comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatio eorũ Auxiliũ ⁊ susceptionẽ obhȩ ꝓpħa orat necũ disceden¬
tib aiustificationib đi ⁊ ipse sꝑnat᷑ Sed hc seruata earatio ẽ
ueñdiaũ sic sp̃uistiom̃s peccatores sed spreuistiom̃s discedentes
Si enĩ peccatores ds̃ sꝑneret. om̃s utiq sꝑner& q sine peccato ne mo
sit Sed spnit discedentes a se qͦs a postatas uocant neq int̃ ẽ. anin
iustificationib: dĩ qͥs fueric aliquando Sꝑnentꝰ enĩ adõ .ẽ. quisq
disce sserit qr manentis meritũ c̃seruat: c̃sũmatio ꝑ manendi
Differ uͦ a peccato discessio qr peccato uenia ꝑpenitentiã reser¬
uat᷑ discessio uͦ cũ ipsa pęnitentiȩ discessione sedanat quȩ hincorit᷑
cũ uoluncas eoꝵ qͥ discessuri st̃ ẽ in iqͦ dehinc seqͥt᷑ Reuaricantes
deputaui om̃s peccatores t̃rȩ: idõ dilexi iustitias cuas. Sẽꝑ pro¬
phetȩ sermolonge & ultra comunẽ sensũ se tendit. Hos enĩ p̃uarica¬

Expanded text:
auxilium et susceptionem ob haec propheta orat, ne cum discedentibus a iustificationibus dei et ipse spernatur. sed hic seruata ea ratio est, ut non dictum sit: spreuisti omnes peccatores, sed: spreuisti omnes discedentes. si enim peccatores deus sperneret, omnes utique sperneret, quia sine peccato nemo sit. sed spernit discedentes a se, quos apostatas uocant. neque interest, an in iustificationibus dei quis aliquando . spernendus enim a deo est, quisque discesserit, quia manentis meritum conseruat consummatio permanendi. differt uero a peccato discessio, quia peccato uenia per reseruatur, discessio uero cum ipsa discessione se damnat; hinc oritur, cum deputavi omnes peccatores terrae, ideo dilexi justitias tuas. Semper Prophetae sermo longe se et ultra communem sensum tendit. Nos enim praevarica
Abbreviated transcription (Latin):
Amuttimꝰ liberos in iustũ hoc iudicũ existimamꝰ Nungͥo iniusteels
in iob filios dedit diabolo potestatẽ : dãna nr̃a tanꝗͣ iniq acaden¬
ta dolemꝰ Nunqͥd egere solũ illũ ꝑfectũ unrũ di sine iustitiȩ rari¬
one ꝑmisit : cruciam dolorib & contradm̃ in patientie nr̃e quere¬
lis increpamꝰ. Anne incerto comnsilio ex esus uermib: sanie defluens
ꝑfossus ulcere fuit : Certe hȩc om̃a ad docum̃tũ fidei ⁊ adp̃miũ glo¬
riose patientiȩ ꝓfecer. In firmitas nr̃a efficit ut malã ce aduos
patim᷑ existimemꝰ. Cȩc̃um di sẽꝑ uoluntis ẽ ut patientia passionũ
ꝓbem̃ Nosuero diun iudiciu iustitiã dũ sine docum̃to fioei latere

Expanded text:
amittimus liberos; iniustum hoc iudicium existimamus. numquid iniuste deus amittimus liberos; iniustum hoc iudicium existimamus. numquid iniuste deus in Iob filios dedit diabolo potestatem? damna nostra tamquam inique accidentia dolemus. numquid egere solum illum perfectum uirum deus r m sine ratione permisit? cruciamur doloribus et contra deum inpatientiae nostrae querellis increpamus. anne incerto consilio exesus uermibus, sanie defluens, perfossus ulcere fuit? certe haec omnia ad docimentum fidei et ad praemium glorios» profecerunt. infirmitas nostra efficit, ut malum esse id, quod patimur, existimemus. ceterum dei semper uoluntas est, ut patientia passionum probemur: nos uero diuini iudicii iustitiam, dum sine docimento fidei latere
Abbreviated transcription (Latin):
lucerna sẽꝑ ardente sẽꝑ in officiũ suũ ꝑ nram ꝓuidentiã p̃parata: Vler¬
ue error occurrat. Per in crem̃ta enĩ aminore ad maiꝰ ascendit᷑ ut e
cui ũbũ dĩ primũ lucerna sit pedib: id ipsũ ũbũ ei fiat lum̃ in semi¬
tis Sed lucerna pedib: & lum̃ semitis utilẽ ꝓfectũ p̃stare debent
lt uid eamꝰ. andignũ aliqͥd ꝓpħa fubiecerit : Ait enĩ Iuraui & statiu
custodire iudicia iustitiȩ tuȩ lã ñ in nocte scłi errat : nec pedẽ me¬
tuit offende Sacram̃tũ enĩ c̃firmatȩ scientiȩ res ẽ ⁊ iurandi religio
custodire iudicia iustitiȩ dĩ. Et difficile ẽ. statuta conuelli: & obti¬
mũ ̃ satuere iurata. Sed meminit nidnlẽẽ indĩiudiciis iniustum
Sieñ humana iudicu ea uere iudicia existimant᷑ que arbitrio uuist¬
iudicui ef ficiunt᷑. quomꝰ ambigendũ sit̃ nidnl. ẽẽ indĩ iudlius inustũ

Expanded text:
lucerna semper ardente, semper in officium suum per nostram prudentiam praeparata. uerlucerna semper ardente, semper in officium suum per nostram prudentiam praeparata. ueruise error occurrat. per incrementa enim a minori ad maius acceditur, ut ei. cui uerbum dei primum lucerna sit pedibus, id ipsum uerbum ei fiat lumen in semitis. sed lucerna pedibus et lumen in semitis utilem profectum praestare debent. et uideamus, an dignum aliquid propheta subiecerit. Ait enim: iuraui et statui custodire iudicia . iam non in nocte errat, nec pedem metuit offendere. sacramentum enim omne firmatae scientiae res est, et iurandi religio custodire iudicia dei. et difficile est statuta conuelli, et optimum est statuere iurata. Sed meminit nihil esse in dei iudiciis iniustum. si enim humana iudicia ea uere iudicia existimantur, quae ex arbitrio iudicii sanciuntur, nedum modo ambigendum sit, nihil esse in dei iudiciis iniustum.
Abbreviated transcription (Latin):
sclicet ecđȩ quȩ unũ corpꝰ in xp̃o ẽ nosq inuicẽ eiꝰ m̃brte sumꝰ Rimũ enĩ
unicuiq nrm̃dĩ uerbũ oculus siue lucerna ẽ: deinde uir a postolicꝰ toto
corpori suo id ẽ ecđȩ iucerna ẽ Neq enĩ om̃e corpꝰ aut pes: Aut oculus
aut manꝰ ẽ Ergo si oculi totiꝰ corporis pars lucidissima & ob id m̃bris cȩtĩs
brissito quanta totiꝰ corporis nox manebit Ioħs p̃dicator pȩnitentiȩ lucer
na & iudeis & gentib fuit : dño dic̃nte Ille erat lucerna ardens & lucens
& uos uolinstis adhorã exultare in lumine eiꝰ. Habemꝰ gͦ doc trinȩ lum̃
exultemꝰ in eo ñ adhorã sed sẽꝑ : neq ad tẽpus sed in ȩtnũ Beate uirgi¬
nes illȩ & utiles olei mercatrices solȩ in lãpatũ suaꝵ lumine cũ sponso
chalamũ ingresse. st̃ : cȩtis negligentib & dormientib: ab ingressu cha¬
lami exclusis : Ad omẽm gͥ animȩ nr̃ȩ pedẽ utam᷑ dĩ uerbo ut lucerna : sed

Expanded text:
isto est, nosque inuicem eius membra sumus. primum enim unicuique nostrum dei uerbum sibi lucerna est; deinde uir apostolicus toti corpori suo, id est ecclesiae lucerna est. neque enim omne corpus aut pes aut oculus aut manus est. ergo si oculi, totius corporis pars lucidissima et ob id membris ceteris bris sito, quanta totius cna et Judaeis, et gentibus fuit, Domino dicente: Ille erat lucerna ardens et lucens , et vos voluistis ad horam exsultare in lumine ejus. Habemus ergo doctrinae lumen: exsultemus in eo, non ad horam, sed semper; neque ad tempus, sed in aetadum suarum lumine cum sponso thalamum ingressae sunt, ceteris neglegentibus et dormientibus ab ingressu thalami exclusis. Ad omnem igitur animae nostrae pedem utamur dei uerbo ut lucerna, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Auides ẽ : tũ fuit tẽpꝰdnõ ea quȩ c̃tinebant᷑ lege faciendi. Pollict
enĩ in lege ẽ ut salutẽ gentib: dar& ut ipse sibi hominis corpus
qͥ scđm imaginẽ & similitudinẽ dĩ ẽ factꝰ a ssumeret : ut dissipa¬
talege fidẽ grãm donaret. Tẽporis huiꝰ meminit ꝑisaiã pro¬
pħam dic̃ñs. Tẽpore accepto exaudui te & indiẽ salutis au¬
tẽpus bene acceptũ ecce dies salutis idẽ dissipata lege tẽpus
euangelicȩ p̃dicationis aduenit. Sed illis legẽ dissipantib: aliuo
opꝰ propħȩ e : & qđ sit ex subiectis docem᷑. Ait enĩ Idõ dilexi
qđ dixerait tẽpꝰ faciendi dño : q sciret tẽpꝰ faciendi dño. eẽ . cũ
legt̃ dissipassent. Idõ aut̃ mandata dilex̃ qr in his tẽpꝰfaciendi dño
contineret᷑ Lex enĩ om̃is ad uentũ dm̃ testata ẽ ĩpsodic̃nte Sicredi¬

Expanded text:
uit 383 tempus Domino ea quae continebantur lege faciendi. Pollicitus enim in lege est, ut salutem gentibus daret, ut ipse sibi hominis corpus, qui secundum imaginem et similitudinem Dei est factus, assumeret, ut dissipata lege fidei gratiam donaret. Temporis hujus meminit per Esaiam prophetam dicens: Tempore accepto exaudivi te, et in die salutis aupus bene acceptum, ecce dies salutis; idest: dissipata lege tempus euangelicse prsedicationis aduenit. Sed illis legem dissipantibus aliud opus prophetae est. et quod sit, ex subiquod dixerat: Tempus faciendi Domino; quia sciret tempus faciendi Domino esse, cum legem dissipassent. Ideo autem mandata dilexit, quia in his tempus faciendi Domino contineretur. Lex enim omnis adventum Domini testata est, ipso dicente: Si
Abbreviated transcription (Latin):
habeat conscientiȩ neessitatẽ ñ habet tam̃ c̃fessionis ueritatem
Ropriũ hoc ꝓpħȩ ẽ ut se seruũ di ꝓfiteat᷑. In om̃i uitȩ genere
famulatu c̃ditionis suȩ fungens siue abulans siue residens
siue uigilans siue dormiens incibo etiã atq ieiuniis dõ aut esu¬
riat. Aut satursic & nullo intẽꝑe a seruitutis suȩ officiis absista
hc lib̵e dic̃ seruus tuussũ Atuͦ qui stupris dormit. latrocini is
uigilat questib: peregrinat᷑. luxui reqͥescit si dicat seruus tuus
nẽ officii suietiã ipso famulatu suo c̃fiteat᷑. tam̃ in firmitatis
suȩ memor ẽ. Dari enĩ sibi intellectũ rogat. Est enĩ intellectꝰ
in quodã thesauro repositꝰ spualiũ gr̃arũ & quẽ int̃dũ diabolꝰ
subfalsȩ opinionis errore imprudentiũ m̃tib: insinuat. Sed adõ
intelligentĩ ꝓpħa postulat. ne sibi inanis intelligentia subrepa
qualis gentiũ qualis iudeoꝵ qͦlis hereticoꝵ ẽ. Et postulat obid

Expanded text:
tatem, non habet tamen confessionis ueritatem. proprium hoc prophetae est, ut se seruum dei profiteatur in omni uitae genere famulatu condicionis suae fungens, siue ambulans, siue residens, siue uigilans, siue dormiens, in cibo etiam atque in ieiuniis deo aut esuriat aut satur sit et nullo in tempore a seruitutis suae officiis absistat. hic libere dicet: seruus tuus sam. at uero qui stupris dormit, latrociniis uigilat, qusestibus peregrinatur, luxui requiescit, si dicat: seruus tuus nem officii sui etiam ipso famulatu suo confiteatur, tamen infirmitatis suae memor est; dari enim sibi intellectum rogat. Est enim intellectus in quodam thesauro repositus spiritalium gratiarum: quem interdum diabolus sub falsae opinionis errore imprudentium mentibus insinuat. Sed a Deo intelligentiam Propheta postulat, ne sibi inanis intelligentia subrepat, qualis gentium, qualis Judaeorum, qualis haereticorum est: et postulat ob id,
Abbreviated transcription (Latin):
epła ait defileto ⁊ermagene : quos tradidi in qͥt sachanȩ ut discant ñblas¬
se tradat᷑ orat. Ad st̃ enĩ inimicȩ infesteq uirtutes quȩ fidei ꝓpositũ
conturbent quȩ timorẽ dĩ obliterent quȩ in trenas cupiditates & desi
leria sollicitent quȩ infirmã corꝑis naturã quibdã blantim̃torũ
Aculeis inuitia cõmoueant Nouit & a płshanc multitudinẽ domi¬
nantiũ uirtutũ dic̃ns Inqͥb & uos aliquanto ab ulastis scđm prin¬
cipẽ potestatis sp̃s qͥ ñ c̃oꝑat᷑ infiliis diffidentiȩ Fecit gͦ propha iudi¬
ciũ & iustitiã & ne tradat᷑ nocentib: se rogat. Et hoc modo nocentib: cũ
in peccatũ impellunt. cũ ingłam inflant cũ inirã accendunt cũ in
odiũ exacerbant cũ ad lasciuiã illiciunt cũ ad auaritiã ꝓuocant
Sedcũ ꝑhȩc nocerȩ ꝓperent. obtinere tam̃ eos qͥ in nocentes se. nisi ꝑ¬

Expanded text:
ello et Hermogene: Quos tradidi, inquit, satanae, ut discant non blasse tradatur orat. Adsunt enim inimicitiae infestaeque virtutes quae fidei propositum conturbent, quae timorem Dderia sollicitent, quae infirmam corporis naturam quibusdam blandimentorum aculeis in uitia commoueant. nouit et apostolus hanc multitudinem dominantium uirtutum dicens: in quibus et uos aliquando ambulastis secundum principem potestatis cium et justitiam: et ne tradatur nocentibus se rogat: et hoc modo nocentibus, cum in peccatum impellunt, cum in gloriam inflant, cum in iram accendunt, cum in odium exacerbant, cum ad lasciviam illiciunt, cum ad avaritiam provocant. Sed cum per haec nocere properent, obtinere tamen eos qui innocentes sunt, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
solus & barnabas ñ habemꝰ potestatẽ hȩc oꝑandi : Sed non utim᷑ pote
grauib: ñ onerat. At uͦ uoluntatis ꝓfessio ex increm̃to fidei ẽ : cũ in ins
quȩ mode narta lex nob̵ ẽ nos mecipsos uoluntariȩ deuotionis studio ẽ¬
ex p̃scripto legis gerant᷑ i psa seruitii sui necessitate ꝑ agunt᷑. Causam
Ac̃ sẽꝑ p̃tendit̃ de p̃cationis suȩ . Postea enĩ quã uoluntaria oris sui
ut beneplacita eẽnt orauic: adiecit . Et iudicia tua doceme. Iudicia
legis agit . & quantũ in se ẽ gestis atq oꝑib exercet: sed ñdũ ea in¬
telligit. Scit enĩ eẽ. legẽ sp̃ualẽ : & illuo qđ subspecie p̃sentiũ o¬
perationũ continet᷑ nosse festinat . Ea enĩ qͥs necesse ẽ. doceri postu¬
dõ dedit Humiliatꝰ ẽ ualde uoluntaria oris eiꝰ placentia sunt¬
ł unc es anima indĩ manib: sẽꝑ ẽ. & legis dĩ ñ obliuiscitur : dicens

Expanded text:
solus et Barnabas non habemus potestatem hoc operandi? Sed non utimur hac gravibus non onerat. At vero voluntatis professio ex incremento fidei est, cum in his quae moderata lex nobis est, nosmetipsos voluntariae devotionis studio la, quae ex praescripto legis gerantur, ipsa servitii sui necessitate peraguntur. Causam autem semper praetendit deprecationis suae. Postea enim quam voluntaria oris sui ut beneplacita essent oravit, adjecit: Et judicia tua doce me. Judicia legis agit, et quantum in se est gestis atque operibus exercet; sed nondum ea intelligit. Scit enim esse legem spiritalem. Et illud quod sub specie praesentium operationum continetur nosse festinat: ea enim quis necesse est doceri postuDeo dedit. Humiliatus est valde, voluntaria oris ejus placentia sunt: nunc ejus anima in Dei manibus semper est, et legis Dei non obliviscitur, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
ge accipiunt derelinqͣua Furẽ qͥs dep̃hensũ aut adulterũ : Aut
homicitã arguec lege naturȩ . Sed si in his ipse uerset᷑ : p̃uarica¬
tor ẽ. legis : Nouit̃ etia cũ ait peccatores t̃rȩ alios ẽẽ ⁊ cȩli
ꝑditũ atq mortuũ depeccato suo patri c̃fitentẽ . Peccaui in qͥt
pat̃ incelũ & corã te. Quisq celestis doctrinȩ ⁊ spũalis grȩ̃¬

Expanded text:
 accipiunt, derelinquunt. furem quis deprehensum aut adulterum aut homicidam arguet lege naturae. sed si in his ipse uersetur, praeuaricator est legis. Nouit etiam, cum ait peccatores terrae. alios esse et caeli perditum atque mortuum de peccato suo patri confitentem: peccaui, inquit, pater in caelo et coram te. quisquis caelestis doctrinae et spiritalis gr
Abbreviated transcription (Latin):
contẽptꝰ opulenta ẽ. Cũ dño t̃rem honoris despectꝰ cȩloꝵ regnũ ẽ sũ
dño : humilitas cordis generosȩ & regiȩ natiuitatis ornacꝰ ẽ. Hocigͥ a se
disciuoluit : qđ uirtutũ om̃iũ maximũ ẽ. Apłs etiã ad hmilitatem
nos docens : talib adhorcat᷑. Hoc eni sapite in uob: qđ & in xp̃o ihũ
quicũ informa dĩ e&. ñ rapmã existimauit. eẽ sẽ ȩqualẽ do. sed se ex¬
in amuit formã serui accipiens & habitu reꝑtꝰ ut homo. Humiliauit
se. factꝰ obȩdiens usq admortẽ : mortẽ aut̃ crucis Habemꝰ exẽplũ
ab unigenito dõ humilitatis. Sed uideamꝰ & p̃miũ. Propt̃ hoc em̃ eũ
đsexaltauit & donauit ei nom̃ qđ ẽ. suꝑ om̃e nom̃. ut in nomine ihũ

Expanded text:
contemptus opulentia est, cum domino terreni honoris despectus caelorum regnum est, cum domino humilitas cordis generosae et regiae natiuitatis ornatus est. hoc igitur a se disci uoluit, quod uirtutum omnium maximum est. Apostolus etiam ad humilitatem nos docens talibus adhortatur: hoc enimsapiteinuobis, Iesu, qui cum in forma dei esset, non rapinam existimauit esse se deo, sed se exise factus oboediens usque ad . mortem, mortem autem crucis. habemus exemplum ab unigenito deo humilitatis; sed uideamus et praemium. propter hoc enim eum deus exaltauit et donauit ei nomen, quod est super omne nomen, ut in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinȩ uoluerit noscendũ ẽ. Ait enĩ. Uenite ad me om̃s qui
laiboratis & onerata estis: & ego uos reficiã. Tollite iuguonit̃
supuos ⁊ discite ame qm̃ mitis sũ & humilis corde & inuemeas
requi animab ur̃is Ipse utiq ꝑfectꝰ & sine pecato solus &
uñ ineuiꝰ ore dolus ñfuit hoc p̃cipuũ a se doctrinȩ sumi uoluet ee¬
emplũ mansuetudinis scilic& ⁊ humilitatis ꝑ quȩ ammab. requies
iniueniret᷑ Scit in solentẽ & in capacẽ rerũ sedarũ nature rr̃u di
sirontatẽ. ali popes imsoleseñt nescientes delargtione orũ die¬
perib uistetiaeiꝰ manet in eenũ & dñ ipsua has qͥestariente obat

Expanded text:
doctrinae uoluerit, noscendum est. ait enim: uenite omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego uos reficiam. tollite iugum meum super uos et discite a me, quoniam mitis sum et humilis corde: et inuenietis requiem animabus uestris. ipse utique perfectus et sine peccato solus et unus, in cuius ore non fuit, hoc praecipuum a se doctrinae sumi exemplum, mansuetudinis scilicet et humilitatis, per quae animabus requies inueniretur. Scit insolentem esse et incapacem rerum secundarum naturae nostrae infirmitatem. alii per opes insolescunt nescientes de largitione opum dicperibus, iustitia eius ma
Abbreviated transcription (Latin):
ligentes łtlicet adõ intelligentiã ꝑfecta sit tam̃ a nob̵ incipiendũ ẽ.
ut possimꝰ ꝑfectã intelligentiã ꝓmereri. His enĩ qui ñ hoc ꝑse inchoant
clausa adõ om̃a st Et id ipsũ ꝓpheticꝰ sermo ꝑisaiã docet. dicentẽ. Ne
dicas demandatis meis qđ cognoueris ea Neq cognouisti neq: credi¬
disti ea neq abinitio a perui tͥ aures. Cognoui enĩ qđ sꝑnens sperne¬
res & qđ iniquus ad huc exuentre uocantꝰ esses ł rgo ñ indulget᷑ scien¬
tia ñ appetentib eã : & qr d̃s cordiũ scrutator ẽ. hs qͥspreturi cã eẽnt¬

Expanded text:
legentes. et licet a deo intellegentia perfecta sit, tamen a nobis incipiendum est, legentes. et licet a deo intellegentia perfecta sit, tamen a nobis incipiendum est, ut possimus perfectam intellegentiam promereri. his enim, qui non hoc per se inchoant, clausa a deo omnia sunt. et idipsum propheticus sermo per Esaiam docet dicentem: ne dicas de mandatis meis, quod ea: neque cognouisti, neque credidisti ea, neque ab initio aperui tibi aures. cognoui enim, quod spernens sperneres, et quod inicus adhuc ex uentre uocandus esses. ergo non indulgetur scientia non adpetentibus eam. et quia deus cordium scrutator est, his
Abbreviated transcription (Latin):
md ore meo. Mel in ore : ñ etã in faucib dulcciẽ. Exra regione
eñ oris corporaliũ sapor. nullus ẽ sensꝰ. Sed dĩ eloquia infaudb
dulcia st: in animã scilicet defluentia ⁊ int̃ra penitranta ñ inoe
modo cibi placenta. sed illic dulcia ubi cognitionis ⁊ pruoentiȩ
⁊ intelligentiȩ sensꝰ ẽ. Et ioo eloqͥa in fauab ⁊ in ore melle dulci¬
ora st̃. Sed ue mel ꝑȩgritudinẽ ȩstũq febriũ eaquȩ acciderint oris
ara mitificat ita animȩ nr̃e a maritudines & tristes cupiditati
insalutariũ febres infusa dĩ eloquia mitificant si modo ore contine
Ant᷑ sed faucib deuorent᷑ Seqͥtur de inde. A manoatis tius intelle¬
.xi. ꝓpterea odiui omem uã iniqͥtatis: Intelligentes ñ faciunt p̃¬
cepta sola. sed p̃cepta reatq oꝑe cõpleta id.ẽ. ut ea quȩ his continen¬
t inquantũ possimꝰ expleamꝰ. Ergo efficienda p̃cepta s: ut simꝰ intel¬

Expanded text:
egionem enim oris corporalium saporum nullus est sensus. Sed Dei eloquia in faucibus dulcia sunt, in animam scilicet defluentia et interna penetrantia: non in ore modo cibi placentia, sed illic dulcia ubi cognitionis et prudentiae et intelligentiae sensus est. Et ideo eloquia in faucibus et in ore melle dulciora sunt. Sed ut mel per aegritudinem aestumque febrium ea quae acciderint oris amara mitificat; ita animae nostrae amaritudines et tristes cupiditatum insalutarium antur, sed faucibus deuorentur. Sequitur deinde: a mandatis tuis intellexi; propterea odiui omnem uiam iniquitatis. intellegentes nos faciunt praecepta, sed praecepta. re atque opere expleta: id est, ut ea, his continentur, in quantum possumus, . ergo efficienda praecepta sunt, ut simus intel
Abbreviated transcription (Latin):
litiȩ cdat. ut in nabrs hoc suũ quo nascim᷑ munꝰ interinat. Sed pro¬
phea cognitionẽ rerũ cȩlestiũ dignꝰ ⁊ inluce scientiȩ munene
di & doquio collo cat᷑ ducẽ adbene ⁊ innocent̃ iuiuenoũ cũ sequit᷑
quilux uera ẽ & qui omem hominẽ lucificat Hanc gͦ uitȩ suȩ
ignorantiã qͥdã platolumine adintelligentiã dirigit. dicens Lu¬
cerna pedib: meis uerbũ tuũ dñe. Scit se nisi uerbo dĩ illumina¬
cũ has corpoꝵ tenebras & hanc scłi noctẽ ñ posse cuadere de¬
ubiq ad ẽt lopioes offensionũ laqueos funũ & scrobes foueaꝵ
nens in sc̃ uerbũ in om̃s oꝑum ꝓcessus canꝗͣ lucernã pͥtenor Ont̃¬
&enĩ doctrina cȩlestis dux nob̵ adit̃ uitȩ ẽ quȩ lucernȩ modoin
quimꝰ ut ea inonẽm ꝓgress̃ aũunq oꝑationis uam᷑ Iubec dñs oi¬

Expanded text:
eius cadat., ut in nobis hoc suum. quo nascimur, munus interimat. sed propheta cognitione rerum caelestium dignus et in lucem scientiae munere dei et eloquio collocatus ducem ad bene et innocenter uiuendum eum sequitur, qui lux uera est et qui omnem hominem lucificat. Hane ergo suae ignorantiam quodam praelato lumine ad dirigit dicens: lucerna pedibus meis uerbum tuum. scit se, nisi uerbo dei inluminatum, has corporum tenebras et hanc saeculi noctem ferre ubique adesse lapides offensionum, laqueos funium, et scrobes fovearum. nens in se uerbum dei in omnes operum processus tamquam lucernam omnis etenim doctrina caelestis dux nobis ad iter est, quae lucernae modo in quimur, ut ea in omnem progressum
Abbreviated transcription (Latin):
formatȩ. Iuos eñ antea ꝑ ignorationẽ legis morsi nescicbant ne
ꝑp̃dieationẽ dñi nr̃i ihũ xp̃i sciuint It ut originẽ suã io ẽ corporis
paturt innouo latore legis agnoscunt ita & głam nouibiuiꝰ latoris
legis ee pectint: in exordio suiiã adimaginẽ ⁊ similituonẽ dicop¬
stitute. Et p̃dications huiꝰ euangelicȩ dul cedinẽ : in consequentib

Expanded text:
quod enim antea per ignorationem legis Moysi nesciebant, nunc per domini nostri Iesu Christi sciunt; et ut originem suam, id est corporis naturam in latore legis agnoscunt, ita et gloriam noui huius latoris legis expectant, in exordio sui iam ad imaginem et similitudinem dei constitutae. Et huius euangelicae dulcedinem in consequ
Abbreviated transcription (Latin):
Prolnbitio eni ea demũ ẽ. ut io qđ fiebat fieri arceat᷑. Custooia uͦ cũ fir¬
ma ẽ : cũ sequis amalis ininbens bona obseruet sine int̾nissione eusto¬
die qialis aut̃ cus tocia uerbũ dĩ. et̃ debeat : seq̃ns uersus docet Seqͥ
manere. Nondecdinat aut̃ : q legẽ sibi dñs statuerit Legẽ quid ẽ mos¬
sesscatuerat: sed hnc io ẽ ꝓpħa inpsalmo altero ortuerat diẽns dñe
ẽstitue legis latorẽ suꝑp eos sciant g̃ntes qm̃ homines sc̃ La eni lex quã
morses seripserit pedagoga nob̵ in xp̃o fue It iderco saꝑ docrtesse

Expanded text:
prohibitio enim ea demum est, ut id, quod fiebat, fieri arceatur; custodia uero tum firprohibitio enim ea demum est, ut id, quod fiebat, fieri arceatur; custodia uero tum firma est, cum se quis a malis inhibens bona obseruet sine intermissione . Qualis autem custodia uerbi dei esse debeat, sequens uersus docet. sequpermanere. Non declinat autem, quia legem sibi deus statuerit. legem quidem Moyses statuerat; sed hic idem propheta in psalmo altero orauerat dicens: domine, constitue legislatorem : sciant gentes, quoniam homines sunt. ea enim lex, quam M
Abbreviated transcription (Latin):
sit Ait enĩ Ab omĩ uiamala ꝓhibui pedes meos. ut custodiã uerbũ tuũ
Perfecta hȩc & euangelici iuri uox ẽ. ab om̃i semalitiȩ uia abstinere &
tot ubiq occurrentib erroris semitis nulla eaꝵ ꝑquã neqͥtia ad eat᷑
inceđẽ. Sed alcꝰ nescio quid in ex ꝓpħa significat. cũ dic̃: ꝓhibui pedes
meos Natura corporis nt̃i ferim᷑ in omẽm orminũ cursũ ⁊ buna urũ
cupititaitũ in pct᷑ in hane nosuiã cogit. Sed qͥ suꝑ semiores ⁊ docenes in
telligi ꝑ incelligentiȩ doctriũ sȩ ꝓhibut: & exeuntẽ ꝓcurrenteqi
reuo eauit. Re sistenoũ gꝰ ẽ & obtinendũ ut nosimec ipsos ab om̃i uia
mala primũ arceamꝰ cũ demoe si quȩ nos instinctusuo cȩperit ferre
retralumꝰ: & priꝰ nramet ipsi potes tate sumꝰ in hbenti. ue detcepscu
stodiamꝰ dĩ uerbũ Antea aut̃ ppͥa in hibitione opꝰ ẽ. ut possit dĩ uerbi
ẽẽ custoda. Neq enĩ qͥsꝗ ũbũ ante custooies ⁊ tũ ꝓlibe sepoteri

Expanded text:
hibui pedes meos, ut custodiam uerbum tuum. perfecta haec et euangelici uiri uox est, ab omni se uia abstinere et, tot ubique occurrentibus erroris semitis, nulla earum, per quam nequitia adeatur, incedere. Sed altius nescio quid in eo propheta significat, cum dicit: prohibui pedes meos. natura corporis nostri fert nos in omnem criminum cursum, et humanarum cupiditatum inpetus in hanc nos uiam cogit.tellegit, per doctrinam se prohibuit et exeuntem procurrentemque reuocauit. resistendum ergo est et obnitendum, ut nosmetipsos ab omni uia mala primum arceamus, tum deinde, si qui nos instinctus eo ferre, retrahamus: et prius nostramet ipsi potestate sumus inhibendi, ut deinceps dei uerbum. antea autem propria inhibitione opus est, ut possit dei uerbi esse custodia. neque enim quisquam uerbum ante custodiet, et tum prohibere se poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
tatisuiã. Humanȩ enĩ naturȩ om̃s diuersarũ affectionũ adiacent motꝰ
ut s̃ otra & amores : sed amor ipendentꝰ ẽ indilectionẽ bonoꝵ otiũ
Aut̃ assum̃dũ ẽ ex offensa maloꝵ Bonũ gͦ ẽ modo utilis orgam cor
da nr̃a in coaptatos & consentientes modos tẽperare ut ñ uitia diliga¬
mꝰ ut non uircutes bonas oderimꝰ ut uncuq: nos generi decent̃ atq
Vt enĩ ꝑfectȩ fid ei obsequelȩ ẽ. obȩdientiã diligere & io qđ qͥs agit
affectu caritatis explere ⁊ necessitatẽ agendi amantis uoluntate¬
sed odisse qr int̃dũ nos ab his mecꝰ & t̾ror auertat. odiũ Aui
nob̵ earũ iudiciũ uere ⁊ ꝑfectȩ de his opimonis insinuet diliga¬
mꝰ gͦ ius titiã. modestiã. frugalitatẽ miscđiã : ⁊ oderimꝰ rixas
⁊ ebriecates. cȩdes suꝑbias stupra. cũ quib: necesse ẽ. ⁊ diabolũ
oderimꝰ : diligentes uero pacẽ ueritatẽ iustitiã  diligemꝰ eũ

Expanded text:
usus. --Humanae enim naturae omnes diversarum affectionum adjacent motus, ut sunt odia et amores. Sed amor impendendus est in dilectionem bonorum, odium autem assumendum est ex offensa malorum. Nostrum ergo est modo utilis organi corstra in coaptatos et concinentes modos temperare, ut non uitia diligamus, ut non uirtutes bonas oderimus, ut unicuique nos generi decenter atquut enim perfectae fidei obsequellse est, diligere et id, quod quia agit, adfectu caritatis explere et necessitatem agendi amantis uoluntatsed odisse, quia interdum nos ab his metus et terror auertat. odium autem nobis earum iudicium et perfectae de his opinionis insinuat. diligamus ergo iustitiam, modestiam, frugalitatem, misericordiam; et oderimus rixas et ebrietates, caedes, superbias, stupra, cum quibus necesse est et diabolum oderimus. diligentes uero pacem, ueritatem, iustitiam diligemus eum,
Abbreviated transcription (Latin):
Anima mea. Natura humani sens ea ẽ. ut ea mirabilia habeat
quȩ ante cõpererit. Ex cõꝑtis enĩ iudiciũ ad mirationis existit
Cȩterũ nemopotĩt ignorata mirari. Hȩc id circo antea cõmemora¬
ca st̃ ut diligentiꝰ dicti ꝓphetici ratioquȩ reret᷑. Contra opimonẽ
enĩ generalis sensꝰ dixisse. hȩc existimat᷑. Mirabilia testimonia tua¬
dñe iõo scrutata ẽ ea anima mea. Nã cũ priꝰ scđm humanã consuetu
dinẽ oporteat ꝑscrutari & reperire & reꝑta minaeri testimonia dñ.
Ante ad mirebilia sc & obio ꝑscrutatione st̃ digna. Dietiaut̃ huiꝰ per¬
fecti & pulcherrimi ea ratio e. Tes timonia & eñdĩ idẽ ea quȩ subte¬
stib scripta st̃ eciã si ꝑ obseruantiã legis humanã infirmitatẽ ad cogni¬
tionẽ & famulatũ dĩ imbuant qͥppe ubi castitas pietas pudicitia

Expanded text:
eliqua. Natura humani sensus ea est, ut ea mirabilia habeat, quae ante conpererit. ex conpertis enim iudicium admirationis exsistit. ceterum nemo poterit ignorata mirari. haec idcirco antea commemorata sunt! ut diligentius dicti prophetici ratio quaereretur. contra opinionem enim generalis sensus dixisse haec existimatur: mirabilia testimonia tua; ideo scrutata est anima mea. nam cum pr testimonia Domini ante admirabilia sunt, et ob id perscrutatione sunt digna. Dicti autem hujus perfecti et pulcherrimi ea ratio est. Testimonia etenim Dei, id est, ea quae sub testibus scripta sunt, etiamsi per observantiam legis humanam infirmitatem ad cognitionem et famulatum Dei imbuant; quippe ubi castitas, pietas, pudicitia
Abbreviated transcription (Latin):
tacharias int̃ tẽplũ & altare occidit᷑. apłi cedunt᷑. desecant᷑ cruci¬
figunt᷑ ut p̃dicatiodĩ auferat᷑ ut doctrina ꝓphetiȩ ininbeat᷑. & uit
ȩt̃nȩ uia obsepiat᷑. Sed hos principũ c̃sessus ⁊ bȩc obtreccationũ elo
quia sp̃uit fides constans cũ seqͥtur Seruus aut̃ tuus exercebat᷑
iniustificationib: tuis. Obstrepentib: illis uidelic& & totispȩ¬
nioꝵ illa ẽ qr cũ legis oꝑa ꝑcorporales efficientias exerceant᷑ exer¬
citatione iust ficationũ tam̃ ⁊ testimonioꝵ meditatione. bonoꝵ at̃¬
noꝵ ꝑp̃senciũ meditationẽ quȩdã p̃paratio cõparat᷑. Sed testimonioꝵ
medicatio unde oriat᷑ ostenoit. Adiecit enĩ Et consilia mea iustificati¬
ones tuȩ. Omẽm scilic& uitȩ curã om̃s csilioꝵ uarios diũsosq: mor
intentos eẽ iustificationib: confitens dĩ in xpoihũ cuigła in scła

Expanded text:
Zacharias inter templum et altare occiditur, apostoli caeduntur, desecantur, cruciZacharias inter templum et altare occiditur, apostoli caeduntur, desecantur, crucifiguntur: ut praedicatio Dei auferatur, ut doctrina prophetiae inhibeatur, ut vitae aeternae via obsepiatur. quia spreuit fides constans. consequitur enim: seruus autem tuus exercebar in iustificationibus tuis. obstrepentibus illis uidelicet et totisniorum illa est, qua cum legis opera per corporales efficientias exerceantur; exercitatione justificationum tamen et testimoniorum meditatione, bonosentium meditationem quaedam praeparatio conparatur. sed testimoniorum meditatio unde oriatur, ostendit. adiecit enim : et consilia mea iustificationes tuae, omnem scilicet curam, omnes consiliorum uarios diuersosque motus intentos esse iustif
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cat᷑ ut uerecundiã ñ derelinqͣt : eẽ quidẽ innat᷑a sua confessus argui¬
tionis & oppbrii causã quã a sẽ de p̃cat᷑ auferri : Ted ꝑ deuotionem exq¬
sitoꝵ testimonioꝵ eã sꝑat auferri Exqͥrit aut̃ testimonia dr̃ ꝓpħa
ñ inotioneq in insolentia rerũ scđarũ sed ex qͥrit multis aduersũ
seressdentib: multis aduers se colloqͣentib: dicens : Et enĩ seder̃ prin¬
cipes & adũsũ meloqͥebant᷑. Scit om̃em ꝓphetiȩ fidẽ mundihuiꝰ ꝑ
osã eẽ principib Scit apłos : cuncts fucuros ppt̃ xp̃ianũ nom̃ otnosos
Sedent adũsus ppħam principes & detrahunt tñccũ audiua ad se¬
etiã dicentẽ. Attendite uerbũ dñi principes sodomoꝵ: attendite
legẽ dĩ popłi gomorrȩ Exc̃silio enĩ taliũ isaias seccꝰ ẽ : iere mias
qͦq carcere cludit᷑ daniel leonib: fame ad seuitiã incitatis obicit᷑.

Expanded text:
precatur, ut uerecundiam non derelinquat: esse quidem in natura sua confessus arguiprecatur, ut uerecundiam non derelinquat: esse quidem in natura sua confessus arguitionis et obprobrii causam, quam a se deprecatur auferri, sed per deuotionem exquisitorum testimoniorum eam sperat auferri. Exquirit autem testimonia dei propheta non in otio, neque in insolentia rerum secundarum, sed exquirit multis aduersum se residentibus, multis aduersum se conloquentibus dicens: etenim sederunt principes et aduersum meerosam esse principibus: scit Apostolos cunctis futuros propter Christianum nomen odiosos. Sedent adversus Prophetam principes, et detrahunt tunc, cum audiunt etiam dicentem, Audite verbum Domini principes Sodomorum, attendite legem Dei populi Gomorrhae . Ex consilio enim talium Esaias sectus est, Jeremias quoque carcere clauditur, Daniel leonibus fame ad saevitiam incitatis objicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
nare maledietũ ẽ Aufer ame oppbriũ & contẽptũ qr testimo¬
exurgent in oppbriũ aec̃nũ. Qđ aut̃ peccata omĩa orpbrio sid
digña in eũgelus disctmꝰ tc̃ cũ dñs expbrare cuutatib illis
npenitenti. neq inuiã eũgelicã ꝑgentito qͣđ salmo continet᷑
quȩ ut ilitatis in sanguine meodũ descendo in corruptionẽ
Expbrat enĩ suꝑbis aq maledictis curnihil in sacra m̃to san¬
guinis sui atq mortis utilitatis. ẽẽ. existimauerint cũ ille
nr̃i causa & natꝰ & passus ⁊ mortuus sit Tenuit etiã ꝓpha
one orandũ : ut & sidigna arguitione habeamꝰ ñ tam̃ argu
aõ Confitendũ enĩ crim ẽ : ut obtineat᷑ ⁊ uenia. Scit dẽm¬
de post arguitionẽ in contẽptũ id ẽ inniduilũ gentes existi¬
mare qr scriptũ sit. Om̃s gentesindnl st̃ & om̃a quȩ amalitia st̃ in
monia dĩ exqrit ut argui ñ debeat & auferriase opꝓbriũ contẽptũq

Expanded text:
a. --VERS. 22. Aufer a me opprobrium et contemptum; quia testimoexurgent in opprobrium aeternum . Quod autem peccata omnia opprobrio sint digna, in Evangeliis discamus, tum cum Dominus exprobrare non poenitenti, neque in viam evangelicam pergenti, id quod psalmo continetur: quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem? exprobrat enim superbis atque maledictis, cur nihil in sacramento sanguinis. sui atque mortis utilitatis esse existimauerint, cum ille nostri causa et natus et passus et sit. Tenuit etiam prophone orandum, uamur: confitendum enim crimen est, ut obtineatur et venia. Scit deinde post arguitionem in contemptum, id est, in nihilum gentes aestimari; quia scriptum sit: Omnes gentes nihil sunt, et omnia quae a malitia sunt, imonia dei exquirit, ut argui non debeat, et auferri a se obprobrium contemptumque
Abbreviated transcription (Latin):
lant᷑ Nemo enĩ nisi peregrinꝰ corporis sui : cognitione mandatoꝵ di
dignꝰ ẽ. Qđ mandatũ dĩ cũ luctoũ sit &illummans oculos ab surde
nuid ebit̃ dixisse ne sibi mandata dĩ oculant᷑ quȩ hoc naturȩ insela¬
bent ut slucida sint & illuminent Sed negligentia auriũ afferc
sensus difficultatẽ Illic enĩ mantatũ lucioũ & illuminans ẽ hic
mandata ab sconsa s̃. bucioũ mantatũ ẽ: ꝑ qđ ad contuendũ lum̃
mandatoꝵ illuminam̃ ꝑmandatũ qđ in lege primũ ẽ qđ dnñieea
taanina extoca uirtute amare p̃cipim᷑ digniq illuminatione ceo¬

Expanded text:
lantur. Nemo enim nisi peregrinus corporis sui, cognitione mandatorum Dei lantur. Nemo enim nisi peregrinus corporis sui, cognitione mandatorum Dei dignus est. Quod mandatum Dei quod lucidum sit, et illuminans oculos ; absurde nunc videbitur dixisse, ne sibi mandata Dei occulantur, quae hoc 293 naturae in se habent, ut et lucida sint, et illuminent. Sed negligentia aurium affert sensus difficultatem. Illic enim mandatum lucidum et illuminans est, hic mandata absconsa sunt. Lucidum mandatum est, per quod ad contuendum lumen mandatorum illuminamur. Per mandatum quod in lege primum est, quo Deum ex tota anima et ex tota virtute amare praecicipimur , digni illuminatione co
Abbreviated transcription (Latin):
lace & melle tanqͣ cotꝰ huiꝰ orb̵ peregrinꝰ orat Uniũsa qͥdẽ ista iuo ȩi
corporalit ger̃ seohȩc pauł alit̃ intelligit dicen. Scimꝰ enĩ qe lex spũ¬
alis ẽ. H ec gͥ legis mirabilia quȩ uelatis oculis adumbrant̃ ꝓpha
piiat Nonde mutit᷑ a ffectꝰ orantis. Post hȩc enĩ ait Accola sũ intra
neabscondas a memandata tua : Accola ñiuris sui t̃rã incolit sedali¬
enã neq peregrinꝰ fructũ exea tẽporarie oꝑationis expectat¬
N ouit in colat hui apłs ordinẽ dicens peregrinantũ a corporen
cũ x põ manendũ cẽ. Ropħa itaq quastã imagines celestiũ conũsa¬
tionũ fioe cernens Lic& corpꝰ incolat tam̃ rẽ ñ suã incolit oculisin
sit illu& cor futirũ sit Non erat illo sensu suȩ t̃rȩ accolȩ qͥ ieuo¬
gelica cõꝑatione horrea exguit. capatia ingentũ frucaũ & annã suã

Expanded text:
lacte et melle, iam totius huius orbis peregrinus orat. uniuersa quidem lacte et melle, iam totius huius orbis peregrinus orat. uniuersa quidem c Paulus aliter intellegit dicens: scimus enim, quia lex spiritalis est. igitur legis mirabilia, quae uelatis oculis adumbrantur, propheta piciat. Non demutatur orantis. post haec enim ait: adcola sum in terra; ne abscondas a me mandata tua. adcola non iuris sui terram incolit, sed aduena atque peregrinus fructum ex ea temporariae operationis nouit incolatus huius apostolus ordinem dicens, peregrinandum a corpore et cum Christo manendum esse. propheta itaque quasdam imagines caelestium tionum fide cernens, licet corpus incolat, tamen rem non suam incolit, oculis msit, illic et cor futurum sit . Non erat illo sensu suae terrae accola, qui in evangelica comparatione horrea extruit capacia ingentium fructuum, et animam suam
Abbreviated transcription (Latin):
mꝑfeato sc̃e copellue At uͦ morte uiea & ciculo ł obtuso & cũ facies
xnfaciẽ autiam̃ atq cernamꝰ: tt̃ uere & uiuemꝰ imandata senubi¬
Nit eñi Meuda oculos meos ⁊ c̃siderabo mintbilia delege tua Scit
mortalib: ocilis atq corporeis nubẽ obscuriatis obfistere. Sor
ea que cor poridit in lege p̃cepta sumbrã cẽ & speculũ futuroꝵ legẽ¬
bata sedinẽnoꝵ saibatoꝵ reqͥe eẽ descoerat. Utit᷑ quidẽ atimis
panib sed ferm̃tũ eicere naturȩ uetĩs festinat. immolat paschȩ
annilegisatis facit sed ipse exactis septẽ milib scłiliber eẽ ex¬
postulat. Iubelei quinꝗͣ gesimi annilegẽ explet. sed pente costes
remissionẽ acrenouatione obtinere festinat: Scit ex p̃cepto di scđm¬
cȩleste exẽplar altariũ amorse institutũ & aharon sacerdo cali
habitu ornatuq uestitũ sed principis sacerdotũ incuꝰ exẽplũhȩc
fiebant intẽe ministeriis pperat . Induci qͦq in trã sc̃am t̃rã fluentẽ

Expanded text:
um facie ad faciem audiamus atque cernamus, tunc uere et uiuemus et dei mandata seruabiait enim: oculos meos et considerabo mirabilia de lege tua. scit mortalibus oculis atque corporeis nubem obscuritatis obsistere. scit ea, quae corporaliter in lege praecepta sunt, umbram esse et speculum futurobbata, sed in aeternorum sabbatorum requie esse desiderat. utitur quidem azymis panibus, sed fermentum eicere naturae ueteris festinat. immolat paschae anni legi satisfacit, sed ipse exactis septem milibus saeculi esse liber expostulat. iubelaei quinquagesimi anni legem explet, sed pentecostadis remissionem ac renouationem obtinere festinat. scit ex praecepto dei secundum exemplar et altarium a Moyse institutum et Aaron sacerdotali habitu ornatuque uestitum, sed principis sacerdotum, in cuius exemplum haec fiebant, interesse ministeriis properat. induci quoque in terram sanctam, terram fluentem
Abbreviated transcription (Latin):
& uos inmandatis di se exercens ppłia. consi dauit ut nouerit Condu¬
sit aut̃ oetaiu numerũ hoc uersũ. Iniustificationib: tuis meditabor
nobliuscar sermonũ tuoꝵ A doctrine ꝑfecȩ ordinȩ ppha ñ exatit
instituunt ut illuo ẽ Nonocades ñ moe haberis. & cȩtã his simi
er sexennioseruus li deinceps annoseptimo fiet & post sex
annoꝵ fructꝰ a gerotiosus relinqͦentꝰ ẽ & cȩtã mniustificatio¬
nũ obseruantiã constituta quȩ ingentẽ in se habent future
spei mediationẽ ꝑ negotii p̃sentis effectũ. Atq idõ in bis medi¬
tat᷑ ut inmandatis exercet᷑ : qr exercitatio usũ retinet consuetu¬
dinis institutȩ meditatio aut̃ se in id qđ ñdũ obtinuit extendit
utꝑ meditationẽ id qđ expetit consequat᷑. ne sermonũ &pmissi¬

Expanded text:
: quos in mandatis dei se exercens propheta considerauit, ut nouerit. Conclusit autem octauum numerum uersu: in iustificationibus tuis meditabor, non obliuiscar sermonum tuorum. a doctrinae perfectae ordine propheta non excedit. instituunt: ut illud est, Non occides, non moechaberis, et caetera his similer sex annis servus, liber deinceps anno septimo fiet; et post sex annorum fructus, ager otiosus relinquendus est, et caetera in justificationum observantiam constituta, quae ingentem in se habent futurae spei meditationem per negotii praesentis effectum. Atque ideo in his meditatur, ut in mandatis exercetur: quia exercitatio usum retinet consuetudinis institutae; meditatio autem se in id quod nondum obtinuit extendit; ut per meditationem id quod expetit consequatur: quae meditatio j
Abbreviated transcription (Latin):
petentẽ officioꝵ obseruantiã tẽꝑare. Succedit deinde etiã deiu¬
dicus dĩ sermo qͥdic̃ In labiis meis pnuntiaui om̃a iudicia ors
tui. Quanta rerũ & ñcupationũ differentia ẽ Primũ auiuen¬
tute mandata dĩ custodiunt᷑. Dehinc : ds toto corde inqͥrit᷑. Iũ
dĩ eloqͥa oculunt᷑ & iustificationes discidesiderant᷑ nc̃ iudicia p̃¬
dicant᷑ Sed ꝓpħa forte exstimabit᷑ a se excidisse &uł suoꝵ uł ali¬
e oꝵ dictoꝵ in memor fuisse. In hoc enĩ salmoꝵ libro legimꝰ iu¬
diciatua ab yssus multa Paulus a płs ait. Inscrutabilia s̃iudicia¬
di. Etrursũ ꝓpħa. Magna enĩ s̃ iudicia tua & in enarrabilia
Et quomꝰ audebit ꝓpħa dicere in labi is meis ꝓnuntiaui om̃a iudi¬
cua: sed ait om̃a iudicia oristui sciens ñnullã differentiã
ẽe iudicioꝵ di & iudicioꝵ orisdĩ. Nunqͥdtũ ait iudica orisciur

Expanded text:
petentem officiorum obseruantiam temperare. Succedit deinde etiam de iupetentem officiorum obseruantiam temperare. Succedit deinde etiam de iudiciis dei sermo, quo dicit: in labiis meis pronuntiaui omnia iudicia oris tui. quanta rerum et nuncupationum differentia est! primum a iuuentute mandata dei custodiuntur, dehinc deus toto corde inquiritur, tum dei eloquia occuluntur et iustificationes disci desiderantur, nunc praedicantur. sed propheta forte existimabitur a se excidisse et uel suorum, uel alienorum dictorum inmemor fuisse. in hoc enim psalmorum libro legimus: iudicia tua sicut abyssus multa. Paulus apDei , et rursum propheta: Magna enim sunt judicia tua, et inenarrabilia : et quomodo audebit propheta dicere: In labiis meis pronuntiavi omnia juditua; sed ait, Omnia judicia oris tui: sciens nonnullam differentiam esse judiciorum Dei, et judiciorum oris Dei. Numquid cum ait, Judicia tua
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ consequit᷑ uersu ordo doctrinȩ Primꝰ ũsus decustodiendis ab ado¬
lescente mandatis dĩ constiat Sequens qr in toto corde dm̃ exqͥ¬
sierit ne amandatis di repellat᷑. Dehinc qđ sacraem̃ta absconsa
sapientiȩ & occulta dĩ mysteria m̃tis suȩ secreto continuerit
Quarto nẽ id de p̃at᷑ ut iustificationes sius eidẽ ostendat. & dep̃
cat᷑ ⁊fessionis honore p̃lato : dicñs. Benedictus es dñe . doce me
iustificationes cuas. Deiustificationib: ñ nulla aliqͣ anteriore
sermone cõplexi sumꝰ : & suꝑfluũ ẽ. eadẽ freq̃nt̃ iterare Ma
ximꝰ gͥ ac p̃cipuus labor ẽ hanciustificationũ dĩ scientiã conseqͣ
& humanȩ naturȩ in firmitas difficult̃ tot tantarũq rerũ cogni¬
tionẽ conseqͥtur Atq obit ut doceat᷑ orat qr diuinȩ bonitatis mu¬
nꝰ ẽ Animihumani imperitiã a dc̃gruã atq unicuiq tenendi cõ¬

Expanded text:
qui consequitur, versu ordo doctrinae. Primus versus de custodiendis ab adoqui consequitur, versu ordo doctrinae. Primus versus de custodiendis ab adolescente mandatis Dei constitit: sequens, quia in toto corde Deum exquisierit, ne a mandatis Dei repellatur: dehinc quod sacramenta absconsa sapientiae et occulta Dei mysteria mentis suae secreto continuerit. Quarto nunc id deprecatur, ut justificationeecatur confessionis honore praelato dicens: benedictus es, domine: doce me iustificationes tuas. de iustificationibus nonnulla aliqua anteriore sermone conplexi sumus, et superfluum est eadem frequenter iterare. maximus igitur et praecipuus labor est hanc iustificationum dei scientiam consequi, et humanae naturae infirmitas difficulter tot tantarumque rerum cognitionem consequitur: atque ob id ut doceatur orat, quia diuinae bonitatis munus est, animi humani inperitiam ad congruam atque unicuique generi con
Abbreviated transcription (Latin):
In corde meo abscondi eloqͥatia. ut ñ peccarẽ tͥ Memurimꝰ sinu¬
le nu nduco lagnsolere ubi dr̃ Mrsteriũ regis bonũ ẽ abson¬
dert Meminimꝰ & paulũ aochorindnos ad huc infioe pariu¬
los scribentẽ quȩdã di eloqua occuluisse: cũ dic̃ Lacce uos
potaui ñcibo: Nondũ eñĩ poteratis sed neq ad huc potestis
Legimn &rin euangbo inagro ub̃i aq fȩcundore ꝑtũ chesaurẽ
eundẽq empto agro occultari. Nouimꝰ neq margaritasante
portos ꝑ icicnda scẽe. neq scm̃ canib dare oportere teduu
intelligimꝰ queda nos cordisnr̃ sẽtreto continere qus diuil¬
gata in expiabił peccaticulpã cõpartbñt lta enĩ dix̃ in cordemeo
Abscondi eloqͥa tua utñ pecarẽ tͥ qr cũ cȩtã peccata scom̃ differen¬
tias rerũ Aut in nos ipsos aut in alios exererent᷑ tam̃ tũ fiereã ia
dim̃ ꝓpͣia cũ quȩ occultoꝵ cordiũ eẽnt condenda secreto hȩ in pro¬

Expanded text:
In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccarem tibi. Meminimus simile huic dicto legi solere ubi dicitur, Mysterium regis bonum est abscondere. Meminimus et Paulum ad Corinthios adhuc in fide parvulos scribentem, quaedam Dei eloquia occuluisse, cum dicit: Lacte vos potavi, non cibo; nondum enim poteratis, sed neque adhuc potestis . Legimus et in Evangelio in agro uberi atque fecundo repertum thesaurum, eumdemque empto agro occultari. Novimus neque margaritas ante porcos projiciendas esse , neque sanctum canibus dare oportere. Ergo intelligimus quaedam nos cordis nostri secreto continere, quae divulgata inexpiabilis peccati culpam comparabunt. Ita enim dixit: In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccarem tibi: quia cum caetera peccata secundum differentias rerum aut in nos ipsos aut in alios exsererentur; tamen tum fierent in Deum propria, cum quae occultorum cordium essent condenda secreto, haec in pro
Abbreviated transcription (Latin):
riũ in se babet. Quigͦ scađm ꝓpħam mauult pereator penateniã
⁊ͣ morte qunqͥd exis timano ẽ amandatis sus queq̃ repallere
pocubsit istuo eeistimare Sed neq. hoc ñẽ ꝓph̃a sensit max¬
mie q intoto corde dnm̃ ꝑ qͥsiere Sed absolutio diffictalense n
Inpromotue noscere. Legimꝰ scriptũ inieremta Malediet᷑ qui¬

Expanded text:
peccatorum poenitentiam peccatorum poenitentiam quam mortem, nunquid existimandus est a mandatis suis quemquam repellere? Procul sit istud existimare. Sed neque hoc nunc propheta sensit, maxime qui in toto corde Deum perquisierit. Sed absolutio difficultatum in in promptu est noscere. Le
Abbreviated transcription (Latin):
crescat Et id circo singularis sed ebit. lasciuos xdolescentiȩ coetꝰ
derelinquens & abipso senũ nuꝑ credentiũ consensu remotꝰ qr
ei ñ cõpetit dicere . Delicta iuuentutis meȩ dñe ne memineris. Si¬
lebit etiã : congruã gͥ fio ei ⁊ iuuentutq̃ existimans taciturnita¬
tẽ nontumultib negotioꝵ scłariũ admixtꝰ sed ꝑmodestiã ta¬
cens sola diuina sacram̃toꝵ cognitione occupatꝰ & sermones dĩ
tacita rerũ atq oꝑum obseruatione custodiens. Redit deinde
Ad ꝑsonã suã ꝓpħa. ut id qđ suꝑiꝰ dixerat significasse dese nosce¬
ret᷑ : dicens In toto corde ex quisiuite nere pellas me amanda¬
tiscuis. Cõpetere bonitatid̃ ñ uidet᷑ ut amandatis suisquenquã
repellat. Sed sermonũ adiectio & uirtꝰ uerboꝵ quȩ exꝑfecta
celestis doctrinȩ ratione disposita ẽ nidnl dubiũ nudil contiue

Expanded text:
crescat; et idcirco singularis sedebit, lasciuos adulescentiae coetus crescat; et idcirco singularis sedebit, lasciuos adulescentiae coetus derelinquens et ab ipso senum nuper credentium consessu remotus; quia ei non conpetit dicere: delicta iuuentutis , domine, ne memineris. silebit etiam congruam fidei et iuuentuti existimans taciturnitatem: non tumultibus negotiorum saecularium admixtus, sed per modestiam tacens, sola diuina sacramentorum cognitione occupatus et sermones dei tacita rerum atque operum obseruatione custodiens. Redit deinde ad personam suam propheta, ut id, quod superius dixerat. significasse de se nosceretur, dicens: in toto corde exquisiui te: ne repellas me a mandatis tuis. conpetere bonitati dei non uidetur, ut a mandatis suis quemquam repellat; sed sermonum adiectio et uirtus uerborum, ex perfecta caelestis doctrinae ratione disposita est, nihil dubium, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ abusitatis desinere Difficile ẽ a familiarib: abstrahere Ma¬
gnũ inse consuetudo habet uinculũ : Et io circo optimꝰ ille erit cultor¬
quẽ non mͦ delictoꝵ remissio sine crimine c̃stituerit. sed ipsa illa
p̃stiteric uitioꝵ ignoratio in nocentẽ. Nouit iere mias ꝓpħa &eta¬
tis huiꝰ beatitudinẽ dicens : Bonũ inqͥt ẽ iuueni uiro : cũ aifferet
iugũ graue iniuuentute sua. Sedebit singularit̃ & tacebit . Non ex¬
peccat frigescentes senectute annos nec mortsã iã ꝑȩtatẽ uitioꝵ con¬
suetudinẽ. Uult longi p̃lii militẽ Vult eũ xp̃i seruũ quẽ neipsa
iugũ graue Onꝰ istuo rutes ad obȩdiendũ anniegre fer̃ Cȩterũ
ȩtas tenero grauis oners molestiã ꝑuirtutis in crem̃ta ñ sentit Sed
suscepto iniuuentute onere qͥo faciet: Sedebit in qͥt singularit̃ : &
tacebit. Mrus iste ẽ cũqͦ ꝑfectio timoris dĩ ꝑannoꝵ augm̃ta con¬

Expanded text:
nim ab usitatis desinere, difficile est a familiaribus abstrahi, manim ab usitatis desinere, difficile est a familiaribus abstrahi, magnum in se consuetudo habet vinculum: et idcirco optimquem non modo delictorum remissio sine crimine constituerit, sed ipsa illa praestiterit uitiorum ignoratio innocentem. Nouit Hieremias propheta aetatis huius beatitudinem dicens: bonum, inquit, est iuueni uiro, cum aufert iugum graue in iuuentute sua: t singulariter et tacebit. non expectat frigescentes senectute annos nec emortuam iam per aetatem uitiorum consuetudinem. uult longi praelii militem; uult eum Christi seruum, quem ne ipsa iugum graue. onus istud crudi ad oboediendum anni aegre ; ceterum aetas tenera grauis oneris molestiam per uirtutis incrementa non sentit. sed suscepto in iuuentute onere quid faciet? sedebit, inquit, singulariter et tacebit. rarus iste est, cum quo perfectio timoris dei per annorum augmenta con