comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est. Ac deinceps ꝑ crucis patibłm
expressum. t̾ris omnib pluuiã
salutis effudit: & stillicidia gr̃e
humanis prestitit m̃tib. Dominꝰ
inquit tecum.Mirares. Et iã erat¬
cũ uirgine qui ad uirginẽ mitte¬
bat angłm: & p̃cessit nunciũ suũ
ds̃: s ab eo ñ recessit. Nec teneri
potuit locis. qui omnib habet᷑
in locis: & totus ubiq: ẽ:sine quo
nichil totum. Ergo uerbũ patris
ñquam apatre discedens. homo ꝓ
nobis fieri dignatus ẽ:secreto
suo misterio. quod ip̃e nouit. Qui
quoniã totum suscepit quod est
hoĩs: homo totus est. Et totũ exis¬
dens qd̃ deiẽ: omnino alius quã
ds̃ qui natus ex maria. ẽẽ non po¬
tuit. Scit enĩ deus oĩa. ⁊ potest. Prop¬
t̾ea qui talis ẽ. scruit se ac potuit
in utero uirginis sine sui corrup¬
tione. misceri atq unire:n ut u¬
sona.unaq substantia. Ob quod
dei gemtrix electa ⁊ p̾electa. iu¬
re abangelo salutatur: & predi-¬

Expanded text:
est: ac deinde per crucis patibulum est: ac deinde per crucis patibulum expressum, terris omnibus salutis pluviam effudit, et stillicidia gratiae humanis praestitit mentibus. Dominus, inquit, tecum. Mira res et jam cum Virgine erat, qui ad Virginem mittebat Angelum, et praecessit nuntium suum Deus, sed a Deo non recessit: nec teneri potuit locis qui omnibus habetur in locis: et totus ubique est, sine quo nihil totum. Ergo Verbum Patris numquam a Patre discedens, homo pro nobis fieri dignatus est, secreto suo mysterio, quod ipse novit: qui quoniam totum suscepit quod est hominis, homo totus est: et totum retinens quod Dei est, omnino aliud quam Deus qui natus est ex Maria esse non potuit. Scit enim Deus omnia et potest. Propterea quia ita est, scivit se ac potuit in utero Virginis sine sui corruptione miscere atque unire, ut uersona, unaque substantia. Ob quod Dei genitrix electa et praeelecta jure ab Angelo salutatur, et praedi
Abbreviated transcription (Latin):
dedit celis grãm: t̾ris dm̃ pacẽq
refudit: fidem gentib. finẽ uiciis÷
uite ordinẽ: morib disciplinam.
Et bene angłs ad uirginem mitti
ginitas. P rofecto in carne preter
carnẽ uiuere: ñ terrena uita est.
s celestis.Ande in carne angłicã
głam adquirere: maioris : meri¬
ti. qͣm habere. Esse enĩ angłm feli¬
citatis ẽ esse uero uirginem. uir¬
tutis: dum hoc obtinere uirib
nititur cũgr̃a: quod habet angłs¬
ex natura. Utrumq tam̃. ẽẽ uir
ginẽ uł angłm: diuini muneris
⁊ officium. non humanum. Aue
inquit gr̃a plena. Et bene plena:
qr ceteris per partes prestatur⁊
Marie uerosimul se tota infudit
plenitudo gr̃e. Hoc quippe ẽ: qd̾
dauid canit. Descendet sic̃ plu¬
uia in uellus.Tellus itaq cum
sit de corpore:nescit corporis
passionem. Sic & uirginitas cũ sit
tis plane imber in uirgineũ uel¬
lus placido se insudit elapsur: et¬
tota diuinitatis unda se cõtulit
in carne: qͣndo uerbum caro ft̃m

Expanded text:
dedit coelis gloriam, terris Deum pacemque infudit, fidem gentibus, finem vitiis, vitae ordinem, moribus disciplinam. Et bene angelus ad virginem mittitata virginitas. Profecto in carne praeter carnem viuere, non terrena vita est, sed cœlestis. Vnde in carne Angelicam gloriam adquirere, maius est meritum, quam habere. Esse enim Angelum felicitatis est, esse vero Virginem virtutis: dum hoc obtinere viribus nititur cū gratia, quod habet Angeginem et angelum, divini muneris est officium, non humani: Ave, inquit, gratia plena ; et bene plena, quia caeteris per partes praestatur: Mariae vero simul se tota infudit plenitudo gratiae. Hoc quippe est quod David canit: Descendet sicut pluvia in vellus . Vellus itaque cum sit de corpore, nescit corporis passionem. Sic et virginitas cum sit tis plane imber in virgineum vellus, placido se infudit illapsu: tota divinitatis unda se contulit in carnem, quando Verbum caro factum
Abbreviated transcription (Latin):
ait nararech: & erat subditꝰ illis.
S alia ẽ natura. qua ds̃ pat̾ scd̾m
se honoratur: alia. qua idem pa¬
rentib subditur. In utͣq tamen
unus idemq xp̃c recte credit᷑:
eo qd̃ uerbum caro factũ÷. et ha¬

Expanded text:
ait, Nazareth, erat subditus illis . ait, Nazareth, erat subditus illis . Sed alia est nase honoratur, alia qua idem parentibus subditur: in utraque tamen unus idemque Christus recte creditur, eo quod Verbum caro factum est, et ha
Abbreviated transcription (Latin):
ingenti lumine circũ fulsisse: &
usq ad thronũ olim sibi etiam
ante mundi constitutionẽ para¬
tũ. cum laudib & canticis spiri¬
talib perduxisse: Nulli dubiũ.
exultasse in effabili leticia. tũc
locundatam ẽẽ inestimabili ca¬
ritate: tc̃ quoq cũ omni gratu¬
latione iubilasse: quoniam festi¬
uitas hec q̃ nobis hodie reuoluit᷑
annua: illis omnib facta ẽ con¬
tinua. Nec ĩmerito. Credit᷑ enĩ
qd saluator õium ip̃e. quantũ
datur intelligi. ꝑ se totus festi¬
uus occurrit: & cũ gaudio eam
secũ in throno collocauit. Alias
autẽ quomodo impleuisse credit᷑
qͦd in lege ipse p̃cepit:honora in¬
quit patrem tuum.⁊ matrẽ tuã:
Porro quod patrem honorau̾it:
ip̃e sibi testis ẽ cum ad iudeos
ait.Ego głam meã non quero: ẽ¬
qui q̃rat & iudicet. Sed ego hono¬
rifico patrẽ meũ: & uos inhono¬
rastis me. De matre uero.euan¬
gelista cũ redirent. uenit cũ eis

Expanded text:
ingenti lumine circumfulsisse, et ingenti lumine circumfulsisse, et usque ad thronum olim sibi etiam ante mundi constitutionem paratum, cum laudibus et canticis spiritualibus perduxisse! Nulli dubium, exsultasse ineffabili laetitia, tunc jucundatam esse inaestimabili charitate, tuncque cum omni gratulatione vitas haec, quae nobis hodie revolvitur annua, illis omnibus facta est continua, nec immerito. Creditur enim quod Salvator omnium ipse, quantum datur intelligi, per se totus festivus occurrit, et cum gaudio eam secum in throno collocavit. Alias autem quomodo implevisse creditur quod in lege ipse praecepit: Honora patrem tuum et matrem tuam ? Porro quod patrem honoraverit, ipse testis est, cum ad Judaeos ait: Ego gloriam meam non quaero: equi quaerat et judicet: sed ego honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me . De matre vero Evangelista: Cum rediret veniens,
Abbreviated transcription (Latin):
honor mat̾nus. eius ẽ qui ẽ natꝰ
ex ea: quẽ omnis celoꝵ ordo ue¬
neratur. & adorat suꝑ se eleua
tũ cum patre in sede maiestatis
dm̃. Legimus ergo. qͣmsepe ad
funera ⁊ ad sepulturas quoꝵlib
sc̃oꝵ angłos aduenisse:⁊ ad exe¬
quias eoꝵ obsequia prestitisse:
necñ ⁊ aĩas electoꝵ usq ad celũ
cum himnis ⁊ laudib detulisse:
ubi &e utriusq sexus chori com¬
memorantur frequent̾ auditi:
laudesq cecinisse Interea⁊ qd̃
perspicatius ẽ. multo ñ nunqͣm
lumine eosdem resplenduisse:
insuper & adhuc uiuentes in car¬
ne ibidem miri odoris fragran-¬
tiã diutius ꝑsensisse. Quodsi
ad recreandam spem dilectissi
me: ⁊ corroborandam fidem in¬
t̾dum astantiũ. saluator nr̃ xp̃c
talia & tanta dignatus ÷ exhib̾e
ꝑ suos celi ministros circa defun¬
ctos: qͣntomagis credendum ẽ
hodierna die miliciã celoꝵ cum
suis agminib festiue oburã ad¬
uiã aduenisse genitrici dei. eãq

Expanded text:
honor maternus ejus est, qui est natus honor maternus ejus est, qui est natus ex ea: quem omnis coelorum ordo veneratur et adortum cum Patre in sede majestatis Domini. Legimus ergo quam saepe ad funera et ad sepulturas quorumlibet sanctorum angelos advenisse, et ad exsequiis eorum obsequia praestitisse: necnon et animas electorum usque ad coelos, cum hymnis et laudibus detulisse: ubi et utriusque sexus chori commemorantur frequenter auditi, laudesque cecinisse: interea et quod perspicacius est, multo nonnumquam lumine eosdem resplenduisse; insuper et adhuc viventes in carne, ibidem miri odoris fragrantiam diutius persensisse. Quod si ad recreandam spem, dilectissimae filiae, et corroborandam fidem interdum astantium, Salvator noster Jetalia et tanta dignatus est exhibere per suos coeli ministros circa defunctos: quanto magis credendum est hodierna die militiam coelorum cum suis agminibus festive obviam venisse genitrici Dei, eamque
Abbreviated transcription (Latin):
ã meritoꝵ uirtutib. angelorũ
uinceret dignitatem. De qua
rursus idem sp̃s sc̃s. in eisdem
canticis. Que ÷ ista q̃ ascendit in¬
qͥt quasi aurora consurgens: pul¬
chra ut luna. electaut sol. terri¬
bił. ut castroꝵ acies ordinata: Ad¬
ascensu huius uirgims admiran¬
des facit: quod quasi noui dilucłi
aurora rutilans. ascensu suo res¬
plendeat: multis freta ⁊ uallata
scõꝵ agminib. Unde dicitur: t̾ri¬
bił ut castroꝵ acies ordinata. Si¬
quidem t̾ribilis suis facta uirtu¬
tib. ut castroꝵ acies admodũ or¬
dinata: hinc inde sc̃oꝵ angelorũ
fulta presidiis. Pulchra ut luna.
Immopt chrior qͣm luna: qr iã
sine defetu sui choruscat. celesti-¬
b illustrata fulgorib. Electa ut
sol. fulgore uirtutum: qr ip̃e eam¬
elegit sol iusticie. ut nasceretur
ex ea. Ad cuius ꝓfecto exequias
qͣntum fas ÷ credere famulabã¬
tur angłi: & uniuerse celoꝵ ꝯgͣ¬
tulabantur curie. Nec mirũ: qr

Expanded text:
am meritorum virtutibus angelorum am meritorum virtutibus angelorum vinceret dignitatem. De qua rursus idem Spiritus sanctus in eisdem Canticis: Quae est ista quae ascendit, inquit, quasi aurora consurgens, pulchra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castrorum acies ordinata ? Adascensu hujus Virginis admirantes facit, quod quasi novi diluculi aurora rutilans, ascensu suo resplendeat, multis freta et vallata sanctorum agminibus. Unde dicitur, terribilis ut castrorum acies ordinata. Siquidem terribilis suis facta virtutibus, ut castrorum acies admodum ordinata: hinc inde angelorum sanctorum fulta praesidiis: pulchra ut luna, immo pulchrior quam luna, quia jam sine defectu sui coruscat, coelestibus illustrata fulgoribus. Electa ut sol, fulgore virtutum, quia ipse elegit eam sol justitiae, ut nasceretur ex ea. Ad cujus profecto exsequias quantum fas est credere famulabantur angeli, et universae coelorum congratulabantur curiae. Nec mirum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ głam resumpturus: licet ñ
amniserit qͣm prius habuerat.
antequã mundus fieret. Ascẽ¬
dit.⁊ preꝑauit huic sanctissime
& gloriosissime uirgini locum
immortalitatis: ut cum eo reg
in qua gloriosa ⁊ felix ad ethere¬
ũ ꝑuenit thalamum. Que ꝓfec¬
bił omniũ sc̃oꝵ festiuitatib:
& admiranda etiã uirtutibus
angelicis. Propt̾ quod. ex ꝑsona
suꝑnoꝵ ciuium. in eius ascensio¬
ne: admirans sp̃s sc̃s ait in cã¬
ticis. Que ẽ ista que ascendit ꝑ
desertũ. quasi uirgula fumi ex
aromatib: Et bene quasi uirgu¬
la fumi: qr gracił & delicata:
qr diuinis extenuata disciplinis:¬
& enĩ concremata intus in holocau¬
stum. incendiopii amoris. ⁊ desidio
caritatis. Ut uirgula inquit fumi.
ex aromatib. Nimirũ. qr multis
repleta erat uirtutũ odorib: ma¬
nans ex ea fragrabat suauissimꝰ
seculi uirga de radice iesse olim
exorta: s mirabantur electorũ
aĩe pregaudio q̃nam eẽt que eti¬

Expanded text:
dem gloriam resumpturus, licet non dem gloriam resumpturus, licet non amiserit, quam prius habuerat antequam mundus fieret. Ascendit et praeparavit huic sanctissimae et gloriosissimae Virgini locum immortalitatis, ut cum eo regnin qua gloriosa et felix ad aethereum pervenit thalamum. Quae profecomnium sanctorum festivitatibus, et admiranda etiam virtutibus angelicis; propter quod ex persona supernorum civium in ejus ascensione admirans Spiritus sanctus ait in Canticis: Quae est ista quae ascendit per desertum, sicut virgula fumi ex aromatibus ? Et bene quasi virgula fumi, quia gracilis et delicata, quia divinis extenuata disciplinis, et concremata intus in holocaustum incendio pii amoris, et desiderio charitatis. Ut virgula, inquit, fumi ex aromatibus: nimirum quia multis repleta est virtutum odoribus: manans ex ea fragrabat suavissimussaeculi, virga de radice Jesse olim exorta: sed mirabantur electorum animae prae gaudio, quaenam esset quae eti
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a repletur.cũ sp̃u sc̃o ꝑfun¬
ditur. cum uirtute altissimi ob
umbratur: fit p̾ciosior meritis.
celsis sublimior fastigiis: pulch¬
or sc̃itate: gloriosior suoꝵ p̃ro¬
gatiuis meritoꝵ: ita ut nullis
usib sit ip̃a eademq mancipã¬
da. nisi diuinis. Ergo osanctissi¬
me uirgines. ⁊ si imitari oportet
tantai ac talem uirginem. tãq
p̃claram: uenerari multũ cõue¬
nit. ⁊ etiã ultra angłicam quo¬
dãmodo dignitatem. qͣntum fas
ẽ cum gaudio & laudib dignis¬
sime efferri:q̃ ut diximus nõ
choros angłoꝵ exaltata. deuotiᷤ¬
sime hodie predicatur: qr p̾cessit
eã dñs & saluator nr̃ ex ea uera
fide genitus ad celestia: ut para
ret ei. sicut ip̃e suis repromisit
discipuł. in ethereis mansioni¬
b locum. Hinc quoq dauid pro¬
pha. olim gratulabundus de. xp̃o
canit. Asummo inquit celo egreᷤ¬
sio eius: & occursus eius usq ad
sũmum eius. Ascendit ergo eã¬

Expanded text:
gratia repletur, cum Spiritu sancto perfungratia repletur, cum Spiritu sancto perfunditumbratur, fit pretiosior meritis, celsis sublimior fastigiis, pulchrior sanctitate, gloriosior suorum praerogativis meritorum, ita ut nullis jam usibus sit ipsa eademque mancipanda nisi divinis. Unde, o sanctissimae virgines, et si imitari oportet tantam ac talem virginem, tamque praeclaram venerari multum convenit, et ultra angelicam quodammodo dignitatem, quantum fas est cum gaudio laudibus digne efferri, quae, ut diximus, non choros angelorum exaltata, devotissime hodie praedicatur, quia praecessit eam Dominus et salvator noster, ex ea vera fide genitus ad coeleret ei, sicut ipse suis repromisit discipulis, in aethereis mansionibus locum. Hinc quoque David propheta olim gratulabundus Christo canit: A summo, inquit, coelo egressio ejus: et occursus ejus usque ad summum ejus . Ascendit ergo eam
Abbreviated transcription (Latin):
&e si cetere uirgines imitant᷑ illã
usq ad cõceptum partus:⁊ gabri¬
elis noue salutationis obsequũr:
deinceps totũ diuinũ ÷ qd operat᷑
sum sane. uterus uirginis quãuis
mundus. quãuis ĩpollutus. ⁊ alienꝰ
a contagione peccati: qͣmuis sc̃s:
tam̃ adhuc uilitate humanitatis
induitur: ut ita dicã. acsi lanacã¬
didissima. fusciq coloris. dealbata.
Ad quã sane cum accessisset sp̃s
sc̃s: quasi ip̃a eadẽq lana cum
inficitur sanguine conchilii uel
muricis. u̾titur in purpuram: u̾¬
sa ÷ & ip̃a sine coitu in matrẽ: ut
ñ sit admodũ quod fuerat: sed
purpura u̾issima ad indumentũ
& gloriam summi regis diuinitus
aptissime dedicata: ut nulli dem¬
ceps ea uti usu femineo licuerit.
nisi deo. Quippe ut ita loquar.
beata ce gloriosa uirgo maria. eo
mͦ quãius dudum incõparabił
ẽẽt uniuersis q̃ sub celo st uirgi¬
nib: ut decenter posset in se sus¬
ciꝑe diuinitatis admixtionẽ.
salua utraq natura: tam̃ cum

Expanded text:
Etsi caeterae virgines imitantur illam utque ad conceptum partus, et Gabrielis novae salutationis obsequium, deinceps totum divinum est, quod operatur sum sane uterus virginis quamvis mundus, quamvis impollutus, et alienus  cogitatione peccati, quamvis sanctus: tamen adhuc vilitate humanitatis induitur: ut ita dicam, ac si lana candidissima, suoque colore dealbata: ad quam sane cum accessisset Spiritus sanctus, quasi ipsa eademque lana cum inficitur sanguine conchylii vel muricis, vertitur in purpuram: versa est et ipsa sine coitu in matrem: ut non sit jam amodo quod fuerat, sed purpura verissima ad indumentum et gloriam summi regis divinitus aptissime dedicata: ut nulli deinceps ea uti usu femineo licuerit nisi Deo. Quippe ut ita loquar beata et gloriosa virgo Maria eo modo, quamvis dudum incomparabilis esset universis quae sub coelo sunt virginibus, ut decenter posset in se suscipere divinitatis admixtionem, salva utraque natura: tamen cum
Abbreviated transcription (Latin):
deo iubilare p̃coniis:ac mnisticis
honorare munerib. Aulli du
biũ. quin totũ ad głam laudis
eius pertineat: quicquid digne
genitrici sue impensum fuerit
timeo satis.:⁊ ualde ꝑtimesco:
dũ uestris cupio parere ꝓfectibꝰ:
ne forte sicut improb. ita & indi¬
gnus laudator inueniar: preser¬
tm cũ nec sc̃itas uel facundia
suppeditet: ut beatã ⁊ gloriosam
uirginẽ digne laudare queam:
quoniã ut uerum fatear: quicqͥd
humanis dicipotest uerbis:mi¬
nus ẽ alaude celi. quadiuinis ẽ
& angelicis excellentius p̃dicata
& laudata p̃coniis. Aprophetis
qͥdem p̃nunciata.a patriarchis
figuris ⁊ enigiatib p̾signata:
ab euangelistis exhibita ⁊ mon¬
strata: ab angelo uenerabiliter
atq officiosissime salutata. Pre¬

Expanded text:
coniis, ac mysticis honorare muneribus. Nulli enim dubium, quin totum ad gloriam laudis ejus pertineat quidquid digne genitrici suae impensum fuerit, timeo satis, et valde pertimesco, dum vestris cupio parere profectibus, ne forte sicut improbus, ita et indignus laudator inveniar. V. Profecto cum nec sanctitas vel facundia suppeditet, ut beatam et gloriosam Virginem Mariam digne laudare queam: quoniam ut verum fatear quidquid humanis dici potest verbis, minus est a laude coeli: quia divinis est et angelicis excellentius praedicata et laudata praeconiis. A prophetis quidem praenuntiata: a patriarchis figuris et aenigmatibus praesignata: ab evangelistis exhibita et monstrata: ab angelo venerabiliter atque officiosissime salutata. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
alternantib himnidicis angłoꝵ choris:
infra pascua et̾ne uiriditatis:
ubi una societas õium suꝑnoꝵ¬
ciurũ: ubi dulcis sollennitas an¬
geloꝵ: ubi post labores & erũnas.
felix & suauis refectio ammarũ.
Maria celos ascendit: rogo gau¬
dete: qr ut ita fatear. ineffabili¬
ter sublimata. cũ xp̃o regnat ĩ
et̾num. Regina mundi: hodie de
t̾ris ⁊ de presenti seculo nequã
eripitur. Iterũ dico gaudete: qr
secura desua ĩmarcescibili gła:
ad celi iã ꝑuenit palacium Exul¬
tate inquam. ac gaudete: & letet᷑
oĩs orbis: qr hodie nob̃ omnib.
eius int̾uenientib meritis. saluᷤ
aucta est. Uobis quoq diligẽtibꝰ
eã. honor ⁊ uirtus una cũ reliqͥs uͥginib
sacris ãplior prestatur. et gr̃a.
Iccirco dilectissime letamini et
laudate: qr ⁊ si dm̃ ore prophico
inscis suis laudare iubemur:
multomagis eũ in hac telebrita¬
te beate uirginis matris eius ma¬

Expanded text:
alternantibus hymnidicis angelorum choris alternantibus hymnidicis angelorum choris intra pascua aeternae viriditatis: ubi una societas civium supernotorum, ubi dulcis solemnitas angelorum, ubi post labores et aerumnas felix et suavis refectio animarum. ia coelos ascendit. Rogo, gaudete, quia ut ita fatear, ineffabiliter sublimata, cum Christo regnat in aeternum. Regina mundi hodie de terris et de praesenti saeculo nequam eripitur. Iterum dico, gaudete, quia secura de sua immarcescibili gloria, ad coeli jam pervenit palatium. Exsultate, inquam, ac gaudete, et laetetur omnis orbis, quia hodie nobis omnibus, ejus intervenientibus meritis, salus aucta est. Vobis quoque diligentibus eam honor et virtus una cum reliquis virginibus sacris amplior praestatur et gratia. Idcirco, dilectissimi, laetamini et laudate, quia si Deum ore prophetico in sanctis suis laudare jubemur, multo magis eum in hac celebritate beatae virginis matris ejus
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ cum testib sc̃e resurrectionis
& ip̃a testis: cõuersatur aut̃ cum
senatorib celi. infra curiã ꝑadisi ⁊¬
sub sp̃s sc̃i disciplina. ⁊ magist̾io
totius diuine maiestatis.nueni¬
tͣ prima beata maria int̾ primas
summi regis cohortes: quoꝵ uita
iam ñ erat de terris: in qusb xp̃c
preliabatur. s de celis. Hinc ascen¬
disse leguntur in cenacłm: quo paᷤ¬
cha dignissime celebratur. Ubi qͥp¬
pe manebant cũ maria matre iħu
unanimit̾ aspirati in caritate: per¬
seuerantes in orone. donec inddue¬
rentur uirtute ex alto.Ceperant
enĩ iam orare: qui dudum cũ dño
cõuersantes. uirtutib ⁊ miraculis
pascebantur. Et bene ꝑseuerabãt
in orone nichil hesitantes:donec
acciperent munera sp̃s sc̃i que poˢ¬
cebant. Quos & uos ofilie imita¬
mini: q̃ in scola xp̃i permanere uo-¬
uistis. Perseuerate in or̃onibus
unanimit̾ uiuentes: quousq intͣre
possitis gaudia et̾ne uite: quobea¬
ta uirgo feliciter hodie introiuit.

Expanded text:
cum testibus sanctae resurrectionis et ipsa testis. Conversatur cum senatoribus coeli intra curiam paradisi sub Spiritus sancti disciplina et magisterio totius divinae majestatis. Invenitur prima beata Maria inter primas summi regis cohortes, quorum vita jam non erat de terris, in quibus Christus praeliabatur, sed de coelis. Hinc ascendisse leguntur in coenaculum, in quo pascha dignissime celebrabatur: ibi quippe manebant cum Maria matre Jesu unanimiter aspirati in charitate, perseverantes in oratione, donec induerentur virtute ex alto. Coeperant enim jam orare qui dudum cum Domino conversantes virtutibus et miraculis pascebantur. Et bene perseverabant in oratione nihil haesitantes, donec acciperent munera Spiritus sancti quae poscebant. Quos et vos, o filiae imitamini, quae in schola Christi permanere vovistis: perseverate in orationibus unanimiter viventes, donec intrare possitis gaudia aeternae vitae, quo beata Virgo feliciter hodie introivit,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ deum: errant. Cidemus
quippe illum motũ scł̾m nece ᷤ¬
sitatem: & nutritũ. ac senescẽ¬
tẽ etiã se nolente. Et aliqͣnͣdo
quidẽ tristatur: aliqñ letatur.
Indiget cibo: potu. ⁊ uestitu.
Est ⁊ iracundus.⁊ inudus:et a¬
uidus. ⁊ penitens: & minoratio¬
nes multas habens. Corrũpit᷑
etiã multis modis ab elem̃tis ⁊
aĩalib: uel unminente sibi ra¬
morte. Non ouenit ergo hoĩem
ẽẽ dm̃: s opus dei. Friore igit᷑
magno errauer̃t chalcler:post
opimones suas. Colunt enim¬

Expanded text:
e deum, errant. Videmus quippe illum natum secundum necessitatem et enutritum, ac senescentem, etiam se nolente. Et aliquando quidem letatur et aliquando tristatur. Indiget cibo et potu et vestitu: et est iracundus, et invidus, et avidus, et penitens, et minorationes multas habens. Corrumpitur etiam multis modis ab elementis et animalibus, vel imminente sibi morte. Non convenit ergo hominem esse deum, sed opus dei. Errore igitur magno erraverunt Chaldei post opiniones suas. DE E
Abbreviated transcription (Latin):
induc̃t dm̃n ẽẽ: medicũ. ⁊ pouio¬
nes ꝯficientẽ: & ẽplastra compo¬
nentẽ: uictus gracia. Indigen¬
tiã enĩ patiebatur. Nouissime
u̾o fulmine ictus aioue. propt̾
darii lacedemonii filiũ: int̾iit.

Expanded text:
inducunt deum esse medicum et potioinducunt deum esse medicum et potiones conficientem et emplastra coponentem, victus gratia. Indigentiam enim patiebatur. Novissime vero fulmine ictus a Iove propter Darii lacedemonii filium interiit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in aurũ. propter danem: et ĩ
men. propter semelem. Et ita
genuisse ex his filios multos:
liberũ uidelicet. ⁊ zitũ. ⁊ arphi¬
onẽ. ⁊ herculem. ⁊ apollinẽ. ⁊ ar¬
mantũ: ⁊ sarpidonã: & nouem
filias. quas appellauer̃t musas.
Deinde inducũt de ganimede.
Contigit itaq orer hominib
unitari hec oĩa: ut fiant adult̾i.
⁊ masculoꝵ cõcubitores: se alioꝵ
maloꝵ operũ patratores: scd̾m
imitationẽ dei sui. Quomͦ autẽ
creditur. dm̃ ẽẽ adulterũ: aut
sodomitã. uł patricidã: ¶ũ hoc¬
u̾o induc̃t. ⁊ uulcanũ quemidã
dm̃n ẽẽ: & istum claudum. ⁊ te¬
nentẽ malleũ. ⁊ forcipes: ⁊ fer¬
rariã artẽ exercentem uictus
gr̃a. Ergo egenus erat: quod ñ
ꝯuenit deum ẽẽ. nec claudum.
Deinde mercuriũ induc̃t deũ
ẽẽ: cupidum. ⁊ furẽ. ⁊ auarum:
⁊ magum. ⁊ uersipellem: et ser¬
monum int̾pretem. S ñ comie¬
nit deũ ẽẽ talem. sclepiũ etiã

Expanded text:
 in cignum propter Ledam et in men propter Semelem; et ita genuisse ex his filios multos, Liberum videlicet et Zetum et Aamphionem, Herculem et Apollinem et Armantum et Sarpedonem et novem filias, quas appellaverunt musas. Deinde inducunt de Ganimede. Contigit ergo o rex hominibus imitati hec omnia, ut fiant adulteri et masculorum concubitores et aliorum malorum operum patratores, secundum imitationem dei sui. Quomodo autem creditur deum esse adulterum, aut sodomitam vel patricidam? Cum hoc inducunt et Vulcanum quendam deum esse, et istum claudum, et tenentem malleum, et forcipes et ferrariam artem exercentem, victus gratia: ergo egenus erat, quod non convenit deum esse, nec claudum. Deinde Mercurium inducunt esse deum cupidum et furem et avarum, et magum, et versipellem, et sermonum interpretem. Sed non convenit deum esse talem. Esculapium etiam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ adulter: Bachum uero induc̃t
ẽẽ dm̃: nocturnas agentem fes¬
tiuitates: ⁊ magistrum ebrietatiᷤ:
⁊ euellentẽ urores ꝓximox: et
furiosum. ⁊ fugitiuum. Nouissime
aut̃. atitanis occisus÷. Si ergo b¬

Expanded text:
 Vulcano. Bacchum vero inducunt deum esse, nocturnas agens agentem festivitatos, et magistrum ebrietatis et evellentem uxores proximorum, et furiosum et fugitivum. Novissime autem a titanis occisus est.
Abbreviated transcription (Latin):
himnũ dixit. Exaltabo te deus
m̃s rex: & benedicã nõi tuo in se¬
culum ⁊ in scłm scl̃i. Magnus es
tudinis tue ñ ÷ finis. Et quis loq̃¬
petrã in stagna aquaꝵ. ⁊ ruppẽ ĩ

Expanded text:
is utens: Exaltabo te, Deus meus Rex, et benedicam nomini tuo in saeculum, et in saeculum saeculi. Magnus es, tudinis tuae non est finis . Et quis loqupetram in stagna aquarum, et rupem in
Abbreviated transcription (Latin):
ad grecos: ut uideamꝰ quid
forte de deo sentiant. Grecinãq
dicentes se sapientes ẽẽ. stulti fa¬
cti st̃ det̾ius chaldeis: introdu¬
centes plurimos deos ẽẽ:alios qͥ¬
dẽ masculos. alios u̾ofeminas:
õium uicioꝵ cunctaꝵq actores

Expanded text:
ad Grecos, ut videamus quid forte de deo sentiant. Greci namque dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt, deterius Chaldeis, introducentes plurimos deos factos esse, alios quidem masculos, alios vero feminas: omnium vitiorum, cunctarumque auctores
Abbreviated transcription (Latin):
maliciam. Inducitur enĩ ab e¬
is ante õs deos saturmis: & huic
sacrificant filios suos: qͥ genuit
pueros multos de rea: & insam¬
ens comedit filios suos. Nuint
aut̃ iouẽ abscidisse sibi uirilia.
⁊ ꝓiecisse ea in mare: unde ue¬
nus fabulose dicitur fuisse na¬

Expanded text:
aciant. Inducitur enim ab eis ante omnes deus deos Saturnus et huic sacrificant filios suos; qui genuit multos pueros de Rea, et insaniens comedit filios suos. Aiunt autem Iovem abscidisse sibi virilia et proiecisse in mare, unde Venus fabulose dicitur fuisse na
Abbreviated transcription (Latin):
liabitur.: Mars aut̃ inducitur
deus eẽ: uelligerator. ⁊ relotes:
cupidus ouium. ⁊ aliaꝵ quaꝵdã
rerũ. Nouissime uero. adult̾io
perpetrato cũ uenere: ligatum
ferunt ẽẽ apaulo cupidine. et a¬

Expanded text:
iit. Mars autem inducitur deus esse belligerator et zelotes; cupidus ovium et aliarum quarumdam rerum. Novissime vero adulterio perpetrato cum Venere, ligatum esse ferunt a parvulo Cupidine et
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsi aut̃ rursus qui multos co¬
lunt deos. intria diuiduntur
genera: chaldeos uidelicet. et
grecos.⁊ egiptios. Nam isti fuer̃t
principes ⁊ magr̃i cet̾is gẽtib:
in multoꝵ deoꝵ cultu ⁊ adora¬
tione. Aideamus igitur. hoꝵ qͥ
sint participes u̾itatis: & qui
erroriᷤ. ¶haldei nãq nescienteᷤ
dm̃ errau̾unt post elem̃ta: et
imagines quasdam facientes:
cantes eos: quos seruant diligẽ¬
ter ne rapiantur a furib: et ñ
intellexerunt. qr õe qd̃ seruat
maius ẽ seruato: et faciens maiꝰ

Expanded text:
Ipsi autem qui multos colunt deos, in tria dividuntur genera, Chaldeos, scilicet et Grecos et Egyptios. Nam isti fuerunt principes et magistri ceteris gentibus, in multorum deorum cultu et adoratione. Videamus igitur horum, qui sint participes veritatis et qui erroris. Chaldei quoque nescientes deum, erraverunt post elementa et et imagines quasdam facientes, , deos vocantes eos; quos servant diligenter ne rapiantur a furibus; et non intellexerunt quod omne quod servat maius est servato et faciens maius
Abbreviated transcription (Latin):
rũpitur. ⁊ ĩmutatur: cales
eit. ⁊ tingitur colorib. ⁊ fri
gore congelatur. ⁊ cruorib in
errant. Nam ignis factus ẽ
co ad locũ: accenditur ad elicẽa¬
corrũpitur ab hominib: et ex¬
tinguitur. Propt̾ qd̾ non ẽ con¬
gruum. ignem deum estimare:¬

Expanded text:
rumpitur et immutatur, calescit rumpitur et immutatur, calescit et tingitur coloribus et frigore congelatur et cruoribus inerrant. Nam ignis factus estco ad locum et accenditur ad elicorrumpitur ab hominibus et extinguitur. Propter quod non est congruum ignem deum estimare,
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatẽ. Nam astra ordine et
aut̃ oriuntur: & scdm tp̃ra iter
peragunt. ut perficiant estatẽ ⁊
hiemem. sic̃ ordinatũ: eis a deo:
⁊ ꝑtͣnseunt proprios t̾minos. se¬
cundũ ineuittabilem nature
necessitatẽ: cũ celesti ornatu. Un¬
de manifestum ẽ. non ẽẽ celum
dm̃: s opus dei.
ui autemputant t̾ram ẽẽ deã:
errant. Aidemus enĩ illam
ab hominib cõtumeliam patien-¬
tẽ: et dñatiomi eoꝵ subiacentẽ:
defossam. ⁊ consꝑsam. ⁊ inutilem
factam. Nam si igne torreatuR.
efficitur mortua:. sic̃ indemus¬
⁊ si paulo ãplius infundatur: cor¬
rumpitur et ip̃a. ⁊ fructus eius.
Conculcatur aut̃ ab hominib:
⁊ cet̾is aĩalib. Sanguine interfe-¬
ctoꝵ inquinatur: effodit᷑. imple¬
t᷑: mortuoꝵ theca fit corpoꝵ. his
ita se habentib. ñ sequitur t̾rã
ẽẽ deã: s opus dei. ad utilitatem
deam: errant. Nam ⁊ ip̃a ad
usum hoĩum facta ẽ: & dñatiõi¬
eoꝵ subiacet. Polluitur. cor¬

Expanded text:
nstitutum. Nam astra ordine et autem oriuntur; et secundum tempora iter peragunt, ut perficiant estatem et hyemem, sicut ordinatum est eis a deo; et pertranseunt proprios terminos, secundum inevitabilem nature necessitatem, cum celesti ornatu, unde manifestum est non esse celum deum, sed opus dei. Qui autem putant terram esse deam, erraverunt: videmus enim illam ab hominibus contumeliam patientem et dominationi eorum subiacentem, defossam et conspersam et inutilem factam. Nam si igne torreatur, efficitur mortua. Inssi paulo amplius infundatur, corrumpitur et ipsa et fructus eius. Conculcatur autem ab hominibus et ceteris animalibus; sanguine interfectorum inquinatur, effoditur, impletur, mortuorum theca fit corporum. His ita se habentibus, non sequitur terram esse deum, sed opus dei ad utilitatemerraverunt. Nam et ipsa ad usum hominum facta est et dominationi subiacet eorum, polluitur, cor
Abbreviated transcription (Latin):
empore illo quo diuine pla¬
cuit pietati angloꝵ gentẽ
de malis suis corrigere. & sue
seruitutis officiis artius astrin¬
gere: gloriosissimo normãnoꝵ
duci Will̃mo eamdẽ patriam
debellando subegit: & eius uͥ-¬

Expanded text:
mque illo, quo divinae placuit pietati Anglorum gentem de malis suis corrigere suaeque servitutis officiis arctius astringere, gloriosissimus Northmannorum dux Guillelmus eamdem patriam debellando subegit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitate dicetur & in ꝯceptio¬
ne: excepto qd̵ nom̃ natiuitatiᷤ.
mutabitur noĩe conceptionis.
his dicts. ille disparuit: & dicto
citius sedata tempestate albaᷤᷤ¬
cũ suis incolumis. concito flatu
uiderat ⁊ audierat quib poru
notificauit. Statuit q in ramesien
si cenobio idem festum celebrari:
& ip̃e quoad uixit. deuotis obseqͥ-¬
is illud celebrauit Et nos ergo
fratres dilectissimi. si mundani¬
tũ salutis uolumus apprehende:
dei genitricis cõceptionẽ digniᷤᷤ

Expanded text:
Nativitate dicetur in ConceptioNativitate dicetur in Conceptione, excepto quod nomen nativitatis mutabitur in nomen conceptionis. His dictis ille disparuit, et dicto citius sedata tempestate, abbas incolumis concito flatu viderat et audierat quibus potuit notificavit. Statuit autem idem festum in coenobio Remessiensi celebrari, et ipse quandiu vixit devotis obsequiis celebravit. Et nos ergo, fratres dilectissimi, tum salutis volumus apprehendere, Dei genitricis Conceptionem dignis
Abbreviated transcription (Latin):
tra obuiti ualentib: fractis re¬
mis. funib ruptis. cadentibuᷤ
uelis. spes salutis amittitur:
nichil nisi submersionis iudi
inclamarent: ecce subito cons¬
tudinis uirũ. pontificali deco¬
aduocans ad se abbatẽ helsinũ:
his uerbis cepit cõpellare eum.
Nis inquit pericłm maris eua¬
dere: Uis in patriã sanus redi¬
re: Cumq ille cum fletu se id¬
toto corde desiderare. id solum ex¬
petere responderet: tũ ille.Scias
masti. directum: & si dictis meis
obtemperare uolueris: saluus
se ei in omnib obtemperaturũ:
si hoc euaserit periculum. Pro¬
mitte inquit ille deo ⁊ michi: qr
diẽ conceptionis matris xp̃i¬
sollemniter annuati celebrab̾:
& celebrandum predicabis. At il¬
le ut uir prudentissimus:inter
hoc festo erit celebrandus: Sex¬
do ait idus decembris: hoc festũ
sollemnizandũ tenebis. Et quo
inquit abbas seruicio utemur.
in ecclesiastico officio: Omne in¬
qͥt seruiciũ qd̃ dicitur in eius

Expanded text:
tra jam obniti valentibus, fractis retra jam obniti valentibus, fractis remis funibusque ruptis, cadentibus velis, spes salutis amittitur nihil sibi nisi submersionis exitim devote reclamarent, ecce subito constudinis virum, pontificali infula decoi vocans ad se abbatem Helsinum, his verbis coepit eum appellare : Vis inquit periculum maris evadere? Vis in patriam tuam sanus redire? Cumque cum fletu idtoto corde desiderare et hoc solum exspectare responderet, tunc ille : Scias masti; et si dictis meis obtemperare volueris, sanus cspondet se ei in omnibus obtemperaturum, si hoc evaderet naufragium. Promitte, inquit ille, Deo et mihi quod diem conceptionis et solemniter celebrabis, et celebrandum praedicabis. At ille, ut prudentissimus : Et hoc festo celebrandus erit? Sexto, ait, Idus Decembris, hoc festum solemnizandum tenebis. Et quo, inquit abbas, officio utemur in ecclesiastico obsequio? Omne, inquit, officium quod dicitur in ejus
Abbreviated transcription (Latin):
astice dignitatis officia in me¬
lius reformauit. Cuius pie intẽ¬
tionis operib inuidens ille bo¬
noꝵ õium inimicus diabolus:
tum familiarium fraudib. tũ
extraneoꝵ incursib. multociẽs
conatus ẽ eius obsistere succes¬
sib: s dño ꝓtegente ⁊ timentẽ
se regẽ glorificante. ad nichilũ
deductus ẽ malignus. Audiẽ¬
des aut̃ daci angliam subiectã¬
ẽẽ normannis: grauit̾ indigna¬
ti se suo quasi hereditario iure
pͥuari: arma preparant. classẽ
aptant: ut eos adeuntes. a da¬
ta sibi diuinitus patria expel¬
lant hoc cõꝑto rex prudentis¬
simus: helsinũ quemdam reli¬
At ille ut uir admodũ sagacis
ingenii. strenue negociũ regis
exequitur: quo fideliter ꝑacto.
ad angliam reuerti cupiens
mare ingreditur. Et iã maximã
partẽ maris prospero cursu tͣn¬
sierat: cũ subito densis surgen¬
tib undiq uentis.horrida tẽ¬
pestas celum cõmouit ⁊ undas.
fatigatis igitur nautis. nec ul¬

Expanded text:
e dignitatis honores in melius reformavit. Cujus piae intentionis operibus invidens bonorum omnium inimicus diabolus, tum familiarium fraudibus, tum extraneorum incursibus multoties conatus est ejus obsistere successibus. Sed Domino protegente et timentem se regem glorificante, ad nihilum deductus est malignus . Audientes autem Daci Angliam esse subjectam Northmannis, graviter sunt indignati, et, suo quasi haereditario jure privati, arma parant, classem aptant, ut eos adeuntes a data sibi divinitus patria expellant. Hoc comperto, prudentissimus Guillelmus quemdam reliAt ille, ut vir sagacis ingenii, strenue regis negotium exsequitur. Quo fideliter peracto, ad Angliam reverti cupiens, mare ingreditur; et cum jam maximam partem maris prospero cursu transisset, subito densis surgentibus undique ventis, horrida tempestas coelum commovit et undas. Fatigatis igitur nautis nec ul
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tibi mani festare. Ait enĩ dñs meꝰ. Exiit qͥ seminat:
seminare. Et dũ semĩat: Alia qͥdem cecid̾unt secus uram:¬
⁊ uenerũt uolucres. ⁊ comedu̾nt illa. Alia uͦ semĩa ceciderũt
ĩ petͦsa. ubi nõ erat t̾ra multa: & cõfestim exorta sũt. eo qd̾
nõ haberẽt ꝓfundã t̾ram. Sole uͦ exorto. estuauerũt: ⁊ qͥa nõ
habebãt radicẽ aruerũt. Alia uͦ cecid̾unt int̾ spinas: & sur¬
gentes spine suffocauerũt ea. Alia cetiderũt ĩ t̾ram bonam:
et ded̾unt fructũ centuplũ. Si gͦ t̾ram ĩuenero ĩ corde tuo fru¬

Expanded text:
qui seminat seminare. Et dum seminat, alia quidem ceciderunt secus viam, et volucres coeli comederunt illa. Alia ceciderunt super petrosa, ubi non erat terra multa, et confestim exorta sunt, eo quod non haberent terram multam. Sole vero exorto aestuaverunt, et quia non habebant radicem, aruerunt. Alia autem ceciderunt inter spinas, et surgentes spinae suffocaverunt ea. Alia postremo ceciderunt in terram bonam, et dederunt fructum centuplum . Quocirca si in corde tuo fru
Abbreviated transcription (Latin):
uehem̃ti. E uidi in locoualde re¬
moto sepulchrũ quoddam multo
lumine circumfusum: & quasi
speciẽ mulieris in eo: & circũsta¬
bat multitudo magna angeloꝵ
E post pusillum. erecta ÷ desepul¬
chro: parit̾q cũ illa multitudine
astantium. eleuata ẽ in sublime.¬
uir supͣ omnẽ estimationẽ gło¬
sus: portans in dext̾a signum
crucis. in quo ⁊ uexillum appa-¬
dñm saluatorem: & infinita
milia angłoꝵ cũ eo. Sicq eam
alacriter suscipientes: cũ ma¬
euexer̃t. Cumq hec ita ꝑspexissẽ:

Expanded text:
et uidit in loco ualde remoto quoddam sepulchrum multo lumine circumfusum et quasi speciem mulieris in eo; et circumstabat multitudo maxima angelorum. Et post pusillum erepta est de sepulcro et cum illa multitudine astantium eleuata est in sublimeis supra omnem estimationem gloriosus, portans in dextera signum crucis, in qua uexillum appainum saluatorem et infinita milia angelorum cum eo. Sicque eam alacriter suspicientes cum maeuexerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
meis: & ait. Post ascensionẽ dñi
ꝑmansi in uita mortali suꝑ t̾ram.
anno integro: & tot dieb quot st̃
afestiuitate ascensionis: usq ad
diẽ in quo celebratur assumptio

Expanded text:
espondit: «Post ascensionem domini permansi in uita mortali super terram anno integro et tot diebus quot sunt a die ascensionis usque ad diem quo celebratur assumptio
Abbreviated transcription (Latin):
eo die quo nc̃ celebratur eius¬
assumptio. de hac uita migra¬
u̾it: quadragesimo autem die
octobris. resurrexit. Adiecit¬
celebrari in eccłia statuer̃t: nul¬
lam certitudinẽ corporał assũp¬
tionis eius habebant: ideoq
diẽ dormitionis eius sollemnẽ-
fecer̃t: quẽ &r assumptionẽ ap¬

Expanded text:
em die quo celebratur assumptio mea ad dominum migraui, sed quadragesimo die octobris resurrexi». Sic aagi in ecclesia statuerunt nullam certitudinem corporalis eius assumptionis habebant. Ideoque diem dormitionis eius solempnem fecerunt; quem
Abbreviated transcription (Latin):
splendor elegit pat̾ne głe: Quid
castius ea. que corpus xp̃i sine
contagione corporis generauit:
Et tamen in easolam humilitatẽ
respexisse dñm confitetur: q̃ custoᷤ
ẽ ceteraꝵ uirtutũ. Collocauerat
enĩ in tuto stationis portu subli¬
mia meritoꝵ suoꝵ exerticia: et i¬
deo diuinitus illustratur. Unde
dñs. Ad quẽ ait respicrã: nisi ad
humilem ⁊ quietum. ⁊ trementẽ
sermones meos: Fecit enĩ quod
ꝓmiserat: & respexit humilitatẽ
ancille sue: unde ⁊ beata iã ab oĩ
seculo dicitur. Iccirco &e uos o filie.

Expanded text:
splendor elegit paternae gloriae? Quid splendor elegit paternae gloriae? Quid castius ea, quae corpus Christi sine contagione corporis generavit? et tamen in ea solum humilitatem respexisse Dominum confitetur, quae custos est caeterarum virtutum. Collocaverat enim in tuto stationis portu, sublimia meritorum suorum exercitia: et ideo divinitus illustratur. Unde Dominus ait: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum, ac trementem sermones meos ? Fecit enim quod promiserat, et respexit humilitatem ancillae suae: unde et beata jam ab omni saeculo praedicatur. Idci
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ: quoniã uerbum dei qd̃
amatis: ñ nisi in sinu patris
inuenitur. Licet igitur ubiq
totus sit & non longe ab unoqͦq
nr̃m: tam̃ non nisi casto rursus
hauritur pectore. Prope ẽ enim
inquit moyses in corde tuo os in
ore tuo: tantũ. eum rectosi quesie¬
ris corde. Unguentũ enĩ exinani¬
tũ÷ nom̃ eius: ꝑropt̾ea acsi adoleᷤ¬
centule diligite animo quod pro
esset exẽplum castitatis: que qͣi
in specło refulget forma uirtutiꝰ.
habetis igitur in ea magisteria
ꝓbitatis expressa: quid primum
eligere quid respuere. quid sequi
debeatis. Prima eius uirtus est:
fundam̃tum õium uirtutũ et
custos. humilitas ip̃a. de qua gła-¬
tur. Quia respexit inquit humi¬
litatẽ ancille sue: ecce enĩ ex hoc
beatã me dicent õs generationes.
Ergo primũ discendi incitam̃tum.
nobilitas ẽ magristri: deinde mer¬
ces laboris optumi. fructus beati¬
tudinis. Quid igitur nobilius ma¬
tre dñi: Quid splendidius ea ꝙͣ

Expanded text:
semper: quoniam Verbum Dei quod semper: quoniam Verbum Dei quod amatis, non nisi in sinu Patris invenitur. Licet igitur ubique totus sit, et non longe ab unoquoque nostrum, tamen non nisi casto sursum hauritur pectore. Prope est enim, inquit Moyses, in corde tuo et in ore tuo, tantum eum recto si quaesieris corde . Unguentum exinanitum est nomen ejus: propterea, adolescentulae, diligite animo, quod pro esset exemplum castitatis, in qua velut in speculo refulget forma virtutis. Habetis igitur in ea magisteria probitatis expressa, quid primum eligere, quid respuere, quid sequi debeatis. Prima ejus virtus est fundamentum omnium virtutum et custos, humilitas ipsa, de qua gloriatur: Quia respexit, inquit, humilitatem ancillae suae: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes . Ergo primum discendi incitamentum, nobilitas est magistri: deinde merces laboris optimi, fructus beatitudinis. Quid igitur nobilius matre Domini, quid splendidius ea, quam
Abbreviated transcription (Latin):
hodie filium prestitisse: quã
sibi olim edificauit domum
celestia Ideo nãq ut̾o uirginis
sponso unmortali uirginitas
consecratur: ut sit totum ce
celebrate sollemnit̾ uirginis
festum: q̃ celestem uobis uitã
in t̾ris ostendit: quoniã qui ñ
nubent neq nubentur: erunt
sic̃ angłi in celo. Nec mirum si
angelis cõparatur uirginitaᷤ:
que angłoꝵ dño federe copulat᷑
nuptiaix. & si quelibet urgi¬
nitas tantũ erigitur. ut ange¬
lis cõparetur: multomagis
mendatur priuilegio: & ĩmẽ¬
so ditatur mercimonio. Iccirco
dilectissime amate qͣm colitis:
& colite quã amatis: qr tẽ uere
colitis. ⁊ amatis: si imitari ue¬
litis de toto corde. qͣm laudatiᷤ.
hec nãq uita uobis deceloflu¬
xit: quam ꝓfesse estis.Supra
usum nature hec uita ÷ quam
sponsus. quẽ sequi una cũ ma¬
tre debetis. Nec immerito uiuen¬
diusum de celo quesistis:que
uobis de celosponsum petistiᷤ.
Ideo ur̃a conuersatio in cełsit

Expanded text:
hodie filium praestitisse, quam hodie filium praestitisse, quam sibi olim aedificavit domum,coelestia. In eo namque utero Virginis, sponso immortali virginitas consecratur, ut sit totum coearissimae, celebrate solemniter Virginis festum, quae coelestem vobis vitam in terris ostendit: quoniam qui non nubent, neque nubentur, erunt sicut angeli in coelo. Nec mirum si angelis comparatur virginitas, quae angelorum Domino, foedere copulatur nuptiarum. Et si quaelibet virginitas tantum erigitur, ut angelis comparetur, multo magis mendatur privilegio, et immenso dicatur mercimonio. Idcirco, dilectissimae, amate quam colitis, et colite quam amatis: quia tunc eam vere colitis et amatis, si imitari velitis de toto corde quam laudatis. Haec namque vita vobis de coelo fluxit, quam professae estis: supra usum naturae haec vita est, quam sponsus, quem sequi cum matre debetis: nec immerito vivendi usum de coelo quaesistis, quae vobis de coelo sponsum petistis. Ideo vestra conversatio in coelis sit
Abbreviated transcription (Latin):
ũ: quantomagis dm̃. qui talem
ac tantam fecit eam. ut ipse fieret
ꝑ eã: Unde dauid. Et homo inqͥt
natus ẽ in ea: & ip̃e fundauit eam
altissimus. Beata igitur talis ac
tanta natiuitas: beata ⁊ suꝑnoꝵ
ciuiũ societas.⁊ admirabilis ca¬
ritatis eoꝵ unanimitas: ubi
omnib: ut de omnib & in õi¬
b glorificetur ds̃: honoretur
& adoretur ab omnib. Ubi nõ
serus. ñ etas. ñ dignitas gen̾is:
s meritoꝵ qualitas sola discer¬
nitur: ubi plurimũ stella ab
stella differt in claritate: ꝙͣ¬
uis õs in suosint ordine susci¬
tandi. Quod si zalia claritas
solis.⁊alia claritas lune: et
alia claritas stellaꝵ: una tam̃
claritas ẽ qua illustrant᷑ õĩa.
Iccirco beata dei genitrix.que
laudib: non ĩmerito p̾dicat᷑
hodierna die exaltata ⁊ clari
ficata: qͣntum nouit ille qui
eã elegit in sua sapientia:⁊ dis¬
ponit omnia. Quod si in domo
patris mansiones multe sũt:
credimus. splendidiorẽ matri

Expanded text:
um; quanto magis Deum, qui talem um; quanto magis Deum, qui talem ac tantam fecit eam, ut ipse fieret per eam! Unde David: Et homo, inquit, natus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . Beata igitur talis ac tanta nativitas, beata et supernorum civium societas, et admirabilis charitatis eorum unanimitas: ubi omnibus: ut de omnibus, et in omnibus glorificetur Deus, honoretur et adoretur ab omnibus: ubi non sexus, non aetas, non dignitas generis, sed meritorum qualitas sola discernitur: ubi plurimum stella a stella differre claritate, quamvis omnes in suo sint ordine suscitandi. Quod si est alia claritas solis, et alia claritas lunae, et alia claritas stellarum : una tamen claritas est, qua illustrantur omnia. Idcirco beata Dei genitrix, quae laudibus, non immerito creditur hodierna die exaltata ficata, quantum novit ille qui eam elegit in sua sapientia, qua disposuit omnia. Quod si in domo patris mansiones multae sunt, credimus splendidiorem matri
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatur. Nam angeloꝵ qͣmuis
celsior natura sit. non tam̃ gr̃a
maior: qr ⁊ ip̃i gratita gracia ne
corruerent sunt saluati. Unde dd̾.
sp̃u oris eius õĩs uirtus eoꝵ: con
totus illapsus portatur nouem
mensib in ut̾o: credendum ãpli¬
ora ꝓmeruisse uirtutũ priusle¬
gia: & ꝑcepisse grãm ab angłis
etiã collaudatam. Unde & si as
in maria. qͣm obumbrauit uirtꝰ
altissimi: ut ultra õem uirtutem
sit angelicã quod factũ : in ea. et
admirabile cũctis scł̃is sacram̃tũ:
Ac perhoc etiã angłis exinde ma¬
ior prestatur gracia: cũ instaurã¬
maria cunctis tanto uenerabilior.
qͣnto graciosior: & qͣnto uirtute
altissimi extollitur ad sublimia.
tanto clarior resultat ingła. Ple¬
na siquidem gr̃a.⁊ plena deo.ple¬
na uirtutib: non potest non pos¬
sidere plenit̾ głam claritatis et̾¬
ne: quam plenissime accepit. ut
mater fieret saluatoris. Quã ui-
ã tantã eam uidunt. quantã nul¬
lus narrando explicabit mortali¬

Expanded text:
a. Nam angelorum quamvis celsior natura sit: non tamen gratia major, quia et ipsi gratuita gratia, ne corruerent, sunt salvati. Unde David, ritu oris ejustotus illapsus portatum novem mensibus in utero, ut credendum est, ampliora promeruisse virtutum privilegia, et percepisse gratiam ab angelis etiam collaudatam. Unde et si miin Maria, quam obumbravit virtus Altissimi: ut ultra omnem virtutem sit angelicam, quod factum est in ea, et admirabile cunctis saeculis sacramentum. Ac per hoc etiam angelis exinde major praestatur gratia, cum instauranMaria cunctis tanto venerabilior, quanto gratiosior: et quanto virtute Altissimi extollitur ad sublimia, tanto clarior resultat in gloria. Plena siquidem gratia, plena Deo, plena virtutibus, non potest non possidere plene gloriam claritatis aeternae, quam plenissime accepit, ut mater fieret Salvatoris. Quam videam tantam eam viderunt, quantam nullus narrando explevit mortali
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ uobis. ñ carne. s spirituͬ ut
unitas cõmendetur eccłie & so¬
cietas corporis. xp̃i intelligat᷑.
fecto unitas: per unũ mediato¬
rẽ dei & hoĩum efficitur. facite
ergo uoluntatẽ patris & uos:
ut unum ẽẽ possitis. Ornate lam¬
pades ur̃as: occurrite sponsoqͥ
iam ad hostiũ pulsat: & matr̃e
si eam diligitis sequimini. Intꝰ
aut̃ parate es ornate lampades
ur̃as: qr filie regis estis. Omniᷤᷤ
ergo gloria ur̃a abintus sit: et
intus habete quod foris luceat:
ne forte inter has sollemnitateᷤᷤ
pͥusquã sponsus ueniat. lam
pades ur̃e extinguantur. Nam
celebritas huius diei: ñ nisi ac¬
censis lampadib intus & foris.
recte colitur. Ideo emendum est
oleum. dũ uacat: ne cũ sponsus
uenerit qđ absit uacue inuemi¬
amini. Propt̾ea que sursum st̃
satio. si estis iam qd̃ uouistis. in
celis iam fore debet. Illuic dirigi
quobeata dei genitrix hodie ꝑ¬
uenit. Ibi nãq habetis sponsum:

Expanded text:
idem vobis non carne, sed spiritu: ut idem vobis non carne, sed spiritu: ut unitas commendetur Ecclesiae, et societas corporis Christi intelligatur. int . Quae profecto unitas per unum mediatorem Dei et hominum efficitur. Facite ergo voluntatem Patris et vos, ut unum esse possitis. Ornate lampades vestras, occurrite sponso, quia jam ad ostium pulsat, et matrem, si eam diligitis, sequimini. Intus autem parate et ornate lampades vestras, quia filiae regis estis. Omnis enim gloria vestra ab intus sit, et intus habete, quod foris luceat: ne forte inter has solemnitates priusquam sponsus veniat, vestrae lampades exstinguantur. Nam celebritas hujus diei, non nisi accensis lampadibus intus et foris recte colitur. Ideo emendum est oleum dum vacat, ne cum sponsus venerit, quod absit, vacuae inveniamini. Propterea quae sursum sunt satio, si estis jam quod vovistis, in coelis fore debet. Illuc dirigitequo beata Dei genitrix hodie pervenit: ibi namque habetis sponsum,