comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scłi. si grã tua. abscondat omnem ꝑfidiam. Peatus eris: quia non respi¬
cis inuanitates & insanias falsas. An medioere. ẽ. collere uocem aduersa¬
rio. ut arguendi te non possit hab̾e auctoritatem: Itaq qui non resplẽ
inuanitates: non conturbatur. Qui en ini respicit conturbatur: et ua¬
nissime quidem. Quid. ẽ. enim congregare opes. nisi uanum: quia
caduca querere: uanun. ẽ. satis. Cum autem congregaułris. qui scit an
possidẽ liceat tibi:. Non ne uanum.ẽ. ut mercator noctib acdieb conficiat
icer quo aggerare possit diesauri aceruos. merces congreget. conturbet᷑
ad p̃cium. ne forte minoris uendat quã emerit. aucupetur locoꝵ p̃tia.
&̃ sibito aut latrones inse inuidia famost negotiationis exetrẽt. aut non ex¬
pefitis seremoribus flatibus dum lucrum querit. naufragium impatiensnore
incidit: An non conturbuatur etiam ille uane. qui sũmo labore coaceruit

Expanded text:
saeculi, si gratia tua abscondat omnem perfidiam, beatus eris; quia non respisaeculi, si gratia tua abscondat omnem perfidiam, beatus eris; quia non respicis in vanitates et insanias falsas . An mediocre est tollere vocem adversario, ut arguendi te non possit habere auctoritatem? Itaque qui non respicit in vanitates, non conturbatur; qui enim respicit conturbatur, et vanissime quidem. Quid est enim congregare opes, nisi vanum; quia caduca quaerere vanum est satis? Cum autem congregaveris, qui scias an possidere liceat tibi? 242. Nonne vanum est ut mercator noctibus ac diebus conficiat iter, quo aggregare possit thesauri acervos, merces congreget, conturbetur ad pretium, ne forte minoris vendat quam emerit, aucupetur locorum pretia, et subito aut latrones in se invidia famosae negotiationis excitet, aut non exspectatis serenioribus flatibus, dum lucrum quaerit, naufragium impatiens morae incidat? 243. Annon conturbatur etiam ille vane, qui summo labore coacervat,
Abbreviated transcription (Latin):
quiertate. ubi apud patrem ꝓ nobis quasi ad uocatus a iteruenit. Hie gͦ
inmagine ambulamiis. inimagine uidemus: ibi faciem ad faciem ubi plena
ꝑfeetio. quia ꝑfectio omnis inuerttate. ẽ. Ergo dum hic suimus seruemus
quia uenietur ad illum diem. & scđ̃m imaginem estimnabimur. Non in¬
ueniat inte aduersarius imaginem suam: non rabiem. non furoremi
In hisenun imago nequitie. ẽ. Aduersarius enum diabolus sic̃ leo rugiens.
querit quem occidat. quem deuoret. Non inueniat auri cupiditatẽ.
non argenti aceruos. non uitiorũ simulachra: ne auferat tibi uocem
conuenerit ꝑserutari: dices illua quod. dix̃ ad laban iacob patriarcha.
Cognosce si quid tuorum. ẽ. apud me. Merito beatus iacob apud quẽ
nichil laban suum potuit repperire. Absconderat enim rachel simula¬
chra deoꝵ eius aurea & argentea. Itaq si sapientia. si fides. si comtẽptus

Expanded text:
in veritate, ubi apud patrem pro nobis quasi advocatus intervenit. Hic ergo in veritate, ubi apud patrem pro nobis quasi advocatus intervenit. Hic ergo in imagine ambulamus, in imagine videmus: illic facie ad faciem, ubi plena perfectio; quia perfectio omnis in veritate est. quia venietur ad illum diem. et secundum imaginem aestimabimur. 240. Non inveniat in te adversarius imaginem suam, non rabiem, non furorem; in his enim imago nequitiae est. Adversarius enim diabolus sicut leo rugiens quaerit quem occidat, quem devoret. Non inveniat auri cupiditatem, non argenti acervos, non vitiorum simulacra; ne auferat tibi vocem cum venerit 64 perscrutari, dices illud quod dixit ad Laban Jacob patriarcha: Cognosce si quid tuorum apud me est . Merito beatus Jacob, apud quem nihil Laban suum potuit reperire! Absconderat enim Rachel simulacra deorum ejus aurea et argentea. 241. Itaque si sapientia, si fides, si contemptus
Abbreviated transcription (Latin):
missorum. uel illum quando unus quisq surgit insuo ordine.
primiciẽ. xp̃c: de inde hii qui sunt xp̃i. qui maduentũ eius credide¬
runt. deinde finis. Tradito enim regno deo & patri. et euacuatis om¬
nibus potestatibus ut apłs dixit. ꝑfectio incipit. hic ergo impedim̃tũ.
hic infirmitas etiam ꝑfectorum:. illic plena ꝑfeetͥo. Ideo & dies illos requ¬
rit uite eterne qui sunt: non qui precereunt. ut cognoscat quid sibi desit.
que terra sit repromissionis ꝑpetuos fructus ferens. que prima apud patr̃
mansio. que scd̾a. que tercia. in quibus ꝓratione meritorum unusquisq
requiescit. Illa igitur nobis expetenda in quibus ꝑfectio: inquibus ueri¬
tas. ẽ. Hic umbra. hic imago: illic ueritas. Ymbra inlege. imago in eugłio.
ueritas incelestibus. Antẽ agnus offerabatur: offerebatur uitulus: nẽ
xp̃c offertur. sed offertur quasi homo. quasi recipiens passionem:
c osfert se ipse quasi sacerdos ut peccata nr̃a dimitat. hic in imagine. ibi

Expanded text:
surget in suo ordine: Primitiae Christus, deinde hi qui sunt Christi, qui in adventum ejus crediderunt, deinde finis . Tradito enim regno Deo et Patri, et evacuatis omnibus potestatibus, ut Apostolus dixit, perfectio incipit. Hic ergo impedimentum, hic infirmitas etiam perfectorum, illic plena perfectio. Ideo et dies illos requirit vitae aeternae, qui sunt, non qui praetereunt; ut cognoscat quid sibi desit, quae terra sit repromissionis perpetuos fructus ferens, quae prima apud patrem mansio, quae secunda, quae tertia, in quibus pro ratione meritorum unusquisque requiescet. 238. Illa igitur nobis expetenda, in quibus perfectio, in quibus veritas est. Hic umbra, hic imago, illic veritas. Umbra in Lege, imago in Evangelio, veritas in coelestibus . Ante agnus offerebatur, offerebatur et vitulus, nunc Christus offertur: sed offertur quasi homo, quasi recipiens passionem; t offert se ipse quasi sacerdos, ut peccata nostra dimittat: hic in imagine, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ: & fr̃es suos ñ cognouit: & filio suos ab dicauit. Hic custodiuit uerba
tua: & cestamentum cuum obseruabut. Illi gͦ uiri eius & manifesti eius qui
nichil incorde doli habeant. nichil fraudis occultent: s tĩba eiꝰ custodiant. & in
corde suo conferant. sic̃ cõferebant & maria. qui suos parentes officio stio ñ noue¬
rĩt p̃ferẽdos. qͥ uiolatores od̾int castitatis. pudicitie ulciscant᷑s iniuriã noueruit
officior cẽpora. quod maius qđ minꝰ sit. qđ cuiq aptũ cẽporit̃ õ ut id solũ seqũat᷑
qđ honestũ.ẽ. Sane uͥ duo honesta: io qđ honestꝰ. ẽ. p̃ ponẽdũ putẽt. hi iure bene¬
dicti. Si qͥs gͦ manifestet iusticias aei: incensum ponat. Benedic dñe uirrutem
ipsus. oꝑa manuũ eiꝰ suscipe. ut gĩam ꝓpheaice benedictioĩs in ueniat:

Expanded text:
hic custodit verba tua, et testamentum tuum observavit . 257. Illi ergo viri ejus, et manifesti ejus, qui nihil in corde doli habeant, nihil fraudis occultent, sed verba ejus custodiant, et in corde suo conferant, sicut conferebat et Maria : qui suos parentes officio suo non noverint praeferendos, qui violatores oderint castitatis, pudicitiae ulciscantur injuriam, noverint officiorum tempora; quod majus, quod minus sit, quod cui aptum tempori est, et ut id sohonestius est, praeponendum putent; hi jure benedicti. 28. Si quis ergo manifestet justitias Dei, incensum imponat: Benedic, Domine, virtutem ipsius, opera manuum ejus suscipe ; ut gratiam prophaeticae benedictionis inveniat
Abbreviated transcription (Latin):
Nec solum conuitiantẽ ꝑculit: s eciã lapidantem & sequentẽ illesũ reliqut.
quin etiam post uictoriam petenti ueniam libenter ignouit. Quod eo ĩseru
uteuuangelico spũ scm̃ dauid non solum in offensum. sedeciam
gratum fuisse conuitianti docerem: & delectatum potius quam exasꝑatũ
iniuriis ꝓquibus mercedem sibi readentam arbitrabatur. Sed tam̃ quã¬
uis ꝑfectus: ad huc ꝑfectiora querebat. In calesce bat iniurie dolore quasi
liomo: sed uincebat sp̃u quasi bomis miles: colerabat quasi achileta for¬
cis. Patiend̾e autem finis. ꝓmissorum expectatio. Ec ideo dicebat.: fac¬

Expanded text:
Nec solum conviciantem pertulit, sed etiam lapidantem et sequentem illaesum reliquit , Nec solum conviciantem pertulit, sed etiam lapidantem et sequentem illaesum reliquit , quin etiam post victoriam petenti veniam libenter ignovit. 237. Quod ideo inserui, ut Evangelico spiritu sanctum David non solum inoffensum, sed etiam gratum fuisse convicianti docerem, et delectatum potius quam exasperatum injuriis, pro quibus mercedem sibi reddendam arbitrabatur. Sed tamen quamvis perfectus, adhuc perfectiora quaerebat. Incalescebat injuriae dolore, quasi homo: sed vincebat quasi bonus miles; tolerabat quasi athleta fortis. Patientiae autem finis, promissorum exspectatio, et ideo dicebat:
Abbreviated transcription (Latin):
cum malediceret ei filius semei & crimina obiceret tacebat & humiliabat᷑.¬
& silebat abonis fuis. hoc.ẽ. bonorum operum conscientia. deinde expete¬
bat maledici sibi: quia maledicto illo diuinam ad quirebat miscdiam.
Uide autem quomodo & humilitatem. & iusticiam. & prudentiam. ẽme¬
rende adño gre reseruauerit. Rimo dixit. Ideo maledicit mͥ: qr dominus
diẽ ili ut maledicat᷑. Habes humilitatem: quia ea que diuinitus impe¬
rabantur equanimiter quasi seruulus ferenda arbitrabatur. Iterũ dix̃.
Ecce filiuis meus qui exiuit de utero meo querit animã meam. habes
iusticiam. Si eiuim aur̃is grauiora patimur: eur indigne ferimus que inferũt᷑
abalienis fercio att. Dimite illum ut maledicat. qm̃ dix̃ illi dñs. it ide¬
at humiliationem mẽat & retribuat mͥ dñs: benedictionẽ ꝓ maledicdo hos

Expanded text:
cum malediceret ei filius Semei et crimina objiceret, tacebat et humiliabatur, etcum malediceret ei filius Semei et crimina objiceret, tacebat et humiliabatur, et silebat a bonis suis , hoc est bonorum operum conscientia: deinde expetebat maledici sibi, quia maledicto illo divinam acquirebat misericordiam. 236. Vide autem quomodo et humilitatem et justitiam et prudentiam emerendae a Domino gratiae reservaverit. Primo dixit: Ideo maledicit mihi, quia Dominus dixit illi ut maledicat . Habes humilitatem; quia ea quae divinitus imperantur, aequanimiter quasi servulus ferenda arbitrabatur. Iterum dixit: Ecce filius meus qui exivit de ventre meo, quaerit animam meam . Habes justitiam; si enim a nostris graviora patimur, cur indigne ferimus quae inferuntur ab alienis? Tertio ait: Dimitte illum ut maledicat; quoniam dixit illi Dominus, ut videat humiliationem meam, et retribuat mihi Dominus pro maledicto hoc .
Abbreviated transcription (Latin):
tantus ut sun contemptus conscientia mea. eciam sime eius obiecti alienũ nouerĩ:
sel cupio abluere ingenii pudoris notam canquam infirmus. Ergo occłm
ꝓ oculo. & dentem ꝓdente exigo: & conuicigͣ conuicio rependo. Si uero is sum qui
ꝓficiam: & sinondum ꝑfectus: non recorqueo contihieliam. Et si influat ille comui¬
tium. &i nundet aures meas contumeliis: ego taceo. & nichil respondeo. Si uero
ꝑfectus sim uerbi gr̃ã loquor: nam ueritatẽ infirmus sum: si ergo ꝑfectus sim
benedico maledicentem: sic̃ benedicebat & paulus qui ait. Maledici mur:
tem. diligite in imicos uros. orate ꝓ calũpniantibus & ꝑ sequentibus uos.
Ideo ergo paulus ꝑ secutionẽ paciebatur & sustinebat: quia uincebat
& nutigabat hiumanum affectum ꝓposite mercedis grã. ut filius dei fieret.
tutis imparem paulo non fu isse edocere possumus: qui primo quidẽ

Expanded text:
tantus, ut sim contentus conscientia mea, etiamsi me ejus objecti alienum noverim: tantus, ut sim contentus conscientia mea, etiamsi me ejus objecti alienum noverim: sed cupio abluere ingenui pudoris notam, tamquam infirmus. Ergo oculum pro oculo, et dentem pro dente exigo, et convicium convicio rependo. 233. Si vero is sum qui proficiam, etsi nondum perfectus, non retorqueo contumeliam: etsi influat ille convicium, et inundet aures meas contumeliis, ego taceo, et nihil respondeo. 234. Si vero perfectus sim verbi gratia loquor, nam veritate infirmus sum si ergo perfectus sim, benedico maledicentem, sicut benedicebat et Paulus; qui ait: Maledicimur, tem: Diligite inimicos vestros, orate pro calumniantibus et persequentibus vos . Ideo ergo Paulus persecutionem patiebatur, et sustinebat, quia vincebat et mitigabat humanum affectum propositae mercedis gratia; ut filius Dei fieret, tutis imparem Paulo non fuisse edocere possumus. Qui primo quidem
Abbreviated transcription (Latin):
citur. quam accepte plerumq accendit in iurie dolor: de quo satis nos psal¬
mi quem intentionẽ posuimus p̃cepta instruunt. Pulehre autem & hoce acci¬
dit. ut seriꝑturi de officiis. ea p̃facionis nr̃e assertiõne uteremur. que et ipsa
ad officii magsterium ꝑtineret. Et quia supra ut oportebat ꝑstriximus
quem ad modum unusquisq cauere possit ne exeitetur accepta in iuria.
uerentes ne p̃fatio ꝓlixior fieret: nunc de eo uberius disputandum arbitror.
Locus enim oportunus. ẽ: ut impartibus temperantie dicanius quem adimo¬
accipientium inseripturis dtuinis de monstrare uolumus si possumus.
Inum. ẽ eorum quibus peccator insultat: conuiciatur inquid inequitates
ac ins quia de est. iusticia: pudor erescit. augetur dolor. Horum similes plurimi
de meo ordine. de meo numero. Nam michi infirmo siquis in uiriam faciat:
forsitam licet infirinus donem iniuriam meam. Si crimen obie iat: non sum

Expanded text:
citur, quam acceptae plerumque accendit injuriae dolor. De quo satis nos psalcitur, quam acceptae plerumque accendit injuriae dolor. De quo satis nos psalmi quem in praefatione posuimus , praecepta instruunt. Pulchre autem et hoc accidit, ut scripturi de Officiis, ea praefationis nostrae assertione uteremur quae et ipsa ad officii magisterium pertineret. 231. Sed quia supra, ut oportebat, perstrinximus quemadmodum unusquisque cavere possit, ne excitetur accepta injuria, verentes ne praefatio prolixior fieret, nunc de eo uberius disputandum arbitror. Locus enim opportunus est, ut in partibus temperantiae dicamus quemadmoaccipientium in Scripturis divinis demonstrare volumus, si possumus. Unum est eorum quibus peccator insultat, conviciatur, inequitat. Iis quia deest justitia, pudor crescit, augetur dolor. Horum similes plurimi de meo ordine, de meo numero. Nam mihi infirmo si quis injuriam faciat, forsitan, licet infirmus, donem injuriam meam. Si crimen objiciat, 62 non sum
Abbreviated transcription (Latin):
uit abpet t̃ais neqip̃eurrat rationem neq deserat neq p̃currendo ꝑ curdit.
aet erludat. eamq deserendo destituat. Perurbatio collit constanti ant.
destrartio ꝓdit ignauiam. accusat pigriciam. serturbata enum iente
latrus se ac longius funatur appetaus. & tcanquam estrenato inpetu fienos
rationis non suseipit: nec ulla sent aurige mderamina. quib posit reslesti.
iptide perumq non solum animus exagitatur. amititur raio: sed eciam
inflaminatur uultus uel iracundia. uel libidine. pallescit tremore. uolu¬
ptate se non capit: et nimia gestit lecicia. Rec eum fuint. abicttur illa nacu¬
ralis quedam censura grauitasq morum. nec ceneri potest illa que in rbus
gerendis atq consiluis sola potest. auctoritaitem suam. atq ilua quos dece¬
at cenere constantia. Grauior autem appect̾tus ex in dignatione nimia nas¬

Expanded text:
ut appetitus neque praecurrat rationem, neque deserat; ne praecurrendo perturbet ut appetitus neque praecurrat rationem, neque deserat; ne praecurrendo perturbet atque excludat, eamque deserendo destituat. Perturbatio tollit constantiam, destitutio prodit ignaviam, accusat pigritiam. Perturbata enim mente latius se ac longius fundit appetitus, et tamquam efferato impetu frenos rationis non suscipit, nec ulla sentit aurigae moderamina, quibus possit reflecti. Unde plerumque non solum animus exagitatur, amittitur ratio; sed etiam inflammatur vultus, vel iracundia, vel libidine: pallescit timore, voluptate se non capit, et nimia gestit laetitia. 229. Haec cum fiunt, abjicitur illa naturalis quaedam censura, gravitasque morum: nec teneri potest illa quae in rebus gerendis atque consiliis sola potest auctoritatem suam, atque illud quod deceat tenere, constantia. 230. Gravior autem appetitus ex indignatione nimia nas
Abbreviated transcription (Latin):
motus animi sui. lpse enim sibi et obseruandus et circumspiciendus. ẽ:
&̃ ut ad uersum se cauendus. ita etiam de se tuendiis. Sunt enun motus
inquibus.ẽ. appetitus ille. qui quasi quodam ꝓrũpit impetu. unde
geecẽ tuupaif dicitur. quod ui quadam serpente ꝓripiat. Non me¬
diocris uis in his que tamen animi atq nature. ẽ: que tam̃ uis gemina
est. una in appetitu. altera inratione posita que appetitum refrenet. &
sibi oboedientem p̃stet. et ducat quo uelit. & canquam sedulo magisterio
edoceat quid fieri quid euttari oporteat: ut bone domitrici obtemꝑet.
Solliciti eni debemus. eẽ. ne quid temere aut in curiose geramus:
aut quie quam omnino. euus probabilem non possimus rationem radseri
aetus enun nr̃i causa. et si non omnibus readitur. tam̃ ab omnibus exam¬
natur. Mee uero habenus in quo nos posimus excusare. piam e silus que

Expanded text:
motus animi sui; ipse enim sibi et observandus et circumspiciendus est: motus animi sui; ipse enim sibi et observandus et circumspiciendus est: et ut adversum se cavendus, ita etiam de se tuendus. Sunt enim motus, in quibus est appetitus ille, qui quasi quodam prorumpit impetu; unde Graece ὁρμὴ dicitur quod vi quadam se repente proripiat. Non mediocris in his vis quaedam animi atque naturae est. Quae tamen vis gemina est, una in appetitu, altera in ratione posita, quae appetitum refrenet, et sibi obedientem praestet, et ducat quo velit: et tamquam sedulo magisterio edoceat quid fieri, quid evitari oporteat, ut bonae domitrici obtemperet. 228. Solliciti enim debemus esse, ne quid timere aut incuriose geramus, aut quidquam 61 omnino cujus probabilem non possimus rationem reddere. Actus enim nostri causa, etsi non omnibus redditur, tamen ab omnibus examinatur. Nec vero habemus, in quo nos possimus excusare Nam etsi vis quaed
Abbreviated transcription (Latin):
aebat: cum letaretur orbe ꝑ fecto. Similiter gͦ & infabrica humani
corporis grã. ẽ. unius euiusq membri portio: sed plus in communẽ
compositio membrorum apea delectat. quod ita sibi quadrare & c̃o-¬
dictorum atq operum mod̾ationemq custodiat: in eius uita decorũ
illud excellit: & quasi inquodam speculo elicet. Accedat tam̃ suauis
sermo. ut conciliet sibi affectum audientium: gratũq se uel familia¬
ribus. uel ciuibus uel si fieri potest omnib p̃beat: neq adulantem
se. neq adulandum cuiquam exibeat. Alterum enim calliditatis. ẽẽ.
uanitatis alterum. Non despiciat quid de se unus quisq &̾ maxime
uir optunus sentiat. Hoc enun modo decet bonis deferre reuerentĩã.
Nam negligere bonorum uidicia: uel arrogantie uel dissolutionis. est.
Quorum alterum suꝑbie ascribitur: alterum negligentiẽ. Caueat etiam

Expanded text:
debat . . . . . cum laetaretur orbe perfecto . Similiter ergo et in fabrica humani debat . . . . . cum laetaretur orbe perfecto . Similiter ergo et in fabrica humani corporis grata est uniuscujusque membri portio: sed plus in commune compositio membrorum apta delectat, quod ita sibi quadrare et condictorum atque operum, moderationemque custodiat, in ejus vita decorum illud excellit, et quasi in quodam speculo elucet. 235. Accedat tamen suavis sermo, ut conciliet sibi affectum audientium, gratumque se vel familiaribus, vel civibus, vel, si fieri potest, omnibus praebeat. Neque adulantem se, neque adulandum cuiquam exibeat; alterum enim calliditatis est, vanitatis alterum. 226. Non despiciat quid de se unusquisque et maxime vir optimus sentiat; hoc enim modo discit bonis deferre reverentiam. Nam negligere bonorum judicia vel arrogantiae, vel dissolutionis est: quorum alterum superbiae ascribitur, alterum negligentiae. 227. Caveat etiam
Abbreviated transcription (Latin):
quos sit eontra naturam. Ait enim apłs quasi interrogaus. decet mu¬
lierem non uelatam orare am̃e nec ipsa natura docet uos. quod uir
quidem si comam habeat ignominia. ẽ. illi. qm̃ contra naturam. ẽ
&̃ iterum dicit. Mulier uero si capillos habeat: gła. ẽ. illi. Est enim
scđm naturam. qm̃ quidem capilli ꝓ uelamine funt: hoc. s̃ enim
naturale uelamen. Pec sonam igitur nobis &speciem natura ipsa dispen¬
sat quam seruare debemus: utinamq & in nocentiam eius eusto dire
possimus. nec acceptam nr̃a malicia mutaret. habes hunc decorem
generalem. quia fecit deus mundi istius pulehritudinem: habes &ꝑ
partes. quia cum faceret deus lucem. et diem noctemq distingueret.
cum conderet celum. cum terras et maria separaret. cum solem & lunra
& stellas constituerec lucere suꝑ cerram: ꝓbauit singula. Ergo de¬
corum hoc quod insingulis mundi parcibus lucebat. inumuersi¬

Expanded text:
quod sit contra naturam. Ait enim Apostolus quasi interrogans: Decet muquod sit contra naturam. Ait enim Apostolus quasi interrogans: Decet mulierem non velatam orare Deum? Nec ipsa natura docet vos quod vir quidem si comam habeat, ignominia est illi; quoniam contra naturam est ? Et iterum dicit: Mulier vero si capillos habeat, gloria est illi . Est enim secundum naturam, quoniam quidem capilli pro velamine sunt; hoc est enim naturale velamen. Personam igitur nobis et speciem natura ipsa dispensat, quam servare debemus: 60 utinamque et innocentiam ejus custodire possimus, nec acceptam nostra malitia mutaret! 223. Habes hoc decorum generale, quia fecit Deus mundi istius pulchritudinem. Habes et per partes, quia cum faceret Deus lucem, et diem noctemque distingueret , cum conderet coelum, cum terras et maria separaret, cum solem et lunam et stellas constitueret lucere super terram, probavit singula. Ergo decorum hoc, quod in singulis mundi partibus elucebat, in universi
Abbreviated transcription (Latin):
enum. Omnia urã hioneste fiant. Sea possumus et hominem timeire. diligere
ragars. bonorar e: yminis spccialiter deo dicitur. Hoc tam quam excellentiꝰ
cecrs credere ẽ decorum: quod defermus deo. Mulicrem quo q inla¬
bitu or natu. orare cõmuenit: sed specialiter eam decet orare uelatam ae
orare piitentem castitatem cum bona conuersatione. Est igrur decoũ
auosd ꝑ inuiersitatem funditur honestatis. &e quasi intoco spectatur
corpore. Est. etiam spcciale: quod inpace aliqua nitet. Illud genera¬
le uta. ẽ aesi ꝓ quabilem formam atq uniuersittem honestatis. in
onini actiu suo habeat coneinnentem. cum omnis sibi eis uta con¬
sentt. nec inulla aliqua re diserepat: hoc spciale. cum aliquem acum
insus habec uircutibus p̃minentem. Simul illus aduerte. quodet e¬
corum ẽ secundum naturam uiuere. scãm naturam degere. &e curp e.ẽ

Expanded text:
enim: Omnia vestra honeste fiant . Sed possumus et hominem timere, diligere, enim: Omnia vestra honeste fiant . Sed possumus et hominem timere, diligere, rogare, honorare: hymnus specialiter Deo dicitur. Hoc tamquam excellentius caeteris credere est decorum, quod deferimus Deo. Mulierem quoque in habitu ornato orare convenit: sed specialiter eam decet orare velatam, et orare promittentem castitatem cum bona conversatione . CAPUT XLVI. quod per universitatem funditur honestatis, et quasi in toto spectatur corpore: est etiam speciale, quod in parte aliqua enitet. Illud generale ita est, ac si aequabilem formam atque universitatem honestatis in omni actu suo habeat concinentem; cum omnis sibi ejus vita consentit, nec in ulla aliqua re discrepat: hoc speciale, cum aliquem actum in suis habet virtutibus praeeminentem. 222. Simul illud adverte quod et decorum est secundum naturam vivere, secundum naturam degere, et turpe est
Abbreviated transcription (Latin):
quia radix salua. ẽ. At uͦe ꝓpositi nr̃i radice uiciata: nichil germinat.
habes hoc innr̃is aliquanto exp̃ssus. Dicit enim dd̃. Dñi regnauit: decorẽ
induit. Et apłs att. Sicut indie ambulate honeste: quod grece dicitur
eus chemos. Hoc autem ꝓprie significat bono habitu. bona specie. Deus
ergo primum hominum cum conderet bona habitudine. bona membroꝵ
cõpositione formauit. & optimã ei spetiem dedit. remissionem non
dederat peccatorum: s postea quã renouauit eñ spũ. & infudit ei grãm
qui uenerat in serui formã. & in hominis spetier. assũpsit decorem
redemptionis humanȩ. Et idõ dixit ꝓpħa. Dñs regnauit. decorem induit.
Deinde alibi dicit. Le decet hynnus ds̃ in syon. hoc ÷. dicere. honestũ ÷
ut te timeamiis. te diligamus. te p̃cemur. te honorificemis. Seriptũ ÷.

Expanded text:
quia radix salva est: at vero propositi nostri radice vitiosa, nihil germinat. 59 220. quia radix salva est: at vero propositi nostri radice vitiosa, nihil germinat. 59 220. Habes hoc in nostris aliquanto expressius. Dicit enim David: Dominus regnavit, decorem induit . Et Apostolus ait: Sicut in die, honeste ambulate . Quod Graeci dicunt εὐσχημόνως, hoc autem proprie significat, bono habitu, bona specie. Deus ergo primum hominem cum conderet, bona habitudine, bona membrorum compositione formavit, et optimam ei speciem dedit. Remissionem non dederat peccatorum: sed posteaquam renovavit eum spiritu, et infudit ei gratiam, qui venerat in servi forma, et in hominis specie assumpsit decorem redemptionis humanae. Et ideo dixit Propheta: Dominus regnavit, decorem induit. Deinde alibi dicit: Te decet hymnus, Deus, in Sion ; hoc est dicere: Honestum est ut te timeamus, te diligamus, te precemur, te honorificemus; scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
uelitt bona ualitudo .ẽ. & quedam salubritas corporis. decus autem canquam
uenistos &s pulehritudo. Sicut gͦ puertudo supͣ salubritate ac ualitudiñt
uidetur excellere. & tñ sine his cẽ. nonpotest. neque ullo separari mͦt: qm̃
nisi hona ualitudo sit. pulchirudo. ẽẽ. ac uenustas non potest: sic honestas decoꝵ
illud in se continet. ut ab ea ꝑfectum uideatur. et sine ea ẽẽ. nonpossit. Uelut
igitur salubritas cocius operis accusq nr̃i honestas. ẽ & sicut species . ẽ. decorum.
quod cum honestate confusum opinione distinguitur. Nam ec si in aliquo
uideatur excellere: tam̃ in radice. ẽ. honestatis. sed flore p̃cipuo: ut sine ea
decidat. in ea floreat. Quid. ẽ enim honestas. nisi que curpitidinem quasi
mortem fugiat᷑: Quid uero inhonestum. nisi quod ariditatẽ ac mortem
afferats y irenti igitur sub̃a uircutis. decorum illud tanquam flos emicat.

Expanded text:
velut bona valetudo est, et quaedam salubritas corporis: decus autem tamquam velut bona valetudo est, et quaedam salubritas corporis: decus autem tamquam venustas et pulchritudo. Sicut ergo pulchritudo super salubritatem ac valetudinem videtur excellere, et tamen sine his esse non potest, neque ullo separari modo; quoniam nisi bona valetudo sit, pulchritudo esse ac venustas non potest: sic honestas decorum illud in se continet, ut ab ea profectum videatur, et sine ea esse non possit. Velut salubritas igitur totius operis actusque nostri honestas est, et sicut species est decorum, quod cum honestate confusum, opinione distinguitur. Nam etsi in aliquo videatur excellere, tamen in radice est honestatis, sed flore praecipuo, ut sine ea decidat, in ea floreat. Quid enim est honestas, nisi quae turpitudinem quasi mortem fugiat? Quid vero inhonestum, nisi quod ariditatem ac mortem afferat? Virente igitur substantia virtutis, decorum illud tamquam flos emicat,
Abbreviated transcription (Latin):
minus uel rarius uuenies. quam eum qui sequatur institutum patris. Ued
quia grauis decerret actus: uel quia in lubrica xtate diffilior abstinentia.
uel quia alaer i adolescentie uidetur uita obscurior: &ido ad ea comũtunt᷑
studia. que plausibiliora arbitrantur. Resentia quippe plures quam futura
p̃ferunt. Illi autem p̃sentibus nos futuris militamus. Unde quo prestantior causa:
eo debet. ẽe. cura attentior. Ceneamus igitur uerecundiam. et eam que cotius
uite ornatum actollit modestiam. Non enim mediocre.ẽ. reb singulis
modum seruare: atq imꝑtire ordinem. In quo uere p̃lucet illud qd̃ decorim
dicitur: qđ ita cum honeto iungitur: ut separari non queat. Si qui dem¬
et quos aeet honestum. s̃ et quod honestium. ẽ. aecet: ut magis inser mone dis¬
cncdio sit quaminurtute diserecio. Piferreͥ enim ea inter se incealigi potest
aplieari non potet. Et ut conemur aliquid eruere distinetionis. honestas

Expanded text:
l rarius invenias quam eum qui sequatur institutum patris: vel l rarius invenias quam eum qui sequatur institutum patris: vel quia gravis deterret actus, vel quia in lubrica aetate difficilior abstinentia, vel quia alacri adolescentiae videtur vita obscurior; et ideo ad ea convertuntur studia, quae plausibiliora arbitrantur. Praesentia quippe plures quam futura praeferunt. Illi autem praesentibus, nos futuris militamus. Unde quo praestantior causa, eo debet esse cura attentior. Cvitae ornatum attollit modestiam. Non enim mediocre est rebus singulis modum servare, atque impartiri ordinem, in quo vere praelucet illud quod decorum dicitur: quod ita cum honesto jungitur, ut separari non queat. Siquidemet quod decet, honestum est, et quod honestum est, decet; ut magis in sermone distinctio sit, quam in virtute discretio. Differre enim ea inter se intelligi potest, explicari non potest. 219. Et ut conemur aliquid eruere distinctionis, honestas
Abbreviated transcription (Latin):
rese eui nomen aeũs at hoc siremota ftcisse sormidine quo muinis oros¬
ceotur. nes ãm leuitatis rephensione carere pocuiset. s auie quoci casto
et ie saul incergelas. Unus quisq igitur sium ingenium nouerttre& aliso
se oupolie duos sibi aptum legeri. Itaq quis siquatiur: prius conidenet.
beat it bonis intendat: uitia delinet. Alius aistinguende latiomi ap¬
tior. allius psalmo gratior. aliud ȩxoreitandis qui malo laborant p̃ũ solli¬
citior: alius sacrario: oporunior habecur. Ntec omnia spetet sacerdos: & qd
cuiꝙ congruat id officii deputec. Quo et enim unum quenique suñ duet
ingenium: ait quod officium decet. id maiore implecus gra. Sed idcum in
onini uita dificile. tum in nr̃o accu aificillimum. ẽ Amat enim unisqus¬
que sequi uitam parentum. Beniq pleriq admiliciam feruntur quorum
milicauer̃ parentes: alii ad actiones diuersas. In eccłastico uͦ officio nichil¬

Expanded text:
regem, cui nomen Achis : at hoc si fecisset remota formidine quo minus cognosregem, cui nomen Achis : at hoc si fecisset remota formidine quo minus cognosceretur, nequaquam levitatis reprehensione carere potuisset. Saul quoque vallatsquisque igitur suum ingenium noverit, et ad id se applicet, quod sibi aptum elegerit. Itaque quid sequatur, prius consideret.cem sui praebeat, ut bonis intendat, vitia declinet. 215. Alius distinguendae lectioni aptior, alius psalmo gratior, alius exorcizandis qui malo laborant spiritu, sollicitior, alius sacrario oportunior habetur. Haec omnia spectet sacerdos, et quid cuique congruat, id officii deputet. Quo etenim unumquemque suum ducit ingenium, aut quod officium decet, id majore impletur gratia. 216. Sed id cum in omni vita difficile, tum in 58 nostro actu difficillimum est. Amat enim unusquisque sequi vitam parentum. Denique plerique ad militiam feruntur, quorum militaverunt parentes, alii ad actiones diversas. 217. In ecclesiastico vero officio nihi
Abbreviated transcription (Latin):
ab omni aliena luxir sobrietatem dilgit: honestatem fouet: decorum
mis quibq senioribus. Namq ut aequalium usus dulcior: ita senũ
tutior c̃ qui magisterio quodam et ductu uite colorat mores adolescentiũ.
& uelut murice ꝓbitatis inficit. Nanq si hii qui sunt ignari locorum cũ
sollercibus uiarum iter adoriri gestiunt: quanto magis ad olescentes
cũ senibus debent sibi nolum iter uite aggredi quo minus errare pos¬
sint. & auero tramite uircutis deflectere. Nichil enun pulchrius quam
eosdem & magistros uite: et cestes habere. Querendum etiã inomni
actu quid ꝑsonis. quid temporibus conueniat. atq etatibus: quid
etiam singulorũ ingeniis sit accõmodum. Sepe enun quod alterũ
decet: alterũ non decet. Aliud iuueni aptum: aliud seni. Aliud
muedl d io is illereebensis sel magis iste laudatus. Alucuit uulta cora

Expanded text:
ab omni aliena luxu, sobrietatem diligit, honestatem fovet, decorum ab omni aliena luxu, sobrietatem diligit, honestatem fovet, decorum mis quibusque senioribus. Namque ut aequalium usus dulcior, ita senum tutior est, qui magisterio quodam et ductu vitae colorat mores adolescentium, et velut murice probitatis inficit. Namque si hi qui sunt ignari locorum, cum solertibus viarum iter adoriri gestiunt; quanto magis adolescentes cum senibus debent novum sibi iter vitae aggredi, quo minus errare possint, et a vero tramite virtutis deflectere! Nihil enim pulchrius quam eosdem et magistros vitae et testes habere. 212. Quaerendum etiam in omni actu quid personis, quid temporibus conveniat atque aetatibus, quid etiam singulorum ingeniis sit accommodum. Saepe enim quod alterum decet, alterum non decet. Aliud juveni aptum, aliud seni: aliud Samuel; nec ideo ille reprehensus, sed magis iste laudatus. Mutavit vultum contra
Abbreviated transcription (Latin):
cam̃ et ipse post criduuni eum illuso ciramio in positus suꝑ erati¬
enlo exuertur. asum ẽ. inquid.uersa & manduca: ita iuit ute
mu gele ducuncur cupiditate. insolentias abuctantur pocestatibrisẽ
apserumq auersos anob̾ animos gentilium instudia ꝑsceutionis exei¬
cent. atq inflaminent adiracundiam. Iaq ut illi ꝑseuerare possint os
duplicia uincere: multos perire faciunt. Rospieiendum. etiam ne adulan¬
aibus apiamus aurem. E molliri enim adulatione non solum forttuamis
restit ut de quarta uirute dicamis. que cemperantia ac modestia uocatur
inqua inaxime cranquillitas auimi. studium mansuetudiis. moderati¬
ons gr̃a. honesti cura. decoris considatio spectatur & queritur. Ordo gͦ
quidam uite nob̾ cenẽd. ẽ. ut auerecundia prima quedã fund amenta du¬
cantur. que socla ac familiaris. ẽ. mentis placiditati: ꝓc̃iuie fugitans.

Expanded text:
tamen et ipse post triduum, cum illuso tyranno, impositus super cratitamen et ipse post triduum, cum illuso tyranno, impositus super craticulam exureretur: Assum enimia gloriae ducuntur cupiditate, insolentius abutantur potestatibus, et plerumque aversos a nobis animos gentilium in studia persecutionis excitent, atque inflamment ad iracundiam. Itaque ut illi perseverare possint, et supplicia vincere, quantos perire faciunt? 208. Prospiciendum etiam ne adulantibus aperiamus aurem; emolliri enim adulatione, non solum fortitudinis restat ut de quarta virtute dicamus, quae temperantia ac modestia vocatur: in qua maxime tranquillitas animi, studium mansuetudinis, moderationis gratia, honesti cura, decoris consideratio spectatur et quaeritur. 210. Ordo igitur quidam vitae nobis tenendus est, ut a verecundia prima quaedam fundamenta ducantur: quae socia ac familiaris est mentis 57 placiditati, proterviae fugitans,
Abbreviated transcription (Latin):
ero uineere: quasi aduitorem quereres. Quio consrrum ꝑ aslions met
exp̃cite socam cibi hereditatem eius dimito. Ruis presente ano me pro
requiris ̃ infirmi discipuli magistrump̃cedant : fortes sequantua
ut uineant sine magistro: quia iam non indigent magisterio. Sic &
elias elisesim reliquit. Cibi ergo mando nr̃e uircutis successionem.
Calis erat contentio digna sane dequa certarent sacerdos ẽ minister:
quis prior pateretur pro xp̃ĩ nomine. Infabulis ferunt cragieis exci¬
tatos ceatri magnos. ẽẽ. plausos: cum se pylades orestrem diceret. orestes
ut erat orestem see̾e̾. asseueraret: ille ut pro oreste necaretur. orestes ne
pyladen pro se pateretur necari. Sed illis non licebat iuuere: quos ut̃q
eẽt. parricidii reus: alter qui fecissec: alter qui ad iuuisset. Nic
laurentium sem̃ ad huc nullus urgebat. nisi amor deuocionis:

Expanded text:
istro vincere, quasi adjutorem quereres. Quid consortium passionis meae istro vincere, quasi adjutorem quereres. Quid consortium passionis meae expetis? Totam tibi haereditatem ejus dimitto. Quid praesentiam meam requiris? Infirmi discipuli magistrum praecedant, fortes sequantur, ut vincant sine magistro, qui jam non indigent magisterio. Sic et Elias Elisaeum reliquit. Tibi ergo mando nostrae virtutis successionem. 206. Talis erat contentio, digna sane de qua certarent sacerdos et minister, quis prior pateretur pro Christi nomine. In fabulis ferunt tragicis excitatos theatri magnos esse plausus, cum se Pylades Orestem diceret; Orestes, ut erat, Orestem se esse asseveraret: ille ut pro Oreste necaretur, Orestes ne Pyladem pro se pateretur necari. Sed illis non licebat vivere, quod uterque 56 esset parricidii reus: alter qui fecisset, alter qui adjuvisset. Hic Laurentium sanctum ad hoc nullus urgebat, nisi amor devotionis;
Abbreviated transcription (Latin):
sueueras. Quid in me ergo displicint pater: non degenerem ꝓbasti :
experire certe. utrũ idoneum in mistrum elegeris: cui commisisti
añiei sanguinis conserationem. Cui com summandorum consortium saer¬
mentorum cred̾ oisti: huie cui sanguinis consorcium negase uide nepen¬
elitetur uidicium cuũ: dum foritudo laucdatur. Abicctio discipiili. decri
mentum. ẽ. magistri. Quio quod illistres et p̃stantes uiri tam disepso
certaminibus quam suis uineunt: deniq abrabam filiũ obtulit: ersꝰ
stepliamuim p̾misit. et cu ꝑater ostende infilio uircutem cuam. Offer
quem erudisti: ut securus udicĩ cui comitatu. nobili ꝑueni as adcoro¬
nam. Cune xystus ait. Non ego te fili derelinquo acdesero: ses maicra
cibi debentur certamina. Nosi quasi senes leuiores pugne eurfua
recipimus: ce quasi uiuenem maner głiosior de cyranno triunphas¬
Nox uenies flere desiste: post criduum me sequeris sacerdo

Expanded text:
sueveras. quid in me ergo displicuit, pater? Num degenerem probasti? sueveras. quid in me ergo displicuit, pater? Num degenerem probasti? Experire certe utrum idoneum ministrum elegeris. Cui commisisti Dominici sanguinis consecrationem, cui consummandorum consortium sacramentorum, huic sanguinis tui consortium negas? Vide ne periclitetur judiciumentum est magisterii. Quid! quod illustres et praestantes viri discipulorum certaminibus quam suis vincunt. Denique Abraham filium obtulit , Petrus Stephanum praemisit . Et tu, pater, ostende in filio virtutem tuam, offer quem erudisti, ut securus judicii tui comitatu nobili pervenias ad coronam. 205. Tunc Xystus ait: Non ego te, fili, relinquo ac desero: sed majora tibi debentur certamina. Nos quasi senes levioris pugnae cursum recipimus: te quasi juvenem manet gloriosior de tyranno triumphMox venies, flere desiste, post triduum me sequeris. Inter s
Abbreviated transcription (Latin):
tacitas cogitationes suorum quam uoces omnium. Lingue flagellu
ad dm̃: sicut elamauit in abel. Quid de matre loquar que specta¬
bat leta filiorũ. quot funera cot trophea. & morientium uocibtis tã¬
quam psallentiim cantibus delectabatur. ꝑtileherrimam uen¬
tris suis citharam infiliis cernẽs. & pietatis armoniam omni lyre
numero dulciorem ÷ Quid de bimulis loquar. qui ante palmam uictorie
acceperunt quã sensum natures Quid de sc̃a agne. que induarum
maximarum rerum posita ꝑiculo castitatis & salutis. castitatem ꝓtexit:
salutem cum immortalitate cõmutauit: Non p̃tereamus eciam sem̃
laurenti um. qui cum uideret xystũ epm sirum ad martirium duci.
flere coepit. non passionẽ illius: s suã remansionẽ. Itaq his uerbis
appellare cepit. Quo progrederis sine filiopater: qͦ sacerdos sc̃e. sine
diacono proꝑas tuo : Nunquam sacrificium sine ministro offerre con¬

Expanded text:
tacitas cogitationes suorum, quam voces omnium. Linguae flagellutacitas cogitationes suorum, quam voces omnium. Linguae flagelluad Deum, sicut clamavit in Abel . 202. Quid de matre loquar, quae spectabat laeta filiorum quot funera tot trophaea, et morientium vocibus tamquam psallentium cantibus delectabatur, pulcherrimam ventris sui citharam in filiis cernens, et pietatis harmoniam omni lyrae numero dulciorem ? 203. Quid de bimulis loquar, qui ante palmam victoriae acceperunt, quam sensum naturae? Quid de sancta Agne, quae in duarum maximarum rerum posita periculo, castitatis et salutis, castitatem protexit, salutem cum immortalitate commutavit? 204. Non praetereamus etiam sanctum Laurentium, qui cum videret Xystum episcopum suum ad martyrium duci, flere coepit, non passionem illius, sed suam remansionem. Itaque his verbis appellare coepit: Quo progrederis sine filio, pater: quo, sacerdos sancte, sine diacono properas 55 tuo? Numquam sacrificium sine ministro offerre con
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Quid ionatam fratrẽ eiꝰ attexani: Qui cũ parua manu ad uer¬
sum exereitus regios pugnans. deserciis asuis. et cũ duobus cantũ
relictus. reparauit bellũ. auercit hostem. fugitantes suos ad societa¬
tem reliocauit triumphi. Nabes fortitudinem bellieã. inqua non
mediocris honesti acdecori forma est: quod mortem seruituti p̃ferat ac cur¬
pitudini. Quid autem et de martirum dicam passionibus ẽ & ne longuis ua-¬
gemur: non minorem de suꝑbo rege antiocho machabei ꝑueri reuȩxerunt
criumphum quã parentes ꝓprii. Si quidem illi armati: sstisine armis
uicer̃. Stecit inuicta.yii. puerorum cohors regus cineta legionibus :
defece runt supplicia. cessauerunt torcores: non defererunt marti¬
res. Alius corim capitis exutus speciem mutauerat: uirtutem auxerat.
alius lin guam iussus amputandam promerẽ. respondit: non solos
dñs audit. loquentes. qui audiebat moisentacentem. plus aridit

Expanded text:
venit. 200. Quid Jonatham fratrem ejus attexam; qui cum parva manu advervenit. 200. Quid Jonatham fratrem ejus attexam; qui cum parva manu adversus exercitus regios pugnans, desertus a suis, et cum duobus tantum relictus reparavit bellum, avertit hostem, fugitantes suos ad societatem revocavit triumphi? 201. Habes fortitudinem bellicam, in qua non mediocris honesti ac decori forma est; quod mortem servituti praeferat ac turpitudini. Quid autem de martyrum dicam passionibus? Et ne longius evagemur, non minores de superbo rege Antiocho Machabaei pueri revexerunt triumphos, quam parentes proprii. Siquidem illi armati, isti sine armis vicerunt . Stetit invicta septem puerorum cohors, regiis cincta legionibus: defecerunt supplicia, cesserunt tortores, non defecerunt martyres. Alius corium capitis exutus, speciem mutaverat, virtutem auxerat. Alius linguam jussus amputandam promere, respondit: Non solum Dominus audit loquentes, qui audiebat Moysen tacentem. . Plus audit
Abbreviated transcription (Latin):
montes quidam armorum corusco tanquam lampadibiis ardentibus refulgẽ¬
rent unius territus forcitudine pacem rogaret. ltaq deataruis heredem
urtutis sue pacem reliquit: sed hec crumphorum sint. Uerum quia for¬
titudo non solum scdis rebus. sedetiam ad uersis ꝓbatur: spectemus uide
machabei exitum. Is enim post uietum meanorem regis demetrii ducẽ.
securior aduersus.xx. milla exercitus regis cum non gentis uiris belum
adorsus uolentibus his cedere ne multitudine opprimerentur: głosam
magis mortem quam curpem fugam suasit. necrimen in quid nr̃e
relinquamus gło. Itaq comnuisso p̃lio eum aprimo orcu diei inues¬
perum dimicareretur: dextrũ cornu in quo ualidissimam maniun
aduercit hostium aggressus. facile auertit. Sed dum fugientis sequit᷑ atergo
uulneri locum p̃buit: ita gloriosiorem triumphis locum mortis in¬

Expanded text:
montes quidam splendor armorum corusco, tamquam lampadibus ardentibus refulgemontes quidam splendor armorum corusco, tamquam lampadibus ardentibus refulgeret, unius territus fortitudine, pacem rogaret. Itaque Eleazarus haeredem virtutis suae pacem reliquit. Sed haec triumphorum sint. titudo non solum secundis rebus, sed etiam adversis probatur: spectemus nunc Judae Machabaei exitum . 54 Is enim post victum Nicanorem regis Demetrii ducem, securior adversus viginti millia exercitus regis, cum nongentis viris bellum adorsus, volentibus his cedere, ne multitudine opprimerentur, gloriosam magis mortem, quam turpem fugam suasit: Ne crimen, inquit, nostrae relinquamus gloriae. Itaque commisso praelio, cum a primo ortu diei in vesperam dimicaretur, dextrum cornu, in quo validissimam manum advertit hostium, aggressus facile avertit. Sed dum fugientes sequitur, a tergo vulneri locum praebuit: ita gloriosiorem triumphis locum mortis in
Abbreviated transcription (Latin):
Uircutem ducis iude machabei. de uno eius milite considerate.
Nanqq eleaz arus cum suꝑ eminentem ceteris elephantum lorica uestitũ
cadens bestia oppressit eleazarum: atq ita morcuiis . ẽ. Quanta gͥ
iuitus a nimi. Rimo ut mortem non ciieret. deinde ut circũ fusus
legionibus inimicorum. in confestos rapecur hostes : medium peni¬
trarec agmen. & contenpta morte ferocior. ab iecto clipeo. utraq mamu
uulnerate molem bestie subiret aesustmeret. post intra ipsam sucedenrt
quo pleniore feriret ietu. euius ruma inclusus magis qua oppresus suo
est. sepultus criumpho. Nec fefellit opino uirum: quiam uis regusse¬
fellerit habitus. Canto enĩ uircutis spectaculo defixi hostes. inermen
occupatum incursare non ausi: post casum ruentis bestie sic crepida¬
uerunt. ut impares se omnes unius uircuti arbitrarentur. Demq rex an
&̃ cum.xxx. duobus elephantis. ta ut ab ortu solis ꝑ singulas bestias uelut

Expanded text:
Virtutem ducis Judae Machabaei de uno ejus milite considerate . Virtutem ducis Judae Machabaei de uno ejus milite considerate . Namque Eleazarus cum supereminentem caeteris elephantum, lorica vestitum cadens bestia oppressit Eleazarum, atque ita mortuus est. Quanta igitur virtus animi! Primo, ut mortem non timeret: deinde, ut circumfusus legionibus inimicorum, in confertos raperetur hostes, medium pentraret agmen, et contempta morte ferocior, abjecto clypeo, utraque manu vulneratae molem bestiae subiret ac sustineret: post infra ipsam succederet, quo pleniori feriret ictu; cujus ruina inclusus magis quam oppressus, suo est sepultus triumpho. 198. Nec fefellit opinio virum, quamvis regius fefellerit habitus; tanto enim virtutis spectaculo defixi hostes inermem, occupatum incursare non ausi, post casum ruentis bestiae sic trepidaverunt, ut impares se omnes unius virtuti arbitrarentur. Denique rex Aet cum triginta duobus elephantis; ita ut ab ortu solis per singulas bestias velut
Abbreviated transcription (Latin):
& uerteretur ne nox impediret uictoriam: magnitudine mentis & fidĩ
clamauit: stet sol: & sterit sol. donec uictori a comsum marentur.
Gedeon in. ccc. uiris de ingenti popło & acerbo hoste reuexit triũ¬
phum. lonat̾a adolescens. uirtutem fecit in magno p̃lio. Quid de
machabeis loquar: sed prius de popło dicam patrum. Qui cum e̾ẽnt.
parati ad repugnandum ꝓ templo dei et ꝓ legitimis suis. dolo hostiũ
die lacessiti sabb̃i. maluerunt uulneribus. offerre nuda corpora: quã
repugnare: neuiolarent sabatum. Itaq om̃s leci. se obtulerunt
morti. Sed machabei considerantes quod hoc exemplo gens omnis
posset perire: sabbato etiam cum ipsi inbellum ꝓuocarentur. ulti
sunt innocentium necem frm̃ suorũ. Unde post ea stimulatus rex
antiochis cum bellum accenderet ꝑduces suos. lisiam. nichanorẽ.
gorgian: ita cum orientalibus suis & assẏriis attritus.ẽ. copiis.

Expanded text:
et vereretur ne nox impediret victoriam, magnitudine mentis et fidei et vereretur ne nox impediret victoriam, magnitudine mentis et fidei clamavit: Stet sol; et stetit, donec victoria consummaretur. Gedeon in trecentis viris de ingenti populo et acerbo hoste revexit triumphum . Jonathas adolescens virtutem fecit in magno praelio . Quid de Machabaeis loquar ? 196. Sed prius de populo dicam Patrum, qui cum essent parati ad repugnandum pro templo 53 Dei, et pro legitimis suis, dolo hostium die lacessiti sabbati, maluerunt vulneribus offerre nuda corpora, quam repugnare, ne violarent sabbatum. Itaque omnes laeti se obtulerunt morti. Sed Machabaei considerantes quod hoc exemplo gens omnis posset perire, sabbato etiam, cum ipsi in bellum provocarentur, ulti sunt innocentium necem fratrum suorum. Unde postea stimulatus rex Antiochus, cum bellum accenderet per duces suos Lysiam, Nicanorem, Gorgiam, ita cum Orientalibus suis et Assyriis attritus est copiis,