comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Alit̃ quidẽ uidet᷑ hominib & alit̃ ui¬
sũ ẽ. dõ. Ego aut̃ puto implecũ fuis¬
se qđ ꝓpħã p̃dixerat Respice quȩ
fuit niniue. & uide qͥa euersa . ẽ
Euersa in malo. ȩdicͤata in bono. Sicut
euersus saulus ꝑsecutor ȩdificatus
p̃dicator. Quis ñ diceret ciuitatẽ
istã inqua nunc sumꝰ felicit̃ euersã.
si om̃s illi in sani nugis suis desertis
ad ȩccłam cõpuncto corde concurre¬
rent. dĩ misccłiam de suis factis p̾tę¬
ritis inuocarent: Nonne diceremꝰ
ubi.ẽ. illa cartago: Quiañ .ẽ. qđ erats
euersa . ẽ. Sed si . ẽ qđ ñ erat: edificata
dicare. suffodere. euertere. disꝑde¬
re. & rursus ȩdificart̾ & plantare:
nde.ẽ. uox illa dñi. Ego ꝑcutiã. &
ego sanabo. Percutit putredinẽ faci¬
noris sanat dolorẽ uulneris. Faciunt¬
hoc medici cũ secant: ꝑcutiunt & sa¬
nant. Armant sẽ ut feriant: ferrũ
gestant & curare ueniunt. Sed quia

Expanded text:
Aliter quidem videtur hominibus, et aliter viAliter quidem videtur hominibus, et aliter visum est Deo. Ego autem puto impleeta praedixerat. Respice quae fuit Ninive, et vide quia eversa est, eversa in malo, aedificata in bono: sicut eversus Saulus persecutor, aedificatus Paulus praedicator . Quis non diceret civitatem istam, in qua nunc sumus, feliciter eversam, si omnes illi insani, nugis suis desertis, ad ecclesiam compuncto corde concurrerent, Dei misericordiam de suis factis praeteritis invocarent? Nonne diceremus: Ubi est illa Carthago? Quia non est quod erat, eversa est: sed si est, quod non erat, aedificata fodere, evertere, disperdere, et rursus aedificare, et plantare . Inde est vox illa Domini: Ego percutiam, et ego sanabo . Percutit putredinem facinoris, sanat dolorem vulneris. Faciunt medici cum secant, percutiunt et sanant; armant se ut feriant, ferrum gestant et curare veniunt. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
nifestasti mͥ Ueritatẽ dilȩxisti. im
punita peccata etiã eoꝵquib igno¬
scis ñ reliquisti. Ueritatem dilexisti.
sic miscđiam pͣrogasti. ut seruares
& ueritatẽ. Ignoscis confitenti. igno¬
scis. sed se ipsũ punienti. Ita seru̾at᷑
miscdia & ueritas. Miscdia qͥa homo
liberat᷑: ueritas qͥa peccatũ punitur.
Ecce enĩ ueritatẽ dilȩxisti. incerta &
occulta sapientiȩ tuȩ manifestasti mͥ
Quȩ occulta & quȩ incerta: Quia ds̃
ignoscit & talib: Nichil tã occultũ.
nĩchiltã incertũ. Ad hoc incertũ. ni¬
niuitȩ poenitentiã egerunt. Indixer̃
enĩ. quãuis postminas ꝓpħȩ. quãuis
post illã uocẽ triduo & niniue euer¬
Quis nouit si ds̃ flectet in melius¬
sententiã suã & miseret᷑ Incertũ
erat cũ dicit᷑ qͥs nouit. De incerto
poenitentiã egerunt. certã miscđiã
meruer̃. Prostrauer̃ se in lacrimis.
in ieiuni is. in cilicio. incinere. Prostra¬
Stetit niniue. an euersa. ẽ niniue:

Expanded text:
asti mihi. Veritatem dilexisti: id est, impunita peccata etiam eorum quibus ignoscis, non reliquisti. Veritatem dilexisti: sic misericordiam praerogasti, ut servares et veritatem. Ignoscis confitenti, ignoscis, sed seipsum punienti: ita servatur misericordia et veritas; misericordia, quia homo liberatur; veritas, quia peccatum punitur. Ecce enim veritatem dilexisti: incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi. Quae occulta? quae incerta? Quia Deus ignoscit et talibus. Nihil tam occultum, nihil tam incertum. Ad hoc incertum Ninivitae poenitentiam egerunt. Dixerunt enim, quamvis post minas prophetae, quamvis post illam vocem, Triduo, et Ninive subverQuis novit, si Deus flectat in meliussententiam suam, et miseretur? Incertum erat, cum dicitur, Quis novit. De incerto poenitentiam egerunt, certam misericordiam meruerunt: prostraverunt se in lacrymis, in jejuniis, in cilicio et in cinere prostraStetit Ninive, an eversa est Ninive?
Abbreviated transcription (Latin):
sus: Nonne om̃s nouerant qͥd dauid
fecerat: Quid.ẽ. tͥ soli peccaui & ma¬
lignũ corã te feci: Quia tusolus sine
peccato Ille iustꝰ punitor: qͥ ñ habet
qđ in illo puniat᷑ Ille iustꝰ rep̾hen¬
sor: qͥ ñ habet qđ in illo rep̃henclat᷑.
Tibi soli inqͥt peccaui: & malignũ corã
te feci. Ut iustificeris in sermonib tu¬
is: & uincas cũ iudicaris. Cuidicat
fr̃s. cui dicat difficile. ẽ. aduertere:
pat̃ ñ . ẽ. iudicatꝰ. Quid. ẽ. tͥ soli pec

Expanded text:
sus? Nonne omnes noverant quod David sus? Nonne omnes noverant quod David fecerat? Quid est, Tibi soli peccavi, et malignum coram te feci? Quia tu solus sine peccato. Ille justus punitor, qui non habet quod in illo puniatur: ille justus reprehensor, qui non habet quod in illo reprehendatur. Tibi soli, inquit, peccavi, et malignum coram te feci: ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas cum judicaris. Cui dicat, fratres, cui dicat difficile est advertere. Pater non est judicatus. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ in eis sunt ꝑ ipsũ facta st̃: lex sine
uerbo dĩ qͦmͦ conscripta. ẽ Nongͦ ds̃
contra legẽ suã. qͥ a nec impator contra
legessuas facit. quando confessis dat
indulgentiã. Moyses minister legis:
xp̃c ꝓmulgator legis. Moyses lapidat
ut iudex. xp̃c indulget ut rex. Miser
suã sicut hic rogat. sic̃ hic petit. sicut
exclamat & dolet. qđ illi adulteram
offerentes facere noluer᷑: Uulnera sua
ostendente medico cognouer̃: medici¬
nã amedico ñ quȩsierunt. Ita st̃ multi
qͦs peccare ñ pudet. agere poenitentiã
pudet. Oincredibilis insania. De uul-¬
nere ipso ñ erubescis. deligatura uul¬
neris crubescis: Nonne nudũ fedius
& putidius: Confuge gͦ ad medicũ.
age poenitentiã. dic̃. Iniqͥtatẽ in eã
eg̃o agnosco. & peccatũ meu̾ corã me. ẽ.
Tibi soli peccaui & malignũ corã te feci.
Quid . ẽ. hoc: Corã hominib enĩ ñ est
adulterata uxor aliena & maritꝰ occi¬

Expanded text:
quae in eis sunt per ipsum facta sunt, lex sine quae in eis sunt per ipsum facta sunt, lex sine Verbo Dei quomodo conscripta est? Non ergo Deus contra legem suam, quia nec imperator contra leges suas facit, quando confessis dat indulgentiam. Moyses minister Legis, Christus promulgator Legis: Moyses lapidat ut judex, Christus indulget ut rex. Misertricordiam suam, sicut hic rogat, sicut hic petit, sicut exclamat et dolet: quod illi adulteram offerentes facere noluerunt; vulnera sua ostendente medico cognoverunt, medicinam a medico non quaesierunt. Ita sunt multi quos peccare non pudet, agere poenitentiam pudet. O incredibilis insania! De vulnere ipso non erubescis, de ligatura vulneris erubescis? Nonne nudum foedius et putidius est? Confuge ergo ad medicum, age poenitentiam, dic: Iniquitatem meam ego agnoscTibi soli peccavi, et malignum coram te feci. Quid est hoc? Coram hominibus enim non erat adulterata uxor aliena, et maritus occi
Abbreviated transcription (Latin):
pula tẽptantes cape sententiã dĩ. Ut
si uberet occidi. ꝑderet mansuetudi¬
nis famã. si aut̃ ĩuberet dimitti: in¬
curreret tanq rep̾hensor legis calũ¬
niã. Quid gͦ respondit: Nõn ait occi¬
dite. ñ ait dimittite. sed ait. Qui se
scit sine peccato. ẽẽ: prior in illã lapi¬
dẽ mittat. Iusta lex quȩ iubet adul¬
terã occidi. sed hȩc lex iusta habeat mi¬
nistros: innocentes. Attenditis quã ad¬
ducitis. attendite & qͥ estis. Illi hoc au¬
dito unus post alterũ discesser̃. remansit
adultera. & dñs. Remansit uulnerata.
& medicus. Remansit magna miser ⁊ a¬
& magna miscđia. Adducentes erubu¬
erunt: nec ueniã petiuer̃. Adducta
confusa. ẽ: & sanata. Ait illi dñs. Mulier
nemote condẽnauit: & illa: Nemo dñe.
& ille. Nec ego te condenabo. uade deinceps
iã noli peccare. Nunqͥd xp̃c fecit contra
legẽ suã. Neq enĩ pat̾ eius sine filio
dederat legẽ. Si cęlũ & t̾rã & om̃ia

Expanded text:
pula tentantes capere Sapientiam Dei, ut pula tentantes capere Sapientiam Dei, ut si juberet occidi, perderet mansuetudinis famam; si autem juberet dimitti, incurreret, tanquam reprehensor legis, calumniam. Quid ergo respondit? Non ait, Occidite; non ait, Dimittite: sed ait, Qui se scit sine peccato esse, primus in illam lapidem jaciat. Justa lex, quae jubet adulteram occidi: sed haec lex justa ministros habeat innocentes. Attenditis quam adducitis, attendite et qui estis. Illi hoc audito, unus post alterum discesserunt. Remansit adultera et Dominus, remansit vulnerata et medicus, remansit magna miseria et magna misericordia. Adducentes erubuerunt, nec veniam petiverunt; adducta confusa est, et sanata. Ait illi Dominus: Mulier, nemo te condemnavit? Et illa: Nemo, Domine. Et ille: Nec ego te condemnabo; vade, deinceps jam noli peccare . Numquid Christus fecit contra legem suam? Neque enim Pater ejus sine Filio dederat legem. Si coelum et terra et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ge suo abstulie. ouiculã ucini paũ¬
pis concupiuit. ipsã suo hospiti occi¬
dit. Quid dignꝰ. ẽ. Ille ꝓfert iratꝰ
sententiã. Plane tunc rex nesciens.
ubi captiuus morte dignũ diuitẽ
dixit. & ouẽ reddendã inquadruplũ
seuerissime atq iustissime iudicauit¬
Sed peccatũ eiꝰ nondũ erat corã eo. post
dorsũ erat. Qđ fecerat suã iniqui¬
tatẽ nondũ agnoscebat. & idõ alienȩ
ñ ignoscebat.: Sed ꝓpħa ad hoc missus.
abstulit a dorso peccatũ. ante oculos
posuit ut uideret illã sententiã. tã seue¬
rã in se. ẽẽ ꝓlatã. Ad secandũ & sanan¬
dũ uulnꝰ cordis eiꝰ. ferram̃tũ fecit de
lingua eiꝰ. Hoc fecit dñs de iudeis. qͣndo
ad eũ adulterã mulierẽ ad duxer̃.
ꝓponentes laqueũ tẽptationis. & in id
qđ posuerant incidentes. In adulterio
inquiunt. hȩc mulier dep̃hensa. ẽ.
moyses eiꝰmodi lapidari iussit. Tu de
illa qͥd censes: Tanquã bicipiti musci¬

Expanded text:
ge suo abstulit, oviculam vicini paupge suo abstulit, oviculam vicini pauperis concupivit, ipsam suo hospiti occidit: quid dignus est? At ille profert iratus sententiam: plane tunc rex nesciens ubi captus esset, morte dignum divitem dixit, et ovem reddendam in quadruplum . Severissime atque justissimedum erat coram eo, post dorsum erat quod fecerat: suam iniquitatem nondum agnoscebat, et ideo alienae non ignoscebat. Sed Propheta ad hoc missus, abstulit a dorso peccatum, et ante oculos posuit, ut videret illam sententiam tam severam in se esse prolatam. Ad secandum et sanandum vulnus cordis ejus, ferramentum fecit de lingua ejus. Hoc fecit Dominus Judaeis, quando ad eum adulteram mulierem adduxerunt, proponentes laqueum tentationis, et in id quod proposuerant incidentes. In adulterio, inquiunt, haec mulier deprehensa est: Moyses hujusmodi lapidari jussit; tu de illa quid censes? tanquam bicipiti musci
Abbreviated transcription (Latin):
quȩris miscdiam: Peccatũ impunitũ
remanebit: Responderte dauid. re¬
sponderint lapsi. responderint cũ da¬
uid: ut miscłiã mereant᷑ sic̃ dauid.
& dicant. Dnẽ ñ erit impunitũ pecca¬
tũ meũ. noui iusticiã cuiꝰ quęro mi
scđiam. Non impunitũ erit. sed idõ
n̾olo ut tu me punias: qͥa ego peccatũ
meũ punio. Idõ peto ut ignoscas. qͥa
agnosco. & delictũ meũ corã me. ẽ. sẽp
Non posui post dorsũ meũ qđ feci. ñ in¬
tueor alios oblitꝰ mei. ñ affecto stipu¬
lã eicere de oculo fris mei. cũ sit tra¬
bes in oculo meo. Peccatũ meũ. ante me
eñ post me. Fuit enĩ post me.
Quando ad me missus. ẽ. ꝓpħa. de oue
pauꝑis si militudinẽ michi ꝓposuit:
Ait enĩ nathan ꝓpħa ad dauid. Erat
diues quidã habens plurimas oues. pau¬
ꝑ aut̃ uicinꝰ eiꝰ habebat unã ouiculã
quã in suo sinu & de suocibo nutrie¬
bat. Uenit hospes diutci. nichil degrẽ¬

Expanded text:
Quaeris misericordiam, peccatum impunitum Quaeris misericordiam, peccatum impunitum remanebit? Responderit David, responderint lapsi, responderint cum David, ut misericordiam mereantur sicut David, et dicant, Non Domine, non erit impunitum peccatum meum: novi juiam: non impunitum erit, sed ideo nolo ut tu me punias, quia ego peccatum meum punio; ideo peto ut ignoscas, quia agnosco, et delictum meum coram me est semper. Non posui post dorsum meum quod feci, non intueor alios oblitus mei, non affecto stipulam ejicere de oculo fratris mei, cum sit trabes in oculo meo : peccatum meum ante me est, non post me. Fuit enim post me quando ad me missus est Propheta, et de ove pauperis similitudinem mihi proposuit. Ait enim Nathan propheta ad David: Erat dives quidam habens plurimas oves; pauper autem vicinus ejus habebat unam oviculam, quam in sinu suo et de suo cibo nutriebat: venit hospes diviti; nihil de gre
Abbreviated transcription (Latin):
uenturus erat. ad ulterauit eã. Hoc in
isto psalmo ñ legit᷑: sed intitulo eiꝰ ap¬
paret. In libro aut̃ regnoꝵ pleniꝰ legit᷑
Utraq scriptura canonica ẽ. utriq sine
ulladubitatione a xp̃ianis fides ad hi¬
benda ẽ. Cõmissũ atq conscriptũ. ẽ
Huiꝰ etiã maritũ in bello occidendũ cu¬
rauit. homicidio auxit adulteriũ.
Et post hoc factũ missus. ẽ ad eũ nathan
ꝓpłia missus adño qͥ eũ argueret.
De tanto cõmisso qͥd caueant homines
diximꝰ. qͥd uͦ si lapsi fuerint imiten¬
tur. audiamꝰ. Multi enĩ cadere uolunt
cũ dauid: & nolunt surgere cũ lauid
dabis ut munderis: Uide enĩ quẽ in¬
uoces Iustũ inuocas. odit peccata. Si
iustꝰ.ẽ: uindicat inpeccata. Si iustꝰ
.ẽ: ñ poteris auferre ad nõ dõ iusticiã
eiꝰ. Implora miscđiam. sed attende iu¬
sticiã. Miscdia. ẽ. ut ignoscat peccanti.
iusticia. ẽ. ut puniat peccatũ. Quid gͦ

Expanded text:
venturus erat , adulteravit eam. Hoc in venturus erat , adulteravit eam. Hoc in isto psalmo non legitur, sed in titulo ejus apparet; in libro autem Regnorum plenius legitur. Utraque Scriptura canonica est, utrique sine ulla dubitatione a Christianis fides adhibenda est. Commissum atque conscriptum est. Hujus etiam maritum in bello occidendum curavit: homicidio auxit adulterium: et post hoc factum missus est ad eum Nathan propheta, missus a Domino, qui eum argueret de tanto commisso . 3. Quid caveant homines, diximus; quid vero si lapsi fuerint imitentur, audiamus. Multi enim cadere volunt cum David, et nolunt surgere cum Dadabis ut munderis? Vide enim quem invoces; justum invocas: odit peccata, si justus est; vindicat in peccata, si justus est; non poteris auferre a Domino Deo justitiam ejus. Implora misericordiam, sed attende justitiam: misericordia est ut ignoscat peccanti, justitia est ut puniat peccatum. Quid ergo?
Abbreviated transcription (Latin):
rigite arguendo. consolamini alloquen¬
do. ȩxemplũ pͣbete bene uiuendo. ad¬
erit eis qͥ affuit & uob̃. Nonenĩ uob̾
iã ista ꝑicula p̾tergressis: fons mi scdiȩ
dĩ p̾cisus .ẽ. Quia qua uenistis uenient.
qua transistis transibunt. Molestũ ẽ
quidẽ. & nimiũꝑiculosũ. immo ꝑnituo¬
sũ. & ꝓcerto exitiabile: qđ scientes
peccant. Alit̃ enĩ ad has uanitates
currit qͥ uocẽ xp̃i contẽnit. alit̃ ille
qͥ nouit qͥcd fugiat. Sed nec de talib
despare debere iste psalmꝰ ostendit.
In scribit᷑ enĩ titulus eiꝰ. Psalmꝰ ipsi
dauid cũ uenit ad eũ nathan ꝓpħa
quando intrauit ad bersabeȩ. Bersa¬
beȩ erat mulier uxor aliena. Cum
dolore quidẽ dicimꝰ & tremore. sed
tam̃ ds̃ noluit taceri qđ uoluit scribi.
Dicã gͦ ñ qđ uolo. sed qđ cogor. Dicam
ñ ex hortans ad imitationẽ: sed instru¬
ens ad cimorẽ. Huiꝰ mulieris uxoris ali¬
enȩ puldritudine captꝰ rex & ꝓpħa
dauid: ex cuiꝰ semine scđm carne dñs

Expanded text:
rigite arguendo, consolamini alloquendo, exemplum praebete bene vivendo, aderit eis qui adfuit et vobis. Non enim, vobis jam ista pericula praetergressis, fons misericordiae Dei praecisus est. Qua venistis, venient; qua transistis, transibunt. Molestum est quidem, et nimium periculosum, imo perniciosum, et pro certo exitiabile, quod scientes peccant. Aliter enim ad has vanitates currit qui vocem Christi contemnit, aliter ille qui novit quid fugiat. Sed nec de talibus desperari debere, iste psalmus ostendit.Inscribitur enim titulus ejus, Psalmus ipsi David, cum venit ad eum Nathan propheta, quando intravit aa Bersabee. Bersabee erat mulier uxor aliena. Cum dolore quidem dicimus et tremore, sed tamen Deus noluit taceri quod voluit scribi. Dicam ergo non quod volo, sed quod cogor; dicam non exhortans ad imitationem, sed instruens ad timorem. Hujus mulieris uxoris alienae pulchritudine captus rex et propheta David, ex cujus semine secundum carnem Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
dit: qͥ uere audit: & bene audit: humi.
postea quã dixit auditui meo dabis
exultationẽ & lȩticiã: continuo de¬
monstrauit qͥd faciat auditio. Et exul¬
tabunt ossa humiliata. Humiliata
st̃ ossa audientis. ñ habent fastũ. ñ
habent tumorẽ. quã inse uix uincit
qͥ loquit᷑. Inde & ille humilis magnꝰ:
quo innatis mulierũ nemo maior
surrexit. ille qͥ ita se humiliauit: ut
indignũ se diceret soluere corrigiã
calciam̃ti dñi sui. ioħes illae baptista.
dans głam magistro suo & idõ amico
suo ait cũ xp̃c putaret᷑ & ex eo suꝑbire
posset & se extendere. Non enĩ ipse se
dixerat xp̃m: sed poterat acciꝑe homi¬
nũ errorẽ hoc putantiũ. ultro istũ
honorẽ deferre uolentiũ. Sed respuit
falsũ honorẽ. ut inueniret uerã gr̃ãm.
Ꝙ uide humilitatẽ de auditu. Quid ait:
Qui habet sponsã: sponsus. ẽ. Amicus aut̃

Expanded text:
dit, qui vere audit et bene audit, humilidit, qui vere audit et bene audit, humiliPosteaquam dixit, Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam; continuo demonstravit quid faciat auditio, Exsultabunt ossa humiliata. Humiliata sunt ossa, ossa audientis non habent fastum, non habent tumorem, quem in se vix vincit qui loquitur. Inde et ille humilis magnus, quo in natis mulierem nemo major surrexit , ille qui ita se humiliavit ut se indignum diceret solvere corrigiam calceamenti Domini sui , Joannes ille Baptista, dans gloriam magistro suo et ideo amico suo, ait; cum Christus putaretur, et ex eo superbire posset, et se extendere: non enim ipse se dixerat Christum; sed poterat accipere hominum errorem hoc putantium, ultro istum honorem deferre volentium : sed respuit falsum honorem ut inveniret veram gloriam: et vide humilitatem de auditu: ait, Qui habet sponsam, sp
Abbreviated transcription (Latin):
exultationẽ & lȩticiã. Ipse donet ut
dicã qđ sentio. Feliciores st̃ qͥ audiuit̃
quã quiloquunt᷑. Qui enĩ discithu¬
milis. ẽ: qͥ aut̃ docet. laborat ut ñ sit
supb ne male placendi affectꝰ irrepat.
nẽ dõ displiceat qͥ uult placere honii¬
nib. Magnꝰ tremor ẽ. in docente fr̃s mei.
magnꝰ tremor. ẽ. nr̃ in his uocib nr̃is.
Credite cordi nr̃o qđ uidere ñ potestis:
Scit ipse qͥmitescat nob qͥ ꝓpicius sit
nob̾. cũ quanto sub illo tremore ad uos
loquim᷑ Cũ aut̃ ipso aliqͥd suggerente
& docente intꝰ audimꝰ: securiꝰ sumꝰ.
securi gaudemꝰ. Sub magistro enĩ sumꝰ.
illius głamquęrimꝰ. illũ docentẽ lau¬
damꝰ Delectat nos ueritas eiꝰ intꝰ. ubi
nemo facit uł audit strepitũ. Ibi dix̃
iste esse lȩciciã suã. & exultationẽ suã
Auditui meo inqͥt dabis exultationẽ &
lȩticiã. Et idõ qͥa humilis audit qͥ au¬

Expanded text:
exsultationem et laetitiam. Ipse donet ut exsultationem et laetitiam. Ipse donet ut dicam quod sentio. Feliciores sunt qui audiunt, quam qui loquuntur. Qui enim discit, humilis est: qui autem docet, laborat ut non sit superbus, ne male placendi affectus irrepat, ne Deo displiceat qui vult placere hominibus. Magnus tremor est in docente, fratres mei, magnus tremor est noster in his vocibus nostris. Credite cordi nostro quod videre non potestis: scit ipse qui mitescat nobis, qui propitius sit nobis, cum quanto sub illo tremore ad vos loquimur. Cum autem ipsum aliquid suggerentem et docentem intus audimus, securi sumus, securi gaudemus: sub magistro enim sumus, illius gloriam quaerimus, illum docentem laudamus: delectat nos veritas ejus intus, ubi nemo facit vel audit strepitum: ibi dixit iste esse laetitiam suam et exsultationem suam. Auditui meo, inquit, dabis exsultationem et laetitiam. Et ideo quia humilis, audit. Qui au
Abbreviated transcription (Latin):
de uestis eiꝰ in monte tanquã nix de¬
albata effulsit. significauit ȩccłam.
ubi humilitas ex ysopo: audi sequentia.
Auditui meo dabis exultationẽ & lȩticiã
& exultabunt ossa humiliata. Audi¬
tui meo inqͥt dabis exultationẽ &
lȩticiã Gaudebo audiendo te ñ lo¬
quendo contrate. Pec casti. qͥd defen¬
dis: Loqui uis: patere. audi. cede di¬
uinis uocib ne ꝑturberis & amplius
uulnereris. Cõmissũ.ẽ. ũ defendat᷑.
inconfessionẽ ueniat ñ indefensionẽ:
Ahibeste defensorẽ peccaticui. uince¬
ris n uinocentẽ patronũ adhibuisti.
n e cutilis defensio tua. Quis es enĩ
qui tẽ defendis: Idoneus esto ad accu¬
Candũ te. Noli dicere aut nichil feci
faciendo peccatũ nichil te dicis fe¬
cisse: nichil eris. nichil accipies. Para¬
tus . ẽ. ds̃ dare indulgentiã claudis
contrate. Ille paratꝰ. ẽ. dare. noli op¬
ponere obicẽ defensionis. Sed aꝑi si¬
nũ confessionis. Auditui meo dabis

Expanded text:
nde vestis ejus in monte, quae tanquam nix dende vestis ejus in monte, quae tanquam nix dealbata effulsit , significavit Ecclesiam ubi humilitas ex hyssopo? Audi sequentia: Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam, et exultabunt ossa humiliata. Auditui meo, inquit, dabis exsultationem et laetitiam: gaudebo audiendo te, non loquendo contra te. Peccasti, quid defendis te? Loqui vis: patere, audi, cede divinis vocibus, ne perturberis et amplius vulnereris: commissum est, non defendatur; in confessionem veniat, non in defensionem. Adhibes te defensorem peccati tui, vinceris: non innocentem patronum adhibuisti, non est tibi utilis defensio tua. Quis es enim qui te defendas? Idoneus es tu ad accusandum te. Noli dicere, aut, Nihil feci;faciendo peccatum nihil te dicis fecisse, nihil eris, nihil accipies; paratus est Deus dare indulgentiam, claudis contra te; ille paratus est dare, noli opponere obicem defensionis, sed aperi sinum confessionis. Auditui meo dabis
Abbreviated transcription (Latin):
nale
Saxo herere radicib dr̃. Inde in my¬
sterio munclandi cordis similitud
assũpta. ẽ App̃hende & tu radice di¬
lectionis petrã tuã. esto humilis in
humili do tuo. ut sis excelsus ingle̾¬
rificato dõ tuo. Asꝑgeris ysopo. hu¬
militas xpi te mundabit. Noli herli
contẽnere. uim medicam̃ti attende.
Aliqͥd etiã dicã. qđ a medicis solemꝰ
audire. uł exꝑiri in egrotis. Y sopi
dicunt purgandis pul monib aptũ et̃
Inpulmone solet notari suꝑbia. Illic
enĩ in flatio. il lic anhelitus. Dicebat᷑¬
autẽ de saulo ꝑsecutore tanꝗ saulo
supbo qđ ibat ad uinciendos xp̃ianos.
spirans cȩclem. Anhelabat cȩdes. anhe¬
labat sanguinẽ. nondũ purgaco pul¬
mone. Audiet hic humiliatũ: qͥa y sopo
purgatũ. Asꝑges me ysopo & munda¬
bor. lauabis me id . ẽ. mundabis me.
& suꝑ niuẽ dealbabor. & si fuerint
inqͥt p̾eccata urã sic̃ foeniciũ: tanquã
niuem dealbabo. De talib sibi ex hi¬
bet uestẽ. sine macula & ruga. Prom¬

Expanded text:
nalem: saxo haerere radicibus dicitur. Inde in mysterio mundandi cordis similitudo assumpta est. Apprehende et tu radicem dilectionis petram tuam: esto humilis in humili Deo tuo, ut sis excelsus in glorificato Deo tuo: Aspergeris hyssopo, humilitas Christi te mundabit. Noli herbam contemnere, vim medicamenti attende. Aliquid etiam dicam quod a medicis solemus audire, vel experiri in aegrotis. Hyssopum dicunt purgandis pulmonibus aptum esse. In pulmone solet notari superbia: illic enim inflatio, illic anhelitus. Dicebatur de Saulo persecutore, tanquam de Saulo superbo, quod ibat ad vinciendos Christianos spirans caedem : anhelabat caedes, anhelabat sanguinem, nondum purgato pulmone. Audi et hic humiliatum, quia hyssopo purgatum: Asperges me hyssopo, et mundabor; lavabis me, id est, mundabis me: et super nivem dealbabor. Etsi fuerint, inquit, peccata vestra sicut phoenicium, tanquam nivem dealbabo . De talibus sibi exhibet Christus vestem sine macula et ruga . Proi
Abbreviated transcription (Latin):
ciã. Quomͦ gͦ sine uinculo peccatie
nascit᷑. qͥ concrescit & seminat᷑ de
corpore mortuo ꝓpt̾ peccatũ : Opus
hoc casta inconiuge ñ habet culpã:
sed origo peccati trahit secũ debitã
poenã. Nonenĩ maritꝰ qͥa maritꝰ. ẽ.
mortalis ñ est: aut aliunde nisi pec¬
cato mortalisẽ. Erat enĩ & dñs
mortalis. sed ñ de peccato. Suscepit

Expanded text:
Quomodo ergo sine vinculo peccati nascitur, quod concipitur et seminatur de corpore mortuo propter peccatum? Opus hoc castum in conjuge non habet culpam, sed origo peccati trahit secum debitam poenam. Non enim maritus, quia maritus est, mortalis non est, aut aliunde nisi peccato mortalis est. Erat enim et Dominus mortalis, sed non de peccato: suscepit
Abbreviated transcription (Latin):
cur matres ad ȩccłam cũ languentib
currunt: Quid illo baptismo. quid
illa dimissione dimittit᷑: In nocentẽ
uideo magis flentẽ quã irascentem.
Quid luit baptismꝰ. qͥd soluit illa grã:
Soluit᷑ ꝓpago peccati. Quia si loqui tͥ
posset ille infans: diceret. Et si iã
intellectũ haberet quẽ habebat da¬
uid: responderet tͥ. Quid me atten¬
dis infantẽ: Non quidẽ uides facino¬
ra mea sed ego ininiqͥtate conceptꝰ sũ:
& in peccatĩ mat̾ mea me in utero
aluit. Prȩt̃ hoc uinculũ concupiscen¬
tiȩ mortalis: natꝰ. ẽ. xp̃c sine masculo
ex uirgine concipiente de spũ scõ.
Non potest iste dici in iniqͥtate conceptꝰ.
ñ potest iste dici inpeccatis mat̃ eiꝰ
in utero eũ aluit cuidictũ. ẽ. Sp̃s sc̃s¬
suꝑueniet inte. & uirtꝰ altissimi ob¬
ũ brabit tͥ. Nongͦ idõ in iniqͥtate con¬
cipiunt᷑ homines. & in peccatis in ute¬
ro a matrib alunt᷑. qͥa peccatũ. ẽ. mi¬

Expanded text:
cur matres ad Ecclesiam cum languentibus cur matres ad Ecclesiam cum languentibus currunt? Quid illo Baptismo, quid illa remissione dimittitur? Innocentem magis video flentem quam irascentem. Quid eluit Baptismus? quid solvit illa gratia? Solvitur propago peccati. Quia si loqui tibi posset ille infans, diceret; et si jam intellectum haberet, quem habebat David, responderet tibi: Quid me attendis infantem? Non quidem vides facinora mea: sed ego in iniquitate conceptus sum, Et in peccatis mater mea me in utero aluit. Praeter hoc vinculum concupiscentiae carnalis natus est Christus sine masculo, ex virgine concipiente de Spiritu sancto. Non potest iste dici in iniquitate conceptus; non potest dici, In peccatis mater ejus in utero eum aluit, cui dictum est: Seniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi . Non ergo ideo in iniquitate concipiuntur homines, et in peccatis in utero a matribus aluntur, quia peccatum est mi
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ hoc paruũ malũ paruũq pec¬
catũ. adulteriũ & homicidiũ. Quid
illi qͥ ex qͦ natist̃ de uentre matris suȩ
nichil tale fecer̃: Etiã ipsis imputis
aliqua peccata. ut om̃s ille uincat cũ
coepit iudicari: Suscepit ꝑsonã hu¬
mani generis dauid. & attendit om¬
niũ uincula. ꝓpaginẽ mortis conside¬
rauit. origine iniquitatis aduertit¬
& ait Eccẽ enĩ in iniqͥtate conceptꝰ sũ
Uunqͥd dauid de adulterio natꝰ erat:
De iesse uiro iusto. & coniuge ipsius.
Quid .ẽ. qđ se dicit in iniqͥtate conceptũ.
nisi qͥa trahit᷑ iniqͥtas exadã. a quo
ipsũ uinculũ mortis cũ ipsa iniqͥtate
concretũ. ẽ. Nemonascit᷑. nisi trahens
poenã. trahens meritũ poenȩ. Dicit
& alio loco ꝓpħa. Nemo mundus in
conspectu tuo. nec infanscuiꝰ. ẽ. uniꝰ
diei uita suꝑ t̾rã. Nouimꝰ enĩ & ba¬
ptismo xp̃i solui peccata. baptismũ
xp̃i ualere ad remissionẽ peccatoꝵ.
Si infantes omĩmodo innocentes sunt.

Expanded text:
 parvumque peccatum, adulterium et homicidium: quid illi qui ex quo nati sunt de ventre matris suae, nihil tale fecerunt? etiam ipsis imputas aliqua peccata, ut ille omnes vincat cum coeperit judicari? Suscepit personam generis humani David, et attendit omnium vincula, propaginem mortis consideravit, originem iniquitatis advertit, et ait: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum. Numquid David de adulterio natus erat, de Jesse viro justo et conjuge ipsius ? Quid est quod se dicit in iniquitate conceptum, nisi quia trahitur iniquitas ex Adam? Etiam ipsum vinculum mortis cum ipsa iniquitate concretum est. Nemo nascitur nisi trahens poenam, trahens meritum poenae. Dicit et in alio loco propheta: Nemo mundus in conspectu tuo, nec infans cujus est unius diei vita super terram ? Novimus enim et Baptismo Christi solvi peccata, et Baptismum Christi valere ad remissionem peccatorum. Si infantes omni modo innocentes sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
homines. om̃s iudices. & qͥ se putat iu¬
stũ corã te iniustꝰ. ẽ Tu solus iuste
iudicas. in iuste iudicatꝰ. qͥ potestatẽ
habes ponendi animã tuã. & potestatẽ
habes iterũ sum̃di eã. Uincis gͦ cũ
iudicaris om̃s homines: suꝑas quia
pluses quã homines. & ꝑte facti st̃ ho¬

Expanded text:
homines, omnes judices, et qui se putat juhomines, omnes judices, et qui se putat justum, coram te injustus est: tu solus juste judicas, injuste judicatus, qui potestatem habes ponendi animam tuam, et potestatem habes iterum sumendi eam . Vincis ergo cum judicaris. Omnes homines superas, quia plus es quam homines, et per te facti sunt ho
Abbreviated transcription (Latin):
iudi caris: Uidet futurũ iudicẽ iudi¬
candũ. iudicandũ a peccatorib iustũ.
& in eo uincentẽ qͥa qđ in illo iudicare¬
tur ñerat:. Solus enĩ uerũ in hominib
dicere potuit homo ds̃: si inuenistis
in me peccatũ dicite. Sed forte erat
qđ homines latebat. & ñ inueniebant
illi qđ erat qͥdẽ sed manifestũ ñ erat:
Alio loco ait. Ecce uenit pͥnceps mundi.
Acutꝰ inspector omĩ ũ peccatoꝵ. Ecce inqͥt
uenit pͥnceps mundi. morte affligens
gnũ. nichil dãnatione dignũ. Et tanꝗ
ei diceret᷑. cur gͦ moreris: seqͥt᷑ & dic̃.
Sed ut sciant om̃s qͥa uoluntate patris
mei facio: surgite eamꝰ hinc. Patior
inqͥt dignꝰ ꝓ indignis. ut eos dignos
faciã uita mea. ꝓquib indignẽ patior
mortẽ illoꝵ. Huic itaq nullũ haben¬
ti peccatũ. dicit inp̾scientia ꝓpħãda¬
uid Tibi soli peccaui & malũ corã te
feci: ut iustificeris in sermonib tuis
& uincas dũ iudicaris. Supas enĩ om̃s

Expanded text:
udicem judicandum, judicandum a peccatoribus justum, et in eo vincentem, quia quod in illo judicaretur non erat. Solus enim in hominibus verum dicere potuit homo Deus: Si invenistis in me peccatum, dicite . Sed forte erat quod homines latebat, et non inveniebant illi quod erat quidem, sed manifestum non erat? Alio loco ait, Ecce venit princeps mundi, acutus inspector omnium peccatorum: ecce, inquit, venit princeps mundi hujus, morte affligens gnum, nihil damnatione dignum. Et tanquam ei diceretur, Cur ergo moreris? Sequitur, et dicit: Sed ut sciant omnes quia voluntatem Patris mei facio, surgite, eamus hinc . Patior, inquit, indignus pro dignis, ut eos dignos faciam vita mea, pro quibus indigne patior mortem illorum. Huic itaque nullum habenti peccatum dicit in praesentia propheta David: Tibi soli peccavi, et malignum coram te feci: ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas cum judicaris. Superas enim omnes
Abbreviated transcription (Latin):
firmꝰ & alicuiꝰ iã mom̃ti. doctor &
doctus detrahit frĩ suo. forte bene do¬
centi. & bene ambulanti. Est alius aut̃
infirmꝰ aduersus illũ ponit scandalũ.
huic detrahendo. Et enĩ cũ detrahit᷑
bonis abhis qͥ uident᷑ alicuiꝰ mom̃ti
esse & docti esse: in scandalũ cadunt
infirmi. qͥ adhuc nesciunt iudicare.
dõ infirmꝰ ille filius matris dictꝰ ẽ.
nondũ patris. ad huc lacte indigens
& uberib adhȩrens. Portat᷑ ad huc
insinu matris ȩcclȩ. ñ ualet accedere
ad solidũ cibũ mensȩ patris sui. sed
de ubere matris uictũ trahit ignarus
iudicandi. qm̃ adhuc animalis atq
carnalis. ẽ. Spũalis enĩ omĩa di iudi¬
cat. animalis aut̃ homo ñ ꝑcipit quȩ¬

Expanded text:
firmus et alicujus jam momenti doctor et firmus et alicujus jam momenti doctor et doctus, detrahit fratri suo, forte bene docenti et bene ambulanti: est autem alius infirmus; adversus illum ponit scandalum huic detrahendo. Etenim cum detrahitur bonis ab his qui videntur alicujus momenti esse et docti esse, in scandalum cadunt infirmi qui adhuc nesciunt judicare. Ideo infirmus ille filius matris dictus est, nondum patris, adhuc lacte indigens et uberibus adhaerens. Portatur adhuc sinu matris Ecclesiae, non valet accedere ad solidum cibum mensae patris sui, sed de ubere matris victum trahit, ignarus judicandi, quoniam adhuc animalis atque carnalis est. Spiritualis enim omnia dijudicat; animalis autem homo non percipit e
Abbreviated transcription (Latin):
te mala facta sua. tu nosti mala esse &
laudas & irrides apud te. Osi conuer¬
tatur aliquando ad dm̃ ille quẽ irrides.
& quẽ corriꝑe noluisti & dicat. Con¬
fundant᷑ qͥ dicunt mͥ euge euge.
bas. Et ipsũ sedens. ad hoc ꝑtinet qđ su¬
pius dixit amplexa. ẽ. Qui enĩ stans aut
t̾ransiens facit: ñ cũ uoluptate facit
Qui uͦ adhuic sedet. quantũ otiũ quȩrit
ut faciat: Sedens aduersus frẽm tuũ
detrahebas. Ipsã detractionẽ malã dili.¬
gent̾ faciebas. sedendo faciebas. uolebas
ibi occupari. amplȩxabaris malũ tuũ.
osculabaris dolũ tuũ. Sedens aduersus
fr̃em tuũ detrahebas. & aduersus filiũ
matris tuȩ ponebas scandalũ. Quis. ẽ.
filius matris nonne fr̃ : Hoc gͦ repe¬
tere uoluit. qđ supius dixerat frem
tuũ an aliquã diffinctionẽ nobis in¬
telligendã insinuauit: Plane fr̃s.
puto. ẽẽ. distinguendũ. Frat̃ aduers
frẽm detrahit. uerbigrã ut puta quasi

Expanded text:
te mala facta sua; tu nosti mala esse, et te mala facta sua; tu nosti mala esse, et laudas, et irrides apud te. O si convertatur aliquando ad Deum ille quem irrides, et quem corripere noluisti, et dicat: Confundantur qui dicunt mihi, Euge, euge .bas. Et ipsum sedens ad hoc pertinet quod superius dixit, amplexa est. Qui enim stans aut transiens facit, non cum voluptate facit: qui vero ad hoc sedet, quantum otium quaerit ut faciat! Sedens adversus fratrem tuum detrahebas: ipsam detractionem malam diligenter faciebas, sedendo faciebas; volebas ibi occupari, amplexabaris malum tuum, osculabaris dolum tuum. Sedens adversus fratrem tuum detrahebas: et adversus filium matris tuae ponebas scandalum. Quis est filius matris? nonne frater? Hoc ergo repetere voluit, quod superius dixerat, fratrem tuum. An aliquam distinctionem nobis intelligendam insinuavit? Plane, fratres, puto esse distinguendum. Frater adversus fratrem detrahit, verbi gratia, ut puta quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tua ampl exa. ẽ. dolositatẽ. Mali uo¬
lentiã istã & dolositatẽ fr̃s qͦrundã
hominũ dicit. qͥ ꝑadulationẽ quãuis:
sciant mala. ẽẽ. quȩ audiunt. ne of¬
fendant eos a quib audiunt: ñ solũ
ñ dicunt male fecisti. sed dicunt &
bene fecisti. & norunt malũ. eẽ. sed
dã in uerbis aliud ꝓmendi aliud sen¬
tiendi. Honait linguatua ad misit do¬
lositatẽ. aut ꝑpetrauit dolositatẽ.
sed ut ostenderet tͥ quandã delecta¬
tionẽ in ipso male facto: amplȩxa .ẽ.
dixit. Parũ. ẽ. qͥa facis & delectaris.
Laudas in promptu. irrides apud te:
p̃cipitas hominẽ in caute uitia sua prę¬
ferentẽ. & an sint uitia nescientẽ. Tu
qͥ scis uitiũ esse ñ dicis. quo irruis: Si
illũ uideres ambulare incautũ inte¬
nebris. ubi ti puteũ esse scires. & tace¬
res qualis esses. Nonne inimicus depu¬
tareris animȩ eiꝰ : & tam̃ si in puteũ ca¬
deret: ñ anima sed corpore moreret᷑.
Prȩcipitat se inuitia sua. p̃dicat apud

Expanded text:
dolositatem. Malevolentiam et dolositatem, fratres, quorumdam hominum dicit, qui per adulationem, quamvis sciant mala esse quae audiunt, ne offendant eos a quibus audiunt, non solum non um est, quia non dicunt, Male fecisti; sed dicunt, Et bene fecisti: et norunt malum esse; sed adam in verbis, aliud promendi, aliud sentiendi. Non ait, Lingua tua admisit dolositatem, aut, perpetravit dolositatem; sed ut ostenderet tibi quamdam delectationem in ipso malo facto, amplexa est, dixit. Parum est quia facis; et delectaris: laudas in promptu, irrides apud te. Praecipitas hominem incaute vitia sua proferentem, et an sint vitia nescientem: tu qui scis vitium esse, non dicis, Quo irruis? Si illum videres ambulare incautum in tenebris ubi tu puteum esse scires, et taceres, qualis esses? nonne inimicus deputareris animae ejus? Et tamen si in puteum caderet, non anima, sed corpore moreretur. Praecipitat se in vitia sua, praedicat apud
Abbreviated transcription (Latin):
secũ habebit & scõs. Aꝑte enĩ dicit
& isaias. Ueniet ad iudiciũ cũ senio¬
rib popłi. Istigͦ seniores popłi. isti
iã angłi nominãti. ista milia multoꝵ
ꝑfectoꝵ de toto orbe uenientiũ: cȩ¬
lũ uocant᷑ Illi uͦ t̾ra. sed fructuosa¬
terra. Quȩ t̾ra fructuosa indextera
ponenda ẽ. cui dicit᷑. esuriui & dedi¬
stis mͥ manducare. Uere t̾ra fructuo

Expanded text:
enim dicit et Isaias: Veniet ad judicium cum senioribus populi . Isti ergo seniores populi, isti jam Angeli nominati, ista millia multorum perfectorum de toto orbe venientium, coelum vocantur. Illa vero, terra, sed fructuosa. Quae terra fructuosa? In dextra ponenda, cui dicetur, Esurivi, et dedistis mihi manducare
Abbreviated transcription (Latin):
psalmũ audiamꝰ fr̃s. qͥd facturus. ẽ
Aduocauit cȩlũ desursũ. Cȩlũ om̃s
scõs ꝑfectos iudicaturos. Aduocauit
eos sursũ. sessuros secũ. iudicaturos
duodecĩ trib isrł. Quomͦ enĩ aduo¬
cauit cęlũ sursũ. cũ semꝑsit sursũ

Expanded text:
s, audiamus, quid facturus est? Advocabit coelum sursum: coelum, omnes sanctos perfectos judicaturos; advocabit eos sursum, sessores secum judicaturos duodecim tribus Israel. Quomodo enim Advocabit coelum sursum, cum semper sursum sit
Abbreviated transcription (Latin):
neq adhuc potestis. Mater uob fui.
Quomͦ dicit᷑ alio loco ł actꝰ sũ paruuu¬
lus in medio ur̃m. tanquã nutrix fo.¬
uens filios suos. Non nutrix nutriens
filios alienos: sed nutrix fouens fili¬
os suos. Sunt enĩ matres. quȩ cũ pe¬
pererint dant nutricib Illȩ quȩ pe¬
perer̾ ñ fouent filios: qͥa nutriendos
dederunt. Illȩ aut̃ quȩ fouent: non
suos fouent sed alienos. Iste uͦ ipse
peperat: ipse fouebat. nulli nutrici
quẽ peperat cõmittebat. Dixerat enĩ.
Quos iterũ parturio. donec xp̃c for¬
metꝰ in uobis. Fouebat gͦ. & lac da¬
bat. Frant aut̃ quidã quasi docti
& spũales. qui paulo detraherent.
Epistolȩ quidẽ aiunt graues & fortes st̃:
prȩsentia aut̃ corporis infirma & ser¬
mo contẽptibilis. Dicit ipse in epła
sua qͦ sdã detractores suos ista dixisse.
Sedebant & aduersus frem suũ detrahe¬
bant. & aduersus lactandũ illũ filiũ
matris suȩ ponebant scandalũ. Me¬
rito fecer̃ ipsi matri. ut iterũ partu¬

Expanded text:
r vobis fui: quomodo dicitur alio loco, Factus sum parvulus in medio vestrum, tanquam nutrix fovens filios suos . Non nutrix nutriens filios alienos, sed nutrix fovens filios suos. Sunt enim matres quae cum pepererint, dant nutricibus: illae quae pepererunt, non fovent filios suos, quia nutriendos dederunt; illae autem quae fovent, non suos fovent, sed alienos: iste vero ipse pepererat, ipse fovebat, nulli nutrici quem pepererat committebat; dixerat enim, Quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis . Fovebat ergo, et lactabat. Erant autem quidam quasi docti et spirituales qui Paulo detraherent. Epistolae quidem, aiunt, graves et fortes sunt, praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis : dicit ipse in Epistola sua quosdam detractores suos ista dixisse. Sedebant, et adversus fratrem suum detrahebant, et adversus lactandum illum filium matris suae ponebant scandalum. Merito fecerunt ipsi matri ut iterum partu
Abbreviated transcription (Latin):
constitutꝰ sis: immola sacrificiũ laudis
dõ tuo. & redde illi p̃ces tuas. Sed uide
ne uiuas male. & cantes bene. Quare
hoc: Peccatori enĩdicit ds̃. Ut qͥd tu
en arras iusticias meas. & assuimis testa¬

Expanded text:
constitutus sis, immola sacrificium laudis constitutus sis, immola sacrificium laudis Deo tuo, et redde illi preces tuas: sed vide ne vivas male, et cantes bene. Quare hoc? Peccatori enim dicit Deus: Utquid tu enarras justi
Abbreviated transcription (Latin):
mus inqua sumꝰ tribulatione. Hanc
tribulationẽ nemo inuenit. nisi qͥeã
quȩ sierit. Sanꝰ es. uide si miser es. Nã
facile.ẽ. ut qͥ egrotat sentiat se mise¬
rũ. Quando sanꝰ es. uide si miser es: qͥa
cũ dõ nondũ es. Tribulationẽ
& dolorẽ inueni. & nom̃ dñĩ inuocaui.
minolagͦ dõ sacrificiũ laudis. Lauda
ꝓmittentẽ. lauda uocantẽ. Lauda ex¬
hortantẽ. lauda adiuuantẽ. & intel¬
lige inqua tribulatione positus es.
nuoca erueris. glorificaberis. ꝑ ma
mola dõ sacrificiũ laudis. & hoc qͦdã¬
modo uectigal indixerat: medita¬
bat᷑ sibi & dicebat: Surgã cotidie. p¬
gã ad eccłam. dicã unũ ymnũ mã¬
tutinũ. aliũ uesꝑtinũ. t̾ciũ aut quar¬
tũ indomo mea: cotidie sacrifico
sacrificiũ laudis. & immolo dõ meo.
Bene facis quidẽ si hoc facis. sed uide ne
iã securus sis qͥa iã hoc facis. & forte lin¬
gua tua dm̃ benedicat. & uitatua dõ

Expanded text:
mus in qua sumus tribulatione. Hanc mus in qua sumus tribulatione. Hanc tribulationem nemo invenit, nisi qui quaesierit. Sanus es, vide si miser es: nam facile est ut qui aegrotat, sentiat se miserum: quando sanus es, vide si miser es; quia cum Deo nondum es. Tribulationem et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi. Immola ergo Deo sacrificium laudis. Lauda promittentem, lauda vocantem, lauda exhortantem, lauda adjuvantem: et intellige in qua tribulatione positus es. Invoca, erueris, glorificabis, permanemola Deo sacrificium laudis, et hoc quodammodo vectigal indixerat, meditabatur sibi, et dicebat: Surgam quotidie, pergam ad Ecclesiam, dicam unum hymnum matutinum, alium vespertinum, tertium aut quartum in domo mea; quotidie sacrifico sacrificium laudis, et immolo Deo meo. Bene facis quidem, si hoc facis: sed vide ne jam securus sis, quia jam hoc facis, et forte lingua tua Deum benedicat, et vita tua Deo
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. Nonenĩ illa . ẽ. securitas. quȩ nob̾ pro¬
missa .ẽ. Hanc tribulationẽ ꝑegrinatio¬
nis suȩ qͥ ñ inuenerit: ad patriã redire
ñ cogitat. Tribulatio. ẽ. illa fr̃s. Certe
mͦ facimꝰ bona oꝑa quando por rigimꝰ
panẽ esurienti. domũ ꝑegrino. & cȩtera.
tribulatio. ẽ. & hȩc. Inuenimꝰ enĩ miseros.
suꝑ quos miscłiam faciamꝰ. Et si miseroꝵ
miseria facit nos cõpatientes. quanto me¬
liusibi iã essemꝰ. ubi ñ inuenis esuri¬
Panis nr̃ ibi iusticia. ẽ. potꝰ nr̃ ibi sapien¬
tia. ẽ. uestis nr̃a ibi immortalitas. ẽ domꝰ
nrã ȩt̾na incęlis. firmitas. nr̃a immor¬
talitas.ẽ. Nunqͥd egritudo surrepit.
nunqͥd lassitudo ad somnũ trahiit:
Nulla mors. nulla lis. nisi pax. quies.
gaudiũ. iusticia. Nullus intrat in imi¬
cus. nullus labit᷑ amicus. Quȩ ibi qui¬
es si cogitemꝰ: attendimꝰ ubi sumꝰ. &
ubi noĩ futuros. eẽ. ꝓmisit qͥ mentiri
nescit. & ex ipsa eiꝰ ꝓmissione inueni¬

Expanded text:
est illa securitas quae nobis promissa est. Hanc tribulationem peregrinationis suae qui non invenerit, ad patriam redire non cogitat. Tribulatio illa est, fratres. Certe modo facimus bona opera, quando porrigimus panem esurienti, donum peregrino, et caetera: tribulatio est et haec. Invenimus enim miseros super quos misericordiam facimus; et miserorum miseria facit nos compatientes. Quanto melius ibi jam esses, ubi non invenis esuriPanis noster ibi justitia est, potus noster ibi sapientia est, vestis nostra ibi immortalitas est, domus nostra aeterna in coelis, firmitas nostra immortalitas. Numquid aegritudo subrepit? numquid lassitudo ad somnum trahit? Nulla mors, nulla lis: ibi pax, quies, gaudium, justitia. Nullus intrat inimicus, nullus labitur amicus. Quae ibi quies! Si cogitemus, et attendamus ubi simus, et ubi nos futuros esse promisit qui mentiri nescit, ex ipsa ejus promissione inveni
Abbreviated transcription (Latin):
uenire. Inueniant istȩ tribulationes.
est quȩdã tribulatio quã nos debemꝰ
quȩrere & inuenire. Quȩ . ẽ. ista: Ea
ipsa in hoc mundo felicitas. affluentia
rerũ tẽporaliũ. Non quidẽ ipsa tribu¬
tribulationis. Nrẽ ꝑegrinationis. Hoc

Expanded text:
venire. Inveniant nos istae tribulationes: venire. Inveniant nos istae tribulationes: est quaedam tribulatio quam nos debemus quaerere, et invenire. Quae est ista? Ea ipsa in hoc mundo felicitas, affluentia rerum temporalium: non quidem ipsa tributribula
Abbreviated transcription (Latin):
Inueni inqͥt tribulationẽ & dolorẽ. ꝙ
nom̃ dñi inuocaui. Et quidẽ fr̃s. sunt
tribulationes omĩb notȩ. Ecce istȩ quȩ
abundant ingenere humano. alius daĩ¬
no affectꝰ plangit. alius orbitate pcus¬
sus luget. alius patria exulatꝰ meret¬
& redire cupit. intolerabilẽ ꝑegrina¬
tionẽ deputans. Alteri uinea gr̃andina¬
ta .ẽ. attendit labores suos. & consũptã
omnẽ oꝑam incassũ. Quando potest ho¬
mo ñ contristari : Inimicũ patit᷑ ex
amico. Quȩ maior miseria ingenere
humano: Plangunt hec homines & do¬
lent. & tribulationes st̃ istȩ. & inhis
omib inuocant dñm & recte faciunt
nuocent dñm potens. ẽ. uł docere tole¬
randũ. uł sanare toleratũ. Nouit ille
ñ sinere tẽptari nos supra quã possumꝰ
ferre. Inuocemꝰ dnm etiã in istis tribu¬
lationib. Sed hȩ tribulationef inueni¬
unt nos: sic̃ in alio psalmo scriptũ est
Adiutor intribulationib quȩ inuener
nos nimis. Est quȩdã quã nos debemꝰ in¬

Expanded text:
dolorem, et nomen Domini invocavi. Et quidem, fratres, sunt tribulationes omnibus notae. Ecce istae quae abundant in genere humano: alius damno affectus plangit, alius orbitate percussus luget; alius patria exsulatus moeret, et redire cupit, intolerabilem peregrinationem deputans; alteri vinea grandinata est, attendit ad labores suos, et consumptam omnem operam incassum. Quando homo potest non contristari? Inimicum patitur ex amico. Quae major miseria in genere humano? Plangunt haec omnes, et dolent, et tribulationes sunt istae: et in his omnibus invocant Dominum, et recte faciunt. Invocent Deum, potens est vel docere tolerandum, vel sanare toleratum. Novit ille non sinere tentari nos supra quam possumus ferre . Invocemus Deum etiam in istis tribulationibus: sed hae tribulationes inveniunt nos, sicut in alio psalmo scriptum est, Adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis : est quaedam quam nos debemus in
Abbreviated transcription (Latin):
sed & pax intr̃a hominib bonȩ uolunta¬
tis Immola dõ sacrificiũ laudis. O sa¬
crificiũ gratuitũ. grã datũ. Non qui¬
dẽ hoc emi qđ offerrẽ. sed cũ donasti.
Nã nec hoc haberem. Immola dõ sacrifi¬
ciũ laudis. Et hȩc immolatio sacrificii
laudis. grãs agere illi a quo habes quic¬
quid boni habes. & cuiꝰ miscđia tͥ di¬
mittit᷑ quicqͥd tui malihabes: Immola
dõ sacrificiũ laudis. & redde altissimo
p̃ces tuas. & inuoca me indie tribulati¬
onis. & eximã te & gl orificabis me. Non
enĩ p̾sumere debes de uirib tuis. omĩa
auxilia tua m̃dacia st̃. Me inuoca in
die tribulationis. eruã te & glorificabis
me. Ad hoc gͦ ꝑmisit diẽ tribulationis
tͥ fieri: qͥa forte si ñ tribulareris. ñ
inuocares me. Cũ tribularis aut̃ inuo¬
cas me: cũ inuocas me eximã te. cũ exi¬
mam de glorificabis me: ut iã ñ disce¬
das ame. Obtorpuerat quidã & frigu¬

Expanded text:
sed et pax in terra hominibus bonae voluntased et pax in terra hominibus bonae voluntatis . Immola Deo sacrificium laudis. O sacrificium gratuitum, gratia datum! Non quidem hoc emi quod offerrem, sed tu donasti: nam nec hoc haberem. Immola Deo sacrificium laudis. Et haec immolatio sacrificii laudis, gratias agere illi a quo habes quidquid boni habes, et cujus misericordia tibi dimittitur quidquid tuum mali habes. Immola Deo sacrificiEt invoca me in die tribulationis tuae: et eximam te, et glorificabis me. Non enim praesumere debes de viribus tuis, omnia auxilia tua mendacia sunt. Me invoca in die tribulationis: eruam te, et glorificabis me. Ad hoc enim permisi diem tribulationis tibi fieri: quia forte si non tribulareris, non invocares me; cum tribularis autem, invocas me; cum invocas me, eximam te; cum eximam te, glorificabis me, ut jam non discedas a me. Obtorpuerat quidam et frigu
Abbreviated transcription (Latin):
& isrłi tuo Immola dõ sacrificiũ laudis.
Dicamꝰ illi & nos. In me st̃ ds̃ uotatuaquȩ
reddã laudationes tibi. Ex pauerã ne
aliqͥd indiceres qđ esset extrame. qđ
cõputabã incurte mea. & a fure iã for¬
te ablatũ erat. Quid mͥ dicis: Quid¬
mͥ indicis: Immoladõ sacrificiũ lau¬
dis. Ad me redeã. ibi inueniã quod
immolem. ad me redeã. ibi inueniam
laudis iminolationẽ. sit ara tua consci¬
entia mea. Immoladõ sacrificiũ lau¬
dis. Securi simꝰ. ñ imus in arabiã thus
quȩrere. ñ sarcinas auari negotiatoris
excutimꝰ. sacrificiũ laudis quęrit a
nob̾ dñs. Habebat hoc sacrificiũ zache¬
us in patrimonio suo. habebat uidua
in sacello suo. habebat nescio qͥs pauꝑ
hospes in dolio suo. Alius nec in p̃atrimo¬
nio. nec insaccello. nec in dolio aliqͥd
habebat. totũ habebat in animo suo.
Salus domui ⁊achei. & plusmisit hȩc
uidua quã illi diuites. iste calicẽ aquȩ
frigidȩ porrigens ñ ꝑdet mercedẽ suã:

Expanded text:
um laudis. Dicamus illi et nos: In me sunt, Deus, vota tua, quae reddam laudis tibi . Expaveram ne aliquid indiceres quod esset extra me, quod computabam in chorte mea, et a fure jam forte ablatum erat. Quid mihi indicis? Immola Deo sacrificium laudis. Ad me redeam, ubi inveniam quod immolem: ad me redeam, in me inveniam laudis immolationem: sit ara tua, conscientia mea. Immola Deo sacrificium laudis. Securi sumus, non imus in Arabiam thus quaerere, non sarcinas avari negotiatoris excutimus: sacrificium laudis quaerit a nobie Deus. Habebat hoc sacrificium laudis Zacchaeus in patrimonio suo, habebat vidua in saccello suo, habebat nescio quis pauper hospes in dolio suo; alius nec in patrimonio, nec in saccello, nec in dolio aliquid habebat, totum habebat in animo suo: salus domui Zacchaei ; et plus misit haec vidua quam divites illi ; iste calicem aquae frigidae porrigens , non perdet mercedem suam;