comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pro peccato. assidue lex hoc commemorat. ñ
semel. ñ iterum. s sepissime. Peccata: diceban¬
tur sacͥficia pro peccatis. Tale peccatũ erat
xp̃c. Quid enim dicamus : peccatum habebat¬
ꝙ absit : peccatum non habebat. et peccatũ
modo peccatum erat. Ipsum apłm audi. De il¬
lo loquens ait. Cum qui non nouerat pecca¬
tum. Ipsam sententiam uob̾ exponebã: quan¬
do istam dicebam. Cum inquit qui non noue¬
rat peccatum. idẽ dominũ iħm xp̃m. Neus

Expanded text:
pro peccato. Assidue Lex hoc commemorat: non pro peccato. Assidue Lex hoc commemorat: non semel, non iterum, sed saepissime peccata dicebantur sacrificia pro peccatis. Tale peccatum erat Christus. Quid enim dicamus? Peccatum habebat? Absit. Peccatum non habebat, et peccatum modo peccatum erat, ipsum Apostolum audi. De illo loquens ait: Eum qui non noverat peccatum. Ipsam sententiam vobis exponebam, quando ista dicebam: Eum, inquit, qui non noverat peccatum, id est, Dominum nostrum Jes
Abbreviated transcription (Latin):
filii : tamen ne scandalizemus eos. uade ad ma¬
re. mniͭte hanum. et qui pͥmus surrexerit .i.
pͥmogenitus amortuis. aꝑi inquit os eius. et
in uenies ibi staterem.i. duos didraginas. qua¬
ẽ. quatuor draginas: da eis ꝓme. et te. ꝓme et
iiiͦiͦ. euuangła. alisterium latebat: xp̃c tam̃ tͥhu¬
tum ñ ddebitum reddebat. Sic ꝑ soluit et mor¬
tem ñ debebat: et ꝑsoluebat. Iue nisi indebitũ
solueret: ñquã nos adebito liberaret. Quod gͦ¬
inpossibile erat legis que faciebat p̃uaricatorem.
quria ñdũ mens comũtta quesierat saluatorẽ
in quo infirmabat ꝑcarnem: misit ds̃ filium
suum usimilitudinem carns peccati. et de
peccato dampnauit peccatũ incarne. Quomͦ
ergo ñ habebat peccatum. si de peccato dãp¬
nauit peccatum : Iam aliꝗdo exposuimus uo-¬
b̾ hoc: s qui memmnerunt recognoscant. qui
non audierant audiant. qui obliti s̃. recolant.
Peccatum uocabatur in lege: sacrificium

Expanded text:
filii. Tamen ne scandalizemus eos, vade ad mafilii. Tamen ne scandalizemus eos, vade ad mare, mitte hamum, et qui primus surrexerit, id est, primogenitus a mortuis; aperi, inquit, os ejus, et invenies ibi staterem, id est, duas didrachmas, quaest, quatuor drachmas, da eis pro me et  Evangelia. Mysterium latebat: Christus tamen tributum non debitum persolvebat. Sic persolvit et mortem: non debebat, et persolvebat. Ille nisi indebitum solveret, nunquam nos a debito liberaret. impossibile erat Legis, quae faciebat praevaricatorem, quia nondum mens convicta quaesierat Salvatorem; in quo infirmabatur per carnem, misit Deus Filium suum in similitudinem carnis peccati, et de peccato damnavit peccatum in carne. Quomodo ergo non habebat peccatum, si de peccato damnavit peccatum? Jam aliquando exposuimus vobis hoc: sed qui meminerunt, recognoscant; qui non audierunt, audiant; qui obliti sunt, recolant. Peccatum vocabatur in Lege sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
non in carne peccati. Quid: insimilitudinem
carnis peccati .i. ut. ẽẽt. caro uera caro ꝙ uñ
similitudo carnis peccati : quia depeccato mor.
Mors est utiq in omni carne peccati: de qua
dicit apłs. ut euacuaretur corpus peccati.
Quia ergo. est. iomni carne peccati. s utr̃¬
q ibi est et mors. et peccatũ in carne: cetera
in carne peccati. et mor est et peccatũ. In si¬
nulitudinem carnis peccati mors erat. et pec¬
catum ñ erat. Si eium caro peceati eẽt. et me¬
rito peccati penam mortis lueret: ñ dicets
iꝑse dominus. Ecce uenit pͥnceps mundi. et
ume nichil unuemet. Quare gͦ me occidit.¬
nisi quia que ñ rapui tunc exsoluebã : pror¬
sus qd fecit detributo. hoc fecit de morte. Exi¬
gebatur detͥbuto didragia. quare inquit
tu et discipłi tui ñ redditis tributũ : uocauit
ad se petrum. et ait illi. Reges mundi a qͥbꝰ
erigunt tributum. afiliis suis.an ab aliemo:
Responsum est. ab alienis. Ergo inquit. lib̾i s

Expanded text:
cati. Quid autem, in similitudinem carnis peccati? Id est, ut esset caro, vera caro. Et unde similitudo carnis peccati? Quia de peccato mors: mors est utique in omni carne peccati; de qua dicit Apostolus, Ut evacuaretur corpus peccati . Quia ergo mors est in omni carne peccati: sed utrumque ibi est, et mors et peccatum in carne caetera. In carne peccati et mors est, et peccatum: in similitudine carnis peccati mors erat, et peccatum non erat. Si enim caro peccati esset, et merito peccati poenam mortis lueret, non diceret ipse Dominus, Ecce venit princeps mundi, et in me nihil inveniet . Quare ergo me occidit? Quia quae non rapui, tunc exsolvebam . Prorsus quod fecit de tributo, hoc fecit de morte. Exigebatur tributum, didrachma: Quare, inquit, tu et discipuli tui non redditis tributum? Vocavit ad se Petrum, et ait ei: Reges mundi a quibus exigunt tributum? a filiis suis, an ab alienis? Responsum est: Ab alienis. Ergo, inquit, liberi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ta est  nonne digitus dĩ spẽ sc̃s intelligitur.
Lege euuangłm. et uide quia ubi dicit unus
euuangłta domino dicente. si ego in spũ dei ei¬
cio demonia: alius dic̃. siego indigito dei eicio
demonia. Si ergo illa lex digito dei scͥpta est.
hoc est spũ dei. quo spũ uicti magi pharaoni
dixerunt. digitus deiꝰ. hic : Si ergo et ipsa. ĩ¬
mo cum et ipsa spũ dei. ħ ẽ. digito dĩ ꝯscͥpta
mortis non illa dr̃. lex que data ẽ inmonte si¬
na. Lex peccati et mortis illa dr̃: de qua ger̃s
ait. lidõ aliam legem inmenbris meis. repug¬
nantem legi m̃tis mee.S illa lex ipsa est. que

Expanded text:
ta est? Nonne digitus Dei Spiritus sanctus intelligitur? ta est? Nonne digitus Dei Spiritus sanctus intelligitur? Lege Evangelium, et vide quia ubi dicit unus evangelista, Domino dicente, Si ego in Spiritu Dei ejicio daemonia ; alius dicit, Si ego in digito Dei ejicio daemonia . Si ergo et lex illa digito Dei scripta est, hoc est, Spiritu Dei; quo Spiritu victi magi Pharaonis dixerunt, Digitus Dei est hic : si ergo et ipsa, imo cum et ipsa Spiritu Dei, hoc est, digito Dei conscripta mortis non illa lex dicitur quae data est in monte Sina. Lex peccati et mortis illa dicitur de qua gemens ait, Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae. Sed illa lex, ipsa est quae
Abbreviated transcription (Latin):
natio est. nunc: his qui sunt inxp̃o iħũ. Non
sint solliciti si ꝯcupiscentiis illicitis titillant᷑:
ñ sint solliciti. Quid uidetur adhue ẽẽ. lex in
menbris repugnans legi m̃tis: nulla enim ꝯ¬
dem pͣtio est. s quib etiam nimc : qͥbꝰ.: Qͥ sũt
ante. uideo aliam legem inmenbris meis. re¬
pugnantem legi mentis mee. et captiuantem
inlege peccati. que est inmenbris meisͤ s me
dicẽbat ex carne ñ ex mente. Ilbi ergo illa lex
si nulla ꝯd ampnatio est his qui sunt᷑ in xrp̃os
enim ñ illa uetusta littere. s lex spc̃ uite in
xp̃o iħu. liberabit te alege peccati et mortis
lecteris legi dei sedm̃ interiorem hominem
te alege peccati et mortis: ideo mens humana
ne tibi tribuas ne multum suꝑbias. imo ne
omnino suꝑbias. O mens humana ꝙ. ñ ꝯsen¬
tis desideruis carnis. quod lex peccati ñ te ar
bit dequa silpra dictum est: ut seriuiamus in
nouitate sp̃e. et ñ inuetustate littere. Quare
illa non lib̾abit : nonne et ipsa digito dei scͥp¬

Expanded text:
natio est nunc his qui sunt in Christo Jesu. Non sint solliciti, si concupiscentiis illicitis titillantur: non sint solliciti, quod videtur adhuc esse lex in membris repugnans legi mentis. Nulla enim condemnatio est. Sed quibus? etiam nunc quibus? Qui sunt bris meis repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati quae est in membris meis ? Sed me dicebat ex carne, non ex mente. Ubi ergo illa lex, si nulla condemnatio est his qui sunt in Christo enim, nChristo Jesu, liberavit te a lege peccati et mortis. lecteris legi Dei secundum interiorem hominem, te a lege peccati et mortis? Ideo, mens humana, ne tibi tribuas, ne multum superbias; imo ne omnino superbias, o mens humana, quod non consentis desideriis carnis, quod lex peccati non te de vit, de qua supra dictum est, Ut serviamus in novitate spiritus, et non in vetustate litterae . Quare illa non liberavit? Nonne et ipsa digito Dei scrip
Abbreviated transcription (Latin):
peccatilex: quia et ꝓhibitione auctum est. desi¬
derium. non extinctum. Lex peccato dedit uir¬
ñ decerno. semꝑ michi displicet. menbra mea
teneo. et magnum est. hoc cum sit ex carne ꝯcupis¬
centia. et ad carnem ꝑtineant corporis menbra.
quando ñ regat peccatum .i. carnis ꝯcupiscen¬
tia. Plus habet uiris mens ad tenenda meubͣ
carnis. ne dentur in arma iniquitatis. ꝗͣ ipsa
ꝯcupiscentia carnis. ad mouenda meabra carnis.
Utiq ꝯcupiscentie carnis. et m̃bra carnis: mets
tam̃ quia dominatum habet si tamen desuꝑ
ad uuetur. Ne c̃ ei multum contra dei grãm da¬
mus. ñ regem s ut tiranium faciamus. Tan¬
tum ergo ualet mens. Sic regit ꝯregitur. ut
carnis ipsius possit agere. &. ait apłs. Nongͦ¬

Expanded text:
peccati, lex . Quia ex prohibibitione auctum est desipeccati, lex . Quia ex prohibibitione auctum est desiderium, non exstinctum. Lex peccato dedit virn decerno, semper mihi displicet: membra mea teneo. Et magnum est hoc: cum sit ex carne concupiscentia, et ad carnem pertineant corporis membra, quando non regnat peccatum, id est, carnis concupiscentia; plus habet juris mens ad tenenda membra carnis, ne dentur in arma iniquitatis, quam ipsa concupiscentia carnis ad movenda membra carnis. Itaque concupiscentia est carnis, et membra carnis: mens tamen quia dominatum habet: si tamen desuper adjuvetur, ne cum ei multum contar Dei gratiam damus, non regem, sed tyrannum faciamus: tantum ergo valet mens, sic regit cum regitur, ut carnis ipsius, possit agere quod ait Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
menbra commitendis iniquitatib s tantũ
ꝯcupiscendo. Nec tam̃ illicitȩ ꝯcupiscentie
manus dando. Ergo c̃ dixiss m̃de seruio legi
dei. carne autẽ legipeccati: subiecit et ait. Nul¬
la ergo condempnatio est nunc. his qui sunt
inccpo iħii. his qui sunt incarne: ꝯdempnati
oẽ. his qui sunt inxp̃o iħu. nulla ꝯdemp¬
natio ẽ. Ne putares hoc postea futurum: idõ
addidit. nunc. Postea illud expecta ut nec ꝯcu¬
piscentia sit inte. ꝯtͣ quem ꝯtendas. conqua q̾ftli¬
gas. eui non consentias. qua frenes et domes. pꝰ
ex pecta quia nec ipsa erit.Si enim quod nob̾c̃
ꝯtendit ex mortali corpore etiam post ea erit.
ubi est mor ꝯtentio tua falsum erit: quid ergo
post ea futurum sit: sciamus. Tunc enim fiet ser¬
mo qui scriptus ͤᷤ A bsorta est mors inuictoriã. Ilbi
est mors ꝯtentio tua ͤ ubi est mors aculeus tuus:
aculeus autem mortis peccatum est. Hirtus aũ

Expanded text:
membra committendis iniquitatibus, sed tantum membra committendis iniquitatibus, sed tantum concupiscendo, nec tamen illicitae concupiscentiae manus dando: ergo cum dixisset, Mente servio legi Dei, carne autem legi peccati; subjecit et ait, Nulla ergo condemnatio est nunc his qui sunt in Christo Jesu . His qui sunt in carne condemnatio est: his qui sunt in Christo Jesu nulla condemnatio est. Ne putares hoc postea futurum, ideo addidit, nunc. Postea illud exspecta, ut nec concupiscentia sit in te, contra quam contendas, cum qua confligas, cui non consentias, quam frenes et domes: post exspecta, quia nec ipsa erit. Si enim quod nobiscum contendit ex mortali corpore etiam postea erit; Ubi est, mors, contentio tua? falsum erit. Quid ergo postea futurum sit, sciamus. Tunc enim fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus enim mortis est peccatum; virtus autem
Abbreviated transcription (Latin):
esternia Lectio sancti apłi eo usq
terminata est ubi dictum est. Igͥ
ipse ego m̃te seruio legi dei.carne
autem legi peccati. Inqua ꝯclusioẽ
demonstrauit apłs adħ se dicisse que supͣ dire
bitat peccatum. quia ñ m̃te operabat᷑ consenti¬
endo. s carne ꝯcupiscendo hoc etũ peccati noĩe
appellat. unde oriuntur cuncta peccata. idẽ ex
cartiali ꝯcupiscentia. Quicquid enim est peccatoꝵ
indictis. infactis. incogitationib ñ ex oriunt᷑.
nisi mala cuꝑiditate. non exoriunt᷑. nisi illici¬
ta cogitatione huic ergo illicite delectationi si
resistamus. si non ꝯsentiamus. si menbra uelut
arma uon ministremus. non regaat peccatũ
in ur̃o mortali corpore. Peccatũ enĩ ante regũ
ꝑdidit. et sic ꝑiit. In hac ergo uita quantum
ad scõs attinet regnum ꝑdit: in alia ꝑit. hic
enim regñ ꝑdit. quando post ꝯcupiscentias nr̃ãs
non imꝰ. Ibi autẽ ꝑit quando dicetur. Sbi ẽ.
uio legi dei. carne autẽ legi peccati. ñ dando

Expanded text:
esterna lectio sancti Apostoli eo usque terminata est, ubi dictum est: Igitur ipse ego mente servio legi Dei, carne autem legi peccati. In qua conclusione demonstravit Apbitat peccatum ; quia non mente operabatur consentiendo, sed carne concupiscendo. Hoc enim peccati nomine appellat, unde oriuntur cuncta peccata, id est, ex carnali concupiscentia. Quidquid enim est peccatorum in dictis, in factis, in cogitationibus, non exoriuntur nisi ex mala cupiditate, non exoriuntur nisi ex illicita delectatione. Huic ergo illicitae delectationi si resistamus, si non consentiamus, si membra velut arma non ministremus; non regnat peccatum in nostro mortali corpore. Peccatum enim ante regnum perdit, et sic perit. In hac ergo vita, quantum ad sanctos attinet, regnum perdit, in alia perit. Hic enim regnum perdit, quando post concupiscentias nostras non imus: ibi autem perit, quando dicetur, Ubi est, vio legi Dei, carne autem legi peccati; non dando
Abbreviated transcription (Latin):
mortis. Quod enĩ impossibile erat leqi: hoc
sequitur in lectione apłi. q em̃ impossibile erat
legi. Et ne ipsa culparetur. quid subuinxit :
in quo infirmabatur ꝑ carnẽ. Lex enĩ iubebat
et ñ implebat : quia caro ubi ñ erat gr̃a. in¬
uictissime resistebat. & lex infirmabat᷑ ꝑ carnẽ:
quia lex sp̃ualis est. ego autem carnalis sum
Quomodo ergo lex michi opitularetur iubeis
ꝑ litteram. et ñ dans grãm : infirmabatur
ꝑ carnem. Quid fecit ds̃. c̃ hoc impossibile eẽt
legi infirmaretur ꝑ carnẽ ͤ ds̃ filium suum
misit. ꝑꝙ infrmabatur lex. et propt̃ quid

Expanded text:
ti.--Quod enim impossibile erat Legis. Hoc enim sequitur in lectione Apostoli, Quod impossibile erat Legis. Et ne ipsa culparetur, quid subjunxit? In quo infirmabatur per carnem. Lex enim jubebat, et non implebat; quia caro, ubi non erat gratia, invictissime resistebat. Et lex infirmabatur per carnem: quia lex spiritualis est; ego autem carnalis sum. Quomodo ergo lex mihi opitularetur jubens per litteram, et non dans gratiam? Infirmabatur per carnem. Quid fecit Deus, cum hoc impossibile esset legis, et infirmaretur per carnem? Deus Filium suum misit. Per quid infirmabatu
Abbreviated transcription (Latin):
fecit: ut nos simus iusticia dei in ipso. Uide¬
te duo. Iiusticia dei. ñ nr̃a. In ipso: ñ in nob̾.
Inde illi magni sc̃i: de ciub dicit psalmros.
Iusticia dei. sicut montes dei. Et quas diceret᷑
in ipso psalmo ubi dictũ ẽ. iusticia tua. ñ enĩ
iusticia eoꝵ s iusticia tua. sic̃ montes dei. le¬
uaui enim oculos meos inmontes auide uenio
auxilium michi. s ñ amontib. auxilium
meum a domino qui fec̃ celũ et terrã. Eigo
cũ dixiss iusticia tua sic̃ montes dei: quasi
quereretur. ut quid ergo alii nascuntur qui
ñ ꝑtinent adiusticiam dei : Subiecit. Iudici¬
a tua sicut multa abyssꝰ. quid est sicut mul¬
ta abissus : altum est. inpenetrabile est: in¬
censum est. humane intentioni. Nicie ti.
dei inserutabiles. inscrutabilia uidicia eius.
inuestigabiles tuie eius. Ergo et hic misit ds̃
filium suum pp̃ p̃scitos et p̃destinatos. uocan¬
dos. iustificandos. glorificandos: ut montes
dei dicant.Si ds̃ ꝑ nobis. quis contra nos ͤ

Expanded text:
fecit, ut nos simus justitia Dei in ipso. Videte duo, justitia Dei non nostra; in ipso, non in nobis. Inde illi magni sancti, de quibus dicit Psalmus, Justitia tua sicut montes Dei. Et quasi diceretur in ipso Psalmo, ubi dictum est, Justitia tua: non enim justitia eorum, sed, Justitia tua velut montes Dei: Levavi enim oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi; sed non a montibus: Auxilium enim meum a Domino; qui fecit coelum et terram : ergo cum dixisset, Justitia tua sicut montes Dei; quasi quaereretur, Utquid ergo alii nascuntur qui non pertinent ad justitiam Dei? subjecit, Judicia tua sicut multa abyssus . Quid est, sicut multa abyssus? Altum est, impenetrabile est, inaccessum est humanae intentioni. Divitiae enim Dei inscrutabiles: inscrutabilia judicia ejus, investigabiles viae ejus . Ergo et hic, Misit Deus Filium suum, propter praescitos, et praedestinatos, vocandos, justificandos, glorificandos: ut montes Dei dicant, Si Deus pro nobis, quis contra nos ?
Abbreviated transcription (Latin):
ascitur in licia lapis. et ꝓpe gẽma gagates.
S genꝰ eximium longinqua britannia gignit.
Lucidꝰ et nger est. leuis. et lenissimus idem¬
U icinas paleas trahit. atrictu calefactus.
Ardet aqua lotus. restinguitur unctus oliuo.
ẜ dest gestatus tumidis intercute limpha.
E t dilutus aqua dentes firmat labefactos.
ꝑ suffumigium mulieri menstrua reddit.
Accensus ꝓdit fumi nidore caducos.
Effugat iminites. simili ratione chelidros.
I dem demonib contrariꝰ eẽ putatur.
Hic uersos uentres niuat et precordia tensa.
U incit prestigias. et carmina dira resoluit.
Et solet ut ꝑhibent deprendere uirginitatem.
Pregnans potet aqua triduo quo mensis habet᷑.
Q uo uexabat᷑ partum cito libera reddit.

Expanded text:
ascitur in Lycia lapis prope gemma gagates; Sed genus eximium longinqua Britannia nutrit. Lucidus et niger est levis, et levissimus idem. Vicinas paleas trahit attritu calefactus. Ardet aqua lotus, restinguitur unctus olivo. Prodest gestatus tumidis intercute lympha, Et dilutus aqua dentes firmat labefactos. Per suffumigium mulieri menstrua reddit. Accensus prodit, fumi nidore caducos, Effugat immites simili ratione chelidros. Idem daemonibus contrarius esse putatur. Eversos ventres juvat, et praecordia tensa. Vincit praestigia, et carmina dira resolvit, Et solet ut perhibent deprehendere virginitatem. Praegnans potet aquam triduo qua mersus habetur, Quo vexabatur partum cito libera fundit.
Abbreviated transcription (Latin):
dupplici honore donabat. Hidet autẽ illos ioseph
et beniamin frẽm suũ ex eadem matre. lam ui¬
dent᷑ hebrei. et uident᷑ a xp̃o. quia ioseph uerus
ẽ quando cũ pauti ueniunt typo. et loquit᷑ illis
mitia atq mansueta: ut parit̃ cibũ sumant.
Supͣ autẽ quia sine beniamin uenerunt ag¬
noscebat quidẽ eos: s ab his se au̾tebat. ut scͥp¬
tumẽ. Et logrebat᷑ his dura: quia ipsi ñ agnos¬
matre generatũ. amplius ceteris frĩb diligebat.
dittant iui ei quẽ dñm negauerunt: qu: etiã
crucisyxus ex sinagoga eoꝵ. tam̃ tanqͣm ex eadẽ

Expanded text:
duplici honore donabat. Uidit autem illos Ioseph duplici honore donabat. Uidit autem illos Ioseph et Beniamin fratrem suum ex eadem matre. iam uidentur Hebraei et uidentur a Christo, qui Ioseph uerus est, quando cum Pauli ueniunt typo, et loquitur illis mitia atque mansueta, ut pariter cibum sumant. supra autem, quia sine Beniamin uenerunt, agnoscebat quidem eos, sed ab his se auertebat, ut scriptum est: et loquebatur his dura, quia ipsi non agnosmatre generatum amplius ceteris fratribus diligebat. aduertant Iudaei quem dominum negauerunt. qui etiam crucifixus ex synagoga eorum tam
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Calis enĩ pauli p̃dicatio erat. ut putrẽ abo¬
leret affectũ. corruptumq euacuaret humorẽ.
disputationis suȩ aculeo. urere magis egra m̃¬
tis uiscera cupiens qͣm secare. Incensũ oracioĩs.¬
et cassiani. et guitã. sepulture insignia ẽẽ đd̃
ꝓpb̃a nos docuit: dicens. Mirra et gutta. et
cassia: a uestim̃tis tuis. Henit enim paulus
crucẽ dñi predicare. ilicem semꝑ uirentem et
mices: quarũ testa durior. fructꝰ tenerior. Me¬
ritoq uirga sacerdotis aaron nucinea: et iere¬
miȩ baculus huiusmodi. Argentũ quoq dup-¬
plex. non ociosa munera eẽ quis dubitet. cum
et patriarchȩ uita. et apłi sermo. semꝑ uirescat
in pectorib singłoꝵ. et eloquiũ scoꝵ sic̃ argentũ
igne examinatũ. precepti salubris fulgore res¬
plendeat : Non immerito dupplex argentum
referunt. in quib pauii p̃figurabat᷑ aduentus.
qui laborantes presbiteros in u̾bo atq doctͥna

Expanded text:
nis. Talis enim Pauli praedicatio, ut putrem abonis. Talis enim Pauli praedicatio, ut putrem aboleret affectum, corruptumque evacuaret humorem disputationis suae aculeo, urere magis aegrae mentis viscera cupiens, qet casiam et guttam sepulturae insignia esse Dauid propheta nos docuit dicens: murra et gutta et casia a uestimentis tuis. uenit enim Paulus crucem domini praedicare, ilicem semper uirentem et nuces, quarum testa durior, fructus tenerior — meritoque uirga sacerdotalis Aaron nucina et Hieremiae baculum huiusmodi —, argentum quoque duplex. non otiosa munera esse quis dubitet, cum et patriarchae uita et apostoli sermo semper uirescat in pectoribus singulorum et eloquium sanctorum sicut argentum igne examinatum praecepti salubris fulgore resplendeat? nec inmerito duplex argentum referunt, in quibus Pauli praefigurabatur aduentus, qui laborantes presbyteros in uerbo atque doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
frum̃to negociantur patriarchȩ. Et illi quidẽ
argentũ deculerant: s bonꝰ ioseph frum̃tũ
dedit. argentũ reddidit. Non enum pecunia
iñtũ hoc asmmꝰ ule ante imundus in lege.
s iam mundus in gr̃a. Tenebat᷑ tam̃ benia¬
min iunior: et patrio adhuc herebat affec¬
tui. Tenebant eum legis uincła: mos pat̃nus.
fames inualescebat : quia sero ueniebat. Int̃¬
cedt̾ ꝓ eo duo. tuben et iudas: hoc ẽ hinuli¬
tas atq confessio. His iudicib apud patrẽ:
utitur. his cõmittit᷑: quoꝵ unꝰ pͥmitiuus aliꝰ
resuscitat᷑. Lex pͥmitiui euangeliũ refuscitati.
his deducit᷑ beniamin uinior. et bonis odorib
comitat᷑ aduenit. portans secũ resinã qͣ lapides
marmorum conectimt᷑. eo qđ predicatione
ꝓpͥa tanqͣm sp̃uali resina uiuos lapides etiam
iste conecteret : portans etiã mel quo noxia uul
neris int̾nis exedunt᷑. sine acerbitate aliqͣ sectio¬

Expanded text:
frumento negotiantur patriarchae. et illi quidem frumento negotiantur patriarchae. et illi quidem argentum detulerant, sed bonus Ioseph frumentum dedit, argentum reddidit; non enim pecunia mentum hoc asinus ille ante inmundus in lege, sed iam mundus in gratia.- Tenebatur tamen Beniamin iunior et patrio adhuc haerebat adfectu. tenebant eum legis uincula, mos paternus. fames inualescebat, quia sero ueniebat. intercedunt pro eo duo, Ruben et ludas, hoc est humilitas atque confessio. his uadibus aput patrem utitur, his committitur, quorum unus primitiuus, alius resuscitatus. lex primitiui, euangelium resuscitati. his deducitur Beniamin iunior et bonis odoribus comitatus aduenit portans secum resinam, qua lapides marmorum conectuntur, eo quod praedicatione propria tamquam spiritali resina uiuos lapides etiam iste conecteret: portans etiam neris interius exeduntur sine aliqua acerbitate sectio
Abbreviated transcription (Latin):
filii iacob: et ipsi ꝓuectioris etatis. Idõ decem
⁊ ꝑgunt : ñ ꝑgit iunior. ñ misit eũ pat̃. necon¬
tingat inquit eum infirmitas. Adhue obno¬
xiꝰ erat infirmitati: beniamin iunior. Patͥ archa
quidẽ legitur beniamin: s ille ex tribu ben¬
iamin paulus prefigurabat᷑. Merito iacob de eius
infirmitate dubitabat. Deniq infirmat᷑ ẽ ut sa¬
naret᷑. Cecitatẽ passus ẽ : s hec infiritas ad
salutẽ. Deniq illa cecitas : lucẽ attulit. Accepi¬
mͦ hẏstoriã : cognoscamꝰ nusteriũ. Sine benia¬
min: patriarchȩ pͥmo ꝑrexerunt. sine paulo
frum̃tũ inegypto: hoc ẽ uͥ maior fames. ibi ma¬
ior ub̃tas. Est magnum frum̃tũ in egẏpto. De¬
niq et deus pat̃ dicit. ẜx egipto uocaui filium
meũ. Ex isto grano: illa fecunditas. Nleq enĩ
messis ẽẽ posset: nͥ egiptii ante granum seuissent.
Est gͦ frum̃tũ: qđ nemo aute credebat. In hoc

Expanded text:
filii Iacob et ipsi prouectioris aetatis. ideo decem filii Iacob et ipsi prouectioris aetatis. ideo decem pergunt, non pergit iunior. non misit eum pater, ne contingat inquit eum infirmitas. adhuc obnoxius erat infirmitate Beniamin iunior. patriarcha quidem legitur Beniamin, sed ille ex tribu Beniamin Paulus praefigurabatur. merito Iacob de eius infirmitate dubitabat. denique infirmatus est, ut sanaretur: caecitatem passus est, sed haec infirmitas ad salutem. denique illa caecitas lucem adtulit. accepimus historiam, cognoscamus mysterium. sine Beniamin patriarchae primo perrexerant, sine Paulo frumentum in Aegypto, hoc est: ubi maior fames, ibi maior ubertas est. magnum frumentum in Aegypto. denique et deus pater dicit: ex Aegypto uocaui filium meum. ex isto grano illa fecunditas; neque enim messis esse potuisset, nisi Aegyptii granum ante seuissent. est ergo frumentum, quod nemo ante esse credebat; in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ñ om̃s eũ facile uident. Deniq illȩ uirgines
in euangłio. quas ueniens sponsus exclusit:
ideo foris relictȩ sunt. quia uenale oleum
ñ emerunt. Unde dr̃ his. lte pociꝰ ad uenden¬
tes: et emite uob̾. Et negociator ñ mnierito
predicat᷑: qui uendidit omnia sua et emt
margaritã. Et iacob dieit filiis suis: Quare
pigri estis: Eece audiui quia ẽ frum̃tũ in e
gypto. Ex hoc frum̃to: granũ ẽ qđ resurgit.
Qui qͥ fam̃ sustinet: suȩ segnicie debet ascri¬
b̾e. Ecce inquit audiui: quia ẽ frum̃tũ in
egypto. Citius utiq uniores aliqͥd qͣm seni¬
ores audire consuert̃: dũ foris posici mutta
circũeunt. S hanc negociationẽ : pͥus senex
audit. S ille senex: in quo ẽ longeua canicies¬
fidei. Prior senex intelligit. senex in quo uenera¬
bił ẽ senectus. et ȩtas senectutis uita immacła¬
ta. Nec om̃s hanc negociationẽ suscipiunt. nͥ

Expanded text:
non omnes eum facile uident. denique illae uirgines non omnes eum facile uident. denique illae uirgines in euangelio, quas ueniens sponsus exclusit, ideo foris relictae sunt, quia uenale oleum non emerunt. unde dicitur his: ite potius ad uendentes et emite uobis. et negotiator non inmerito praedicatur, qui uendidit omnia sua et emit margaritam. Et Iacob dixit filiis suis: quare pigri estis? ecce audiui quia est frumentum in gypto. ex hoc frumento granum est quod resurgit. qui igitur famem sustinet suae segnitiae debet adscribere. ecce inquit audiui quia est frumentum in Aegypto. citius utique iuniores aliquid quam seniores audire consuerunt, dum foris positi multi circumeunt. sed hanc negotiationem prius senex audit, sed ille senex, in quo est fidei longaeua canities, prior senex intellegit, senex, in quo uenerabilis est senectus et aetas senectutis uita inmaculata. nec omnes hanc negotiationem suscipiunt nisi
Abbreviated transcription (Latin):
fames. Om̃s enĩ esuriunt: quos non pauerit
cione. Nemo uereat᷑ : quia argentũ ñ habet.
hon querit xp̃e argentũ: s fidẽ quȩ argento
p̃ciosior ẽ. Deniq emit eam petrus : qui ñ ha¬
bebat argentũ. Argentũ inqͥt et aurũ ñ habeo.
s qđ habeo do tibi. in noĩe iħu xp̃i surge et am¬
bula. Et ꝓpħa ysaias dicit. Qui sititis: ite ad
aquã. Et quicũq ñ habetis argentũ. ite. emite.
et bibite. et manducate. sine argento et p̃cio
uini. Neq enim p̃ciũ quesiuit a nob̃. qͥ ꝓ nob̾
auro. s p̃cioso nos redemit sanguine. Ergo id
p̃ciũ debes: quo emptꝰ es. Et si ille ñ semꝑ exi
pauci habent. s eo qd om̃s habent ꝑ naturã.
Pauci offerunt ꝑ timorẽ. Suũ ẽ qđ a te xp̃c ex
poscit: ipse uitã omnib dedit. ipse ꝓ omnib
mortẽ suã obtulit. Solue ꝓ auctore: quod so¬
luturꝰ es lege. Nͥon medioeris iste contractꝰ ẽ.

Expanded text:
fames. omnes enim esuriunt quos non pauerit fames. omnes enim esuriunt quos non pauerit uocetur, nemo uereatur qui argentum non habet. non quaerit Christus argentum, sed fidem, quae argento pretiosior est. deniqbebat argentum. Argentum, inquit, et aurum non habeo: sed quod habeo, do tibi. In nomine Jesu Christi surge, et ambula . Et propheta Esaias dicit: Qui sititis, ite ad aquam; et quicumque non habetis argentum, ite, emite, et bibite, et mauini. neque enim pretium quaesiuit a nobis qui pro not argento, sed pretioso nos redemit sanguine. ergo id pretium debes, quo emptus es. etsi ille non semper exigon eo quod pauci habent, sed eo quod omnes habent per naturam, pauci offerunt per timorem. suum est quod a te Christus reposcit. ipse uitam omnibus dedit, ipse pro omnibus mortem suam optulit. solue pro auctore quod soluturus es lege. non mediocris iste contractus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ humiliauit. et cumulauit gr̃am. Demiq qͥ¬
cũq fam̃ paciebant᷑ : ad iosepħ mittebantur.
Qui st̃ isti nͥ de quibꝰ dictũ ẽ. conu̾tent᷑ adues¬
ꝑam et fam̃ pacient᷑ ut canes: Erat autẽ fame ᷤᷤ¬
ñ uniꝰ loci. s tociꝰ t̾rȩ: quia ñ erat qͥ faceret bo¬
nitatẽ. lõ dñs iħc ieiuna munda ͤ miseratus
aperuit horrea sua. et misterioꝵ celestiũ thes¬
auros. scientiȩ sapientiȩq patefecit abscondi¬
tos: ut nulli alim̃ta deeñt. Dixit enĩ sapientia.
uenite edite panes meos. Et idõ ab illo solo dr̃.
dñs pascit me et nicħ mͥ deerit: quia saturat᷑
a xp̃o. Aꝑuit gͦ horrea sua xp̃e et uendebat:
ñ era peccuniȩ. s fidĩ p̃ciũ et deuocionis stipen¬
dium querens. Uendebat autẽ ñ paucis in iu¬
dea: s uendebat omnib ut ab uniu̾sis naci¬
onib credetur. Et om̃s regiones uenerunt
in egyptũ ad ioseph emere: obtinuerat enum

Expanded text:
non humiliauit et cumulauit gloriam. Denique qunon humiliauit et cumulauit gloriam. Denique quicumque famem patiebantur adloseph mittebantur. qui sunt isti nisi de quibus dictum est: conuertentur ad uesperam et famem patientur ut canes? erat autem fames non unius loci, sed totius terrae, quia non erat qui faceret bonitatem. ideo dominus esus ieiunia mundana miseratus aperuit horrea sua et mysteriorum caelestium thensauros scientiae sapientiaeque patefecit absconditos. ut nulli alimenta deessent. dixit enim Sapientia: uenite edite panes meos, et ideo ab illo solo dicitur: dominus pascit me, et nihil mihi deerit qui saturatur a Christo. aperuit ergo horrea sua Christus et uendebat non aera pecuniae, sed fidei pretium et deuotionis stipendium quaerens. uendebat autem non paucis in Iudaea, sed uendebat omnibus, ut ab uniuersis nationibus crederetur. et omnes regiones uenerunt in Aegyptum ad Ioseph emere; optinuerat enim
Abbreviated transcription (Latin):
aranea ta bescebat. Et sp̃c contribulatꝰ: sacrifi¬
cium dĩ ẽ. Et illi prestanciores euailunt: quos
in hoc scło grauib inuriis sp̃c malign̾ exercuit.
Unde magis mistica meruisse ioseph p̃mia ar¬
bitror: quia de misticis ẽ locut᷑. Quid enim sibi
uult anulus digito eius insertꝰ. nͥ ut intelligamꝰ
pontificatũ ei eẽ delatum ut alios ipse signarets
Quid stola qua indutꝰ ẽ sapientie. nͥ attributũ ei
ab illo rege cȩlesti prudentie pͥncipatũ: Torques
aurea intellectũ bonũ uidet᷑ expͥmere. Currus
quoq: significat fastigium sublime meritoꝵ.
Quis autẽ ẽ qui ex gentib accepit uxorẽ. nͥ qͥ
eccłiam sibi ex nacionib congregauit. et susce¬
pit ex ea filiũ manassẽ ꝑ quẽ oblit̾ ẽ om̃is dolores
suos. quos habuit de sacrilegiis uideoꝵ : Susce¬
pit aliũ quoq siliũ effrẽ: ꝑ cuiꝰ ꝓfeccũ datuit
qđ suscepta in carne humilitas. et diuinitatẽ

Expanded text:
aranea tabescebat, et spiritus contribulatus sacrifiaranea tabescebat, et spiritus contribulatus sacrificium dei est et illi praestantiores euadunt quos in hoc saeculo grauibus iniuriis spiritus malignus exercuit. unde magis mystica meruisse praemia Ioseph arbitror, quia de mysticis est locutus. quid enim sibi uult anulus digito eius insertus nisi ut intellegamus pontificatum ei fidei esse delatum, ut alios ipse signaret? quid stola, quae amictus est sapientiae, nisi tributum ei ab illo rege caelesti prudentiae principatum? torques aureus intellectum bonum uidetur exprimere; currus quoque significat fastigium sublime meritorum. quis autem est qui ex gentibus accepit uxorem nisi qui ecclesiam sibi ex nationibus congregauit et suscepit ex ea filium Manassem, per quem oblitus est omnes dolores suos, quos habuit de sacrilegiis Iudaeorum? suscepit alium quoque filium Ephraem, per cuius profectum claruit quod suscepta in carne humilitas et diuinitatem
Abbreviated transcription (Latin):
demonstratũ arbitror. s omnibꝰ ꝓpositũ: eo qđ
.uii. anni istius mundi pingues. et scłari ub̾¬
tate opimi. absorbeant᷑ ab iliis scłis quȩ futura
sunt: in quibꝰ ꝑpetua quies. et legis obseruan¬
tia sp̃ualis. quã effrẽ illa trib patrũ dõ fru¬
ctuosa custodiat. bona uaca. ñ illa corporeo de-¬
tẽpta ub̃e. s habundans spũał lactis et gr̃ȩ.
Suꝑ cuiꝰ decorẽ ceruicis deus sede se dicit: ut
scriptũ ẽ. Effrẽ uaca docta diligere uictoriã.
ego autẽ transiui suꝑ decorẽ ceruicis eius.
Non gͦ impinguet cap̃t nr̃m oleũ peccatoris.
nec falsi fructus delectare nos debent: ne dica¬
tur et de nob̾. Seminastis impietatẽ : et unqͥ¬
tates eius unidenniastis. Manducasti fructum
falsũ : quia sꝑasti in currib tuis. Necne mo¬
uet qđ habebat spicas maeras. et uento corrup¬
tas: qͥa et dauid tũ melior erat quando sicut

Expanded text:
demonstratum arbitror, sed omnibus propositum, eo quod demonstratum arbitror, sed omnibus propositum, eo quod septem anni istius mundi pingues et saeculari ubertate opimi absorbeantur ab illis saeculis, quae futura sunt, in quibus perpetua quies et legis obseruantia spiritalis, quam Ephraem illa tribus patrum deo fructuosa custodiat, bona uacca, non illa corporeo distenta ubere, sed abundans spiritalis lactis et gratiae, super cuius decorem ceruicis deus sedere se dicit, ut scriptum est: Ephraem uacca docta diligere uictoriam. ego autem transiui super decorem ceruicis eius. non ergo inpinguet caput nostrum oleum peccatoris nec falsi fructus delectare nos debent, ne dicatur et de nobis: seminastis inpietatem et iniquitates eius uindemiastis. manducasti fructum falsum, quia sperasti in curribus tuis. nec me mouet quod habet spicas macras et uento corruptas, quia et Dauid tum melior erat, quando sicut
Abbreviated transcription (Latin):
facere illud. Netꝰ somniũ: res recentes. Posterio¬
rib pͥora cõnsũpta sunt. Et uͥ erat ante ub̃tatis
copia: ibi rerũ omniũ facta ẽ indigentia. Qđ si
quis nuꝰmodi consiliũ dedisset. ut aliqͥd de suꝑi¬
ori ubtate posteriori pͥncipatꝰ sui seruaret ȩtati.
reliquo quoq tẽꝑe larga donandi affluentia
redundasset. S inmodica suꝑioris eui effusio:
etiã posteriora destituit. Et homi nes diripien¬
tes uniu̾sa. aliquẽ ioseph adhib̾e nolebant. Et¬
si ñ ego ioseph: Quis enĩ istud clamabat: Ta¬
m̃ uacas illas pingues. ñ solũ lasciuiã s etiam
ineuriem diuine significare reuerentiȩ. De ꝑ¬
fidis enim dictũ ẽ. Tauri pingues obsederunt
me. Et de uideoꝵ popło scriptũ ẽ. Impingatꝰ
et obesus factꝰ ẽ. et dilatatꝰ ẽ et dereliquit eũ qui
fecit eũ. Et idõ sõntũ illud redundantiȩ scłaris
succełet. Nec tam̃ hoc somniũ uni aut duob

Expanded text:
facere illud. Uetus somnium, res recentes. posteriofacere illud. Uetus somnium, res recentes. posterioribus priora consumpta sunt et ubi erat ante ubertatis copia, ibi rerum omnium facta est indigentia. quod si quis huiusmodi consilium regi dedisset, ut aliquid de superiori ubertate posteriori principatus sui seruaret aetati, reliquo quoque tempori larga donandi affluentia redundasset. sed inmodica aeui superioris effusio etiam posteriora destituit et homines diripientes uniuersa aliquem loseph adhibere nolebant. etsi non ego Ioseph — quis enim istud ? —, clamabam tamen uaccas illas pinguis non solum lasciuiam, sed etiam incuriam diuinae significare reuerentiae — de perfidis enim dictum est: tauri pingues obsederunt me et de Iudaeorum populo scriptum est: inpinguatus et obesus factus est et dilatatus est et dereliquit deum, qui fecit eum — et ideo somnium illud redundantiae saecularsuccederet. nec tamen hoc somnium uni aut duobus
Abbreviated transcription (Latin):
sõs imiuriȩ alienum fuit. Et ideo qđ recipit
gr̃a . regis ẽ ꝓpͥũ. Sõniũ autẽ et eiꝰ int̃pretacio
huiꝰmodi ẽ. Quecũq inquit facit ds̃: ostendit
pharao. Septẽ uace bone: septẽ anmi st̃. Et
septẽ spice bone: septẽ anni sunt. Somniũ
pharao: unũ ẽ. Et septẽ uace macrȩ. quȩ ascen¬
debant pꝰ illas : septẽ anni sunt. Et septẽ spicȩ
macre et a uento corruptȩ: septẽ ãni sunt.
Erit septẽ annis fames. Uerbũ autẽ qđ dixi pha¬
rao: quecũq deus faciet ostendit pharao. Coce
septẽ ãnui ueniunt ub̾tatis magne: in totã
t̾rã egypti. Uenient autẽ septẽ anni famis pꝰ
hec. et obliuiscentur ub̾tatẽ in tota egyptõ.
et consumet fames totã t̾rã. et non aguoscecur
ub̾tas t̃rȩ. a fame quȩ futura ẽ post hec. Ualida¬
ẽ enim nimiũ. Qđ iterauit sominũ pharaonis:
quia uerum erit u̾bũ a dõ. et festinabit deus

Expanded text:
sanctus iniuriae alienum fuit et id quod recepit sanctus iniuriae alienum fuit et id quod recepit gratiae regis est proprium. somnium autem et eius interpretatio huiusmodi est: quaecumque inquit facit deus ostendit Pharao. septem uaccae bonae septem anni sunt, et septem spicae bonae septem anni sunt. somnium Pharao unum est. et septem uaccae macrae, quae ascendebant post illas, septem anni sunt, et septem spicae macrae et a uento corruptae septem anni sunt. erit septem annis famis. uerbum autem quod dixi \'quaecumque deus facit ostendit Pharao\', ecce septem anni ueniunt ubertatis magnae in totam terram Aegypti; uenient autem septem anni famis post haec et obliuet consumet fames totam terram, et non agnoscetur ubertas terrae a fame, quae futura est post haec; ualida enim nimium. quod autem iterauit somnium Pharao bis, quia uerum erit uerbum a deo et festinabit deus
Abbreviated transcription (Latin):
fraude cõmouit in sacerdotis ꝑicłmłt hie syrꝰ
erat. Ñ m̃tior: qͣndo et patriã facta cõueniunt.
Amã quoq a cubiculo regis et ipse p̃positꝰ erat.
dũ inuadẽ eccłias dñi imꝓba temeritate contẽdit
popłmq fidelẽ spoliare ac ꝑsequi: grauib sacri¬
legia suppliciis expendit. S reu̾tamͣ ad istum
uini p̃positũ : qui qͣsi multo ebrius mero. be¬
neficii auctorẽ oblit̾ ẽ dui. Aliquando tam̃ ut
regi ꝓuid̾et int̾pretẽ: ñ qͣsi gratus. s quasi cal¬
lidus. intimauit seriẽ rei gestę. Quo cognito.
rex quoq eũ ussit accersiri: erutũq de carce̾.
int̾rogauit si possit sibi int̃pretari somnium.
Cuiꝰ explanatione delectat᷑: remouit iniuriã.
honorẽ detulit. Itaq uidete si ñ presentibus
et ista conueniunt. Iniuria illata ẽ : pͥusqͣm
cognosceretur arege. Gra relata: uͥ a rege ẽ cog¬
intꝰ. Ita rex uacat culpa: qr et qͥd qđ excipit uir

Expanded text:
fraude conmouit in sacerdotis periculum et hic Syrus fraude conmouit in sacerdotis periculum et hic Syrus erat. num mentior, quando et patria et facta conueniunt? Aman quoque a cubiculo regis et ipse praepositus, dum inuadere ecclesias domini inproba temeritate contendit populumque fidelem spoliare ac persequi, grauibus sacrilegia suppliciis expendit. Sed reuertamur ad istum uini praepositum, qui quasi multo ebrius mero beneficii auctorem oblitus est diu, aliquando tamen, ut regi prouideret interpretem, non quasi gratus, sed quasi callidus intimauit seriem rei gestae. quo cognito rex quoque eum iussit arcessiri erutumque de carcere interrogauit, si posset interpretari sibi somnium. cuius explanatione delectatus remouit iniuriam, honorem detulit. itaque uidete si non praesentibus et ista conueniunt. iniuria inlata est prius quam cognosceretur a rege, gratia relata, ubi regi est cognitus. ita rex uacat culpa, quia et id quod excepit uir
Abbreviated transcription (Latin):
memor esto mnez. Scis nempe tẽ temꝑis. hunc
fuisse sermonẽ. S obtunsas aures hahebas
fastu potentiȩ. et uini ebriꝰ ñ audiebas u̾ba¬
sobrietatis. Nel nẽ memor esto mei qui pecca¬
tũ sero fateris. qͥ rogas seruulũ cur dñm negas :
passus sit cũ quo dormisti sõnum tuũ: et somni¬
asti sõmniũ. Et ipse posit᷑ erat: et p̃posit᷑ epula¬
rum. Ex his quȩ ad opꝰ pistoꝵ ꝑtinebant sub¬
lim̃ se eẽ credebat: quia in potestate habebat
panẽ regiũ. Nesciebat multos anfract᷑ eẽ huiꝰ
potenciȩ. Minabat᷑ aliis: ipse mox supplicio
dedendus extremo. Nec audiuit eum quilibet
seruulus. dni tam̃ loq̃batur oracłm. qđ ipsius
iussu regis de quo sibi plurimũ blandiebat᷑ capt̃
amissur᷑ eẽt : esca auib derelinquendus. Uel hoc
te exemplũ reuocare debebat: ut ꝑfidiȩ non
credes. St̃ et alia exempla de fastu et fragilitate
ministroꝵ regaliũ. que posterioris temporis hi¬

Expanded text:
memor esto mei. scis nempe tunc temporis hunc memor esto mei. scis nempe tunc temporis hunc fuisse sermonem, sed obtunsas aures habebas fastu potentiae et uini ebrius non audiebas uerbasobrietatis. uel nunc memor esto mei, qui peccatum sero fateris. qui rogas seruulum cur dominum negas? passus sit, cum quo dormisti somnum tuum et somniasti somnium. et ipse praepositus erat et praepositus epularum regis, quae ad opus pistorium pertinebant. sublimem se esse credebat, quia in potestate habebat panem regium: nesciebat multos anfractus esse huius potentiae. minabatur aliis ipse mox supplicio dedendus extremo nec audiuit eum, qui licet seruulus domini tamen loquebatur oraculum, quod ipsius iussu regis, de quo sibi plurimum blandiebatur, caput amissurus esset,. esca auibus derelinquendus. uel hoc te exemplum reuocare debebat, ut perfidiae non crederes. sunt et alia exempla de fastu et fragilitate ministrorum regalium, quae posterioris temporis hi
Abbreviated transcription (Latin):
et quanta hȩc potentia ubi uini inmisterium :
Et unde omĩs iactantia ͤ Quia erat spadonũ
p̃positus: qu. uini poculũ regi ininistrabant.
Et factũ ẽ inquit pꝰ biduũ. Mentior de hoenr̃i
spadonis temꝑe. nͥ et dies conuenit. quia tẽpꝰ
bierniũ recepit officiũ. Nec recordatꝰ ẽ s admo¬
nit᷑. Cognouit enim: qđ etiã regnũ ipsũ. in hoc
scło eẽt sꝯ̃nir̃. Qui suo somnio ñ credidet dicu¬
cit et ẽ regnũ eẽ somnia. Nec ipsoꝵ potestates
eẽ ꝑpeturs. s cito hunc locũ p̃tereat dolor. nec
ipsa cõmemoracione crudescat : ne ipsius quidẽ
sermonis mei memi nisse delectat: quẽ tc̃tẽꝑis
ut effuderit dolor. uł extorserit eccłiȩ contu¬
melia. Admonitꝰ gͦ sui ꝑ somnũ: regi ait. Pec¬
catũ meũ recorn. Sera quidẽ ista ẽ : s utinã
uera confessic. Pst peceatũ fateris: qđ ante
peccatũ cauere denueras. Quã eito oblitꝰ fueras:

Expanded text:
et quanta haec potentia, ubi uini ministerium? et quanta haec potentia, ubi uini ministerium? en unde omnis iactantia! quia erat spadonum praepositus, qui uinum poculis regiis ministrabant. Et factum est inquit post biennium. mentior de hoc nostri spadonis tempore, nisi et dies conuenit, quia post biennium recepit officium nec recordatus est, sed admonitus. cognouit enim quod etiam regnum ipsum in hoc saeculo esset somnium qui suo somnio non credidit. didicit etiam regum .... esse somnia nec ipsorum potestates esse perpetuas. sed cito hunc locum praetereat dolor. ne ipsa commemoratione crudescat; ne ipsius quidem sermonis mei meminisse delectat, quem tunc temporis uel effuderit dolor uel extorserit ecclesiae contumelia. admonitus ergo sui per somnium regis ait: peccatum meum recordor. sera quidem ista est, sed utinam uera confessio. post peccatum fateris quod ante peccatum cauere debueras. quam cito oblitus fueras
Abbreviated transcription (Latin):
muneri suo. Memor esto ꝑ temet ipsũ cũ tibr be¬
ne erit. et facies in me misccdiã: et memor esto mei.
ldeo scdo repetiuit: quia sciebat ñ recordaturum
quid euasisset iniuriȩ. cũ potenciã recepisset. Idõ
admonuit. quia sed̾o lib̾auit: ut si pͥoris beneficu
eũ memoria ñ teneret. uł posterioris subiret. ñ
despiceret auctorẽ salutis suȩ. ñ ꝑfidiã p̃uarica¬
cione molaret. S quod pel ẽ cito beneficii ir¬
repit obliuio rebꝰ scdis. Redditꝰ officio suo non
ẽ memor factꝰ int̾pretis: s obͥitꝰ ẽ eũ. S et si ilie
obliuiscebat᷑. xp̃c ñ ohliuiscebat᷑: s loquebatur ei
et ꝑ seruulũ loquebat᷑. dicens ad eum. Memor
esto ꝑ temet ipsum. hoc ẽ uł officii tui contempla-¬
cione quid audieris recordare. S et si nẽ oblit̾ es
memor eris mei ut euadas ꝑicłm. quia oblitus
es beneficiũ. Tam̃ elatꝰ potentia: ñ recordabatur.

Expanded text:
muneri suo: memor esto per temet ipsum. cum tibi bemuneri suo: memor esto per temet ipsum. cum tibi bene erit, et facies in me misericordiam et memor eris mei. ideo secundo repetiuit, quia sciebat non recordaturum quid euasisset iniuriae, cum potentiam recepisset. ideo secundo admonuit, quia secundo liberauit, ut si prioris beneficii eum memoria non teneret, uel posterioris subiret, non despiceret auctorem salutis suae, non perfida praeuaricatione uiolaret. sed quod peius est, cito beneficii inrepit obliuio rebus secundis. redditus officio suo non est memor factus interpretis, sed oblitus est eum. sed etsi ille obliuiset per seruulum loquebatur dicens ad eum: memor esto per temet ipsum, hoc est uel officii tui contemplatione quid audieris recordare. sed etsi nunc oblitus es, memor eris mei, ut euadas periculum, qui oblitus es beneficium. tamen elatus potentia non recordabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
no grauat᷑ corꝑis. putat alicuiꝰ mom̃ti eẽ hanc
scłarẽ potenciã. quasi in somnis ea uidet ubi
euigi lauerit dephendit qͣm manis nułꝰ uolup¬
tas secdi sit. Consid̾a nẽ uirũ utũ hebreũ ñ sõnii¬
diuinitatis plenitudine ad lib̾tatẽ celestis gr̃e in
hunc corporeũ carcerẽ uenerit. quẽ ñ potuit scłi
huius illecebra mutare. ñ ulla corruptela mun¬
danȩ uoluptatis eu̾tere. qui tẽptat᷑ non decidit.
appetit᷑ ñ appetiuit: postremo adulterina qͣdã
sinagoge manu. ueste corꝑis app̃hensus carnẽ
exuit. lib mortis ascendit. Calĩniata ẽ meretrix.
ubi eũ tenere ñ potuit. Quẽ ñ carcer t̃ruit. nec
inferna tenuerunt: qͥn etiã quo puniendꝰ descen¬
d̾at inde alios lib̾auit. Uui ipsi stringebant᷑ mortis
uincło: ibi laxauit ipse uincła morcuoꝵ. Consida
qͦ istum hebreũ dicentẽ illi preposito spadonun.
qͥ contraxerat offensam regiam. quẽ restituerat

Expanded text:
no grauatur corporis, putat alicuius momenti esse hanc no grauatur corporis, putat alicuius momenti esse hanc saecularem potentiam — quasi in somnis eam uidet — ubi euigilauerit, deprehendit quam inanis huius uoluptas saeculi sit. Considera nunc illum uerum Hebraeum, idiuinitatis plenitudine ac libertate caelestis gratiae in hunc corporeum carcerem uenerit, quem non potuit saeculi huius inlecebra mutare, non ulla corruptela mundanae uoluptatis euertere, qui temptatus non decidit, adpetitus non adpetiuit, postremo adulterina quadam synagogae manu ueste corporis adprehensus carnem exuit, liber mortis ascendit. calumniata est meretrix, ubi eum tenere non potuit, quem non carcer terruit. non inferna tenuerunt. quin etiam quo ueluti puniendus descenderat, inde alios liberauit: ubi ipsi stringebantur mortis uincula, ibi laxauit ipse uincula mortuorum. considera ergo istum Hebraeum dicentem illi praeposito spadonum, qui contraxerat offensam regiam, quem restituerat
Abbreviated transcription (Latin):
dicere: meministis certe u̾boꝵ meoꝵ. qđ etiam
tunc refugerim eiꝰ int̃pretacionẽ cuiꝰ exitũ refugi¬
o. mortẽ horresco. De isto pͥus dicamꝰ. qui sibi be¬
aiꝰ uidebat᷑ cũ eẽt uini p̃posiꝰ. et hunc sũmum
credebat apicẽ omĩs potentiȩ. quod regi calicem
dabat. Hȩc gła illiꝰ. hȩc magnificentia in hoc scło.
hac defraudat᷑ dolebat. Huic redditꝰ gratulabat᷑
S hoc somniũ ẽ: et omĩs potentia scłi soniniũ
ñ ueritas ẽ. Deniq ꝑ somniũ: uidit reddi sibi
pͥncipatũ suũ. Et isaras dic̃ ita eẽ. Hutiꝰ modi hoi̾es
qͥ in hoc scło delectant᷑ reb scdis. sic̃ qui m som¬
nis manducat et hibit. Uidet᷑ cibo et potu dum
dormit repleri: c̃ euigilauerit incipit esurire
amplius. Tunc intelligit: qͣm inanis ille cibus.
et potꝰ fuerit somniantis. Sic qui in hoc dorinit
scło nec oculos ad ministeria diuina. qͣndu sõ¬

Expanded text:
dicere. meministis certe uerborum meorum, quod etiam dicere. meministis certe uerborum meorum, quod etiam tunc refugerim eius interpretationem in eo, cuius exitum refugio, mortem horresco. de isto prius dicamus, qui sibi beatus uidebatur, cum esset uini praepositus, et hunc summum credebat apicem omnis potentiae, quod regi calicem dabat. haec gloria illius, haec magnificentia in hoc saeculo: hac defraudatus dolebat, huic redditus gratulabatur. sed hoc somnium est et omnis potentia saeculi somnium, non ueritas est. denique per somnium uum suum. et Esaias dicit ita esse huiusmodi homines, qui in hoc saeculo delectantur rebus secundis. sicut qui in somnis manducat et bibit uidetur sibi cibo aut potu, dum dormit, repleri, sed cum uigilauerit, incipit esurire amplius — tunc intellegit quam inanis ille cibus et potus fuerit somniantis —: sic qui in hoc dormit saeculo nec oculos aperit ad mysteria diuina, quamdiu som