comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ret & exaltaret. Porro iaddo successit o¬
sto eleararus. Iste misit septiraginta
int̾pretes ptolomeo. phyladelpho. qui
scłs post alexandrũ regnauit inegypto.
ẜ leararo successit manasses. & manasse
omas. & ome symon. & symoni omas.
Cui fã eiꝰ iħs. qui & iason. eriꝑe sacerdo¬
tiũ cupiens. cepit uidaice legis ura ñ
inoccrilto molare. s palam om̃ib des¬
truere. quasi sac̃dotiũ qd affectaidat qĩa
scelere consequi ñ ualeret. Ansus ẽ eñi
sub ipsa templi arce gignasiũ constru¬
ere. & optimos quosq epheboꝵ in lu¬
panarib ponere. eosq qui erant ie¬
rosolunis. anthiochenos scribere. Sed
hoc impii. & ũ sac̃dotis iasonis nefariũ
& manditũ scelus. ultio dunna conse¬
cuta ẽ. In leges quippe diuinas impie
agere. ñ cedit imptine. Unde post tri¬
enniũ ipse iason qui uira iuolau̾at
dei. & ꝓpriũ gernianũ captiuanerat.
iussu regis anthioci expulsus ẽ in ama¬

Expanded text:
ret et exaltaret. Porro Jaddo successit Oret et exaltaret. Porro Jaddo successit Ousto Eleazarus. Iste misit septuaginta interpretes Ptolemaeo Philadelpho, qui secundus post Alexandrum regnavit in Aegypto. Eleazaro successit Manasses, et Manassae Onias, et Oniae Simon, et Simoni Onias cui frater Jesus qui et Jason eripere sacerdotium cupiens, coepit Judaicae legis jura non in occulto violare, sed palam omnibus destruere, quasi sacerdotium quod affectabat aliter quam scelere consequi non valeret. Ausus est enim sub ipsa templi arce gymnasium construere, et optimos quosque Epheborum in lupanaribus ponere, eosque qui erant Jerosolymis, Antiochenos scribere. Sed hoc impii, et non sacerdotis Jasonis nefarium et inauditum scelus ultio divina consecuta est. In leges quippe divinas impie agere non cedit impune; unde post triennium ipse Jason, qui jura violaverat Dei, et proprium germanum captivaverat, jussu regis Antiochi expulsus in Ama
Abbreviated transcription (Latin):
lis sius. & cum uenĩt exibitis. & suscipie¬
tis eum cũ honore. Nichil emͣ mali nob̃
facturus ẽ alexander. Int̾ea magnꝰ ale¬
xander. magnis uirib ierosolimã ꝓpe¬
rabat. Cumq appropinqͣret ciuitati:
exiuit pontifex cum om̃i ppło & lero.
Estimabant alexandrũ qd̾ eos statim int̾¬
ficeret. & urbem deleret. S cũ uidisset
Mirati st̃ om̃is alexandri milites uehe¬
uient̾. Cumq regẽ de hac re int̾rogare
dubitarent. unꝰ qui illi erat familiarior
int̾rogauit eũ dicens. Quare rex istum
p̃ om̃ib salutasti: Respondit rex. Cuni
eẽm adhuc int̾ra mea. uidi istũ insom¬
inis. dicentẽ mͥ. qd reginĩ possem obti¬
nere ꝑsarimi. Id̾o enm p̃om̃ib saluta¬
ui.Stinmꝰ itaq pontifex cũ pomꝑa
cleri & freqͤntia ppłi. regem ad templũ
deduxit. oblatumq ẽ ꝓ eo sacrificium.
Deniqi recedens alexander ꝓmisit qd̾
locum illũ deinceps diligeret honora¬

Expanded text:
lis suis, et cum venerit exibitis, et suscipielis suis, et cum venerit exibitis, et suscipietis eum cum honore; nihil enim robis mali facturus est Alexander. Interea Magnus Alexander magnis viribus Jerosolymam properabat. Cumque appropinquaret civitati, exivit pontifex cum omni populo et clero. Putabant Alexandrini, quod eos statim interficeret, et urbem deleret. Sed cum vidisset nt omnes Alexandri milites vehementer. Cumque regem de hac re interrogare dubitarent, unus, qui illi erat caeteris familiarior, interrogavit eum, dicens: Quare rex istum prae omnibus salutasti? Respondit rex: Cum essem adhuc in terra mea vidi istum in somnis dicentem mihi quod regnum possem obtinere Persarum, ideo eum prae omnibus salutavi. Summus itaque pontifex cum pompa cleri, et frequentia populi regem ad templum deduxit, oblatumque est pro eo sacrificium. Denique recedens Alexander promisit quod locum illum deinceps diligeret, honora
Abbreviated transcription (Latin):
sicco tutauerant. At illi ñ inuenerunt
ignẽ. s aqm crassam. qͣm nissit neemã
asꝑgi suꝑ ligna & holocausta. & accensꝰ
ẽ. ignis ex aqua illa. & mirati st̃ omnes.
Tab̾naculum uͦ federis & archa. & altare
incensi. que ieremias ꝓpħa in monte a¬
barim abscondit. ieodem monte st̃.
nsq inp̃sentem diem. Porro iħu succes¬
sit ioachim. & ioachum elyasib. s elẏasib
q iaddi temꝑib alexander magnꝰ regẽ
aggressus ẽ. ꝑsarnm expugnare. Man¬
dauitq iaddo ut fidelitatẽ qmͣ dario re¬
gi ꝑsarum fecerat. & eo usq seruauerat.
ipsi cdeuiceps obseruaret. Respondit ixt¬
iherłm subũteret. Extimuit itaq iad¬
eis rem. Oblatrĩ est sacrificiũ: & p̃ces fu¬
se. ad dñm. Enib ꝑactis pontifex om̃s
dimisit & ipse solus remiansit. statimq
sopore depressus. iudit uisionẽ. dictũq
ẽ sibi. Netimeatis alexandrũ. S indue¬
ris ueste sacra. & sacerdotes induant᷑ sto¬

Expanded text:
sicco servaverant. At illi non invenerunt sicco servaverant. At illi non invenerunt ignem, sed aquam crassam, quam jussit Nehemias aspergi super ligna et holocausta, et accensus est ignis ex aqua illa, et mirati sunt omnes. Tabernaculum vero foederis, et arca, et altare incensi, quae Jeremias propheta in monte Abarim abscondit, in eodem monte sunt usque in praesentem diem. Porro Jesu, successit Joachim et Joachim Heliasib, et Heliasib ique Jaddi temporibus Alexander Magnus regem aggressus est Persarum expugnare, mandavitque Jaddo ut fidelitatem, quam Dario regi Persarum promiserat, et eo usque servaverat, ipsi deinceps observaret. Respondit JadJerusalem subverteret. Extimuit itaque Jadeis rem. Oblatum est sacrificium, et preces fusae ad Dominum. Quibus peractis pontifex omnes dimisit, et ipse solus remansit, statimque sopore depressus vidit visionem, dictumque est ipsi: Ne timeas Alexandrum, sed indueris veste sacra, et sacerdotes induentur sto
Abbreviated transcription (Latin):
postqm cepit edificari. Unde udei dño
in euangelico sermone dixisse referũt᷑.
Quadraginta & sex annis edificatũ ẽ.
templũ istud. & cet̾a. Dario successit
rerses filius eiꝰ. Cinꝰ regni anno seꝑ¬
tuno. esdras scriba legis dei. ascendit
debabylone egypti referens ad domũ
uasa aurea talentoꝵ inguiti. qui &e ce¬
lebrauit sollempnitatẽ scenophegie.
Remeauit etiã neenuas ipsius regis
pucerna. de susis castro. anno eiꝰdem
iugesimo. qui muros ciuitatis edificauit.
Prefatus etiam es dras bibliothiecam ue¬
tĩs testam̃ti post incensam legẽ achalde¬
is. diuino afflatus sp̃u reꝑanit. cuncta
legis ac ꝓpħaꝵ uolumina quȩ fuerant
agentib corrupta correxit. totumq
uetus testam̃tum inuginti duos libͦs.
constituit. ut tot libri essent in lege. qͦt
habebant᷑ m lutere. Neeiias quoq
msit nepotes sacerdotũ illoꝵ. qui in
tnsinigratione sacrum ignẽ in puteo

Expanded text:
postquam coepit aedificari. Unde Judaei Domino postquam coepit aedificari. Unde Judaei Domino in Evangelico sermone dixisse referuntur: Quadraginta et sex annis aedificatum est templum istud, etc. Dario successit Xerxes filius ejus. Cujus regni anno septimo Esdras scriba legis Dei, ascendit de Babylone; qui Aegypti referens ad templum um, et vasa aurea talentorum viginti, qui et celebravit solemnitatem scenophegiorum. Remeavit etiam Nehemias ipsius regis pincerna de Susis castro, anno ejusdem vigesimo qui muros civitatis reaedificavit. Praefatus etiam Esdras Bibliothecam Veteris Testamenti, post incensam legem a Chaldaeis divino afflatus spiritu, reparavit; cuncta legis, ac prophetarum volumina, quae fuerunt a gentibus corrupta, correxit, totumque Vetus Testamentum in viginti duos libros constituit, ut tot libri essent in lege, quot habentur et litterae. Nehemias quoque misit nepotes sacerdotum illorum qui, in transmigratione sacrum ignem in puteo
Abbreviated transcription (Latin):
yrus gͥ relarata he¬
breoꝵ captiuitate. ferine qͥnqͣ¬
in uideani ꝑmisit. Iosedech quoq de
genere aaron sacerdotẽ. qui fuit cum
patrib ab ductus redire mandanit.
ut ritus uet̾is sollempnitatis ꝑassueti
sacerdotis scientiã reformaret᷑. Cuiꝰ fi¬
lius iss. post eum ppłmn rexit. Itaq ꝑ
sũmos sacerdotes. post reu̾sionẽ de ba¬
bylone. rerum sũma agebat᷑. Illi aut̃
qui uener̃t debabylone. statim funda¬
uerunt templũ. & fundato templo:
obtulerunt sacrificiũ. Steteruntq
sacerdotes mornati suo. & leuite. & lau¬
dabant dm̃ isrł. & facta. ẽ leticia mag¬
na inppło. Mortuo ꝓunde cyro rege ꝑ¬
sarum. tuler̃t samarite accusationem
adu̾sus iudeos. ad filiũ eiꝰ qui camibis¬
ses & assuerus & artharsesses. ẽ nomuratꝰ.
Int̾missum ẽ. gͥ opiis. donet consũma¬
retͣ in dario annus scds regni eiꝰ. Et
huiꝰ darii anno sco. obtinente ⁊ oroba¬
bel uideoꝵ duce. completa ẽ ȩdificatio
templi. quadragesimo & sexto anno.

Expanded text:
 relaxata Hebraeorum captivitate, ferme quinquin Judaeam permisit. Josedech quoque de genere Aaron sacerdotem, qui fuit cum patribus abductus, redire mandavit, ut ritus veteris solemnitatis per assueti sacerdotis scientiam reformaretur. Cujus fidelis Jesus post eum populum rexit. Itaque per summos sacerdotes post reversionem de Babylone rerum summa agebatur. Illi autem qui venerunt de Babylone statim fundaverunt templum, et fundato templo obtulerunt sacrificium, steteruntque sacerdotes in ornatu suo et Levitae, et laudabant Deum Israel, et facta est laetitia magna in populo. Mortuo deinde Cyro rege Persarum detulerunt Samaritae accusationem adversus Judaeos ad filium ejus, qui Cambyses, et Assuerus, et Artaxerces est nominatus. Intermissum est igitur opus, donec consummaretur sub Dario, anno secundo regni ejus. Et hujus Darii anno secundo, obtinente Zorobabel duce, completa est aedificatio templi, quadragesimo sexto anno
Abbreviated transcription (Latin):
enon gͥ sumpto
diademate un¬
ꝑauit annis du¬
ob cũ basilico:
ro iste zenon enothion composuit
contra fidem eccłiasticam. Theoderi¬
cum quoq uesegothoꝵ regẽ ad se
uenire fecit: eiq curã palacu sui cõ¬
mendauit. Et ñ post̾ multos dies pa¬
triciatus honore iterũ eũ insignitit᷑
id partes italie destinauit. Quo dũ
ꝑuenisset: odoacrem heruloꝵ regen
uarus successib debellauit. & regno
tandem exturbatum int̾fecit. Demũ
aut̃ regnũ italie sibi p̃sũpsit & usur¬
maret. filias suas uicinis regib copu¬
lauit: dans unã gothoꝵ regi alarico.
alt̾am regi burgundoꝵ sigismundo.
Neptem uͦ suam. dedit regi tͦnsemũ¬
do. Clodouei quoq regis francoꝵ fili¬
am suo comunxit matrimonio. Ses¬
sionem demiq suã rauenne constituit.
homo arriaue secte. & bestialem contͣ
catholicos gerens mauimio crudelita¬
tem. Pidem tempꝰ facta ẽ inuentio
criptȩ sc̃i michaelis archangeli: in
monte gargano. Mortuo aut̃ ⁊ euo¬

Expanded text:
enon igitur sumpto diademate imeravit annis duobus cum Basilico, ro Zeno iste Enothion composuit contra fidem ecclesiasticam. Theodoricum quoque Visigothorum regem ad se venire fecit, eique curam palatii sui commendavit, et non post multos dies patriciatus honore iterum eum insignitum ad partes Italiae destinavit. Quo dum pervenisset, Odoacrum Herulorum regem variis successibus debellavit, et regno tandem exturbatum interfecit. Demum autem regnum Italiae sibi praesumpsit et usurmaret, filias suas vicinis regibus copulavit, dans unam Gothorum regi Alarico, alteram regi Burgundorum Sigismundo, neptem vero suam dedit regi Thudo, Clodovei quoque regis Francorum filiam suo conjunxit matrimonio. Sessionem denique suam Ravennae constituit; homo Arianae sectae, et bestialem contra Catholicos gerens in animo crudelitatem. Per idem tempus facta est inventio cryptae sancti Michaelis archangeli in monte Gargano. Mortuo autem Zeno
Abbreviated transcription (Latin):
ris. partim cum dño regnat incęlis.
Domꝰ gͦ saul suꝑbi & impii regis ẽ
babylon. que facit fornicari om̃s
gentes. Int̾ has longa concertatio
ẽ. quia que sccłm carnem ẽ ꝑsequit᷑¬

Expanded text:
ris, partim regnat in coelis. Domus ergo Saulis superbi et impii regis, est Babylon, quae facit fornicari omnes gentes. Inter hos longa concertatio est; quia qui secundum carnem est persequit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrotas testam̃ta figurant᷑. que quasi
deorsum tangunt t̾ram ꝑhystoriã.
q sittsum leuant᷑. ꝑallegoriam. De¬
orsum depomint᷑ ꝑsenfum carnalẽ.
sursum leuant᷑ ꝑsensum sp̃ualem.
Deorsum ꝑsignificantia. sursum ꝑ
significata. uomer & cultrum quib
scinditur t̾ra & aꝑtt᷑. rationẽ & intel¬
lectum designant. ꝑ que occulta cre¬
atrirar & obscura scripturaꝵ rima¬
mit. pondus diuini timoris expͥmit.
qd̃ mentib nt̾is imponit᷑ ne nã
sensus ꝑelationem contra dñm eri¬
gatur. uincula quib uigum ligat᷑.

Expanded text:
que per rotas Testamenta figurantur, quae quasi que per rotas Testamenta figurantur, quae quasi deorsum tangunt terram per historiam, et sursum levantur per allegoriam, deorsum deponuntur per sensum carnalem, sursum levantur per sensum spiritualem, deorsum per significantia, sursum per significata. Vomer et culter, quibus scinditur terra et aperitur, rationem et intellectum designant, quae per occulta creaturarum, et obscura Scripturarum rimamit, pondus divini timoris exprimit, quod mentibus nostris imponitur, ne noster sensus per elationem contra Deum erigatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mis. mexultatione metent. fr̃s
q̃ni parce semnat parte &e metet. &
qui seminat inbenedictionib. de
benedictionib & metet. Bonum gͥ
& multum seminemꝰ. si bonum &
multũ metere desideramꝰ. Semine¬
mꝰ inmerito. prout metere deside¬
ramꝰ inp̃mio. Queramꝰ aratrum
& utensilia aratri. longũ lignum.
qd̃ rustici hagiam uocant. lignum
bifidum. ꝑ qd aratrum manib
ponendo ponemꝰ. Pes aratri suꝑ qmͦ
cet̾a fabrica consistit. fides ẽ. que ali¬
aꝵ ẽ origo. radixq uirtutũ. Lignũ
longum. qd̾ in longum extenditur.
qd̾ hagia uoce rustica nominaiumꝰ.
spem significat. de cuiꝰ longitudine
scriptum ẽ. Sꝑastis indño inscłis et̾¬
nis. in dno deo forti imꝑpetuum.
Manuibrium qd bifurtum ẽ. & ntͣq
manu tenet᷑. caritatem demonstrat.
qm dextera tenemꝰ. diini benefacimꝰ
amicis. sinstra. dum benefacimꝰ ii¬
micis. dures aratri. uirtutem expri¬
munt. obedientie. quia anrib audi¬
uimꝰ & obedimꝰ. Rote scientiam duoꝵ

Expanded text:
metent . Fratres, qui parce seminat, parce et metet; et qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus et metet . Bonum igitur et multum seminemus, si bonum et multum metere desideramus. Seminemus in merito, prout metere desideramus in praemio. Quaeramus aratrum et utensilia aratri, longum lignum quod rustici hagiam vocant, lignum bifidum per quod aratrum manibusponendo ponemus. Pes aratri, super quem caetera fabrica consistit, fides est quae aliarum est origo virtutum. Lignum longum, quod in longum extenditur, quod hagiam voce rustica nominamus, spem significat, de cujus longitudine scriptum est: Sperastis in Domino in saeculis aeternis, in Domino Deo forti in perpetuum . Manubrium, quod bifurcum est, et utraque manu tenetur, charitatem demonstrat, quam dextera tenemus dum benefacimus amicis, sinistra dum benefacimus inimicis. Aures aratri virtutem significant obedientiae, quia auribus audimus, et obedimus. Rotae scientiam duoru
Abbreviated transcription (Latin):
mamipula que inbrachio sinistro de¬
pendet. que nichil asrud dicit᷑ hab̾e
sacram̃ti. nisi qd̃ ꝓcautela ibi ponit᷑.
ne sacertdos aliꝗtud mofficio fuo in¬
caute & negligent̾ agat. s omĩa dili¬
gent̾. sicu: qui in conspectu dm̃i & sc̃oꝵ
angeloꝵ consistit. ꝑficiat. Significat
gͦ cautelani. ꝑ qmͣ cauenda cauentus
& facienda facimꝰ. his om̃ib minist̾
dñi intlitus. his om̃ib ad ornatus.
ĩidum aptis ẽ. officio sacer dotali.
nec illud implere psumit. nisi septi¬
mũ qd̾ infula dicit᷑ cet̾is addat᷑ & suꝑ¬
ponat᷑. Istud uestim̃tum excellenti¬
ns ẽ. cet̾ĩs. eminet uniu̾sis. Quã gͥ

Expanded text:
manipula, quae in brachio sinistro demanipula, quae in brachio sinistro dependet, quae nihil aliud denotat sacramenti, nisi quod pro cautela ibi ponitur, ne sacerdos aliquid in officio suo incaute et negligenter agat, sed omnia diligenter, sicut qui inangelorum consistit, perficiat. Significat ergo cautelam, per quam cavenda cavemus, et facienda facimus. His omnibus minister Domini indutus, his omnibus adornatus, nondum est aptus officio sacerdotali, nec illud implere praesumit, nisi septimum, quod infula dicitur, caeteris addatur et superponatur. Istud vestimentum excellentius est caeteris, eminet
Abbreviated transcription (Latin):
tationem. Linea int̾ior int̾rus ẽ. ex¬
t̾ior ert̾ius. Ista ẽ in occulto. illa in ma¬
nifesto. illa latet. ista patet. Propt̾ea
int̾ior significat mundiciam cordis.
extior mundiciam corꝑis. Su ꝑhume¬
rale qd̾ supra humeros ponitur. ubi
onera solent imꝑoni. tolerantiam p̃¬
sentium significat laboꝵ. quȩ nob̾
necessaria ẽ. si ueri sacerdotes. eȩ̾ uo
lumꝰ. Unde deillis qui eam ꝑdidertͥ.
scriptum ẽ. Ue his qui ꝑdicłunt sus¬
tinentiam. Et dñs de laude patien¬
tie ineuangelio. ait. Inpatientia ur̃a
possidebitis aninias ur̃as. Sustinea
mus fr̃s quicqͥd nob̃ acciderit. adũ¬
sum. ut sicut boua suscepimꝰ de nia
mi dñi ita & mala sustineamꝰ. Tona
que lumbos circumdat. & uestim̃ta
constringit ne defluant. uirtutem
continentie insinuat. quȩ fluxum lu¬
xurie nr̃e refrenat. Stola que collo
de quo dñs men̾gelio dicit. Iugum
meũ suaue ẽ. & onus meũ leue. Seqͥt᷑

Expanded text:
tationem. Linea interior interius est, extationem. Linea interior interius est, exterior exterius. Ista est in occulto, illa in manifesto. Ista latet, illa patet. Propterea interior significat munditiam cordis, exterior munditiam corporis. Super humerale, quod supra humeros ponitur, ubi onera solent imponi, tolerantiam praesentium significat laborum, quae nobis necessaria est, si veri sacerdotes volumus esse. Unde de illis qui eam perdiderunt scriptum est: Vae his qui perdiderunt sustinentiam! Et Dominus de laude patientiae in Evangelio ait: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Sustineas, quidquid nobis acciderit adversum, ut sicut bona suscepimus de manu Domini, ita et mala sustineamus . Zona, quae lumbos circumdat et vestimenta constringit ne diffluant, virtutem continentiae insinuat, quae fluxam luxuriae nde quo Dominus in Evangelio ait: Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
detestandꝰ qmͣ horrendus ẽ. qui acce¬
dere p̃sumit cum uicus & sine uir¬
tutib: Quantum distat int̾ uas qd̾¬
libet & cibrim. tantum distat int̾ sig¬
nificans & significatum. Uestes signi¬
ficant. uirtutes significant᷑. uestes
foris coram ppło decorant. uir tutes
intuis coram deo. ministrũ cõmendãt.
Sicut gͥ ñ audemꝰ accedere adaltare
sine uestib. sic ñ p̃sumamꝰ accedere¬
iste uestes. & que ꝑeas significentur
uirtutes. Sunt uero uestim̃ta sacerdo¬
talia. int̾ior linea. ext̾ior linea. idẽ alba.
amictum suꝑ humeros. qd nos suꝑ
humerale dicere possumꝰ. zona. stola.
mamipula. infula. Ante omĩa habet
sacerdos cotidiana uestim̃ta depon̾e.
deinde manꝰ abluere. & sic candida
uestim̃ta sumere. Depositio cotidia¬
noꝵ uestimentoꝵ significat ueteris
hominis. depositionem: ablutio ma¬
miũ criminũ confessionem. assũp¬
tio nouoꝵ uestim̃toꝵ. uirtutũ exerci¬

Expanded text:
detestandus, quam horrendus est, qui accedetestandus, quam horrendus est, qui accedere praesumit cum vitiis et sine virtutibus? Quantum distat inter vas quodlibet et cibum, tantum distat inter significans et significatum. Vestes significant, virtutes significantur. Vestes foris coram populo decorant, virtutes intus coram Domino ministrum commendant. Sicut igitur non audemus accedere ad altare sine vestibus, sic non pistae vestes, et quae per eas significentur virtutes. Sunt ergo vestimenta, interior linea, exterior scilicet alba, amictus super humeros, quod nos super humerale dicere possumus, zona, stola, manipula, infula. Ante omnia debet sacerdos quotidiana vestimenta deponere, deinde manus abluere, et sic candida vestimenta sumere. Depositio quotidianorum vestimentorum significat veteris hominis depositionem, ablutio manuum criminum confessionem, assumptio novorum vestimentorum virtutum exerci
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ duo: unum inrenouatione crean.
alt̾m ingłificatione redempti. In fi¬
ne namq scł̃i quando nona faciet om¬
nia: tunc faciet mirabilia in renoua¬
tione creati. Quando aut̃ dicet electis
uenite benedicti patris mei ꝑcipite
regnum qd̾ uob̃ paratum ẽ ab origi¬
ne mundi. tunc faciet mirabilia in
głificatione redempti. ad qmͣ głifica¬
tionem nos ꝑducere dignetur. iħe
acerdotes tin dñe induant᷑ usti¬
qui indomo d̾i sacerdotio fungim᷑.
dignam sacerdotio uitam ducamus.
& honestis mofficio uestib induam᷑.
immo uirtutes quȩ ꝑuestes sacerdo¬
tales designant᷑ exerceamꝰ. Quid nã¬
q ꝓdest ornari uestib. nsi ornemur
uir titib: Certe si uderemꝰ sacerdo¬
tem. sine sacerdotalib uestimentis
missam celebrare. sine alba. si ne sto¬
ia. sine infula. multum mirarem᷑. &¬
ministrum talem cum horrore numio
detestarem᷑. Si gͦ detestandus e̾ẽt qui
accederet adaltare sine uestib. qmͣ

Expanded text:
est duo: unum in renovatione creati, est duo: unum in renovatione creati, alterum in glorificatione redempti. In fine namque saeculi, quando nova faciet omnia, tunc faciet mirabilia in renovatione creati. Quando autem dicet electis: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi , tunc faciet mirabilia in glorificatione redempti. Ad quam glorificationem nos perducere dignetur JeSacerdotes tui, Domine, induantur justiqui in domo Dei sacerdotio fungimur, dignam sacerdotio justitiam ducamus, et honestis in officio vestibus induamur, imo virtutes, quae per vestes sacerdotales designantur, exerceamus. Quid namque prodest ornari vestibus, nisi ornemur virtutibus? Certe si videremus sacerdotem sine sacerdotalibus vestimentis missam celebrare, sine alba, sine stola, sine infula, multum miraremur, et cum horrore nimio ministrum talem detestaremur. Si ergo detestandus esset qui accederet ad altare sine vestibus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
iciam uob̃ brachium & disꝑgam
suꝑ uultum ut̾m stercus sollemp¬
nitatum ur̃aꝵ. & assumet uos secũ
detalib dicit. Pntabant se habere
uasa cantici. sicut cdaiud. Dum em̃
subtilib uocib u̾ba diuine laud̃
sibilant. & duplici aut triplici mo¬
dulamine cantica sonant. uasa can¬
tici se habere sicrit dauid. putant.
quia uere se laudatores ẽẽ dei existi¬
mant. Si ñ placet uox. quia uita dis¬
plicet. Nos gͦ fr̃s cantemis dño. sic̃
precepit psalmista dicens. R ex om̃is
t̾re d̾s. psallite sapienter. Quid est¬
sapienter: Non simus prains oꝑib
dediti. ñ inpsallendo u̾bis ociosis in¬
excur su & discursu uagi. Cantemus
sicut quidam u̾sificator ait. Om̃ib
his horis. eadem uox cordis & oris.
ox ẽ grata chori: qͥndo cor conciit
ori. Cantemꝰ gͥ dño canticũ nouum:
quia mirabilia fecit. & ñ solum quia
fecit. s etiam quia mirabilia facturꝰ
nicreatione mundi. alt̾m inredemp¬
tione gen̾is humani. Et facturus

Expanded text:
iciam vobis brachium et dispergam super vultum vestrum stercus sollemnitatum vestrarum et adsumet vos secum de talibus dicitur: Putabant se habere vasa cantici sicut David . Dum etenim subtilibus vocibus verba divinae laudis sibilant, et duplici aut triplici modulatione cantica sonant, vasa cantici se habere sicut David putant, quia se vere laudatores esse Dei existimant. Sed non placet vox, quia vita displicet. Nos ergo, fratres, cantemus Domino sicut praecepit Psalmista. Rex omnis terrae Deus, psallite sapienter . Quid sapienter? Non simus pravis operibus dediti, non in psallendo verbis otiosis inexcursu et discursu vagi. Cantemus sicut quidam versificator dicit. Omnibus his horis eadem vox cordis et oris. Vox est grata chori, quando cor concinit ori. Cantemus igitur Domino canticum novum, quia mirabilia fecit, et non solum quia fecit, sed etiam quia mirabilia facturus in creatione mundi, alterum in redemptione generis humani. Et facturus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe siue longe. ꝓrimo suauit̾ redo¬
lemus. fructus bonam designat con¬
scientiam. de uisticia consuiminata.
Ad hoc enim laboramꝰ ut bonam
conscientiam habeamꝰ. sicut ille qͥ
muinea colenda defucdat. ad hoc
tendit ut fructum ꝑcipiat. Habemꝰ
itaq fr̃s agrum. cor nr̃m. dñicam
uitem bonam uolinitatẽ. palmites.
bonas cogitationes. fodiamꝰ. binemꝰ.

Expanded text:
pe sive longe proximo redolemus. Fructus bonam designat conscientiam de justitia consummata. Ad hoc enim laboramus ut bonam conscientiam habeamus, sicut ille qui in vinea colenda desudat, ad hoc tendit ut fructum percipiat. Habemus itaque, fratres, agrum cor nostrum, Dominicam vitem bonam voluntatem, palmites bonas cogitationes. Fodia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgr̃am diuinam. uineam siue uites
ꝑbonas uoluntates plantare. ut in
bono crescant. & palmites. folia. flores
fructumq ꝓlucant. Debemꝰ uineã
istam fodere ꝑ conpunctionẽ q̃ orit᷑¬

Expanded text:
am divinam vineam sive vites per bonas voluntates plantare, ut in bono crescant, et palmites, folia, flores, fructumque producant. Debemus vineam istam fodere per compunctionem,
Abbreviated transcription (Latin):
gran. acuto. suꝑacuto. Grauis signi¬
ficat uitam conugatoꝵ. acritus uitã¬
continentiũ. suꝑacutus uitã uirgi¬
nini. Quibene uuit bene cantat.:
qui male uiuit male cantat. qͥa dis¬
cordat. Ablioc cantico discordant a¬
uari. fures. rapaces. immnundi. for¬
nicatores. ad ult̾i. molles. masculoꝵ
concubitores. ꝑ uiri. m̃daces. homi¬
cide. Abhoc cantico discordant etiã
multi qui sacris ordinib st̾ subli¬
mati. qui indomib eburneis de¬
berent habitare. idẽ castitatem serua¬
re. sic̃ sunt subdiaconi. diaconi. p̃s
postolici. canonici regulares. mona¬
chi. heremite. reclusi. hoꝵ omniũ
ñ nnlli a latide diuina discordant.
quia qmͥius xp̃iam sunt nomine.
pagani tam̃ sunt conũsatione. quia
qm̾ius rectam habeant dedeo fidem.
mortua ẽ. quia ñ habent oꝑationẽ.
Discordant gͦ acantico laudis dei.
quia ñ ẽ speciosa laus more peccato¬
ris. Om̃s tales canticum uetus can¬
tant. qd̾ magis significat tristiciam.

Expanded text:
avis significat vitam conjugatorum, acutus continentium, superacutus virginum. Qui bene vivit, bene cantat, qui male vivit male cantat, quia discordat. Ab hoc cantico discordant avari, fures, rapaces, immundi, fornicatores, adulteri, molles, masculorum concubitores, perjuri, mendaces, homicidae. Ab hoc cantico discordant etiam multi qui sacris ordinibus sunt sublimati, qui in domibus eburneis debent habitare, id est castitatem servare sicut sunt subdiaconi, diaconi, praepostolici, canonici regulares, monachi, eremitae, reclusi Horum omnium nonnulli a laude divina discordant, quia, quamvis Christiani sint nomine, pagani tamen sunt conversatione; et quamvis rectam habeant de Deo fidem, tamen mortua est, quia non habent operationem. Discordant ergo a cantico laudis Dei, quia non est speciosa laus in ore peccatoris . Omnes tales canticum vetus cantant, quod magis significat tristitiam
Abbreviated transcription (Latin):
quia mirabilia fecit. fecit dñs
mirabilia increatione mundi. fec̃
mirabilia inredẽptione gen̾is hu¬
mani. fecit mirabilia increatione
mundi. creando t̾restria. celestia.
una. sũma. insibilia. & in uisibilia.
corꝑalia & sp̃ualia. facit quoq mi¬
rabilia cotidie inreb conditis. in
elem̃tis & elem̃tatis. insimplicib
& compositis. incausis & efficientiis.
innaturis & formis. in figuris & colo¬
rib. inuegetatione germinantiũ
& fecunditate gen̾antium. fecit mi¬
rabilia in redemptione genĩs hu¬
mrani. carnem assum̃do. esuriendo.
sitiendo. miracula faciendo. patien
condonando. impios iustificaudo.
miseros beatificando. Cantate dño
canticum nouũ. quia mirabilia fec̃.
Canticum uita. canticũ nouũ inta
noua. canticũ uetus. uetus uita. No¬

Expanded text:
quia mirabilia fecit . Fecit Dominus mirabilia in creatione mundi, fecit mirabilia in redemptione generis humani. Fecit mirabilia in creatione mundi creando terrestria et coelestia, infima et summa, visibilia et invisibilia, corporalia et spiritualia. Fecit quoque mirabilia in rebus conditis. In elementis et elementatis, simplicibus et compositis, in causis et efficientiis, in naturis et formis, in figuris et coloribus, in vegetatione germinantium, et fecunditate generantium. Fecit mirabilia in redemptione generis humani carnem assumendo, esuriendo, sitiendo, miracula faciendo, patiendcondonando, impios justificando, miseros beatificando. Cantate Domino canticum novum, quia mirabilia fecit. Canticum est vita. Canticum novum, vita nova. Canticum vetus
Abbreviated transcription (Latin):
sapientie siue scientie
studet. diuine fructu
lestionis ꝓprio magis ex
animus bonum possidet honeste
occupationis. sollertiam meditatio
In ipsa animat᷑ ne frangat᷑ inadũsis.
solidat᷑ ne cdissoluat᷑ in ꝓsꝑis. & sumit
recordationem de p̃terito. cautelam
defutitro. Quis qͥs ant̾ sacrȩ scripture
escam abominata ẽ anima eiꝰ: & appro¬
pinquanit usq ad portas mortis. Ac
fertulum anime tuȩ paratũ. ut in
iꝑso spiritalit̾ incrasseris. inpingue¬
ris. dilateris. Capitula aut̾ huiꝰ par

Expanded text:
sapientiae, sive scientiae studet divinae, fructum lectionis proprio magis expanimus bonum possidet honestae occupationis, solertiam meditationIn ipsa animatur, ne frangatur in adversis; solidatur, ne dissolvatur in prosperis, et sumit recordationem de praeterito, cautelamque de futuro. Quisquis autem sacrae Scripturae escam abominata est anima ejus et appropinquavit usque ad portas mortis . Acferculum animae tuae paratum: ut in ipso spiritualiter incrasseris, impingueris, dilateris. Capitula autem hujus part
Abbreviated transcription (Latin):
erui regis syrie. dixerunt ei.
Dii montium sunt ctii isrł. id̾o
suꝑauerunt nos. s melius ẽ. ut prig¬
nemus contra eos incampestrib &
obtinebimꝰ eos. Diabolus licet ast̃is
sepuis uncat᷑: tam̃ it̾m instaurat
p̃lium contra eos. & dum uno modo
uincit᷑. alio statim uincere conatur.
Diabolus namq & maligni sꝑ̃c. si
in sp̃ualib uincunt᷑. in corꝑalibus
bellum parant. satagentes ut am¬
mas desuꝑnis adima p̃cipitent. qͦ
facilius uincant. Si uiderint cȩlestia
desiderare. t̾rena ad amandũ inge

Expanded text:
ervi regis Syriae dixerunt ei: Dii montium sunt dii Israel; ideo superaverunt nos. Sed melius est ut pugnemus contra eos in campestribus, et obtinebimus eos . Diabolus, licet a sanctis saepius vincatur, tamen iterum instaurat praelium contra eos, et dum uno modo vincitur, alio modo statim vincere conatur. Diabolus namque et maligni spiritus, si in spiritualibus vincuntur, in corporalibus bellum parant, satagentes ut animas de supernis ad ima praecipitent, quo facilius vincant. Si viderint coelestia desiderare, terrena ad amandum inge
Abbreviated transcription (Latin):
tunt᷑. Merito gͥ pͥma illa circumcisio
que sacramentũ erat illaꝵ duaꝵ. uis¬
sa ẽ fieri octauo die. ut ostenderet᷑
qd̃ intemꝑe gr̃e corda circiciden¬
da erant ꝑemundationẽ unqͥtatis.
& intemꝑe resurrectionis corꝑa ꝑ
depositionem corruptionis.

Expanded text:
tuntur. Merito igitur prima illa circumcisio quae sacramentum erat illarum duarum; jussa est fieri octavo die ut ostenderetur quod in tempore gratiae corda circumcidenda erant, per emundationem iniquitatis, et in tempore resurrectionis corpora, per depositionem corruptionis.
Abbreviated transcription (Latin):
federatos: & seruienns tibi. Et res¬
pondit naas ammonites. In hoc
feriam uob̃cum fedus. ut eruam
omniũ ur̃m oculos dextros. Bellũ
naas & exercitus eius contra isrł.
significat bellum diaboli & hereti¬
corum contra ȩccłiam. Naas enin¬
int̾pretatur serpens. ammon com¬
pͥmens uel coangustans. uel ppłs me¬
roris. Iabes exsiccata. Galaad acer¬
iuis testimonii. Naas gͦ significat
serpentem antiquũ. qui ẽ princeps
ammouitaꝵ idẽ hereticoꝵ. Hic est
ppłs meroris. qui ũ habet gaudiũ
sp̃c sc̃i. qui disponit fediis cum ppło
eccł̃ie. ut eruat eis oculos dextros. ii¬
sum scilicet sane & orthodoxe fidei.
Simstrum relinquit oculum. ut
scilicet praua tam̃ sentiat. S mens
fidelium exsiceata a sorde uicioꝵ: a
ceruum testimonii. idẽ sententias¬
sacre scripture congerit. quib uir¬
lit̾ resistat hostib. Et saul intribus
nitatis insignes. ũfutias diaoli &

Expanded text:
foederatos, et serviemus tibi. Et respondit ad eos Naas Ammonites: In hoc feriam vobiscum pactum, ut eruam omnium vestrum oculos dextros. Bellum Naas, et exercitus ejus contra Israel, significat bellum diaboli et haereticorum contra Ecclesiam. Naas interpretatur serpens; Ammon, comprimens vel coangustans, vel populus moeroris. Jabes exsiccata; Galaad acervus testimonii; Naas ergo significat serpentem antiquum, qui est princeps Ammonitarum, id est haereticorum. Hic est enim populus moeroris, qui non habet gaudium Spiritus sancti, qui disponit foedus cum populo Ecclesiae, ut eruat oculos dextros, visum scilicet sanae orthodoxae fidei. Sinistrum relinquit oculum, ut scilicet prava tantum sentiat. Sed mens fidelium exsiccata a sorde vitiorum, acervum testimonii, id esacrae Scripturae congerit: quibus viriliter resistat hostibus. Et Saul in tribusnitatis insignes versutias diaboli et
Abbreviated transcription (Latin):
saul tria milia hominũ de isrł.
& erant cum saul duo milia in ma¬
ginas. & in monte bethel. mille ait̃
cum ionatha. ingabaa beniamin.
Porro teterum ppłm remisit. unũ¬
queniq intab̃nacula sua. Et ꝑcus¬
sit iouathas stationem phylistinoꝵ.
Bene tria milia isrłitaꝵ electa sunt
ad pugnandum contra pliylisteos.
hu eium soli apti sunt adpugnan¬
dum contra hostes eccłie. qui habent
ꝑfectam fidem trinitatis. inqua exi¬
cum. xp̃c cet̾as nationes inpeccatis
dereliquit. & ppłs qui erat cum sa¬
ul afflictus erat. Et descendunt he¬
brei in castra phylistinoꝵ. & alii abs¬
conditi sunt inspeluncis. & uutu̾sus
ppłs qui erat cum sanl ꝑt̾ritus ẽ.
Phylistum sunt heretici. qui pari
consensu adũ̾sus eccłiam conspiran¬
tes. eam depopulari conant᷑. quib¬
alii abnurata fide sociant᷑. alu dirm
fidem palam confiteri metuunt.
quasi incau̾ms latitant. uarie iec¬
te uio impietatis uinculo colligate
ad decipiendum discurrunt. eqti¬

Expanded text:
lia hommum de Israel et erant cum Saule duo millia in Machmas, et in monte Bethel, mille autem cum Jonatha in Gabaa Benjamin. Porro caeterum populum remisit, enumquemque in tabernacula sua Et percussit Jonathas stationem Philisthinorum . Bene tria millia Israelitarum electa sunt ad pugnandum contra Philisthaeos; hi enim solummodo apti sunt ad pugnandum contra hostes Ecclesiae, qui habent perfectam fidem Trinitatis, in qua cum Christus caeteras nationes in peccatis reliquit. Et populus, qui erat cum Saule afflictus erat, et descenderunt Hebraei in castra Philisthinorum, et alii absconditi sunt in speluncis, et universus populus, qui erat cum Saule, perterritus est. Philisthaei sunt haeretici qui, pari consensu adversus Ecclesiam conspirantes, eam depopulari conantur, quibus adunata fide sociantur, alii dum fidem palam confiteri metuunt, quasi in cavernis latent. Variae sectae uno impietatis vinculo colligatae, ad decipiendum discurrunt. Equi
Abbreviated transcription (Latin):
mnlatere habens foramina. ꝑ quod
fragilitas regni designat᷑. Item de
nas patris querens inregẽ assũptus
ẽ. & saluator apatre missus ad oues
que ꝑierant domus isrł. suꝑ cunctũ
ppĩm in regem constitutus ẽ. hoc
enim significãt asine qd oues. Saul
accepit armum: & xp̃c pͥncipatum.
Saul a samuele ẽ unctus. & unigenitꝰ
apatre. sp̃uali unctione delibutus.
Abhumero saui suꝑeminebat. quia

Expanded text:
m habens foramen, per quod fragilitas regni designatur. CAP. XInas patris quaerens, in regno assumptus est. Salvator a Patre missus ad oves quae perierant domus Israel, super cunctum populum in regem constitutus est. Tot enim sunt asinae quot oves. Saul accepit armum, et Christus principatum . Saul a Samuele est unctus, et Unigenitus a patre spirituali unctione delibutus. Ab numero Saul supereminebat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
inangustia constituti. qͥ compͥmere
uel angustiare liomines desiderat.
Radit gͦ anon barbã dimidiã nun¬
tioꝵ dauid. cum diabolus quoꝵdã
p̃dicatoꝵ sermonẽ uel conu̾sationẽ
corrũpendo maculat. Precidit tuni¬
cas usq ad inguina. cum turpia
facta que ꝑsuadet. in oculis homi¬
num reuelat. Hii necesse ẽ sedeant
in iericho. donec crescat barba. ne
suit obpbrium alioꝵ. & anathema
onmiũ. idẽ donec increm̃ta uirtu¬
tũ meis nascant᷑. & digni habeant᷑
p̃sentari suo regi. Dauid aut̃ nr̃ẽ mi¬
lites suos multos ñ patit᷑. s exertitu
congregato suoꝵ inuiriã iundicat.
nec solum ad ũsarios ꝑscoꝵ suoꝵ uic

Expanded text:
in angustia constituti, qui comprimere vel angustiare homines desiderat. Radit ergo Hanon barbam dimidiam nuntiorum David, cum diabolus quorumdam praedicatorum sermonem vel conversationem corrumpendo maculat. Praecidit tunicas usque ad inguina, cum turpia facta quae persuadet, in oculis hominum revelat. His necesse est sedeant in Jericho donec crescat barba, ne sint opprobrium aliorum et anathema omnium, id est, donec incrementa virtutum in eis nascantur, et digni habeantur praesentari suo regi. David autem noster milites suos inultos esse non patitur, sed exercitu congregato suorum injuriam vindicat, nec solum adversarios per sanc
Abbreviated transcription (Latin):
& nudatus quasi unꝰ de scurris. ꝓ
tinꝰ audiuit. Ludam ante dñm:
qui elegit me potius quã patrem
tuũ. St panlopost. Ludã & inlior
fiam plusqm factus sum: eroqi hu
cere coram hominib appeto. quia
seruare me coram deo ingenuum
ꝑhumilitatem quero. Sunt qui de

Expanded text:
 nudetur unus de scurris: » protinus audivit: « Ludam ante Dominum, qui elegit me potius, quam patrem tuum. » Ac paulo post: « Ludam et vilior fiam plusquam factus sum, eroque hucere coram hominibus appeto, quia servare mihi coram Domino ingenuum per humilitatem quaero. Sunt ve
Abbreviated transcription (Latin):
cetĩs. ante eiꝰ archam qui honorem
dederat recognoscit. Coram do egit
debilia. uel extrena: ut illa ex hu¬
militate solidaret. que coram homi¬
nib gesserat fortia. Quid de his
factis ab alus sentiat᷑. ignoro. Ego
daud plus saltantẽ stupeo: quam
pugnantẽ. Prignando. hostem sub¬
didit: saltando coram dño. semetip¬
sum uicit. Quem michol filia saul
ad huc extumore regii genĩs insa¬
ua. cũ humiliatũ despice̾t dicens
Qmͣ gloriosus fuit hodie rex disco¬

Expanded text:
caeteris ante ejus arcam, qui honorem caeteris ante ejus arcam, qui honorem dederat, recogndebilia vel extrema, ut illa ex humilitate solidaret quae coram hominibus gesserat fortia. Quid de ejus factis ab aliis sentiatur ignoro; ego David plus saltantem stupeo quam pugnantem. Pugnando quippe hostem subdidit, saltando autem coram Domino semetipsum vicit. Quem Michol, filia Saul, adhuc ex tumore regii generis insana, cum humiliatum despiceret, dicens: Quam gloriosus fuerit hodie rex Is
Abbreviated transcription (Latin):
cursum dauid. ait. Qmͣ glorio¬
sus fuit hodie rex isrł. discooꝑiẽs
se ante ancillas seruoꝵ suoꝵ. & nu¬
datus ẽ quasi si nudet᷑ unus de
seruabat. Quem em̃i ũ extolleret
ora leonum frangere. ursoꝵ brachia
dissipare. despectis pͥorib frĩb eligi.
reꝓbato rege adregni gub̾nacula
ungi. timendũ cunctis uno lapide
goliam steruẽ. a rege ꝓposita extinc¬
tis allophylis numerosa p̃putia re¬
portare. ꝓmissum tandem regnũ
ꝑciꝑe. cunctumq ifrłiticum ppłm
sine ulla contradictione possidere:
Et tam̃ cum archam cli iersem re¬
uocat. quasi oblitus p̃latum se oĩb.
adinixtus ppłis. ante archam saltat.
Et quia ante archam saltare ut cre¬
ditur mos fuerat uulgi. in diuino
obsequio ꝑsaltatum rotat. Eccȩ qmͦ
dñs cunctis singularit̾ pretulit. se¬
se sub dño exequendo minimis. &¬
abiecta exhibendo contempnit.
No̾ potestas regni ad memoriã re¬
ducit᷑ ñ subiestoꝵ ocsis saltando ui¬
lescere metuit. ñ se honore p̃latum

Expanded text:
d, ait: Quam gloriosus est hodie rex Israel, discooperiens se ante ancillas servorum suorum, et nudatus est, quasi si nudetur unus de servabat. Quem enim non extolleret ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis prioribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita exstinctis Allophylis numerosa praeputia reportare, promissum tandem regnum percipere, cunctumque Israeliticum populum sine ulla contradictione possidere? Et tamen cum arcam Dei Jerusalem revocat, quasi oblitus se praelatum omnibus, admistus populis ante arcam saltat. Et quia coram arca saltare, ut creditur, vulgi mos fuerat, rex se in divino obsequio per saltum rotat. Ecce, quem Dominus cunctis singulariter praetulit, sese sub Domino et exsequendo abjecta, eNon potestas regni ad memoriam reducitur, non subjectorum oculis, saltando vilescere metuit, non se honore praelatum
Abbreviated transcription (Latin):
tis cecis & claudis habitauit arcem
syon. & cuntatem suã nominauit.
cioꝵ turbam de anima expulerit
habitat sibi. Que merito arx syon
idẽ speculationis uocat᷑. ut de ea
recte dicat᷑. factus ẽ inpace locus
eus: & habitatio eiꝰ insyon. Ibi con¬
fregit potentias artuũ. scutũ. gla¬
dium & bellum. Sic̃ etiam dauid
artem cepit. ablatis prius cetis &
claudis obientib animã dauid.
sic dñs pͥncipatum ineccłia genti¬
um accquisiuit. reꝓbatis prius
scribis & phariseis. qui ceci & claudi
auferre conati sunt. fistule. falsã
scientiam mundi. seu hereticoꝵ
doginata figurant. que dñs ꝑ ioab
idẽ p̃dicatores destruit. De suꝑbia

Expanded text:
tis caecis et claudis, habitavit arcem Sion, eamque civitatem suam nominavit; tiorum turbam de anima expulerit, habitat ibi. Quae merito arx Sion, id est speculationis vocatur, ut de ea recte dicatur: Factus est in pace locus ejus; et habitatio ejus in Sion. Ibi confregit potentias, arcum, scutum, gladium et bellum . Sicut etiam David arcem coepit, ablatis prius caecis et claudis odientibus animam David, sic Dominus principatum in Ecclesia gentium acquisivit, reprobatis prius Scribis et Pharisaeis, qui caeci et claudi auferre conati sunt. Fistulae scientiam falsam mundi et haereticorum dogmata figurant: quae Dominus per Joab, id est praedicatores destruit. CA
Abbreviated transcription (Latin):
tinent ad dilectionem dei. Scd̾a aut̃
quia inferiora &e ꝓxima post hec pre¬
cepta continet: que ꝑtinent ad dilec¬
tionem ꝑximi. uel prima tabula
dicit᷑. quia inea continent᷑ p̃cepta qͤ
insinuant fidem. Scd̾a aut̃. qma in
ea continent᷑ p̃cepta: quȩ informant
ad bonam oꝑationem. In pͥma tabu¬
la tria sunt precepta. quia qui fide¬
creditur: trinitas ẽ ds. In scd̃a tabu¬
la. septem sunt p̾cepta. quia inp̃senti
uita tantum. que seꝑtem dierum
cir̃tulo uoluit᷑. officia humanitatis
ꝑrimo exlubent᷑. Tria uͦ & septem.
denarium complent: quia ꝑfectum¬
facit fides recta. & oꝑatio bona. Pri¬
mum p̃ceptum pͥme tabule: ad dm̃
patrem ꝑtinet: sicut p̃ceptum pri¬
mum scde tabule. ad homine̾ patrẽ.
ut uttinq pat̾nitas. pͥncipu auctori¬
tate honoretur. In pͥma tabula pre¬
ceptio ẽ. & ꝓhibitio. similit̾ & in sed̾ał
ut utrinqi studeas. facere qd debes:
&e cauere qd̃ ñ debes. In altero namq

Expanded text:
da autem quia inferiora et proxima post haec praecepta continet quae pertinent ad dilectionem proximi. Vel prima tabula dicitur, quia in ea continentur praecepta quae insinuant fidem; secunda quia in ea continentur praecepta quae instruunt ad bonam operationem. In prima tabula tria sunt prcreditur, Trinitas est. In secunda tabula, septem sunt praecepta; quia in praesenti vita tantum quae septem dierum circulo volvitur officia humanitatis proximo exhibentur. Tria vero et septem, denarium complent, quia perfectum fides recta facit et operatio bona. Primum praeceptum primae tabulae ad Deum pertinet Patrem, sicut praeceptum primum secundae tabulae ad hominem patrem, ut in utroque paternitas principii auctoritate honoretur. In pceptio est et prohibitio, similiter in secunda, ut utrumque studeas et facere quod debes, et cavere quod non debes. In altero namque
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa anima que tab̾naculum dñi
dicit᷑ lapides siios. cem̃tum suum.
& cet̾a que ad constructionem eccłiȩ
ꝑtinent. sicut ea inp̃cedenti sermone
disposnimꝰ. Lapides istiis tab̾nacłi
sunt singule uirtutes. ꝑ exercitatio¬
nem bene polite: & ꝑ immobilitatẽ
contra uicia stabiles. Cem̃tum ẽ cari¬
tas. ꝑ qm cet̾e uirtlites complectint᷑.¬

Expanded text:
quae tabernaculum Domini dicitur, lapides suos, caementum suum, et caetera, quae ad constructionem Ecclesiae pertinent, sicut ea in praecedenti sermone disposuimus. Lapides istius tabernaculi sunt singulae virtutes per exercitationem bene politae, et per immobilitatem contra vitia stabiles. Caementum est charitas, per quam caeterae virtutes complectunt
Abbreviated transcription (Latin):
inqua ds potentie sue noticiam tri¬
buerat. Septimo itaq che cum rex
ẽg̃t hylarior. & post potationem in¬
caluisset mero: p̃cepit septem. eu¬
michis siuis ut introducerent regi¬
nam. ut ostenderet cunctis ppłis
& pͥncipib. illius pulchritudinem.
Septimo die. idẽ temꝑe reuelatio¬
nis septiformis grẽ: quando uenit
plenitudo temꝑis: & d̾s misit filiũ

Expanded text:
in qua Deus potentiae suae notitiam tribuerat. Septimo itaque die, cum rex esset hilarior, et post potationem incaluisset mero, praecepit septem eunuchis suis, ut introducerent reginam, ut ostenderet cunctis populis, et principibus, illius pulchritudinem. Septimo die, id est tempore revelationis septiformis gratiae, quando venit plenitudo temporis, et Deus Filium
Abbreviated transcription (Latin):
parietes ꝑcontẽplatiuos: tectum ꝑ
actiuos. Habet longitudinẽ ꝑdiutni¬
tatem tempoꝵ. latitudinem per
multitudinem ppłoꝵ: altitudinẽ
ꝑdifferentiam meritoꝵ. sc̃uarium
ꝑordinem uirginũ: dioꝵ ꝑ ordinẽ
continentiũ. nauem ꝑordinem con

Expanded text:
parietes per contemplativos, tectum per activos. Habet longitudinem per diuturnitatem temporum, latitudinem per multitudinem populorum, altitudinem per differentiam meritorum, sacrarium per ordinem virginum, chorum per ordinem conti
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem ꝑfidemꝰ altitudinem ꝑ
spem: latitudinem ꝑdilectionem.
tem: atriũ ꝑ carnẽ. altare ꝑcor con¬
tritum. habet & nltreas fenestras
ꝑsensus sp̃uales. turrim ꝑ nom̃¬
dñi: signa ꝑ p̾dicationẽ: int̾iorẽ
dealbaturam. ꝑmundiciã cordis:
ext̾iorem ꝑmundiciã corꝑis: duo¬

Expanded text:
tudinem per fidem, altitudinem per tudinem per fidem, altitudinem per spem, latitudinem per charitatem, tem, atrium per carnem, altare per cor contritum. Habet et vitreas fenestras per sensus spirituales, turrim per nomen, signa per praedicationem, interiorem dealbaturam per munditiam cordis, exteriorem per munditia
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. Circuit eam pat̾ ꝑ ꝑoten
incutit timorem. filius ꝑ sapien¬
tiam. confert cognitionem: sp̾e sc̃s
nem. Pat̾ dicit. Ego feci celum &
t̾rani. mare & onña que in eis st̃.
Ego angelis peccantib ñ peꝑti.
ego sodomã & gomorram subu̾ti:
ego pharaonem cum exercitu suo
submersi. ego ppłm istłiticum pec¬
cantem puniui. mͥ aꝑi ne sic faciã
tibi. filius dicit. Ego sum sapientia
di: quȩ ex ore altissum ꝓdiui: ego
attingo afine. ad finem fortit̾. ego
sum sernio dei uiuus & efficax. &
penetrabilior. omni gladio ancipi¬
ti.mͥ aꝑi ne forte ñ parcam tibi.
Sp̾c sc̃s dicit. Ego apatre & filio pro¬
cedo. amor utruisq: lapsoꝵ suble¬
uator: dolentiũ consolator. mͥ aꝑi
si uis sp̃uali gaiillio letificari. Isti
tam̃ tres: sicut sunt unus ds. sic st̃
pontifex unus. Sc̾ificat itaq sc̃a
trintas ęccłiam istam. intus & foris.
Intus abinquinam̃to sp̃e. foris ab
inquinam̃to carnis. Habet gͥ eccłia

Expanded text:
tatem. Circuit eam Pater per pottatem. Circuit eam Pater per potincutit timorem, Filius per sapientiam confert cognitionem, Spiritus snem. Pater dicit: Ego feci coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt. Ego angelis peccantibus non peperci. Ego Sodomam et Gomorrham subverti. Ego Pharaonem cum exercitu suo submersi. Ego populum Israeliticum peccantem punivi: Mihi aperi ne sic faciam tibi. Filius dicit: Ego sum sapientia Dei, qui ex ore Altissimi prodivi. Ego attingo a fine usque ad finem fortiter. Ego sum sermo Dei vivus, et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti: mihi aperi ne forte non parcam tibi. Spiritus sanctus dicit: Ego a Patre et Filio procedo, amor utriusque, lapsorum sublevator, dolentium consolator: mihi aperi, si vis spirituali gaudio laetificari. Isti tamen tres sicut sunt unus Deus, sic sunt Pontifex unus. Sanctificat itaque Trinitas Ecclesiam istam intus et foris. Intus ab inquinamento spiritus, foris ab inquinamento carnis. Habet ergo Ecclesia