comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̾fastidio rerum quib priꝰ frue¬
bam᷑ et tunt dum abeis ab hor¬
remus delectat: Quid aũ ista lo¬
quor: Non enim tempꝰ q̃rendi
nunt. ẽ: s ꝯfitendi tibi. Miser enĩ¬
eram ⁊ miser .ẽ. omnis animus
unctus amiticia rerum morta¬
lium. ⁊ dilamatur cũ eas amit¬
tit: ⁊ tunc sentit miseriam. qua
miser.ẽ. ⁊ añ qm amittat eas. Sic
gͥ eram illo tempore. ⁊ flebama¬
marissime: ⁊ requiescebã in ama¬
ritudine. Ita miser erã. ⁊ hẽbã cariorẽ
illo amico meo uitã ip̃am mise¬
ram. Nam qmuis eam mutare
uellem. nollẽ tam̃ amitt̾e ma¬
gis qm illum. Et nescio an uellẽ
uel ꝓ illo sicut de oreste ⁊ pila¬
de traditur si ñ fingitur. qui uel¬
lent ꝓ inuicẽ uł simul mori: qr
morte petus eis erat ñ simul ui¬
uere. Set ĩ me nescio quis affectꝰ
nimis huic ꝯtrarius ortꝰ erat. ⁊
telium uiuendi erat in me gͣ¬
uissimũ.⁊ moriendi metꝰ. Credo
quo magis illum amabam. Hoc

Expanded text:
prae fastidio rerum, quibus prius frueprae fastidio rerum, quibus prius fruebamur, et tunc, dum ab eis abhorremus, delectat? Quid autem ista loquor? non enim tempus quaerendi nunc est, sed confitendi tibi. miser eram et miser est omnis animus uinctus amicitia rerum mortalium et dilaniatur, cum eas amittit, et tunc sentit miseriam, qua miser est et antequam amittat eas. sic ego eram illo tempore et flebam amarissime et requiescebam in amaritudine. ita miser eram et habebam cariorem illo amico meo uitam ipsam miseram. nam quamuis eam mutare uellem, nollem tamen amittere magis quam illum et nescio an uellem uel pro illo, sicut de Oreste et Pylade traditur, si non fingitur, qui uellent pro inuicem simul mori, quia morte peius eis erat non simul uiuere. sed in me nescio quis affectus nimis huic contrarius ortus erat et taedium uiuendi erat in me grauissimum et moriendi metus. credo, quo magis illum amabam, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Solꝰ fletꝰ erat dulcis mͥ: ⁊ succeᷤᷤ¬
serat amico meo indeliciis aĩ mei.
Et nunc dñe iam illa transier̃t:
⁊ tempore lenitũ. ẽ. uulnꝰ meũ.
Dossum ne audire abste qͥ u̾itaᷤ
es.⁊ ad mouere aurẽ cordis mei
ori tuo: ut dicas mͥ cur fletus
dulcescit miseris: an tu qmuis
ubiq assis. longe ab iecisti a te
miseriam nr̃am: Et tu inte ma¬
nes: nos aũ in exꝑim̃tis uolui¬
mur. Et tam̃ nisi ad aures tuaˢ
ploraremus: nicħ residui despe
nr̃a fi̾et. Unde gͥ suauis fructꝰ
de amaritudine uite carpitur:
gemere ⁊ flere ⁊ suspirare ⁊ cõ¬
q̃ri. An hoc ibi dulce. ẽ. qd̃ sꝑamꝰ
ex audire te: Recte istud inp̾cib:
quia desid̾ium ꝑueniendi ha¬
bent. Nunquid indolore amisse
rei ⁊ luctu quo tunc opiebar:
Neq enim sꝑabam reuiuiscere illũ.
aut hoc petebam latrimis: s tan¬
tum dolebam ⁊ flebam. Misere¬
nim erã: ⁊ amiseram gaudiũ
meũ. An ⁊ fletus res amara. ẽ.⁊

Expanded text:
solas fletus erat dulcis mihi et successolas fletus erat dulcis mihi et successerat amico meo in deliciis animi mei. Et nunc, domine, iam illa transierunt et tempore lenitum est uulnus meam. possumne audire abs te, qui ueritas es, et admouere aurem cordis mei ori tuo, ut dicas mihi, cur fletus dulcis sit miseris? an tu, quamuis ubique adsis, longe abiecisti a te miseriam nostram, et tu in te manes, nos autem in experimentis uoluimur? et tamen nisi ad aures tuas ploraremus, nihil residui de spe nostra fieret. unde igitur suauis fructus de amaritudine uitae carpitur gemere et flere et suspirare et conqueri? an hoc ibi dulce est, quod speramus exaudire te? recte istud in precibus, quia desiderium perueniendi habent. num in dolore amissae rei et luctu, quo tunc operiebar? neque enim sperabam reuiuescere illum aut hoc petebam lacrimis, sed tantum dolebam et flebam. miser enim eram et amiseram gaudium meam. an et fletus res amara est et
Abbreviated transcription (Latin):
c̾et prius. ẽẽt q ydoneus iuirib ua¬
litudinis: cum quo ag̾e possem
qd̾ uellem. S ille arreptus clem̃¬
cie mee. ut apud te seruaretur ꝯ¬
solatiom mee: pꝰ paucos dies me
absente repetitur febrib ⁊ defun¬
gitur. Quo dolore ꝯtenebratum. ẽ
cor meũ. ⁊ quicquid aspiciebam
mors erat: ⁊ erat mͥ pr̃ia supplici¬
um. ⁊ pat̾na domus inira infeli¬
citas: ⁊ quicquid cum illo ꝯmu¬
nicaueram. sine illo incruciatũ
inmanem uert̾at. Expetebant
⁊ oderam omnia qnͣdo ñ baberem
eum nec michi iam dicere pot̾ant
etce ueniet: sicut cum uiueret ꝙͣ¬
do absens erat. Et fr̃s eram ipse
in magna q̃stio ⁊ int̾rogabam
aĩam meam qͣre tristis eẽt. ⁊ qͣre
ꝯturbaret me ualde: ⁊ nichil no¬
uerat respondere mͥ. Et si dicebam
spera indm̃. iuste ñ obtemꝑabat:
quia uerior erat ⁊ melior homo
quẽ carissimum amiserat. qmͣ
fantasma in qd̃ sꝑare uidebat᷑

Expanded text:
ceret prius, essetque idoneus viribus vaceret prius, essetque idoneus viribus valetudinis cum quo agere possem quod vellem. Sed ille abreptus dementiae meae, ut apud te servaretur consolationi meae, post paucos dies, me absente, repetitur febribus et defungitur. 9. Quo dolore contenebratum est cor meum; et quidquid aspiciebam, mors erat. Et erat mihi patria supplicium, et paterna domus mira infelicitas; et quidquid cum illo communicaveram, sine illo in cruciatum immanem verterat. Expetebant  oderam omnia, quia non haberent eum, nec mihi jam dicere poterant: Ecce veniet, sicut cum viveret, quando absens erat. Factus eram ipse mihi magna quaestio et interrogabam animam meam, quare tristis esset et quare conturbaret me ualde, et nihil nouerat respondere mihi. et si dicebam: "spera in deum," iuste non obtemperabat, quia uerior erat et melior homo, quem carissimum amiserat, quam phantasma, in quod sperare iubebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
in se uno qͣs exꝑtꝰ. ẽ. Quid tunc
fecisti d̾s m̃s et qmͣ inuestigabi¬
lis abyssus uditioꝵ tuoꝵ: Cum
enim laboraret ille febrib. iacu¬
it dui sine sensu insudore letali.
Et cũ desparetur. baptiratus. est.
nesciens. me ñ curante. ⁊ p̾sum̃te
id retinere potius aĩam eiꝰ qd̃ a
me acceꝑat: ñ qd̃ in nescientis cor¬
pore fiebat. longe aũ alit̾ erat.
siam recreatus. ẽ. ⁊ saluus factꝰ.
Statimq ut primũ cum eoloqͥ
potii. potui aũ mox ut ille po¬
tuit: qnͣdo ñ cliscedebam ⁊ minis
pendebamus exinuicẽ. Tẽptani
apud illum irrid̾e tanqm̃ ⁊ illo
irrisuro mecum baptismum ꝙ̃
acceꝑat. m̃te atq sensu absentis¬
sunus. s tam̃ iam se accepisse di¬
dicerat. At ille ita me exhorruit
ut inimicum: ad monuitq mira¬
bili ⁊ repentina lib̾tate ut si amitꝰ
c̃ẽ uellem talia sibi dic̾e desin̾em:
Ego aut̃ stupefc̃s atq turbatus
distuli om̃s motꝰ meos ut ꝯuales¬

Expanded text:
in se uno quas expertus est? Quid tunc in se uno quas expertus est? Quid tunc fecisti, Deus meus, et quam investigabilis abyssus judiciorum tuorum? Cum enim laboraret ille febribus, jacuit diu sine sensu in sudore letali. Et cum desperaretur, baptizatus est nesciens, me non curante, et praesumente id retinere potius animam ejus quod a me acceperat, non quod in nescientis corpore fiebat. Longe autem aliter erat; nam recreatus est et salvus factus. Statimque ut primum cum eo loqui potui potui autem mox ut ille potuit, quando non discedebam, et nimis pendebamus ex invicem, tentavi apud illum irridere, tanquam et illo irrisuro mecum Baptismum quem acceperat mente atque sensu absentissimus, sed tamen jam se accepisse didicerat. At ille ita me exhorruit ut inimicum, admonuitque mirabili et repentina libertate, ut si amicus esse vellem, talia sibi dicere desinerem. Ego autem stupefactus atque turbatus, distuli omnes motus meos, ut convales
Abbreviated transcription (Latin):
siderum dici. In illis annis quo
primũ tempore in municipio qͦ
natus sũ docere coeꝑam: ꝯꝑauerã
amicũ societate studioꝵ nimis
adolescentie. Mecũ puer creuerat.
⁊ parit̾ inscolam ieramus. parit̾¬
q luseramꝰ. s ñdũ erat sit amitꝰ
qmꝙͣ netunc quidem sicuti ẽ u̾a
amicitia: quia ñ ẽ uera nisi cũ
ea tu agglutinas int̾ inherẽtes
tͥ caritate diffusa incordib nr̃s.¬
ꝑ sp̃m sc̃m qui datus ẽ nobis. s
tam̃ dulcis erat nimis coacto fer¬
uore pariliũ stuclioꝵ. Nã ⁊ a fide
uera qm ñ germanitus ⁊ penitꝰ
a dolescens tenebat deflexeram eũ.
Et cum insuꝑstitiosas fabellas ⁊
ꝑnitiosas ꝓpt̾ quas me plange¬
bat mat̾ mecũ iam errabat in
sine illo: ⁊ ecce tu ĩminens dorso
miris modis. ecce abstulisti hoĩem
dehac uita. cũ uix expless annũ
in anuicitia mea: suauis mnͥ suꝑ
om̃s suauitates illuis uite mee.
Quis laudes tuas enumerat.Unꝰ

Expanded text:
siderum dici. In illis annis, quo siderum dici. In illis annis, quo primum tempore in municipio, quo natus sum, docere coeperam, conparaueram amicum societate studiorum nimiadulescentiae. mecum puer creuerat et pariter in scholam ieramus pariterque luseramus. sed nondum erat sic amicus, quamquam ne tum quidem sic, uti est uera amicitia, quia non est uera, nisi cum eam tu agglutinas inter haerentes sibi caritate diffusa in cordibus nosiritum sanctum qui datus est nobis . Sed tamen dulcis erat nimis, coacta fervore parilium studiorum. Nam et a fide vera, quam non germanitus et penitus adolescens tenebat, deflexeram ego eum in superstitiosas fabellas et perniciosas, propter quas plangebat me mater. Mecum jam errabat in sine illo. Et ecce tu imminens dorso miris modis; ecce abstulisti hominem de hac vita, cum vix explevisset annum in amicitia mea, suavi mihi super omnes suavitates illius vitae meae. 8. Quis laudes tuas enumerat unus,
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. iũsortis hoc fac̾e inrerũ
natura usq quaq diffusã. Si
enim de paginis poete cuiꝰ piam
longe aluid canentis atq intẽ¬
dentis cũ forte quis ꝯsulit mira¬
bilit̾ ꝯsonus negotio sepe u̾sus
exiret: mirandum ñ ẽẽ dicebat.
Si ex anima humana suꝑiore
aliquo instinctu nesciente quid
inse fieret. ñ arte s sorte sonaret
aliquid. qd̾ int̾rogantis reb
fr̃isq ꝯcinet. Et hoc quidẽ ab illo
uel ꝑ illum ꝓcurasti mͥ: ⁊ quid
ip̃e postea ꝑme ip̃m q̃rerem in
memoria mea delimasti. Tunc
aũ nec ip̃e nec carissimus m̃s¬
nebriduis adolescens ualde bo¬
nus ⁊ ualde castus. irridens to¬
tum illud diuinationis genꝰ
ꝑsuadere in potucrunt uͭ hec
abiterem: qm̃ me amplius ip¬
soꝵ auctoꝵ mouebat auctori¬
tas. ⁊ nłłm certũ quale q̃rebã
docum̃tum ad huc inueneram
quo mͥ sine ambiguitate appa¬
reret. q̃ ab eis ꝯsultis uera dic̾ent᷑.
Forte uel sorte. ñ arte inspectoꝵ

Expanded text:
potuit, vim sortis hoc facere in rerum potuit, vim sortis hoc facere in rerum natura usquequaque diffusam. Si enim de paginis poetae cujuspiam longe aliud canentis atque intendentis, cum forte quis consulit, mirabiliter consonus negotio saepe versus exiret; mirandum non esse dicebat, si ex anima humana, superiore aliquo instinctu, nesciente quid in se fieret, non arte sed sorte sonaret aliquid quod interrogantis rebus factisque concineret. Et hoc quidem ab illo uel per illum procurasti mihi, et quid ipse postea per me ipsum quaererem, in memoria mea deliniasti. tunc autem nec ipse nec carissimus Nebridius, adulescens ualde bonus et ualde castus, inridens totum illud diuinationis genus, persuadere mihi potuerunt, ut haec abicerem, quoniam me amplius ipsorum auctorum mouebat auctoritas et nullum certum quale quaerebam documentum adhuc inueneram, quo mihi sine ambiguitate appareret, quae ab eis consultis uera dicerentur, forte uel sorte, non arte inspectorum
Abbreviated transcription (Latin):
nouit ex colloquio meo libris
genethliacoꝵ ẽẽ me declitũ. be¬
ngne ac pat̾ne monuit ut e¬
os abicerem: neq curã ⁊ oꝑã
reb utilib necessariam illi ua¬
nitati frustra ĩpenderem: dicẽs
ita se illa didicisse. ut uictꝰ eiꝰ¬
ꝓfessionẽ primis annis etatis
sue deferre uoluiss qmͣ uitã
deg̾et: ⁊ si ipochratẽ in tellexiss.
⁊ illas utiq litt̾as potuiss in¬
telligere. ⁊ tam̃ ñ ob aliam cau
sam se postea illis relictis medi¬
cinam assecutum nisi qd̃ eas
falsissimas ꝯꝑiss: ⁊ nollet uir
grauis decipiendis hominib
uictum q̃rere. at tuinquit quo
te in homĩb sustentas retho¬
ricam tenes. Hanc aũt fallati¬
am libero studio ñ necessitate rei
familiaris sectaris: quo magiᷤ
mͥ te oportet de illa credere. qui
cam tam ꝑfecte discere elabo¬
raui. qm ex ea sola uiu̾e uoluz
a quo ego cũ q̃sissem. q̃ causa
gͥͦ fac̾et ut multa inde uera pro¬
nunciarentur: respondit ille uͭ

Expanded text:
nouit et ex conloquio meo libris nouit et ex conloquio meo libris genethliacorum esse me deditum, benigne ac paterne monuit, ut eos abicerem neque curam et operam rebus utilibus necessariam illi uanitati frustra inpenderem, dicens ita se illa didicisse, ut eam professionem primis annis aetatis suae deferre uoluisset, qua uitam degeret, et si Hippocraten intellexisset, et illas utique litteras potuisse intellegersam se postea, illis relictis, medicinam assecutum, nisi quod eas falsissimas comperisset, et nollet vir gravis decipiendis hominibus victum quaerere. At tu, inquit, quo te in hominibus sustentas, rhetoricam tenes; hanc autem fallaciam libero studio, non necessitate rei familiaris sectaris; quo magis mihi te oportet de illa credere, qui eam tam perfecte discere elaboravi, quam ex ea sola vivere volui. A quo ego cum quaesissem quae causa ergo faceret ut multa inde vera pronuntiarentur; respondit ille, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gat. Qmͣ totam illi salubritatẽ
int̾ficere conantur cũ dicunt: de
celo tͥ ẽ ineuitabilis causa pectã¬
di ⁊ uenus hoc fecit. aut saturnꝰ.
aut mais: scilz ut homo sine cul¬
pa sit caro ⁊ sanguis ⁊ superba
putredo: culpandꝰ sit aũt celi ac
siderũ creator ⁊ ordinator. Et qͥs
.ẽ. hit nisi d̾s nr̃ suauitas ⁊ ori¬
go iusticie: Qͥreddes unicuiq scd̃
oꝑa euis ⁊ cor ꝯtritum ⁊ humi¬
liatum ñ spernis. Erat eo tẽpore
uir sagax meclicine artis ꝑitis¬
simus atq inea nobilissimus
qui ꝑ ꝯsule manu sua coronã
illam agonisticam ĩposuerat
ñ sano capiti meo. s ñ ut medi¬
cus. nam illuis morbi tu sana¬
tor. qui resistis suꝑbis: humilib
aũ das gr̃ãm. Nunquid tamẽ
etiam ꝑ illum senem defiusti
m̾: aut destitisti mederi aĩe mee:
Quia enim ft̃s ei eram famili¬
arior ⁊ eiꝰ sermonib erant enĩ
sine u̾boꝵ cultu. uiuacitate sẽ¬
tentiaꝵ iocundi ⁊ graues. assi¬
diuis ⁊ ficus inherebam. Ubi cog¬

Expanded text:
gat. quam totam illi salubritatem interficere conantur, cum dicunt: "de caelo tibi est ineuitabilis causa peccandi" et "V en us hoc fecit aut Saturnus aut Mars," scilicet ut homo sine culpa sit, caro et sanguis et superba putredo, culpandus sit autem caeli ac siderum creator et ordinator. et quis est hic nisi deus noster, suauitas et origo iustitiae, qui reddes unicuique secundum opera eius et cor contritum et humiliatum non spernis? Erat eo tempore uir sagax, medicinae artis peritissimus atque in ea nobilissimus, qui proconsul manu sua coronam illam agonisticam inposuerat non sano capiti meo, sed non ut medicus. nam illius morbi tu sanator, qui resistis superbis, humilibus autem das gratiam. numquid tamen etiam per illum senem defuisti mihi aut destitisti mederi animae meae? quia enim factus ei eram familiarior et eius sermonibus — erant enim sine uerborum culta uiuacitate sententiarum iucundi et graues — adsiduus et fixus inhaerebam, ubi cog
Abbreviated transcription (Latin):
mores hominũ sunt flagitia. ꝓ
moꝵ diu̾sitate uitanda st̃: ut
pactum int̾ se ciuitatis aut gẽ¬
tis ꝯsuetudine aut lege firma¬
tũ. nulla ciuis aut ꝑegrim li¬
bidine uioletur. Turpis enim
ens. Cum aũ d̾s aliquid ꝯtra
morẽ aut pactũ quoꝵlibet u¬
bet ⁊ si nunꝙͣ ibi fc̃m ẽ. facien¬

Expanded text:
mores hominum sunt flagitia, pro mores hominum sunt flagitia, pro morum diversitate vitanda sunt; ut pactum inter se civitatis aut gentis consuetudine vel lege firmatum, nulla civis aut peregrini libidine violetur. Turpis enim ens. Cum autem Deus aliquid contra morem aut pactum quorumlibet jubet, etsi nunquam ibi factum est, facien
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa simul ⁊ ñ intuebar iusti¬
ciam tuz seruirent boni ⁊ sc̃ĩ
homĩes longe excellentiuis atq
sublimius hab̾e simul ouña
q̃ p̾cepit d̾s. ⁊ ulła exparte ua¬
riari ⁊ tam̃ uariis temporib
ñ omnia simul s ꝓpria distri¬
buentem ac p̾cipientem ⁊ repre¬
hendebã cecus pios pr̃es ñ solum
sicut d̾s iub̾et atq inspiraret
utentes p̾sentib ũm quoꝙ sic̃
d̾s reuelaret fittura p̾minci¬
antes. unquid aliqͣndo aut¬
alicubi iniustum. ẽ dilig̾e dm̃
ex toto corde extota aĩa. ex tota
seip̃m: Itaq flagitia q̃ sunt ꝯtͣ¬
naturam ubiq ac semꝑ detestã¬
da atq punienda sunt: qͣlia so¬
domitaꝵ fuer̃t. Que si om̃s gen¬
tes fac̾ent eodẽ criminis reatu
diuina lege ten̾entur: q̃ ñ sic
fecit hoĩes ut se illo ut̾entur
mͦ. Uiolatur quippe ip̃a societas.
q̃ cũ deo nobis ẽẽ debet: cũ eadem
natura cuiꝰ ille auctor ẽ libidĩs
ꝑu̾sitate polluitur. Que aũ ꝯtͣ

Expanded text:
omnia simul. et non intuebar iustiomnia simul. et non intuebar iustitiam, cui seruirent boni et sancti homines, longe excellentius atque sublimius habere simul omnia quae praecipit et nulla ex parte uarie, tamen uariis temporibus non omnia simul, sed propria distribuentem ac praecipientem. et reprehendebam caecus pios patres non solum, sicut deus iuberet atque inspiraret, utentes praesentibus uerum quoque, sicut deus reuelaret, futura praenuntiantes. Numquid aliquando autalicubi iniustum est diligere deum ex toto corde et ex tota anima et ex tota te ipsum? itaqnaturam, ubique ac semper detestanda atque punienda sunt, qualia Sodomitarum fuerunt. Quae si omnes gentes facerent, eodem criminis reatu divina lege tenerentur, quae non sic fecit homines ut se illo uterentur modo. Violatur quippe ipsa societas quae cum Deo nobis esse debet, cum eadem natura, cujus ille auctor est, libidinis perversitate polluitur. Quae autem contra
Abbreviated transcription (Latin):
membro ꝯgruere ⁊ aliud iam
ducdũ licuisse. pꝰ horam ñ licẽ
quiddam in illo angulo ꝑmit¬
ti aut uiberi qd̃ misto iuste
netetur ⁊ undicetur. Nunqͥd
iusticia uaria ẽ. ⁊ mutabilis:
S tempora quib p̾sidet ñ ꝑit̾
eunt temꝑa enim sunt. Homĩes
aũt quoꝵ uita suꝑ t̾ram bre¬
uis. ẽ. qr sensu ñ ualent causas
tium qͣs exꝑti ñ sunt cũ hiis
qͣs exꝑti st̃. Inuno aũt corpore
uel lie uel domo facile possũt
uidere. quid cui mẽbro quib
mom̃tis quib partil ꝑsonis¬
ue ꝯgruat: in illis offendunt᷑
hic seruiunt. het ego tunc ne¬
ciebam ⁊ ñ adu̾tebam: ⁊ ferie¬
bant undiq ista oculos meos
⁊ ñ uidebam. ⁊ cantabã carmi¬
na ⁊ ñ mͥ licebat ponere pedẽ.
quẽlibet. ubilibet. S ialio at¬
q alio metro alit̾ atq alit̾. ⁊ ĩ
uno aliquo u̾su ñ omnib lo¬
cis eundẽ pedẽ ⁊ arsip̃a qͣ cane¬
bam ñ habebat aliud alibis

Expanded text:
membro congruere et aliud iam membro congruere et aliud iam dudum licuisse, post horam non licere, quiddam in illo angulo permitti aut iuberi, quod in isto iuxta uetetur et uindicetur. numquid iustitia uaria est et mutabilis? sed tempora, quibus praesidet, non pariter eunt; tempora enim sunt. homines autem, quorum uita super terram breuis est, quia sensu non ualent causas tium, quas experti non sunt, cum his quas experti sunt, in uno autem corpore uel die uel domo facile possunt uidere, quid cui membro, quibus momentis, quibus partibus personisue congruat, in illis offenduntur, hic seruiunt. Haec ego tunc nesciebam et non aduertebam, et feriebant undique ista oculos meos et non uidebam. et cantabam carmina et non mihi licebat ponere pedem quemlibet et ubilibet, sed in alio atque alio metro aliter atque aliter et in uno aliquo uersu non omnibus locis eundem pedem; et ars ipsa, qua canebam, non habebat aliud alibi, sed
Abbreviated transcription (Latin):
iudicantib ex humano die. ⁊
uniu̾sos mores humani gene¬
ris ex parte moris sui metiẽtib:
tanqmͣ siquis nescius in aR¬
mam̃tis quid cuiq m̃bro accõ¬
modatum sit ocrea uelit cap̃
ꝯtegi ⁊ galea calciari. ⁊ mur¬
inuno die indc̃o a ꝓmerilianᷤ
horis iustitio quisꝙͣ stomache¬
tur ñ sibi ꝯcedi quid uenale
ꝓponere quia mane ꝯcessumẽ.
Aut mnuna domo uideat a liqͥd
tractari manib aquoqm ser¬
uo. qd̃ facere ñ sinatur qui po¬
cula ministrat: aut aliquid
post p̾sepia fieri qd̃ ante mñsam ꝓ¬
hibeatur. ⁊ in dignetur. cũ sit u¬
num habitaculũ ⁊ una familia.
Non ubiq att oĩb idem tribui
sic sunt isti qui indignantur
cũ audierint illo scło licuisse iꝰ¬
tis aliquid qd̃ isto ñ licet iustis.
⁊ qr illis aliud p̾cepit d̾s istis a¬
luid ꝓtemporalib causis. Cũ eid̾
iusticie utriq seruierint. cum
inuno hoĩe. ⁊ inuno die. ⁊ in
unis edib uideant aliud. alii

Expanded text:
indicantibus ex humano die et indicantibus ex humano die et uniuersos mores humani generis ex parte moris sui metientibus, tamquam si quis nescius in armamentis, quid cui membro adcommodatum sit, ocrea uelit caput contegi et galea calciari et murin uno die indicto a pomeridianis horis iustitio quisquam stomachetur non sibi concedi quod uenale proponere, quia mane concessum est, aut in una domo uideat aliquid tractari manibus a quoquam seruo, quod facere non sinatur qui pocula ministrat, aut aliquid post praesepia fieri, quod ante mensam prohibeatur, et indignetur, cum sit unum habitaculum et una familia, non ubique atque omnibus idem tribui. sic sunt isti qui indignantur, cum audierint illo saeculo licuisse iustis aliquid, quod isto non licet iustis, et quia illis aliud praecepit deus, istis aliud pro temporalibus causis, cum eidem iustitiae utrique seruierint, cum in uno homine et in uno die et in unis aedibus uideant aliud alii
Abbreviated transcription (Latin):
uidebar: quia ñ nou̾am ma¬
lũ ñ eẽ nisi priuationẽ bom.
Usq ad qd̾ om̃o ñ ẽ qd̃ unde ui¬
derem. Quiꝰ uidere usq ad corpꝰ
erat ocuł. ⁊ animo usq ad fã
tasma: Et ñ nou̾am clm̃ esse
⁊ latum. nec cui eẽ moles eẽt:
quia moles inparte minor.ẽ.
qmͣ in toto suo. Et si infinita
sit: minor. ẽ. maliqua parte
certo spatio definita. qm ꝑ in¬
finitũ. Et ñ ẽ tota ubiq sicut
sp̃t sicut d̾s. Et quid in nobis
ẽẽt. sccłm qd̃ eẽmus similes d̾o.
Et recte in scriptura dicerem᷑
ad ymaginem dei. Prorsus igno¬
rabam: ⁊ ñ nou̾am iusticiam
u̾an int̾iorẽ. ñ ex ꝯsuetudĩe
iudicantem. s exlege rectissima
dei omĩ potentis. qͣ formarentur
mores regionũ ⁊ dierũ. ꝓ regio¬
nib ⁊ clieb cũ ip̃a ubiq ac sẽꝑ
eẽt. Non alibi alia. nec alias ali¬
ter. sccłm qͣm iusti eẽnt abrabã.
illi om̃s laudatiore dei. Sz eos
ab imꝑitis indicari iniquos

Expanded text:
uidebar, quia non noueram mauidebar, quia non noueram malum non esse nisi priuationem boni usque ad quod omnino non est. quod unde uiderem, cuius uidere usque ad corpus erat oculis et animtasma? Et non noveram Deum esse et latum, nec cui esse moles esset: quia moles in parte minor est quam in toto suo; et si infinita sit, minor est in aliqua parte certo spatio definita, quam per infinitum; et non est tota ubique, sicut spiritus, sicut Deus. Et quid in nobis esset, secundum quod essemus similes Deo et recte in Scriptura diceremur ad imaginem Dei , prorsus ignorabam. Et non noueram iustitiam ueram interiorem non ex consuetudine indicantem, sed ex lege lectissima dei omnipotentis, qua formarentur mores regionum et dierum pro regionibus et diebus, cum ipsa ubique ac semper esset, non alibi alia nec alias aliter, secundum quam iusti essent Abraham illi omnes laudati ore dei; sed eos ab imperitis iudicari iniquos,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ꝯfitentem cũ te ñ sccł̃m in¬
tellectum m̃tis quo me presta¬
re uoliusti beluis. s scd̾m sẽsũ
carnis q̃rerem: tu aũ eras int̾i¬
or intimo meo ⁊ suꝑior sũmo
mco. Offendi in illam mulie¬
rem audacem. in opẽ prudẽtie.
Eiigna salomonis sedentem
suꝑ sellam inforib ⁊ dicentẽ.
Danes occultos libent̾ edite. ⁊ a¬
qmͣ dulcem furtiuam bibite.
Que me seduxit. quia inuenit
foris habitantem inoculos car¬
nis mee: ⁊ talia ruminantem
apud me qualia ꝑ illã uoras¬
sem. Nesciebam enim aliud u̾e
qd̾ ẽ. ⁊ qͣsi acutule mouebar
ut suffragarer stultis decepto¬
rib. cũ ame q̃rerent unde ma
lũ ⁊ utrũ forma corporea d̾s¬
finiretur. ⁊ hab̾et capillos et
ungues: ⁊ utrum iusti existi¬
mandi ẽẽnt qui hab̾ent iycoreᷤᷤ
multas simul. ⁊ occid̾e̾nt hoĩes
⁊ sacrificarent de animalibus.
Quib reb ignar᷑ ꝑ turbabar
⁊ recedens a u̾itate. ire nieam mͥ

Expanded text:
ndum confitentem — cum te non secundum inndum confitentem — cum te non secundum intellectum mentis, quo . modo praestare noluisti beluis, sed secundum sensum carnis quaererem. tu autem eras interior intimo meo et superior summo meo. offendi illam mulierem audacem, inopem prudentiae, aenigma Salomonis, sedentem super sellam in foribus et dicentem: panes occultos libenter edite et aquam dulcem furtiuam bibite. quae me seduxit, quia inuenit foris habitantem in oculo carnis meae et talia ruminantem apud me, qualia per illum uorassem. Nesciebam enim aliud, uere quod est, et quasi acutule mouebar, ut suffragarer stultis deceptoribus, cum a me quaereretur, unde malum est et utrum forma corporea definiretur et haberet capillos et ungues et utrum iusti existimandi essent qui haberent uxores multas simul et occiderent homines et sacrificarent de animalibus. quibus rerum ignarus perturbabar et recedens a ueritate ire in eam mihi
Abbreviated transcription (Latin):
corpoꝵ cor q̃ sunt ⁊ eis certiora
corꝑa q̃ tam̃ ñ es: s nec aĩa es q̃
uita ẽ corpoꝵ. Ideo melior uita
corpoꝵ. certiorq qͣm corꝑa: s tu
uita es animaꝵ uita uitarum.
uiuens te ip̃a: ⁊ ñ mutaris uita
aĩe mee. Ubi gͦ mͥ tunc eras
⁊ qm longe. ⁊ longe peregrina¬
bar abste: exclusus ⁊ a siliquis
portoꝵ quos desiliquis pascebã.
Quanto enun meliores grãma¬
ticoꝵ ⁊ poetaꝵ fabelle. qmͣ illa
decipula: Nam ⁊ u̾sus ⁊ carmẽ
⁊ medea uolans utiliores sunt¬
certe. qm quinq clem̃ta uarie
fucata ꝓpt̾ quinq ant᷑ tenebꝵ:
q̃ omnino nlła st̃⁊occidunt cre¬
dentem. Nã u̾sum ⁊ carm̃ etiã
ad u̾a pulmenta transfero: uo¬
lantem aut̃ medeam ⁊ si cãta¬
bam ñ asserebam: ⁊ si cantari
audiebam. ñ credebã. Illa aũ cre¬
didi. Ue. ue quib gradib de¬
ductus sũ in ꝓfunda in ferni.
quippe laborans ⁊ estuans ino¬
pia ueri: cũ te d̾s m̃s. Tibi enĩ¬
ꝯfiteor qui me miseratꝰ es ⁊ ñ¬

Expanded text:
orum, quae sunt, et eis certiora corpora, quae tamen non es. sed nec anima es, quae uita est corporum — ideo melior uita corporum certiorque quam i corpora — sed tu uita es animarum, uita uitarum, uiuens te ipsa et non mutaris, uita animae meae. Vbi ergo mihi tunc eras et quam longe? et longe peregrinabar abs te exclusus et a siliquis porcorum, quos de siliquis pascebam. quanto enim meliores grammaticorum et poetarum fabellae quam illa decipula! nam uersus et carmen et Medea uolans utiliores certe quam quinque elementa uarie fucata propter quinque antra tenebrarum, quae omnino nulla sunt et occidunt credentem. nam uersum et carmen etiam ad uera pulmenta transfero; uolantem autem Medeam etsi cantabam, non asserebam, etsi cantari audiebam, non credebam: illa autem credidi, uae, uae! quibus gradibus deductus in profunda inferi, quippe laborans et aestuans inopia ueri, cum te, deus meus — tibi confiteor, qui me miseratus es et no
Abbreviated transcription (Latin):
la angłos. Immo u̾o particula ᷤᷤ
dei gem̃do moratione atq nic¬
tando. q̃ particule sũmi ⁊ ueri
dei ligate fuissent in illo pomo.
nisi electi sc̃i dente ac uentre sol¬
u̾entur. ⁊ credidi miser ẽẽ ma
qmͣ homĩb ꝓpt̾ quos nasc̾e̾ntur.
Siquis enim esuriens pet̾et qui
manicheus ñ. eẽt qͣsi capitali sup¬
plicio dãpnanda bucella uid̾etͦ
si ei daretur. Et misisti manum
tuam ex aldo. ⁊ de hac ꝓfunda
caligine eriusti aĩam meam:
cũ ꝓme fleret ad te mea mat̾
fidelis tua amplius qmͣ flent
matres corporea funera. Uidebat
enum illa mortẽ meam ex fide
⁊ sp̃u quẽ habebat ex te. ⁊ exau

Expanded text:
la angelos, inmo uero particulas la angelos, inmo uero particulas dei gemendo in oratione atque ructando: quae particulae summi et ueri dei ligatae fuissent in illo pomo, nisi electi sancti dente ac uentre soluerentur. et credidi miser magis miquam hominibus, propter quos nascerentur. si quis uero esuriens peteret, qui manichaeus non esset, quasi capitali supplicio damnanda buccella uideretur, si ei daretur. Et misisti manum tuam ex alto et de hac profunda caligine eruisti animam meam, cum pro me fleret ad te mea mater, fidelis tua, amplius quam flent matres corporea funera. uidebat enim illa mortem meam ex fide et spiritu, quem habebat ex te, et exau
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃i ⁊ alit̾ facientis animꝰ atq
articulus occulti temporis. Cũ
u̾o aliquid tu repente musita¬
tum ⁊ imꝓuisum ĩꝑas etiam
si hoc aliquando uetuisti. qmͣ
uis causã ĩꝑii tui ꝓ tempore
occultes.⁊ qmͣuis ꝯtra pactum
sit aliquoꝵ hominũ societatis:
quis dubitet ẽẽ faciendũ. Qñ¬
do ea iusta. ẽ societas hominum
q̃ seruit tͥ : S beati qͥte ĩꝑasse
sciunt. Funt enim oĩa a serui¬
entib tibi uel ad exhibendum ꝙ
ad p̾sens opus. ẽ. uł ad futura p̾¬
nuncianda. Hec ego nesciens. ir¬
ridebam illos scõs seruos ⁊ ꝓphaᷤᷤ
tuos. S quid agebã cũ irridebã
eos. nisi ut irriderer abste: Sen¬
sim atq paulatĩ ꝑluctꝰ ad eas
migas. ut cred̾em ficũ plorare c̃
decerpitur ⁊matrẽ eins arborẽ
lacrimis lacteis: Qmͣ tam̃ ficũ
si comediss aliquis sc̃s. alieno
sane ñ suo scelere decerptã. mis¬
ceret iuscerib ⁊anhelaret de il¬

Expanded text:
facti, et aliter facientis animus, atque facti, et aliter facientis animus, atque articulus occulti temporis. Cum vero aliquid tu repente inusitatum et improvisum imperas, etiam si hoc almuis causam imperii tui pro tempore occultes et quamuis contra pactum sit aliquorum hominum societatis, quis dubitet esse faciendum, quando ea iusta est societas hominum, quae seruit tibi? sed beati qui te imperasse sciunt. fiunt enim omnia a seruientibus tibi uel ad exhibendum, quod ad praesens opus est, uel ad futura praenuntianda. Haec ego nesciens inridebam illos sanctos seruos et prophetas tuos. et quid agebam, cum inridebam eos, nisi ut inriderer abs te sensim atque paulatim perductus ad eas nugas, ut crederem ficum plorare, cum decerpitur, et matrem eius arborem lacrimis lacteis? quam tamen ficum si comedisset aliquis sanctus alieno sane, non suo scelere decerptam, misceret uisceribus et anhelaret de il
Abbreviated transcription (Latin):
nos a ꝯsuetudine mala ⁊ ꝓpitiꝰ
es pcc̃is ꝯfitentiũ. ⁊ exaudis ge¬
mitus ꝯpeditoꝵ ⁊ soluis a uin¬
culis q̃ nobis fecimus. Si iam ñ
erigamus adu̾sus te cornua fal¬
se libertatis. auaritia plus habẽ¬
di ⁊ dãpno totũ amittendi: am¬
pliis amando ꝓprium nr̃m qmͣ
te omniũ bonũ. S int̾ flagitia
⁊ facinora ⁊ tam multas iniqͥ¬
tates sunt pc̃ca ꝓfrcentiũ: q̃ a
bene iudicantib ⁊ uituꝑantur¬
ex regła ꝑfectionis. ⁊ laudantur
spe frugis. sicut herba segetis ⁊ st̃
q̃dam similia uel flagitio uel
liqua inusum uite ꝯgrua tẽꝑi.
⁊ incertũ.ẽ. an libidine halẽdi¬
aut puniuntur corrigendi stu¬
dio potestate ordinata.⁊ inter¬
tum ẽ. an libidine nocendi. Mul¬
ta itaq fr̃a q̃ hominib ĩꝓbãda
uidentur. testimonio tuo ap¬
ꝓbata sunt: ⁊ multa laudata
ab hominib te teste dãpnantꝰ
Cum sepe se alit̾ habet species

Expanded text:
nos a consuetudine mala et propitius nos a consuetudine mala et propitius es peccatis confitentium et exaudis gemitus conpeditorum et soluis a uinculis, quae nobis fecimus, si iam non erigamus adusae libertatis auaritia plus habendi et damno totum amittendi, amplius amando proprium nostrum quam te, omnium bonum. Sed inter fiagitia et facinora et tam multas iniquitates sunt peccato proficientium, quae bene indicantibus et uituex regula perfectionis, et laudantur spe frugis, sicut herba segetis. Et sunt quaedam similia vel flagitio vel liqua in usum vitae congrua tempori, et incertum est an libidine habendiaut puniuntur corrigendi studio potestate ordinata, et incertum est an libidine nocendi. Multa itaque facta quae hominibus improbanda viderentur, testimonio tuo approbata sunt; et multa laudata ab hominibus, te teste damnantur: cum saepe se aliter habet species
Abbreviated transcription (Latin):
septẽ: psalt̾ium decẽ cordarum.
decalogũ tuũ d̃s altissime ⁊ dł¬
cissime. S q̃ flagitia inte qui ñ
corrumꝑis : Aut q̃ adu̾sus te fa¬
cinora cui noceri ñ potest: S hoc
uindicas qd̃ in se hoĩes ꝑpetrant.
Quia etiã cum inte peccant. ipie
faciunt maĩas suas. ⁊ ĩntitur
iniquitas sibi. Siue corrũpendo
ac ꝑuertendo naturam suã qmͣ
tu fecisti ⁊ orclinasti. uel ĩmode¬
rate utendo ꝯcessis reb: uł in ñ
ꝯcessa flagrando in eim usum
quiẽ ꝯtra naturã. aut rel tenẽ¬
tur aĩo. ⁊ u̾bis seuientes ad u̾sꝰ
te. ⁊ adu̾sus stimulũ calcitrãtẽ.
aut cũ disruptis limitib huma¬
ne societatis. Letantur audaces
priuatis ꝯciliationib aut dire¬
aut offenderit ⁊ ea fuint cum tu
dereliaq̃ris fons uite. qui es unꝰ
⁊ uerus creator ⁊ rector uniu̾sita¬
tis: ⁊ priuata suꝑbia diligitur.
in parte unũ falsum. Itaq pieta¬
te humili reditur inte ⁊ purgaᷤ

Expanded text:
septem, psalterium decem chordarum, septem, psalterium decem chordarum, decalogum tuum, deus altissime et dulcissime. sed quae flagitia in te, qui non corrumperis? aut quae aduersus te facinora, cui noceri non potest? sed hoc uindicas, quod in se homines perpetrant, quia etiam cum in te peccant, inpie faciunt in animas suas, et mentitur iniquitas sibi siue corrumpendo ac peruertendo naturam suam, quam tu fecisti et ordinasti, uel inmoderate utendo concessis rebus uel in non concessa flagrando in eum usum, qui est contra naturam; aut rei tenentur animo et uerbis saeuientes aduersus te et aduersus stimulum calcitrantes, aut cum diruptis limitibus humanae societatis laetantur audaces priuatis conciliationibus aut direaut offenderit. et ea fiunt, cum tu derelinqueris, fons uitae, qui es unus et uerus creator et rector uniuersitatis, et priuata superbia diligitur in parte, unum falsum. itaque pietate humili reditur in te et purgas
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ ñ obtemꝑatur. Generale qͥp¬
pe pactum ẽ. societatis humane
obedire regib suis qnͣtomagis
d̾o̾ regnatori uniu̾se creature
sue adea q̃ iussi̾t sine dutatio¬
ne seruiendũ ẽ: Sicut enĩ in po¬
testatib societatis humane ma¬
ior potestas minori adobedien¬
dum p̾ponitur. d̃s ita omnib.
Itẽ in facinorib ubi libido ẽ no¬
cendi. siue ꝑ ꝯtumeliam siue ꝑ
iniuriam. ⁊ utrũq uel ulciscẽ¬
cdi causa. sicut inimico inimitꝰ
uł ad ipiscendi alicuiꝰ extͣ ꝯmo¬
di sicut latro uiatori: uł euitã¬
di mali sicut ei qui timetur. uł
inuidendo sicut feliciori miseri¬
or. aut in aliquo ꝓsꝑatus ei quẽ
sibi eqͣr timet aut eqͣlem dolet
uel sola uoluptate aliem mali
sicut spectatores gladiatorum
aut irrisores. aut illusores quoꝵ¬
libet. Hec st̃ capita iniquitatis q̃
pullulant principandi ⁊ spectã¬
di ⁊ sentiendi libidine aut una
aut duab eaꝵ. aut simul õĩb.
⁊ uiuitur male adu̾sus tria. et

Expanded text:
ei non obtemperaretur generale quippe pactum est societatis humanae obtemperare regibus suis, quanto magis Deo regnatori universae creaturae suae, ad ea quae jusserit sine dubitatione seruiendum est! sicut enim in potestatibus societatis humanae maior potestas minori ad oboediendum praeponitur, ita deus omnibus. Item in facinoribus, ubi libido est nocendi siue per contumeam siue per iniuriam et utrumque uel ulciscendi causa, sicut inimico inimicus, uel adipiscendi alicuius extra conmodi, sicut latro uiatori, uel euitandi mali, sicut ei qui timetur, uel inuidendo, sicut feliciori miserior aut in aliquo prosperatus ei, quem sibi aequari timet aut aequalem dolet, uel sola uoluptate alieni mali, sicut spectatores gladiatorum aut inrisores aut inlusores quorumlibet. haec sunt capita iniquitatis, quae pullulant principandi et spectandi et sentiendi libidine aut una aut duabus earum aut simul omnibus, et uiuitur male aduersum tria et
Abbreviated transcription (Latin):
g̾e iam ceperamut ad te redirẽ.
Non enum ad acuendam linguã
qd̃ uidebar emere mat̾ius mer¬
cedib. cũ ag̾em annũ ecatis un¬
de uigesimũ iã defuncto pr̃e ã¬
te biennium: Non gͦ ad acuẽ¬
dam linguam referebã illum
librum: neq mͥ locutionẽ. s qd̃
loq̃batur persua serat. Quomͦ ar¬
debã d̾̃s m̃s. qͦmͦ ardebã reuolare a
habet philosophiam quo me
accẽdebãtille litcere. Sunt qͥ se¬
ducant ꝑ philosophiã mag¬
no ⁊ blando ⁊ honesto nomĩe
colorantes ⁊ fuiantes errores
suos: ⁊ ꝓpe om̃s qui ex illis ⁊ su¬
pra temporib tales erant no¬
tantur in eo libro ⁊ demonstrã¬
tur: ⁊ mantfestatur ibi salu¬
tifera illa ad monitio sp̃c tui
ꝑ seruum tuũ bonum ⁊ pũ.
Uidete ne quis uos decipiat ꝑ
philosophiam ⁊ manẽ secdut¬
quia tuista ꝯlidisti. nec in sũmis
tuis ꝯditionib habes. Qnͣto ergo
longe es a fantasmatib ilł mesꝰ.
fantasmatib corpoꝵ q̃ omnmoñ¬

Expanded text:
gere coeperam, ut ad te redirem. gere coeperam, ut ad te redirem. non enim ad acuendam linguam, quod uidebar emere maternis mercedibus, cum agerem annum aetatis undeuicensimum iam defuncto patre ante biennium, non ergo ad acuendam linguam referebam illum librum neque mihi locutionem, sed quod loquebatur persuaserat. Quomodo ardebam, deus meus, quomodo ardebam reuolare a habet philosophiam, quo me accendebant illae litterae. Sunt qui seducant per philosophiam magno et blando et honesto nomine colorantes et fucantes errores suos, et propter omnes, qui ex illis et supra temporibus tales erant, notantur in eo libro et demonstrantur, et manifestatur ibi salutifera illa admonitio Spiritus tui per servum tuum bonum et pium: videte, ne quis vos decipiat per philosophiam et inanem seduquia tu ista condidisti, nec in summis tuis conditionibus habes. Quanto ergo longe es a phantasmatibus illis meis, phantasmatibus corporum quae omnin
Abbreviated transcription (Latin):
inde pascendo maliuolas leticuas
suas. Nichil . ẽ. illo actu similius
actib demonioꝵ. Quid itaq.
uerius. qmͣ eu̾sores uocarentur:
Cuersi plane prius ipsi atq per¬
u̾si deridentib eos ⁊ selucenti¬
b fallacib occulte spiritib: in
eo ip̃o qd̃ alios irride̾ amãt¬
⁊ fallere. Int̾ hos ego imbecilla
tunc etate discebam libros
eloquentie inqua eminere cu¬
piebam fine dampnabili ⁊ uẽ¬
toso ꝑ gaudia uanitatis huma¬
ne: ⁊ usitato iam discendi or¬
dine ꝑueneram in librum quẽ¬
dam cuiꝰdam ciceronis. cuius lĩ¬
guam fere om̃s mirantur pestꝰ
ñ ita s liber ille ip̃ius exhor¬
tationẽ ꝯtinet ad philosophi¬
am. ⁊ uocat᷑ ortensius. Ille u̾o
liber mutauit affectũ meum.
⁊ ad ce ip̃m dñe mutauit p̾ces
meas: ⁊ uota ac desideria mea
fecit alia . uiluit mͥ repente
omnis uana spes: ⁊ ĩmortali¬
tatem sapiencie ꝯcupiscebam
estu cordis increcdibili: ⁊ sur¬

Expanded text:
inde pascendo maliuolas laetitias inde pascendo maliuolas laetitias suas. nihil est illo actu similius actibus daemoniorum. quid itaque uerius quam euersores uocarentur, euersi plane prius ipsi atque peruersi deridentibus eos et seducentibus fallacibus occulte spiritibus in eo ipso, quo alios inridere amant et fallere? Inter hos ego inbecilla tunc aetate discebam libros eloquentiae, in qua eminere cupiebam fine damnabili et uentoso per gaudia uanitatis humanae, et usitato iam discendi ordine perueneram in librum cuiusdam Ciceronis, cuius linguam fere omnes mirantur, pectus non ita. sed liber ille ipsius exhortationem continet ad philosophiam et uocatur Hortensius. ille uero liber mutauit affectum meum et ad te ipsum, domine, mutauit preces meas et uota ac desideria mea fecit alia. uiluit mihi repente omnis uana spes et inmortalitatem sapientiae concupiscebam aestu cordis incredibili et sur
Abbreviated transcription (Latin):
fructꝰ mortis: unde me u̾berasti
grauib poenis: s nichil ad cul¬
tus sum p̾fidenti collo alonge
recedendo a te. amans uias mãs
⁊ ñ tuas. amans fugitiuam lib̾¬
tatem. Habebant ⁊ illa studia
q̃ honesta uocabantur ductum
suum. in tuentem fora litigio¬
sa ut extellerẽ ineis: eo laudabi¬
lior quo fraudulentior. Canta
ẽ. cecitas hominũ de cecitate etiã
głantium: ⁊ maior iã erã insco¬
la rechoris ⁊ gaudebam superbe.
⁊ tumebam. typo quãꝙ̃ longe
sedatior dñe tu scis: ⁊ remotus
omĩno ab eu̾sionib qͣs faciebãt
eu̾sores. Hoc enim nom̃ sceuum
⁊ diabolicũ uelut insigne urba¬
nitatis. ẽ. Int̾ quos uiuebam pu¬
dore ĩpudenti quia talis ñ eram:
⁊ cũ eis eram. ⁊ amicitiis eorum
delectabar aliqnͣdo. a quoꝵ sẽꝑ
fcĩs ab horrebam. lxx.ẽ. ab eu̾sio¬
nib quib ꝓt̾ue insectabant᷑
ignotoꝵ ueretundiã qm ꝓtur¬
barent gratis inludendo: ateꝑ

Expanded text:
fructus mortis: unde me uerberasti fructus mortis: unde me uerberasti grauibus poenis, sed nil ad cultus sum praefidenti collo ad longe recedendum a te, amans uias meas et non tuas, amans fugitiuam libertatem. Habebant et illa studia, quae honesta uocabantur, ductum suum intuentem fora litigiosa, ut excellerem in eis, hoc laudabilior, quo fraudulentior. tanta est caecitas hominum de caecitate etiam gloriantium. et maior iam eram in schola rhetoris et gaudebam superbe et tumebam tyfo, quamquam longe sedatior, domine, tu scis, et remotus omnino ab euersionibus, quas faciebant euersores — hoc enim nomen scaeuum et diabolicum uelut insigne urbanitatis est — inter quos uiuebam\' pudore inpudenti, quia talis non eram: et cum eis eram et amicitiis eorum delectabar aliquando, a quorum semper factis abhorrebam, hoc est ab euersionibus, quibus proterue insectabantur ignotorum uerecundiam, quam proturbarent gratis inludendo atque
Abbreviated transcription (Latin):
eni carthaginẽ: et
circumstrepelat
me undiq sarta¬
go flagitiosoꝵ amoꝵ. Nondũ
amabam. ⁊ amari amabam:
⁊ secretiore indigentia oderam
me minus indigentẽ. Querebã
quid amarẽ amans amari. et
oderam securitatẽ ⁊ uam siue
muscipulis: qm̃ fames mͥ erat
custodie tue turyi scabie fedarer:
Et uide erant doloꝵ amores: nõ
quib altius penetrarer. Nõ enĩ
amabam talia ppeti qualia spe¬
ctare: s quib auditis ⁊ fictis
tanꝙͣ in suꝑficie raderer: quos
tam̃ qͣsi ungues scalpentium fer¬
uiendus tumor ⁊ tabes et sam¬
es horrida ꝯseq̃batur. Talis uita
mea. Nunquid uita erat d̾s m̃s̃
tates distabui ⁊ sacrilega curi¬
ositate setutꝰ sum ut deserente¬
te deduc̾et me ad ima infida ⁊
cirtumuentoria obsequia doe¬
monioꝵ quib ĩmolalum fc̃a
mea mala. ⁊ inomnib flagel¬
labas me. Ausus un etiã incele¬
britate sollempnitatum tuarx¬
intra parietes eccłe tue ꝯcupis¬
cere ⁊ agere negotiũ ꝓcurandi

Expanded text:
eni Carthaginem; et circumstrepebat me undique sartago flagitiosorum amorum. Nondum amabam, et amare amabam, et secretiore indigentia oderam me minus indigentem. Quaerebam quod amarem, amans amare, et oderam securitatem, et viam sine muscipulis. Quoniam fames mihi eratcustodiae tuae turpi scabie foedarer? et inde erant dolorum amores, non quibus altius penetrarer — non enim amabam talia perpeti, qualia spectare — sed quibus auditis et fictis tamquam in superficie raderer: quos tamen quasi ungues scalpentium feruidus tumor et tabes et sanies horrida consequebatur. talis uita mea numquid uita erat, deus meuin quantas iniquitates distabui et sacrilega curiositate secutte, deduceret me ad ima infida, et circumventoria obsequia daemoniorum, quibus immolabam facta mea mala, et in omnibus flagellabas me! Ausus sum etiam in celebritate solemintra parietes ecclesiae tuae concupiscere et agere negotium procurandi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sic surrexeram. Mansit gͦ ille
ubi sedelimius nimie stupens:
ego sub quadam fici arbore stra.¬
ui me nescio quo modo. ⁊ dimisi
habenas lacrimis: ⁊ ꝓruꝑunt
flumina cculoꝵ meoꝵ. accep¬
tabile sacrificium tuũ. Et non
quidẽ hiis u̾bis: s in hac sentẽ¬
tia multa dici tibi. Et tu dñe
tatum nr̃aꝵ antiquaꝵ. Sentie¬
bam enim abeis me teneriz iac¬
tabam eñĩ uoces miserabiles.
Quare ñ modo: Qrͣe ñ hac ora
finis turpitudinis mee : Dicebã
hec: ⁊ flebam amarissima ꝯtri¬
tione cordis mei: ⁊ ecce audio
uocem de uicina domo cum cã¬
tu dicentis ⁊ crebro repetẽtis.
qͣsi pueri an puelle nescio. Tol¬
le lege. tolle lege. Statinq.
mutato uultu intentissimꝰ
cogitare coepi: utrum nam
solerent pueri in aliquo gen̾e
ludendi cantitare tale aliquid.
nec occurrebat omĩo audisse me
uspiã repressoq impetu lacri¬
max surrexi: nichil aliud inter
audierã enĩ de antonio qd̃ ex euã¬

Expanded text:
et sic surrexeram. mansit ergo ille et sic surrexeram. mansit ergo ille ubi sedebamus nimie stupens. ego sub quadam fici arbore straui me nescio quomodo et dimisi habenas lacrimis, et proruperunt flumina oculorum meorum, acceptabile sacrificium tuum, et non quidem his uerbis, sed in hac sententia multa dixi tibi: et tu, domitatum nostrarum antiquarum. sentiebam enim eis me teneri. iactabam uoces miserabiles: quare non modo? quare non hac hora finis turpitudinis meae?" Dicebam haec et flebam amarissima contritione cordis mei. et ecce audio uocem de diuina domo cum cantu dicentis et crebro repetentis quasi pueri an puellae, nescio: "toIIe lege, tolle lege". statimque mutato uultu intentissimus cogitare coepi, utrumnam solerent pueri in aliquo genere ludendi cantitare tale aliquid, nec occurrebat omnino audisse me uspiam repressoque impetu lacrimarum surrexi nihil aliud interpaudieram enim de Antonio, quod ex euan
Abbreviated transcription (Latin):
int̾iuis cogitando ⁊ loquendo et
mirando oꝑa tua. ⁊ uenimꝰ ad
m̃tes nr̃as. ⁊ transcedimus eas:
ut attingeremus regionem u¬
bertatis indeficientis. ubi pasciͤ
isrł inet̾num u̾itate pabulo: ⁊
ibi uita sapiencia. ẽ. ꝑ qmͣ fũit

Expanded text:
interius cogitando et loquendo et interius cogitando et loquendo et mirando opera tua et uenimus in mentes nostras et transcendimus eas, ut attingeremus regionem ubertatis indeficientis, unde pascis Israel in aeternum ueritate pabulo, et ibi uita sapientia est, per quam fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut ego ⁊ ip̃a soli staremus incũ¬
bentes ad qnͣdam fenestrã. unde
hortus intra domũ q̃ nos habe¬
bat. ꝓspectabatur illic apud os¬
tia tiberina: ubi remotia turbis
post longi itineris laborem in¬
staurabamus nos naiuigatõi.
Colloq̃bamur gͦ soli ualde dulci¬
t̃: ⁊ pret̾ita obliuiscentes. in ea q̃
ante sunt extenti. q̃ rebamus in¬
t̾ nos apud p̾sentem u̾itatẽ qd̃
mus ore cordis insuꝑna fluẽta
fontis tui. fontis ui̾te qui. ẽ a¬
pud te: ut inde ꝓ captu nr̃o as¬
ꝑsi. quoquo modo rẽ tantã cogi¬
taremus. Cumq ad eũ finem
sermo ꝑluceretur ut carnaliũ
sensuum delectatio quantali¬
bet inquantalibet luce corpo¬
rea p̾ illuis uite iocunditate
ñ ꝯparatione s net ꝯmemora¬
tione quidem digna uideretur.
erigentes nos ardentiore affectu
in id ip̃m ꝑ ambulauimꝰ grada¬
tim tuncta corpalia. ⁊ ip̃m celĩ
unde sol et luna ⁊ stelle lucent
suꝑ t̾ram: ⁊ ad huc ascendebamꝰ

Expanded text:
ut ego et ipsa soli staremus incumut ego et ipsa soli staremus incumbentes ad quandam fenestram, unde hortus intra domum, quae nos habebat, prospectabatur, illic apud Ostia Tiberina, ubi remoti a turbis post longi itineris laborem instaurabamus nos nauigationi. conloquebamur ergo soli ualde dulciter et praeterita obliuiscentes in ea quae ante sunt extenti quaerebamus inter nos apud praesentem ueritatem, quod mus ore cordis in superna fluenta fontis tui, fontis uitae, qui est apud te, ut inde pro captu nostro aspersi quoquo modo rem tantam cogitaremus. Cumque ad eum finem sermo perduceretur, ut carnalium sensuum delectatio quantalibet in quantalibet luce corporea prae illius uitae iucunditate non conparatione, sed ne conmemoratione quidem digna uideretur, erigentes nos ardentiore affectu in id ipsum perambulauimus gradatim cuncta corporalia et ipsum caelum, unde sol et luna et stellae lucent super terram. et adhuc ascendebamus
Abbreviated transcription (Latin):
porali eius lucrata. est tͥ: nec ĩ
eo iam fideli planxit. qd̃ in ñd̾
fideli tolerau̾at. Erat etiã serua
seruoꝵ tuoꝵ: quisquis corum
nou̾at eam. multũ in ea lauda¬
bat. ⁊ honorabat ⁊ diligebat te:
quia sentiebat presentiam tuã
in corde eius sc̃e ꝯu̾sationis fru¬
ctib testib. Fuerat enim unius
uiri uxor. mutuã pacem paren¬
tib reddiderat: domum suam
pie tractauerat. inoꝑil bonis
testimoniũ habebat: nutrierat
filios tociens cos parturiens. qͦti¬
ens a te deuiare cernebat. Postre¬
mo nobis dñe omnib qui ex
munere tuo sinis loqui seruis
tius. qui ante dormitionẽ eiꝰ
inte iam ꝯsociati uiuebamus
ꝑcepta gr̃a baptisini tui. ita cu¬
ram gessit qͣsi omnes genuiss:
ita seruiuit qͣsi ab omnib ge¬
nita fiuss. Imminente aũ die
quo ex hac uita erat exitura
quẽ diem tu nou̾as. ignoranti¬
b nobis: ꝓuenerat ut credo pro¬
curante te occultis tuis modis.

Expanded text:
porali eius lucrata est tibi nec in porali eius lucrata est tibi nec in eo iam fideli planxit, quod in nondum fideli tolerauerat. erat etiam serua seruorum tuorum. quisquis eorum nouerat eam, multum in ea laudabat et honorabat et diligebat te, quia sentiebat praesentiam tuam in corde eius sanctae conuersationis fructibus testibus. fuerat enim unius uiri uxor, mutuam uicem parentibus reddiderat, domum suam pie tractauerat, in operibus bonis testimonium habebat. nutrierat filios totiens eos parturiens, quotiens abs te deuiare cernebat. postremo nobis, domine, omnibus, quia ex munere tuo sinis loqui seruis tuis, qui ante dormitionem eius in te iam consociati uiuebamus percepta gratia baptismi tui, ita curam gessit, quasi omnes genuisset, ita seruiuit, quasi ab omnibus genita fuisset. Impendente autem die, quo ex hac uita erat exitura — quem diem tu noueras ignorantibus nobis — prouenerat, ut credo, procurante te occultis tuis modis,