comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
logã facit. Dies at̃ maxima .xiiii. horarum .ẽ. accedente bis
d. parge unis honte Tertius orit᷑ ab indis imao ꝓximis & ten¬
dit ꝑcaspias partes taurum pampiliam rhtodum cicla¬
das si racussas catinã gades gnominis cunctae ũbram
xxxuiii. unciarũ faciunt Longissimus dies horarũ .xiiii.

Expanded text:
longam facit. Dies autem maxima XIV horarum est accedente his quinta parte unius horae. Tertius oritur ab Indis Imao proximis, tendit per Caspias portas, Taurum, Pamphiliam, Rhodum, Cycladas, Syracusas, Catinam, Gades: gnomonis cunctae umbram XXXVIII unciarum faciunt. Longissimus dies horarum XI
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet regulares hoc specialit̃ indicant q̃ta sit feria ꝑ retas eo annoquo
septẽ concurrentes asseripti st̃ dies Eeteris u annus addes concurrentes
q̃t qt̃ imnp̃senti fucrint annotati adregulares m̃siũ singuloꝵ. Et ita diemi
xł darũ sinc errore semꝑ inuenies : hoc tm̃ memoresto ut cũ inqpiareeut ł ł in¬
annobis sextili unus concurrentium int̃mitendus ẽ. dies eo tñ numert
quicirculo c̃tinet᷑ solis cõputare incipias Cũ gͦ diẽ nłi uerbi grtia ianua
qui fuer̃ anno quo cõputas ut pote .iii. fiunt .V. quinta feria intrant rłdȩ
ianuariȩ : Itẽ anno qͥsex habent concurrentes sume v regulares m̃sis martii
adde concurrentes sex fiunt .xI. tolle .VII. remanent quatuor quarta

Expanded text:
videlicet regulares hoc specialiter indicant, quota sit feria per Calendas, eo anno quo septem concurrentes adscripti sunt dies; caeteris vero annis addes concurrentes quotquot in praesenti fuerint adnotati ad regulares mensium singulorum, et ita diem Calendarum sine errore semper invenies. Hoc tantum memor esto, ut cum imminente anno bissextili unus concurrentium intermittendus est dies, eo tamen numero s per illum qui circulo continetur solis computarqui fuerint anno quo computas, ut puta tres; fiunt quinque: quinta feria intrant Kalendae Januariae. Item anno qui sex habet concurrentes, sume quinque regulares mensis Martii, adde concurrentes sex, fiunt undecim; tolle septem, remanent quatuor: quarta
Abbreviated transcription (Latin):
hige dinem romanis q̃t imitari placent᷑ sed f̃ustra. quippe fu it coscdiẽ
unum sic̃ supͣ admonuimus additũ eẽ ase ad grecum numerum in honoreno

Expanded text:
dinem Romanis quoque imitari placuit: sed frustra, quippe fugit eos diem unum, sicut supra ammonuimus, additum a se ad Graecum numerum in honore
Abbreviated transcription (Latin):
Vambipennis dicit᷑ qđ exu¬
traq perte habeat acutam
aciem ssiduas pinnas pennũ
aũt antiqui acutum
O. alprus dictus qđ scalꝑturis
& foraminibs sit aptus q̃si scal¬
orus cuius diminutuus scapel¬
lus

Expanded text:
am bipennis dicitur, quod ex utraque parte habeat acutam aciem, quasi duas pennas: pennum enim antiqui acutumScalprus dictus quod scalpturis et foraminibus sit aptus, quasi scalforus. Cuius diminutivum scalpellus
Abbreviated transcription (Latin):
putauimus. Solent it philo sophi in equalitates tempoꝵ. ł cursum solis ar¬
noꝵ his distingere uocabulis. Vt ȩ qui noctialem uocent gonã łcirculum
illam caels regionem qua solcirca equinoctia : solstitialem quarirca solstitium :
bruinalem quacirca in hieme mundum consuuit ambire circuliaut̃ nttone

Expanded text:
ualitates temporum, vel cursuum solis annuorum, iis distinguere vocabulis, ut aequinoctialem vocent zonam, vel circulum, illam coeli regionem, qua sol circa aequinoctia; solstitialem, qua circa solstitium; brumalem, qua in hyeme mundum consuevit ambire. Circuli aute
Abbreviated transcription (Latin):
rabili cursuredeant quidiuidit᷑ inogdadas & endecadas
h ẽ in .uiii.& xi amnos oc̃to enĩ lunares añni totidem annos

Expanded text:
rabili cursu redeat, qui dividitur in ogdoadas et hendecadas, hoc est, in VIII et XI annos. Octo enim anni lunares totidem annos
Abbreviated transcription (Latin):
extingui sedh monstrosũ est sispicari : Anteu solis creationẽ pͥmitiuae luciscir
cuitu eꝓne᷑ ꝑsolem fit agebat᷑ primo quidem secundõq: aquas abissi quae omnẽ
terram texerant : Tertio uero aer uacuum sua circum uagatione lustran¬
tis Sunt et enim qlu dam patrum quiineo ꝓscriptũ est . In principio creau

Expanded text:
exstingui. Sed hoc monstrosum est suspicari. Ante vero solis creationem primitivae lucis circuitu, quod nunc per solem fit, agebatur: primo quidem secundoque die aquas abyssi, quae omnem terram texerant; tertia vero aere vacuum sua circumvagatione lustrantis. » Sunt etenim quidam Patrum qui in eo quod scriptum est: In principio crea
Abbreviated transcription (Latin):
detẽ porib: librũ edidi ꝓ ut ipͣso largiente potui qͥaet̃nꝰ ꝑmanens tempora q̃nonia
uoluit constituit &equinouit tẽpoꝵ fines immo ipse labentib: temporum
curriculis finen suuoluerit imponet : Inbbroo udrebicet nno u& litore forto
offenderet quod ebreicã magis ueritatẽ quam lxxtrans latorum editionem in sełi
ꝓcedentis serie secutus sim et illa qqͣ ꝑom̃a quoties discripare uidebaueurat um seriusi:
ut legens quisq: simul utrũq: conspiciat & quod amplius sequendum putat
eligat Fixa aut̃ stat mihsententia quã anullo prudentium recsariguandã

Expanded text:
de temporibus librum edidi, prout ipso largiente potui, qui aeternus permanens, tempora quando voluit constituit, et qui novit temporum fines: imo ipse labentibus temporum curriculis finem cum voluerit imponet. In quo videlicet opere, ne quem forte offenderet, quod Hebraicam magis veritatem quam LXX Translatorum editionem in saeculi praecedentis serie secutus sim: et illam quoque per omnia quoties discrepare videbatur inserui, ut legens quisque simul utrumque conspiciat, et quod amplius sequendum putat eligat. Fixa autem stat mihi sententia, quam a nullo prudentium redarguenda
Abbreviated transcription (Latin):
undecimꝰ sabatꝰ febr duo decimꝰ adar. martio similiratione cõparatur
quos uidelicet ises ꝓpt̃ lunae circulum qui xxiii. semis dieb constat trigenis

Expanded text:
undecimus Sabat Februario: duodecimus Adar Martio simili ratione comparatur. Quos videlicet menses propter lunae circulum, qui XXIX et semis diebus constat, tricenis
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmi m̃sis septẽt: eidier̾ arimoꝵ nc̃ regula talis . ẽ. Ut q̃p̃ &equinoctiũ
quinta decima luna occurrit: pͥmim̃sis ĩ telligat᷑. &ħ quȩ cũq septẽ
dier̃ ũs aduicessimũ pͥmũ dominicũ acceꝑit paschał festigaudiis
ap̃tũ porrigat. ꝙ ideo toties repeto e fuere quida qdominicum
paschae diẽ uerbi gratia septimo hłar̃ apͥliũ die luna uiçessima
notantes dicerent & qđ peccare nos ostenditis ĩ c̃stituendo tẽpor
celebrari. Om̃ib: aeque c̃fitentib: tc̃ equinoctiũ. eẽ transcensum
dũ ꝗet̃ .uii. nł apr̃ ubi luna c̃gruerit ec luna uicesima. ubi dies
oportunꝰ arriserit dominicũ pascharite accitabat. Scluna q̃

Expanded text:
ptemque ejus dierum azymorum nunc regula talis est, ut quae post aequinoctium quinta decima luna occurrit, primi mensis intelligatur. Et haec quocunque septem dierum usque ad vicesimum primum Dominicum acceperit, paschalis festi gaudiis aptum porrigat. Quod ideo toties repeto, quia fuere quidam qui Dominicum Paschae diem, verbi gratia, septimo Calendarum Aprilium die, luna vicesima notantes, dicerent: Et quid peccare nos ostenditis in constituendo temporeriles Pascha celebrari? omnibus aeque confitentibus tunc aequinoctium esse transcensum, das Apriles, ubi luna congruerit, et luna vigesima, ubi dies opportunus arriserit, dominicum Pascha rite actitabitur. Sed q
Abbreviated transcription (Latin):
annis electi ꝓpriȩ aũt
maccedonũ falax galloꝵ
caterua nr̃a legio dicit᷑
Centuria pars exercitꝰ
incentenos milites diuisa.
Manipuli aut dicti sunt
milites siue qui adbellum
prima manu incipieb an᷑
siue qđ antequã signa eẽnt
manipulos sibi iđ fasciculos
stipulae ł herbae alicuius
quingentos milites hab&.
tricꝰ st̃ militiae genera.
sacram̃tum euocatio cop¬
iuratio Gacram̃tum in qͦ
pͦ electionẽ iurat unusq uisq
miles se non recet remilit
nisi post cõpleta stipendia
ia militide tempora.
tu. Inacie aut̃ istae fere
sormae st̃ ecercitus elassis
nodus cuneus Alae cornua
ferro armata sit & xumi¬
ne gladioꝵ exercitus mul¬
titũdo exuno genere abex¬
ercitatione belli uocata

Expanded text:
armis electi. Proprie autem Macedonum phalanx, Gallorum caterva, nostra legio diciturCenturia est pars exercitus in centenos milites divisa. Manipuli autem dicti sunt milites, sive quia bellum primo manu incipiebant, sive quod antequam signa essent, manipulos sibi, id est fasciculos stipule vel herbe alicuius, quingentos milites habet. Tria sunt militiae genera: sacramentum, evocatio, conjuratio. Sacramentum, in quo post electionem juravit unusquisque miles se non recedere a militia, nisi post completa stipendia, id est, militiae tempora: 56. In acie autem istae fere formae sunt: Exercitus, classis, nodus, cuneus, alae, cornua,ferro armata sit, et acumine gladiorum. 58. Exercitus, multitudo ex uno genere, ab exercitatione belli vocata
Abbreviated transcription (Latin):
dextra affrica leua ẽ europa int̃has assia magnitudine
cõmpar .ẽ. Aliis duabs tiini amnes lanais etnilus xut
passuũ in longitudie quas dx̃s fauces occeani patsent .ũ.
inlatitudine : europa gͦ ab occidente usq ad septentrionẽ
Assia uͦ a septntrione ꝑ orientẽ usq admeridẽ: Atq: ĩd eatri

Expanded text:
dextera Africa, laeva est Europa: inter has Asia magnitudine compar est aliis duabus. Termini sunt amnes Tanais et Nilus. XV passuum in longitudine quas diximus fauces Oceani patent: V in latitudine. Europa ergo ab occidente usque ad septentrionem, Asia vero a septentrione per orientem usque ad meridiem, atque ind
Abbreviated transcription (Latin):
Nt̃ calum t̾rasq: air sidera pendunt discreta certis
spatiis : quȩ uocant᷑ errantia : contrariũ mundo agen

Expanded text:
nter coelum terramque septem sidera pendent; certis spatiis, quae vocantur errantia, contrarium mundo agen
Abbreviated transcription (Latin):
antestis insexto exameron libro scribit dicens. Opinor at̃ quod & ani
mutatione formatio Modo enim laxiora eoꝵ corpora uident
etuacua cumsenescit Modo intgra et plena cumcrescit qr̃umo
demonstrae inqui subdiuo dormientes lucente luna pͥꝗ surreerim
inueniunt capita sua largissimo rore madentia sed etretenter
carnes sisubluna iacuerint fluuida mox putedine corirũ punt᷑
Idemque significat pecorinũ cerebrũ łetiam uiscera marinar

Expanded text:
antistes in sexto Hexameron libro scribit, dicens: « Opinor autem quod etmutatione formatio; modo enim laxiora eorum corpora videntur et vacua, cum senescit; modo integra et repleta, cum crescit, quonidemonstrant hi qui sub dio dormientes lucente luna, postquam surrexerint, inveniunt capita sua largissimo rore madentia. Sed et recentes carnes si sub luna jacuerint, fluida mox putredine corrumpuntur. Idemque significat pecorinum cerebrum, vel etiam viscera marinor
Abbreviated transcription (Latin):
searelum seatus tricessimouũ. ꝑuiuerses solis eclunȩ concorilat. ediscursus.
Et ideo circulis beati dionisi aꝑtis n quingentisimũ sexagesiimum senatune
lunã septima decimã agedõ gratias  ꝙ querebas sic̃ ip̃se ꝓmusidorue

Expanded text:
sextus tricesimo quarto per universos solis et lunae concordat discursus. Et ideo circulis beati Dionysii apertis, si quingentesimum sexagesimum sextum Aprilis, luna septima decima, age Deo gratias quia quod quaerebas, sicut ipse promisit, te
Abbreviated transcription (Latin):
lunã uͦ tra maiorem : Vñ &cunctis uniꝰ magnitudinis
apparet qđ enĩ nob̵ quasi cubitalis uidetur nin nxo
& britannis appareret occidens. Quidum natura sit

Expanded text:
a esse majorem, unde et cunctis unius magnitudinis apparet. Quod enim nobis quasi cubitalis videtur, nimiae et major Britannis apparet occidens, qui dum natura sit
Abbreviated transcription (Latin):
lunaris aecensiõ sẽsẽ p̃occopando uniꝰ diei spatium amittens
ultimum: decẽno uen aliscicli annum ccclxxxiini. diebus facit

Expanded text:
lunaris accensio sese praeoccupando unius diei spatium amittens, ultimum decennovennalis cycli annum CCCLXXXIII diebus facit
Abbreviated transcription (Latin):
exquo hominibus a parentes aera sibi corpora meritis
similia sumunt : Nam supra lunã : quȩ aeris et he¬
risque confinio currit om̃a pura ac diurnȩ lucispuir

Expanded text:
Ex quo hominibus apparentes, aerea sibi corpora meritis similia sumunt. Nam supra lunam, quae aeris aetherisque confinio currit, omnia pura ac diurnae lucis
Abbreviated transcription (Latin):
quilunam trigenis deb eͣspatii calestis qnmͣ tncntis ix solẽ ꝑcurrere dicunt
econstat conficere solem: Et qñm̃ spatu muno suo m̃se lina e itridecẽ suns sollem

Expanded text:
qui lunam tricenis diebus tantum spatii coelestis, quantum CCCLX et V solem percurrere dicunt,constat conficere solem, et quantum spatii in uno suo mense lunam, tantum in tre
Abbreviated transcription (Latin):
dũ et̃i si Ni.luna ꝓuenerit Prant ꝓfecto latimi qlunã paschalẽ .aii. na
tiũ ñ transierint ñ licet pascha fieri. et merito illoꝵ contempta obseruatione

Expanded text:
decima provenerit, errant profecto Latini qui lunam paschalem a III Nonas aequinoctium non transierit, non licet Pascha fieri. Et merito illorum contempta observatione,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. Et quia illaltridecim partes cõplente solunã cõplet. inde feri
ut sic̃ supͣ docuimꝰ ñ plus quotidiano ꝑgressu a sole ꝗ quat̃nis p̃c̃tis hest

Expanded text:
tem; et quia illa XIII partes complente sol unam complet, inde fieri ut, sicut supra docuimus, non plus quotidiano progressu a sole, quam quaternis punctis, h
Abbreviated transcription (Latin):
inguntur annos eo cpoctauo &uꝑdecimo annoluna paschalis sup̃insas
nos solares totidem lunaribus amnis dier̃ ndo equari. quod ab erdiosi¬
toribi aeuo setiuente doctorib: exptu .e. nisi annis .xi. adieccis nẽquaqulam

Expanded text:
inguitur annos, eo quod octavo et undecimo anno luna paschalis supremas sos solares totidem lunaribus annis dierum numero aequari, quod ab eruditioribus aevo sequente doctoribus expertum est, nisi annis XI adjectis, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
it feruens: merturꝰ ꝑpetuo circasolem discurrendo quasi in exausta
sapientiae luce radiari put abat᷑ idpiter frigore saturni et arcdoreo ura¬
Martis hinc inde temꝑatur. uenus luminis uenustate quã ex solis uicini

Expanded text:
t fervens. Mercurius perpetuo circa solem discurrendo, quasi inexhausta sapientiae luce radiari putabatur. Jupiter frigore Saturni et ardore Martis, hinc inde temperatur. Venus, luminis venustate, quam ex solis vicini
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ses septẽ hos iunge ad supra scriptos ceclxos fiunt simul cecclis aureos lunã¬
Adde etm̃ses suꝑfluos septem partẽq: octaui decim imꝑii tiberii quo

Expanded text:
ses septem. Hos junge ad supra scriptos CCCCLXXV, ut fiunt simul CCCCLXXXIX. Adde et menses superfluos septem, partemque octavi decimi anni imperii
Abbreviated transcription (Latin):
stionũ euangelii .Iͦ. lxxduorũ discipuloꝵ sumã figuralit̃ explanans : sic̃ xiiiihoris
totus orbis ꝑ agit᷑ atq ilustrat᷑ It amisteriũ illustrandi orbis ꝑeuangeliũtrinitat

Expanded text:
stionum Evangelii secundo, LXX duorum discipulorum summam figuraliter explanans: « Sicut XXIV horis totus orbis peragitur atque lustratur, ita mysterium illustrandi orbis per Evangelium Trinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
duo decẽ horas id ÷ noctẽ in tegrã quinta decima luna ꝑlustrat. Itẽ
sinosse uis sexta decima et septima decima etcetȩ deinceps qt horas
putandi crepidineni strue Verbi gratia sinosse uis uigesiima quintia
quatuor gͦ horis splendet uigessima quinta quomo e quinta luna
Et quidem hoc argum̃tum tem pore equi noctiali legitima frcum
statione ꝑlabitur: Ver longissimis mbruma noctibus titem
estate breuissimis quarum alias auhorarum spatium longe trans

Expanded text:
duodecim horas, id est, noctem integram, decima quinta luna perlustrat. Item si nosse vis, sexta decima et septima decima, et caeterae deinceps quot horis nta, et inde computandi crepidinem strue. Verbi gratia, si nosse vis vigesima quinta quatuor ergo horis splendet vigesima quinta, quomodo et quinta luna. Et quidem hoc argumentum tempore aequinoctiali legitima fixum statione perlabitur; verum longissimis in bruma noctibus, vel item aestate brevissimis, quarum alias duodecim horarum spatium longe trans
Abbreviated transcription (Latin):
igneiuaporis qcqđ accipit extinguit. Aestatt calidi
uaporis raro tenuesq densantur innubes iSine
qͥb ñfulgorat . Quȩ ratio scithiã egiptũq p̃munit &¬
a fulmine cui subiacet italia ubi mitiore hieme
&estate nimbosa semꝑ quodam modo uernat:

Expanded text:
ignei vaporis extinguit. Aestate calidi vaporis raro tenuesque densantur in nubes, sine quibus non fulgurat. Quae ratio Scythiam Aegyptumque praemunit a fulmine: cui subjacet Italia, ubi mitiore hyeme et aestate nimbosa semper quodammodo vernat
Abbreviated transcription (Latin):
Et aio nulsnea lucis uideri. Cu aut̃ incpit abillo recedere illustra iabea &e
cimim cocpt is udede conuersus adorientem luna ereo corhtera quia

Expanded text:
 in ea lucis uideri; cum autem incipit ab illo recedere, inlustrari ab ea cum eum coeperit non uidere, conuersus ad orientem lunam surgere ui
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ australes utraq: dies p̃fata moderatior supra¬
dictam diuersitatem immatat. Licet ubique solsti¬
tiali exortui bruralis occasus exeadem linia respon¬
deat. Nam etcunctis extib solis eodem moedo p̃ sex
m̃ sesi semꝑ congruit occasus:

Expanded text:
apud Australes utraque praefata dies moderatior, supradictam diversitatem immutat, licet ubique solstitiali exortui brumalis occasus ex eadem linea respondeat. Nam et cunctis exortibus solis eodem modo post sex semper menses congruit occasus
Abbreviated transcription (Latin):
lunariũ qua dringentos ñ aginta qͥst̃ annisolares quadrrutueen septuaginta
quinq:: Siquidem ꝑs&ȩ a p̃fato uicessimo annoregis artarxer̃is us admortõ
darii regauer̃ annis ciui. Exhinc macedones us adit̃itũ cleopatreunis
tricentis. Inde romaniũs ad septimũ decimũ tiberii cȩisaris annũ monar̃¬
chiã tenuerunt annis. luiii quis simul ut diximus annicclxv et continent᷑
circulis decennouenalib: xxu. De ies nouies enim un gemi&quin fiunt anni¬
cccclxv Et quia singulis circulis embole smiuͦ. accrescunt multiplica

Expanded text:
lunarium quadringentos nonaginta: qui sunt anni solares quadringenti septuaginta quinque: siquidem Persae a praefato vicesimo anno regis Artaxerxis usque ad mortem Darii regnaverunt annis CXVI. Ex hinc Macedones usque ad interitum Cleopatrae annis trecentis: inde Romani usque ad septimum decimum Tiberii Caesaris annum monarchiam tenuerunt annis LIX, qui ntinentur circulis decennovenalibus 25. Decies novies enim viceni et quini fiunt 475. Et quia singulis circulis embolismi septem accrescunt, multiplica
Abbreviated transcription (Latin):
nox luci succedens donec spaciũ noc turni tẽporis pteriret etmane fieret dielsci
uno pͥmo  transacto : Sed si hdixero uereor neridear et abhis qͥcertissi me
cognouerunt & abhis qͥposs̃ facillime aduertere : quod eo tẽpore quonox a p̃nos ÷
eas partes mundi p̃sentia lucis illustret ꝑquas sol aboca susuo i nortũ redit. Ac̃ ꝑ hoc

Expanded text:
nox luci succedens, donec spatium nocturni temporis praeteriret, et mane fieret diei sequentis, uno primoque transacto? Sed si hoc dixero, vereor ne deridear et ab iis qui certissime cognoverunt, et ab iis qui possunt facillime advertere quod eo tempore quo nox apud nos est, eas partes mundi praesentia lucis illustret, per quas sol ab occasu in ortum redit; ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
regm̃to ab introitu caspii maris bactri hibia armenia missia frigia helles¬
pontus troastenedos abios cepis ilium ida mons citiciũ lamsacum se nope
amissum heraclea in ponte paflagonialem nus inbrus thasus cas andria
thesaliã macedonia laris amphipolis thesalonice pella edessus boretona
bareales hispania media: gnomonis septem pedes umbrissex magnitudo

Expanded text:
egmento ab introitu Caspii maris, Bactria, Iberia, Armenia, Mysia, Phrygia, Hellespontus, Troas, Tenedos, Abydos, Scepsis, Ilium, Ida mons, Cyzicus, Lampsacus, Sinope, Amisus, Heraclea in Ponto, Paphlagonia, Lemnus, Imbrus, Thassus, Cassandria, Thessalia, Macedonia, Larissa, Amphipolis, Thessalonice, Pella, Edesus, Beroea, Baleares, Hispania media. Gnomoni VII pedes, umbrae VI. Magnitudo
Abbreviated transcription (Latin):
nas appellatur. in montib: arduis acsiluis densissimis conseituta Illic
ꝑparua atque uili oꝑe constructa ȩclesia . e ĩcs̃ baptisterio nocte sacro

Expanded text:
nas appellatur in montibus arduis ac silvis densissimis constituta, illicque perparva atque vili opere constructa est Ecclesia. In cujus baptisterio nocte sacro
Abbreviated transcription (Latin):
admeridem quo hoc quo dinferiiꝰ .ẽ. in septemtrhale sefubrigendo magis maeis
nobis appiat  ed nob occulos adila etpila dirigentib ad celum udecur eẽ
illo sublimus quodeiectius incedere manifesta ratione patebit.

Expanded text:
ad meridiem, quo hoc quod inferius est in septentrionem se subrigendo magis magisque nobis appropiat, eo nobis oculos ad illa et per illa dirigentibus ad coelum, videtur esse illud sublimius, quod dejectius incedere manifesta ratione patebit.
Abbreviated transcription (Latin):
uiuimus uitã comparans antiquoꝵ pute  falsa q̃deillis st dicta: Eo eꝓpnẽ uitatantotepeue nec
nducatur tempore credat. Neq: illos adute illius longitadinẽ ꝑ uenisse . Illi namq
cum eent relegosi et abipso dõ facti. Cũq eis pabula õpportuniora admaius tempus
existerent p̃parata tantoꝵ annoꝵ circulis rite uiuebant. deinde ꝓpt̃ uirtutes et
Noriosas ut ilitats quasiugit᷑ ꝑscrutabantur id ẽ astrologiam & geometricam

Expanded text:
ivimus, vitam comparans antiquorum, putet falsa quae de illis sunt dicta, et eo quod nunc n ducatur tempore, credat neque illos ad vitae illius longitudinem pervenisse. Illi namque cum essent religiosi, et ab ipso Deo facti, cumque eis pabula opportuniora ad majus tempus existerent praeparata, tantorum annorum circulis rite vivebant. Deinde propter virtutes et gloriosas utilitat
Abbreviated transcription (Latin):
det̃ra mariq sustollens quandiu aut̃ inminu¬
tissimis stellis consistunt sua uiI sus pendit in altũ
qua ł solis igne decocti ł aeris itinere matati

Expanded text:
erra marique sustollens, quandiu in minutissimis stillis consistunt, sua vi suspendit in altum, qua vel solis igne decocti vel aeris itinere mutati
Abbreviated transcription (Latin):
tissimo reuocant ambitu : Illã semꝑ aqui lonia
tenente mitiores ꝗcin austros degressa ꝓpͥoreni¬

Expanded text:
tissimo lunae revocantur ambitu: illa semper aquilonia tenente mitiores, quam cum in austro digressa propiore ni
Abbreviated transcription (Latin):
tia mrsia sardis sinirna sipulus imolds mons lidia caria ionia trallis cob
ra corintus sicion achaia ꝑatrȩ istimꝰ epirus septemtrionalia siciliȩ nar

Expanded text:
tia, Mysia, Sardis, Smyrna, Sipylus, Tmolus mons Lydiae, Caria, Ionia, Trallis, Cora, Corinthus, Sycion, Achaia, Patrae, Isthmus, Epirus, Septentrionalia Siciliae, Nar
Abbreviated transcription (Latin):
et can etarie : e dib sed ȩqͥ nocialis dies orni mundo ȩqlise÷
uario aut̃ lucis increm̃to. Inmeroe longisimꝰ diẽs xiihora
equi noctiales. Et octo partes uniꝰ horȩ colligit Alexan¬
driae uͦxiinhoras. initaliax inbritania .xuii. ubiuestate
lucide noctes haud dubrat estant᷑. Ioq cogtratio credi
solstitudib accetdente sole ꝓpius uerticemꝰ munddi angusti

Expanded text:
etis, et Librae. Sed aequinoctialis dies omni mundo aequalis est. Vario autem lucis incremento in Meroe longissimus dies XII horas aequinoctiales, et octo partes unius horae colligit: Alexandriae vero XIV horas, in Italia XV, in Britannia XVII. Ubi aestate lucidae noctes haud dubie testantur, id quod cogit ratio credi: solstitii diebus accedente sole propius verticem mundi, angust
Abbreviated transcription (Latin):
it aplis us ad .uii. idus maias st̃ cdies xlu his cdeb augentur homininibus umo¬
dusces id ẽ sanguis. tte bene olentib cibis &acerrimis. Itẽ exdie uui. ieł
uta cibis dulcib: uino indulge uener parce leunia minime ex setiuere Item

Expanded text:
is usque ad VIII Idus Maias sunt dies XLV. His diebus augentur hominibus humodulces, id est, sanguis. Utere bene olentibus cibis et acerrimis. Item ex die octavo IUtere cibis dulcibus, vino indulge, Veneri parce, jejunia minime exequere. Item
Abbreviated transcription (Latin):
celebrar : licitum dicat :aut ante septimum ił a pͥliũ diem pascha celebrari
temporis sed eciam legalis &mosaica decernit institutio ñante trans¬
censum hs equin octii diem festi paschalis eẽ celebrandũ. Sĩc attestante
anatolio euident̃ docet pifilo: etio sephus. sic̃ eteoꝵ antiquiores agathobolu
& abeo eruditus aristobolus expaneada quiunus exillis lxxse morib fuit.
quiisi fuer̃ a portificib adpto lomeum regem ȩbreoꝵ libros intp̃tari
ingrecum sermonem quiq: multa extraditionib: mosi ꝓponentiregi
ꝑcunctantiq: responderunt. Ipsiqq̃ cum questiones exoedi exponerent
dixer̃ pascha m̃ pͥus eẽ immolandum ȩ qui noctiũ unale transiret
Vñ nos necesse : ẽt ob conseruandã ueritatis regulam dicamus aꝑte
Et pascha ante ȩquinotium tenebrasq: deuictas ñ immolandũ : Ethoc

Expanded text:
celebrari licitum dicat, aut ante septimum Kalendarum Aprilium diem Pascha celebrari stri tantum temporis, sed etiam legalis et Mosaica decernit institutio, non ante transcensum hujus aequinoctii diem festi paschalis esse celebrandum, sicut, attestante Anatholio, evidenter docet Philo et Josephus, sicut eorum antiquiores AGATHOBOLUS, et ab eo eruditus ARISTOBOLUS ex Paneade, qui unus ex illis LXX senioribus fuit qui missi fuerunt a Pontificibus ad Ptolemaeum regem Hebraeorum libros interpretari in Graecum sermonem, quique multa ex traditionibus Moysi proponenti regi percunctantique responderunt. Ipsi ergo cum quaestiones Exodi exponerent, dixerunt Pascha non prius esse immolandum quam aequinoctium vernale transiret. Unde nos necesse est, ob conservandam veritatis regulam, dicamus aperte, et Pascha ante aequinoctium tenebrasque devictas non immolandum, et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
modula deuotis peclesias ꝑque congrua urbis loca ꝓcedit: datasq apon¬
tifice cuncti cȩreas inmanibus gestant ardentes : E taugescente bonaa

Expanded text:
modulatae vocis per ecclesias, perque congrua urbis loca, procedit, datosque a pontifice cuncti cereos in manibus gestant ardentes, et augescente bona
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓñtiabat: Et quintanits quidem dicto quinquies uerbo palo
placuit uocari. hinc et ipsi curiȩ adquam uocabantur calabrȩ
nom̃ datũ ÷ et cassi eꝓomnis ineam uocaretur populus : Ideo aut̃

Expanded text:
ntiabat, et quintanas quidem dicto quinquies verbo calo, Kalendas vocari. Hinc et ipsi curiae ad quam vocabantur Calabrae nomen datum est, et classi, quod omnis in eam populus vocaretur. Ideo aut
Abbreviated transcription (Latin):
cccx tolle uiiiđ remanent ccexl adde .IX. siunt cccxlviiii. partire ꝑlix
quinquanes noues quim. cexetolle cexevremanent . liiu tolle .xxx.
menti usũ sic alculator ultima quinquagessimȩ nonȩ partis diligem
memoriȩ cõmendat quinquagies nouies seni cocliui. qͥnqͣgies nouies:
quini .ccͣV. quinquagies nouies quat᷑ni ccgvi quinquages nouies t̃ni
ClxXVIi. quinquagies nouies bini cxuiii. quinquagies nouies asse. Liu
Eodem ordene diem septimanȩ quocũq uolueris tempore adiuncto

Expanded text:
Idus remanent CCCXL; adde IX, fiunt CCCXLIX; partire per LIX, quinquagies novies quini CCXCV; tolle CCXCV, remanent LIIII; tolle XXX, menti usum, si calculator ultima quinquagesimae nonae partis diligentius memoriae commendat: quinquagies novies seni CCCLIIII, quinquagies novies quini CCXCV, quinquagies novies quaterni CCXXXVI, quinquagies novies terni CLXXVII, quinquagies novies bini CXVIII, quinquies novies assis IX. Eodem ordine diem septimanae quocunque voluer
Abbreviated transcription (Latin):
nux appellata qđ umbrt
noceat hanc alio
nonure latini iugo¬
qsi iouis glandemi¬
lt̃ dicunt᷑ur . om¬
nia poma tecia co
duriore ut pina
nuces a uellanere
gl indescastanete
emigdalae inc
e nuclei dicti qđsi¬
nt duro corio tectis
At contra poma
quinia mollia ma

Expanded text:
Nux appellata quod umbrnoceat. Hanc alio nomine Latini iugquasi Iovis glandemliter dicuntur omnia poma tecta corio duriore; ut pineae nuces, Abellanae, glandes, castaneae, amygdalae. Hinc et nuclei dicti, quod sint duro corio tecti. At contra poma omnia mollia mala
Abbreviated transcription (Latin):
sibi elegerunt.
prĩ enĩ quã frum̃tͥ
usus eẽc antiquiho¬
mines glande uixeru¬
nt ⁊ pagus etesculus
arbores glandiferae
olim homines uixe

Expanded text:
sibi elegerunt.Prius enim quam frumenti usus esset, antiqui homines glande vixerunt. Phagus et esculus arbores glandiferae ctibus olim homines vixe
Abbreviated transcription (Latin):
inutra ceb plata et australi uidelicet et septemtrionali signistri gigant
lat itndo porro iaustrali ipsa qq eisdẽ iune dereeeso uidelicet iuuer
Siquidẽ signifer id ẽ cec qͥuidem in. partib & quadrante ꝑceliambitũ ẽ.

Expanded text:
in utraque coeli plaga, et australi videlicet et septentrionali, signiferi gignat latitudo, porro in Australi ipsa quoque lunae ejusdem dejectio juvet. Siquidem signifer idem CCC quidem LXV partibus et quadrante
Abbreviated transcription (Latin):
uere circulum Quos pleriq: afalendis decimbrib: suum ĩchoantes anni
eodem quoromani m̃ses suos dier̃ nũo ꝑstrngunt. Nihil quidem dero¬
manorum ut p̃fati sumus palendis nonis & idib: curantes. sed ã pͥmous letur
adextremum diem augescente paulatim nũo singulum quemq mensẽ
computantes. Vocatur ap̃ eos ipse decemb: apileos Ianuarius. EΙdoc
iunius des eos, iulius panemos Agustus lor, septimb Corpicos octob̵
rꝑbȩteos nouemb dios quo illos ordine annũ obseruare ł menses
et nuꝑ trans mssus ainos deroma cõpotuseo arinalis ostendit

Expanded text:
vere circulum. Quorum plerique a Kalendis Decembribus suum inchoantes annum, eodem quo Romani mmanorum, ut praefati sumus, Calendis, Nonis, vel Idibus curantes, sed a primo usque ad extremum diem, augescente paulatim numero, singulum quemque mensem computantes. Vocatur autem apud eos ipse December ἐλαφηβολιὼν, Junius Desios, Julius Panemos, Augustus Loos, September Gorpieos, October  November διὸς. Quo illos ordine annum observare, vel menses, et nuper transmissus ad nos de Roma computus eorum annalis ostendit,
Abbreviated transcription (Latin):
diuidunt᷑ : Nom̃tũ ẽ minimũ atq angustissimũ tempus
amotu siderũ dc̃m ẽ enim extremitas horȩ in breuibus
int̃uallis cũ aliqđ sibi cedit atque succedit ⁊ hora grecum nom̃

Expanded text:
dividuntur. Momentum est minimum atque angustissimum tempus, a motu siderum dictum: est enim extremitas horae in brevibus intervallis, cum aliquid sibi cedit atque succedit. Hora Graecum nom
Abbreviated transcription (Latin):
signi c̃s libeo nata propta ẽ cõputatio Sin aut̃
alias : qt signo luna accensa ł dempierit Tretinuerit
partes tot. scͣubentibus et ĩ drahere ł acqrecerguamte sinis

Expanded text:
signi cujuslibet nata prompta est computatio; sin autem alias, quot primo signo luna accensa vel dempserit vel retinuerit partes, tot sequentibus etiam detrahere vel adjicere
Abbreviated transcription (Latin):
conditionis ordo turbet usq adaliũ eius occassum reginere debebit &tatẽ
nec mir̃ lunã cũ tot horas noua ts egerit manifestam incelo monstraristm

Expanded text:
conditionis ordo turbetur, usque ad alium ejus occasum retinere debebit aetatem. Nec mirum lunam cum tot horas nova transegerit manifestam in coelo monstrari
Abbreviated transcription (Latin):
subiacent uit pute uenti capatia: arenosa autem et sol:¬
da carent̃ Neq enimfiunt nisi caelo mariq: tranquillo

Expanded text:
subjacent, utpote venti capacia: arenosa autem et solida carent. Neque enim fiunt, nisi coelo marique tranquillo
Abbreviated transcription (Latin):
quas suꝑ frimam̃tũ positas cȩliis quidem sp̃ĩ¬
talibus humibores eam̃ om̃i creatura corporali
suꝑiores quidã adinundationem diluuii serua¬
tas . Aliiuꝰ rectiꝰ adignem sider̃ temꝑandum
suspensas adfirmant :¬

Expanded text:
quas, firmamento impositas, coelis quidem spiritualibus humiliores, sed tamen omni creatura corporali superiores, quidam ad inundationem diluvii servatas, alii vero rectius ad ignem siderum temperandum suspensas affirmant
Abbreviated transcription (Latin):
etembolisinis añnis p̃fixos dies nos inuenire ñ dubium ẽ hs̃ modligͦ cogit diuer¬
sitas sex solum pͥmos circuli decennouenalis annos equali nob̃cũ etatẽ Iunã

Expanded text:
embolismis praefixos dies nos invenire non dubium est. Hujusmodi ergo cogit diversitas, sex solum primos circuli decennovenalis annos aequali nobiscum aetate luna
Abbreviated transcription (Latin):
quo cuncta uiuentia spirant. Aquis quȩ t̃rã cingendo
& penecrando cõmuniut. atq: ip̃sa terra quȩ mundi
media atq imalibrata uo lubili circa eã uniuersi¬
tate pendit inmobilis. Verũ mundi nõe itiacelũ

Expanded text:
quo cuncta viventia spirant; aquis, quae terram cingendo et penetrando communiunt; atque ipsa terra, quae mundi media atque ima, librata volubili circa eam universitate pendet immobilis. Verum mundi nomine etiam coelu
Abbreviated transcription (Latin):
nouam siue plenã lunã dieb: ledonem totidem ante diuiduam sepius incipe
cõpimus Et orca equnoctia duo maiores solito estus assiģere. Ina nes ubrtuma

Expanded text:
novam sive plenam lunam diebus, ledonem totidem ante dividuam saepius incipere comperimus, et circa aequinoctia duo majores solito aestus adsurgere, inanes ver
Abbreviated transcription (Latin):
cipio menss paschalis incipit Ibidemq finitur ap̃ uͦromanos ab inci¬
piente luna msis ianuarii sumit initium ibidemque t̃minatur: Iter
et sexhoris. id .ẽ. quadrante totius diei q̃pars quat̃ ducta cogit
int̃poniunum diem ꝙromani bissextum uocant ut ad eundem circu
redeatur : quartus olaris griannus bis sextilis ẽ. Cet eribus uno die ꝓlixior : cꝓ consecto

Expanded text:
cipio mensis paschalis incipit, ibidemque finitur: apud Romanos vero ab incipiente luna mensis Januarii sumit initium, ibique terminatur. Item et sex horis, id est, quadrante totius diei: quae pars quater ducta cogit interponi unum diem: quem Romani bissextum vocant, ut ad eumdem circuitum redeatur. Quartus solaris gyri annus bissextilis est, caeteris tribus uno die prolixior, quo confecto
Abbreviated transcription (Latin):
nocte .xxiiii. horac st̃ quar̃ pars quarta qui ẽ quatrans diei sexhore inue¬
nut Ita in anni cursu senarius numerus plurimum ualet hdetanti aucto
excerpere dictis libuit. Vt denatura bisiexti meae pusillitatis sensum rele¬
gens Ñsolum hc̃ ꝑsenas horas annuatim crescere sedetmultiplicem eiuslem
scnar unui ꝑfectionem qua et antius pse constat exort doctisimi trãtaters
telligas

Expanded text:
nocte XXIV horae sunt, quarum pars quarta, qui est quadrans diei, VI horae inveniuntur; ita in anni cursu senarius numerus plurimum valet. » Haec de tanti auctoris excerpere dictis libuit, ut de natura bissexti meae pusillitatis sensum relegens, non solum hunc per senas horas annuatim crescere, sed et multiplicem ejusdem senarii numeri perfectionem, qua et annus ipse constat, ex ore doctissimi tractatoris intelligas
Abbreviated transcription (Latin):
Aimonia dicit̾ eo qđ
eiꝰ sumptu corpꝰ alatur
hanc iuuenes accipiun
adintrem̃tum senes
adꝑseuerantiam

Expanded text:
imonia dicitur, eo quod ejus sumptu corpus alatur. Hanc juvenes accipiunt ad incrementum, senes ad perseverantiam
Abbreviated transcription (Latin):
parapsis quadriongulũ a quod¬
rilaterum uns iđ p̃aribus obsu¬
dis patena qđ dspansis patentibi¬
nis sedim facta scriptura socra
Variae st̃ distinctiones eloquii
diuini pedispari copacitate audi¬
otiuin non enĩuna eademque
om̃ib potest c̃uenire doctrin&
Niter nõque sapientes Ait̃ in fr̃ ui¬
sipiertes

Expanded text:
Parapsis quadriangulum et quadrilaterum vas, id est paribus absidis. Patena, quod dispansis patentibunis sethim facta Scriptura est savariae sunt distinctiones eloquii divini pro dispari capacitate audientium: non enim una eademque omnibus potest convenire doctrina. Aliter namque sapientes, aliter insipientes,
Abbreviated transcription (Latin):
sedecuiq huuie ediso ad consumationẽ scłi innatare t concipi et in bethleem nasci ñ desinit cũ quilib&
dientiũ uerbi flore suscepto domus ae t̃ni panis efficit: Cotidie inuto uirginadi hoc ÷ in an
edentiũ ꝑfidẽ c̃cipitur ꝑ baptis mũ gͥnitur. egtidie genirix dĩ aecclesa cõmittat auctorẽ
exiit ergo edictũ acesare augosto ut censum ꝓfiteret᷑¬
imiũ sus orb̵ quia inminebat edictũ
regis xp̃i qͥ salutẽ c̃sequeret᷑ uni¬
uersus orbis qui uocabulũ
augustiꝑfectissime comp¬
lens ut pote suos et auges¬
cere desiderans etip¬
se augestere sufficiens
censoribs suae ꝓfesi¬
onis non oblatione
pecunias subic̃ctos
sed fidei oblacione
signar e praecepit
cuntes in quiens p̃¬

Expanded text:
saeculi Dominus in Nazareth concipi et in Bethleem nasci non desinit, cum quilibet audientium, verbi flore suscepto, domum se aeterni panis efficit. Quotidie in utero virginali, hoc est, in animo credentium per fidem concipitur, per Baptisma gignitur. Quotidie genitrix Dei EcclesExiit ergo edictum a Caesare Augusto, ut censum profiteretsus orbis, quia imminebat edictum i, quo salutem consequeretur universus orbis. Qui vocabulum Augusti perfectissime complens, utpote suos et augescere desiderans, et ipse augere sufficiens, censoribus suae profectionis, non ablatione pecuniae subjectos, sed fidei oblatione signare praecipit. Euntes, inquiens
Abbreviated transcription (Latin):
Nuces aut genera¬
ltt̃ dicunt᷑ur. om¬
nia pomo tecta gor
duriore. ut pinde
nuces auellarene
ł indescastanede
emigdalae hinc
enuclei ditei qđsi
ne duro :orio tect¬
I At contra poma
dicta Amigdala grecũ
Aga uocatur hancalii
ixcuenorem nucem.¬

Expanded text:
Nuces autem generaliter dicuntur omnia poma tecta corio duriore; ut pineae nuces, Abellanae, glandes, castaneae, amygdalae. Hinc et nuclei dicti, quod sint duro corio tecti. At contra poma A 167 AMIGDALA grecum nga dicitur, hanc alii st minorem nucem
Abbreviated transcription (Latin):
arbores glandiferae
ide uocãtae credunt¬
olim lomines uixe¬
drint accibum sum
ie uibuerint nã escis¬
ol iuclus abaesca dicto
uocibulũ traxit

Expanded text:
arbores glandiferae ideo vocatae creduntolim homines vixerint, cibumque ue habuerint. Nam aesculus ab esca dicta, vocabulum traxit
Abbreviated transcription (Latin):
morusagrecis uocto¬
ta qualatini rubu
sileestuisfractus af¬
erens quibus indeser¬
to postoꝵ fames ae
enuia consouet᷑
ta serpenti feru¬
ntur interimer¬
icomorus sic¬
dut et morus
ca tomina sunt
Dictus aut sicomo¬
ba snclatini celse
aipellant ab alticu¬
dine quiant
oreuis ut morus

Expanded text:
Morus a Graecis vocata, quam Latini rubumsilvestris fructus afferens, quibus in deserto pastorum fames ac penuria confovetur. ta serpenti feruntur interimerSycomorus, sicut et morus, Graeca nomina sunt. Dictus autem sycomoHanc Latini celsam appellant ab altitudine, quia non est brevis, ut morus
Abbreviated transcription (Latin):
uitis plantationem pͥnus
noe instituit rudiadhuc
constat inuentorem
uitis liberum apͥpellan
unde eceum gentiles pꝰ
Tabrusca uitis arti¬
stis quae int̃rae mungi¬
inbus nascit᷑ unde ec labie¬
usca dicta al abris exti¬
mitatibus t̃rae. palmes¬
uitis matia mollis qͥꝑ noue¬
labradia missus fructiam
affert Corimbi st anuli
qui ꝓxima qua eo ligot
etconp̃hendant ne longius
laxati palmites uentoꝵ fle¬
tibus dissipent᷑ Vuae dicta
qđ intrinsetus humore sui
plenae guttae tpinguedi¬
nisiNam humidum qũ
exterius humorem haba

Expanded text:
Vitis plantationem primus Noe instituit rudi adhuc constat inventorem vitis Liberum appellari: unde et eum gentiles post abrusca est vitis agrestis quae in terrae marginibus nascitur: unde et labrusca dicta, a labris et extremitatibus terrae. Codevitis materia mollis, qui per novella brachia missus fructum affert. Corymbi sunt, annuli, qui proxima quaeque ligant et comprehendunt, ne longius laxati palmites ventorum flatibus dissipentur. Uvae dictae, quod intrinsecus humore sint plenae, succique et pinguedinis: nam humidum est, quod exterius humor
Abbreviated transcription (French):
propaginore u flagellũ
uiis terrae submer ũ
sternere et q̃siporro
tengere hinc propatines
apropatoe e protena
diciae fodere fo¬

Expanded text:
Propaginare vero, flagellum vitis terrae submersum sternere et quasi porro pangere. Hinc propagines, a propagare et protendere dictae. Fodere
Abbreviated transcription (Latin):
traõ latui
idemet malũ
g doiatum eo
qđđ intracorticis
rotundititem
anarum cono¬
eat multituditẽ¬

Expanded text:
translatum. Idem et malum granatum, eo quod intra corticis rotunditatem granorum contineat multitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
etus uel uirgulta ei
rubent est enĩ mors
siluest is fructus as¬
rens quibus indeser¬
topostoꝵ fame s ec
penuria consouet᷑
ta serpenti fer¬
ntur interimerin¬
e eum. eni¬

Expanded text:
ejus velut virgulti rubent. Est enim morus silvestris fructus afferens, quibus in deserto pastorum fames ac penuria confovetur. ta serpenti feruntur interimere eum.
Abbreviated transcription (Latin):
atustun quẽ uulgus titio¬
peri appellat extraccuns
steo semiustũ & extinetu s
Qui souilioe stipulat in¬
ixtoe surculis aefolise¬
is aridis. sunt aut̃ purga¬
ries putredo lignorũ
mis uictricis ornata
nodum palinae hominis.

Expanded text:
adustum, quem vulgus titionem appellant, extractum foco, semiustum et extinctum. Quisquiliae stipulae inmixtae surculis ac foliis aridis: sunt autem purgaCaries putredo lignorum,manus victricis ornatusmodum palmae hominis.
Abbreviated transcription (Latin):
nuces out tenera¬
lit̃ dicuntor ora¬
nia ꝑquia tecia o
÷ nt duro cono tetala
dicta Amigdala greci
norem nucti.¬

Expanded text:
Nuces autem generaliter dicuntur omnia poma tecta corio nt duro corio tecti. 167 AMIGDALA grecuminorem nuc
Abbreviated transcription (Latin):
i diureiie enĩ antiquo¬
irum inhis duobus erdort
bene pascere etbene¬
t arare cultura atr
cinis. cratio int̃¬
ꝗ missio. in censio sti¬
u puloruli. stercor¬
tio. occatio runco
cinis enĩ incendiũ
ꝑ qd ager inutilem
umorem exs udat
Patio dicto quia
dexere prius grie
iculturamn exerceb¬
sant antequam fes
tussei usus reptus

Expanded text:
 Divitiae enim antiquorum in his duobus erant, bene pascere, et bene arare. Cultura agri, cinis, aratio, intermissio, incensio stipularum, stercoratio, occatio, runcatio. Cinis est incendium, per quod ager inutilem humorem exudat. Aratio dicta, quia de aere prius terrae culturam exercebant, antequam ferri fuisset usu
Abbreviated transcription (Latin):
itur. eo quod suo nutrim̃¬
to loeta faciat germind.
dreddat qu orua pinguia
nci sotione focto bubus di¬
missis graodes glebas caedo¬
taclĩgonibus frangunt
et dictã occatio õsi obesed¬
tio qđ oꝑiat semina.
Runcatio atraherbas
Stio dicta qsiseminis aetic¬

Expanded text:
catur, eo quod suo nutrimento leta faciat germina, reddatque arva pinguia stici satione facta, bobus dimissis, grandes glebas cedunt ac ligonibus frangunt. Et dicta occatio, quasi obcecatio, quod operit semina.Runcatio est a terra herbas Staio dicta est, quasi seminis acti
Abbreviated transcription (Latin):
ex duobs sit thestrus
cõpositum nam amp¬
hietheatrũ rotundu
theatrum i exmedio
semtcirculi figuram
plexis parietibs aedi
introient ineglo¬
mere liniextui
cuius aedificiitalis
oudicitur descendit

Expanded text:
ex duobus sit theatris conpositum. Nam amphitheatrum rotundum est, theatrum vero ex medio semicirculi figuram plexis parietibus aediintroierit sine glomere lini, exitum Cuius aedificii talisaudiatur: descendit
Abbreviated transcription (Latin):
Eeceitea adetor
Iinsiredientiũ facta
adducem uenire in pos¬
ibilẽ indeatur Curt¬
primus egiptius secun¬
dus creticus tertius
i lemno quartus ini¬
alia omnestaeoni¬
uet ut disiolur¬

Expanded text:
et cetera ad errorem ingredientium facta, ad lucem venire inpossibile videatur. Quatprimus Aegyptius, secundus Creticus, tertius in Lemno, quartus in Italia; omnes ita constructi ut dissol
Abbreviated transcription (Latin):
Sicui sane q̃designifero it el̃ ambitu paucis diximus forte habentus in cognita¬
huic uulgari &fortassis compendiosior acmanifestori ratione satis facere curaui¬
mus ut ucali signiꝰ intendere puerili inscola ñdidic̃ Saltim horologi lenes int̃¬
ra qneccsaria qrt adphendat Et hic gͦ seiat solem morulis suuis & tarditate
quotidiana quadrantis hs̃ anni disponente oꝑe creatous esse ministra qtdilren
Sed si ubigratia p̃senti amio inequmoctio unali ꝙurta agiptios quic alculatoꝵ
eodem die pꝰ annũ aliq̃ñ imferius oriri. E quato quinto que anno eanetem¬
diminutionem itm̃ naturali suicursus augere temꝑantia. ut nisi dies bissertlis
tium amedio surgat orientis eandem nihilominus tarditatis suȩ constantiã
lateat sententia dicimus quadrantẽ eiusdem diesidẽ sexhorus ꝑ annunr ae¬
Ecrescere. Horam aut̃ ꝑduos menses demedum u horȩ ꝑununum niensem solis

Expanded text:
Si cui sane qSi cui sane qhuic vulgari, et fortassis compendiosiori, ac manifestiori ratione satisfacere curavimus, ut qui coeli signis intendere puerili in schola non dedicit, saltem horologii lineis in terra, quae necessaria quaerit apprehendat. Et hic ergo sciat solem morulis suis et tarditate quotidiana quadrantis hsed si, verbi gratia, praesenti anno in aequinoctio vernali, quod juxta Aegyptios qui calculatorum eodem die post annum aliquanto inferius oriri, ediminutionem in tantum naturali sui cursus augere temperantia, ut nisi dies bissextilis tium a medio surgat orientis, eamdem nihilominus tarditatis suae constantiam lateat sententia, dicimus quadrantem ejus diei, id est, sex horas per annum accrescere, horam autem per duos menses, dimidium vero horae per unum mensem, solis
Abbreviated transcription (Latin):
sant adimpletur Nec tñ dicere nouerint qualit̃ cadem particula crescat ł q̃sit caua
conficitur. Qua drantem nãq solent appellare quartam partem cus libetre. Verbigra¬
tia pecumȩ temporis loci Et ideo quarta pars dici qui xxuii. horis cumsua nocte cõplet᷑.
culi ⁊odiaci notissima ñintricentis sexagnita quinqidieb sed sũꝑ additis sexhoris
adimplere cogoscitur. Qñsit ut siũbi gratia nc̃ etuinctialem calilocum mane
inexortudio ut pote comꝑleto dieitotius circuitu reddrrat sicq necessario diena suꝑ¬
fluũ admoneat ubilbet itporendũ anniq quarti plenitudinieẽ cõpulandum
facere neglgens tricentis solum ac sexaginta quinq dieb om̃s se annos agepa an ep¬
bere putauerit magnum sibi mox inueniet annuicircutus occurrissẽ dipendiũ
lta ut p aliqt̃ annoꝵ uertentium curricula aestiuis insib unũ tempus unis brmale.
brumalib autumnale autumnalib aestiuũ se offendisse ꝑusus computator horescat

Expanded text:
santer adimpleatur; nec tamen dicere noverint qualiter eadem particula crescit, vel quae sitconficitur. Quadrantem namque solent appellare quartam partem cujus rei libet. Verbi gratia pecuniae, temporis, loci, et ideo quarta pars diei qui viginti quatuor horis cum sua nocte completur, culi zodiaci notissima, non in trecentis sexaginta quinque diebus, sed superadditis sex horis adimplere cognoscitur. Unde fit ut si, verbi gratia, nunc aequinoctialem coeli locum mane in exordio diei, ut puta completo diei totius circuitu recurrat. Sicque necessario diem superfluum facere trecentis solum ac sexaginta quinque diebus omnes se annos agere debere putaverint, magnum sibi mox inveniet annui circuitus occurrisse dispendium, ita ut post aliquot annorum vertentium curricula aestivis mensibus vernum tempus, vernis brumale, brumalibus autumnale, autumnalibus aestivum se offendisse perversus computator horrescat.
Abbreviated transcription (Latin):
arboribus longo sd
cuinex cehum prominea
cuius natura exps tri
nihumoris ac ꝑinde
habilis atq leuis.¬
primo omniũ ad orga¬
um eo qđ maius te his¬
insonitu &fortitudi
nimia computat
rum sufflatorio con
um quem inmocum to
httrui concitat. Itaut
o mlle possus sine dubuꝰ
sinsibilit̃ seuutiq ami¬
alius audiatur sicut
quae aohierasolemussi
admontem oliuei et am¬
plius sonant̃ audiuntura
gomprobatur duoge¬
euc apleris orgoni
ee dicunt᷑ primũt id erd

Expanded text:
arboribus longe eat, et in excelsum promineat. Cujus natura expers est terreni humoris, ac proinde habilis atque levisPrimum omnium ad organum, eo quod majus esin sonitu, et fortitudine nimia computantrum sufflatoria compium, quos in modum tonitrui concitat: ita ut per mille passus sine dubio sensibiliter seu utique amplius audiatur: sicut quae ab Jerusalem usque ad montem Oliveti, et amplius sonanter audiuntur, comprobatur. Duo genera a plerisque organi esse dicuntur. Primum est id quod