comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& manus fixi sunt clauis. cuius ossa
in ligno pendentia numeratas. suꝑ
cuius uestim̃ta sorsmissa est Uide
regnantẽ : quẽ illi uider̃ pendentẽ:
Clide in celu sedentẽ : quẽ contẽpserꝰ
in terra ambulantẽ Clide inde impleri
Cõme morabuntur. & conuertantur
addñm uni uersi fines terrae. Et ado¬
rabunt in conspectu eiꝰ uniuers& patriȩ
gentium Haec uidens exclama cũ
gaudio: Sicut audiumꝰ. ita & uidimus
Merito sic uocatur ipsa a ec ła de genti¬
bus: Audifilia & uide : & obliuis cere
populũ tuum. & domũ patristui. Pat̃
tuus fuit aquilo: Eleniadmontem
sion: ueni & uide nonuide & audi.
sed audi & uide: Prius audi & postea
uide. Audis primo qđ non uides : uide¬
bis postea qđ non audisti. sopłs enĩ iN¬
quit quẽ non cognoui seruiuit michi:
mobauditu auris obediuit michi. Si
inauditu auris obaudiuit michi: ergo
ñ uidit Et ubi ẽ. quibus non est nuntia¬
tũ de eo indebunt: & qui non audier̃
intelligent : ad quos non missi sunt

Expanded text:
 pedes et manus fixi sunt clavis, cujus ossa in ligno pendentia numerata sunt, super cujus vestimentum sors missa est : vide regnantem, quem illi viderunt pendentem: vide in coelo sedentem, quem contempserunt in terra ambulantem. Vide inde impleri, Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium . Haec videns exclama cum gaudio, Sicut audivimus, ita et vidimus. Merito sic vocatur ipsa Ecclesia de gentibus: Audi filia, et vide, et obliviscere populum tuum et domum patris tui . Pater tuus Aquilo fuit, veni ad montem Sion. Audi, et vide: non vide, et audi; sed audi, et vide: prius audi, postea vide. Audis primo quod non vides, videbis postea quod audisti. Populus, inquit, quem non cognovi, servivit mihi, in obauditu auris obaudivit mihi . Si in obaubitu auris obaudivit, ergo non vidit. Et ubi est, Quibus non est nuntiatum de eo, videbunt; et qui non audierunt, intelligent ? Ad quos non missi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
erant usq inc̃ summationẽ scłi : item
dicit: Nomphis rogo tantũ sed & prohis
quicredituris ꝑ uerbũ illorũ in me
Ergo adtendit nos: quia passus. ẽ. ꝓpt̃
nos: Merito ita dicitur ut enarretis
batur Caro tenebatur : sed ds̃ in carne
non agnoscebatur: ẽ enebatur caro ab
eis ex quib fuerat sũpta : ipsa caro ex
semine abrahã uirgo maria: ad carnẽ
iacuit offendentium : ut humiliaret
corda confitentium Sihic ẽ ds̃ nr̃:¬

Expanded text:
erant usque in consummationem saeculi? Item erant usque in consummationem saeculi? Item dicit: Non pro his rogo tantum, sed pro his qui credituri sunt per verbum illorum in me : Ergo attendit nos, quia passus est propter nos. Merito itaque dicitur, Ut enarretis batur: caro tenebatur, sed Deus in carne non agnoscebatur. Tenebatur caro ab eis ex quibus fuerat sumpta ipsa caro, ex semine Abrahae enim virgo Maria: ad carnem jacuit offendentium, ut humiliaret corda confitentium; sic hic est
Abbreviated transcription (Latin):
corda ur̃a inuir tute eiꝰ ponitis. Id ẽ.
cũ facti fueritis ꝑ caritatẽ sp̃ita¬
les : tunc te mere non iudicabitis
Domos illas duas unã excircũcisio¬
ne. alterã exp̃putio uenientem.
Apłis dictũ ẽ : ut distribuerent:
Cũ enĩ uocatus eẽtsaulꝰ & factus
esset apłs: paulus c̃ueniens in uni¬
tatẽ coapłorũ suorum. sic cũ illis
habuit placitũ. ut illi irent in cir¬
cũ cisionẽ. is te in p̃putium Ista
dispensatione a posto latus sui dis¬
tribuer̃ domos ciuitatis magni
regis : & c̃cordantes in angũlo euan¬
gelium dispensatione dĩ uiser̃
caritatẽ iuinxerunt. Qre uera
hoc magis intelligendũ ẽ Nã se¬
quitur & ostendit qđ boc p̃dica¬
torib dictũ sit Et dis tribuite
domꝰ eiꝰ. Ut enarretis in proge.¬
nie altera: Id .ẽ. ut utina ad nos
post futuros illorũ euangelii
dispensatio ꝑueniret Nonenim
loquebatur. & nos significabat cũ dice¬

Expanded text:
corda vestra in virtute ejus ponitis, id est; corda vestra in virtute ejus ponitis, id est; cum facti fueritis per charitatem spirituales. Tunc temere non judicabitis; Domos illas duas, unam ex circumcisione, alteram ex praeputio venientem, Apostolis dictum est ut distribuerent. Cum enim vocatus esset Saulus, et factus apostolus Paulus, conveniens in unitatem coapostolorum suorum, sic cum eis habuit placitum, ut illi irent in circumcisionem, iste in praeputium . Ista dispensatione apostolatus sui distribuerunt domos civitatis magni regis, et concordantes in angulo, Evangelium dispensatione diviserunt, charitate junxerunt. Et revera hoc magis intelligendum est. Nam sequitur, et ostendit quod hoc praedicatoribus dictum sit, Et distribuite domos ejus: ut enarretis in progenie altera, id est, ut etiam ad nos post futuros illorum Evangelii dispensatio perveniret. Non enim loquebatur, et nos significabat, cum dice
Abbreviated transcription (Latin):
nes sȩuientium  maiorẽ uiolentiã
habuer̃ oculi flentium suorũ : quã ꝑ¬
secutiones in sec tantium Quã mus¬
tos enĩ tenebant filii nepa terentur
quã multorũ genibus ꝓ uoluebantur
uxores neuiduȩ relinquerentur:
quã multos parentes prohibebant
mori. sicut nouimꝰ & legimus in pas¬
sione beatȩ ꝑ petuȩ : factas ista.
sedla crimȩ quantȩ libet : & quanto¬
lib& impetu fluerent. quando ardo¬
rẽ caritatis extinguerent : haecẽ.
uirtꝰ sion: cui & alibi dicitur Fiat
pax inuirtute tua. & abundantia
in turribus tuis: Ad nuntiate intur¬
ribus eiꝰ. Ponite corda ur̃a in uir¬
tute eiꝰ & distribuite domds eiꝰ:
Quidhic intelligimus : ponite cor¬
da ur̃a in uirtute eiꝰ. & dis tribuite
domꝰ eiꝰ : idẽ distinguite domum
adomo. nolite confundere: Domꝰ
& pietatẽ habens: Distribuite :
nolite c̃fundere Tunc autẽ distri¬
buitis & non confunditis. quando

Expanded text:
nes saevientium? Majorem violentiam nes saevientium? Majorem violentiam habuerunt oculi flentium suorum, quam persecutiones insectantium. Quam multos enim tenebant filii ne paterentur! quam multorum genibus provolvebantur uxores, ne viduae relinquerentur! quam multos parentes filii prohibebant mori, sicut novimus et legimus in passione beatae Perpetuae! Facta sunt is a. Sed lacrymae quantaelibet et quantolibet impetu fluerent; quando ardorem charitatis exstinguerent? Haec est virtus Sion, cui et alibi dicitur: Fiat pax in virtute tua, et abundantia in turribus tuis . Annuntiate in turribus ejus, Ponite corda vestra in virtute ejus, et distribuite domos ejus. 14. Quid hic intelligimus, Ponite corda vestra in virtute ejus; et distribuite domos ejus? Id est, distinguite domum a domo, nolite confundere. Domuset pietatem habens. Distribuite, nolite confundere. Tunc autem distribuitis et non confunditis; quando
Abbreviated transcription (Latin):
qui uult intelligere uirtutẽ huius
ciuitatis : intelligat uim caritatis. ꝓp¬
sa ẽ uirtus quã ne mo uincit : Huius
ignẽ nullifluctus scłi. nulla flumina
tẽptationis extingunt Dehac dic tũẽ.
clalida . ẽ. sicut mors dilectio Q uomͦ
enĩ mors quando uenit resistere ei
ñ potest quibus lib& artibus. quibus¬
lib& medicam̃tis occurras. uiolentiã
mortis uitare ñ potes qui mortalis
natus es: sic contra uiolentiã carita¬
tis mundus nichil potest : E contrario
enĩ similitudo data ẽ. demorte : Quo¬
mͦ enĩmors ad auferendũ uiolentis¬
sima ẽ sic caritas ad saluandũ uiolen
ta ẽ : Percaritatẽ enĩ multi mortuis
scło : ut uiuerent dõ. Hac caritate¬
enĩ accensi martires: nonsimulati.
ñ uana gła uentilati. ñ tales de quibus
dictũ est : sitradidero corpus meum
ut ardeam caritatẽ autẽ non habeã
nichil michi prod. ẽ : sed tales quosue.
re xp̃i & ueritatis caritas ꝑduceret
ad passionẽ Quid eis fecer̃ tẽptatio¬

Expanded text:
irtutem hujus civitatis, intelligat vim charitatis. Ipsa est virtus quam nemo vincit. Hujus ignem nulli fluctus saeculi, nulla flumina tentationis exstinguunt. De hac dictum est, Valida est sicut mors dilectio . Quomodo enim mors quando venit, resisti ei non potest, quibuslibet artibus, quibuslibet medicmortis vitare non potest, qui mortalis natus est: sic contra violentiam charitatis mundus nil potest. A contrario enim similitudo data est de morte; quomodo enisima est, sic charitas ad salvandum violenPer charitatem enim multi mortui sunt saeculo, ut viverent Deo. Hac charitate accensi martyres, non simulati, non vana gloria ventilati, non tales de quibus dictum est, Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest , sed tales quos vere Christi et veritatis charitas perduceret ad passionem; quid eis fecerunt tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
& rex nr̃ ẽ ꝓtegat nos quia ds̃. ẽ ne mo¬
riamur Regatꝰ nos quia rex.ẽ. necada¬
mus Regendo aut̃ non frangit nos
Nã quos non regit. frangit. Regeseos
inquit in uirga ferrea: & tanquã uas
figuli conteres eos Sed s̃ quos non regit.
ipsis ñ parcit. sed tanquã uas figuli cõn¬
terit eos: Ab illo optemꝰ regi. & libera¬
ri : quiahic ẽ ds̃ nr̃ in ae ternũ & in słm

Expanded text:
 est; protegit nos, quia Deus est, ne moriamur; regit nos, quia rex est, ne cadamus. Regendo autem nos non frangit nos; nam quos non regit, frangit. Reges eos, inquit, in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . Sed sunt quos non regit: ipsis non parcit, tanquam vas figuli conterens eos. Ab illo ergo optemus regi et liberari: quia hic es
Abbreviated transcription (Latin):
e& :: qm̃ hic.ẽ ds̃ nr̃. Sed forte ad tẽpꝰ
quomo dohic falsi. quia enĩuocaripos¬
sunt dii esse autem non pos s̃ ad tẽpꝰ
uel uocantur. Nũ quid eis dicit ꝓpheta.
uel quid monet ut eis dicatur : haec
dicetis eis: Quid : dii quicȩlũ & t̃ram
non fecer̃. pereant detra: & dehisquȩ

Expanded text:
m hic est Deus noster. Sed forte ad tempus, quomodo dii falsi. Quia enim vocari possunt dii, esse autem non possunt, ad tempus vel vocantur. Nam quid eis dicit propheta, vel quid monet ut eis dicatur? Haec eis dicetis: Quid? Dii qui coelum et terram non fecerunt, pereant de terra; et de his quae
Abbreviated transcription (Latin):
Haec uia illorũ scandalũ ipsis Ipsis sit
scandalũ : nontibi Quando autẽ erit¬
& tibi siputes qđ beatis int tales: in tel¬
ligas quia nons̃ beati. Ipsis erit scanda¬
lum : uia ipsorũ : Nor xp̃o non corpo¬
rieiꝰ. ñ m̃bris eiꝰ. Et postea inore suo
benedicent Quid ẽ post teamore suo
benedicent : Cũ facti fuerint tales
ut non quȩrant nisibona tẽporalia. fiunt
do illis laudatur uitã aet̾na. & dicit᷑
illis contẽptus eẽ diuitiarũ debere in
nomunexpi : torquunt os incorde suo.
& sinonaudent in faciẽ neerubes cant
eis in ore benedictio & incorde maledic¬
tio. & postea inore suo benedicent. Lon¬
gũ ẽ. ut psalmũ finiamꝰ: sufficiat bari¬
tati ur̃ȩ qđ audistis inter ĩ hodie. cras
qđ dño placuerit audietis Exruer¬

Expanded text:
Haec via ipsorum scandalum ipsis. Ipsis sit scandalum, non tibi. Quando autem erit et tibi? Si putes quod beati sint tales. Si intelligas quia non sunt beati, ipsis erit scandalum via ipsorum; non Christo, non corpori ejus, non membris ejus. Et postea in ore suo benedicent. Quid est, postea in ore suo benedicent? Cum facti fuerint tales ut non quaerant nisi bona temporalia, fiunt do illis laudatur vita aeterna, et dicitur illis contemptores divitiarum esse debere in nomine Christi, torquent os in corde suo: et si non audent in facie, ne erubescant,eis in ore benedictio, et in corde maledictio. Et postea in ore suo benedicent. Longum est ut Psalmum finiamus: sufficiat Charitati Vestrae quod audistis interim hodie; cras, quod Domino placuerit audietis.
Abbreviated transcription (Latin):
ait & apłs Non enĩ quiin manifesto
iudeus. ẽ . neq quȩ in manifesto in car¬
ne . ẽ. circũcisio. sed qui in occulto iudȩ¬
us & circũ cisione cordis qui spũ non lit¬
tera. cuius laus non ex hominibus sed
de circũcisione cordis: & si non habes
quimale uiuunt in quorũ medio est
popłs ille quisus cepit misericor diam
dei. In medio ur̃m est popłs bene uiueis
Circũ datesion Sed quomodo: cõpleo¬
timinieã. Nolite scandalis circũ dare.
sed caritate circũdate. ut quiui uunt
bene in medio ur̃m eos imita mini. & eo¬
rũ imitatione x p̃m cuius m̃bras̃ incor

Expanded text:
at: non enim qui in manifesto, Iudaens, neque quae in manifesto in carne, est circumcisio, sed qui in occulto, Iudaeus, et circumcisio cordis spiritu non littera, cuius laus non ex hominibus sed de circumcisione cordis, etsi non habes qui male vivunt, in quorum medio est populus ille qui suscepit misericordiam Dei: In medio vestrum est populus bene vivens, Circumdate Sion. Sed quomodo? Complectimini eam. Nolite scandalis circumdare, sed charitate circumdate; ut qui bene vivunt in medio vestrum, eos imitemini, et eorum imitatio
Abbreviated transcription (Latin):
que batur nobis: Dñs in proximo ẽ:
tubȩ Ergo uos filiichore. iã suntel¬
lexistis uos & inspicitis hic uos et
gaudetis quia indetis hic uos: P sal
hominẽ inriser̃ . quiadõ alienatis
psallite dõ nr̃o Nonenĩ homo tantũ :
sed & ds̃. Homo ex semine dauid:
ds̃ dñs dauid. exiudeis carnem
babens : Quorũ patres ait apłs:¬

Expanded text:
quebatur: Dominus in proximo est, tubae. Ergo vos filii Core, jam si intellexistis vos, et inspicitis hic vos, et vos gaudetis, quia videtis hic vos. 8. hominem irriserunt qui a Deo alienati sunt, psallite Deo nostro. Non enim homo tantum, sed et Deus. Homo ex semine David , Deus Dominus David, ex Judaeis carnem habens: quorum patres, ait Apos
Abbreviated transcription (Latin):
disti Audit ut in promissionibus.
uidet in exhibitionibus Audiuit
in ꝓphetia : uidet in euangłio Omĩa
enĩquȩ modo cõplentur : ante a
& diffundite ꝑ mundũ Elide iã
hereditatẽ usq ad t̃minos orbis
t̃rae : Uideiã impleri qđ dictũ ẽ:

Expanded text:
disti. Audivit in promissionibus, videt in exhibitionibus: audivit in prophetia, videt in Evangelio. Omnia enim quae modo complentur, antea et diffunde per mundum; vide jam haereditatem usque ad terminos orbis terrae
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas hoc nomine significaretur. et
aliquibus iuisũ ẽ ciliciã dictã eẽ thar¬
sis. eo qđ metropolis eiꝰ tharsus dicitur:
Dequaciuitate erat etiã paulus apłs
natus intharso ciliciȩ Aliqui autẽ car
taginẽ intellexer̃ fortassis aliquan¬
dõ ita nominatã. aut aliqua locutione
ita significatã : Nãq apud prophetam
esaĩam sic inuenitur Ellulate naues
cartaginis. Apud ex echielẽ autem
adiuersis interp̃tibus ab aliis cartago
ab aliis tharsis int̃p̃tata ẽ. & hoc diuer¬
sitate int̃ p̃tũ positũ potest intelligi
hanc appellaritharsos quȩ hartago
dicebatur. Manifes tũ ẽ. autẽ qđ pri¬
mordia regnikartaginis nauib: floru¬
er̃. Et ita floruer̃ : ut int̃cȩteras gen¬
tes excellerent nego ciationibus
& nauigationibus : Nã quando dido
fugiens fratrem de lapsa ẽ. ad t̃ras
africe ubi cartaginẽ condidit :
naues quȩ paratȩ erant ad mer¬
cationẽ in eiꝰ regionẽ assũpserat

Expanded text:
civitas hoc nomine significaretur: et civitas hoc nomine significaretur: et aliquibus visum est Ciliciam dictam esse Tharsis, ex eo quod metropolis ejus Tharsus dicitur. De qua civitate erat etiam Paulus apostolus, natus in Tharso Ciliciae . Aliqui autem eam Carthaginem intellexerunt: fortassis aliquando ita nominatam, aut aliqua locutione ita significatam. Namque apud prophetam Isaiam sic invenitur: Ululate naves Carthaginis . Apud Ezechielem autem a diversis interpretibus, ab aliis Carthago, ab aliis Tharsis interpretata est ; et hac diversitate interpretum potest intelligi hanc appellari Tharsum, quae Carthago dicebatur. Manifestum est autem, quod primordia regni Carthaginis navibus floruerunt, et ita floruerunt, ut inter caeteras gentes excellerent negotiationibus et navigationibus. Nam quando Dido fugiens fratrem delapsa est ad terras Africae, ubi Carthaginem condidit, naves quae paratae erant ad mercationem in ejus regione assumpserat
Abbreviated transcription (Latin):
reges intelligite : Iã in inde reuos pa.¬
rabatis. intelligite dealio regedicit᷑
cuius regnũ nõn ẽ. de hoc mundo:
Merito ergo collecti sunt reges in unũ :
conturbatisunt tremor app̃hendit eos.
Inde & illis hoc dicitur : Et nunc reges
intelligite. erudimini qui iudicatis t̃rã.
Seruite dño intimore : & exultate ei
cũ tremore : Et quid fecer̃ : Ibi dolores
ut parientis: Q uid s̃ dolores parturien
inquit tuo esaias concepimus & partu¬
riuimꝰ sp̃msalutis : Sicergo conceper̃
reges detimore xp̃i. ut parturien do
salutẽ parerent. credendo in eũ quẽ
timuer̃ : Ibidolores sicut parturientis
Elbi parturientẽ audis: fȩtũ ex pec¬
ta Parturit uetus homo : sed nascit᷑
nouus homo: Ibi dolores ut parturien
tharsis. Preuit̃ intelligitur reuer¬
tens suꝑ bia gentium Sed unde : ex hac
hystoriadicitur Euerso suꝑbia gen¬
tium propt̃naues tharsis Thar̃sis
ciuitatẽ quȩsier̃ docti. hoc. ẽ quȩ nam

Expanded text:
reges intelligite. Jam invidere vos pareges intelligite. Jam invidere vos parabatis: intelligite; de alio rege dicitur, cujus regnum non est de hoc mundo. Merito ergo collecti sunt reges in unum, conturbati sunt, tremor apprehendit eos. Inde et illis hoc dicitur: Et nunc reges intelligite, erudimini omnes qui judicatis imore, et exsultate ei cum tremore . Et quid fecerunt? Ibi dolores ut parturientis. Quid sunt dolores ut parturientinquit Isaias, concepimus, et parturivimus Spiritum salutis . Sic ergo conceperunt reges a timore Christi, ut parturiendo salutem parerent credendo in eum quem timuerunt. Ibi dolores sicut parturientis. Ubi parturientem audis, fetum exspecta. Parturit vetus homo, sed nascitur novus homo. Ibi dolores ut parturientTharsis. Breviter intelligitur, evertes superbiam gentium. Sed unde ex hac historia dicitur eversio superbiae gentium? Propter naves Tharsis. Tharsis civitatem quaesierunt docti, hoc est, quaenam
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ tuã. & pos sessionẽm tuã t̃mi¬
nos terrȩ: Reges eos inuirgaferrea.
tanquã uas figuli c̃teres eõs Auditꝰ
ẽ ergorexͣ constitutus insyon: tradi¬
taẽ. illi possessio usq ad t̃minos orb̵
terrae Metuere debent regesne.
regnũ ꝑdant. ne illis auferatur reg¬
nũ. sicut timuit miser herodes & pro
par uulo occisit par uulos Timens enĩ
regnũ amit tere : non meruit are.¬
ge agnoscere : Oltinã & ipse regem
cũ magis ad oraret . non male regẽ
quȩrendo in nocentes ꝑderet. & no¬
cens perir& Nã quoð ad illũ attine¬
bat : hic ꝑdidit in nocentes Quantũ
autẽ ad xp̃m: etiã paruus ꝑse morien¬
tes paruos coronauit: Ergo debuer̃
timere reges: quando dictũ ẽ: Ego
aut̃ constitutus sum rex abeo. & here¬
ditatẽ usq ad fines terrae dabit mͥ.
de hoc mundo : Nolite ergotimere
ne uobis auferatur regnũ mundihuiꝰ.
Dabitur uobis regnũ sed cȩlorũ. ubiille
rex ẽ Idõquid ibi sequitur : & nunc

Expanded text:
ditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae; reges eos in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . Auditus est ergo rex constitutus in Sion, tradita est illi possessio usque ad terminos orbis terrae. Metuere debent reges, ne regnum perdant, ne illis auferatur regnum, sicut miser timuit Herodes, et pro parvulo occidit parvulos ? Timens autem regnum amittere, non meruit regem agnoscere. Utinam et ipse regem cum Magis adoraret! non male regnum quaerendo, innocentes perderet, et nocens periret. Nam quod ad illum attinebat, perdidit innocentes: quantum autem ad Christum, etiam parvus pro se morientes parvulos coronavit. Ergo debuerunt timere reges quando dictum est: Ego autem constitutus sum rex ab eo, et haereditatem usque ad fines terrae dabit mihi meum non est de hoc mundo . Nolite ergo timere ne vobis auferatur regnum mundi hujus: dabitur vobis regnum, sed coelorum, ubi ille rex est. Ideo quid ibi sequitur? Et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Iãecce illa latera aquilonis uidete:
quomodo ueniant. indete quomodo
dicant: Uenite ascendam ad montẽ
dñi : ad nuntiabit nobis uiã suam. ut
ingrediamur mea. Eccereges t̃rae
collectis : & conuener̃ in unũ Inquẽ
imũ. nisi inlapidẽ illũ amgularem:
entia delictorũ : Currant ergoreges
postergũ : agnos cant reges regem:
Indealibi Ego autẽ inquit constitu¬
tus sum rex abẽo. suꝑ sy onmontẽ scm̃

Expanded text:
e quomodo veniant, videte quomodo dicant, Venite, ascendamus in montem Domini: annuntiavit enim nobis viam suam, ut ingrediamur in eam . Ecce reges terrae collecti sunt, et convenerunt in unum. In quem unum, nisi in lapidem illum angularem ?entia delictorum? Currant ergo reges post regem, agnoscant reges regem. Inde alibi, Ego autem, inquit, constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
& reuix̃ perierat & inuentus est
Proficiscendo enĩ in longinquã regio¬
nẽ. et iã ad aquilonẽ ꝑ uenerat: et
ibi sicut audistis unie x principibus
ergo latus aquilonis. adherendo
principi illius regionis: Sed quiaciui
patrẽ meum : Et occurrit ei pater
quidic̃de illo: Mortuus erat & reuix̃
perierat & inuentus ẽ. Uitulus ille
saginatus : lapis angularis fuit. De.¬
niq & maiorfilius quie pularinole¬
bat : exoratus a patre ingressus ẽ
& duo iãparietes tanquã illiduo filii
aduitulum ꝑuenientes. ciuitatem

Expanded text:
et revixit; perierat, et inventus est. et revixit; perierat, et inventus est. Proficiscendo enim in regionem longinquam, etiam ad aquilonem pervenerat, et ibi, sicut audistis, uni ex principibus ergo latus aquilonis, adhaerendo principi illius regionis: sed quia civipatrem meum. Et occurrit ei pater, qui dicit de illo, Mortuus erat, et revixit; perierat, et inventus est. Vitulus ille saginatus, lapis angularis fuit. Denique et major filius qui epulari nolebat , exhortatus a patre ingressus est: et duo jam parietes, tanquam illi duo filii ad vitulum pervenientes, civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
dũ inherendo illi aquilo factus erat:
Sedqm̃ ille quialligat fortẽ aufert
eiꝰ uasa & facit uasa sua : liberati homi¬
nes ab infidelitate & suꝑstitione demo¬
niorũ credentes in xp̃m. conliniatisuN
illiciuitati. occurrer̃ inangulo illo
parieti decircũ cisione uenienti. et
facta ẽ. ciuitas regis magni. qui fue¬
rat latera aquilonis. ldo & in alia
scriptura dr̃ Ab aquilone nubes colo¬
lescit egrotus: Ab aquilone nubes
& non nigre nubes. non caliginosȩ.
ñ tetrȩ sed coloris aurei: Cinde gr̃ã
ra aquilonis ciuitas regis magni:
Katera utiq quia inheserant dia¬
bolo: Quicũq enĩ alicui coherent :
latera illius dicuntur. Nã dealiqui¬
bus hominibus solemꝰ it̃a lõqui: bonus
homo ẽ. sed malalatera habet. Id est
ipse quidẽ ꝓbitatẽ p̃stat : sed malig¬
nis quiei coniuncti sunt bateraergo
aquilonis : quidiabolo coherebant:
Inde uenit & iste filius de quo modo
audiebamꝰ. quia mortuus fuerat

Expanded text:
mundum, inhaerendo illi aquilo factum erat. mundum, inhaerendo illi aquilo factum erat. Sed quoniam ille qui alligat fortem, aufert ejus vasa, et facit vasa sua , liberati homines ab infidelitate et superstitione daemoniorum, credentes in Christum colliniati sunt illi civitati, occurrerunt in angulo illi parieti de circumcisione venienti, et facta est civitas regis magni quae fuerant latera aquilonis. Ideo et in alia Scriptura dicitur: Ab aquilone nubes cololescit aegrotus. Ab aquilone nubes, et non nigrae nubes, non caliginosae, non tetrae, sed coloris aurei. Unde nisi grra aquilonis, civitas regis magni. Latera utique, quia inhaeserant diabolo. Quicumque enim alicui cohaerent, latera ipsius dicuntur. Nam et de aliquibus hominibus solemus ita loqui, Bonus homo est, sed mala latera habet: id est, ipse quidem probitate praestat, sed maligni sunt qui ei conjuncti sunt. Latera ergo aquilonis qui diabolo cohaerebant: unde venit et iste filius, de quo modo audiebamus, quia mortuus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
reprobauer̃ aedificantes. inc factus ẽ
in caput ãguli Duos iunx̃ inse montes
Montes una domꝰ : & duȩ domus Ouȩ
propter ex diuerso uenientes : unam
propter lapidẽ amgularem. in quo sibi
ambȩ copulabantur : Audi& hoc Mon¬
tes sion latera aquilonis. ciuitas regis
magni: Intenderas eñĩtusion tanquã unũ
locũ ubi condita ẽ. iherłm & in ea tibi
non occurrebat nisi populus excircũ¬
cisione: qui quidẽ ex reliquis a xpocol¬
lectus ẽ Ex magna enĩ parte tanquã
palea uentilatur in area : Et enĩscrip¬
tũ ẽ Reliquiȩ saluȩfient Sed ad ten¬
de & gentes: uide oleastrũ insertum
inpinguedine oliue: Eccegentes late
trarius solet eẽ aquilõ syon Sion quip¬
pe in meridie : aquilo contra meridiem
Quis ẽ. iste aquilo nisi quidix̃ ponã sedẽ
meã ad aquilonẽ similis ero altissimo:
tenuerat regnũ diabolus impiorum.
& possederat᷑ gentes seruientes simu¬

Expanded text:
reprobaverunt aedificantes, factus est reprobaverunt aedificantes, factus est in caput anguli . Duos junxit in se mons montes. Una domus, et duae domus: duae propter ex diverso venientes, una propter lapidem angularem, in quo sibi ambae copulantur. Audi et hoc, Montes Sion; latera aquilonis civitas regis magni. Intenderas enim tu Sion tanquam unum locum, ubi condita est Jerusalem, et in ea tibi non occurrebat, nisi populus ex circumcisione; qui quidem ex reliquiis a Christo collectus est, ex magna autem parte tanquam palea ventilatus. Etenim scriptum est, Reliquiae salvae fient . Sed attende et Gentes, vide et oleastrum inseri in pinguedinem olivae . Ecce Gentes, Latetrarius solet esse aquilo Sion: Sion quippe in meridie, aquilo contra meridiem. Quis est iste aquilo, nisi qui dixit, Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo ? Tenuerat regnum diabolus impiorum, et possederat Gentes servientes simu
Abbreviated transcription (Latin):
faciem t̃rȩ : Ergo crescendo mons iste.
& implendo uniꝰ uersã faciem terraȩ :¬
uenit adnos: Quid ergo montem quasi
absentẽ quȩrimus. & non in p̃sentẽ
iã ascendimꝰ ut sit in nobis magnus
dñs & laudabilis ualde. Deniq neis
tũ montẽ ñ agnos ceres. & in hoc psal¬
mo & inaliqua parte t̃rarũ quȩ ren¬
dũ existimabas : uide quid sequitur
Cũ dixisset inciuita te dĩ nr̃i in mon¬
te sco eiꝰ. quid addidit: Dilatans¬
inquit exultationis uniũ sȩ ter ra
monssion: Syon : unus mons. ẽ: Q uidergo
montes. anquia ad sion ꝑtinuer̃ eti am̃
quide diuersis uener̃ ut sibioccurrerent
in lapidẽ ãgularẽ. ut fierent illiduo pa¬
rietes tanquã duo montes: Ulnus excir¬
cũcisione : alt̃ exp̃putio. Unus exiudȩ¬
is. alt̃ exgentibus. Noniã aduersi & di
uersi quia ex diuerso iã inãgulo nec diũ¬
si Ipse ẽ. enĩ inquit pax nr̃a : qui fecit
utraq unũ. Ipse ille amgularis lapisquẽ

Expanded text:
faciem terrae . Ergo crescendo mons iste faciem terrae . Ergo crescendo mons iste et implendo universam faciem terrae, venit ad nos. Quid ergo montem quasi absentem quaerimus, et non in praesentem jam ascendimus, ut sit in nobis magnus Dominus, et laudabilis valde? 3. verseres et in hoc psalmo, et in aliqua parte terrarum quaerendum existimares, vide quid sequitur: cum dixisset, In civitate Dei nostri, in monte sancto ejus, quid addidit? Dilatans exsultationes universae terrae, montes Sion. Sion unus mons est: quid ergo montes? An quia ad Sion pertinuerunt etiam qui de diverso venerunt, ut sibi occurrerent in lapidem angularem, et fierent illi duo parietes tanquam duo montes, unus ex circumcisione, alter ex praeputio; unus ex Judaeis, alter ex Gentibus: non jam adversi; etsi diversi, quia ex diverso, jam in angulo nec diversi? Ipse est enim, inquit, pax nostra, qui fecit utraque unum . Ipse ille angularis lapis, quem
Abbreviated transcription (Latin):
inquirendus cura. magna sollicitudine
inuestigandus: babore etiã occupandꝰ
& ascendendus. Sedsi in aliqua parte
t̃rarũ ẽ quid faciemus : peregrinabi¬
mur de t̃ranrã ut ad illũ montem
ꝑ uenire possimus : immo uero pere¬
grinamur si in illo ñsimus Ipsa ẽ enĩ
ciuitas nr̃a sim̃ bra regis sumus. qđ ca¬
put ẽ. ciuitas ipsius Ubi ẽ is temons
si regionẽ aliquã tenuit. laborandũ ẽ
ut dixi. ut ad eũ ꝑ ueniamus : Sed quid
satagis : utinã nonsis piger ascendere
in montẽ. quomͦ mons ñ fuit tardus ue.¬
nire ad dormientẽ . Euit enĩquidam
der̃. p̃cĩsũ de quodã monte sine manib
hoc ẽ demanu iudȩ ors Cleniens sine
manibus: quiahum̃anũ opꝰ ñ accessit
ad mariam dequa natus ẽ. xp̃c. Sed
silapis iste ubi meũ offender̃ iudei
remaneret: tũ quo ascenderes non
haberes. Quid aut̃ factũ ẽ : quid dicit
ꝓpheta da mel: quid nisi quia creuit
lapis ille & factus ẽ mons magnus
quã magnus : ut impleret uni uersã

Expanded text:
inquirendus, magna sollicitudine investigandus; labore etiam occupandus et ascendendus. Sed si in aliqua parte terrarum est, quid faciemus? Peregrinabimur de terra nostra, ut ad illum montem pervenire possimus? Imo tunc peregrinamur, si in illo non sumus. Ipsa est enim civitas nostra, si membra regis sumus, qui caput est civitatis ipsius. Ubi est ergo iste mons? Si regionem aliquam tenuit, laborandum est, ut dixi, ut ad eum perveniatur. Sed quid satagis? Utinam non sis piger ascendere in montem, quomodo mons non fuit tardus venire ad dormientem. Fuit enim quidam derunt , praecisus de quodam monte sine manibus, hoc est de regno Judaeorum veniens sine manibus, quia humanum opus non accessit ad Mariam, de qua natus Christus . Sed si lapis iste ubi in eum offenderunt Judaei, ibi remaneret, tu quo ascenderes non haberes. Quid autem factum est? Quid dicit prophetia Danielis? Quid, nisi quia crevit lapis iste, et factus est mons magnus? Quam magnus? Ita ut impleret universam
Abbreviated transcription (Latin):
domibus eiꝰ cognos cetur: ded gr̃am
cõmendat : idõ addit Cũ suscipiet
eã. Nãquid eẽt ipsaciuitas. nisi ipse
sus cepisset eã : nonne statĩ caderet.
nisitale fundam̃tũ haberet : funda
mo ergo de suis meritis glorietur ::
sed qui głatur in dño glorietur : Quia
tunc ẽ. magnaciuitas. tunc iea cog¬
nos citur dñs. cũ suscipiet eã. Quomͦ
suscipit meditus egrotũ curandum:
non sicut. ẽ. amandũ. Et enĩfebrẽ
odit medicꝰ. ñ amat medicꝰ egrotum
et amat medicꝰ egrotũ: Sieg̃rotum
amaret : semꝑ egrotũ optaret:
Rursus sie grotũ non amaret : ad egro¬
tũ non ueniret Sed amat egrotum.
ut faciat sanũ : Suscepit ergo hancci¬
uitatẽ dñs: & agnitus. ẽ. in ea. id est
grã ipsius cognita ẽ. inillaciuitate :
eua quic quid habet illaciuitas. quȩ
głatur indño: non habet dese Propt̃
hoc enĩ dicitur quid habes qđ non ac¬
cepisti : si autẽ accepisti. quid gloria¬
ris quasi non acceperis: Dr̃ in domi

Expanded text:
m commendat, ideo addidit, Cum suscipiet eam. Nam quid esset ipsa civitas, nisi ille suscepisset eam? Nonne statim caderet, nisi tale fundamentum haberet? Fundamemo ergo de suis meritis glorietur; sed qui gloriatur, in Domino glorietur . Quia tunc est illa magna civitas, tunc in ea cognoscitur Dominus, cum suscipiet eam: quomodo suscipit medicus aegrotum curandum, non sicut est amandum. Etenim febrem odit medicus. Non amat medicus aegrotum, et amat medicus aegrotum: si aegrotum amaret, semper aegrotum optaret; rursus si aegrotum non amaret, ad aegrotum non veniret: sed amat aegrotum, ut faciat sanum. Suscepit ergo hanc civitatem Dominus, et agnitus est in ea, id est, gratia ipsius cognita est in illa civitate; quia quidquid habet illa civitas quae gloriatur in Domino, non habet de se. Propter hoc enim dicitur: Quid enim habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non a
Abbreviated transcription (Latin):
magnus chĩs & laudabilis ualde : hoc
ẽ. inciuitate dĩ nr̃i inmonte scõ eius.
Haec est ciuitas in monte posita : quȩ
abs condiñ potest Haet ẽ lucer na
quȩ submo dio non occultatur. om̃ib:
nota omĩbus diffamata : Non autẽ
uniuersi ciues eius sunt: sed illi in
quibus dñs magnus & laudabilis
ualde: Quȩ ẽ. ergo is taciuitas
uideamus neforte quia dictũ est
inciuitate dĩ nr̃i inmonte sco eius
debemus quȩrere istũ montem
ubi etiã exaudiripossumus Non
enĩ frustradicitur inalio psalmo.
Tloce mea ad dñm clamaui : & exan¬
diuit me demonte scõ suo. Ad iuuit¬

Expanded text:
magnus Dominus, et laudabilis valde: hoc magnus Dominus, et laudabilis valde: hoc est, in civitate Dei nostri, in monte sancto ejus. Haec est civitas in monte posita, quae abscondi non potest: haec est lucerna quae sub modio non occultatur, omnibus nota, omnibus diffamata . Non autem universi cives ejus sunt, sed illi in quibus magnus Dominus, et laudabilis valde. Quae est ergo ista civitas, videamus, ne forte quia dictum est, In civitate Dei nostri, in monte sancto ejus, debeamus quaerere istum montem, ubi etiam exaudiri possimus. Non enim frustra dicitur in alio psalmo: Voce mea ad Dominum clamavi, et exaudi
Abbreviated transcription (Latin):
firmis. de quibus dicit apłs. Debe¬
mus aut̃ nos firmi infirmitates
infirmorũ sustinere Appellatũ
cantatur in hoc psalmo. Agnos ca¬
mus. audiamus. sotiemur gloriem̃.
regnemur. Nãq: eã etiã firmam̃tũ
apostolicis litteris appella tã audi.
& agnosce Quȩ ẽ. inquit a eccła dĩ
uiui : colũpna & firmam̃tũ uerita¬
tis: De hoc firma m̃to cantatur
chore nãq caluitiũ int̃ p̃tatur
Sequitur mhoc psalmo qui inscribit᷑
bilis nimis : Ecce mag¬
nus dñs & laudabilis
ualde Sed nũquid
infideles laudant
him : nũquid etiam
quicredunt & maleuiuunt lauda¬
bunt dñm. ꝑ quos fit ut nom̃ dñiblas¬
phemetur  nũ quid laudant dñma
anuero sictiã laudent acceptatur
laus eorũ cũ scriptũ sit. non est spe¬
tios alaus in ore peccatoris: dixisti
ergo magnus dñs & laudabilis ual¬
de: sed dic ubi Inciuitate inquit dĩ¬
nr̃i inmonte scõ eius De hoc alibi dr̃
Quis ascendet in montẽ dñi in no¬
cens manibus & mundo corde. In his

Expanded text:
firmi sunt, de quibus dicit Apostolus, Debemus autem nos firmi infirmitates infirmorum sustinere , appellata cantatur in Psalmo: audiamus, agnoscamus, sociemur, gloriemur, regnemus. Namque eam etiam firmamentum apostolicis Litteris appellatam audi, et agnosce: Quae est, inquit, Ecclesia Dei vivi, columna et firmamentum veritatis . De hoc firmamento cantatur Core namque Calvitium interpretatur. Sequitur in hoc psalmo, qui inscribitur, bilis valde. Ecce magnus Dominus, et laudabilis valde: sed numquid infideles laudant Dominum? Numquid etiam qui credunt et male vivunt laudant Dominum, per quos fit ut nomen Dei blasphemetur in An vero si etiam laudent, acceptatur laus eorum, eum scriptum sit: Non est speciosa laus in ore peccatoris ? Dixisti ergo, Magnus Dominus, et laudabilis valde: sed hic ubi. In civitate Dei nostri, in monte sancto ejus. De hoc alibi dicitur: Quis ascendet in montem Domini? Innocens manibus et mundo corde . In his
Abbreviated transcription (Latin):
& scđm huiuscrȩaturȩ c̃ditionem
scła cucurrer̃. Nonfrustra enim
ait dñs de moyse : deme enĩ illescrip¬
sit Nisi quia omĩa quȩ scripta sunt
etiã cũ ds̃ conderet creaturã poss̃
int̃ p̃tari ad significationẽ futuro¬
rũ. ut intelligas dm̃ fecisse lucem.
cũ xp̃c amortuis resurrexit Tunc
enĩ reuera illalux diuisa ẽ. a tene¬
bris : quando in mortalitas amor¬
talitate discreta ẽ. Quid ergo sequi¬
tur. nisiut capiti etiã corpꝰ fieret
deprima sabbati inqua aꝑtis sime
resurrectio dnĩ declaratur ibi enĩ
dicitur : Tollite portas pricipes
urãs & eleuamini portȩ ae terna¬
les et introibit rexgłȩ. Quid eui¬
dentius quã xp̃m eẽ regẽ głȩ :¬

Expanded text:
cundum hujus creaturae conditionem saecula cucurrerunt. Non frustra enim Dominus ait de Moyse, De me enim ille scripsit : nisi quia omnia quae scripta sunt, etiam cum Deus conderet creaturam, possunt interpretari ad significationem futurorum; ut intelligas Deum fecisse lucem, cum Christus a mortuis resurrexit. Tunc enim revera illa lux divisa est a tenebris, quando immortalitas a mortalitate discreta est. Quid ergo sequitur, nisi ut capiti etiam corpus fieretde prima sabbati, in quo apertissime resurrectio Domini declaratur: ibi enim dicitur, Tollite portas principes vestri, et elevamini portae aeternales, et introibit Rex gloriae . Quid evidentius qua
Abbreviated transcription (Latin):
Idõ dico uobis : qđ multi aboriente et
occidente uenient & recũbent cũ abra¬
hã & isaac & ia cob in regno celorum
Iste enĩcenturio non erat depopulo
isrł. Nã in populo isrł suꝑbirepellebant
a se dñm. In principibus gentium inuentꝰ
ẽ. humilis quiadse in uitaret dm̃ Ad mi¬
rans iħc fidẽ illius : reprobat ꝑfidiam
iudȩorum. Sanienĩ sibi indebantur
cũ periculosius egrotarent. quando
me dicũ non agnos centes occidebant :
Cũ ergo reprobaret. & repudiaret
quia multi aboriente & occidente
uenient non ꝑtinentes ad cognatio¬
nẽ isrł Uenient multi. quibus dix̃
Om̃s gentes plaudite manibus Et re¬
cũbent cũ illo in regno cȩlorũ. & filii¬
eiꝰ erunt: Quare filii ipsius : nonnati
decarne. sed sequendo fidẽ eiꝰ. filii aut̃
regni idẽ. iudei eicientur in tenebras
exteriores : illic erit ploratio & stri¬
dordentiũ: Dãpnabuntur in tenebras
exteriores quinatis̃ decarne abrahȩ:
Et recũbent cũ eo in regno cȩlorum :¬

Expanded text:
obis, quia multi ab Oriente et Occidente venient, et recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum. Iste enim Centurio non erat de populo Israel. Nam in populo Israel superbi repellebant a se Deum: in principibus Gentium inventus est humilis, qui ad se invitaret Deum. Admirans Jesus fidem ipsius, reprobat perfidiam Judaeorum. Sani enim sibi videbantur, cum periculosius aegrotarent, quando medicum non cognoscentes occidebant. Cum ergo reprobaret et repudiaret quia multi ab Oriente et Occidente venient, non pertinentes ad cognationem Israel: venient multi quibus dixit, Omnes gentes, plaudite manibus; et recumbent cum ipsius erunt. Quare filii ipsius? Non nati de carne, sed sequendo fidem ipsius. Filii autem regni, id est Judaei, ibunt in tenebras exteriores: illic erit ploratio et stridor dentium . Damnabuntur in tenebras exteriores qui nati sunt de carne Abrahae, et recumbent cum eo in regno coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
iubere crȩaturȩ tuȩ quando omia
ꝑtefacta sunt. & sinete factũ est
nichil. Dicergo uerbo inquit. & sana¬
bitur puer mẽus : Nã ut in domũ meã
intres : nonsũ dignus: Trepidauit xp̃m
mittere interparietes suos : & iam
intus erat incorde eiꝰ. Iãerat anima
illius sedes eiꝰ : iã ibi sedebat ille quihu¬
miles requirebat : Conuersus deniq¬

Expanded text:
jubere creaturae tuae, quando omnia jubere creaturae tuae, quando omnia per te facta sunt, et sine te factum est nihil? Dic ergo verbo, inquit, et sanabitur puer meus. Nam ut in domum meam intres, non sum dignus. Trepidavit Christum mittere intra parietes suos, et jam intus erat in corde ejus: jam erat anima ejus sedes illius, jam ibi sedebat ille qui humiles requirebat. Conversus deniq
Abbreviated transcription (Latin):
sis principibus erat istecenturio : de
quo modo cũ e uangelium legeretur
audistis : Erat eñicenturiohabens ho¬
norẽ & potestatẽ int̃ homines : Prin¬
ceps erat de principibus populorum
cenientiad sexp̃o obinã misit amicos
immo uero transituro xp̃o misit ami.¬
cos. & rogauit ut curaret puerũ eius
qui periculose infirmabatur : Et cum
uellet dñs ipse uenire : hoc ei manda¬
uit : Plonsũ dignus ut sub tectũ meũ
intres : Sed tantũ dic uerbo. & sana¬
bitur puer meus : Nã et ego homo sum
sub potestate constitutus: habens sub
me milites: W ide tequẽ ad modum
tenuit ordinẽ: Prius cõmemora uit
qđ sub alio eẽt: & postea quod alii sub
illo eẽnt Subpotestatesũ. & in potes¬
tate sum. & sub aliquosum & suꝑali¬
quos sũ: Et dico huic uade & uadit
& seruo meo fachoc & facit Tanquã
diceret: Siego sub potestate consti¬
tutus iubeo illis qui sub me s̃. tu qui sub
nullius potes tate positus es. ñ potes

Expanded text:
sis principibus erat et iste Centurio, de sis principibus erat et iste Centurio, de quo modo Evangelium cum legeretur audistis. Erat enim Centurio habens honorem et potestatem inter homines, princeps erat de principibus populorum. Venienti ad se Christo obviam misit amicos suos, imo vere transituro Christo misit amicos; et rogavit ut curaret puerum ejus qui periculose infirmabatur: et cum vellet ipse Dominus venire, hoc ei mandavit, Non sum dignus ut sub tectum meum intres, sed tantum dic verbo, et sanabitur puer meus. Nam et ego homo sum sub potestate constitutus, habens sub me milites. Videte quemadmodum tenuit ordinem: prius commemoravit quod sub alio esset, et postea quod alii sub illo essent. Sub potestate sum, et in potestate sum; et sub aliquo sum, et super aliquos sum. Et dico huic, Vade, et vadit servo meo, Fac hoc, et facit. Tanquam diceret, Si ego sub potestate constitutus jubeo illis qui sub me sunt, tu qui sub nullius potestate positus es, non potes
Abbreviated transcription (Latin):
habemꝰ abraham. quasi suꝑbirent dege¬
nere abraham: Potens. ẽ. enĩ ds̃ delapidib
istis suscitare filios abrahȩ: Nonem̃ reman¬
surus. ẽ. abraham sine filiis : si uos damp¬
nauerit ds : Potest enĩ & dãpnare quos
odit : & illi reddere qđ promisit. Et
unde illi redditurus est filios sidã pn&
hebreos decarne eiꝰ primogenitos :
delapidibus istis: Ostendebat illis
lapides inberemo quierant lapides
nisi gentes quila pides ad orabant: La¬
pides quare.  ad orando lapides dicti
sunt lapides: Quia psalmus p̃dixerat:
Similes illis fiant qui faciunt ea : &
om̃s qui confidunt in eis : Tam̃ de ipsis
lapidibus reddidit filios abrabȩ Mo¬
do om̃s quilapides ad orabamus c̃uer¬
si ad dñm : filii abrahȩ factisumus: Non
ducendo ab illo carnẽ  sed imitando
fidem : Principes ergo populorum c̃ue¬
ner̃ cũ dõ abrađm: Principes populo¬
principes : seđ principes populorum
om̃ium c̃uener̃ cũ dõ abraham. Ex ip¬

Expanded text:
habemus Abraham, et quasi superbire de gehabemus Abraham, et quasi superbire de genere Abrahae; potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Non enim remansurus est Abraham sine filiis, si vos damnaverit Deus: potens est enim et damnare quos odit, et illi reddere quos promisit. Et unde illi redditurus est filios, si damnat Hebraeos de carne ejus progenitos? De lapidibus istis. Ostendebat illis lapides in eremo. Qui erant lapides, nisi Gentes, quae lapides adorabant? Lapides quare? Adorando lapides, dicti erant lapides: quia psalmus praedixerat, Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . Tamen de ipsis lapidibus reddidit filios Abrahae: modo omnes qui lapides adorabamus, conversi ad Dominum filii Abrahae facti sumus; non ducendo ab illo carnem, sed imitando fidem. Principes ergo populorum convenerunt cum Deo Abraham. Principes populoprincipes, sed principes populorum omnium, convenerunt cum Deo Abraham. 12. Ex ip
Abbreviated transcription (Latin):
Ds abrahã & ds̃ isa ac. & ds̃ ia cob. ue.¬
rũ ẽ. Dixerat hoc ds & suꝑbi erant
inde iudȩi & dixer̃. Nos filii abrahȩ
sumus Suꝑbientes de nomine pat̃no
gerentes eiꝰ carnẽ. non tenente seiꝰ
fidẽ Semine adherentes: moribus
degenerantes Deniq dñs ait eis. ita
suꝑbientibus: Sifilii abrahȩ estis: oꝑa
abrahȩ facite. Itẽ quid illis dicit ioħs
uenientibus & contremiscentibus
quibus dã ipsorũ quise peniten docor¬
rigere uoluer̃  progenies uipera¬
rum Irant enĩ iniquĩ. erant ꝑditi.
erant peccatores. erant impii. uener̃
adbaptismũ ioħis. & quid eis dicit :¬
ꝓgenies uiperarũ: Illi se dicebant filios
abrahȩ : & ipse eos dicebat filios uiperarũ:
Num qͥd abraham uipera erat : sed quia
eoꝵ filii facti erant quise imitando
male uiuebant: Progenies in qͥt uipera¬
rũ. qͥ suob ostendit fugere auentura ira :
Pacite ergo fruc tũ dignũ pęnitentiȩ:
Et nolite dicere apud uos met ipsos. patrẽ

Expanded text:
Abraham et Deus Isaac et Deus Jacob . Verum est, dixit hoc Deus, et superbierunt inde Judaei, et dixerunt: Nos filii Abrahae sumus. Superbientes de nomine paterno, gerentes ejus carnem, non tenentes ejus fidem; semine adhaerentes, moribus degenerantes. Denique Dominus quid ait eis ita superbientibus? Si filii Abrahae estis, facta Abrahae facite . Item quid dixit illis Joannes venientibus et contremiscentibus quibusdam ipsorum, qui se poenitendo corrigere voluerunt? Progenies viperarum. Erant enim iniqui, erant perditi, erant peccatores, erant impii: venerunt ad baptismum Joannis: et quid eis dicit? Progenies viperarum. Illi se dicebant filios Abrahae, et ipse illos dicebat filios viperarum. Numquid Abraham vipera erat? Sed quia  eorum filii facti erant, quos imitando male vivebant: Progenies, inquit, viperarum, quis vobis ostendit fugere ab ira ventura? Facite ergo fructum dignum poenitentiae: et nolite dicere apud vosmetipsos, Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ: excipite tanquã filii
firmam̃ti: Secunda enĩsab¬
bati. id ẽ. post diem primũ quẽ domi¬
nicã dicimus. quȩ etiam scđa feria
dictitatur. factũ ẽ. firmam̃ tũ cȩli
Immo firmam̃tũ celũ. Cȩlũ enĩ uoca

Expanded text:
tur, excipite tanquam filii tur, excipite tanquam filii firmamenti. Secunda enim sabbati, id est, post diem primum, quem dominicum dicimus, quae etiam secunda feria dicitur, lactum est firmamentum coeli, imo fi
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rȩ uehem̃ter eleuatis : Quiderant du
populus ille dĩ. uitis illa dĩ dequa dicitur
ludicate int̃me. & int̃ uineam meam.
t̃rȩ illiquierant fortes t̃rȩ. p̃sum̃ tes
deterra: De quaterra : de ipsis quia
om̃is homo t̃ra: Hominienĩ dictũ est
Terraes : & in terrã ibis. Debet autẽ
homo dedõ p̃sumere : & inde sꝑare
auxiliũ. non dese: Non enĩ terra pluit
sibi. aut lucet sibi Q uomodo autẽ terra
decȩlo expectat pluuiã aut lucem:
sic homo adõ debet expectare miscđi¬
am & ueritatẽ. Illi ergo fortes terraȩ
ualde eleuatisunt : id̾ ẽ. ualde suꝑbie¬
r̃. ñ sibi me dicũ neces sariũ puta uer̃
& inde in sua egritudine remanser̃.
& ipsa egritudine ad mortẽ ꝑducti
s : Precisisunt raminaturales : ut hu¬
milis insereretur oleaster. uehem̃t̃
fr̃s humilitatẽ. caritatẽ pietatem
quia reuocati sumꝰ. illis reprobatis.
uel illorũ exemplo suꝑbire timea mꝰ
ci filiis chore secunda sabbati
De hoc qđ dñs donare digna¬

Expanded text:
e elevati sunt. Qui erant dii, populus ille Dei, vitis illa Dei, de qua dicitur, Judicate inter me et inter vineam meam ,terrae. Illi qui erant dii fortes terrae, praesumentes de terra. De qua terra? de seipsis: quia omnis homo terra. Homini enim dictum est: Terra es, et in terram ibis . Debet autem homo de Deo praesumere, et inde sperare auxilium, non de se. Non enim terra pluit sibi, aut lucet sibi: quomodo autem terra de coelo exspectat pluviam et lucem, sic homo de Deo debet exspectare misericordiam et veritatem. Illi ergo dii fortes terrae valde elevati sunt, id est, valde superbierunt: non sibi medicum necessarium putaverunt, et ideo in sua aegritudine remanserunt, et ipsa aegritudine ad mortem perducti sunt. Praecisi sunt rami naturales, ut humilis insereretur oleaster . Quoniam fratres, humilitatem, charitatem, pietatem; quia vocati sumus illis reprobatis, vel illorum exemplo superbire timeamus.ci filiis Core, secunda sabbati. De hoc quod Dominus donare digna
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlibene intelliguntur : Ascendit enĩ
xp̃c sicut nouimus cũ corpore in quo
crucifixus ẽ sed et addexterã patris.
inde eũ uenturũ expectamꝰ ad iudican¬
eius  noliputare te eẽ non posse : Para
illilo cũ in cordetuo : uenit & libenter
sedet Ipse ẽ. certe dĩ uirtus. &dĩ sapi¬
entia : Et quid dicit seriptura de ipsa
sapientia : : Anima iusti sedes sapientiȩ:
Siergo anima ẽ iusti sedes sapientiȩ :¬
sit anima tua iusta. & eris regalis sella
sapientiȩ : Et reuera fr̃s om̃s homines
quibene uiuunt bene agunt scđm cari¬
tatẽ pie c̃uersantur : nonne ds̃ in illis
sedet & ipse iubet obtẽperare animã
sedentiinse dõ & ipsa iubet m̃bris: ani¬
maenĩtua iubet m̃brotuo. quo mouea¬
tur pes. quomanus. quo oculus. quo auris.
& iubet ipsa m̃bris tanquã famulis suis
Sed et ipsa seruit interius inseden¬
tisibi dño suo Nonpotest inferiori
sebene imperare. nisi superiorise
ñ fuerit de dignata seruire Ds sed et

Expanded text:
coeli; et bene intelligitur. Ascendit enim Christus, sicut novimus, cum corpore in quo crucifixus est, et sedet ad dexteram Patris : inde eum venturum exspectamus ad judicanejus? Noli putare te esse non posse: para illi locum in corde tuo; venit, et libenter sedet. Ipse certe est Dei Virtus et Dei Sapientia . Et quid dicit Scriptura de ipsa Sapientia? Anima justi, sedes sapientiae . Si ergo anima justi sedes est sapientiae; sit anima tua justa, et eris regalis sella sapientiae. Et revera, fratres, omnes homines qui bene vivunt, qui bene agunt, secundum charitatem piam conversantur, nonne Deus in illis sedet, et ipse jubet? Obtemperat anima sedenti in se Deo, et ipsa jubet membris. Anima enim tua jubet membro tuo, quo moveatur pes, quo manus, quo oculus, quo auris, et jubet ipsa membris tanquam famulis suis: sed et ipsa servit interius insidenti sibi Domino suo. Non potest inferiori se bene imperare, nisi superiori se non fuerit dedignata servire. Deus sedet