comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
elphegor obsceni magnitudinẽ. quẽ nos
priapum possumus appellare. Unde &e
asa rex tulit excelsa de popło & huiꝰcemodi
sacerdotes. & matrẽ de augusto deposuit
imꝑio. sicut scriptura testatur dicens.
Ꝙ fecit asa rectum ante conspectũ dñi sicut
dauid pat̾ eiꝰ & abstulit effeminatos de
terra. purgauitq om̃s sordes idolorum
quȩ fecerant patres eius. insuꝑ & maacham
matrẽ suam amouit ne esset princeps in
sacris priãpi & in luco eiꝰ quẽ consecraue¬
rat. subuertitq specum eiꝰ. &e confregit
simulachrũ turpissimũ intorrentẽ cedrõni.
Excelsa aut̃ ñ abstulit. Ueruntam̃ cor
asa ꝑfectum erat cũ dõ cunctis dieb. Sci
endum aut̃. qđ in p̃senti ca desoth. me¬
retrices. ⁊ eGfac̃. idest sacerdotes priãpo
mancipatas uocet. In aliis aut̃ locis uiros
exectos libidinem. cades im legimus. isaia
nabuntur eorũ. Pro quo in hebreo scriptũ
est.& cade simdominabuntur eorũ. quod

Expanded text:
elphegor ob obscoeni magnitudinem, quem nos elphegor ob obscoeni magnitudinem, quem nos Priapum possumus appellare. Unde et Asa rex tulit excelsa de populo, et hujuscemodi sacerdotes, et matrem de augusto deposuit imperio, sicut Scriptura testatur, dicens: Et fecit Asa rectum ante conspectum Domini, sicut David pater ejus, et abstulit effeminatos de terra, purgavitque omnes sordes idolorum, quae fecerant patres ejus. Insuper et Maacham matrem suam amovit, ne esset princeps in sacris Priapi, et in luco ejus quem consecraverat: subvertitque specum ejus, et confregit simlsa autem non abstulit: verumtamen cor Asa perfectum erat coram Deo cunctis diebus suis . Sciendum autem quod in praesenti CADESOTH, meretrices, ἱερείας, id est, sacerdotes, Priapo mancipatas vocet. In aliis autem locis viros exsectos libidine, CADESIM   legimus, Isaia nabuntur eorum, pro quo in Hebraeo scriptum est: Et CADESIM dominabuntur eorum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uerint. qm̃ ipsi cum meretricib uersaba¬
Intur. & cum effeminatis sacrificabatit.
Et populus non intelligens uapulabit.Lxx.¬
Propterea fornicabuntur filiȩ ur̃ȩ. & spon¬
sȩ ur̃ȩ moechabunt᷑. & non uisitabo suꝑ
filias ur̃as cum fuerint fornicatȩ & sup
Isponsas ur̃as cũ adulterauerint. quia &
ipsi cũ meretricib miscebant᷑. & cũ initia¬
tis immolabant. Et popłs non intelligens
adherebit meretrici. Uerbũ. cades õth.
AceA Mdͥ. interp̃tati sunt nos in effe¬
minatos uertimus. ut sensum uerbi nr̃o.¬
rum aurib panderemꝰ. Hi sunt quos ho¬
die romȩ matri ñ deoꝵ sed demonum
seruientes gallos uocant. eo qđ de hac
gente romani truncatos libidine iti
honorem martis quem eunuchum dea
meretrix fecerat sacerdotes illius mancipa¬
rint. Proptea autem gallorũ gentis homines
effeminant᷑. ut qui urbẽ romã ceꝑant: hac
feriantur ignominia. Istiũs modi idolatria
erat inisrł. colentib maxime feminis be¬

Expanded text:
uoniam ipsi cum meretricibus conversabantur et cum effeminatis sacrificabant. Et populus non intelligens Propterea fornicabuntur filiae vestrae, et sponsae vestrae moechabuntur, et non visitabo 41 super filias vestras cum fuerint fornicatae, et super sponsas vestras cum adulteraverint: quoniam ipsi cum meretricibus miscebantur: et cum initiatis immolabant, et populus non intelligens adhaerebat meretrici. Verbum CADESOTH  , ωρισμένων interpretati sunt, nos effeminatos vertimus, ut sensum verbi nostrorum auribus panderemus. Hi sunt quos hodie Romae, matri, non deorum, sed daemoniorum servientes, Gallos vocant, eo quod de hac gente Romani truncatos libidine, in honorem Atys quem eunuchum dea meretrix fecerat sacerdotes illius manciparint. Propterea autem Gallorum gentis homines effeminantur, ut qui urbem Romanam ceperant, hac feriantur ignominia. Istiusmodi idololatria erat in Israel, colentibus maxime feminis Be
Abbreviated transcription (Latin):
nebel uini.lax. transtuler̃t. quod penitꝰ iN
hebraico ñ habet᷑. Et possumus dicere. in nebel
uni. hoc est mensura plena atq ꝑfecta in ebri¬
atam ad ulterã &e plenis afflictam esse suppli.¬
ciis. Unde & ieremias. calicem meri ꝓpinat
gentib & ierłm. Uir quoq sedet inmo ex¬
pectat. adulterȩ poenitentiam. ut postquam
plenitudo gentiũ subintrarit. & nouissimus
crediderit isrł. ita ut qui fuerat caput uer.¬
tatur in caudã. & cauda uertat᷑ in caput:
tunc fiat unus grex & unus pastor.

Expanded text:
nebel vini Septuaginta transtulerunt, quod penitus in nebel vini Septuaginta transtulerunt, quod penitus in Hebraico non habetur. Et possumus dicere, in nebel vini, hoc est, mensura plena atque perfecta inebriatam adulteram, et plenis afflictam esse suppliciis. Unde et Jeremias calicem meri propinat gentibus et Jerusalem . Vir quoque sedet, immo exspectat adulterae poenitentiam, ut postquam plenitudo gentium subintraverit , et novissimus crediderit Israel, ita ut qui fuerat caput, vertatur in caudam , et cauda vertatur in caput, tunc fiat unus grex et unus pastor.
Abbreviated transcription (Latin):
pascitur & auiro aliena est. utrunq in mer.¬
cede accipat testamentũ. explanare non
possunt. Quadragesimo quinto die ad montẽ
syna ꝑuenit popłs. statim altero prȩcipit᷑¬
die ut scĩficent᷑ a coitu feminarũ ꝑ triduũ
& se prȩparent ad accipiendã legẽ dĩ.
moyses ascendit inmontẽ. & decalogum¬
aduentum dnĩ saluatoris. & uiri sui expe¬
ctat aduentum. Qđq dr̃. non fornicabe¬
ris & non eris uiro: hoc ostendit qͦd inte¬
rim modo idolis non seruiat nec tamen
habeat dm̃. sed &e amatorib &e uro
spoliata sit. Et quia uirum non habet: non
uescitur cibo hominum frumento & legumine
sed hordeo irrationabilium umentorũ. rumi.¬
nans uilitatẽ litterȩ quȩ int̾ficit. & non habens
sp̃m uiuificantẽ. Unde & in lege mulier quȩ
a marito accusatur adulterii. in potione.
non est intelligentia: equorũ atq mulorum
sustentatur alim̃tis. Pro dimidio choro ordei.

Expanded text:
pascitur, et a viro aliena est, utrumque in merpascitur, et a viro aliena est, utrumque in mercedem accipiat Testamentum, explanare non possunt. Quadragesimo quinto die ad montem Sina pervenit populus, statimque altero die ut sanctificentur 31 a coitu feminarum per triduum, et se praeparent ad accipiendam legem Dei, Moyses ascendit in montem, et decalogumadventum Domini Salvatoris, et viri sui exspectat adventum. Quodque dicit: Non fornicaberis, et non eris viro, hoc ostendit quod interim modo idolis non serviat, nec tamen habeat Deum; sed et amatoribus et viro spoliata sit. Et quia virum non habet, non vescitur cibo hominum, frumento et legumine, sed hordeo irrationabilium jumentorum, ruminans vilitatem litterae, quae interficit, et non habens spiritum vivificantem. Unde et in lege mulier, quae a marito accusatur adulterii, in potione ἐnon est intelligentia , equorum atque mulorum sustentatur alimentis. Pro dimidio coro hordei,
Abbreviated transcription (Latin):
desistat. nec passim cȩteris copuletur. Fõdit᷑
etiã siue conducit᷑ choro hordei & dimidio
cede suscepta : audit a dño. Dies multos ex
beris. & non eris uiro. Hoc est nec aluis ama-¬
torib turpit̾ te ꝓstitues. nec mͥ uiro a quo
conducta es legitime conuingeris. Ac ne pu-¬
tes factam tibi inuiriã. quia dixi. expectab̾
nie: par pari referam. Et ego ex pectabo te.
Quinta decima die illucescente mensis nisan
ꝑcussa sunt ȩgyptiorum pͥmogenita. &
isrłis de egypto eductus est popłs. ac inserui¬
tutẽ dĩ mercede conductus. Deniq ꝓ primo.¬
genitis isrł quȩ plagam non sensere cominu-¬
nem quinos argenti accepit siclos. qui intẽ¬
pli donaria conferuntur. Pleriq nr̃orum.
quindecim adebdomadẽ legis & ogdõadem
referunt euangłii. idest sabbatũ & diẽ resur¬
rectionis. quo exercetur circuncisio spualis.
Sed quomodo adultera mulier quȩ hordeo

Expanded text:
desistat, nec passim caeteris copuletur. Foditur desistat, nec passim caeteris copuletur. Foditur etiam, sive conducitur coro hordei, et dimidio cede suscepta, audivit a Dberis, et non eris viro. » Hoc est: nec amatoribus turpiter te prostitues, nec mihi viro a quo conducta es legitimo contes factam tibi injuriam, quia dixi exspectabis me, par pari referam, et ego exspectabo te. Quinta decima die illucescente mensis Nisan percussa sunt Aegyptiorum primogenita, et Israelis de Aegypto eductus est populus, ac in servitutem Dei mercede conductus . Denique pro primogenitis Israel quae plagam non sensere communem, quinos argenti accipe siclos , qui in templi donaria conferuntur. Plerique nostrorum quindecim, ad hebdomadam Legis, et ogdoadem referunt Evangelii, id est, sabbatum, et diem resurrectionis, quo exercetur circumcisio spiritualis. Sed quomodo adultera mulier quae hordeo
Abbreviated transcription (Latin):
hebreo scriptum est. omer. qđ om̃s int̾¬
pretes absque. Lamr. chorum int̾ pretati
sunt sermone greco & maxime palestino.
qui habet. xair. modios. & ꝓnebel iuni
in hebreo legitur. Le t echseorim. quod
dei transtulerunt. idest mediã partem
chori. quȩ facit .xu. modios. Qdq iungit᷑
iueditione uulgata. neq eris alteri uiro:
alteri in hebraico ñ habetur. sed simpliciter
ñ eris uiro. Si enĩ ponatur alteri: subaudit
quod a suo habeatur uiro. Quando autẽ
absolute dr̃. ñ eris uiro: intelligimꝰ qđ
nulli uingatur omĩno. &e absq cõrtu mari¬
tali sit. Mensurã aut̃ chori. & in
e zechihel legimus & in euangłio. Fodit
itaq eam sibi idest adulteram siue conduxit
quindecim argenteis. Quando dicit fodi :
ostendit uineam quȩ a dño plantata est & in
multis locis ponitur scripturarum. signifi.¬
cans popłm iudeorũ. Si aut̃ legerimꝰ conduxi.
adulterȩ precium est. non ut cũm ꝓpħa dor.¬
miat. sed ut contenta mercede sua adulterare

Expanded text:
Hebraico scriptum est OMER  , quod omnes interpretes, absque LXX, corum interpretati sunt, sermone Graeco et maxime Palaestino, qui habet triginta modios. Et pro nebel vini, in Hebraico legitur LETHECH SEORIM   30 quod dei transtulerunt, id est, mediam partem cori, quae facit quindecim modios. Quodque jungitur in editione Vulgata: Neque eris alteri viro: alteri in Hebraico non habetur, sed simpliciter, non eris viro. Si enim ponatur alteri, subauditur quod a suo habeatur viro. Quando autem absolute dicitur, non eris viro, intelligimus quod nulli jungatur omnino, et absque coitu maritali sit. Mensuram autem cori in Ezechiel legimus , et in Evangelio . Fodit itaque eam sibi, id est, adulteram, sive conduxit quindecim argenteis. Quando dicit, fodi, ostendit vineam, quae a Domino plantata est, et in multis locis ponitur Scripturarum, significans populum Judaeorum. Sin autem legerimus, conduxi, adulterae pretium est, non ut cum propheta dormiat; sed ut contenta mercede sua, adulterare
Abbreviated transcription (Latin):
antiquȩ gr̃ȩ possidentes. aridi sunt & ue¬
teri siccitate marcentes. Unde ꝓuinacus
quod hebraice dicitur. asise. aquila inter¬
pretatus est. tiaͣ. Luͦ iaͣ. idest uetera.
symmachus a Ecapͣ rioic. idest steriles.
Et nonsolũ uinacia sunt sed & uetera uinacia.
ut antiqua delicta testentur. Et notandum
qđ hȩc adultera p̾sens tempus significet
expectat salutem & aꝑit ianuam poenitentib.
& nichilo minus illi res inutiles ament.
somnia diligentes. & nequaquã uuas habe.¬
ant & uinum &e plena musto torcularia.
sed uetera uinacia quȩ ꝓiecta sunt. Pro poe.¬
matib quȩ .lxx. transtulerunt & comedunt᷑
cum uuis passis siue uinaciis placentas
latine possumus dicere. uel crustula quȩ
idolis offeruntur. & grece appellantur¬
tia Acuͦ NA. Filii aut̃ isrł in pͣsenti loco
duodecim uocantur trib. supra uͦ decẽ quȩ
erant in samaria. & possidebant metropolim
iez rahel. Et fodi eam mͥ quindecun

Expanded text:
antiquae gratiae possidentes, aridi sunt, et veantiquae gratiae possidentes, aridi sunt, et veteri siccitate marcentes. Unde pro vinaciis, quod Hebraice dicitur, ASISE  . Aquila interpretatus est παλαιὰ, id est, vetera. Symmachus ἀκάρπους, id est, steriles: et non solum vinacia sunt, sed et vetera vinacia, ut antiqua delicta testentur. Et notandum quia haec adultera praesens tempus significet o, qui omnium expectat salutem, et aperit januam poenitentibus, et nihilominus illi res inutiles amant, somnia diligentes, et nequaquam uvas habeant et vinum et plena musto torcularia, sed vetera vinacia quae projecta sunt. Pro pemmatibus quae LXX transtulerunt, et comeduntur cum uvis passis, sive vinaciis, placentas Latine possumus dicere, vel crustula, quae idolis offeruntur, et Graece appellantur πόπανα. Filii autem Israel in praesenti loco duodecim vocantur tribus; supra vero decem quae erant in Samaria, et possidebant metropolim, Jezrael.
Abbreviated transcription (Latin):
tribuum uel totius iudaici popłi fornican¬¬
ti ꝓpha coniungitur. & abiectos filios atq
cruciatos tandem recipit insalutem. Hio
iubetur ut ad huc diligat adulterã mulie¬
rem. Quando dr̃ adhucꝰ: ostendit qͦd prius
amauerit fornicariam. Quȩ adultera uel
diligat ipsa mala. uł diligat᷑ abamico &
ꝓximo. Re. enim uerbũ hebraicũ. uel ma.¬
lum legitur uel amicus. & ne putemus
dilectionẽ ꝓpħȩ in adulteram aliud quid
significare quã dilectionẽ dĩ in filios isrł:
intulit. Sicut diligit dñs filios isrł. Ergo
quod ꝓpħa diligitꝰ adulteram. & tam̃ ñ ei
matrimonio copulat᷑ nec fornicatione
coniungitur. sed tantũ diligit delinquen.¬
tem: typus dĩ est qui filios urł pessimos
diligit. Qui cum diligant᷑ a dño. ad deos
alienos idolaq respicunt. & diligunt uina¬
cia uuarum quȩ uinum non habent &
pristinam grãm ꝑdiderunt. Sicut demoneᷤ
qui lapsi de propria dignitate & nichil

Expanded text:
tribuum, vel totius Judaici populi fornicantribuum, vel totius Judaici populi fornicantis, propheta conjungitur, et abjectos filios atque cruciatos tandem recepit in salutem: hic jubetur ut adhuc diligat adulteram mulierem. Quando dicitur, adhuc, ostendit quia prius amaverit fornicariam: quae adultera, vel diligat illa mala, 29 vel diligatur ab amico et proximo: RE   enim verbum Hebraicum, vel malum legitur, vel amicus. Et ne putemus dilectionem prophetae in adulteram, aliud quid significare quam Dei dilectionem in filios Israel, intulit: sicut diligit Dominus filios Israel. Ergo quia propheta diligit adulteram, et tamen non ei matrimonio copulatur, nec fornicatione conjungitur, sed tantum diligit delinquentem, typus Dei est, qui filios Israel pessimos diligit, qui cum diligantur a Domino, ad deos alienos idolaque respiciunt, et diligunt vinacia uvarum, quae vina non habent, et pristinam gratiam perdiderunt, sicut daemones qui lapsi de propria dignitate, et nihil
Abbreviated transcription (Latin):
erat. & uocatum popłm dĩ qui prius non
popłs m̃s uocabatur. Ex quo ꝑspicimus. posse
uniuersa quȩ dicta sunt referri & ad decem
trib quȩ isrł uocantur. & sub nomine me.¬
retricis tres liberos ediderunt: & adominẽ
gentem udaici nominis. De exauditione
cęli &e terrȩ & frumenti & uini & olei & ie-¬
trahel. hoc quidam sentiunt. qͦd post quam
xp̃c aduenerit omĩa suo currant ordine.
& utilitati hominum cuncta deseruiat crea.¬
tura. ut abinitio condita est. Quȩ omĩa udei
& nr̃i uidaitantes. post anti xp̃m in fine
mundi corporalit̾ prȩstolantur.
t dixit dñs ad me. Adhuc uade. dilige
mulierem dilectã amico & adulteram. sic̃
diligit dñs filios isrł. & ipsi respectant ad
Lxx. Et dixit dñs adme. Adhuc uade᷑ dili¬
ge mulierem diligentẽ mala & adulterã
sicut diligit dñs filios isrł. & ipsi respici.¬
unt ad deos alienos. & amant coctiones cũ
uinaciis. Priori mulieri in typum decem

Expanded text:
erat, et vocatum populum Dei, qui prius, non erat, et vocatum populum Dei, qui prius, non populus vocabatur. Ex quo prospicimus posse universa quae dicta sunt referri et ad decem tribus quae Israel vocantur, et sub nomine meretricis tres liberos ediderunt, et ad omnem gentem Judaici nominis. De exauditione coeli et terrae, et frumenti, vini, et olei, et Jezrael, hoc quidam sentiunt, quia postquam Christus advenerit, omnia suo currant ordine, et utilitati hominum cuncta deserviat creatura, ut ab initio condita est. Quae omnia Judaei et nostri Judaizantes post Antichristum in fine mundi corporaliter praestolantur. Et dixit Dominus ad me: Adhuc vade, dilige mulierem dilectam amico et adulteram, sicut diligit Dominus filios Israel, et ipsi respectant VuLXX: Et dixit Dominus ad me: Adhuc vade et dilige mulierem diligentem mala et adulteram, sicut diligit Dominus filios Israel: et ipsi respiciunt ad deos alienos, et amant coctiones cum vinaciis. Priori mulieri in typum decem
Abbreviated transcription (Latin):
Sce dicam ñ popło meo. popłs m̃s es tu. & ipse¬
I dicet. dñs ds̃ m̃s es tu. In die illa &e in illo
tempore quando te mͥ in fide despondero.
&e cognoueris quod ego sum dñs: exaudiam
celos qui enarrant głam dĩ. & cęli exaudi¬
ent t̾ram ut eam cęlesti pluuia irrigent.
& t̾ra de qua orta est ueritas. & incuius
agrum pat̾ familias egreditur ut seminet
semen suũ. exaudiet triticũ & uinũ & oleũ
de quib supra diximus. Et hȩc omĩa exau¬
dient iez ra hel idest semen dĩ. ut intelligat᷑
omĩum rerũ abundantia atq fertilitas
semen seminatur in t̾ra ut multiplices
fructus afferat. centenariũ. sex agenariũ
& tricenarium. & illa meretrix quȩ deo
fuerat copulata & tres ediderat liberos.
duos masculos & unam feminã. pͥmum
iet rahel. scđam absq miscđia. tercium
ñ popłs m̃s: uideat ꝓpt̃ semen dĩ mutata
esse rerum uocabula. & in xp̃i fide con¬
secutam miscdiam quȩ absq miscdia

Expanded text:
 dicam non populo meo, populus meus es tu: et ipse dicet, Dominus Deus meus es tu. In die illa et in illo tempore, quando te mihi in fide despondero, et cognoveris quod ego sim Dominus, exaudiam coelos, qui enarrant gloriam Dei , et coeli exaudient terram, ut eam coelesti pluvia 28 irrigent, et terra, de qua orta est veritas , et in cujus agrum paterfamilias egreditur, ut seminet semen suum exaudiet triticum et vinum et oleum, de quibus supra diximus, et haec omnia exaudient Jezrael, id est, semen Dei, ut intelligatur omnium rerum abundantia atque fertilitas semen seminatur in terra, ut multiplices fructus afferat, centenarium, sexagenarium, et tricenarium . Et illa meretrix, quae Deo fuerat copulata, et tres ediderat liberos, duos masculos, et unam feminam; primum Jezrael, secundam, absque misericordia; tertium, non populus meus, videat propter semen Dei mutata esse rerum vocabula, et in Christi fide consecutam misericordiam, quae absque misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
quam creatori. qui est benedictus in secula.
am̃. Ut autẽ sciamus uisitationẽ quasi uulne¬
ratorũ & languentiũ ideo inferri a dõ. ut
ueluti cauterio & amarissimis potionib
recipiant sanitatẽ & morbis careant: ꝑ
ꝓpħam loquentẽ audiamꝰ diñ. Uisitabo
in uirga iniquitates eorũ. & in uerberib
peccata eorũ. miscdiã autẽ meã ñ disꝑgã
ab eo. Qui gͥ amat᷑. corripit᷑. Qui neglegit᷑.
suis peccatis dimittitur. Tantusq fuit nu¬
merus fornicantium inisrł: ut cesset ul.¬
tio desꝑans emendationẽ. Quid enĩ turpius.
quam uiros meretricũ cultui copulari.
ae cum effeminatis immolare hostias libidi
bit meretrici: hoc significat᷑ qđ uapulet
in captiuitate & diuersis afficiatur pla.¬
gis. ut ꝑdolorem recipiat disciplinam
in errore genuerunt. & suis dogmatib
desponsarunt. Istuismodi in digni sunt
correptione dĩ. qm̃ omĩs eors cultus for¬
nicatio est. & turpes turpib cõmiscentur.
& ꝓpt̾ea uapulabunt. ut aliquando

Expanded text:
qui est benedictus in saecula. Amen. Ut autem sciamus, visitationem quasi vulneratorum et languentium ideo inferri a Deo, ut veluti cauterio et amarissimis potionibus recipiant sanitatem, et morbis careant, per prophetam loquentem audiamus Dominum: Visitabo in virga iniquitates eorum, et in verberibus peccata eorum: misericordiam autem meam non dispergam ab eo . Qui igitur amatur, corripitur: qui negligitur, suis peccatis dimittitur. Tantusque fuit numerus fornicatorum Israel, ut cesset ultio, desperans emendationem. 43 Quid enim turpius quam viros meretricum cultui copulari, et cum effeminatis immolare hostias libidinhaerebat meretrici, hoc significat quod vapulet in captivitate, et diversis afficiatur plagis, ut per dolorem recipiat disciplinam.in errore genuerunt, et suis dogmatibus desponsarunt. Istiusmodi indigni sunt correptione Dei: quoniam omnis eorum cultus fornicatio est, et turpes turpibus commiscentur, et propterea vapulabunt, ut aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
& uictimas declinastis in ꝑfundum. Lax.
Audite hȩc sacerdotes. & attendite domus
isrł. & domus regis aurib ꝑcipite. Aduos
enim est iudicium. quia laqueus facti estis
speculationi. & sicut rete ex pansum suꝑ
tabyrium. quod qui capiunt uenationem
confixerunt. Sacerdotes detẽ tribuum
adiudicium uocant᷑. & reges. ñ quosacer.¬
dotes sint de tribuleui. sea quo sacerdotes¬
uocentur a populo. Unde & sacerdotes

Expanded text:
X: Audite haec, sacerdotes, et attendite domus Israel, et domus regis, auribus percipite, ad vos enim est judicium, quia laqueus facti estis speculationi, et sicut rete expansum super Itabyrium, quod qui capiunt, venationem confixerunt. Sacerdotes decem tribuum ad judicium vocantur, et reges, non quod sacerdotes sint de tribu Levi, sed quod sacerdotesocentur a populo. Unde et sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
idest putei mei. Quos puteos fodit abrahã.
cysternam hoc int̃ est. qđ puteus ꝑ petuas
aquas habet &e de uiuo fonte manantes.
cysterna quȩ refrigerat aquas suas. ext̃¬
nas &e aduenticias possidet. Unde ꝑ ꝓpħam¬
loquitur ds̃. Me dereliquerunt fonte aquȩ
uiuȩ. & foderunt sibi cysternas quȩ aquas
non ualent continere. De hoc fonte ad dm̃
psalmista ꝓclamat. Apud te est fons uitȩ.
& in lumine tuo uidebimus lumen. Unde
quidã putant beeri int̾pretari lumen meũ.
sed suꝑior uera translatio est.
n dieb otiȩ. ioathan. achaz. e techie
regum uida. & indieb ieroboam filii ioas
regis isrł. Lxx. similit̃. Atarias qui uocat᷑¬
& ot ias de stirpe dauid regnauit in ierłm
suꝑ duas tribus quȩ appellabant᷑ iuda. an.¬
nis quinquaginta duob. Cui successit in
regnum filius eius ioathan. qui &e ipse regna¬
uit annis sedecim. Post quem. filius eius achat
regnauit annis fimmilit̾ sedetim. Cuius anno¬

Expanded text:
id est, putei mei, quos puteos fodit Abraham, id est, putei mei, quos puteos fodit Abraham, id est, cisternam, hoc interest, quod puteus perpetuas aquas habet, et de vivo fonte manantes. Cisterna, quae refrigerat, aquas suas externas et adventitias possidet. Unde ploquitur Deus: Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi cisternas, quae aquas non valent continere . De hoc fonte ad Deum psalmista proclamat: Apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . Unde quidam putant Beeri, interpretari, lumen meum; sed superior vera translatio est. In diebus Oziae, Joathan, Achaz, Ezechiae regum Juda; et in diebus Jeroboam filii Joas regis Israel. LXX similiter. Azarias, qui vocatur et Ozias, de stirpe David regnavit in Jerusalem super duas tribus, quae appellabantur Juda, annis quinquaginta duobus, cui successit in regnum filius ejus Joatham, qui et ipse regnavit annis sedecim: post quem filius ejus Achaz regnavit annis similiter sedecim. Post A
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut ꝓphȩ uerba ponentes. ea quȩ scripta
ꝓpħam quoq dm̃ faceret. saluatore dicente.
Si illos dix̃ deos ad quos sermo dĩ factus est
e non potest solui scriptura: quẽ pat̾ scifica¬
uit &e misit in mundum uos dicitis blasphe¬
mas. quia dixi. filius dĩ sum: Ut quomo.¬
do ds deos facit & stat insynagoga deors
in medio aut̃ deos diuidicat. & cum ipse
sit uerũ limen qđ illuminat omnẽ homi
nem uenientẽ in hunc mundũ ad apłos lo¬
quitur. uos estis lux huius mundi: sic ce
ipse saluator ꝓpħam suum faciat saluato.¬
rẽ. Osee enĩ. in lingua nr̃a saluator sonat.
Quod nomen habuit etiam iosue filius nim.
ante quã ei adõ uocabulũ mutaret᷑. Non
enim ut male in grecis codicib legitur &
latinis. ause dictus est qđ nichil omĩno
intelligitur. sed osee idest saluator. Et addi¬
tum est eiꝰ nomini dñs. ut saluator dñi
diceretur. Iste gͦ saluator filius est beeri.

Expanded text:
est ut prophetae verba ponentes, ea quae scripta est ut prophetae verba ponentes, ea quae scripta prophetam quoque Deum faceret, Salvatore dicente: Si illos dixit deos, ad quos sermo Dei factus est, et non potest solvi Scriptura: Quem Pater sanctificavit et misit in mundum, vos dicitis, blasphemas: quia dixi, filius Dei sum . Ut quomodo Deus deos facit, et stat in syngoga deorum, in medio autem deos dijudicat ; et cum ipse sit verum lumnem venientem in hunc mundum , ad apostolos loquitur: Vos estis lux mundi , sic et ipse Salvator prophetam suum faciat salvatorem. Osee enim, in lingua nostra, salvatorem sonat: quod nomen habuit etiam Josue filius Nun , antequam ei a Deo vocabulum mutaretur. Non enim ut male in Graecis codicibus legitur et Latinis Ause dictus est, quod nihil omnino intelligitur; sed Osee, id est, salvator; et additum est ejus nomini Dominus, ut salvator Domini diceretur. Iste ergo salvator filius est Beeri,
Abbreviated transcription (Latin):
origenes non fecerat ipse complerce. scri.¬
beretq in osee cõmentarios. Qui tres libro¬
ad me. me petente dictauit. Quinq quoq
alios in tachariam. Nam &e inipsũ duo
tantum origenes scripsit uolumina. uix
terciam partem a principio libri usq ad
uisionem quadrigarũ edisserens. Hȩc dico.
ut noueris quos in ꝓpħȩ huius campo liabu¬
erim prȩcursores. Quos tamen. ut simplicit̃
&e non suꝑbe sicut quidam meorũ amicorũ
semꝑ insibilat tuȩ prudentiȩ fatear. ñ in
omĩb sum secutus. ut uidex potius oꝑis eoꝵ
quam interpres existerẽ. dicerẽq quid michi
uderetur in singulis. aꝰ ab hebreorũ magi¬
stris uia uno & altero didicerun. Quorũ
& apud ipsos iam rara auis est. dum om̃s de.¬
litis student & pecuniis & inagis uentris
quam pectoris curã gerunt. & in hoc se doctos
arbitrantur. si in tabernis medicorũ de cun¬
Ctoꝵ oꝑib detrahant. Sed iam tempus

Expanded text:
Origenes non fecerat, ipse compleret, et scriOrigenes non fecerat, ipse compleret, et scriberet in Osee Commentarios: qui tres libros, me petente, dictavit, quinque quoque alios in Zachariam. Nam et in ipsum duo tantum Origenes scripsit volumina, vix tertiam partem a principio libri usque ad visionem quadrigarum edisserens. Haec dico, ut noveris quos in Prophetae hujus campo habuerim praecursores: quos tamen ut simpliciter et non superbe sicut quidam meorum amicorum semper insibilet tuae prudentiae fatear, non in omnibus sum secutus; ut judex potius operis eorum quam interpres existerem, diceremque quid mihi videretur in singulis, et quid ab Hebraeorum magistris vix uno et altero acceperim. Quorum et apud ipsos jam rara avis est, dum omnes deliciis student et pecuniis, et magis ventris quam pectoris curam gerunt, et in hoc se doctos arbitrantur, si in tabernis medicorum de cunctorum operibus detrahant. Sed jam tempus
Abbreviated transcription (Latin):
scriberce. Qui liber uenit in manus nr̃as.
Sed &e ipse. ꝓnimia breuitate ad ꝑfectã intel.¬
ligentiam lectorẽ ducere non potest. Orige¬
nes paruum de hoc ꝓpħa scripsit libellum
hoc est quare appellatur in osee ephraim.
uolens ostendere quȩcunq contra eũ dñr
adhereticorũ referenda psonã. & aliud
lidiume qͥa oe capite careat &e fine. Pieru
quoq legi tractatum longissimũ. quẽ in
exordium huius ꝓpħȩ die uigiliarũ dnĩcȩ
passionis ex polito & diserto sermone ꝓfu¬
dit Et eusebius cesariensis in octauo decimo
quȩdam de osee ꝓpħa disputat. Unde
ante annos circiter .xx. & duos. cum roga¬
tu scẽ & uenerabilis socrus immo matris
tuȩ paulȩ. illud enĩ nom̃ carnis. hoc sp̃s
est. quȩ monasteriorũ & scripturarũ semꝑ
amore flagrauit. essẽ alexandriȩ: uidi di¬
dimum &e eũ frequent̃ audiui. uirũ sui
temporis eruditissimum. rogauiq ut qđ

Expanded text:
scriberet: qui liber venit in nostras manus; scriberet: qui liber venit in nostras manus; sed et ipse nimia brevitate ad perfectam intelligentiam lectorem ducere non potest. Origenes parvum de hoc propheta scripsit libellum, hoc est, quare appellatur in Osee Ephraim, volens ostendere quaecumque contra eum dicuntur, ad haereticorum referenda personam. Et aliud ν, quod et capite careat et fine. Pierii quoque legi tractatum longissimum, quem in exordio hujus prophetae die vigilarium Dominicae passionis extemporali et diserto sermone profudit. Et Eusebius Caesariensis in octavo decimo quaedam de Osee propheta disputat. Unde ante annos circiter viginti duos, cum rogatu sanctae et venerabilis socrus, immo matris tuae Paulae illud enim nomen carnis, hoc spiritus est: quae monasteriorum et Scripturarum semper amore flagravit essem Alexandriae, vidi Didymum, et eum frequenter audivi, virum sui temporis eruditissimum, rogavique eum, ut quod
Abbreviated transcription (Latin):
capitur. & reductus ad principes quasi ꝓditor
uerberatus in carcerem mittitur: Si illud in
typo. quia fieri non potuit: gͦ & hoc intypo
quia si fiat turpissimum est. Sed respondebis.
Dõ iubente: nichil turpe est. Et nos dicemus.
Nichil ds̃ prȩcipit. nisi qđ honestum est. nec
uibendo turpia. facit honesta quȩ turpia st̃.
Sed quia scimus nichil dm̃ uelle nisi qͦd hone¬
stum est. hoc prȩcipit qͦd honestum est.
Hȩc in principio ꝓlixius sum locutus ut difficil¬
limam primũ soluerẽ quęstionẽ & oppositũ
in ipso exitu scopulum dĩ auxilio prȩt̃gredi¬
ens ad tuta decurrerẽ. Cȩterũ non ignoro
pammachi carissime a multis ȩccłasticis
p̃tmissam questionẽ. & qui exponere sunt
conati. Apud grecos repperi apollinarẽ laodi¬
cenum. qui cum in adolescentia sua breues
& inhunc & alios ꝓpħas commentario los
reliquisset. tangens magis sensus quã expli¬
cans: rogatus est postea ut in osee plenuis

Expanded text:
capitur  Al. captus, et reductus ad principes, quasi proditor capitur  Al. captus, et reductus ad principes, quasi proditor verberatus in carcerem mittitur. Si illud in typo, quia fieri non potuit: ergo et hoc in typo, quia si fiat, turpissimum est. Sed respondebis, Deo jubente, nihil turpe est: et nos dicimus, nihil Deus praecipit nisi quod honestum est, nec jubendo turpia, facit honesta quae turpia sunt. Sed quia scimus nihil Deum velle nisi quod honestum est, hoc praecepit quod honestum est. Haec in principio prolixius sum locutus, ut difficillimam primum solverem quaestionem, et obsitum in ipso exitu scopulum Dei auxilio praetergrediens, ad tuta decurrerem. Caeterum non ignoro, Pammachi charissime, a multis Ecclesiasticis praetermissam: et qui exponere sunt conati, apud Graecos reperi Apollinarem Laodicenum, qui cum in adolescentia sua breves et in hunc et in alios prophetas commentariolos reliquisset, tangens magis sensus, quam explicans, rogatus est postea, ut in Osee plenius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥpħarũ assimilatus sũ. Ut quicquid ꝓpħȩ
iubentur oꝑari: ad meam referatur simili¬
tudinem. Cuius uxor ȩthiopissa est. con¬
tra quam a aron & maria carnale sacer-¬
dotium iudeorum & ꝓphetia litterȩ
seruiens mussitant & offendunt dñm. Quȩ
dicit in cantico canticorum. Fusca sum &
formosa filiȩ ierłm. Alioquin si omĩa que
prȩcipiunt᷑ ob causas ut in similitudine
fiant. uere facta contendimꝰ gͦ & ieremias
accinctus lumbari uestimento muliebri.
ꝑ innumeras nationes & assyrios atq
chaldeos gentes inimicissimas udeorum
uit ad euphraten ut ibi absconderet lum¬
bare suum. & post multa tempora reuersus
inuenit illud computruisse. qđ nullo esset
usui aptum. Quomodo exire poterat & ire
tam longe obsessa ierłm. ex tructis ꝑcircũitũ
munitionib. fossa. uallo atq castelsis. qui cũ
semel ad anathor uiculum suum in t̾cio ab
urbe situm miliario uoluisset exire. in porta

Expanded text:
prophetarum assimilatus sum ; ut quidquid prophetae prophetarum assimilatus sum ; ut quidquid prophetae jubentur operari, ad meam referatur similitudinem. Cujus uxor Aethiopissa est, contra quam Aaron et Maria, carnale sacerdotium Judaeorum, et prophetia litterae serviens, mussitant et offendunt Deum : quae dicit in Cantico Canticorum: Fusca sum et formosa, filiae Jerusalem . Alioquin si omnia quae praecipiuntur ob causas, ut in similitudinem fiant, vere facta contendimus: ergo et Jeremias accinctus lumbari, vestimento muliebri, inter innumerabiles nationes et Assyrios atque Chaldeos, gentes inimicissimas Judaeorum, ivit ad Euphratem, ut ibi absconderet lumbare suum, et post multa tempora reversus, invenit illud computruisse quod nulli esset usui . Quomodo exire poterat, et ire tam longe obsessa Jerusalem, exstructis per circuitum munitionibus, fossa, vallo, atque castellis? Qui cum semel ad Anatoth viculum suum in tertio milliario ab urbe situm voluisset exire, in porta
Abbreviated transcription (Latin):
aliud quid & non ad eccłam esse referendũ:
dat nobis occasionẽ intelligentiȩ. & magnȩ
fidei magna p̃mia reꝑmit̾tit dicens. Amen
dico uobis. ubicunq p̃dicatum fuerit hoc
de qua loquitur dñs ad uideos. Am̃ dico
uobis. meretrices & publicani pͣcedent
uos in regnum dĩ. Uos enĩ missum aduos
filium patris familiȩ & dñm uineȩ qui
plantauit eam suscipe noluistis. istã mere.¬
trix exploratores meos duos fortissimos
iuuenes quorũ alterũ incircuncisionẽ misi.
alterum ad gentes humane suscepit. abscon¬
dit studiose. leuauit intectũ. opuit lini
stipula. quȩ cęsa ꝑsecutionib &e lota in ba¬
ptismate mutat colorem. & de tetro in al.¬
bum uercitur. Nec mirũ si infigura dñi
saluatoris & eccłȩ de peccatoribꝰ congrega¬
tȩ hȩc facta memoremꝰ: cum ipse dñs in
hoc eodem ꝓpħa dicat. loquar ad ꝓpħas.¬
Ego uisiones multiplicaui. & in manib

Expanded text:
aadat nobis occasionem intelligentiae, et magnae fidei praemia repromittit ei dicens: Amen, amen dico vobis, ubicunque praedicatum fuerit hoc de qua loquitur Dominus ad Judaeos: Amen dico vobis, meretrices et publicani praecedent vos in regno Dei . Vos enim missum ad vos Filium patris familiae et Dominum vineae, qui plantavit eam, suscipere noluistis. Ista meretrix exploratores meos duos fortissimos juvenes, quorum alterum in circumcisionem misi, alterum ad gentes, humanitate suscepit, abscondit studio, levavit in tectum, operuit lini stipula . Quae caesa persecutionibus, et lota in baptismate, immutat colorem, et de tetro in album vertitur. Nec mirum si in figura Domini Salvatoris, et Ecclesiae de peccatoribus congregatae, haec facta memoremus, cum ipse in hoc eodem dicat propheta: Loquar ad pego visiones multiplicavi, et in manibus
Abbreviated transcription (Latin):
rarit. qui ruth moabitem penna pallii sui
oꝑiens. & iacentẽ ad pedes ad caput euangłu
transtulit. Quid causȩ sit. ut cum dauiꝗꝰ
tot habuerit uxores. nullum alium regni
sui fecerit successorem nisi eum qui¬
de bethsabee ꝓcreatus est. ut nonsolum me.¬
retrices. sed etiam adulterȩ dõ placere uide¬
antur. Unde & in hoc ipso ꝓpħa legimus. qđ
iunctus primum meretrici scđo ad ulterȩ
copuletur. dicente adeum dño. Ad huc uade.
dilige mulierem dilectam amico siue dili¬
gentem mala. & adulteram. Hȩc est mulier
meretrix & adultera quȩ in euangłio pedes
dnĩ lauit lacrimis. crine detersit. & conuer.¬
sionis suȩ honorauit unguento. Indignanti.¬
busq discipłis & maxime ꝓditore quod non
fuisset uenditum. & precium illius in ali¬
menta pauꝑum distributũ: respondit dñs.
Quid molesti estis mulieri: Opus bonum
putaremus leue esse qͦd fecerat. & nardum
pisticum idest unguentũ fidelissimũ ad

Expanded text:
rarit, qui Ruth Moabiten pinna pallii sui rarit, qui Ruth Moabiten pinna pallii sui operiens, et jacentem ad pedes, ad caput Evangelii transtulerit . Quid causae sit ut cum David tot habuerit uxores, nullum alium regni sui fecerit successorem nisi eum quide Bethsabee procreatus est : ut non solum meretrices, sed etiam adulterae Deo placere videantur. Unde et in hoc ipso propheta legimus, quod junctus primum meretrici, secundo adulterae copuletur, dicente ad eum Domino: Adhuc vade, dilige mulierem dilectam amico , sive diligentem mala  meretrix et adultera, quae in Evangelio pedes Domini lacrymis lavit, crine detersit, et confessionis suae honoravit unguento, indignantibusque discipulis, et maxime proditore, quod non fuisset venditum, et pretium illius in alimenta pauperum distributum, Dominus respondit: Quid molesti estis mulieri, opus bonum putaremus leve esse quod fecerat, et nardum pisticum, id est, unguentum fidelissimum, ad
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens & intelliget ista. intelligens &
cognoscet ea: Unde & nobis dicendũ est
cum dauid. Reuela oculos meos. & considera¬
bo mirabilia de lege tua. Ut introducat
nos rex incubiculum suum. & uelamen
quod ante oculos moysi positũ fuit in le-¬
ctione ueteris testamenti. tollat a nobis.
Statim enim ut locutus est dñs. pat̾ in manꝰ
tuas commendo sp̃m meum. & hec dicens
expirauit: uelum templi scissum est. & om¬
nia iudeorum secreta patuerunt. & fons qͥ
mare solitudinis. & uerus heliseus aquas
steriles atq mortiferas sapientiȩ suȩ condi.
dulcorata est. Intelligimus enĩ qui sit uidas
patriarcha electus in regem. nec miramur
cur ad thamar quasi ad meretricẽ uir sc̃s
introeat. Quare sauson qui int̾p̃tatur sol
dalilam amauerit quȩ transfert᷑ in pau¬
perem. & ꝓꝑterea irrisus & mortuus ad¬
uersariorum nulia trucidarit. Cur salmon
uirum iustum boot de raab meͬtͣrice gene¬

Expanded text:
sapiens et intelliget ista, intelligens et sapiens et intelliget ista, intelligens et cognoscet ea? Unde et nobis dicendum est cum David: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua ; ut introducat nos rex in cubiculum suum , et velamen quod ante oculos Moysi positum fuit in lectione veteris Testamenti , tollat a nobis . Statim enim ut locutus est Dominus: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum, et haec dicens exspiravit , velum templi scissum est, et omnia Judaeorum secreta patuerunt. Et fons qui mare solitudinis: et verus Elisaeus aquas steriles atque mortiferas sapientiae suae condividulcorata est . Intelligimus enim quis sit Judas patriarcha electus in regem, nec miratur cur ad Thamar quasi ad meretricem vir sanctus introierit ; quare Samson, qui interpretatur sol, Dalilam amaverit, quae transfertur in pauperem; et propter eam irrisus et mortuus adversariorum millia trucidarit ; cur Salmon virum justum Booz de Raab meretrice gene
Abbreviated transcription (Latin):
facere uideatur inuitus. sed erequitur
lȩcus imꝑium. quasi optauerit. quasi mul-¬
to tempore eum pudiciciȩ uacasse poeniteat.
cum honestiora & absq peccato sanctos
uiros renuisse dnõ iubente legerimus
Moyses mititur ad pharionem &e dux israeli-¬
tici popłi constituitur. & tamen ñ imbecilli¬
tate sed humilitate respondit. Prouide
alium quem mittas. leremias puerũ esse se
dicit. ne peccantem arguat ierłm. Et echieli¬
iubetur de omĩ genere leguminis ac semen¬
tis unum subcinericium panem facere &
coquere illum in humano stercore. & ait.
accipe uxorem fornicariam. ñ frontem
rugat. ñ merorẽ pallore testatur. ñ uere¬
strat. sed ꝑgit ad lupanar. scortum ducit
ad lectulum. & non illam puduciciȩ matro.¬
nali. sed se luxuriosũ ac ne potẽ ꝓbat :
Qui enim ad hę̧r&e meretrici. unũ cum ea
corpus efficitur. Hȩc gͥ audientes quid
possumꝰ respondere nͥ illud ꝓpheticũ. qͥs

Expanded text:
facere videatur invitus; sed exsequitur facere videatur invitus; sed exsequitur laetus imperium, quasi optaverit, quasi multo tempore eum pudicitiae vacasse poeniteat: cum honestiora et absque peccato sanctos viros renuisse, Domino jubente, legerimus. Moyses mittitur ad Pharaonem, et dux Israelitici populi constituitur: et tamen non imbecillitate, sed humilitate respondet: Provide alium quem mittas . Jeremias puerum esse se dicit, ne peccantem arguat Jerusalem . Ezechiel de omni genere leguminis ac sementis unum subscinericium panem facere, et coquere illum in humano stercore jubetur,Accipe uxorem fornicariam , non frontem rugat, non moerorem pallore testatur, non verestrat; sed pergit ad lupanar, et scortum ducit ad lectulum. Et non initiat illam pudicitiae matronali; sed se luxuriosum ac nepotem probat. Qui enim adhaeret meretrici, unum cum ea corpus efficitur . Haec igitur audientes quid possumus respondere nisi illud propheticum: Quis
Abbreviated transcription (Latin):
OMNium
PROPNARUM
SC̃I SEIRITUS
indigemus ad¬
uentu. ut cuius
instinctu scripti
sunt illius reue¬
latione pandan-
mus librum
quem scribȩ &e pharisei qui legis litteras
nosse se iactant non possunt legere quia
signatus est. nullusq inueniri potuit nͥ lec
de tribu iuda quem signauit ds̃ pat̾ qui eiꝰ
posset reserare mysteria: quanto magis
in explanatione osee ꝓpħȩ orandus estꝰ
dñs. & cum petro dicendum. edissere nobis
parabolam istam. prȩsertim cum obscuritatẽ
uoluminis infine testetur ipse qui scripsit.
quis sapiens & intelliget ista. & intelligens
cognoscet ea: Quod non ꝓimpossibili sea ꝓ
difficili debemus acciꝑe. iuxta illud euangłii
Quis putas est seruus fidelis & prudens. quem
constituit dñs suꝑ familiam suam: Quis enĩ
non statim infronte libri scandalitetur &
dicat. osee primus omĩum ꝓpħarũ metricẽ
acciꝑe iubetur uxorẽ & non contradicit.
non saltem nolle se simulat ut rẽ turpem

Expanded text:
omnium prophetarum sancti Spiritus indigemus adventu, ut cujus instinctu scripti sunt, illius revelatione pandantumus librum, quem Scribae et Pharisaei, qui Legis litteras nosse se jactant , non possunt legere, quia signatus est, nullusque inveniri potuit, nisi leo de tribu Juda, quem signavit Deus Pater, qui ejus posset reserare mysteria: quanto magis in explanatione Osee prophetae orandus est Dominus, et cum Petro dicendum: Edissere nobis parabolam istam . Praesertim cum obscuritatem voluminis in fine testetur ipse, qui scripsit: Quis sapiens et intelliget ista, intelligens et cognoscet ea ? Quod non pro impossibili, sed pro difficili debemus accipere, juxta illud Evangelii: Quis putas est servus fidelis et prudens quem constituit Dominus super familiam suam ? Quis enim non statim in fronte libri scandalizetur, et dicat: Osee primus omnium prophetarum meretricem accipere jubetur uxorem, et non contradicit? Non saltem nolle se simulat, ut rem turpem
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt susciꝑe ueritatem illud breuiter
ostendamus. ex eo qđ dr̃. quia fornicans for¬
nicabitur t̾ra a dño. non tam ꝓpħam iunctũ
esse meretrici: quam omẽ humanũ genus
a societate dñi recessisse. Potest quoqͦ exeo
quod ñ est additũ. omĩs t̾ra. nunc iudea
accipi. uel ꝓprie samaria &e isrł idest decẽ
trib. quȩ eo tempore quo hȩc dicebantur
a dñõ recesserant. Et abit & accepit
gomer filiam debelaim̃. & concepit & peꝑit

Expanded text:
volunt suscipere veritatem, illud breviter volunt suscipere veritatem, illud breviter ostendamus, ex eo quod dicitur: Quia fornicans, fornicabitur terra a Domino, non tam prophetam junctum esse meretrici, quam omne hominum genus a societate Domini recessisse. Potest quoque ex eo quod non est additum, omnis terra, nunc Judaea accipi, vel proprie Samaria et Israel, id est, decem tribus, quae eo tempore quo haec dicebantur, a Domino recesserant. Et abiit, et accepit Gomer filiam Debelaim: et concepit et
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uxorem fornicariã. quȩ prius idolis ser.¬
uiebat. Si quis aut̃ contentiosus & maxime
gentilium noluerit figuralit̃ dictũ reciꝑe.
& irriserit ꝓpħam fornicariȩ copulatum :
opponaͫ ei illud qđ solet laudare grecia &
phylosophorũ scolȩ cõncinunt. Qua ratione
prȩdicent uirum eruditissimũ xenocraten.
qui polemonẽ luxuriosissimũ uiuenẽ. & int̃
psaltrias atq tibicinas & impudicas muli¬
eres ebrium & coronatum fecit oboedire sa¬
pientiȩ. & adolescentẽ turpissimũ mutauit
in sapientissimũ phylosophorũ. Cur socraten
ad cęlum leuent. qui sydonẽ ex cuius nomi¬
ne platonis liber est. de lupanari obcrudeli¬
tatem & auariciam diũ multorũ libidini
seruientẽ. in achademiam transtulerit.
& quicqͥd illi de phylosophiȩ magistris respon¬
derint: nos ad ꝓpħȩ defensionẽ referimus.
Hȩc aduersum hereticos. & eos qui ethnicorum
sunt similes dixerimus. Cȩterũ nr̃is qͥ tam̃

Expanded text:
sibi uxorem fornicariam, quae prius idolis sersibi uxorem fornicariam, quae prius idolis serviebat. Si quis autem contentiosus, et maxime gentilium, noluerit figuraliter dictum recipere, et irriserit prophetam fornicariae copulatum, opponamus ei illud, quod solet laudare Graecia, et philosophorum scholae concinunt. Qua ratione praedicent virum eruditissimum Xenocratem, qui Polemonem luxuriosissimum juvenem inter psaltrias atque tibicines et impudicas mulieres ebrium et hedera coronatum fecit obedire sapientiae, et adolescentem turpissimum mutavit in sapientissimum philosophorum. Cur Socratem ad coelum levent, qui Phaedonem, ex cujus nomine Platonis liber est, de lupanari, ob crudelitatem et avaritiam domini, multorum libidini servientem, in Academiam transtulerit? Et quidquid illi de philosophiae magistris responderint, nos ad Prophetae defensionem referimus. Haec adversum ethnicos et eos, qui Ethnicorum sunt similes, dixerimus. Caeterum nostris, qui tamen
Abbreviated transcription (Latin):
in isto carnalit̾ legius: in dõ factum
spũalit̃ ꝓbaremus. qui suscepit sẏnagogam
hoc est popłm iudeorum fornicationi & li¬
bidim seruientẽ. ad quam dñs loquitur
ꝑezechielem. & tũ meretrix. audi uerbu
dnĩ. Fractę sunt enim inegypto mamiinȩ
eiꝰ. & uolutabatur in sanguine. & fuerat
polluta usq aduerticem: ut nulla pars
maculam non haberce. Oꝑuit talem dñs
pallio. & suis iunxit amplexib. Dedit ei
mel & oleum &e similam manducare. iN.
duitq eam uestib preciosissimis. & posuit
incollo ornamenta gemmarũ. Aures orna.¬
uit auro. & lapide preciosissimo. Armillils
quoq brachiis prebuit. ut bonis oꝑib ute.¬
retur. Et nichilo minus hȩc contempta largi¬
tate & bonitate uiri. & prioris immemor
turpitudinis: amatores chaldeos & assyrios
& egyptios qui magnarum sunt carnium
secuta est. De saluatoris & ȩccłȩ typo in
prȩfatiuncula diximus quod sumpserit

Expanded text:
in isto carnaliter legimus, in Deo factum in isto carnaliter legimus, in Deo factum spiritualiter probaremus. Qui suscepit Synagogam, hoc est, populum Judaeorum fornicationi et libidini servientem. Ad quam Dominus loquitur per Ezechielem: Et tu, meretrix, audi verbum Domini: Fractae enim sunt in Aegypto mammae ejus ; et volutabatur in sanguine, et fuerat polluta usque ad verticem, ut nulla pars maculam non haberet. Operuit talem Dominus pallio, et suis junxit amplexibus, dedit ei mel et oleum et similam manducare, et induit eam vestibus pretiosissimis, posuit in collo ornamenta gemmarum, aures ornavit auro et lapide pretiosissimo, armillas quoque brachiis praebuit ut bonis uteretur operibus. Et nihilominus haec contempta largitate et bonitate viri, prioris immemor turpitudinis, 5 amatores Chaldaeos et Assyrios et Aegyptios, qui magnarum sunt carnium, secuta est. De Salvatoris et Ecclesiae typo in praefatiuncula diximus, quod sumpserit
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbum hebracum. tonnuim. non fornicar
& fornicationem ut pleriq estimant. sea
multas fornicitiones sonat. F xquo ostenꝗ¬
tur. mulierem istam quã ꝓpħa sumit I
coniugem. non semel sed frequentius forni¬
catam. Ut quanto illa sordidior est. tamo
sit ꝓpħa patientior qui talem uxorẽ dues¬
recipiat filios. & ipse ex meretrice generet
liberos. qui iccirco fornicationis appellan¬
di sint fili i: quod sint de meretrice generan
Nec culpandus ꝓpħa interim ut sequamur
hystoriam. si meretricem conuerterit
ad pudiciciam. sed potius laudandus quod
ex mala bonam fecerit. Non enim qui boñ
ꝑmanet ille polluitur si societur malo:
sed qui malus est in bonum uertitur. si bon
exempla sectetur. Ex quo intelligunus.
ñ ꝑpħam ꝑdidisse pudi ciciam fornicarie
cõpulatum : sed fornicariã assumpsisse
pudiciciam quam antea non habebat.
prȩsertim cum beatꝰ osee non hoc causa
luxuriȩ. ñ libidinis. non ꝓpͥa fecerit uo¬
luntatẽ. sed dĩ paruerit imꝑio. Ut quod

Expanded text:
Verbum Hebraicum ZANUNIM  , non fornicariam et fornicationem, ut plerique aestimant, sed multas fornicationes sonat. Ex quo ostenditur mulier ista, quam propheta sumit in conjugem, non semel, sed frequentius fornicatam, ut quanto illa 4 sordidior est, tanto sit propheta patientior, qui talem uxorem duxerecipiat filios, et ipse ex meretrice generet filios, qui idcirco fornicationis appellandi sunt filii, quod sint de meretrice generati. Nec culpandus propheta, interim ut sequamur historiam, si meretricem converterit ad pudicitiam, sed potius laudandus quod ex mala bonam fecerit. Non enim qui bonus permanet, ipse polluitur, si societur malo; sed qui malus est, in bonum vertitur, si boni exempla sectetur. Ex quo intelligimus non prophetam perdidisse pudicitiam fornicariae copulatum; sed fornicariam assumpsisse pudicitiam quam antea non habebat: praesertim cum beatus Osee, non ob causam luxuriae, non libidinis, non propria fecerit voluntate, sed Dei paruerit imperio, ut quod