comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rius morit᷑. Quis marco uarione curiosiꝰ. deoꝵ figmenta
q̃siuit. Quis inuenit doctius. quis consid̾auit attentiꝰ qͥs
dies tinxit acutiꝰ quis diligentiꝰ pleniꝰ q cõscͥpsit: Qui
tam ⁊ si minꝰ est suauis eloquio doccͥna tñ atq sentẽciis
ita refectus est ut in omni eruditõne qͣm nos scculabem
ałi aũt liberalem uocant studiosum reꝵ tm̃ iste dereat. qͣn¬
tum studiosũ u̾boꝵ cit̾o delectat. Deniq ⁊ ip̃e tulliꝰ huic
tale testimoniũ ꝑhibet: ut in libris academicis dicat. eãq
ibi u̾satur disputatõem se habuisse cum marco uarrone
Homine inquit om̃im facile acutissimoi et uͥ cuncta du
bitanda ẽẽ contendit adoidit sine ułla dubitatõne dectis¬
simo ꝓfecto de hac re sic erat certus: ut auferret dubi¬
tatõnem qͣm solet in om̃ib adhibere tãqͣm de hoc uno ⁊̃
pro academioꝵ dubitatõne disputaturꝰ se academi cum fu
tes ꝙ tamqͣm hospites tui ubri quasi domũ reduxetũt.

Expanded text:
iceret. Quis Marco Varrone curiosius ista quaesiuit? quis inuenit doctius? quis considerauit adtentius? quis distinxit acutius? quis diligentius pleniusque conscripsit? Qui tametsi minus est suauis eloquio, doctrina tamen adque sententiis ita refertus est, ut in omni eruditione, quam nos saecularem, illi autem liberalem uocant, studiosum rerum tantum iste doceat, quantum studiosum -uerborum Cicero delectat. Denique et ipse Tullius huic tale testimonium perhibet, ut in libris Academicis dicat eam, quae ibi uersatur, disputationem se habuisse cum Marco Varrone, homine, inquit, omnium facile acutissimo et bitanda esse contendit, addidit \'sine ulla dubitatione doctissimo\'. Profecto de hac re sic erat certus, ut auferret dubitationem, quam solet in omnibus adhibere, tamquam de hoc uno etiam pro Academicorum dubitatione disputaturus se Academicum fuistesque tamquam hospites tui libri quasi domum reduxerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
mani auidos ꝯui cum prius eleuterii dic̾entur a flumi¬
ne eleuterio suꝑioris galacie suꝑ quem oriundi fuerãt.
de cet̾o herocdiani dicti su¬

Expanded text:
anis. Qui cum prius Eleutheri dicerentur, a flumine Eleuthero superioris Galilaeae, super quod oriundi fuerant,  Herodiani dicti su
Abbreviated transcription (Latin):
xtant epłe philippi ad alexandrum et antipat̾s
ad cassandrum. ⁊ antigoni ad philippum filiũ tͥum
citudinis animos ad beniuolentiam illicitant. milites q
blaude appellando sermone deoliniant. Mrosius libro iiͦi.
homini magis eẽt optandus: respondisse fertur. eum ẽẽ
subditus ⁊ celer inopinato ferro potusset accidere. Quod
uidebatur electissimam mortem adispisceretur. potuit ĩ¬
cedonum contͣ quen demostenis philupice tonant. introeũ¬
tem ex more cubiculum: ipxor exclusit irata. Qui exolusꝰ
tacuit: et inuiriam suam u̾su tragico consolatꝰ est. Se¬
denussos qͣm płimos a philippo in metallum antiquũ ołi
destitutum: ut exploraret que ubertas eius eẽt. quis sta¬
tus. an aliquid futuris peliquisset uetus auaricia. Descẽ¬
disse ilłos cum multo lumine: et multos duraturos dies. De¬
inde longa uia fatigatos uidisse flumina ingentia: et concep

Expanded text:
ae et Philippi ad Alexandrum et Antipatri ad Cassandrum et Antigoni ad Philippum filium, triultitudinis animos ad benivolentiam alliciant militesque blande appellando sermone deliniant. Quae autem in homini magis esset optandus, respondisse fertur, eum esse subitus et celer, inopinato ferro potuisset accidere, quoduidebatur mortem adipisceretur, potuit incedonum, contra quem Demosthenis Philippicae tonant, introeuntem ex more cubiculum, uxor exclusit irata. Qui exclusus tacuit, et injuriam suam versu tragico consolatus est. demissos quam plurimos a Philippo in metallum antiquum olim destitutum, ut explorarent quae ubertas eius esset, quis status, an aliquid futuris reliquisset uetus auaritia; descendisse illos cum multo lumine et multos duraturo dies, deinde longa uia fatigatos uidisse flumina ingentia et conceptu
Abbreviated transcription (Latin):
Stultissimꝰ es qui me putas deciꝑe. qui semꝑ stuclui alios
liberare. Et ait pauliꝰ ministris. Ducite eum ad palmã
Et si sacͥficare nolu̾it: facite foueam in t̾ra donec ꝑuenia¬
tis ad aqͣm. eũꝙ supinũ deponite: et t̾ra ac lapidib obruer¬
tes cdimitcite. Qd̾ qm fc̃m fuisset sac̾dos appollinis qͥ hoc
consiliũ ded̾at. statim arreptꝰ a demone. ꝑ uii. dies insaniens
in ilło loco et clamans clicebat Incendis me sc̃e urtalis. Et die
uii p̃cipitatꝰ in flumine expirauit. Ualeria aũt uxor sã¬
uitalis cum uellet corpꝰ eius auferre a xp̃ianis ab ip̃o uitale
in sompnis ꝓhibita est. Que cum rediret ad mecliolanum

Expanded text:
Stultissimus es, qui me putas decipere, qui semper studui alios liberare». Et ait Paulinus ministris: «Ducite eum ad palmam et si sacrificare noluerit facite foueam in terra donec perueniatis ad aquam et ibi eum supinum deponite; et terra ac lapidibus obruentes dimittite». Quod cum factum fuisset sacerdos Apollinis, qui hoc consilium dederat statim arreptus a demone et per septem dies insaniens in illo loco et clamans dicebat: «Incendis me sancte Vitalis». Et die septima precipitatus in flumine expirauit. Valeria autem uxor Vitalis cum uellet corpus eius auferre a christianis et ab ipso Vitale in sompnis prohibita est. Quod cum rediret ad Mediolanum
Abbreviated transcription (Latin):
ad palmam qr arbor palme antiqͣ ibi erat et ille medicꝰ expa¬
uisset. exclamauit ad eum dicens. Noli fr̃ urscine medice
qni alios curare consuesci te ip̃m et̾na morte orcide. ⁊ qͥ ꝑ pas¬
tam. Que urscinus audiens genu flexit ⁊ penitens pauoris
sui martyriũ libent̃ accepit. Sanctꝰ aũt uitalis fecit eum
honorifice sepeliri. ⁊ post hec uoluit uenire ultͣ ad paulimũ
dñm suũ. At ille iratus cum q ad eum uenire cõtẽpsit

Expanded text:
ad palmam, quia arbor palme antiqua ibi erat, et ille medicus expauisset, exclamauit ad eum dicens: «Noli frater Vrsicine, medice qui alios curare consueuisti, te ipsum eterna morte occidere et qui per pasreparatam». Quod Vrsicinus audiens genuflexit et penitens pauoris sui martyrium libenter excepit. Sanctus autem Vitalis fecit eum honorifice sepeliri et post hoc noluit ultra uenire ad Paulinum dominum suum. At ille iratus, tum quia ad eum uenire contempsit
Abbreviated transcription (Latin):
ubi obstinatos ad se uenire armatos uidet: ueste inluta¬
regali. et duab ancillis innixi ultro obuiam ꝓcecit E
dro missi sunt qui eam confoderent: nõ refugientẽ glaciĩ
nec uulnera nec. muliebriter uociferantem sed uiroꝵ fõ¬
tium mor poo gloria uet̾is prosapie morti succumbenton
ut alexandeũ posses eciã in moriente matre cognoscere sor¬
primens se insuꝑ expieans. capilło et ueste crura contex¬
se fertur: ne quid posset in corpore eius indecorum uideri

Expanded text:
ubi obstinatos venire ad se armatos videt, veste regali, duabus ancillis innixa ultro obviam procedit. Qua dro missi sunt,qui eam confoderent, non refugientem gladium sed nec vulnera aut muliebriter vociferantem, sed virorum fortium more pro gloria veteris prosapiae morti succumbentem, ut Alexandrum posses etiam in moriente matre cognoscere. Compsisse insuper expirans capillos et veste crura contexisse fertur, ne quid posset in corpore eius indecorum videri
Abbreviated transcription (Latin):
prosequente eacida rege molossorum ueniret prohibita est¬
dones: ad olimpiadem transierunt. Cuiꝰ iussu et erudice et
rex occitlitur .ui. annis post alexandrum potitus regno¬
grosius. Hec euridice multa sub nomine uiri gesserit
ꝑ cassandrum: quem flagitiose cognitum ad suminũ fasi¬
gnum ꝑ omnes honoꝵ gradus prouexerat. Qui ex libi¬
passim faceret muliebri magis qͣm regio more. fauorem sui
in oclium uertit. Audito itaq cassandri aduentu diffisa ma¬
cedonib cum nuru roxane ⁊ nepote hercule in piduam it¬
bem conscendit. Comnitate sunt eam de ydamia eacide re¬

Expanded text:
prosequente Aeacida rege Molossorum ueniret et ab Edones ad Olympiada transiere, cuius iussu et Eurydice et rex occiditur, sex annis post Alexandrum potitus regnoonum uxor, multa sub nomine uiri nefaria gerit per Cassandrum, quem flagitiose cognitum ad summum fastigium per omnes honorum gradus prouexerat: qui ex libipassim caedes muliebri magis quam regio more fecisset, favorem sui in odium vertit. Itaque audito Cassandri adventu diffisa Macedonibus cum nuru Roxane et nepote Hercule in Pydnam urbem concedit. Proficiscenti Deidamia, Aeacidae re
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ duris itiñib fatigari: sed iube corpꝰ meũ. a loco isto
ult̾ius nõ moueri. Comendo tͥ famulam meam q̃ ꝓpt̾ me
tanta sustinutt: ⁊ fr̃em meũ quẽ hic uid̾e nõ potui. da ut
uel in regno tuo eum uideam. Et sio finita oratõne anno
uite sue xlxx. migmuit ad dñm. Qd̾ uidens famula eiꝰ
grauit᷑ cepit flere: qi nicħ habebat qd̾ eius sepulture ne¬
cessarium erat. Illa aũt flente: eoce licerius rediens ad
urbem ut sauinam iam inuenit defunctam: ait ad fa¬
mulam eiꝰ Noli flere. ego uadam ⁊ celerius reu̾̃tar ad
eam sepeliendam. Misit ergo p̾conem ꝑ urbem. Uenite
omnes inquit ad ꝑegrinam sepeliendam que extra iro.¬
bem defimoca est. Prexerunt gͣ quicũꝙ potuerunt ⁊ ho
norifice sepelierunt eam. Ubi mulier q̃dam ceca ⁊ olau¬
da ⁊ manus aridas hñs: cepit integram sanitatem pas

Expanded text:
amplius duris itineribus fatigari, sed iube corpus meum a loco isto amplius duris itineribus fatigari, sed iube corpus meum a loco isto ulterius non moueri. Commendo tibi famulam meam que propter me tanta sustinuit et fratrem meum quem hic uidere non potui. Da ut uel in regno tuo eum uideam». Et sic finita oratione anno uite sue XLIX migrauit ad dominum. Quod uidens famula sua grauiter cepit flere, quia nichil habebat quod eius sepulture necessarium erat. Illa autem flente ecce Licerius rediens ad urbem et Sauinam inuenit iam defunctam ait ad famulam suam: «Noli flere; ego uadam et celerius reuertar ad eam sepeliendam». Misit ergo preconem per urbem: «Venite omnes», inquit, «ad sepeliendam peregrinam que extra urbem defuncta est». Pepelierunt eam, ubi mulier quedam ceca et clauda et manus aridas habens recepit integram sanitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ancille domus q̃ foras exierat ut ibi hospitarent᷑. Que
respondit. Dña quomͦ hic potes hospitari: Quia filia do
beata sauina. Non ꝓpter me morietur. Intrauit gͦ ancilla
ad dñam: que slatim accurrens introduxit sauinã. Et ꝑ¬
tinus sauina app̃hensa manu dext̾a egrotantis: orans ere¬
xit eam sanam. ⁊ cum uellẽt parentes retin̾e eam: non
potuerunt. Et inde uenit in trecas ciuitatem. Ubi cum
eẽt ad miliariũ ciuitatis dixit famule sue ut modicum
repausarent. Tunc exiens de urbe uir quidã uen̾abilis
la tua te iutlicat ẽẽ ꝑegrinã. Sauina respondit. Oñe¬
uinianũ. Ꝙnlit lic̾ius. uir ille quem queris ante paulu¬
lum ꝓ xp̃o decollatus est. ⁊ ibi in illa domo seputtus Uade
gͦ illuc ⁊ reu̾tere ad nos: ⁊ bene erit tͥ nob̾cum quam diu
uixeris. Et illo pc̾eunte sauina ꝓstrauit se ⁊ orans clixit
Dñe d̾s qui me semꝑ in castitate seruasti: nõ me ꝑmittas

Expanded text:
ancille domus que foras exierat ut ibi hospitaretur. Que ancille domus que foras exierat ut ibi hospitaretur. Que respondit: «Domina, quomodo hic potes hospitari quia filia dombeata Sauina: «Non propter me morietur». Intrauit ergo ancilla ad dominam. Que statim accurrens introduxit Sauinam. Et protinus Sauina apprehensa manu dextera, orans erexit eam sanam. Et cum uellent parentes retinere eam non potuerunt. Et inde uenit in Trecas ciuitatem. Vbi cum esset ad miliarium ciuitatis dixit familie sue ut modicum repausarent. Tunc exiens de urbe uir quidam uenerabilisela tua te esse indicat peregrinam». Sauina respondit: uinianum». Respondit Licerius: «Vir ille quem queris ante paululum pro Christo decollatus est et ibi in illa domo sepultus. Vade ergo illuc et reuertere ad nos et bene erit tibi nobiscum quamdiu uixeris». Et illo pretereunte Sauina prostrauit se et orans dixit: «Domine deus qui me semper in castitate seruasti, non me permittas
Abbreviated transcription (Latin):
ibi erant. Quod multi audientes creclid̾unt in xp̃m.
Post hec beata sauina uenit romã ad tumulũ sancti
petri. Cũq fama eiꝰ ꝑuenisset ad eusebium paꝑam: bap¬
tizauit eam. Et cum eẽt in albis orans: sanauit ibi duos
cecos ⁊ cluos contractos. Et fuit ibi quinꝙ annis. Wor¬
mienti igit᷑ apparuit angelus dñi clicens. Sabina quid
fecistie Eur climisisti ꝑentes ⁊ omnia que habebas ⁊ nũc
in deliciis epularis ⁊ nõ ꝑegrinaris Surge ⁊ uade in tre¬
cas ciuitatem campanie ⁊ ibi inuenies tr̃em tuũ. Eus¬
gilans gͦ dixit famule sue. Son oportet nos hic am¬
plius habitare. Cui illa. Dña quid uis fac̾ei. Ecce ciues¬
ualde te cliligunt ⁊ tu uis in ꝑegre mori. Endit saui¬
na. Seus ꝓuidebit nob̃. Et accepto pane ordeaceo dis¬
cessit inde ⁊ uenit in urbem rauennẽsem. Cũq uenisset
ante domũ cuiꝰdam diuitis cuiꝰ filia moriebat : dixit

Expanded text:
ibi erant. Quod multi audientes crediderunt in Christum. ibi erant. Quod multi audientes crediderunt in Christum. Post hec beata Sauina uenit Romam ad tumulum sancti Petri. Cumque fama eius peruenisset ad Eusebium papam, baptizauit eam. Et cum esset in albis orans sanauit ibidem duos cecos et duos contractos et fuit ibi quinque annis. Dormienti igitur apparuit angelus domini dicens: «Sauina, quid fecisti? Cur dimisisti parentes et omnia que habebas et nunc in deliciis epularis et non peregrinaris? Surge et uade in Trecas ciuitatem Campanie et ibi inuenies fratrem tuum». Euigilans ergo dixit famule sue: «Non oportet nos hic amplius habitare». Cui illa: «Domina, quid uis facere? Ecce ciues te diligunt et tu uis in peregre mori?». Respondit Sauina: «Deus prouidebit nobis». Et accepto pane ordeaceo discessit inde et uenit in urbem Rauennensem. Cumque uenisset ante domum cuiusdam diuitis cuius filia moriebatur, dixit
Abbreviated transcription (Latin):
iꝰ sauina coticlie grauit̾ eum fleret ⁊ ꝓ eo coti¬
die ieiuians semꝑ ydolis supplicaret: tandẽ dormien¬
ti apparuit ei angelus dñi clicẽs. Sauina noli flere.
sed quecũꝙ habes derelinq̃ ⁊ inuenies frem tuũ in ho¬
nore maximo constitutũ. Que statim euigilans: dixit
ad coslactaneam suam. Amica mea sensisti aliquid: E̾
responclit Sensi dña: ꝙ uidi hoĩem incognitũ aute te
stantem: nescio quid loquẽtem. Ait illi. Non me accusabis.
Respondit. Dña absit ut te incusem. Sed quicͥs uis fac:
tm̃ ne te occidas. Et sic in crastino ambe omnia relin¬
quentes fugerũt. Et cum pater eiꝰ fecisset eam q̃ri ꝑ
montes ⁊ ualles ⁊ inueniri nõ posset: expandẽs manus
ad celum clyxit. Si tu es deus potens in celo qui salua¬
re nos possis: descende nũc s ꝑcute omnia ydola mea
q̃ usꝙ nũc adoraui q̃ michi nõ potuerũt saluare natos
meos. Tunc dñs de celo intonãs cõfregit omia yeola q̃

Expanded text:
 Sauina cotidie grauiter eum fleret et pro eo continue ieiunans semper ydolis supplicaret, tandem dormienti apparuit ei angelus domini dicens: «Sauina, noli flere, sed quecumque habes derelinque et inuenies fratrem tuum in honore maximo constitutum». Que statim euigilans dixit ad collactaneam suam: «Amica mea, sensisti aliquid?». Que respondit: «Sensi, domina. Quia uidi hominem incognitum ante te stantem, sed nescio quid loquentem». Ait illi: «Non me incusabis?». Respondit: «Absit domina ut te incusem, sed quicquid uis fac, tamen ne te occidas». Et sic in crastino ambe omnia relinquentes fugerunt. Et cum pater eius fecisset eam queri per montes et ualles et inueniri non posset, expandens manus ad celum dixit: «Si tu es deus potens in celo qui saluare nos possis, descende nunc et percute omnia ydola mea, que usque nunc adoraui, que michi non potuerunt saluare natos meos». Tunc dominus de celo intonans confregit omnia ydola que
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ grecoꝵ int̾fecisse referunt᷑. Marcus aũt consul aduer¬
sus ligures ꝓfectus suꝑatusꝙ quatuor milia militum ami¬
sit. et nisi in castra¬
Sterea hannibal cum antiocho roma ꝑrusie¬
ni int̾ cet̾as conlitõnes pacis deditõem eiis poscerent.
admonitus a rege uersus ꝙ in fugam certam defertur.
Ibi cum cliu quietam uitã egisset: inuidiosũ q se ꝓpter
nimias opes uideret: amphoras plumbo repletas. in tẽ¬
plo dẏane quasi fortune sue presidia deponit. Atq ideo
nichil de illo sollicita ciuitate. qm̃ uelut ꝑignus opes eiꝰ
tenebat ad prusiam contenclit. auro suo statius quas se
et p̾lium in mare transtulisset. hannibal nouo cõmen¬
to actor uictorie fuit. Quippe omnũ serpentiũ genus
in fictiles lagenas proici iussit: medioq prelio in na¬
ues hostium mittit. Id primũ ponticis ricliculũ usum
fictilib cdunicare qui ferro nequeant. Sed ubi serpenti¬
b cepere naues repłi. ancipiti ꝑiculo circũuenti. hosti uic¬

Expanded text:
o praelio interfecta referuntur. Marcius cos. adversus Ligures profectus, superatusque quatuor M militum amisit, et nisi victue Hannibal, cum ab Antiocho Romani inter ceteras condiciones pacis deditionem eius poscerent, admonitus a rege in fugam versus Cretam defertur. Ibi cum diu quietam vitam egisset invidiosumque se propter nimias opes videret, amphoras plumbo repletas in templo Dianae, quasi fortunae suae praesidia,deponit atque ideo nihil de illo sollicita civitate, quoniam velut pignus opes eius tenebat, ad Prusiam contendit, auro suo statuit, quas seet proelium in mare transtulisset, Hannibal novo commento auctor victoriae fuit; quippe omne serpentium genus in fictiles lagoenas coici iussit medioque proelio in naves hostium mittit. Id primum Ponticis ridiculum visum, fictilibus dimicare, qui ferro nequeant. Sed ubi serpentibus coepere naves repleri, ancipiti periculo circumventi hosti vic
Abbreviated transcription (Latin):
num regnauit in syria filius eius seleuchus pessimꝰ
sed iners: pontifex iudeoꝵ erat onỹas. Nam onya transe¬
unte in egẏptum: filius eius sẏmon sedit pro eo Oui
successit filius eius onyas. Sub hoc nusit seleuchus nun¬
ingresso in templum surrexerũt duo iuuenes de latibu
tur quia apparuit t̾ribrlis sessor equi. et conculcabat
eum. et confractus est et cõminutus sed nõ mortuuis. Ti¬
mens ꝙ onyas inclignatõnem seleuchi orauit ad dñm
ꝑ defuncto ⁊ surrexit. Nui reclieus ad regem ait. Si ha-¬
buerit dñs meus aliqͦs quoꝵ scitiet sanguinem: mittet
eos in iherłm. ut spolient templum. Eusebius in cron̾.
ligurib circumuentꝰ cum om̃i similiter exercitu occisus
hoc rome nunciarũt. Fluuius aut consul de grecia in gal¬
logreciam que nũc est galacia transuectus: ad olimpum
montẽ ꝑuenit. Ad quem uniũsi gallogreci: cum coniugi¬

Expanded text:
num regnavit in Syria filius ejus major Seleucus, pessimus, sed iners. Pontifex Judaeorum fuit Onias. Nam Onia transeunte in Aegyptum, filius ejus Simon sedit pro eo. Cui successit filius ejus Onias. Sub hoc misit Seleucus nuningresso in templum, surrexerunt duo juvenes de latibullibro legitur, quia apparuit terribilis sessor equi, et conculcabat eum, et confractus est, et mutus factus, sed non mortuus, mensque Onias indignationem Seleuci orabat ad Dominum pro defuncto, et resurrexit . Qui rediens ad regem, ait: Si habuerit dominus meus aliquos, quorum sitiat sanguinem, mittat eos in Jerusalem, ut spolient templum. Incidentia. Liguribus circumventus, cum universo exercitu occisus nuntiare curauerint. Fuluius consul de Graecia in Gallograeciam, quae nunc est Galatia, transuectus, ad Olympum montem peruenit, ad quem uniuersi Gallograeci cum coniugi
Abbreviated transcription (Latin):
nustatum germanã t̾ram amplecti cuiꝰ multiformes
pisces ꝑ equoreas undas saltus exercent Sampoꝵ etiam
uirentiũ specie delectamur:. ex quib odor gratissimꝰ flores
suauitati exaltans oculos simul pascit et aninũ. Nemo¬
rum quoq opacitas et fontiũ arridet amenitas qua ua¬
rie simuil alites musicis concentib ꝑsonantes. dulce me¬
los cõponunt. Hec sunt nature spectacula que et imita¬
ri difficile est. et resutare culpabile Nos merrancli gr̃a:¬
pontum classib nõ sulcamus. Q umqͣm nos ꝑegrina sp̃co
aidore sue pulchritudinis inflãmauit nec famulos nos
sibi faciet multis casib opum deuicta mat̾ies. quos la¬
beros edidit ab soluta pauꝑies.⁊

Expanded text:
nustatum germanam terram amplecti; cuius multiformes nustatum germanam terram amplecti; cuius multiformes pisces, per equoreas undas saltus exercent. Camporum etiam virentium specie delectamur, ex quibus odor gratissimus flores suavitatis exhalans, oculos simum pascit et animum. Nemorum quoque opacitas et fontium arridet amenitas, quam varie simul alites, musicis concentibus personantes, dulce melos componunt. Hec sunt nature spectacula, que et mutari difficile est et refutare culpabile. Seneca pontum classe non sulcamus. Numquam nos peregrina species ardore sue pulchritsibi faciet multis casibus opum devincta materies, quos liberos edidit absoluta pauperies.
Abbreviated transcription (Latin):
filii comitatur exequias. Nulla exstruimus: instar tem¬
ploꝵ sepulchra defunctis: nec ingeminatis urnis funera
cõbusta reconlimꝰ. qd̃ nõ honoris dixerim esse: sed pene.
Sed hec sunt argum̃ta nr̃e cliuicie. que nec sacietatem
uiuentib concessistis. et mortuis suppremam reqͥem su¬
fiulistis. ⁊ son enim tellurem cineres suos quos edi¬
dit fouere sinitis. uos estis maloꝵ omniũ causa mor¬
talium Omnia tenetis: et omnib uos habentib imꝑa¬
rib natura concoeliam et uices suas elementa nõ offen¬
sa custodiunt. Medicine remedium nobis ꝑsimonia est
que nõ solum illaꝑsos potest curare dolores. sed etiam ꝓcura¬
certamina nec scenicas turpitulines affectamꝰ sed thea¬
que cum sint maxime ridenda deflemus. Alia poero nobis
spectacula. exhibet mundi machina. diisas q uoluptates.
In qua uidemus celum pulchre formatum. signoꝵ uarieta¬
tib stellaꝵ ꝙ fulgorib rutilare. pelagus colore purpurea ue¬

Expanded text:
filii comitatur exequias. Nulla nos extruimus  Edit., instruimus instar templorum sepulcra defunctis, nec in gemmatis urnis funera combusta recondimus, quod non honoris dixerim esse, sed pene. Et Sed hec sunt argumenta nostra divitie que nec satietatem viventibus concessistis et mortuis supremam requiem sustulistis. Non enim tellurem cineres suos quos edidit fovere sinitis, vos estis malorum omnium causa mortaliumribus natura concordiam, et vices suas elementa non offensa custodiunt. Medicinae remedium nobis parcimonia est, quae non solum illapsos potest curare languores, sed etiam procuracertamina, nec scenicas turpitudines affectamrelegimus; que cum sint maxime ridenda, deflemus. Alia porro nobis spectacula exhibet mundi machina, diversasque voluptates, in qua videmus celum pulchre formatum signorum varietatibus, stellarumque fulgoribus, rutilare; pelagus purpureo colore ve
Abbreviated transcription (Latin):
N exiruendis domib igne saxa nõ soluimꝰ: nec admiy¬
tõne pulueris cementa cluriora conficimꝰ qr potius il
defossis tessuris speluncis aut concauis montiũ latctel
capacit᷑ habitamꝰ. Nullos sibi uentoꝵ fremitꝰ millus
tempestatẽ turbinis formidamꝰ. Tucius nos defenclit ab
ymbre spelunca. qͣm tegula. Cuiꝰ gemuiꝰ est nobis usus nĩ¬
sionis aum uiuimꝰ sepulture dlum morimur. Nullus
nobis p̃ciosus amict᷑. sed membra paptri tegmine. uel q
est uerius pudore uelantur. Eemine nostrates nõ ornal̃
ut placeant nec sciunt in angenda pulcheitucline plis
affeccare qͣm nate sunt. Nam quis potest opus natirs
arerigere: Quns cum fuerit aut infruituosũ est q iuis¬
tur. aut criminosũ qr p̾suminur. Ad concubitũ: nõ nos¬
ammonet libido sed sobolis amor. Bella nõ gerimus:¬

Expanded text:
n extruendis domibus igne saxa non solvimus nec admixtione pulveris cementa duriora conficimus, quin potius in defossis telluris speluncis ac aut concavis montium latebris capaciter habitamus. Nullos ibi ventorum fremitus, nullius tempestatem turbinis formidamus: tutius nos defendit ab imbre spelunca, quam tegula, cuius geminus est nobis usus, mansioni dum vivimus, sepulture dum morimur. Nunobis pretiosus amictus, sed membra papiri tegmine vel quod est verius pudore velantur, femine nostrates non ornantur ut placeant nec sciunt in augenda pulchritudine plus affectare quam nacte nate sunt. Nam quis potest opus nature corrigere? Quod cum fuerit aut infructuosum est, quia vincitur, aut criminosum, quia presumiadmonet nos libido, sed sobolis amor: non novimus
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatem. In sycilia patre figulo natus. forma et ꝑ¬
cheitudine corporis egregius. du uitam stupri patio
exhibuit. annos aũt pubertatis egressus: libidinem
uiris ad feminas tnͣstissit. Nost hec apd̾ utrumq sexui
famosus uitam latrociniis mutauit. Int̾iecto tempoe
cum fẏracusas accessisset. ascitis q in oiuitatem intaͥ
colas eẽt. d sine fide fuit. qmĩ nec infoetunis qd̾ aus¬
teret: nec in uerecunclia qd̃ inquinaret. habere uisdd¬
In sũma gregoriam miliciam sorcitus: nõ nituꝰ euis
sediciori quam antea turpi uita: in omne facinus

Expanded text:
Quippe in Sicilia patre figulo natus non chritudine egregius diu vitam stupri patientia exhibuit. Annos deinde pubertatis egressus libidinem a viris ad feminas transtulit. Post haec apud utrumque sexum famosus vitam latrociniis mutavit. Interiecto tempore, cum Syracusas concessisset adscitusque in civitatem inter incolas esset,diu sine fide fuit, quoniam nec in fortunis quod amitteret, nec in verecundia quod inquinaret habere videbatur;in summa gregariam militiam sortitus non minus tunc seditiosa quam antea turpi vita in omne facinus
Abbreviated transcription (Latin):
mus cosmas ⁊ damianus quoꝵ sacramento credidisti: ides fes¬
tinauimus in auxilium tui. Rome in ecc̃a martyrũ p̃dcõꝵ
cum quidam matricularius in ecc̃a dui fuiss ⁊ incrure morbĩ
grauissimum intidisset: quadam nocte post longos or̃õnum
gemittus obdormiit. Et ecce duo uiri splendentes uenerunt
quoꝵ alter cultellũ ⁊ pixidem. alter uero crux cuiusdam mau
infirinam ad corpus mauri mortui detulerunt. Ile statim mo¬
re solito ut pulsaret ad matutinas eiugilans de tali sompno:
tubabatur. ⁊ se sine dolore sentiens: ⁊ core quã prius doluciat
manus ⁊ oculos ⁊ candelam apponens se nõ ẽẽ qui fuerat mi¬
rabatur. Et se senciens sic sanatũ: dum p̃gaudio caneret: alii
surrexerunt ⁊ audito qd̾ in sompnis ille iuiderat ad cymitterul
ꝓperantes coxam mauri p̾cisam. ⁊ coxam saicriste locs aliuss¬

Expanded text:
mus Cosmas et Damianus quorum sacramento credidisti; ideoque fesmus Cosmas et Damianus quorum sacramento credidisti; ideoque festinauimus in auxilium tui». Rome in ecclesia martyrum predictorum cum quidam matricularius diu seruisset et in crure morbum grauissimum incidisset, quadam nocte post longos orationum gemitus obdormiuit. Et ecce duo uiri splendentes uenerunt quorum alter cultellum et pixidem, alter uero crus cuiusdam maurinfirmam ad corpus mauri mortui detulerunt. Ille statim more solito ut pulsaret ad matutinas euigilans de tali sompnio tristabatur; et se sine dolore sentiens et coxe quam prius doluerat manum et oculos et candelam apponens se non esse qui fuerat mirabatur; et se sentiens sic sanatum dum pre gaudio caneret alii surrexerunt. Et audito quod ille in sompnis uiderat ad cimiterium properantes coxam mauri precisam et coxam sacriste loco illius
Abbreviated transcription (Latin):
post laborem messis: in campo aꝑto ore dormiret: serpẽs
inuentrem euis ingressus est. Eiuigalans nichil sensit: set
⁊ damianũ in auxilium inuocauit. Sed cum paulatim gail
cum uxore sua cum in templo scõꝵ deuote seruiret: ꝓficisi lõ¬
ge uoluit: ⁊ uxori sue domi residere ⁊ eum expectare. p̾cipiens
eam beatis martyribꝰ cõmendauit. post hec dyabolus sciens
signum qd̾ ei maritus dederat: se in hõiem tnͣsformauit: ⁊ dĩ
uxori eius. uir tuus misit me ab alia ciuitate ut uenias ad
eũ. At illa nolens ire: respondit. Signum quidem cognosco:
set ire nõ possum. qr scĩs cosine ⁊ damiano cõmendata sum.
N̾et si us ut tecum uadam: iura michi ꝑscõs: qd̃ michi nõ
noceas. Iurauit dẏabolus. Et cum uenissent ad secretũ locum.
uoluit eam dẏabolus de iumento eicere: ut eam occideret. e
illa statim scõs martyres inuocauit. ⁊ eis ꝯfestim apparentis
cum multis aliis inimicus euanuit. Et dixerunt ei sc̃i. Nos su¬

Expanded text:
st laborem messis in campo aperto ore dormiret, serpens in uentrem eius ingressus est. Euigilans nichil sensit, sed et Damianum in auxilium inuocauit. Sed cum paulatim graui. Vir quidam cum uxore sua cum in templo sanctorum deuote seruiret proficisci longe uoluit et uxori sue domi residere et eum expectare precipiens eam beatis martyribus commendauit. Post hec dyabolus sciens signum quod ei maritus dederat se in hominem transformauit et dixit uxori eius: «Vir tuus misit me ab illa ciuitate ut uenias ad eum». At illa nolens ire respondit: «Signum quidem cognosco, sed ire non possum quia sanctis Cosme et Damiano commendata sum. Sed si uis ut tecum uadam iura michi per sanctos quod michi non noceas». Iurauit dyabolus et cum uenissent ad secretum locum uoluit eam dyabolus de iumento deicere ut eam occideret. At illa statim sanctos martyres inuocauit et eis confestim apparentibus cum multis aliis inimicus euanuit; et dixerunt ei sancti: «Nos su
Abbreviated transcription (Latin):
deberet. Uarro in lꝰ. de cultu deoꝵ. Cerentius quidã cum
abiret ad ianiculum fundum: et bubulchus eiꝰ iuxta
sepulchrum nume pompilii traciens aratrum eruis¬
set ex t̃m libros eius. ubi sacroꝵ institutoꝵ soͥpte erãt
cause in urbem ꝑtulit ad pretorem. At ille cum in¬
spexisset principia: rem tantam dectilit ad senatum
Ubi cum peimores quasdam causas legissent cur qͥdq
luit ne homines nepharia doc̾et. uiolare aũt timuit
dit. Seinde cum poło seditiosos magistiatꝰ ferre non
posset .x. uiros legib scribenclis decreuit. qui leges ex
gemitius. ueteriꝰ. iulius mauilius. sulpitius. sextus
rum regnauit tullius hostilius. Hic primus regnũ
romanoꝵ purpura et fascib usus est. Qui post lon¬
gam pacem bella reꝑauit: abbanos uegetes fidenates ni¬
cit adiecto monte celio: apliauit uibem. Tandem cum
domo sua fulmine conflagrauit. Helynandꝰ. De gi

Expanded text:
egitur in libro de cultu deorum, <Terentius quidam cum haberet ad Ianiculum fundum et bubulcus eius iuxta sepulcrum Numae Pompilii traiciens aratrum eruisset ex terra libros eius, ubi sacrorum institutorum scriptae erant causae, in Urbem pertulit ad praetorem. At ille cum inspexisset principia, rem tantam detulit ad senatum. Ubi cum primores quasdam causas legissent, quur quidque luit, ne homines nefaria doceret, uiolare autem timuit, dit; deinde cum populus seditiosos magistratus ferre non posset, Decemviros legibus scribendis creavit, qui leges ex Genutius, Veterius, Iulius, Manilius, Sulpitius, Sextius, rum rex Tullius Hostilius. Hic primus regum romanorum purpura, et fascibus usus est. Qui post longam pacem bellare paravit Albanos, Vegetes, Fidenates vicit, adjecto monte Coelio ampliavit urbem. Tandem cum domo sua fulmine conflagratur. CAP. XXXI
Abbreviated transcription (Latin):
mũ intrau̾it nos pociꝰ miret ᷑ qͣm suppellectilem nr̃am
Mignꝰ ille est qui fictilib sic utit᷑ quomͦ᷑ argento. Nec
isse minor est qui sio argento utit᷑ quomͦ fic̾cilib. Infir¬
nr̃m inueni cupiditatũ finẽ ⁊̃ ad timoris remedia
ꝓficere. Desines inqͥt timere si sꝑare desieris. fere ꝑi
cula que uident fugiunt: et cum effugerint secũre st̃.
⁊sos aũt ⁊ uenturo torq̃mur ⁊ p̾t̾ito. Timoris enĩ tor¬
m̃tum memoria redicit ꝓuidentia anticipꝑat. Nemo

Expanded text:
mum intraverit, nos potius miretur quam supellectilem nostram. Magnus ille est, qui fictilibus sic utitur quemadmodum argento. Nec ille minor est, qui sic argento utitur quemadmodum fictilibus. Infirnostrum inveni cupiditatium finem etiam ad timoris remedia proficere. " Desines," inquit, "timere, si spercula que vident fugiunt et cum effugerint secure sunt. Nos autem et venturo torquemur et preterito. Timoris enim tormentum memoria reducit, providentia anticipat. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
exempla. Inimica est młtoꝵ comĩsatio. ⁊ utiꝙ quo maioe
est ppłs cui miscem. hoc plus ꝑtcłi est Nam ⁊ auarior re¬
deor ⁊ ambiciosior ⁊ luxuriosior quin etiam crudelior et
inhumanior qr int̾ hoĩes fui. Utrũq deuitandũ est ne
uel siilis malis fias qr multi sunt ne ue inimicus mł¬
tis: qr lissimiles sunt. Recede in te ip̃e qnͣtum ꝑotes Oũ
hiis u̾sare qui te meliorẽ facturi sunt Illos admitce qͦs
tu potes fac̃e meliore¬
otes fac̾e meliores. Mutuo ista fiunt: ⁊ hoĩes dum
docẽt discunt.

Expanded text:
m Inimica est multorum conversatio; et utique quo maior est populus cui miscemur, hic plus periculi est. Nam et avarior redeo et ambitiosior et luxuriosior; quin etiam crudelior et inhumanior, quia inter homines fui. Utrumque devitandum est, ne vel similis malis fias, ltis, quia dissimiles sunt. Recede in te ipsum, quantum potes. Cum his versare, qui te meliorem facturi sunt. Illos admitte, quos tu potes facere meliores. Mutuo ista fiunt, et homines, dum docent, discunt.
Abbreviated transcription (Latin):
animꝰ Orgo adu̾sus. om̃ia q̃ accid̾e possunt te ador¬
care ⁊ inclura. Neminẽ enĩ te fortuna ꝓuexit ut nõ
tn illi minaret᷑ qͣntum ꝓmiserat. Noli huic th̃sqͥlli¬
tati confid̾e. Mom̃to mare concutitur. Magne diuicie
sunt lege nature compoĩta panꝑtas lex aũt nat᷑e scis
qt̾ nos nob̃ t̾minos statuas. Non esurire. nõ sitire. nõ
algere. Ut famen sitimq depellas ñ est necesse ma¬
eia temptare. nec castra sequi. ad manũ qd̃ sat est.¬

Expanded text:
ucilium Adversus omnia que accidere possunt te adhortare et indura; neminem enim eo fortuna provexit, ut non tantum illi minaretur, quantum promiserat. Noli huic tranquillitati confidere, momento mare concutitur. Senecsunt lege nature composita paupertas. Lex autem nature scis, quos nobis terminos statuat, non esurire, non sitire, non algere. Ut famem sitimque depellas, non est necesse maria tentare nec castra sequi. Ad manum est qu
Abbreviated transcription (Latin):
stimas cui nõ tantũdem creclis qͣntum tͥ ueheñt
erras. Errat et ilłe qui amicũ in atrio q̃xit in conunuio
ꝓbut Nullũ ht̃ maius malũ occupatus homo ⁊ bono su¬
is obsesius qm qd̾ amicos sͥ putat quib tp̃e nõ est. Eu
uͦ om̃ia cum amico delib̾a sed de ip̃o pͥus. Sost amicitien
credendũ est ante amicitiã uidicandũ. Ipsi u̾o p̃posteri ꝑ¬
miscent officia qui contͣ p̾cepta theofrasti cum amare¬
rint iuclicant. ⁊ nõ amant cum uidicauerĩt. Tam ande
ter cum amico loq̃re qͣm tecum. Et tu qͥdem ita nuie it
nichil tͥ ꝯmittas. nͥ qd̾ cõmitt̾e etiam inimico tuo posis

Expanded text:
stimas, cui non tantundem credis quantum tibi, vehementer erras. Errat et ille, qui amicam atrio querit, in convivio probat. Nullum habet maius malum occupatus homo et bonis suis obsessus, quam quod amicos sibi putat, quibus ipse non est. Tu vero omnia cum amico delibera, sed de ipso prius. Post amicitiam credendum est, ante amicitiam iudicandum. Ipsi vero prepostere permiscent officia, qui contra precepta Theophrasti, cum amaverint, iudicant et non amaverint cum iudicaverint. Ciceter cum amico loquere quam tecum, tu quidem ita vive, ut nihil tibi committas, nisi quod committere etiam inimico tuo poss
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hendas ⁊ eos qui semꝑ inqͥeti sunt ⁊ eos qui semꝑ qu¬
escunt. Nam illa tumultꝰ gaudens ñ est incliestria seoR
agitate mentis concursatio ⁊ hec ñ est quies q̃ mocũ eli¬
nem molestiam iucdicat. sed dissolutõ et languor. I taꝙ¬
int̾ se ista miscenda sut ⁊ quiescenti agendũ est ⁊ ¶¬
ti quiescentlũ. Tu natura rerũ delibera. ip̃a dicet ca

Expanded text:
prehendas, et eos qui semper inquieti sunt, et eos qui semper quiescunt. Nam illa tumultu gaudens non est industria, sed exagitatae mentis concursatio. Et haec non est quies, quae motum omnem molestiam iuinter se miscenda sunt hec, est quiescenti agendum est et agenti quiescendum. Cum natura rerum delibera; ipsa dicet tibi
Abbreviated transcription (Latin):
annibal reclire in affricam iussus fessis car .lii.¬
chaginensib ut subueniret: flens reliquit ytaliã
minib ytalici generis militib qui eum sequi nolłent int̾̃¬
fectis. Oui ad affricanũ liitus ꝓpinquanti uissus quidã
e nauticis ascend̾e in arb̃orem nauis. atq inde speculari ꝙͣ
regionem teneret: sepulchrum dirptum se ꝓspicere ues
titudine carchaginem uenit. deinde colloquiũ pecit. Ubi
cum se diu attontti ãmiratõne mutua. duo clarissimi dn¬
o clarissimi cluces susperissent: infecco pacis negocio. p̃liũ
consertum est. Md̾ cliu magnis cduicum aite clispositũ
magnis copiaꝵ molib gestum magnis militũ uiribus
consũmatum romanis uictoriã contulit.lxxo. ibi elephã¬
tus: cum paucis hoc est uix quatuor militib inter tu¬
multum elapsu. ad rumetum confugit. Postea carcha¬
ginem ꝑost ui. ⁊ xxx. annos quam uide paruus cum
matre exierat uenit: consultantiꝙ senatui nilllam ẽẽ

Expanded text:
annibal redire in Africam iussus, ut fessis Carthaginiensibus subueniret, flens reliquit italiam omnibus Italici generis militibus qui sequi nollent interfectis. cui ad Africanum litus propinquanti iussus quidam e nauticis ascendere in arborem nauis atque inde speculari, quam regionem teneret, sepulchrum dirutum se prospexisse rtitudine Carthaginem uenit, deinde conloquium Scipionis petiit. ubi cum se diu attoniti admiratione mutua duo clarissimi duces suspexissent, infecto pacis negotio proelium consertum est: quod diu magnis dneum artibus dispositum, magnis copiarum molibus gestum, magnis militum uiribus consummatum Romanis uiotoriam contulit. octoginta ibi elephanertus, cum paucis, hoc est uix quattuor equitibus, inter tumultum elapsus Hadrumetum confugit. postea Carthaginem post sex et triginta annos, quam inde paruus cum patre exierat, uenit consultantique senatui nullam esse
Abbreviated transcription (Latin):
ceruices nr̃as inclinemus hortatur: Uidemus uotum tuum
ut̾e cairnificis officio uendita tibi ⁊ ip̃ius iudicis uocem. Ap¬
plica eculeos. suspende xp̃ianos. dampta. ꝑcute. incende. Oisĩs¬
Restitue te generi tuo: ⁊ hoc esto qd̾ natura dictauit. Nobił
enim natus ad tantam deuolutus es fecem: ut possis ⁊ su¬
pplicium simul ⁊ infannam subire ⁊ mortem. At ille . R.¬
ꝯprudentissimum uiroꝵ ⁊ romanis infulis iudicem cnsti¬
tutum. Qiia m̃etricem uenerem ⁊ incestissimũ iouem ⁊
mercurium fallacem. ⁊ saturnum filioꝵ occisoꝵẽ colere no¬
lo infamiam generositatis incurro. ⁊ qr unũ ⁊ uerũ des̃i
qui in celis regnat adoro. ⁊ ueneror michi supplicia minãt᷑
tunc fabianus iussit ante pedes eius carbones ardentes¬
ar effundi: dixit q ei. Elige tibi unum eduob. Aut thu¬
ra in istos carbones adice: aut suꝑ eos nudis pedib mos

Expanded text:
cervices nostras inclinemus hortatur. Videmus votum tuum,utere carnificis officio: vendica tibi et ipsius judicis vocem; applica aculeos, suspende Christianos, damna, percute, incende, uninus praefectus dixit: Restitue te generi tuo, et hoc esto quod te natura dictavit. Nobilis enim natus ad tantam devolutus es faecem, ut velis et supplicium simul et infamiam subire et mortem. S. issimum virorum, et Romanis judicem constitutum! quia meretricem Venerem, et incestum Jovem, et Mercurium fallacem, et Saturnum filiorum occisorem colere nolo, infamiam generositatis incurro: et quia unum et verum Deum, qui in coelis regnat, adoro et veneror, suppliciis Tunc Fabianus jussit ante pedes ejus carbones ardentes effundi; et ait ad eum: Elige tibi unum e duobus, aut thura in istis carbonibus adjice, aut pedibus super eos
Abbreviated transcription (Latin):
infideles comprehenderent. In qua comprehensione se ip̃m tene¬
ri fecit. ⁊ simul ad secretariũ iudicis seuientis ꝑduci. At ubi
inuictissimi principes ut qui sacrificare dus noluerit: diuersis
brias omiteit qui tonsorem diigit qui sic molit᷑ gestit qui
fluxum gressum improbo iussu distendit. qui iuires negligẽ¬
ter agit. feminas libenter intuetur. Numquid tales seruos¬

Expanded text:
infideles. In qua comprehensione seipsum teneri fecit, et simul ad secretarium perduci judicis saevientis. At ubi invictissimi principes, ut qui sacrificare diis noluerint diversis brias committit, qui tonsorem diligit, qui scapulas molliter gestit, qui fluxum gressum improbo nisu distendit, qui viros negligenter agit, feminas diligentius intuetur. Numquam tales Chris
Abbreviated transcription (Latin):
cusaret᷑ iħ̾e in mltis: n̾ichil respondit. Per diem autẽ fesfũ
pasce ꝯsueuerat p̃ses nouiter introducta ꝯsuetudine. dimit¬
tẽ mñ de uinctis quemoꝙ petissent. in memoriamꝙ e¬
adem die egressi erant de ẜuitute phonis. Cumq optio¬
nem dedisset eligendi iħm innocentẽ aut latͦnem barra¬
crucis. ⁊ steo laborabat ne xp̃e mereret᷑. Eote uero scĩ
gaudebant in inferno. Unde hoc notanit. E erꝑingło¬

Expanded text:
cusarent eum in multis, nihil respondit. Per diem autem festum Paschae consueverat praeses, noviter introducta consuetudine, dimittere unum de vinctis quemcunque petissent, in memoriam quod ea die egres si erant de servitute Pharaonis, Aegyptinem dedisset eligendi Jesum innocentem, aut Barrabam latrcrucis, et ideo laborabat, ne Christus moreretur. Forte jam gaudebant sancti in inferno, unde hoc notavit. « Vi
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a ⁊ ixore sua ꝑrexit ⁊ scõs sicut p̾monuerãt sepeliuit
⁊ post longum tempꝰ d̾s eos sancto ambrosio reuelauit. Nã
nazarium inueniẽs qͣsi eadem hora sepultum miro odore
flagrantem integiũ ⁊ incorruptũ cum capsssis captts ⁊
fice tumulauit. Ueniente aũt astasio comite occurrerũt
ei temploꝵ pontifices: geruasiũ ⁊ ꝓthasiũ accusantes Cũ¬
batis cesus est donec sp̃m exnlaret quo mortuo uissit adeẽ
ꝓchasium monens eũ ne similẽ sertiret᷑ iut̾itum. At ille
renuẽs fustib ceditur ⁊ adhuc in ecdẽ ꝓposito ꝑmanens

Expanded text:
ipsa et uxore sua perrexit et sanctos sicut premonuerant sepeliuit; ipsa et uxore sua perrexit et sanctos sicut premonuerant sepeliuit; et post longum tempus deus eos beato Ambrosio reuelauit. Nam Nazarium reperiens quasi eadem hora sepultum miro odore flagrantem integrum et incorruptum, cum capillis capitis et cubuit. Veniente autem Astasio comite occurerunt ei templorum pontifices Geruasium et Prothasium accusantes. Cubatis cesus est donec spiritum exalaret. Quo mortuo iussit adesse Prothasium monens eum ne similem sortiretur interitum. At ille renuens fustibus ceditur et adhuc in eodem permanens
Abbreviated transcription (Latin):
Rartus uͭ ⁊ celsus post qͣm̃ ibi p̾licauert̃ mediola¬
nũ ad scos gernasiũ ⁊ prothasiũ qͦs ibi relinq̃rẽt
reclieet̃. Qd̃ cum anolinus audisset enm temanẽte celso
in domo cuiꝰdam matrone in exilium cdlirexit ⁊ hoc ip̃m
neroni ꝑ litt̾as intimauit. Dazariꝰ nͦ romam uenit. ⁊
prẽn suũ iam senem ⁊ xͥanum inueniens. qͦmodo conũ
sus fu̾it inquisiuit. At ille Rendit pecrũ apłm sibi ap.¬
parusse. ⁊ ut sequeret᷑ p̃cedentes se ad xp̃m uxorem et
filium monuisse. Sic gͦ nazariꝰ xp̃m ibi p̃dicans minis⁊
ũberib ꝓpulsatus. it̾um a nolino p̾sidi p̾sentat᷑. eductꝰ¬
tur. Quos cum xͥani in ortis suis posuissent ipsa nocte
apparentes cuidã noĩe theracio dix̾unt ei ut eos in domo
ꝓpter neronem profundiꝰ sepeliret. Quib isłe. Queso dñi
sanate filiam meã ꝑaliticam. Constans inqͥunt esto: oꝑ
saluabitur. Oxigens gͦ ⁊ filiam suã sanã iueĩens. cum

Expanded text:
ostquam ibi predicauerunt, Mediolanum ad sanctos Geruasium et Prothasium quos ibi reliquerant redierunt. Quod cum Anolinus audisset eum remanente Celso in domo cuiusdam matrone in exilium direxit et hoc ipsum Neroni per litteras intimauit. Nazarius autem Romam uenit et patrem suum iam senem rsus fuerit inquisiuit. At ille respondit Petrum apostolum sibi apparuisse et ut sequeretur precedentes se ad Christum uxorem et filium monuisse. Sic ergo Nazarius Christum ibi predicans minis et uerbibus propulsatus et iterum Anolino presidi presentatur; ductutur. Quos cum christiani in ortis suis posuissent, ipsa nocte apparentes cuidam nomine Ceratio dixerunt ei ut eos in domo propter Neronem profundius sepelirent. Quibus ille: «Queso domini, sanate filiam meam paraliticam». «Constans», inquiunt, «esto, quia sanabitur». Exurgens ergo et filiam suam sanam inueniens, cum
Abbreviated transcription (Latin):
dislata: tamqͣm alexandeum salutauit. admonita uero
confundaris. nam et hic alexander est. O donum incli
te uoces. Maximi enim animi rex. etiam totum orbem¬
t uariuin. aut uictoris aut spe complexus. tam paucis
ibis se cura comite suo ꝑitus est. Hystoria alexandes.¬

Expanded text:
dulata tamquam Alexandrum salutauit. admonita deindconfundaris: nam et hic Alexander est'. utri prit? maximi enim animi rex et iam totum terrarum orbem aut uictoriis aut spe conplexus tam paucis uerbis se cum comite suo partitus est. o d
Abbreviated transcription (Latin):
ris alexandrum aute pugnam sompnus arripuit.
Cumq ad pugnam solus rex deesset. a ꝑmenione egre
excitatus. querentib sompni causas omnib int̾ ꝑici¬
la cum etiam in ocio semꝑ sompni ꝑcior fuerit. magno
u̾itum longam belli moram. si ꝑse exercitum diuisissẽt

Expanded text:
ris Alexandrum somnus adripuit. Cum ad pugnam solus rex deesset, a Parmenione aegre excitatus, quaerentibus somni causas omnibus inter pericula, cuius etiam in otio semper parcior fuerit,magno sveritum se longam belli moram, si Persae exercitum divisissent
Abbreviated transcription (Latin):
inconsulte irruerent. stranga suum officium deficit om̃s
cum uinci suos uideret: mori et ip̃e uoluit. Sed ⁊ ꝓxi¬
mis fugere complilsus est. Suadentib deinde quibdam
ut pons cidui fluminis ad iter hostium impediendũ
int̾cluderet᷑. ait nõ ita se saluti sue uelle consultum ut
tot milia socioꝵ hostib obiciantur. debere ⁊ aliis fuge
der aũt ꝑiculosissima queq aggrediebatur ⁊ ubi cum¬
ferissimos hostes acerrime pugnare conspexisset. eo se
semꝑ immergebat. ꝑiculaq sua nõ nulitis ẽẽ uolebat
oarcianus libro .uͦi. In alexandri uictoria lunam. se¬
cunda noctis hora defecisse. seruius nobilis in arabia
nũtiauit. qd̾ in sicilia inexortus pͥmi splendore cõspec¬

Expanded text:
iter irruentis, Stranga suum officium deficit ingrecum vinci suos videret, mori et ipse voluit, sed a proximis fugere conpulsus est. Suadentibus deinde quibusdam, ut pons Cydni fluminis ad iter hostium inpediendum intercluderetur, non ita se saluti suae velle consultum ait, ut tot milia sociorum hosti obiciat; debere et aliis fugae der autem periculosissima quaeque adgrediebatur, et ubi confertissimos hostes acerrime pugnare conspexisset, eo se semper inmergebat periculaque sua esse, non militis volebatariantur, sicut in Magni Alexandri uictoria lunam noctis secunda defecisse Seruius Nobilis in Arabia nuntiauit, quod in Sicilia in exortus primi splendore conspec
Abbreviated transcription (Latin):
q epłam rem ordine pandit: utq se offerat deo rogat.
Tunc relicta gentilitate factus ab eo cathecuminus cum
se castissime uite ⁊ abstinentissime mancipasset. ⁊̃ baptis¬

Expanded text:
que epistolam, rem ordine pandit, utque se offerat Deo, rogat. que epistolam, rem ordine pandit, utque se offerat Deo, rogat. Tunc, relicta gentilitate, factus est ab eo catechumenus, et cum se castissimae vitae et abstinentissimae mancipasset, etiam baptis
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam construi: rupis q̃dam uicini montis ex ꝑte oriũ¬
tis obiecta ex alia uero pret̾luens fluuius sꝑacium qͣntũ
rent: il le fide plenus ꝑnoctasse in oratõne dicitur ⁊ dñm
as deuotõne deposceret: ad lucẽ coeuntib ppłis inuenta est
rupis inportuna secessisse tm̃ qͣntum spacu ad condendã
te niniũ coactus ad fanum cliũtit appolimis ibiꝙ ꝑ nor¬
tat. Quo mane recedente recessit ⁊ demon. Poscitur da¬
re responsa sieut prius obmutescit Consulttur a sacdo¬
te opponit titulũ aduentꝰ gregoriiꝰ. Mox sac̃dos occupat
uiam ꝑueniens ꝙ ad gregoriũ q̃pelam expulsi niminis
tuũ. ⁊ agere qd̃ consueusti. Hanc sac̾dos ad fanũ fert e¬
płam: ponit q iuxta simulachrũ. adest it̾um demon:
it̾um dat gensa. T̃unc sac̾dos in semet ip̃m ꝯũsus aiti
Quomͦ ñ młto melior est gregoriꝰ isto apolline cuiꝰ obtẽ¬
ꝑat uissis ⁊ descendens eadem hora ad gregoriũ referẽs¬

Expanded text:
ecclesiam construi, rupes quaedam vicini montis ex parte Orientis obiecta, ex alia vero preterfluens fluvius spatium, quantum rent, ille fide plenus pernoctasse in orationem dicitur et domac devotione confideret, orta luce coeuntibus populis, inventa est rupes importuna secessisse tantum, quantum spatii ad condendum te nivium coactus, ad fanum divertit Apollinis, ibiqtat. Quo mane recedente, recedit daemon; poscitur dare responsa ut prius, obmutescit, consulitur a sacerdote, opponit titulum adventus Gregorii. Mox sacerdos occupat viam perveniensque ad Gregorium, querelam expulsi numinis tuum et agere quae consuevisti. Hanc sacerdos ad fanum fert epistolam, ponitque juxta simulacrum; adest iterum daemon, iterum dat responsa. Tunc sacerdos, in semetipsum conversus, ait: Quomodo non multo melior est Gregorius isto Apolline, cujus obtemperat jussis? et descendens eadem hora ad Gregorium, referens