comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aep̃i in hac uita gementis conuenient̃ intelligat᷑.
a escit in salutare tuũ tma mei. & in uerbum
tuna sꝑaui: hoo est ͥ ꝓͥmissũ quẽ spes facit. ut ꝑpatieti¬
tiam gopectitur. quod a credentib non uidet᷑. Etiã
lnc gricus alud uerbũ habet: quod quidã nr̃i int̾pre¬
tes suꝑsꝑaui transferre malucrunt. quia ꝓcuboubio
oculi mei ineloquiũ tuũ: dicentes. Quatdo conso¬
labtris meꝰ Sect rarsus in oculis. s ntiq interio¬
ro landabilis & filix ale descctus. non ueniens ex
infirmitate animi: se go fortitudine acsidcrii in ꝓ¬
missum dĩ. Hoc cł ait in cloquiũ tuũ. Quom ant̃
tales octili dicunt. guando consolaberis me. nisi cñ
tali intentione & gxultatione oratur & gemitur:
Lingua cũi loqui ñ oculi solent: s oculoꝵ quodã mͦ
uex est desiatriũ erationis. Utrũ in co qͥd ait. qͥndo
consolaberis me: tanquã moras se ꝑpeti ostendit.
Inde est gtiam allud. Extũ dñe quousq : Quod idco

Expanded text:
enienter intelligatur, «Defecit in salutare tuum anima mea, et in verbum tuum speravi:» hoc est in promissum; quae spes facit ut per patientiam exspectetur quod a credentibus non videtur . Etiam hic graecus illud verbum habet, quod quidam nostri interpretes «supersperavi» transferre maluerunt; quia procul dubio «oculi mei in eloquium tuum, dicentes, Quando consolaberis me?» Ecce rursus in oculis, sed utique interioribus, laudabilis et felix ille defectus, non veniens ex infirmitate animi, sed ex fortitudine desiderii in promissum Dei: hoc enim ait, «in eloquium tuum.» Quomodo autem tales oculi dicunt, «Quando consolaberis me?» nisi cum tali intentione et exspectatione oratur et gemitur? Lingua enim loqui, non oculi solent: sed oculorum quodammodo vox est desiderium orationis. Verum in eo quod ait, «Quando consolaberis me?» tanquam moras se perpeti ostendit. Unde est etiam illud, «Et tu, Domine, quousque» ? Quod aut ideo
Abbreviated transcription (Latin):
uideret xp̃m dm̃i. Quale aut̃ desideriũ fuit in
isto sene: tale fuisse credendũ. ẽ in om̃ib suꝑioꝵ
tempoꝵ sc̃is. Unde & ipse dñs discipłis ait. multi
ꝓpħe & reges uoluerunt uidere quȩ uos uidetis.
ꝙ non uiderunt: & audire quȩ auditis & non au¬
dierinit: ut ipsoꝵ gum uox hoc loco agnoscat᷑.

Expanded text:
istum Domini . Quale autem desiderium fuit in isto sene, tale fuisse credendum est in omnibus superiorum temporum sanctis. Unde et ipse Dominus discipulis ait, «Multi prophetae et reges voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non aud
Abbreviated transcription (Latin):
Pfanas antẽ uocũ nouitates euita. multũ em̃i ꝓrofi.¬
cicat adimpietatẽ. Dot co de quib̾dã. Erosicient
in peius. Ita. o deftctus a bono in tpelũ. malus est:
a malo in benũ. bonus est. De boni qͥtpe aefectu.
dictum .t̃. Desiderat a deficit aiuna mer. in atria
adepti: s auidissime ac uehemaitissime concupiti.
S quis hoc dicit. nͥ geiꝰ electum. rgale sactrdotiũ. gens
scã. ppłs adquisitionis. ab orignie generis humar
usq ad huiꝰ scłi finẽ. in ciꝰ qui suo quiq tempore
hic uixerunt. uiuunt. nictum sunt: desideran.
tes xp̃m. teste seĩssimo sene symeone. qͥ cũ cum¬

Expanded text:
s evita: multum enim proficient ad impietatem» : ait et de quibusdam, «Proficient in pejus» . Ita et defectus a bono in malum malus est, a malo in bonum bonus est. Bono quippe defectu dictum est, «Desiderat et deficit anima mea in atria adepti, sed avidissime ac vehementissime concupiti. Sed quis hoc dicit nisi genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis , ab origine generis humani usque ad hujus saeculi finem, in eis qui suo quique tempore hic vixerunt, vivunt, victuri sunt, desiderans Christum? Teste sanctissimo sene Simeone, q
Abbreviated transcription (Latin):
dixuante dõ istam magni huiꝰ psalmi
partem considerandã exponendamq
suscepimꝰ: ubi dicit. Pefccit in sa¬
lutare tirũ anima mea: & in uerbũ
tiuum sꝑaui. Non om̃is defectus uł culps putandᷤ

Expanded text:
djuvante Domino, istam magni hujus psalmi partem considerandam exponendamque suscepimus, ubi dicit, «Defecit in salutare tuum anima mea, et in verbum tuum speravi.» Non omnis def
Abbreviated transcription (Latin):
Ad em̃i uia masigna ꝓbibui pedes ieos. ut eustodiã
uerba tua. Neq cũi caput illud ursti ipse saluator
corporis in aliquam malignã uis carnali cupidi¬
tate ferretur: ut ei uecesse essit pedes suos inde ꝓ¬
hibere. quasi illue euntes motib suis. quod nos
facimus: quando ea quȩ ille non habuit. ne mas
malignas teneant desideria nr̃a. prana cohibe¬
mus. Sic cñi uerba d̾ĩ possumꝰ custodire. si post
nr̃as malas concupiscentias non eamus. ut ad
male concupita ꝑueniant: s eas potius aduersꝰ
carue̾ spũ concupiscente refrenemꝰ: ne nos rap¬
tos atq subuersos. ꝑ malignas uias ꝑtrahant.

Expanded text:
igna prohibui pedes meos, ut custodiam verba tua.» Neque enim caput illud nostrum, ipse Salvator corporis, in aliquam malignam viam carnali cupiditate ferretur, ut ei necesse esset pedes suos inde prohibere, quasi illuc euntes motibus suis: quod nos facimus, quando ea quae ille non habuit, ne vias malignas teneant, desideria nostra prava cohibemus. Sic enim verba Dei possumus custodire, si post nostras malas concupiscentias non eamus , ut ad mala concupita perveniant; sed eas potius adversus carnem spiritu concupiscente frenemus , ne nos raptos atque subversos per malignas vias pertrahant.
Abbreviated transcription (Latin):
tes subdant᷑ dõ. nec unitant᷑ unũ ex pͥncipib diabo¬
tam qui in utritate ñ stetit & cecidit. Si cmĩ om̃is
homo mendax: in tantũ non erunt intudaces. in
est omĩis homo mendax: quomͦ consoletur humalos.
& imipleat spũ fiducie trepidantes. ut ppne mor.¬
tuo corde reuuiscant. ne in semetipsis fidentes
suit: seo in co qui suscitat mortuos. & linguas in¬
fatitiũ facit dissertas. qui ait. cũ aut̃ tradent
uos. nolue cogitare quomtͦi aut quid loquamui.
dabitur eũi uobis in illa hora quid loquamini.

Expanded text:
ter subdantur Deo, nec imitentur unum ex principibus diaboter subdantur Deo, nec imitentur unum ex principibus diabolum, qui in veritate non stetit, et cecidit. Si enim omnis homo mendax, in tantum non erunt mendaces, in est, «Omnis homo mendax;» quomodo consoletur humiles, et impleat spiritu fiduciae trepidantes, ut pene mortuo corde reviviscant, nec in semetipsis fidentes sint, sed in eo qui suscitat mortuos , et linguas infantium facit disertas ; qui ait, «Cum autem tradent vos, nolite cogitare quomodo aut quid loquamini: dabitur enim vobis in illa hora q
Abbreviated transcription (Latin):
homo mendex. Conterritus eñi respexit iafir¬
mitait̃ suã. & udit non de se esse sibi p̃sumen¬
est. s gẽa dĩ uerax effectus est. ne pressiris inimi¬
coꝵ etdens. non loqueret᷑ qͦo credidetat s negarit:
sicut petro accidit. qm̃ de sc p̃simipserat. ⁊ do¬
cendis erit de homine non essosimendum.
Si si de homine non debet quisq p̃sumere. utiq
uet do se ipso. quia homo est. Hene g islr uidit
ia pauore suo om̃em hominẽ cẽ. m̃dacẽ : quia
⁊ illi qui nullo pauore uanescunt. ne ꝑsequen.¬
tib odeudo meutiant᷑. munerib dĩ tales funt.
ũ uirib suis. Promde uerissime dictũ ẽ. om̃is
homo menax. s ds̃ uerax qui ait. Ego dioci dii
estis. & fau altissimm om̃s. Uos aut̃ sicut homines
moriemin. & sic̃ unꝰ ex pͥncipib cadetis. Consola¬
tur humiles & implet cos. ñ solũ fide credendȩ.
s ptiam fiducia p̃dicande ueritatis : si ꝑscueran¬

Expanded text:
homo mendax.» Conterritus enim respexit infirhomo mendax.» Conterritus enim respexit infirmitatem suam, et vidit non de se sibi esse praesumenest: sed gratia Dei verax effectus est, ne pressuris inimicorum cedens non loqueretur quod crediderat, sed negaret; sicut Petro accidit, quoniam de se praesumpserat, et docendus erat de homine non esse praesumendum. Et si de homine non debet quisque praesumere, utique nec de seipso; quia homo est. Bene ergo iste vidit in pavore suo omnem hominem esse mendacem; quia et illi qui nullo pavore vanescunt, ne persequentibus cedendo mentiantur, muneribus Dei tales sunt, non viribus suis. Proinde verissime dictum Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes: vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus ex principibus cadetis» . Consolatur humiles, et implet eos non solum fide credendae, sed etiam fiducia praedicandae veritatis, si perseveran
Abbreviated transcription (Latin):
sus est cãi multas tͥbulationes ꝓpt̃ t̾bũ qͦͥo sidelit̃
tenebat. fiolit̃ impendebat. & humilitꝰ. ẽ. niinis:
qͦs illi timuerunt qui amauerunt głam homi¬
nũ. magis quã aĩ. Seo qͥo est ego autt̃: Diceret
potius ereoidi ꝓpt᷑ quod e locutꝰ sũ: o humilia¬
tus sũ ninus. Gur addidit ego aut̃. nͥ qͥa homo
humitiari potest eis qui ueritati contradicunt.
non ipsa ueritas quã credit & loquit᷑: Unde
& apłs cũ ac catena sua diceret. s sermo inqͥt
dã non est alligatus. Sic ciste quia ipsa est
dicit. quem cõminantib ꝑsecutorib & ĩpen¬
acutib passionib cruciatꝰ aut moetis. huma¬
na infirmitas patitur. Hoc eñi intelligimus.
quia in isto psalmo uox martrrum appurit.
Na coralio mͦ aicit᷑ extasis: cũ mens non pauore
alicnatur. seo aliqua inspiratione reuclationis
assumitur. E go antẽ dixi inextasi mea: omĩs

Expanded text:
sus est enim multas tsus est enim multas test nimis: quod illi timuerunt qui «amaverunt gloriam hominum magis quam Dei.» Sed quid est, «Ego autem?» Diceret potius, Credidi, propter quod et locutus sum, et humiliatus sum nimis: cur addidit, «Ego autem,» nisi quia homo humiliari potest ab eis qui veritati contradicunt, non ipsa veritas quam credit et loquitur? Unde et Apostolus, cum de catena sua diceret: «Sed sermo,» inquit, «Dei non est alligatus» . Sic et iste, quia ipsa est dicit, quem comminantibus persecutoribus, et impendentibus passionibus cruciatus aut mortis, humana infirquia in isto psalmo vox martyrum apparet; nam et alio modo dicitur exstasis, cum mens non pavore alienata, sed aliqua inspiratione revelationis assumitur. «Ego autem dixi in ecstasi mea, Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
m modico fidelis fuisti. supra multa te cousti¬
tuã. intra in gatidiũ dm̃i tui : Talis itaq ser.¬
uus. nec antequã credat loquit᷑. nec cũ credide¬
rit tacet: ne uł sic croget. ut ipse ñ habeat.
uł qͦd habet non crogando non habeat. Sic cãi
sacrificiũ laudis. a quo auditurus est intra in¬
quod loquutus sũ. Hoo est ꝑfecte credidi. Hon
cñi ꝑfecte credunt: qui qͦd credunt loqui nolunt.
Ad ipsam eñi fidem ꝑtinet. etiã illito credere quod
dictam est. Qui me confessus fuerit corã homi¬
nib. confitebor & ego cũ coram patre meo. Ex¬
hoc cũi est appellatꝰ siois ille seruus. non tantã
quia accepit: s quia impendit atq lucranus est.
Ita e hoc loco non ait. credidi a locutus sũ: s ꝓpt̃
hoc dicit st locutã esse. quia credidit. Simul
cm̃i credit. o quod p̃miũ loquendo sꝑare: o quã
penã taccudo timere deberit. Credidi inquit
ꝓpt̃ qͦo locutꝰ sũ: ego aut̃ humiliat᷑ st̃ nimis. Las¬

Expanded text:
in modico fuisti fidelis, supra multa te constituam; intra in gaudium domini tui?» Talis itaque servus nec antequam credat loquitur, nec cum crediderit tacet; ne vel sic eroget ut ipse non habeat, vel quod habet non erogando non habeat. Sic enim sacrificium laudis, a quo auditurus est, «Intra inquod locutus sum:» hoc est, perfecte credidi. Nonenim perfecte credunt qui, quod credunt, loqui nolunt. Ad ipsam enim fidem pertinet etiam illud credere quod dictum est: « Qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo; hoc enim est appellatus fidelis ille servus, non tantum quia accepit, sed quia impendit atque lucratus est. Ita et hoc loco non ait, Credidi, et locutus sum; sed propter hoc dicit se locutum esse, quia credidit. Simul enim credidit, et quod praemium loquendo sperare, et quam poenam tacendo timere deberet. «Credidi,» inquit, «propter quod locutus sum. Ego autem humiliatus sum nimis.» Pas
Abbreviated transcription (Latin):
ciant. qͥ antaciant sasitatem: quia xp̃e ueritas
ast. Ie istis antẽ dicit. quod xp̃m annuncient. s
ñ caste . io. ẽ. non animo simplici a puro. O stot sin¬
cera. que ꝑdilectionẽ oꝑatur. Terrenis quippe
cupiditatib consulentes regirũ celoꝵ antuntiabant.
habentes in pecfore falsitatem. in ligna ueri¬
tatem. Scitus itaq apło etiã ꝑ uidam puan.¬
głi tantem crcoentes esse liberatos: istos qͦq
stiam si non ueritate: ĩd. c̃. non uero animo
ista loquunt᷑. qͦd ñ credunt. & idõ reꝓbati sunt:
quãtus sunt utiles tis quos itruit dñis chiotus.

Expanded text:
sitatem; quia Christus veritas est . De istis autem dicit quod Christum annuntient; sed non caste, id est, non animo simplici et puro, et fide sincera quae per dilectionem operatur : terrenis quippe cupiditatibus consulentes, regnum coelorum annuntiabant, habentes in pectore falsitatem, in lingua veritatem. Sciens itaque Apostolus etiam per Judam evangelizantem credentes esse liberatos, istos quoque etiamsi non veritate, id est non vero animo. Isti loquuntur quod non credunt, et ideo reprobati sunt; quamvis sint utiles eis quos instruit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
m. Nũquid ergo talis ciat iste qui dicit. legẽ pone
micmi dñe. qualib beitus paulus dicit. positã legẽ:
Absit. Si eñi tilis esset. non suꝑuis dixisset : uiam
mandatoꝵ tuoꝵ cucurri. cũ allatares cor meũ. Qͥd
est ergo quod orit ut sibi lex a dño ponatur. si ñ ponit᷑
iusto: An co mͦ non penitar iusto. quonl posita est
toso contumaci i tabulis lapidcis. noti in tabisis cctois

Expanded text:
mihi» . Numquid ergo talis erat iste qui dicit, «Legem pone mihi, Domine,» qualibus beatus Paulus dicit positam legem? Absit. Si enim talis esset, non superius dixisset, «Viam mandatorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor meum.» Quid est ergo quod orat ut sibi lex a Domino ponatur, si non ponitur justo? An eo modo non ponitur justo, quomodo posita est populo contumaci, in tabulis lapidei
Abbreviated transcription (Latin):
adherere so bonuĩ. c̃. Adhesio qͥppe ista de qua dictũ. ẽ.
athesit pauimento anima mea. si conurctionẽ carnis
⁊ animȩ quãuis aipsam quidã intellexirunit: sed car.¬
nalem magis aninȩ assictum. quo ciro concupiscit
aduersus sp̃m. signisicare mħͥ uiadetur. Ed si recte ac¬
cipitur: ꝓfecto qui dicit adhesit paumento anima
mea. uinsica me scdm uerbũ tuũ: non id orat ut de
corꝑe mortis husꝰ morte ipsitis corꝑis int̾ueniente sol.¬
tiatur. qͥd dies ultimus uite huuiꝰ qͥ ꝓpt̾̃ el breuitatem
non potest esse diuturnꝰ. quandoq facturus est: sed ut
concupiscentia qua concupiscit᷑ aducrsus spm̃. magis
magisq minnatur: & concupiscentia qua concupiscit᷑
aduersus carnem. magis ac magis augratur: donec
ista consumatur in nobis. Milla consũmetur ꝑ spm¬

Expanded text:
«adhaerere Deo bonum est.» Adhaesio quippe ista de qua dictum est, «adhaerere Deo bonum est.» Adhaesio quippe ista de qua dictum est, «Adhaesit pavimento anima mea,» non conjunctionem carnis et animae, quamvis et ipsam quidam intellexerint; sed carnalem magis animae affectum, quo caro concupiscit adversus spiritum , significare mihi videtur. Quod si recte accipitur, profecto qui dicit, «Adhaesit pavimento anima mea, vivifiea me secundum verbum tuum,» non id orat, ut de corpore mortis hujus, morte ipsius corporis interveniente solvatur; quod dies ultimus vitae hujus, qui propter ejus brevitatem non potest esse diuturnus, quandoque facturus est: sed ut concupiscentia qua concupiscitur adversus spiritum, magis magisque minuatur, et concupiscentia qua concupiscitur adversus carnem, magis ac magis augeatur; donec ista consumatur in nobis, et illa consummetur p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficiat in instificationib dm̃. habere cũ mortalis car¬
nis affectũ cirea ista łreua. in quib inta humana tẽp.
cotidie rtuiiscere. tuuisicuite illo cuuis gr̃a homo nr̃
interior renonat᷑ de die in dicm: Ham & illud apłs
cũ dicebat. quanidiu sumus in coeꝑt pegrinam᷑ a dño.
ñ absurde intelligitur pauimentẽ. Quod adhuc quia
corruptibile est & aggrauat animã: recte ra illo conge.¬
miscitur. & dicit᷑ dõ. Adhisit pauimento anima mea.
uiuifica me scđm uerbał tuũ. Ncq em̃ non cũ eceporib
nt̃is semꝑ eũ dño erimus: sed tunc quia non crunt
corruptibilia. nec ammas agegxauabunt: si diligenter
consideremtis. non cis nos ses ipsa nobis poti ad herebt:
nos autẽ dõ. unde alitrius psalmi uerba illa sunt: mͥ
autẽ adherere dõ bouũ est. ut uirant cotꝑa ex nobis
adherendo nobis. nos ant̃ uiuamꝰ ex dõ: quia nobis

Expanded text:
proficiat in justificationibus Domini, habere eum mortalis carproficiat in justificationibus Domini, habere eum mortalis carnis affectum circa ista terrena, in quibus vita humana tentatquotidie reviviscere, vivificante illo, cujus gratia homo noster interior renovatur de die in diem ? Nam et illud Apostolus cum dicebat, «Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino» , non absurde intelligitur pavimentum; quod adhuc quia corruptibile est et aggravat animam , recte in illo congemiscitur et dicitur Deo, «Adhaesit pavimento anima mea, vivifica me secundum verbum tuum.» Neque enim non cum corporibus nostris semper cum Domino erimus ; sed tunc quia non erunt corruptibilia nec animas aggravabunt, si diligenter consideremus, non eis nos, sed ipsa nobis potius adhaerebunt, nos autem Deo. Unde alterius psalmi verba illa sunt, «Mihi autem adhaerere Deo bonum est» : ut vivant corpora ex nobis, adhaerendo nobis; nos autem vivamus ex Deo, quia nobis
Abbreviated transcription (Latin):
pauimentũ: Si tanquam unam quandim domum
magnam uniuersñ mundũ uelimus acciꝑe. uidemꝰ
udut eꝰ camerã celũ. Terra gͥ crit pauimentũ. U̾tit
itaq a trenis eru. & cũ apło dicere: conuersatio nr̃a in
celis ist. Prouide t̃rtuis adherere. mors anime.ẽ: cmi
malo contraria poscitur uita. cũ dicit᷑ uiuifica me.
Sed uidendũ ẽ. utrũ congruant huic uerba ista qui
suꝑuis talia dixerat. quib magis dõ iudetur adhefisse
quam pauimento: ut conuersatio eiꝰ ñ interrenis sed
in celestib haberetur. Quomͦ cm̃i potest intelligi terre.¬
nis adhesisse qui dicit. seruis aut̃ taus grereebatur
in tuis instificationib. nam & testimenia tua mecita.¬
tio mea est. a consiliũ meũ iustificationes tuȩ: Hec
sunt cuã uerba eꝰ anteccdentia. quoꝵ antecclentiũ
ista funt consequentia: adhesit patumnenco anima
mea. An ex hoc intelligere debemꝰ quantũlibet qͥq

Expanded text:
pavimentum? Si tanquam unam quamdam domum pavimentum? Si tanquam unam quamdam domum magnam universum mundum velimus accipere, videmus velut ejus cameram coelum: terra erit igitur pavimentum. Vult itaque terrenis erui, et cum Apostolo dicere, «Conversatio nostra in coelis est» . Proinde terrenis adhaerere mors animae est; cui malo contraria poscitur vita, cum dicitur, «Vivifica me.» 2. Sed videndum est utrum congruant huic verba ista, qui superius talia dixerat, quibus magis Deo videatur adhaesisse quam pavimento, ut conversatio ejus non in terrenis, sed in coelestibus haberetur. Quomodo enim potest intelligi terrenis adhaesisse qui dicit: «Servus autem tuus exercebatur in tuis justificationibus; nam et testimonia tua meditatio mea esunt enim verba ejus antecedentia, quorum antecedentium ista sunt consequentia, «Adhaesit pavimento anima mea.» An ex hoc intelligere debemus, quantumlibet quisque
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: inuentos martrres ꝑdere. consiliũ patien.¬
tiũ martyrũ fuit: inimicos ꝑditos inueaire.
Rcodebant illi mala ꝓbonis: isti bona ꝓ malis. Q a
ergo mirũ. si illi occidendo defecerunt. isti
moriendo inccrunt: Quid inquã mirum. si
martrres scuientib gentib temꝑalem mortem
patientissime ꝑtulerunt. & gentes marqͥ ribus
orantib ad ct̃nam uitã ꝑuenire potuerunt. dũ
corpus ap̃i sic goe rccret᷑. ut & martrria me¬
considerare & sicut dñs dederit ꝑtracta.¬
it debemus. Adhesit pauimento anima mea :¬
uinsea me scłm uerbñ tuũ. Quid est adbesit pauimento
amima mea: Nlam cũ adiungit & dicit unufica me
scđm uerbum tuum: quare se iuuificare poscat. utiq
causam p̃misit dictudo adhesit pauimento amma inta.
Ergo qma ꝓpterta se uuficare petit quia pauimento
adhesit anima ciꝰ: mirum si bora aliquid hinc uult
intelligi. Ita quipꝑe se habet tota ista sententia: tanꝗͣ.
dicerit. Mortuus sñ: iuifica me. Qͥa est cram

Expanded text:
fuit inventos martyres perdere; consilium patientium martyrum fuit inimicos perditos invenire. Reddebant illi mala pro bonis; isti, bona pro malis. Quid ergo mirum si illi occidendo defecerunt, isti moriendo vicerunt? Quid, inquam, mirum si martyres saevientibus Gentibus temporalem mortem patientissime pertulerunt, et Gentes martyribus orantibus ad aeternam vitam pervenire potuerunt; dum corpus Christi sic exercetur, ut et martyria meconsiderare, et sicut Dominus dederit, pertractare debemus, «Adhaesit pavimento anima mea; vivifica me secundum verbum tuum.» Quid est, «Adhaesit pavimento anima mea?» Nam cum adjungit et dicit, «Vivifica me secundum verbum tuum;» quare se vivificari poscat, utique causam praemisit, dicendo, «Adhaesit pavimento anima mea.» Ergo quia propterea se vivificari petit, quia pavimento adhaesit anima ejus; mirum si boni aliquid hinc vult intelligi. Ita quippe se habet tota ista sententia, tanquam diceret: Mortuus sum; vivifica me. Quid est ergo
Abbreviated transcription (Latin):
deduc me inqͥt in semita mandatoꝵ tuoꝵ. qͥa iꝑsam
uolin. Pars̃ est mͥ uoluntas mea. nͥ in co qͦo uolui
me ipse deducas. Et oerte ipsa est semita. boc est
uia mandatoꝵ dĩ: quã se dilatato ab illo corde suo
cncurrisse iam aixerat. Quã ꝓpt̃ea etiã semitam
uocat. quia angusta uia est quȩ ducit ad uitã. Et
cũ sit angusta: nͥ dilatato corde ñ currit᷑. S qm̃
qͦ deducat᷑ inquirit: quia neq uolentis neq cur¬
rentis. s miscrentis est aĩ. deniq quia & ipsũ uelle

Expanded text:
«Deduc me,» inquit, «in semita mandatorum tuorum, quia ipsam «Deduc me,» inquit, «in semita mandatorum tuorum, quia ipsam volui.» Parum est mihi voluntas mea, nisi in eo quod volui, me ipse deducas. Et certe ipsa est semita; hoc est via mandatorum Dei, quam se, dilatato ab illo corde suo, cucurrisse jam dixerat. Quam propterea etiam semitam vocat, quia angusta est via quae ducit ad vitam ; et cum sit angusta, nisi dilatato corde non curritur. 6. «quo deducatur inquirit, quia neque volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei ; denique quia et ipsum velle
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtiam p̃uarieationis ci crimen accedat. Quãquã ȩtiã
ut sciatur lex quois scienda est: io. ẽ. ut intelligat᷑. qͥd
sibi uelit quare sit cis posita. qui eam non erant serua¬
turi. quid habeat utilitatis. etiã hoc ipsũ qͦd lex subintra¬
uit ut habundaret delictum. nemo cõphendit: nͥ a dño
acctꝑit intellectum. Unde iste adiungit & dicit. Da
mͥ intellectum & serutabor legem tuam. & custodia illã
in toto corde meo. Cũ em̃i quisq legt̾ serutatꝰ fuerit.
& ad eius alta ꝑuenerit. in quib toti lex pendet:
ꝓfecto debet dm̃ diligere ex toto corde. & ex tota ami.¬
ma.a ex tota mente: & poximũ fuũ tanꝗ. se ipsum.
In hns eñi duob p̃ceptis. tota lex pendet & ꝓpħȩ. Hoc¬
em̃ uidetur ꝓnisisse cũ dixit. & custodiã illã in toto¬
corde taco. Sod quia & hoc non ualet uirib ꝓpͥis. nisi
adiuuetur ab illo qui iubet. ut faciat quod iubet:

Expanded text:
etiam praevaricationis ei crimen accedat. Quanquam etiam etiam praevaricationis ei crimen accedat. Quanquam etiam ut sciatur lex quomodo scienda est, id est, ut intelligatur quid sibi velit, quare sit eis posita qui eam non erant servaturi, quid habeat utilitatis etiam hoc ipsum quod «lex subintravit, ut abundaret delictum» , nemo comprehendit, nisi a Domino acceperit intellectum: unde iste adjungit et dicit, «Da mihi intellectum, et scrutabor legem tuam, et custodiam illam in toto corde meo.» Cum enim quisque legem scrutatus fuerit, et ad ejus alta pervenerit, in quibus tota pendet; profecto debet Deum diligere ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente; et proximum suum tanquam seipsum. In his enim duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Hoc videtur promisisse, cum dixit, «Et custodia 35. Sed quia et hoc minus valet viribus propriis, nisi adjuvetur ab illo qui jubet, ut faciat quod jubet,
Abbreviated transcription (Latin):
ea ꝓficitur osciendo & diligendo: ibi aut̃ plenitudoͤ ma¬
uet ad fruendũ. non remanet ad quęrendũ. Sic ętiam
illud dictum est: quęxite faciem enis semꝑ. Uri semꝑ.
ubi uidebimus facie ad faciem. Aut si recte dicit᷑
exquiri qͦd sine fastidio diligit᷑ ᷑. s in agitur ne amit¬
tatur: semꝑ omino sine sine quertinus legem dei.
hoc est ueritatẽ dĩ. In hoc quiꝑpe ipso psalmo dicit᷑.
tenctur ne derelinquatur. Sicut de spũ dĩ dictũ
est quod om̃ia scrutetur etiam altitudines ddĩ: ñ
utiq ut qͦd nescit inueniat: sed quia nichil relia¬
quit om̃ino qͦd nesciat. Gr̃a itaq dĩ nobis p̃cipue¬
cõmendatur. quando sibi legem poni poseit a dño.
qui utiq iam legem scđm litterã nouerat: sed quia
littera occidit. sp̃s aut̃ uiuificat: orat ut ꝑ spm̃ faciat
qͦo ꝑ literam sciebat. ne ꝑ scientis mandati nͣ obseruati.

Expanded text:
ea proficitur, et sciendo et diligendo; ibi autem plenitudo ejus maea proficitur, et sciendo et diligendo; ibi autem plenitudo ejus manet ad fruendum, non remanet ad quaerendum. Sic etiam illud dictum est, «Quaerite faciem ejus semper» . ubi videbimus facie ad faciem . Aut si recte dicitur exquiri quod sine fastidio diligitur, et id agitur ne amittatur; semper omnino sine fine quaeremus legem Dei, hoc est veritatem Dei: in hoc quippe ipso dicitur psalmo,tenebitur, ne derelinquatur: sicut de Spiritu Dei dictum est quod omnia scrutetur, etiam altitudines Dei ; non utique ut quod nescit inveniat, sed quia nihil relinquat omnino quod nesciat. commendatur, quando sibi legem poni poscit a Domino, qui utique jam legem secundum litteram noverat. Sed quia littera occidit, spiritus autem vivificat ; orat ut per Spiritum faciat quod per litteram sciebat; ne per scientiam mandati non observati
Abbreviated transcription (Latin):
quod habet. nͥ quia & habet agendo. & exquirit ꝓficiendo:
S quid est semꝑ: Utrum exquirendi ñ erit finis. sic̃
dictum. ẽ. semꝑ laus cuis in ore meo. quia laudandi
non erit fuus: Neq eñi dm̃ non laudabunꝰ. cũ ad
eiꝰ regnsĩ ꝑuenerimus ȩtͣnum: cũ legamꝰ. Deati qui¬
semꝑ dictt̃ est. quãdiu hic uiuitur. quia tam diu ꝓfi¬
citur: Post banc aut̃ uitam qui bene hic ꝓficiebat.
ibi ꝑficit᷑: sicut de quibdam feminis dictum est.
semꝑ discentes. s illȩ malȩ: quia secutꝰ a diunxit.
&ad ueritatis scientiã ñquam ꝑuenientes. Qui uͦ
in melius semꝑ hic ꝓficit. quo ꝓficiendo nitit᷑ ꝑuenit.
ubi iam non ꝓficiat. quia ꝑfectus sine fine consistit.
Neo de illis tamͣ dictum ẽ. semꝑ discentes. ut & post
mortem discere ꝑseuerent uana & infructuosa. cũ
talib doctrinis successerint. non studia. s supplitia
sempit᷑na. Hic ergo exquiritur dĩ lex. quaindiu in

Expanded text:
quod habet, nisi quia et habet agendo, et exquirit proficiendo? 3. Sed quid est, «semper?» Utrum exquirendi non erit finis; sicut dictum est, «Semper laus ejus in ore meo» ; quia laudandi non erit finis: neque enim Deum non laudabimus, cum ad ejus regnum pervenerimus aeternum, cum legam«semper,» dictum est, quamdiu hic vivitur, quia tamdiu proficitur; post hanc autem vitam qui bene hic proficiebat, ibi perficitur? Sicut de quibusdam feminis dictum est, «semper discentes:» sed illae male, quia secutus adjunxit, «Et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes» . Qui vero in melius semper hic proficit, quo proficiendo nititur, pervenit, ubi jam non proficiat, quia perfectus sine fine consistit. Nec de illis tamen ita dictum est, «semper discentes,» ut et post mortem discere perseverent vana et infructuosa; cum talibus doctrinis successerint non studia, sed supplicia sempiterna. Hic ergo exquiritur Dei lex, quamdiu in
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui plus petierit quam ei debetur: & quod ci debe¬
batur amittat. Om̃is autẽ a nobis circũcidit᷑ auari¬
tia. si gratis colatur as̃. Ad quod sem̃ iob in agone
temptationis ipse ꝓnocat inimicus. cũ de illo dicit.
Nũquid gratis colit iob dm̃: Putabat em̃ diabobus qͥd
in dõ colendo uix iustus cor inelinatũ haberet in
auaritiam. & causa emolumenti uł utilitatis rerũ
tẽporaliũ. quib cũ ditauerat dñs. uelut merceu.¬
nariꝰ ei ꝓtali meroede secuiret. S quãgiatis dm̃
coleret: cẽptatus apparuit. Si ergo cor non habcamꝰ
inclinatũ in auaritiã. dm̃ non colimus. nisi ꝓpter
am̃: ut sui cultus ipse fit merces. Ipsum diligarã
in se ipso. ipsũ diligamꝰ in nobis. ipsum in ꝓoxmus
nr̃is quos diligimus sicut nosictipsos. suit habeant
es̃: siue nt habtant esi. Quod nobis qm̃ ipso aouan¬
te confert᷑. ideo illi dicitur inelina cor meũ in tes.¬

Expanded text:
ut qui plus petierit quam ei debetur, et quod ei debeut qui plus petierit quam ei debetur, et quod ei debebatur amittat. Omnis autem a nobis circumciditur avaritia, si gratis colatur Deus. Ad quod sanctum Job in agone tentationis ipse provocat inimicus, cum de illo dicit: «Numquid gratis colit Job Deum» ? Putabat enim Diabolus quod in Deo colendo vir justus cor inclinatum haberet in avaritiam, et causa emolumenti vel utilitatis rerum temporalium quibus eum ditaverat Dominus, velut mercenarius ei pro tali mercede serviret: sed quam gratis Deum coleret, tentatus apparuit. Si ergo cor non habeamus inclinatum in avaritiam, Deum non colimus nisi propter Deum, ut sui cultus ipse sit merces. Ipsum diligamus in seipso, ipsum diligamus in nobis, ipsum in proximis nostris quos diligimus sicut nosmetipsos, sive habeant eum, sive ut habeant eum. Quod nobis quoniam ipso donante confertur, ideo illi dicitur. «Inclina cor meum in tes
Abbreviated transcription (Latin):
int̃pretes in hoc loco nonnulli int̃pretatift̃ emolu.¬
mentũ: quidam uͦ utilitatem. s meliꝰ qͥ auaritiam.
Dicit autẽ apłs. Radix cm̃i om̃iũ maloꝵ muarita ẜ.
S in greco uude in nr̃am linguam uerba ipsa transla¬
loco isto psalmi huiꝰ. s fylargiria: quo uerbo signi¬
nomine genꝰ significasse ꝑ speciem. id. ẽ. ꝑ amorem
pecuniȩ. uniu̾salem generalemq auaritiam. quȩ
uere radix est maloꝵ om̃iũ. Nã & ipsi pͥmi homi¬
nes ꝑ serpentem decepti & ditecti non fuissent.
nͥ plusquam acctꝑant habere. & plusquam facti
fuerant esse uoluissent. Hoc quippe ille ꝓmiserat
dictns. Eritis sicut dii. Ergo ista plcongcia subuer¬
si sunt. Plus eñi uolentes habere quã acceꝑant: &
quod acciꝑant amiscrunt. Cuiꝰ uestigiũ ueritatis
quȩ ubiq disꝑsa est. & in fortusi uire dep̃hensũ. e.
quo institutũ est ut plus petendo causa cadat. id. ẽ.

Expanded text:
interpretes in hoc loco nonnulli interpretati sunt «emoluinterpretes in hoc loco nonnulli interpretati sunt «emolumentum,» quidam vero «utilitatem;» sed melius qui «avaritiam.» Dicit autem Apostolus: «Radix enim omnium malorum avaritia est» . Sed in graeco, unde in nostram linguam verba ipsa translaloco isto psalmi hujus; sed φιλαργυρία, quo verbo signinomine genus significasse per speciem, id est, per amorem pecuniae universalem generalemque avaritiam, quae vere radix est malorum omnium. Nam ipsi primi homines per serpentem decepti et dejecti non fuissent, nisi plus quam acceperant habere, et plus quam facti fuerant esse voluissent. Hoc quippe ille promiserat dicens: «Eritis sicut dii» . Ergo ista πλεονεξία subversi sunt. Plus enim volentes habere quam acceperant, et quod acceperant amiserunt. Cujus vestigium veritatis quae ubique dispersa est, et in forensi jure deprehensum est, quo institutum est ut plus petendo causa cadat: id est,
Abbreviated transcription (Latin):
cor babere. nͥ hoc uelle : & uoluit gͦ. & orat ut uelit.
Nolut cũ dicit. Beduc me in semita mandatoꝵ tnoꝵ
qm̃ ipsam nolui. Orat aut̃ ut uelit cũ dic̃. Indina
cor nicũ in testimonia tua. & ñ in auaritiã. Hoc
itaq orat: ut in ipsa uoluntate ꝓficiat. Q uid st̃
aut̃ dĩ testimonia. nͥ quib sibi ipse attestatur:
Testimoniis em̃ aliquto ꝓbatur. Ac ꝑ hoc iustifica.¬
tiones ds̃ a mandata dã. testimoniis dĩ ꝓbantur: &
qͥ eqͥo nobis ꝑsuadere uult as. fuis testimonii
ꝑsurtoet: in quȩ petit iste inclinari cor suũ & noti
in auaritiã. Testimoniis quippe suis agit nobiscũ
as̃. ut cũ gratis colamꝰ: quod impedit auaritia. ra¬
dix om̃iũ maloꝵ. Tali uerbo greco bic appellatur
a qno possit intelligi generalis auaritia. qͥa plus
appetit quisq quã sat est. Eicon eũi. latine plus
est. Exaia habitus est ab eo qͦd est babere. Ergo
a plus habendo appellata est pleonexia. q̃d latiui

Expanded text:
velle? Et voluit ergo, et orat ut velit. Voluit, cum dicit, «Deduc me in semita mandatorum tuorum, quia ipsam volui:» orat autem ut velit, cum dicit, «Inclina cor meum in testimonia tua, et non in avaritiam.» Hoc itaque orat, ut in ipsa voluntate proficiat. Quae sunt autem Dei testimonia, nisi quibus sibi ipse attestatur? Testimoniis enim aliquid probatur; ac per hoc justificationes Dei et mandata Dei testimoniis Dei probantur; et quidquid nobis persuadere vult Deus, suis testimoniis persuadet: in quae iste petit inclinari cor suum, et non in avaritiam. Testimoniis quippe suis agit nobiscum Deus, ut eum gratis colamus; quod impedit avaritia radix omnium malorum. Tali verbo graeco hic appellat, a quo possit intelligi generalis avaritia, qua plus appetit quisque quam sat est: πλέον enim latine plus est; ἔξις habitus est, ab eo quod est habere. Ergo a plus habendo appellata est πλεονεξία, quam latini
Abbreviated transcription (Latin):
ens loquit᷑. & aĩ ddonũ nouit esse quod ꝓficit. quid
aliud petit ełi sibi legem ꝑomi petit. nͥ ut in ea magis
magisq ꝓficiat: Quem admodũ si poculũ plenũ
teneas. & sitienti dire incipias. & haurit bibendo.
cposcit desiderando. Quib aut̃ in iustis & ñ sub¬
ditis lex in lapideis tabulisꝰ ponitur. puaricationis
reos. non ꝓmissionis efficit filios. S & ille qui eiꝰ
meminit nec eam diligit: eo modo reus est: quia mẽ¬
moria ciꝰ lapis illi est quodãmͦ scriptus. non qͥ adors¬
tietirr. s qͥ pmatur: pondus oneris. si titulus honeris.
Hanc autt̃ legem iste mã iustificationũ dł uocanit. nec
alia ina est mandatoꝵ eiꝰ. quã se cucurrisse ia dixe.¬

Expanded text:
ens loquitur, et Dei donum novit esse quod proficit; quid ens loquitur, et Dei donum novit esse quod proficit; quid aliud petit, cum sibi legem poni petit, nisi ut in ea magis magisque proficiat. Quemadmodum si poculum plenum teneas, et sitienti dare incipias; et haurit bibendo, et poscit desiderando. Quibus autem injustis et non subditis lex in lapideis tabulis ponitur, praevaricationis reos, non promissionis efficit filios. Sed et ille qui ejus meminit, nec eam diligit, eo modo reus est; quia memoria ejus lapis illi est quodammodo scriptus, non quo adornetur, sed quo prematur; pondus oneris, non titulus honoris. Hanc autem legem iste viam justificationum Dei vocavit; nec alia via est mandatorum ejus, quam se cucurrisse
Abbreviated transcription (Latin):
testamentũ quod constituã domui isrł. post ces illos
dicit dñs dabo leges meas in mentem eoꝵ. & in cor¬
dib eoꝵ scribam eas: Ecce quomͦ uult iste legem
sibi pom a dño. non sicut iniustis & ñ subditis ad
uetus testamentũ ꝑtinentib posita est in tabulis la
memoria teneant & inta negligant. sed quã sciant in¬
telligendo: faciant diligendo in latitudine amoris.
non in timoris angustiis. Pła qui tumore penȩ non
amore iusticiȩ opus legis facit. ꝓsecto inuitꝰ facit.
Qͦd aut̃ inuitus facit. si posset fieri mallet utiq non
iuberi. Ae ꝑhoc legis quam uellet non esse non est
amicus: sed pocius inimicus. hec mundatur oꝑe. qui
ĩmundus est uoluntate. Talis non potest dicere qͦt
iste dixit in suꝑiorib uersib. uiã mandatoꝵ tuoꝵ
cucurri. cũ dilatasti cor meũ: quia illa dilatatio
quȩ utiq si non ei posita fuisset. ñ uiã mandatoꝵ
dĩ in cordis latitudine cucurrisset: Sed quia ꝓfici¬

Expanded text:
constituam domui Israel, post dies illos, dicit Dominus: Dabo leges meas in mentes eorum, et in cordibus eorum scribam eas ? Ecce quomodo vult iste legem sibi poni a Domino; non sicut injustis et non subditis ad Vetus Testamentum pertinentibus posita est in tabulis lapmemoria teneant, et vitam negligant, sed quod sciant intenon in timoris angustiis. Nam qui timore poenae, non amore justitiae opus legis facit, profecto invitus facit. Quod autem invitus facit, si posset fieri, mallet utique non juberi: ac per hoc legis, quam vellet non esse, non est amicus, sed potius inimicus; nec mundatur opere, qui immundus est voluntate . Talis non potest dicere quod iste dixit in superioribus versibus, «Viam mandatorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor meum;» quia illa dilatatio quae utique si non ei posita fuisset, non viam mandatorum Dei in cordis latitudine cucurrisset? Sed quia profici
Abbreviated transcription (Latin):
S quis sitit. uemat ad me. Qui credit in te: fluma.¬
na aqnȩ uiuȩ sluent deuentre enis. Expone
guuanglista quia dixerit: hoc aut̃ inqͥt diecbat. de sp̃u¬
quem accepturi erant eredentes in ełi. Multa dici
N pstmo isto magno sequitar. quod nobis ꝑit.xi.
goiun ante dño considerandũ atq tractantũ est.
Legem pone mͥ añe uiam iustificationũ tuarũ: o
exquiram tam semꝑ. Apłs dicit. iusto lgo non est po¬
sita. iniustis aut̃ & non subditis. & etera que ibi con.

Expanded text:
«Qui sitit veniat ad me. Qui credit in me, flumi«Qui sitit veniat ad me. Qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus:» et exponens Evangelista quid dixerit, «Hoc autqui credituri erant in eum» . Multa dici  33. In psalmo isto magno sequitur quod nobis, adjuvante Domino, considerandum atque tractandum est: «Legem pone mihi, Domine, viam justificationum tuarum, et exquiram eam semper.» Apostolus dicit, «Justo lex non est posita
Abbreviated transcription (Latin):
sus isto uersu exponiter. quẽ iomodũ dictũ sit mamca
neritatis elegi. uiicia tua non sĩ oblitus: adhesi tes¬
timoniio tuis. Cursus quippe iste. mę mandatoꝵ
dĩ. Et quia potius ei beneficia quã sua merita año
allegar. tanquam diccretur ci quomͦ istam uiam̃ cu¬
curristi eligendo: & di iusticiã non obliuiscendo. & el
testimoniis adherendo. an ꝑte tpsum ista potusti: non
ait. Quid ergo: Uiam mandatoꝵ tuoꝵ inquit
cacurri: cum dilatasti cor meum. Non gͥ ꝑ ꝓpͥum¬
& quasi nulliꝰ tuȩ opis incdiguum arburiũ meũ. ses
cum cdilatasti cor meũ. C ordis dilatatio. iusticiȩ est
delectatio. Hoc munus est dĩ. ut in p̃ceptis eiꝰ non
timore pene angastemur: sed dilectioneͥ inficiȩ dila
nobis. Unde ętiam dictum. ẽ. Et in plateis tuis.
discurrant aquȩ tuȩ. Platea quippe de uerbo greco
a latitudine nom̃ accepit: qm̃ grece platrn dicitur
latum. Hȩ fant autẽ aquȩ. de quab dñs clamat.

Expanded text:
tur quemadmodum dictum sit, «Viam veritatis elegi, judicia tua non sum oblitus, adhaesi testimoniis tuis.» Cursus est quippe iste viae mandatorum Dei. Et quia potius ejus beneficia quam sua merita Domino allegat; tanquam diceretur ei, Quomodo istam viam cucurristi, eligendo, et Dei judicia non obliviscendo, et ejus testimoniis adhaerendo, an per teipsum ista potuisti? Non, ait. Quid ergo? «Viam mandatorum tuorum,» inquit, «cucurri cum dilatasti cor meum.» Non ergo pndigum arbitrium meum; sed «cum dilatasti cor meum.» Cordis dilatatio, justitiae est delectatio. Haec munus est Dei, ut in praeceptis ejus non timore poenae angustemur, sed dilectione, et delectationui datus est nobis . Unde etiam dictum est, «Et in plateis tuis discurrant aquae tuae» : platea quippe de verbo graeco a latitudine nomen accepit; quoniam graece πλατὺ dicitur latum. Hae sunt aquae de quibus Dominus clamat,
Abbreviated transcription (Latin):
Quio putamus ñ qͥo ad se amoueri in consequentib ro¬
git dictus. uil̃ inquitatis amone a me : Et qͥa lex
fictoꝵ sub intrauit ut abundaret delictũ: sequitur
a dicit. Q iege tua miscrere mei. Qua lege. nisi
lege fidei: Audi apłm. Ubi est ergo głatio tua :
Gxclusa est. ꝑ quam legem: Factoꝵ: Non. s ꝑ legẽ
siĩ. Hi est lgo ficei quã credimus & oramꝰ ꝑ gt̾am nobis
donari. ut faciamus quod ꝑ nosmetipsos implere non
possumus: ne ignorantes di iusticiã. & nf̃am uolentes
constituere. nisticiȩ dĩ ñsiis subiccti. Inlegt itaq
mei: de benesiciis el quȩ um consecutus est. quodãmodo
si dici potest p̃scribit. ut impetret ꝯtera quȩ adũ. ł.
crnscentus. Ait cñi. Num ueritatis elegi. iudicia tua
non stim ablitus. Athisit testimoniis tuis dl̃io: noli
me confandere. Uiam ueritatis dlegi ubi carrerẽ.
indicia tua non sum oblitus ut currerem. Ihesi

Expanded text:
Quid putamus, nisi quod a se amoveri in consequentibus roQuid putamus, nisi quod a se amoveri in consequentibus rogat dicens: «Viam iniquitatis amove a me?» Et quia «lex» factorum «subintravit, ut abundaret delictum» ; sequitur, et dicit, «Et» «lege tua miserere mei.» Qua lege, nisi lege fidei? Audi Apostolum: «Ubi est ergo gloriatio tua? Exclusa est. Per quam legem? factorum? Non; sed per legem fidei» . Haec est lex fidei, qua credimus et oramus per gratiam nobis donari, ut faciamus quod per nosmetipsos implere non possumus; ne ignorantes Dei justitiam, et nostram volentes constituere, justitiae Dei non simus subjecti . In lege itaque mei;» de beneficiis ejus quae jam consecutus est, quodammodo, si dici potest, praescribit, ut impetret caetera quae nondum est consecutus. Ait enim: «Viam veritatis elegi; judicia tua non sum oblitus. me confundere. Viam veritatis elegi, ubi currerem: judicia tua non sum oblitus, ut currerem. Adhaesi
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ. uł ut nonaulli codices babent instoue me: qͥo exprts.¬
suis de greco dicit᷑. fac me intelligere. Et exercebor in im¬
tatilib tuis. Ipsas uistificationes ampliores quas ꝓficien¬
do cupit apphenaere. mirabilia aĩ uocat. Sunt gͥ gͤdam
dĩ iustificationes ita mirabiles. ut humana infirmitas
a eis qui erꝑti non sunt. non ad eas posse ꝑuenirt cre.¬
datur. Qude liborans iste & earũ difficuatate quodãtͦ
fatigatus: adiungit. Dermitanit anima mea p̃tedio:
consirma ine in uerlis tuis. Quid est dormitauit. nͥ
ab spe refriguit. qua eas se app̃hensurũ esse credidtrt.
S confirma me inquit in uerbis tuis. ne ab eis quoꝙ
ad quȩ ũ ꝑuenisse me scutio decidam dormitando.
Confirma itaq me ieis uerbis tuis quȩ iam teneo. quȩ
iam ficio: ut ex eis ad alia possim ꝓficicado ꝑueuire.
Et quid impedit in uia iustifieationũ dĩ sic ambulare.
ut homo facue possit ad alla ȩtiã ꝑucnire nirabilia:

Expanded text:
 sicut nonnulli codices habent, «instrue me:» quod expressius de graeco dicitur, «fac me intelligere». «Et exercebor in mirabilibus tuis.» Ipsas justificationes ampliores, quas proficiendo cupit apprehendere, mirabilia Dei vocat. Sunt ergo quaedam Dei justificationes ita mirabiles, ut humana infirmitas ab eis qui experti non sunt, non ad eas posse pervenire credatur. Unde laborans iste, et earum difficultate quodam modo fatigatus, adjungit: «Dormitavit anima mea prae taedio; confirma me in verbis tuis.» Quid est, «dormitavit,» nisi ab spe refriguit qua eas se apprehensuram esse crediderat? Sed, «confirma me,» inquit, «in verbis tuis,» ne ab eis quoque ad quae pervenisse me jam sentio, decidam dormitando: confirma itaque me in eis verbis tuis quae jam teneo, quae jam facio, ut ex eis ad alia possim proficiendo pertendere. 5. «vers.» 29. Et quid impedit in via justificationum Dei sic ambulare, ut homo facile possit ad illa etiam mirabilia pervenire?
Abbreviated transcription (Latin):
pes inquit. & adu̾sum me loquebant᷑. Inde ꝑsccu.¬
tio grauis erat. quia ea sedentes hoc est iudicariis
sedibus eminentes pͥncipes decernebant. Refer bec¬
ad corpus eias id est eocłiam: inuenies reges t̃rȩ

Expanded text:
pes,» inquit, «et adversum me loquebantur.» Inde persecupes,» inquit, «et adversum me loquebantur.» Inde persecutio gravis erat, quia eam sedentes, hoc est judiciariis sedibus eminentes, principes decernebant. Refer ad corpus ejus, id est Ecclesiam; invenies reges terrae
Abbreviated transcription (Latin):
spectai homurũ iam p̾ciosa est mors scõꝵ cuis.
Ecce non solum non contẽpnunt᷑: uerũetiã mag¬
nis honorib p̃feriratur mariyres ciꝰ. Coce filius
ille iumor qui ꝓporcis quos pascebat. id. est ꝓ
ĩmundis demonib quos colebat: particulã suam
martyres quib ingerebat obꝓbriũ religiossissi¬
me p̃dicans. ꝙ maximis latidib qͦs contẽpnebat
exaltans. mortuus erat & resurrexit. ꝑierat &
innentas est. Hoc tam magno lucro correctio.¬
ns. conuersionis. & redemptionis immicoꝵ. su¬
oꝵ. corpus ap̃i dõ dixit. Aufer a me obpbriã
&o contemptũ. Q̾ quasi quȩreret᷑ ae qua rt ob¬
ꝓbriũ. de qua it contemptũ: suburagit. qm̃ martitia
tua exquisiui. Ubi est nc̃ illud obꝓbriũ. ubi ille con¬
temptus: Abierunt atq transierunt. Et qͥa inuenti
sunt qui ꝑierant: illa ꝑierunt. S quando eccłia
talia p̃cabatur: illa patiebat᷑. Et em̃ sederunt pͥnci¬

Expanded text:
spectu hominum jam pretiosa est mors sanctorum ejus ; spectu hominum jam pretiosa est mors sanctorum ejus ; ecce non solum non contemnuntur, verum etiam magnis honoribus praeferuntur martyres ejus. Ecce filius ille junior qui pro porcis quos pascebat, id est, pro immundis daemonibus quos colebat, particulam suam martyres, quibus ingerebat opprobrium, religiosissime praedicans, et maximis laudibus quos contemnebat exaltans, mortuus erat et revixit, perierat et inventus est . Hoc tam magno lucro correctionis, conversionis et redemptionis inimicorum suorum corpus Christi Deo dixit, «Aufer a me opprobrium et contemptum:» et quasi quaereretur de qua re opprobrium, de qua re contemptum; subjung 24. Ubi est nunc illud opprobrium? ubi ille contemptus? Abierunt atque transierunt; et quia inventi sunt qui perierant, illa perierunt. Sed quando Ecclesia talia precabatur, illa patiebatur. «Etenim sederunt princi
Abbreviated transcription (Latin):
ut dixi orat ꝓ ipsis inimicis suis. quib ce̾ ꝑspicit
ans. & eius a indeis irrisam cruotm tanquam
ille sanatur quo inflati cecidimus. & iacentes am¬
pluis intuimiumꝰ eidem suꝑbia ꝑmanente & erescen¬
te contempnere: Dicat itaq corpus ap̃i. ram eñi
aaigite aidicit minicos suos: dieat año dõ suo. An¬
fer a me obꝓbrul &contemptũ. quia martrria
tua goquisiui. Io. c̃. obpbriũ qͦd ideo audio. & contẽ.¬
ptũ quo idõ contẽpnor: quia martrria tua gequi¬
siui. aufer a me. Inunici cñi mei quos a me p̃cipis
diligi. qui magis migisq moriunt᷑. & ꝑenit cuta
martrria tua contẽpunit. & criminaat᷑ in me:
ꝓfecto reuinscunt & inuenunt᷑ si martytia tur
uenerent᷑ in me. Ita factũ ẽ: hoc uidemꝰ. E oce mar.¬
trriũ aepi & apud homines & in hoc mundo: non
solum non est obꝓbriũ. s magnũ est ornam̃tum.
Ecce non solũ in conspectu dm̃. uerũetiam in con¬

Expanded text:
ut dixi, orat pro ipsis inimicis suis, quibus esse perspicit ut dixi, orat pro ipsis inimicis suis, quibus esse perspicit tianis, et ejus a Judaeis irrisam crucem totamqueille sanatur quo inflati cecidimus et jacentes amplius intumuimus, eadem superbia permanente et crescente contemnere? Dicat itaque corpus Christi; jam enim diligere didicit inimicos suos; dicat Domino Deo suo, «Aufer a me opprobrium et contemplum, quia» martyria «tua exquisivi:» id est, opprobrium quod ideo audio, et contemptum quo ideo contemnor, quia martyria tua exquisivi, aufer a me. Inimici enim mei, quos a me praecipis diligi, qui magis magisque moriuntur et pereunt, cum martyria tua contemnunt et criminantur in me, profecto reviviscent et invenientur, si martyria tua venerentur in me. Ita factum est; hoc videmus. Ecce martyrium Christi, et apud homines et in hoc mundo, non solum non est opprobrium, sed magnum est ornamentum: ecce non solum in conspectu Domini, verum etiam in con
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptate. S qm̃ suꝑbi nec in tanta deponunt in¬
crepatione ceruict̾. & cũ sint ocico laboris mortis¬
cadentiũ. irridentes humilitatẽ filrgentiũ. ꝓ eis
orat corptis xp̃i oũ dicit. Aufer a me obpbriumi a
contẽptum. quia testimonia tua exquisimi. Testimo¬
ma grece. martrria nuncupant᷑. Quo uerbo. iam
t̾ramur ꝓlatino. Unde illos qui ꝓpt̃ testimoniũ ap̃i
dinersis pasionid humiliati sunt.  usq ad mortem
ꝓ ueritate certarunt: non testes qͦd latine utiq
possemus. ses grece martrres appellamꝰ. Qm̃ hoc
gͦ familiariꝰ auditis &duleuis: sic accipiamus bȩc¬
uerba. tanquam dictũ sit. Aufer a me ohꝓbrium
a contemptũ: qm̃ martrria tua exquisiui. Xpͣi
corpus cũ ista dicit. nl̃quid ab impiis & suꝑbis audite
ohꝓbriũ e contemptũ ullã deputat penã. cũ potiꝰ
inde ꝑueniat ad corona: Tur ergo quasi graue
aliquid & intolerabile ab se poscit anferri. nͥ quia

Expanded text:
uoniam superbi nec in tanta deponunt inuoniam superbi nec in tanta deponunt increpatione cervicem, et cum sint dejecti laboris mortiscadentium, irridentes humilitatem surgentium; pro eis orat corpus Christi, cum dicit: «Aufer a me opprobrium et contemptum, quoniam testimonia tua exquisivi.» Testimonia graece martyria nuncupantur, quo verbo jam utimur pro latino: unde illos qui propter testimonium Christi diversis passionibus humiliati sunt, et usque ad mortem pro veritate certarunt, non testes, quod latine utique possemus, sed graece martyres appellamus. Quoniam hoc ergo familiarius auditis et dulcius, sic accipiamus  sit, «Aufer a me opprobrium et contemptum, quoniam» martyria «tua exquisivi.» Christi corpus ista cum dicit, numquid ab impiis et superbis audire opprobrium atque contemptum ullam deputat poenam, cum potius inde perveniat ad coronam? Cur ergo quasi grave aliquid et intolerabile a se poscit auferri, nisi quia,