ nos ꝑnos ipsos audientes impi&atẽ corũ. anathematiz auim us
eos sicuti p̃diximus. ostendentes eos extrancos a fide eccłaq catholica
ndicauimus aũt & uobis dilectissimi atq carissimi comministri:
ne quos corũ siforte temptauerint &iã aduos uenire suscipiatis.
neq cus ebio uel cuilib& aliorũ scribenti proeis oboediatis. Dec& enĩ
nos tãquã xp̃i anos. ut omnes contraxp̃m loquentes & sapientes. quasi
dõ rebelles & animarũ corruptores. totis uirib auersemur. & neque
aue huius modidicamus hominib: ne forte &iã peccatis eorũ com¬
municare uideamur. sicut beatus ioħ ait: Salutate fr̃s qui apud uos
st salutant uos qui nobcũ sunt THUODORITUS.¬

Expanded text:
emonum, quae veritatem aversantur . Domino siquidem et Salvatore noemonum, quae veritatem aversantur . Domino siquidem et Salvatore noper semetipsum pronuntiante et per Apostolum designante de talibus, consequenter nos per nosipsos audientes impietatem eorum anathematizavimus eos, sicut praediximus: ostendentes eos extraneos a fide Ecclesiaque catholica. Indicavimus autem haec vobis, dilectissimi atque charissimi comministri, ne quos eorum, si forte tentaverint etiam ad vos venire, suscipiatis, neque Eusebio, vel cuilibet aliorum 216 scribenti pro eis obediatis. Decet enim nos tanquam Christianos, ut omnes contra Christum loquentes et sapientes, quasi Deo rebelles et animarum corruptores, totis viribus aversemur; et neque ave hujusmodi dicamus hominibus, ne forte etiam peccatis eorum communicare videamur, sicut beatus Joannes ait . Salutate fratres qui apud vos sunt. Salutant vos qui nobiscum sunt. SOCRATES
Abbreviated transcription (Latin):
sic & uerbũ nouit propriũ patrẽ. & aliter nẽ.. Haec dicentes & reuol¬
uentes scripturasscãs. frequenter conuicimus eos: &rursus tãquam
cameleontes mutabantur. studentes ad sem&ipsos trahere quod seriptũ
inimprudentia sua. isti uero ꝑomnia uerbasua nitentes erigi. ad in¬
tisunt: antixpͥo facti propinquiores: Qua propt̃ & abdicati & anathe¬
mati sunt ab ecđa : Contristimur itaq ꝓeorũ ꝑditionẽ. & maxime
quia & ipsi aliquando quae eccłae sunt audierunt & nunc abei prorsus
exiliunt. Non tam̃ ammiramur. Hoc enĩ &hymencus & phil&us
passi sunt & ante cos iudas. Quicũ ex secutus saluatorẽ. postea ꝓditor
factus & apostata: sed dehis quidẽ ipsis ñ sumus ignari: Dñs enĩ p̃dixit.
uid&e ne quis uosseducat. Multi enĩ uenient in nomine meo dicentes.
quia egosũ: Et tẽpus prope ẽ & multos errare facient: Neergo eatis
tabunt quidã afidesana. adtendentes ad sp̃s erroris. daemonũq. doc¬

Expanded text:
 est. Haec dicentes, et revolventes Scripturas sanctas, frequenter convicimus eos; et rursum tanquam chamaeleontes mutabantur, studentes ad semetipsos trahere quod scriptum in imprudentiam suam. Isti vero per omnia verba sua nitentes erigi ad inti sunt, Antichristo facti propinquiores; quapropter et abdicati et anathematizati sunt ab Ecclesia. Contristamur itaque pro eorum perditione, et maxime quia et ipsi aliquando quae Ecclesiae sunt audierunt, et nunc ab ea prorsus exsiliunt: non tamen admiramur. Hoc enim et Hymenaeus, et Philetus passi sunt, et ante eos Judas, qui cum esset secutus Salvatorem, postea proditor factus est et apostata. Sed de his quidem ipsis non sumus ignari. Dominus enim praedixit: Videte ne quis vos seducat. Multi enim venient in nomine meo dicentes, quia ego sum, et tempus prope est, et multos errare facient: ne ergo eatis tabunt quidam a fide sana, attendentes ad spiritus erroris doctrinasque da
Abbreviated transcription (Latin):
postolicis quidem scdib: macharius inerosolrmitanus: Eusteaus
impidens antio chenait apud orientem eccłae : &alexander
alexandriae quae est apud stagnũmariam : Iulius aũt romanus
ep̃s propter senec tutem defuit: Erantq proeo praesentes uitus
& uincentius praesbyteri eiusdem eccłae. suꝑhos aũt & alnplurimi
boni & optimi ex diuersis gentib conuenerunt. Alii quidem ad in¬
tellegendum & dicendũ nimis idonei. scientiaq sacrorũ librorum.
& alia eruditione disciplinati. uitȩq. uirtute p̃clari Aliiuero in
utroq probatissimiuiri. quorũ utile iudico &iã nomina memorare:

Expanded text:
postolicis quidem sedibus Macarius Hierosolymitanus, Eustathius jam praesidens Antiochenae apud Orontem Ecclesiae, et Alexander Alexandriae, quae est apud stagnum Mariam. Julius autem Romanus episcopus propter senectutem defuit; erantque pro eo praesentes Vitus et Vincentius presbyteri ejusdem Ecclesiae. Super hos autem et alii plurimi boni et optimi ex diversis gentibus convenerunt. Alii quidem ad intelligendum et dicendum nimis idonei, scientiaque sacrorum librorum, et alia eruditione disciplinati, vitaeque virtute praeclari. Alii vero in utroque probatissimi viri, quorum utile judico
Abbreviated transcription (Latin):
pater meus maior me ẽ : In hac itaq piadepatre filioq sententia. sicut
nos diuinae scripturae docent. unũ sc̃in sp̃m confitemur. qui repleuit
& u&cris testam̃ti scos homines & nouis acratissimos p̃ceptores. In una
& sola catholica a postolicaq sẽꝑ eccłan: quac & inuincibilis ẽ. lic&
omnismundus aduersus cãpugn&. & uic trix totius aduerse impi&itis¬
existit securos nos faciente patre familias eius cũclamat. hab&e fiduciã
ego uicimundũ. Hoc nouimus accũ postresurrectionẽ a mortuis
tatiue ex dĩgen&rice maria . quiin nouissimis tẽporib prodãnation
peccati adhumanũ genus adueniens crucifixus & mortuus ẽ. sedsi
propterea diuinitatesuaminor factus Resurrexit renĩ aniortuis
assumptus incaclo ẽ sed & ad dexterã maiestatis łdi corgitur exparti
inhac epistola figuraui onerosũ credens singula sub scrupulo sitttt

Expanded text:
Pater meus major me est . In hac itaque pia de Patre Filioque sententia, sicut Pater meus major me est . In hac itaque pia de Patre Filioque sententia, sicut nos divinae Scripturae docent, unum Spiritum sanctum confitemur, qui replevit et Veteris Testamenti sanctos homines, et Novi sacratissimos praeceptores: in unam et solam catholicam et apostolicam semper Ecclesiam, quae et invincibilis est, licet omnis mundus adversus eam pugnet, et victrix totius adversae impietexistens, securos nos faciente Patrefamilias ejus, cum clamat, Habete fiduciam: ego vici mundum . Hoc novimus actum post resurrectionem a mortuis, tative ex Dei Genitrice Maria; qui in novissimis temporibus pro damnatione peccati ad humanum genus adveniens, crucifixus et mortuus est; sed non propterea divinitate sua minor factus. Resurrexit enim a mortuis, assumptus est in coelum, et sedet ad dexteram Majestatis. Haec igitur ex parte in hac epistola figuravi, onerosum credens singula sub scrupulositate c
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius uni geniti diuinitatẽ & uelu ti dicã antiquitatẽ. nequaquã
significare ualentia cũ sc̃i uidelic& uiri. scđm suã unus quisq uirtutẽ.
sacramentũ hoc aperire conatisint. ueniã poscentes ab auditorib
ꝑsatis factiones rationabiles dicendo dese. protulimus qđ ꝑtingere
̃p̃ualuimus: Siquid aũt ultra hominẽ expectant quicũq uiri. &
ad maius innituntur eloquiũ illud qđ ait. ex parte cognoscimus
iã putantes eẽ destructũ. palã ẽ quia multũ spesua deficiunt: Igitur
Sine principio eiũ apatresciamus eius ẽẽ natiuitatẽ : culturã ei sicut
p̃diximus tribuentes. pieatq cũ bona opinione suꝑeo. erat &sc̃ꝑ¬
& ante scła p̃dicantes: Diuinitatẽ quippe eius ꝑserutantes. sed imi¬
agimi & ꝑscrutationi patris ꝑfectã aequalitatẽ ꝑ omiia deuouentes:
Propriũ uero solũ dicentes patris qđ ingenitus ẽ. cũ & ipse saluator dixert

Expanded text:
ipsius Unigeniti divinitatem, et veluti dicam antiquitatem nequaquam ipsius Unigeniti divinitatem, et veluti dicam antiquitatem nequaquam significare valentia, cum sancti videlicet viri secundum suam unusquisque virtutem sacramentum hoc aperire conati sint: veniam poscentes ab auditoribus per satisfactiones rationabiles, dicendo de se: Protulimus quod pertingere praevaluimus. Si quid autem ultra hominem exspectant, quicunque viri et ad majus innituntur eloquium, illud quod ait: Ex parte cognoscimus , jam putantes esse destructum; palam est, quia multum spe sua deficiunt. Igitur Sine principio enim a Patre sciamus ejus esse nativitatem, culturam ei, sicut praediximus, tribuentes pie, atque cum bona opinione super eo,  ante saecula, praedicantes; divinitatem quippe ejus perscrutantes, sed imagini et perscrutationi Patris perfectam aequalitatem per omnia devoventes. Proprium vero solum dicentes Patris, quod ingenitus est, cum et ipse Salvator dixerit:
Abbreviated transcription (Latin):
xpi uoce quadicit nullus nouit quis c̃pat̃ nisi filius. & nullus nouit
quis ẽfilius nisipat᷑. Et asserente eo in conuertibi lẽ & inmutabile
se si cui pat t̃ nihil egentẽ ꝑfectũ filiũ aequalẽꝙ patri solimgenito
mia poem̃ ẽ untegerrima &m̃mutabilis patris & omnino imagine
conuenit ct plenã ꝑquã ñ desit aliquid ab acqualitate eius cinusimago
Sicut ipse dñs docuit dicens. pater ineus maior meẽ : Secundũ quod.
sc̃ꝑ &iã eẽ filiũ ex patre credimus : Splendor enĩ ẽ gloriae. & figura
paternȩ subsistentiae : Sed nullus hoc seꝑ adsuspitionẽ ingenitisumat
sicuti putant qui sensus animae cecatos habent. nã neq. erat neq
sẽꝑ neq ante scła idemẽ quod ingenitũ: Sed nec quilib& huma nus
intellectus ab hominib nominatus indicare ual& hoc qđ dicimus
ingenitũ. sicut & uos aestima recredo. & deomniũ ur̃orũ confido
Videntur enĩ hae comina ueluti temporũ eẽ productiua. digne tam̃

Expanded text:
ullus novit quis est Filius, nisi Pater ; et asserente eum inconvertibilem et immutabilem se sicut Patrem, 219 nihil egentem, perfectum Filium, aequalemque Patri soli ingenito. Imago enim est integerrima et immutabilis Patris; et omnino imaginem convenit esse plenam, per quam non desit aliquid ab aequalitate ejus cujus imago est, sicut ipse Dominus docuit, dicens: Pater meus major me est ; secundum quod semper etiam esse Filium ex Patre credimus. Splendor enim est gloriae, et figura paternae substantiae  ed. V., subsistentiae . Sed nullus hoc, semper, ad suspicionem ingeniti sumat, sicuti putant qui sensus animae caecatos habent. Nam neque erat, neque semper, neque ante saecula, idem est quod ingenitum. Sed nec quilibet humanus intellectus ab hominibus nominatus indicare valet hoc, quod dicimus ingenitum, sicut et vos aestimare credo, et de omnium vestrorum confido Videntur enim haec nomina veluti temporum esse productiva: digne tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tperis siebut malum ad eontentionis incendium percosqui huce
seb ita su sciprebant. Consenticntes igitur alexandro & incius como
sub seribebunt alu uero contraria faciebant. Praccipue cuses
uebatur exuluer io i come diensis cusbius quoniam inepistolasua
denupor nisme morium fecerat alexandemi Poterat autemillo
Smpore uiniiseusebius quiatunc imperator nicomediam inora¬
batuars Sanbiates paululum tempus dioclex iunor a equi ⁊ nartu

Expanded text:
c scripta suscipiebant. Consentientes igitur Alexandro, etiam in ejus tomo subscribebant; alii vero contraria faciebant. Praecipue tamen movebatur ex adverso Nicomediensis Eusebius, quoniam in epistola sua graviter ejus memoriam fecerat Alexander. Poterat autem illo tempore nimis Eusebius, quia tunc imperator Nicomediae morabatur. Nam ibi ante paululum temporis Diocletianus et qui circa
Abbreviated transcription (Latin):
stante patre. non scđm corporũ similitudines. incisionib aut diuision
effluxionib sicuti sabellio & ualentino plac&. sedines fabilit e&in¬
enarrabilit̃ scđm eũ qui dix sicuti supra posiumus generationẽ eius
quis enarrabit : Substantia uidelic& rius omiicreate naturae in

Expanded text:
stante Patre; non secundum corporum similitudines incisionibus, aut divisionum stante Patre; non secundum corporum similitudines incisionibus, aut divisionum effluxionibus, sicuti Sabellio et Valentino placet, sed ineffabiliter et inenarrabiliter secundum eum qui dixit, sicut supra posuimus: Generationem ejus quis
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ necessario eẽ oportere. dicentes inerudit. aut ex ñ extantib:
filiũ eẽ sapiendũ. aut indubitanter dicere ingenita duo. Ignorantes
imperiti quia multũ ẽ interpatrẽ ingenitũ. & caquae abeo ex ñ exstan¬
tib sunt creata rationalia & irationalia: Quorũ inedia existens na¬
tura unigenita. ꝑ quã uniuersa ex ñ exstantib fecit pat̃ dĩuerbi ex ipso
uero patre natiuititẽ hab&: Sicut &ipse dñs alicubi testatiis ẽ dicens:
Quidiligit patrẽ diligit filiũ qui ex eonatus ẽ: De quib nositicredinus
sicut apostolicae plac& eccłae. in unũ ingenitũ patrẽ. nullã habentẽ
causã ut e&. in conuertibilẽ & inmutabilẽ. sẽꝑidem & similit᷑ habentẽ
nec pro uectũ nec imminutionẽ recipientẽ. legis proph&arũ euan¬
geliorũq datorẽ patriarcharũ apostolorũ dñm ominiũq. scõrum

Expanded text:
alterum necessario esse oportere dicentes ineruditi, aut ex non exstantibus alterum necessario esse oportere dicentes ineruditi, aut ex non exstantibus Filium esse sapiendum, aut indubitanter dicere ingenita duo. Ignorantes imperiti quia multum est inter Patrem ingenitum, et ea quae ab eo ex non exstantibus sunt creata rationabilia et irrationabilia; quorum media existens natura unigenita, per quam universa ex non exstantibus fecit Pater Dei Verbi, ex ipso vero Patre nativitatem habet, sicut et ipse Dominus alicubi testatus est, dicens: Qui diligit Patrem, diligit Filium qui ex eo natus est . De quibus nos ita credimus, sicut apostolicae placet Ecclesiae, in unum ingenitum Patrem, nullam habentem causam ut esset, inconvertibilem et immutabilem, serecipientem, Legis, et Prophetarum, Evangeliorumque datorem, patriarcharum et apostolorum Dominum, omniumque sanctorum;
Abbreviated transcription (Latin):
ubicũq consistentiũ in mensura sapientiae reputant. quasi soli
noscuntur: Oscelesta suꝑbia in mensauȩsania. uana gloriae
furoret sapientiꝰ satanae in animas eorũ ne quissimas uehement᷑
insiliens: ñd&erruit cos antiquarũ scriptura rũ dõ amabiliũ
explanatio ñ comministrorũ consors reuerentia dexp̃o. feroci¬
tatẽ eorũ mansuȩ fecit quorũ scelesta opera nec daemones ferre
patiuntur. quando uocẽblas phemã contra filiũ di ꝓmere ñ p̃sumunt:¬
Haecigitur iacula scđm p̃sentẽ uirtutẽ. dirigantur aduersus cos
qui incrudita materia contraxp̃m exacuuntur adbellũ: & aduersus
pi&atẽ eius calũnias inferre contendunt: Aiunt enĩ. nos aduer¬
santes fabulas ex quib inuentũ ẽ dici exũ extantib̃ impiã & ñscriptã
contra xp̃mblas phemiã p̃dicare id est duo ingenitat ipsi potius duorũ

Expanded text:
ubicunque consistentium in mensura sapientiae reputant, quasi soli ubicunque consistentium in mensura sapientiae reputant, quasi soli noscuntur. O scelesta superbia, immensa vesania, vanae gloriae furor, ac sapientia Satanae, in animas eorum nequissimas vehementer insiliens! Non deterruit eos antiquarum Scripturarum Deo amabilium explanatio, non comministrorum consors reverentia de Christo ferocitatem eorum mansuefecit; quorum scelesta opera nec daemones ferre patiuntur, quando vocem blasphemam contra Filium Dei promere non praesumuntHaec igitur jacula secundum praesent inerudita materia contra Christum exacuuntur ad bellum, et adversus pietatem ejus calumnias inferre contendunt. Aiunt enim nos adversantes fabulas, ex quibus inventum est dici, ex non exstantibus, impiam et non scriptam contra Christum blasphemiam praedicare, id est duo ingenita: ipsi potius duorum
Abbreviated transcription (Latin):
nobis patrẽ. ait. Quiuide me uide patrem: Tam quã ꝑspeculũ sine
macula & animatũ ꝑ diuinã eius imaginẽ contemplar&ur pacrem:
quem similit̃ inpsalmis scĩssimiuiri canunt dicentes: Inlumin&uo
ui debimus lumen: Qua propter & quihonorat patrẽ honorat &
filiũ: &qui honorat filiũ honorat patrẽ: & recte: Omnis nãq
uox impia quae infilid dici p̃sumitr. ad patrẽ quoq refertur: Sed
mirũ ñ est quod scripturussũ õcarissimi si falsas aduersũ me dero¬
gationes & contra pussimũ nr̃m populũ delatas insinuo: Hie nĩ
qui contraditatẽ filiidĩ castra constituunt: neq contranos in gratas
ucalũ nias exercere formidant: qũo nec priscorũ quẽ piã dignantur
sibi m&i comparare. neq p̃ceptorib equib nos ab infantia eruditi¬
i sumus aequare patiuntur. neq comministrorũ quẽ quã nunc

Expanded text:
nobis Patrem, ait: Qui videt me videt et Patrem : tanquam per speculum sine nobis Patrem, ait: Qui videt me videt et Patrem : tanquam per speculum sine macula et animatum per divinam ejus imaginem contemplaretur Patrem; quem similiter in Psalmis sanctissimi viri canunt, dicentes: In lumine tuo videbimus lumen . Quapropter et qui honorat Patrem, honorat et Filium; et qui honorat Filium, honorat et Patrem, et recte. Omnis namque vox impia quae in Filio dici praesumitur, ad Patrem quoque refertur. Sed mirum non est quod scripturus sum, o charissimi, si falsas adversum me derogationes, et contra piissimum nostrum populum delatas insinuo. Hi enim qui contra deitatem Filii Dei castra constituunt, neque contra nos ingratas calumnias exercere formidant: quoniam nec priscorum quempiam dignantur sibimet comparare, neque praeceptoribus se, a quibus nos ab infantia eruditi sumus, aequare patiuntur; neque comministrorum quemquam nunc