comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicari: cum tenebre orte fuerint. Qnͣ¬
do tenebrascit. & qnͣdo ñ st̃ tenebre.
Oꝑ amini donec lum̃ inuob ẽ. Lunĩ in te
e. si habes inte dicentẽ. ego sum lum̃
mundi. Quamdui tͥ ista sux oritur.
clarifica dm̃ sciens quia future sunt
tenebre. Nec tͥ expedit ut ca opꝑiaris s
ante quam fiant da głam deo: forsitan
intelligemus p̃sens capitulũ. si de e¬
nangelio sumpserimꝰ exemplũ. qđ ita
contexit᷑. Oꝑamini donec dies ẽ. ue¬
niet nox quando nullus potest oꝑa¬
ri. Diem ibi scłm istud nuncupauit.
Et necessario apposi ibi. scio quippe
inaliis locis dusonantiã p̃sentib ex di¬
ci uocabulo significari. Diem utiq nun¬
sideres post consumiationẽ mundi
lugubre. illud qđ passurum ẽ. unu̾sũ
pene hominũ gemis. ꝓ his que pecca¬
uit: uidebis quomͦ tenebre occupature
sint omiã. & nullus possit in illo tem¬

Expanded text:
praedicare, cum tenebrae ortae fuerint. Quando tenebrescit, et quando non sunt tenebrae? Operamini donec lumen est in vobis. Lumen in te est, si habes in te dicentem: Ego sum lumen mundi . Quamdiu tibi lux ista oritur, clarifica Deum, 831 sciens quia futurae sunt tenebrae. Nec tibi expedit, ut eas opperiaris; sed antequam fiant, da gloriam Deo. Forsitan telliges praesens capitulum, si de Evangelio sumpseris exemplum, quod ita contexitur: Operamini donec dies est, venit nox quando nullus potest operari . Diem ibi saeculum istud nuncupavit, et necessario apposui ibi. Scio quippe in aliis locis dissonantia praesentibus ex diei vocabulo significari. Diem itaque nunsideres post consummationem mundi lugubre illud, quod passurum est universum pene hominum genus pro his quae peccavit, videbis quomodo tenebrae occupaturae sint omnia, et nullus possit in illo tem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥilam putant głam. illud ẽ. cũ ali¬
quis obsapientiam suam eleuatur.
aut conscius sibi ẽ. quia decẽ iam
annis res uenerias non tetigerit: si¬
ue ab infantia inter mundos castosq
ꝑ manserit. Rursumq alius erigitur
quia uincula ꝓ xp̃o portauerit. Rec¬
ta quidẽ iudentur ħ omnia ẽẽ sub¬
iacentia quadam ꝑsuasione ad głan¬
clum. S ne in his quid si tam̃ seqͥ
mur ueritatem rationabilit᷑ quis ef¬
fertur: quia & in reb bonis gła ñ ẽ.
sine discrimine. Paulus habuit mat̾iã
elationis: habens inse uisiones reuelati¬
ones. signa. uirtutes. ꝓpter iabores qͦs
constituit. contendens ubi xp̃s ñ erat
nominatus. ibi iacere fundam̃tum. hȩc
omnia mat̾ie erant głationum. &e si
expedit dicere uerisimiles cause que
honestam subicerent iactationẽ. S qͥa
quomͦ ei largitus ẽ reuelationes &
ter dñm rogauit scilicet ut ab eo disce
deret angelus sathane. qui uixta dispen¬
sationẽ erat ei appositus. S respondit

Expanded text:
quidam putant, gloria, illud est, cum aliquis ob sapientiam suam elevatur, aut conscius sibi est, quia decem jam annis res venereas non tetigerit, sive ab infantia integer, castusque permanserit. Rursumque alius erigitur, quia vincula pro Christo portaverit. Recta quidem videntur haec 830 omnia, et subjicientia quamdam persuasionem ad gloriandum; sed ne in his quidem si tamen simur veritatem, rationabiliter quis effertur: quia et in rebus bonis gloriari non est sine discrimine. Paulus habuit materiam gloriationis, habens in se visiones, revelationes, signa, virtutes, propter labores quos constituit, contendens, ubi Christus non erat nominatus, ibi jacere fundamentum. Haec omnia materiae erant gloriationum, et si sic expedit dicere, verisimilis causa quae honestam subjiceret jactationem. Sed quiquomodo ei largitus est revelationes, et ter Dominum rogavit, scilicet ut ab eo dideret angelus Satanae, qui juxta dispensationem ei fuerat appositus. Sed respondit
Abbreviated transcription (Latin):
accensus ẽ. in ira mea: suꝑ uos ardebit.
Post ista que exposuimꝰ & comminatiois
u̾ba ad populum ille qͥ suꝑius oraue¬
rat complet orationẽ: & priorib que
secuntur ad iungit. Tu cognousti dnẽ
memor esto mei. & uisita me: & innocen¬
tem me. fac aꝑsequentib me ñ inpati¬
entia. Et ꝓphetes potest hoc dic̾e usq¬
ad crucemꝰ ꝑsecutionẽ passus ab his qͦs
increpabat: qͥ ueritatem audire nole¬
bant. Inimicꝰ quippe eis factus ẽ. uera
dicens. Potest aut̃ & saluator hȩc dice̾.
usꝙ ad crucem. ꝑsecutionẽ passus apo¬
pulo. ñ inpacientia. Quid ẽ. qͦd ait non
inpacientia : longaniis fiusti semper
hiuc populo delinquenti. s ꝑ hoc quod
etiam adu̾sum me suam erexit temeri¬
tatem: noli eẽ longanimis. Et re uera. ñ
fuit patiens ds̃. Si enĩ consideres tẽpo¬

Expanded text:
accensus est in ira mea, super vos ardebit. Post ista quae exposuimus, et comminationis verba ad populum, ille qui superius oraverat, complet orationem, et prioribus quae sequuntur, adjungit: Tu cognovisti, Domine, memor esto mei, et visita me: innocentem me fac a persequentibus me non in patientia . Et Prophetes potest hoc dicere, persecutionem passus ab his quos increpabat, qui veritatem audire nolebant, inimicus quippe eis factus est vera dicens. Potest autem et Salvator haec dicere, usque ad crucem persecutionem passus a populo, Non in patientia. Quid est hoc quod ait: Non in patientia? Longanimis fuisti semper huic populo delinquenti; sed super hoc quod etiam adversum me erexit temeritatem suam, noli esse longanimis. Et revera non fuit patiens Deus; si enim consideres
Abbreviated transcription (Latin):
tor nr̃: sapientia ẽ. dei. Sapientia ue¬
ro splendor ẽ. lucis ȩt̾nȩ. Sic igitur
saluator semꝑ nascitur. & id circo dicit
ante om̃s colles generat me. ñ ut qͥdã
male segunt genuit. Si semꝑ expatre
generaris a deo ꝑsingulos intellectus.
ꝑ singula oꝑa. & efficeris filius dĩ inxͦ¬

Expanded text:
tor noster sapientia est Dei. Sapientia vetor noster sapientia est Dei. Sapientia vero splendor est lucis aeternae. Sic igitur Salvator semper nascitur, et idcirco dicit: Ante omnes colles generat me, non, ut quidam male legunt, generavit. Si semper ex Patre semper generaris a Deo per singulos intellectus, per singula opera, et efficeris filius Dei in
Abbreviated transcription (Latin):
tui prioris rursus fueris ad peccata con¬
u̾sus: incidisti in id qđ nunc dicitur
peccatorib conũsi sunt ad iniqͥtates pa¬
trum suoꝵ pͥoꝵ. Dicebamus dudum za¬
bulum patrem nrm fuisse antequã ds
factus sit pater si tam̃ etiam nunc non
habemus ⁊abulum patrem. qđ etiam
de iohannis epła approbamꝰ. inqua ita
scͥbit᷑. Omĩs qui peccatum fac̃. exza¬
bulo natus ẽ. Tociens ex zabulo nas¬
cimur. quociens peccamus. In felix ille
qui semꝑ generatur a zabulo: rursũ¬
q multum beatus ẽ. qui ex deo semꝑ.
nascit᷑. Neq enim semel dicam iustũ
ex deo natum: s ꝑ singula uͥtutis oꝑa
semꝑ uistus nascitur ex d̾o. hoc autẽ
ut plenius possit probari: etiam de
saluatoris nr̃i. cotidiana natiuitate di¬
camus liquide id iniustis obtinentes. qđ
de inceps desinit nasci: s quociensc̃ꝙ
ortum fuerit lumen ex quo splendor ori¬
tur. tociens oritur & splendor głe. salua¬

Expanded text:
tui prioris rursus fueris ad peccata contui prioris rursus fueris ad peccata conversus, incidisti in id quod nunc dicitur peccatum: Conversi sunt ad iniquitates patrum suorum priorum. Dicebamus dudum zabulum patrem nostrum fuisse, antequam Deus factus sit pater, si tamen nunc non habemus etiam zabulum patrem: quod etiam de Joannis Epistola approbamus, in qua ita scribitur: Omnis qui peccatum facit, ex zabulo natus est. Toties ex zabulo nascimur, quoties peccamus. Infelix iste qui semper generatur a zabulo. Rursumque multum beatus qui semper ex Deo nascitur. Neque enim semel dicam, justum ex Deo natum, sed per singula virtutis opera semper justus nascitur ex Deo. Hoc autem ut plenius possit probari, etiam de Salvatoris nostri quotidiana nativitate dicamus, liquido id in justis obtinentes quoddeinceps desinit nasci: quotiescumque ortum fuerit lumen, ex quo splendor oritur, toties oritur et splendor gloriae. Salva
Abbreviated transcription (Latin):
to patrum suoꝵ prioꝵ. Diximus hec de
nobis dici. & his qui in nob̾ sunt pec¬
catores. Quomodo gͥ qui int̾ nos pec¬
catores conu̾si sunt ad iniquitates pa¬
trum. & patrũ suoꝵ prioꝵ: Duplices ha
bemus patres: & una species ẽ pessimoꝵ
patrũ.Si quidẽ antequam crederemus
diabolus pater nr̃ fuit: ut sermo euan¬
gelicus ostendit dicens. uos de zabulo
patre nati estis. Cum aut̃ credidimus. fac¬
ti sumus filii dĩ. Si gͦ post hec peccaue¬
rimus conu̾tinꝰ nos ad iniqͥtates: ñ si¬
pliciter patrum. s patrum prioꝵ. Ad pro¬
bationẽ autẽ es rei quia duplices habe¬
ius patres. utimur & dauid testimonio
inquadragesimo quarto psalmo ita di¬
centis. Audi filia & uide. & inclina au¬
rem tuam. & obliuiscere populi tui. &
domus patris tui. Quasi pater qͥppe ce¬
pit. Audi filia. Ergo duplices nri patres
sunt. S obluusc̾e̾ inquit domꝰ patris tui
prioris. Si igitur oblitus domus patris

Expanded text:
to, patrum suorum priorum. Diximus haec de to, patrum suorum priorum. Diximus haec de nobis dici, et his qui in nobis sunt peccatores. Quomodo igitur qui inter nos sunt peccatores, conversi sunt ad iniquitates patrum, et pabemus patres, et una species est pessimorum patrum: siquidem antequam crederemus, diabolus pater noster fuit, ut sermo evangelicus ostendit, dicens: « Vos de diabolo patre nati estis , » cum autem credidimus, facti sumus filii Dei. Si ergo post haec peccaverimus, convertimur non ad iniquitates sipliciter, sed patrum priorum. Ad probationem autem hujus rei, quia duplices habemus patres, utimur et 1144 David testimonio, in quadragesimo quarto psalmo, ita dicentis: Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui. Quasi pater quippe coepit: Audi, filia. Ergo duplices nostri patres sunt. Sed obliviscere, inquit, domum patris tui prioris. Si igitur oblitus domum patris
Abbreviated transcription (Latin):
tem legimus u̾ba diina. ꝓuocantes
eos ad salutẽ. uerba testamenti huiꝰ
& facite illa. Et dix̃ dñs ad me. Inuen¬
ta ẽ. colligatio inuiris uida. & in habi:¬
tantib hierłm. Si peccauerimus nos
qui uiri iuda ꝓꝓter. rpm uocamur: &
inuenti fuerint in nrõ numero pecca¬
quib repperiatur laqueus iniquitatis.
& uincula peccati. intantum ut id qđ
de peccatore dicit᷑ eis ualeat conuenire.
uinculis aut̃ peccatoꝵ suoꝵ unus quisq
constringit᷑. Tunc dic̃ ds̃. inuenta ẽ. colli¬
gatio iniuris uida. Uerũ ñ inueniet᷑.
colligatio in nob̾. Quomͦ autẽ ñ inue¬
nietur colligatio in nob̃. Ssiusq ad
hanc oram colligatio inquibdam ẽ:
s solue omne uinculum iniquitatis.
dissolue obligationes uiolentarum com¬
mutationũ omnẽ conscͥptionẽ iniꝗͣ
dissipa. fr̃ange esurienti panem tuum.
Inuenta ẽ. gͦ colligatio inuiris uida &
inhabitantib bierłm. Conu̾si st̃ adini
ait simpliciter patrũ s cum additam̃¬

Expanded text:
t, legimus verba divina, provocantes eos ad salutem. Verba testamenti hujus, et facite illa. Et dixit Dominus ad me: Inventa est colligatio in viris Juda et in habitantibus Jerusalem. Si peccaverimus qui viri Juda propter Christum vocamur, et inventi fuerint in nostro numero peccaquibus reperiatur laqueus iniquitatis, et vincula peccati, in tantum ut id, quod de peccatore dicitur, eis valeat convenire: « Vinculis peccatorum suorum unusquisque constringitum non invenietur colligatio in nobis. Quomodo autem non invenietur colligatio in nobis, si usque ad hanc horam colligatio in quibusdam est. Sed: Solve omne vinculum iniquitatis, dissolve obligationes violentarum commutationum, omnem conscriptionem iniquam dissipa. Frange esurientibus panem tuum . Inventa est ergo colligatio in viris Juda, in habitantibus Jerusalem. Conversi sunt aait mpliciter, patrum, sed cum additamen
Abbreviated transcription (Latin):
docet ne extollamur. slam cũ multis
uitiis genus uexetur humanũ:. hoc
peccato uł maxie p̃mitur. slec unus
ẽ suꝑbie modus. Alius inrationabili
& stultoꝵ more inhis effertur que
magis pudore digna st̃: aut certe mo¬
dum elationis excedit. Alius quasi ue¬
ri simulatione sedudus. suꝑ his ele¬
uatur. que sibi digna gła putat: cum
& intalib sit ꝑiculosũ głari. Sxemplũ
assumã quod fiat manifestius. Sunt
quidam inco se iactantes quia filii
ducum st̃ & nobili familia nati. Istiꝰ¬
modi homines ne ibrã quidẽ &
imaginẽ elationis suȩ possunt osten¬
dere. Sunt alii qui ideo subleuant᷑
quia potestatẽ habent occidendi ho¬
mines: & ut ipsi putant ea fultisunt
dignitate. ut quoꝵ uelint capita se¬
cent: hoꝵ gł̾a inconfusione sua ẽ Alii
suꝑ diuitus sibi adplaudunt. ñ his
ueris s his diuitiis que deorsũ sunt.

Expanded text:
docet nos ne extollamdocet nos ne extollamvitiis genus vexetur humanum, hoc peccato vel maxime premitur, nec unus est superbiae modus, alius irrationabili et stultorum more, in his effertur, quae magis pudore digna sunt, aut certe modum elationis excedunt; alius quasi verisimili ratione seductus super his elevatur, quae sibi digna gloria putat, cum et in talibus periculosum sit gloriari. Exemplum assumam, quo fiat manifestius. Sunt quidam in eo se jactantes, quia filii ducum sunt, et nobili familia nati: istiusmodi homines ne umbram quidem et imaginem elationis suae possunt ostendere. Sunt alii qui de eo sublevantur, quia potestatem habent occidendi hominem, et, ut ipsi putant, ea fulti sunt dignitate, ut quorum velint capita secent: horum gloria in confusione sua est. Alii super divitias sibi applaudant, non his veris, sed his divitiis quae de
Abbreviated transcription (Latin):
ca que dicuntur audire. Quod aut̃
pcecto audite si ad distinctionẽ eus
pcepti diciturubi post ea infert aurib
ꝑcipite: hoc imꝑat uti m̃te & seusuea
que dicuntur excipiant. sleq ũbo h
Colum loco s momini scͥptura st̃ que¬
aam facilia. & prompta ad intelli¬
gendum. statimq ut lecta fuerint¬
itilitatem legentib tribuunt. St̾
alia sacratiora & in effabilia. & ut
ita dicam. quibdam obscuritatib
inuoluta. De his igitur quȩ latent
& expositione indigent. arbitror nunc dic¬
tum ẽẽ audite. De his autẽ que sine sciu¬
pulo interp̃tantis auditori commodata
st̃: aurib ꝑcipite. ꝑcurramus iniu̾sas
scͥpturas: & ꝓbati nũmularii effecti di¬
camus. hoc dudire debemus. hoc auri¬
bus ꝑcipere. De inde cum audierimꝰ
& ꝑceꝑimꝰ aurib que dicunt᷑. ñ eleue¬
mur: om̃is quippe qui se humiliat ex¬
altabitur. Et saluator nr dicens. disci¬
te a me quia mitis sum & humilis cor¬
de: & inuenietis requiem animab urĩs.

Expanded text:
ea quae dicunt audire, quod autem praecedit, audite, si ad distinctionem ejus praecepti dicitur, quod postea infert, auribus percipite, hoc imperat, ut in mentem et sensum ea quae dicuntur excipiant. Neque vero in hoc solum loco, sed in omni Scriptura sunt quaedam facilia, et prompta ad intelligendum, statimqutilitatem legentibus tribuunt. Sunt alia secretiora et ineffabilia, et ut ita dicam quibusdam obscuritatibus involuta. De his igitur 829 quae latent, et expositione indigent, arbitror nunc dictum esse: Audite: de his autem quae sine scrupulo interpretantis auditori commoda sunt: Auribus percipite. Percurramus universas Scripturas, et probati nummularii effecti dicamus, hoc audire debemus, hoc auribus percipere. Denique cum audierimus et perceperimus auribus quae dicuntur, non elevemur: Omnis quippe qui se humiliat exaltabitur . Et Salvator noster, dicens: Discite a me quia mitis sum, et humilis corde, et invenietis requiem in animabus vestris :
Abbreviated transcription (Latin):
tem diem festum cum discipulis suis
illo eis calicem ꝑpinante. de quo in euã¬
gelio scͥptum ẽ. quod miscuerit eum. &
ita tradiderit. hiesus enĩ letificans dis¬
cipulos. meraco eis poculo ꝓpinat & dic̃.
Accipite &bibite. hic ẽ sanguis m̃s. qui
ꝓ uob̃ effundetur in remissionẽ pecca

Expanded text:
tem diem festum cum Discipulis suis, tem diem festum cum Discipulis suis, illumque eis calicem propinantem, de quo in Evangelio , quod miscuerit eum, et ita tradiderit; Jesus enim laetificans discipulos meracum eis poculum propinat, et dicit: Accipite et bibite: Hic est sanguis meus qui pro vobis effundetur in remissi
Abbreviated transcription (Latin):
ut suppliciis impleantur ob nequitiã.
benedictionib ob uirtutẽ. Exhibeant
sacre litterȩ testimoniũ. quo pacto tor¬
m̃ta seu repmissiones uinum nuncupen¬
tur. Accipe calicẽ uini meri istius & pota¬
bis om̃s gentes. ad quas ego te mitto. hie¬
remias aut̃ hec loquitur suꝑ quod in¬
fert. Et bibent & uoment. & insament
&cadent. Igitur supplicia inp̾senti lo¬
co uinum meracũ nuncupauit: qtł¬
qui bibunt. meraco uino. id ẽ meracis
cia. ñ penitus meraca. s exparte aliqua
temꝑata. Calixenim in manu dm̃. ui¬
n meri plems mixto. Et inclinauit
ex hoc in illud uerũtum̃ fex eiꝰ non est.
ex manita. bibent om̃s peccatores terre.
Siuis & benedictionis calicẽ ꝑ spicere
quẽ bibent iusti. Licet sufficiat sapieu¬
tie testimoniũ inquo ait. bibite uinum
qd miscui uob̾. tam̃ uideo saluatorem
ascentlentem die pasche grande cena¬
culum stratumatq mundatum: & agen-¬

Expanded text:
ut suppliciis impleantur ob nequitiam, ut suppliciis impleantur ob nequitiam, benedictionibus ob virtutem. Exhibeant sacrae litterae testimonium, quo pacto tormenta seu promissiones vinum nuncupentur. « Accipe calicem vini meri istius et potabis omnes gentes, ad quas ego te mitto. » Jeremias autem haec loquitur super quod infert, « et bibent, et voment, et insanient, et cadent. » Igitur supplicia in praesenti loco vinum meracium nuncupavit, quod bibunt meraco vino, id est meracis cia, verum non penitus meraca, sed ex parte aliqua temperata. « Calix enim in mana Domini vini meri, plenus est misto: Et inclinavit ex hoc in hoc: verumtamen fex ejus non est exinanita, bibent ex eo omnes peccatores terrae . Si vis et benedictionis calicem perspicere, 823 quem bibunt justi, licet sufficiat Sapientiae testimonium, in quo ait: Bibite vinum quod miscui vobis , tamen vide Salvatorem ascendentem die Paschae, grande coenaculum stratum atque mundatum, et agen
Abbreviated transcription (Latin):
terẽ suum dicens. Uenite manducate
panes meos. & bibite uinum qđ miscui
num qͦd sapientia miscuit. Rursumq
uinea facta ẽ. dilecto incormi inloco
uberi: plantata deo. que uocatur uinea
sorech. Electa quedam inter om̃s uine¬
as mirabilis. Est aut̃ alia uinea egyp¬
tioꝵ quam ꝑcutit ds̃. scd̃m id qͦd scͥp¬
tum ẽ. ꝑ cussit ingrandine uineas eoꝵ
& ficiis eoꝵ ingelu. Consideremus gͦ
om̃s homines figuralit̾ capaces ẽẽ uimi.
nec aliud eis possumus nom̃ imponere
qui capaces uini st̃. quã utrem eos dicẽ.
quia nequam homo plenus sit uino de
uinea sodomoꝵ & egyptioꝵ. plenꝰ sit
sorech. Uino de quo scͥtũ ẽ. calix tuus
inebrians quã p̾clarus. Uino qͦd mis¬
cuit sapientia. Et hȩc quidem intellec¬
ta mͥn sint. Scdm̃ nequitiã atq uirtutẽ.
Aguoscamꝰ quomodo omnis ut̾ imple¬
bitur uino. Si aut̃ nequitia siue uirtu¬
tib implebunt᷑ utres: consequens ẽ.

Expanded text:
terem suum, dicens: Venite, manducate terem suum, dicens: Venite, manducate panes meos, 822 et bibite vinum, quod miscui num quod Sapientia miscuit. Rursumque: « Vinea facta est dilecto in cornu, in loco uberi , » plantata a Deo, quae vocatur vinea Sorech, electa quaedam et inter omnes as mirabilis. Est autem alia vinea Aegyptiorum, quam percutit Deus, secundum id, quod scriptum est: Percussit in grandine vineas eorum, et ficus eorum in gelu . Consideremus ergo omnes homines figuraliter capaces esse vini, nec aliud eis possumus nomen imponere, qui capaces vini sunt, quam utrium, et dicere quia nequam homo plenus sit vino de vinea Sodomorum et Aegyptiorum, plenus Sorech, vino de quo scriptum est: « Calix tuus inebrians quam praeclarus est! » vino quod miscuit Sapientia. Et haec quidem intellecta mihi sunt, secundum nequitiam atque virtutem, ut agnoscamus quomodo omnis uter impletur vino. Si autem nequitia sive virtutibus implentur utres, consequens est
Abbreviated transcription (Latin):
Scognoscentes ñ cognoscimꝰ. quia omis
uter implebit᷑ uino: Et respondentes si
tantum litterã sequunt᷑. & dicunt nosse
se quia omnis uter implebitur uino: fal¬
lunt. slonenĩ necessario sequit᷑. ut omĩs
uter impleatur uino. Sunt utres oleo
pleni. sunt alii. a qualibet liquentis na¬
ture matĩa aut certe ñ pleni. Dñs autẽ
dic̃ omnẽ utrẽ implendũ uino. Et po¬
pulus respondit. Nunquid cognoscen
genũ mei. sic poterunt interp̃tari. si pͥꝰ
uni differentias ꝑ spexerimus. ut tunc
dictum ẽ. quia omĩs ut̾ implebit᷑ itino.
Siue enĩ quis bonꝰ ẽ. ut ita loquar int̾
utres. ut̃ implebit᷑ uino bonitatis suȩ.
siue malus iuxta hoc qđ malus ẽ. malo
uino implebitur. Quomodo gͦ possumꝰ
de his scͥpturis acciꝑe differentias uini:
Suꝑ malo uino ista conscͥpta st̃. De ui¬
Uenenum draconũ uinum eoꝵ: & urꝰ
aspi. tẽ dum insanabile. De bono aut̃¬
hec dicunt᷑. Calix tuus inebrians quã
preclarus. Et sapientia conuocat ad cra¬

Expanded text:
cognoscimus Al. cognoscemus, quia omnis uter implebitur vino? Haec respondentes, si tantum litteram sequuntur, et dicunt nosse se, quia omnis uter implebitur vino, falluntur. Non enim necessario sequitur, ut omnes utres impleantur vino. Sunt utres oleo pleni: sunt alii a qualibet liquentis naturae materia vacui, aut certe non pleni. Dominus autem dicit omnem utrem implendum pulus respondit: « Nunquid cognoscentm ingenii mei sic poterunt interpretari, si prius vini differentias perspexerimus, ut tunc dictum est, quia omnis uter implebitur vino. Sive enim quis bonus est ut ita loquar inter utres, uter implebitur vino bonitatis suae: sive malus juxta hoc, quod malus est, malo vino implebitur. Quomodo ergo possumus de Scripturis accipere differentias vini? Super malo vino ista conscripta sunt: De vivenenum draconum vinum eorum, et virus aspidum insanabile . De bono cuntur: Calix tuus inebrians quam praeclarus est ? Et sapientia convocat ad cra
Abbreviated transcription (Latin):
tura sit bestiȩ turbidȩ. & feroci mortu¬
oꝵ cadauerib uiuentis. quȩ semꝑ se¬
pulchris & ossib incubat. Hunquid
spelunca hyene. hereditas mea michi
Aut spelunca incircuitu eiꝰ  Qm̃ tales
st̃. imꝑo uob̃ angeli. ut etatis. & congre¬
getis bestias. & tradatis eos ad dilace¬
randum. Ite congregate om̃s bestias
agri ueniant & manducent eam. Uene¬
runt bestiȩ agri. deuorauert̃ popłm.
uideoꝵ uide exesa corda omniũ a for¬
titudinib contrariis. Si illis ds non
peꝑcit. s ait ite congregate bestias.
qͣnto magis nob̾ ñ parcet si ñ fecerimꝰ
legẽ eiꝰ. si sermonẽ euangelii neglexe¬
rimꝰ. Rursum dic̃ ite c̃gregate bestias
& tͣclite eã S nos confidamus indño. &
in oratione dicamus. ne tradas bestiis
animã confitentẽ tͥ. Agamus peniten¬
tiam suꝑ peccatis nr̃is. confiteamur de¬
licta que fecimus. & bestiis non trade¬
mur: quin potius angłi uenient. qui

Expanded text:
tura sit, bestiae rabidae et ferocis, mortutura sit, bestiae rabidae et ferocis, mortuorum cadaveribus viventis, quae semper sepulcris et ossibus incubat. Numquid spelunca hyaenae haereditas mea mihi, aut spelunca in circuitu ejus? Quoniam tales sunt, impero vobis, angeli, ut eatis, et congregetis bestias, et tradatis eos ad dilacerandum. Ite, congregate omnes bestias agri, veniant, et manducent eos. Venerunt bestiae agri, devoraverunt populum Judaeorum. Vide exesa corda omnium a fortitudinibus contrariis. Si illis Deus non pepercit, sed ait: Ite, congregate bestias, quanto magis nobis non parcet? Si non fecerimus legem ejus, si sermonem Evangelii neglexerimus, rursum dicet: Ite, congregate bestias, et tradite eam. Sed nos confidamus in Domino, et in oratione dicamus: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi . Agamus poenitentiam super peccatis nostris, confiteamur delicta quae fecimus, et bestiis non trademur: quin potius angeli venient, qui
Abbreviated transcription (Latin):
la erat hereditas eiꝰ possiones angelicȩ:
& scãrum ordo uirtutum. Dedi dilectã
animã meã: inmanib inmicoꝵ meoꝵ.
Tradidit animã suam inmanib inimi¬
coꝵs suoꝵ. inmanus iudeoꝵ int̾ficientiu
eum. in manus pͥncipum: cong̾gatoꝵ ad¬
u̾sum se. in manus regum. quando asti¬
terunt reges t̾rȩ & pͥncipes conuenerunt
leo insilua. Itaq suꝑ terram erat here¬
ditas eius quam sibi elegerat inposses¬
sionẽ. quȩ pars eiꝰ fuerat. Efferata ẽ. adũ¬
sum eum. & facta ẽ. hereditas eiꝰ id ẽ. iu¬
dei quasi leo insilua. Nec mirandũ ẽ.
ad p̾sentẽ diẽ leones insilua sunt ana¬
thematizantes dñm iħm. & blaspheman¬
tes illum & insidiantes credentib nomi¬
ni eius. fãcta ẽ hereditas mea michi sic̃
leo insilua. dedit suꝑ me uocẽ suam
ideo odiui eã. Nunquid spelunca ẽ. hye¬
ne. hereditas mea michi: De sua heredi¬
tate p̃nunciat qͦd spelunca hyene fu¬

Expanded text:
la erat haereditas ejus, possessiones Angelicae, la erat haereditas ejus, possessiones Angelicae, et sanctarum ordo virtutum. Dedi dilectam animam meam in manus inimicorum meorum. Tradidit animam suam in manus inimicorum suorum, in manus Judaeorum interficientium eum, in manus principum congregatorum adversum se, in manus regum, quoniam: Astiterunt Reges terrae, et principes convenerunt leo in silva . Ista quae super terram erat haereditas ejus quam sibi 820 elegerat in possessionem, quae pars ejus fuerat, efferata est adversus eum, et facta est haereditas ejus, id est, Judaei quasi leo in silva. Nec mirandum est ad praesentem diem leones sunt in silva, anathematizantes Dominum Jesum, et blasphemantes illum, et insidiantes credentibni ejus. Facta est haereditas mea mihi sicut leo in silva. Dedit super me vocem suam, ideo odivi eam. Numquid spelunca est hyaenae haereditas mea mihi ? De sua haereditate praenuntiat, quod spelunca hyaenae fu
Abbreviated transcription (Latin):
id dicit᷑ manu factũ. qͦd assidet insensi¬
bili simulacio eodẽ uocatũ nomine quo
uocatur id qͦd ꝑ manus factum ẽ. sic &
nunc terra appellat᷑ is angłs qui p̾positꝰ ẽ
terre. Nec hoc tantum accipias interra.
& aque angelus eiꝰ uocabulo nuncupat᷑:
uixta illud quod inalio loco dicit᷑. Uider̃
te aquę & timuerunt & turbate sunt abys¬
si. multitudo sonitus aquarũ uocẽ dedert̃
nubes: & enĩ sagitte tuȩ tnͣsierunt. De reli¬
qui domũ meam. dinisi hereditatẽ meã:
dedi delictam animam meã inmanus
inimicoꝵ eiꝰ.Uide mͥ eum qui informa
dĩ consistebat incelis. Uide domũ eiꝰ. thro¬
nos & excelsas quasq uirtutes. Si autẽ
uis aliquid sullimiꝰ intellig̾e. ꝓpt̾ hoc qđ
ait. ego inpatre & pater in me: uide domũ
eiꝰ patrẽ dm̃. Reliquit patrẽ suum. & ma¬
trem suam. celestem hierus alem. uenitq
inhunc terrenum locum & ait: reliqui
domũ meã dimisi hereditatẽ meam. Ii¬

Expanded text:
idem dicitur maledictus, qui assistet insensiidem dicitur maledictus, qui assistet insensibili simulacro, eodem vocatus nomine, quo vocatur id quo manufactum est: sic et nunc terra appellatur is angelus qui praepositus est terrae. Nec hoc tantum accipias in terra; et aquae etiam Angelus ejus vocabulo nuncupatur, juxta illud quod in alio loco dicitur: Viderunt te aquae et timuerunt, turbatae sunt abyssi. Multitudo sonitus aquarum, vocem dederunt nubes, etenim sagittae tuae transierunt. Dereliqui domum meam, dimisi haereditatem meam . Dedi dilectam animam meam, in manus inimicorum ejus . Vide mihi eum qui in forma Dei consistebat in coelis. Vide domum ejus, Thronos, et excelsas quasque Virtutes. Si autem vis aliquid sublimius intelligere propter hoc quod ait: Ego in Patre, et Pater in me: vide domum ejus Patrem Deum. Relinquit patrem suum, et matrem suam coelestem Jerusalem, venitque in hunc terrenum locum, et ait: Reliqui domum meam, dimisi haereditatem meam. Il
Abbreviated transcription (Latin):
agri arescit amalicia habitantium int̾ia:
Quasi animal sit t̾ra. sic nc̃ loquit᷑ ꝓpħa
dicens lugere eam. quando mali sunt
habitatores qui in ea commorent᷑. Per
unũ quẽq enĩ urm t̾ĩa aut letatur
in uirtutib accolarum. aut luget inintiis
Si aut̃ t̾ra. consequent̾ & elem̃ta cetera ex
quib & aqua id ẽ angelus qui suꝑ aquã
constitutus ẽ. Neq enim aliter possum lu¬
gentẽ t̾ram exponere. seuletantẽ. Nec sen¬
sus recipit ut insensibile corpus sentire cre¬
damus. nisi ut intelligamus omnib reb
angelos p̃sidere. tam terre & aquȩ quam ae¬
ri. & igni id ẽ. pͥncipatus & elem̃tis. & hoc
ordine ꝑueniri ad omĩa animalia. ad
omnẽ germen. Ad ipsa quoq astra. alius
angelus p̃positꝰ ẽ. terris: Atq ita om̃s hi
angeli cum quib u̾samur int̾ra: gaudent
peccamus. Lugebit terra ab omnib inhabi¬
tantib inea. Sodem nomine angłm terrȩ.

Expanded text:
agri arescet a malitia habitantium in terra? agri arescet a malitia habitantium in terra? Quasi animal sit terra, sic nunc loquitur propheta, dicens lugere eam quando mali sunt habitatores, qui in ea commorantur. Per unumquemque enim nostrum terra, aut laetatur in virtutibus accolarum, aut luget in vitiis. Si autem terra, consequenter et elementa caetera, ex quibus et aqua, id est, angelus qui super aquam constitutus est. Neque enim aliter possum lugentem terram exponere, seu laetantem: nec sensus recipit, ut insensibile corpus sentire credamus: nisi ut intelligamus, omnibus rebus angelos praesidere, tam terrae et aquae, quam aeri et igni, id est, principari elementis, et hoc ordine pervenire ad omnia animalia, ad omne germen, ad ipsa quoque astra coelestia. Alius angelus praepositus est terris: atque ita omnes ii angeli, cum quibus versamur in terra, gaudent . Lugebit 819 terra ab omnibus inhabitantibus in ea. Eodem nomine angelum terrae
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝓmerito sustinere. Habundauerunt
enim om̃s qui spreuert̃ contempnentes.
hiqui adu̾sum conditorẽ rabidis faucib
latrant. quia inblasphemis sermonib
criminant᷑. Ab undauert̃ plantati sunt.
&e radicẽ misert̾. ꝓ creauert̾ filios. & fece¬
runt fructus. Quantos fructus marcion
fec̃. pro creans filios infidelitatis: Qnͣtos
basilides. Quantos ualentinus : De his
quippe nunc ꝓpħat dicens ꝓcreauert̃
filios. & fecerunt fructũ. Prope esto ori
eoꝵ: & longe a renib eoꝵ. Nominant
iħm. & non habent eum. sieq enĩ illũ
confitentur ut xp̃m. Et tu dñe nosti &
ꝓbasti cor meum inconspectu tuo. Scĩfi¬
ca illos indie int̾fectionis eoꝵ. Quid fa¬
ciam ut hoc exponam. Torm̃ta scĩficati¬
onẽ uocat eoꝵ qui torquentur. Sc̃ifica
quippe eos ait indie interfedionis eoꝵ:
id est per hoc quod interficis eos scĩfi¬
ca eos. Quem enim diligit dñs corripit:
flagellat aut̃ omnẽ filium quẽ recipit.
Quousq lugebit terra & fenum omnem

Expanded text:
eo pro merito sustinere. Abundaverunt enim omnes qui spreverunt contemnentes, ii qui adversum conditorem rabidis faucibus latrant, qui eum blasphemis sermonibus criminantur: Abundaverunt, plantati sunt, et radicem miserunt; procreaverunt filios et fecerunt fructus. Quantos fructus Marcion fecit procreans filios infidelitatis? quantos Basilides? quantos Valentinus? De his quippe nae, prophetat dicens: Procreaverunt filios, et fecerunt fructum. Prope es tu ori eorum, et longe a renibus eorum . Nominant Jesum, et non habent eum, neque enim illum confitentur ut Christum. Et tu, Domine, nosti, et probasti cor meum in conspectu tuo. Sanctifica illos in die interfectionis eorum . Quid faciam ut hoc exponam? Tormenta sanctificationem vocat eorum qui torquentur. Sanctifica quippe eos, ait, in die interfectionis eorum, id est, per hoc, quod interficis eos, sanctifica eos. Quem enim diligit Dominus corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit . Quousque lugebit terra, et fenum omne
Abbreviated transcription (Latin):
auditorẽ. Iam ñ ẽ. apud eos. qui possit
dicẽ. quasi sapiens architedus funda¬
m̃tum posui. Migratert̃ ab eis architec
q post eos credidert̃. Infame gͦ ille po¬
pulus derelictus ẽ. adducã quippe ma¬
la suꝑ inhabitantes anatoth in anno ui¬
sitationis eoꝵ. Iustus es dñe. quia excu¬
sabo me apud te. Ueruntam̃ iudicia
loquar adte. Quid ẽ. qͦd uia peccatoꝵ
prosꝑat᷑: habundauert̃ om̃s qui spreue

Expanded text:
i. Jam non est apud eos, qui possit dicere: « Quasi sapiens architectus fundamentum posui . » Migraverant quicumque post eos crediderunt. In fame ergo ille populus derelictus est: Adducam quippe mala super inhabitantes Anathoth, in anno visitationis eorum. Justus es, Domine, quia excusabo me apud te. Verumtamen judicia loquar ad te. Quid est, quod via peccatorum prosperatur? Abundaverunt omnes, qui spreve
Abbreviated transcription (Latin):
mater. s uxta id qͦd homo ẽ. sic̃ & in
alio ꝑpħa. heu michi inquit anima
quia piit reuertens interra. Anima
autem hominis ẽ. quȩ conturbatuR
⁊ tͥstis ẽ. usq ad mortem. non uerbũ
quod erat aprincipio apud dm̃. qͦd
nunquam metuit. nunquam tur
sed homo qui istos patitur affectus ut
sepe exposiumus. Quasi quem me
geniusti uirum qui uidicer. & discer¬
nar omni terre. Si consideres ubiq
martyres condempnatos. & de singu
lis eccłiis exhibitos ad tͥbunal. uide¬
bis quomodo ꝑ singulos martyres
inꝑhibentib cum dignitate testimo¬
nium iudicatur: & hoc fideliter susci
piens. quia non te dixerit eẽ incarcẽ
cum fueris incarc̾e: non te esurire.
sum. Incarc̾e inquit fui. & uenistis
adime. Esuriuii: & dedistis mͥ man¬
ducare. Sitiui & potastis me. Itaq
etiam si condempnatur xp̃ĩanus. ñ

Expanded text:
mater, sed juxta id quod homo est, sicut in alio propheta: Heu mihi, inquit, anima mea, quia reverens periit a terra. Anima autem hominis est quae conturbatur, et tristis est usque ad mortem, non Verbum quod erat a principio apud Deum, quod numquam moeret, numquam turbsed homo qui istos patitur affectus, ut saepe exposuimus: Quare me genuisti virum, qui judicer, et discernar omni terrae? . Si consideres ubique malis ecclesiis exhibitos ad tribunal, videbis quomodo per singulos martyres in perhibentibus veritati testimonium judicatur: et hoc fideliter suscipe, sciens quia non te dixerit esse in carcere, cum fueris in carcere, non te esurire csum. « In carcere, inquit, fui et venistis ad me, esurivi et dedistis mihi manducare, sitivi et potastis me . Itaque etiam si condemnatur Christianus, non
Abbreviated transcription (Latin):
ad meliora: dix̃ ei. Ego sum qui te edu¬
absq eo ẽẽ credamus: qui dispensans
uniu̾sa & regens uitam nram ꝓ quali¬
tatib meritoꝵ accedentium diu̾sa mo¬
deratur sleq enĩ micans aliqͦd sidus.¬
uł fetontis ut auint uł corrupti catamiti
stessa. nrõꝵ causas continet negotioꝵ. Et
iuxta unum quid̃ argumentum interrã
chaldeoꝵ ẽ. qui supradictis raciocinatio¬
nib credidit: uxta aliud uero ascendit
quis suꝑ tecta. & ueneratur miliciã celi.
Inuenimus aut̃ inhieremia multam ex
his comminationẽ qui litant militiȩ cȩ

Expanded text:
ad meliora dixit ei: Ego sum, qui te eduad meliora dixit ei: Ego sum, qui te eduabsque eo esse credamus, qui dispensans universa, et regens vitam nostram pro qualitatibus meritorum, accidentium diversa moderetur. Neque enim micans aliquod sidus,Phaetontis, ut aiunt, vel corrupti catamiti stella nostrorum causam continet negotiorum. Et juxta unum quidem argumentum in terra Chaldaeorum est, qui supradictis ratiocinationibus credidit; juxta aliud vero ascendit quis super tecta, et veneratur militiam coeli. Invenimus autem in Jeremia multam et his fieri comminationem, qui liba
Abbreviated transcription (Latin):
milit̾ affligentia. chaldeoꝵ uero terrã.
ob id quia plurima que gerunt᷑ interris
bis ex earum mitib asserant fieri eos eẽ.
diximꝰ qui talib se ꝑ suasionibꝰ dedica¬
uerunt. Omĩs gͥ qui his credit: interra
chaldcoꝵẽ. Si quis urm̃ mathematicoꝵ
deliramenta sectatur. interra chaldeoꝵ.
ẽ. Si quis natiuitatis diẽ supputat. & ua¬
riis horarum momentoꝵq ratiocina
taliter & taliter figurate. faciunt hoiẽs
luxuriosos. ad ulteros. castos. aut certe
qd̾ cumq eoꝵ: iste interra chaldeoꝵ ẽ.
Iam quidam estimant xp̃ianos exastro
sapitis. quot quot dictis istis creditis: in
terra chaldeoꝵ estis. Comminanᷤ gͦ ds̃¬
his qui interra chaldeoꝵ sunt. his spũ¬
aliter comininatur. qui se ipsos genea¬
logiis. & fato consecrauerint: asserenteᷤ
cuncta que int̾ mortales fiant aut
ex astroꝵ motib aut ex fati necessitate
pendere. S ds̃ abraham. p romouens

Expanded text:
militer affligentia. Chaldaeorum vero terram, militer affligentia. Chaldaeorum vero terram, ob id, quia plurima, quae geruntur in terris, bis, ex earum motibus asserant fieri, eos esse diximus, qui talibus se superstitionibus dedicaverunt. Omnis igitur, qui his credit, in terra Chaldaeorum est. Si quis vestrum mathematicorum deliramenta sectatur, in terra Chaldaeorum est. Siquis nativitatis diem supputat, et variis horarum momentorumque ratiocitaliter, et taliter figuratae faciunt homines luxuriosos, adulteros, castos, aut certe quodcumque eorum, iste in terra Chaldaeorum est. Jam quidam existimant ex astrorsapitis, quotquot, dictis istis creditis, in terra Chaldaeorum estis. Comminans ergo Deus, qui in terra Chaldaeorum sunt, his spiritaliter 780 comminatur, qui se ipsos genealogiis et fato consecraverint, asserentes cuncta, quae inter mortales fiunt, aut ex astrorum motibus, aut ex fati necessitate pendere. Sed Deus Abraham promovens
Abbreviated transcription (Latin):
plurima. Quod aut̃ dico sic fiet mani¬
festius cum exemplum qd̃ asaluatore
assũpsi edisserens adea que sunt sub¬
iecta explananda tuscendero. Unũ
sub iacens ẽ. dño meo saluatori. Hoc
uno subiacente alio intellectu medicꝰ
ẽ. iuxta qd̃ scͥptum ẽ ñ neceẽ babent
sani medicum. s male habentes. Alio
intellectu pastor ẽ. scd̃m qd̃ irrationa¬
bilib pocest alio intellectu rex scd̾m qd̾
rationabilib pͥncipatur alio intellec¬
homines uberrimos afferunt fructus
& ex ulti a patre agricola pinguedinẽ
uitis uere ex unuis radicis consortio
assumunt. Iuxta alium intellectum
sapientiaẽ: Iuxta alium ueritas. iuxta
alium iusticia. Uerũtam̃ subiacens unũ¬
ẽ. Quomͦꝰ gͦ insaluatore uno subiacen
nominũ: sic terrena negotia uixta sub¬
iacens quid unũ sunt: iuxta intellectũ¬
aut̃ plurima. frequent̃ allegorirantes
babylonẽ diximꝰ negotia ẽẽ terrena q̃
semꝑ confusa sunt. uitus egyptum si¬

Expanded text:
plurima. Quod autem dico sic fiet maniplurima. Quod autem dico sic fiet manifestius, cum exemplum quod a Salvatore assumpsi, edisserens, ad ea quae sunt subjecta explanando transcendero. Unum subjacens est Domino meo Jesu Salvatori. Hoc uno subjacente, alio intellectu medicus est, juxta quod scriptum est: « Non necesse habent sani medico, sed male habentes . » Alio intellectu pastor est, secundum quod irrationabilibus praeest; alio intellectu rex, secundum quod in rationabilibus principatur. Alio intellechomines uberrimos afferunt fructus, et exculti a Patre agricola, pinguedinem vitis verae ex unius radicis consortio assumunt . Juxta alium intellectum sapientia est, juxta alium veritas, juxta alium justitia verumtamen subjacens unum. Quomodo ergo in Salvatnominum: sic et terrena negotia, juxta subjacens quidem unum sunt, juxta autem intellectum plurima. Frequenter allegorizantes Babylonem diximus negotia esse terrena, quae semper confusa sunt vitis, Aegyptum si
Abbreviated transcription (Latin):
neq expectat coronam. qui aut̃ semel
nomen ꝓfessus ẽ. si uictus fuerit uer¬
beratur atq ꝓicitur. si uero uicerit co¬
ronatur: eodem mͦ qui ing̾ssus es eccle¬
siam o cathecumine ausculta. Qui ao¬
cessit ad sermonẽ dĩ. nicħ aliud quã
conscͥptus ẽ. in certamine pietatis. Et
conscͥptꝰ si ñ legitime certa erit: cedit᷑
flagellis quib ñ uerberant᷑ hi qui
ne inpͥncipio quid̃ conscͥpti sunt. Si
aut̾ contentlerit fortit̾ ad fugienda uer¬
bera & contumelias: ñ solum in uiria
liberabit᷑. sed & incorruptam głe accipi¬
et coronam. Opus dño uirtutũ in t̾ra
chaldeoꝵ. Iuxta diu̾sos intellectus. ter¬
renus locus multiplicit̾ nominat᷑. Et
quomͦ differenti iter se ratione. sal¬
uator plura habet uocabula. cũ unꝰ
insubiacenti sit. uarius aut̃ inuirtu¬
tib. sic & ꝓpter malitiam generis hu¬
mani. terrena negottia cum unũ sint
insubiacenti. intellectus diu̾sitate st̃

Expanded text:
neque exspectat coronam, qui autem semel neque exspectat coronam, qui autem semel nomen professus est, si victus fuerit, verberatur atque projicitur; si vero vicerit, coronatur: eodem modo qui ingressus est Ecclesiam, o Catechumene, ausculta; qui accessit ad sermonem Dei, nihil aliud quam conscriptus est in certamine pietatis, et conscriptus si non legitime certaverit, caeditur flagellis, quibus non verberantur ii, qui non in principio conscripti sunt. Si autem contenderit fortiter ad fugienda verbera, et contumelias, non solum injuria liberabitur, sed incorruptam gloriae accipiet coronam. Opus Domino virtutum in terra Chaldaeorum. Juxta diversos intellectus terrenus locus multipliciter nominatur, et quomodo differenti inter se notione pluin subjacenti sit, varius autem in virtutibus: sic et propter malitiam generis humani terrena negotia cum unum sint in subjacenti, intellectus diversitate sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut uxorẽ quidam patris habeat. Et
ñ magis plauxistis. ut auferatur de me¬
dio urm qui hoc opus gessit. Quasi
dixerit aꝑto thesauro dei. eg̃diant᷑ ua¬
sa ire sue Aꝑuit si quidem dñs thesau¬
rum. & ꝑtulit uasa ire sue. Legi alicubi
quasi saluatore dicente. & quero siue qͥs
ꝑsonam figurauit saluatoris siue in me¬
moriam ad dux̃. anuerum sit hoc quod
dictum ẽ. Ait aut̃ ibi saluator. Qui ux¬
tu me ẽ: iuxta ignẽ ẽ. Qui longe ẽ. ame:
longe ẽ a regno Ut enim qui uixta
me ẽ. uixta salutẽ ẽ: ita & iuxta ignẽ ẽ.
Et qui audiens me & audita p̃uaricanᷤ.
factus ẽ uas ire paratum inꝑditionem
cum iuxta me ẽ. uixta ignẽ ẽ. Si uero
quis cauens ẽ. qm̃ qui uixta me ẽ. iux¬
ta ignẽ ẽ. longe factus fuerit a me. iuxta
ignẽ fiet talis quia longe futurꝰ ẽ. & a
regno. Et quomod athleta qui ñ ẽ. in
agone consc̾ptuꝰ. neq flagella metuit.

Expanded text:
ut uxorem quidem patris aliquis habeat, et ut uxorem quidem patris aliquis habeat, et non magis planxistis, ut auferatur de medio vestrum, qui hoc opus gessit : quasi diceret, aperto thesauro Dei, egrediantur vasa irae suae. Aperuit siquidem Dominus thesaurum, et protulit vasa irae suae. Legi alicubi quasi Salvatore dicente: et quaero, sive quis personam figuravit Salvatoris, sive in memoriam adduxit, an verum sit hoc quod dictum est: Ait autem ipsi Salvator: Qui juxta me est, juxta ignem est: qui longe est a me, longe est a regno . Ut enim qui juxta me est, juxta salutem est, ita et juxta ignem est. Et qui audiens me, et audita praevaricans, factus est vas irae, praeparatum in perditionem, cum juxta me est, juxta ignem est. Si vero quis cavens, quoniam qui juxta me est, juxta ignem est, longe factus fuerit a me, ne juxta ignem sit, talis quidem longe futurus est et a regno. Et quomodo athleta, qui non est in agone conscriptus, neque flagella metuit,
Abbreviated transcription (Latin):
exemplum ex alio scͥpture testimonio cõ¬
ꝓbare. In honoratuᷤ ẽ inquit iechonias.
quasi uas ciuius milla ẽ. utilitas. Non
ait nonẽ quid̃ eius utilitas. in contume¬
liam aut̃ eius ẽ utilitas. S quia erat
exdomo dĩ & peccauit: intotum ñ ẽ eius
utilitas. habeo & aliam scͥpturam inqua
dicitur. de alio quodam peccatore. Et erit
quasi testa inqua attrahis aque pusil¬
lum: & inquam carbonẽ bauilabis. Et
rursum affirmat non necessarium peni¬
tus: & exomni parte ẽẽ uas inutile. Nun¬
quid nam ergo nos qui indomo ista dĩ
sumus. quando aꝑire ceperit dñs the¬
saurum suum. incipiemus mundari.
Si tam̃ fuerimus uasa miscd̃ie. ꝓiectis
uasis a nob ire. An certe iam exordiumẽ.
oportere nos satagere. non solum ut non
simus uasa ire. s hi qui sunt ꝓiciantur
a nob: Tale enĩ quiddamẽ. hoc qd̾ apłs
paulus corinthiis ait. In totum audit᷑
inter uos forncatio. que neq ingentib.

Expanded text:
exemplum ex alio Scripturae testimonio comexemplum ex alio Scripturae testimonio comprobare. Inhonoratus est, inquit, Jechonias, quasi vas cujus nulla est utilitas . Non ait, est quidem ejus utilitas, in contumeliam autem ejus est utilitas: sed quia erat ex domo Dei, et peccavit, in totum non est ejus utilitas. Habeo et aliam Scripturam, in qua dicitur de alio quodam peccatore: Et erit quasi testa, in qua attrahes aquae pusillum, et in qua carbonem bajulabis. Et rursum affirmat non necessarium penitus, et ex omni parte esse vas inutile. Numquid non igitur nos qui in domo ista Dei sumus, quando aperire coeperit Dominus thesaurum 778 suum, incipiemus mundari, si tantum fuerimus vasa misericordiae, projectis vasis a nobis irae? An certe jam exordium est, oportere nos satagere, non solum ut non simus vasa irae, sed ut ii qui sunt projiciantur a nobis? Tale enim quiddam est hoc quod Apostolus Paulus Corinthiis ait: Intantum auditur inter vos fornicatio, quae nec in gentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
dam nom̃ ei inquiro. qui extͣ eccłiam cõ¬
moratur. Et quomꝰ decerno confidens ñ
ẽẽ eũ uas miscdĩe. sic econtrario ex ratioĩs
u̾itate cominotus. aꝑte ꝑmo sententiam
neq uas miscd̃ie posse eũ dici: s uas in
aliud quid reseruatum. Ergo ne potero
se inp̃senti loco interponat. & sane rur¬
sus audeat in id qł iam dudum conatur
sermo prorumpe: Ait apłs. Indomo au¬
tẽ magna ñ sunt tantum uasa aurea &
argentea. s & lignea. & fictilia: & alia quid̃
inhonorem. alia porro incontumeliam.
Si igitur quis mundauerit semet ipsũ
ab his erit uas inhonorẽ scĩficatum. uti¬
le dnõ ad onne opus bonum p̃paratũ
Putas ne magna domus inp̃senti ẽ. &
mea sunt uasa inhonorem. & alia in con¬
tumeliam. An in illa que futura ẽ domo.
uasa quidẽ aurea. & argentea que st̃
inhonorem. inueniunt᷑ uasa miscdies:¬
quȩ mundata non sunt. s sunt uasa tes¬
tea incontumeliam. At tam̃ necessaria do¬
mui. Uide aut̃. si ualuero & hoc ipsum

Expanded text:
ddam nomen ejus inquiro, qui extra Ecclesiam commoratur: et quomodo decerno confidens, non esse eum vas misericordiae: sic econtrario ex rationis veritate communitus aperte promo sententiam, neque vas irae posse eum dici, sed vas in aliud quiddam reservatum. Ergone potero le in praesenti loco interponat, et sane rursus audeat in id, quod jamdudum conatur, sermo prorumpere? Ait Apostolus: In domo autem magna non sunt tantum vasa aurea et argentea, sed et lignea, et fictilia: alia quidem in honorem, alia porro in contumeliam . Si igitur quis mundaverit semetipsum ab his, erit vas in honorem, et sanctificatum, utile Domino, ad omne bonum opus praeparatum. Putasne, magna domus in praesenti est, et in ea sunt vasa in honorem, et alia in contumeliam? An in illa quae futura est domo, vasa quidem aurea et argentea, quae sunt in honorem, invenientur vasa esse misquae mundata non sunt, sed sunt vasa testea in contumeliam, attamen necessaria domui? Vide autem si voluero et hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
neq ꝑ fuit michi quisꝗͣ uerũ hȩo
anticipans locutus sum pͥusquam
exponerẽ non ꝑfui. neq ꝑfuit᷑ michi
qͥsꝗͣ. Duplex quippe scͥptura ẽ. Nã in
multis exẽpłarib continetur ñ ꝑfui.
neq ꝓfint michi qͥsquam. In his uͦ q̃¬

Expanded text:
Neque profuit mihi quisquam. Verum haec Neque profuit mihi quisquam. Verum haec anticipans locutus sum, priusquam exponerem: Non profui, neque profuit mihi quisquam . Duplex quippe scriptura est: nam in multis exemplaribus continetur: Non profuit, neque profuit mihi quisquam. In his
Abbreviated transcription (Latin):
deberent ea q̃ dicebantur audire: e¬
cont᷑ͣrio accusabant ꝓpħam apud iuidi¬
ces similes sui. Ex quo factumẽ ut sẽ¬
ꝑ incalup̃niis & intristiciis fuerit
ieremias eoꝵ ꝑu̾sitate: qui qͣntũ in
se fint curati erant. iuxta ꝓpͥam aut̃
incredulitatem ad huc egrotabant.
Istiꝰ mͦi aliqͣndo loqͥtur. Et dixi. Non
loqr neq nominabo nom̃ dnĩ. & fac¬
tum ẽ. ut ignis ardens mnossib meis.
& dissolutus sũ undiq & ferre non
possũ. Aliqͣndo aut̃ uidens se semꝑ¬
maledictis. clamorib & iniuriis in¬
sectari: heu michi inqͥt. heu mater
ut quid me geniusti. uirũ qͥ iudicer&
discernat᷑ omni terre: Et qͥa egͥtantes
bene se consulentem. & uxta medicine
disciplinã audire contempserant: non
ꝓ fui inquit. Rursũq qͥa illo spũales
pecunias cõmodante auditores acciꝑe
noluert̾. ut utilitatẽ conseqrent᷑. & fruc¬
t̾um ex his quȩ acceꝑant redderent: ait

Expanded text:
deberent ea quae dicebantur audire, edeberent ea quae dicebantur audire, econtrario accusabant prophetam apud judices 841 similes sui. Ex quo factum est ut semper in calumniis et in tristitiis fuerit Jeremias, eorum perversitatis, quantum in se fuit, curam gerens. Juxta propriam autem incredulitatem adhuc aegrotantibus istiusmodi aliquando loquitur: Et dixi: Non loquor, neque nominabo nomen Domini. Et factum est ut ignis ardens in ossibus meis, et dissolutus sum undique, et ferre non possum. Aliquando autem videns se maledictis semper clamoribus et injuriis insectari: Heu mihi, inquit, mea mater, ut quid me genuisti virum, qui judicer discernar omni terrae? Et quia aegrotantes ben consulentem, et juxta medicinae disciplinam audire contempserunt: Non profui, inquit. Rursusque quia illo spiritales pecunias commodante, auditores accipere noluerunt, ut utilitatem consequerentur, et fructum ex his quae acceperant, redderent, ait: