comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenturũ ad iudicãdũ. qd̾ fu¬
turũ ẽ Itẽ fides et suaꝵ reꝑ
e et aliencar Na et se qͥsq t̾¬
dit aliquãdo eẽ cepisse. nec
fuisse utiq sempit̾ nũ. et a¬
lia atz alia. Rec solũ de ali¬
is hoibꝯ multa q ad religi¬
onẽ ꝑtinent. uerũ etiã de
agel c̾diniꝰ. Spes autẽ nõ
nͥ bonaꝵ rerũ ẽ. nec nͥ futu¬
raꝵ. et ad eu̾ ꝑtine̾tiũ. q̃ eaꝵ
spem gerere ꝑhibet᷑. Que
cũ ita sint ꝑꝑ has causas
distinguẽda eitfides ab spe
sicut uocabulo ita rationabi¬
li differentia. Raz qd̾ atti¬
net ad nõ bidere siue q̃ credũ¬
t᷑. siue que sꝑant᷑. fidei spei¬

Expanded text:
venturum ad judicandum, quod futurum est. Item fides et suarum rerum est, et alienarum. Nam et se quisque credit aliquando esse coepisse, nec fuisse utique sempiternum. Et alios atque alia nec solum de aliis hominibus multa, quae ad religionem pertinent, veruangelis credimus. Spes autem non nisi bonarum rerum est, nec nisi futurarum, et ad eum pertinentium qui earum spem gerere perhibetur. Quae cum ita sint, propter has causas distinguenda erit fides ab spe, sicut vocabulo, ita et rationabili differentia. Nam quod attinet ad non videre, sive quae creduntur, sive quae sperantur, fidei spei
Abbreviated transcription (Latin):
quis eas ĩminere sibi credit.
ac fugaai ammi motu exhor¬
ret. rectiꝰ tim̾e̾ dicit᷑ ꝙͣ sꝑare
Que duo lucanq distingue̾s¬
timẽti. Nõ autẽ ab alio poeta
ꝙͣuis meliore ꝓpͥe dictũ est
hũc ego si potui tĩisꝑare do¬
lerẽ. Demq nõ nulli in arte
gramatica ꝟbi huiꝯ btũt᷑. ex¬
ẽ plo/ ad ostendẽdã impropͥa
dictionẽ et auit. Sꝑare dix ͭ
ꝓtime̾. Est itaq fides et ma¬
sarũ reꝵ et bonaꝵ qr et bona¬

Expanded text:
quis eas imminere sibi credit ac fugaci motu animi exhorret, rectius timere dicitur quam sperare. Quae duo quidam distinguenstimenti. Non autem ab alio poeta, quamvis meliore, proprie dictum est: Hunc ego si potui tantum sperare dolorem. Denique nonnulli in arte grammatica verbi hujus utuntur exemplo ad ostendendam impropriam dictionem, et aiunt, Sperare dixit pro timere. Est itaque fides et malarum rerum, et bona
Abbreviated transcription (Latin):
chil noceat hõ malꝮ qͥ esseputa¬
t᷑. bona. Itemq aliud ẽ ipã
uiam putare q̃ nõ ẽ ip̃a. et ali¬
ud ẽ ip̃a ex hoc erroris malo
aliqͥd boni conseqͥ. uelut ẽ ab
nisidiis maloꝵ hõmu libe̾a¬

Expanded text:
hil noceat homo malus, qui est putahil noceat homo malus, qui est putatus bonus. Itemque aliud est ipsam viam putare, quae non est ipsa; et aliud est ex hoc erroris malo aliquid boni consequi, velut est ab insidiis malorum hominum libera
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ putat castũ. et nescit ay¬
dulter ũ. nõ in doct̾na itͥu̾ bo¬
naꝵ et malarũ. s in occultis
hũa noꝵ fallit᷑. moꝵ. uocãs
hõinẽ̾ bonũ. in quo putat eẽ.
qd̾ esse nouit bonũ. et dicens
malã adulter ũ. et bonũ castũ
S hũc bonũ dicẽs nestiẽdo
do castu. Porro si ꝑ errorẽ eua¬
dit quisq ꝑnitie̾. sic̾ suꝑiꝯ di¬
xi nõb̃ in ĩtin̾e̾ contigisse. etiã
aliquid boni hõi errore cõfert᷑.
s cũ dico in quibusdã rebꝰ nul¬
lo malo aliquẽ uel nõ nullo
etiã bono falli. nõ ipm̃ eriorẽ
dico nullũ malũ. uel nulla̾bo¬
nũ. s malũ quo nõ uenit᷑ uel
bonũ quo uenit᷑ errando .i. ex
ipõ erime quid nõ eueniat. uel
error aut magnũ in re magna.
get approbare falsa ꝓueus.
aut imꝓbare uera profalsis.
ant habe̾ int̾ca ꝓcertis. uel c̾ta
pro incertis. S aliud ẽ malũ
ẽ errons. et aliudẽ ex hoc ma¬
lo aliud malũ nõ pati.si ni¬

Expanded text:
quem putat castum, nescit aquem putat castum, nescit adulterum, non in doctrina rerum bonarum et malarum, sed in occultis humanorum fallitur morum; vocans hominem bonum, in quo putat esse quod esse non dubitat bonum, et dicens malum adulterum et bonum castum: sed hunc bonum dicens, nescienon castum. Porro si per errorem evadit quisque perniciem, sicut superius dixi nobis in itinere contigisse, etiam boni aliquid homini errore confertur. Sed cum dico in quibusdam rebus nullo malo aliquem, vel nonnullo etiam bono falli; non ipsum errorem dico nullum malum vel nonnullum bonum; sed malum quo non venitur, vel bonum quo venitur errando, id est, ex ipso errore quid non eveniat vel error aut magnum in re magna, get, approbare falsa pro veris aut improbare vera pro falsis, aut habere incerta pro certis, vel certa pro incertis? Sed aliud est bonum est erroris; et aliud est ex hoc malo aliud malum non pati, si ni
Abbreviated transcription (Latin):
toq minoris mali ẽ nullũ¬
i errorẽ aliquẽ induce̾. ꝙͣ in
istũ ab aliquo induci/ Q
magno inqͥbusdam
paruo. in quibusdã nullo
malo. in quibusda etia nõ¬
nullo bono fallin: Nam mͣ¬
gno malo fallit᷑. hõ. cũ hoc
nõ credit. qd̾ ad uitã ducit
et̾na. Puo aute̾ malo falit᷑
qui falsũ ꝓuero approbãdo
incidit i aliquas molestias
tempales. quibꝰ tni adhibita
fideli pacietia cõuertit eas
in usũ bonũ. ueluti si qͥsꝙͣ
bonũ hõmẽ putãdo qͥ mala
a. aliquid ab eopatiat᷑ ma¬
li. Qͥ u̾o̾ malũ hõme̾ ita
bonũ c̾dit. ut nil ab eo pati¬
at᷑ mali. nullo mõ fallit᷑. n ͨ
m eo cadit illa ꝓphetica de¬
testacio Ueli his qͥ dicũt quod
malũ ẽ bonũ Ipĩs eni de rebꝯ
quiba hoĩes mali sũt nõ de ho¬
mimbꝯ dictũ intelligẽdũ ẽ¬
Uñ qui adulteriũ dicit bonũ re¬
cte arguit᷑ illa uoce ꝓphetica
Qͥ nõ ipm hoĩe dicit bonũ.

Expanded text:
toque minoris mali est in illutoque minoris mali est in illum errorem aliquem inducere, quam in istum ab aliquo induci? CAmagno, in quibusdam parvo, in quibusdam nullo malo, in quibusdam nonnullo etiam bono fallimur. Nam magno malo fallitur homo, cum hoc non credit quod ad vitam ducitaeternam. Parvo autem malo fallitur, qui falsum pro vero approbando incidit in aliquas molestias temporales, quibus tamen adhibita fidelis patientia convertit eas in usum bonum. Velut si quisquam bonum hominem putando qui malus est, aliquid ab eo patiatur mali. Qui vero malum hominem ita bonum credit, ut nihil ab eo patiatur mali, nullo malo fallitur: nec in eum cadit illa prophetica detestatio, Vae iis qui dicunt quod malum est bonum. De ipsis enim rebus quibus homines mali sunt, non de homi qui adulterium dicit bonum, recte arguitur illa voce prophetica. Qui vero ipsum hominem dicit bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
tentiõe dicẽtis. melior ẽ qͥ
nestiens falsũ dicit. qu̾i id
ueiu̾ putat. ꝙͣ qui mẽtiẽdi
aninũ sciens gerit. nestĩos
uerũ esse qd̾ dicit. Ille nãq
aliud nõ habet in anino.
aluid in uerbo. huic uero qͣ¬
le cũq ꝑ seipni sit qd̾ ab eo
dicit᷑ aliud tamẽ clausi̾ĩ
pectore/ aliud in inigua
mentientis In ip̃aꝵ autẽ
q̃ dicũt᷑ consideratioẽ rerũ
tm̃ interest qua ĩre qͥsq fal¬
lat᷑. siue mẽtiat᷑ ut cũ falli
ꝙͣ mentui minꝰ sit malũ
quãtũ ꝑtinet ad hõis uolũ¬
tatẽ. Camẽ longe tollera¬
bilius sit in his q̃ areligioẽ
sũt seiũcta mentui. ꝙͣ in
his sine quor fide uel notici¬
a deꝯ coli nõ potest falli. ut¬
lustret᷑ exemplis. intueam᷑
qͣle sit. Si qͥspiã dũ mẽtitur
uiuere nũtiat aliquẽ mortu¬
orul. et aliꝯ du̾ fallit credat
iterũ ip̃m post quelib łogͣ
temꝑa moriturũ. nõne illo
m̾o mentui. ꝙͣ isto modo fal¬
li incõꝑ abiliter p̃stat. oqul¬

Expanded text:
tentione dicentis, melior est qui nesciens falsum dicit, quoniam id verum putat, quam qui mentiendi animum sciens gerit, nesciens verum esse quod dicit. Ille namque non aliud habet in animo, aliud in verbo: huic vero qualecumque per se ipsum sit quod ab eo dicitur, aliud tamen clausum in pectore, aliud in lingua mentientis. In ipsarum autem quae dicuntur consideratione rerum tantum interest, qua in re quisque fallatur sive mentiatur, ut cum falli quam mentiri minus sit malum, quantum pertinet ad hominis voluntatem; tamen longe tolerabilius sit in his quae a religione sunt sejuncta, mentiri, quam in iis sine quorum fide vel notitia Deus coli non potest, falli. lustretur exemplis, intueamur quale sit, si quispiam dum mentitur, vivere nuntiet aliquem mortuum; et alius dum fallitur, credat iterum Christum post quamlibet longa tempora moriturum: nonne illo modo mentiri quam isto modo falli imcomparabiliter praestat, mul
Abbreviated transcription (Latin):
tinuo subiecit. quõ autẽ inuo¬
cabu̾t in que̾ nõ c̾dideru̾t. p̃ph ͦ
symbolu̾ In his duobꝰ tͥa illa
intuere. ffides credit. spes
et caritas oiant. S sine fide
esse nõ possũt. ac ꝑ hocfides
orat. propterea quippe dictuz
ẽ. Quõ inuocabu̾t. in que̾ nõ

Expanded text:
tinuo subjecit, Quomodo autem invocabunt, in quem non crediderunt ? propter hoc Symbolum. In his duobus tria illa intuere: fides credit, spes et charitas orant. Sed sine fide esse non possunt; ac per hoc et fides orat. Propterea quippe dictum est, Quomodo invocabunt, in quem non
Abbreviated transcription (Latin):
testibus. nõ demq̃ ullis ar¬
gumentis.sed pn̾tiũ ierũ
eiudentie cͥdidisse. hoc ẽfi
de̾ accõmodasse dit̾. Et nõ
ita uidet᷑. absurdũ. ut recte
rep̃hendebat᷑: i uerbo eiq di¬
cat᷑᷑ pidisti. Ergo nõ cdidisti
Uñ putar potest nõ esse con¬
sequens. ut nõ uideat᷑ res que¬
cũq credit᷑. S meliꝯ hant ap¬
pellamꝮ fidẽ quã duuna elo¬
quia docuerũt eaꝵ silu ieer
que nõ uident᷑. Despe qͦq ait
ẽ spes. Quod eni uidet qͥs qͥd¬
quã qd sꝑant᷑. Iam de amore
quid dicã. sine quo fides ni¬
chil potest. Spes uero sine
amore ẽe non potest. Deniq¬

Expanded text:
testibus, non denique ullis argumentis, sed praesentium rerum evidentiae credidisse, hoc est, fidem accommodasse dicit, non ita videtur absurdus, ut recte reprehendatur in verbo, eique dicatur, Vidisti; ergo non credidisti: unde putari potest non esse consequens ut non videatur res quaecumque creditur. Sed melius hanc appellamus fidem, quam divina eloquia docuerunt, earum scilicet rerum quae non videntur. De spe quoque ait est spes: quod eniquam sperantur. Jam de amore quid dicam, sine quo fides nihil prodest? Spes vero esse sine amore non potest. Deniq
Abbreviated transcription (Latin):
Bautẽ enchuidion a
nobis postulas .i. qd̾
mãĩbus possis astringi. non
qd armaua possit onerare.
ut igitͬ ad illa tria redeamꝰ.
ꝑ que diximꝰ colendũ deu̾. fi¬
dem spem caritatẽ. facile ẽ
ut dicat᷑ quid credẽdũ. quid
tĩt ueritas calu̾mas defen¬
dat᷑. oꝑosioris ubenorisq do¬
ctune est. Que ut habeat᷑. nõ
breui enchiridiõꝵ. manꝰ deb
ĩpleii. s grandi studio pectus

Expanded text:
autem Enchiridion a nobis postulas, id est, quod manu possit astringi, non quod armaria possit onerare. Ut igitur ad illa tria redeamus, per quae diximus colendum Deum, fidem, spem, charitatem; facile est ut dicatur quid credendum, quid tiunt calumnias defendatur, operosioris uberiorisque doctrinae est; quae ut habeatur, non brevi enchiridio manus debet impleri, sed grandi studio pectus
Abbreviated transcription (Latin):
augꝰ. Scupsi et librũ de fide.
spe et cautate. cũ ame ad quẽ
scuiptũ ẽ postulaset ut aliqd̾
opusculũ haberet meũ de sius
mãibꝰ nõ recessurũ. ¶d genꝯ
greci enchiridion uotat. Ubi sa¬
tis diligenter mͥ uideor esse cõ¬
plexꝯ. quõ sit colendꝰ de9. quã
sapientia esse hoĩs utiqi uera
diuina scuptura defũt ⁊
Hic lib̾sit incipit. dici ñ potest
dilectissime fili laurrti/ Diui¬

Expanded text:
psi etiam librum de Fide, Spe et Charitate, cum a me, ad quem scriptus est, postulasset ut aliquod opusculum haberet meum de suis manibus non recessurum: quod genus Graeci Enchiridion vocant. Ubi satis diligenter mihi videor esse complexus quomodo sit colendus Deus, quam sapientiam esse hominis utique veram divina Scriptura definit. Hic liber sic incipit: Dici non potest, dilectissime fili Laurenti, qu
Abbreviated transcription (Latin):
et sanabit nos. Iam tempꝰ
ẽ ut epistole fine imponamꝰ
Gremꝰ gͦ. deũ ut ĩpedim̃ta
q̃ nos ab eiꝮ ꝯtẽplatioẽ retra¬
hũt ĩ pnͣti nob mitiget. infu¬
turo nõb̾ penitꝰ auferat qui
ꝑ p̃dictos gͣdus de ꝟ̾tute ĩ bir¬
tutẽ nos ꝑducat donecbide¬
amꝯ deũ deoir insyon Bbie¬
lc̃i nõ guitatini. ñ intpollati¬
tiõĩs dulcedine̾. s torrẽte uo¬
luptatis indesmẽt repleti. ha¬
bebũt gaudĩ qd̾ neõ tollet
ab eis. et pace̾ ĩ cõmutabilẽ.
pace̾ in id ipm It Diui au¬

Expanded text:
et sanabit nos. 16. Jam tempus et sanabit nos. 16. Jam tempus est ut epistolae finem imponamus. Oremus ergo Deum, ut impedimenta quae nos ab ejus contemplatione retrahunt, in praesenti nobis mitiget, in futuro nobis penitus auferat: qui per praedictos gradus de virtute in virtutem nos perducat, donec videamus Deum deorum in Sion . Ubi electi non guttatim, non interpolatitionis dulcedinem, sed torrente voluptatis indesinenter repleti, habebunt gaudium quod nemo tollet ab eis, et pacem incommutabilem, pacem in id ipsum. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑandũ. quid amãdũ sit. Qd̾
cũ fecero. ibi eiu̾t om̃ia illa.
que in epła tua querẽda posu¬
isti. Cuis exemplũ si ẽ penes
te. facile ẽ ut ea reuoluas et
relegas. Si autẽ nõ ẽ cõme¬
morãte me recolas. Qualẽ¬

Expanded text:
andum, quid amandum sit. Quod cum fecero, ibi erunt omnia illa quae in epistola tua quaerendo posuisti: cujus exemplum si est penes te, facile est ut ea revolvas et relegas; si autem non est, commemorante me recolas. CA
Abbreviated transcription (Latin):
tat rationẽ ad inqͥrendũ
ansit et quõ haberi possit
h adeo p̃tiosa et desidera
remanet extra. nõ habet ali
signat intenora penetrat.
singula umat᷑. attente cõsi¬
derat ꝙ nõ dixit. bt̃i mũdo cor¬
ꝑe sed mente. qr nõ sufficit
manꝮ habere ĩnoxias a ma¬
bꝰ mu̾dem᷑ in mente Quod
auctoi̾tate ꝓpħe ꝯfirmat᷑. di¬
censtis Quis astendet n
mõte̾ dñi. aut quis stabit ĩ
loco scõ eiꝯ. Innocens inc̃uba
et mũdo corde Item cõside
rat hant cordis mu̾diciã ꝙͣ¬
optabat idem ꝓpħa qͥ orans
me deꝰ Cogita ꝙͣ sollia¬
ta erat in hac custodia bt̃s
iob qͥ dicebat Pepigi fedus
cũ oculis meis ne cogitarẽ
quicquã de ꝟgine. Ecce quã¬
tũ arctabat se uir sancta qͥ
claudebat oculos suos ne bi¬
deret uanitatẽ. ne forte i¬
cautꝰ respiceret quod postea
intꝰ desideraret. Iostquã¬

Expanded text:
tat rationem ad inquirendum tat rationem ad inquirendum quid sit, et quomodo haberi possit haec adeo pretiosa et desiderabremanet extra, non haeret figit. Interiora penetrat, singula rimatur: attente considerat quod non dixit, Beati mundo corpore; sed, corde: quia non sufficit manus habere innoxias a maus mundemur in mente. Quod auctoritate prophetae confirmatur dicentis: Quis ascendet in montem Domini? aut quis stabit in loco sancto ejus? Innocens manibus et mundo corde . Item considerat quantum hanc cordis munditiam optabat idem propheta, qui orans  . Cogitat quam sollicitus erat in hac custodia beatus Job, qui dicebat: Pepigi foedus cum oculis meis, ne cogitarem quidem de virgine . Ecce quantum arctabat se vir sanctus, qui claudebat oculos suos ne videret vanitatem, ne forte incautus respiceret quod postea invitus desideraret. Postqua
Abbreviated transcription (Latin):
degustat. Uñ ipẽ doꝯdicit.
Qrite et muemetis pulsate
do et muemetis meditãdo
pulsate orãdo et aꝑiet᷑ uõb
contemplando. Lectio qͣi sol¬
dũ cibũ ori apponit. medita¬
tio masticat et frangit. Orõ
saporẽ acquinit. Contẽplatio
ẽ ip̃ã dulçedo que iocũdat
et iefiat. Lectio ĩ cartice. me¬
ditatio in adipe Orõ indesi.¬
derii postulatioẽ Contepla¬
tio in adepte dulcedinis de¬
lectatioẽ. Quod ut exp̃ssius
uideri possit unu̾ de multis
supponã exemplũ. In lcõne
audio Btĩ mũdo corde qm ip̃i
deũ bidebunt Ecte bue ꝟ
bũ. s suaue et multiplici sẽ¬
su. Redeo suꝑ pastũ anime
inspexit. dicit intra se potest
aliquid bomi eẽ. Riedeo ad
cor meũ et temptabo si forte
intellige̾ et muenire potẽo
mũdicia hãc p̃tiosa emmi ⁊
desiderabił ẽ res ista ciuia
posessores dei dicũt᷑ Qui ui
tit᷑ que tot sacre scripture
testimoniis collaudat᷑. Hoc
gͦ sͥ plema explican deside¬
rans incipit hanc uiã ma¬

Expanded text:
degustat. Unde ipse Dominus dicit: Quaerite, et invenietis, pulsate, do, et invenietis meditando: pulsate orando, et aperietur vobis contemplando. Lectio quasi solidum cibum ori apponit: meditatio masticat et frangit: oratio saporem acquirit: contemplatio est ipsa dulcedo quae jucundat et reficit. Lectio, in cortice; meditatio, in adipe; oratio, in desiderii postulatione; contemplatio, in adeptae dulcedinis delectatione. Quod ut expressius videri possit, unum de multis supponam exemplum. In lectione audio: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Ecce breve verbum, sed suavi et multiplici sensu refertum. Ad pastum animae inspexit, dicit intra se: Potest aliquid boni esse. Redibo ad cor meum, et tentabo si forte intelligere et invenire potero munditiam hanc. Pretiosa enim et desiderabilis est res ista, cujus possessores beati dicuntur, quibus titur, quae tot sacrae Scripturae testimoniis collaudatur. Hoc ergo sibi plenius explicari desiderans, incipit hanc unam ma
Abbreviated transcription (Latin):
aminꝯ ceteris nogotus batuꝰ
his quatuor gradiba ꝟsari se¬
ꝑ desiderat qͥ uenditis uniu̾ẜ
q̃ habuit emit agrũ illuꝰ in qͦ
latet thesauiꝯ desiderabil scili¬
cet qr notate etbidete qr sua¬
ius ẽ doꝰ. qͥin p̾mo gradu ex¬
ercitatꝰ. in scdõ cirtũspectus.
int̾tio deuotꝰ. in quarto supͣ
se leuata. ꝑ has astẽsiones
quas in corde suo disposuit accẽ¬
det de uirtute in uirtutẽ. donec
uideat᷑ dñs dnõꝵ in syon Bt̾s
qͥ in hoc sup̃mo gradu uel mo

Expanded text:
a caeteris negotiis vacuus, in his quatuor gradibus versari semper desiderat: qui, venditis universis quae habuit, emit agrum illum in quo latet thesaurus desiderabilis, scilicet vacare, et videre quam suavis est Dominus: qui in primo gradu exercitatus. in secundo circumspectus, in tertio devotus, in quarto supra se levatus, per has ascensiones, quas in corde suo disposuit, ascendet de virtute in virtutem, donec videat Deum deorum in Sion. Beatus cui in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
et uisiones temꝑales et ipa̾
temꝑa et quietẽ ex temꝑe
Nos ataq ista que fecisti ui¬
demꝰ quia suĩt tu autẽ qr
uides ea sũt Et nos foris
uidemꝰ quia sunt et intus
quia bona sũt tu autẽibi
uidisti facta ubi iudisti faci¬
enda/. Et nos alio tepore
moti sumꝰ ad bñfaciẽdu
postea. quã concepit de spũ
tuo cor nostrũ pͥori autez
temꝑe ad malefaciẽdũ
mouebam᷑. deserentes te.
nere quidez tuo. s nõ sempi¬
t̾na Post illa nos reqͥetu¬
ios in tua grandiscifica¬
tione sꝑamiꝰ. tu autez bonu̾
nullo indigens bonõ semꝑ
quietꝰ es qm tua quies tu
ipẽ es Et hoc intelligere
quis hõmũ dabit hominis.
quis angela angelo. quis
angelus hoñii. A te petat᷑
nnite querat᷑. ad tepulsetur.
fic sit accipiet᷑ sit inueniet᷑.
sic aperiet. A mey¬

Expanded text:
et uisiones temporales et ipsa et uisiones temporales et ipsa tempora et quietem ex tempore. Nos itaque ista quae fecisti uidemus, quia sunt, tu autem quia uides ea, sunt. et nos foris uidimus, quia sunt, et intus, quia bona sunt: tu autem ibi uidisti facta, ubi uidisti facienda. et nos alio tempore moti sumus ad bene faciendum, posteaquam concepit de spiritu tuo cor nostrum; priore autem tempore ad male faciendum mouebamur deserentes te: nere quidem tuo, sed non sempiterna: post illa nos requieturos in tua grandi sanctione speramus. tu autem bonum nullo indigens bono semper quietus es, quoniam tua quies tu ipse es. et hoc intellegere quis hominum dabit homini? quis angelus angelo? quis angelus homini? a te petatur, in te quaeratur, ad te pulsetur: sic, sic accipitur, sic inuenietur, sic aperietur.
Abbreviated transcription (Latin):
sariis ab eifoem fidilibus
ad usus temꝑales fructuosa
in futurũ oꝑa p̃beri uolusti
Hec om̃ia uidemꝰ et bona
sũt ualde qm̾ tu ea uides ĩ
et in eis te amaremꝯ dedisti
nob̾. Onẽ deꝯ pacẽ da nob̃ õ
niã eni p̃stitisti nob pacẽ qͥ¬
etis pace̾ et sabbt̾i pace̾ sine
uesꝑa. Om̃is quippe iste or¬
do pulcherrima reꝵ ualde
bonaꝵ modis suis ꝑactis
transitiuꝰ ẽ et mane quippe
meis factũ ẽ et uesꝑa Dies
autom septimꝯ sine uesꝑa ẽ
n. habet occasũ qr sanctifi¬
casti eu̾ adꝑmãsione sempi¬
t̾na ut id qd̾ tu post oꝑa tu¬
a bona ualde quãuis ea qͥe¬
tꝯ feceus requieusti septi¬
mo die hoc p̃loquat᷑ nob.
uox libri tui qd̾ et nos posto¬
ꝑa nostra/ ideo bona ualde
qͥa tu nob ea donasti sabbo ui¬
te et̾ne. Requiestamꝰ inte
etiam Tũc eni sic requiestes
in nobis que admodĩ nt oꝑa¬
ris in nõb̾. et ita erit illa reqͥ
requiestis nec uides ad tempꝰ
nec oꝑ aus ad tempꝰ. nec mo¬

Expanded text:
sariis ab eisdem fidelibus sariis ab eisdem fidelibus ad usus temporales fructuosa in futurum opera praeberi uoluisti. haec omnia uidemus et bona sunt ualde, quoniam tu ea uides in et in eis te amaremus, dedisti nobis. Domine deus, pacem da nobis — omnia enim praestitisti nobis — pacem quietis, pacem sabbati, pacem sine uespera. omnis quippe iste ordo pulcherrimus rerum ualde bonarum modis suis peractis transiturus est: et mane quippe in eis factum est et uespera. Dies autem septimus sine uespera est nec habet occasum, quia sanctificasti eum ad permansionem sempiternam, ut id, quod tu post opera tua bona ualde, quamuis ea quietus feceris, requieuisti septimo die, hoc praeloquatur nobis uox libri tui, quod et nos post opera nostra ideo bona ualde, quia tu nobis ea donasti, sabbato uitae aeternae requiescamus in te. Etiam tunc enim sic requiesces in nobis, quemadmodum nunc operaris in nobis, et ita erit illa requirequiescis nec uides ad tempus nec moueris ad tempus nec qu
Abbreviated transcription (Latin):
perores qui tͥ decibiles essent
et inferiores qui eis subderẽt:
et congregasti soçietatẽ infide¬
liũ ĩ unã conspiratione̾ utap¬
parerent studia fideliũ ut tͣ
tes ad acq̃renda celestia/ et ĩ¬
de accẽdisti queda liu̾aria ĩ
firmamẽto ꝟbũ iuite hñtes
sanctos tuos et spu̾aliba doms
p̾lata sublum auctoĩtate ful¬
gentes et inde ad ibuẽdas
ĩfideles gentes sacͣmẽta et mi¬
incula uisibilia uocesq ꝟboꝵ¬
scd̃ firmamẽtũ libri tui. qͥbꝰ
etiaz fideles bñdicerẽt ex ma¬
teria corꝑali ꝓduxisti et de¬
inde fideliũ aĩa uiuã ꝑ affe¬
cta ordinatos cõtinẽtie uigo¬
re formasti atq inde tibiso¬
li mẽtẽ subditam.et nulliꝰ
aucto̾ĩtatis huãne ad iitã¬
dũ indigẽtem renouasti ad¬
miagniẽ et similitudine tua
prestantiq intellectiu ratio¬
nabile actione tanqua uud
femina subdidisti om̃ibus¬
que tius misteriis ad ꝑficiẽ¬
dos fideles in hac uita neces¬

Expanded text:
periores, qui tibi dociles essent, periores, qui tibi dociles essent, et inferiores, qui eis subderentur, et congregasti societatem infidelium in unam conspirationem, ut apparerent studia fidelium, ut tites ad adquirenda caelestia. et inde accendisti quaedam luminaria in firmamento, uerbum uitae habentes sanctos tuos et spiritalibus donis praelata sublimi auctoritate fulgentes; et inde ad imbuendas infideles gentes sacramenta et miracula uisibilia uocesqdum firmamentum libri tui, quibus etiam fideles benedicerentur, ex materia corporali produxisti; et deinde fidelium animam uiuam per affectus ordinatos continentiae uigore formasti atque inde tibi soli mentem subditam et nullius auctoritatis humanae ad imitandum indigentem renouasti admaginem et similitudinem tuam praestantique intellectui rationabilem actionem tamquam uiro feminam subdidisti omnibusque tuis ministeriis ad per- Sciendos fideles in hac uita neces
Abbreviated transcription (Latin):
one formasti. Nam cũsit ahud
celi et t̾re materies/ aliud celi
et tre species materraz qͥdem
de õmino nichilo. mũdi auteᷤᷤ
speciez de informi materia simł
autẽ utrũq fecisti ut matenã
forma nulla more intercape¬
dine sequeret. Inspeximꝰ eti̾a
p̃p̃ quoꝵ figuratione̾ ista uel
tali ordine fier uel tali ordine
scribi uoliusti/ et bidia q̃ bõ
sũt singula et onn̾a bona ual¬
de inꝟbo tuo in uinco tuo. ce¬
lũ et t̾raz caput et corpus et¬
cłie inp̃destmnatioẽ an̾ om̃ia
temꝑa sine mane et uespera.
Ubi autẽ cepisti p̃destinata
tẽꝑ aliter exequi. ut occulta
maifestares/ et incõposita nr̃a¬
cõponeres qu̾i suꝑ nos erant
pctã nostra/ et in ꝓfũdũ tene¬
brosũ abieramꝰ abste etspũs
tuꝰ bonus suꝑferebat᷑ ad sub¬
uemẽdũ nob in temꝑe oportu¬
no et iustificasti impios et di¬
stinxisti eos ab iiquis/ et solida¬
sti auctoritatẽ libri tiu inter su¬

Expanded text:
one formasti. nam cum aliud sit one formasti. nam cum aliud sit caeli et terrae materies, aliud caeli et terrae species, materiem quidem de omnino nihilo, mundi autem speciem de informi materia, simul tamen utrumque fecisti, ut materiam forma nulla morae intercapedine sequeretur. Inspeximus etiam, propter quorum figurationem ista uel tali ordine fieri uel tali ordine scribi uoluisti, et uidimus, quia bona sunt singula et omnia bona ualde, in uerbo tuo, in unico tuo caelum et terram, caput et corpus ecclesiae, in praedestinatione ante omnia tempora sine mane et uespera. ubi autem coepisti praedestinata temporaliter exequi, ut occulta manifestares et inconposita nonponeres — quoniam super nos erant peccata nostra et in profundum tenebrosum abieramus abs te, et spiritus tuus bonus superferebatur ad subueniendum nobis in tempore opportuno – et iustificasti inpios et distinxisti eos ab iniquis et solidasti auctoritatem libri tui inter su
Abbreviated transcription (Latin):
acsimilitudie̾ hoc ẽ ratiõis et
intellig̾etie u̾tute p̃pom. et quẽ¬
ad morũ in eius amma aliud
ẽ qd consulendo dom̃iat᷑. aliud
qd subdit᷑ ut obtemperẽt sic
uiro facta̾ esse. etias corꝑaliter
feminã q̃ haberet quidẽ ĩ mẽ¬
te iationalis intelligẽtie pa¬
rẽ naturã. sexu tame̾ corꝑis
ita mastulmo si xiu subntet᷑
quẽ admodũ subncit᷑ appetitꝰ
actiõis ad ꝯcipiẽda de iatiõe
mẽtis iecto agẽdi solertiã.
Uidemꝰ h. et singula bona
et omna bõ ualde Laudẽt te
ꝑa tua ut ameniꝯte, et ame¬
mnꝯte/ ut laudent to oꝑa tua.
que hũt mitiũ et fine̾ ex tẽꝑe
ortũ et occasũ ꝓfectũ et defec¬
tũ speciem et pͥuationõ łñt
gͦ consequẽtia mane et besꝑã.
ptim latenter partini euidẽt᷑
de nichilo en̾i ate nõ de tefcã
sũt Nonde te aliqua nõ de¬
tua uel que antea fuent uelq̃
sed de concreta/ idest simula te
cata matena/ qui eiꝯ ĩformi¬
tatẽ sine ulla temꝑis int̾positi¬

Expanded text:
litudine, hoc est rationis et intellegentiae uirtute, praeponi, et quemadmodum in eius anima aliud est, quod consulendo dominatur, aliud, quod subditur ut obtemperet, sic uiro factam esse etiam corporaliter feminam, quae haberet quidem in mente rationabilis intellegentiae parem naturam, sexu tamen corporis ita masculum subicitur appetitus actionis ad concipiendam de ratione mentis recte agendi sollertiam. uidemus haec et singula bona et omnia bona ualde. Laudant te opera tua, ut amemus te, et amamus te, ut laudent te opera tua. habent initium et finem ex tempore, ortum et occasum, profectum et defectum, speciem et priuationem. habent ergo consequentia mane et uespera partim latenter partim euidenter. de nihilo enim a te, non de te facta sunt, non de aliqua non tua uel quae antea fuerit, sed de concreata, id est simul a te creata materia, quia eius informitatem sine ulla temporis interpositi
Abbreviated transcription (Latin):
habeas. et de tus mãibus
nõ recedat. et continẽs postu¬
lata .i. quid sequẽdũ maxiie
quid p̃p diu̾sas pͥnçipaliter he̾¬
ses sit fugiendĩ. in qua̾tũ rõ
preligioẽ conte̾dat uel quid in
ratioẽ cũ fides sit sola nõ que¬
teneat᷑ q̃ tociꝰ diffiitiõis su¬
ma sit qd̾ c̾tũ ꝓpͥũq fidei catho¬
lice fu̾damẽtũ. Hec autẽ om̃na
q̃ requiris ꝓtuldubio sties. di¬
ligẽter sciendo quid credi. qͥd
sꝑarai debeat. qͥd amari. Hec
em̾ maxiie. ñnio uero sola
sibus corporeis nichoata uel
ab intelligentia mẽtis ĩue̾ta
Que autẽ nec corporeo sensu
exꝑti sumꝰ .nͨ mẽte asseqͥ ba¬
liumꝰ aut ualemꝯ eis sm̃e
ulla dubitatios crededa sũt
testiba. aquiba ea q̃diuina uo

Expanded text:
ibus non recedat: continens postulata, id est, quid sequendum maxime, quid propter diversas principaliter haereses sit fugiendum; in quantum ratio pro religione contendat, vel quid in ratione, cum fides sit sola, non coteneatur, quae totius definitionis summa sit; quod certum propriumque fidei catholicae fundamentum. Haec omnia quae requiris procul dubio scies, diligenter sciendo quid credi, quid sperari debeat, quid amari. Haec enim maxime, imo vero sola nsibus corporis inchoata, vel ab intelligentia mentis inventa. Quae autem nec corporeo sensu experti sumus, nec mente assequi valuimus aut valemus, eis sine ulla dubitatione credenda sunt testibus, a quib
Abbreviated transcription (Latin):
x his possum// biles
collige̾ ꝙ lcõsine medita¬
tione auda ẽ mgeditatio sine
ditatiõe ẽ tepida meditatio
sine orõne infructuosa Cro cũ
deuotiõe cõtemplatiõis acqͥsi¬
ta Contẽplatiõis adeptiosme
orone autrara aut miraculo
dũ diuos et nolẽtes acqͥestere
cogit ut ueluit. Et ita qiͣ ꝓdigꝰ
ut uulgo dici solet. bonẽ cornu
trahit qn̾ nõ uocata se infu̾dit
Quod et si qñ aliquibꝰ legunꝰ
contigisse ut paulo et quibꝰ/¬
dã alis. nõ tamẽ ideo debemq
nos qi deu̾ temptãdo diuina
p̃sume. s face̾ quod ad nos ꝑ¬

Expanded text:
x his possumus colligere: quod lectio sine meditatione arida est; meditatio sine ditatione est tepida; meditatio sine oratione, infructuosa: oratio cum devotione contemplationis acquisitiva; contemplationis adeptio sine oratione, aut rara, aut miraculosdum duros et nolentes acquiescere cogit ut velint: et ita quasi prodigus, ut vulgo dici solet, bovem cornu trahit, quando non vocatus se infundit. Quod etsi quandoque aliquibus legimus contigisse, ut Paulo et quibusdam aliis, non tamen ideo debemus nos, quasi Deum tentando, divina praesumere, sed facere quod ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
refragrari qua dicit. Nõ p̾t
arbor bona fiuctꝰ malos face̾.
Non potest emi. sicut ueĩtas
dicit. colligi uua: de spinis.
nis. S ex bona t̾ra et uites
nasti posse uidemꝯ et spinas.
uolũtas et bona pocest et ma¬
la. Rec fuit prorsꝯ uñ pͥmita
orurt᷑. uolu̾tas mala. nnsi ex
ageli et hom̃is natura bona
Qd et ipe dũs eode̾ loco. bbi
de arbore et fructibꝰ loq̃bat᷑
aꝑtissime ostendit. Ait em̃.
aut facite arbore bonã etfru¬
ctũ eiꝯbonũ. aut facite arbo.¬
rẽ malã/ et fructũ eiꝯ malũ.
Satis admonẽs ex arbore qͥ¬
de bona malos aut ex mala
bonos nasti fuictꝰ nõ posse.
ex ip̃a tame̾ t̾ia cui loq̃bat᷑.
utiamq arborẽ oriri posse

Expanded text:
refragari, qua dixit, Non potest arbor bona fructus malos facere. Non potest enim, sicut Veritas ait, colligi uva de spinis , nis; sed ex bona terra et vites nasci posse videmus et spinas. voluntas et bona potest et mala; nec fuit prorsus unde primitus oriretur voluntas mala, nisi ex angeli et hominis natura bona. Quod et ipse Dominus eodem loco, ubi de arbore et fructibus loquebatur, apertissime ostendit: ait enim, Aut facite arborem bonam et fructum ejus bonum, aut facite arborem malam et fructum ejus malum : satis admonens ex arbore quidem bona malos, aut ex mala bonos nasci fructus non posse; ex ipsa tamen terra cui loquebatur, utramque arborem posse
Abbreviated transcription (Latin):
Ne gͦ exiliũ deputemaꝓ pa
tua ariaz pro p̃tii sũma. ue¬
it int sponsꝰ et receffit uicissim.
nũc ꝯsolationẽ afferens. nũt
uniu̾sũ statũ nostrũ in infir¬
mitate ꝯmutans paulisper
nos ꝑmittit gustare. ꝙͣ suauis
ẽ. et ante ꝙͣ plene sentiamꝰ
se subtrhit et ita qĩ alis ex¬
pansis supͣ nos uolitans pro¬
uocat nos ad uolandũ qͣi di¬
cat. Ecce parũ gustastis. suz
rari hac dulcediẽ currite pꝰ
me in odorẽ unguẽtoꝵ meoꝵ
habentes sursũ corda. ubi ego
sũ in dextera dei patris. ubi
uidebitis me nõ ꝑspeculũ ĩ
enigmate s facie ad facieni.
et ubi plene gaude bit cor ue¬
strũ. et gaudiũ uestrũ nemo
tollet a uobis/ Cura et
ue tͥ osponsa qu̾o a¬
et retro nũꝙͣ potes eu̾ lat̾e̾.
habet etiani circa te nũtros
suos spitꝰ qͣ sagacissiõs
exploratores. ut uideant quõ
absente sponso conuerseris. et
accusent te cora̾ ip̃osi aliqͣ sigͣ
lastiuie et scurrilitatis inte de¬
p̃hendeunt.zelotipꝰ ẽ sponsꝯ

Expanded text:
ium deputemus pro patria, arrham pro pretii summa. Venit sponsus, et recedit vicissim: nunc consolationem afferens, nunc universum stratum nostrum in infirmitatem commutans. Paulisper nos permittit gustare quam suavis est, et antequam plene sentiamus, se subtrahit: et ita quasi alis expansis supra nos volitans, provocat nos ad volandum. Quasi dicat: Ecce parum gustatis quam srari hac dulcedine, currite post me in odore unguentorum meorum, habentes sursum corda, ubi ego sum in dextera Dei Patris. Ibi videbitis me, non per speculum in aenigmate, sed facie ad faciem: et plene gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis. CAPUT i, o sponsa: quando aet retro. Nunquam potes eum latere. Habet etiam circa te nuntios suos spiritus, quasi sagacissimos exploratores, ut videant quomodo absente sponso converseris, et accusent te coram ipso, si aliqua signa lasciviae et scurrilitatis in te deprehenderint. Zelotypus est sponsus
Abbreviated transcription (Latin):
tur mibuta mens fuerit. cõ¬
tendit bñ uiuẽdo etiã adspe¬
ciez ꝑuenire, ubi ẽ sanctis et
ꝑfectis cordibꝰ nota in effabil
pulchritudo cuiꝯ plena uisio
ẽ sũma felicitas Hoc ẽ mini¬
rũ qd̾ irquiris. quid pͥmũ qͥd
ultimũ teneat᷑ nchoari fide.
iã totius diffinitiõis ẽsũma
Certũ uero ꝓpͥtui q fidei ca¬
tholice fũdamẽtũ xp̃s est
mẽdtũ ẽẽ fidei catholice. qr pu¬
tau potest aliqͥbꝰ he̾ticis hoc
nõ ẽ apud eos. Q uod ostẽde̾
ninus longuz ẽ. qm cõmẽo¬
rande sũt om̃s he̾ses. fiue q̃
fuerũt siue que sũt. siue q̃ po¬

Expanded text:
mbuta mens fuerit, tendit bene vivendo etiam ad speciem pervenire, ubi est sanctis et perfectis cordibus nota ineffabilis pulchritudo, cujus plena visio est summa felicitas. Hoc est nimirum quod requiris, quid primum, quid ultimum teneatur: inchoari fide, iam totius definitionis est summa. Certum vero propriumque fidei catholicae fundamentum Christus est: mentum esse fidei catholicae, quia putari potest aliquibus haereticis hoc non est apud eos. Quod ostendere nimis longum est; quoniam commemorandae sunt omnes haereses, sive quae fuerunt, sive quae sunt, sive q
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ĩuenit apud sequõ hab̾e
possit et quãto plus in qͥrit
plus sitit dũ apponit medi¬
tacionẽ apponit et dolorem.
qr nõ sentit dulcedinẽ quã
in cordis mũdicia medita¬
cio esse monstrat. s nõ p̃stat
Non eni ẽ legentis atq me¬
ditantis hanc sentur dulce¬
dinẽ nͥ data fuerit desuꝑ
Leg̾e em̃ et meditari tambo¬
nis quã malis cõmune est
Et ip̃i phisici gentiu̾ in quo
sũma ueri bom consisteret¬

Expanded text:
non invenit apud se quomodo habere non invenit apud se quomodo habere possit , et quanto plus inquirit, plus sitit; dum apponit meditationem, apponit et dolorem; quia sitit dulcedinem quam in cordis munditia meditatio esse monstrat, sed non praegustat. Non enim est legentis atque meditantis hanc sentire dulcedinem, nisi data fuerit desuper. Legere enim et meditari tam bonis quam malis commune est. Et ipsi philosophi gentium, in quo summa veri boni consisteret
Abbreviated transcription (Latin):
desiderata̾ din p̃tiosa forma
iectũ et uileur nõ habentem
spetiem quã uestint eu̾ mater
sua. sed stola ĩmortalitatis in¬
dutũ et coronatũ diademate
quo coronauit eũ pater suus
in die resurrexiõis et glorie.
die̾ quã fecit dominꝰ Cogitat
ꝙ in illa uisioe erit sacietas il¬
la de qͣ dicit ꝓpħa Satiabun᷑
cũ apparuerit gli̾a etus tua
Uides ne quãtũ li quoris ema¬
nauit ex mĩma una. quãtꝰ
ignis ex hac sintilla orta ẽ.
quã h ͤ modica massa. Bt̃ĩ
mũdo corde quomã ip̃i deiz
uidebũt in eamde̾ meditatio¬
posset extendi si accederet a¬
liquis talia exptꝰ. Sentio e¬
rudisuas inquopauca hau¬
rire uix inuem His aĩa fau¬
tibus inflãmata. his mac¬
tata desideriĩs finacto alaba¬
stro suaiuis unguẽti p̃sentire
incipit nõ degustu s qiͣ na¬
riu̾ odoratu Eo hoc colligit
sentue exꝑientia cuiq me¬
ditatione̾ nouit a deo esse
iocũdã/ S quid faciet ha¬
bendi desiderio erestuat sed

Expanded text:
si forma abjectum et vilem, non habentem speciem qua vestivit eum mater sua synagoga; sed stola immortalitatis indutum, et coronatum diademate quo coronavit eum Pater suus in die resurrectionis et gloriae, die quam fecit Dominus. Cogitat quod in illa visione erit satietas illa, de qua dicit Propheta, Satiabor, cum apparuerit gloria tua . Videsne quantum liquoris emanavit ex minima uva, quantus ignis ex hac scintilla ortus est, quantum haec modica massa, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt , in incude meditatioposset extendi, si accederet aliquis talia expertus? Sentio erudis, vas in quo pauca haurirem, vix inveni. His anima facibus inflammata, his incitata desideriis, fracto alabastro suavitatem unguenti praesentire incipit necdum gustu, sed quasi narium odoratu. Et hoc colligit sentire experientiam, cujus meditationem novit adeo esse jucundam. Sed quid faciet? Habendi desiderio exaestuat: sed
Abbreviated transcription (Latin):
Quod hominis sapiẽtia pi
Ominis autẽ sapiẽtia
pietas ẽ. Habes h ͨ in
libro sc̃ĩ iob Nam ibi legit᷑ ꝙ
ip̃a sapiẽtia dixei̾t hõi. Ecte pie¬
tas ẽ sapiẽtia Si autẽ q̃ris quã
dixerit eo loco pietatẽ distinctiꝯ
dei cultꝰ Dicit᷑ em̾ grece pietas.
et aliter idest eusebia. quo no¬
mĩe significał᷑ bonꝯ cultꝰ. ꝙͣ¬
uis et hoc p̃cipue referat᷑ ad
collendũ deũ. S nichil ẽ cõmo¬
diꝯ illo noĩe. quo eudẽt̾ dei
cultꝮ exp̃ssꝰ ẽ. cũ quid esset ho¬
m̃is sapiẽtia dice̾t᷑ Querisne
aliquid diai buiꝯ. qui petis
a me ut b̾uit̾ magna dicãtur
An lib ipm̃n tͥfortasse deside¬
ras biitͥ aperri. atq inẜ̾mo¬
nẽ colligi buẽ. quo na mõ sit

Expanded text:
nis sapientia a Hominis autem sapientia pietas est. Habes hoc in libro sancti Job: nam ibi legitur, quod ipsa Sapientia dixerit homini, Ecce pietas est sapientia . Si autem quaeras quam dixerit eo loco pietatem, distinctius Dei cultus. Dicitur enim graece pietas et aliter, id est εὑσέβεια quo nomine significatur bonus cultus, quamvis et hoc praecipue referatur ad colendum Deum. Sed nihil est commodius illo nomine, quo evidenter Dei cultus expressus est, cum quid esset homini sapientia diceretur. Quaerisne aliquid dici brevius, qui petis a me ut breviter magna dicantur? An hoc ipsum tibi fortasse desideras breviter aperiri, atque in sermonem colligi brevem, quonam modo sit
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiorẽ atq inferiorẽ siue
atq in ordinatu haꝵ ꝑtiũ
quibꝯ constat uel uinu̾sa mũ¬
di moles uel uinu̾sa om̃mo
t̾atura uidemꝰ luce̾ factã di¬
iuisamq a tenebris. Uidemꝰ
firmamẽtũ celi siu̾e int̾spũ¬
ales aquas suꝑiores ettor¬
ꝑales inferiores p̾mariũ cor¬
pꝯ mũdi suꝑ hoc spatiũ ae¬
ris qr et hoc uocat᷑. celũ ꝓper
qd̾ bagant᷑ uolatilia celi in¬
ter aquas q̃ uaporalit̾ eis
suꝑferũt᷑: et serenis etĩã no¬
ctibꝰ iorant et has q̃ int̾us
graues fluitãt uedemꝯ con¬
gregaty aquaꝵ speciẽ ꝑ cã¬
pos maus et audã terram
uel nudataz uel formata ut
essedt iusibil. et inco̾posita
herbarũq atq arboꝵ mate̾ie
uidema luiana fulgẽ. de suꝑ
solẽ suffice̾ diei. luna et stellas
consolari noctez atq his oih̃n
notari et significan temꝑa
pistibus et belius et alitibꝰ
secudatã qd̾ aeus corpulẽtia

Expanded text:
superiorem atque inferiorem siue atque in ornatu harum partium, quibus constat uel uniuersa mundi moles uel uniuersa omnino creatura, uidemus lucem factam diuisamque a tenebris. uidemus firmamentum caeli, siue inter spiritales aquas superiores et corporales inferiores, primarium corpus mundi, siue hoc spatium aeris, quia et hoc uocatur caelum, per quod uagantur uolatilia caeli inter aquas, quae uaporaliter eis superferuntur et serenis etiam noctibus rorant, et has, quae in terris graues fluitant. uidemus congregatarum aquarum speciem per campos maris et aridam terram uel nudatam uel formatam, ut esset uisibilis et conposita herbarumque atque arborum mater. uidemus luminaria fulgere desuper, solem sufficere diei, lunam et stellas consolari noctem atque his omnibus notari et significari tempora. piscibus et beluis et alitibus fecundatam, quod aeris corpule
Abbreviated transcription (Latin):
ductu ꝓpͥ̾e intionis muestigãs
Oratio ẽ deuota cordis int̾e̾
tio in deu̾ ꝓ malis amouẽdis
et bonis adipistendis Con¬
templatio ẽ mentis in deũ¬
quedam suspense eleuatio.
etne dulçedinis gaudia de
oruda quatuor graduun
ssignatis gͦ. quatuor
graduũ descuptiõibꝰ.
iestat ut eaꝵ officia uideama¬

Expanded text:
ductu propriae rationis investigans. ductu propriae rationis investigans. Oratio tio in Deum pro malis 313 amovendis, et bonis adipiscendis. Contemplatio, est mentis in Deum suspensae elevatio, aeternae dulcedinis gaudia degorum quatuor graduum. 2. Assignatis ergo quatuor graduum descriptionibus, restat ut eorum officia videam
Abbreviated transcription (Latin):
bras suꝑ abissũ tũ demũstͥp¬
tura tua nõiaret spñi tuũ
An qͥa oportebat siccũ insmu¬
ari ut dic̾e̾t᷑. suꝑferri et nõ pos¬
set hoc dici nͥ pͥus illud ꝯme¬
moraret᷑. cui suꝑferri spũs
tuꝯ posset et intelligi. Nec
patu em nec filio suꝑferoba¬
t᷑ n. suꝑferri recte dice̾t᷑: si nul¬
li rei suꝑferret᷑ Pus gͦ dicẽ¬
dũ erat cui suꝑferret. et dem¬
de ille quẽ nõ oportebat aliter
cõmemorari nͥ ut suꝑferri di¬

Expanded text:
bras super abyssum, tum demum Scripbras super abyssum, tum demum Scriptura tua nominaret Spiritum tuum? An quia oportebat sic eum insinuari, ut diceretur superferri; et non posset hoc dici, nisi prius illud commemoraretur cui superferri Spiritus tuus posset intelligi? Nec Patri enim nec Filio superferebatur; nec superferri recte diceretur, si nulli rei superferretur. Prius ergo dicendum erat cui superferretur, et deinde ille quem non oportebat aliter commemorari, nisi ut superferri di
Abbreviated transcription (Latin):
mate t̾ntas qd̾ es deꝯ meꝰ.
qm̾i tu pater inpͥncipio sapiẽ
nostre/ qd ẽ tua sapiẽtia de te
nata equalis tͥ et coet̾na. id
est infilio tuo fecisti celũ et¬
t̾rã. Et multa dixuniꝰ de ce¬
lo celi et de t̾ra miusibili et
incõposita/ et de abisso tene¬
brosa secũdũ spũalis infor¬
mitatis uagabũda deliqͥa.
nͥ ꝯuert̾et᷑. ad eũ aqͦ erat qͣlis¬
cũq uita et illu̾inatioẽ fie¬
ret speciosa uita/ et esset celũ
celi eiꝯ qd̾ int̾ aquã et aquã
postea factũ ẽ/ et teneba̾ iã¬
ian patrem in dei noie qͥ
fecit h. et filiũ in pͥncipio ĩ
noĩe in quo fecit hec et t̾nita¬
tẽ t̾dens deu̾ meu̾ sicut cre
ntas deꝯ meꝯ pater et filiꝰ
et spũs sanctꝰ c̾ator uniu̾se
t̾ature sue. Sz que causa fu¬
disture tenebras eiꝯ et dic mͥ
obsecro te ꝑ matrẽ caritatẽ. ob¬
secro te dic mͥ q̃ tausa fuerat
ut post nominatũ celũ et t̾ra
nusibilẽ et intõpositã et tene¬

Expanded text:
mate trinitas, quod es, deus meus, quoniam tu, pater, in principio sapientiae nostrae, quod est tua sapientia de te nata, aequalis tibi et coaeterna, id est in filio tuo, fecisti caelumetterram. et multa diximus de caelo caeli et de terra inuisibili et inconposita et de abysso tenebrosa secundum spiritalis informitatis uagabunda deliquia, nisi conuerteretur ad eum, a quo erat qualiscumque uita, et inluminatione fieret speciosa uita et esset caelum caeli eius, quod inter aquam et aquam postea factum est. et tenebam iam patrem in dei nomine, qui fecit haec, et filium in principii nomine, in quo fecit haec, et trinitatem credens deum meum, sicut credinitas deus meus, pater et filius et spiritus sanctus, creator uniuersae creaturae. Sed quae causa fudiscute tenebras ejus, et dic mihi, obsecro te per matrem charitatem; obsecro te, dic mihi quae causa fuerat, ut post nominatum coelum, et terram invisibilem et incompositam, et tene
Abbreviated transcription (Latin):
tuo dictũ ẽ. Curde illo tm̃
dictũ ẽ. qͣiͣ locꝰ ibi esset qͥ non
ẽ loca. de quosolo dictũ ẽ qd̃
sit donũ tuã. In dono tuore¬
quiestinꝰ. ibi tefruem᷑. reqͥes
nã locus noster. Amor illuc¬
attollit nos/ et spũs tuꝰ bonꝰ
exaltat huilitatẽ nostra de
portis mortis. In bona uolũ¬
tate ꝓax nobis ẽ corpꝯ põ¬
de̾ suo intit᷑ ad locũsuũ Po¬

Expanded text:
tuo dictum est hoc? cur de illo tantum dictus est quasi locus, ubi esset, qui non est locus, de quo solo dictum est, quod sit donum tuum? in dono tuo requiescimus: ibi te fruimur. requies nostra locus noster. amor illuattollit nos et spiritus tuus bonus exaltat humilitatem nostram de portis mortis. in bona uoluntate tua pax nobis est. corpus pondere suo nititur ad locum suum. po
Abbreviated transcription (Latin):
tacionẽ in eliorẽ adid qd̾ neq̃
ĩ melia neque indeteriꝯ cõmu¬
tan potest. qd tu sola es qr so¬
lus simpliciter es cui nõ est
aliud iuuere/ aliud btẽ iuiu̾e.
qr tua beatitudo tu es Ed gͦ
tͥ deesset ad bonũ qd̾ tu tͥes e/
ciam si ista uel om̃ino nulla
essent/ uel informĩa remane.¬
rent que nõ ex indigẽtia feci¬
stis ex plenitudine bonitatis
tue cohibens atq conuertens
ad formã nõ ut taquã tuũ gau¬
diũ ꝯpleat᷑. exeis Perfecto
em̃ tͥ displic eoꝵ inꝑfectio ut
ex te ꝑficiant᷑ et tͥ placeant.
nõ autẽ inꝑfecto tãquã et tu
eoꝵ ꝑfectiõe ꝑficiendus sis
dipiritꝰ en̾i tuꝰ bonꝰ suꝑfere¬
bat᷑. suꝑ aquas nõ ferebat᷑.
ab eis tanquã meis reqͥestẽt.
in quibꝰ eni requiestẽ dicitur

Expanded text:
tationem meliorem ad id, quod neque in melius neque in deterius mutari potest. quod tu solus es, quia solus simpliciter es, cui non est aliud uiuere, aliud beate uiuere, quia tua beatitudo es. Quid ergo tibi deesset ad bonum, quod tu tibi es, etiamsi ista uel omnino nulla essent uel informia remanerent, quae non ex indigentia fecisti, sed ex plenitndine bonitatis tuae cohibens atque connertens ad formam, non ut tamquam tuum gaudium conpleatur ex eis? perfecto enim tibi displicet eorum inperfectio, ut ex te perficiantur et tibi placeant, non autem inperfecto, tamquam et tu eorum perfectione perficiendus sis. spiritus enim tuus bonus superferebatur super aquas, non ferebatur ab eis, tamquam in eis requiesceret. in qu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cõmutabilit̾᷑ suꝑ õne mutabi¬
le Alioquin et ipm̾ celũ celi te¬
nebrosa abissꝰ essetinse/ nuc̃
autẽ lux ẽ in dño. Na et ipa̾
misera inqͥetudĩe defluẽtium
spũ et iudicãtiũ tenebras su¬
as mdatas ueste lĩs tui. sa¬
tis oñdis ꝙ magnã c̾atura¬
intronalẽ feceus ciu nullo mõ
sufficit ad beata requie qͥcqͥd
te nunꝯ est ac ꝑ hoc n ͨ ipã sibi
Tu eñ deꝯ noster illm̃abis te¬
nebras nostras Ex te oruĩt᷑ ue¬
stimẽta nostra/ et tenebre mẽ
parũ ẽ ame̾ ualidiꝰ. No̾possid
metiri ut scia quãtũ desit inͥ
amoris ad id qd̾ satis ẽ. ut cur¬
rat uita mea in amplexus tu¬
os n ͨ auertat᷑. donec absconda¬
t᷑. in abstondito uultꝰ tui Hoc
tñi scio. qr male mͥ ẽ p̃ter te nõ
solũ extra me smi meip̾o. et
õnis mͥ copia que deꝯmeus
pater aut filiꝰ nõ suꝑfebat᷑.
sẽ aquas. Si tanꝙͣ loco sicut
corpꝰ nͨ spũs sauctꝰ Si autẽ
ĩꝯuutabił duunitatis eminẽ¬

Expanded text:
incommutabiliter super omne mutabile. Alioquin et ipsum coelum coeli tenebrosa abyssus esset in se; nunc autem lux est in Domino. Nam et in ipsa misera inquietudine defluentium spirituum et indicantium tenebras suas nudatas veste luminis tui, satis ostendis quam magnam creaturaationalem feceris, cui nullo modo sufficit ad beatam requiem quidquid te minus est, ac per hoc nec ipsa sibi. tu enim, deus noster, inluminabis tenebras nostras: ex te oriuntur uestimenta nostra, et tenebrae nostrae parum est, amem ualidius. non possum metiri, ut sciam, quantum desit mihi amoris ad id quod sat est, ut currat uita mea in amplexus tuos nec auertatur, donec abscondatur in abscondito uultus tui. hoc tantum scio, quia male mihi est praeter te non solum extra me sed eomnis mihi copia quae Deus meus Pater aut Filius non superferebatur super aquas? Si tanquam loco sicut corpus, nec Spiritus sanctus: si autem incommutabilis divinitatis eminen
Abbreviated transcription (Latin):
Cui dicã. quõ dicã. Mergim᷑
quibꝰ merguniã et mergimus
Ed similiꝯ et quid dissimiliq
Affectꝰ sũt amores sũt ĩmũdi¬
cia spũs nostri defluens infe¬
rius amore curaꝵ/ et sac̃titas
tua attollens nos suꝑiꝯ amo¬
resecu̾itatis ut suisũ cor habe¬
amꝯ ad te ubi spiritꝰ tuꝰ su̾fert
suꝑ aquas/ et uemamꝯ ad suꝑ¬
emnẽte̾ iequiẽ cũ ꝑtrãsierit a¬
mina nostra aquas q̃ sũt sine

Expanded text:
Cui dicam? quomodo dicam: Mergimur quibus mergimur et emergimus. Quid similius et quid dissimilius? Affectus sunt, amores sunt; immunditia spiritus nostri defluens inferius amore curarum, et sanctitas tui attollens nos superius amore securitatis, ut sursum cor habeamus ad te, ubi Spiritus tuus superfertur super aquas, et veniamus ad supereminentem requiem, cum pertransierit anima nostra aquas quae sunt sine
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ mͥ qm̃ bona sũt que cor¬
rũpũt᷑ que neq si sũma bona
pi possent qr si sũma bona es¬
sent incorruptibilia esset Si
autẽ nulla essent. qͥd ĩ eis cor

Expanded text:
t quoniam bona sunt quae corrumpuntur; quae neque, si summa bona pi possent: quia si summa bona essent, incorruptibilia essent; si autem nulla bona essent, quid in eis cor