comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa uenturã eẽ. respiceret. totiusq mundi consocianda illis eẽt ad unata con¬
fessio: dignũ fuit iã quasi credentẽ popłm cõmonere. ut fidĩ suȩ affectũ ꝑ sa
a deuota monstraret. Inuitat eñĩ filios dĩ: id ẽ qui ꝑ regenerationis gr
facti st̃ filii eiꝰ ut ait ioħs euangłista. dedit eis potestatẽ filios dĩ fieri. his qui
credunt in nomine eiꝰ. Sed licet om̃is triitas. unus sit ds̃. nec aliqua ẽ. in n¬
te ipsius aut in natura. distantia: diuersis tam̃ locis dicit᷑. qđ ad ꝑsonas singu¬
las ꝓbetur aptandũ. hic aut̃ sp̃m scm̃ specialit̃. dñm debemꝰ accipere: qũe insti
de tab̃naculi ꝑfectione laudare. Intende aut̃. qđ in primis ñ dicendo
afferant. ipsi se iubent᷑ offerre : id ẽ corda sua scã puritate lucentia: quo supꝰ
om̃e sacrificiũ dño ꝓbat᷑ aptandũ. Seqͥt᷑ Afferte dño filios arietũ. Arietes a pos¬

Expanded text:
a venturam esse respiceret, totiusque mundi consocianda illis esset adunata confessio, dignum fuit jam quasi credentem populum commonere, ut fidei suae affectum per saaret. Invitat enim filios Dei, id est qui per regenerationis gratiam facti sunt filii ejus, ut ait Joannes Evangelista: Dedit eis potestatem filios Dei fieri, his qui credunt in nomine ejus . Sed licet omnis Trinitas unus sit Deus, nec aliqua est in majestate ipsius aut in natura distantia, diversis tamen locis dicitur, quod ad personas singulas probetur aptandum. Hic autem de tabernaculi perfectione laudare. Intende autem quod imprimis non dicendo quid afferant, ipsi se jubentur offerre, id est corda sua sancta puritate lucentia, quod supra omne sacrificium Domino probatur acceptum. Sequitur, afferte Domino filios arietum. Arietes apos
Abbreviated transcription (Latin):
em & ut a morte potussemꝰ eripi. ipse magis elegit oacidi. Impleta ẽ. & in hoc
psalmo p̃dicta regula dominicȩ passionis. Orauit ante traditionẽ suã : de cruci¬
fuione ꝓpria & de resurrectione locutus ẽ postremo ꝓsidelib exorauit: ut qui

Expanded text:
 est noster; et ut a morte potuissemus eripi, ipse magis elegit occidi. Impleta est in hoc  est noster; et ut a morte potuissemus eripi, ipse magis elegit occidi. Impleta est in hoc psalmo 93 praedicta regula Dominicae passionis. Oravit ante traditionem suam: de crucifixione propria, et de resurrectione locutus est; postremo pro fidelibus exoravit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tione fideli saluus fiat m hoc mundo ubi expositꝰ uidaoꝵ ꝓbabat᷑ eẽ. piculis. bene¬
dic aut̃ hereditatẽ tuã. ad futurũ udiciũ ꝑtinet : qͣndo dicendũ ẽ. Venite bene¬
dicti patris mei ꝑcipite regnũ: qđ uob paratũ ẽ ab mitio mundi. Et ut carita¬
tẽ sua qua p̃cipit euidentius apꝓbaret: iterũ peait ut in hoc mundo deuod&s
poptos regat ne carnalia concupiscant : ne uias prauas eligant᷑ sed ipsiuis mer¬
me illuminati nesciant collegiũ hab̾e cũ pessimis. Addidit extolle eos. ut i
lectu scripturarũ & in oꝑe sc̃o luudabili intentione ꝓficiant: quatinꝰ a t̾renis uuciss
purgati ad ec̃na p̃mia ꝑducant᷑ euecti & hoc petut debere fieri usq in scłm. scili¬
cet ꝑ totũ hunc mundũ ubi secula st̃ usq ad illud scłm ȩt̃nũ. cui nullũ aliud ꝓsua
pennitate succedit CONCIUSIO. Audistis qua psalmus iste pietate. conclusus ẽ.
Rogauit ꝓ nobis qui oratur A ab angłis iudex om̃ũi creaturarũ aduocdio

Expanded text:
tione fideli salvus fiat in hoc mundo, ubi exposita Judaeorum probabatur esse periculis. Benedic autem haereditatem tuam, ad futurum judicium pertinet, quando dicendum est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Et ut charitatem suam, quam praecipit, evidentius approbaret, iterum petit ut in hoc mundo devotos populos regat, ne carnalia concupiscant, ne vias pravas eligant; sed ipsius regimine illuminati, nesciant collegium habere cum pessimis. Addidit, extolle eos, ut in intellectu Scripturarum, et in opere sancto, laudabili intentione proficiant; quatenus a terrenis vitiis purgati, ad aeterna praemia perducantur evecti. Et hoc petiit debere fieri usque in saeculum, scilicet per totum hunc mundum, ubi saecula sunt usque ad illud saeculum aeternum cui nullum aliud pro sua perennitate succedit. Conclusio psalmi. Audistis psalmus iste qua pietate conclusus est. Rogavit pro nobis, qui oratur ab angelis. Judex omnium creaturarum advocatus
Abbreviated transcription (Latin):
minnocentiã meã ingressus sũ : redime me & miserere mei. Scema sincrisis ẽ. cũ cau¬
sã suã quis ab aduersarus nitit᷑ efficere meliorẽ. Nã cũ illi accipiendo falla cit᷑. gaude¬
ant dexterã suã munerib fuisse cõpletã: se dic̃ ad innocentiae in troisse diuitias. In¬
gressus enĩ in thesauros sp̃uales: multo uerurs se consolatus ẽ. quã illi suꝑ mun¬
clanis diuitus gaudere potussent Redime me id ẽ aduentus tui sanguine p̃ci¬
oso liberũ redde : quo absolutus ẽ. mundus. qui paccatis tenebat᷑ obnaxius. Et mise¬
ortunis tribulationib fluctuet : in parte fidei nescit quibus libet necessita
illud. Reliqui michi septẽ milia uirorũ: qui ñ curuauer̃ genua ante baal. In uia rec
plurali numero dicuntꝰ ecłae mundi istius xp̃iani popłi significant᷑: qui de diuersis
gentib ꝓbant᷑ eẽ collecti futura ẽ enĩ una & ꝑfecta ierłm : quȩ maloꝵ sequestrati

Expanded text:
ssus sum: redime me, et miserere mei. Schema syncrisis est, cum causam suam quis ab adversariis suis nititur efficere meliorem. Nam cum illi accipiendo fallaciter gaudeant dexteram suam muneribus fuisse completam, se dicit ad innocentiae introisse divitias. Ingressus enim in thesauros spirituales multo verius se consolatus est, quam illi super mundanis divitiis gaudere potuissent. Redime me, id est adventus tui sanguine pretioso liberum redde, quo absolutus est mundus, qui peccatis tenebatur obnoxius. Et mise; qui licet importunis tribulationibus fluctuet, in parte fidei nescit quibuslibet necessitatiillud: Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal III Reg. XIplurali numero dicuntur ecclesiae, mundi istius Christiani populi significantur, qui de diversis gentibus probantur esse collecti. Futura est enim una et perfecta Jerusalem, quae malorum sequestrati
Abbreviated transcription (Latin):
ũ pharaonẽ cũ tantis mirabilib ñ crederet. dimersit altissimꝰ. ut perin
Sic gͦ illos dic̃ destrui: ut ñ iterũ debeant ȩdificari. Qđ dictũ sic̃ sepe monui¬
mus: ad ꝓpħiã potius uidet᷑ ꝑtinere. qua ad iracundiȩ qualitatẽ. Benedict̃¬
dñs: qm̃ exaudiuit uocẽ dep̃cationis meae. Sciens complenda ẽẽ. om̃a quȩ pe¬
tebat. partẽ scdãe sectionis ingredit᷑: gr̃as agens qđ uindicatus sit ab inimicis
sius : dũ adhuc nullatenꝰ extitissent. Hȩc figura dr̃ ꝓlempsis. latine poccu¬
patio quando res secuture ꝓ p̃teritis ponunt᷑ Sed discutiamꝰ quid iibi uelit diponi

Expanded text:
pium Pharaonem cum tantis mirabilibus non crederet, demersit Altissimus ut periret. pium Pharaonem cum tantis mirabilibus non crederet, demersit Altissimus ut periret. Sic ergo illos dicit destrui, ut non iterum debeant aedificari. Quod dictum, sicut saepe monuimus, ad prophetiam potius videtur pertinere quam ad iracundiae qualitatem. Veniam exaudivit vocem deprecationis meae. Sciens complenda esse omnia quae petebat, partem secundae sectionis ingreditur: gratias agens quod vindicatus sit de inimicis suis, dum adhuc nullatenus exstitissent. Haec figura dicitur prolepsis, Latine praeoccupatio, quando res secuturae pro praeteritis ponuntur. Sed discutiamus quid sibi velit dispositio
Abbreviated transcription (Latin):
intellexer̃ in oꝑa dñi. & in oꝑa manuũ eiꝰ ñ considerauer̃. destrues illos nec
edificabis eos. Suꝑiorẽ excolit sensũ: dicit enĩ idõ debere illis reddi. quia ñ intel
sacre incarnationis archano reconciliaret hominẽ dõ: quatinꝰ ubiꝰ po
filio dĩ uera docentis mens obstinata ñ crederet: hoc qͦq miraculoꝵ ingen
uirtute firmauit: ut qđ intelligerent iudȩi cõmunẽ hominẽ ñ posi
cere. hoc euident̃ agnoscerent potentiã diuinitatis implere. Sed illi dem̃¬
tes dũ tantũ modo hominẽ credunt: filiũ dĩ dici indignissime ꝑtule
tius qua spreuissent: plorassent. qũa conspuissent: ad orassent. quã crucifris¬
it. lale enĩ sacriligiũ aliis ꝓuenire ñ potuit: nisi illis qui ueritatis int¬
gentiã ꝑdider̃. ds̃ enĩ alios destruit ad correptionẽ : alios deicit ad runã.
Paulũ destrux̃ ut in melius construeret: & de ꝑsecutore apłm faceret : sed im¬

Expanded text:
intellexerunt opera Domini, et in opera manuum ejus non consideraverunt; destrues illos, nec aedificabis eos. Superiorem excolit sensum. Dicit enim, ideo debere illis reddi, quia non intelex sacrae incarnationis arcano reconciliaret hominem Deo; quatenus ubi nonFilio Dei vera docenti meus obstinata non crederet, hoc quoque miraculorum ingentium virtute firmavit; ut quod intelligerent Judaei communem hominem non posse facere, hoc evidenter agnoscerent potentiam Divinitatis implere. Sed illi dementes, dum tantummodo hominem credunt, Filium Dei dici indignissime pertultius quam sprevissent, plorassent quam conspuissent, adorassent quam crucifixissent. Tale enim sacrilegium aliis provenire non potuit, nisi illis qui veritatis intelligentiam perdiderunt. Deus enim alios destruit ad correctionem, alios dejicit ad ruinam. Paulum destruxit, ut in melius construeret, et de persecutore apostolum faceret; sed im
Abbreviated transcription (Latin):
petit quoq: & confringet dñs cedros libani. Sed qũauis hȩc suꝑiorib similia uide¬
ant᷑ tam̃ uno uerbo addito libani: ñ paruã uident᷑ indicare distantiã. Cedri enĩ quȩ
alibi nascunt᷑ ñ om̃ino ꝓce̾rȩ st̃: in libano aut̃ tales inueniunt᷑ ut om̃s altitudi¬
nes arborũ suꝑare uideant᷑ Ergo mundi istius nobiles ac reges qui reliquos homi¬
nes tanqũã humilia frutecta despiciunt uirtus diumna confringet qͣndo paupe

Expanded text:
petit quoque: Et confringet Dominus cedros Libani. Sed quamvis superioribus haec similia videpetit quoque: Et confringet Dominus cedros Libani. Sed quamvis superioribus haec similia videantur, tamen uno verbo addito, Libani, non parvam videntur indicare distantiam. Cedri enim quae alibi nascuntur non omnino procerae sunt; in Libano autem tales inveniuntur, ut omnes altitudines arborum superare videantur. Ergo mundi istius nobiles ac reges, qui reliquos homines tanquam humilia fruteta despiciunt, virtus divina confringit, quando paupe
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta deicit atq ꝓsternit: sic̃ legit᷑ &c non ẽ qui possit resistere uoluntati tuȩ
Merito gͥ uar dñi in uirtute eẽ dicit᷑ eui nullis obstaculis obruat᷑. Uox dñi inmag¬
nificentia. Hic sp̃s consilii redolet. Quid eñ illo magnificentius. qui corde illumi¬
nato sentiri fac̃ ut appetant᷑ bona & pessima quȩq fugent᷑. prestatq ut de un¬
pio ꝑficiat᷑ pius. de captiuo liber: de seruo filus. Qđ illñs ꝓuenire ñ dubiũ ẽ: quos
fidit: & humilitatẽ erigit. quȩ de eiꝰ bonitate p̃sumit. Cedrũ enĩ fuꝑbiã debemꝰ ac¬
cipere quȩ se in altitudinẽ eleuans ꝓceras hiuiꝰ arboris sũmitates imitat᷑ mari¬
me quia & lignũ ipsũ ñ ẽ. utile. nisi succisũ fuerit Nullos enĩ insua radice manens
ꝓficuos generat fructus. sic̃ nec elatio detestabilis quȩ peccatũ intulit mundo. hanc
suꝑbiã uar dñi confringit: dicendo suꝑbis ds̃ resistit᷑ humilib aut̃ dat grãm. Re¬

Expanded text:
sicut legitur: Et non est qui possit resistere voluntati tuae . Merito ergo Vox Domini in virtute esse dicitur, cui nullis obstaculis obviatur. Vox Domini in magnificentia. Hic Spiritus consilii redolet. Quid enim illo magnificentius, qui corde illuminato sentiri facit, ut appetantur bona, et pessima quaeque fugiantur; praestatque ut de impio perficiatur pius, de captivo liber, de servo filius? Quod illis provenire non dubium est, quosfidit, et humilitatem erigit, quae de ejus bonitate praesumit. Cedros enim superbiam debemus accipere, quae se in altitudinem elevans, proceras hujus arboris summitates imitatur, maxime quia et lignum ipsum non est utile, nisi succisum fuerit. Nullus enim in sua radice manens, proficuos generat fructus; sicut nec elatio detestabilis, quae peccatum intulit mundo. Hanc superbiam vox Domini confringit, dicendo: Deus superbis resistit; humilibus autem dat gratiam . Re
Abbreviated transcription (Latin):
tat eẽ iustitiȩ Addidit qͦq iterũ adiutus sũ. ut quanto mpendebat᷑ pura deriono tau¬
tũ adiutori cresceret magnitudo Bene aut̃ dit̃ refloriut earo meaoeula oi piumo flo¬
riut quippe que er iurgine  sine peccato tanqua pulcherrim flores singelliprede¬
cus emciut sic̃ isaias dic ee flos de radice eiꝰ ascende. Reflorut gͦ senificat resurorerit
quasi m ethercas auras anmirabili decore prupit. Seqͥt᷑ At ex uoluntateuneo cuonse¬
tebor illi Post resurrectione scilicet: quando humana natura fuerat a corruptionee
libata & ad mestim abiległam ꝓmanens in uerbi unitate ꝑducta Dñs fortitudo ple¬
bissuȩ & ꝓtector salutariũ xp̃i sui ẽ. Breiuis magnaq definitio. Quidl e. ch̃s fortitu¬
do plebis suȩ : merito: quando aduersa cuncta ipso auxiliante supante lrorestor
quoꝵ salus e. dñs. Bene aut̃ addidit xp̃isui. ut filiũ dĩ debuisses aduerdere. Upi
em dicebant᷑ it çteri quos aut unctio regalis aut sacerdotalis gła decorabat ab¬

Expanded text:
e justitiae. Addidit quoque iterum, adjutus sum; ut quantum impendebatur pura devotio, tantum et adjutorii cresceret magnitudo. Bene autem dixit: Refloruit caro mea, quia et primo floruit: quippe quae ex Virgine sine peccato tanquam pulcherrimi floris singulare decus emicuit, sicut Isaias dicit: Et flos de radice ejus ascendet . Refloruit ergo significat resurrexit: quasi in aethereas auras admirabili decore prorupit. Sequitur, et ex voluntate mea confitebor illi, post resurrectionem scilicet, quando humana natura fuerat a corruptione liberata, et ad inaestimabilem gloriam permanens, in Verbi unitate perducta. Vers. i sui est. Brevis magnaque definitio. Quid est Dominus? fortitudo plebis suae. Merito, quando adversa cuncta ipso auxiliante superantur. Protecquorum salus est Dominus. Bene autem addidit, Christi sui, ut Filium Dei debuisses advertere. Christi enim dicebantur et caeteri, quos aut unctio regalis, aut sacerdotalis gloria decorabat
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ metiet᷑ uobis. Quarta cũ retribuet qđ hic dic̃ bonũ ꝓ malo: ut qui ꝑse¬
cutores extiter̃. fiant conuersi postea laudatores . Verũ ista om̃a quȩ de ini¬
micis suis p̃dic̃. non st̃ uota malitiȩ : s. p̃scientiȩ futurorũ. Nã in euang
Pat̃. dimitte illis: ñ enĩ sciunt qđ faciunt. Sed utrũiq piũ ẽ. hic enĩ cõminat᷑ ut
terreat: ne scelera sua p̃sũptione desꝑata ꝑficiant. Ibi aut̃ cũ patit᷑ orat: ut ad
pęnitudinẽ. horũ corda ꝑducat. Nec uacat qđ totiens sententiȩ ipsius t̾rore¬

Expanded text:
eadem remetietur vobis . Quarta cum retribuit quod hic dicit, bonum pro malo, ut qui persecutores exstiterunt, fiant conversi, postea laudatores. Verum ista omnia quae de inimicis suis praedicit, non sunt vota malitiae, sed praescientia futurorum. Nam Pater, dimitte illis, non enim sciunt quid faciunt . Sed utrumque pium est; hic enim comminatur ut terreat, ne scelera sua praesumptione desperata perficiant; ibi autem cum patitur, orat ut ad poenitudinem eorum corda
Abbreviated transcription (Latin):
tiã studiu ipsorũ. Iudȩi uolentes oꝑati st̃ quidẽ malũ. sed fecer̃ nolentes bonũ : ut mor¬
tẽ inferrent xp̃o. qua mors ipsa finiret̃ sanguinẽ funderent quo mundi crimina
uarent᷑. Idõ petit illis dari scđm oꝑa ipsorfꝰ. id . ẽ. uoluntatẽ : quia unusquil¬
oꝑat᷑ qđ uult. Nã frequent̃ & p̃stant qui nocere contendunt: ut diabolus facit :
qui dũ innocentib ingerit mortis penas. transmitat martyres ad coronas. Ex

Expanded text:
tiam studiorum ipsoram. Judaei volentes operati sunt quidem malum, sed fecerunt nolentes bonum; ut mortem inferrent Christo, qua mors ipsa finiretur; sanguinem funderent, quo mundi crimina lavarentur. Ideo petit illis dari secundum opera ipsorum, id est voluntatem; quia unusquiod vult. Nam frequenter et praestant qui nocere contendunt, ut diabolus facit, qui dum innocentibus ingerit mortis poenas, transmittit martyres ad coronas. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
es puritati ipsius tota se m̃te subdiderit Propħa enĩ postulat ꝓtegia xp̃i cor
poris templo unde & firmam̃tũ fidei. & inuictũ robur defensionis accipiturin
Adillud enĩ ꝑuenerat. animi uirtute : qđ adhuc ñ uidebat in specie. Qm̃¬
naculi sui: in petra exaltauit me Uersũ hunc paulo diligentius ꝑserutem¬

Expanded text:
 intelligit, qui puritati ipsius tota se mente subdiderit. Propheta enim postulat protegi a corporis  intelligit, qui puritati ipsius tota se mente subdiderit. Propheta enim postulat protegi a corporis Christi templo, unde et firmamentum fidei, et invictum robur defensionis accipitur. Ad illud enim pervenerat animi virtute, quod adhuc non videbat in specie. Vnaculo suo, in
Abbreviated transcription (Latin):
n sdnsina petia dño hanc requirã Vna rẽ quidẽ petisse sedic̃ a dño
qua exponit inferius. Sed uideam si unã & ñ magis om̃a calculo quidẽ sin¬
gularis ẽ seđd rerũ utilitate numeros a angusta p̾catio. Latũ p̃miũ reuit
querit᷑ : sed grandit̃ impetrat᷑ Bonorũ gͦ mos ẽ. domũi dm̃ solã expetere in qͦ
bona om̃a continent᷑: mali aut̃ t̾rena uoluntate discissi dũ sanitatẽ corpo¬
ris pecunt cũ diuitias dep̃cant᷑ cũ mimicorũ deiectiones ex postulant. petendo
uite meae. Vt iudeã uoluntatẽ dñi. & ꝓtegar a tẽplo sc̃o eiꝰ. Ale ẽ una sup¬
plicatio: qua suꝑus expetebat. Et uide quia nulla castra nullũ peliũ metu¬
ere debuit qui tali se munitione uallauit. Quȩ sunt enĩ cuntates similes. qui sunt
exeritus fortiores. qua habitare in domo dñi ubi nichil humanũ. nichil diabolicũ
certi ei ꝑtimeri ÷ & hoc ñ paruo tẽpore sed om̃ib dieb uitae suae: Q uandono¬

Expanded text:
 petii a Domino, hanc requiram. Unam rem quidem petiisse se dicit a Domino, quam exponit inferius. Sed videamus si unam, et non magis omnia. Calculo quidem singularis est, sed rerum utilitate numerosa; angusta precatio, latum praemium; breviter quaeritur, sed granditer impetratur. Bonorum ergo mos est domum Domini solam expetere, in qua Bona omnia continentur. Mali autem terrena voluntate discissi, dum sanitatem corporis petunt, cum divitias precantur, cum inimicorum dejectiones expostulant, petendo e meae: ut videam voluntatem Domini, et protegar a templo sancto ejus. Haec est una supplicatio, quam superius expetebat. Et vide quia nulla castra, nullum praelium metuere debuit, quitali se munitione vallavit. Quae sunt enim civitates similes, qui sunt exercitus fortiores, quam habitare in domo Domini, ubi nihil humanum, nihil diabolicum certum est pertimesci? Et hoc non parvo tempore, sed omnibus diebus vitae suae. Quando, ro
Abbreviated transcription (Latin):
tas confidentiȩ dona p̃stabat. ñe in uoluntate tua p̃stitisti decori meo uirtutẽ :
auertisti faciẽ tuã a me. & factus sũ conturbatꝰ In hoc uersu eudent̃ exponit.
unde fuerit illa abundantia : quȩ ñ potuit cõmoueri. Virtutẽ qͥppe se de humana
iatura habuissẽ ñ dic̃: sed desuꝑ sibi asserit contributã. Nã decore ipsius. ꝓb
manitatis pulchritudo. copulata uerbo. uirtutẽ accepit. qua miracula magna
nebat. sic̃ meuangłio ipse testat᷑ dicens. Sic̃ pat̾ habet uitã insemet ipso:
dit & filio hab̾e uitã in semet ipso. Seqͥt᷑ ꝓbatio sententiȩ suꝑioris. Auertisti faciẽ
tuã ame. & factus sũ conturbatus : ac si diceret tu michi dedisti scđm carnẽ quȩ ha¬
beo: ut te aduerso fuerim conturbatꝰ. hȩc aut̃ dicens. ꝑniciosas hominũ elationes in¬
tercipit Nã que ad modũ peccator de se audeat p̃sumere: cũ immaculata sc̃itas. uir¬

Expanded text:
isti decori meo virtutem: avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. In hoc versu evidenter exponit, unde illa fuerit abundantia, quae non potuit commoveri. Virtutem quippe se de humana natura habuisse non dicit, sed desuper sibi asserit contributam. Nam decorem ipsius promanitatis pulchritudo, copulata Verbo virtutem accepit, qua miracula magna faciebat, sicut in Evangelio ipse testatur dicens: Sicut Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio habere vitam in semetipso . Sequitur probatio sententiae superioris: Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Ac si diceret: Tu mihi dedisti secundum carnem quae habeo, ut te averso fuerim conturbatus. Haec autem dicens perniciosas hominum elationes intercipit. Nam quemadmodum peccator de se audeat praesumere, cum immaculata sanctitas vir
Abbreviated transcription (Latin):
herode mortuo legit᷑ dictũ mortui st̃ qui quȩrebant anim̃a pueriꝰ uel moysi de pha¬
raone ꝓͥnunciatũ ẽ quia mortui st̃ qui que rebant animã tuã Credo uidere bona

Expanded text:
Herode mortuo legitur dictum: Mortui sunt qui quaerebant animam pueri ; vel Moysi de PhaHerode mortuo legitur dictum: Mortui sunt qui quaerebant animam pueri ; vel Moysi de Pharaone pronuntiatum est: Quia mortui sunt qui quaerebant animam tuam . Vers. 18. Credo
Abbreviated transcription (Latin):
rus pluralis hic positus ẽ. Simili modo cũ doec idumeus eũ ꝓdidissẽ legat᷑ plurali mu¬
mero posuit testes iniqui. fierieñ potuit: ut qͣndo eũ regi accusauit ꝑ testes alios dicta
sua ꝓbare uoliussec qua ꝓpt̃ congrue positus numerus pluralis aduertit᷑: quando ꝑ¬
sona talis ꝑ unũ tantũ nꝰ facile poterat accusare̾. Testes gͦ iniqui fuer̃ doec idumeus.
eiusq similes qui eũ ꝓdider sauli a sac̃det achimelech fuisse susceptĩ & gladiũ illi sũp¬
cusq datos. qđ rex sacerdotis atq filiorũ eiꝰ morte. resecauit Mentita s̃ enĩ dicentes con¬
tra rere saulẽ dauid consilia fuisse data: dm̃q ꝓ eo fuisse dep̃catũ. qđ latius regũ ter
eloquit᷑ Pulcherrime aut̃ sibi dix̃ quia m̃datu siu penas recipit qui falsũ testimoniũ pro¬
ferre contendit᷑: siue ut alii dicunt idioma scripturȩ diuiȩ ut ꝓ singulari pluralis

Expanded text:
rus pluralis hic positus est. Simili modo cum Doech Idumaeus eum prodidisse legatur, plurali nurus pluralis hic positus est. Simili modo cum Doech Idumaeus eum prodidisse legatur, plurali numero posuit, testes iniqui. Fieri enim potuit ut quando eum regi accusavit, per testes alios dicta sua probare voluisset. Quapropter congrue positus pluralis numerus advertitur, quando persona talis per unum tantum non poterat facile accusari. Testes ergo iniqui fuerunt Doech Idumaeus, ejusque similes, qui eum prodiderunt Sauli a propheta Achimelech fuisse susceptum, et gladium illi sumptusque datos; quod rex sacerdotis atque filiorum ejus morte reseravit. Mentiti sunt enim dicentes contra regem Saulem David consilia fuisse data, Deumque pro eo fuisse deprecatum; quod latius Regum textus eloquitur . Pulcherrime autem dixit sibi, quia mendacii sui poenas recipit qui falsum testimonium proferre contendit. Sive, ut alii dicunt, idioma est Scripturae divinae, ut pro singulari pluralis
Abbreviated transcription (Latin):
regno posiut. Legẽ michi constitue dñe i uia tua & dirige me in semita recta ꝓp¬
ter inimicos meos. Legẽ sibi statiu illã potuis dñi dep̃cat᷑ saluatoris. qua debitores
noscit᷑ liberasse ꝑ grãm. Morsi enĩ sex illo tẽpore iã data erat: dñi aut̃ sꝑabat᷑ ẽc
uentura. qua sibi postulat debere constitiu. Iniua tua. in xp̃o tuo: quiẽ uia ueritas¬
& uita Iuo enĩ ueniente iuste p̃suebat. qui eã & docere poterat & implere posse pres¬
tabat Semitã uͦ ĩa diximꝰ. ad scripturarũ intelligentiã ꝑtinere. Precat᷑ gͦ ꝓopħa. ut uete¬
ris testam̃ti recte libros intelligat: & uenturũ in eis dñm eẽ cognoscat. Propt̃ inmi¬
cos aut dic id ẽ. hereticos: siue incredulos uidȩos: qui eos nitebant᷑ praua intentio
rimo odio ꝑsequebat᷑ Sed qm̃ rex erat nec poterat solus agere qđ iubebat: apte nume¬

Expanded text:
rs. 16. Legem mihi constitue, Domine, in via tua, et dirige me in semita recta proprs. 16. Legem mihi constitue, Domine, in via tua, et dirige me in semita recta propter inimicos meos. Legem sibi statui illam potius Domini deprecatur Salvatoris, qua debitores noscitur liberasse per gratiam. Moysi enim lex illo tempore jam data erat; Domini autem sperabatur esse ventura, quaet vita . Illo enim veniente juste praesumebat, quia eam et docere poterat, et impleri posse praestabat. Semitam vero jam diximus ad Scripturarum intelligentiam pertinere. Precatur ergo propheta ut Veteris Testamenti recte libros intelligat, et venturum in eis Dominum esse cognoscat. Propter inimicos autem dicit, id est haereticos, sive incredulos Judaeos qui eos nitebantur prava intentioacerrimo odio persequebatur. Sed quoniam rex erat, nec poterat solus agere quod jubebat, apte nume
Abbreviated transcription (Latin):
ne derlinquas me neq despicias me ds salutaris mns ulbi se qͥ luemanis mneri¬
re decrht quq nas arplicandũ. peait rex ꝓpħa plenus gr̃a ee benedietion e
cel estine deserat᷑ a dño Scit enĩ quia si ille reliquerit: nulla se potestas axee¬
re pualebit. Nec semel ei petisse sufficit: nisi hoc ipsũ sub repetuao negeocuias en
despicienĩ sẽꝑ amci e inec securus reddi porest nisi qũe uidicis serenꝰ oculus in
primu hominẽ dic matre . uiorẽ eiꝰ euã. unde generatio humana descendit. Isti gͦ cũ
reliquer conditione mortali: nec enutrire ualuer̃ qͣndo de hac luce translatis de
quauis istud de er genitorib possit intelligi: quia domũ patris siu matrisq tame de¬
reliquit qndo a poplis hebreis ad regni culm̃ euectus ẽ. Seqͥt᷑ dñs aut̃ assũpsit me
in loco scilicet ueri parentis. Pater ẽ : quia condidit. quia regit. Mater ẽ quia fouet
qͥa infirmos & paruulos lactat Assũpsit uͦ dix̃ hoc ẽ de priuata conditione ur

Expanded text:
bi sunt qui humanis meritis dicunt aliquid applicandum? Petit rex et propheta, plenus gratia et benedictione coelesti, ne deseratur a Domino. Scit enim quia si ille reliquerit, nulla se potestas regere praevalebit. Nec semel ei petiisse sufficit, nisi hoc ipsum sub repetitione geminaret. Despici enim semper addicti est, nec securus reddi potest, nisi quem judicis serenus oculus intprimum hominem dicit, matrem uxorem ejus Evam, unde generatio humana descendit. Isti ergo reliquerunt conditione mortali, nec enutrire valuerunt, quando de hac luce translati sunt. Quamvis istud de ejus genitoribus possit intelligi: quia domum patris sui matrisque tunc dereliquit, quando a populis Hebraeis ad regni culmen evectus est. Sequitur, Dominus autem assumpsit me, in loco scilicet veri parentis. Pater est quia condidit, quia regit; mater quia fovet, quia infirmos et parvulos lactat. Assumpsit vero dixit, hoc est, de privata conditione in
Abbreviated transcription (Latin):
ne similis ẽẽt hominib: cȩteris : quia & si cõmunẽ conditionẽ carnis assũpsiti
excellentia tam̃ om̃iũ creaturarũ. dõ unita ꝓmeruit: de qua dic̃ apts sap

Expanded text:
ne similis esset hominibus caeteris: quia etsi communem conditionem carnis assumpsit, ne similis esset hominibus caeteris: quia etsi communem conditionem carnis assumpsit, excellentiam tamen omnium creaturarum Deo unita promeruit; de qua dicit Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
ui humanũ genus captiuu crucifixionis suȩ dispensatione liberauit. Ipsi au
hunt totũ psalmũ loquit᷑ orans ab humilitate susceptȩ carnis: ꝑsecutoꝵ debitas
indicans pȩnas : ñ studio maliuolentiȩ : s contestatione iundictȩ. Sotandũ ẽ igitur
hunc psalmũ t̃tiũ ẽ horũ qui passionẽ & resurrectionẽ domiica sub breiata
ipse suscitatiis ẽ. potestate diumitatis suȩ. ita saluus fiat & popli. eiꝰ nomine ore¬
mone sileat cus̃ quia nr̃o silentio ille tacet: & nobis negligentib in memoria
nbabet Contra si dño p̃stante respicimꝰ respicit si clamam eraudit simili¬
ugan& amams Etero similis desendentib in lacũ. Id ẽ si silueris eno similis
i mundi huis ꝓfunditate uersantib Lacus eñi qͥdẽ hoc selit e sora iabe
at ignorat᷑ Lacus quippe dr̃: qđ sub ipso t̾ra lateat Precatꝰ gͦ bumanitas uerbi

Expanded text:
qui humaqui humahunc totum psalmum loquitur: orans ab humilitate susceptae carnis, persecutorum debitas indicans poenas non studio malevolentiae, sed contestatione vindictae. Notandum est igitur hunc psalmum tertiipse suscitatus est potestate divinitatis suae, ita salvus fiat et populus ejus nomini cremo ne sileat Deus, quia nostro silentio ille tacet, et nobis negligentibus in memoria non habemur. Contra si, Domino praestante, respicimus, respicit; si clamamus, exaudit; si diligimus, amamur Et similis ero descendentibus in lacum. Id est, si silueris, ero similis in mundi hujus profunditate versantibus. Lacus enim quidam hoc saeculum est, qui at ignoratur. Lacus quippe dicitur, quod sub ipso terra lateat. Precatur ergo humanitas Verbi,
Abbreviated transcription (Latin):
o poterit inueniri. Quid enĩ inter ẽ. si binas aut t̾nas metretas capiunt uasa psal¬
morũ : Si uͦ nec ibi aliqͥd conuenient̃ agnouerit: credere. conuenit cȩli derreq crea¬
torẽ. oꝑationes. & dicta sua. ꝑ diuersorũ calculoꝵ distribuisse sine ambiguitate uirtu
ui om̃a sic̃ legit᷑ i pondere. numero. m̃suraq ꝑfecit. Neque eñĩ quia guttȩ pli¬
rũ stellȩ geli. uel arena maris. nobis numerabiles ñ sunt: apđ illũ ñ constat eẽ. sub nu¬
mero. Nã & si nobis ꝓbant᷑ occulta : diuinȩ st̃ tam̃ nota potentiȩ. Restat. ut illud qđ die¬
tũ ẽ definitione maioꝵ. credere debeamꝰ: in numeris positis. atq definitis. uirtutes. ami
passionis dominicȩ gloriosa certamina referunt᷑ : Fortis utiq manu: qui ꝑ
tolerantiã suã ꝓstrauit principẽ tenebrarũ: qui mortẽ moriendo suꝑ auit:

Expanded text:
o poterit inveniri. Quid enim interest si binas aut ternas metretas capiant vasa psalo poterit inveniri. Quid enim interest si binas aut ternas metretas capiant vasa psalmorum? Si vero nec ibi aliquid convenienter agnoveris, credere 91 convenit coeli terraeque Creatorem, operationes et dicta sua per diversorum calculorum distribuisse sine ambiguitate virtutes, qui omnia, sicut legitur , in pondere, numero, mensuraque perfecit. Neque enim quia guttae pluviarum, stellae coeli, vel arena maris nobis numerabilis non est, apud illum non constat esse sub numero. Nam etsi nobis probantur occulta, divinae sunt tamen nota potentiae. Restat ut illud quod dictum est definitione majorum credere debeamus, in numeris positis atque definitis virtutes omnium passionis dominicae gloriosa certamina referuntur? Fortis utique manu, qui per tolerantiam suam prostravit principem tenebrarum, qui mortem moriendo superavit,
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ eẽ . mandatũ. Nã & uiri cũ mollescunt. animo femineo st̃. Et mulieres iuriles ef¬
ficiunt᷑. cũ in bono ꝓposito m̃tis robore ꝑseuerant. Sequit᷑. Et confortet᷑ cor tuũ.
e quasi lassusimmurmures: & tedio fatigante desperes : sed confitenti a
atq securo dic̃ expecta dñm: qui nescit subducere quȩ ꝓmittit. Sustine uero. et
mus. reuerentissimꝰ ꝓpħa patefecit: ut in habitare xp̃i eccłam modis om̃ib ap¬
mꝰ. hoc patulis aurib audientes. assidua supplicatione dep̃cem᷑: quia
nec breuius quicquã potuit dici nec latius impetrari. In numero aut̃ psalmi p̃
sentis . & quorũdã qui subsequunt᷑. nequaquã potuimꝰ calculoꝵ singularẽ repe¬
rationẽ in numero singulari. tunc aliquas similitudines in partito calculo siue bis.
ro: & iterũ xxuii. inter nouenoᷤ: tunc facilius calculis diusis fortasse competens rati¬

Expanded text:
redamus esse mandatum. Nam et viri cum mollescunt, animo femineo sunt; et mulieres viriles efredamus esse mandatum. Nam et viri cum mollescunt, animo femineo sunt; et mulieres viriles efficiuntur, cum in bono proposito mentis robore perseverant. Sequitur, et confortetur cor tuum, ne quasi lassus immurmures, et taedio fatigante desperes. Sed confidenti animo atque securo dicit: Exspecta Dominum, qui nescit subducere quae promittit. Sustine vero et emus reverendissimus propheta patefecit, ut inhabitare Christi Ecclesiam modis omnibus appetamus. Hoc patulis auribus audientes, assidua supplicatione deprecemur; quia nec brevius quidquam potuit dici, nec latius impetrari. In numero autem praesentis psalmi, et quorumdam qui subsequuntur, nequaquam potuimus calculorum singularem reperationem in numero singulari, tunc aliquas similitudines in partito calculo, sive bis, septem in ter novem. Tunc facilius calculis divisis, fortasse competens rati
Abbreviated transcription (Latin):
dñi in t̾ra uiuentiũ . Expecta dñm. Postquã multis modis dñm dep̃catus ẽ. ne ꝑse¬
quentib traderetur : ad confidentiȩ suȩ redit auxiliũ : sibiq ipse ꝓmitait qđ
ona uideat in t̾ra uiuentiũ: id ẽ infutura uita. ubi bona st̃ sempit̾na. Et ꝓi
dictũ ẽ. trã illã eẽ. uiuentiũ : q̃m ista morientiũ ẽ. Quistatus a pđ oratores dr̃
collectiuus quando ex scripto colligit᷑ id qđ scriptũ ñ ẽ: ut ꝑ id eẽ. doceat᷑. ac si
riptũ fuisset: Ita & hic futura p̃mia ex antecedentib beneficiis: sibi credit
uentura. Terrã aut̃ uiuentiũ : ꝓprie scriptura cõmemorat diuina Additũ ẽ. ex¬
pecta dñm. Scilicet qui ꝓmittendo non fallit: qui p̃stando ñ imputat: sic̃ iacob
tuũ: & sustine dñm. Qm̃ suꝑiore uersu crediderat uidere se bona dñi: nunc diẽ
ĩead modũ uidere possit. Hoc aut̃ uerbũ. uirilit̃ ñ solũ uiris sed & feminis c¬

Expanded text:
ni in terra viventium. Exspecta Dominum. Postquam multis modis Dominum deprecatus est ne persequentibus traderetur, ad confidentiae suae redit auxilium, sibique ipsi promittit quod bona videat in terra viventium, id est in futura vita, ubi bona sunt sempiterna. Et proprie dictum est terram illam esse viventium, quoniam ista morientum est. Qui status apud oratores dicitur collectivus, quando ex scripto colligitur id quod scriptum non est, ut per id doceatur esse ac si scriptum fuisset. Ita et hic futura praemia ex antecedentibus beneficiis sibi credit esse ventura. Terram autem viventium, proprie Scriptura commemorat divina. Additum est: Exspecta Dominum, scilicet qui promittendo non fallit, qui praestando non imputat, sicut Jacobus um. Quoniam superiori versu crediderat videre se bona Domini, nunc dicit quemadmodum videre possit. Hoc autem verbum, viriliter, non solum viris, sed et feminis c
Abbreviated transcription (Latin):
in aula scã eiꝰ. Supͣ dic̃ ipsi afferte głam : modo dic̃ nomini eiꝰ. affert igit᷑ nomi
ni scĩ sp̃s głam. qui eũ fac̃ latius innotescere: quando increduloꝵ corda con¬
tit. nom̃q eiꝰ dilatat ꝑ multitudinẽ plebis turbasq popłoꝵ:. qđ mag
ad docentiũ uidet᷑ ꝑtinere cautelã. Sed nec illud iudices ociosũ : qđ afferte
quarto repetit. hȩc figura dr̃ epymone. latine repetitio crebra sermonis.
quȩ multa colligit umꝰ uerbi iteratione decursa. Seqͥt᷑. Adorate dñm. in
aula scã eiꝰ id ẽ. colite eũ in conscientia ur̃a mundissima. Ipsa ẽ enĩ aula

Expanded text:
in aula sancta ejus. Supra dixit, ipsi afferte gloriam; modo dicit, nomini ejus. Affert igitur nomiqui eum facit latius innotescere, quando incredulorum corda convertit, nomenque illius dilatat per multitudinem plebis turbasque populorum; quod magis ad docentium videtur pertinere cautelam. Sed nec illud judices otiosum, quod afferte quarto repetiit. Haec figura dicitur epimone, Latine repetitio crebra sermonis, quae multa colligit unius verbi iteratione decursa. Sequitur, adorate Dominum in aula sancta ejus; id est colite eum in conscientia vestra mundissima. Ipsa est enim aula
Abbreviated transcription (Latin):
bescere: quȩ sp̃e suã cognoscit᷑ in tanta uirtute posuisse. Ipsũ enĩ elegit inuocare: qui
nullis mundanis conuersationib polluunt᷑: sed in ipsa scĩtate transeunt qua susci¬
pere meruer̃. Rectos aut̃ illos accipi uolunt: qui ia matura ȩ̨tate conuersi. diuino

Expanded text:
bescere, quae spem suam cognoscitur in tanta virtute posuisse. Ipsum enim elegit invocare, qui bescere, quae spem suam cognoscitur in tanta virtute posuisse. Ipsum enim elegit invocare, qui nullis mundanis conversationibus polluuntur, sed in ipsa sanctitate transeunt, quam suscipere meruerunt. Rectos autem illos accipi volunt, qui jam matura aetate
Abbreviated transcription (Latin):
icis requie conquiescit. Merito gͦ post tanta quȩ patit᷑ remita sibi pecca
in euangłio petrũ dñs respexit ut fleret. Ad didit causã. qua perire non debeant:
qm multiplicati st̃: Pauci enĩ: crederent᷑ fortasse contẽpni. Multorũ uͦ ꝑditio: sine
mo dolore non poterat sustineri. Seqͥt᷑. Quia odio iniquo oder̃ me. Eccłam
mniquo odio oderant: quia dũ ꝓ ipsis orationẽ funderet. illi tam̃ eã ꝑsequi nulla int̾missi¬
one cessabant Et idõ addidit. odio iniquo: quia eẽ. uidet᷑ & iustũ: sic̃ ẽ illud. Perfecto odio o
tit eccła rectissimã custodiri: ut seruata ab scismaticis nulla queat aduersitate confundi.
sed sine macula & ruga sponso suo ornata fidei uirtutib offerat᷑. Subiungit᷑ causa ꝓba¬
bilis. qua petitionẽ suã consequi debuisset: qm̃ inuocauit dñm. Reuera ñ meret᷑ eru¬

Expanded text:
pacis requie conquiescit. Merito ergo post tanta quae patitur, remitti sibi pecpacis requie conquiescit. Merito ergo post tanta quae patitur, remitti sibi pecrtit, sicut in Evangelio Petrum Dominus respexit ut fleret . Addidit causam qua perire non debeant: Quoniam multiplicati sunt. Pauci enim crederentur fortasse contemni, multorum vero perditio sine maximo dolore non poterat sustineri. Sequitur, quia odio iniquo oderunt me. Ecclesiam revera iniquo odio oderant, quia dum pro ipsis orationem funderet, illi tamen eam persequi nulla intermissione cessabant. Et ideo addidit odio iniquo, quia esse videtur et justum, sicut et illud: Perfecto odio odtit Ecclesia rectissimam custodiri, ut servata a schismaticis, nulla queat perversitate confundi, sed sine macula et ruga Sponso suo ornata fidei virtutibus offeratur. Subjungitur causa probabilis qua petitionem suam consequi debuisset, quoniam invocavit Dominum. Revera non meretur eru
Abbreviated transcription (Latin):
si ad dñm iugit̃ oculos eleuemꝰ: qm ille respectus ab om̃i nos offensione reddit a
ne respondet. Quia suꝑius dix̃. oculi mei semꝑ ad dnm: nunc dic̃. respice in me. que ad¬
modũ ego inte. & miserere mei. Nã qui ad illũ semꝑ respex̃: ex egit ut eũ miseratus ipse
respiciat: Addidit qͦq miscđiae amplissimas causas : quando unicus plus amat᷑ pau
ieis eripe me. Dilatata ẽ. eccłae tribulatio : dũ cogitationes suas ꝑ muno¬
tates. ubi ẽ. seminata distendit. Necessẽ ẽ. enĩ ut copioso fasce deprimat᷑: quȩꝓ multis
afflgit᷑ de necessitatib enĩ dic̃. quas ꝑsecutoꝵ atq hereticoꝵ patiebat᷑ insidus. hi sunt
enĩ: qui necẽ inferre cupiunt.xp̃ianis. Suas enĩ recte dicebat: quas studio caritatis assump
latente s. patitur diuno reseruareͥ udicio. Labor enĩ ipsius ẽ quia multis ꝑsecutionib
multaq contentione fatigat᷑: & semꝑ prauoꝵ obiectionib lacessita nulla hic optatȩ

Expanded text:
si ad Dominum jugiter oculos elevemus, quoniam ille respectus ab omni nos offensione reddit alne respondet, quia superius dixit, Oculi mei semper ad Dominum, nunc dicit, Respice in me, quemadmodum ego in te, et miserere mei. Nam qui ad illum semper respicit, exigit ut eum miseratus ipse respiciat. Addidit quoque misericordiae amplissimas causas, quando unicus plus amatur, pa necessitatibus meis eripe me. Dilatata est Ecclesiae tribulatio, dum cogitationes suas per muntates, ubi est seminata, distendit. Necesse est enim ut copioso fasce deprimatur, qui pro multis affligitur. De necessitatibus enim dicit, quas persecutorum atque haereticorum patiebatur insidiis. Hi sunt enim qui necem inferre cupiunt Christianis. Suas enim recte dicebat, quas studio charitatis assumplatentes patitur divino reservari judicio. Labor enim ipsius est, quia multis persecutionibus multaque contentione fatigatur; et semper pravorum objectionibus lacessita, nulla hic optatae
Abbreviated transcription (Latin):
uũ me fac dñe qm intrauer aquȩ usq ad animã meã & in apolypsi legit᷑ euui¬
tas sedens suꝑ aquas multas. Qua ꝓpt̃ istis allusionib: hoc significari manifestũ
ẽ sp̃m sapientiȩ legẽ poptis condidisse. Seqͥt᷑ ds maiestatis intonuro hocenã
ꝑtinet ad sp̃m sapientiȩ. dic̃ enĩ qͥndo diẽ udicu p̃dicauit tũ gebenne penas
inestimabili t̃rore p̃dix᷑: ut ñ tã loqui qua in tonare uideret᷑. Subiunt̃ etiã dñs

Expanded text:
uoniam 94 intraverunt aquae usque ad animam meam ; et in Apocalypsi legitur: Civitas sedens super aquas multas . Quapropter istis allusionibus hoc significari manifestum est Spiritum sapientiae legem populis condidisse. Sequitur, Deus majestatis intonuit. Hoc etiam pertinet ad Spiritum sapientiae. Dicit enim quando diem judicii praedicavitinaestimabili terrore praedixit, ut non tam loqui quam intonare videretur. Subjunxit etiam, Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
tione. Prius enĩ de uniuersali diẽ eccła : nunc uenit ad scõs in quib gła dĩ habitare cog¬
noscit᷑: de quib apłs dic̃. Templũ enĩ dĩ sc̃m ẽ qđ estis uos. dicendo eñi habitationis loc̃
humani pectoris significauit archanũ: mrabilit̃ subiungens głae tuae: quia ubicunq
habitat. gła ẽ Gloriosũ enĩ efficit. quicquid in habitare dignat᷑: & ab hospitis merito
uitã meã. Iuste rogat. ne cũ impus anima eiꝰ pereat. Cũ impiis infuturo iudicio. cũ quib
hic cõmunẽ ñ habuit actionẽ. Merito aut̃ ab eis ibi se sequestrari petut: a quib hic se ipi
diuisit. Sanguinũ enĩ uiri st̃ qui carnalit̃ uiuunt: & nulla uissa cȩlestia concupiscunt.
Pereunt enĩ tales de futura ierłm: qui ꝓ sua impietate damnandi st̃. In quorũ manibus

Expanded text:
s, in quibus gloria Dei habitare cognoscitur: de quibus Apostolus dicit: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Dicendo enim habitationis locum, humani pectoris significavit arcanum; mirabiliter subjungens, gloriae tuae, quia ubicunque habitat, gloria est. Gloriosum enim efficit quidquid inhabitare dignatur, et ab hospitis merito ris sanguinum vitam meam. Juste rogat ne cum impiis anima ejus pereat in futuro judicio, cum quibus hic communem non habuit actionem. Merito enim ab eis ibi se sequestrari petiit, a quibus hic se ipse divisit. Sanguinum enim viri sunt, qui carnaliter vivunt, et nulla jussa coelestia concupiscunt. Pereunt ergo tales de
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nomine in hoc mundo posita declarat᷑ eccła : quȩ contra carnalia uicia bella ge¬
rens. merito expeditionalis habitaculi nom̃ accepit. Qua ꝓpt̾ hunc psalmũ xp̃iani
petent̃ eiꝰ laudib ornaret᷑ : Est enĩ totus psalmꝰ sp̃s scĩ laude plenissimꝰ & ꝑ ua
rias allusiones p̃conia eiꝰ maiestatis ex oluens: hoc ẽ. qđ oratores dicunt. demons¬
tratiuũ genus: qͣndo ꝑ huiꝰ modi descriptionẽ ostendit᷑ aliqͥs. atq cognoscit᷑
Sed quid de illo a quoqũa congrue poterat dici: nisi qđ de se dign̾atus ef¬

Expanded text:
enim nomine in hoc mundo posita declaratur Ecclesia, quae contra carnalia vitia bella gerens, merito expeditionalis habitaculi nomen accepit. Quapropter hunc psalmum Christiani s sancti laude plenissimus, et per varias allusiones praeconia ejus majestatis exsolvens. Hoc est quod oratores dicunt demonstrativum genus, quando per hujusmodi descriptionem ostenditur aliquis atque cognoscitur. Sed quid de illo a quoquam congrue poterat dici, nisi q
Abbreviated transcription (Latin):
fortis atq desiderabilis : totus hic textus ad ꝑfectũ aptandus ẽ. xp̃ianũ qui
dño largiente diuerso rũ laude meritorũ in ecła eiꝰ constanti animo ꝑseuerans.¬

Expanded text:
fortis atque desiderabilis, totus hic textus ad perfectum aptandus est Christianum, qui fortis atque desiderabilis, totus hic textus ad perfectum aptandus est Christianum, qui Domino largiente diversorum laude meritorum in Ecclesia ejus constanti animo perseverans
Abbreviated transcription (Latin):
uidentiũ : quia ipsos reuera gratos habet. quib conspectũ suȩ contẽplatio¬
uis indulget Subiungendo enĩ ex om̃ib angustus meis. nullã in se mac
ne macula & ruga ConcΙVsΙo Audiamꝰ que admodũ adhuc in angustus huiꝰ
mundi posita ꝑ totũ psalmũ ad li Aberatorẽ suũ clamet eccła: & desinamꝰ tribu¬
lationes nr̃as impatient̃ ferre : cũ ipsã matre constet ꝓ nob̵ grauissimas angustias
sustinere. Portemꝰ aduersa dño uuante uirilit̃ speremꝰ de eius pietate constant̃.
quia si nos in sponsȩ partib ꝑmanemꝰ. dõ largiente cũ ipsa simul ad et̾na gau¬
dia ꝑuenimꝰ. Numerus etiã iste bis duodenus. mysteria nob̃ suꝑna declarat: qđ ui¬
ginti quatuor seniores indefessis uocib laudes dño suaui modulatione concelebrei
cõmonens ut ad similitudinẽ eor & nos psalmũ istĩ. frequentata deuotione cante¬
psalmꝰ significet in actib: nr̃is conuenientiã sp̃ualiũ rerũ: dauid aut̃ m.

Expanded text:
quia ipsos revera gratos habet quibus conspectum suae contemplationis indulget. Subjungendo enim, Ex omnibus angustiis meis, nullam in se macune macula et ruga. Conclusio psalmi Audiamus quemadmodum adhuc in angustiis hujus mundi posita, per totum psalmum ad liberatorem suum clamet Ecclesia; et desinamus tribulationes nostras impatienter ferre, cum ipsam matrem constet pro nobis 86 gravissimas angustias sustinere. Portemus adversa, Domino juvante, viriliter; speremus de ejus pietate constanter, quia si nos in Sponsae partibus permanemus, Deo largiente, cum ipsa simul ad aeterna gaudia perveniemus. Numerus iste bis duodenus mysteria nobis superna declarat, quod viginti quatuor seniores indefessis vocibus, laudes Domino suavi modulatione concelebrent, commonens ut ad similitudinem eorum, et nos psalmum istum frequentata devotione cantepsalmus significet in actibus nostris convenientiam spiritualium rerum, David autem manu
Abbreviated transcription (Latin):
ddid uot paprdunt᷑ quiñ solũ ertinguere sed eaã auiditate furoris ipsas qͦq huma¬
nas arnes cpiunt crudelit deuorare ee idõ inimico tanta serttas pditur dec liber¬
onis gr̃a duplicet: A diecit & ui tribulant me inimici mei ipsi infirmatieste ceb ulerẽo
ones sus iste pendet de supiori sententia Erobatio ẽ eñi. qͦmͦ nullũ timere debiussec
dasi psecutores qui formidari potennt subriuint᷑ quis rogo timor eriti q̃pelo potius
illi cadim qumpugnare iuidebant᷑ : Consequent᷑ aut̃ uerba s posttailmus fuit infinuu¬
mare post cadere Et intuere. qm̃ hic fideliũ beneficia breuit exponunt ut n aliui
passionib p̃munt᷑ sed illi magis corruant qͥ in nocentũ sanguine leuorare fesemant

Expanded text:
hic vota panduntur, qui non solum exstinguere, sed etiam aviditate furoris, ipsas quoque humahic vota panduntur, qui non solum exstinguere, sed etiam aviditate furoris, ipsas quoque humanas carnes cupiunt crudeliter devorare. Et ideo inimicorum tanta feritas proditur, ut liberationis gratia duplicetur. Adjecit: Qui tribulVersus iste pendet de superiore sententia; probatio est enim quomodo nullum timere debuisset. Nam si persecutores qui formidari poterant, subruerunt, quis, rogo, timor erit, quando potius illi cadunt, qui impugnare videbantur? Consequenter autem verba sunt posita; prius fuit infirmari, post cadere. Et intuere quoniam hic fidelium beneficia breviter exponuntur, ut non illi qui passionibus premuntur, sed illi magis corruant qui innocentium sanguinem devorare festinant
Abbreviated transcription (Latin):
Ebreuit̃ forma ꝑfecta ẽ. Nunc ad exponenda uerba redeamꝰ. Propħa ign
dic̃. exultans se quequa hominĩi ñ timere : qm̃ a dõ fuerat illuminatus: ostendens for¬
midinẽ semꝑ hab̃e tenebras suas. quando contra eã ponit᷑ illuminatio suꝑna. Seqͥt᷑.¬
& salus mea. In quo uerbo. cuncta concludit : & ualitudinẽ corporis. & animȩ sospi¬
tatẽ. Utraq eñi indicia sunt salutis: quando sustment udelicet grauissimas passiones
Qũe timebo: id ẽ nullũ hominũ formidabo. limor enĩ fecerat dñi: ne queqũa aliũ ti¬
mere potuisset. Seqͥt᷑. Dñs defensor uitȩ meae᷑ a quo trepidabo : Multi ꝑ actus iniquos
accepta dñi munera ꝑdider̃ : quorũ aut̃ defensor fuit dñs. nullatenꝰ aliqͥd amiser̃.
tmebo. tales qu ippe int̾rogationes ꝓ abnegationib accipiendas eẽ. ñ dubiũ ẽ. Ad¬
didit dũ apppiant suꝑ me nocentes. ut edant carnesimeas Trueulendiũ urmiora

Expanded text:
breviter forma perfecta est. Nunc ad exponenda verba redeamus. Propheta ergo dicit exsultans, se quemquam hominum non timere, quoniam a Deo fuerat illuminatus, ostendens formidinem semper habere tenebras suas, quando contra eam ponitur illuminatio superna. Sequitur, et salus mea. In quo verbo cuncta concludit, et valetudinem corporis, et animae sospitatem. Utraque enim sunt indicia salutis, quando sustinent videlicet gravissimas passiones. Quem timebo? id est nullum hominum formidabo. Timor enim fecerat Domini, ne quemquam alium timere potuisset. Sequitur: Dominus defensor vitae meae, a quo trepidabo? Multi per actus iniquos accepta Dei munera perdiderunt. Quorum autem defensor fuit Dominus, nullatenus aliquid amiserunt. ius posuit, quem timebo? Tales quippe interrogationes pro abnegationibus accipiendas esse non dubium est. Addidit: Dum appropiant super me nocentes, ut edant carnes meas. Truculentium inimicorum