comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris. & ego sum ũs quẽ tu ꝑseque¬
ris: ad ananiã tam̃ missus ẽ. ut il¬
lo sacerdotio qđ in eccłia constitu¬
tum ẽ. sacram̃tum doctrinȩ fidei
am in ecclia: s ut ipsa societas con¬
gregatoꝵ fidelium apꝓbando in
uicẽ atq communicando uere fi¬
dei doctrinã in omĩb quȩ dicunt᷑
uerbis uł signant᷑ sacram̃tis: tan¬
qͣm unã speciẽ ueri coloris obdu¬
cat. Corneliꝰ etiã cũ & elemosinȩ eiꝰ
accepte. & p̃ces eius audite illi ab
angło nuncient᷑: ꝓpt̃ doctrine ta¬
men sacram̃toꝵq uirtutẽ ad pe¬
trum iubet᷑ nittere: tanqͣm illi &
suis diceret᷑. Ite: ostendite uos sacer¬
dotib. Nã & cum irent: mundati
sunt. Ia enim ad eos uenerat petrꝰ:
s tam̃ ipsi ñdum accepto baptis¬
matis sacram̃to. ñdum spũaliter
ad sacerdotes ꝑuenerant: & tam̃
infusione sp̃s sc̃i & admiratione
linguarum eoꝵ mundatio decla¬
rata ẽ. Unꝰ autẽ ex illis ut uidit

Expanded text:
ris? Et: Ego sum Jesus quem tu persequeris? Et: Ego sum Jesus quem tu persequeris , ad Ananiam tamen missus est, ut illo sacerdotio quod in Ecclesia constitutum est sacramentum doctrinae fidei am in Ecclesia?, sed ut ipsa societas congregatorum fidelium approbando in invicem atque communicando verae fidei doctrinam, in omnibus quae dicuntur verbis, vel signantur sacramentis, tanquam unam speciem veri coloris obducat. Cornelius etiam cum et eleemosynae ejus acceptae, et preces ejus auditae illi ab angelo nuntientur, propter doctrinae tamen sacramentorumque unitatem ad Petrum jubetur mittere, tanquam illi et suis diceretur: Ite, ostendite vos sacerdotibus; nam et cum irent, mundati sunt . Jam enim ad eos venerat Petrus, sed tamen ipsi nondum accepto baptismatis sacramento, nondum spiritualiter ad sacerdotes pervenerant, et tamen infusione Spiritus sancti, et admiratione linguarum, eorum mundatio declarata est. Unus autem ex illis, ut vidit
Abbreviated transcription (Latin):
hunc saluandi humilit p̃ceptorẽ
uocant. Cũq ad cognitionẽ p̃cep¬
toris redeunt: mox. ad formã salu-¬
tis recurrunt. Nã sequit᷑. Quos ut
uidit: dixit. Ite: ostendite uos sacer¬
dotib. & factum ẽ dum irent: mũ-¬
dati sunt. Nullum dñs eoꝵ quib
hec corporalia beneficia p̃stitit in¬
uentt᷑ misisse ad sacerdotes nisi le¬
ꝓsos: quia uidelicet sacerdotium
iudeoꝵ figura erat futuri sacerdo¬
tii regalis qł ẽ in eccłia: quo con¬
secrantur om̃s ꝑtinentes ad corpꝰ
dotum. Et quisquis uł heretica pͣ¬
uitate uł suꝑstitione gentili. uł
iudaica ꝑfidia. uł etiã scismate fra-¬
t̃no quasi uario colore ꝑ dnigrãm
caruerit: necesse ẽ ad eccłiam ue¬
niat: colorẽq uerum quẽ acceꝑit
ostendat. Cȩtera uͦ uicia: tanqͣm
ualitudines mẽbroꝵ animȩ atq
sensuum ꝑ seipsum interiꝰ. in con-¬
scientia. in intellectu dñs sanat &
corrigit. Le .xi. Paulus apłs
uoce dñi audita quid me ꝑseque¬

Expanded text:
andi humiliter praeceptorem vocant, cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis recurrunt. Nam sequitur: Quos ut vidit, dixit: Ite, ostendite vos sacerdotibus. Et factum est dum irent, mundati sunt. Nullum Dominus eorum quibus haec corporalia beneficia praestitit invenitur misisse ad sacerdotes, nisi leprosos, quia videlicet sacerdotium Judaeorum figura erat futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus dotum. Et quisquis vel haeretica pravitate, vel superstitione gentili, vel Judaica perfidia, vel etiam schismate fraterno, quasi vario colore per Domini gratiam caruerit, necesse est ad Ecclesiam veniat, coloremque fidei verum quem acceperit ostendat. Caetera vero vitia, tanquam val seipsum interius in conscientia et intellectu Dominus sanat et corrigit. Denique et Paulus voce Domini audita: Quid me perseque
Abbreviated transcription (Latin):
gatur ꝓximꝰ. e celo dat᷑ sps̃ ut dili
eẽnt clause ubi erant discipłi congre
gati ꝓpt̃ metum᷑ iudeoꝵ: uenit ins
&r stecit in medio &e dixit. Pax uobis.
Ctͣ cum hoc dixisset: ostendit eis manꝰ
& latus. Gauisi sunt gͦ discipłi: uiso¬
dnõ. Dixit gͦ eis iterum. Pax uobis.¬

Expanded text:
coelo praesidens? Neque enim alio in loco datdum cum, de coelo veniens, in linguis variis demonstratur. Cur ergo prius in terra discipulis datur, postmodum de coelo mittitur, nisi quod duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei, et dilectio proximi? In terra datur Sp
Abbreviated transcription (Latin):
cum int̾ scandala ꝑsecutoꝵ mito:
qua me caritate pat̾ diligit quem
uenire ad tolerandas passiones fecit:
quãuis mitti etiã uxta naturã diui¬
nitatis possit intelligi. Eo enim ip-¬
so a patre filiꝰ mitti dicit᷑: quo a pa
tam̃ incarnatus ẽ: idem se filiꝰ mit¬
tere ꝑhibet dicens. Cum uenerit pa-¬
raclitus quẽ ego mittã uob̃ a patre.
Si enim mitti solũmodo incarnari
quaquã incarnatus ẽ. S eiꝰ missio
ipsa ꝓcessio ẽ: qua de patre ꝓcedit
& filio. Sicut itaq sp̃s mitti dicit᷑.
quia ꝓcedit: ita & filiꝰ ñ incongrue
mitti dicit᷑. quia generat᷑. Hoc cum
dixisset: insufflauit & dixit eis. Ac¬
cipite sp̃m sc̃m. Querendum nob

Expanded text:
cum inter scandala persecutorum mitto, qua me charitate Pater diligit, quem venire ad tolerandas passiones fecit. Quamvis mitti etiam juxta naturam divinitatis possit intelligi. Eo enim ipso a Patre Filius mitti dicitur, quo a Pattamen incarnatus est, idem se Filius mittere perhibet dicens: Cum venerit Paracletus, quem ego mittam vobis a Patre . Si enim mitti solummodo incarnari quaquam incarnatus est, sed ejus missio ipsa processio est, qua de Patre procedit et Filio. Sicut itaque Spiritus mitti dicitur, quia procedit, ita et Filius non incongrue mitti dicitur, quia generatur. Hoc cum dixisset, insufflavit et dixit eis: Accipite Spiritum sanctum . Quaerendum nob
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ suã: & recordatus ẽ eius
dominus. Et factum ẽ post circulum
dierum concepit anna & peꝑit fili-¬
um⁊ uocauitq nom̃ eiꝰ samuhel:
eo qđ a dño postulasset eum. Ascen¬

Expanded text:
uxorem suam, et recordatus est ejus Dominus. » Et factum est post circulum dierum, concepit Anna, et peperit filium, vocavitque nomen ejus Samuel, eo quod a Domino postulasset eum. Ascen
Abbreviated transcription (Latin):
one xp̃i ac altiora cunta elem̃ta se
tillunt. Tartarus quos habet reddit
ad suꝑos: t̾̃ra quos sepelit mittit
ad cȩlum: celum quos suscipit rep̃¬
sentat ad dñm: & una eadẽq oꝑa-¬
tione saluatoris passio eleuat de
imis: suscitat de t̾renis: collocat
in excelsis. Resurrectio enim xp̃i de¬
fuinctis ẽ uita: peccatorib uenia. ⁊¬
sanctis est gła.¬

Expanded text:
one Christi ad altiora cuncta elementa se one Christi ad altiora cuncta elementa se tollunt. Tartarus quos habet reddit ad superos, terra quos sepelit mittit ad coelum; coelum quos suscipit repraesentat ad Dominum; et una eademque operatione Salvatoris passio elevat de imis, suscitat de terrenis, collocat in excelsis. Resurrectio enim Christi defunctis est vita, peccatoribus venia, sanctis est g
Abbreviated transcription (Latin):
cit ysaias ꝓpħa. Puer natus ẽ nobis:
filius datus ẽ nobis. Ipse plane puer
est qui sicut innocens cũ maledice¬
retur ñ remaledixit: cum ꝑcuteret᷑
ñ reꝑciissit: quin potiꝰ in ipsa passio¬
ne ꝓ suis orauit inimicis dicens. Pa-¬
ter dimitte eis: nesciunt enĩ quid fa¬
te cumulabat. Iste gͦ puer est: qui
imitandus paruulis ꝓponit᷑. & se¬
quendus. Nam ipse dicit. dolle cru-¬
cẽ tiiã: & sequere me.
on immerito fr̃s hodierna die
psalmus hic legit᷑: in quo ꝓpħa
exultandũ p̃cipit & lȩtandum. Om̃s
enim creaturas: ad huiꝰ diei festiuita¬
tẽ dauid sc̃s inuitat. Nam in hac die
ꝑ resurrectionẽ xp̃i aꝑitur tartarus:
tartarus reddit mortuos: in noua¬
ta t̾̃ra germinat resurgentes: cęlũ
reseratum suscipit ascendentes. De¬
niq ascendit latro in paradisũ: scõ¬
rum corpora ingrediunt᷑ in scãm
ciuitatẽ: ad uiuos mortui reu̾tum¬
tur: & ꝓfectu quodã in resurrecti¬

Expanded text:
cit Isaias propheta: Puer natus est nobis; cit Isaias propheta: Puer natus est nobis; filius datus est nobis . Ipse plane puer est, qui sicut innocens, cum malediceretur, non remaledixit; cum percuteretur, non repercussit; quin potius in ipsa passione pro suis oravit inimicis, dicens: Pater, dimitte eis; nesciunt enim quid fate cumulabat. Iste ergo puer est, qui imitandus parvulis proponitur, et sequendus; nam ipse dicit: Tolle crucem tuam, et sequere me on immerito, fratres, hodierna die psalmus hic legitur , in quo propheta exsultandum praecipit et laetandum; omnes enim creaturas ad hujus diei festivitatem David sanctus invitat; nam in hac die per resurrectionem Christi aperitur tartarus, tartarus reddit mortuos, innovata terra germinat resurgentes, coelum reseratum suscipit ascendentes. Denique ascendit latro in paradisum: sanctorum corpora ingrediuntur in sanctam civitatem: ad vivos mortui revertuntur, et profectu quodam in resurrecti
Abbreviated transcription (Latin):
na: nec numero annoꝵ computata.
Cani sunt enim sensus hominis. Lc.iii.¬
natu: dicit dñs. Nisi conuersi
fueritis & efficiamini sicut puer iste:
ñ introibitis in regnum cęloꝵ. Reuo¬
cat gͥ eos ad originis sue fontẽ: &e
retrorsum ad infantiã recdire com-¬
pellit: scilicet ut qui corpore fragili
senuerant: innocentiȩ morib rena¬
scant᷑: sicut ait saluator. Nisi quis
renatꝰ fuerit ex aqua & spu scõ: non
introibit in regnum cęloꝵ. Dicit gͦ
aplis. Nisi conũsi fueritis & efficia¬
mini sicut puer iste. Non dicit sicut
pueri isti: s sicut puer iste. Unum.
eligit: unum ꝓponit. Nideamꝰ igit᷑
quis ille tantus sit: qui disciplis ꝓ¬
ponitur imitandus. Non hunc arbi¬
tror eẽ de plebe: ñ de publico: ñ de
multitudine cȩteroꝵ: p̃cipue qui ꝑ
apłos uniu̾so mundo tribuit icitã¬
tis exemplum. Non inquã hunc
de publico ẽẽ arbitror. s de celo.
Ipse est enim de celo puer: de quo di¬

Expanded text:
na, nec numero annorum conputata: na, nec numero annorum conputata: cani sunt enim sensus hominis, eNisi conversi fueritis, et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum coelorum . Revocat igitur eos ad originis suae fontem, et retrorsum ad infantiam redire compellit, scilicet, ut qui corpore fragili senuerant, innocentiae moribus renascantur, sicut ait Salvator: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non intrabit in regnum Dei . Dicitur ergo apostolis: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut puer iste. Non dicit sicut pueri isti, sed sicut puer iste; unum eligit, unum proponit. Videamus igitur quis ille tantus sit qui discipulis proponitur imitandus. Non hunc arbitror esse de plebe, non de publico, non de multitudine caeterorum, praecipue qui per apostolos universo mundo tribuit sanctitatis exemplum; non, inquam, hunc de publico esse arbitror, sed de coelo. Ipse est enim de coelo puer, de quo di
Abbreviated transcription (Latin):
n occiduis enim pͥus constituti era¬
mus senio peccatoꝵ: resurgente xp̃o
renouati sumꝰ in innocentia pariuu-¬
loꝵ. Habet &e xp̃iana simplicitas:
infantiã suã. Sicut enim infans ne¬
scit irasci: fraudare ñ nouit: referi¬
re ñ audet: ita & xp̃ianitatis infan¬
tia ledentib ñ irascit᷑: spoliantib
ñ resistit: cedentib ñ repugnat: de¬
niq sicut iussit dñs etiã orat ꝓ im¬
micis: auferenti tunicã relinquit oe
pallium: uerbanti maxillã p̃bet et
alterã: nisi qđ in hoc melior est xp̃i
infantia qͣm natura. Illa enim pec¬
care nescit: ista contempnit. Illa ꝑ
infirmitatẽ innoxia ẽ: ista ẽ innoᷤ¬
cens ꝑ uirtutẽ: atq ideo laudi ma¬
gis ascribendum ẽ ñ tam male face¬
re non posse qͣm nolle. Ergo sicut
diximus: etates quȩdã sunt meritoꝵ.
Nam et senectꝰ moꝵ inuenit᷑ in pue-¬
ris. & innocentia infantum reꝑitur
in senib. Deniq qđ in iuniorib sene-¬
Senectus enim uenerabilis ñ diutur¬

Expanded text:
n occiduis enim prius constituti eramus senio peccatorum; resurgente Christo renovati sumus innocentia parvulorum. Habet et Christiana simplicitas infantiam suam; sicut enim infans nescit irasci, fraudare non novit, referire non audet; ita et Christianitatis infantia laedentibus non irascitur; spoliantibus non resistit, caedentibus non repugnat. Denique, sicut jussit Dominus, etiam orat pro inimicis, auferentibus tunicam relinquit et pallium, verberantibus maxillam praebet et alteram; nisi quod in hoc melior est Christi infantia quam naturae; illa enim peccare nescit, ista contemnit; illa per infirmitatem innoxia est; ista est innocens per virtutem. Atque ideo laudi magis ascribendum est, non tam malefacere non posse quam nolle. Ergo, sicut diximus, aetates quaedam sunt meritorum; nam et senectus morum invenitur in pueris, et innocentia infantum reperitur in senibus. Denique quod in junioribus senesenectus enim uenerabilis est non diutur
Abbreviated transcription (Latin):
d dñs subiungit quia uado ad
patrẽ: iuxta hunc sensum ad
illud specialit̾ respicit qđ p̃misit. &
iterum modicum & uidebitis me.
Acsi aꝑte diceret. Propt̃ea me resus-¬
citatum a mortuis modico tempo¬
re uidebitis: quia ñ semꝑ in t̃ra cor¬
poralit mansurꝰ. s ꝑ humanitatẽ
quã assumpsi. iã sum ascensurus

Expanded text:
d autem subjunxit: Quia vado ad Patrem. Juxta hunc sensum, ad illud specialiter respicit quod praemisit: Et iterum modicum, et videbitis me. Ac si aperte diceret: Propterea me resuscitatum a mortuis modico tempore videbitis, quia non semper in terra corporaliter mansurus, sed per humanitatem quam assumpsi jam su
Abbreviated transcription (Latin):
plorabitis & flebitis uos. mundꝰ autẽ
gaudebit: uos autẽ contristabimmi.
s tristicia ur̃a u̾tetur in gaudium:
& ipsoꝵ & totiꝰ eccł̃iȩ statui congruit.
Plorabant quippe & flebant amato¬
res xp̃i: cum illum comp̃hendi ab ho
beri: ad ultimum crucifigi. lancea¬
ri &e sepeliri uiderent

Expanded text:
tem gaudebit. Vos autem contristabimini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium. Et ipsorum, et totius Ecclesiae statui congruit. Plorabant quippe et flebant amatores Christi cum illum comprehendi ab hosberi, ad ultimum crucifigi, lanceari, et sepeliri viderent
Abbreviated transcription (Latin):
ptizando p̃ueniret: & qui p̃dicando
factus ẽ p̃cursor xp̃i. baptizando etiã¬
p̃cursor eiꝰ fieret imitatione sacram̃¬
ti: Qui int̃ hȩc mysteria nr̃i redemp¬
toris annuncians: hunc in medio ho¬
minum & stetisse asserit & nesciri:
quia ꝑ carnẽ dñs apparens: & uisibi¬
lis extitit corpore: & inuisibilis maie¬
state.

Expanded text:
ptizando praeveniret, et qui praedicando ptizando praeveniret, et qui praedicando factus est praecursor praecursor ejus fieret imitatione sacramenti. Qui inter haec mysterium redemptoris nostri annuntians, hunc in medio hominum et stetisse asserit, et nesciri, quia per carnem Dominus apparens, et visibilis stetit corpore, et invisibilis majestate.
Abbreviated transcription (Latin):
eleuat: quisquis auariciȩ estib
anhelat: quisquis se luxuriȩ inqui¬
nationib polluit: cordis ostiũ contͣ
ueritatẽ claudit: & ne ad se dñs ue-¬
niat. claustra animi seris uicioꝵ dã¬
pnat. S adhuc qui missi fuerant ꝑ¬
cunctant᷑. Quid gͦ baptizas si tu ñ¬
quia ñ studio cognoscendȩ uerita¬
tis. s malicia exercende emulationis
dicit᷑: euangłista tacite innotuit. qͥ
subiunxit dicens. Et qui missi fuerai:
erant ex pharisȩis. Acsi aꝑte dicat. Il¬
li iohannẽ de suis actib requirunt:
qui doctrinã nesciunt querere sed
inuidere. S sc̃s quisq etiã cu n a ꝑũ¬
sa m̃te requirit᷑: a bonitatis suȩ studio
ñ mutatur. Unde ioħs quoq ad uer¬
ba inuidiȩ. p̃dicam̃ta respondit uitȩ.
Nam ꝓtinus adirngit. Ego baptiro
zat: quia peccata soluere ñ ualens:⁊
baptizatoꝵ corpora ꝑ aquã lauat:
xat: nisi ut p̃cursionis suȩ ordinẽ ser-¬
uans. qui nasciturum nascendo p̃ue¬
nerat: baptizaturũ quoq dñm ba¬

Expanded text:
elevat, quisquis avaritiae aestibus anhelat, quisquis se luxuriae inquinationibus polluit, cordis ostium contra veritatem claudit, ne ad se Dominus veniat claustra animi seris vitiorum damnat. Sed adhuc qui missi sunt percontantur. Quid ergo baptizas, si tu nquia non studio cognoscendae veritatis, sed malitia exercendae aemulationis dicitur, evangelista tacite innotuit, cum subjunxit, dicens: Et qui missi fuerant, erant ex Pharisaeis. Ac si aperte dicat: Illi Joannem de suis actibus requirunt, qui doctrinam nesciunt quaerere, sed invidere. Sed sanctus quisque etiam cum perversa mente requiritur, a bonitatis suae studio non mutatur. Unde Joannes quoque ad verba invidiae praedicamenta respondit vitae. Nam protinus adjungit: Ego baptizo zat, quia, peccata solvere non valens, baptizatorum corpora per aquam lavat, xat, nisi ut praecursionis suae ordinem servans, qui nasciturum nascendo praevenerat, baptizaturum quoque Dominum ba
Abbreviated transcription (Latin):
lucrib uxta genus suum: & de iu¬
m̃tis in genere suo: & ex om̃i repti¬
li tr̃ȩ scdm genus suũ: bina de om̃i¬
bus ingredientur tecum: ut possint
uiuere. Tolles igit᷑ tecum ex om̃ibus
escis quȩ mandi possunt : & compor¬
tabis apud te: & erunt tã tibi qͣmil¬
lis in cibum. fecit gͦ noe omĩa quȩ

Expanded text:
um, et de jumentis in genere suo, et ex omni reptili terrae secundum genus suum: bina de omnibus ingredientur tecum, ut possint vivere. Tolles igitur tecum ex omnibus escis, quae mandi possunt, et comportabis apud te, et erunt tam tibi quam illis in cibum. Fecit ergo Noe omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
quinquaginta cubitoꝵ latitudo. &
triginta cubitoꝵ altitudo illiꝰ. fene¬
stram in archa facies: & in cubito cõ¬
summabis summitatẽ eiꝰ. Ostiũ au¬
tẽ arche pones ex latere deorsum.
cęnacula &e tristega facies in ea. Le.¬
cce ego adducã diluun aquas
suꝑ t̾ram. ut int̾ficiã omnẽ car¬
nem in qua sp̃s uitẽ ẽ sub celo. um

Expanded text:
ta cubitorum latitudo et triginta cubitorum altitudo illius fenestram in arca facies et in cubito consummabis summitatem ostium autem arcae pones ex latere deorsum cenacula et tristega facies in ea ecce ego adducam diluvii aquas super terram ut interficiam omnem carnem
Abbreviated transcription (Latin):
uia stagnum siue mare p̃sens
scłm designat: dñs secus mare
stat. postqͣm uite labentis mortali¬
tatẽ deuincens: in ea qua passus ẽ
carne stabilitatẽ ꝑpetuȩ quietis ad¬
iit. Turbarum conuentꝰ ad eum. gẽ¬
tium in fide concurrentium typꝰ ẽ:
de quib ysaias ait. Et fluent in qͥt
ad eum om̃s gentes: & ibunt popłi
multi & dicent. Uenite ascendamꝰ
ad montẽ dñi. Et uidit duas naueᷤ :
stantes secus stagnum. Duȩ naues
secus stagnum positȩ: circũcisionẽ
& p̃putium figurant. Quas bene
rãs uidisse ꝑhibetur: quia in utro¬
q popło nouit dñs qui sunt eius:
eoꝵq cor a fluctib scłi huiꝰ. ad fut᷑e
uitȩ tranquillitatẽ quasi ad solidi¬
tatẽ litoris uidendo. hoc ẽ miscdit̃
uisitando prouehit.

Expanded text:
tagnum sive mare praesens saeculum designat, Dominus secus mare stat postquam vitae labentis mortalitatem devincens, in ea qua passus est carne stabilitatem perpetuae quietis adiit. Turbarum conventus ad eum, gentium in fide concurrentium typus est, de quibus Isaias: Et fluent, inquit, ad eum omnes gentes, et ibunt populi multi, et dicent: Venite et ascendamus ad montem Domini . Et vidit dustantes secus stagnum. Duae naves secus stagnum positae circumcisionem et praeputium figurant, quas bene Jesus vidisse perhibetur, quia in utroque populo novit Dominus qui sunt ejus, eorumque cor a fluctibus saeculi hujus ad futurae vitae tranquillitatem, quasi ad soliditatem littoris videndo, hoc est, misericorditer visitando provehit.
Abbreviated transcription (Latin):
delinquenti. Si autẽ & sic impiꝰ sum.
quare frustra laboraui: Si lotꝰ fue-¬
ro quasi aquis ntius. & fulserint ue¬
lut mundissimȩ manꝰ meȩ: tamen
sordib intinges me: & abhomina¬
buntur me uestim̃ta mea. Neq enĩ
uiro qui similis ẽ mei respondebo:
nec ẽ qui mecum in iudicio ex ȩquo
possit audiri. Non ẽ qui utrũq ua¬
leat arguere: & ponere manum suã
in ambob. Auferat a me uirgã suã.
& pauor eius ñ me t̾reat. Loquar &
ñ timebo eum: neq enim possum
metuens respondere.Si peccaui ce

Expanded text:
m, quare frustra laboravi? Si lotus fuero quasi aquis nivis, et fulserint velut mundissimae manus meae, tamen sordibus intinges me; et abominabuntur me vestimenta mea. Neque enim viro, qui similis mei est, respondebo. Neque qui mecum in judicio ex aequo possit audiri. Non est qui utrumque valeat arguere, et ponere manum suam in ambobus. Auferat a me virgam suam, et pavor ejus non me terreat. Loquar et non timebo eum, neque enim possum metuens respondere. Notave
Abbreviated transcription (Latin):
qđ locutus sum: innocentẽ & impi¬
um ipse consumet. Si flagellat. occi-¬
dat semel: et ñ de penis innocentũ
in manu impii: uultꝰ iudicũ eiꝰ oꝑit.
Qđ si ñ ille ẽ. quis gͦ ẽ: Dies mei ue-¬
lociores fuerunt cursore: fugerunt

Expanded text:
quod locutus sum et innocentem et impiquod locutus sum et innocentem et impium ipse consumit si flagellat occidat semel et non de poenis innocentum in manu impii vultum iudicum eius operit quod si non ille est quis ergo est dies mei velociores fuerunt cursore fug
Abbreviated transcription (Latin):
magna et incomp̃hensibilia: & mi-¬
rabilia quoꝵ ñ ẽ numerꝰ. Si uenerit
ad me ñ uidebo: si abierit. ñ intelli¬
gã eum. Si repente int̾roget quis re¬
spondebit ei: uel quis dicere potest
cur facis:
s cuiꝰ resistere
ire nemo potest: & sub quo curuan
tur qui portant orbẽ. Quantus gͦ sũ
ego qui respondeã eiz & loquar uer¬
bis meis cum eo: Qui etiã si habue¬
ro quippiã iustum ñ respondebo: s
meum iudicẽ dep̃cabor: & cũ inuo¬
cantẽ exaudierit me. ñ credo qđ au-¬
dierit uocẽ meã. In turbine enim
conteret me: et multiplicabit uul¬
nera mea. etiã sine causa. Non conce-
det requiescere sp̃m meum: et imple¬
bit me amaritudinib. Si fortitudo
querit᷑ robustissimꝰ ẽ: si ęquitas iu¬
dicii: nemo ꝓ me audet testimoni-¬
um dicere. Si iustificare me uolue¬
ro: os meum condemnabit me. Si
innocentẽ ostencdo: prauum me
comꝓbabit. Etiã si simplex fuero:
hoc ipsum ignorabit anima mea.
& tedebit me uitȩ meȩ. Unum ẽ

Expanded text:
hensibilia et mirabilia, quorum non est numerus. Si venerit ad me, non videbo; si abierit, non intelligam eum. Si repente interroget, quis respondebit ei? vel quis dicere potest, cur facis? jus resistere irae nemo ptur qui portant orbem. Quantus ergo sum ego, qui respondeam tibi et loquar verbis meis cum eo qui etiam si habuero quippiam iustum non respondebo sed meum iudicem deprecabor et cum invocantem exaudierit me non credo quod audierit vocem meam in turbine enim conteret me et multiplicabit vulnera mea etiam sine causa ndet requiescere spiritum, et implebit me amaritudinibus. » Haec oquaeritur robustissimus est si aequitas iudicii nemo pro me audet testimonium dicere si iustificare me voluero os meum condemnabit me si innocentem ostendere pravum me conprobabit etiam si simplex fuero hoc ipsum ignorabit anima mea et taedebit me vitae meae unum est
Abbreviated transcription (Latin):
Et si impiꝰ fuero ue mͥ ẽ: & si iustus.
ñ leuabo caput saturat᷑ afflictione
& miseria. Et ꝓpt̾ suꝑbiam quasi le¬
enam capies me: reu̾susq mirabilit̾
me crucias. Instauras testes tuos con¬
tra me: et multiplicas irã tuã adu̾¬
sum me. & penȩ militant in me.

Expanded text:
Et si impius fuero, vae mihi est: et si justus, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria. Et propter superbiam quasi leaenam capies me, reversusque mirabiliter me crucias. Instauras testes tuos contra me, et multiplicas iram tuam adversus me, et poenae militant in me.
Abbreviated transcription (Latin):
acob duodecim tribuum pat̾. bis de¬
nis annis in pascendis pecorib estu ure¬
batur & gelui: quoꝵ in figurã ueri pa¬
storis habitum. ostensa int̃ doctrinȩ
salutaris aquas uirtutum suarũ ua¬
rietate. statu sublimiore donabat.
Legis lator moyses qui pͥus in typum
eccłiȩ septiformis sorores septẽ pascen¬
tes. ab irruentium pastoꝵ donec suas
oues adaquarent imꝓbitate defendit. pꝰ¬
modum int̾ pascua deserti. dñm ui¬
dere & alloqui. atq in uirga pastora¬
li signa facere. ac popłm dei libare
ꝓmeruit. Ipse dauid cuiꝰ ddñs ñr uo-¬
cari & ẽẽ dignatus ẽ filius: arietẽ sui
patris de manuurs uł leonis eripi¬
ens: ostendit eum de sua stirpe & ci¬
uitate nasciturum. cui similis ñ est:
eripiens in opẽ de manu fortioꝵ eius:
egenum et pauꝑẽ a diripientib eũ.
Et ideo ñ ẽ paruiducenda pastorum
attestatio: qui tunc ugilare & an¬
gelicȩ exultationis ymnum audire
meruerunt: quando relictis in deser-¬

Expanded text:
acob duodecim tribuum pater bis denis annis in pascendis pecoribus aestu urebatur et gelu, quorum in figuram veri pastoris habitum, ostensa inter doctrinae salutaris aquas virtutum suarum varietate, statu sublimiore donabat. Legislator Moyses qui prius in typum Ecclesiae septiformis sorores septem pascentes ab irruentium pastorum, donec suas oves adaquarent, improbitate defendit, postmodum inter pascua deserti Dominum videre et alloqui atque in virga pastorali signa facere ac populum Dei liberare promeruit. Ipse David, cujus Dominus noster vocari et esse dignatus est filius, arietem sui patris de manu ursi vel leonis eripiens, ostendit eum de sua stirpe et civitate nasciturum, cui similis non est, eripiens inopem de manu fortioris ejus, egenum et pauperem a rapientibus eum. Et ideo non est parvi ducenda pastorum attestatio, qui tunc vigilare et angelicae exsultationis hymnum audire meruerunt, quando, relictis in deser
Abbreviated transcription (Latin):
xit moyses. Sacerdotes autẽ psalle¬
bant ymnis: usq quo consimptũ
cĩt sactificium. Cũ autẽ consũma¬
tum fuisset sacrificium: ex residua
aqua neemias iussit lapides maiores
ꝑfundi. Qd̃ ut factum ẽ. flamma ex
eis accensa ẽ: s ex lumine qđ reful¬
sit ab altari consumpta ẽ.

Expanded text:
s autem psallebant hymnos usquequo consumptum esset sacrificium cum autem consummatum fuisset sacrificium ex residua aqua Neemias iussit lapides maiores perfundi quod ut factum est flamma ex eis accensa est sed ex lumine quod refulsit ab altari consumpta est
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ faciebant om̃s sacerdo¬
des dum consummaret᷑ sacrifi¬
cuim: ionatha inchoante: ceteris au-¬
tẽ respondentib. Et neemie erat ora¬
tio: hunc habens modũ. Dne ds̃ om¬
nium creator. t̃ribilis & fortis. iustus
&e misericors: qui solus es tex bonus.
solus p̃stans. solus uistus. ce om̃ps ⁊¬

Expanded text:
tem faciebant omnes sacerdotes dum consummaretur sacrificium Ionatha inchoante ceteris autem respondentibus et Neemiae erat oratio hunc habens modum Domine Deus omnium creator terribilis et fortis iustus et misericors qui solus es rex bonus solus praestans solus iustus et om
Abbreviated transcription (Latin):
cus: Recte sane fr̃ frequentabis ecle¬
siam: si gressus tuos lecalib laqueis
auida illa ñ implicet & inuoluat usu-¬
ra. Recte orabis dñm tuum: si omnẽ¬
inde furorẽ malignȩ uoluntatis ex-¬
cusseris. Iuste enim dabis denariũ
pauꝑi: si alio illũ pauꝑi ñ tulisti:
Hȩc gͦ ẽ carissimi religiosa esuries: hic
fidelium pastus animarum: ut ieiuni-¬
um nr̃m sc̃ificet castitas: ornet patien¬
tia: benignitas foueat: miscdia lȩtifi-¬
cet: comm̃det humilitas. His quadra¬
gesimã xp̃i ꝓut possumꝰ uirtutib sub¬
sequam᷑: ut gemino quodã corporis
animiq ieiunio. diuinȩ nos semper
grẽ commendemꝰ.¬

Expanded text:
ciis? Recte sane, frater, 136 frequentabis eccleciis? Recte sane, frater, 136 frequentabis ecclesiam, si gressus tuos lethalibus laqueis avida illa non implicet, et involvat usura. Recte orabis Dominum tuum, si preinde furorem malignae voluntatis excusseris. Juste etiam dabis denarium pauperi, si alii illud pauperi non tulisti. Haec ergo est, carissimi, religiosa esuries, hic fidelium pastus animarum, ut jejunium nostrum sanctificet castitas, ornet patientia, benignitas foveat, misericordia laetificet, commendet humilitas: his Quadragesimam Christi prout possumus, virtutibus subsequamur, ut gemino quodam corporis, animique jejunio, divinae nos semper gratiae commendem
Abbreviated transcription (Latin):
os fr̃s quib ꝓpugnator inuictꝰ
hanc uenerabilẽ quadragesimã
dedicauit: repudiantes carnalia desi¬
deria. sic castigemus mẽbra ieuiniis.⁊
ut animas uirtutib saginemꝰ. Ieuinet
in nob̃ ꝑniciosa luxuries: ieuinet oĩs
iniquitas: ieiunet odiosa contentio.
Abstineamꝰ ab epulis: magis abfcine¬
amus a uiciis. Sic nos temꝑemꝰ: sic
sobrii sum̾ a uino: ut nulla nob̃ uo¬
luptatum dominet᷑ ebrietas. Quid
enim ꝓdest obseruatione quadra-¬
ginta dierum. ieuinandi nos tempo¬
ra custodire: & legẽ ñ tenere ieuinii:
Quid ꝓdest nob̶ uacare a conuiui¬
is: & diẽ litib occupare: Quid ꝓdest
miseroꝵ: Ieuinium xp̃iani: egentis
debet ẽẽ refeccio. Ieuinium xp̃ĩani:
pacẽ debet nutrire ñ uirgia. Quale
illud est autẽ qđ ñ uesceris carnib
& de ore tuo om̃i esca sordidiꝰ egredi-¬
tur maledictũ: Quale ẽ qđ scificat᷑
uent̃ ieuinio: & polluit᷑ lingua m̃da¬

Expanded text:
s, quibus propugnator invictus s, quibus propugnator invictus hanc venerabilem Quadragesimam dedicavit, repudiantes carnalia desideria, sic castigemus membra jejuniis, ut animas virtutibus saginemus. Jejunet in 135 nobis perniciosa luxuries, jejunet omnis iniquitas, jejunet odiosa contentio: abstineamus ab epulis, magis abstineamus a vitiis: sic nos temperemus, sic sobrii simus a vino, ut nulla nobis voluptatum dominetur ebrietas. Quid enim prodest observatione quadraginta dierum jejunandi nos tempora custodire, et legem non tenere jejunii? Quid prodest vobis vacare a conviviis, et diem litibus occupare? Quid prodest miserorum? Jejunium Christiani egentis debet esse refectio; jejunium Christiani pacem debet nutrire, non jurgia. Quale illud est autem, quod non vesceris carnibus, et de ore tuo omni esca sordidius egreditur maledictum? Quale est, quod sanctificatur venter jejunio, et polluitur lingua menda
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. nre redemptionis ẽ sacram̃tum.
ne mysteriũ: ut sicut ds̃ eẽ diuinis
uirtutib credit᷑: ita & homo eẽ infir¬
mitatib dinoscat᷑ humanis. Et hinc
tes pascit ut ds̃: hinc qđ fatigat᷑ ex
ambulandi: hinc qđ ocłos suos laxat
in lacrumas. & mirabilit̃ cęcis refor-¬
mat aspectum: hinc qđ apꝓpinqͣn¬
te morte tristatur: & mortuum laza¬
rum suscitat de sepulchro. Hec om̃ia
fr̃s conditor ac redemptor nr̃ ut ds̃
& homo egit: ñ quia talis illi nascen-¬
di necessitas fuit: s quia tale in cęlo
& in terris uoluit regnare mysteriũ.
Illud etiã quantȩ ẽ admirationis in
xp̃o. qđ ita ad omĩa temptatoris inter¬
rogata respondit: ut nec ueritatẽ
regni sui tyranno ꝓdet: nec myste-¬
rium susceptȩ carnis explorator ag¬
nosceret. Tanta deniq sermonẽ suũ
subtilitate circũtulit: ut ille totiꝰ do¬
li artifex in imicus. furoris sui errore
deceptus. dum xp̃m temptat ut ho¬
minẽ: dm̃ in homine ñ uideret .uiii.¬

Expanded text:
 est redemptionis sacramentum. ne mysterium, ut, sicut Deus esse divinis virtutibus creditur, ita et homo esse infirmitatibus dignoscatur humanis. Et hinc tes pascit ut Deus; hinc quod fatigatur ambulandi; hinc quod oculos suos laxat in lacrymis, et mirabiliter caecis reformat aspectum; hinc quod appropinquante morte tristatur, et mortuum Lazarum suscitat de sepulcro. Haec omnia, fratres, conditor ac redemptor noster ut Deus et homo agit; non quia talis illi nascendi necessitas fuit, sed quia tale in coelo et in terris voluit regnare mysterium. Illud etiam quantae est admirationis in Christo, quod ita ad omnia tentatoris interrogata respondit, ut nec veritatem regni sui tyranno proderet, nec mysterium susceptae carnis explorator agnosceret? Tanta denique sermonem suum subtilitate circumtulit, ut ille totius doli artifex inimicus furoris sui errore deceptus, dum Christum tentat ut hominem, Deum in homine non videret.
Abbreviated transcription (Latin):
ores ur̃os fr̃s aspicite: & si iam
dĩ oꝑarii estis uidete. Penset
unusquisq quid agat: & considet si
in dĩ uinea laborat. Qui enim in hac
uita ea quȩ sua sunt querit: adhuc.
ad dñi uineam ñ uenit. Iili nãq dõ
tant: qui zelo caritatis. studio pie¬
tatis inseruiunt: animab lucran¬
dis inuigilant: ꝑducere & alios se¬
cum ad uitã festinant. Nã qui sibi
iuuit. qui carnis suę uoluptatib
pascit᷑: recte ociosus redarguit᷑: qͥa
fructũ diuim oꝑis ñ sectatur. Qui
uͦ & usq ad etatẽ ultimã dõ uiuere
neglexit: quasi usq ad undecimam
ociosus stetit. Unde recte usq ad un¬
decimã torpentib dicit᷑. Quid hic sta¬
tis tota die ociosi: Acsi aꝑte dicatur.
Et si dõ uiuere in puericia & in u¬
uentute noluistis: saltẽ in ultima¬
ętate resipiscite: & ad uitȩ uias cum
iam laboraturi multum ñ estis uel
sero uenite. Et tales gͦ pat̾familias
uocat: & plerũq ante remunerant᷑:
quia priꝰ ad regnũ de corpore exeunt:

Expanded text:
res charissimi, aspicite, et si jam Dei operarii estis videte. Penset unusquisque quid agat, et consideret si in Domini vinea laboret. Qui enim in hac vita ea quae sua sunt quaerit adhuc ad Dominicam vineam non venit. Illi namque Domino tant, qui zelo charitatis, studio pietatis inserviunt, animabus lucrandis in vigilant, perducere et alios secum ad vitam festinant. Nam qui sibi vivit, qui carnis suae voluptatibus pascitur, recte otiosus redarguifructum divini operis non sectatur; qui vero et usque ad aetatem ultimam Deo vivere neglexerit quasi usque ad undecimam otiosus stetit. Unde recte usque ad undecimam torpentibus dicitur: Quid hic statis tota die otiosi? Ac si aperte dicatur: Et si Deo vivere in pueritia et juventute noluistis, saltem in ultima aetate resipiscite, et ad vitae vias cum jam laboraturi multum non estis, vel sero venite. Et tales ergo paterfamilias vocat, et plerumque ante remunerantur, quia prius ad regnum de corpore exeunt
Abbreviated transcription (Latin):
nient in syon laudantes: & lȩticia
sempit̾na suꝑ capita eoꝵ: gaudium
& leticiã tenebunt: fugiet dolor &
gemitus. Ego ego ipse consolabor uos.
qui tetendit celos & fundauit tr̃am.
& formidasti iugit̃ tota die a facie
furoris eius. qui de tribulabat. & pa

Expanded text:
n laudantes, et laetitia sempiterna super capita eorum, gaudium et laetitiam tenebunt, fugiet dolor et gemitus. Ego, ego ipse consolabor vos: qui tetendit coelos, et fundavit terram: Et formidasti jugiter tota die a facie furoris ejus qui te
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m. & ad saram quȩ peꝑit uos: qͥa
unum uocaui eum. & benedixi & mul¬
tiplicaui eum. Consolabit᷑ gͦ dñs syon:
consolabit᷑ om̃s ruĩnas eiꝰ. Et ponet de¬
sertum eiꝰ quasi delicias:. & solitudinẽ
eius quasi ortum dñi. Gaudium & le¬
ticia inueniet᷑ in ea: grãrum actio &
uox laudis. Attendite ad me popłs¬

Expanded text:
 ad Sarram que peperit vos: quia unum vocavi eum: et benedixi eum: et multiplicavi eum. Consolabitur ergo Dominus Syon: consolabitur omnes ruinas ejus. Et ponet desertum ejus quasi delicias: et solitudinem ejus quasi ortum Domini. Gaudium et leticia invenietur in eo: gratiarum actio: et vox laudis. Attendite ad me pop
Abbreviated transcription (Latin):
mea popłos iudicabunt. Me insulȩ ex¬
pectabunt: & brachium sustinebunt.
Leuate in cęlum ocłos ur̃os. & uidete
sub tr̃a deorsum: quia cęli sicut fumͦ
liquescent: & tr̃a sicut uestim̃tum at¬
teretur: & habitatores eiꝰ sicut hȩc in-¬
teribunt. Salus autẽ mea in sempĩt¬
num erit: & iusticia mea ñ deficiet.
udite me qui scitis iustum: łc .ii.

Expanded text:
m insule expectabunt: et bracium meum sustinebunt. Lebate in celum oculos vestros: et videte sub terra deorsum. Quia celi sicut fumus liquescent et terra sicut vestimentum adteretur: et habitatores eius sicut hec interibunt. Salus autem mea in sempiternum erit: et iustitia mea non deficiet. Audite me qui scitis iu
Abbreviated transcription (Latin):
serata ẽ: qui ueracit᷑ intellexert illos
solum in nomine saluatoris petere:
qui ea quȩ ad ꝑpetuã salutẽ ꝑtinen
petunt: ideoq apłm ñ in nomine sal-¬
uatoris petisse ut temptatione care¬
ret: quã ob custodiã humilitatis ac¬
ceꝑat: quia si hac caruisset. saluus ẽẽ
ñ posset: ipso affirmante cum ait:
łt ne magnitudo reuelationũ extol¬
lat me: datus ẽ mͥ stimulus carnis
meȩ angłs sathanȩ qͥ me colaphizet.
uotienscunq petentes łc .x.¬
ñ exaudim: ideo fit. quia uel
contra auxilium nr̃ȩ salutis petimꝰ:
ac ꝓpt̾ea a miscđe patre beneficii gr̃ã
nob qđ in epte petimꝰ negat᷑: qd eidẽ
apło paulo contigisse comꝓbatur.
cui der petenti responsum ẽ sufficit
tibi grã mea: nã uirtꝰ in infirmitate
ꝑficitur: uł utilia quidẽ & quȩ ad
uerã salutẽ respiciant petimꝰ. ⁊ sed
ipsi male uiuendo. auditum a nob̃
iusti iudicis aũtimꝰ: incidentes in
illud salomonis. qui au̾tit aurem

Expanded text:
e, qui veraciter intellexerunt, illos solum in nomine Salvatoris petere, qui ea quae ad perpetuam salutem pertinent petunt. Ideoque apostolum non in nomine Salvatoris petiisse, ut tentatione careret, quam ob custodiam humilitatis acceperat; quia si hac caruisset, salvus esse non posset, ipso affirmante, cum ait: Et ne magnitudo revelationum extollat me datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae, qui me colaphizet . Quotiescunque ergo petentes non exaudimur, ideo fit, quia vel contra auxilium nostrae salutis petimus, ac propterea a misericorde Patre beneficii gratia nobis quod inepte petimus negatur, quod eidem apostolo Paulo contigisse probatur, cui ter petenti responsum est: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur; vel utilia quidem, et quae ad veram salutem respiciant petimus, sed ipsi male vivendo auditum a nobis justi Judicis avertimus, incidentes in illud Salomonis: Qui avertit aurem
Abbreviated transcription (Latin):
petieritis patrẽ in nomine meo da¬
bit uobis: cũ ñ solum nr̃i similes
multa quȩ patrẽ in xp̃i nomine pe¬
tere uidentur ñ accipiant: uerum
etiã ipse apłs paulus t̃cio dñm ro

Expanded text:
petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis, cum non solum nostri similes multa quae Patrem in Christi nomine videntur petere non accipiant, verum etiam ipse apostolus Paulus tertio Dominum ro
Abbreviated transcription (Latin):
nes ur̃os. Primus ad syon dicet ecce ad¬
sum: & ierłm euangłistã dabo. Et uidi
& ñ erat. neq ex istis quisquã qui iniret
consilium: & interrogatꝰ respondet uer-¬
bũ. Ecce om̃s iniusti: & uana oꝑa eoꝵ:
uentus & inane simulachra eoꝵ. Ecce¬

Expanded text:
imus ad Sion dicet: Ecce adsunt, et Jerusalem evangelistam dabo. Et vidi, et non erat neque ex istis quisquam, qui iniret consilium, et interrogatus responderet verbum. Ecce omnes injusti, et vana opera eorum, ventus et inane simulacra eorum. C
Abbreviated transcription (Latin):
linquã eos. Aꝑiã in supinis collib flu¬
mina: & in medio campoꝵ fontes. Po¬
nã deiertũ in stagna aquarũ. & t̾ram
inuiam in riuos aquarum. Dabo in so
litudine cedrum: & pinũ. & mirtũ. &
lignũ oliuȩ. Ponã in deserto abietẽ. ul¬
mum. et buxũ simul: ut uideant et
sciant et recogitent. et intelligant pa¬
riter. quia manꝰ dñi fecit hoc: &e sc̃s isrł
creauit illud. Prope facite iudiciũ ue¬
strum dicit dñs: afferte si quid forte
habetis dixit rex iacob. Accedant: et
nuncient nob̃ quȩcũq uentura sunt.
Priora quȩ fuerunt nunciate: & pone¬
mus cor nr̃m. & sciemꝰ nouissima eoꝵ:
& quȩ uentura st̃ indicate nob̃. An¬
nunciate quȩ uentura st̃ in futurũ:

Expanded text:
icens: Aperiam in supinis collibus flumina et in medio camporum fontes; ponam desertum in stagna aquarum, et terram inuiam in riulitudine cedrum, et spinam, et myrtum, et lignum olivae: Ponam in deserto abietem, ulmum, et buxum simul: Ut videant, et sciant, et recogitent, et intelligant pariter, quia manus Domini fecit hoc, et sanctus Israel creavit illud. Prope facite judicium vestrum, dicit Dominus: Afferte, si quid forte habetis, dixit rex Jacob. Accedant, et nuntient nobis quaecumque ventura sunt: priora quae fuerunt, nuntiate: Et ponemus cor nostrum, et sciemus novissima eorum, et quae ventura sunt, indicate nobis. Annuntiate quae ventura sunt in fu
Abbreviated transcription (Latin):
bant. statim intulerit. ñ ẽ ds̃ mortu¬
oꝵ s uiuentium: cuiꝰ rei turbȩ qͦq¬
& circũstantes misteriũ cognoscen¬
tes. admirati sunt in loctrina respon¬
sionis eiꝰ. Supra diximꝰ saduceos nec
angłm. nec sp̃m. nec resurrectionẽ
corpoꝵ confitentes: animarũ quoq
int̾itum p̃dicasse. Hi quinq tantũ
libros moysi recipiebant: ꝓpħarũ
uaticinia respuentes. Stultum gͥ
erat inde ꝓferre testimonium: cuiꝰ
auctoritatẽ ñ sequebant᷑. Porro ad
et̃nitatẽ animarum ꝓbandã de mo¬
yse ponit exemplum: ego sũ ds̃ ab
ꝑmanere post mortẽ: neq poterat
fieri ut eoꝵ eẽt ds̃ qui nequaquam
subsisterent: consequent̃ introduce¬
retur & corpoꝵ resurrectio. quȩ cũ
aminab bona malaue gesserunt.
Hunc locum pleniꝰ in extrema par¬
te pͥmȩ epłȩ ad corinthios. paulus
apl̃s exequitur.¬

Expanded text:
tim intulerit: Non est Deus mortuorum, sed viventium. Cujus rei turbae quoque circumstantes, mysterium cognoscentes, admiratae sunt de doctrina et responsis illius. Supra diximus Sadducaeos, nec angelum, nec spiritum, nec resurrectionem corporum confitentes, animarum quoque interitum praedicasse. Hi quinque tantum libros Moysis recipiebant, prophetarum vaticinia respuentes. Stultum ergo erat inde proferre testimonia, cujus auctoritatem non sequebantur. Porro ad aeternitatem animarum probandam de Moyse ponit exemplum: Ego sum Deus Abpermanere post mortem neque enim poterat fieri, ut eorum esset Deus, qui nequaquam subsisterent, consequenter introduceretur et corporum resurrectio, quae cum animabus bona malave gesserunt. Hunc locum plenius in extrema parte primae Epistolae ad Corinthios Paulus apostolus exsequitur
Abbreviated transcription (Latin):
eis efferti in mundum: s ab excellen¬
tiori quadã maioriq natura. Unde
signant̃ euangłista addidit dicens.
tum fuerat ab angło anteqͣm in ute¬
ro concipetur

Expanded text:
eis efferri in mundum, sed ab excellentiori quadam majorique natura. Unde signanter evangelista addidit dicens: tum fuerat ab angelo antequam in utero conciper
Abbreviated transcription (Latin):
us ẽ: ñ quia ipse peccauerit: ne¬
q enim peccatum fecit. nec inuentus
est dolus in ore eius: s mortuus ẽ ut
nos qui mortui sum illo moriente
peccatis. nequaquã peccato & uiciis
uiueremus. Unde scribit᷑. Si cominor¬
tui sumꝰ tunc illo moriente. & con¬
surreximꝰ resurgenti: sic cum eo circũ¬
cisi sumꝰ: & post circũcisionẽ. sollemni
purgatione mundati: unde nequ aqͣ¬
ian indigemꝰ cirtũcisione carnal sc̃
sum: audi paulum manifestissime p̃¬
dicantẽ. In quo habitat om̃is plenitu¬
do diuinitatis corporalit: & estis in il¬
lo repleti. qui ẽ caput om̃is pͥncipatꝰ
& potestatis. in quo & circũcisi estis cir-¬
cũcisione sine manib. in expoliatio¬
ne corporis carnis. in circũcisione xp̃i:
consepulti ei in baptismate. in quo &
consurreximꝰ ꝑ fidẽ oꝑationis dĩ qui
suscitauit eum a mortuis. Et mors igit᷑
& resurrectio & circũcisio eius: ꝓ nobis

Expanded text:
us est. Non quia ipse peccaverit, neque enim peccatum fecit, nec inventus est dolus in ore ejus; sed mortuus est, ut nos qui mortui sumus, illo moriente peccatis, nequaquam peccato et vitiis viveremus . Unde scribitur: Sictui sumus tunc illo moriente, et consurreximus resurgenti: sic cum eo circumcisi sumus, et post circumcisionem solemni purgatione mundati. Unde non jam indigemus circumcisione carnali. Et sum, audi Paulum manifestissime praedicantem. In quo habitat, inquit, omnis plenitudo divinitatis corporaliter, et estis in illo repleti, qui est caput omnis principatus et potestatis, in quo et circumcisi estis circumcisione sine manibus in exspoliatione corporis carnis, in circumcisione Christi, consepulti ei in baptismate, in quo et consurreximus per fidem operationis Dei, qui suscitavit eum a mortuis . Et mors igitur, et resurrectio, et circumcisio ejus, pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ongregauit apolloniꝰ gentes a
samaria. uirtutẽ multã et ma-¬
gnam ad bellandum contra isrł. Et
cognouit udas & exiit obuiã illi:
& ꝑcussit et occidit illum. Et cecide¬
runt uulnerati multi: & reliqui fu¬
gerunt: & accepit spolia eoꝵ. Et gla-¬
dium apollonii abstulit iudas : et
erat pugnans in eo om̃ib dieb. Et
audiuit seron pͥnceps exercitꝰ syrię.
qđ congregauit udas congregati¬
onẽ & eccłiam fidelium secũ: & ait.
faciã mͥ nom̃ & glorificabor in regno:
et debellabo uidã & eos qui cũ ip̃so
sunt: qui sꝑnebant u̾bum regis. Et
p̃parauit se. et ascendunt cũ eo ca-¬
stra impioꝵ. fortes auxiliarii. ut fa¬
cerent uindictã in filios isrł: & apꝓ¬

Expanded text:
ongregavit Apollonius gentes et a Samaria virtutem multam et magnam ad bellandum contra Israhel et cognovit Iudas et exiit obviam illi et percussit et occidit illum et ceciderunt vulnerati multi et reliqui fugerunt et accepit spolia eorum et gladium Apollonii abstulit Iudas et erat pugnans in eo omnibus diebus et audivit Seron princeps exercitus Syriae quod congregavit Iudas congregationem et ecclesiam fidelium secum et ait faciam mihi nomen et glorificabor in regno et debellabo Iudam et eos qui cum ipso sunt qui spernebant verbum regis et praeparavit se et ascenderunt cum eo castra impiorum fortes auxiliarii ut facerent vindictam in filios Isra
Abbreviated transcription (Latin):
licus iniquitatis qui dm̃i uoce lau¬
dat᷑. cuiꝰ cum uellẽ scire rationẽ. &
de quo fonte ꝓcesserit: reuolui uo¬
lumen euangłicum. & int̾ cȩtera
repꝑi. qđ apꝓpinquantib salua¬
tori publicanis & peccatorib ut
audirent eum: murmurabant
pharisei & scribȩ dicentes. Quare
iste peccatores recipit et comedit
cum eis: Qui locutꝰ ẽ eis parabo¬
lam centũ ouium et uniꝰ ꝑditȩ:
quȩ inuenta pastoris humeris re¬
portata ẽ: & cur eẽt ꝓposita statĩ
intulit. Dico uob̃ qđ ita erit gau¬
dium in cęlo suꝑ uno peccatore
pęnitentiã agente: qͣm suꝑ no¬
naginta nouẽ iustis qui non indi

Expanded text:
s iniquitatis, qui domini uoce laudatus est. cuius cum uellem scire rationem et de quo fonte processerit, reuolui uolumen euangelicum et inter cetera repperi, quod adpropinquantibus saluatori publicanis et peccatoribus, ut audirent eum, murmurabant Pharisaei et scribae dicentes: quare iste peccatores suscipit et comedit cum eis? qui locutus est eis parabolam centum ouium et unius perditae, quae inuenta pastoris humeris reportata est, et, cur esset proposita, statim intulit: dico uobis: sic erit gaudium in caelo super uno peccatore paenitentiam agente magis quam super nonaginta nouem
Abbreviated transcription (Latin):
si eruebantur: uiuentes absorbeban¬
tur. Inde ẽ illa uox gratulationis: for¬
sitan uiuos absorbuissent nos. Mul¬
ti absorti. & uiui absorti: multi mor¬
tui asorti. Qui putauert̃ in anẽ ẽẽ
cesserunt tam̃ dolorib & idolis sa¬
crificauerunt: uiui absorti sunt.
Iili absorti quia mortui: illi autem
quia morte absorti. mortui. Non
enim absorti uiuere potuerunt:
quãuis uiui absorbentur. Ergo hoc
orat uox martyrum. Atimore ini¬
mici eripe animã meã: ñ ut me
ñ occidat immicus. s ut ñ timeam
occidentẽ inimicum. Hoc orat in
psalmo impleri seruus: qd mͦ iube¬
bat in euangłio dñs. Quid mͦ iube-¬
re eos qui corpꝰ occidunt: animã au

Expanded text:
si eruebantur, viventes absorbebantur. Inde est et illa vox gratulationis: Forsitan vivos absorbuissent nos . Multi absorpti, et vivi absorpti; multi mortui absorpti. Qui putaverunt inanem esse cesserunt tamen doloribus, et idolis sacrificaverunt, vivi absorpti sunt. Illi absorpti sunt, quia mortui; illi autem quia absorpti, mortui. Non enim absorpti vivere potuerunt, quamvis vivi absorberentur. Ergo hoc orat vox martyrum, A timore inimici erue animam meam: non ut me non occidat inimicus, sed ut non timeam occidentem inimicum. Hoc orat in Psalmo impleri servus, quod modo jubebat in Evangelio Dominus. Quid modo jubere
Abbreviated transcription (Latin):
orationẽ meã cum dep̃cor: a
timore inimici erue animã meam.
Seiuerunt inimici in martyres. Qͥd
orabat uox ista corporis xp̃i: Hoc ora¬
bat ut eruerent᷑ ab iniicis: & ñ eos
possent occide inimici. Ergo exaudi¬
ti ñ sunt quia occisi sunt: & deseru¬
it ds̃ contritos corde seruos suos: &
sꝑantes in se despexit: Absit. Quis
enim inuocauit eum et derelictꝰ ẽ:
Quis sꝑauit in eũ. & desertꝰ ẽ ab eo:
Exaudiebant᷑ gͦ & occidebant᷑: & ta-

Expanded text:
orationem meam, dum tribulor: a timore inimici erue animam meam. Saevierunt inimici in martyres; quid orabat ista vox corporis Christi? Hoc orabat, ut eruerentur ab inimicis, et non eos possent occidere inimici. Ergo exauditi non sunt, quia occisi sunt; et deseruit Deus contritos corde servos suos, et sperantes in se despexit? Absit. Quis enim invocavit Dominum, et derelictus est? quis speravit in eum, et desertus est ab eo ? Exaudiebantur ergo, et occid