comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cessit. Nam cum quodam tempore in fresia in pago udelicet
ostargao in die dñica predicaret pplo ⁊ int̾ alia ꝓhiberet ne
quis m die festo opus seruile excerceret quidam illoꝵ ut sũt
contumaces. ⁊ stolidi domuni reu̾si quia ferenus erat aer
in pratum euntes collecto feno aceruos fecerunt. Quibus
factis: aduesꝑascente die om̃s illi acerui qui eodem die facti
fuerant diuinitus igni consumpti: illesis illis ꝑmanentib.
qui ant̾irib dieb p̾parati in medio constabant. Quo frõ:
ppli in circuitu manentes. hostem adesse putantes. timue¬
runt ualde. S diligentius rei u̾itatem ꝑscrutantes cõtu¬
matiam nõ nullorum ꝓbau̾unt esse mulfatam.
Hec silentio quoq pet̾eundum arbitram᷑. quia cum
quodam tempore gens nordalbingorum plurimum deliqͥss.
quorum delictum nimis horribile ⁊ huiusmodi erat uide¬

Expanded text:
cessit. Nam cum quodam tempore in Fresia, in pago videlicet cessit. Nam cum quodam tempore in Fresia, in pago videlicet Ostargao, in die dominica praedicaret populo et inter alia prohiberet, ne quis in die festo opus servile exerceret, quidam illorum, ut sunt contumaces et stolidi, domum reversi, quia serenus erat aer, in pratum euntes, collecto feno acervos fecerunt. Quibus factis, advesperascente die omnes illi acervi, qui eodem die facti fuerant, divinitus igni consumpti sunt, illaesis illis permanentibus, qui anterioribus diebus praeparati in medio constabant. Quo facto, populi in circuitu manentes fumum a longe cernentes, hostem adesse putantes, timuerunt valde. Sed diligentius rei veritatem perscrutantes, contumaciam nonnullorum probaverunt esse multatam. 38. Nec silentio quoque praetereundum arbitramur, quia, cum quodam tempore gens Nordalbingorum plurimum deliquisset, quorum delictum nimis horribile et huiusmodi erat: vide
Abbreviated transcription (Latin):
Demq etiam ext̾ius gr̃a dei in eo largius choruscante. sĩno
quoq predicationis illius multa suauitate ꝓfusus. partim
erat horribilis. ut certo ꝓbaretur iuditio infusione spiri¬
tali u̾ba eius moderari. quo miscens t̾rorib blandimenta.
uim diuini iam pretenderet iudicii. in quo ueniens dñs ⁊
t̾ribilis peccõrib. ⁊ blandus apparebit iustis.
ac quippe gr̃a in u̾bis quoq ꝓpriis ⁊ nuiltu admirã¬
dus erat. ita ut eum potentes ⁊ diuites. maxime ta¬
men contumaces ⁊ ꝓt̾ui t̾ribilem attenderent. Medyocres
u̾o quasi frat᷑ coͣmplecterentur. pauꝑes aut̃ quasi patrem
pissimo uen̾arẽtur affectu. Porro licet signa uirtutum ue¬
lut instrum̃ta iactantie caute fugeret: tam̃ eo nõ querente
⁊ hec ipsa nõ deerant. Qd̃ euidenti ꝓbatum ẽ indicio. quia
scilicet mandatum dñi ex qre illius in irritum ꝓlatum nõ

Expanded text:
Denique etiam exterius gratia Dei in eo largius coruscante, sermo Denique etiam exterius gratia Dei in eo largius coruscante, sermo que praedicationis illius multa suavitate profusus, partim erat horribilis, ut certo probaretur indicio, infusione spiritali verba eius moderari, quo miscens terroribus blandimenta, vim divini iam praetenderet iudicii, in quo veniens Dominus et terribilis peccatoribus et blandus apparebit iustis. Hac quippe gratia in verbis quoque propriis et vultu admiradus erat, ita ut eum potentes et divites, maxime tamen contumaces et protervi terribilem attenderent, mediocres vero quasi fratrem complecterentur, pauperes autem quasi patrem piissimo venerarentur affectu. Porro, licet signa virtutum velut instrumenta iactantiae caute fugeret, tamen, eo non quaerente, et haec ipsa non deerant. Quod evidenti probatum est indicio, quia scilicet mandatum Domini ex ore illius prolatum in irritum non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidit. nec ult̾ius in grãm pristinam redire potuit.
erũ depastorali eiꝰ gr̃a qualis qnͣtusq extit̾it pet̾isse
net uideamur millo certe ꝓbauimus quã uerũ sit
qd̃ b̃s gregorius infigura pastorum qui in natiuitate dñi
suꝑ gregem snum ugilabant de pastorib eccłie dixit. Qͥd
ẽ inquit hoc qd̃ uigilantib pastorib angłs apparuit. eos¬
ꝙ dei claritas circufulsit. isi qd̾ illi pre cet̾is uid̾e̾ subli¬
mia merentur. qui fidelib gregib preesse sollicite sciunt. dũ¬
ꝙ ipsi pe suꝑ gregem uigilant. diuina suꝑ eos gr̃a largius
chouiscat: In omni enim actione illius grãm dĩ cũ eo comi¬
tasse multis exꝑimentis ꝓbanimus. Nam qd̃ ipse suꝑ gre-¬
gis sui custodiã follicitus multa sublimia uidere ꝓmerue¬
riti⁊ in mente diuinitꝰ suꝑna frequentius insitatione inspi¬
ratus sit. suꝑius iam in multis comp̾hensum ostendimus.

Expanded text:
perdidit nec ulterius in gratiam pristinam redire potuit. perdidit nec ulterius in gratiam pristinam redire potuit. 37. Ut vero de pastorali eius gratia, qualis quantusque extiterit, preterisse non videamur, in illo certe probavimus, quam verum sit, quod beatus Gregorius in figura pastorum, qui in nativitate Domini super gregem suum vigilabant, de pastoribus ecclesiae dixit: Quid est, inquit, hoc, quod vigilantibus pastoribus angelus apparuit, eosque Dei claritas circumfulsit? nisi quod illi prae ceteris videre sublimia merentur, qui fidelibus gregibus praeesse sollicite sciunt. Dumque ipsi pie super gregem vigilant, divina super eos gratia largius coruscat. In omni enim actione illius gratiam Dei cum eo comitasse, multis experimentis probavimus. Nam quod ipse super gregis sui custodia sollicitus, multa sublimia videre promeruerit, et in mente divinitus superna frequentius visitatione inspiratus sit, superius iam in multis comprehensum ostendimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ua de causa cum nimium esset domnus ep̃s anxia¬
tus. post paululum iusim ẽ illi qd̾ uenisset in
quandam domum. inuenissetq ibi ⁊ uen̾andum regem
karolum ⁊ ipsum reginarium. Quos ipse ut ei indebat ᷑
de eisdem pueris increpanit. asserens qd̃ eos ad dei om̃ipo¬
tentis seruitium mitrire disposuerit. nõ ut regmario ser¬
nirent. Quo dicto uisum ẽ ei qd̃ idem reginarius lenato pe¬
de suo ad os calcitraret domni ep̃i. Deniq hoc facto mox
to parit̾ ⁊ reginario. Cuius inquit hic hominẽ uos tam
turpit̾ dehonestatis: Scitote quia iste dñm ht. ⁊ uos de
hac causa nõ eritis inmultati. Quo dicto ipsi ext̾riti facti:
couturbati sunt. Dominus u̾o ep̃s eiugilauit. Quod illi
ostensum ꝙͣ u̾um fu̾it: testatur. ultio diuma. que suꝑ ip̃m
uenit reginarium. Nam nõ multo post iram regis m̾uit.¬
⁊ cellam ipsam una cum omnib que ex parte regis hẽbat

Expanded text:
Qua de causa cum nimium esset domnus episcopus anxiaQua de causa cum nimium esset domnus episcopus anxiatus, post paululum visum est illi, quod venisset in quandam domum invenissetque ibi et venerandum regem Karolum et ipsum Raginarium; quos ipse, ut ei videbatur, de eisdem pueris increpavit, asserens, quod eos ad Dei omnipotentis servitium nutrire disposuerit, non ut Raginario servirent. Quo dicto, visum est ei, quod idem Raginarius levato pede suo ad ós calcitraret domni episcopi. Denique hoc facto, moxto pariter et Raginario: 'Cuius', inquit, 'hic hominem vos tam turpiter dehonestatis? Scitote, quia iste dominum habet, et vos de hac causa non eritis inmultati'. Quo dicto, ipsi exterriti facti, conturbati sunt; domnus vero episcopus evigilavit. Quod illi ostensum quam verum fuerit, testatur ultio divina, quae super ipsum venit Reginarium. Nam non multo post iram regis meruit et cellam ipsam una cum omnibus quae ex parte regis habebat
Abbreviated transcription (Latin):
ge factus qd̃ triennio ante uiderat quam ad bremensem
regendam inuitaretur eccliam. certus onmnino factus E
qd̃ alicubi in nomine dñi ire deberet. s quo nesciebat.
ostquam u̾o regio uissu ad p̾dictam eccłiam uenit.¬
⁊ eam in honore sc̃i petri consecratam didicit. ⁊ non¬
nullos quoq ibi inuenit qui eum nõ libenti reciꝑent aĩo.
recordatus ẽ uisionis sue. hac qz de causa consensit ut
illam regendam susciꝑet dyocesim. Nam alit̾ ñquam sẽ
hoc facere uoluisse attestando dicebat. Eo quoq tempore
quando cellam p̾dictam turholt habuerat qm̃ omus ei
cura deuocatione gentium erat nt eis in sua legatione
podesse potuisset nõ nullos pueros ex nortmnannis uel
sclauis emptos in eadem cella causa discendi ad sacram
mulitiam nutriendos posuerat. Quoꝵ quosdam p̾dictuᷤ
reginarius qͣndo illi cella ipła data ẽ inde abstulit. ⁊ ad
suum seruitium misit.

Expanded text:
ergefactus, quod triennio ante viderat, quam ad Bremensem ergefactus, quod triennio ante viderat, quam ad Bremensem regendam invitaretur ecclesiam, certus omnino factus est, quod alicubi in nomine Domini ire deberet, sed quo, nesciebat. Postquam vero regio iussu ad praedictam ecclesiam venit et eam in honore sancti Petri consecratam didicit et nonnullos quoque ibi invenit qui eum non libenti reciperent animo, recordatus est visionis suae. Hacque de causa consensit, ut illam regendam susciperet dioecesim. Nam aliter numquam se hoc facere voluisse attestando dicebat. Eo quoque tempore quando cellam praedictam Turholt habuerat, quoniam omnis ei cura de vocatione gentium erat, ut eis in sua legatione prodesse potuisset, nonnullos pueros ex Nordmannis vel Slavis emptos in eadem cella causa discendi ad sacram militiam nutriendos posuerat. Quorum quosdam praedictus Raginarius, quando illi cella ipsa data est, inde abstulit et ad suum servitium misit.
Abbreviated transcription (Latin):
regionem amoenissimam in qua mñuenit b̃m petrum a-¬
postolum. Cumq illum admiraret᷑ uen̾unt quidam ho¬
mines petentes ut ipse bs̃ uidelicet petrus eis doctorem ⁊
pastorem destinare deberet. Quib cum ille respondisset iste
ẽ quem debetis habere pastorem donium ep̃m coram le-
stante ꝓponens. uisum ẽ ipsi qd̵̃ t̾re motus fieret magnuᷤᷤ.
⁊ ipse mn t̾ram cecidisset ⁊ qd̃ uenisset uox suꝑ eum ⁊ ma¬
gna suauitas in mente. unctio uidelicet sp̃t scĩ: ita ut se
quasi bñdictionem suꝑ euur fudit. Post hec it̾um sicut
ipsi uidebatur iam dicti niri admonuerunt apłm quo
eis doctorem quemilibet destinaret. Contrarii enim esse
uidebantur. his que ille eis aute ꝓposuerat. Quib ille
quasi indignando respondit. Noñne dixi liob̾. quia hic
esse deberet qui in p̾sentiariem stat: Quid dubitastis: Nõ
eum uob̾ consetraret pastorem: Quo dicto: sompno exꝑ¬

Expanded text:
regionem amoenissimam, in qua invenit beatum Petrum aregionem amoenissimam, in qua invenit beatum Petrum apostolum. Cumque illum admiraretur, venerunt quidam homines petentes, ut ipse, beatus videlicet Petrus, eis doctorem et pastorem destinare deberet. Quibus cum ille respondisset: 'Iste est, quem debetis habere pastorem', domnum episcopum coram se stantem eis proponens, visum est ei, quod terrae motus fieret magnus, et ipse in terram cecidisset, et quod venisset vox super eum, et magna suavitas in mente, unctio videlicet Spiritus sancti, ita ut se quasi benedictionem super eum fudit. Post haec iterum, sicut ipsi videbatur, iam dicti viri admonuerunt apostolum, quo eis doctorem quemlibet destinaret. Contrarii enim esse videbantur his quae ille eis ante proposuerat. Quibus ille quasi indignando respondit: 'Nonne dixi vobis, quia hic esse deberet qui inpraesentiarum stat? Quid dubitatis? Nonneeum vobis consecraret pastorem?' Quo dicto, somnio exp
Abbreviated transcription (Latin):
t quia conu̾satio eiũs sid̃m b̃nt paulum apłm
semꝑ erat in celo: non ñquam ipse celestib reue-¬
lationib sicuti iam p̾fati sumus. licet multa omiser¬
rimus. illustrabatur in t̾ra. ita ut fere omnia que ei ꝓ¬
uentura erant antea semꝑ. siue ꝑ sompnium. sine ꝑ m̃ti-¬
mam reuelationem inmente. siue ꝑ excessum ip̃i cogni-¬
ta sierent. Nam qd̃ diximus fieri mñ mente. huiusmoda¬
esse putamus. sicut in actib apłorum legitur. Dixit in¬
quit sp̃c philippo. Ad omnia enim que forte p̾cipua difi¬
nire debebat spacium cogitandi hẽre uolebat. ⁊ nichil te¬
mere disponebat antequam gr̃a dĩ illustratus ipse in m̃te
sua sentiret qd̃ melius eẽt. Sicq suꝑna uisitatione certi¬
ficatus in mente sine cunctatione. que agenda erant dispo¬
nebat. Porro ea que ꝑ sompnium uidebat. ficuti iam su¬
omissa referamus. Anteꝙͣ ad bremensem inuitaret᷑
eccł̃iam. quadam nocte uisum ẽ ei qd̃ uenisset in qͣndam

Expanded text:
t quia conversatio eius secundum beatum Paulum apostolum semper erat in caelo, nonnumquam ipse caelestibus revelationibus, sicuti iam praefati sumus, licet multa omiserimus, illustrabatur in terra, ita ut fere omnia quae ei proventura erant antea semper sive per somnium sive per intimam revelationem in mente sive per excessum ipsi cognita fierent. Nam quod diximus fieri in mente, huiusmodesse putamus, sicut in Actibus apostolorum legitur: 'Dixit', inquit, 'spiritus Philippo'. Ad omnia enim quae forte praecipua definire debebat spacium cogitandi habere volebat, et nihil temere disponebat, antequam gratia Dei illustratus ipse in mente sua sentiret, quid melius esset. Sicque superna visitatione certificatus in mente, sine cunctatione quae agenda erant disponebat. Porro ea quae per somnium videbat, sicut iam suomissa referamus, antequam ad Bremensem invitaretur ecclesiam, quadam nocte visum est ei, quod venisset in quandam
Abbreviated transcription (Latin):
fieri quubit. ut ⁊ ipse semꝑ usq ad consummnationem scł̃i
nobiscum uiu̾e possit̾ int̾ris. ⁊ nos post p̾sentis uite trans
cursum cum eo in celis uiuere m̾eamur. Uiũet namq no¬
biscum in t̾ris. si eum uite scĩtas. ⁊ doctrine recordatio nob̾
representat. Tiuemus nos cum ipso in celis. si eiꝰ exempla
sequentes. ad eum semꝑ toto desiderio ⁊ tota uirtute tendamꝰ.
ad quem nos ille precessit iħm xpĩm dnm nr̃int qui cum

Expanded text:
fieri quibit, ut et ipse semper usque ad consummationem saeculi fieri quibit, ut et ipse semper usque ad consummationem saeculi nobiscum vivere possit in terris, et nos post praecursum cum eo in coelis vivere mereamur. Vivet namque nobiscum in terris, si eum vitae sanctitas et doctrinae recordatio nobis repraesentat: vivemus nos cum ipso in coelis, si ejus exempla sequentes, ad eum semper toto desiderio et tota virtute tendamus, ad quem nos ille praecessit Jesum Christum Dom
Abbreviated transcription (Latin):
inuictus. iñ xppusti confessione usiꝵ ad exitum uite ꝑmansit.
Martyr fuit quia dum martyr testis dicatur. ipse diuimi sẽꝑ
uerbi ⁊ xp̃ifici nominis extitit testis. Qua in re nemo miret᷑
eum ad hoc qd̃ simmo ipse desiderio optabat ⁊ sibi reꝓmissum
putabat martyrium õ ꝑuenisse. quia nec hoc sibi pollicitum
iuxta huius nominis sint̾petationent ꝓbatur. Et certe pot̾at
in aꝑto corꝑis martyrio. aliqua forte sue menti elatio subreꝑe.
Qd̃ ut caueret᷑. hoc diuina ꝓuidentia ⁊ spopondit ⁊ concessit.
unde ⁊ m̾itis suis nichil minueret᷑. ⁊ humilitati. que õium
ẽ custos nirtutum ꝓuid̾etur. Quo circa quia iam ex hiis q̃
suꝑius cõmemorauimus claret quante uir iste stĩtatis. qͣnͣ¬
ti apud dm̃ m̾iti fuerit. restat ut sicut ipse xͥ imitator in õĩb
fuit. sic nos quoq eius imitatores ẽe studeamus. Sic quippe

Expanded text:
invictus in Christi confessione usque ad exitum vitae permansit. invictus in Christi confessione usque ad exitum vitae permansit. Martyr fuit, quia, dum martyr testis dicatur, ipse divini semper verbi et christifici nominis extitit testis. Qua in re nemo miretur, eum ad hoc quod summo ipse desiderio optabat et sibi repromissum putabat martyrium non pertinxisse, quia nec hoc sibi pollicitum iuxta huius nominis interpretationem probatur. Et certe poterat in aperto corporis martyrio aliqua forte suae menti elatio subrepere. Quod ut caveretur, hoc divina providentia et spopondit et concessit, unde et meritis suis nihil minueretur et humilitati, quae omnium est custos virtutum, provideretur. Quocirca, quia iam ex his quae superius commemoravimus claret, quantae vir iste sanctitatis, quanti apud Deum meriti fuerit, restat, ut, sicut ipse Christi imitator in omnibus fuit, sic nos quoque eius imitatores esse studeamus. Sic quippe
Abbreviated transcription (Latin):
nuditate. pret̾ illa que extrinsecus erant. instantia eiꝰ cotidia¬
na. sollicitudo omnium eccł̃iaꝵ. Quis infirmabatur. ⁊ ipse nõ
fuit infirmus: Quis scandalizabatur. ⁊ ipse nõ urebatur: Qͥ
ergo tot ac tantis ẽ ꝓ dño. ⁊ corporis adu̾sitatib ⁊ animi estib
excoctus. quomodo martyr ẽẽ iure negabitur: Nam si sola
uita ꝑ passionem t̾minata martinio deputaretur: nequaꝙͣ
scm̃ euͣngelistam iohannem calicem suum dñs bibiturum ẽe
testaretur. quem minime uitam martyrio finisse scimus.pro¬
uide sullum iuxta dñicam sententiam int̾ martyr um nu¬
merum ad stribendum ẽe nõ dubitamus. de eo qͦ quẽ p̾mi¬
simus scõ plane. ⁊ beato ad modum uiro. omnino ambigere ñ
debemus. Martyrꝰ enim fuit quia iuxta. apłm ⁊ ipsi mundus.
⁊ ille mundo crucifixus erat. Martyr fuit: quia int̾ dyaboli
temptamenta. initer carns illecebras. int̾ ꝑseq̃ntes paganos.
int̾ obsistentes xpũianos semꝑ imꝑt̾ritus. semꝑ immobilis. sẽꝑ

Expanded text:
nt instantia eius cotidiana sollicitudo omnium ecclesiarum. Quis infirmabatur, et ipse non est infirmatus? Quis scandalizabatur, et ipse non urebatur? Qui ergo tot ac tantis est pro Domino et corporis adversitatibus et animi aestibus excoctus, quomodo martyr esse iure negabitur? Nam si sola vita per passionem terminata martyrio deputaretur, nequaquam sanctum euangelistam Iohannem calicem suum Dominus bibiturum esse testaretur, quem minime vitam martyrio finisse scimus. Proinde si illum iuxta dominicam sententiam inter martyrum numerum ascribendum esse non dubitamus, de eo quoque, quem praemisimus, sancto plane et beato admodum viro, omnino ambigere non debemus. Martyr enim fuit, quia iuxta apostolum et ipsi mundus et ille mundo crucifixus erat. Martyr fuit, quia inter diaboli temptamenta, inter carnis illecebras, inter persequentes paganos, inter obsistentes christianos semper imperterritus, semper immobilis, semper
Abbreviated transcription (Latin):
cuius ore etiam ista cognouimus. qui postea. magne fidei
⁊ deuotionis extitit. ita. ut psalmos quoq apud nos postea
memorit̾ sine litt̾is didiscerit. Talit̾ ergo ⁊ cet̾is sine mor¬
te siue peste. ⁊ dampno uerum suarum punitis: liquido oĩb
patuit. quod quia sc̃m dei pontificem ⁊ suos in honeste tra¬

Expanded text:
cuius ore etiam ista cognovimus. Qui postea magnae fidei cuius ore etiam ista cognovimus. Qui postea magnae fidei et devotionis extitit, ita ut psalmos quoque apud nos postea memoriter sino litteris didicerit. Taliter ergo et ceteri sive morte sive peste et damno rerum suarum puniti sunt. Et liquido omnibus patuit, quod, quia sanctum Dei pontificem et suos inhoneste tra
Abbreviated transcription (Latin):
ille audito. mente ꝑtractans sollicita quid illud ẽẽ possẽti de
filio suo recondatus ẽt qd̃ ex spoliis supiadictis quemidam
librim in domum suam adnexerit᷑. Qua de rehorrore nimõ
⁊ t̾rore ꝑcussus. ⁊ quia sacerdotis tunc ibi deerat p̾sentia qͥd
de codem libro faceret onmimodis nescius secum quoq il¬
lum longius retinere nullatenis ausus: tandem uix reꝑto
consilio in conspectu ppłi qui in eadem uilla manebat eñ¬
tulit. ⁊ que passus sit retulit. Cumq se om̃s ignaros consilii
suꝑ hac rẽicerent ⁊ tale aliquid in domo sua reciꝑe uel hẽre
ꝑtimescerent. ipse cum diutius apud se retinere obstupescens.
honeste compositum ad quandam leuauit sepem: denuntians.
ut quiq uellet eum inde sumeret: ⁊ ꝓ reatu commissi dño
ihũ xpr̃o uoluntariam satisfationem uouit. Quem librum
quidam xp̃rianorum. exinde sublatum in sua aduexit : ex

Expanded text:
ille audito mente pertractans sollicita, quid illud esse posset, de ille audito mente pertractans sollicita, quid illud esse posset, de filio suo recordatus est, quod ex spoliis supra dictis quendam librum in domum suam advexerit. Qua de re horrore nimio et terrore perculsus, et quia sacerdotis tunc ibi deerat praesentia, quid de eodem libro faceret omnimodis nescius, secum quoque illum longius retinere nullatenus ausus, tandem vix reperto consilio, in conspectu eum populi, qui in eadem villa manebat, attulit et quae passus sit retulit. Cumque se omnes ignaros consilii super hac re dicerent et tale aliquid in domo sua recipere vel habere pertimescerent, ipse eum diutius apud se retinere obstupescens, honeste compositum ad quandam ligavit sepem, denuntians, ut quique vellet eum inde sumeret, et pro reatu commissi domino Iesu Christo voluntariam satisfactionem vovit. Quem librum quidam christianorum exinde sublatum in sua advexit. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
quod factum. cepit illius substantia minui ⁊ pecora queq
ac familia deꝑire. Ipse quoq filius diuina ultione ꝑcussuᷤᷤ
int̾iit. S̾ ⁊ uxor eius cum filio ac filia. ntõ multo int̾iacẽ¬
te spacio obiit. Cum itaq se excepto io filio paruulo õĩb
bonis suis defraudatum nderet. cepit miser deoꝵ tras ex¬
pauescere. ⁊ qd̃ hec omma alicuius d offensione pateret᷑
mente tractare. Qua de re sicut ibi moris ẽ quenidam adiit
diuinum rogans ut cuius dei offensam haberet ⁊ qualiter
eum placare deberet ipst indicaret. Agens itaq ille que circa
cultum huiusmodi obseruare solebat omnes deos illoꝵ ipsi
infensum. xpĩc inquit sic te habet ꝑditum. Et quia quodlibet
illorum qd̃ illi consecratum fuerat in domo tua manet recõ¬
ditum. inuen̾unt te dinnia mala hec que perpessus es nec
pot̾is ab hiis liberari. donec illud in domo tua manserit. Hoc

Expanded text:
quod factum coepit illius substantia minui, et pecora quaeque quod factum coepit illius substantia minui, et pecora quaeque ac familia deperire. Ipse quoque filius divina ultione percussus interiit. Sed et uxor eius cum filio ac filia non multo interiacente spatio obiit. Cum itaque se, excepto uno filio parvulo, omnibus bonis suis defraudatum videret, coepit miser deorum iras expavescere et, quod haec omnia alicuius dei offensione pateretur, mente tractare. Qua de re, sicut moris est ibi, queridam adiit divinum, rogans, ut, cuius dei offensam haberet, sorte perquireret et, qualiter eum placare deberet, ipsi indicaret. Agens itaque ille quae circa cultum huiusmodi observare solebat, omnes deos illorum ipsinfensum. 'Christus', inquit, 'sic te habet perditum. Et quia quodlibet illorum quod illi consecratum fuerat in domo tua manet reconditum, invenerunt te omnia mala haec quae perpessus es, nec poteris ab his liberari, donec illud in domo tua manserit'. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ odio xpr̃iani nominis ꝑcussum. dei ut credimus marty¬
rem fecerit. Ipsum u̾o cum cet̾is sociis qui simul aderãt
ligau̾unt. ⁊ diripientes omnia que apud eos inuenire
potuerunt. contumelia ⁊ obprolriis affectos. a finib suis
expulerunt. Qd̃ tam̃ nõ regio iussu factum. s populari
tantum. conspiratione est perpetratum.
iuine u̾o maiestatis cdementia hoc nequaquam¬
inultum ẽ passa abire. s omnes peue qmi affu̾ere.
quamlibet diu̾so modo. in paruo tempore puniti sunti ⁊de
quib multa dici pot̾ant. s ne fastidiu legentib infera¬
nius. unius tantum mentionem fac̾e curaiimus. ut qua
pena cet̾i quoq euindicati fuerint. ex huius ꝑditione pate¬
fiat. Quidam namq in t̾ra illa potens extitit. cuius filiuᷤ
in eadem conspiratione cum aliis fuerat. ⁊ que sibi de spoliiˢᷤ
nubi ceptis ꝓuenerant. in domum patris sui contulit. Post

Expanded text:
et odio Christiani nominis percussum Dei ut credimus martyet odio Christiani nominis percussum Dei ut credimus martyrem fecerit. Ipsum vero cum caeteris sociis, qui simul aderant, ligaverunt, et diripientes omnia quae apud eos invenire potuerunt, contumelia et opprobriis affectos a finibus suis expulerunt; quod tamen non regio jussu factum, sed populari tantum conspiraDivinae vero maiestatis clementia hoc nequaquaminultum abire passa est, sed omnes pene qui affuere, quamlibet diverso modo, in parvo tempore puniti sunt. De quibus multa dici poterant; sed, ne fastidium legentibus inferamus, unius tantum mentionem facere curavimus, ut, qua poena ceteri quoque evindicati fuerint, ex huius perditione patefiat. Quidam namque in terra illa potens extitit, cuius filius in eadem conspiratione cum aliis fuerat, et quae sibi de spoliis inibi captis provenerant in domum patris sui contulit. Post
Abbreviated transcription (Latin):
mo molestabatur uel labiis peccauit. s cum omnia fere
que ab nutio episcopatus aggregare: uel in falꝑicam edi¬
fitiorum componere potuerit. uno uelut momento ꝑdide¬
rit illud b̃ĩ iob sepius u̾bis replicabat. Dñs dedit dñs
abstulit. sicut domino placuit: ita factũ ẽ. sit nom̃ dñi bñ¬
iis itaq ita ꝑactis. cum domnus ep̃s ¶ dictum.
cum sius in multis ẽẽt pressuris ⁊ calamitatib et
fratres congregationis eius una cum scis pignorib per
uaria loca crrcueundo huc illucq uagarentur ⁊ nusquam
sederent quieti. preualescente miqui machinatione. contigit
etiam dyabolico iustinctu ut ppłs sueonum furore zeli ac¬
census. prefatum Gauzbertum ep̃m. mnsidiose ꝑsequi ceꝑit.
Factumq est ut ad domum in qua manebat. imnanima cõ¬
uentione pars quedam ppłi causa direptionis irruerit. ⁊¬
nepotem quidem ipsius hithardum nomine gladio ꝑem̾it.

Expanded text:
mo molestabatur vel labiis peccavit; sed, cum omnia fere mo molestabatur vel labiis peccavit; sed, cum omnia fere quae ab initio episcopatus sui aggregare vel in fabricam aedificiorum componere poterat uno velut momento perdiderit, illud beati Iob saepius verbis replicabat: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est. Sit nomen Dominis itaque ita peractis, cum domnus episcopus cum suis in multis esset pressuris et calamitatibus, et fratres congregationis ejus una cum sanctissimis pignoribus varia loca circumeundo huc illucque vagarentur, et nusquam sederent quieti; praevalescente iniqui machinatione contigit etiam diabolico instinctu, ut populus Sueonum, fervore zeli accensus, praefatum Gauzbertum episcopum insidiose persequi coeperit: factumque est, ut ad domum, in qua manebat, unanima conventione pars quaedam populi, causa direptionis, irruerit, et nepotem quidem ipsius, Nithardum nomine, gladio peremerit,
Abbreviated transcription (Latin):
hostes arrepta ciuitate. ⁊ omnib que m̃ ea uel in uico
proximo erant spoliatis. cum uesꝑtino temꝑe eo aduen¬
tassent. noctem ipsam cum sequenti die ⁊ nocte ibi conse¬
derunt. Sicq succensis omnib ac direptis egressi sunt.
Ibi eccł̃ia miro oꝑe magisterio domni ep̃i constructa u¬
na cum claustra monasterii mirifice compostta igni suc¬
censa ẽ. Ibi byblioteca quam serenissimus iam memoratꝰ.
imꝑator eidem patri nr̃o contulerat optime cum scripta
una cum plurib aliis libris. igni disꝑiit. Sicq omnia
que inibi aut in ecclesiasticis ministeriis. aut in aliis the¬
sauris ⁊ facultatib habuerat. aut de predatione: aut igne¬
iii hostili impetu direpta sunt: ut quasi nudum eum dimi¬
serint quippe cum pene nichil exinde prius elatum sĩt. nec
tunc quidem aliquid fubuentum nisi qd̵ quisq fugiens
casu arreptum secum forsitan exportare potuiti pro quib

Expanded text:
hostes, arrepta civitate, et omnibus quae in ea vel in vico hostes, arrepta civitate, et omnibus quae in ea vel in vico proximo erant spoliatis, cum vespertino tempore eo adventassent, noctem ipsam cum sequenti die et nocte ibi consederunt. Sicque succensis omnibus ac direptis, egressi sunt. Ibi ecclesia miro opere magisterio domni episcopi constructa una cum claustra monasterii mirifice composita igni succensa est. Ibi biblioteca, quam serenissimus iam memoratus imperator eidem patri nostro contulerat, optime conscripta, una cum pluribus aliis libris igni disperiit. Sicque omnia quae inibi aut in ecclesiasticis ministeriis aut in aliis thesauris et facultatibus habuerat aut depraedatione aut igne hostili impetu direpta sunt, ut quasi nudum eum dimiserint; quippe cum nihil paene exinde prius elatum sit, nec tunc quidem aliquid subvectum, nisi quod quisque fugiens casu arreptum secum forsitan exportare potuit. Pro quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ag̾entur. contigit ex improniso pytatas. adueniẽn¬
tes. hãmaburgensem ciuitatem nauigio. circimisdedisse.
Quod cum mopinate ⁊ subitanee: ag dissetuspatium
non fuit pagenses congrgganda. qiuippe. cumi ⁊ comes qui
eo tempore prefecturam loci illius tenebat illustris uir
bernarius tunc deesset. Domnus u̾o ep̃s ibi positus. cũ
hiis qui aderant in urbe ipsa uel in suburbio manentib.
primo quidem audito aduentu eorum locum ipsum con¬
tinere uoluit. donec maius eis ueniret auxilium. s im¬
plentib paganis ⁊ ciuitate iam obsessa cum eis resisti
non posse conspexit. quomodo pignora scãrum reliquiaꝵ
asportarentur p̾parauit. sicq ipse dericis fus. huc illucq
fuga disꝑsis. etiam sine cappa sua uix euasit. Populi qͦ
aloco ipso exeuntes ⁊ hac illacq palantes. plurimis aufu-¬
gientib. quidam capti pleriq etiam ꝑempti sunt. Deniq

Expanded text:
agerentur, contigit, ex inproviso pyratas advenienagerentur, contigit, ex inproviso pyratas advenientes Hammaburgensem civitatem navigio circumdedisse. Quod cum inopinate et subitanee accidisset, spatium non fuit pagenses congregandi, quippe cum et comes, qui eo tempore praefecturam loci illius tenebat, illustris vir Bernharms tunc deesset, domnus vero episcopus ibi positus cum his qui aderant in urbe ipsa vel in suburbio manentibus primo quidem, audito adventu eorum, locum ipsum continere voluit, donec maius eis veniret auxilium; sed impellentibus paganis, et civitate iam obsessa, cum eis resisti non posse conspexit, quomodo pignera sanctarum reliquiarum asportarentur, praeparavit, sicque ipse, clericis suis huc illlucque fuga dispersis, etiam sine cappa sua vix evasit. Populi quoque a loco ipso exeuntes et hac illacque palantes, plurimis aufugientibus, quidam capti, plerique etiam perempti sunt. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
a ppło̾ susceptus ẽ: cepitq cum beniuolentia ⁊ imanimita¬
te ominium eccliam nibi fabricare. ⁊ publice eunͣgłtum
fidei predicare. fi̾ebatq gaudium salutis xpr̃ianis ibi
degentib. ⁊ de die in diem numerus credentium augebat ͦ
Nterim quoq dñs ⁊ pastor nr in dyocesi sibi commssa
⁊ in partib danorum strenue suum implebat officium.
⁊ exemplo bone conu̾sationis multos ad fidet grãmi ꝑ
uocabat. Cepit quoq ex gente danorum atq sclauoꝵ
nõ nullos emere pueros: aliquos etiam ex captinitate
redimere quos ad fernitium dei educaret: Quorum quos¬
dam hic secum retinut. quodam u̾o ad cellam p̾dictam
turholt nutriendos posuit. fueruntq cum eo hic ex focie¬
tate ur̃a scĩ patres ur̃i ⁊ magistri quorum doctrina ⁊ mn¬
stitutione felicit̾ nobiscum religionis diuine crenit opinis.
erum cum hec in utraq parte laudabilit̾ ⁊ do̾ digne

Expanded text:
a populo susceptus est, coepitque cum benivolentia et unanimitaa populo susceptus est, coepitque cum benivolentia et unanimitate omnium ecclesiam inibi fabricare et publice euangelium fidei praedicare. Fiebatque gaudium salutis christianis ibi degentibus, et de die in diem numerus credentium augebatur. 15. Interim quoque dominus et pastor noster in dioecesi sibi commissa et in partibus Danorum strenue suum implebat officium et exemplo bonae conversationis multos ad fidei gratiam provocabat. Coepit quoque ex gente Danorum atque Slavorum nonnullos emere pueros, aliquos etiam ex captivitate redimere, quos ad servitium Dei educaret. Quorum quosdam hic secum retinuit, quosdam vero ad cellam praedictam Turholt nutriendos posuit. Fueruntque cum eo hic ex societate vestra sancti patres nostri et magistri, quorum doctrina et institutione feliciter nobiscum religionis divinae crevit opinio. 16. Verum cum haec in utraque parte laudabiliter et Deo digne
Abbreviated transcription (Latin):
ficeret. Cum consensti itaq ⁊ uoluntate predicti imꝑatoris
uen̾abilis ebo quendam ꝓpinquum suum Gautbertum no¬
mine ad hoc opus electum. ⁊ pontificali insignitum hono¬
re ad partes dicexit sueonum. cuiq ministeria ecclesiasti¬
ca ⁊ necessarios sumptus tam ex sua quam ex datione re¬
gia abunde tribuit. eumq quasi uice sua quidem p̾dican¬
di officium puius auctoritate apłica suscepit᷑ legatum¬
ni etiam ¶in gentib sueonum esse constituit.
postea dementissimus augustus suggerente eodem
uenerabili presule ebone cellam qmͣ ipse in loco memorato
uuelanao construxerat. quasi locum refrigerii tradidit.
ut scilicet ad ipsius ministerium officii perpetua stabili¬
tate deseruiret. Predictus itaq Gauzbertus. quem ipsi
consecrantes honore apli̾ci nominis symonem uocauer¬
runt. ad partes ueniens sueonum. honorifice ⁊ a rege ⁊

Expanded text:
ficeret. Cum consensu itaque et voluntate praedicti imperatoris ficeret. Cum consensu itaque et voluntate praedicti imperatoris venerabilis Ebo quendam propinquum suum Gauzbertum nomine ad hoc opus electum et pontificali insignitum honore ad partes direxit Sueonum. Cuique ministeria ecclesiastica et necessarios sumptus tam ex sua quam ex datione regia abunde tribuit, eumque quasi vice sua, qui idem praedicandi officium prius auctoritate apostolica suscepit, legatum in gentibus Sueonum esse constituit. Cui postea clementissimus augustus, suggerente† eodem venerabili praesule Ebone, cellam, quam ipse in loco memorato Welanao construxerat, quasi locum refugii tradidit, ut scilicet ad ipsius ministerium officii perpetua stabilitate deserviret. Praedictus itaque Gauzbertus, quem ipsi†† consecrantes honore apostolici nominis Symonem vocaverunt, ad partes veniens Sueonum, honorifice et a rege††† et
Abbreviated transcription (Latin):
mensi archiepiscopo prius commendata fuerat. Siquidem
ipse diuino ut credimnus afflatus spũ. piouocatione gẽ¬
tium ⁊ maxime danorum. quos in palatio sepius uiderat.
⁊ dyabolico deceptos erroe dolebat. fer uentissimo ardebat
desiderio. ⁊ ꝓ xp̃ri nomine se suaq omnia ad salutem gen¬
tium tradere cupiebat. Cui etiam dominus imꝑator locũ
unum ultra albiam qui uocatur uuelanao dederat. ut
quotiens illas in partes ꝑgeret. locum subsistendi ibi ha¬
beret. Multotiens itaq ipse ad eiidem uenit lotum. et
ꝓ lucrandis animab multa iñ aquilonis partib dispẽ¬
sauit ac plurimos religioni xp̃rianorum adiunxit.
atq in fide catholica roborauit.
gatione int̾ se conferentib necessarium ẽe ut aliquis illi
ordinaretur adiutor sueonum ministerii episcopalis officio
fungeretur. qm̃ mnͥ regione tam longe postta presens adẽẽ.
deberet pontifex. ⁊ ipse solus ad utrumq locum minus suf¬

Expanded text:
mensi archiepiscopo prius commendata fuerat. Siquidem mensi archiepiscopo prius commendata fuerat. Siquidem ipse, divino, ut credimus, afflatus spiritu, pro vocatione gentium, et maxime Danorum, quos in palatio saepius viderat et diabolico deceptos errore dolebat, ferventissimo ardebat desiderio et pro Christi nomine se suaque omnia ad salutem gentium tradere cupiebat. Cui etiam domnus imperator locum unum ultra Albiam qui vocatur Welanao dederat, ut, quotiens in illas partes pergeret, locum subsistendi ibi haberet. Multotiens itaque ipse ad eundem venit locum et pro lucrandis animabus multa in aquilonis partibus dispensavit ac plurimos religioni christianorum adiunxit atque in fide catholica roboravit. gatione inter se conferentibus necessarium esse, ut aliquis illi ordinaretur adiutor, qui in partibus Sueonum ministerii episcopalis officio fungeretur, quoniam in regione tam longe posita praesens adesse deberet pontifex, et ipse solus ad utrumque locum minus suf
Abbreviated transcription (Latin):
t ut hec omnia ꝑpetuum sue stabilitatis retinerent
uigorem. cum honorabilit̾ ad sedem direxit apłicam.
⁊ ꝑ missos suos uen̾abiles bernoldum ⁊ ratoldum episcopos
ac geroldum illustrissimum comitem omnem hanc rationẽ
sanctissimo pape Gregorio intimari fecit confirmandam.
Q uod etiam ipse tam decreti sui auctoritate quã etiam
palli datione moreni p̾decessorum suorum roborauit. atꝙ
ipsum in p̾sentia constitutum. legatum in omnib circũ
quaq gentib sueonum siue danorum. nec non etiam
stitutarum. una cum ebone remensi archiepiscopo qui
ipsam legationem ante susceꝑat delegauit ⁊ ante corpuᷤ
⁊ confessionem sc̃i petri apłi publicam eiͣgelizandi tribu¬
it auctoritatem. Et nehorum quicquam in futurum irri
tum fieret. omnem resistentem ac contradicentem uel quo¬
libet modo hiis scĩs studiis piissimi imꝑatoris isidiantẽ
anathematis mucrone ꝑcussit. atq perpetua ultione reuĩ
eadem legatio auctoritate pasthalis pape etomi re-¬

Expanded text:
suae stabilitatis retinerent vigorem, eum honorabiliter ad sedem direxit apostolicam, et per missos suos venerabiles Bernoldum et Ratoldum episcopos, ac Geroldum illustrissimum comitem, omnem hanc rationem sanctissimos papae Gregorio intimari fecit confirmandam. Quod etiam ipse tam decreti sui auctoritate, quam etiam pallii datione, more praedecessorum suorum roboravit, atque ipsum in praesentia constitutum quaque gentibus Sueonum sive Danorum. necnon etiam stitutarum, una cum Ebone Rhemensi archiepiscopo, qui ipsam legationem ante susceperat, delegavit, et ante corpus et confessionem sancti Petri apostoli publicam evangelizandi tribuit auctoritum fieret, omnem resistentem ac contradicentem vel quolibet modo his sanctis studiis piissimi imperatoris insidiantem anathematis mucrone percussit atque perpetua ultione reum d, eadem legatio auctoritate Paschalis papae Eboni Re
Abbreviated transcription (Latin):
apulia dicebatur. effero corde ꝓperabant. Erant autẽ ui
ea urbe quindecim milia hominum bellatorum. Cũ itaq
illo aduenissent conclusis ipsis in cuutate. isti aforis u̾r¬
bem debellare. illi deintus cepere uirilit̾ repugnare. Illi intrm¬
socus defendebant. isti ext̾ius impingebant. Sicq transie¬
runt dies octo. ut onui die a mane usq ad uesꝑam di¬
micantes bello iustarent ⁊ multi hinc ⁊ inde caderent. neu¬
tra tamen pars uictoriam obtineret.

Expanded text:
Apulia dicebatur, effero corde properabant. Erant autem in Apulia dicebatur, effero corde properabant. Erant autem in ea urbe quindecim milia hominum bellatorum. Cum itaque illo advenissent, conclusis ipsis in civitate, isti a foris urbem debellare, illi de intus coepere viriliter repugnare; illi intrinsecus defendebant, isti exterius impingebant. Sicque transierunt dies octo, ut omni die a mane usque ad vesperam dimicantes bello instarent, et multi hinc et inde caderent, neutra tamen pars victoriam obtineret
Abbreviated transcription (Latin):
eorum dicipere. ⁊ sibi eos subiugare: Regnum u̾o ipsum
quinq habebat ciuitates. Populi itaq mibi manentes.
cognito corupa aduentu. conglobati inunum. ceꝑe uirilit̾
resisterem sira defendere. Dataq sibi uictoria. medietate po¬
puli danogum. cede prostrata. media quoq naues eorum
diripnerunt. auro ⁊ argento. spolgsq multis ab eis acceptis.
nod audiens prredistus rex oleph. populusq suconũ.
nolentes sibi nomen acquirere: qd̃ fac̾e possent que
dani non fecerint. ⁊ quia sibi etiam autea subiecti fuerant.
inumerabili congregato exercitu. illas adierunt partes.
Et primo quidem improuise ad quandam urbem regni
ipsorum uocatam seeburg. in qua erant septem nilia pug¬
uatorum deuenientes. penitus illam deuastando ⁊ spoliamn¬
do succenderunt.
xinde confortati animno. dimissis nauib it quinꝙ
dierum arripientes. ad aliam urbem ip̃soꝵ que

Expanded text:
eorum diripere et sibi eos subiugare. Regnum vero ipsum eorum diripere et sibi eos subiugare. Regnum vero ipsum quinque habebat civitates. Populi itaque inibi manentes, cognito eorum adventu conglobati in unum, coepere viriliter resistere et sua defendere. Dataque sibi victoria, medietate populi Danorum caede prostrata, medias quoque naves eorum diripuerunt, auro et argento spoliisque multis ab eis acceptis. Quod s audiens praedictus rex Olef populusque Sueonum, volentes sibi nomen adquirere, quod facere possent quae Dani non fecerint, et quia sibi etiam antea subiecti fuerant, innumerabili congregato exercitu, illas adierunt partes. Et primo quidem improvise ad quandam urbem regni ipsorum vocatam Seeburg, in qua erant septem milia pugnatorum, devenientes, penitus illam devastando et spoliando succenderunt. xinde confortati animo, dimissis navibus, iter quinque dierum arripientes, ad aliam urbem ipsorum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ile sine dubio ꝓ xpĩo passis ẽ. ⁊ ibi xpp̃t in secuo suo ppins¬
sibi ilłata denuo sustinuit improperia. Porro qd̃ caput illuiᷤ
passiones quas stĩ in hoc mundo ꝓ xpr̃o sustinent. partim
ad ipsam etiam dei ꝑtineant maiestatem. quas ipse in se
quodammodo compatiendo suscipiens. ad tempus quidem
tolerat s quandoq districte iudicabit sicut scriptum ẽ:
mich uindictam ego retribuam dicit dominus.
ec pret̾eundum quoq uidetur. qualtt̾ uirtus dñi¬
post hanc ꝓfectionem. iam dictis sueonib patefacta
sit Gens enim quedam longe ab eis posita. uocata chori
sueonum principatui olim subiecta fuerat. s iam tunc
diu erat qd̃ rebellando eis subiti dedignabantur. Demq
dani hoc scientes tempore supradicto quo domnus ep̃s
iam in partes sueonum aduenerat. nanium congregata
multitudine ad eaudem ꝑrexerunt pr̃iam. uolentes ⁊ bona

Expanded text:
ille sine dubio pro Christo passus est, et ibi Christus in servo suo priille sine dubio pro Christo passus est, et ibi Christus in servo suo prisibi illata denuo sustinuit improperia. Porro quod caput illiuspassiones, quas sancti in hoc mundo pro Christo sustinent, partim ad ipsam etiam Dei pertineant maiestatem, quas ipse in se quodammodo conipatiendo suscipiens, ad tempus quidem tolerat, sed quandoque districte iudicabit; sicut scriptum est: Mihi vindictam, ego retribuam, dicit Dominus. Nec praetpost hanc profectionem jam dictis Sueonibus patefacta sit. Gens enim quaedam longe ab eis posita, vocata Chori, Sueonum principatui olim subjecta fuerat; sed jam tunc diu erat, quod rDani hoc scientes, tempore supra dicto, quo domnus episcopus iam in partes Sueonum advenerat, navium congregata multitudine, ad eandem perrexerunt patriam, volentes et bona
Abbreviated transcription (Latin):
uelantẽ. pat̾ nr̃ scĩssimus ante presciuit. Uisum namqꝙ
est illi quadiamt nocte qd̃ tempus esset passionis. ⁊ qd̾ ille
dem. ⁊ rucsus ab herode ad pylatum. Demq cum a uideis
⁊ mulitib sputa ⁊ obprobria patiens ꝑ omnia membra
u̾berib ut ipsi uidebatur afficeretur. ipse non sufferens illĩt
sic puniri. accurrens opposuit sepost aorsum etus u̾beran¬
tib omnuaq u̾beta que illi infligebantur. ipse iñ corpore
suo susciperet. excepto qd̃ statura ꝓcerio. capite illi emi¬
nentio uudebatur. ⁊ idcirco illud defendere non pot̾at. Hanc
itaq uisionem miles iñuictus xpũi. quid significaret pus
non cognouit. quam de hoc itinere reu̾sus mente tractauit.
quanta obprobua ⁊ irrisiones ibi sustinuerit. ⁊ in quanta
augustia fuerit. quantasq blasphemias in d̾̃m illatas ibr
sustulerit. Nam quantum ad eius ꝑtinuit animum. ubi

Expanded text:
velante pater noster sanctissimus ante praescivit. Visum namque velante pater noster sanctissimus ante praescivit. Visum namque est illi quadam nocte, quod tempus esset passionis Domini, et qdem et rursus ab Herode ad Pilatum, denique cum a Iudeis et militibus sputa et obprobria patiens, per omnia membra verberibus, ut ipsi videbatur, afficeretur, ipse non sufferens illum sic puniri accurrens, opposuit se post dorsum eius verberantibus, omniaque verbera, quae illi infligebantur, ipse in corpore suo susciperet, excepto, quod statura procerior, capite illi eminentior videbatur, et idcirco illud defendere non poterat. Hanc itaque visionem miles invictus Christi, quid significaret, prius non cognovit, quam de hoc itinere reversus mente tractavit, quanta opprobria et irrisiones ibi sustinuerit et in quanta angustia fuerit quantasque blasphemias in Deum illatas ibi sustulerit. Nam quantum ad eius pertinuit animum, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
luntate ⁊ consensu decreuit. ut apud eos ⁊ eccl̃ie fabricarẽ¬
tur. ⁊ sacerdotes adessent ⁊ quicumq uellet de ppło absq
contradictione fieret xpristianus. Dominus autem ⁊ pastor
ñr predictum nepotem uenerabilis Gauzberti ep̃i. eribertũ
nomine. manib regis commendauit. ut suo auxilio ⁊ defen¬
sione munitus. mysteria diuina ibidem ageret. Cui etiã
rex in prefacto uico atrium cinum adoratorium dedit fabꝵi¬
candum. donnius quoq ep̃s. pesbit̾o ad habitandum ał¬
t̾um cun domo emit. Prebensq idem rex benignissimum
circa domnum ep̃m dilectionis sue fauorem fidelissĩmũ
quoq in omni parte suis circa xpuane religionis cultũ
se fore uelle ꝓmisit. Sic q ꝑ dñi grãm rite om̃ib ꝑactis
domnus episcopus ad sua reuersus est.
orro angustiam maximam mentis quam in ipso
ꝓpessus est itinere. dum illud it̾ pararetur. dño re¬

Expanded text:
luntate et consensu decrevit, ut apud eos et ecclesiae fabricarenluntate et consensu decrevit, ut apud eos et ecclesiae fabricarentur, et sacerdotes adessent; et quicunque vellet de populo, absque contradictione fieret Christianus. Domnus autem et pastor noster praedictum nepotem venerabilis Gauzberti episcopi, Erimbertum nomine, manibus regis commendavit, ut suo auxilio et defensione munitus, divina mysteria ibidem ageret. Cui etiam rex in praefato vico atrium unum ad oratorium dedit fabricandum. Domnus quoque episcopus presbytero ad habitandum alterum cum domo emit, praebensque idem rex benignissimum circa domnum episcopum dilectionis suae favorem fidelissimum quoque in omni parte suis circa Christianae religionis cultum se fore velle pro misit. Sicque per Domini gratiam rite omnibus peractis, domnus epiPorro angustiam maximam mentis, quam in ipso perpessus est itinere, dum illud iter pararetur, Domino re
Abbreviated transcription (Latin):
oc ergo ita ꝑorante: omnis multitudo ppłi una¬
nimis effecta. elegit ut secum ⁊ sacerdotes essent.
⁊ quia competebant mysteriis xp̃ri. apud eos sine contͣ¬
dictione fierent. Rex itaq furgens a placito. statim com
misss domni ep̃i suum direxit nuntium. mandans ppłi
unanimitatem ad suam uoluntatem conu̾sam. sibiq hoc per
omnia placere: necdum tamen se plenam licentiam ei conced̾e
posse. donec in alio placito qd̃ erat in alt̾a parte regni sui fu¬
turum. id ipsum ppłis ibi positis nuntiaret. Tunc it̾um bone
memorie pat̾ nr̃ consueta sua requirens subsidia. diuinam
clementiam intentius exorabat. cum ecce placiti tempus
aduenit. ⁊ rex preconis uoce legationem domni ep̃i atq oĩa
parit̾ que in priori placito dicta ⁊ acta fuerant intimari fe¬
cit. Diuina ergo ꝓuidentia largiente: omnium corda ita
adunata sunt: ut prioris placiti confensum. cuncti lau¬
fuerant gesta retulit. Sicq omnium unanima uo¬

Expanded text:
Hoc ergo ita perorante, omnis multitudo populi unaHoc ergo ita perorante, omnis multitudo populi unanimis effecta, elegit, ut secum et sacerdotes essent, et quae competebant mysteriis Christi apud eos sine contradictione fierent. Rex itaque surgens a placito, statim cum misso domni episcopi suum direxit nuncium, mandans populi unanimitatem ad suam voluntatem conversam; sibique hoc per omnia placere, necdum tamen se plenam licentiam ei concedere posse, donec in alio placito, quod erat in altera parte regni sui futurum, id ipsum populis ibi positis nuntiaret. Tunc iterum bonae memoriae pater noster consueta sua requirens subsidia, divinam clementiam intentius exorabat; cum ecce placiti tempus advenit, et rex praeconis voce legationem domni episcopi atque omnia pariter quae in priori placito dicta et acta fuerant intimari fecit. Divina ergo providentia largiente, omnium corda ita adunata sunt, ut prioris placiti confuerant gesta retulit. Sicque omnium unanima vo
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑantib magnum possit prestare subsidum. Nam multi
nrm iam sepius. ⁊ in marmis ꝑiculis. ⁊ in uariis neces¬
sitatib hoc proliau̾unt. Quare ergo abicinus. quod
necessarium nob̾. ⁊ utile fcimus : Aliquando nempe qui¬
dam ex nob̾ dorstadum adeuntes. huius religionis nor¬
mam ꝓ futurã sibi sentientes. spontanea uoluntate sus¬
cipiebant. Nunc multe int̾iacent insidie: ⁊ piratarum
infestatione ꝑiculosum ualde nob̾ it̾ illud factum est.
Qd̾ ergo tam longe positum prius sollicite querebam᷑
hic nob̾ modo oblatum quare nõ suscipimus: Et qui
eius dei gr̃am nob̃ in multis itilem ꝓbaurnus. quare
seruos enis nobiscum manere non libent̾ assentiamus:
Atcendite ppli consilium ur̃m. ⁊ nolite abit̾e itilitatẽ
ur̃am. Nobis enim quando nr̃os ꝓpttios habere nõ pos¬
sumus deos. bonum ẽ huius dei grãm habere. qui semꝑ
ñ ommib potest ⁊ uult ad se clamantib auxiliari.

Expanded text:
sperantibus magnum possit praestare subsidium. Nam multi sperantibus magnum possit praestare subsidium. Nam multi nostrum iam saepius et in marinis periculis et in variis necessitatibus hoc probaverunt. Quare ergo abicimus, quod necessarium nobis et utile scimus? Aliquando nempe quidam ex nobis Dorstadum adeuntes, huius religionis normam profuturam sibi sentientes, spontanea voluntate suscipiebant. Nunc multae interiacent insidiae, et pyratarum infestatione periculosum valde nobis iter illud factum est. Quod ergo tam longe positum prius sollicite quaerebamus, hic nobis modo oblatum quare non suscipimus? Et qui eius dei gratiam nobis in multis utilem probavimus, quare servos eius nobiscum manere non libenter assentiamus? Attendite, populi, consilium vestrum et nolite abicere utilitatem vestram. Nobis enim, quando nostros propitios habere non possumus deos, bonum est huius dei gratiam habere, qui semper in omnibus potest et vult ad se clamantibus auxiliari'.