comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
n : & p̃dicari nullã eẽ curã dõ de reb humanis
facta ẽ aut̃ ista in iquoꝵ neqͥssima & impia do¬
ctrina Sciatis frs multos disputare &
dicere qͥa ds̃ res humanas ñ curat : qͥa casibus
regunt᷑ om̃ia uł qͥa stellis subiectȩ s̃ uolunta¬
tes nr̃ȩ. qͥa unus quisq ñ ꝓmeritis agit᷑. sed ne¬
cessitate stellarũ suarũ Doctrina mala : doctrina
impia. In hȩc iste ibat. cuiꝰ pęne cõmotis pedes.
& cuiꝰ paulominꝰ effusi s̃ gressus: in hunc ibat
errorẽ. Sed qͥa ñ concine bat generationi filioꝵ
dĩ: suscepit cognio scere & damnauit scientiam
cere : hoc labor ẽ ante me. Uere magnus
labor cognoscere qͦmͦ & ds̃ cur& res humanas
& bene sit malis & laborent boni Magna
uis que stionis : ideo hoc labor ẽ ante te
Quasi stat michi in facie murus qͥdã : sed
habes uocẽ psalmi in dõ meo
Uerũ dicis. labor ẽ ante te : sed ante dm̃ ñ ẽ labor

Expanded text:
ri, et praedicare nullam esse Deo curam de rebus humanis. ri, et praedicare nullam esse Deo curam de rebus humanis. Facta est enim ista iniquorum nequissima et impia dctrina. Sciatis, fratres, multos disputare, et dicere quia Deus res humanas non curat, quia casibus reguntur omnia, vel quia stellis subjectae sunt voluntates nostrae, quia unusquisque non pro meritis agitur, sed necessitate stellarum suarum: doctrina mala, doctrina impia! In haec iste ibat, cujus pene commoti sunt pedes, et cujus paulo minus effusi sunt gressus; in hunc ibat errorem: sed quia non concinebat generationi filiorum Dei, suscepit cognoscere; et damnavit scientiam cere. Hoc labor est ante me. Vere magnus labor, cognoscere quomodo et Deus curet res humanas, et bene sit malis, et laborent boni! Magna vis quaestionis! ideo, Hoc labor est ante me. Quasi stat mihi in facie murus quidam: sed habes vocem psalmi, In Deo meo urum
Abbreviated transcription (Latin):
sententiã. reuocat se. Et qͥd ait  Si dicebã
narrabo sic: ecce generationẽ filioꝵ tuoꝵ
rȩpbaui Rȩꝓbaui generationẽ filioꝵ tuoꝵ
si narrabo sic genera tiotiẽ iustoꝵ reꝓbabo
Sic̃ & quȩdam habent exemplaria. ecce
generationqͥ filioꝵ tuoꝵ cui ñ concitaui
ld ÷ cui filioꝵ tuoꝵ concinui. id ÷ cui congrui. eui ac.¬
cõmodatꝰ sũ : dissonaui ab om̃ib si sic doceo. Con-¬
cinit enĩ: qͥ consonat. Qui aut̃ ñ consonat : ñ conci¬
qͥa ñ curat : maiorne in me prudentia qͣminillis:
maiorne intellectꝰ inme quã in illis : salubr ma
auctoritas: reuoca uit cogitationẽ ab impietate
Et qͥd sequit᷑: Si dicebã narrabo sic: ecce nationem
filioꝵ tuoꝵ re ꝓbabo Ergone reꝓban& qͥd fecit :
Et suscepi cognoscere. Suscepi cognoscere : ds̃ illi ad¬
sit & cognoscat. Interĩ frs amagno lapsu reuocatur:
quando ñ se iã scientẽ p̃sumit. sed suscepit cognos¬
cere qđ nesciebat. lã enĩ uolebat quasi sciens uide¬

Expanded text:
t? Si dicebam, Narrabo sic: ecce generationem filiorum tuorum reprobavi. Reprobavi generationem filiorum tuorum, si narrabo sic: generationem justorum reprobabo. Sicut et quaedam habent exemplaria: Ecce generationi filiorum tuorum cui concinui? id est, cui filiorum tuorum concinui? id est, cui congrui, cui accommodatus sum? Dissonui ab omnibus, si sic doceo. Concinit enim qui consonat; qui autem non consonat, non conciquia non curat? Majorne in me prudentia, quam in illis? majorne intellectus in me quam in illis? Saluberrima auctoritas revocavit cogitationem ab impietateEt quid sequitur? Si dicebam, narrabo sic: ecce generationem filiorum tuorum reprobavi. Ergo ne reprobaret, quid fecit? Et suscepi cognoscere. Suscepit cognoscere: Deus illi adsit, ut cognoscat. Interim, fratres, a magno lapsu revocatur, quando non se jam scientem praesumit, sed suscepit cognoscere quod nesciebat. Jam enim volebat quasi sciens vide
Abbreviated transcription (Latin):
carus facit qđ uult acciꝑe. qͣm ipsũ a qͦ uult acciꝑe
Quid gͦ nullũ p̃miũ dĩ : nullũ p̃t̃ ipsũ Premiũ dĩ
ipse õs ẽ hoc amat: hoc diligit. Si aliud dilexe¬
nt ñ ent castus amor Recedis ab igne ĩ mortali
frigesces corrũ peris Noli recedere corruptio tua
erit. fornicatio tua erit. lã iste recedit. iã istũ pę¬
nitet: iã penitentiã iste elegit. iã dic̃ pars mea ds̃
Et qͥmꝰ delectat᷑ in ipso quẽ sibi partẽ elegit:¬

Expanded text:
e, quam ipsum a quo vult accipere. Quid ergo? nullum praemium Dei? Nullum, praeter ipsum. Praemium Dei, ipse Deus est. Hoc amat, hoc diligit; si aliud dilexerit, non erit castus amor. Recedis ab igne immortali; frigesces, corrumperis. Noli recedere; corruptio tua erit, fornicatio tua erit. Jam iste redit, jam istum poenitet, jam poenitentiam iste eligit, jam dicit, Pars mea Deus. Et q
Abbreviated transcription (Latin):
posuer̃ incȩlũ ossuũ. hoc ẽ enĩ transuit suꝑ trã:
transeunt t̃rena om̃ia quid ÷ transire t̃rena
om̃ia : ñ se cogitat hominẽ subito mori posse cũ
loquit᷑ : quasi sem ꝑ uicturus minatur
Transcendit cogitatiõ illius trenã fragilitatẽ
nescit quali uase cooꝑtus ẽ. Nescit qđ scri¬
ptũ ẽ alio loco de talib Exxi& sp̃s eius
& reuertetur in t̾rã suã : in illa die peribunt
om̃s cogitationes eius. Sed isti diem ulti¬
mũ suũ
Non cogitanites. loquuntur
suꝑba: & in cęlũ ponunt os suum.
& transcendunt t̾rã. Siultimũ suũ diem ñ cogita n&
id ÷ udicii sui ultimũ diem latro missus in carcere :
nichil illo eẽt in manus. & tam̃ poss& effugere
quo fugis ne moriaris : certus erit ille dies quid ÷
diu qđ uicturus es: qͣntũ ẽ diu qđ hab& finẽ : & si
diu eẽt: huc accidit qͥa ñ ẽ. & ñ ẽ diu. & incertũ ẽ¬

Expanded text:
lum os suum. Hoc est enim, transiit super terram, transeunt terrena omnia. Quid est, transire terrena omnia? Non se cogitat hominem subito mori posse, cum loquitur: quasi semper victurus minatur: transcendit cogitatio illius terrenam fragilitatem; nescit quali vase coopertus est, nescit quod scriptum est alio loco de talibus: Exiet spiritus ejus, et revertetur in terram suam; in illa die peribunt omnes cogitationes ejus . Sed isti diem ultimum suum non cogitantes, loquuntur superbiam; et in coelum ponunt os suum, et trascendunt terram. Si ultimum suum diem non cogitaret, id est judicii sui ultimum diem, latro missus in carcerem, nihil illo esset immanius; et tamen posset effugere. Quo fugis ne moriaris? Certus erit ille dies. Quid est diu quod victurus es? Quantum est diu quod habet finem, etsi diu esset? Huc accedit quia non e
Abbreviated transcription (Latin):
transier̃ inqͣm mȩtas generis humani. Quando di¬
cis tali homini. frat᷑ tuus ẽ iste pauꝑ. eosdẽ paren¬
quo elatꝰ es Et si te circũstat familia & si numero¬
sum aurũ & argentũ & si domꝰ marmorata contin&
& si tecta laqueata contegunt: simul uos & paupem
contegit tectũ mundi cȩlũ. Sed diuersus es a paupe
reb ñ tuis extrinsecꝰ appositis: te in illis uide ñ illa
inte. Attende te ipsũ qͥsis: ad pauꝑem te ipsũ ñ qđ
habes. Quid enĩ despicis frẽm : in uiscerib madũ
urarũ : ambo nudi fustis Certe etiã cũ de uita ista
exieritis & istȩ carnes exuta anima fuerint putre¬
factȩ dinoscunt᷑ ossa diuitis & pauꝑis : de conditi¬
one loquor ȩquali : de ipsa forte generis humani
in qͣ om̃s nascunt᷑ Et diues enĩ hic fit : & pauꝑ non
semꝑ hic erit. Et sic̃ diues ñuenit diues: sic nec
diues abscedit. Idem ipse ẽ utriꝰq intrõitꝰ & par
exitus: Addo : qđ forte mutabitis uices Iam ubiq

Expanded text:
Transierunt, inquam, metas humani generis. Quando dicis tali homini: Frater tuus est iste pauper; eosdem parenquem elatus es; etsi te circumstat familia, etsi numerosum aurum et argentum, etsi domus marmorata continet, etsi tecta laqueata contegunt, simul te et pauperem contegit tectum mundi coelum; sed diversus es a paupere rebus non tuis, extrinsecus appositis: te in illis vide, non illas in te. Attende teipsum, qui sis ad pauperem; teipsum, non quod habes. Quid enim despicis fratrem? In visceribus matrum vestrarum ambo nudi fuistis. Certe etiam cum de ista vita exieritis, et istae carnes, exhalata anima, fuerint putrefactae, dignoscantur ossa divitis et pauperis! De conditione loquor aequali, de ipsa sorte generis humani in qua omnes nascuntur: et dives cum hic sit, et pauper, non semper hic erit; et sicut dives non venit dives, sic nec dives abscedit: idem ipse est utriusque introitus, et par exitus. Addo quod forte mutabitis vices. Jam ubique
Abbreviated transcription (Latin):
moqueqͥđ pussũs ẽ ille popłs & qͥcqͥd eis ds̃ largitꝰ
eoquerũq illa flagella fuere. quȩcũq dona signifi.¬
cationes rerus q̃s inhac solitudine huiꝰ uitȩ ambulan¬
tes an xp̃o querentes patriã. & accipimꝰ ad consolati¬
one & patim᷑ ad ꝓbationẽ Ñ gͦ mirũ. qͥa illud defe¬
tiã ꝓmissionis Nũ qͥd semꝑ staturã : si hoc eẽt: non
ẽet figura sed res. Quia uͦ figura erat: ad tẽporale
qđdã ꝑductꝰ ẽ ille popłs. Si ad tẽporale qͥddã ꝑdu¬
etais ẽ oportebat ut deficer&: & defectu suo cogere
dm̃ ibi pie colebant: sed tam̃ ꝓpt̃ t̾renas res ꝓpt̃
ista p̾sentia. Sunt enĩ impii: qui p̃sentia rerũ bona
a demonib: quȩr̃ hic aut̃ popłs ideo melior erat
gentib : qđ quãuis p̃sentia bona & tẽporalia. tam̃ ab
uno dõ quȩrebat qͥ ẽ creator om̃iũ & spiritaliũ &

Expanded text:
mo quidquid passus est ille populus, et quidquid eis Deus largitus est; quaecumque illa flagella fuerunt, quaecumque dona, significationes sunt rerum quas in hac solitudine hujus vitae, ambulantes in Christo, quaerentes patriam, et accipimus ad consolationem, et patimur ad triam promissionis; numquid semper staturam? Si hoc esset, non esset figura, sed res. Quia vero figura erat, ad temporale quiddam perductus est ille populus. Si ad temporale quiddam perductus est, oportebat ut deficeret, et defectu suo cogeretd est, qui Deum ibi pie colebant, sed tamen propter terrenas res, propter ista praesentia: sunt enim impii qui praesentium rerum bona a daemonibus quaerunt; hic autem populus ideo melior erat Gentibus, quod quamvis praesentia bona et temporalia, tamen ab uno Deo quaerebat, qui est creator omnium, et spirit
Abbreviated transcription (Latin):
dexterȩ eiꝰ In uoluntate tua deduxisti me. quid ÷ in
uolunta te tua : ñ in meritis meis. Quid ÷ in uolun¬
tate tua: Audi apłm qͥ fuit pecus primo t̾rena desi¬
derans & scđm uetꝰ testam̃tũ uitens Quid ait : qͥ
primo fui blasphemꝰ & ꝑ secutor & in iuriosus : sed
miam consecutꝰ sũ Quid ÷ in uoluntate tua : Gra dĩ¬

Expanded text:
 In voluntate tua deduxisti me. Quid est, in voluntate tua? Non in meritis meis. Quid est, in voluntate tua? Audi Apostolum, qui fuit pecus primo terrena desiderans, et secundum Vetus Testamentum vivens; quid ait? Qui primo fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum . Quid est, in voluntate tua? Grati
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ incelo. & ate qͥd uolui suꝑ t̃rã : ex uoce nr̃a in¬
tellexisse uos uideo: Cõparauit uoluntati suȩ t̃re¬
nȩ p̃miũ cȩleste qđ accepturus ẽ. Uidit quid ibi
seruaret᷑ : & cogitans & ȩstuans in cogitatione cuius¬
dã rei in effabilis. qͣm nec oculus uidit nec auns
audiuit nec in cor hominis ascendit ñ dix̃ illud
aut illud mͥ ẽ incȩlo. sed qͥd mͥ ẽ in cȩlo : qͥd ÷ illud
qđ habeo in cęlo: qͥd ẽ : quantũ ẽ : quale ẽ: &
cũ ñ transit qđ habeo in cȩlo: a te qͥd uolui suꝑ
t̃ram : seruas mͥ tusidicã ut possũ. sed datẽ
ueniã. accipiteconatũ meũ. deuotionem
nitendi : nã explicandi nullã facultatẽ
tales te ipsũ. & ego uolui ate in t̾ra qđ
habent & impii. qđhabent & maliqđ
habent & facinorosi pecuniã aurũ argen¬
tũ gemmnas familias qđ habent & scelerati
multi. qđ habent multȩ feminȩ turp es:
multi uiri turpes : hȩc ꝓmagno de sideraui

Expanded text:
ra intellexisse vos video. Comparavit voluntati suae terrenae praemium coeleste quod accepturus est; vidit quid ibi sibi servaretur, et cogitans, et aestuans in cogitatione cujusdam rei ineffabilis, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit , non dixit, Illud, aut illud mihi est in coelo; sed, Quid mihi est in coelo? Quid est illud quod habeo in coelo? quid est? quantum est? qualesit quod habeo in coelo, a te quid volui super terram? Servas mihi tu: sic dicam ut possum, sed date veniam; accipite conatum meum, devotionem nitendi; nam explicandi nulla facultas esttales, te ipsum; et ego volui a te in terra quod habent et impii, quod habent et mali, quod habent et facinorosi; pecuniam, aurum, argentum, gemmas, familias; quod habent et scelerati multi, quod habent multae feminae turpes, multi viri turpes: haec pro magno desideravi
Abbreviated transcription (Latin):
Precipe inqͥt diuitib huiꝰ mundi ñ suꝑbe sapere
neq sꝑare in incerto diuitiarũ suarũ : sed in dõ
uiuo qui p̃stat nob̵ om̃ia abundant᷑ ad fruendum
Abstulit suꝑbiã diuitũ : dat consiliũ : Quasi dicereat
Diuites sumꝰ. suꝑbire nos ꝓhibes. iactare pompas
diuitiarũ nr̃arũ uetas qͥd gͦ facturi sumꝰ de iftis
diuitiis : usq ad eo ñ ẽ qͦd inde faciantꝰ diuites
Sint inqͥt in oꝑib bonis facile tribuint. cõmu-¬
nicent. Et qͥd ꝓd ẽ hoc: thesauritent sibi fun-¬
dam̃tũ bonũ in futurũ : ut app̃hendant uerã
uitã: ubi debent sibi thesauritare : quomisit
argento fa milia. honorib: ex horrescant
qđ mͦ diotũ ẽ. dñe in ciuitate tua imaginẽ
illoꝵ ad iuchilũ rediges Nonne dignis hȩc pati. ut
dsin ciuitate sua imaginẽ illoꝵ ad nichilũ redigat :
qͥa & ipsi inciuitate sua t̃rena imaginẽ dĩ ad nichilũ

Expanded text:
e sapere; neque sperare in incerto divitiarum suarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum. » Abstulit superbiam divitum; dat consilium. Quasi dicerent: Divites sumus; superbire nos prohibes, jactare pompas divitiarum nostrarum vetas; quid ergo facturi sumus de istis divitiis? Usque adeo non est quod inde faciant? Divites sint, inquit, in operibus bonis; facile tribuant, communicent. Et quid prodest hoc? Thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam . Ubi debent sibi thesaurizare? Quo misit argento, familia, honoribus; exhorrescant quod modo dictum est: Domine, in civitate tua imaginem illorum ad nihilum rediges. Nonne digni sunt haec pati, ut Deus in civitate sua imaginem illorum ad nihilum redigat; quia et ipsi in civitate sua ter
Abbreviated transcription (Latin):
Si dextera manꝰ ẽ manꝰ: hab& manꝰmanũ: Tenui
sti manũ dexterȩ meȩ : ut deduceres me qͥd posuit
in manũ : potestatẽ. Hoc enĩ dicimꝰ quẽ qͣm habere
in manꝰ: qđ hab& in potestatẽ quomͦ dix̃ dicibo
lus dõ de iob: mute manũ tuã & tolle quȩ hab&¬

Expanded text:
derando terrena, quando redactus ad nihilum non cognovit aeterna: sed non recessit a Deo suo, quia non illa desideravit a daemonibus, a diabolo. Hoc enim jam vobis commendavi: vox est Synagogae, id est, illius populi qui non servivit idolis. Pecus quidem factus sum, a Deo meo terrena desiderans; sed nun
Abbreviated transcription (Latin):
sus mei. quomͦ sciuit ds̃ & si ẽ scientia in altissino:
ñ confirmat: sed ipsa dubitatio ꝑiculosa ẽ Per pe¬
riculũ : transit ad sanitatẽ. Audi iã sani tatem
łrgo in uano iustificaui cormeũ. & laui int̃ in no.¬
centes manꝰ meas & fui flagellatus tota die : &
argutio mea in matutinũ Argutio correptio ẽ
qͥ arguit᷑ corripit᷑ qͥd ÷ in matutinũ : ñ differt᷑
Differtur impioꝵ mea ñ differt᷑: illa sera

Expanded text:
sus mei. Quomodo scivit Deus, et si est scientia in Altissimo? sus mei. Quomodo scivit Deus, et si est scientia in Altissimo? Non confirmat; sed ipsa dubitatio periculosa est. Per periculum transit ad sanitatem. Audi jam sanitatem: Ergo in vanum justificavi cor meum, et lavi inter innocentes manus meas: et fui flagellatus tota die, et argutio mea in matutinum. Argutio, correptio est: qui arguitur, corripitur. Quid est, in matutinum? Non differtur. Differtur impiorum; mea non differtur: illa sera,
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ meȩ: U̾bi ẽ p̃miũ seruitutis meȩ : bene uiuo
cedunt flagella di. Bene seruio & flagellor : non
seruit & ornat᷑. Magnã questionẽ sibi fecit. Agit᷑
anima transit anima : transitura ad contẽnenda t̃¬
rena & concupiscenda ȩt̾na: Transitus ẽ ipsius ani-¬
mȩ in hac cogitatione. ubi fluetuat in quadã tẽpesta¬
te ꝑueniura ẽ ad portũ: Et quomͦ solent ȩgri qͥlen¬
tius egrotant cũ sanitas longe ẽ: uicina sanita te
plus ȩstuant . Accensionẽ cretica medici uocant :
ꝑqͣm transit᷑ ad sanitatẽ. Maior ibi ȩstus: sed du-¬
cens ad salutẽ Maior ibi ardor: sed uicina refe¬
ctio. Sic gͦ: & hic estuat. Non non ꝑiculosa uerba
s̃ fr̃s: molesta & pęne blasphema Quomͦ sciuit
ds̃: hoc ẽ & pene Ñ dix̃ nesciuit ds̃. ñ dix̃ ñ ẽ sci¬
entia in altissimo sed quasi quȩrens hesitans du-¬
bitans hoc ẽ qđ ait paulo ante pene effusi s̃ gres¬

Expanded text:
vitae meae? ubi est praemium servitutis meae? Bene vivo, vitae meae? ubi est praemium servitutis meae? Bene vivo, cedunt flagella Dei. Bene servio; et flagellor, non servit, et ornatur. Magnam quaestionem sibi fecit. Agitatur anima, transit anima transitura ad contemnenda terrena et concupiscenda aeterna. Transitus est ipsius animae in hac cogitatione: ubi fluctuat in quadam tempestate, perventura est ad portum. Et quomodo solent aegri, qui lentius aegrotant cum sanitas longe est, vicina sanitate plus aestuant: accessionem creticam medici vocant, per quam transitur ad sanitatem; major ibi aestus, sed ducens ad salutem; major ibi ardor, sed vicina refectio: sic ergo et hic aestuat. Nam periculosa verba sunt, fratres, molesta, et pene blasphema, Quomodo scivit Deus? Hoc est et pene: non dixit, Nescivit Deus; non dixit, Non est scientia in Altissimo: sed quasi quaerens, haesitans, dubitans Hoc est quod ait paulo ante: Pene effusi sunt gres
Abbreviated transcription (Latin):
Unde tͥ enĩ uidet᷑ ñ scire dm̃ & ñ eẽ scientiã in al¬
tissimo : Respondit. Ecce ipsi pec catores abundan¬
tes in scło: optinuer̃ diuitias. Et peccatores s̃ &
abundantes : diuitias in scło optinuer᷑ . Confessus
ẽ. qͥa ideo nolebat eẽ peccator: ut haben& diuitias
Carnalis anima : uisibilib reb & t̾renis uendi¬
derat iustitiã suã. Quailis iustitia quȩ ꝓpt̃ aurũ
habet᷑ qua si p̃ciosius sit aurũ quã ipsa iustitia:
aut cũ quisquã negat res alienas. maiusdam¬
nũ patiat᷑ cui negat quã ille qͥ illinegat: ille
ꝑdit uestem : ille fidem. Ecce ipsi peccatores
& abundantes in scło: optinuer̃ diuitias.
inde gͦ nescit ds̃: & in de ñ ẽ scientia in altis
simo Et dixi. Sine causa iustificaui cormeum.
quando seruio dõ. & ista ñ habeo: ñ seruiunt illi
& his abundant. Ergo sine causa iustificaui
cor meũ : & laui int in nocentes manus meas
hoc sine causa feci Ubi ẽ merces bonȩ

Expanded text:
n esse scientiam in Altissimo? Respondet: Ecce ipsi peccatores, et abundantes in saeculo obtinuerunt divitias. Et peccatores sunt, et abundantes divitias in saeculo obtinuerunt. Confessus est quia ideo nolebat esse peccator, ut haberet divitias. Carnalis anima visibilibus rebus et terrenis vendiderat justitiam suam. Qualis justitia, quae propter aurum habetur; quasi pretiosius sit aurum quam ipsa justitia, aut cum quisquam negat res alienas, majus damnum patiatur cui negat, quam ille qui illi negat! Ille perdit vestem, iste fidem. Ecce ipsi peccatores, et abundantes in saeculo obtinuerunt divitias. Inde ergo nescit Deus, et inde non est scientia ii: Ergo sine causa justificavi cor meum. Quando servio Deo, et ista non habeo; non serviunt illi, et his abundant: Ergo sine causa justificavi cor meum, et lavi in innocentibus manus meas. Hoc sine causa feci. Ubi est merces bonae
Abbreviated transcription (Latin):
riũ dĩ in scũ ariũ enĩ dĩ qͥd tibi p̃stat᷑ ut hanc soluas
quȩstionẽ : & intelligã in qͥt in nouissima : ñ in p̃sentia
Igo inqͥt de scũario dĩ intendo oculũ in finẽ : p̃sentia
transgredior Totũ hoc qđ uocat᷑ humanũ genus om̃is
ista massa mortalitatis uentura ẽ ad exam̃. uentura
ẽ ad librã : appendent᷑ ibi oꝑa hominũ cuncta Mo¬
donubes inuoluit : sed dõ cognita s̃ merita singuloꝵ
łt intelligã in qͥt in nouissima : sed ñ ame Nã ante
me labor ẽ. Unde intelligã in nouissima : intrem
in scũ ariũ dĩ. Ibi gͦ intellexit: Et unde mͦ isti felices:
s̃ id ÷ fraudulenti s̃ qͥa dolosi s̃ dolos patiuntur
Quid ÷ hoc: qͥa fraudulenti s̃ fraudẽ patiuat᷑
fraudẽ uolunt face re generi humano in om̃i-¬
b nequitiis suis fraudẽ & ipsi patiunt᷑ ut t̃rena
hab& qͥs ut lucret᷑ uestẽ ꝑdat fidẽ : ille cui tollit
ues tem passus ẽ fraudẽ. an iste qͥ tanto damno

Expanded text:
hanc solvas quaestionem? Et intelligam, inquit, in novissima; non in praesentia. Ego, inquit, de sanctuario Dei intendo oculum in finem; praesentia transgredior. Totum hoc quod vocatur humanum genus, omnis ista massa mortalitatis ventura est ad examen, ventura est ad libram; appendentur ibi opera hominum. Cuncta modo nubes involvit; sed Deo cognita sunt merita singulorum. Et intelligam, inquit, in novissima: sed non a me; nam ante me labor est. Unde intelligam in novissima? Intrem in sanctuarium Dei. Ibi ergo intellexit, et unde modo isti felices. sunt, id est fraudulenti; quia dolosi sunt, dolos patiuntur. Quid est hoc, quia fraudulenti sunt, fraudem patiuntur? Fraudem volunt facere generi humano in omnibus nequitiis suis; fraudem et ipsi patiuntur, ut terrena habet, qui ut lucretur vestem, perdit fidem? Ille cui tulit vestem passus est fraudem, an iste qui tanto damno
Abbreviated transcription (Latin):
tib : iã sueti cõpalpari uerb̵ adulantiũ. aure molli.
corde ñ sano quis dicat diuiti. male fecisti rapere
res alienas : Aut si forte ausus fuerit aliqͥs dicere.
& talis ẽ cui ñ possit ille resistere : quȩ respond&
totũ in contẽptu dĩ loqͥt᷑ quare : qͥa suꝑb ẽ quare:
qͥa pinguis ẽ quare : qͥa deuotus ad uictimã ẽ Pro

Expanded text:
tibus, jam sueti compalpari verbis adulantium, aure molli, tibus, jam sueti compalpari verbis adulantium, aure molli, corde non sano. Quis dicat diviti: Male fecisti rapere res alienas? Aut forte si ausus fuerit aliquis dicere, et talis est cui non possit ille resistere, quid respondet? Totum in contemptum Dei loquitur. Quare? Quia superbus est. Quare? Quia pinguis est. Quar
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dix̃ ꝓdi& quasi ex adipe iniqͥtas eoꝵ: Sunt
enĩ mali : sed macie mali. Ideo mali qͥa macri
id÷ exiles exigui tate quadã necessitatis affecti
& ipsi mali & damnandi. Ferenda ẽ enĩ om̃is neces¬
sitas : quã ꝑpetranda aliqua iniqͥtas . Tam̃ aliud ẽ
de necessitate peccare: aliud in abundantia. Pauꝑ
m̃dicus furtũ facit: ex macie ꝓcessit iniqͥtas Diues
abundans reb tantis. quare diripit res alienas :
illiꝰ iniqͥtas. ex macie : huiꝰ ex adipe ꝓcessit . Ideo ma¬
cro cũ dicis quare hoc fecisti: humilit̃ afflictꝰ & ab¬
iectus respondit necessitas coegit : quare ñ timuisti
dm̃: egestas cõpulit. Dic diuiti quare hȩc facis &
ñ times dm̃: si tam̃ tantꝰ es qͥ possis dicere : uide
si uł dignat᷑ audire. uide si non etiã inte ipso ꝓdi&
iniqͥtas ex adipe eiꝰ. lã enĩ p̃ceptorib & correctorib
suis inimicitias indicunt. & fiuint in iici uerũ dicen¬

Expanded text:
quod dixit, Prodiet quasi ex adipe iniquitas eorum. Sunt quod dixit, Prodiet quasi ex adipe iniquitas eorum. Sunt enim mali, sed macie mali; ideo mali, quia macri, id est exiles, exigui, tabe quadam necessitatis affecti: et ipsi mali, et damnandi; ferenda est enim magis omnis necessitas, quam perpetranda aliqua iniquitas. Tamen aliud est de necessitate peccare; aliud in abundantia. Pauper mendicus furtum facit; ex macie processit iniquitas: dives abundans rebus tantis, quare diripit res alienas? Illius iniquitas ex macie: hujus ex adipe processit. Ideo macro cum dicis: Quare hoc fecisti? Humiliter afflictus et abjectus respondet: Necessitas coegit me. Quare non timuisti Deum? Egestas compulit. Dic diviti: Quare haec facis, et non times Deum? si tamen tantus es qui possis dicere. Vide si vel dignatur audire; vide si non etiam in te ipso prodiet iniquitas ex adipe ejus. Jam enim praeceptoribus et correptoribus suis inimicitias indicunt; et fiunt inimici verum dicen
Abbreviated transcription (Latin):
libtatẽ. Ideo dix̃: optinuit eos suꝑbia. quid ÷ opti¬
tate sua. Merito miseri nec uident᷑: qͥa circũ ami
hominũ quasi feliciũ scđm tẽpus interiora c̃spicen&.
qͥsqͥs eoꝵ uiden& truces conscientias. qͥsqͥs eoꝵ ani
mas poss& inspicere diuerberari tantis ꝑ turbati¬
onib cupiditatũ & tumorũ : uiden& illos miseros
& quando felices uocant᷑. Sed qͥa circũ amictisuat
iniqͥtate & impietate sua: ñ uident sed nec uiden-¬
tur : Nouerat illos sp̃s qͥ de illis ista dicit : & eo
oculo tales debemꝰ in spicere. qͦ scimꝰ uidere si
nob̵ aufert᷑ ab oculis tegmen impietatis. Udea¬
mus istos cũ felices s̃ : fugiamꝰ & cũ felices s. ñ imi¬
tem᷑ Nec ad ño dõ nr̃o taliaa nob̵ ꝓmagno optemus:
qualia acciꝑe meruerint. qͥ illi ñ seruiunt
quasi ex adipe iniqͥtas eoꝵ. Uide si ñ taurus ille
agnitꝰ ẽ Audite fr̃s: ñ quomͦ cũq transeundũ ẽ

Expanded text:
libertatem . Ideo, dixit, obtinuit eos superbia. Quid libertatem . Ideo, dixit, obtinuit eos superbia. Quid tate sua. Merito miseri nec vident, nec videntur, quhominum, quasi felicium secundum tempus, interiora conspiceret; quisquis eorum videret truces censcientias, quisquis animas eorum posset inspicere diverberari tantis perturbationibus cupiditatum et timorum, videret illos miseros, et quando felices vocantur. Sed quia circumamicti sunt iniquitate et impietate sua, non vident; sed nec videntur. Noverat illos Spiritus qui de illis ista dicit; et eo oculo tales debemus inspicere, quo scimus videre, si nobis auferatur ab oculis tegumen impietatis, Videamus istos; et cum felices sunt, fugiamus; et cum felices sunt, non imitemur: nec a Domino Deo nostro talia nobis pro magno optemus, qualia accipere meruerunt qui illi non serviunt. quasi ex adipe iniquitas eorum. Vide si non taurus ille agnitus est. Audite, fratres: non quomodocumque transeundum est
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑. lã inqͥt quare illi habent pacẽ & florent
in t̾ra : qͥa morti eoꝵ ñ ẽ declinatio id ÷ qͥa certa
mors & ȩt̃na eis man& quȩ nec declin& ab eis. nec
ipsi declinare ab ea poss̃ quia ñ ẽ declinatiomor¬
tis eoꝵ: & firmam̃tũ in plaga eoꝵ łt ẽ firmam̃tũ
in flagella eoꝵ: ñ ẽ enĩ tẽporale flagellũ eoꝵ: sed
firmũ in sempit̃nũ : ꝓ pt̃ hȩc gͦ mala quȩ illis ȩt̃na
futura s̃ mͦ quid : in laborib hominũ ñ s̃ & cũ homi¬
ꝓpt̃ ea qͥd hinc istidũ ñ flagellant᷑ dũ ñ laborant
cũ hominib: Ideo inqͥt obtinuit eos suꝑbia Atten¬
dite illos suꝑbos in disciplinatos: attende taurũ de¬
uotũ uictimȩ ꝑmissũ errare libere. & uastare quȩ
potest usq ad diem occisionis. lã bonũ ẽ fr̃s. in idis
ꝓphetȩ uerb̵̾ audicmꝰ hunc quasi taurũ de qͦ dixi
Sic enĩ illũ: & alibi scriptura cõmemorat. Dicit eos
tanqͣm ad uictimã p̃paratos: & parcit eis ad malã

Expanded text:
ntellexi, inquit, quare illi habent pacem, et florent in terra; quia morti eorum non est declinatio, id est, quia certa mors et aeterna eos manet, quae nec declinat ab eis, nec ipsi ab ea declinare possunt. Quia non est declinatio mortis eorum; et firmamentum in flagello eorum. Et est firmamentum in flagello eorum: non est enim temporale flagellum eorum, sed firmum in sempiternum. Propter haec ergo mala quae illis aeterna futura sunt, modo quid? In laboribus hominum non sunt, et cum homidum non flagellantur, dum non laborant cum hominibus? Ideo, inquit, obtinuit eos superbia. Attende illos superbos, indisciplintos; attende taurum devotum victimae, permissum errare libere, et vastare quae potest, usque ad diem occisionis. Jam bonum est, fratres, in ipsis Prophetae verbis audiamus hunc quasi taurum de quo dixi. Sic enim illum et alibi Scriptura commemorat: dicit eos tanquam ad victimam praeparatos, et parci eis ad malam
Abbreviated transcription (Latin):
ne cordis. Merito sero dicturus ẽ. Mitte latarũ :
dicat uł fr̃ib meis. qͣndo ei ñ concedit᷑ fructus pȩni¬
tentiȩ: Ñ enĩ penitentia ñ dat᷑: sed sempit̾na erit
penitentia & nulla salus post pęnitentiã. Ergo isti
om̃ib suꝑbe Ego facio: ego ostendo. Sed senties
cũ qͦ habes: uiuere te ñ sinã. Uł cogitares ea ñetiã
effunderes : uł intra claustra cogitationis mala
cupiditas coherceret᷑. uł refrenane eã intra cogi¬
tationẽ suã: quare: an forte macer ẽ : ꝓditꝰ
quasi ex adipe iniqͥtas: iniqͥtatẽ in altũ locutis¬

Expanded text:
nem cordis. Merito sero dicturus est, Mitte Lazarum; nem cordis. Merito sero dicturus est, Mitte Lazarum; dicat vel fratribus meis ; quando ei non conceditur fructus poenitentiae. Non enim poenitentia, non datur; sed sempiterna erit poenitentia et nulla salus post poenitentiam. Ergo isti omnibus, superbe: Ego facio, ego ostendo; senties cum quo habes, vivere te non sinam. Vel cogitares ea, non etiam effunderes: vel intra claustra cogitationis mala cupiditas coerceretur, vel refrenaret eam intra cogitationem suam. Quare? an forte macer est? Prodiet quasi ex adipe iniquitas eorum. Iniquitatem in altum locuti
Abbreviated transcription (Latin):
& illũ parẽ tuũ qͥ induebat᷑ purpura & bysso &
epulabat᷑ quottidie splendide: Contigit nẽpe mon
inopem illũ & offerriab angłis insinũ abrahae:
ille aut̃ mortuus ẽ & sepultus ẽ. Nã illiꝰ forte se¬
pulturã : nemo curauit. Et cũ apud inferos ille
diues in torm̃tis eẽt. nonne eleuauit oculos suos
& uidit in infinito gaudio eũ quẽ contẽpsit ante
ianuã sua & digito eiꝰ aquȩ ffillã desidauit. qͥ de
msa eiꝰ cadentes micas de siđauerat : fr̃s. labor
ille paupis quantꝰ fuit: deliciȩ illiꝰ diuitis. quã
longe fuer̃ : qđ aut̃ mutauer̃ ꝑpetuũ ẽ . Illius
gͦ qr ñ erat declinatio in morte & firmam̃tũ erat
in flagello eiꝰ in laborib hominũ ñ fuit : & int̃ homi¬
nes f lagellatꝰ ñ ẽ. Ille aũt flagellatꝰ hic. requi euit
ibi : qͥa flagellat om̃em filiũ quẽ recipit. Sed cuidi¬
cis ista: epulanti splendide & induenti quottidie
purpura & bysso Cui dicis : qͥ transuit in dispositio¬

Expanded text:
ysso, et epulabatur quotidie splendide. Contigit nempe mori inopem illum, et auferri ab Angelis in sinum Abrahae: ille autem mortuus est, et sepultus est; nam illius forte sepulturam nemo curavit: et cum apud inferos ille dives in tormentis esset, nonne elevavit oculos suos, et vidit in infinito gaudio eum quem contempsit ante januam suam, et de digito ejus aquae stillam desideravit, qui de mensa ejus cadentes micas desideraverat? Fratres, labor ille pauperis quantus fuit? Deliciae illae divitis quam longae fuerunt? Quod autem mutaverunt, perpetuum est. Illius ergo quia non erat declinatio in morte, et firmamentum erat in flagello ejus; in laboribus hominum non fuit, et inter homines flagellatus non est: ille autem flagellatus hic, requievit ibi; quia flagellat omnem filium quem recipit . Sed cui dicis ista? Epulanti splendide, et induenti se quotidie purpura et bysso. Cui dicis? Qui transiit in dispositio
Abbreviated transcription (Latin):
Noli uidere popłm sed rape ad unũ & fac unam
oblitꝰ sũ quandiui dixi. lã finito psalmo. & exito
odore cognosco me diuturnũ habuisse sermonẽ:
sed studus ur̃is ñ sufficio. Uolenti estisnimis:
utinã ista uiolentia rapiatis regnum cȩlorum¬

Expanded text:
noli dividere populum; sed rape ad unum, et fac unum. noli dividere populum; sed rape ad unum, et fac unum. Oblitus sum quamdiu dixi. Jam finito Psalmo, et ex isto odore conjicio me diuturnum habuisse sermonem: sed studiis vestris non sufficio; violenti estis nimis: utinam ista violentia rapiatis regnum coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
in dõ spem meã . Et qͥd hic agens pones indõ spemtuã:
qđ erit negotiũ tuũ nisi ut laudes quẽ diligis. & fa-¬
cias tecũ coamatores : ecce si amares aurigã. ñ ra¬
peres cȩteros. ut tecũ amarent: amator aurigȩ qua¬
cũq transit. loqͥt᷑ de illo : ut cũ illo eũ ament & cȩteri
Gratis amant᷑ flagiciosi homines. & ado p̃miũ quȩ¬
rit᷑ ut amet᷑ : ama dm̃ gratis. nulli inuideas dm̃
rapite eũ quotqͦt potestis quotqͦt possessuri estis
q̃ sit angustus nullos in illo limites facietis: totum
singuli possidebitis & totũ om̃s habebitis Ergo hoc
factũ hic es : id ÷ cõponis indõ spem tuã Quid seqͥt᷑:
Ut annuntiem om̃s laudationes tuas : in atriis
filiȩ syon Ut annuntiem om̃s laudationes sed ubi :
in atriis filiȩ syon. Quia p̃dicatio dĩ p̃t̃ ȩccłam
inanis ẽ. Parũ ẽ laudare dm̃ : & annuntiare om̃s

Expanded text:
in Deo spem meam. Et quid hic ages, ponens in Deo spem tuam? in Deo spem meam. Et quid hic ages, ponens in Deo spem tuam? Quod erit negotium tuum, nisi ut laudes quem diligis, et facias tecum coamatores ejus? Ecce si amares aurigam, non raperes caeteros ut tecum amarent? Amator aurigae quacumque transit loquitur de illo, ut cum illo eum ament et caeteri. Gratis amantur flagitiosi homines; et a Deo praemium quaeritur ut ametur! Ama Deum gratis; nulli invideas Deum. Rapite eum quotquot potestis, quotquot pos essuri estis: non fit angustus; nullos in illo limites facietis; totum singuli possidebitis, et totum omnes habebitis. Ergo hoc fac cum hic es, id est, cum ponis in Deo spem tuam. Quid enim sequitur? Ut annuntiem omnes laudes tuas in atriis filiae Sion. Ut annuntiem omnes laudes tuas: sed ubi? In atriis filiae Sion; quia praedicatio Dei praeter Ecclesiam inanis est. Parum est laudare Deum, et annuntiare omnes
Abbreviated transcription (Latin):
monib & adiabolo petier̃. qui longe se faciunt
ate: ꝑibunt Et qͥd ÷ longe adõfieri : ꝑ didistio¬
mnẽ qͥ fornicat᷑ abstehuic fornicationi: con¬
trariꝰ ẽ amor castus qͥd ÷ amorcastus : amatiã
anima sponsũ suũqͥd ab illo quęrit abspon¬
so suo quẽ diligit: forte quomͦ sibi eliguntho¬
mines. aut generos. aut sponsos fem inȩ eligunt
forte diuitias & aurũ eiꝰ amant & fundos &
argentũ & pecuniã. & equos. & familiã & cȩtera
absit Iste ipsũ solũ amat. Gratis amat qͥa in ipo
hab& om̃ia : qͥa ꝑ ipsũ factas om̃ia ꝑdidisti
Michi aut̃ ad herere dõ bonũ ẽ. hoc ẽ totũ bonũ¬
quando eũ uidebi mꝰ facie ad faciem. Modo
gͦ quid : quia ad huc pere grinꝰ loquor.
ad herere inqͥtdõ bonũ ẽ. Sed mͦ inpere¬
grinatione N quia nondũ uenit res
Ponere in doẽo dõ spemmeã. Quandiu gͦ nondũ ad¬
hesisti ibi pone spem. Fluctuas: p̃mitte a t̃ra an¬
chorã Nondũ heres ꝑ p̃sentiã: in here ꝑ spem. Ponere

Expanded text:
o petierunt. Qui longe se faciunt a te, peribunt. Et quid est, longe a Deo fieri? Perdidisti omnem qui fornicatur abs te. Huic fornicationi contrarius est amor castus. Quis est amor castus? Amat jam anima sponsum suum: quid ab illo quaerit, ab sponso suo quem diligit? Forte quomodo sibi eligunt homines aut generos, aut sponsos feminae; eligit forte divitias, et aurum ejus amat, et fundos, et argentum, et pecuniam, et equos, et familiam, et caetera. Absit: iste ipsum solum amat, gratis amat; quia in ipso habet omnia, quia per ipsum facta sunt omnia . Perdidisti,Mihi autem adhaerere Deo bonum est. Hoc est totum bonquando eum videbimus facie ad faciem . Modo ergo quid? Quia adhuc peregrinus loquor: Adhaerere, inquit, Deo bonum est; sed modo in peregrinatione, quia nondum venit res, Ponere in Deo spem meam. Quamdiu ergo nondum adhaesisti, ibi pone spem. Fluctuas; praemitte ad terram ancoram. Nondum haeres per praesentiam; inhaere per spem. Ponere
Abbreviated transcription (Latin):
seruatũ : ds̃ cordis mei & pars mea ds̃ ms̃
Quid ÷ fr̃s : inueniamͦ diuitias nrãs. eligat
sibi par tes genushumanũ. Uidemus
homines cupiditatũ diuersitate laniari
Eligant Caliimiliti am. alii ad uocatio¬
nem. aliĩ uarias diuersasq doctrinas
alii negotiationẽ. alii agri culturã
istas partes sibi faciant de rebus
humanis Cla met popłs dĩ pars mea ds̃
ins non ad tempus pars mea : sed pars mea ds̃
in scła. Aurũ & si semꝑ habeo. qͥd habebo dm̃: & si
semꝑ haberẽ qͣm magnũ bonũ haberẽ : huc accedit.
qͥa ds̃ mͥ sẽ ipsũ ꝓmittit: & id me in ȩt̃nũ habiturũ
pmittit. Tantũ habeo & nũquã ñ habeo: magna feli¬
citas pars mea ds̃ quandiu: in scła. Qm̃ ecce uide
quomꝰ ilũ amauit: facit corcastũ Ds̃ cordis mei :¬
& pars mea ds̃ in scła factũ ẽcorcastũ gratis iam
amat᷑ ds̃ ñ ab illo pecitur aliud p̾miũ: qui

Expanded text:
servatum, Deus cordis mei, et pars mea Deus meus. Quid est, fratres? Inveniamus divitias nostras; eligat sibi partes genus humanum. Videamus homines cupiditatum diversitate laniari: eligant alii militiam, alii advocationem, alii diversas variasque doctrinas, alii negotiationem, alii agriculturam; istas partes sibi faciant de rebus humanis: clamet populus Dei, Pars mea Deus meus. Non ad tempus pars mea; sed pars mea Deus in saecula. Aurum etsi semper habeo, quid habeo? Deum etsi non semper haberem, quam magnum bonum haberem! Huc accedit quia mihi seipsum promittit, et id me in aeternum habiturum promittit. Tantum habeo, et nunquam non habeo! Magna felicitas! Pars mea Deus. Quamdiu? In saecula. Quoniam ecce vide quomodo illum amavit; fecit cor castum: Deus cordis mei, et pars mea Deus in saecula. Factum est cor castum; gratis jam amatur Deus, non ab illo petitu
Abbreviated transcription (Latin):
sit : qđ ẽ ẽ. Sed quẽ ad modũ sol eĩ qͥ oculos puros
sanos uegetos. fortes hab& tranqͥllus appar& i
oculos aut̃ lippos quasi asꝑa iaculat᷑ intuentem
hoc iste recolens quã bonꝰ inqͥt ds̃ isrł rectis corde : Qu¬
Mei aut̃ penȩ moti s̃ pedes : Quando cõmotis pedes
nisi quando ñ erat rectũ cor : Unde ñ erat rectũ cor
audi. Paulominꝰ effusi s̃ gressus mei. qđ dix̃ pene
hoc dix̃ paulominꝰ Et qđ dix̃ pęne motis pedes
hoc dix̃ effusi s̃ gressus : Pȩne motis pedes: pęne
effusi s̃ gressus Motis pedes. Sed unde moti pedes
quia zelaui in qͥt in peccatorib : pacẽ pec catorũ
ituens. Attendi peccatores: uidi illos habere pa¬
cẽ quã pacẽ : tẽporalẽ fluxã caducã. atq t̾renã
Sed tam̃ talẽ: qualẽ & ego adõ desiderabã Uidi

Expanded text:
sit: quod est, est. Sed quemadmodum sol, oculos puros, sanos, vegetos fortes habenti, tranquillus apparet, in oculos autem lippos quasi tela aspera jaculatur; intuentem Hoc iste recolens, Quam bonus, inquit, Deus Israel rectis corde! Mei autem pene commoti sunt pedes. Quando commoti sunt pedes, nisi quando non erat rectum cor? Unde non erat rectum cor? Audi: Paulo minus effusi sunt gressus mei. Quod dixit, pene; hoc dixit, paulo minus: et quod dixit, pene moti sunt pedes; hoc dixit, effusi sunt gressus. Pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus. Moti pedes: sed unde, moti pedes,Quia zelavi, inquit, in peccatoribus, pacem peccatorum intuens. Attendi peccatores; vidi illos habere pacem. Quam pacem? Temporalem, fluxam, caducam atque terrenam; sed tamen talem qualem et ego a Deo desid
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd bonis : qͥd illis seruat : se ipsũ lã qͣntũ arbi¬
tror currit᷑ in psalmo : intellectꝰ ẽ in nomine diuĩ
Audi recordantẽ & pęnitentẽ qͥ errauerat. putando
dm̃ ñ bonũ : qͥd at bona t̃rena mcilis & aufert illa
a seruissuis. Intellex̃ enĩ qͥd ds̃ serur& seruis suis:
& recogitans seq castigans¬
UAM BONOS ISRAEL OS. Sed quib: Rectis
corde: ꝑuersis qͥdem: ꝑuersus uidet᷑ Sic¬

Expanded text:
aliquid bonis? quid illis servat? Seipsum. Jam quantum arbialiquid bonis? quid illis servat? Seipsum. Jam quantum arbitror, curritur in Psalmo; intellectus est in nomine Domini. Audi recordantem et poenitentem qui erraverat, putando Deum non bonum qui dat bona terrena malis, et aufert illa a servis suis. Intellexit enim quid Deus servaret servis suis; et recogitans, seque castigansuam bonus Deus Israel! Sed quibus? Rectis corde.
Abbreviated transcription (Latin):
& flagellam᷑: subducunt᷑ nob̾ ea quȩ diligimꝰ &
quȩ ꝓ magno adõ acceꝑ amꝰ. Illi aut̃ scelerati homi¬
nes neqͥs simi suꝑbi. blasphemi inquieti: abundañ
om̃ib rebus ꝓpt̃ quas ñ dõ seruimꝰ Puto : sine causa
seruit᷑ dõ hic sensus ẽ psalmi deficientis popłi &
nutantis : dũ considerat bona t̾rȩ ꝓpt̃ quȩ seruie¬
qͥd in talib cordib rmni deficiebant : qͥa iã tali
cogitabant dm̃ ñ laudabant. quomͦ enĩ laudarent
dm̃ qͥb: quasi ꝑuersũs uidebat᷑ : dans impiis tantam
felicitatẽ. & auferens eã a seruientib sibi : ñ illis bonꝰ
uidebat᷑ ds̃ Et qͥb ds̃ bonꝰ ñ uidebat᷑ ñ utiq ab eis
laudabat᷑. A quib aut̃ ds̃ ñ laudabat᷑: defecer̃ in
illis ymni. Poftea uͦ popłs iste intellex̃ qͥd eũ ammo¬
ner& ds̃ quȩrere cũ ista tẽporalia subtraher& seruis
suis ut donciite ea inimicis suis blasphemis impiis
ammonitꝰ intellex̃ . qͥa p̃om̃ib quȩ dit ds̃ & bonis

Expanded text:
 ea quae diligimus, et quae pro magno a Deo acceperamus; illi autem scelerati homines nequissimi, superbi, blasphemi, inquieti, abundant omnibus rebus, propter quas nos Deo servimus: puto sine causa servitur Deo. Hic sensus est Psalmi, deficientis populi et nutantis: dum considerat bona terrena propter quae servie in talibus cordibus hymni deficiebant? Quia jam talia cogitabant, Deum non laudabant. Quomodo enim laudarent Deum, quibus quasi perversus videbatur, dans impiis tantam felicitatem, et auferens eam a servientibus sibi? Non illis bonus videbatur Deus: et quibus Deus bonus non videbatur, non utique ab eis laudillis hymni. Postea vero populus iste intellexit quid eum admoneret Deus quaerere, cum ista temporalia subtraheret servis suis, et donaret ea inimicis suis, blasphemis, impiis: admonitus intellexit quia prae omnibus quae dat Deus, et bonis,
Abbreviated transcription (Latin):
uertet᷑ popłs ms lã ipse asaph: reuercet᷑ huc
Uidit enĩ ista ab undare iniqͥs uidit suꝑbis redit
addm̃ & incipit quȩrere & disputare.: Sed qͣndo :¬
em̃ dies pleni inuenient᷑ in eis quid ÷ dies pleni :
Cũ aut̃ uenit plenitudo tẽporis: misit ds̃ filiũ suũ
Ipsa ẽ plenitudo tẽporis: quando uenit ille tẽporalia
docere contẽni. ñ habere magnũ qͥeqͥd mali homi¬
nes cupiunt. pati qͥcqͥd mali homines metuunt :
factus ẽ uia reuocauit ad cogitationẽ in timam:
ammonuit qͥd adeo quȩrendũ ẽẽt. Et uide de qua
cogitatione reuerberata in se. & qͦdã mͦ reuocante
fluctꝰ impetus sui transit᷑ ad uera eligenda. Ideo

Expanded text:
ur huc populus meus. Jam ipse Asaph revertitur huc. Vidit enim ista abundare iniquis, vidit superbis: redit ad Deum, et incipit quaerere et disputare. Sed quando? Cum dies pleni invenientur in eis. Quid est, dies pleni? Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum . Ipsa est plenitudo temporis, quando venit ille temporalia docere contemni, non habere magnum quidquid mali homines cupiunt; pati quidquid mali homines metuunt. Factus est via, revocavit ad cogitationem intimam, admonuit quid a Deo quaerendum esset. Et vide de qua cogitatione reverberata in se, et quodammodo revocante fluctus impetus sui, transitur ad vera eligenda. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
sed qͥd ÷ in manib linguȩ : in potestate linguȩ
Quid ÷ in potestate linguȩ : ex ore tuo iustificabe¬
ris & ex ore tuo condemnaberis. Tenuistigͦ ma¬
nũ dexterȩ meȩ : potestatẽ dexterȩ meę. quȩ
fuit concupiscentia. Sed dex teramea erat :
qͥa semꝑ tecũ erã huius dex terȩ meae
manum tenuisti: id ÷ potes tatẽ erexisti.
quã potesta tẽ: dediteis potestatẽ filios

Expanded text:
Non dixit, manum dexteram meam; sed, manum dexterae mQuid est, in potestate linguae? Ex ore tuo justificaberis, et ex ore tuo condemnaberis . Tenuisti ergo manum dexterae meae, potestatem dexterae meae. Quae fuit concupiscentia: sed dextera mea erat, quia semper tecum eram. Hujus dexterae meae manum tenuisti, id est, potestatem rexisti. Quam potestatem? Dedit eis potestatem filios
Abbreviated transcription (Latin):
remo s̃. patriã suspirant Mortuis hostes in baptis¬
mo : sed insequentes a tergo qͥd ÷ in sequentes a t̃go
ante faciem futura habemꝰ : a tͣgo p̃terita . Om̃ia p̃te¬
rita peccata deleta sin baptismo: qͥb: mͦ tẽptam᷑. ñ
a tͣgo in sequunt᷑ : sed inuia insidiant᷑. Vnde apłs

Expanded text:
remo sunt; patriae suspirant. Mortui sunt hostes in Baptisremo sunt; patriae suspirant. Mortui sunt hostes in Baptismo; sed insequentes a tergo. Quid est, insequentes a tergo? Ante faciem futura habemus; a tergo praeterita: omnia praeterita peccata deleta sunt in Baptismo; quibus modo tentamur, non a tergo insequuntur, sed in via insidiantur. Unde Apos
Abbreviated transcription (Latin):
rã nram Popłs isrł sub pharaonis & egẏptioꝵ do¬
minatione : popłs xp̃ianꝰ ante fidẽ p̃destinatꝰ iã
dõ & adhuc seruiens dȩ monib: & dicibolo principi
eoꝵ Ecce popłs subiugatꝰ egyptiis : seruiens pecca¬
tissuis N enĩ nisi ꝑpeccata nr̃a potest dicibolus
dominari Libatur popłs ab egyptus ꝑ morsen :
lib̾at᷑ popłs a p̃terita uita peccatoꝵ ꝑ dnm nr̃m
ihm̃ xp̃m. Transut popłs ille ꝑmare rubrum :
iste ꝑbaptismũ. Moriunt᷑ in mari rubro om̃s ini-¬
mici popłi illiꝰ : moriunt᷑ in baptismo omia pecca¬
ta nr̃a. Intendite fr̃s Post mare illud rubrũ ñ con¬
tinuo patria dat᷑: nec tanqͣm iã hostes desint secu-¬
re triumphat᷑: sed reftat heremi solitudo restant
hostes insidiantes inuia. Sic & post baptismũ : restat
uita xp̃iana in tẽptationib: In illa heremo: suspira¬
bat᷑ patria ꝓmissa: qͥd aliud xp̃iani suspirant ĩa
hoc mͦ audiant om̃s fideles: sciant ubi sint. In he¬

Expanded text:
ptiorum dominatione ; populus Christianus, ante fidem praedestinatus jam Deo, et adhuc serviens daemonibus et diabolo principi eorum: ecce populus subjugatus Aegyptiis, serviens peccatis suis; non enim nisi per peccata nostra potest diabolus dominari. Liberatur populus ab Aegyptiis per Moysen; liberatur populus a praeterita vita peccatorum per Domistum. Transit populus ille per mare Rubrum; iste per Baptismum. Moriuntur in mari Rubro omnes inimici populi illius ; moriuntur in Baptismo omnia peccata nostra. Intendite, fratres. Post mare illud Rubrum non continuo patria datur, nec tanquam jam hostes desint, secure triumphatur; sed restat eremi solitudo, restant hostes insidiantes in via: sic et post Baptismum restat vita christiana in tentationibus. In illa eremo suspirabatur patriae promissae; quid aliud Christiani suspirant jam Hoc modo audiant omnes fideles; sciant ubi sint: in e
Abbreviated transcription (Latin):
clientiũ: dñe ait: in ciuitate tua imagines illoꝵ
ad nichilũ rediges. Itaq fr̃s mei libere loquens
de hoc loco uł unde lib& : qͥa qͣndo uob̵ miscem ma¬
gis uos ferimꝰ qͣm docemꝰ In nomine xp̃i & intimo
piatis qͥcũq habetis ñ in eis p̃sumatis. Ecce dixi
uob̵ ñ dico damnamini qͥa habetis: sed damna¬
mini si de talib p̃sumatis. si de talib inflemini
si ꝓpt̃ talia magni uob uideamini. si ꝓpt̃ talia
pauꝑes ñ agnoscatis si generis humani conditio¬
nẽ cõmunẽ ꝓpt̃ excellentẽ uanitatẽ obliuis camini
Tunc enĩ ds̃ necesse ẽ retribuat in nouissima : & in
ciuitate sua imaginẽ taliũ ad nichilũ redigat.

Expanded text:
clientium? Domine, ait, in civitate tua imaginem illorum clientium? Domine, ait, in civitate tua imaginem illorum ad nihilum rediges. Itaque, fratres mei, libere loquens de hoc loco, vel unde licet; quia quando vobis miscemur, magis vos ferimus quam docemus: in nomine Christpiatis; quicunque habetis, non in eis praesumatis. Ecce dixi vobis: non dico: Damnamini, quia habetis; sed damnamini, si de talibus praesumatis, si de talibus inflemini, si propter talia magni vobis videamini, si propter talia pauperes non agnoscatis, si generis humani conditionem communem propter excellentem vanitatem obliviscamini. Tunc enim Deus necesse est retribuat in novissimo, et in civitate sua imaginem talium ad nihilum redigat.
Abbreviated transcription (Latin):
desolationẽ subito : ad mirat᷑ suꝑ eis: in tel¬
ligens in nouissima. Defecer̃ uere : quo mͦ
fumꝰ qͥdũ extollit᷑ deficit. defecer̃. quomͦ
dicit. defecer̃: quomꝰ qui intelligit in nouissima:
surgentis: quomͦ defecer̃ : quomͦ deficit somniũ ex¬
surgentis : Fac hominẽ in somnis uidere se in uenisse
thesauros: diues ẽ. sed donec euigilet. Ueluti som¬
niũ ex surgentis sic defecer̃ : quomͦ somniũ eiugilan¬
tis: Quȩrit᷑ igit᷑ : & ẽ nichil in manib: : nichil in
lecto. Pauꝑ dormierat. diues in somnis factꝰ fuerat
si ñ euigi lan& diues ẽẽt łuigilauit : inuenit erũ¬
nã qͣm dimiserat dormiens : Et isti inuenient mise¬
riã qͣm sibi cõparauerant : cũ euigilarent de hac
uita Transit illud qđ quasi in somno tenebat᷑: uelu¬
ti somniũ exsurgentis Et ne diceret᷑ qͥd gͦ parua tͥ
uidet᷑ claritas eoꝵ. parua tͥ uidet᷑ pompa eoꝵ. par¬
ui tibi uident᷑ tituli. imagines. statuȩ. laudes. cunei

Expanded text:
desolationem subito! Admiratur super eis, intelligens in novissima. Defecerunt: vere quomodo fumus, qui dum extollitur, deficit, defecerunt. Quomodo dicit, defecerunt? Quomodo qui intelligit in novissima. surgentis. Quomodo defecerunt? Quomodo deficit somnium exsurgentis. Fac hominem in somnis videre se invenisse thesauros: dives est, sed donec evigilet. Veluti somnium exsurgentis: sic defecerunt, quomodo somnium evigilantis. Quaeritur igitur, et non est: nihil in manibus, nihil in lecto. Pauper dormierat, dives in somnis factus fuerat; si non evigilasset, dives esset: evigilavit, invenit aerumnam quam dimiserat dormiens. Et isti invenient miseriam quam sibi comparaverant: cum evigilaverint de hac vita, transit illud quod quasi in somno tenebatur, veluti somnium exsurgentis. Et ne diceretur: Quid ergo? parva tibi videtur claritas eorum, parva tibi videtur pompa eorum, parvi tibi videntur tituli, imagines, statuae, laudes, cunei