comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fidei. ut martirib q̃ int̾ torm̃ta iminẽcia:
fidẽ qm̃ corde tenebant ore ꝯfessi sũt. Nõ
gͦ incassũ additũ ẽ. ore ã ꝯfessio fit adsalu¬
dem. Nam pene õs qui xp̃m corã ꝑsecutorib
negau̾unt qd̃ de illo credebant corde tenu¬
erunt. ⁊ tñ ore ñ ꝯficendo perierunt nͥ illi qͥ¬
pñia reuix̾unt. ut petr᷑ qui milla negatõe
intꝰ u̾itatẽ tenebat. ⁊ foris m̃datiũ ꝓferebat
cui enĩ lacrimis diluit. qd̾ ore negau̾at si
saluti faciebat qd̾ corde tenebat: q̃rens gͥ
a deo pacẽ. ñ aliud halebat in ꝑfessione oris
Aluid in archano cordis. Nichil enĩ ꝑdest

Expanded text:
in martyribus qui inter tormenta imminentia, fidem, quam corde tenebant, ore confessi sunt. Non ergo incassum additum est, ore confessio fit ad salutem. Nam pene omnes qui Christum coram persecutoribus negaverunt, quod de illo credebant, corde tenuerunt, et tamen ore non confitendo perierunt, nisi illi qixerunt, ut Petrus qui illa negatione intus veritatem tenebat, et foris mendacium proferebat. Cur enim lacrymis diluit, quod ore negaverat, saluti faciebat, quod corde tenebatur. Quaerens ergo a Deo pacem non aliud habeat in professione oris, aliud in arcano cordis. Nil enim prodest
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ qr cet̾a pot homonolens credere ñ nisi
uolens intrare eccłiam. ⁊ acced̾e ad altare pot᷑
nolens. s ñ cred̾e. Ideoq ꝯgrue ait C orde cre¬
dit᷑. De has aũ radice cordis surgit ꝯfessio.
Confiti enĩ ẽ dicẽ quid sit incorde. Si enĩ ali
signũ crucis fit infronte .i. ĩ sede pudoris.
fuit petro ore negare cũ cred̾et corde. disce¬
dat gͦ mala uerecũdia. salubris accedat ꝯ¬
fessioꝰ. ñ crufescamꝰ de xp̃i nõie. insultet᷑ no¬
ne dico. qr moccisũ. s hoc ũllo occisñ est
qd sumpsit de me. ñ quo fecit me. Dic̃

Expanded text:
tera potest homo nolens credere non nisi volens, intrare ecclesiam, et accedere ad altare potest nolens, sed non credere, ideoque congrue ait, corde creditur. De hac autem radice cordis surgat confessio. Confiteri enim est dicere quid sit in corde. Si enim aliusignum crucis fit in fronte, id est in sede pudoris, fuit Petrum ore negare, cum corde crederet. Discedat ergo mala verecundia, accedat salubris confessio, non erubescamus de Christi nomine. Insultetur none dico, quia in occisum, sed hoc in illo occisum est quod sumpsit de me, non quo fecit me. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ modo credũt. s ⁊̃
orant. ut pꝰ qm̃ cre¬
did̾it aliciuꝰ animꝰ
ñ desinat id postu¬
lare qd̾ ꝓmisit d̾s
toto corde uigilan¬
tib. qr cred̾e dat re¬
missionẽ pecc̃oꝵ. In¬
uocare aũ impetrat
ꝓmissa dei. ut aũ
ostendat qd̾ ñ est
u̾a inuocatio sñ fi¬
de subdit. Quomꝰ¬

Expanded text:
n modo credunt, sed etiam orant, ut postquam crediderit alicujus animus non desinat id postulare quod promisit Deus toto corde vigilantibus, quia credere dat remissionem peccatorum. Invocare autem impetrat promissa Dei. Ut autem ostendat quod non est vera invocatio sine fide, subdit, quom
Abbreviated transcription (Latin):
minib qui sunt noua creatura. quotquot
hoc non mutaturꝰ. que tñ noua creatilra mͦ
euuͣgeli p̃dicandi.
ego ꝑaulus fc̃s sũ mi¬
nist̾. ⁊ potestis scire̾ ꝙ¬
nist̾ qui n̾c
si positus in carcere
ꝓ cũngelio. gaudeo ĩ
ꝓfitiunt. quas susti¬
inu̾itate eũngelii. ⁊¬
adimpleo ea passioñ
xp̃i q̃ desũt. suas passi¬

Expanded text:
minibus qui sunt nova creatura, quotquot Hoc non mutatur. Quae tamen nova creatura modo Evangelii praedicandi, ego Paulus factus sum miita potestis scire qst: Qui nunc Ephesi positus in carcere pro Evangelio, gaudeo in proficiunt. Quas sustin veritate Evangelii, dimpleo ea passionum Christi quae desunt. Suas pass
Abbreviated transcription (Latin):
es. quidquid pat̾is¬
abeis qui ñ sũt ĩ mẽ
brisxͥ. dcerat passio¬
tuis in ferendũ erat. uniu̾se
passioni xp̃i. qui passus ẽ incapite nr̃o. ⁊ pa¬
titur inm̃bris sui. ad cõmune hãc. qĩ rem
publicam nr̃am. quisq ꝓ modulo suo exsol¬
sut qd̾ debet. ⁊ ꝓpossessione uiriũ nr̃arũ qͣl ca¬
nonem passionum inferimꝰ paritoria plena
tia passionũ om̃iũ ñ erit nͥ cum scł̃m finitũ

Expanded text:
es; quidquid pateriseis qui non sunt in membris Christi, deerat passis tuis inferendum erat universae passioni Christi, qui passus est in capite nostro, et patitur in membris suis, id est in publicam nostram quisquis pro modulo suo exsolvit quod debet, et pro possessione virium nostrarum quasi canonem passionum inferimus paratoria plenaria nostra passionum non erit, nisi cum saeculum finitum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ carne mortali simili peccatrig
inqͦ sacram̃tum baptismatis. qd̾ in nobis
a lauacro renascendo. sic̾ ip̃e ascpultro resur¬
gendo qm̃libes etatem gerat. apariulo enĩ
recent̃ nato us ad decrepitum senẽ sic̃ nlłs¬

Expanded text:
 carne mortali simili peccatrici. In quo sacramentum baptismatis, quod in nobis et vivat a lavacro renascendo, sicut ipse a sepulcro resurgendo quamlibet aetatem gerat. A parvulo enim recenter nato usque ad decrepitum senem, sicut n
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ dixi deus mali auctor nõ ẽ qui ⁊ om̃ium
que sunt auctor est. qr in qnͣtum sunt in
na maloꝵ q̃ utiq malũ ẽ his qui puñt᷑
S ħ ita drxi qͦmadmod̾ dc̃m ẽ. d̾s mortẽ
hõ ẽ det̾ior. S qd̾ uitium longe ẽ adci uo¬
luntate deo aũ auctore cũ dr̃. deo bolente

Expanded text:
d dixi, Deus mali auctor non est, qui et omnium quae sunt auctor est, quia in quantum sunt, in utique malum est his qui puniuntur. Sed hoc ita dixi, quemadmodum dictum est: Deus mortem homo est deterior, quod vitium longe est a Dei voluntate. Deo autem auctore cum dicitur, Deo volente
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ccius ẽ deo ã
quo ꝑ filiũ electꝰ
e.⁊ missus: ut d̾r¬
in destructõe le¬
gis imponebãt¬
deo p̃dicaret eo
qd̾ legẽ adeo da
parte hominem
suscitatum. qui ñ ut homo pau¬
latim homines. s totum simul eũ ꝑ sp̃m do
apparet dignior. qr pͥores ꝯstituti sũt ꝑ xp̃m¬

Expanded text:
ius est Deo a er Filium electus est et missus, ut dicin destructionem legis. ImponebatDeo praedicaret, eo od legem a Deo datparte hominem,itatum, qui non ut homo paulatim homines, sed totum simul eum per spiritapparet dignior, quia priores constituti sunt p
Abbreviated transcription (Latin):
.a. regitis uos. sñ nobis
Sic putabãt illi głian¬
tes depsendo apłis. ⁊¬
utinã. uere regnetis.
uere regnare e̾ despe ⁊¬
ꝓmissis dei: securũ ẽẽ
⁊ madu̾sis gaude̾. No¬
ta qr ut puis pat̾. ⁊̃ his
ClM. gratis filiis bñoptati regnetis dico
ita ut ⁊ nos regnemꝰ uobiscũ. ñ di¬
co uos nob̾cũ. cũ nos sequi dedignemini. s di¬
co nos uobisc̾. ut nos sequamͣ uos. si nõ uul¬
tis sequi nos. quos quid̃ sequi debetis. qr nos
reu̾a regnamꝰ. s timieo ne sme nob̃. Euto
tatis regnare. ⁊ hoc ideo
nus putand̾ est. yro¬

Expanded text:
tis vos, sine nobis. Sic putabant illi gloriantes de pseudoaposutinam vere regnetis! Vere regnare, est de spe missis Dei securum esse, et in adversis gaudere. Nota quia ut pius pater etiam his ingratis filiis bene optat. Regnetis, dico, ita ut et nos regnemus vobiscum. Non dico vos nobiscum, cum nos sequi dedignemini; sed dico nos vobiscum, ut nos sequamur vos, si non vultis sequi nos quos quidem sequi deberetis, quia nos revera regnamus. Sed timeo ne sine vobis. Puto tatis regnare et hoc ideo,nus putandum est. Ir
Abbreviated transcription (Latin):
no exaltabit. qui hic
iores. ⁊ po. dicit minores. uirtutem. illos qͥ
miracułã faciunt. uł fortes homines. S tũc
cessabit omnis creature p̃latio mangelis ⁊
hominib cessabit timor. regnabit caritas. ñ
erit uit̾ presidentes. ⁊ subditos ulla dissensio.

Expanded text:
no exaltabit, qui hic potestatem, dicit minores; virtutem, illos qui miracula faciunt, vel fortes homines. Haimo Sed tunc cessabit omnis creaturae praelatio in angelis et hominibus; cessabit timor, regnabit charitas, non erit inter praesidentes et subditos ulla dissensio.
Abbreviated transcription (Latin):
illud dixit. qd̾ non
ualet ad ꝓbationẽ
ur̃am. adiecit ħ alia
q̃ corroborant utr̃q
ad consumationem¬
ꝙ ꝑtinet ad scĩficati¬
tem ierenue ꝯfirmat
teram sic ꝓseq̃re te¬
stabor dico. dando le¬
meas. ñ sic̃ patrib de¬
di intabut lapides
catorum et

Expanded text:
illud dixit quod non valet ad probationem nostram, adjecit alia quae corroborant utrumquad consummationemtinet ad sanctificatitem Jeremiae, confirmat teram sic prosequere: Testabor, dico, dando lmeas, non sicut patribus dedi in tabulis orum, et
Abbreviated transcription (Latin):
offerens unam. hosti.
que saluare pot̾ ꝑacta
obedientia. sedet.i. qͥ
ferre eget. bñ gͦ potest
ꝯsũmare. qui sic m̃uit
exaltari. sedet dico de
aita ut aliquid ꝓ sua
paciat᷑. S sñ sui passi
iecta ei hor ⁊ mͦ potest̃
fac̾e. si patit᷑ usq ad
comune iuditiũ ubi
mimici u̾estabellũ eiꝰ
eruntiqr ⁊ simͦ repug

Expanded text:
offerens unam hostiam, quae salvare potest peracta obedientia, sedet, id est ferre eget. Bene ergo potest consummare qui sic meruit exaltari. Sedet, dico, dita ut aliquid pro sua patiatur, sed sine sui passiojecti ei. Hoc et modo potest facere; sed patitur usque ad commune judicium, nisi inimici vere scabellum ejus eru
Abbreviated transcription (Latin):
tñtestam̃tũ hõis .l. ab hõĩe fac¬
tum sius hcredib firmum est. qr nemo sꝑ¬
nit. ut dicat ñ ualere. ñ benefitiũ ẽẽ. aut
suꝑordinati ut alit̾ dereb illis disponat
s est in auctoritate om̃nim maxĩe cũ sit
ꝯfirmatũ. testib ⁊ morte testatoris. siłiter
lum subderet᷑. facilis eẽt intelligentia in
aptatione similitudmis. S exeo aliqntu¬
lum obscurat᷑. qr añqm̃ illud inferat p̃
pientis dignitate uideat᷑ incõmittabił
sponsio. ⁊ hoc ẽ qd̾ ait. Habrahe . q. sic̃¬

Expanded text:
n testamentum hominis, id est ab homine factum, suis haeredibus firmum est, quia nemo spernit, ut dicat non valere, non benefactum esse, aut superordinat, ut aliter de rebus illis disponat, sed est in auctoritate omnium, maxime cum sit confirmatum testibus et morte testatoris, similiter lum subderetur, facilis esset intelligentia in aptatione similitudinis, sed ex eo aliquantulum obscuratur, quia antequam illud inferat, prpientis dignitate videatur incommutabilis sponsio. Et hoc est quod ait: Abrahae. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
qualit̾ debpant se ha¬
bere erga subditos. ħ
ad subditos loquit᷑
docens quomodo se de¬
beant hr̃e erga magi
habeant ut p̾dixi. is
aũ qui cathecizatur .i.
ñ cxemplo cõicet ei qͥ

Expanded text:
qualiter debeant se habere erga subditos, hic ad subditos loquitur, docens quo se debeant habere erga magishabeant, ut dixi. Is autem qui catechizatur, id non exemplo, communicet ei in
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ meretur. ⁊ u̾e nõ
fallit᷑. qr reddet sin¬
Que enĩ seminauit
uł alit̾ pot̾ dici. ut
moneat subditos.
largiri temporalia p̾¬
latis. aquib recipiũt
sp̃ualia. discipulos
igitur ad magistͦꝵ
refrigena. hortatur.
uicens. his aũt qͥ. ca.¬

Expanded text:
d meretur. Et vere non fallitur, quia reddet sinQuae etiam seminaverit. Vel aliter potest dici ut moneat subditos largiri temporalia praelatis a quibus accipiunt spiritualia. Discipulos igitur ad magistrorum refrigeria hortatur dicens: Is autem qui ca
Abbreviated transcription (Latin):
plus ab hõĩb relictꝰ
sil. ꝯfortauit me dico
nib lib̾atus ẽ ad nõ
qñ uenit romã ad¬
ouc̾tus abhiis qui
qr cesarẽ appellanit
Nam ueniss romã
duob aniuis man¬
sit in lib̃a cuscodia.
lias nationes que
erant in circuituro
rugiens circuit que¬
rens ꝙ̃ deuoret. qui
tũ ñ pot̃ aiusticia re¬
uita uult tolłe ne
ñ potest insultat. q̃
abom̃i oꝑe malo. ⁊
salnũ me faciet. du¬
sens inregnũ suũ ce¬
leste. Idem tͥ sꝑare
licet. cui ẽgłia in
Saluta priscã et
aquilam. Aquila ẽ¬
r̾at uir prisce apud
istos hospitabatur
apłs. ⁊ honesiphori

Expanded text:
plus ab hominibus relictus sum. Confortavit me dico,nibus liberatus est a Domino, quando venit Romam, adductus ab his qui quia Caesarem appellavit. Nam cum venisset Romam duobus annis mansit in libera custodia,  nationes quae erant in circuitu Rorugiens circuit quaerens quem devoret . Qui cum non potest a justitia revita vult tollere ne non potest insultat ei ab omni opere malo, et salvum me faciet, ducens in regnum suum coeleste, idem tibi sperare licet, cui est gloria in Saluta Priscam et Aquilam. Aquila erat vir Priscae: apud istos hospitabatur Apostolus. Et Onesiphori
Abbreviated transcription (Latin):
la mͥ ostend̾ .i. fecit a¬
thenis. Iste ẽ alcrader
ꝙ̃ supradix̃. reu̾sum
adapostasiam qui fa
nuntiantis ẽ ñ imp̃¬
dere eiuingelum. ꝯtͣ¬
Inprima. Innuit se se¬
pe ꝯgressum ꝯͣ illum¬
uł pssurã ⁊ trbulati¬
onem sͥ illatam. defẽ¬
sionẽ appellat. tribło
qr defendit eos ĩdie
iuditii. nemo mͥ affu
it dico. s om̃s mei de¬
tur. qr hoĩs ẽ timerẽ.
Noͣta: qr nõ orat ꝓ
alexandro. qui inuidẽ¬

Expanded text:
la mihi ostendit, id est thenis. Iste Alexander quem supradixit reversum apostasiam, qui fabaenuntiantis est, non impdere Evangelium coin prima, innuit se saepe congressum contra illupressuram et tribulationem sibi illatam defsionem appellat. Tribulaa defendit eos in die judicii. Nemo mihi it dico, sed omnes mei detur, quia hominis est timere. Nota quod non orat pro Alexandro qui invide
Abbreviated transcription (Latin):
ren. ñ eẽ cã doloris qd̾ cr̃is. si minisericors
tur. diligibili. qui .s. diligi m̾etur. ⁊ a diuto¬
ri nr̃o ministio p̾dicationis. ⁊ apie uporis
eius. cui scribit. ut ħ iurũ exoret. kiñe so
rori. ĩ fide ñ ficta ⁊ archippo. filio etus colo¬
sensiũ ministro. ut et hic patrõ exoret: cõ¬
militoni nr̃o. qui mecũ ĩ ead̾ laborat mili¬

Expanded text:
reri, non esse causa doloris: quod eris si immisericors tur, diligibili, qui scilicet diligi meretur; et adjutori nostro ministerio praedicationis, et Appiae uxori ejus cui scribit ut haec virum exoret, charissimae sorori, in fide non ficta, et Archippo filio ejus Colossensium ministro, ut et hic patrem exoret, commilitoni nostro qui mecum laborat i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pax nĩtis ⁊ reconciliatio addm̃. a do̾ pr̃e¬
IRatias. post salu¬
fidem ⁊ caritatẽ eiꝰ
q̃ i deo cõmemorat
ut memorata bo¬
nitas moueat eũ
adueniã. ait gͦ. gͣ¬
inorationi

Expanded text:
 pax mentis et reconciliatio ad Deum a Deo PaGratias. Post salufidem et charitatem ejus: quae ideo commemorat, ut memorata bonitas moveat eum ad veniam. Ait ergin orationi
Abbreviated transcription (Latin):
seruo suo. qui cũ
uampno esꝰ fuge¬
rat. s ab apło au¬
dito euuangłio
baptizatus e. cui
apłs scribens ei.
aroma de carc̾e.
Et ẽ intentio apłi. ĩ
plorare ueniã hone¬
simo ap̃h phylomo¬
nẽ. MHodus tał. priꝰ
salutat illũ: cũ urore
⁊ filio. Deiñ agit gr̃as
deo debonis eoꝵ com¬
mendans fidem ⁊ ca¬
ritatẽ eoꝵ. post ea
phy lemone̾. obsecra
cum ei imꝑare poss
ut honesimo parrat
⁊ gr̃as deo agat. qr
talẽ illũ recepit. ut
nõ scruũ estimet. S
dilectissimũ fr̃em: de¬
in de dicit ut paret.
sibi hospitiũ sperãti

Expanded text:
i cum damno ejus fugerat; sed ab Apostolo audito Evangelio baptizatus est, cui Apostolus, scribens ei a Roma de carcere. Et est intentio Apostoli implorare veniam Onesimo apud Philemonem. Modus talis: Prius salutat illum cum uxore et filio; deinde agit gratias Deo de bonis eorum, commendans fidem et charitatem eorum, postca Philemonem obsecrat, cum ei imperare posset, ut Onesimo parcat, et gratias Deo agat, quia talem illum recepit, ut non servum existimet, sed dilectissimum fratrem. Deinde dicit, ut paret sibi hospitium speranti
Abbreviated transcription (Latin):
uł erga te ꝓpensiꝰ
sc̃oꝵ. affectus inter¬
ni. o fr̃ ꝑte. digne
illos recipienteꝰ asu¬
is laborib quodãmͦ
respirantis requi¬
cessitatib utẽsilia
ministranit. ⁊ ita
scõꝵ affectꝰ erga il¬
lũ ꝓpensiꝰ eo ꝯsolã¬
te quieuit ⁊ refrige
ego multã hñs fi¬
ontiãm. non dicȯ
potestatẽ. iib iħu¬

Expanded text:
 erga te propensi sanctorum affectus interni, o frater, per te digne illos recipientem a suis laboribus quodammodo respirantes requicessitatibus utensilia ministravit, et ita sanctorum affectus erga illum propensius eo consolante quievit, et refrigerEgo multam habens fiduciam, non dico potestatem, in
Abbreviated transcription (Latin):
tutus sum sacia
riata ut ñ noceat
sacietas ⁊ osurirez
ita ne deficiam.
⁊ penuriam pati. qr
nec d̾epenuria ꝯtͥstor
uec de habundantia
exulto. sciensqr ⁊
habundantia tre¬
qñt̾ extollit. ⁊ pe¬
nuria tołata diui¬
tias celestes adcui¬
rit. Omĩa. ⁊ c̃. qrͣ¬
ñ solũ scio ista.s ⁊̃
possum exequi. eo
ꝯfortante qui me
um. qui me ꝯfortat

Expanded text:
tutus sum satiatus, ita ut non noceat satietas, et esurire, ita ne deficiam, et penuriam pati, quia nec de penuria contristor, nec de abundantia exsulto, sciens quia abundantia frequenter extollit, et penuria tolerata divitias coelestes acquirit. Omnia, etc. Qn solum scio ista, sed etiam possum exsequi eo confortante qui me um, qui me confortat
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ꝓpter
nuria tristis de ip̃iꝰ
gaudeam supplem̃to¬
Ostendit ꝙ nõ sui
cã in hoc opere eoꝵga
nec tristari solet. nec
gandere unde subd̃.¬
Ego enĩ didici .iã

Expanded text:
quasi pro nuria tristis, de ipsius gaudeam supplemOstendit quod non sui causa in hoc opere eorum nec tristari solet, nec gaudere. Unde subdEgo enim didici, id
Abbreviated transcription (Latin):
nongandeo quib carere possem. u̾nitũ be
fecistis. qnͣtum ad uos ꝑtin qui ꝙ iustũ
mee. In de gaudet. in depascit᷑. qr illi bñfece¬
runt. ñ qr euis angustia relarata est.
citis autẽ

Expanded text:
non gaudeo quibus carere possem. Verumtamen bene fecistis, quantum ad vos, quidquid justum meae. Inde gaudet, inde pascitur, quia illi bene fecerunt, non quia ejus angustia relaxata est. Scitis aute
Abbreviated transcription (Latin):
multi¬
pharie
us doctor egregiuᷤᷤ
gentium apłs:
minist̾ium suũ
uolens honorifi¬
sua ad rõmanos
sum apłs gentiũ
honorificabo mini¬
steriũ meum tẽp¬
tans si quomodo
ad emulandum
ꝓuocem carnem
epłam scripsit a¬
gens deeminẽcia
naturã. ⁊ legisnio¬
astruens multis mis
galib sufficere ad iu

Expanded text:
multifarie, lus doctor egregius, gentium Apostolus, ministerium suum volens honorifitola ad Romanos sum Apostolus gentium, honorificabo ministerium meum, tentans si quomodo ad aemulandum provocem carnem Epistolam scripsit, agens de eminentia naturam, et legis Moastruens multis modis galibus fieri ad ju
Abbreviated transcription (Latin):
Nota insolentiam
s ꝯuinctionis. ita ẽ¬
sit ibi int̾posita utͣ¬
q ꝯiunctio. ac si di¬
ceret Sine.S si esuti
erit. ac̃. uł ita pot̾ le¬
gi. ut neutͣ suꝑflu
solu ñ defendatis¬
uos. s ⁊ si esurie.

Expanded text:
Nota insolentiam sed conjunctionis; ita esit ibi interposita utraque conjunctio. Ac si diceret sine sed, erit, etc. Vel ita potest legi ut neutra superfluat solum non defendativos, sed si esuri
Abbreviated transcription (Latin):
uult lonus. ut d̾s mnimicũ puniat. uͥ gͦ ẽ
istud. Siligite mimicos ur̃os. Et b̾nfacite
his qui oderũt uos. Et illud. Nõ reddẽtes ma¬
lũ ꝓmalo. Nõne hoc ẽ reddere malũ ꝓmalo
et nõ diligit. nec bonũ facit inimito. Cũ g
⁊ hõ iustus. ⁊ homo malus deinimicis su¬
is ueluit a dño iundicari. ĩ quo disc̾nunt᷑
S bonus magis cupit corrigi ĩ imicũ qmͣ
puniri. ⁊ cũ ds pimit ñ deletat᷑ depena ini¬
mici. qd̾ ñ odit eũ. s de iuiditio dei qr dm̃
ꝑmitcit ad u̾sario fac̃e qd̾ iuilt. ⁊ debetis
locũ ire dei. Scriptũ ẽ enĩ Inꝓũbiis.

Expanded text:
onus, ut Deus inimicum puniat, ubi ergo est illud: Diligite inimicos vestros, benefacite illis qui oderunt vos , et illud, Non reddentes malum pro malo? Nonne hoc est reddere malum pro malo? et non diligit, nec bonum facit inimico? Cum igitur et homo justus et homo malus de inimicis suis velint a Domino vindicari, in quo discernuntur. Sed bonus magis cupit corrigi inimicum quam puniri, et cum Deus punit non delectatur de poena inimici, quia non odit eum, sed de judicio Dei, quia Deum permittit adversario facere quod vult. Et debetis dare locum irae Dei. Scriptum est enim i
Abbreviated transcription (Latin):
pot᷑. i deo dic si fĩ potest̾
ferientes a du̾sanos
s date locũire .i. ii
oitio dei.. Pttende
qd ñ p̃cipit. ut nolit¬

Expanded text:
potest, ideo dicit, si fieri potest, ferientes adversarios. Sed date locum irae, id est judicio Dei. Attende quod non praecipit ut noli
Abbreviated transcription (Latin):
.s. głiam dei. utimur
multa fidritia .i. us
exercemꝰ nos mn bonis
oꝑib uñ crescit nob̃
galos. suꝑ faci. su .i. cla
alem intelligentiam le¬
euacuatur
Sed obtũ¬
si sunt sen¬
sus eorum
usq in hodi¬
ernum diẽ.
Id ip̃m uela¬
men in lecti¬
oneuet̾is te¬
stamenti:
manet noꝰ
reuelatum
euacuatur.
Sel usq ĩ
hodiernum
diem cum
legitur in¬
oyses uela¬
cor eorum.
conusus fu

Expanded text:
gloriam Dei, utimur multa fiducia, id est usu exercemus nos in bonis operibus, unde crescit nobisgales super faciem suam, id alem intellectum, seevacuatur, sed obtusi sunt sensus eorum. Usque in hodiernum enim diem idipsum velamen in lectione veteris testamenti manet non revelatum evacuatur, sed usque in hodiernum diem, cum legitur Moyses, velacor eorum. conversus fu
Abbreviated transcription (Latin):
euacuaturꝰ
ꝑ glĩam est
multo ma¬
gis qd̃ ma¬
net in glia
est. Haben¬
tes igitur
talem spem
multa fidu¬
cia utimurꝰ
⁊ nõ sicut
moyses po¬
nebat uela¬
men super
faciem suã
ut non inte̾¬
d̾ent filii is

Expanded text:
evacuatur, per gloriam est: multo magis quod manet, in gloria est. Habentes igitur talem spem, multa fiducia utimur: et non sicut Moyses ponebat velamen super faciem suam, ut non intenderent
Abbreviated transcription (Latin):
one dubitabant. ħ¬
enĩ dicit pp̃ eos qui
qiͣ nicħ futurũ sit¬
post mortẽ. uentri tñ
student. ut pecora qͥ
fidem asserentium¬
resurrectionẽ mridẽt
dicentes. Quis inde

Expanded text:
dubitabant. enim dicit propter eos qui quasi nihil futurum sitpost mortem, ventri tantum student, ut pecora, qui fidem asserentiuresurrectionem irrident dicentes: Quis inde
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ut exponam eã¬
nent ea sunt q̃ fi¬
dem illuminant.¬
ut denatura dei
agit. Aut in doct᷑na¬
.s. exponam scrip¬
turas. q̃ mores in
na. latione subdita aliquanez is reue
sio ꝑ sp̃m fc̃a. Uñ postait. Sic̾ sedenti reue¬
latum fu̾it. ⁊ c̃. ꝓphecia ẽ. ut ysaie ł cet̃oꝵ
quam sine hu̾ana industria. sp̃c .s. paulatĩ
reuelat. Scĩa est eoꝵ. q̃ ꝓprio studio didic̃
dectrina eoꝵ q̃ alio docente assecutus est.
amen que

Expanded text:
ut exponam enent, ea sunt qdem illuminaut de natura deitagit; aut in doctrinut exponam Scripturas quae mores inlatio est, subita aliquarum rerum spiritum facta. Unde post ait: Si cui sedenti revelatum fuerit, etc. Prophetia est ut Isaiae vel caeterorum, quam sine humana industria Spiritus sanctus revelat; scientia est eorum quae proprio studio didicit, doctrina eorum quae alio docente assecutus est. Tamen, e
Abbreviated transcription (Latin):
Uesolatoꝵ. Item ideo
loqui linigua. Quia.
QUi loquit᷑ lingͣ.
qd̃ est loqui sp̃usem
mente eccłiam edifica
qnͣtum adse. Qmus¬

Expanded text:
desolatorum. Ideo item loqui linguis, quia 106 qui loquitur lingua, quod est loqui spiritu, mente, Ecclesiam aedificat, quantum ad se. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
Qui loquit᷑
lingua sem¬
ficat. Qui
ecclłiam edi¬
ficat. olo
autemuos
gis autẽ pro¬
phetares Iã
maior est
qui ꝓphetat
quam qui
loquitur lĩ¬
guis nisi fo¬
rte int̾prece¬
tur. ut eccłia
eclificatio

Expanded text:
Qui loquitur lingua semficat, qui aecclesiam aedificat. Volo autem uos gis autem prophetare. Nam maior est qui prophetat quam qui loquitur linguis, nisi forte interpretetur ut aecclesia aedificatio
Abbreviated transcription (Latin):
pdest. qr o fr̃ẽs si ueño
Nc̃. qnͣfideles estis. ad
uos liguis loqñs. qͥd
g tunc lingua ꝓd̾at
qͣñ infideles eratis: ꝙͥ¬

Expanded text:
prodest. Quia, o fratres, si venero nunc, quando fideles estis, ad vos linguis loquens, quid ergo tunc lingua proderat, quando infideles eratis?
Abbreviated transcription (Latin):
eminem
enim habeo
tam unant¬
mem: qui
sincera affec¬
sollicitus
sit. omnes
enĩ que sua
⁊ nõ q̃ sunt
perimentũ ã
euiscognos¬

Expanded text:
eminem enim habeo tam unianimem qui sincera affecsollicitus sit omnes enim sua t non quae sunt perimentum autem eius cognos
Abbreviated transcription (Latin):
litteris hoc moneo
Aduos. ⁊ hoc cito a
at. ⁊ a deo attentus
ẽ erga uos mitt̃e:
dico it ⁊ ego bono.
aĩo sim cegnitis his¬
q̃ circa uos sũt. sic̃
uoͥs erttis bono aĩo

Expanded text:
litteris hoc moneo,ad vos. Et hoc cito, aveniat. Et adeo attentus est erga vos. Mittere, dico, ut et ego bono animo sim, his cognitis quae circa vos sunt, sicut vos eritis b
Abbreviated transcription (Latin):
natus ñ ꝑ gnationẽ sig̃c filios gr̃e. ciues
gen̾ationẽ. s ꝑ regenerationẽ futurũ erat
Ideo tunc imꝑata ẽ cutũcisio. qñ desara ꝓ¬
exuta uetustate nouatam. ⁊ qd̾ om̃s filios
⁊ seruos ⁊ ĩmacłos. ⁊ empticios cir̾tidi uibete
ad om̃s istam gr̃am ꝑtintre testatuꝵ

Expanded text:
cios generationem sed per regenerationem futurum erat, ideo tunc imperata est circumcisio, quando de Sara pexuta vetustate novatam. Et quod omnes filios et servos vernaculos et emptitios circumcidi jubet, ad omnes i
Abbreviated transcription (Latin):
qr magis multi .i.
płes sunt filii tui olim deserte. partu quid̃.
enĩ eccłia sñ iuro xp̃o. sñ ullo sponsi sermo¬
nis allo quio. diu iacuit ĩdeserto.s pꝰ qm
Accepit illa librũ repudii. ⁊ omnia orua
ritus priore tingulo putrescente. aliũ lũ¬
bis suis balteum. alud de gentib lũbare
conteruit. q̃ statĩ ut ẽ uiro ꝯiũcta ꝯcepit
lotum tab̾natuli tui. ⁊ ꝓtende fuiculos
tuos. ⁊ c̃. Et item si ẽ gens nata simul:
uens. gentiũ multitudo ẽ. q̃ ⁊ st̾ilis erat᷑ q̃¬
nulliꝰ legitinu u̾bi ꝓferens gerinẽ. Stera
enĩ erat mom̃ib gentib eccłia. añ qmͣ iste
fetus quẽ ternimus orirct᷑. ħ aũ quidam
Suꝑua est enĩ scoꝵ ciuitas licet inquibdã
quos hic parit ad huc ꝑegrinetur. donec re¬
gni eius tempus adueniat. qñ ꝯgregatura
eom̃s insuis corporib resurgentes. dehac
libera est. apect̾o ⁊ pena peccati. q̃ ẽ ma .no.¬

Expanded text:
 magis multi, id est plures sunt filii tui, olim desertae, partu quidem vero Ecclesia, sine viro Christo, sine ullo sponsi sermonis alloquio, diu jacuit in deserto. Sed postquam accepit illa librum repudii in manus suas,ritus, priore cingulo putrescente, alium lumbis suis baltheum, aliud de gentibus lumbare contexuit: quae statim ut est viro juncta, concepit locum tabernaculi tui, et protende funiculos tuos, etc. . Item, si est gens nata simul. vens, gentium multitudo est, quae et sterilis erat nullius legitimi verbi proferens germen. Sterilis enim erat in omnibus gentibus Ecclesia, antequam iste fetus quem cernimus oriretur. Hoc autem quidam Superna est enim sanctorum civitas licet, in quibusdam quos hic parit, adhuc peregrinatur, donec regni ejus tempus adveniat, quando congregatura est omnes in suis corporibus resurgentes. De haclibera est a peccato et poena peccati, quae
Abbreviated transcription (Latin):
fidem sp̃ualit̾. qr nec parturire d̾r. Qui .N.
parturit dolores patitur. ħ exclamat in
ieticia salutis humane. ierłm u̾o t̾rena.
ideo uirũ ħ̃uisse dc᷑a est. qr rarnalit̾ ge
ñabat. parit aũ ciues t̾rene citatis.
pecc̃o uiciata natura. telestis u̾o cuutatis
ciues. parit apecto naturã liberaus gr̃a qd̃
sig̾catum eꝰ in duob filis habrahe. quoꝵ
unus de ancilla ẜ carnẽ natus ẽ. alt̾ de libera
ñ scd̃ naturã s ꝑ repmissionẽ. negat emin
natura filios tali ꝯmixtioni quał pot̾at ẽẽ¬
habrahe ⁊ sare. inilla etate ⁊̃ mulieris accede̾¬
te sfilitate. q̃ nec tũc parere potuit. qñ sĩ etaᷤᷤ
fecunditati. s etati feꝯditas defuit. Qd̾ u̾o
nature sic affeste. fructuspost̾itatis ñ debeba¬

Expanded text:
fidem spiritualiter. Unde nec parturire dicitur; quae enim parturit, dolores patitur. Haec enim exclamat in laetitiam salutis humanae. Jerusalem vero terrena ideo virum habuisse dicta est, quia carnalinerabat. Parit autem cives terrenae civitatis peccato vitiata natura; coelestis vero civitatis cives parit a peccato, naturam liberans gratia, quod significatum est in duobus filiis Abrahae, quorum unus de ancilla secundum carnem natus est; alter de libera, non secundum naturam, sed per repromissionem. Negat enim natura filios arrae in illa iam aetate, etiam mulieris accedente sterilitate, quae nec tunc parere potuit, quando non aetas fecunditati, sed aetati fecunditas defuit. Quod ergo naturae sic adfectae fructus posteritatis non debeba
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e sp̃c. s dona eiꝰ. Et sciendũ ẽ qd̾ obtẽpe¬
randũ ẽ apło p̃cipienti unicuiq saꝑe scd̾m
mensuram fidei. Sĩ enĩꝓuirib suis alit᷑ ĩ¬
fans crescit. ut plus capiat. Si ã uires sue ca¬
pacitatis exedit: deficit añqmͣ crescat. Seqr

Expanded text:
ipse spiritus, sed dona ejus. Et sciendum quod obtemperandum est Apostolo praecipienti unicuique sapere secundum mensuram fidei. Si enim pro viribus suis alitur infans, crescit ut plus capiat; si autem vires suae capacitatis excedit, deficit antequam crescat. VER
Abbreviated transcription (Latin):
ut abeccłia ꝓrectore suo
Multieiũ minimi dũꝯ
gͥgant᷑ unantmes fiũt
magni ⁊ młtoꝵ p̃ces ĩ¬
possibile eꝰ ut ñ impecrẽt

Expanded text:
ut ab Ecclesia pro rectore suo Multi enim minimi, dum regantur unanimes, fiunt magni, et multorum preces impossibile est ut non impe
Abbreviated transcription (Latin):
ministrẽt. ¶Dolie¬
res. Loquens de dia¬
conis int̾serit demu¬
lierib ordinandoꝵ¬
docens qͣles debeant
eẽ. Ait gͦ mulieres¬
ordinandoꝵ. similit̾¬

Expanded text:
ministrent. Mulieres, loquens de diconis interserit de mulieribus ordinanddocens quales debeant esse. Ait ergo: Mulierordinando
Abbreviated transcription (Latin):
qr ego st̃s sũ. ideoq ĩ mulieres. q̃ in ĩfimo gͣ¬
du sũt uult eẽ sũ crimine: ut m̃da sit eccłia
conis agit. demulierib loq̃r. dñt diaconos
cebere ordinari qd̃ ccͣ auctoritatẽ ẽ. Diaco¬
nos: post int̾positionẽ demidierib itm de¬

Expanded text:
 ego sanctus sum . Ideoque etiam mulieres quae in infimo gradu sunt, vult esse sine crimine ut munda sit Ecclesiconis agit, de mulieribus loquitur, dicunt diaconas debere ordinari: quod contra auctoritatem est. Diacones, post interpositione
Abbreviated transcription (Latin):
tio. uñ pͥcpi h̃ apłe tales assumie ñ abicere
S paciendo adfidẽ erig̾e exemplo. ⁊ u̾bo. ⁊ si inco¬
guitum esti qͦ quis aĩo faciat. ñ iñ disceptare
ret assumite dico. ñ in disceptationib cogita¬
tionũ .i. ñita ut de occultis iudicetis eũ reũ
Nõ est enĩ dampnandꝰ. cuiꝰ cogitatio ñ est
aꝑta. Uł deqͦ nescimꝰ qͣlis pꝰ sit fut᷑us. Nõ enĩ¬

Expanded text:
re; sed patiendo ad fidem erigere exemplo et verbo, etsi incognitum est quo quis animo faciat, non inde disceptare.ret, assumite dico, non in disceptationibus cogitationum, id est non ita ut de occultis judicetis eum reum. Non est enim damnandus, cujus cogitatio non est aperta, vel de quo nescimus qualis post futurus
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ p̃dc̃i. S sapientes¬
uideamur: hos enĩ
disceruit ap̃dcĩs dũ¬
ait nos. Ut quid ĩꝙͣ
⁊ nos. ꝑilitamur ꝑ

Expanded text:
sicut praedicti, sed sapientesvidemur? Hos enim discernit a praedictis, duet nos ut quid, inquam et nos, periclitamur,
Abbreviated transcription (Latin):
donat. q̃ ñ potest
enarrari. qnͣtũ uti
.i. qd̾ debet enarca¬
admonilit bõnos
de elemosinis in
scõs faciendis agitꝰ¬
de incorrectie qui
pseudo sãbanturꝰ
⁊ eũ ferocẽ puta¬
uito. uos aũ. ali

Expanded text:
donat, quae non potest enarrari quantum utilt quod debet enarraadmonuit bonos eleemosynis in sanctos faciendis, agitde incorrectis qui pseudo sequebantur, eum ferocem putavito,
Abbreviated transcription (Latin):
insufficientes erant ad
obseruanda legis p̾cepta.
diuinitas. Bestia ẽ
defectus rõnis. qd̾ ẽ
qñ u̾bum blasphemie
ꝓfertur indm̃. tange¬
offende. Tangit gͦ
montẽ ut bestia qui

Expanded text:
insufficientes erant, ad observanda legis praeceptainitas, bestia, defectus rationis; quod est verbum blasphemiae profertur in Deum; tangeoffendere. Tangit ergo montem ut bestia qui
Abbreviated transcription (Latin):
se facient filii istł amõ¬
te. qr si hõ. uł bestia¬
tetig̾it montẽ lapidi¬
b grandinis int̾tcie¬
tur. ⁊ ita erat t̾ribłe
quod uide¬
qd uidebat᷑. ut nec au¬
uire auderent. nec ac¬
cede ad montẽ. Nã etiã.
¶Oyses dix̃ ext̾ritus¬
sum ⁊ tremebundus.

Expanded text:
nt filii Israte, quia si homo vel bestiatetigerit montem, lapidibus grandinis interficietur . Et ita, erat terribile quod videbatur, ut nec audire auderent, nec acdere ad montem, Nam etiam Moyses dixit: Exterritusum et tremebundus.
Abbreviated transcription (Latin):
aĩ. qd̾ decet mulie.¬
q̃ enĩ uult audiri inclinare se debec amota a
se pompa. ut mĩam dei ꝓuocet. habitus enĩ su¬
ꝑbus. nec impetrat. nec resta dese credi facitꝰ
¶Wlier. ⁊c̃. Oran
⁊ quales adillud de¬
beant ordinari de
gans discat ꝙ ig¬
norati cũ oĩ subiec¬
cione .s. non erecta
⁊hꝰmodi. docere aũ
uir. inectłia mulie¬
ri ñ ꝑmtto. Si eni
loquit᷑ magis iritat ad luxuriã. ⁊ irritat᷑. n
ꝑmitto mulier dñari. aliqͣ p̃latõe sp̃uali. i
uirũ. ⁊ si insuo sexu. S eẽ insilentio. ut nõ
confabuletur cũuicina. Ecce ñ solũ habitũ
humilẽ ⁊ honestũ hr̃e mulierẽ docuit. Um¬

Expanded text:
ia decet mulie enim vult audiri inclinare se debet amota a se pompa, ut misericordiam Dei provocet. Habitus enim superbus nec impetrat, nec recta de se facit credi. Mulier, etc. Orand quales ad illud debeant ordinari, degans discat quod ignorat, cum omni subjectione, id est non erecta, et hujusmodi. Docere autem virum in Ecclesia, mulierem non permitto. Si enim loquitur magis irritat ad luxuriam, et irritatur. Neque permitto mulieri dominari aliqua praelatione spirituali in virum, etsi in suo sexu, sed esse silentio, ut non confabuletur cum vicina. Ecce non solum habitum humilem et honestum habere mulierem docuit,
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ sñ ira ⁊ discep¬
tatõe existentes ĩha¬
bitu ornato .s. religi¬
õne eaꝵ ornante eas
mulieres dico ornã¬
tes se. aliis uircutibꝰ
tũ ueroꝯdia uultus
ut ñ sint atirite frõ¬
tis ut m̾etrices. ⁊ so¬
brietate m̃tis ⁊ nõ
ornantes se uicͥnib
margaritis
uel ueste preci¬
osa. sed quod
decet muliereᷤᷤ
ꝓmittentes pi¬
opera bona.
ulier insi¬
lentio discat
cum omni su¬
biectione. do¬
cere aũt mu¬
lieri non per¬
mitto. no do¬
minari in ui¬
rum. Sz esse
insilentio:¬

Expanded text:
event sine ira et disceptatione existentes, in habitu ornato, scilicet religionem earum ornante. Eas mulieres dico, ornantes se, aliis virtutibus cum verecundia vultus, ut non sint attritae frontis ut meretrices; et sobrietate mentis; et noornantes se, non in margaritis uel ueste pretiosa, sed quod decet mulieres promittentes piopera bona. mulier in silentio discat cum omni subiectione. docere autem mulieri non permitto, neque dominari in uirum, sed esse in silentio
Abbreviated transcription (Latin):
.i ita irascibilẽ. ⁊ ꝑtur
bati sensus. ut ꝑcuci¬
at qui debet eẽ pͥaciẽs
ut eum sequat᷑. qui
posuit dorsũ ad fla¬
stũ qui modũ aĩ ser¬
uet. ñ litigiosũ .s. qͥ¬

Expanded text:
 ita irascibilem et bati sensus, ut percat qui debet esse patiens, ut eum sequatur qui posuit dorsum ad flastum, qui modum animi servet. Non litigiosum,
Abbreviated transcription (Latin):
inaliqua ꝑte. cui cre¬
dioportet. qr sũ doc¬
tor gentiũ ĩ fide ⁊ ili¬
cognoscamꝰ. ñ cognoscimꝰ. ut credamꝰ. Quidẽ
enĩ fides. nͥ cred̾e qd̾ nõ uides : fides gͦ ẽ qd̃ ñ

Expanded text:
in aliqua parte cui credi oportet, quia sum doctor gentium in fide et vericognoscamus, non cognoscimus ut credamus. Quid est enim fides nisi credere quod non vides? Fide
Abbreviated transcription (Latin):
iect ñ deprimentes
ad t̾rena. s leuãtes
ad et̾na. puras. ma.
.i. bonũ affectum. cor¬
dis. qui dm̃i amat.
⁊ hoc sñ ira .i. odio ali¬
ruiꝰ. ⁊ disceptatione.
.i. hesitatione. il est

Expanded text:
ia non deprimentes ad terrena, sed levantes ad aeterna puras manus, id est bonum affectum cordis qui Deum amat. Et hoc, sine ira, id est odio alicujus, et disceptatione, id est haesitatione. Ubi est
Abbreviated transcription (Latin):
apd dm̃i quippe tam fc̃m ẽst qd̃ eiꝰ dispositõe. ł
p̃destinatione futurũ ẽ. Uñ alibi. Qui fec̃
q̃ fut᷑a sũt. st ali. Qui eleg̾ nos an m̃di cõ¬
stitutionẽ. Qui sufficit hoc explanare: Eligũ¬
tur qui ñ sũt. nec errat qui eligit. nec uane ele¬
git. Eligit tũ ⁊ ht electos quos creaturꝰ ẽ
eligendos. quos ap̃ semet ip̃m ht̃. nec inuat᷑a
sua. S inp̾sentia. sua ñ dũ erant quib ꝓmit¬

Expanded text:
apud Deum quippe jam factum est, quod ejus dispositione, vel praedestinatione futurum est. Unde alibi: Qui fecit quae futura sunt; et alibi: Qui elegit nos ante mundi constitutionem . Quis sufficit hoc explicare? Eliguntur qui non sunt, nec errat qui eligit, nec vane eligit. Eligit tamen, et habet electos quos creaturus est eligendos, quos habet apud semetipsum, non in natura sua, sed in praesentia sua. Nondum erant, quib
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾ationis humane fuit ꝓmisus. hoc enuĩ fu¬
ꝑ sp̃m reget̾iationis ex pectatorib filios del.
ermortalib inmortales gen̾andos. ⁊ si solũ
inpunssione ñ hesitauit: habrahã. s ⁊ ¶N
reꝓmissione dei .i. qñ¬

Expanded text:
generationis humanae fuit promissus. Hoc enim fuper spiritum regenerationis ex peccatoribus filios Dei, ex mortalibus immortales generandos. Et non solum in promissione non haesitavit Abraham, sed etiam in repromissione Dei, id
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ut ego premiũ ꝓ uob̾ acquirã. ꝓ utilitate g
cõi cupidum se ueniendi ad hos declarat. et
ut hii salutẽ sp̃ualis gr̃e ꝯseqnͣtur. rectam
hĩttes fidei ꝓfessionẽ. ⁊ s ic fructũ hãt apud
dm̃ minut̾ii sui. fructũ bãm iuob̾ dico
lascescit illos ad fidẽ rectam. ꝓmptior .a. fit
quis a drẽ gͣ traditam. si illi multos uideat as

Expanded text:
iquod praemium pro vobis acquiram. Pro utilitate ergo communi, cupidum se veniendi ad hos declarat, ut et hi salutem spiritualis gratiae consequantur, rectam habentes fidei professionem: et hic fructum habeat apud Deum, ministerii sui. Fructum habeam in vobis, dico, lacescit illos ad fidem rectam, promptior enim, fit quis ad rem sibi traditam, si illi multos videat as
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc uuat sapia tua. nec aliqͣ untꝰ tua
ꝯͣ dm̃ agas qd inuste eligat. uel repbet
magna indignitas ẽ. ⁊ p̃sumptio hoĩem
ꝯͣ dicere deo miquũ: nusto. mals bono impe¬
ritũ ꝑfecto. ifirmũ fort issimo mortalẽ
mmortali. sernũ diso. creaturã creatori.
¶ Ouerur aũ miquus eo qd̾ de eadẽ massa
creatos. alios iustificat ds. alios repbatꝰ
o ho ã ostendendũ ẽ recte fi̾ utit ᷑ sierbis
ysaie. ⁊ figñtti siłitudine. qd̾ adu̾sus figu

Expanded text:
ad hoc juvat sapientia tua, nec aliqua virtus tuaDeum agas quod injuste eligat vel reprobet? Magna indignitas est, et praesumptio hominem contradicere Deo, iniquum justo, malum bono, imperitum perfecto, infirmum firmissimo, mortalem immortali, servum domino, creaturam Creatori. Movetur autem iniquus eo quod de eadem massa creatos alios justificat Deus, alios reprobat. Ad hoc autem ostendendum recte fieri, utitur verbis Isaiae, et figmenti si
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uocauit. ꝑ p̾dicatores. ⁊ nit̾ius cũ sint ex u¬
na massa ade. de qua ⁊ mali qui sũt uasaire
cui debita erat dampnatio. ⁊ tota qͥppe ista¬
massa iuste dampnatõis retiꝑet debitũ nͥ ex
ea fac̾et ñ solũ uistus s ĩ misericors figũ¬
lus alia uasa ĩ honorẽ ẜ gr̃am si ẜ debitum

Expanded text:
et vocavit, per praedicatores et interius, cum sint ex una massa Adae, de qua et mali qui sunt vasa irae cui debita erat damnatio. Tota qmassa lustae damnationis reciperet debitum. nisi ei ea faceret non solum iustus sed etiam misericors figulus alia uasa in honorem secundum
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ adeoꝮdita ẽ bona¶Sigͥ male uiuũt
hoĩes de suo ẽ uł qd̾ origmauit trax̾unt. uł
qd̾ insuꝑ addid̾unt. Ideo ñ se excusent hoĩes
qui uolunt recte uiu̾e dicentes. quid nos fe¬
ueremꝰ ñ accepinꝰ. Nõ ueracit possũt se extu¬
sare. Si enĩ uasa ire sũt. quib debita ꝑditio
reddit᷑. ħ sͥ imputẽt. qr exmassa sũt qm m̾i¬
to pecc̃i d̾s uiste dãpnanit. Si aũuasa isẽ¬

Expanded text:
ita bona. Si ergo male vivunt homines de suo est, vel quod originaliter traxerunt, vel quod insuper addiderunt; ideo non se excusent homines, qui nolunt recte vivere dicentes: Quid nos feveremus non accepimus? Non veraciter possunt se excusare. Si enim vasa irae sunt quibus debita perditio redditur, hoc sibi imputent, quia ex massa sunt quam merito peccati Deus juste damnavit. Si autem vasa mise
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatum. iam enĩ abip̃is p̃dicalatur. qñ
ꝑ reuelationẽ xp̃i ip̃m uerbũ eoꝵ paulus ac¬
fepit ⁊ ꝑ hoc ũbum ⁊ si nõ ꝑ eos. cum acceꝑi¬
mislisse ad sac̃dotes. ut se eis ostend̾ent. no
ab surde intelliguuntr ssi qui scĩam uere fide
ñ hntes uarias doctimas ꝓfient᷑ erroris

Expanded text:
psis praedicabatur, quando per revelationem Christi ipsum verbum eorum Paulus accepit, et per hoc verbum, et si non per eos. Cum accepimisisse ad sacerdotes ut se eis ostenderent, non absurde intelliguntur, qui scientiam verae fidei non habentes, varias doctrinas profitentur errori
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. qͣ accepistia mor.
hominuni. estisi atoto separati apt
tione abstinendũ: qͣt si prius dum eratis ign¬
uer. uł locũ in quo sed̾it mulier menstruata.
neq gͦtanitis. ut portũ. uł pisces ñ ħntes sqͣ¬
mas. neq ꝯtrectau̾itis. quodam studio. ⁊ delec
neat. illis utat᷑. credens iñ iustificari. ista dico

Expanded text:
ti accepistis, mortui estis, id est ex toto separati a petiose abstinendum! quia si prius dum eratis ignver, vel locum in quo sederit mulier menstruata; neque gustaveritis, ut porcum, vel pisces non habentes squamas; neque contrectaveritis, quodam studio, et delecneat, illis utatur, credens inde justificari. Ista dico
Abbreviated transcription (Latin):
s ideo usus illoꝵ ⁊ cultura int̾imit. qr sũt p̾¬
cepta ⁊ doctrina hõuim ñ dei exhibita uitate.
ue sunt rõ

Expanded text:
sed ideo usus illorum et cultura interimit, quia sunt praecepta et doctrinae hominum, non Dei exhibita veritate. Quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tes. uidete ne seduca¬
mini. S uos aliiqui
legalia recepistis. dici¬
tẽ qͣre legem seruatis
mortui estis. nõ mi¬
te. abelem̃tis mũdi.
.l. seꝑati alege. q̃ est̾
institutio pũoꝵ qui¬
mundana petunt.
mortui dico ꝑ hoc qd̃
estis cũ xp̃o. quidadis¬
ta. tãqm̃ uiuentes m̃

Expanded text:
tes videte ne seducamini, sed vos alii qui legalia recepistis, dicite, quare legem servatis? mortui estis, non mte ab elementis mundi, eparati a lege, quae est institutio puerorumundana petunt, mortui dico, per hoc estis cum Christo, quid adhta
Abbreviated transcription (Latin):
non mutaturo
Dicit. laudo uos.⁊c̃.¬
Iam non ex auctorita¬
de traditionis qmͣ ne¬
glex̃ant suadet u̾i¬
tatem. s exnatura
q̃ docet. ut uelate sĩt

Expanded text:
non mutatur. dicit: Laudo vos,Ideo non ex auctoritate traditionis qglexerant suadet veritatem, sed ex natura quae docet ut velatae
Abbreviated transcription (Latin):
srat. uos ip̃i iudica¬
Uir quid̃. si comam¬
Hoc icd̾ legem locu¬
tus ẽ. q̃ ꝓhibet uir̃¬
tẽ comatũ. qd̾ si
quis opponat de

Expanded text:
sint, vos ipsi judicavir quidem si comamHic secundum legem locutus est, quae prohibet virse comatum. Quod si quis opponat de
Abbreviated transcription (Latin):
affectũ apłatus. ⁊uͭ
petrꝰ sciret me forte
receptus ab eo. ut
modo dissentire ab
aliis apłis ut susur
nemiẽ uidi dico¬
nͥiacobũ fr̃em do.
mini inmor. qui dc̃s

Expanded text:
affectum apostolatus, et ut Petrus sciret me fore receptus ab eo ut vmodo dissentire ab apostolis, ut susurrNeminem vidi, dicoJacobum fratrem Domini. minor, qui dictus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ accessistis. ad as¬
pitatẽ legis qm̃ de
u̾bum. scribit ut ccontrano intelliga¬
q extenuent ut sic alt̾ius emmentia clare
qui ẽ ignis ꝯsimens pec̃ca. ad quẽ ñ uctu
corꝑis. s sp̃n mentis itur. ⁊ ñ accessistis adtur¬
binem. ẽurbo est uis uentoꝵ tũ grandine ⁊
pluuia. hec ad litteram indatione legis fca
sunt. Turbo aũ sig̾cabat impetũ uitioꝵ q̃ ꝑ
legẽ magis dñata sunt. Modo aũ uenitur
bõ sig̾cat ꝯminationẽ ip̃ius legis. Si quis ħ
uł alud fec̾it moriati ⁊ caliginẽ. Caligo est
tenebrositas ignis ⁊ fumi. qua significat᷑

Expanded text:
enim accessistis ad asperitatem legis quae nunc describitur, ut e contra intelligaalteram extenuent, ut sic alterius eminentia claresqui est ignis consumens peccata, ad quem non motu corporis, sed spiritu mentis itur. Et non accessistis ad turbinem. Turbo est vis ventorum cum grandine et pluvia. Haec ad litteram in datione legis facta sunt. Turbo autem significat impetum vitiorum quae per legem magis dominata sunt; modo autem venitur bo significat comminationem ipsius legis. Si quis hoc vel illud fecerit, moriatur. Et caliginem. Caligo est tenebrositas ignis et fumi qua significatur,
Abbreviated transcription (Latin):
apd̾ deum. ut quodãm. eͥas offerant deo. ⁊ de
hiis ꝯsulant. ⁊ qr deo iubente implend̾ tẽ cog¬
nou̾int. hoc uob̾ uł enident̃. ł iatent̾ reportẽt
Uñ ⁊ angłs loqũs hoĩb ait. cũ oraritis orõ¬
nem ur̃am obtuli deo. ad om̃ia quippe scienda
sufficit deo sua ꝑfectio. ħ̃t tñ nũcios .i. auge¬
los. ñ qui ei q̃ nescit annuncient. ñ enĩ sñt ul¬
la q̃ uesciat. S bonũ eoꝵ ẽ de oꝑib suis eius

Expanded text:
t apud Deum, ut quodammodo eas offerant Deo, et de his consulatur, et quod Deo jubente implendum esse cognoverint, hoc nobis vel evidenter, vel latenter reportent. Unde et angelus loquens hominibus, ait: Cum oraretis, orationem vestram obtuli Deo . Ad omnia quippe scienda sufficit Deo sua perfectio. Habet tamen nuntios, id est angelos, non qui ei quod nescit annuntient; non enim sunt ulla quae nesc
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ modestia .i. rectus modꝰ. ut in dño sit om̃e
rõnabilis mu̾satio ur̃a. sit .no .o.ho. s. fidelib
⁊ infidelib. fidelib. ut imitent᷑. in fidelib ne
facere. qd̾monui. qi dñs ꝑpe est .i. paratus dare
posita mũdi sollicitudine: ꝓmissa dei p̃cculis
habete. s inoñu or̃one. ⁊ obsecratĩe .i. inp̃ce q̃¬

Expanded text:
 modestia, et rectus modus ut in Domino sit omne  fidelibus et infidelibus; fidelibus, ut imitentur; infidelibus, ne facere quod monui, quia Dominus prope est, id est paratus dare posita mundi sollicitudine, promissa Dei prae oculis habete. Sed in omni oratione et obsecratione, id
Abbreviated transcription (Latin):
Illud semꝑ augeat᷑:
hoc semꝑ minuatur¬
donec fiat᷑. Quid ẽ
scłi gaudium: breuit̾.¬
dico. seculi leticia ẽ
Inꝓimita nequitia.
.s. luxuriari. inspec¬
tatulis migari. hebͥ¬
ositate ingurgitari
turpitudine fetere.¬
⁊ nichil mali pati. scce
fat̾e̾. nec castigan fam̾e. uł belli timore. ł
morbo. uł aliqua a du̾sitate. s om̃ia ĩ reꝵ
habundantia. inpacẽ canus. in sertate.
malem̾tis agere Ece gaidiũ scli. Magne gͦ¬

Expanded text:
Illud semper augeatur, hoc semper minuaturdonec finiatur. Quid est saeculi gaudium? brevidico, saeculi laetitia est impunita nequitia, cet luxuriari, in spectaculis nugari; ebrsitate ingurgitari, turpitudine fetere,nihil mali pati. Ecce , nec castigari fame, vel belli timore, vel morbo, vel aliqua adversitate; sed omnia in rerum abundantia, in pace carnis, in securitate mentis malae agere. Ecce gaudium saeculi, Magnae
Abbreviated transcription (Latin):
ternã. ⁊ c̃. dealia tͥbu
riũ altaris ⁊ u̾e dealia¬
enim quod
sit exiuda. de tribu.¬
⁊ regalis. ut fuit mel¬
chised̾. rex. ⁊ sac̃dos.
⁊ intuere mist̾ium pͥ
mũ fuit regał. pꝰ ea¬

Expanded text:
ternum, etc. De alia tribu rium altaris. Et vere de aliaenim quod sit ex Juda, de tribotalis et regalis, ut fuit Melchisedech rex et sacerdos. Et intuere mysterium. imum fuit regalis,
Abbreviated transcription (Latin):
.i. fortitudinis cͣc adu̾sa q̃ timorẽ pellat que
uenit ex dilectione der ⁊ ꝓrimi. dequa addit.
⁊ dilectionis. qmͣ sobrictas p̃cedit. dequa sub¬
dit. ⁊ sobrietatis .i. disi̾tionis. Etce asũmo do
no .i. a dilectione ad imũ descendit .i. ad sobͣ¬
etatem. Doli itaq. PRius monuit. nõ¬

Expanded text:
est fortitudinis contra adversa, quae timorem pellat, quae venit ex dilectione Dei et proximi, de qua addit, et dilectionis, quam sobrietas praecedit, de qua subdit, et sobrietatis, id est discretionis. Ecce a summo dono, id est a dilectione, ad unum descendit, id est ad sobrietatem. Noli itaq
Abbreviated transcription (Latin):
ropt̾ qm̃ cãm.
Conmendata fide isliꝰ
ad eam sũ timore. ⁊
erubestencia p̾dican¬
dam exhortat᷑. qrͣ. ꝓp̃¬
habes. ⁊ fusti talis
⁊ tã boni tui ꝑentes
fuerũt. admoneo te
qĩ sopitã adeo tͥ colla¬

Expanded text:
ropter quam. Commendata fide illius, ad eam sine timore et erubescentia praedicandam exhortatur. Phabes, et fuisti talis, et tam boni parentes tui fuerunt, admoneo te quasi sopitam a Deo tibi colla
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ ut mͥ. sp̃m timoris
Quo turbatꝰ petrus
potius auferrt uolu¬
it anob̾ cũ dixit. No¬
lite tim̃e eos qui o¬
cidũt corpꝰ. hꝰ timoris ñ accepimꝰ sp̃m. s¬

Expanded text:
i ut mihi, spiritum timoris, quo turbatus Petrus potius auferri voluit a nobis, cum dixit: Nolite timere eos qui occidunt corpus . Hujus timoris non accepimus s
Abbreviated transcription (Latin):
bus gentib grecos
p̃posuit. qr ab eis oĩ¬
bus oĩs philosoph¬
ia mundana exor¬
oiũ sũpsit. Barba¬
ros u̾o dicit. qui st̃¬

Expanded text:
bus gentibus. Graecos praeposuit, quia ab eis onis philosophia mundana exorium sumpsit; barbaros vero eos dicit, qui s