comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
monstrauero. Tunc exut de terra
caldrorum: & habitauit in carram.
⁊ in de post quam mortuus ẽ pater eius.
transtulit eum interramistam: inqua
minc uos habitatis. Et non dedit illi
hereditatẽ in ea nec passum pedis: sed
rxꝓmisit dare illi eam in posfessionem.
& semini eius post ipsum: cum nonha¬
beret filium. Locutus ẽ autem ei d̃s.
quia erit femen eiꝰ accola interra aliena:
ꝙferuituti eos subicient. &. male trac¬
tabint annis quadringentis. Et gentẽ¬
cui seruierint: uidicabo ego dicit dñs.¬
t post hȩc exibunt: & deseruient mͥ in
loco isto. Et dedit illi testamentum
circiuncisionis: & sic genuit ysade. et
circumcidit eum dix octaua. & ysaae
iacob &. iacob duodrcim patriarchas.
t patriarchr emulantes ioseph: uendi¬
derunt inxgyptum. Et erat dĩ cum
eo: & rripuit rum ex om̃ib tribulatio¬
nibus eus. Et dedit ei gr̃am & sapienti¬
um: in conspectu pharaonis regis egyp¬
ti. Et constituit eum prepositum suꝑ
egyptum: &. suꝑ omneni domũ suam.

Expanded text:
monstravero tunc exiit de terra Chaldeorum et habitavit in Charram et inde postquam mortuus est pater eius transtulit illum in terram istam in qua nunc vos habitatis et non dedit illi hereditatem in ea nec passum pedis et repromisit dare illi eam in possessionem et semini eius post ipsum cum non haberet filium locutus est autem Deus quia erit semen eius accola in terra aliena et servituti eos subicient et male tractabcui servierint, judicabo ego, dicit Dominus.et post haec exibunt, et servient mihi in loco isto. Et dedit illi testamentum circumcisionis: et sic genuit Isaac, et circumcidit eum die octavo: et Isaac, Jacob: et Jacob, duodecim Patriarchas. Et Patriarchae aemulantes, Joseph vendiderunt in Aegyptum, et erat Deus cum eo: et eripuit eum ex omnibus tribulationibus ejus: et dedit ei gratiam et sapientiam in conspectu Pharaonis regis Aegypti, et constituit eum praepositum super Aegyptum, et super omnem domum suam.
Abbreviated transcription (Latin):
septem. plenos spũ scõ & sapientia: quos
constituamus suꝑ hoc opus. Nos uero.
orationi & ministerio uerbi. instantes eri¬
mus. Et placuit sermo coram om̃i nul¬
titudiur: o elegerunt stephanum
uirum plenũ fide & spũ scõ: & philip¬
pum. & prochorum . &. nichanorrm.

Expanded text:
os constituamus in hanc rem. Nos vero orationi et ministerio sermonis instantes erimus. Et placuit sermo coram omni multitudine. Et elegerunt statim Stephanum virum plenum fide et Spiritu sancto, Philippum, Prochorum, et Nicanorem,
Abbreviated transcription (Latin):
ad man  ꝙ tacent. post modut uero
adeiare resugiunt. Nis quod natitã
banc suꝑ fe asumptam conspiciunt. pros¬
tratam ulidere ꝑtimescunt: Nec iam
fubse uelut infirmã contempnere ausi
sunt. quan suꝑ se iudelicet incelis reg¬
nantem tenrrant᷑. Nec habere dedignan¬
tur homuine socium: qui suꝑse ad orant
nequa nos unmunditia polluat: qui m
cterna p̾scientia &. dĩ ciues. &. angelis
cquales sumus. Uendicemus moribus
diguitatem nr̃am. Nulla uos luxuria
in quinet: nulla turpis cogitatio accuset.
Non malitia mentem mordrat: ñ inuidix
rubigo consumat. non elatio inflrt.
Don ambitio ꝑterrena oblectamenta
dilanet: non ira inflamnet. Du .&. eñi
uocatisunt homines. Defende gͦ tibi
homo contrauitia honorein dei: quia
propter te factus deus homo.¬

Expanded text:
antur, et tacent, postmodum vero adorari refugiunt, nisi quod naturam hanc super se assumptam conspiciunt, substratam sibi videre pertimescunt? Nec jam sub se velut infirmam contemnere ausi sunt, quam super se videlicet in coeli Rege venerantur. Nec habere dedignantur hominem socium, qui super se adorant hne qua nos immunditia polluat, qui in aeterna praescientia et Dei cives, et angelis ejus aequales sumus. Vindicemus moribus dignitatem nostram, nulla nos luxuria inquinet, nulla nos turpis cogitatio accuset, non malitia mentem mordeat, non invidiae rubigo consumat, non elatio inflet, non ambitio per terrena oblectamenta dilaniet, non ira inflammet. Dii etenim vocati sunt homines. Defende ergo tibi, o homo, contra vitia honorem Dei, quia propter te factus est Deus homo
Abbreviated transcription (Latin):
osfimdatur : nectamen ĩpse solem cuꝰꝰ
lumins ꝑtund itͣ aspĩciat. Sed non
sime talet oĩno suꝑna pietas despe¬
it: ut rum telam uii saluti. qua ad
hibuit. Ipse iux inuisibilis. ipsadĩ sapi¬
attia. carnr inqua uigeri posset induta
eit: que iithominis habitu
appareus & loquers hominib. paulatim
fide purificata rorum corda. ad cognitio¬
nem sur diuius iusionis ꝓueheret. Mis¬
sus ẽ antr illum homo magni meriti:
cuus testimon̾o pararentur om̃s adau¬
diendam mox ut appareret iplam dei
so pientiam.: aduidendũ ipsum solem
listicie nubr iam corporis trctum: id:
ai: uidendum audiendumq hominem
qui d̃s eẽt. plenum gr̃e & ueritatis.
Fuit inquit homo missus adeo: cui nom̃
erat ioħes. Hic uenit intestimonium.
ut testimonium ꝑhiberet de lumute:
ut om̃s crederent ꝑillum. Non ait
ut om̃s crederent millum: mabe dictꝰ em̃
homo qui confidit in homine.&. ponit
carnem brachiũ suum:. sed ut om̃s inqͥt

Expanded text:
offundatur, nec tamen ipse solem, cujus offundatur, nec tamen ipse solem, cujus lumine perfunditur, aspiciat. Sed non tamen tales omnino superna pietas despexit, verum medelam eis salutis, qua ad hibuit. Ipsa enim lux invisibilis, ipsa Dei sapientia, carnem, in qua videri posset, induta est, quae in hominis habitu apparens, et loquens hominibus paulatim fide purificata, eorum corda ad cognitionem suae divinae visionis proveheret. Missus est ante illum homo magni meriti, cujus testimonio pararentur omnes ad audiendam mox, ut appareret, ipsam Dei sapientiam, ad videndum ipsum solem justitiae, nubae jam corporis tectum; id est, ad videndum audiendumque hominem, qui Deus esset, plenum gratiae et veritatis. Fuit, inquit, homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes. Hic venit in testimonium, ut testimonium perhiberet de lumine, ut omnes crederent per illum. Non ait, Ut omnes crederent in illum. Maledictus enim homo qui confidit in homine, et ponit carnem brachium suum ; sed ut omnes, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
apud dm̃ semꝑ fuisse declarat dicens.
Et uerbũ erat apud dm̃. Ali eũ uerum
hominẽ: ille uerũ confirmat ẽẽ deum
dicens. Et ds̃ erat uerbũ. Alu hominẽ
ẽum apud homines temporalit̃ conũsatũ:
ille dm̃i apud dm̃ inprincipio manentẽ
ostendit dicens. Hoc erat in principio
apud deum.
lii magnalia quȩ in hominr ges¬
sit ꝑhibent: ille qͦdomnẽ erra¬
turam uisibilẽ & inuisibilem. ꝑ
ipsũ ds̃ pater fecerit docet dicens. Omĩa
ꝑipsũ facta sunt: &. sine ipso factuni est
nichil. Et mire bratus ioħes iuinicio
euglii sui. de diuinitate saluatoris.&. fidẽ
recte credentiũ sublimit̃ imbuit: &. he¬
reticoꝵ ꝑfidiam potent̃ exuperat Fuer̃t
naniq hi retici: quidicerrnt. Si gͦ uatꝰ
est. xp̃c: erat tempiũ qͦndo ille nonerat.
Quos primo sermone reoarguit: cumait.
Inpͥncipio erat uerbũ. Neq uͦ ait in pͥn¬
apio cepit eẽ uerbũ. sed in principio
ebat uerbũ: ut uidelicet cũ ñ extẽpore

Expanded text:
er fuisse declarat, dicens: Et Verbum erat apud Deum. Alii eum verum hominem, ille verum confirmat esse Deum, dicens: Et Deus erat Verbum. Alii hominem eum apud homines temporaliter conversatum, ille Deum apud Deum in principio manentem ostendit, dicens: Hoc erat in principio apud Deum. Alii magnalia quae in homine gessit perhibent, ille quod omnem creaturam visibilem et invisibilem per ipsum Deus Pater fecerit, ostendit, dicens: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Et mire beatus Joannes in initio Evangelii sui de divinitate Salvatoris, et fidem recte credentium sublimiter imbuit, et haereticorum perfidiam potenter exsuperat. Fuere namque haeretici, qui dicerent: Si ergo natus est Christus, erat tempus quando ille non erat: quos primo sermone redarguit, cum ait: In principio erat Verbum. Neque vero ait, In principio coepit esse Verbum, sed in principio erat Verbum: ut videlicet eum non ex tempore
Abbreviated transcription (Latin):
de libro uiuentium. & cum iustis non
scribantꝰ. Qui brne etiam inbechlerin
nascitur. Bethleem quippe: domus panis
inter pretatur. Ipse namq est quiait.
Egosum panis uiuus: qui drcelo descendi.
Locus gͦ in quo dñs nasceretuir. domus panis
ante uocatus ẽ: quia futurum ꝓfecto
erat. ut ille ibi ꝑinateriam carnis appare¬
rit: qui ȩleetoꝵ mentes interua satietati
reficeret. Quinon in parentum ac mo
sed inuia nascitur: its pfecto oster. derit.
quia ꝑhumanitatẽ quam assumpstrat.
quasi in alitno nascebat᷑. Aenum uide¬
licet non scd̾m potestatẽ dico: sed scdm
naturam. Nam de potestate eius scrip¬
tumẽ. In piopria uenit. Innatura &.¬
enim sua anti tempora natus ẽ: innr̃ uͦ
ueuit extempore. Quiꝰgꝰ eternus pri.¬
mantus temporalis apparuit: alixnũ
est ubi descendit. Et qu a ꝑ propham
dicitur om̃is caro fenum: factus homo
fenum nr̃m ueecit infeurarutum : qui
de semet pso ait. Nis granuin fruiu̾te
cadei interra mortuum fuerg. ꝓpsũ

Expanded text:
de libro viventium, et cum justis non scribantur . Qui bene etiam in Bethlehem nascitur: Bethlehem quippe domus panis interpretatur. Ipse namque est qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Locus ergo in quo Dominus nascitur, domus panis antea vocatus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam carnis appareret, qui electorum mentes interna satietate reficeret. Qui non in parentum domo, sed in via nascitur, ut profecto 1461 ostenderet, quia per humanitatem suam quam assumpserat quasi in alieno nascebatur. Alienum videlicet non secundum potestatem dico, sed secundum naturam. Nam de potestate ejus scriptum est: In propria venit . In natura etenim sua ante tempora natus est, in nostra venit ex tempore. Qui ergo aeternus permanens temporalis apparuit, alienum est ubi descendit. Et quia per prophetam dicitur: Omnis caro fenum , factus homo, fenum nostrum vertit in frumentum, qui de semetipso ait: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
unt: intentionem prioris discordit post¬
ponunt. & quos prius infirmos abire¬
tosq despererant: ianisotios uenerant᷑:
Hinc est enu quod loth &. iosur anglos
adorant. nec tomen ad orare ꝓhibent᷑:
iohes uͦ in apocalypsi adorare angłin
uoluit seo tamen isdem hunc angli
ne st adorare dibrat compescit dicens.
lide urfeceris: conseruus enim tiuuis siĩ¬

Expanded text:
unt, intentionem prioris discordiae postunt, intentionem prioris discordiae postponunt; et quos prius infirmos abjectosque despexerant, jam socios venerantur. Hinc est enim quod Loth et Josue angelos adorant, nec tamen adorare prohibentur; Joannes vero in Apocalypsi sua adorare angelum voluit, sed tamen 1463 idem hunc angelus ne se debeat adorare compescuit, dicens: Vide ne feceris, conservus enim tuus s
Abbreviated transcription (Latin):
resiceret: ne a eternȩ ĩtelligẽtiş pa¬
bulo iriuna remauerent. Ouid est autẽ
quod uigilantib pastorib angłi apparrt.
eosq dĩ claritas circumfulget: nisi quod
illi preceteris uidere sublimia merentur.
qui fidelib gregib pre esst sollicite sciunt
Dumq ipsi piȩ suꝑ gregem uigilant: di¬
uina suꝑ ros gr̃a largius chorischat.
Regem uͦ natum angłi nuntiat: eiusq uoci
angłoꝵ chori concinunt.ꝙ. eo. gauden¬
tes clamant. Ula mexcclsis do: q. iit̾ra
pa. homiib bone uoluntatis. Prius
quippe quam redemptor ur ꝑ carnem
biumus: aquorum claritate atq mnun¬
ditia ꝑprimȩ culpx mrritum. ꝑ cotidia¬
na delicta longe distabamus. Ouia
enim prccando extranei rramus adeo
extranros nos a suo consortio deputabant
ang i. ciurs dĩ. Sed quia nos cognouimꝰ
regem nr̃m: recognouerunt nos angłi
cures suos. Quia enim rex celi. terram
ur̃e caruis assumpsit: infirmitatem
nram. illa iam angłica celsitudo non
despieit. Ad pacem nr̃am angłi ri.de¬

Expanded text:
pabulo jejuna remanerent. Quid autem est quod vigilantibus pastoribus angelus apparet, eosque Dei claritas circumfulget, nisi quod illi prae caeteris videre sublimia merentur, 1462 qui fidelibus gregibus praeesse sollicite sciunt? Dumque ipsi pie super gregem vigilant, divina super eos gratia largius coruscat. 2. Regem vero natum angelus nuntiat, ejusque voci angelorum chori concinunt, et congaudentes clamant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Prius quippe quam Redemptor noster nascebuimus, a quorum claritate atque munditia per primae culpae meritum, per quotidiana delicta longe distabamus. Quia enim peccando extranei eramus a Deo, extraneos nos a suo consortio deputabant angeli cives Dei. Sed quia nos cognovimus Regem nostrum, recognoverunt nos angeli cives suos. Quia enim coeli Rex terram nostrae carnis assumpsit, infirmitatem nostram illa jam angelica celsitudo non despicit. Ad pacem nostram angeli rede
Abbreviated transcription (Latin):
quise dicunt apłos ex̾ꝙ. non sunt .&. in¬
uenisti eos meudaces. & patientiam ha¬
bes: & sustiniusti ꝓpter nomen meum
&. non defecisti. Sed habro aduersus
te: quod caritatem tuã primam re¬
liquisti. Memor esto itaq unde exci¬
deris. &age pyuitentiam. & prima
opera fac. Sin autem uenio tibi. ꝙ.
mouebo candelabrum tuum deloco
suo. nisi penitentiam egeris. Sed hoc
habes bonum: quia odisti facta neho¬
laitarum. quȩ & ego odi. Qui habet

Expanded text:
on sunt et invenisti eos mendaces et patientiam habes et sustinuisti propter nomen meum et non defecisti sed habeo adversus te quod caritatem tuam primam reliquisti memor esto itaque unde excideris et age paenitentiam et prima opera fac sin autem venio tibi et movebo candelabrum tuum de loco suo nisi paenitentiam egeris sehabes bonum, quia odisti facta Nicolaitarum que ego odi’. Similit
Abbreviated transcription (Latin):
filios dĩ generatio spiritalis exbibuit.
Iue nos ditiis subdidit: iste nos florere
uirtutib fecit. Ille nos ꝑuitia de recit
quo primus cecidit: iste nos ꝑuirtutes
cleuat. qͦ primus ascendit. Ille quippe
pͥmꝰ cecidit in infernũ: ite prunus con¬
scendit incelũ. Interea frẽs dignum ẽ
ut indir dĩce natiuitatis. diem quoq
dñice resurrectionis sollẽpnit̾ audiacis
Unigenitus enim ds sicut ꝓuobis digna¬
tus ẽ nasci: sic ꝓnobis scd̾m carnr̃. dignatus ẽ
iori dignatus est etiam suscitari. Iste qͥppe dies
ẽ uisitationis: ille redemptionis. Opus
cium gr̃e qua nos ds̃ unigenitus saluos
fecit. conceptus in utrro cepit: ipsumq
opus gr̃e de sepulclro resuseitatꝰ im¬
pleuit. Conceptus inutero factus est
particeps mortis nr̃e: resurgens de
sepulchro. fecit nos participes uite sue
ad illũ quoq diem onĩs cũ gaudio &.
pace ꝑdlicat: popłinq suũ infidr et
caritate custodiat.

Expanded text:
filios Dei generatio spiritalis exhibuit. filios Dei generatio spiritalis exhibuit. Ille nos vitiis subdidit, iste nos florere virtutibus fecit. Ille nos per vitia dejecit, quo primus cecidit: iste nos per virtutes elevat, quo primus ascendit. Ille quippe primus cecidit in infernum, iste primus conscendit in coelum. 8. Interea, fratres, dignum est ut in die dominicae Nativitatis diem quoque dominicae Resurrectionis solemniter audiatis. Unigenitus enim Deus, sicut pro nobis dignatus est nasci, sic pro nobis secundum carnem dignatus est mori, dignatus est etiam suscitari. Iste quippe dies est visitationis, ille redemptionis. Opus enim gratiae, qua nos Deus Unigenitus salvos fecit, conceptus in utero coepit; ipsumque opus gratiae de sepulcro resuscitatus implevit. Conceptus in utero, factus est 555 particeps mortis nostrae; resurgens de sepulcro, fecit nos participes vitae suaad illum quoque diem omnes cum gaudio et pace perducat, populumque suum in fide et caritate custodiat.
Abbreviated transcription (Latin):
eam homo quẽ d̃s fecerat adõ separare¬
tur: mnc autẽ ad mariam bonus angli
uenit: ut in eahumane nature d̃s uini¬
genitꝰ uniret᷑. Uenit ad euam diabolus.
ut uitã nobis malignus auferrit: ue¬
nit ad mariam gabriel. ut uitã red¬
dendã hominib nuntiaret. Per pͥmi
hominis cul : .ĩ. cepit diabolus homini
homine suꝑari. Suꝑ primũ suꝑbusi
sub scdo captiuus. Per illũ nosc apti¬
uatos tenuit: ꝑ istum nos ubriatos
amisit. Primus adominobis auetr
extitit culpe. nouissimꝰ adã nob̾ aue¬
tt exticit gre. Ile deluno plastatus. ter¬
rrnos ꝓtulit uste de spũ scõ natus. celes¬
tes effecit. Per illuni ꝑdidinuis gram
priarẽ: ꝑistum recipinus gr̃am ampliorẽ.
Tile quippe nobis intulit peccati maculã.
cum qua nasceremur ad supplicium: iste
nobis contulit iustificationis gr̃am ut re¬
nasceremur adregnũ. Per illũ nos filios
scłi generatio carnalis effecit: ꝑistũ nos

Expanded text:
eam homo, quem Deus fecerat, a Deo separareeam homo, quem Deus fecerat, a Deo separaretur; nunc autem ad Mariam bonus angelus venit, ut in ea humanae naturae Deus Unigenitus uniretur. Venit ad Evam diabolus, ut vitam nobis malignus auferret; venit ad Mariam Gabriel, ut vitam reddendam hominibus nuntiaret. Per primi hominis culpam coepit diabolus homini homine superari: super primum superbus, sub secundo captivus. Per illum nos captivatos tenuit, per istum nos liberatos amisit. Primus Adam nobis auctor exstitit culpae, novissimus Adam nobis auctor exstitit gratiae. Ille de limo plasmatus terrenos protulit, iste de Spiritu sancto natus coelestes effecit. Per illum perdidimus gratiam priorem, per istum recepimus ampliorem. Ille quippe nobis intulit peccati maculam, cum qua nasceremur ad supplicium; iste nobis contulit justificationis gratiam, ut renasceremur ad regnum. Per illum nos filios saeculi generatio carnalis effecit, per istum nos
Abbreviated transcription (Latin):
angłi librraret: uerũ etiam inse ipso soꝑ
om̃s bonos angłos inpatris lexteram collo¬
caret : Datura enĩ quȩ inprimo homine
amalo angło captiuata fuerat: ipsa nunc
in scd̾o nomine. suꝑ om̃s honos angłos reg¬
nat. Natura que inp imo homine
inundũ peccato polluit: ipsa in scd̾o ho¬
mine mundũ apeccato mundauit. Primꝰ
homo de terra terrenus: scd̃s homo de
celo celestis. Primũ hominẽ mulier cor¬
rupta mente decepit: scdm hominem
uirgo in corrupta uirginitate concepit.
Inprimi hominis coniuge. nequitia dia¬
boli seductam de prauauit mentẽ: in
sedĩ autem hominis matre. gr̃a dĩ &. men¬
tem integra seruauit & carnẽ. Menti
contulit firmissimã fide: carni abstu¬
ut omino libidinẽ. Qm̃ igitur miserabi¬
liter ꝓpeccato dampnatus ẽ hõ: idõ sine
peccato mirabilit̾ natus ẽ õs homo. At
tendite fr̾es medicinalis gr̃e lineas: di¬
uina nobis benignitate monstratas.
Tunc ad euam angłs malus accessit: ut ꝑ

Expanded text:
 verum etiam in seipso super omnes bonos angelos in Patris dextera collocaret. Natura enim quae in primo homine a malo angelo captivata fuerat, ipsa nunc in secundo homine super omnes bonos angelos regnat. Natura quae in primo homine mundum peccato polluit, ipsa in secundo homine mundum a peccato mundavit. Primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis . Primum hominem mulier corrupta mente decepit, secundum hominem virgo incorrupta virginitate concepit. In primi hominis conjuge nequitia diaboli seductam depravavit mentem, in secundi autem hominis matre gratia Dei et mentem integram servavit et carnem: menti contulit firmissimam fidem, carni abstulit omnino libidinem. Quoniam igitur miserabiliter pro peccato damnatus est homo, ideo sine peccato mirabiliter natus est Deus homo. 7. Attendite, fratres, medicinalis gratiae lineas, divina nobis benignitate monstratas. Tunc ad Evam angelus malus accessit, ut per
Abbreviated transcription (Latin):
uia largient dño missariun
sollemp na ter hodir cęlebratu¬
risumus: loqui dui de eugli¬
ca bectione nonpossumus. Sed nos ali¬
quid uilbreu t̃ dicere: redẽpttais nr̃i
natiuitas ipsa compellit. Quid ẽ quod
nascituro dño inuidus describitur. isi
hoc quod aꝑte monstrat᷑. quia ile appa¬
rebat in carne. qui ȩlectos fuos astribe

Expanded text:
uia, largiente Domino, missarum solemnia ter hodie celebraturi sumus, loqui diu de Evangelica lectione non possumus. Sed nos aliquid vel breviter dicere Redemptoris nostri nativitas ipsa compellit. Quid est quod nascituro Domino mundus describitur, nisi hoc quod aperte monstratur, quia ille venieb
Abbreviated transcription (Latin):
lt etiam homini se ipsũ facer&. panein:
s inul homi.iis & aumã suscepit ꝙ. car¬
nem. Aecepit utramq uerã: utramq
scãm: utrãq murdã. Accepit animã
Caruẽ uͦ ꝓpterea dignatus ẽ habere mor¬
talẽ: ut scd̾m ipsam moriens. mortẽ uin¬
ceret. scd̾i ipsam etiam resurgeret:
Nagnũ mysterium fẽrs dilectissimni:¬
magnũ diuinx diectionis inditium.
Homo deũ cont̾epnens a dõ discessit: dĩ
hominẽ diligens. ad homines uenit.
Duexit imn pium: ut faceret saluum.
Diexit iutirmũ: ut faceret sanũ. Dilex̃
perueriũ: ut faceret rectum.
Darxthortuũ: ut facerit uiuũ.
Et quid ampliꝰ dicaui: quando quidẽ ds

Expanded text:
ut etiam hominum seipsum faceret panem, ut etiam hominum seipsum faceret panem, simul hominis et animam suscepit et carnem. Accepit utramque veram, utramque sanctam, utramque mundam: accepit animam carnem vero propterea dignatus est habere mortalem, ut secundum ipsam moriens mortem vinceret, secundum ipsam etiam resurgeret, Magnum mysterium, dilectissimimagnum divinae dilectionis indicium. Homo Deum contemnens a Deo discessit, Deus hominem diligens ad homines venit. Dilexit impium, ut faceret justum; 554 dilexit infirmum, ut faceret sanum; dilexit perversum, ut faceret rectum; dilexit mortuum, ut faceret vivum. Et quid amplius dicam? quan
Abbreviated transcription (Latin):
incelo scõs angsos pascens: dies tempo
ris c hontiues interra reficiens.
⁊ enum panem angłoꝵ Ui.
mandu caret honio. ereator
angłoꝵ factus ẽ homo utrosq
pascens: & i ceger ꝑmantus. Quam
lonus panis q̃ ⁊ anglos pascit ꝑ sp
ut de ipsosatientur in patria.: &. nos pascit
ꝑfidẽ. ne drfitiamus inuia. luse panis qui
se ipsũ dat angłis ad gaudium stabilitatis:
se ipsũ dedit hominib ad remediũ sani¬
tatis. Et qui ẽ angłoꝵ esca: nobis factus
c̃ medicina. Ueruntam̃ hic dilectissimi
fr̃es attendite magnitudinẽ gr̃ȩ ꝙ ag¬
noscite quid d̾s homini dignatus ẽ pre¬
rogare. Xpc̃ enim dĩ filius de uero dro
as uerꝰ. &. unis cũ patre naturaliter ds̃:
semꝑ ex se ipso scõs angłos pascit: sea
tam̃ angłicã naturã dĩ filius non accepit.
Ut autẽ suam caritatẽ ds̃ ostenderit iunobis:
filus eius uaturã nr̃am suscepit ex nobis.
It d̾s imigenitus qui panis est angłorum.

Expanded text:
in coelo sanctos angelos pascens, dies temporis in coelo sanctos angelos pascens, dies temporis Christus homines in terra reficiens. Ut enim panem angelorum manducaret homo, creator angelorum factus est homo, utrosque pascens, et integer permanens. Quam bonus panis qui et angelos pascit per speciem, ut de ipso satientur in patria, et nos pascit per fidem, ne deficiamus in via! Ille panis, qui seipsum dat angelis ad gaudium stabilitatis, seipsum dedit hominibus ad remedium sanitatis; et qui est angelorum esca, nobis factus est medicina. 5. Verumtamen hic, dilectissimi fratres, attendite magnitudinem gratiae, et agnoscite quid Deus homini dignatus est praerogare. Christus enim Dei Filius, de vero Deo Deus verus, et unus cum Patre naturaliter Deus, semper ex seipso sanctos angelos pascit; sed tamen angelicam naturam Dei Filius non accepit. Ut autem suam caritatem Deus commendaret in nobis, Filius ejus naturam nostram suscepit ex nobis: et Deus unige
Abbreviated transcription (Latin):
qdñ erat . grãm nͦ quauerbum caro
factũ uenit querere & ialuu farere
qd perierat. Dnũꝑ otentiã qua fecit
salutare eiuis. Quid ẽ diem dedie. nisi
filium de patre: Est igitur de patre filiꝰ.
drdix dies: sed tamen pat̃ &. filius non
.ł io dies ᷤ sedius ẽ diecEst de patre filius:
sxd̃o ds̃: pat̾ tam̃ &. filius ñ duo dii. sed
uuus ẽ d̃i. Unus gͥ dies et̃nitaris simul
pat̃ &. filius a nobis agnoscit᷑: indie autẽ
temporis solus filius : nuenit᷑. Dies enĩ
eternus pat̾ & filius. nr̃m corpus & ani¬
uII III corpus animãq suscepit. Ap̃s dies
cternus uingenitꝰ informa dĩ manens:
xĩc indie temporis unigenitus formam
serui.ocipirns. Xp̃e dies eternus diues
ꝑria ens ut conderet nos: xp̃e indie
temporis pauꝑ factuis ut redimeret uos.
p̃e diei ⁊cernus uerlũ eructuatum
de corde patris: xp̃c indir temporis.
uerbo caro factum de uttro uirginis
uero: xp̃s indie temporis. sponsus ꝓce¬
dini dechalamo suo. Dtes ȩt̾uitatis

Expanded text:
um caro factum venit quaerere et salvum facere quod perierat; omnipotentiam, qua fecit salutare ejus . Quid est diem de die, nisi Filium de Patre? Est igitur de Patre Filius, de die dies; sed tamen Pater et Filius non duo dies, sed unus est dies. Est de Patre Filius, de Deo Deus; Pater tamen et Filius non duo dii, sed unus est Deus. Unus igitur dies aeternitatis simul Pater et Filius a nobis agnoscitur, in die autem temporis solus Filius invenitur. Dies etenim aeternus Pater et Filius nostrum corpus nostrum corpus animamque suscepit. Christus dies aeternus unigenitus in forma Dei manens; Christus in die temporis unigenitus formam servi accipiens. Christus dies aeternus dives permanens ut conderet nos; Christus in die temporis pauper factus ut redimeret nos.  dies aeternus Verbum eructatum de corde Patris, Christus in die temporis Verbum caro factum de utero virginis vero; Christus in die temporis sponsus procedens de thalamo suo . Dies aeternitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ceudit in montem dñi. aut quis requi¬
escet inmonte sc̃o eiꝰ: Cumq plures
qui ascensuri funt montem dñi descrip¬
sisset. qui diuersis furre ȩtatib: postra
infert. Hec est generatio querentiũ
dnm̃: querentium faciem dei iacob.

Expanded text:
cendet in montem Domini? aut quis requicendet in montem Domini? aut quis requiescet in monte sancto ejus ? Cumque plures qui ascensuri sunt in montem Domini, descripsisset, qui diversis fuere aetatibus, postea infert: Haec est generatio quaerentium Dominum, quaerentium
Abbreviated transcription (Latin):
Non fuit recordatus ioas patris eius ioia¬
de: quȩ am̃ sibi fecisset bona.
eM ergo zachariam tenxamus.
& occisionis consentiat locus.
querimus quare barachie dr̃
filius . &. non ioiade. Barachia inlin¬
gua nr̃a. benedictus dñi dicitur. Et
sacerdotis ioiade iusticia. hebreo no¬
mine demonstratur. In euangelio
quo utiuitur nazarei: ꝓfilio bara¬
chit filium ioiade scriptum reperi¬
mus. Simpliciores fr̃es. inter ruinas
templi &. altaris. siur inportarum exi¬
tibus que syloa ducunt rubra saxa¬
monstrantes: racharie sanguine mon¬
strant er̃ polluta. Non condempnamꝰ
errorrm: qui deodio iudeorum ꝙ fidĩ
pietate descendit. Dicamus breuiter
quare sanguis abel iusti usq adacha¬
riam filium barachie. ab illorum genr¬
ratione queratur: cum neutrum eoꝵ
occiderit. Regulȩ scripturarum est
duas generationes ponere bonorum
uel malorum: hoc ẽ singuloꝵ singulas.
Debonis sumamiis exempla. Quis as¬

Expanded text:
Non fuit recordatus Joas patris ejus JoaiNon fuit recordatus Joas patris ejus Joaidae, quae sibi fecisset bona . Cum ergo et Zachariam teneamus, et occisionis consentiat locus, quaerimus quare Barachiae dicitur filius, et non Joiadae. Barachia in lingua nostra benedictus Domini dicitur; et sacerdotis Joiadae justitia Hebraeo nomine demonstratur. In Evangelio quo utuntur Nazareni pro filio Barachiae filium Joiadae scriptum reperimus. Simpliciores fratres inter ruinas templi et altaris, sive in portarum exitibus, quae Siloamonstrantes, Zachariae sanguine putant esse polluta. Non condemnamus errorem, qui de odio Judaeorum, et fidei pietate descendit. Dicamus breviter quare sanguis Abel justi, usque ad Zachariam filium Barachiae ab illa generatione requiratur, cum neutrum eorum occiderit. Regula Scripturarum est, duas generationes ponere, bonorum vel malorum, hoc est, singulorum singulas. De bonis sumamus exempla: Quis as
Abbreviated transcription (Latin):
biguitas: quin is st quem cam frater
ociderit. Iustus autem non solũ ex dñi
UERIMus quissit iste ⁊acharias
filius barachie: quia multos
legimus ⁊ acharias. Et nelib̾a
nobis tribuatur erroris facultas: qurm
opiniones exponere. Aui zachariam
filium barachix dicunt. qui induodecĩ
ꝓphetis undecimus ẽ. patrisq in eo nom̃
cnsentit: sed ubi occisus sit int̾ templũ
& altare scriptura ñ loquitur: maxime
cum temporib eius uix ruine templi
fueruit. Ali rachariam patreni ioħis
intelligi uolunt: ex quib dam apocri¬
phorum somniis approbantes. quod
propterra occisussit. quia saluatoris p̃¬
dicaret aduentum. Et hoc quia descrip¬
turis ñ habet auctoritatẽ: eadem facili¬
tate contempnitur qua ꝓbat᷑. Alii uo¬
unt istum eẽ ⁊achariam. qui occisus ẽ
aioas rege uidex intertemplum & alta¬
re. sicut regnoꝵ narrat hẏstoria.
Sed obseruandum quod iste ⁊acharias
non sit filius barachiȩ. seds aius ioia¬
de sacerdotis. Unde ꝙ scriptura refero

Expanded text:
biguitas quin sit justus, quem Cain frater ejus occidit; justus autem non solum ex Domini nunc era. Quaerimus quis sit iste Zacharias filius Barachiae, quia multos legimus Zacharias. Et ne libera nobis tribuatur erroris facultas, additopiniones ponere. Alii Zachariam filium Barachiae dicunt, qui in duodecim prophetis decimus est, patrisque nomen in eo consentiat; sed ubi occisus sit inter templum et altare, Scriptura non loquitur, maxime cum temporibus ejus, vix ruinae templi fuerint. Alii Zachariam patrem Joannis intelligi volunt, ex quibusdam apocryphorum libris approbantes, quod propterea occisus sit, quia Salvatoris praedicaverit adventum. Hoc quia de Scripturis non habet auctoritatem, eadem facilitate contemnitur qua probatur. Alii istum volunt esse Zachariam, qui occisus sit a Joas rege Judaeae inter templum et altare, sicut Regum narrat historia. Sed observandum quod ille Zacharias non sit filius Barachiae, sed filius Joiadae sacerdotis: unde et Scriptura refert:
Abbreviated transcription (Latin):
creatore creatura. de factore si tura.
pariuuis de immenso. temporalis deeter¬
no. humilis de altissimo. plasitatus e
limo. de illo qͥomĩa creauit exnichilo:
Cuius ẽ inenarrabilis omĩpotentia. qua
nos gratuita bonitate fecit: nec minus
tamen ẽ menarrabilis gr̃a. qi ãnos
om̃i potentissim a miseratione saluauit.
qui & opus creatricis onĩpotentiȩ gratis
fecit: & opus gr̃e saluatricis omĩpotent̃
impleuit. illic habeus potestatẽ condru¬
di & regendi creaturã suã hic habens
potestatẽ ponendi &. sume ridi ꝓ nobis
animã suã. Oñpotentiã uͦ nc̃ dicunꝰ:¬

Expanded text:
creatore creatura, de factore factura, creatore creatura, de factore factura, parvulus de immenso, temporalis de aeterno, humilis de altissimo, plasmatus e limo de illo qui omnia creavit ex nihilo. Cujus est inenarrabilis omnipotentia, qua nos gratuita bonitate fecit; nec minus tamen inenarrabilis gratia, qua nos omnipotentissima miseratione salvavit. Qui et opus creatricis omnipotentiae gratis fecit, et opus gratiae salvatricis omnipotenter implevit: illic habens potestatem condendi et regendi creaturam suam, hic habens potestatem ponendi et sumendi pro nobis animam suam. Omnipotentiam vero hanc dic
Abbreviated transcription (Latin):
mensitas. Semꝑ cumpatre.: cumqꝰ illi
uua ẽ uaturalis eternitas. Seripti de
patre: dequo illi ẽ uaturalit᷑ cterna ua¬
tiuitas. Semꝑ inpatre: cũ qͦ illi ẽ una
naturalit᷑ equalisq diuinias Ealter¬
quidem le qͦd pater est: qlt. le qnoe
filius ẽ. neuter tumnẽ alter d qͥa pater
& filius utius ẽ ds. Quaꝓpter quando
de patre dõ aflio dõ nascitur sermo:
digne diciiniis alterũ ee̾ patrẽ.&. alterũ
filiũ. & nichilhominus digne dicinus
unũ dm̃i ẽẽ patrem & filium. Qumenĩ
dicuinis alterũ e̾e̾ patrẽ. aterũ filiũ:
discretas ꝑsonas genitoris genitiq mons
patrẽ & filiũ : ipsam unã natirã uidis¬
cretę diuinitatis ostendimꝰ. Altera ẽ
gͦ ꝑsona genitoris & geniti: sed uua est
natura genitoris &. gent.i. Quando uͦ
sufficient̃ aut digne loqͥ porerit qu
dequo.Homo de dõ. mortalis de ini¬
mortali. iusibilis de inusibili. mutal lis
de incominitabili. opus de opifice. de

Expanded text:
mensitas; semper cum Patre, cum quo illi mensitas; semper cum Patre, cum quo illi una est naturalis aeternitas; semper de Patre, de quo illi est naturaliter aeterna nativitas; semper in Patre, cum quo illi est una naturaliter aequalisque divinitas: ele qui Pater est, alter ille qui Filius est; neuter tamen alter Deus, quia Pater et Filius unus est Deus. Quapropter quando de Patre Deo et Filio Deo nascitur sermo, digne dicimus alterum esse Patrem, et alterum Filium; et nihilominus digne dicimus unum Deum esse Patrem et Filium. Cum enim dicimus alterum esse Patrem, alterum Filium, discretasPatrem et Filium, ipsam unam naturam indiscretae divinitatis ostendimus. Altera est enim persona genitoris et geniti, sed una est natura genitoris et geniti. 3. Quomodo vero sufficienter aut digne loqui poterit quis? De quo? Homo de Deo, mortalis de immortali, visibilis de invisibili, mutabilis de incommutabili, opus de opifice, de
Abbreviated transcription (Latin):
na inȩccła que erat iberosolunis: .ꝙ. om̃s
disꝑsi sunt ꝑ regiones uidee & samarir.
preter apłos. Curauerunt autem Ste¬
phanum uiri timorati: & fecerunt
planctum magnum super eum.

Expanded text:
esia, quae erat Jerosolymis, et omnes dispersi sunt per regiones Judaeae et Samariae, praeter Apostolos. Curaverunt autem Stephanum viri timorati, et fecerunt planctum magnum super eum.
Abbreviated transcription (Latin):
in c̃ceptu clausa: & i partu inccerupta ꝑmansit.
ira ista potentia: seo plus ẽ miranda msedĩa:
quod ille quisie nasci potuit. sic nasci
uoluit. Frat enĩ iam uuicus patti. qui
unice natus ẽ matri &. ipse factus ẽ ex¬
matreͥ quisibi fecerat matrẽ: sempitnꝰ
cumpatre. bodiernus exmatre. Lost
patrem dematre factus ẽ: ante omĩa
de patre ñfactus sed geuitus ẽ: sine qud
pat minqͣm fuit. siue qͣmat iuiquam

Expanded text:
in conceptu clausa, et in partu incorrupta permansit. in conceptu clausa, et in partu incorrupta permansit. Mira est ista potentia, sed plus est miranda misericordia, quod ille qui sic nasci potuit, nasci voluit. Erat enim jam unicus Patri, qui unicus natus est matri: et ipse est factus in matre, qui sibi fecerat matrem; sempiternus cum Patre, hodiernus ex matre: post matrem de matre factus, ante omnia de Patre non factus: sine quo Pater nunquam fuit, sine quo mater nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c decarne natus ẽ. Gauditẽ
sollẽpnter: & sempit̃num oiem hodi¬
uos temporalis effectus ẽ. tenipoꝵ e ffator
Propt̃ uos in carur apparuit minig. eon¬
ditor. ꝓpt̃ nos creatus ẽ creator. Quid
adhuc mortales reb mortalib oblecta¬
miii. & fugitiuã uitam si freri possit
truere conamini: Spes louge clarior
refulsit int̃̾ris: ut t̾renis uita ꝓmitte¬
retꝰ incelis. Hec ut crederet᷑: res inere¬
dibilior ꝓpagataẽ. Deos facturus qus
hontines erant: homo factus ẽ qui ds̃
erat. Nec amittens qͦd erat: fieri uoluit
ipse qͦd fecerat. Ipse fecit qͦd ee̾t: quia
hominẽ dõ addidit. non dm̃ in honuuẽ
ꝑdidit. Miramur uirginis partum.
ꝙ nouũ ipsũ nascendi modũ. uicreou¬
us ꝑsuadere conamꝰͦ: qͦdͦ inutero non
seminatũ germ̃ ꝓlis exortũ ẽ: & a com¬
plexii caris uiscera ĩnmunt᷑a. filitum
homiis ꝓtulerunt: cuiꝰ patrẽ honunẽ
ñ tulerunt: qͦd uirginitatis integritas. &

Expanded text:
 de carne natus est. Gaudete solemniter, et sempiternum diem hodivos temporalis effectus est temporum effector, propter vos in carne apparuit mundi Conditor, propter vos creatus est Creator. Quid adhuc mortales mortalibus rebus oblectamini, et fugitivam vitam, si fieri posset, tenere conamini? Spes longe clarior effulsit in terris, ut terrenis vita promitteretur in coelis. Hoc ut crederetur, res incredibilior praerogata est. Deos facturus qui homines erant, homo factus est qui Deus erat: nec amittens quod erat, fieri voluit ipse quod fecerat. Ipse fecit quod esset, quia hominem Deo addidit, non Deum in homine perdidit. Miramur virginis partum, et novum ipsum nascendi modum incredulis persuadere conamur, quod in utero non seminato germen prolis exortum est, et a complexu carnis viscera immunia filium hominis protulerunt, cujus patrem hominem non tulerunt: quod virginitatis integritas et
Abbreviated transcription (Latin):
gigas adcurrendã uiã: continuo sub¬
iunctũ ẽ. a sumino celo gressio eius.
Quod qͦ audistis ueritas det̾ra ortaẽ. dig¬
natio ẽ non conditio. miscd̾ia ẽ ñ miseria.
Ueritas at e cerra oriretꝰ iusticia decȩlo
elegit diem. sed unde lux crescit. Ipso
tali suo adur tu nos etiom tacitus. tau̾¬
quõ sonitu magni. camoris exhortans.
ut qui pauꝑ ꝓpt̾nos factus ẽ: in illo
diuites ẽẽ disermꝰ. ⁊ qͥ ꝓpter nos formã
serui accepit. inillo libertatem accipiauius.
Iin ꝓpt̾ nos deterra ortus ẽ mn illo celum

Expanded text:
subjunctum est, A summo coelo egressio ejus . Quod ergo audis, Veritas de terra orta est, dignatio est, non conditio; misericordia est, non miseria. Veritas ut de terra oriretur, de coelo elegit diem, sed unde lux crescit: ipso suo tali adventu, nos etiam tacitus tanquam sonitu magni clamoris exhortans, ut qui pauper propter nos factus est, in illo divites esse discamus; qui propter nos formam servi accepit, in illo libertatem accipiamus; qui propter nos de terra ortus est, in illo coelum
Abbreviated transcription (Latin):
dũ montes graui mole constiterant
Aute colles ego parturirbar. ad huc t̾rã
ñ fecerat &. flumina: & cardines orbis
terre. Quando p̃parabat celos aderã.
quando certa lege & gyro uallabat
abyssos quando ethera firmabat sursũ.
& librabat fontes aquarũ: quando cir¬
ciunda iat mari t̾minũ suũ. & lege n
ponebat aquis ne transirent fines suos.
eram cuncta componens: & delectabar
ꝑsingulos dies. ludens coram eo omni

Expanded text:
le constiterant: ante colles ego parturiebar. Adhuc terram non fecerat: et flumina: et cardines orbis terre. Quando preparabat celos: aderam: quando certa lege et giro vallabat abyssos. Quando ethera firmabat sursum: et librabat fontes aquarum. Quando circumdabat mari terminum suum: et legem pone cuncta componens; delectabar per singulos dies, ludens coram eo omni
Abbreviated transcription (Latin):
fecit uirginitatẽ: illi uouistis contiuen¬
tic castitatẽ. Exultet etiã castitas nup¬
tialis. om̃s fid ᷤ liter uiuentes cũ coniugib
ur̃is. Quod amisistis u corporr: in corde
seruate. Ubi iam ñpotest ẽẽ a concubi¬
tu caro ĩfegra: sit fide infidr uirgo conscien¬
tra. scd̃m quã uirgo ẽ om̃is ceła. Inma¬
ria xp̃m pia uirginitas peperit: ini
anna xp̃m uduitas paruum grande¬
galis castitas. & anilis fecunditas mili¬
tauit. Om̃s gradꝰ fidelium menbroꝵ
capiti contulert̃. quod ipsuis gratia
conferre hotuerunt.
ROINoe quia ueritas & pax
& iusticia xp̃c ẽ. hunc fide conei¬
pite. oꝑib edice. ut quod egit
uterus marie incarne. xp̃i: agat cor ur̃m
inlege. xp̃i. Quouͦ autẽ non ad parcũ
uirginis ꝑtinetis. Siuando xp̃i menbra
estis: Capur ĩ n peperit maria. uos
eceła. Namipsa quo q &. mat̾ & uirgo ẽ
Nater usceribe ritatis airgo integrita¬
ir fidri & pietatis. Ropidos parit̾. sed eiꝰ
etiam in hoc similitut me gerens illius

Expanded text:
fecit virginitatem, illi vovistis continentiae sanctitatem. Exsulta etiam, castitas nuptialis, omnes fideliter viventes cum conjugibus vestris: quod amisistis in corpore, in corde servate. Ubi jam non potest esse a concubitu caro integra, sit in fide virgo conscientia, secundum quam virgo est omnis Ecclesia. In Maria Christum pia virginitas peperit: in Anna Christum viduitas parvum grandaegalis castitas et anilis fecunditas militavit. Omnes gradus fidelium membrorum capiti contulerunt, quod ipsius gratia conferre potuerunt. Proinde quia veritas et pax et justitia Christus est, hunc fide concipite, operibus edite; ut quod egit uterus Mariae in carne Christi, agat cor vestrum in lege Christi. Quomodo autem non ad partum Virginis pertinetis, quando Christi membra estis? Caput vestrum peperit Maria, vos Ecclesia. Nam ipsa quoque et mater et virgo est: mater visceribus charitatis, virgo integritate fidei et pietatis. Populos parit, sed unius etiam in hoc similitudinem gerens illius
Abbreviated transcription (Latin):
nit & suꝑ om̃s ẽ: ꝓculdubio ascendit ad
patrẽ etiam iusticia decelo ꝓspexit. Hanc
enum iusticiam uerbis suis ip̃se cominendat:
iꝓmiittendo sp̃m scm̃. Ipse inquit arguet
mundũ de precato. & de iusticia. &. de iu¬
dicio. Depeccato qͥdem: quia ñ credide¬
runt inme. De iusticia uͦ. qͥa ad patrẽ

Expanded text:
nes est ; procul dubio cum ascendit ad Patrem, etiam justitia de coelo prospexit. Hanc enim justitiam verbis suis ipse commendat, promittendo Spiritum sanctum: Ipse, inquit, arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. De peccato quidem, quia non crediderunt in me: de just
Abbreviated transcription (Latin):
tibus uide. Eore d̃s ur̃. Ecce d ĩs inftrti¬
tudine ueni&: & brachiũ eiꝰ dũabitur.
Ecce merces eiꝰ cumeo: &. opus illius corã
ipso. Sicut pastor gregẽ iliũ pascet. in
brachio suo congregabit agnos. &. in
sinu suo ienabit. fętas ipse portabit.
Quis mensus ẽ pugillo aquas. & celos pal¬
moponderauit: Quis appendit tribus
digitis molẽ terrȩ. & librauit inpon

Expanded text:
Deus in fortitudine veniet: et bracium eius dominabitur. Ecce merces eius cum eo: et opus illius coram ipso. Sicut pastor gregem suum pascit et in bracio suo congregabit agnos et in sinu suo levabit: fetas ipse portabit. Quis mensus est pugillo aquas: et celos palmo ponderabit. Quis appendit tribus digitis mol
Abbreviated transcription (Latin):
incordis aure remaneat: cura¬
te ue semen uixta uiam cadat.
ne malignus sp̃c ueniat. ꝙ a memoria
iterbum tollat. Curate ur petrosa
erra semen excipiat: &. fructum boni
contra auaritiam audiunt. tandem aua¬
ritiam detestantur: rerum omĩum con¬
temptum laudant. sed mox ut uiderit
amimus quod concupiscat. obliuiseitur
quod laudabat. Multi cum uerbum
contra luxuriam audiunt. pollutiones
carnis. non solum ꝑpetrare non appe¬
tunt. sed etiam ꝑpetratas erubescunt:
Sed mox ut carnis sprcies eorum oculis
apparet. sic mens ad desiderium rapit᷑:
acsi adhuc ab ea nichil sit contra hec eã¬
dem desideria deliberatum. & damp¬
nanda agit. quȩ quicqͥd egisse se nirmi¬
nit. iam . ipsa dampnauit.

Expanded text:
in cordis aure remaneat. Curate ne semen juxta viam cadat, ne malignus spiritus veniat, et a memoria verbum tollat. Curate ne petrosa terra semen excipiat, et fructum boni contra avaritiam audiunt, eamdem avaritiam detestantur, rerum omnium contemptum laudant; sed mox ut viderit animus quod concupiscat, obliviscitur quod laudabat. Multi cum verbum contra luxuriam audiunt, pollutiones carnis non solum perpetrare non appetunt, sed etiam perpetratas erubescunt; sed mox ut carnis species eorum oculis apparet, sic mens ad desideria rapitur, ac si adhuc ab ea nihil sit contra haec eadem desideria deliberatum; et damnanda agit, quae quidquid egisse se meminit jam et ipsa damnavit.
Abbreviated transcription (Latin):
emiq lucas enuangelista ueritatis
hystoriam de xp̃i incarnatione ple¬
nius atq ordinatius ceteris euuangelistis exe¬
quens: post annuntiationem eius ab ange¬
lo factam post natiuitatem angelorum uo¬
cibus declaratam. post circuncisionem octaui
diei in domo parentum: hec in ordine sequi¬
tur dicens. Postqmͣ impleti sunt dies pur¬
gationis matris eius secundum legem moy¬
si: tulerunt illum in iherusalem ut sifterent

Expanded text:
enique Lucas evangelista veritatis historiam de Christi incarnatione plenius atque ordinatius caeteris evangelistis exsequens, post annuntiationem ejus ab angelo factam, post nativitatem angelorum vocibus declaratam, post circumcisionem octavi dici in domo parentum, haec in ordine sequitur dicens: 3. Postquam impleti sunt dies purgationis matris ejus, secundum legem Moysi, tulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
pitris licet corporaliter sonantem meru¬
isset audire. multum ex hoc uisu & au¬
ditu ꝓfecerit: multum de diuine potes¬
tatis excellentia. reurlatis ocłis mentis.
parationem intelligentiȩ. qua tunc illu¬
strari ceperit: eatenus illum quantus
ẽẽt. om̃imodis sibi uideret᷑ ĩgnorasse.
diligenter ꝑhibens: ad uingit. Sed ut
mamfestetur misrł: propterea ueni
ego in aqua baptirans. Quod ẽ aꝑte
dicere. Non ideo urra in aqua bapti¬
bantirans. ad tollenda peccata. non
solum isrł. sed totius mundi si ei crede¬
do illi uiam prepararẽ: qui baptizaret
uiremissionem prccatorum. Et testimo¬
nium ꝑlubuit ioħes dicens. Quia ui¬
di sp̃m descendentem quasi columbam
decelo. &. mansit suꝑ eum. Bene in
ueram cumfr̃ib habuerint pacem:
quan significant oscula columbarum.
Habent autem oscula & corui sed lauiant.
quod columba om̃ino ñ facit: signifi¬
cantes eos quiloquunt᷑ pacem cum pro¬
ximo suo: mala autẽ sunt incordib eoꝵ.¬

Expanded text:
um vocem Patris, licet corporaliter sonantem, meruisset audire, multum ex hoc visu et auditu profecerit, multum de divinae potestatis excellentia, revelatis oculis mentis, parationem intelligentiae qua tunc illustrari coeperat, eatenus illum quantus esset, omnimodis sibi videretur ignorasse. diligenter perhibens adjungit: Sed ut manifestaretur Israel, propterea veni ego in aqua baptizans. Quod est aperte dicere: non ideo veni in aqua baptibaptizans, ad tollenda peccata non solum Israel, sed etdo illi viam praepararem qui baptizaret in remissionem peccatorum. Et testimonium perhibuit Joannes, dicens: Quia vidi Spiritum descendentem quasi columbam de coelo, et mansit super eum. Bene in veram cum fratribus habuerint pacem, quam significant oscula columbarum. Habent autem oscula et corvi, sed laniant, quod columba omnino non facit, significantes eos qui loquuntur pacem cum proximo suo, mala autem in cordibus eo
Abbreviated transcription (Latin):
Ut quẽ uides prccata delinquentium
diu patient̃ ferre: scias hc̃ qͣndoq etiã
districte uidicare. Hinc ꝑquendam
sapientẽ dicit᷑. Aitissimꝰ eniẽ paciens
redditor. Patiens enĩ ralditor dicit᷑:
qͥa peccata hominũ s patit᷑ & reddit.
Nam qͦs dui ut coniuritant᷑ tolerat:
ñ conuersos garius dampnat. uii.¬

Expanded text:
ut quem vides peccata delinquentium ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc quandoque etiam districte judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Altissimus est enim patiens redditor . Patiens enim redditor dicitur, quia peccata hominum patitur et reddit. Nam quos diu ut convertantur tolerat, non conversos durius damnat.
Abbreviated transcription (Latin):
in adobescentia tua. Tertia autem:
senectus accipitur.
uiergo uigilare in pͥma uigilia
uoluit. custodiat uelscdam:
Ut qui conuerti aprauitatib suis in
pueritia neglexit. ad uias uite saltem
intempore uiurntutis eingilrt. Eaqͥ
iugilare in scd̾a uigilia noluit᷑ tercir
uigilir remedia ñ amittat. Ut & qui
iam: qͥd homo excusationis inurniat.
Ds̃ despicit᷑: &. expretat. Contẽpni
se uidet: & reuocat. In uiriã de con¬
temptu suo suscipit: & tam̃ qͦndoq
reuertentib etiam p̃mia ꝓmittit. Sed
nemohanc eiꝰ longanuitatẽ iregligat:
qͥa tanto districtiorem iusticiã iniudicio¬
exeret. qͣnto longiorẽ patientiã ante
udiciũ p̃rogauit. Hinc & enĩ paulus
dicit. Ignoras qm̃ benignitas d̾i. ad
penitentiã te adducit:: Sedm duritiã¬
antẽ tuã &. cor impenitens: thesauri¬
zas tͥ iram in dir ire.ꝙ reuelationis iusti
iudicui dĩ. Hinc psalmista ait. Ds̃ ui¬
dex iustꝰ: fortis &. longanimis. Dicturꝰ
qͥppe longamiiem: p̃inisit iustum:

Expanded text:
in adolescentia tua . Tertia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit ad vias vitae saltem in tempore juventutis evigilet. Et vigilare in secunda vigilia noluit tertiae vigiliae remedia non amittat, ut qui injam quid homo excusationis inveniat. Deus despicitur, et exspectat; contemni se videt, et revocat; injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus etiam praemia promittit. Sed nemo hanc ejus longanimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam inexercebit quanto longiorem patientiam ante judicium praerogavit. Hinc etenim Paulus dicit: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Secundum aautem tuam et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus, judex justus, fortis et longanimis . Dicturus quippe longanimem, praemisit justum,