comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uas cum tota domo sua. magno hospi¬
talitatis studio seriebat. Cumq cotidie ad
mensam suam ꝑegrinos susciꝑet: quodam
die ꝑegnins quidam inter alios uenit ad
mensam ductus ẽ. Dumq pr̃familias ex
humilitatis consuetudine aqmͣ nellet in
enis manib fundere comu̾sus inrteũ accepit.
s repente enm in cuius manib a qmͣ funde

Expanded text:
spitalitatis studio serviebat, cumque quotidie ad mensam suam peregrinos susciperet, quodam die peregrinus quidam inter alios advenit, ad mensam ductus; dumque paterfamilias ex humilitatis consuetudine aquam vellet in ejus manibus fundere, conversus urceum accepit; sed repente eum in
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo itaq securũ se estimet dicens. Ecce
ailieua ñ rapio: s concessis ncite reb fruor.
Quia diues iste ñ idcirco puitus e. qm̃ alie¬
na abstulit. s quia acceptis rebus sem ip̃m
didit. quia in sua felicitate tumdus ñ furt.
Qu p̾cepta dona ad usun arrogantie ĩflexitr
quia iuscera pietatis ignorauit. quia pcc̃a
sua redimere etiam cum sibi hundaret p̾ciũ
uoluit. et sunt ñ nulli qui cultũ subtiliũ p̾cio¬
saꝵ q uestium: ñ putant ẽẽ pccm. Qe si culpa¬
ñ eẽt. nequaqui sermo dei tam ingilanter ex¬
primeret qd diues qui torquetur apud infe¬
ros bysso et purpura indutus fuisset. Sam
quia ꝓ sola in ani głia uestimentũ p̾ciosius
quentur. res ip̃a testatur qd̾ nemo nutt ibi
p̾cions uestibus indui: ubi ab aliis ñ possit
inderi. qmͣ culpam possumꝰ melius et iam ex
diuerso colli gere quia si abiectio uilis indu¬
¶Inenti uirtus ñ ẽẽt eungensta ingilanter de
iobe nõ diceret qd erat indutus pilis cameloꝵ.¬

Expanded text:
Nemo ergo securum se aestimet, dicens: Ecce aliena non rapio, sed concessis licite rebus fruor, quia dives iste non idcirco punitus est quoniam aliena abstulit, sed quia acceptis rebus semetipsum ferno tradidit, quia in sua felicitate timidus non fuit, quia accepta dona ad usum arrogantiae inflexit, quia viscera pietatis ignoravit, quia peccata sua redimere etiam cum sibi abundaret pretium noluit. Et sunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium non putant esse peccatum. Quod si non esset nequaquam sermo Dei tam vigilanter exprimeret, quod dives qui torquetur apud inferos, bysso et purpura indutus fuisset: nemo quia pro sola inani gloria vestimentum pretiosius quaeritur res ipsa testatur, quod nemo vult ibi pretiosis vestibus indui, ubi ab aliis non possit videri. Quam culpam possumus melius etiam ex diverso colligere, quia si abjectio vilis indumenti virtus non esset, evangelista vigilanter de Joanne non diceret: Erat indutus pilis camelo
Abbreviated transcription (Latin):
ti. hͣ. alprił. francis uero. tii. ian pascha
celebnͣtibus. Sz francos recte cele brasse ꝑ ly
diuinitus clarint qd̾ fontes in hyspania qui
in salło sancto pasche ad bapti andum spon¬
te dintus repleri solent. ñ in hyspanorũ¬
rex longobardoꝵ ab armigero suo ꝑmutur
fraude utoris sue anus patrem chumindũ ge¬
pidar regem ip̃e olim in cello ꝑenierat et ex tes¬
ta capitis eius sibi pateram ad bitendum fece¬
rat. Qmͣ cum mio die sibi porigeret. dicens bi¬
te cum patre tuo. illa femineo furore accensa il¬
lum ab armigero emsdem in lecto ꝑuni fecit.
Cleb subrogatus regno longobardor regnat

Expanded text:
. Aprilis, Francis vero 14 Kal. Maii pascha celebrantibus. Sed Francos recte celebrasse per hoc divinitus claruit, quod fontes in Hispania, qui in sabbato sancto paschae ad baptizandum divinitus sponte repleri solent, non in Hispanorurex Langobardorum ab armigero suo perimitur, fraude uxoris suae, cujus patrem Cunimundum Gepidarum regem ipse olim in bello peremerat, et ex testa capitis ejus sibi pateram ad bibendum fecerat; quam cum uno die ei porrigeret dicens: Bibe cum patre tuo! illa femineo furore accensa, illum ab armigero ipsius in lecto perimi fecit. Cleb subrogatus regno Langobardorum, regnat
Abbreviated transcription (Latin):
romane ecc̃e.bxꝰ. p̾sidet. alb h gregorius ad ꝑ¬
dicandum anglis abire ꝑuissus s ppło tumł¬
tuante retractus septimus leuita est ordinatꝰ
Athaualgildo rege wisigothoꝵ mortuo: leniul¬
dus cum frẽ suo leuua et post solus regnat an¬
nis .xui. LOrtimatus poeta ueniens ab yta¬
dicit hugo foriat᷑. uir egregius ingenio clarꝰ
sensu celer. ore suanis. Qui ab ytalia turoñ.
aduenens actus beati martim .iiii. libris he¬
roico conteruit metro. ueꝵ inde assumptus
pictauoꝵ ẽ ordinatus ep̃c. Scripsit autem e¬
tiam uitam beati hylsarii ꝑictañ. et nitam
ueati maurilii andeganensi. Hunus ẽ illa siña
breuis et utilis. Panꝑ in augusco regnat hñ¬

Expanded text:
ae 59u s presidet. Ab hoc Gregorius ad predicandum Anglis abire permissus, sed populo tumultuante retractus, septimus levita est ordinatus. Athanagildo rege Wisigothorum mortuo, Levigildus cum fratre suo Leuva et post solus regnat annis 16. Fortunatus poeta veniens ab Itac. Fortunatus vir egregius, Ingenio clarus, sensu celer, ore suavis Qui ab Italia Turonos adveniens, actus beati Martini IV libris, heroico contexuit metro. Verum inde assumptus, Pictavorum ordinatus est episcopus. Scripsit autem etiam Vitam beati Hilarii Pictaviensis, et Vitam beati Maurilii Andegavensis. Hujus est illa sententia brevis et utilis: Pauper in angusto regnat hab
Abbreviated transcription (Latin):
quid dici possurit debeat de quibdam nr̃i or¬
cunt. lectuli et enim eo culcitris sulauntꝰ
plumeis. lintheis et lodicib actura ceꝑan
que sponsũ desideraret. forsitan estimares.
delicatis delicata cõuẽnint. Ait emm beatꝰ¬
cato qd sufficiat ne deficiat. ñ quo suꝑbiat.
ciari eis ad quos foris accedere ñ audebant.
s egressi de paliꝑe ecc̃a c̾ͥcuerunt diciores
ut ibidem recipentur. et qui semꝑ neteres
semꝑ nouos aut p̾ciosos hr̃e contendunt.
Et qui añ comu̾sionẽ lectulũ ꝓprium misꝙͣ
hẽbant. Nunc si forte uoluntas eis fuerit
eundi alitubi. ornamenta lectuli secũ por¬
tant emneo autem ne ĩ hiꝰ lectulis inde¬
antur sompnia uanitatis. ne in eis paci¬
liata uirtutib einiter delectetur. In lec¬
as idimĩtur noluptas pedem posuit. nõ ꝙ
camisiis ĩduantur. s quodam delicato e¬
panno qui uulgo saya nocatur. In osten¬
sione igitur lanee uestis asꝑitatem comũ¬
sationis ostendirit. s in delctatõne deli¬

Expanded text:
quid dici debeat de quibusdam nostri orcunt. Lectuli eorum culcitris fulciuntur plumeis, linteis et lodicibus accurate parquae sponsum desideret, forsitan aestimares.delicatis delicata conveniunt, ex recato quod sufficiat ne deficiat, non quo superbiaciari eis, ad quos foris accedere non audebant, sed egressi de paupere Ecclesia circuierunt ditiores, ut ibidem reciperentur, et qui semper semper novos aut pretiosos habere contendant, et qui ante conversionem lectulum proprium nusquam habebant, nunc si forte voluntas eis fuerit eundi aliquo, ornamenta lectuli secum portant. Timeo autem, ne in hujusmodi lectulis videantur somnia vanitatis, ne in eisdem patiliata virtutibus enerviter delectatur. In lecicis induuntur voluptas pedem posuit, non quod camisiis utantur, sed quodam delicato panno, qui vulgo saia dicitur. In ostensione igitur lanei vestis, asperitatem conversationis ostendunt, sed in delectatione deli
Abbreviated transcription (Latin):
It apłs. Non inueste preciosa. et c̾.¬
Em molliciei imilieꝵ pciosiorẽ uestẽ
negat. putas ne monacho p̾tiosiorẽ hĩtũ
concedat ꝑlus amat sponsus sponse casti¬
tatem qmͣ spetiosam uescem plus simplici¬
tatem qmͣ tortũ crmem. Sic ĩmortał spon¬
sus plus amat int̾iorem hituni extiore.
Molles mollia querint. elati pretiosa. de¬
licati speciosa. Ext̾ior erim suꝑanitas ãi

Expanded text:
it enim: Non in veste pretiosa . Qui mollitiei mulierum pretiosam vestem negat, putasne monacho pretiosiorem habitum concedat? Plus amat sponsus sponsae castitatem quam pretiosam vestem, plus simplicitatem quam tortum crinem. Sic immortalis sponsus plus amat interiorem habitum quam exteriorem. Molles mollia quaerunt, elati pretiosa, delicati speciosa. Exterior ergo superfluitas, animi
Abbreviated transcription (Latin):
sume qd̾ iguorant. Si uero res ad affectũ
iter ꝑadut ꝙ alibi fieri ñ potinit rome fiat
to leuora forsitan ĩitus ꝑatetur. Oñatus
cartulis auctib fultus reuertitur. ponit
diem canse. ꝑsonas uducit. que ꝑate fũt

Expanded text:
e salutem. Si vero res sic ad effectum iter parat, ut quod alibi fieri non potuit. Romae fiat. to leviora forsitan invitus pateretur. Oneratur chartulis, auctoribus fultus revertitur, ponit diem causae, personas inducit, quae si
Abbreviated transcription (Latin):
te offeruntur. Ibi laudatur pcc̃or in desi . a.¬
qũq solet ut monachi qui curias freqñtãt
causas audiant iudicia ꝑquirant Amãt
appetunt quia ꝓ multis loqũtur. s mona¬
chus multũ loqñs multis displicet. Con¬
ugia copulant illicita. licita qnͣ disiol¬

Expanded text:
te offeruntur; ibi laudatur peccator in desiquandoque solet, ut monachi, qui curias frequentant, causas audiant, judicia perquirant, etappetunt, quia pro multis loquuntur. Sed monachus multum loquens, multis displicet. Conjugia copulant illicita, licita quando
Abbreviated transcription (Latin):
hũs orauit dnm ut ei daret filium qui succede¬
te posset ad regnũ. Cum ergo mitu dei filiũ
genuisset cepit ualde inquirere quis enm
bapti aret. Et sic ei in mentem uenit. Et a¬
tus ergo cum regali iꝑio contra ire metu¬
ret. ad regemuemens cum magno gaudio¬
ẽ susceptus. Rex autem eius pedibus ad¬
uolutus p̾cabatur ut pccm qd̾ de eo hebat re¬
mitteret. et filiũ quem deus ei dederat bapti¬
⁊ aret. Ille uero primam eius petionem ce
nigne concessit. S secularib negociis metu¬
eus implicari secuntam ꝓrsus renit. et ab¬
cessit rex tamen misit ad eum sanctũ eligiũ
et socmum eins datonem qui tunc in ama¬
morabantur. Quoꝵ p̾cibus fatigatus aman¬
dus ad regem ueniens eius filiũ baptrr auit.

Expanded text:
habens orauit deum ut ei daret filium qui succedehabens orauit deum ut ei daret filium qui succedere posset ad regnum. Cum ergo nutu dei filium genuisset, cepit ualde inquirere quis eum baptizaret et sic ei in mente uenit ut Atus ergo cum regali imperio contrariare metueret, ad regem ueniens cum magno gaudio susceptus est. Rex autem eius pedibus aduolutus precabatur ut peccatum quod de eo habebat remitteret et filium quem deus ei dederat baptizaret. Ille uero primam petitionem eius benigne concessit, sed secularibus negotiis metuens implicari secundam prorsus renuit et discessit. Rex tamen misit ad eum sanctum Eligium et socium eius Dadonem, qui tunc in morabantur, quorum precibus fatigatus Amandus ad regem rediens eius filium baptizauit.
Abbreviated transcription (Latin):
Hic ex nobilib
pentibus ortus ab infancia sacris lr̃is eru¬
ditus. pentes suos reliquit. et in quodam
monasterio religionis h̃tum assumpsit. Q
dum quadam die cc monasteriũ amoularet
repente quendam maximũ serpentem ĩue¬
ut quera stati urtute crucis et oratioĩs
ad foneam suam nĩqͣm inde exiturum redi¬
re coegit. post i exiens de monasterio illo
qd̾ erat ꝓpe mare cansa ꝑegrinationis ne¬
rut furonis ad sepulcrum sanctimartim.
et funt ibi in quadam cella .xo. amnus silicio
semꝑ tectus et aqua et pane ordeaceo sustẽ¬
tatus. Ex hinc iit romam ad sanctũ petrũ.
ubi duni quadam nocte ugilare uolu̾it. in¬
ueniens eum sustos ecc̃e upis irreuerent
eiecit. Qm dum añ fores ecc̃e dormitaret.
appuit ei sanctus petrus rogans ut cansa
et uerbum dei constantissime predicans mł¬
tas ĩurias ẽẽt passus dum ip̃m regem fran¬
sie dagobtum de sins criminib increparet de
regno eius expulsus ẽ. Tandem rex filium ñ

Expanded text:
 ex nobilibus parentibus ortus et ab infantia sacris litteris eruditus, parentes suos reliquit et in quodam monasterio habitum religionis assumpsit. Qui dum quadam die circa monasterium ambularet, repente quendam maximum serpentem inuenit. Quem statim uirtute crucis et orationis ad foueam suam nunquam inde exiturum redire coegit. Post hoc exiens de monasterio illo quod erat prope mare amore peregrinationis uenit Turonis ad sepulchrum sancti Martini et fuit ibi in quadam cella XV annis cilicio semper tectus et aqua et pane ordeaceo sustentatus. Ex hinc iuit Romam ad sanctum Petrum ubi dum quadam nocte uigilaret inueniens eum custos ecclesie nimis irruenter eiecit. Qui dum ante fores ecclesie dormitaret apparuit ei sanctus Petrus rogans ut causa et uerbum dei constantissime predicans multas iniurias passus esset, dum ipsum regem Francie Dagobertum de suis criminibus increparet, de regno eius expulsus est. Tandem rex filium non
Abbreviated transcription (Latin):
tiara diligebat. Nt ille magis se suis audito¬
rib cõmendabat. Ex cum iohẽs audiss serapi¬
ñ assurgeret serapio. At ille ex asꝑatus clama¬
uit. Si serapio licus motus fu̾it xp̃c in hũa¬
natus nõ ẽ. Ob qm̃ rem accusatus. a serapi¬

Expanded text:
ra diligeret. At ille magis se auditoribus commendabat. Quod dum Joannes audisset, Serapin assurgeret Serapio. At ille exasperatus clamavit: Si Serapio clericus mortuus fuerit, Christus inhumanatus non est. Ob quam rem accusatus a Serapi
Abbreviated transcription (Latin):
nũ et formidolosũ qd̾ uix taͣseunt qui lignũ
conscenderunt. Nonnie ego intlłigo et tonan¬
tem ionem et adulterantem. Fingebat ħ omer¬
ris hominib fiagitiosis diuna tribuendo⁊
ciss ñ homines ꝑditos s celestes deos puta¬
ñ rapetur. P mania migaꝵ turpis preda

Expanded text:
num et formidulosum, quod uix transeunt qui lignum num et formidulosum, quod uix transeunt qui lignum conscenderint? nonne ego in te legi et tonantem Iouem et adulterantem? et sed hominibus flagitiosis divina tribuendo, cisset, non homines perditos, sed coelestes deos viden raperetur per inania nugarum, turpis preda
Abbreviated transcription (Latin):
uolebam utebaris ad penam meam qͣ plec¬
ti ñ eram indignus: tantillus puer et tã¬
tus pcc̃or. Ita de ñ bñ facientib bũfaciebas
unchi. et de pecrante me ip̃o iute retribue¬
bas michi. Inssisci enim et sic e̾. ut pena sit
sibi ominis amiꝰ mordinatus: Ten̾e coge¬
barenee nescio anus errores oblitus erroꝵ
meoꝵ et plorare didonem mortuam quia dc¬
cidit ob amorem. cum interea me ip̃m in hiis
a te morientem deus inta mea sictis oculis fer¬
rem inserimus. Oend enim miserius misero¬
ñ miserante se ip̃m. et fiente didonis mortem
que fiebat amando eneam. et ñ fiente mortẽ
suam que fiebat ũ amando te: Dens lumen
cordis mei. et panis oris mei. niuctus anime
mee. et uirtus maritans mentem meam et
sinũ cogitationis mee. Non te amabam et
fornicabar abs te et formcanti sonabat uridi¬
q euge euge. Amiciciam enim hinus mũdi:
forncatio abs te. ue tibi flumen moris hu

Expanded text:
nolebam, utebaris ad penam: qua plecnolebam, utebaris ad penam: qua plecti non eram indignus tantillus puer, tantus peccator. Ita de non bene facientibus bene faciebas mihi: et de peccante meipso, iuste retribuebas mihi. Iussisti enim et sic est, ut pena sibi sit omnis animus immoderatus. Tenere cogebat Enee nescio cuius errores, oblitus errorum meorum et plorare Didonem mortuam, quia cidit ob amorem, cum interea meipsum in his a te morientem, Deus vita mea, siccis oculis ferrem miserrimus. 21. Quid enim miserius misero non miserante seipsum, et flente Didonis mortem, quae fiebat amando Aeneam; non flente autem mortem suam, quae fiebat non amando te, Deus lumen cordis mei, et panis oris intus animae meae, et virtus maritans mentem meam et sinum cogitationis meae? Non te amabam, et fornicabar abs te, et fornicanti sonabat undique, Euge, euge. Amicitia enim mundi hujus, nt. Sed uae tibi, flumen moris hum
Abbreviated transcription (Latin):
ibi mserias exꝑtus sum et ludificationes
batur obteraꝑare in ouentibus ut in h scł̃o
fiorerem et excesserem linguosis eatibus
ad honorem hoĩm et falsas dunicias famulã¬
tib. Inde in scolam datus sura ut lr̃as discerẽ.
in quibus quid utilitatis ẽẽt ignorabam ii
labam. landabantur enim ħ a maiorib et
multi añ nos uitam islam agentes p̾scrux¬
erunt erimpnosas mas ꝑ quas tnͣsire coge¬
teamur. muttiplicato labore filiis adam. Pec¬
auit cogitando de l̃is: qm̃ exigebatur a nobis.
Non enim deerat dñe memoria uł ĩgemiũ
que nos hr̃e uoluisti ꝓ illa etate satis. s lu¬
Nec qui me urgebant bñfaciebant. S bene
michi fiebat absce deus mens. Illi emin ñ in¬
tuebantur quoreferem qd̃ me discere cogebãt.
Preter quam ad saciendas insaciabiles cu¬
piditates copiosemopie et ignomimose głie.
Tu uero qui uuati sunt capilli nr̃i errore õim
qui michi instabant ut discerem utebaris ad
utilitatem meam. in eo autem qui discerei

Expanded text:
ibi miserias expertus sum et ludificationes! batur, obtemperare monentibus, ut in hoc saeculo florerem, et excellerem linguosis artibus, ad honorem hominum et falsas divitias famulantibus. Inde in scholam datus sum ut discerem litteras, in quibus quid utilitatis esset ignorabam mislabam. Laudabatur enim hoc a majoribus, et multi ante nos uitam istam agentes praestrtfxerant aerumnosas uias, per quas transire cogebamur multiplicato labore et dolore filiis Adam. inaut cogitando de litteris, quam exigebatur a nobis. Non enim deerat, Domine, memoria vel ingenium, quae nos habere voluisti pro illa aetate satis; sNec qui me urgebant, bene faciebant; sed bene mihi fiebat abs te, Deus meus. Illi enim non intuebantur quo referrem quod me discere cogebant, praeterquam ad satiandas insatiabiles cupiditates copiose inopie et ignominiose glorie. Tu vero cui numerati sunt capilli nostri et errore omnium qui mihi instabant ut discerem utebaris ad utilitatem meam; meo autem qui discere
Abbreviated transcription (Latin):
tra p̾ceptum tuũ hominẽ oderit cum ip̃e sit
conscĩa: id se alii ũ facere qd̾ nolit pati. Quͣ
secretus es hĩtans in excelss in sil entio deuõ
maginis solus. lege infatigabili spargẽs
penales cecitates supͣ illicitas cupiditates

Expanded text:
tra tua precepta hominem oderit, cum sit conscientia, id se alteri facere quod nolit pati. Quam tu secretus es, habitans in excelsis in silentio, Deus solus magnus, lege infatigabili spargens poenales caecitates super illicitas cupiditates
Abbreviated transcription (Latin):
uitur cuitotus raũdus diuiciaꝵ ẽ possessio:¬
Querunt aliqui si aliquis sapiens in naufra¬
gio positus in sipienti nefrago tabuiam ex¬
torquere possit. utium debeat. mictu quide
et si p̾stabihus cõmua indeatur usm sapiẽ¬
tem de nanfragio qũ in sipientem enadere
piens querere sibi uitam aliena morte debe¬
at. ut pote qui etiam si in lagronem armatũ
incidat᷑ ferientem referire ñ possit. ne dum
terum p̾ferre. nichil sibi arrogare nec m̾iti
blicos ꝑtus. Qur ppłs minius huatiam.
cur affectas mopiam. De fame publica ne
gotiaris ambis frumentoꝵ indigensiam
cilimentoꝵ penuriam. uberes soli ꝑtus inge
trnt messem tuam uenisse leteris. Tunc ti
appllem. Captantur tauanͣ latrotum temꝑa:
ambus in uisc̾a honu tanqm durus insidiator
obrepas. Angetur p̾ciura tenqm sorte fenoꝵ¬
tumulatũ et lucrum tnũ in dampnũ publicũ
que adm fames etiami inposterũ mnceretur.

Expanded text:
ibitur, cui totus mundus divitiarum possessioQuaerunt aliqui, si sapiens in naufragio positus insipienti naufrago tabulam extorquere possit, utrum debeat? Mihi quidem, etsi praestabilius communi videatur usui sapientem de naufragio quam insipientem evadere;piens, quaerere sibi vitam aliena morte debeat: utpote qui etiam si latronem armatum incidat, ferientem referire non possit; ne dum terum, nihil sibi arrogare, nullum blicos partus? cur populi minuis abundantiam? cur affectas inopiam? gotiari. Ambis frumentorum indigentiam, alimentorum penuriam, uberes soli partus ingc tu llem? Captantur tanquam latrocinii tempora, quibus in viscera omnium durus insidiator obrepas; augetur pretium tanquam sorte quatur? Lucrum tuum damnum publicum quemadmodum fames etiam in posterum vinceretur,
Abbreviated transcription (Latin):
dem modum płiq saxo suꝑiecti montis caua¬
to receptacula sibi fecerant. Discipuli uero
etant. bocc. qui ad exemplum bĩ magistri ĩ¬
scituebantur. Nemo ibi quicqiũ ꝓprium hẽ¬
bat. omnia in mediũ conferebantur. uniũ ne¬

Expanded text:
ndem modum: plerique saxo superiecti montis cauandem modum: plerique saxo superiecti montis cauato receptacula sibi fecerant. discipuli fere octoginta erant, qui ad exemplum beati magistri instituebantur. nemo ibi quicquam proprium habebat, omnia in medium conferebantur. non e
Abbreviated transcription (Latin):
ad ep̃atum tuonice ecc̃e petebatur. Sed
cum erui a monast̾ĩo suo ñ facile potuiss. turi¬
cius quidam iuiꝰ eciuib uycoris langnore siła¬
to ad gemua illius ꝓuolutus ut egrederetur
optinuit. Ita dispositis initin̾e cunĩ turbis
sub quadam custodia ad ciitatem usq dedu¬
citur. paucitamen et ñ nulli ex ip̃is qui ad¬
conscituendũ antistitem fuerant enocati imn¬
pie repugnatant dicentes .s. contemptibilẽ¬
ẽ qui illustrem uirũ dun uituꝑare cupiunt.
constantissime ꝑseu̾abat qui prius fũat eadẽ
incorde enis humilitas eadem in uestitu eiꝰ
uilitas fuit. Atq ita plenus auctoritatis et
gr̃e implebat ep̃i dignitatem. Aliqm̃dm er¬
go adherenti ad ecc̃am cessula usus ẽ. De¬
inde cum ĩquietudinẽ freqñtantiũ ferre nõ
poss: duobus fere extra ciuitatem milibus
monasteriũ conscruxit. Qu locus secretus et
uia adiri poterat. Ip̃e ex lignis contextam
cellulam hẽbat. Multi quidem efrĩb in em¬

Expanded text:
scopatum Turonicae Ecclesiae petebatur; sed cum erui a monasterio suo non facile posset, Ruricius quidam, unus e civibus, uxoris languore simulato, ad genua illius provolutus, ut egrederetur obtinuit. Ita dispositis jam in itinere civium turbis, sub quadam custodia ad civitatem usque deducitur. constituendum antistitem fuerant evocati, impie repugnabant, dicentes scilicet: contemptibileest, qui inlustrem uirum dum uituperare cupiunt constantissime perseverabat qui prius fuerat. Eadem in corde humilitas, eadem in vestitu ejus vilitas erat: atque ita, plenus auctoritatis et gratiae, implebat episcopi dignitatem, ut go adhaerenti ad ecclesiam cellula usus est: dein cum inquietudinem se frequentantium ferre non posset, duobus fere extra ciuitatem milibus monasterium sibi statuit. qui locus tam secretus et uia adiri poterat. ipse ex lignis contextam cellulam habebat, multique ex fratribus in eu
Abbreviated transcription (Latin):
pultus oscenderet. Tuc cõnsus ad leuam
uidet ꝓpe assistere mbiũ sordidam et trucẽ.
Imꝑat nomen m̾itũq ut ioqueretur. Nom̃
edicit de crimine confitetur latronem se fras¬
se obscelera ꝑcussum errore nul gi celebratũ.
nichq sibi cum in artirib ẽẽ cõtiune cũ illos
głia et se pena teneret. Mirum ĩ modũ uo
es loco altare ꝙ ibi fuerat submoueri. atq
ita ppłm suꝑstitionis illius absolinit errore.
e̾cidit autem

Expanded text:
eret. Tum conversus ad laevam vidit prope assistere umbram sordidam, trucem. Imperat, nomen meritumque ut loqueretur. Nomen edicit, de crimine confitetur: latronem se fuisse, ob scelera percussum, vulgi errore celebratum; sibi nihil cum martyribus esse commune, cum illos gloria, se poena retineret. mirum in modum uoceo loco altare, quod ibi fuerat, submoueri, adque ita populum superstitionis illius absoluit errore. Accidit autem
Abbreviated transcription (Latin):
recognoiit euudem se indisse inter eos qui
tumcas suas in amm̃e lauabant Rogauitq
eum ut adduceret ad se abbem. Abras igitur-
et totus cõuentus nenct ad eum et cognouit
cłicus omnes se indisse tunicas suas ianĩe
lauantes. statimq cecidit ad abb̃is pedes. ro¬
gans eum la crimis ut susciꝑetur. O suscep¬
tua ñ multo post factus ẽ prĩoꝵ¬

Expanded text:
recognovit eumdem se vidisse inter eos qui recognovit eumdem se vidisse inter eos qui tunicas suas in flumine lavabant. Rogavitque eum ut adduceret ad se abbatem. Abbas igitur et totus conventus venit ad eum: et recognovit clericus omnes se vidisse tunicas suas in flumine lavantes: statimque cecidit ad pedes abbatis, rogans cum lacrymis ut susciperetur. Qui susceptus, non multo post factus est prio
Abbreviated transcription (Latin):
dysus e̾ ubi ego maneo. et qñ quisq tm̃ cam
suam lauerit .i. puĩam ꝑ egerit in illam intͣ
bit. Tu ip̃e satis diu quesicti mam quattur
ad illam s nulla alia uia qmͣ ista ducit ad eã.
uam. Hiis dictis cł̾icus a sompno eingila¬
uit ut mirari cepit de insione. Qimi autem
ñ multo post redisset a scola in prĩam suã.
Harrauit ep̃o cabilonensi cui familaris e¬
rat insionem hnͣc. Qua scudita. ep̃c suasit
ei ut seculũ relinqueret et religionem intra¬
ret cõmendans ei suꝑ omnes ordines nouel¬
lum illũ ordinem cost̾ciensem. Ille uerut cũs¬
terciũ et ĩuenit locimi et desertum et fres ĩt᷑
bestias comisantes ad portam uero monast̾n¬
que de munine facta erat penderat malleus
ferrens. sunis sonitu ad portam portanus
applłabatur abintrare uolentib. ħ sonitu por¬
tarius uocatus nenit ad enm foras et incli¬
nans salutaiit enu. Q cłicus intuens statĩ

Expanded text:
radisus est, ubi ego manco: et quando quisque tunicam radisus est, ubi ego manco: et quando quisque tunicam suam laveriabit. Tu ipse satis diu quaesisti viam, qua itur ad illam: sed nulla alia via quam ista, ducit ad eam » His dictis, clericus a somno evigilavit, et mirari coepit de visione. Cum autem non multo post redisset a schola in patriam suam, narravit episcopo Cabilonensi, cui familiaris erat, visionem hanc. Qua audita, episcopus suasit ei ut saeculum relinqueret et religionem intraret; commendans ei super omnes ordinem Cisterciensem. Ille venit Cistercium, et invenit locum incultum et desertum et fratres inter bestias conversantes. Ad portam vero monasterquae de vimine facta erat, pendebat malleus ferreus; cujus sonitu ad portam portarius appellabatur ab intrare volentibus. Hoc sonitu vocatus portarius venit ad eum foras, et inclinans salutavit eum. Quem clericus intuens, statim
Abbreviated transcription (Latin):
dam cłicus de uendoꝑa. cum studeret ĩ sco¬
lis apud lugdunũuidit in uisione noctis ꝙͣ¬
dam uallem sub quodam monte suꝑ quͣ ami¬
tas quedam pulchruna sita erat. cuius aspes¬
tus munũ dełctabat intuentes. ita ut quis¬
quis e am inderet de aspectu illius saciari nõ
posset et modis om̃ib laboraret qũo ad ullã
ꝑuenire ualeret. Interea indit amuũ quedã
sub pede montis. ĩmo cr̃ pedem currentem. Qũ
dimi cirturet querens artem qũo illũ tnͣsme¬
.xiiii. lauantes in fluume tunicas suãs. Int̾
quos erat quidam neste candissima iudictus
multũ aliis dissimilis qui adiuabat illos
in tumcaꝵ suar ablutione. qui post qm̃ adiu¬
uauerat uniũ ibat adimare aliũ. Tunc cłicus
qui l indebat accessit ad illũ qui ceteros ad¬
nuabat et dixct. Que gens estis nos: qui
ait. Isci paupes hoĩes sunt pmĩam agentes.
et se a pcc̃is sius lauantes. et ego filius dei
sunt bñfacere. curitas ħ pulcra qmͣ indes ꝑa¬

Expanded text:
dam clericus de Vendopera, cum studeret in scholis apud Lugdunum, vidit in visione noctis quamdam vallem sub quodam monte, super quem civitas quaedam pulcherrima sita erat: cujus aspectus nimium delectabat intuentes, ita ut quisquis eam videret, de conspectu illius satiari non posset et modis omnibus laboraret, quomodo ad illam pervenire valeret. Interea vidit fluvium quemdam sub pede montis, imo circa pedem, currentem. Quem dum circuiret, quaerens artem, quomodo illum transmesive 14 lavantes in flumine tunicas suas. Inter quos erat quidam veste candidissima indutus, multum aliis dissimilis, qui adjuvabat illos in tunicarum suarum ablutione: qui postquam adjuverat unum, ibat adjuvare alterum. Tunc clericus qui haec videbat accessit ad illum, qui caeteros juvabat, et dixit ei: « Quae gens estis vos? » Qui ait: « Isti pauperes homines sunt poenitentiam agentes, et se a peccatis suis lavantes: et ego sum Filius sunt bene facere. Civitas haec pulchra, quam vides, pa
Abbreviated transcription (Latin):
croco. Et drxit gamakel. Isti locul in quib
iacemus: et hee rose reliquie nr̃e sunt. Cala¬
thus plemis rosis rubeis ẽ locus in quo sanctꝰ
srepłs regmescit: qui solus ex uobis. infͣ. mͣt¬
tyr frrit. Alii duo aurei pleni rosis abbis ⁊ sunt
locus mens et nichodemi nepotis mei. Quar¬
tus aũ argentens ẽ abibe filii mei: quia uirgo
et mũdus exunt de mũdo. Et hiis dictis. iterm
disꝑauerit. feria aũ .uiͣ. seqñtis ebdomade ei t̃¬
cio quasi minis iratus aꝑꝑuit: et de hac dilecti¬
one et necgligentia eum grauiter increpauit.
Statim lucianus surgens: unt Iosolimam
et cum ħ ep̃o retulisset: ille gr̃as agens cõuo¬
catis aliis ep̃is prexit illuc. Et cum cepissent
fodere: facto terre motu tantus odor empit.
qnͣtara nussus sensisse se memunt. Cmus o¬
doris uirtus: m̾itis scõꝵ. lociii. homines a di¬
uersis infirmitatib liberanit. Et sic cum mag¬
Dy aconus ab apłis fuerat ordinatus.

Expanded text:
croco. Et dixit Gamaliel: «Isti sunt loculi in quibus croco. Et dixit Gamaliel: «Isti sunt loculi in quibus iacemus et hec rose reliquie nostre sunt. Calatus plenus rosis rubeis est locus in quo sanctus Stephanus requiescit, qui solus ex nobis quatuor martyr fuit. Alii duo aurei pleni rosis albis sunt locus meus et Nichodemi nepotis mei. Quartus autem argenteus est Abibe filii mei qui uirgo et mundus exiuit de mundo». Et hiis dictis iterum disparuit. Feria autem sexta sequentis ebdomade, ei tertio quasi nimis iratus apparuit et de hac dilatione et negligentia eum grauiter increpauit. Statim Lucianus surgens iuit Ierosolimam. Et cum hoc episcopo retulisset, ille gratias agens conuocatis aliis episcopis perrexit illuc; et cum cepissent fodere, facto terre motu, tantus odor erupit, quantum nullus sensisse se meminit. Cuius odoris uirtus meritis sanctorum LXXIII homines a diuersis infirmatibus liberauit; et sic cum magdyaconus ab apostolis fuerat ordinatus.
Abbreviated transcription (Latin):
lulum suꝑuycit. et ego fecieum ad pedes sanc¬
tiscephi sepeliri. Ille tertius qui mecum ẽ: ip̃e
ẽ abibas flius mens qui armo etatis sue .xxͦ.
mecum tap̃inũ suscepit: et uirgo ꝑmanens
cum paulo discipulo meo legem didicit. uxor
nero mea athea et selemias primogenitus
mens uolentes in xp̃m credere alibi sepulti sũt:
quoꝵ sepulcra nacua ĩuemes. K̃ dicto disꝑuit.
Cum ergo lucianus orass deuin ut si h insio
ex deo esset iteꝵ ei et tercio apperet: inseqñti
sexta fensi ei sicut prius aꝑpint. et int̾roga¬
uit eum cur ita dissimulans ad ioh̾em ep̃m
rogaui denin. ut sih ex deo ẽẽ trib michin
cibus aꝑperet. Eui gamaliel: audi pater. Q a
cogitaca si nos sinil ĩuenires. quomo relidas
singuloꝵ disceruere posses: uide que tibi ostendo.
Et ostendit ei .iiii ͦ calathos: tres aureos ple¬
nos. unũ rosis rubentib et duos alios rosis
albis: et quartũ calathum argenteũ plenũ

Expanded text:
lulum superuixit; et ego feci eum ad pedes sanclulum superuixit; et ego feci eum ad pedes sancti Stephani sepeliri. Ipse uero tertius qui mecum est, ipse est Abibas, filius meus qui anno etatis sue XX mecum baptisma suscepit et uirgo permanens cum Paulo discipulo meo legem didicit. Vxor uero mea Athea et Selemias primogenitus meus uolentes in Christum credere alibi sepulti sunt, quorum sepulchra uacua inuenies». Et hoc dicto disparuit. Cum ergo Lucianus orasset deum ut si hec uisio ex deo esset, iterum ei et tertio appareret, in sequenti sexta feria ei sicut prius apparuit et interrogauit eum cur ita dissimulans ad Iohannem epirogaui deum ut si hoc ex deo esset, tribus michi uicibus appareret». Cui Gamaliel: «Audi presbyter. Quia cogitasti si nos simul inuenires quomodo singulorum discernere posses, uide que tibi ostendo». Et ostendit ei quatuor calatos, tres aureos, plenos: unum rosis rubentibus et duos alios rosis albis et quartum argenteum plenum
Abbreviated transcription (Latin):
intritorio ierosolimitano. Quem cum tertio
uocass: dixit ei. surge uade et dic Ioħi ep̃o Io
solratano ut nos reuelet uelocius: quia eiꝰ
magius honorib cummulari: et ille locus in
quo iacemus minis ẽ despectus. Qm presbit᷑
nontine lucianus. Dñetu quis es: ego sum
inquit gamaliel: qui nutriui paulũ apłm.
Qan aũ iacet mecum ip̃e ẽ sanctus scephanꝰ.
qui a indeis lapidatus ẽ et die ac nocte in ex
sacerdotum in ma ꝓiectu n ẽ ut a feris et am¬
bus uoraretur. et tamen eum nec aues nec
canes tangere p̾sumpserit . Etgo autenie
feci eum sepeliri: ĩ momumẽto eo nouo. Ille
alter qui mecum iacet ip̃e ẽ nichodemus ne¬
pos meos meus qui nocte ad dñm uenit: et
a petid apło et iohanne bap̾mũ suscepit. unde
idignati in euni principes sacerdotum cogi¬
tabant eum occidere. s obreu̾enciam mei u̾¬
b̾antes tm̃i seminecem reliquerunt. et abur¬
be eicientes omnẽ sb̃am eius diripuerunt.
Cm cum ego egrotanti ncc̃ia mistrassem: ꝑeui¬

Expanded text:
ritorio Iherosolimitano. Quem cum tertio uocasset dixit ei: «Surge uade et dic Iohanni episcopo Iherosolimitano ut nos reuelet uelocius, quia eius magnis honoribus cumulari; et ille locus in quo iacemus nimis est despectus». Cui presbyter nomine Lucianus: «Domine, tu quis es?». «Ego sum», inquit, «Gamaliel qui nutriui Paulum apostolum. Qui autem iacet mecum, ipse est sanctus Stephanus qui a Iudeis lapidatus est et die ac nocte in Exasacerdotum in uia proiectus est ut a feris et auibus uoraretur et tamen eum nec aues nec canes tangere presumpserunt. Ego autem feci eum sepeliri in monumento meo nouo. Ille alter qui mecum iacet, ipse est Nichodemus nepos meus, qui nocte ad dominum uenit et a Petro apostolo et Iohanne baptisma suscepit. Vnde indignati in eum principes sacerdotum cogitabant eum occidere; sed ob reuerentiam mei uerberantes tamen seminecem reliquerunt et ab urbe proicientes omnem substantiam eius diripuerunt. Cui cum ego egrotanti necessaria ministrassem, pau
Abbreviated transcription (Latin):
eidem pegrino prior de equõ descendens meta¬
neum faceret. Etuuma semel audita millate¬
mis i disscussa p̾t̾itat. subdiaconem ordman
mnetint nisi continentiã et a coiugio ꝓfiteretur
mullũs alsius ꝓgredi ꝑmsit msi cinus casti¬
tas in subdiaconatu ꝓbata finsset¬

Expanded text:
eidem peregrino prior de equo metaneam faceret. Crimina semel audita nullatenus indiscussa praeteribat. Subdiaconum ordinari vetuit, nisi continentiam a conjugio profiteretur, nullumque altius progredi permisit, nisi cujus castitas in subdiaconatu probata fuisset
Abbreviated transcription (Latin):
tr iocunda indecitur. damen quo minꝰ hẽat cũ
uelis retiueri ñ potest. li quet igitur qm sit e¬
mortaliũ rerum miseta beatituto. que nec a¬
pud equamimos ꝑpetua durat . uec antios
tota delectat. Dinicie magis effundendo ꝙͣ¬
cosiceruando intent. Cuic enim pciosa ẽ ꝑe¬
cuma cum tnsiata in alios largiendi nsu de¬
sunt possideri. Auaritia semꝑ odiosos aͥaros
largitas facit. O angustas inopes ꝙ dimici
as. qnas nec hĩe totas plurib licet et ad qũeb¬

Expanded text:
nti iucunda esse uideatur, tamen quominus cum uelit abeat retineri non possit. Liquet igitur quam sit mortalium rerum misera beatitudo, quae nec apud aequanimos perpetua perdurat nec anxios tota delectat. Quicoacervando nitent. Tunc enim pretiosa est pecunia, cum translata in alios, largiendi usu desinit possideri. Avaritia semper odiosos, claros largitas facit. as, quas non habere totas pluribus licet et ad que
Abbreviated transcription (Latin):
tenta ẽ. cimis lacietatem si suꝑfluis urgere
uelis aũ miccundum qd̾ infuderis fiet aut
norum. pluribus admĩculis opus ẽ ad tue¬
dam p̾ciose suplectilis uarietatem. uerum¬
ꝙ illud ẽ ꝑ multis indigere. que multa pos-¬
udent. contraq mniũ qui hũndntiam suã
nature ncc̃itate metuuntur. ¶ Etera anana
suis fuubus contenta sunt. Nos autem deo
mente consumles a rebus infirus excessentis
nature ornamenta captatis nec intiligitis
qutam conditori nr̃o faciatis i̾uriam. Inle
genus humanũ terrens omnib p̾stare no¬
uuit nos dignitatem ur̃am in fra in fima q̃s
tetruditis. nam si ouine cimsos uonũ eo aiꝰ
ẽ conscat eẽ p̾cositis cum uilissima serũ ur̃a
tona ẽe iudicatis eifcem nosmet ip̃os ur̃a esti

Expanded text:
tenta est, cuius satietatem si superfluis urgere uelis, aut iniucnndum quod infuderis fiet aut us quippe amminiculis opus est ad tuendam pretiosae supellectilis uarietatem, uerumque illud est permultis eos indigere qui permulta possideant, contraque minimum qui abundantiam suam naturae nquidem suis contenta sunt; uos autem deo mente consimiles ab rebus infimis excellente naturae ornamenta captatis nec intellegitis quantam conditori uestro faciatis iniuriam. Ille genus humanum terrenis omnibus praestare uoluit; uos dignitatem uestram infra infima quaeque detruditis. Nam si omne cuiusque bonum eo cuius est constat esse pretiosius, cum uilissima rerum uestra bona esse iudicatis, ei
Abbreviated transcription (Latin):
tĩigit amimoꝵ. An p̃ciosam estimet quis felici¬
tatem hĩturam. dn cara sit fortuma p̾sens
nec meuendi fida. Et cum discessent alatura.
merorem. ñ qd̾ añ oclos situm ẽ. sufficit in¬
tueri ¶ Crum entus pruencia mttur.¬

Expanded text:
ie Impretiosam estimet quis felicitatem abituram, cum chara sit fortuna presens, nec manendi fida; et cum discesserit, allatura merorem. Non quod ante oculos situm est, sufficit intueri. Rerum exitus prudentia met
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo facile cum fortim e sue felisitate concor¬
dat. Inest enim aliquid singulis. qd̾ in exꝑtꝰ
ignoret. ex ꝑtus exhorreat. ⁊ldde ꝗd felicissi¬
iui cumisq delicatisiimus sensus e̾. et nsi ad
mitũ cuncta suppetant omins adu̾sitatis in so

Expanded text:
nemo facile cum fortunae suae condicione concordat; inest enim singulis, quod inexpertus ignoret, expertus exhorreat. Adde, quod felicissimi cuiusque delicatissimus sensus est et, nisi ad nutum cuncta suppetant, omnis
Abbreviated transcription (Latin):
dit mortuos utõs adihĩtandam terram re
attendimus. nec mortuoꝵ resurectõnem
ibi patenter signatam iuenimus. Alioqͥn
dix̃it paulo suꝑius. morientes ñ muant
gr̃gantes ñ resurgant. O igitur et ab
cum aliter sano sensu possit intlligiuemĩp¬

Expanded text:
dunt mortuos vestros ad inhabitandam terram resattendamus nec mortuorum resurrectionem ibi patenter praesignatam inveniemus. Alioquin rientes non vivent, gigantes non resurgent . Quod igitur et a cum aliter sano sensu possit intelligi, ni
Abbreviated transcription (Latin):
uocabulo captiuitatis euasionẽ signau̾it
Hic autem postenior sensus magis ad lit¬
teram ꝑtinere uidetur cum paulo suꝑnus
resurgent. Nec huͣc euasionem quol incer¬
to tempore s post modicum tempus euen

Expanded text:
nomine captivitatis evasionem significaverit. Hic autem sensus magis ad literam pertinere videtur, cum paulo superius reliqua. Nec hanc evasionem quolibet incerto tempor
Abbreviated transcription (Latin):
gentes ad sredendũ iussit. et ħ om̃ia semitas
legem que secum dissidet. et nobis qmidem¬
tiu .s. in pora carne discordamus arctu eoꝵ¬
ħ anten fecit machometus ut in eo alege
sua nos xp̃iam differcemus. Oe itaq de irco¬
ribus dicissi licere quatuor acciꝑx. ac repudi

Expanded text:
gere ad credendum jussit, et haec omnia semitas legem quae secum dissidet, quarescilicet in porci carne discordamus. Hoc autem fecit Mahomethus, ut in eo a lege sua nos Christiani differremus. Quod de uxoribus dixisti licere quatuor accipere
Abbreviated transcription (Latin):
bdam sane dissentiũt. Ou et machometus
moysi. Quino ig ideo semꝑ abstiere iubẽ¬
tur sarracem ne forte socii ex ebrietate pa¬
tefacerent iums populi. que autem de ꝑa¬
ꝑatis ñ utetur homo hiis rebus secularib
eo modo quo prius. hom̃ies autem temꝑis¬
deu. si enim aliter faceret ñ eos ad legem
deferendũ ẽẽ ad celum. ut autem illũ menda¬
cem cognouer̃t et cadauer fecere inderut
in humato corpore maxima ꝑs eoꝵ discesse¬

Expanded text:
dam vero dissentiunt, quod Mahometh Moysi. A vino ideo semper abstinere jubentur, ne forte socii inebriati patefacerent ruinam populi. Quae de paparatis, non utetur homo his rebus saecularibus, eo modo quo prius, ant. Si enim aliter faceret, non ad legem eferendum esse ad coelum. Ut vero illum mendacem cognoverunt, et cadaver foetere viderunt, inhumato corpore maxima pars discess
Abbreviated transcription (Latin):
ruartẽ quidem qñ sol primũ gradum inttͣ
arietis. qũ aries honor ẽ marcis. In cuius
dicefsione ꝓut mos erat lapides iaciebant.¬
Ad saturũ saturnũ uero qñ sol primũ gradꝰ
libre intrat. quia libra honor saturm erat¬

Expanded text:
Martem quidem quando sol in primum gradum arietis intrat, quia aries honor est Martis. In cujus discessione, prout mos erat, lapides jaciebantur. Ad Saturnum vero, quando sol in primum gradum librae intrat, quia libra honor est Sat
Abbreviated transcription (Latin):
mũt lapides istos osculari precepit. et hu¬
nuliatis tonsisq capitib inter crura lapi¬
des retroiactare. qui etiam humiliantes
dorsa demidabant ꝙ ẽ signũ legis pristine¬
eoꝵ scriptum uidi. quia homar quidam ex
x. sociis machometi more solcto lapides
de osculans sic exorsus ẽ nobis inquit lapi¬
dib dico qd̾ nec adiuare. nec necere potes¬

Expanded text:
niunt, lapides istos osculari praecepit, et humiliatis tonsisque capitibus inter crura lapides retro jactare, qui humiliantes se dorsa denudant, quod est signum legis pristinillorum scriptum vidi quia Bomar quidam ex decem sociis Mahomethi more solito lapides deosculans sic exorsus est. Vobis, inquit, lapidibus dico, quod nec adjuvare nec nocere potes
Abbreviated transcription (Latin):
ñ statim eum sepelierunt. idcurco fecere ince¬
pit ut statimm sepeliretur. Hac igitur caag
cansa gentem in errore p̾stino ꝑumꝑ defiunt.
ris cum in om̃ib eum fallacem ĩueneris.
Oĩpotentis dei deprecor pietatenuit me ab¬
errdre illius eruat. et xp̃i qra cepi legem impłe
ꝑficiat. Amei¬

Expanded text:
 statim non eum sepelierunt, idcirco foetere incepit, ut statim sepeliretur. Hac ergo causa gentem in errore pristino parumper detinuit. ris, cum in omnibus fallacem inveneris? Dei omnipotentis deprecor pietatem, ut me ab illius errore liberet et quam coepi legem implere perficiat. Ame
Abbreviated transcription (Latin):
celebrant. aahometus autem post longũ
modomore nutato inconsictilib tegumẽ¬
tis ccoꝑtos domũ circuire ꝑmisit. S ne ui¬
mulacrum saturm construxit inꝑiete ĩan¬
gelo donius. et ne facies apperẽt: dorsũ¬

Expanded text:
bant. Mahomethus autem post longum  more mutato inconsutilibus tegumentis coopertos domum circuire permisit. Sed ne vimulacrum Saturni construxit in pariete, in angulo domus, ne facies appareret, dors
Abbreviated transcription (Latin):
q carib et optumis cibis frm as mulieri¬
anno dicis eos ad domũ dei que in metha
isse ade et abrahe ñ h ex auͣcte aliqua sumĩti
s quasi cõmentum aliqd̃ fingunt anĩqm eĩ
legem predicasset machometus. ydolis ple¬

Expanded text:
 mulierianno dicis eos ad domum Dei, quae est in isse Adae et Abrahae, non ex auctoritate habent, sed quasi commentum aliquod fingunt. Antequam enim legem praedicasset, domus haec idolis ple
Abbreviated transcription (Latin):
liũ eo usq sĩ solum uires corꝑis: ueꝵ etiã
uigorẽ mentis actenuare. ut ꝓ hũana sal¬
tem u̾ecundia ñ possit se mens a sins exces¬
sibus temꝑare. unde eis recte ꝑiacob dicit᷑
Symeon et leui frẽs et c̾. O quales bellato¬
res qui dum fortit egisse inderi uolunt: pa¬
cis fue socios tam crudelit᷑ qmͣ molenter oc¬
nustatẽ u̾ecundie. et sunt hii n ouissimi
tur timor. deinde dolor. post hos spes ⁊ amor.
post hos. mi ͬ: ordinatur leticia et ia. No¬
uissime ã õmi u̾ecundia. Itaq iticħ aliud
ẽ iacob hiꝰ ły liberos ex lya genuisse. qmͣ
aĩm affectionis sue motus ordinando dig¬
tiam uͥtutum sobolem de se ip̃o ꝓcreasse.

Expanded text:
usque non solum vires corporis, verum etiam vigorem mentis attenuare, ut pro humana saltem verecundia non possit se mens a suis excessibus temperare? Unde eis recte per Jacob dicitur: Simeon, et Levi fratres res, qui dum fortiter egisse videri volunt, pacis suae socios tam crudeliter quam violenter ocnustatem verecundiae: et sunt quidem hi novissimi tur timor, deinde dolor, post hos spes et amor. Post hos quatuor ordinantur laetitia et ira; novissime autem omnium verecundia. Itaque nihil aliud est Jacob hujusmodi liberos ex Lia genuisse, quam animum affectionis suae motus ordinando dignam virtutum sobolem de seipso procreasse.
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑcutere. Qui sunt istius modi cirtũcisi.
nͥ mores ñ bona intentõne correcti. nec tñ
in talib debemus moꝵ honesta destruere.
s intentõm mutare. Errant gͦ utiq errãt
qui abicumt oꝑa bona ꝙͣuis forte nnchoata
sint intertõe mala. Errantiũ ergo suoꝵ ul¬
tores hiꝰ quid aliud faciunt ꝙͣ suꝑ cͥcum¬
cisos cũ symeon et leui irruentes molen¬

Expanded text:
e. Qui sunt istiusmodi circumcisi, nisi mores non bona intentione correcti? Nec tamen in talibus debemus morum honesta destruere, sed intentionem mutare. Errant ergo, utique errant qui abjiciunt opera bona, quamvis forte inchoata sint intentione mala. Erratuum ergo suorum ultores hujusmodi quid aliud faciunt, quam super circumcisos cum Simeon et Levi irruentes violen
Abbreviated transcription (Latin):
quia colophos infantib nrĩs dedisti ne mas¬
nuĩ aliquid in cõuersatione inte sue facere se
putarent. Reuertere igitur ad locum unde ue¬
risti quia sufficienter omnes nos edificasti
et ors ꝓ nobis. Hns uerbis rogatus ab om̃i¬
b inde᷑ disscessit.

Expanded text:
quia colaphos infantibus nostris dedisti, ne magnum aliquid in conversatione vitae suae facere se putarent. Revertere igitur nunc ad loca unde veneras; sufficienter enim nos omnes aedificasti, et ora pro nobis. His verbis rogatus ab omnibus, inde discessit.
Abbreviated transcription (Latin):
culosa ẽ. ne abstracti ab hoĩm freqũcia sordi¬
dis et impiis cogitati ouib pateant et plen
arrogantie et suꝑcilii cunctos despiciant. ar¬
ment q linguas suas. uł cłicis uł aliis mona¬
chis detrahendo. qnͣto magis in femnus quaꝵ¬
mictabilis fluctuans q siña si suo arbitrio re¬
linquatur. cito ad deteriora delabitur. Nom
ego ni utroq sexu ꝑ miniam abstinentiam
cere bri sanitatem in quib dam fuisse uexatã
precipueq in hiis qui in humectis et frigidi
hĩtauere cellulis ita ut nescirent quid age¬
rent. quo ne se uerterent. quid loqui. quid ta¬
cere deberent. Certe si rudes seculariũ lr̃aꝵ de
tractatib hoĩm desertoꝵ quippiam legerint.
ũbositatem solam discunt absq noticia scrip¬
turaꝵ. et iptͣ uetus elognim cum loqui nesciant
lum. prius rmꝑitor magr̃i quam doctoꝵ dis¬
cipuli. Romũ ẽ igit n obedire maiorib ꝑere
ꝑfectis. et post regnias scripturaꝵ inte sue tͣ¬
mitem ab aliis discere nec preceptore uti pes

Expanded text:
culosa est, ne abstracti ab hominum frequentia, sordidis et impiis cogitationibus pateant; et pleni arrogantiae et supercilii, cunctos despiciant, armentque linguas suas, vel clericis, vel aliis monachis detrahendo; mutabilis fluctuansque sententia, si suo arbitrio relinquatur, cito ad deteriora delabitur! noui ego in utroque sexu per nimiam abstinentiam cerebri sanitatem in quibusdam fuisse uexatam praecipueque in his, qui in humectis et in frigidis habitauere cellulis, ita ut nescirent, quid agerent quoue se uerterent, quid loqui, quid facere deberent. certe, si rudes saecularium litterarum de tractatibus hominum disertorum quippiam legerint, uerbositatem solam discunt absque notitia scripturarum et iuxta uetus elogium, cum loqui nesciant, lium prius inperitorum magistri quam doctorum discipuli. bonum est igitur oboedire maioribus, parere perfectis et post regulas scripturarum uitae suae tramitem ab aliis discere nec praeceptore uti pess
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃ib gratiosus. s cuori undisset incuria
regis anglie multa geri que pietate et casti¬
tati ꝯtraria erant: curiam dimisit. et theobal¬
do cantuariensi arep̃o se cõmisit. et contͣ an¬
sideliter druntans. multociens romam ad iit.
et om̃ia negocia semꝑ fidełr ac feliciter ex¬
acchidyaconũ fecit. Qum antem idem archiep̃c
cereret qd rex anglie satis noxius ecc̃e deces¬
sisset. et qd̃ henricus in regnũ ad huc muus
uiuenis successisset. timens ne ex impetu fue¬
iuentutis et prauoꝵ hoi consiliis ecc̃ani
grauiꝰ fatigaret. fecit bm̃ thomami cancella¬
rium regis ut honestate et prudentia sua e¬
malignoꝵ hõm seiiciam temꝑaret. qui in
tiã regi placuit qdͤ decesaet decẽsiumm arthiep̃.¬

Expanded text:
in omnibus gratiosus. Sed cum uidisset in curia regis Anglie multa geri que pietati et castitati contraria erant, curiam dimisit et Theobaldo Cantuariensi archiepiscopo se commisit; et contra barecclesie fideliter dimicans multociens Romam adiit et omnia negotia semper fideliter exarchidiaconum fecit. Cum autem idem archiepiscopus cerneret quod rex Anglie satis ecclesie noxius decessisset et quod Henricus in regnum adhuc nimis iuuenis successisset, timens ne rex impetu iuuentutis et prauorum hominum consiliis ecclesiam grauius fatigaret, fecit beatum Thomam cancellarium regis ut honestate et prudentia sua malignorum hominum seuitiam temperaret. Qui in tantum regi placuit quod post decessum archiep