comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipse xp̃i seruus dixit se nescire mom̃ta. s: ñ opus ee. doceri popłin
muno qͦ. p̾cendat. Cũ aut̃ dicit dñs de tẽporib quȩ pat̾ posuit
nsua potestate utiq ñ pocest exsors eẽ. sei entiȩ paternȩ. cuiꝰ
nequaquã exsors ẽ. potestatis. cũ potestas ex sapientia & uircu
disciplis negaũit quasi sciret & nollet dicere. sed neq angelos.
neq filiũ scire memorauĩt. Int̾rogabo uos & ego. qua causa
ingenesi dĩ dicat. Descendamus itaq ut udea scđm clamo¬
rẽ illoꝵ uenientẽ adme. si cõsũmabuntur: sin autẽ ut sciam.
Qua causa etiã scriptura de dnõ dicat. & descendit dñs uidere
ciuitatẽ & currẽ. quã hedificarent filii hominũ. Qua eausa
descenderet ds. & hic si n ꝓspiceret dns: aut oꝑa hominum
ignoraret aut merita. Sed etiã in euangłio habes scdmlicã. qͥ
pat̾ dixit. Quid facia: Mittã filiũ mẽũ dilec tissimũ sistan¬

Expanded text:
ipse Christi servus dixit se nescire momenta, sed non opus esse doceri populum ipse Christi servus dixit se nescire momenta, sed non opus esse doceri populum uoque praetendat. Cum autem dicit Dominus: De temporibus quae Pater posuit in sua potestate, utique non potest exsors esse scientiae paternae, cujus nequaquam exsors est potestatis; cum potestas ex sapientia et virtudiscipulis negaverit, quasi sciret et nollet dicere: sed neque Angelos, neque Filium scire memoraverit ? Interrogabo vos et ego, qua causa in Genesi Deus dicat: Descendam itaque, ut videam secundum clamorem illorum venientem ad me, si consummabuntur: sin autem, ut sciam ? Qua causa etiam Scriptura de Domino dicat: Et descendit Dominus videre civitatem et turrim, quam aedificarent filii hominum ? Qua causadescenderet Deus, et hic si non prospiceret Dominus, aut opera hominum ignoraret aut merita? 215. Sed etiam in Evangelio habes secundum Lucam, quia Pater dicit: Quid faciam? Mittam Filium meum dilec
Abbreviated transcription (Latin):
nere suppliciũ. Perunq enĩ qͥb incentiuũ est impunitas:
timor tedio est. Idõ gͦ dixi qͥa scire ñ ꝓderat. imo ꝓderat igno¬
rare. ut ignorantes cimeremus. ut obseruantes em̃darem: sicut
ipse dixit̾. Estote parati: qͥa nescitis qua hora filiꝰ hominis uen-¬
turus est. Nãq miles nisi bellũ in manib ẽẽ. cognoscat. p̾cendere¬
ñ nouit incastris. Unde alibi qͦq ipse dñs int̾rogatus. ab apłis
inquã qͥ utiq ñ sicut arrius intelligebant. sed filiũ dĩ futura scire
credebant. nã sisic hoc credidissent. nunquã int̾rogassent. inter¬
rogatus gͦ quando restitueret regnũ isrł: ñ se nescire dixit.
sed ait. Non est uestrũ scire cẽpora & annos: quȩ pat̾ posuit
insua potestate. Attende qͥd dixerit. Non est ur̃m scire. lege
fres: ñ habetis inquit opus ut uobis scribamus. Itaq ne apłs qͥdẽ

Expanded text:
nere supplicium. Plerumque enim quibus incentivum est impunitas, nere supplicium. Plerumque enim quibus incentivum est impunitas, timor taedio est. 211. Ideo ergo dixi quia scire non proderat, immo proderat ignorare; ut ignorantes timeremus, ut observantes emendaremur, sicut ipse dixit: Estote parati, quia nescitis qua hora Filius hominis venturus est . Namque miles nisi bellum in manibus et in castris. 212. Unde alibi quoque ipse Dominus interrogatus ab apostolis, inquam, qui utique non sicut Arius intelligebant, sed Filium Dei futura scire credebant; nam nisi hoc credidissent, numquam interrogassent: interrogatus ergo quando restitueret regnum Israel, non se nescire dixit, sed ait: Non est vestrum scire tempora et annos, quae Pater posuit in sua potestate . Attende quid dixerit: Non est vestrum scire. Lege fratres, non habetis, inquit, opus ut vobis scribamus . Itaque ne Apostolus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
magni erunt ꝑloca singula. & fames & pestilentia. & sign¬
uel implenda tẽpora gentiũ. & quo ordine: euangłicȩ utis
lectionis attestatirne reseratur. Sciuit gͦ omĩa. Sed quȩmul¬
qua ratione designare momenta noluerit᷑. Si quȩramus: iune
dũ certa futuri uidicii mom̃ta nescimus: sẽꝑ tanquã in excubl
constituti. & in quadã uircutis specula collocati. peccandicen¬
suetudinẽ declinemꝰ. ne nos int̾ uitia dies dnã dep̾hendat. sen
enĩ ꝓdest scire. sed metuere qđ futurũ est. Scriptũ ẽ mil
Noli alta sapere. sed cime. Nã si diẽ designassẽ expͣssi: ingal
hominũ quȩ ꝓxima erat iudicio. uideretur disciplina pscr¬
sisse uiuendi. Suꝑioris cẽporis. aut iustus esset remissior al
peccator securior. Nãq adult̾ nisi cotidianã penã metuas.
non potest ab adusterandi cupiditate desinere. Hec laroobis¬
sorũ saltuũ secreta deserere: nisi sciat sibi mom̃tis om̃ib immi¬

Expanded text:
magni erunt per loca singula, et fames, et pestilentia, vel implenda tempora gentium, et quo ordine, Evangelicae utique lectionis attestatione reseratur. Scivit ergo omnia. 589 CAPUqua ratione designare momenta noluerit . Si quaeramus, non idum certa futuri judicii momenta nescimus, semper tamquam in excubiis constituti, et in quadam virtutis specula collocati, peccandi consuetudinem declinemus; ne nos inter vitia dies Domini deprehendat. Non enim prodest scire, sed metuere quod futurum est; scriptum est enim: Noli alta sapere, sed time . 216. Nam si diem designasset expresse, uni aetati hominum quae proxima erat judicio, videretur disciplinam praescripsisse vivendi; superioris temporis aut justus esset remissior, aut peccator securior. Namque adulter nisi quotidianam poenam metuat, non potest ab adulterandi cupiditate desinere: nec latro obsessorum saltuum secreta deserere, nisi sciat sibi momentis omnibus immi
Abbreviated transcription (Latin):
qua paxillitatẽ sp̃s redarguat. & hinc uelit quandã facere
distantiã magnitudinis. qđ aqua portio uideatur eẽ. fontis
exigua. quanquã creaturarũ exempla. minim e diuinitati
aptanda uideantur. tam̃ ne qͥd ex hac qͦq creaturȩ cõpara¬
tione p̾iudicent: discant ñ solũ aquã. s etiã flumen dictũ
aquȩ uiuȩ. Hoc aut̃ dicebat de sp̃ii. quẽ incipiebant acciꝑe

Expanded text:
quam pusillitatem Spiritus redarguat, et hinc velit quamdam facere distantiam magnitudinis, quod aqua portio videatur esse fontis exigua: quamquam creaturarum exempla minime divinitati aptanda videantur; tamen ne quid ex hac quoque creaturae comparatione praejudicent, discant non solum aquam, sed etiam flumen dictum aquae uiuae. hoc autem dicebat de spiritu, quem incipiebant accipere
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ. Caro gͥ ÷ passa. diuinitas aut̃ mortis libera. passioni corpꝰ
naturȩ humanȩ lege concessit. An uͦ moriduunitas potest. cũ
anima ñ possit: Holite inquit cimere eos qͥ corpꝰ possunt occiđe.
animã aut̃ non possunt. Si gͦ anima occidi ñ potest. qͦ mͦ diui
nitas potest: Unde illud qđ lectũ : dnm̃ maiestatis crucifirũ
ẽẽ: ñ qͦsi in maiestate sua crucifixũ putemꝰ. sed qͥa idẽ ds̃. idem
homo. ꝑdiuinitatẽ ds̾. ꝑsusceptionẽ carnis homo. iesos xp̃c :
dñs maiestatis dicit᷑ crucifixus. Quia consors utriꝰq naturȩ id ÷
humanȩ atq diuinȩ: in natura hominis subit passionẽ: ut
indisceete : dñs maiestatis dicat᷑ eẽ qͥ passus ÷: & filiꝰ hominis sic̃

Expanded text:
ait: Caro enim passa, divinitas autem mortis libera, passioni corpus naturae humanae lege concessit. An vero mori divinitas potest, cum anima non possit? Nolite, inquit, timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt nter caetera: « Unde illud quod lectum est Dominum majestatis crucifixum esse, non quasi in majestate sua crucifixum putemus, sed quia idem Deus, idem homo, per divinitatem Deus, per susceptionem carnis homo, Jesus Christus Dominus majestatis dicitur crucifixus, quia consors utriusque naturae, id est, humanae atque divinae, in natura hominis subiit passionem, ut indiscrete et Dominus maje
Abbreviated transcription (Latin):
posse uim ueritatis obduci. Et hic mͥ frequent̃ niceni conci-¬
sui tractatũ se tenere cõmemorat. Sed in illo tractatu. patres
nr̃i ñ carnẽ sed dĩ uerbũ. untꝰ substantiȩ cũ patre eẽ dixer̃.
It uerbũ qͥdẽ expat̾na ꝓcessisse substantia. carnẽ autẽ ex¬
uirgine ẽẽ confessi sunt. Quo modo gͥ niceni concilii nom̃
obtendit᷑. & noua inducunt᷑. quȩ ñquã nr̃i sensere maiores.¬

Expanded text:
posse vim veritatis obduci. 52. Et hic mihi frequenter Nicaeni conciposse vim veritatis obduci. 52. Et hic mihi frequenter Nicaeni concilii tractatum se tenere commemorat. Sed in illo tractatu patres nostri non carnem, sed Dei Verbum unius substantiae cum Patre esse dixerunt; et Verbum quidem ex paterna virgine esse confessi sunt. Quomodo igitur Nicaeni concilii nomen obtenditur, et nova inducuntur quae nunquam nostri sensere majores
Abbreviated transcription (Latin):
rint. ut putent qͥa diuinitas dnĩ circũcisaẽ & imꝑfecta
de ꝑfecta facta est. & in ligno ñ caro sed illa oꝑatrix om̃i.¬
um substantia diuina. in carnis specie coagulata pendedit¬
Quis aut̃ ñ horres cat. qͥs audiat qͥa ñ ex maria uirgine. sed ex
diuina substantia passibilẽ sibi carnẽ fecerit dĩ uerbũ: Qđ
asserendo eo ꝓlabunt᷑. ut ñ extẽpore corpus dñi esse sus¬
ceptũ. sed coȩt̾nũ dĩ uerbo. semꝑ fuisse contendant. Hoꝵs
om̃iũ auctores st̃. qͥ diuinitatẽ & carnẽ dnĩ. unius naturȩ
suisse dixerunt. Legi enĩ qd ñ crederẽ nisi ipse legissẽ. legi
inquã incuiꝰdã librĩs sic positũ. Organũ & eũ ã quo m̃o¬
uebatur organũ. unius in xp̃o fuisse naturȩ. Qđ idõpo-¬
sui ut ex scriptis nomen deprehendat᷑ auctoris. & aduertant
quaius exqͥsitissimis argumentis & faleratis sermonib non

Expanded text:
rint, ut putent quia divinitas Domini circumcisa est, et imperfecta rint, ut putent quia divinitas Domini circumcisa est, et imperfecta de perfecta facta est; et in ligno non caro, sed illa operatrix omnium substantia divina in carnis specie coagulata pendebatQuis autem non horrescat? Quis audiat quia non ex Maria virgine, sed ex divina substantia passibilem sibi carnem fecerit Dei Verbum? Quod asserendo eo prolabuntur, ut non ex tempore corpus Domini esse susceptum, sed coaeternum Dei Verbo semper fuisse contendant. 51. Horum omnium auctores sunt, qui divinitatem et carnem Domini unius naturae fuisse dixerunt. Legi enim quod non crederem, nisi ipse legissem: legi, inquam, in cujusdam libris sic positum, et organum, et eum a quo movebatur organum, unius in Christo fuisse naturae. Quod ideo posui, ut ex scriptis nomen deprehendatur auctoris; et advertant, quamvis exquisitissimis argumentis, et phaleratis sermonibus non
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ. in sua ꝓpͥa uenisse euangłista testat᷑. Sunt aut̃ qui
tanquã adunũ ꝓphetarũ. ita ad xp̃m factũ esse uerbum
arbitrati st̃ ñ ipsũ eẽ dĩ uerbũ. Sed de nullo ꝓphetarũ dic.¬
tũ ẽ. qͥa uerbum earo factũ est. Nullus ꝓphetarũ abstulit
peccata mundi. De nullo alio dictũ ÷ hic ÷ filiꝰ meus di¬
lectus. in qͦ cõplacui. De nullo ꝓphetarũ legimꝰ. qđ sit dns
carnẽ dñi & diuinitatẽ dicant uniꝰ ẽẽ naturȩ̃. Quȩ tantũ
sacrilegiũ inferna uomuerunt: Iã tole rabiliores st̃ arri¬
ani. quoꝵ pistos ꝑfidiȩ robur adolescit. ut maiori an¬
tentione asserant patrẽ & filiũ & sp̃m scm̃ uniꝰ ñ esse I¬
stantiȩ.
uniꝰ dicere temptauer̃. Deinde cũ istidicant qͥa uerbũ. incar¬
tũ ÷ ꝓpria: datur illis locus ut infirmitatẽ carnis ad in-¬
firmitatẽ diuinitatis. quadã facta diuinȩ naturȩ mutati¬
one detorqueant. Sunt etiã qͥ intantũ impietatis ꝓde¬

Expanded text:
a venisse Evangelista testetur . Sunt autem qui tamquam ad unum prophetarum, ita ad Christum factum esse Verbum arbitrati sunt, non ipsum esse Dei Verbum. Sed de nullo prophetarum dictum est quia Verbum caro factum est. Nullus prophetarum abstulit peccata mundi. De nullo alio dictum est: Hic est Filius meus dilectus in quo complacui . De nullo prophetarum legimus quod sit Dominus e. Quae tantum sacrilegium inferna vomuere? Jam tolerabiliores sunt Ariani, quorum per istos perfidiae robur adolescit, ut majore contentione asserant Patrem et Filium et Spiritum sanctum stantiae unius dicere tentaverunt. Deinde cum isti dicant quia Verbum in car15 propria mutatum est; datur illis locus ut infirmitatem carnis ad infirmitatem divinitatis, quadam facta divinae naturae mutatione, detorqueant. 50. Sunt etiam qui in tantum impietatis prodie
Abbreviated transcription (Latin):
quã naturȩ solennis iure transcripsit infȩtũ. E adẽ igitur
sedi cuarne generantis marie genttiq natura: nec dissimilis fa¬
trib qͥa dicit scriptura. ut ꝑomĩa fr̃ib similis fieret. Smiliss

Expanded text:
quam naturae solemnis jure transcripsit in foetum. Eadem igitur quam naturae solemnis jure transcripsit in foetum. Eadem igitur undum carnem generantis Mariae genitique natura, nec dissimilis fratribus, quia dicit Scriptura, ut per omnia fratribus similis fieret . Similis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco figurata de terra. Supra qͦq legisti. qa dixtt gaui
bus crescite & multiplitanuni. utiq excõitu maris a femine
generationis incrementa p̾cipiens. Itaq aduertimmꝰ etquę
alia de maris & fȩminȩ generatione: & uniꝰ tam̃ hec eẽ. na¬
durȩ. dissimilitudineq nunc substantiȩ ñ habere. Quid uͦ
tam unius naturȩ. quã caro nr̃a cũ dñici corporis ueritate:
rilis feminei ꝙ coitus solenne cõmertiũ. Caro uͦ nr̃a nisi ui¬
rilis iuxta femineusq sexus. genitalia succis naturalibus
obducat semina. intra uiscera nescit mat̾na formari. Et ta¬
men cũ generationis fuerit causa diuersa: carnis tamen
in xp̃o rũ hominib om̃ib una natura ẽ. Partus enĩ uirginis
ñ naturã mutauit. s generandi usũ nouauit. Deniq caro
de carne nata ẽ. Habuit gͦ de suo uirgo qđ traderet. Non
enĩ alienũ dedit mat̾. sed ꝓpriũ e uiscerib suis contulit
inusitato mͦ. sed usitato munere. Habuit gͥ carnẽ uirgo.

Expanded text:
hoc loco figurata de terra. Supra quoque legisti quia dixit Deus avibus: Crescite et multiplicamini ; utique ex coitu maris et feminae generationis incrementa praecipiens. Itaque advertimus etiam quae ualia de maris et feminae generatione; et unius tamen haec esse naturae, dissimilitudinemque substantiae non habere. 103. Quid vero tam unius naturae, quam caro nostra cum Dominici corporis veritate? rilis femineique coitus solemne commercium: caro vero nostra, nisi virilis juxta femineusque sexus genitalia sulcis naturalibus obducat semina, intra viscera nescit materna formari; et tamen cum generationis fuerit causa diversa, carnis tamen in Christo cum hominibus omnibus una natura est. 104. Partus enim Virginis non naturam mutavit, sed gde carne nata est. Habuit ergo de suo Virgo, quod traderet. Non enim alienum dedit mater, sed proprium e visceribus suis contulit, inusitato modo, sed usitato munere. Habuit igitur carnem Virgo,
Abbreviated transcription (Latin):
intia in plerisq. & unã ec̃ substantiã & de seriꝑturis re em plũ
ꝓfera. Itaꝙ si inhis quȩ mortalia sunt hoc pocest conuenire.
qtetis imponunt : Omĩa nempe uolatilia esdẽ generis quȩ¬
uiant᷑. eiusdẽ utiq naturȩ sunt. Ut aquilarũ unũ genus.
enĩ. & uolatilia uolantiũ. Et paulo pot rachesũ fecis

Expanded text:
initia in plerisque, et unam esse substantiam, et de Scripturis exempla proferam. Itaque si in his quae mortalia sunt, hoc potest convenire; sitatis imponunt? 102. Omnia nempe volatilia quae ejusdem generis videntur, ejusdem utique et naturae sunt, ut aquilarum unum genus etium. et volatilia volantium . Et paulo post, cum paradisum fecis
Abbreviated transcription (Latin):
debitur is cuiꝰ inuisibilis ÷ imago. Dixit enĩ imago. Sui me
uidet. uidet & patrẽ. Et qualẽ estimaueris eũ euius imaginem
eẽ filiũ eredis: talis tibi necessario filius estimandus ẽ. Unde qͥa
increatus pat̾. increatus & filius. qͥa ñ minor pat̃. ñ minor
dira quo ininus unius nature atq substantiȩ xp̃m eũ patix
erelamus esse. Qđ si uniꝰ naturȩ: utiq unius potentia
quidẽ locus haud difficilior est adrefellenda st udia pfidoꝵ

Expanded text:
debitur is, cujus invisibilis est imago. Dixit imago: Qui me debitur is, cujus invisibilis est imago. Dixit imago: Qui me videt, videt et Patrem . Et qualem aestimaveris eum, cujus imaginem esse Filium credis; talis tibi necessario Filius aestimandus est. Unde quia increatus Pater, increatus et Filius; quia non minor Pater, non minor diri quominus unius naturae atque substantiae Christum cum Patre esse credamus. Quod si unius naturae, utique unius potentiae. 114. Qui quidem locus haud difficilior est ad refellenda studia perfidorum.
Abbreviated transcription (Latin):
sustantiȩ eiꝰ. nͥ qͥa uieo natura eiusdẽ unitatis. & eiusdẽ maiestatis
exprȩssa est: Alia enĩ scđm imitationẽ similitudo. alia sedđ̾i
naturũ : qđ ꝓpositoꝵ exemploꝵ. etiã uerba indicant. dicit enĩ
scriptura. estote scĩ: ut fiant ꝑimitationẽ. Hominib gͦ dr̃. esto¬
te. qͥa ñ sunt: de se aut̃ d oit dĩ. quia sc̃s sũ. ñ utiq ꝓficiente
ꝓ cessu. sed manente natura. Deiade ait sapientia. estote ꝑfecti.
ꝑfectus pͥater. sc̃s etiã & ꝑfectus filius quasi imago dĩ. Imago
aut̃ dĩ. qͥa omĩa quȩ sunt dĩ. uident᷑ in filio. id est sempit̃na
diuinitas. om̃i potentia atq maiestas. Talis gͦ qualis ÷ ds̃ sua
uidet᷑ in imagine: unde oportet ut imaginẽ eiꝰ talẽ credas.
qualis ÷ ds̃. N a si imagini detrahas: ei utiq cuiꝰ imago ẽ uide¬
bitur eẽ decractũ. Si minorẽ imaginẽ credas: minor dĩ appa¬
rebit in imagine. Qualẽ enĩ estimaueris imaginẽ: talis tibi ui¬

Expanded text:
 eo naturae ejusdem unitas, et ejus majestatis expressio est? 111. Alia enim secundum imitationem similitudo, alia secundum naturam: quod propositorum exemplorum etiam verba indicant; dicit enim Scriptura: Estote sancti; ut id fiant per imitationem. Hominibus ergo dicitur: Estote, quia non sunt: de se autem dicit Deus, quia sanctus sum; non utique proficiente processu, sed manente natura. Deinde ait Sapientia: Estote perfecti; ergo Pater, et perfectus Pater, sanctus etiam et perfectus Filius, quasi imago Dei. imago autem Dei, quia omnia quae sunt Dei, videntur in Filio, id est, sempiterna divinitas, omnipotentia atque majestas. Talis ergo qualis est Deus, sua videtur in imagine. Unde oportet ut imaginem ejus talem credas, qualis est Deus. Nam si imagini detrahas, et utique ei, cujus imago est, videbitur esse detractum: si minorem imaginem credas, minor Deus apparebit in imagine. Qualem enim aestimaveris imaginem, talis tibi vi
Abbreviated transcription (Latin):
quasteci hylen dicunt: quasi siluã & materiẽ ingenidssse
quascrarunt. Uident gͥ in hoc uerbo p̾rogatiuã quanda po¬
mstitis et n posse. Hisi ferce hoc uerbo sibi honoratȩ uident᷑¬
ar ingenitus pat̃. sic̃ mundus: Absit. Aut hic solus decẽt
deisermo. cũ ds̃ ultra sermonũ om̃iũ sit ambitũ: Hichil gͥ
sciosũ do ined sermone qͥ cõmunis possit ẽe cũ aģteris. soca
ran qũ ad modũ uultis iestimabilis sit huiꝰ pͥrogatuua
sermonis que n auc toritate aliqua de signat᷑. sed ur̃o eitare¬
srtu arbitrio. Quid gͥ hoc ꝓficit. ut ex uerbo uelits. facere
mat apatre e filiũ distantia naturȩ. distantiã potesianise

Expanded text:
sse memorarunt. Vident igitur in hoc verbo praerogativam quamdam potestatis esse non posse, nisi forte hoc verbo sibi honorare Deum videntsic ingenitus Pater, sicut mundus? Absit. Aut hic solus Deum decet sermo, cum Deus ultra sermonum omnium sit ambitum. Nihil igitur pretiosum Deo in eo sermone, qui communis possit esse cum caeteris. 95. Sed tamen quemadmodum vultis, inaestimabilis sit hujus praerogativa sermonis, quae non auctoritate aliqua designatur, sed vestro aestimatur arbitrio. Quo igitur hoc proficit, ut ex verbo velitis facere inter Patrem et Fi
Abbreviated transcription (Latin):
nus distantia uolunt eẽ. int̾genitũ & creatũ: mͦ ut creturã
filiũ dicant. Dicunt gͦ qͥa pater om̃em causã. hoc est. ex ani
su greci dicunt suꝑ gressus. cũ exalio creatus ñsit ñsic faiꝰ
cã ix qua sit tt ido in quiunt. alia calis substantia pe li pocest.
qͥaonia erpatre do habent subsistendi causom. Inde aiẽe
ueri simile dicunt: ut filius qͥa expatre ẽ & ex se causan.
nera bemitt sic sea ex patre: similis sit patri. tũ pater ex alio
causbet habeat filiꝰ aut ut ipsi allegant ee ñ potuerit. ai
hoc ipsũ ex ꝑatre ut ee̾t acceperit. Idõ ꝙ ingenttu ex gentta¬

Expanded text:
tum vel creatum, modo ut creaturam Filium dicant. 96. Dicunt ergo quia Pater omnem causam, hoc est αἰτίαν, sicut Graeci dicunt, supergressus, cum ex alio creatus non sit, non sit am, ex qua sit: et ideo, inquiunt, alia talis substantia esse non potest, quia omnia ex Patre Deo habent subsistendi causam. Unde non esse verisimile dicunt, ut Filius quia ex Patre est, et ex se causam non habeat ut sit, sed ex Patre, similis sit Patri: cum Pater ex alio causam non habeat, Filius autem, ut ipsi allegant, esse non potuerit, nisi hoc ipsum ex Patre ut esset, acceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
est it si exparte similis ñ in toto est. ꝓparte sit dĩ imago
cõposita. At ꝑ hoc sequitur. ut & ipse cõpositꝰ uideatur cuiꝰ sit una¬
go cõposita. composita autẽ si ex parte similitudinẽ seruet imago.
esꝰ exparte similis eẽ non possit. Sed qui similẽ scđ̾m unitatem
naturȩ negant. similẽ cȩteris. arbitrant᷑. Solent enĩ dicere. Cur
putatis qͥa multũ dedit scriptura filio. quia imaginẽ dixit. cũ
rit. estote ꝑfecti sicut & pater ur̃ qͥ in cęlis ẽ. ꝑfectus est: Nec

Expanded text:
est, ut si ex parte similis, non in toto est, pro parte sit Dei imago est, ut si ex parte similis, non in toto est, pro parte sit Dei imago composita: ac per hoc sequitur, ut et ipse compositus videatur, cujus sit imago composita. Composita autem si ex parte similitudinem servet, imago ejus ex parte similis esse non possit. 110. Sed qui similem secundum unitatem naturae negant, similem caeteris arbitrantur. Solent enim dicere: Cur putatis quia multum dedit Scriptura Filio, quia imaginem dixit; cum rit: Estote perfecti, sicut et Pater vester qui in coelis est, perfectus est ? Nec
Abbreviated transcription (Latin):
uerus : Sed pleriq eande sec tã sequentes. aispit arfsnm les pet
discordare se putant. abhis qͥ dissimilem. Ai patras pomsaent¬
sunt. diuersȩ sc̃ utiq atq distantis. Et quȩ distantis natiur
consequens : ut similia eẽ ñ possint. Nisi forte scđm speciem
similia dicas: dissimuilia scđm ueritate. Na & lactis &niur
cigni albentis coloris species est. Sed discrepantiua seruat
distantis nature. nic differentia naturarũ specierũ similitu¬
similẽ putant. Sed hȩc corporis sunt. hȩc cõpositionẽ quanai
indicant. Quomͦ aut̃ in uisibili. similitudinẽ scđm colorẽ
aptamus aut formã : Aut qͦ mͦ creatura potest eẽ similis
increato: Quomͦ splendor głȩ. & caracter substantiȩ eius
Si diuersa gła. ut illi dicunt᷑: diuersa substantia est. Sedm¬
głam inquiunt & oꝑationẽ similis :: & propt̾ ea imago dĩ
dr̃ filius. Ergo si ꝑaliqua. ñ ꝑ omĩa similis: ꝓparte simi¬
lis. ꝓ parte dissimilis. Huic aut̃ ꝓ positioni consequens

Expanded text:
 Sed plerique eamdem sectam sequentes, disputationis genere discordare se putant ab his, qui dissimilem Patri per omnia Filisunt, diversae sunt utique atque distantis: et quae distantis naturae, consequens est ut similia esse non possint; nisi forte secundum speciem similia dicas, dissimilia secundum veritatem. Nam et lactis et nivis et cygni albentis concolor species est, sed discrepantiam servat distantis naturae; nec differentia naturarum specierum similitusimilem putant? Sed haec corporis sunt, haec compositionem quamdam indicant. Quomodo autem invisibili similitudinem secundum colorem aptamus aut formam? Aut quomodo creatura potest esse similis increato? Quomodo splendor gloriae, et character substantiae ejus ; si diversa gloria, ut illi dicunt, diversa substantia est. am, inquiunt, et operationem similis est, et propterea imago Dei dicitur Filius. Ergo si per aliqua, non per omnia similis, pro parte similis, pro parte dissimilis. Huic autem propositioni consequens
Abbreviated transcription (Latin):
statur. & qđ in usu ÷. & fȩtus peccudis & pulli colunibarũ. & ao
i appellatione filioꝵ ñ ÷ expressio significata naturȩ. At
uͦ si naturã designare desidero: aut homint̾ noncupabo.
aut eqriũ nominabo. aut auẽ dicã. ut natura possit uttelligi
minare. Cũ aut̃ filiũ dico: generatũ significo. Cũ patrẽsꝰ p
dico generasse declaro. Non gͦ hinc naturȩ discretionẽ falias.
cusit hoc lignificatoriũ generantis & geniti. Significato¬
toria aut̃ huiꝰmodi exprimunt substantiȩ qualitatem.
Multieni ut dixi filii. s diuersitas filioꝵ. alliuis ꝑnattitem
les. ut pncipatus & potestates. ddroni & dominationes. ui sibi¬
les itt sol. lima stelle homo t̃ra. Crgo diuerse speties. & dui

Expanded text:
estatur : et quod in usu est, et foetus pecudis, et pulli columbarum. Et ideo in appellatione filiorum non est expressio significata naturae. At vero si naturam designare desidero, aut hominem nuncupabo, aut equum nominabo, aut avem dicam, ut natura possit intelligi.minare. Cum autem Filium dico, generatum significo: cum Patrem quoque dico, generasse declaro. Non ergo hinc naturae discretionem facias, cum sit hoc significatorium generantis et geniti: significatoria autem hujusmodi exprimunt substantiae qualitatem; multi enim, ut dixi, filii, sed diversitas filiorum: alius per naturales, ut Principatus et Potestates, Throni et Dominationes: visibiles, ut sol, luna, stellae, homo, terra. Ergo d
Abbreviated transcription (Latin):
mo usu e adoptiuis filius. & uerꝰ filius. Adoptiuũ filuũ
ndicimꝰ filiũ et natura: sed eũ dicimus natura eẽ q uomiiñ
auctoritas demonstrauit. Nunc illi asserant ubi ingenitũ
patrẽ legerint. Sed si dialectico more concedi sibi id postulot
ut qđ lectũ ñ sit ꝓlecto usurpent: ꝓdunt se contentions luu¬
dia afferre. ñ cognitionẽ quȩrere ueritatis. Nãq in ipsa cidli¬
tica. si ñ concedatur qđ concedi sibi postulant. quo adit ilun¬
cionis inuenire desiderant: pͥncipiũ inuenire ñ queun
disputandi. Et hoc ibi ubi c̾centio ÷ magis de disputationis
argutis. quã de examine ueritatis. hec ÷ enĩ dialer turoꝵ
ꝗła si uideant᷑ expugnare uerbis. & refellere uertatt soera

Expanded text:
o est adoptiuus filius et uerus filius. Adoptiuum filium non dicimus filium esse natura, sed eum dicimus natura esse filium, qaciat. 89. Nunc illi asserant ubi ingenitum Patrem legerint. Sed si dialectico more concedi sibi id postulant, ut quod lectum non sit pro lecto usurpent, produnt se contentionis studio differri, non cognitionem quaerere veritatis. Namque in ipsa dialectica si non concedatur, quod concedi sibi postulant, quo aditum contentionis invenire desiderant, principium invenire nequeunt disputandi. Et hoc ibi, ubi contentio est magis de disputationis argutiis, quam de examine veritatis. Haec est enim dialecticorum gloria, si videantur expugnare verbi
Abbreviated transcription (Latin):
ueri dĩ ec̃ naturã. Nãq & ipse potuit dicere. qͥa naturis ñ
sunt dii. si sciret pluralitatẽ diuinȩ ẽẽ naturȩ. ut alia esset
in patre. alia infilio. alia inspũ scõ. Dicendo eͦ naturan
sunt dii. unitatẽ naturȩ expressit diuinȩ. Quid ÷ aut̃. na¬

Expanded text:
veri Dei esse naturam. Namque et ipse potuit dicere: Qui naturis non veri Dei esse naturam. Namque et ipse potuit dicere: Qui naturis non sunt dii, si sciret pluralitatem divinae esse naturae, ut alia esset in Patre, alia in Filio, alia in Spiritu sancto. Dicendo ergo: Natura non sunt dii; unitatem naturae expressit divinae. 87. Quid est autem na
Abbreviated transcription (Latin):
Sed aplicã auctoritatẽ sequam᷑: ut dicamus insimulacris na¬
cura n eẽ diuinã. Si gͦ insimulatris ñ ẽ. ñ est indemoniis: suꝑ¬
auctoritate. recte de dõ patre dici qđ natura sit ds̃. Accipiant
seirne forte itidẽ dicant. Naturã qͥdẽ legimꝰ eẽ diuinã. natu¬
N aut̃ diuinȩ ñ legimꝰ unitatẽ. Sed cũ ipse filius dixerit.
ego & pat unũ sumus: unitatẽ diumitatis ꝓbauit. Nũ di¬
me manet ipse loquit᷑. & oꝑa quȩ ego facio ipse facit: unrate
euidentissime declarauit. Demde petrus una naturã osten¬
ait ẽẽ diuina. NUn̾os inquit faceret diuinȩ consortes nature
Potiuit enĩ sic dicere si alit̾ estimasset. potuit itaq sic dicere. ut
uos faceret diuinarũ consortes naturarũ: maxime cũ ꝑfiliu
innaturȩ diuiȩ consortiũ transeamꝰ. Nunqͥd pocest donare
q ñ habet: ꝑ rgo ñ ÷ dubiũ. qͥa de eo qđ habet donat. Et idõ

Expanded text:
Sed Apostolicam auctoritatem sequamur, ut dicamus in simulacris naSed Apostolicam auctoritatem sequamur, ut dicamus in simulacris naturam non esse divinam. Si ergo in simulacris non est, non est in daemoniis: suptur apostolica auctoritate recte de Deo Patre dici quod natura sit Deus; accipiant iritus sancti; ne forte itidem dicant: Naturam quidem legimus esse divinam, naturae autem divinae non legimus unitatem. Sed cum ipse Filius dixerit: Ego et Pater unum sumus ; unitatem divinitatis probavit. Cum dime manet, ipse et opera quae ego facio, ipse facit ; unitatem evidentissime declaravit. 85. Deinde Petrus unam naturam ostendit esse divinam: Ut nos, inquit, faceret divinae consortes naturae . Potuit enim sic dicere, si aliter aestimasset; potuit, inquam, sic dicere: Ut nos faceret divinarum consortes naturarum; maxime cum per Filium in naturae divinae consortium transeamus. Numquid potest donare, quod non habet? Ergo non est dubium quia de eo, quod habet, donat; et ideo h
Abbreviated transcription (Latin):
mutacionẽ fieri quȩstionis mutatione sermonis: dicentes.
Quomͦ possunt ingenitus & genitus untꝰ eẽ naturȩ atq sub¬
homines istius modi: ut nos dicant ea usurpare quȩ ñ sunt
scripti. cũ ea quȩ sunt scripta dicamus. & ipsi obiciant qd
scriptũ non sit Nonne ipsi sibi aduersantur. & auctorita
sustantiẽ atq naturã: cũ utiq filiũ dĩ. patris ẽẽ splendo¬
rẽ głę. & caracterẽ substantiȩ eiꝰ scriptura testet᷑. & multos
alios de diuina dixisse substantia. & in alio libro plenissine
erucis. ut nos inqͥt faceret diuinȩ consortes naturȩ  Sedetiũ
alibi paulus scribit. Sed tunc qͥdẽ ignorantes dm̃ his qͥ natura
ñ sunt dii seruistis. Ita enĩ & ingrecis codicib inuenimꝰ. quoꝵ
cur natura dĩ esse: gͦ ꝑgram ẽ ut homines. aut certe falso ere¬
ditur ut demones. quoꝵ simulacra dei appellatione donant᷑

Expanded text:
mutationem fieri quaestionis, mutatione sermonis, dicentes: mutationem fieri quaestionis, mutatione sermonis, dicentes: Quomodo possunt ingenitus et genitus esse unius naturae atque subgitur mutabilitatis sunt homines istiusmodi, ut nos dicant ea usurpare, quae non sunt scripta; cum ea quae sunt scripta, dicamus: et ipsi objiciant quod scriptum non sit? Nonne ipsi sibi adversantur, et auctoritasubstantiam atque naturam; cum utique Filium Dei Patris esse splendorem gloriae, et characterem substantiae ejus Scriptura testetur , et multos alios de divina dixisse substantia in alio libro plenissime  passionem crucis, ut nos, inquit , faceret divinae consortes naturae? Sed etiam alibi Paulus scripsit: Sed tunc quidem ignorantes Deum, his qui natura non sunt dii, servistis . Ita enim et in Graecis codicibus invenimus, quorum  ergo per gratiam est, ut homines: aut certe falso creditur, ut daemones, quorum simulacra Dei appellatione donantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ diuinitate eiꝰ dicunt eẽ substantiȩ. tetrada inducere de¬
monstrabo. Non enĩ qdđ eidẽ substantiȩ ÷ unꝰ sed unũ est. Nam
utiq filiũ et̾dẽ cũ patre substantiȩ confitentes. intractatu ni¬
ortdiderunt. Ergo eũ dicunt eiꝰdẽ carnẽ cutꝰ & filius dei
erat fuisse substantię: ipsi qđ nobis obiciunt ineptiis uanę
assertionis incurrunt. ut diuidant xp̃m. Itaq quartũ in¬
creatũ qd adoremus indurunt: cũ sola increata sit diuini¬
ter uecti iuderem᷑. qđ soluere nequiremꝰ. Nã cũ dudũ audie.¬
rint quidã dicentib nobis. filiũ dĩ qͥ generatꝰ sit. patriqͥ
generauit. inequalẽ eẽ ñ posse. quãuis ille generatꝰ sit iste¬
generaũit. qͥa generatio ñ potestatis ÷ sed naturȩ: ad uers
illã qͥdẽ questionẽ. uocẽ sibi arbitrant᷑ acclusã. sed t̃giuersa¬
tione dãnabili in eodẽ loco uestigiũ uertunt. ut putent

Expanded text:
cum divinitate ejus dicunt esse substantiae, tetrada inducere decum divinitate ejus dicunt esse substantiae, tetrada inducere demonstrabo. Non enim quod ejusdem substantiae est, unus, sed unum est, nam utique Filium ejusdem cum Patre substantiae confitentes in tractatu crediderunat. 78. Ergo cum dicunt ejusdem carnem, cujus et Filius Dei erat, fuisse substantiae, ipsi quod nobis objiciunt ineptiis vanae assertionis incurrunt, ut dividant Christum. Itaque quartum increatum, quod adoremus, inducunt, cum sola increata sit diviniaetervecti videremur, quod solvere nequiremus. Nam cum dudum audierint quidam, dicentibus nobis, Filium Dei, qui generatus sit, Patri qui generavitpotestatis est, sed naturae: adversus illam quidem quaestionem vocem sibi arbitrantur occlusam: sed tergiversatione damnabili in eodem loco vestigium vertunt; ut putent
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i suscepit capacẽ. diuidimꝰ eũ: Non enĩ ipse dĩ uerbũ ꝓ
anima rationabili &e intellectus capaci. incarne sua fuit: sed
animã rationabilẽ & intellectus capacẽ. & ipsã humanã &
cius dẽ substantiȩ cuiꝰ nr̃ȩ sunt animȩ. & carnẽ nr̃ȩ similem.
eiusdẽꝙ cuiꝰ caro ÷ nr̃a substantiȩ suscipiens dĩ uerbũ. ꝑfectꝰ
etiã homo fuit. Sine ulla tam̃ labe peccati: qͥa peccatũ ipse
ñfecit. sed ꝓ nobis peccatũ factus ÷: ut nos essemꝰ iusticia
dĩ in ipso. Caro gͦ ipsiꝰ & anima. eiꝰdẽ cuiꝰ anima nr̃a caroq
substantie ẽ. Nec timeo ne tetrada uidear inducere. Nos enĩ
uere sola qͥ hoc asserimꝰ. colimꝰ trinitatẽ. Non enĩ xp̃m diui¬
do cũ carnis eiꝰ diuinitatisq distinguo substantiã. sed unũ
rp̃m cũ patre & spi dĩ p̾dico. & illos magis qͥ carnẽ xp̃i. uniꝰ

Expanded text:
nostri suscepit capacem, dividimus eum ? 76. Non enim ipse Deus Verbum pro nostri suscepit capacem, dividimus eum ? 76. Non enim ipse Deus Verbum pro anima rationabili et intellectus capaci in carne sua fuit, sed animam rationabilem et intellectus capacem, et ipsam humanam, et ejusdem substantiae, cujus nostrae sunt animae, et carnem nostrae 721 similem, ejusdemque cujus caro est nostra substantiae, suscipiens Deus Verbum, perfectus etiam homo fuit, sine ulla tamen labe peccati; quia peccatum ipse non fecit, sed pro nobis peccatum factus est; ut nos essemus justitia Dei in ipso . Caro ergo ipsius et anima ejusdem cujus anima nostra caroque substantiae est. 77. Nec timeo ne tetrada videar inducere, nos enim vere solam, qui hoc asserimus, colimus Trinitatem. Non enim Christum divido, cum carnis ejus divinitatisque distinguo substantiam; sed unum Christum cum Patre et Spiritu Dei praedico, et illos magis qui carnem Christi unius
Abbreviated transcription (Latin):
nomene. nec confortari uirtus poterat di. necaneisent ⁊ suas
nec altitudo sapientiȩ dĩ. nec plenitudo diuinitatis impleri.
Quȩ ͥ implebat᷑. erat ñ dĩ sed nr̃a sapientia. Nã qͦmͦ implebat᷑.
atre puer nesciebat aut matrẽ. Scriptuĩ ÷ enĩ. Priꝰquã sciat
puer patrẽ aut matrẽ. accipiet uirtutẽ damasci. & spolia
samariȩ. Sapientiã enĩ dĩ. futura & occulta ñ fallunt. Expers
aut̃ agnitionis infantia: ꝑhumanã utiq imprudentiã. qđ
adhuc ñ didicit ignorat. Sed uerendũ ÷ inquã. ne si duos
qͥncipales sensus. aut geminã sapientiã xp̃o tribuimꝰ. xp̃m¬
diuidamꝰ. Nunqͥd cũ & diuinitatẽ eiꝰ adoramꝰ & carnẽ. xp̃m
diuidimꝰ: Nunqͥd cũ in eo imaginẽ dĩ erucẽq ueneram᷑ diuidi-¬
mus eũ Apłs certe qͥd de eo dixit: Qm̃ & si crucifixus ÷ ex in-¬
firmitate. uiuit tam̃ exiurtute dĩ. Ipse dixit. qͥa ñ diuisus ẽ
xp̃c. Nunqͥd etiã cũ dicimꝰ qͥa animã rationabilẽ & intellectus

Expanded text:
est; nec confortari virtus poterat Dei, nec erescere Deus, nec altitudo sapientiae Dei, nec plenitudo divinitatis impleri. Quae igitur implebatur, erat non Dei, sed nostra sapientia. Nam quomodo implebatur, aias dixit, patrem puer nesciebat aut matrem? Scriptum est enim: Priusquam sciat puer patrem aut matrem, accipiet virtutem Damasci et spoliaSamariae . Sapientia Dei futura et occulta non fallunt. Expers autem agnitionis infantia per humanam utique imprudentiam quod adhuc non didicit ignorat. Sed verendum est, inquam, ne si duos principales sensus aut geminam sapientiam Christo tribuimdividamus. Numquid cum et divinitatem ejus adoramus et carnem, Christum dividimus? Numquid cum in eo imaginem Dei, crucemque veneramur, dividimus eum? Apostolus certe, qui de eo dixit: Quoniam etsi crucifixus est ex infirmitate nostra, vivit tamen ex virtute Dei ; ipse dixit quia non divisus est Christus. Numquid etiam cum dicimus quia animam rationabilem et intellectus
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Quid aut̃ opus fuit carne sine anima. cũ utiq insen¬
sibilis caro. & irrationabilis anima. nec peccato sit obnoxia.
nec digna prȩmio: Illud gͦ ꝓ nobis suscepit. qđ in nobis
amplius periditabat᷑. Quid aut̃ prodest michi. si totũ me
ñ redemit: Sed cotũ mẽ redemit. qͥait. Michi indigna mi¬
ni qͥa totũ hominẽ sanũ feci insabbato: Totũ me redemit:
qa inuirũ ꝑfectũ fidelis. ñ exparte sed totus resurgit.
mã ꝑfectã. sensũq hominis ñ potuerit gubernare: qͥetiã
ilu asinȩ pullũ quẽ ante nemo sederat gubernauit. Qui
plantauit aurẽ ñ audiet: Qui alios gũbernabat. se rege
re ñ poterat: Qui peccata donabat. peccatũ ipse faciebat:
Besinant nimiũ solliciti isti. canquã pedagogi xp̃i uerta ne
etũ in ipso concupiscentia carnis. legẽ mentis oppresr e
tttubaret indño. quȩ uicit inseruulo: Non uult ꝓse u

Expanded text:
ret. 68. Quid autem opus fuit carnem suscipere sine anima; cum utique insenret. 68. Quid autem opus fuit carnem suscipere sine anima; cum utique insensibilis caro, et irrationabilis anima nec peccato sit obnoxia, nec digna praemio? Illud ergo pro nobis suscepit, quod in nobis amplius periclitabatur. Quid autem mihi prodest, si totum me non redemit? Sed totum me redemit, qui ait: Mihi indignamini, qui totum hominem sanum feci in sabbato ? Totum me redemit, quia in virum perfectum fidelis non ex parte, sed totus resurgit. mam perfectam sensumque hominis non potuerit gubernare, qui etiam illum asinae pullum, quem ante nemo sederat , gubernavit. Qui plantavit aurem, non audiet ? Qui alios regebat, se regere ipse non poterat? Qui peccata donabat, peccatum ipse faciebat? Desinant nimium solliciti isti, tamquam paedagogi Christi, vereri ne etiam in ipso concupiscentia carnis legem mentis oppresserit, titubaverit in Domino, quae vicit in servulo? 70. Non vult pro se
Abbreviated transcription (Latin):
suno faria significatione. inqua aliud dr̃. & aliud intelligitur
uit illiud. Neomenias & sabbata ur̃a. odit anima mea Inicet
cu illud ad xp̃i animã possit referri: quȩ idõ postta ẽ. ut ab¬
aerel idaice suꝑsticionis errorẽ. & unius sacrificii instituo¬
qr ueritatẽ. Sed de hoc dubitent ꝓphetico euangłio. eũ hoc
ntutare ñ possunt de animȩ ꝓprietate dictũ. cũ de morte
dñ & resurrectione sit dictũ. Deniq addidit. hemo tollit
ai añe. secd ego pono eã ame ipso. Potestatẽ habeo ponendi
anuni mea. & potestatẽ habeo tterũ sumendi eã. Cande gͥ ponit.
qua suscepit. Suscepit dico. Non enĩ uerbũ ipsũ dĩ. uiuũ in
sua carne ad nr̃ȩ animȩ uicẽ fartũ ẽ: sed sicut carnẽ nr̃am.
ita & animã nr̃am ꝑfectã. naturȩ humanȩ assũptione susce¬
pt  Assumpsit in quã animã: ut incarnationis suȩ benedi¬
ceret sacramto susceptã. Suscepit affectũ meũ. ut emenda¬

Expanded text:
unctoria significatione, in qua aliud dicitur, et aliud intelligitur, sicut illud: Neomenias et sabbata vestra odit anima mea : licet etiam illud ad Christi animam possit referri, quae ideo posita est, ut aboleret Judaicae superstitionis errorem, et unius sacrificii institueret veritatem. 67. Sed de hoc dubitent prophetico, evangelicum hoc refutare non possunt de animae proprietate dictum; cum de morte Domini et resurrectione sit dictum; denique addit: Nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a me ipso. Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam . Eamdem igitur ponit, quam suscepit. Suscepit dico; non enim Verbum ipsum Dei vivum in sua carne ad nostrae animae vicem factum est: sed sicut carnem nostram, ita et animam nostram perfectam naturae humanae assumptione suscepit. Assumpsit, 719 inquam, animam, ut incarnationis suae benediceret sacramento; suscepit affectum meum, ut emenda
Abbreviated transcription (Latin):
di ctus enĩ qui pendet inligno. Miraris gͦ qͥa scriptũ ÷
uerbũ caro factũ est. cũ caro assũpta sit adõ uerbo. quando
de peccato qđ ñ habuit scriptũ ẽ. qͥa peccatũ factus est: Hoc
ẽ ñ naturã oꝑationẽq peccati ut pote insimilitudinẽ carnis
peccati factus: sed ut peccatũ nr̃m insua carne crucifigereo
susceptionẽ ꝓ nobis infirmati obnoxii iã corporis p̃¬
cati carnalis assũpsit. Desinat gͦ dicere na turã uerb

Expanded text:
dictus enim, inquit, qui pendet in ligno . Miraris ergo quia scriptum est: dictus enim, inquit, qui pendet in ligno . Miraris ergo quia scriptum est: Verbum caro factum est, cum caro assumpta sit a Dei Verbo; quando de peccato quod non habuit, scriptum est quia peccatum factus est, hoc est, non natura operationeque peccati, utpote in similitudinem carnis peccati factus: sed ut peccatum nostrum in sua carne crucifigeret, susceptionem pro nobis infirmitatum obnoxii jam corporis peccati carnalis assumpsit. 61. Desinant ergo dicere naturam Verbi
Abbreviated transcription (Latin):
substantiȩ cõparetis.
aut certe diuinitatẽ int̾renȩ
corruptelȩ iniuriã
transferatis: Ditendo enĩ qđ uerbũ caro & ossa factũ ẽ: in
cerrã utiq dicitis eẽ conuersũ. qm̃ caro & ossa det̾ris sunt.
Sic scriptũ ÷ inquiunt. quia uerbũ caro factũ est. Scriptũ ÷
ñ nego. sed considera quid sequat᷑. Sequitur enĩ. & habitauit
humana. Et idõ emmanuhel ilictus ÷. hoc est nobiscũ ds̃.
iohel dixit. E ffundã de sp̃u meo suꝑ omnẽ carnẽ. Non enim
suꝑ irrationabilẽ carnẽ. s in homines futura ꝓmittitur gr̃e
co qd scriptũ ÷ qđ uerbũ caro factũ ẽ. uerbũ dĩ incarne ẽẽ.
conuersũ: nunquid negatis scriptũ esse de dño. quia pec¬
catũ ñ fecit. sed peccatũ factũ est. Ergo in peccatũ conuer¬
sus ÷ dñs: Non ita. sed quia nr̃a peccata suscepit. peccatum
dictus ẽ. Nã & maledictũ dictus ÷ dñs. ñ qͥa in maledictũ
conuersus ÷ dns. s qͥa nr̃m suscepit ipse maledictũ. Male¬

Expanded text:
substantiae comparetis, aut certe divinitatem in terrenae corruptelae injuriam transferatis. Dicendo enim quod Verbum caro et ossa factum est, in terram utique dicitis esse conversum; quoniam caro et ossa de terris sunt. 59. Sic scriptum est, inquiunt, quia Verbum caro factum est . Scriptum est, non nego: sed considera quid sequatur; sequitur enim: Et habitavit humana; et ideo Emmanuel dictus est, hoc est, nobiscum DeusSicut etiam in Joel dixit: Effundam de Spiritu meo super omnem carnem ; non enim super irrationabilem carnem, sed in homines futura promittitur gratiae eo quod scriptum est, quod Verbum caro factum est, Verbum Dei in carnem esse conversum; numquid negatis scriptum esse de Domino, quia peccatum non fecit, sed peccatum factus est II Cor. V, 21. Ergo in peccatum conversus est Dominus ? Non ita; sed quia peccata nostra suscepit, peccatum dictus est. Nam et maledictunus, sed quia nostrum suscepit ipse maledictum: Male
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ alios carnis lubrico uindicabat. nunqͥd formidare poterat
ne etiã ipse dominatu qͦdã carnis istius uinceretur. Sed
carnis istiꝰ sic̃ uolunt. formidabat illecebras. Ergo & car¬
nis susceptionẽ declinare debuerat. ne ad lubricum
traheretur erroris. Sed qͦmͦ lubricũ poterat tunere peccati
qͥ peccatũ remissurꝰ aduenerat: Et idõ cũ susciperet car¬
nem hominis: consequens ÷ ut ꝑfectionẽ incarnationis
plenitudinẽq susceperit. Nichil enĩ in xp̃o inꝑfectum.
iscepit itaq carnẽ. ut resuscitaret assũpsit animã. sed animam
oseta humana rationabilẽ assũpsit atq suscepit. Naquis po

Expanded text:
ergo alios a carnis lubrico vindicabat, numquid formidare poterat, ergo alios a carnis lubrico vindicabat, numquid formidare poterat, ne etiam ipse dominatu quodam carnis istius vinceretur? 65. Sed carnis istius, sicut volunt, formidabat, illecebras. Ergo et carnis susceptionem declinare debuerat; ne ad lubricum traheretur erroris. Sed quomodo lubricum poterat timere peccati, qui peccatum remissurus advenerat? Et ideo cum susceperit carnem hominis, consequens est ut perfectionem incarnationis plenitudinemque susceperit; nihil enim in Christo imperfectum. Suscepit itaque carnem, ut resuscitaret: assumpsit animam, sed animam perfectam, rationabilem, humanam assumpsit atque suscepit. 66. Nam quis po
Abbreviated transcription (Latin):
a me calitẽ hunc. sed tam̃ ñ sic̃ ego uolo sed sicut tuuis: ñ
ad sp̃s scĩ cõpassionẽ sed adrationabilis assuptionẽ animȩ.¬
& naturȩ humanȩ refert᷑ affectũ. Consequens ẽ. ut ꝑas
sertionẽ dñici sacram̃ti. & plenitudinẽ humanȩ natu̾rȩ
fuisse astruamꝰ inxp̃o. & ab infirmitatis p̾iudicio spm̃ scm̃
separemus. Non ẽ. enĩ obnoxius infirmitati. qͥ ñ ÷ obnoxiꝰ
passioni. Quero gͥ qua ratione animã putent quidã ad ño
iħu ñ eẽ susceptã. Anqͥa metus ÷ ne sensu xp̃c laberet᷑ huma.¬
no: Dicunt quippe quia concupiscentia carnis. legi mentis
repugnet. Sed qͥ hoc ait. tantũ ab est ut xp̃m putauerit
lege carnis inpeccati uincla fuisse ducendũ: ut ipse in estu
põsitus fragilitatis humanȩ. ꝑ xp̃m sibi subueniri posse ꝙ¬
diderit dicenᷤ. Infelix ego homo. qͥs me liberabit de cor

Expanded text:
a me calicem hunc: sed tamen non sicut ego volo, sed sicut tu vis ; non a me calicem hunc: sed tamen non sicut ego volo, sed sicut tu vis ; non ad Spiritus sancti compassionem, sed ad rationabilis assumptionem animae et naturae humanae refertur affectum, consequens est ut per assertionem Dominici sacramenti et plenitudinem naturae humanae fuisse astruamus in Christo, et ab infirmitatis praejudicio Spiritum sanctum separemus. Non est enim obnoxius infirmitati, qui non est obnoxius passioni. 64. Quaero igitur qua ratione animam putent quidam a Domino Jesu non esse susceptam; an quia metus est ne sensu Christus laberetur humano? Dicunt quippe quia concupiscentia carnis legi mentis repugnet . Sed qui hoc ait, tantum abest ut Christum putaverit lege carnis in peccati vincula fuisse deducendum; ut ipse in aestu positus fragilitatis humanae, per Christum sibi subveniri posse crediderit dicens: Infelix ego homo! quis me liberabit d
Abbreviated transcription (Latin):
assũpsit. & aliud qđ assũptũ est. Uirtus uenit in uirgi¬
ne. sic̃ & angłs ad eã dixit. quia uirtus altissimi obum¬
brauit te: sed natũ ẽ. corpus ex uirgine. Et idõ cęlestis qͥ dẽ
descensio. sed humana conceptio ẽ. Non enĩ eadẽ carnis potuit
ipsa aliquib aut suꝑflua. aut ꝓlira uideantur. Fortassis
enĩ dicat aliqͥs. nonne de patris & filii diuinitate. qͥnq ilis qͥs
scripsisti libris conclusurũ te ẽẽ ꝓmiseras: Sed qͥd faciam uim
cotidie nouas semment questiones: Non pͤterit sponsio. uad
astringit obiectio. Nã quẽ admodũ potest finis eẽ responsi a
modus nullus obiecti sit: Et tam̃ de patris & filii diuint¬
te cõsũmaturus responsionẽ insuꝑiorib me spoponderam
Hoc aut̃ libro de incarnationis dñicȩ sacram̃to plenior sic̃
debuit facta digestio ẽ. Nã cũ illud ait dñs. tristis ÷ anima
mea usq ad mortẽ. & infra. pat̾ meus si possibile ẽ. transfer

Expanded text:
assumptum est. Virtus venit in Virginem, sicut et Angelus ad eam dixit quia virtus Altissimi obumbrabit te . Sed natum est corpus ex Virgine; et ideo coelestis quidem descensio, sed humana conceptio est. Non ergo eadem carnis potuit ipsa aliquibus aut superflua aut prolixa videantur. Fortassis enim dicat aliquis: Nonne de Patris et Filii divinitate quinque illis, quos scripsisti, libris conclusurum te esse promiseras? Sed quid faciam, cum quotidie novas seminent quaestiones? Non praeterit sponsio, sed astringit objectio. Nam quemadmodum potest finis esse responsi, si modus nullus objecti sit? 63. Et tamen de Patris et Filii divinitate consummaturum responsionem in superioribus me spoponderam: hoc autem libro de incarnationis 718 Dominicae sacramento plenior, sicut debuit, facta digestio est. Nam cum illud quod ait Dominus: Tristis est anima mea usque ad mortem ; et infra: Pater meus, si possibile est, transfer
Abbreviated transcription (Latin):
est. Et aqua quȩ supͣ cȩlos ẽ. laudent nom̃ dñi. Laudent
dixit. ñ laudet. Nã si aquȩ elem̃tũ uoluisset intelligi: lauat
utiq dixisset. Direndo aut̃ pluralit̃. uirtutes uoluit estima
ri. Et qͥd mirũ si in sede di sp̃s sc̃s ẽ: tũ ipsũ regnũ dĩ oꝑa

Expanded text:
est: Et aquae quae super coelos sunt, laudent nomen Domini . Laudent, est: Et aquae quae super coelos sunt, laudent nomen Domini . Laudent, dixit, non laudet. Nam si aquae elementum voluisset intelligi, laudet utique dixisset: dicendo autem pluraliter, virtutes voluit aestimari. 156. Et quid mirum, si in sede Dei S