comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cis cͥcucisa nõ fuerat. ꝑibit aĩa de ppło suo:
nõ potiut c̾eu̾cisio ab his dũ caxat qͥb in¬
uinta fuerat. sine ꝑiculo salutis ꝯtempni.
Rursũ quẽad imodũ in pͥncipio baptismꝰ
baptrandi usũ non nouerũt erudirẽt᷑.
sic innouissimo aqͥp̾dã fidelibꝰ cͥc̃cisio

Expanded text:
tii circumcisa non fuerit, peribit anima illa de populo suo . » Non potuit circumcisio ab his duntaxat quibus injuncta fuerat sine periculo salutis contemni. Rursum quemadmodum in principio baptismusbaptizandi usum non noverant erudirentur, sic in novissimo a quibusdam fidelibus circumcisio
Abbreviated transcription (Latin):
passionẽx ħ fuit cͥccisio c̃ baptismo pꝰ
passionẽ xͥ usq adillud t̾pꝰ quo ipsa cir¬
cc̃isio cep̃ ꝓhiberi Sic̃ enĩ añ passionẽ i p̃a
decisio ĩstatu suo adremediũ suscipi¬
ita pꝰ passionẽ baptismꝰ qͣsi instatu suo ꝑ

Expanded text:
sti, hoc fuit circumcisio cum baptismo, post passionem Christi usque ad illud tempus quo ipsa circumcisio coepit prohiberi. Sicut enim ante passionem ipsa circumcisio in statu suo ad remedium suscipii
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ent᷑ ut ostendent᷑ bona fuisse pe
suo. ⁊ similit̃ q incipiẽda erãt ñ subito
ĩ auctoritatẽ assum̾ent᷑. s c̃mora igͣui¬
tate inchoarent᷑ ne uelud aliena ip̃c
rẽ aliunde inducta sub ito pucaret᷑.
diuina oꝑa rep̃hende̾ audẽt admonet᷑¬

Expanded text:
fuisse tempore suo, et similiter quae incipienda erant non subito in auctoritatem assumerentur, sed cum mora et gravitate inchoarentur ne velut aliena, et propter rem aliunde inducta subito putarentur.divina opera reprehendere auderet, amove
Abbreviated transcription (Latin):
pulosxͥ. aliqͣndii solũ ne aconsuecu¬
dine ab horreret. inusũ ꝓductũ nous¬
sime aũ qñ inuniu̾sũ mũdũ p̃dica¬
tores baptirare missi s̃ gn̾alit̃ institu¬
guenda. Pͥmũ enĩ añ baptismũ da¬
sio sola statũ hũit ⁊ suscipiebat adsti¬
ficationẽ sine baptismo. Nouissime

Expanded text:
sti, aliquandiu solum, ne a consuetudine abhorreret in usum productum; novissime autem, quando in universum mundum praedicatores baptizare missi sunt, generaliter instituguenda: Primum enim ante baptismum circumcisio sola statum habuit, et suscipiebatur ad justificationem sine baptismo. Novissime
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ illã assertionẽ plure uolumꝰ qͣ con¬
tinua fuent eus oꝑatio: dic̃e pot̾imꝰ q̃ in
pͥma die lucẽ in exortu ipsiꝰ diei fecit. Ie¬
inde ut cursu suo diem noctẽq distin¬
guere: pͥmũ de oriente ad occasum et
rursum de occidente adortũ direx̃ llec
solummꝰ opus eius fuisse q̃lix facta ẽ s¬
quod directi ipso gub̾nante ⁊ dirigen¬
te cursum expleuit. Cõdem mͦ de secła
die dicetur. quandofirmam̃tũ factuniẽ
ieutum actionis perpecue p̃ceptũ simł
&e legem accepit: hoc ⁊̃ de t̃cia. quarta.
quinta. uł sexta die prout ib̾ dictau̾ut
exquiret: quisqͥs huiꝰ partis arseitionẽ
elegerit. Si cui au̾ista intͣptatio nimis ob¬
scura udebitur: maxine qͥ de motu fir
nec septima dies ueniret. quando de-¬
inũ ab om̃i oꝑe requieuit. Et ħqͥdẽ

Expanded text:
quidem illam assertionem probare volumus, quod conquidem illam assertionem probare volumus, quod continua fuerit ejus operatio dicere poterimus, quod prima die lucem in exortu ipsius diei fecit; deinde ut cursu suo diem noctemque distingueret; primum de oriente ad occasum, et rursum de occidente ad ortum direxit. Nec solummodo opus ejus fuisse quod lux facta est, sequod directa, ipso gubernante et dirigente, cursum explevit. Eodem modo de secunda die dicetur, quando firmamentum factum est, et circumactionis perpetuae praeceptum simul et legem accedit. Hoc etiam de tertia, quarta, quinta, vel sexta die, prout ratio dictaverit exquiret, quisquis hujus partis assertionem elegerit. Si cui autem ista interpretatio nimis obscura videbitur, maxime quod de motu firmnec septima dies veniret, quando deinde ab omni opere requievit. Et haec
Abbreviated transcription (Latin):
rationis sacͤm̃tũ demonst̾ro: Nam quod¬
erit lux anceꝗͣ sol factus ẽ. ħ erit aqua pͥ¬
usquã inuinum mutata ẽ. ut not aliud
fieret quã post̾iꝰ exhibitum ẽ. s de eoip¬
so qͣ ante ulius habebat᷑: Itaq de reb du¬
biis nemo ẽ qui possit aliquid certum
olum adhuc illud de oꝑatione
prime diei inquirendũ restat si
ds lucẽ in pͥmo exortu eiusdem diei. idẽ
pͥme creauit cum nicħ eadẽ die illud a¬
liud fecisse legat᷑ quã lucẽ. utrũ ne usq
adortum sequentis diei qͣndo firmam̃tũ
fec̃ ab oĩ oꝑe cessasse credendus sit cum
scͥptã septima eum die demũ requieuise
testet᷑ : Tui questioni gemina responsiõe
obiuamꝰ Aut enĩ dicemus dm̃ in illis ser
dieb oꝑationẽ suã ita continua ꝑseu̾e̾ntu
ꝓduxisse. ut nullo temꝑis int̾uallo ab oꝑan¬
do desierit. aut ita sex dieb oꝑatũ. ut nul¬
lũ quidẽ diem inoꝑando int̾miserit nõ
q̃ nullo temꝑis spatio oꝑari cessau̾̃te. Et si¬

Expanded text:
demonstraret? Nam erat lux antequam sol factus est; hoc erat aqua priusquam in vinum mutata est, ut non aliud fieret quod potius exhibitum est; sed de eo ipso quod ante vilius habebatur. Ita de rebus dubiis nemo est qui possit certum aliquid olum adhuc illud de operatione primae diei inquirendum restat: si Deus lucem in primo exortu ejusdem diei, id est primae creavit. Cum nihil eadem die aliud fecisse legatur quam lucem, utrumne usque ad ortum sequentis diei quando firmamentum fecit ab opere cessasse credendus sit, cum scriptura septima eum die demum requievisse testetur? Cui quaestioni gemina responsione obviabimus; aut enim dicemus Deum in illis sex diebus operationem suam ita continua perseverantia produxisse, ut nullo temporis intervallo ab operando desierit. Aut ita sex diebus operatum, ut nullum quidem diem in operando intermiserit; non quod nullo temporis spatio operari cessaverit. Quia, si
Abbreviated transcription (Latin):
qꝑfectũ ẽ Et sunt qui querant qui de
ila luce factũ sit. ꝓpt̾ea qđ iam nulla eius
uestigia teꝑiri possũt. exqͦ soł claritas illux̃.
Alii dicũt disꝑsã ꝑ ampla aeris spatia iũ
lucendi ulluminandi amisisse suꝑ ẽẽ cũ
bitu firmam̃ti intͥnsecꝰ huc illuq spasim
diligentiꝰ intuentib nocte demonstrant᷑.
Die uero maiori ea ne uideri ualeant.
soł cdaritate abscondi. Sic quisq suas
opiniones ꝓ ut possibile est confingũt.
S quis scit si eadẽ lux postea insolis sub¬
stantiã t̾nlata sit: ⁊ampliate claritatis
formã meliorẽ acceꝑit᷑ Quẽ ad modũ
innuptis iħe deaquis uinũ fecit. ut

Expanded text:
fectum est. Et sunt qui quaerant quid de illa luce factum sit, propterea quod jam nulla ejus vestigia reperiri possunt ex quo solis claritas illuxit. Alii dicunt dispersam per ampla aeris spatia vim lucendi et illuminandi amisisse; superesse tabitu firmamenti intrinsecus huc illucque sparsim diligentius intuentibus nocte demonstrentur; die vero eas majori ne videri valeant solis claritate abscondi. Sic quique suas opiniones prout possibile est confingunt. Sed quis scit utrum ipsa eadem lux postea in solis substantiam translata sit, et ampliata claritate formam meliorem acceperit, quemadmodum in nuptiis Jesus de aqui
Abbreviated transcription (Latin):
dispensat Similit̾ sac̾dos ⁊ poncifex siue
tñ pocestas inminist̾io. qr cũ utsq corꝑis
ꝙ sanguinis xͥ consecrandi. catezitandi.
bapcirandi. p̃dicandi. ligandi soluendi.
una quodãm dignitas sit. poncificibus.
tũ ecclias dedicandi. ordines faciendi manꝰ
ĩponendi. sacͥ cͥsmatis consec̾ndi om̃em
suꝑ ppłm benedictionẽ faciendi: singłaris
data est potestas. Sicitaq alia ẽ insacͥs¬

Expanded text:
dispensat. Similiter sacerdos et pontifex sive n potestas in ministerio: quia cum utrisque corporis et sanguinis Christi consecrandi, baptizandi, catechizandi, praedicandi, ligandi, solvendi, una quodammodo sit dignitas, pontificibus tamen Ecclesias dedicandi, ordines faciendi, manus imponendi, sacri chrismatis consecrandi, communem super populum benedictionem faciendi, singularis data est potestas. Sic itaque alia es
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Meliꝰt᷑ altẽ ẽet uł ista torm̃ta deuitare:
ꝙͣ intoto ꝑire. ⁊ nicħ sentire boni. Uidet ds
fortassis respiciet adiuolenti ã passionis tue.
misertus excessui tuo. ueniã dabit. p̃cipue
c̃dicat apłs. ꝙͣ meliꝰ est nub̾e ꝙͣ. uri utẽ

Expanded text:
iris. Melius tibi saltem esset vel ista tormenta devitare quam in toto perire et nihil sentire boni. Videt Deus fortassis respiciet ad violentiam passionis tuae; et misertus, excessui tuo dabit veniam, praecipue cum dicat Apostolus: Melius est nubere quam uri . Et
Abbreviated transcription (Latin):
unũ aliquid ad ꝯfirmandũ a sensu uniu̾soꝵ
recedant. Neq enĩ partẽ totũ: s totũ pars
sequi debet & si forte uueniat᷑ pars ato¬
to discordans. aut coaptãda ẽ si fieri pot̃.
aut sifieri ñ pot̃. abicienda. Meliꝰ enĩ
aparte receditur quã atoto: obtimũ aũ si i

Expanded text:
unum aliquid confirmandum, a sensu universorum recedant. Neque partem totum sed totum pars sequi debet. Sed si forte inveniatur pars a toto discordans, aut coaptanda est si fieri potest, aut si fieri non potest abjicienda. Melius enim a parte receditur, quam a toto. Optimum autem est si et
Abbreviated transcription (Latin):
nubũt. ⁊asac̃dote uelant᷑ si publice nipse¬
rint ⁊clancło corrupte fuerint. ñ eas admit¬
tendas ad agendã penitentiã. ñ is cuise iun¬
xerant ab hac uita discesserit. Si enĩ ħ ro
inhominibꝰ seruat᷑. ut que dimisso uio
suo ad aliũ eͣnfierit. ad ult̾a habeat᷑. nec ei
agende penitentie locꝰ ꝯcedat᷑ nͥ alt̾ defutꝰ
fuerit. qͣntomag̃ ĩ ea q̃ se ĩmortali sponso u
iꝑposito ꝯtinentie sub manifesta . ĩ ꝓfessi¬
one ad castimoniã c̃seruandã ꝯsecute sint.
de his gͦ dicũt qr si pꝰtale ꝓpositũ ad nuptias
carnales tͣnsierit ad penitentiã ñ s̃ ãmit¬
tende. nͥis cui se uinxerat.i. fornicator
sue adult᷑ ab hac uita .i. atali ꝯu̾satiõe

Expanded text:
nubunt, et a sacerdote velantur, si publice nupserint, vel clanculo corruptae fuerint, non eas admittendas ad agendam poenitentiam, nisi is cui se junxerant ab hac vita discesserit. Si enim haec ratio in hominibus, servatur, ut quae dimisso viro suo ad alium transiverit, adultera habeatur nec ei agendae poenitentiae locus concedatur, nisi alter defunctus fuerit, quantoin proposito continentiae sub manifesta etiam professione ad castimoniam conservandam consecratae sunt. De his ergo dicunt quod si post tale propositum ad nuptias carnales transierint, ad poenitentiam non sint admittendae nisi is cui se junxerant, id est fornicator sive adulter, ab ha
Abbreviated transcription (Latin):
q̃pꝑ rogorẽ ad ĩmutendũ timorẽ aliqͣn negã¬
dac̾e uidet᷑ ũ dumpecrator scdm dispensati¬
onẽ foris repellit᷑ linstantib timor cadñdi.
⁊ ĩ acentibꝰ humilitas resurgendi augeat᷑.
deoccultis penitente a consilio salutis repel¬
lere. neq ꝑꝑ occulta ea que manifesta sũt
dissolũe pot̃. Siautẽ qui ꝓpositũ suũ pu¬
blica ꝓfessioẽ. iuoto firmauer̃ dein̾ uolu¬
ert̃ ad carnat fedis uira fͣnsire. nullatenꝰ
eos eccłia ꝑmittit. isi forte p̃sũpserint
ea ꝯtͣ ꝓpositi acꝓfessionis sue puritatem
uure: quasi illegitima ⁊ asc̃itate ꝯiugii
aliena. aebita distͥctione dissoluit. Sic̃

Expanded text:
 rigorem ad incutiendum timorem aliquando neganda videtur, ut, dum peccator secundum dispensationem foris repellitur, et instantibus timor cadendi et in jacentibus humilitas resurgendi augeatur.de occultis poenitentem a consilio salutis repellere, neque propter occulta, ea quae manifesta sunt dissolvere potest. Si autem ii qui propositum suum publica e, nullatenus eos Ecclesia permittit; et si forte praesumpserint ea contra propositi ac professionis suae puritatem inire, quasi illegitima et a sanctitate conjugii aliena debita districtione dissolvit. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
rõnib se instiget. ⁊ cohortetur cũ affligice¬
ꝑit. uiristimuł carnis sue sisciat qr licet.¬
eccłia illos qui sic retͦ aspiciũt. s ita uiuĩe
opto̾ne sua. ⁊ desidia sua licite ad im¬
plere: Quid gͦ dicemꝰ: Plane attestari
aduitia ꝓnis. expedit ita tene. uta face. &
erubescebãt. ⁊ qñ sola erubescentia p̃uarica¬
tionis cohib̾e potuit fluctuantes u ntẽptõẽ
ꝯstitutos. ne approposito. iuoto sc̃itatis labent᷑.
⁊iqñ mag̾ t̾rebant᷑. in eo qͥsibi pꝰlapsũ ad
pͥoris excellentie puritatẽ reditũ ampliꝰ

Expanded text:
ationibus non se instiget et cohortetur cum affligi coeationibus non se instiget et cohortetur cum affligi coeperit et uri stimulis carnis suae, si sciat quod licetEcclesia illos qui sic retro aspiciunt, sed ita vivere optione sua, et desideria sua licite adimplere? Quid ergo dicemus? Plane attestari ad vitia proni sunt expedit ita tenere et facere. Et erubescebant et quando sola erubescentia praevaricationis cohibere potuit fluctuantes et in tentatione constitutos ne a proposito et voto sanctitatis laberentur; et quando magis terrebantur in eo quod sibi post lapsum ad prioris excelle
Abbreviated transcription (Latin):
hãnt. ꝙ ilł ñ licet. s unusqͥsq inquit hãt.
Aleliꝰ : ũ licite excipiat infirmitatẽ. ꝙͣ
uicio sẽꝑ utat᷑ ad passionẽ. Nã ipse dñs dicit.
Qui pot̾ caꝑe capiat. Ipse scit qr caꝑe capat.¬
nẽs ꝑmaneã. Qñ putaui posse: libent̃
ꝓposui. ⁊ eadẽ dohuc uolũtatẽ libent᷑ ꝑse¬
u̾arẽ. si pati posse. S ñ possũ tolerare
estũ bullientist nature: ardorẽ. ⁊cupis¬
centie feruentis sustĩe ñ possum. Iõ
facio quod possũ. Uado ⁊ duco uxorem. exxi¬
pio infirmitatẽ meã. dolens quiđ ꝙ a su¬
ꝑiori bono descendẽ cogor. s tñ ñ oĩo des¬
ꝑans.: qr adconcessa descendo. Magis uolo
infior bono saluari: quã insũmo ꝑidita¬
tari. & si forte culpa ẽ. aliqͣ. qr descendo.
ꝙ ꝓpositũ meũ ñ teneo: ego penitentiã a¬
gã isatisfatione placabo dm̃. Nlicħ dur̃
erit aut difficile. uͥ tm̃ hãc passionem
euadẽ possi: imortẽ istã inqua uiuens te¬

Expanded text:
n licet; sed unusquisque habeat: Melius est ut licite excipiat infirmitatem, quam vitio semper uratur ad passionem. Nam ipse Dominus dicit: Qui potest capere capiat . Ipse scit quod canens permaneam. Quando putavi posse, libenter proposui; et in eadem adhuc voluntate libenter perseverarem, si pati possem. Sed non valeo tolerare aestum bullientis naturae, ardorem concupiscentiae ferventis sustinere non possum. Ideo facio quod possum. Vado et duco uxorem, excipio infirmitatem meam dolens quidem qui a superiori bono descendere cogor; sed tamen non omnino desperans, quia ad concessa descendo. Magis volo in inferiori bono salvari, quam in summo periclitari. Et si forte est culpa aliqua, descendo quia propositum meum non teneo; ego poenitentiam agam, et satisfactione placabo Deum. Nihil durum erit aut difficile, tantum hanc passionem evadere possim; et mortem istam in qua vivens te
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibi poss̃ neq eiꝰmõi copłam eccł̾a ipsa
siqñ contig̾it ab iudicat: s iata ẽe. neq
occulta manifestis p̃iudicare deb̾e ꝯfirmat.
uiuente hoĩe hr̃e maritos recte supͣdicta
rõe. eius assertio reꝑbat᷑ adhũc modũ de
uiri deqͦ bñe sentire debemus: ⁊ĩ qn̾ tunc
id quod sensit ipse nos sentire ñ possumus.

Expanded text:
am Ecclesia ipsa, si quando contigerit, abjudicat, sed ratam esse, neque occulta manifestis praejudicare debere confirmat. vivente homines habere maritos, recte supradicta ratione ejus assertio reprobatur. Ad hunc modum de viri de quo bene sentire debemus, etiam tunc quando id quod sensit ipse, nos sentire non possumus.
Abbreviated transcription (Latin):
ũerũt. deserere ꝯtempserit.: quasi inobedi¬
entes: ⁊incestu fornicationis nefande c̃ta-¬
minatos uste seuitatis sententia ab eccłie
ꝯmunione p̃cidendos. neq ullatenus adpe¬
nitentiã recipiendos. nͥ se ab huiꝰ infamis
societatis ꝯusatione ref̾rerint̃. or h ẽ firitas

Expanded text:
inierunt deserere contempserint, quasi inobedientes, et incestu fornicationis nefandae contaminatos, justae severitatis sententia ab Ecclesiae communione praecidendos, neque ullatenus ad poenitentiam recipiendos, nisi se ab hujus infamis societatis conversatione retraxerint. Et hoc est fortas
Abbreviated transcription (Latin):
ħgͥ que il cẽ ꝯstat si insententia suꝑiꝰ memo¬
rata ꝯuenient᷑ dicta accipimus: nicħ ãpliꝰ
restat questionis cur ñ u̾acit᷑ ilicta. iuitiliter
tenendla approbemꝰ. Certũ ẽ enĩ ꝙ hii qͥ pꝰ
occultũ notũ castitatis. ⁊ ꝓpositũ continẽtie

Expanded text:
e constat, si in sententia superius memorata convenienter dicta accipimus, nihil amplius restat quaestionis cur non veraciter dicta et utiliter tenenda approbemus. Certum est enim quod ii qui post occultum votum castitatis, et propositum continentiae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯseruat᷑ dampnatio ñ recinet᷑. S inui¬
duali uirginali ꝯtiuentia: excellentia
muñis amplioris expetitur. Qua expe¬
tita. ielecca. ⁊ uoti debito oblata iam ñso¬
lũ cappessere nuptias. s ⁊̃ si ñ nubatur.

Expanded text:
seruatur, damnatio non timetur; sed in uiduali et uirginali continentia excellentia muneris amplioris expetitur: qua expetita et electa et uoti debito oblata iam non solum capessere nuptias, sed etiamsi non nubatur,
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ pauea. ꝓinde qui dicũt talid nuptias. ñ eẽnuptia ᷤᷤ
s pocus adult̾ia. ñ mͥ uidet᷑ satis acute ac
diligent᷑ ꝯsidãre quid dicat. fallit eos qͥppe
m̃tant᷑ quidã dicentes. Siiuro suo uiuo q̃ alt̾i
ꝯuigiuĩ euis elegerat. si hõi nubit: adult̾a est
Quiħ dicunt accte qͥd monent᷑. s parũ
absurditas. Cũ enĩ laudabilit̾. ⁊̃ uiuente
cui uiuente iuro nubit. & pꝰ pauca. fit au̾
sar̃. ascõ ꝓposito feminar̃ si nupserint ñ
separent᷑ uxres qͣsl adulte sint ñ uxores.
& cũ uolunt eas seꝑatas redłe continẽtie.
facũt maritos earũ aduitõs ueros ꝯsuis
uxoribꝰ uiuis alt̾as duxerunt. Qua pe ñ pos¬
sũ quid dr̃e aꝓposito meliore lapsas sinup¬
te sanctiore que uouet᷑ dõ. adult̾is ẽẽ peio¬

Expanded text:
 Proinde qui dicunt talium nuptias non esse nuptias. sed potius adulteria, non mihi uidentur satis acute ac diligenter considerare quid dicant; fallit eos quippe mentantur quidam dicentes: si uiro suo uiuo quae alteconiugium eius elegerat. si homini nubit, adultera est. qui haec dicunt, acute quidem mouentur, sed parum m sequatur absurditas. cum enim laudabiliter etiam uiuente cui vivente viro nubit. Et post pauca: Fit autesarum a sancto proposito feminarum, si nupserint, non separentur uxores, quasi adulterae sint, non uxores. Et cum nolunt eas separatas reddere continentiae, faciunt maritos earum adulteros veros, cum suis uxoribus vivis alteras duxerunt. Quapropter non possum quidem dicere a proposito meliore lapsas si nupte sanctiore quae vovetur Deo adulteriis esse pejo
Abbreviated transcription (Latin):
uicẽ facto. ꝯuges ee̾. Nõ sac̾dotes continẽ¬
tiã ꝓfessos. ñ sũmos sac̾dotes. ñ monachos
aut sac̾s uirgines abhac lege excipiendas
putant. ꝙ hñt isti similit᷑ ũba quedã scͥp¬
turar̾ quibꝰ munire credunt. ⁊ꝯfirmare

Expanded text:
vicem facto conjuges esse. Non sacerdotes continentiam professos, non summos sacerdotes, non monachos aut sacras virgines ab hac lege excipiendos putant. Sed habent isti similiter verba quaedam Scripturarum quibus munire credunt et confirmare
Abbreviated transcription (Latin):
ut solui oiõ ñ possint. qͣnius aculꝑa defen¬
di ñ possint : Ecce gͦ dicamꝰ qr ita ẽ uta sen¬
tire ⁊ ten̾e oportet: ñ habemꝰ rõnẽ aliqͣm.
ꝯtinentie. si ꝯuigia inierint seꝑari ñ possũt.
neq cog̾e pot̾ eos eccłia. ut ad ꝓpositũ ⁊tinẽ¬
cie seruandũ reu̾tant᷑ nicħ deinceps sta¬
bile aut ratũ ee pot̾it. Nõ ordo ł habitus.
ñ deniq uotũ aut ꝓfessio ulla tenere potu¬
erint hoĩes. qͥn frena pudicicie latent. ⁊.¬
ruant indesidia sua. Ncũ fastidire ceꝑint
bonũ inqͦ sunt lib̾tatẽ querentes: ł cum
centati fuerint forte de malo ĩ qͦ ñdũ sũt
auoluptatẽ suã explendã festinantes. Ita
succedet. Scdm infirmitate᷑ nr̃i tp̃is loqͥr.
Quis deinceps in habitu ł ꝓfessiõe religioĩs
ꝯstitutꝰ stabit siurgeri ceꝑit stimuł carnis
sue. sicut nat᷑a mortał. ⁊ corruptioĩ obnoxia
aut tͥduo siue iiiͦiͬ. auocto diebꝰ. aut ̃ uniꝰ
m̃sis. aut uniꝰ anni spatio bellũ tͥ indixert̃.

Expanded text:
ut solvi omnino non possint, quamvis a culpa defendi non possint? Ecce ergo dicamus quod ita est, et ita sentire et tenere oportet. Non habemus rationem aliquam continentiae, si conjugia inierint, separari non possunt, nec cogere eos potest Ecclesia ut ad propositum continentiae servandum revertantur, nihil deinceps stabile aut ratum esse poterit. Non ordo vel habitus, non denique votum aut professio ulla tenere poterunt homines, quin frena impudicitiae laxent et ruant in desideria sua, vel cum fastidire coeperint bonum in quo sunt libertatem quaerentes, vel cum tentati fuerint forte de malo, in quo nondum sunt ad voluptatem suam explendam festinantes. Ita succedet. Secundum infirmitatem nostri temporis loquor. Quis deinceps in habitu vel professione religionis constitutus stabit, si urgeri coeperit stimulis carnis suae, sicut natura mortalis et corruptioni obnoxia aut triduo sive quatuor aut octo diebus; aut etiam unius mensis, aut unius anni spatio bellum tibi indixerun
Abbreviated transcription (Latin):
.ppmissionẽ eccłie tẽ rata fuisse eiusmõi
minentia usũ mutasse. ⁊ sententiã intor¬
cant᷑. Siquis hoc dicat: fortasis aliquid di¬
xise uidebit᷑. Nos nicħ rephendinus ex
oĩb que u̾itatẽ quietã c̃e ꝑmittũt. Si au̾
aliqͥs ħ dicta eẽ intelligat de his qͥ propo¬
sitũ ꝯtiuentie occulte nouerunt. ⁊ uotũ
suũ sine attestatiõe humana soli dõ ob¬
tulerũt. eosq sipostea uoto fracto ad con¬
iugalẽ sociecatẽ descende uoluerĩt. iccͥco

Expanded text:
et permissionem Ecclesiae tunc rata fuisse hujusmodi pericula imminentia usum mutasse, et sententiam intorcantur. Si quis hoc dicat, fortassis aliquid dixisse videbitur. Nos nihil reprehendimus ex omnibus quae veritatem quietam esse permittunt. Stem haec dicta esse intelligat, de iis qui propositum continentiae occultae voverunt, et votum suum sine attestatione hominum soli Deo obtulerunt, eosque si postea voto fracto ad conjugalem societatem descendere voluerint, idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
que formabił fuit. ut nicħ iã desit
eius forme ad quã ꝑuenire de¬
beret. S tñ coequanda ñ erit illi sim¬
plicitati uͥ nõ formidabile aliquid for¬
matũ ł reformatũ ẽ. s forma. neq ĩ¬
formis neq formata.ipsa ibi ec̃na ẽ.¬

Expanded text:
quae formabilis fuit ut nihil jam desit ejus formae, ad quam pervenire deberet; sed tamen coaequanda non erit illi simplicitati, ubi non formabile aliquid formatum vel reformatum est, sed forma neque informis, neque formata ipsa ibi aeterna e
Abbreviated transcription (Latin):
roinde q ũbum foris sonat: nr̃e¬
sigñ ẽ u̾bi q utus lucet. cui mag̃
ũbi c̃pecit nom̃. Nã illuo qd ꝓfercur
illud aquo ut foris appareret assũptũ :¬
dĩ u̾bũ ut dĩ cogito ñ dicat᷑. ne aliquio
ẽẽ quasi uolubile credat᷑ in dõ qͥnẽ ac¬
cipiat. nc̃ recipiat formã ut u̾bũ sit cau
sa. cũ nec possit amitt̾e. atq informit᷑
qͦdã iħ uolutari. & paulo pꝰ. Nicuntꝰ᷑¬

Expanded text:
roinde verbum quod foris sonat, signum est verbi quod intus lucet, cui magis verbi competit nomen. Nam illud quod profertur m dicitur, propter illud a quo ut foris appareret assumptum Dei verbum, ut Dei cogitatio non dicatur, ne aliquid esse quasi volubile credatur in Deo; quod nunc accipiat nunc recipiat formam ut verbum sit; eamve non possit amittere atque informiter quodammodo volutari. Et paulo p
Abbreviated transcription (Latin):
uert᷑ quidã qͥd dehis sentiendũ
sit. qͥ in piccãis suis usq adfinẽ
uite ꝑseu̾̃ant. ⁊ tñ in extremis mor¬
te ĩminente t̃riti ꝯpunguntur
undulgentiã quert̃. ⁊̃ si satisfatio¬
iuuit sic̃ malũ fac̾e pot̃: ⁊ta em̃dare
posse si fec̾it. & nunꝗͣ qͦꝯq tp̃r or in¬
excͤmis ÷ un arcicło necessitatis penitẽ¬
tiã hõĩs infructuosã eẽ siu̾a fuerit.
morte̾ si ingemuerit saluꝰ erit. aͦ cu
noli pon̾e tẽpꝰ miscdie dĩ: ne forte ui¬
diciũ tiuĩ tͥ ip̃i adu̾setꝰ᷑: Noli pone lege
que tͥ ñ expedit. Peccator es ama mise¬
ricordiã. ꝙ si ñ amas ñ mereris. Nec
tñ sub hac spe secure tͥ peccandũ ẽ. ꝓp̾ea
quod infine si ꝯu̾sus fueris salus tͥ pro¬

Expanded text:
unt quidam quid de iis sentiendum sit qui in peccatis suis usque ad finem vitae perseverant, et tamen in extremis morte imminente territi compunguntur et indulgentiam quaerunt etiam si satisfactiovivit sicut malum facere potest, ita et emendare posse si fecerit, et nunquam emis et in articulo necessitatis poenitentiam hominis infructuosam esse, si vera fuerit. mortem si ingemuerit, sed quacunoli ponere tempus misericordiae Dei, ne forte judicium tuum tibi ipsi adversetur. Noli ponere legem quae tibi non expedit. Peccator, ama misericordiam, quia si non amas, non mereris. Nec tamen sub hac spe secure tibi peccandum est. Propterea quod in fine si conversus fueris salus, tibi pro
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾. qͦ sius securus eẽ: penitentiã
age dũ samis es. dũ menssibi uacare
pot er erco alã in oꝑe suo. ualde sul¬
pecta debet ee penitentia q̃ coacta
oe indeatiur. fãcile e ut hõ se nolle pu¬
tet: queo posse non dat᷑. Possibilitas
optime uoluntatẽ ꝓbat. si non facis
dũ potes: manifeste ostendis qr nõ
uis. Quanius autẽ intp̃e sanitatis
securior sit penitentia : tñ melior ÷
sera q̃ nulla. ante mortẽ tune: ne
penite diferas infine ꝯfide: ut uł
cine resipiscas. Quod si forte tͥ sup¬
pet̾e ñ uides tempꝰ boni operis: egre¬
ae tñ insꝑo firma c̃arra bone deuo¬
ciõis. Multũ sera fuit latͦnis penitẽ¬
tia s indilgentia sera ñ fuit. Quod
tandiu pet̾e distulit: uide ꝗͣ cito re¬

Expanded text:
curus esse, poenitentiam age dum sanus es. Dum mens sibi vacare potest, exerce illam in opere suo. Valde suspecta debet esse poenitentia, quae coacta videtur esse. Facile est ut homo se nolle putet, quod posse non datur. Possibilitas optime voluntatem probat. Si non facis dum potes manifeste, ostendis quod non vis. Quamvis autem in tempore sanitatis securior sit poenitentia, tamen melior est sera quam nulla. Ante finem time, ne poenitere differas; in fine conside, ut vel tunc resipiscas. Quod si tunc forte tibi suppetere non vides tempus boni operis, egredere tamen in spe firma, cum arrha bonae devotionis. Multum sera fuit latronis poenitentia, sed indulgentia sera non fuit. Quod tandiu petere distulit, vide quam cito ac
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. ñ sic̃ intelligendũ ẽ ut aliqͣres exi¬
stens ꝑire om̃ino ⁊ eẽ siũ amitt̾e c̾dat᷑.
s uariari potiꝰ. uł sic fortassis ut qͣ uineta
fuerat ab imucẽ seꝑarent᷑ łque seꝑata
erant ꝯuinguntur. ł q̃ hic erant illuc

Expanded text:
r, non sic intelligendum est, ut aliqua res existens perire omnino, et esse suum amittere credatur, sed variari potius; vel sic fortassis, ut quae juncta fuerant, ab invicem separantur; vel quae separata erant, conjungantur; vel quae hic erant, illuc
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ ad nechilũ nił posse reu̾ti eo q oĩs
natura i pͥmordiale᷑ ht causã. ⁊ subsistẽ¬
ciam ꝑpetuã. De his dictũ est. & redit
adnichilũ ꝙ fuit ante nicħ. eo qͥ om̃e
opꝰnature sic̃ temꝑalit᷑ exocculta causa
inactũ ꝓfluit: ita eodẽ accu temꝑalit̃
aestructo eo unde uenerat reu̾sur᷑ sit.

Expanded text:
s natura et primordialem habet causam, et subsistentiam perpetuam. De iis dictum est: Et redit in nihilum, quod fuit ante nihil: eo quod omne opus naturae sicut temporaliter ex occulta causa in actum profluit: item eodem actu temporaliter destructo eo, unde venerat, reversurum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
asemet ipso subsiste ht̃. ut ẽ s̃lꝰ nature
genitor ⁊ artifex. Illud uͦ cui aluco ẽ ẽẽ¬
sa pcedñte iactũ ꝓfluxͣ̃ ut eẽ inciꝑet.
natura ẽ que mundũ ꝯtinet omnem
i qͦue ingemina secatur. Est quidam
ꝙacausis suis pͥmordialib ũ ẽe incipiat.
nullo mouente. ad aecũ ꝓdit. solo diu¬
ne uoluntatis arbitͥo. ibiq ĩmutabile
oĩs finis. atq uicissitudinis exꝑs ꝯsistit.

Expanded text:
a semetipso subsistere habet: ut est solius naturae genitor et artifex. Illud vero, cui aliud est esa praecedente in actum profluxit, ut esse inciperet, natura est, quae mundum continet omnem. Idque in gemina secatur. Est quiddam, quod a causis suis primordialibus ut esse incipiat, nullo movente ad actum prodit; solo divinae voluntatis arbitrio: ibique immutabile omnis finis atque vicissitudinis expers consistit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ui sp̃italẽ conpatrẽ
It cuius filiũ ł filiã de lauacͦ sacri
fontis accepit. ⁊ eus uxor ꝯmat ñ ẽ: lice¬
at ei defuncto ꝯpat᷑ suo eius iuduã duce
uxorẽ si nullã hñt ꝯsanguinitatis ꝓpin¬
quitatẽ Quid enĩ. Nonqͥd ñ possũt ꝯuin

Expanded text:
ui spiritualem compatrem habet cujus filium vel filiam de lavacro sacri fontis accepit, et ejus uxor commater non est, liceat ei defuncto compatre suo ejus viduam ducere in uxorem, si nullam habent consanguinitatis propinquitatem. Quid enim? Nunq
Abbreviated transcription (Latin):
illud sꝑatiũ temꝑis. qd ab ortu solis
usq adortum ꝑ cͣusiens. noctẽ inse di¬
ẽq concludit. Inqua qu̾i naturalr̃
dies noctẽ p̃cedit. finẽ diei uesperã
dm̃is fut᷑ẽ noctis auidrã: constat indu¬
bitanter qđ aurora semꝑ adp̃cedentẽ
diẽ referenda sit. Ergo illud pͥmũ
moñitũ tꝑ̃is qñ c̾ata est om̃iũ uisibi¬
liũ inuisibiliũq nat᷑a nec nox fuit
nec dies & tñ tempꝰ fuit qr mucabilitas
fuit. Postea ueto continito luce facta.
diem. inoctẽ distingui ceꝑit Quod¬

Expanded text:
illud spatium temporis quod ab ortu solis illud spatium temporis quod ab ortu solis usque ad ortum pertransiens noctem in se diemque concludit; in qua quoniam naturaliter dies noctem praecedit et finem diei vesperam dicimus, finem noctis auroram, constat indubitanter quod aurora semper ad praecedentem diem referenda sit. Ergo illud primum momentum temporis quando creata est omnium visibilium invisibiliumque natura, nec nox fuit nec dies; et tamen tempus fuit, quia mutabilitas fuit. Postea vero continuo luce facta diem et noctem distingui coepit.
Abbreviated transcription (Latin):
da corꝑea sine clubio corꝑeã fuisse. Qle
fortasse ẽẽ potinss corpꝰ aliqd lucidũ. cuiꝰ
p̾sentia cuncta illustrent᷑ quẽ aomodũ
nẽ insole uidi pot̾. ipsãq uice & loco
soł factã. ut int̾im motu suo circ̾agita
illã qñ pͥmũ facta ẽ ibidẽ pͥmũ appa¬
russe. uͥ sol cotidiano cͦsu cuc̃ueuͤtꝰ
oriens emeigit: ut eod̾ tͣmite curũ¬
currẽs acpͥmo ad octasũ descendens.
uesꝑam fac̾et deinde reuocata ad ortũ.
aiorã hoc est mane ante ortũ sequen
es auroram p̃cedentẽ non habuit. qm̃
anteqͣ luxerearetur pleue cenebre erãt.
Mox autẽ luce apparente suꝑ t̃ram.
factũ ẽ uesꝑe.⁊i mane dies unus. Non
enĩ dix̃ factũ ẽ mane ⁊ uesꝑe. s factũ
est uiquit uesꝑe & mane dies unus.
Qasic̃ diximꝰ pͥmus dies mane p̃cedẽ
ñ habuit. qm̃ aluce plena atq ꝑfecta
initiũ sumpsit. ꝓpt̾ea om̃is aurora
p̃cedentis diei ẽ. & om̃is dies ab or¬
cu soł intiũ sumit Est q dies nat᷑at

Expanded text:
da corporea sine dubio corpoream fuisse, quale fortasse esse potuisset corpus aliquod lucidum, cujus praesentia cuncta illustrarentur, quemadmodum nunc in sole videri potest, ipsamque vice et loco solis factam, ut interim motu suo circumagitaillam quando facta est, ibidem primum apparuisse ubi sol quotidiano cursu circumvectus oriens emergit, ut eodem tramite circumcurrens, ac primo ad occasum descendens vesperam faceret, et deinde revocata ad ortum auroram, hoc est mane ante ortum sequentes auroram praecedentem non habuit, quoniam antequam lux crearetur plenae tenebrae fuerunt, mox autem luce apparente super terram Factum est vespere et mane dies unus . Non enim dixit Factum est mane et vespere; sed: Factum est, inquit, vespere et mane dies unus. Quia, sicut diximus, primus dies mane praecedens non habuit, quoniam a luce plena atque perfecta initium sumpsit; propterea omnis aurora praecedentis diei est, et omnis dies ab ortu solis initium sumit. Estque dies naturalis
Abbreviated transcription (Latin):
di hab̾et. Hoc opus pͥma die factũ ẽ ut
ꝑea. ⁊ si corꝑea euiꝰmodi corpꝰ habuit.
nitrum uno loco cuxũ scͥpta. anu̾q
difusa. utrũ in motu. uł iminobił. qͣn¬
tũ ego arbitror rectissime respondetur
corꝑalib reb iuusibilib illuminandiᷤ
ũ nͥ lucẽ corporeã congruere pocuisse. Dẽ
autẽ corpus quantũ libet subcile. ⁊spi

Expanded text:
di haberet. Hoc opus prima die factum est; sporea, et si corporea cujusmodi corpus habuit, et utrum uno loco circumscripta an ubique diffusa, utrum in motu an immobilis; quantum ego arbitror rectissime respondetur, corporalibus rebus et visibilibus illuminandis, non nisi lucem corpoream congruere potuisse. Omne autem corpus qua
Abbreviated transcription (Latin):
ignũ ĩ boni cie boni et mali.¬
& mali scĩe ibi fuissẽ narrat᷑ ñ ꝗͣ similit̃
quid exnatura sua scietitiã boni imali
hõi dare potuit quẽ admodũ lignũ
uite uitã in hoĩe corꝑalẽ exnatura ⁊ uir¬

Expanded text:
ignum etiam scientiae boni et mali ibi fuisse narratur, quod non similiter quidem ex natura sua scientiam boni et mali homini dare potuit, quemadmodum lignum vitae vitam in homine corporalem ex natura su
Abbreviated transcription (Latin):
hõ ł obediẽdo ad bona gustãda icog¬
noscẽda t̾nsiret ł ñ obetiendo ad ma¬
la scienda. ⁊ꝑerpienda ꝑtingẽt. Sic
gͦ ĩ loco isto. siue bom siue mali cog¬
noscẽdi occassionẽ accipe debuit. ñ
tñ ex nat᷑a ligni q̃ ħ homini exse da¬
re ñ potuit. s qr in eo ł obediendo boni
ext ł ñ obediendo mali ꝑdebita remu¬

Expanded text:
 obediendo ad bona gustanda et cognoscenda transiret, vel non obediendo ad mala sentienda et percipienda pertingeret. Sic igitur in loco isto sive boni sive mali cognoscendi occasionem accipere debuit; non tamen ex natura ligni quae hoc homini ex se dare non potuit, sed quia in eo vel obediendo boni vel non obediendo mali pro debita remu
Abbreviated transcription (Latin):
marcꝰ lucas. Sextus in qͥbꝰ .iͦi. matheꝰ mar¬
eus. Septimꝰ: in qͥbꝰ duo matheꝰ ioħs.
Octauus: in qͥbꝰ duo lucas marcꝰ. Nonus
in quibꝰ duo Lucas. ioħs. Decimꝰ inqͥb
numerꝰ quidã capituł affixꝰ adiacet. qͥbus
num̾is subdita ÷ area quedã nimio
notata. q̃ indicat in quoto canone po¬
sitꝰ sit numetꝰ cui subiecta ẽ area. u̾bi
quoꝵ euangelistar̃ similia dixeit᷑ assu¬
mes adiacentẽ numer̾ capituli. ireqͥ¬
res ipsũ nuner̾ insuo canone quẽ indi
ꝑsingła euangłia de eisdẽ dixisse inuenieᷤ.¬
Seanonib concilior̾.

Expanded text:
 Lucas. Sextus in quibus duo: Matthaeus, Marcus. Septimus, in quibus duo: Matthaeus, Joannes. Octavus, in quibus duo: Lucas, Marcus. Nonus, in quibus duo: Lucas, Joannes. Decimus, in quibus numerus quidam capitulis adfixus adiacet, quibus numeris subdita est aera quaedam mineo notata, quae indicat in quoto canone positus sit numerus, cui subiecta est aera. Verbi quorum Evangelistarum similia dixerunt, adsumes adiacentem numerum capituli, et requires ipsum numerum in suo canone quem indicper singula Evangelia de eisdem dixisse invenies.anonibus co
Abbreviated transcription (Latin):
Uanones euangłiorum.¬
primus excogitauit. quẽ p̾ea eusebiꝰ
cesariensis secutus: pleniꝰ ꝯposuit. qui
io facti s̃ ut ꝑ eos inuenire. ⁊ scire possi¬
mꝰ qͥ reliquoꝵ euangłistar᷑ similia aut ꝓͥ

Expanded text:
anones Evangeliorumprimus excogitavit, quem postea Eusebius Caesariensis secutus plenius conposuit. Qui ideo facti sunt, ut per eos invenire et scire possimus qui reliquorum Evangelistarum similia au
Abbreviated transcription (Latin):
ñ patiunt᷑. fortassis mͥ ñ ẽdis. qui
satio eẽ non pot̃: uͥ recũpensatio ẽe nõ
pot̃: dispensatio quippe nom̃ dispendi.
⁊detͥm̃tũ sonat qͣntũ inipso est Stultũ
lucrũ consequit᷑. U̾ autẽ in paruo detͥm̃¬
tũ uoluntarie tołat᷑. ut in maiori luerũ
dispensatio ista. Eccȩ gͦ qͥmͦ bonũ millo
uoluntarie danñ pot̾ sustineri qͦ manis
ius ꝙ ꝯmutõnẽ ñ recipit. non ego dico.
s u̾itas dicit. & si ego dico pꝰ u̾itatẽ dico.
n scd̾m u̾itatẽ dico: qr nͣ dabit hõ ꝯmu¬
cationẽ ꝓ aĩa sua. S forte respondeb

Expanded text:
n patiuntur? Fortassis mihi non credis, qui satio esse non potest, ubi recompensatio esse non potest. Dispensatio quippe nomen dispendii est, detrimentum sonat quantum in ipso est. Stultum lucrum consequitur. Ubi autem in parvo detrimentum voluntarie toleratur ut in majori lucrum dispensatio ista. Ecce ergo quomodo bene in illo voluntarie damnum sustineri potesionem non recipit, non ego dico sed veritas dicit; et si ego dico, post veritatem dico, et secundum veritatem dico; quia non dabit homo commutationem pro anima sua . Sed forte respond
Abbreviated transcription (Latin):
miera: Afferte dnõ fili dĩ: afferte
dño filios arietũ. forte ista s̃ munera
q̃ uou̾e nos iubet. ⁊ redłẽ psalpnista.
affertis mun̾a. Cui muña : Audi quid
sequit᷑. Terribili. ⁊ ei qui aufert sp̃m
significare uoluit : Si sp̃m pͥncipum
aifert. auferre non pot̾it spm̃ tuum :
Ledde gͦ uoluntariꝰ. ne amittas ĩuitꝰ.

Expanded text:
ferte Domino filios arietum . Forte ista sunt munera quae vovere nos jubet et reddere Psalmista: etc. Cui munera? Audi quid sequitur: Terribili et ei qui aufert spiritum significare voluit? Sed si spiritum principum aufert, auferre non poterit spiritum tuum? Redde ergo voluntarius ne amittas invitus.
Abbreviated transcription (Latin):
auia. Infra ꝓ nepos ꝓneptis. Extͣnsuso.
fr̃is sororisq filius filia. & conueniẽt.
paruus. amita. auuncłs mat̾tera. Par
Consobrinꝰ consobrina. .i. quicũq exfr̾ib
aut sorib ꝓgenant᷑. Sunt quidã qui re¬
cte consobrinos eosꝓe putãt dici: qui ex
duab sororib ꝓgnantur quasi consorori¬
nos. Cos uero qui exduob ꝓ gn̾ant᷑ frib
ex duob fr̃ib filie nasc̾e̾nt᷑. sorores pa¬
trueles appellãt᷑. at eos qui ex fr̃e. ⁊isoro¬
re ꝓgenant᷑. amitinos ꝓͥe dici amiti¬
ne fili consobrinũ te appellãt si fuerit
tua amita. Itẽ amite tue filii consobriñ
te appellant. tu illos amitinos. Qiunto
sup̃. attauus attauia: Infra : ab nepoł
ab neptis. extͣnsuerso: frĩs sororis quecp¬
nepos. ꝓ neptis. Et conuenient̃. ⁊patruis.

Expanded text:
avia, infra pronepos proneptis; ex transverso fratris sororisque, filius filia. Et consequenter patruus, amita; avunculus, matertera. PatruConsobrinus et consobrina, qui queve ex fratribus aut sororibus progenerantur. Quidam tamen consobrinos eos proprie putant dici, qui ex duabus sororibus progenerantur, quasi consorinos. Eos vero qui ex duobus fratribus, ex duobus fratribus filie nascuntur, sorores patrueles appellantur. re progenerantur, amitinos proprie dici. Amitae filii consobrinum te appellant; si fuerit tua amita. Item amitae tute appellant, tu illos amitinos. Quinto supra atavus atavia, infra adnepos adneptis, ex transverso fratris sororisque pronepos
Abbreviated transcription (Latin):
requisitꝰ ab augustino angłoꝵ gentis
ep̃o. quota gn̾atione fideles debeant co¬
pulari: dispensatione sic scͥbit. Quedã
lex romana in republica ꝑmttit. ut si¬
duar̾ soroꝵ filius. i filia misceant᷑: sicut
erꝑim̃to didicimus. intali ꝯugio sobolẽ
ñ posse succresc̾e. Unde necẽe ẽ. ut iam
quarta ł quinta cognatione fideles licent̃
sibi uingu̾t᷑. Itẽ iohe dicit. Uer̃ p̾multũ
pat᷑ gregorius. int̾ceta talẽ dedit ronem.
Qa scͥpsi augustino genus angłoꝵ ep̃o

Expanded text:
requisitus ab Augustino Anglorum gentis episcopo quota generatione fideles debeant copulari, dispensatorie sic rescribit. Quaedam lex Romana in republica permittit ut siduarum sororum filius et filia misceantur. Sicut experimento didicimus, in tali conjugio sobolem non posse succrescere. Unde necesse est ut jam quarta vel quinta generatione fideles licenter sibi jungantur. Item Joannes dicit: Verum post multum pater Gregorius inter caetera talem dedit rationem. Quod scripsi Augustino gentis Anglorum episcopo,
Abbreviated transcription (Latin):
acexemplis instruere: ⁊ que post detalib
egerint ro̾nabilit̃ ⁊ fidełr exdude opor¬
ꝙ ininfirma adhuc radice plantatũ erat
exureret᷑. s aliqntũ firmaret᷑. iusq ad ꝑ-¬
fectionẽ c̾todiret᷑ ħe ego o ioħe iccͥco ꝑ¬
strngenda curaui: ut hii qui occasioẽ
noue dispensationis illicita matͥmonia
c̃t̃ hc̃ eruditissimũ uir᷑ causant᷑. ñ gn̾ałr
quarte gñatioĩs copłam censuisse: ĩmo

Expanded text:
ac exemplis instruere, et quae post de talibus egerint rationabiliter et fideliter excludere oporquod infirma adhuc radice plantatum erat exureretur, sed aliquantum 396 firmaretur, et usque ad perfectionem custodiretur. Haec ego Joannes idcirco stringenda curavi, ut hi qui occasione novae dispensationis illicita matrimonia contra hunc eruditissimum virum causantur, non generaliter quartae generationis copulam censuisse, imo
Abbreviated transcription (Latin):
patrueł consobrino consobrine amitin
⁊ amitine. filius filia. ꝓͥor sobrinꝰ sobrina
Hii sunt patrui magni. matte magne
tͥtauia. Infiti: tͥnepos. tͥ neptis. Extͣnsuso
fr̃is sororisq abnepos abneptis. Exconue¬

Expanded text:
patruelis, consobrini et consobrinae, amitini et amitinae, filius, filia, propior sobrinus, sobrina. Hi sunt patrui magni, amitae magnatritavia, infra trinepos trineptis, ex transverso fratris sororisque abnepos abneptis et conve
Abbreviated transcription (Latin):
genti quȩ nuꝑ ad fidẽ uenerat. ne abono
qͥ ceꝑat metuendo auft̾iora recederet:
pecialit᷑ ñ gen̾alit᷑ ctissime scͥpssisse me
agnoscas. Unde in om̃ĩs romana ciuitas
testis existit. nec eai intentione ħ illis
scͥpsi mandata. ut pꝰquã firma radice in
fide fuerint solidati. sinfraꝓͥã ꝯsanguini¬

Expanded text:
ne a bono quod coeperat, metuendo austeriora, recederet, pecialiter et non generaliter certissime scripsisse me cognoscas. Unde et mihi omnis Romana civitas testis existit. Nec in ea intentione haec illis scripsi mandata ut postquam firma radice in fide fuerint solidati, si infra propri
Abbreviated transcription (Latin):
inillã. a qͦ altͣ sexꝰ absolutꝰ oĩno fuisse
detauũ negligentia siue ꝯtẽptu pa¬
rentũ. siue saem̃to cͥcũcisionis trã
tis effectũ ꝯsecuti s̃. c̃p̃ceptũ diui
nũ ħ sacmtũ ñ nͥ die occatio celebrã¬
dũ indix̃it. Q pot̾ fortasse ñ uro¬
nabilit̃
credi. qͥ sicut degentib ad ritũ leg̃ ueniẽ¬
ces. ħ saeram̃tũ qualibet etate ad salutẽ
sit. si ulud pꝰmodũ suscipiendo pͥorẽ ne¬
gligentiã correxerũt. Sic gͥcireũcisionis

Expanded text:
lter sexus absolutus omnino fuisse octavum negligentia sive contemptu parentum, sine sacramento circumcisionis transtis effectum consecuti sunt, cum praeceptum divihoc sacramentum non nisi die octavo celebrandum indixerit. Et potest fortassis non irrationabiliter credi, quod sicut de gentibus ad ritum legis venientes, hoc sacramentum qualibet aetate ad salutem sit, si illud postmodum suscipiendo priorem negligentiam correxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
eremplũ. cm̃ ad pͥorẽ statũ suꝑ addens q̃¬
cinus ꝑ ħsignaculuĩ ppss dĩ ab infidelib
disc̃ñet᷑. quo usq ille ueniret qui ñ solũ
defiliis abrahe s de untu̾sis gentib fule¬
naculũ carnis ingn̾e s ꝑsignaculũ bap¬
tismatis se c̾nerent᷑ insc̃ificonẽ. Sane¬
quicũq int̾im ñ desemine abrahe fide¬
les exciterũt hiuic p̃ceptioni subti nũ
fuerũt. Neq circũcisionis que soli se¬
mine abrahe indicta fuerat. suscipiende
debito cenebant᷑: s fide oꝑante ꝑdilec¬
cionẽ sic̃ ⁊pͥus sub lege naturali pͥquã¬
cutũcisto ĩstituta fuiss qui iusti fue¬
rat sine cͥcũcisione saluabant᷑. Modꝰ
autẽ cuxũcisionis cał erat p̃ceptũ fuit.
ut puer masculꝰ octauo die anatiuitate
sua curũciłet᷑ incarne p̃puci sui. ⁊s̃
qui ad dñdũ putant cultello de petra
facto qͥ tñ nulla alia auctoritate ꝓbant
nisi qr sephora uxor moysi trita ab an¬

Expanded text:
dens quatenus per hoc signaculum populus Dei ab infidelibus discerneretur, quousque ille viveret qui non solum de filiis Abrahae, sed de universis etiam gentibus fidenaculum carnis in genere, sed per signaculum baptismatis secerneret inquicunque interim non de semine Abrahae fideles exstiterunt; huic praeceptioni subjecti non fuerunt. Neque circumcisionis quae soli semini Abrahae indicta fuerat suscipiendae debito tenebantur, sed fide operante per dilectionem, sicut et prius sub lege naturali priufuisset; qui justi fuerant sine circumcisione salvabantur. Modus autem circumcisionis talis erat. Praeceptum fuit, ut puer masculus octavo die a nativitate sua circumcideretur in carne praeputii sui . Et sunt qui addendum putant cultello de petra facto, quod tamen nulla alia auctoritate probant, nisi quod Sephora, uxor Moysi, territa ab an
Abbreviated transcription (Latin):
illud mbrũ ꝓpagati. Porro femine ĩ
popło cͥccisiois sola fide saluabut᷑ sacͥ¬
ficiis ⁊ oblationib aliisq leg̃ cerimo¬
niis purificate. Ipsã qͦ curcũcisionẽ
fide suscipientes. ⁊ c̃eis qͥ incarne illã
susceꝑũt uenerando participãtes. Mas¬
culi qui morte p̃uenti ad octauũ diẽ
ꝑuenire ñ potuerũt. ⁊ obħ sine cͥcũci¬
sioĩs sacm̃to ab hac uita recesserũt sola
fide parentũ c̃oblationib ⁊ sacͥficiis
intͣuenientib. ñ ĩꝓbabilit᷑ saluati esti

Expanded text:
ti. Porro feminae in populo circumcisionis sola fide salvabantur, sacrificiis et oblationibus, aliisque legis caeremoniis purificatae; ipsam quoque circumcisionem fide suscipientes, et in eis qui carnem illam susceperunt, venerando participantes. Masculi qui morte praeventi ad octavam diem pervenire non potuerunt, et ob hoc sine circumcisionis sacramento ab hac vita recesserunt, sola fide parentum cum oblationibus et sacrificiis intervenientibus non improbabiliter salvati exi
Abbreviated transcription (Latin):
i ꝑ̃cepta scł ⁊ sacm̃ta. Nã ẽpͥmũ medicus
dł ad hominẽ egͥtũ curandũ accessisset.
totũ occupauerat morb. q̃ totũ reliq̃tat
salꝰ. & apposuit in corꝑe gen̾is huma¬
ni in pͥmis pauca antidota: ⁊ paucis
latim ut morb defic̾e̾t isalꝰ crescet
tis ut faciãt uob̾ homines: ead iuos
facite ilł. Tria sacͣm̃ta decime oblatiões.
isacͥficia. Decime inportioĩb oblatioẽs
inreb sacͥficia in aĩalib. Sublege scͥpta
multa fuer̃ p̾cepta. ⁊ multa sacͣm̃ta.
Pcepta enĩ legis scͥpte scͥpte. alia fuerũt
mobilia. alia inmobilia. Mobilia sc̃t
q̃ exdispensatione ad tepus s̃ordinata.
In mobilia s̃ que adnat᷑a uenuĩt. ⁊ uł

Expanded text:
icet et sacramenta. Nam cum primum medicus Deus ad hominem aegrotum curandum accessisset, totum occupaverat morbus, quem totum reliquerat salus. Et apposuit in corpore generis humani in primis pauca antidota, et paucis latim morbus deficeret et salus cresceret. is faciant homines, eadem et vos facite illis . Tria sacramenta: decimae, oblationes, et sacrificia. Decimae in portionibus, oblationes in rebus, sacrificia in animalibus. Sub lege scripta multa fuerunt praecepta, et multa sacramenta. Praecepta enim legis scriptae, alia fuerunt mobilia, alia immobilia. Mobilia sunt quae ex dispensatione ad tempus sunt ordinata. Immobilia sunt quae a natura veniunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
ori quid regebat᷑. ⁊ cũ suꝑiore quidẽ
inferiori dñabat᷑. Erat gͥ uir imago sa¬
ł prudentie. Bestie aũ similitudo sen-¬
sualitatis ⁊ cũpiscentie. ꝓpt̾ea serpens
feminã peccatũ suadñdo decep̃. femi¬
na uͦ uirũ decepta ad ꝯsensũ inclinauit.

Expanded text:
ori quidem regebatur, et cum superiore inferiori dominabatur. Erat igitur vir imago saprudentiae, bestia autem similitudo sensualitatis et concupiscentiae. Propterea serpens feminam peccatum suadendo decepit, femina vero virum. Decepta ad consensum inclinavit,
Abbreviated transcription (Latin):
dentia carnis ꝑ delect̾onẽ peccati deo¬
ta rõne ad consensũ iniqͥsatis chit. ꝓpt
has ⁊ huiꝰcemodi iõnes. discreta est. hu¬
mana natura. ut in alt̾a parte robu¬
sttͥ or eẽt: in alt̾a uͦ infirmior demõ¬
straretur. ut ĩea unũ inuenuret᷑ qd̾
reget. ⁊ aliud d reget᷑. Adiuncta ẽ deĩde
cessaria ñ fuit. s qr sine ea in officio
iugi minist̾iũ gn̾andi ĩpleri ñ potu¬
it. Sic gͥ añ peccatũ institutũ fuitꝯ
ugiũ. ⁊ ꝯugii officiũ. utrũq ad sa¬
cͣm̃tũ ũ ꝯiugiũ quid scĩficaret᷑ pura
catũ hoĩs caro humana corrupta:
iã pꝰ peccatũ carnis ꝯmixtio sine car¬
nali ꝯcupiscentia fĩñpot̃. fortassiꝰ aut̃
aliquẽ mou̾e pot̃. qr̾ pꝰ peccatũ hõ. ħ
potissimũ opꝰsine peccato expłe ñ potͣ

Expanded text:
nis per delectationem peccati decepta, rationem ad consensum iniquitatis trahit. Propter has et hujusmodi rationes discreta est humana natura ut in altera parte robustior esset, in altera vero infirmior demonstraretur, ut in ea unum inveniretur quod regeret, et totum quod regeretur. Adjuncta est deinde cessaria non fuit, sed quia sine ea in officio conjugii ministerium generandi impleri non potuit. Sic igitur ante peccatum institutum fuit conjugium et conjugii officium, utrumque ad sacramentum, ut conjugium quidem sanctificaretur pura peccatum hominis caro humana corrupta est, jam post peccatum, carnis commistio sine carnali concupiscentia fieri non potest. Fortassis autem aliquem movere potest, quare post peccatum homo hoc potissimum o
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituca soł diuinis ⁊ ĩuisibilib ĩtẽdiis
idiuine uolũtati se cõformãs. Post ħ
alia quedã id ad corꝑalia ⁊ uisibilia res
illa informata subiecte sͨ sensualitati
dñabat᷑: quȩ tc̃io ⁊uno loco fuerat
ꝯstituta. Sic itaq cͥa inuenta s̃ in hoĩe
aũ ħẽ rõ ad humana. Sensualitas aũ
ħ ÷ affectus siue appetitus ad t̾rena. Ex¬

Expanded text:
is et invisibilibus intendens et divinae voluntati se conformans. Post haec al a quaedam ratio ad corporalia et visibilia respilla informata subjectae sibi sensualitati dominabatur, quae tertio et imo loco fuerat constituta. Sic itaque tria inventa sunt in homine: atio ad humana; sensualitas vero hoc est affectus sive appetitus ad terrena. E