comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Complent᷑ uallesq caue. saltusq ꝓfundi:
Et quocũq ds̃ circum caput egit boncitum:
ergo rite suũ baccho dicemus dicem honcoe
Carminib patriis. lancesq & liba feremui.
et ductus cornu stabit sacer hircꝰ ad art
Pingiuaq in uerib torrebimꝰ exta colurnis.
Est ctiã ille labor curandis uitibus al
eui numquã exhausti satis e namq onĩe ꝗt̃ ann
Terq. quat̃q solum scindendũ: glebaq uerlis
Nec̃nũ rrangenda bidentib : omẽ leuanbu.
Fronde nemus: redit agicolis labor actꝰ inta
Atq in. se sua ꝑuenigia uoluitur annus
aciam olim seras posuit cum uinea frondẽ.
Prigidus & siluis aquilo decussit honoreni.
Iam tantũ acer curas uenientẽ extendit m ani
ꝑsequit᷑ iutẽ attondens. singitq putando:
Primꝰ humũ fodito. primus deuecta cremati
Sarm̃ta: & uallos primꝰ sub tecta referto
Postremꝰ metito bis uitibus ingruit umbra

Expanded text:
conplentur vallesque cavae saltusque profundi, conplentur vallesque cavae saltusque profundi, et quocumque deus circum caput egit honestum. Ergo rite suum Baccho dicemus honorem carminibus patriis lancesque et liba feremus et ductus cornu stabit sacer hircus ad aram pinguiaque in veribus torrebimus exta colurnis. Est etiam ille labor curandis vitibus alter, cui numquam exhausti satis est: namque omne quot annis terque quaterque solum scindendum glebaque versis aeternum frangenda bidentibus, omne levandum fronde nemus. Redit agricolis labor actus in orbem atque in se sua per vestigia volvitur annusac iam olim seras posuit cum uinea frondes, / frigidus et siluis aquilo decussit honorem, / iam tum acer curas uenientem extendit in annum persequitur vitem attondens fingitque putando. Primus humum fodito, primus devecta cremato sarmenta et vallos primus sub tecta referto; postremus metito. Bis vitibus ingruit umbra,
Abbreviated transcription (Latin):
e xerce imperia & ramos compesce fluentes:
T ecende sepes etiam peous omne tenendũ
Precipue dum frons tenera. in prudensq laborum
Cui suꝑ indignas hiemes solẽq potentem
Siluestres uri assiduȩ capreȩq sequaces
Inludunt: pascioitur ouer. auidęq iuiuencę
Frigora nec tantũ cana conereta pruina
A ut grauis in cõdens scopulis arentib estas
Quantũ illi nocuere greges. duriq uenenum
Dentis. & ad morso signata in stirpe cicatrie
N on aliã ob culpã baccho caper omnib oris
Ceditur & ueteres in eunt proscenia ludi
Premiaq ingentis pagos & compita circum
Thesidȩ posuere atq int̾ pocula lȩti.
or ollib in pratis unctos saliere ꝑ utres:
N ec non ausonu troia gens missa coloni
Uersibus in comptis ludunt: risuq soluto.
O raq cortib sumunt horrenda cauatis.
et te bacche uocant ꝑ carmina leta : tibiq
o scilla exalta suspendunt mollia pinu:
Hitac om̃is largo pubeicit uinea fetu.

Expanded text:
exerce imperia et ramos conpesce fluentis. exerce imperia et ramos conpesce fluentis. Texendae saepes etiam et pecus omne tenendum, praecipue dum frons tenera inprudensque laborum; cui super indignas hiemes solemque potentem silvestres uri adsidue capreaeque sequaces inludunt, pascuntur oves avidaeque iuvencae. Frigora nec tantum cana concreta pruina aut gravis incumbens scopulis arentibus aestas, quantum illi nocuere greges durique venenum dentis et admorso signata in stirpe cicatrix. Non aliam ob culpam Baccho caper omnibus aris caeditur et veteres ineunt proscaenia ludi praemiaque ingeniis pagos et compita circum thesidae posuere atque inter pocula laeti mollibus in pratis unctos saluere per utres. Nec non Ausonii, Troia gens missa, coloni versibus incomptis ludunt risuque soluto oraque corticibus sumunt horrenda cavatis et te, Bacche, vocant per carmina laeta tibique oscilla ex alta suspendunt mollia pinu. Hinc omnis largo pubescit vinea fetu,
Abbreviated transcription (Latin):
alicus. atq aninios tollent sata: iamq reꝑti
Qui saro superat e ingentis pondere testȩ
Ergerent. hoc effusos munimen ad imbres:
Hoi ubi hiulca sici sindit conis estifer arua:
Sinunibus positis super .ẽ. deducere terram.
Sepius ad capita & duros iactare bidentis.
Aut p̃sso exercere solum subuomere. & ipsa
T lectere luctantes int̾ uineta iuuencos
Tum leuis calamos . &. rasȩ hastilia uirgę
F raxineasq aptare sudes. furcasq ualentis.
Uirib: eniti quarũ & contempnere uentos.
Ad suescant. sũ masq sequi tabulata ꝑ ulmos:
Acdum prima nouis ad olescit frondibus etas
Parcendũ teneris: e dũ se lȩtus ad auras
Palmes agit. laxis ꝑ purũ immissus habenis
I psa acie nondũ falois tentanda: sed uncis
C arpendȩ manib frondes int̃q legendȩ:
Inde ubi iam ualidis amplexȩ stirpib ulmos
exierint : cũ stringe comas tũ brachia tonde:
ante reformidant ferrũ: tum deniq dura

Expanded text:
halitus atque animos tollent sata; iamque reperti, halitus atque animos tollent sata; iamque reperti, qui saxo super atque ingentis pondere testae urgerent; hoc effusos munimen ad imbris, hoc, ubi hiulca siti findit canis aestifer arva. Seminibus positis superest diducere terram saepius ad capita et duros iactare bidentis, aut presso exercere solum sub vomere et ipsa flectere luctantis inter vineta iuvencos; tum levis calamos et rasae hastilia virgae fraxineasque aptare sudes furcasque valentis, viribus eniti quarum et contemnere ventos adsuescant summasque sequi tabulata per ulmos. Ac dum prima novis adolescit frondibus aetas, parcendum teneris, et dum se laetus ad auras palmes agit laxis per purum inmissus habenis, ipsa acie nondum falcis temptanda, sed uncis carpendae manibus frondes interque legendae. Inde ubi iam validis amplexae stirpibus ulmos exierint, tum stringe comas, tum bracchia tonde— ante reformidant ferrum—tum denique dura
Abbreviated transcription (Latin):
Parturit almus ager. Tephiriq trem̃tibus auris
Laxant arua sinus. superat tener om̃ib humor.
Inq nauos soles audent se gramina tuto
Credere. nec metuit surgentis pampinꝰ austros.
Aut actũ cȩlo magnis aquilonib imbrem.
Sed trudit gẽmas. & frondes explicat om̃s:
Non alios prima crescentes. origine mundi
Illuxisse dies. alium ue habuisse tenorem
Crediderĩ: uer illud erat. uer magnus agebat
Orbes: et hibnis parcebant flatibus euri
Cum primũ lucem pecudes hausere. uirũq
Ferrea ꝓgenies duris caput exctulit aruis:
Immisseq ferę siluis. & sidera celo:
Nec res hunc tenerȩ possent ꝑferre laborẽ:
Si non tanta quies iret. frigusq calorem q
Int̃. et exciperet cęli indulgentia terras:
Quod super .ẽ. quȩcumq p̃mes uirgulta ꝑagros.
S parge simo pingui &e muita memor ocule terra.
Aut lapidem bibulũ. aut squalentis infode conchas:
Inter enĩ labentu: aquȩ. teniusq subibit

Expanded text:
parturit almus ager Zephyrique tepentibus auris parturit almus ager Zephyrique tepentibus auris laxant arva sinus; superat tener omnibus humor; inque novos soles audent se germina tuto credere, nec metuit surgentis pampinus austros aut actum caelo magnis aquilonibus imbrem, sed trudit gemmas et frondes explicat omnis. Non alios prima crescentis origine mundi inluxisse dies aliumve habuisse tenorem crediderim: ver illud erat, ver magnus agebat orbis et hibernis parcebant flatibus Euri, cum primae lucem pecudes hausere virumque terrea progenies duris caput extulit arvis, inmissaeque ferae silvis et sidera caelo. Nec res hunc tenerae possent perferre laborem, si non tanta quies iret frigusque caloremque inter, et exciperet caeli indulgentia terras. Quod superest, quaecumque premes virgulta per agros, sparge fimo pingui et multa memor occule terra, aut lapidem bibulum aut squalentis infode conchas; inter enim labentur aquae tenuisque subibit
Abbreviated transcription (Latin):
Ad celum picea crassus caligine nubem:
Preserum si tempestas auertice siluis
Incubuit. glomeratq ferens incendia uontꝰ
hoc ubi non astirpe ualent oeseq reuerti
Possunt. atq una similes reuirescere terra
Infeler saꝑat foliis oleaster amaris:
Nec tibitã prudens quisꝗ ꝑsuadeat auetor
Tellurẽ borea rigidam spirante mouere.
⁊ ura gelu tũ claudit hyemps. uec semine iacto
Concretã patitur radicem ad figere terrȩ̨:
Optima uinetis satio. cum uere rubenti.
Candida uenit auis. longis inuisa colubrus
Prina uel autumni sub frigora: cũ rapidu sol
ri ondũ huemẽ contingit equis. iam p̃terit estas:
Uer adeo frondi nemorum. uer utile silius
Uere tument terrȩ & genitalia semina poscunt :
Tũ pat̃ om̃ips fẽcundis imbribus ęther
Coniugis in gremiũ lete descendit. & omnis
m agnꝰ alit magio comixtos corpore fetus:
Auia tũ resonant auibus uirgulta canoris.
Auenerẽ certis repetunt armenta diebus.

Expanded text:
ad caelum picea crassus caligine nubem, ad caelum picea crassus caligine nubem, praesertim si tempestas a vertice silvis incubuit glomeratque ferens incendia ventus. Hoc ubi, non a stirpe valent caesaeque reverti possunt atque ima similes revirescere terra; infelix superat foliis oleaster amaris. Nec tibi tam prudens quisquam persuadeat auctor tellurem Borea rigidam spirante movere. Rura gelu tum claudit hiems nec semine iacto concretam patitur radicem adfigere terrae. Optima vinetis satio, cum vere rubenti candida venit avis longis invisa colubris, prima vel autumni sub frigora, cum rapidus Sol nondum hiemem contingit equis, iam praeterit aestas. Ver adeo frondi nemorum, ver utile silvis; vere tument terrae et genitalia semina poscunt. Tum pater omnipotens fecundis imbribus Aether coniugis in gremium laetae descendit et omnis magnus alit magno commixtus corpore fetus. Avia tum resonant avibus virgulta canoris et Venerem certis repetunt armenta diebus;
Abbreviated transcription (Latin):
Ausim uel tenui uitem cõmittere suloo:
Alcius ac penitus terrȩ defigitur arbor.
sculus in pͥmis : quȩ quantũ uertioe ad auras
Aetherias : tantũ in radice in tartara tendit.
Ergo non hyemes illã. non flabra. neq imbres
Conuellunt. uimota manet multosq ꝑ annos
Multa uirũ uoluens durando secula uincit:
Tum fortis late ramos a brachia tendens
Huc illuo. media ipsa ingentẽ sustinet umbrã.
Neue tibi ad solẽ uergant uineta cadentem
N eue int̾ uites corilũ sere: neue flagella
Summa pete. aut sũmas de fringe ex arbore plantas
Tantꝰ amor terrȩ. neu ferro lede retuso
Semina. neue oleę siluestres insere truncos
Nã sepe in cautis pastorib excidit ignis.
Qui furtim pingui primum sub cortico tectus
Robora cõprendit. frondesq elapsus in altas :¬
Ingentẽ celo sonitũ dedit: inde secutus
Pramos uictor. ꝑq alta cacumina regnat.
& totũ in uoluit flãmisnemꝰ. &ruit atram

Expanded text:
ausim vel tenui vitem committere sulco. ausim vel tenui vitem committere sulco. Altior ac penitus terrae defigitur arbos, aesculus in primis, quae quantum vertice ad auras aetherias, tantum radice in Tartara tendit. Ergo non hiemes illam, non flabra neque imbres convellunt; inmota manet, multosque nepotes, multa virum volvens durando saecula vincit. Tum fortis late ramos et bracchia pandens huc illuc, media ipsa ingentem sustinet umbram. Neve tibi ad solem vergant vineta cadentem, Neve inter vitis corylum sere, neve flagella summa pete aut summa defringe ex arbore plantas tantus amor terrae—neu ferro laede retunso semina, neve oleae silvestris insere truncos: nam saepe incautis pastoribus excidit ignis, qui furtim pingui primum sub cortice tectus robora conprendit frondesque elapsus in altas ingentem caelo sonitum dedit; inde secutus per ramos victor perque alta cacumina regnat et totum involvit flammis nemus et ruit atram
Abbreviated transcription (Latin):
Q uinetiam cęli regionẽ in cortice signant.
Ut quoqueq modo steterit: qua parte colores
Austrinos tulerit. quę terga obuerterit axi:
R estituant: ad eo in teneris consuescere multũ . ẽ.
Collibus an plano melius sit ponere uitem
Quere prius: si pingius agros metabere campi.
Densa sere: indenso non segnior ubere bacchus:
Sin tumulis adeliue solum collesq supinos:
Indulge ordinibus. neo sectius omnis in umguẽ
Arboribus positis secto uia limite quadret:
Ut sepe ingenti bello tum longa cohortis
Explicuit legio. & campo stetit agm̃ aꝑto.
Directeq acies. ac late fluctuat omnis
Aere renitenti tellus. necdum horrida miscent
Pręlia : sed dubius mediis mars errat in armis.
Onũa sint parib numeris dimensa uiarum
Non animũ modo uti pascat ꝓspectus inanem.
Sed quia non alit̃ uires dabit om̃ib ęquas
Terra : neq inuacuũ poterunt se extende rami.
Forsitan & scrobib quȩ suit fastigia queras.

Expanded text:
Quin etiam caeli regionem in cortice signant, Quin etiam caeli regionem in cortice signant, ut, quo quaeque modo steterit, qua parte calores Austrinos tulerit, quae terga obverterit axi, restituant: adeo in teneris consuescere multum est. Collibus an plano melius sit ponere vitem, quaere prius. Si pinguis agros metabere campi, densa sere; in denso non segnior ubere Bacchus; sin tumulis adclive solum collisque supinos, indulge ordinibus, nec setius omnis in unguem arboribus positis secto via limite quadret. Ut saepe ingenti bello cum longa cohortis explicuit legio et campo stetit agmen aperto, directaeque acies, ac late fluctuat omnis aere renidenti tellus, necdum horrida miscent proelia, sed dubius mediis Mars errat in armis: omnia sint paribus numeris dimensa viarum; non animum modo uti pascat prospectus inanem, sed quia non aliter viris dabit omnibus aequas terra neque in vacuum poterunt se extendere rami. Forsitan et scrobibus quae sint fastigia quaeras.
Abbreviated transcription (Latin):
iscimꝰ. haud umꝗ manibus iactata fatiscit
ed picis in morẽ ad digitos lente soit habendo:
umida maiores herbas alit. ipsaq iusto
etior a nimium. ne sit mihi fertilis illa :¬
I ec se preualidã primis ostendat aristis
ue grauis .ẽ. ipso tacitam se pondere ꝓdit
uȩ q: leuis: prontum . ẽ oculis p̃discere nigrã
Et quisquis color: at sceleratũ exquirere frigͥ
Pifficile. ẽ: picee tantũ. taxiq nocentes
Int̃dum. aut hederȩ pandunt uestigianigrȩ
his animaduersis. terrã multo ante mem̃to
Exquoquere: & magnos Erobibus concidere montis.
Ante supinatas aquiloni ostendere glebas:
Quã lecũ infodias uitis genus optima putri
Arua solo id uenti curant gelidȩq pruinȩ.
Et labesaota mouens robustus iugera fossor
At si quos hacd ulla uiros uigilantia fugit.
Ante locũ similẽ exquirunt. ubi pͥma paretur
Arborib seges. &. quo mor digesta feratur.
Mutata ignorent subito ne semina matrem:

Expanded text:
discimus: haud umquam manibus iactata fatiscit, discimus: haud umquam manibus iactata fatiscit, sed picis in morem ad digitos lentescit habendo. Humida maiores herbas alit, ipsaque iusto laetior. Ah nimium ne sit mihi fertilis illa nec se praevalidam primis ostendat aristis! Quae gravis est, ipso tacitam se pondere prodit, quaeque levis. Promptum est oculis praediscere nigram, et quis cui color. At sceleratum exquirere frigus difficile est: piceae tantum taxique nocentes interdum aut hederae pandunt vestigia nigrae. his animadversis terram multo ante memento excoquere et magnos scrobibus concidere montis, ante supinatas aquiloni ostendere glaebas, quam laetum infodias vitis genus. Optima putri arva solo: id venti curant gelidaeque pruinae et labefacta movens robustus iugera fossor. Ac si quos haud ulla viros vigilantia fugit, ante locum similem exquirunt, ubi prima paretur arboribus seges et quo mox digesta feratur, mutatam ignorent subito ne semina matrem.
Abbreviated transcription (Latin):
ltera frum̃tis qm̃ fauet altera bacoho.
ensa magis cereri. rarissima quȩq lyeo:
nte locum capies oculis. alteq iubebis
nsolido puteũ demitti. omnemq repones
ursus humũ. & pedib summas eqͣbis harenas.¬
ideerunt. rarũ : pecoriq & uitib almis
ptius uber erit: sin in sua posse negabunt
re loca or scrobibus superabit t̾ra repletis
Spissus ager. glebas cunctantes. crassaq tͣga
Expecta . & ualidis terram ꝓscinde iuuencis:
S alsa aut̃ tellus. & quȩ ꝑhibetur amara
rugib infelix. ea neo mansuescit arando.
eo baccho genus aut pomis sua nomina seruat.¬
ale dabit specimen: tu spisso uimine qualos
olaq prelorum fumosis deripe tectis
uc ager illemalus. dulcesq a fontibus unde
Ad plenũ calcent᷑. aqua eluctabitur omnis
Scilicat e grandes ibunt ꝑ uimina guttȩ.
It sapor indiciũ faciet manifestus: .&. Bra
ristia tẽptantũ sensu torquebit amoror.
inguis item quȩ sit tellus hoc deniq pacto

Expanded text:
altera frumentis quoniam favet, altera Baccho, altera frumentis quoniam favet, altera Baccho, densa magis Cereri, rarissima quaeque Lyaeo— ante locum capies oculis alteque iubebis in solido puteum demitti omnemque repones rursus humum et pedibus summas aequabis harenas. Si deerunt, rarum pecorique et vitibus almis aptius uber erit; sin in sua posse negabunt ire loca et scrobibus superabit terra repletis, spissus ager; glaebas cunctantis crassaque terga exspecta et validis terram proscinde iuvencis. Salsa autem tellus et quae perhibetur amara, frugibus infelix—ea nec mansuescit arando nec Baccho genus aut pomis sua nomina servat— tale dabit specimen: tu spisso vimine qualos colaque prelorum fumosis deripe tectis; huc ager ille malus dulcesque a fontibus undae ad plenum calcentur; aqua eluctabitur omnis scilicet, et grandes ibunt per vimina guttae; at sapor indicium faciet manifestus et ora tristia temptantum sensu torquebit amaro. Pinguis item quae sit tellus, hoc denique pacto
Abbreviated transcription (Latin):
lura domũ cardis decedere plaustra iuuencis
ut unde iratus siluam deuexit arator
ł nemora euertit: multos ignaua ꝑ annos.
ntiquasq domos auium cũ stirpibus umnis
ruit: ille altum nidis peciere relictis.
trudis enituit impulso uomere campus:
am iei una quidem oliuosi glarea ruris.
ix humiles apib casias roremq ministrat.
tofus scaber & nigris exesa chelu dris
reta: negant alios ȩque serpentibus agros
ulcem ferre cibum. & curuas p̾bere latebras:
ueni tenuem exalat nebulã. fumosq uolucres
bibit humorẽ. & cũ uult ex se ipsa remittit:
eo scabie & salsa ledit rubigine ferrum
lla tibi letis interet uitib ulmos:
lla ferax oleȩ .ẽ. illam experiere colendo.
facilẽ pecori & pacientem uomeris unci
alẽ diues arat capua: & uicina uesguo
ra iugo et uacius danius non equus acerris:
uno quoquãq modo possis cognoscere dicam.
Lara sit an supra morem si densa requiras.

Expanded text:
plura domum tardis decedere plaustra iuvencis; plura domum tardis decedere plaustra iuvencis; aut unde iratus silvam devexit arator et nemora evertit multos ignava per annos antiquasque domos avium cum stirpibus imis eruit; illae altum nidis petiere relictis, at rudis enituit inpulso vomere campus. Nam ieiuna quidem clivosi glarea ruris vix humilis apibus casias roremque ministrat; et tophus scaber et nigris exesa chelydris creta negant alios aeque serpentibus agros dulcem ferre cibum et curvas praebere latebras. Quae tenuem exhalat nebulam fumosque volucris et bibit humorem et, cum volt, ex se ipsa remittit nec scabie et salsa laedit robigine ferrum: illa tibi laetis intexet vitibus ulmos, illa ferax oleo est, illam experiere colendo et facilem pecori et patientem vomeris unci. Talem dives arat Capua et vicina Vesevo ora iugo et vacuis Clanius non aequus Acerris. Nunc, quo quamque modo possis cognoscere, dicam. Rara sit an supra morem si densa requires—
Abbreviated transcription (Latin):
Quiq frequens herbis ie fertilis ub̃e campꝰ.
Qualẽ sepe caua montis conualle solemus
Despicere. huc sũmis liquunt᷑ rupib amnes.
Fesicẽq trahunt limũ : quiq: editus austro.
Et filicẽ curuis inuisam pascit aratris.
Hic tibi p̃ualidas olim multoq fluentes
Sufficiet baccho uites. hic fertilis uuȩ.
Hic latiois. qualem pateris libamꝰ & auro
Inflauit cũ pinguis ebur trnrenꝰ ad aras.
Lancib e pandis fumantia reddimꝰ exta.
Sin arm̃ta magis studiũ uitulosq tueri
Aut ouiũ fetus. aut urentes culta oapellas.
Saltus &e saturi petito longinqua torenti.
& qualẽ infelir amisit mantua campum
Pascentẽ niueos herboso flumine orgnos
Non si quidi gregib fantes non gramina de sunt
Et quantũ longis carpent arm̃ta diebus
exigua tantũ gelidus ros noote reponet
Nigra fere o pͣsso priguuis subuomere tra
ciũ putre solum: namq hoc initamur arando.
pcima frunitis non ullo ex equore cernes.

Expanded text:
quique frequens herbis et fertilis ubere campus— quique frequens herbis et fertilis ubere campus— qualem saepe cava montis convalle solemus despicere; huc summis liquuntur rupibus amnes felicemque trahunt limum—quique editus austro et filicem curvis invisam pascit aratris: hic tibi praevalidas olim multoque fluentis sufficiet Baccho vitis, hic fertilis uvae, hic laticis, qualem pateris libamus et auro, inflavit cum pinguis ebur Tyrrhenus ad aras, lancibus et pandis fumantia reddimus exta. Sin armenta magis studium vitulosque tueri aut ovium fetum aut urentis culta capellas, saltus et saturi petito longinqua Tarenti et qualem infelix amisit Mantua campum, pascentem niveos herboso flumine cycnos; non liquidi gregibus fontes, non gramina deerunt; et, quantum longis carpent armenta diebus, exigua tantum gelidus ros nocte reponet. Nigra fere et presso pinguis sub vomere terra et cui putre solum,—namque hoc imitamur arando— optima frumentis; non ullo ex aequore cernes
Abbreviated transcription (Latin):
Tyrrenusq fretis inmittitur estus auernis:
Hec eadem argenti riuos aerisq metalla
Ostendit uenis : atq auro plurima fluxit:
Hec genus acre uirũ. marsos pubemq sabellam.
Ad suetumq malo ligurũ. uulscoscosq uerutos.
Extulit . hec decios marios magnosq: camillos
Scipiadas duros bello. & te marime cesar
Qui nunc eetremis a seȩ iam uictor in horis:
Inbellẽ auertis romanis arcibus indum
Salue magna parens frugũ. saturnia tellus
Magna uirũ: tibi res antiq laudis & artis
Ingredior. scõs ausus recludere fontes.
a screumq cano romana ꝑ oppida carmen:
Nunc loous aruorũ ingeniis. quȩ robora cuiq
Quis color. & quȩ sit reb natura ferendis.
Difficiles primũ t̾rȩ. collesq maligni.
Tenus ubi argilla e dumosis calculus arius.
Palladia gaudent silua uiuacis oliue.
Indicio .ẽ. tractu surgens oleaster eodom
Plurimus . & strati baccis siluestribus agri
Atq pingus humus. dulciq uligine leta.

Expanded text:
Tyrrhenusque fretis inmittitur aestus Avernis? Tyrrhenusque fretis inmittitur aestus Avernis? Haec eadem argenti rivos aerisque metalla ostendit venis atque auro plurima fluxit. Haec genus acre virum, Marsos pubemque Sabellam adsuetumque malo Ligurem Volscosque verutos extulit, haec Decios, Marios, magnosque Camillos, Scipiadas duros bello et te, maxume Caesar, qui nunc extremis Asiae iam victor in oris inbellem avertis Romanis arcibus Indum. Salve, magna parens frugum, Saturnia tellus, magna virum; tibi res antiquae laudis et artem ingredior, sanctos ausus recludere fontis, Ascraeumque cano Romana per oppida carmen. Nunc locus arvorum ingeniis: quae robora cuique, quis color et quae sit rebus natura ferendis. Difficiles primum terrae collesque maligni, tenuis ubi argilla et dumosis calculus arvis, Palladia gaudent silva vivacis olivae. Indicio est tractu surgens oleaster eodem plurimus et strati bacis silvestribus agri. At quae pinguis humus dulcique uligine laeta,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed grauidȩ fruges & bacchi massicus humor
mpleuere. tenent oleȩ. arm̃taq lera:
inc bellator equus cãposese arduus infert.
inc albiclytũne greges & maxima taurus.
Uic tuna sepe tuo ꝑfusi flumine sacro:
Romanos ad templadm̃ duxere triumphos
Hic uer assiduũ. atq alienis mensibus estas
Bis grauide pecudes bis pomis utilis arbos.
At rapidȩ tygres absunt. & seua leonum
Semina. nec miseros fallunt achonita legentes
N ec rapit inmensos orbes ꝑͥumũ. neq tanto
S quameus in spiram tractu se colligit anguis
Adde tot egregias urbes. operumq laborem.
Tot congesta manu p̃ruptis oppida saxis.
F luminaq: antiquos subt̃labentia muros
An mare quod supra memorẽ qđq abluit infra.
An ne laous tantos ⁊ te lari maxime. teq
Fluctibus & fremitu ad surgens benache marino
An memorẽ portus. lucrinoq addita claustra
Atq indignatũ magnis stridoribus ȩquor.
Iulia qua ponto longe sohat unda refuso

Expanded text:
sed gravidae fruges et Bacchi Massicus humor sed gravidae fruges et Bacchi Massicus humor inplevere; tenent oleae armentaque laeta. Hinc bellator equus campo sese arduus infert; hinc albi, Clitumne, greges et maxima taurus victima, saepe tuo perfusi flumine sacro, Romanos ad templa deum duxere triumphos. Hic ver adsiduum atque alienis mensibus aestas bis gravidae pecudes, bis pomis utilis arbos. At rabidae tigres absunt et saeva leonum semina nec miseros fallunt aconita legentis nec rapit inmensos orbis per humum neque tanto squameus in spiram tractu se colligit anguis. Adde tot egregias urbes operumque laborem, tot congesta manu praeruptis oppida saxis fluminaque antiquos subter labentia muros. An mare, quod supra, memorem, quodque adluit infra anne lacus tantos? Te, Lari maxume, teque, fluctibus et fremitu adsurgens Benace marino an memorem portus Lucrinoque addita claustra atque indignatum magnis stridoribus aequor Iulia qua ponto longe sonat unda refuso
Abbreviated transcription (Latin):
Aut quos oceano ꝓpior gerit india lucos:
Extremi sinus orbis. ubi aera uincere simmũ
Arborib haud ullȩ iactu potuere sigittȩ.
Et gens illa quidẽ sũptis non tarda pharetris:
media fert tristes succos. tardumq saporem
Felicis mali : quo non presentius ullum
Pocula si quando seue infecere nouercȩ̨.
Miscueruntq herbas. & non in noxia uerba
auxilium uenit ac m̃bris agit atra uenena.
Ipsa ingens arbor. faciemq simillima lauro.
Et si non alium late iactaret odorem.
Laurus erat : folia haud ullis labentia uentis:
Elos ad pͥme tenax animas &e olentia medi
ra fouent illo orsenib: medicantur anhelis:
Sed neq medorũ silue ditissima terra
ec pulcher ganges. atq: auro turbidus hermꝰ
L audib ithalie cerrent: non bactra. neq indi.
Fotaq: thuriferis panchaia pingus barenis:
ex loca non tauri spirantes narib ignem
Inuertere. satis immanis dentib: hydri:
Vec galeis. densisq: uirũ seges horruit hastis:

Expanded text:
aut quos Oceano propior gerit India lucos, aut quos Oceano propior gerit India lucos, extremi sinus orbis, ubi aera vincere summum arboris haud ullae iactu potuere sagittae? Et gens illa quidem sumptis non tarda pharetris. Media fert tristis sucos tardumque saporem felicis mali, quo non praesentius ullum, pocula si quando saevae infecere novercae, miscueruntque herbas et non innoxia verba, auxilium venit ac membris agit atra venena. Ipsa ingens arbos faciemque simillima lauro; et, si non alium late iactaret odorem, laurus erat; folia haud ullis labentia ventis; flos ad prima tenax; animas et olentia Medi ora fovent illo et senibus medicantur anhelis. sed neque Medorum, silvae ditissima, terra, nec pulcher Ganges atque auro turbidus Hermus laudibus Italiae certent, non Bactra neque Indi totaque turiferis Panchaia pinguis harenis. Haec loca non tauri spirantes naribus ignem invertere satis inmanis dentibus hydri nec galeis densisque virum seges horruit hastis;
Abbreviated transcription (Latin):
Transierim rhodia . ar tumidis bumaste racemis:
Sed neq quã multȩ species. nec nomina quȩ sint
Est numerus. neq enĩ numero comprenđe refert
Quẽ qui scire uelit. lxbici uelit equoris idem
Dicere quã multae rephiro turbentur harenȩ :
Aut ubi nauigus uiolentior incidit eurus
N osse. quot ioni ueniant ad litora fluctus:
Nec uero terrȩ ferre om̃s omnia possunt
Fluminibus salices. crassisq paludib alni
Mascuntur. steriles saxosis montibus orni
Littora murtetis letissima deniq aꝑtos
Bacchus amat colles aquilonem &e frigora taxi
A spice e extribus domitum cultorib orbem.
Eo asq domus arabum. pictasq gelonos:
Diuisȩ arborib patrie sola india nigrum
Fert hebenum : solis ẽ thurea uirga sabeis
Quid tibi odorato referam sudantia ligno
Balsamaq: & baccas semꝑ frondentis achanti
Quid nemora ethiophum molli canentia lana.
Uelleraq ut folus depectant tenuia seres.

Expanded text:
transierim, Rhodia, et tumidis, Bumaste, racemis. transierim, Rhodia, et tumidis, Bumaste, racemis. Sed neque quam multae species nec nomina quae sint, est numerus; neque enim numero conprendere refert; quem qui scire velit, Libyci velit aequoris idem discere quam multae Zephyro turbentur harenae, aut ubi navigiis violentior incidit Eurus, nosse, quot Ionii veniant ad litora fluctus. Nec vero terrae ferre omnes omnia possunt. fluminibus salices crassisque paludibus alni nascuntur, steriles saxosis montibus orni; litora myrtetis laetissima; denique apertos Bacchus amat collis, aquilonem et frigora taxi. Aspice et extremis domitum cultoribus orbem Eoasque domos Arabum pictosque Gelonos: divisae arboribus patriae. Sola India nigrum fert ebenum, solis est turea virga Sabaeis. Quid tibi odorato referam sudantia ligno balsamaque et bacas semper frondentis acanthi? Quid nemora Aethiopum molli canentia lana, velleraque ut foliis depectant tenuia Seres;
Abbreviated transcription (Latin):
Exuit ad celum ramis felicibus arbos:
miraturq nouas frondes. & non sua poma:
Preterea genus baud unũ. nec fortib ulmis
Nec salici. lothoq neq ydeis cyparissis.
r eopingues unam in faciem nascunt᷑ oliuȩ.
Orchades & raduĩ. & amara pausia bacca.
P omaq ce aleynoi siluȩ nec surculus idem
Crustumiis siriisq piris. grauibq uolemis
Non eadem arborib pendet uindemia nr̃is.
Q uã methy mneo carpit de palmite lesbos
S unt thasiȩ uites. sunt or mareotides albȩ.
Pinguib hȩ terris habiles leuoribus illȩ.
Et passos psithya utilior. tenuisq lageos
Tempotatura pedes olim. uinoturaq linguam.
Purpureeq p̃ciȩq ie quote carmine dicam
Retica. nec cellis ideo contondo falernis:
S unt &iam amineȩ uites. firmissima uina
Tmolius ad surgit quib & rer ipse phaneus.
Argitisq minar. cui non certauerit ulla
Aut tantũ fluere. aut totidẽ durare ꝑ annos
Non ego te dis&e mensis accepta secundis

Expanded text:
exsilit ad caelum ramis felicibus arbos exsilit ad caelum ramis felicibus arbos miraturque novas frondes et non sua poma. Praeterea genus haud unum nec fortibus ulmis nec salici lotoque neque Idaeis cyparissis, nec pingues unam in faciem nascuntur olivae, orchades et radii et amara pausia baca pomaque et Alcinoi silvae, nec surculus idem Crustumiis Syriisque piris gravibusque volemis. Non eadem arboribus pendet vindemia nostris, quam Methymnaeo carpit de palmite Lesbos; sunt Thasiae vites, sunt et Mareotides albae, pinguibus hae terris habiles, levioribus illae, et passo Psithia utilior tenuisque Lageos temptatura pedes olim vincturaque linguam, purpureae preciaeque, et quo te carmine dicam, Rhaetica? Nec cellis ideo contende Falernis. Sunt et Amineae vites, firmissima vina, Tmolius adsurgit quibus et rex ipse Phanaeus; Argitisque minor, cui non certaverit ulla aut tantum fluere aut totidem durare per annos. Non ego te, Dis et mensis accepta secundis,
Abbreviated transcription (Latin):
Scilicae om̃ib .ẽ. labor impendendus. & omĩr
Cogendȩ insulcũ. ac multa mercede domandȩ
Sed truncis oleȩ melius. propagine uites
Respondent. solido paphiȩ de robore myrtus
Plantis & dure corili nascuntur & ingens
Fradcinus. herculeȩq arbos umbrosa corone.
Chaoniiq patris glandes iam ardua palma
Nascitur. et casus abies uisura marinos:
Inserit᷑ uero ex fetu nucis arbutus horrida.
&. steriles platani malos gesiere ualentes.
Castaneę fagos. ornusq incannuit abo
Flore pyri : glandemq sues fregere subulmis
Nec modus inserere atq oculos imponere simplex
Nam qua se medio trudunt de cortice gẽmȩ.¬
& tenues rũpunt tunicas. angustus in ipso
Fit nodo sinus huc aliena ex arbore gemen
Includunt. udoq docent molescere libro
Aut rursũ enodes trunci resecantur. & altę
F inditur insolidũ cuneis uia: deinde feraces
Plantȩ inmittunt᷑: nec longũ tẽpus & ingens

Expanded text:
Scilicet omnibus est labor inpendendus et omnes Scilicet omnibus est labor inpendendus et omnes cogendae in sulcum ac multa mercede domandae. Sed truncis oleae melius, propagine vites respondent, solido Paphiae de robore myrtus; plantis et durae coryli nascuntur et ingens fraxinus Herculeaeque arbos umbrosa coronae Chaoniique patris glandes, etiam ardua palma nascitur et casus abies visura marinos. Inseritur vero et fetu nucis arbutus horrida, et steriles platani malos gessere valentis; castaneae fagus, ornusque incanuit albo flore piri glandemque sues fregere sub ulmis. Nec modus inserere atque oculos inponere simplex. Nam qua se medio trudunt de cortice gemmae et tenuis rumpunt tunicas, angustus in ipso fit nodo sinus: huc aliena ex arbore germen includunt udoque docent inolescere libro. Aut rursum enodes trunci resecantur et alte finditur in solidum cuneis via, deinde feraces plantae inmittuntur: nec longum tempus, et ingens
Abbreviated transcription (Latin):
Meccnas. pelagoq uolans da uela patenti:
Non ego cuncta meis amplecti uersib opto:
Non. mihi si linguȩ centũ sint oraq centum.
Ferrea uox: ades. & primi lege littoris oram.
In manibus terre : non hic te carmine ficto.
Atq ꝑ ambages. e longa exorsa tenebo
S ponte sua quȩ se collunt in luminis auras.
Infecunda quidem. sed leta & forcia surgunt
Quippe solo natura sub est. tam̃ heo qͦq siquis
Inserat. aut scrobib manda mutata subactis.
Exuerint siluestrẽ animũ. cultuq frequenti.
In quascũq uoces artes haud tarda sequentur:
Nec non aesterilis quȩ stirpib exit ab imis.
Hoc faciet uacuas si sit digesta ꝑ agrosi
Nunc altȩ frondes & rami matris opaccant
Crescentiq adimunt fetus. uruntq ferentẽ
Iam quę seminib iactis se sustulit arbor.
Tarda uenit. seris factura ne potibus umbrã.
Pomaq degenerant : succos oblita priores.
Et turpes auib predam fert uua racemos.

Expanded text:
Maecenas, pelagoque volans da vela patenti; Maecenas, pelagoque volans da vela patenti; non ego cuncta meis amplecti versibus opto, non, mihi si linguae centum sint oraque centum, ferrea vox; ades et primi lege litoris oram. In manibus terrae; non hic te carmine ficto atque per ambages et longa exorsa tenebo. Sponte sua quae se tollunt in luminis oras, infecunda quidem, sed laeta et fortia surgunt; quippe solo natura subest. Tamen haec quoque, si quis inserat aut scrobibus mandet mutata subactis, exuerint silvestrem animum cultuque frequenti in quascumque voles artis haud tarda sequentur. Nec non et sterilis, quae stirpibus exit ab imis, hoc faciat, vacuos si sit digesta per agros; nunc altae frondes et rami matris opacant crescentique adimunt fetus uruntque ferentem. Iam quae seminibus iactis se sustulit arbos tarda venit seris factura nepotibus umbram, pomaque degenerant sucos oblita priores et turpis avibus praedam fert uva racemos.
Abbreviated transcription (Latin):
S iluarum fruticũq uiret. nemorũq sacrorũ:
Sunt alii quos ipse uia sibi repperit usus.
Hic plantas tenero abscidens de corpore matrũ
Deposuit sulcis. hic stirpes obruit aruo.
Quadrifidasq sudes. & acuto robore uallos.
S iluarũq aliȩ prossos ꝓpaginis arcus.
e xpectant. & uiua sua planria terra
N il radicis egent aliȩ. summimq putator
haud dubitat terrȩ referens mandare cacum̃:
Quin & caudicib sectis mirabile dictu
⁊.ruditur e sicco radpo oleagina ligno:
Et sepe alterius ramos impune uidemus
U ertere in alterius: mutatãq insita mala
Ferre pirũ & prunis lapidosa rubescere corna:
Quare agtor o ꝓprios generatim discite oultꝰ
agricolę: fructusq feros mollite colendo
Neu segnes iaceant terrȩ : iuuat ismara baccho
Conserere. atq olea magnum uestire taburnũ
Tuq ades inceptumq decurre laborem.
Odecus o famȩ merito pars maxima nr̃ȩ

Expanded text:
silvarum fruticumque viret nemorumque sacrorum. silvarum fruticumque viret nemorumque sacrorum. Sunt aliae, quas ipse via sibi repperit usus. Hic plantas tenero abscindens de corpore matrum deposuit sulcis, hic stirpes obruit arvo quadrifidasque sudes et acuto robore vallos; silvarumque aliae pressos propaginis arcus exspectant et viva sua plantaria terra; nil radicis egent aliae summumque putator haud dubitat terrae referens mandare cacumen. Quin et caudicibus sectis—mirabile dictu— truditur e sicco radix oleagina ligno. Et saepe alterius ramos inpune videmus vertere in alterius mutatamque insita mala ferre pirum et prunis lapidosa rubescere corna. Quare agite o proprios generatim discite cultus, agricolae, fructusque feros mollite colendo, neu segnes iaceant terrae. Iuvat Ismara Baccho conserere atque olea magnum vestire Taburnum. Tuque ades inceptumque una decurre laborem, O decus, o famae merito pars maxima nostrae,
Abbreviated transcription (Latin):
actenus aruorum cultus. & sydera cęli
nunc te bacche canã. nec non siluestria tecũ
U irgulta. & prolẽ tardȩ crescentis oliuȩ
h uc pat̾ olenee tuis hic omnia plena
m unerib: tibi panpineo grauidus autonno
F loret ager. spumat plenis uindemia labris.
h uc pat̾ o lenee ueni : nudataq musto
T ingue nouo mecũ direptis crura coturnis:
Principio : arborib: uaria .ẽ. natura creandis:
Namq aliȩ nullis hominum cogentib ipsȩ
S ponte sua ueniunt. camposq & flumina late
c urua tenent. ut molle siler. lentȩq genestȩ.
Populus & glauea canentia fronde salicta:
Pars aut̃ posito surgunt de semine: ut alte
Castaneę: nemorũq ioui quȩ maxima frondae
a esculus atq habitȩ grais oracula quercus
P ullulat abradict aliis densissima silua.
Vt cerasis. ulmisq etiam parnasia laurus
Parua : sub ingenti matris se subicit umbra:
Hos natura modos primũ dedit. his genus ome

Expanded text:
actenus arvorum cultus et sidera caeli, actenus arvorum cultus et sidera caeli, nunc te, Bacche, canam, nec non silvestria tecum virgulta et prolem tarde crescentis olivae. Huc, pater o Lenaee—tuis hic omnia plena muneribus, tibi pampineo gravidus autumno floret ager, spumat plenis vindemia labris— huc, pater o Lenaee, veni nudataque musto tingue novo mecum direptis crura cothurnis. Principio arboribus varia est natura creandis. namque aliae nullis hominum cogentibus ipsae sponte sua veniunt camposque et flumina late curva tenent, ut molle siler lentaeque genestae, populus et glauca canentia fronde salicta; pars autem posito surgunt de semine, ut altae castaneae nemorumque Iovi quae maxima frondet aesculus atque habitae Grais oracula quercus. Pullulat ab radice aliis densissima silva, ut cerasis ulmisque; etiam Parnasia laurus parva sub ingenti matris se subicit umbra. Hos natura modos primum dedit, his genus omne
Abbreviated transcription (Latin):
di patrii indigetes & romule. uestaq mat̾.
Q uȩ tuscũ tyberim e romana palatia seruas
anc saltem euerso iuuenẽ succurrere seclo
Ie ꝓhibete satis iam pridem sangune nr̃o
aomedonteȩ luimus ꝑiuria troiȩ
am pridem nobis celi te regia cesar
niudet. atq hominum queritur curare triũ phos:
uippe ubi fas uersum atq nefas. tot bella ꝑ orbem.
am multȩ scelerũ facies: non ullus aratro
Signus honos: squalent abductis arua colonis.
et curuȩ rigidum falces conflantur in ensem:
h inc mouet eufrates. illinc germania bellum:
Uicinȩ ruptis inter se legibus urbes
arma ferunt. seuit toto mars impius orbe
Ut cũ carcerib sese effudere quadrigę:
addunt in spatia. & frustra retinacula tendens
Fertur equis auriga neq audit currus abenas
Nactenus aruorũ cultus & sidera celi
P ampineas canit ille comas. collisq uirentis
d escriptasq lici uites e dona lyȩi
atq oleȩ ramos pomorum exordine letus

Expanded text:
Di patrii, Indigetes, et Romule Vestaque mater, Di patrii, Indigetes, et Romule Vestaque mater, quae Tuscum Tiberim et Romana Palatia servas, hunc saltem everso iuvenem succurrere saeclo ne prohibete! Satis iam pridem sanguine nostro Laomedonteae luimus periuria Troiae; iam pridem nobis caeli te regia, Caesar, invidet atque hominum queritur curare triumphos; quippe ubi fas versum atque nefas: tot bella per orbem, tam multae scelerum facies; non ullus aratro dignus honos, squalent abductis arva colonis et curvae rigidum falces conflantur in ensem. Hinc movet Euphrates, illinc Germania bellum; vicinae ruptis inter se legibus urbes arma ferunt; saevit toto Mars inpius orbe; ut cum carceribus sese effudere quadrigae, addunt in spatia et frustra retinacula tendens fertur equis auriga neque audit currus habenas. actenus aruorum cultus et sidera caeli, Pampineas canit inde comas collisque uirentis Descriptasque locis uites et dona Lyaei Atque oleae ramos, pomorum et condere fetus
Abbreviated transcription (Latin):
Ingens &e simulachra modis pallentia miris
Uisa sub obscurũ noctis pecudesq locutȩ
In fandum: sistunt amnes: terrȩq de hiscunt
Et mestũ in lacrimat templis ebur. aeraq sudan
Proluit in sano contorquens uertice siluas
łluuiorũ rex eridanus. camposq ꝑ om̃s
Cum stabulis arm̃ta tulit nec tẽpore eodem
Tristibus aut extis fbrȩ apparere minaces
A ut puteis manare cruor cessauit. & alte
ꝑnoctem resonare lupis ululantib urbes:
ri on alias cęlo ceciderunt plura sereno
Fulgura. nec diri tociens arsere cometȩ
Ergo int̃ sese paribus concurrere telis
Romanas acies iterum uidere philippi
Nec fuit indignũ superis bis sanguine nr̃o
Emathiã .e. latos hȩmi pinguescere campos:
Scilice & tempꝰ ueniae cum finibus illis
a gricola in curuo terrã molitus aratro
e xesa inueniet scabra rubigine pila.
a ut grauib rastris galeas pulsabit in anes.
a randiaq: effossis mirabitur ossa sepulchris:

Expanded text:
ingens et simulacra modis pallentia miris ingens et simulacra modis pallentia miris visa sub obscurum noctis, pecudesque locutae, infandum! sistunt amnes terraeque dehiscunt et maestum inlacrimat templis ebur aeraque sudant. Proluit insano contorquens vertice silvas fluviorum rex Eridanus camposque per omnis cum stabulis armenta tulit. Nec tempore eodem tristibus aut extis fibrae adparere minaces aut puteis manare cruor cessavit et altae per noctem resonare lupis ululantibus urbes. Non alias caelo ceciderunt plura sereno fulgura nec diri totiens arsere cometae. ergo inter sese paribus concurrere telis Romanas acies iterum videre Philippi; nec fuit indignum superis, bis sanguine nostro Emathiam et latos Haemi pinguescere campos. Scilicet et tempus veniet, cum finibus illis agricola incurvo terram molitus aratro exesa inveniet scabra robigine pila aut gravibus rastris galeas pulsabit inanis grandiaque effossis mirabitur ossa sepulchris.
Abbreviated transcription (Latin):
Ire neq a terra moneat conuellere funem:
At si cum referetq diem. condetq relatum
Lucidus orbis erie. frustra terrebere nymbis.
Et claro siluas cernes aquilone moueri
Deniq quid uesꝑ serus uehat unde serenas
Uentus agat nubes. quid cogitet humidus auster
Sol tibi signa dabit: solem quis dicere falsum
Audeat. ille etiam cecos instare tumultus
Sepe monet. fraudemq & oꝑta tumescere bella:
Ille &iam extincto miseratus cesare romã:
Tum caput obseura nitiddni ferrugine texit.
Impia q ȩt̃nam timuerunt scła noctem:
Tempore quãꝗ illo tellus quoq & equora ponti
Obsceniq canes. in portunȩq uolueres
Signa dabant: qͦtiens cyelopum efferuere in agros
Uidimus undantẽ ruptis fornacibus ethnam
łlãmarũq globos lique factaq uoluere sara:
Armorũ sonitũ toto germania cęlo
audiit: in solitis tremuerunt motib alpes.
Uax quoq ꝑ lucos uulgo eraudita silentes

Expanded text:
ire, neque a terra moneat convellere funem. ire, neque a terra moneat convellere funem. At si, cum referetque diem condetque relatum, lucidus orbis erit, frustra terrebere nimbis et claro silvas cernes Aquilone moveri. Denique quid vesper serus vehat, unde serenas ventus agat nubes, quid cogitet humidus Auster, sol tibi signa dabit. Solem quis dicere falsum audeat. Ille etiam caecos instare tumultus saepe monet fraudemque et operta tumescere bella. Ille etiam exstincto miseratus Caesare Romam, cum caput obscura nitidum ferrugine texit inpiaque aeternam timuerunt saecula noctem. Tempore quamquam illo tellus quoque et aequora ponti obscenaeque canes inportunaeque volucres signa dabant. Quotiens Cyclopum effervere in agros vidimus undantem ruptis fornacibus Aetnam flammarumque globos liquefactaque volvere saxa! Armorum sonitum toto Germania caelo audiit, insolitis tremuerunt motibus Alpes. Vox quoque per lucos volgo exaudita silentis
Abbreviated transcription (Latin):
N otaq seruati soluent in littore nautȩ:
E laueo & panopeȩ & in oo melicertȩ:
Sol quoq e exoriens & cũ se aodet in undas
Signa dabit solem certissima signa secunt᷑
& quȩ mane refert. & quȩ surgentib: astris:
Ille ubi nascentẽ maculis uariauerit ortum.
Conditus in nubẽ. medioq refugerit orbes
S uspecti tibi sint imbres namq urge & alto
Arboribusq satisq nothus. pecoriq sinister
Ast ubi sub lucem densa int̾ nubila sese
Diuersi erumpent radu. aut ubi pallida surgo
Tytoni croceum linquens aurora cubile.
Heu male tũ mites defendit pampinus uuas.
Tam multa in tectis crepitans salit horrida grando
Hoc etiam emenso cum iam decede olympo
Profuerit meminisse magis. nam sepe uidemꝰ
Ipsius in uultu uarios errare colores.
Ceruleus : pluuiam denuntiat. igneus: euros:
S in maculȩ incipient rutilio in miscerier igni.
Omnia tum parit̾ uentos nimbisquę uidebis
Feruere: non illa quisꝗ me nocte ꝑ altum

Expanded text:
, votaque servati solvent in litore nautae , votaque servati solvent in litore nautae Glauco et Panopeae et Inoo Melicertae. Sol quoque et exoriens et cum se condet in undas signa dabit; solem certissima signa sequuntur, et quae mane refert et quae surgentibus astris. Ille ubi nascentem maculis variaverit ortum conditus in nubem medioque refugerit orbe, suspecti tibi sint imbres; namque urget ab alto arboribusque satisque Notus pecorique sinister. Aut ubi sub lucem densa inter nubila sese diversi rumpent radii aut ubi pallida surget Tithoni croceum linquens Aurora cubile, heu male tum mitis defendet pampinus uvas: tam multa in tectis crepitans salit horrida grando. Hoc etiam, emenso cum iam decedit Olympo, profuerit meminisse magis; nam saepe videmus ipsius in voltu varios errare colores: caeruleus pluviam denuntiat, igneus Euros; sin maculae incipient rutilo inmiscerier igni, omnia tum pariter vento nimbisque videbis fervere. Non illa quisquam me nocte per altum
Abbreviated transcription (Latin):
Haud equidem credo quia sit diuinitus illis
Ingeniũ. aut rerũ fato prudentia maior
Uerum ubi tempestas & cęli mobilis humor
Mutauere uias . & iuppiter humidus austris
Densat erant quȩ rara modo quȩ densa relarat .
Uertunt᷑ species animorũ & pectora motus.
Nunc alios alios dum nubila uentus agebat
Concipiunt: hinc ille auium concentꝰ in agris.
Et letȩ pecudes. & ouantes guiture corui:
Si uͦ solem ad rapidũ. lunasq sequentes
Ordine respicies: numꝗ te crastina fallet
Hora: neq insidiis noctis capiere serenȩ:
Luna reuertentes cum primũ colligit ignes.
Sinigrũ obscuro comprenderit aera cornu
M ax imus agricolis pelagoq parabitur imber
At si uirgineũ suffuderit ore ruborem
Uentus erit. uento semꝑ rubet aurea phȩbe
SI In ortu quarto : namq is certissimus a uetor
Pura neq obtusis percelum cornibus ibit :
Totus ae ille dies. et qui nascentur ab illo
Ex actũ ad mense pluuia. uentisq carebunt¬

Expanded text:
haud equidem credo, quia sit divinitus illis haud equidem credo, quia sit divinitus illis ingenium aut rerum fato prudentia maior; verum ubi tempestas et caeli mobilis humor mutavere vias et Iuppiter uvidus austris denset, erant quae rara modo, et, quae densa, relaxat, vertuntur species animorum et pectora motus nunc alios, alios, dum nubila ventus agebat, concipiunt: hinc ille avium concentus in agris et laetae pecudes et ovantes gutture corvi. Si vero solem ad rapidum lunasque sequentis ordine respicies, numquam te crastina fallet hora neque insidiis noctis capiere serenae. Luna, revertentis cum primum colligit ignis, si nigrum obscuro conprenderit aera cornu, maxumus agricolis pelagoque parabitur imber; at si virgineum suffuderit ore ruborem, ventus erit; vento semper rubet aurea Phoebe. Sin ortu quarto, namque is certissimus auctor, pura neque obtunsis per caelum cornibus ibit, totus et ille dies et qui nascentur ab illo exactum ad mensem pluvia ventisque carebunt