comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
is nescis quid greco noĩe dicar. Sꝑuma
nocor tutri grecus es afrontru. Colligͣ¬
aut̃ mnasi alspeluncis cestillãs debine
siccat᷑ sole. Optimum putat᷑ siminime¬
um fuerit ponderosum. ⁊ mgrime s¬
cabile. colore penne purpureum. Ca¬
llatur. fit aut̃ nc̃ in multis regionib
Dum in hispanie puttis uł stagnis id
genus aque habentibus cum decoq̃¬
bant. ⁊ inpiscinas ligneas fundebant
appendentes suꝑ creas restes lapillis ex¬
tentas. quib limus in similitudine
iuitrtis accinis ad herebat sic̃ q eiectũ
inspeluncis. qͥd liquide collectum de¬
hinc diffusum in quosdam botros so¬
lat̾ibus gutte decadentes coclestunt.
fit⁊ salismͦ ex flagranti ssimo sole. ad¬
co aut̃ constrictiue uirtutis ẽ. ut in
lconum⁊ ursoꝵ ora aspsum tancam
uim hãt astringendi ut ñ ualeant¬
apis a terra tanquam densi¬
or c̃ẽ uulgo discerintur. Lapi
aut̃ lictus qͦoledat pedem. Lapis i¬

Expanded text:
es? nescis quid greco nomine dicar: spuma es? nescis quid greco nomine dicar: spuma vocor nitri. Grecus es? affronitum’. Iautem in Asia, in speluncis distillans, dehinc siccatur sole. Optimum putatur, si minime fuerit ponderosum, et maxime friabile, colore pene purpureo. 9. Challatur. Fit autem nunc multis in regionibus; olim in Hispaniae puteis, vel stagnis id genus aquae habentibus, quam decoquebant, et iadpendentes super eas restes lapillis extentas, quibus limus in similitudinem vitreis acinis adhaerebat, sicque eiectum in speluncis, quod liquide collectum dehinc diffusum in quosdam botros solateribus decadentes guttae coalescunt: fit et salis modo ex flagrantissimo sole. Adeo autem constrictae virtutis est ut in leonum et ursorum ora sparsum tantam vim habeat adstringendi ut naribus. 1. Lapis a terra tanquam densior, etiam vulgo discernitur. Lapis autem dictus, quod laedat pedem. Lapis m
Abbreviated transcription (Latin):
trescendi labe. uindicat ut durent.
Nitrum a loco sumsit uocabului. Nas¬
citur enim in opido. łregione eg yci n¬
tria ex qͦ ⁊ medicine fiunt ⁊ sordes coipoꝵ
uestium ꝙ lauant᷑. huiꝰ natura si mul
tum asale distat. ht̃ enim urtucem
salis ⁊ similit̾ orit᷑ canescentib siccitate
lutoribꝰ. Nam sic̃ salẽ in lictore maris
feruor conficit solis durando inpetrã
aqͣs marinas. qͥs maior uis uentoꝵr. ł
ipsius maris feruor in lictora piecerio:
infundunt. adurit aroor sid̾is cantus
narum concoqͣt inpetram. salis qͥo ẽt
glacici asspectui simillimum. set uͥl
iux naturam salis incaumate durare
atq in nubiloso fluere. acliqfieri solx.
Hanc in digne sumentes seruant. ⁊ uͥ
opus extiterit plum̃to utuntur. Uñ
tudiẽ peccanti dicit ꝓpb̃a. Si lau̾is ce
nitro ⁊ multiplicau̾is cͥ herbam borich
maculata es inquitate tua. dicit dĩs
spuma nurib̃ de q quidã ait. Rusticus

Expanded text:
trescendi labe vindicat, ut durent. trescendi labe vindicat, ut durent. 7. Nitrum a loco sumpsit vocabulum. Nascitur enim in oppido, vel regione Aegypti Nitria, ex quo et medicinae fiunt, et sordes corporum vestiumque lavantur. Hujus naturstat. Habet enim virtutem salis, et similiter oritur canescentibus siccitate littoribus. Nam sicut salem in littore maris fervor conficit solis, durando in petram aquas marinas, quas major vis ventorum vel ipsius maris fervor in littora ulteriora infundunt, aderit ardor sideris tantus,narum concoquat in petram sali quidem vel glaciei aspectui simillimam: sed nil ae tamen juxta naturam salis in caumate durare, aut in nubiloso aere fluere ac liquefieri solet. Hanc indigenae sumentes servant, et ubi opus exstiterit, pro lomento utuntur. Unde Judaeae peccanti dicit Propheta: Si laveris te nitro, et multiplicaveris tibi herbam borith: maculata es in iniquitate tua, dicit Dominspuma nitri, de quo quidamait ‘Rusticus
Abbreviated transcription (Latin):
domosꝙ massissalis faciant sic̃ in
arabia. Innatura qͦ salis cdisferentie
Nam alibi suaus: alibi salissimus. Cõ¬
mune sal inigne crepitat. T̃ ragaseũ
nec crepicat inigne nec exilit. agrigen¬
tinum sicilie flãmis impatiens maqͥ
erilit migne fluit contra naturam
dũt⁊ colorum differentie. Menficicus
rusus ẽ. In parte quadam sicilie ubi
echna c̃ ppureus. Item in ead siciliai
pachinum add splendidus ⁊ lucidus
ut inachines reddat. In capadocia
crocinus effunditur. Salis natura ne¬
cesaria ẽ. ad omnem escam. Pulm̃tiᷤ
enim saporem dat. eititat auidicatt
s appecitum in omibꝰ cibis fac̃. Freo
quippe omnis uictus delectatio. ⁊ sũma
hylaritas. huic ⁊ salis nom̃ accepisse
putatur. Nicbil enim utiliꝰ sale⁊ sole.
cicoꝵ Quin etiam pecudes. arnica. ⁊ iu¬
menta sale iguine ꝓuocant᷑ ad pas¬
tum. multum largiores lacte. multũ
ngit siccat ⁊ alligat. defuncta ⁊ apu¬

Expanded text:
domosque massis salis faciant, sicut in domosque massis salis faciant, sicut in Arabia. In natura quoque salis differentiae sunt. Nam alibi suave, alibi salsissimum: commune sal in igne crepitat; Tragasaeum nec crepitat in igne nec exilit; Agrigentinum Siciliae flammis patiens in aqua exilit, in igne fluit contra naturam. Sunt et colorum differentiae. Memphiticus rufus est; in parte quadam Siciliae, ubi Aetna est, purpureus; item in eadem Sicilia in Pachyno adeo splendidus et lucidus, ut imagines reddat. In Cappadocia crocinus effoditur. 6. Salis natura necessaria est ad omnem escam. Pulmentis enim saporem dat, excitat aviditatem, et appetitum in omnibus cibis facit. Ex eo quippe omnis victus delectatio et summa hilaritas. Hinc et salus nomen accepisse putatur. Nihil enim utilius sale et sole. ticorum. Quin etiam pecudes, armenta et jumenta sale maxime provocantur ad pastum, multo largiores lacte, multoqual astringit, siccat et alligat. Defuncta etiam a pu
Abbreviated transcription (Latin):
lacu affaltite tmergit. cuius
glebas exaquis suꝑnatantes naute
scasis appropinquantes colligunt.
Insyria aut̃ limus ẽ passim acerra.
estuans. Spissantur aut̃ utraq ⁊ dt̃¬
con appellant. Natura eius ardens. ⁊
ignium cognata. ut neq aqua neq
ferro rumpitur. nͥ solis mulierib in¬
quinamentis. utilis ad compages
nauium. Alumen uocatum alum¬
ne qͥo lum̃ colorib p̃stat tinguendis.
pͤsbaut salsugo terre esficit᷑q hicme
ne gxiliat. fugit enim ignem dũ sit
ꝙ sole uocatum existimant. Nam a¬
quis marins sponte gignit᷑ spumaĩ
e sole decocta. Sunt et lacus et flitĩa
npudci e quib haurit᷑. dehinc in psal¬
mis ingestus sole siccatur. E: fluiã
densantur in sale amne reliquo sub
gelu fluente. Alibi qͦ detractif hart¬
nis colligicur. crescens c̃lune motib
Nam incinerea ammoniacꝰ subha¬
resplendent salubres corꝑi cibo ⁊ po¬
quilx serro cedit᷑. ũ lapis renascens ma¬
us. Tante alicubi duricie ut murts

Expanded text:
lacu Asphaltite emergit, cuius glebas supernatantes nautae scaphis adpropinquantes colligunt. In Syria autem limus est passim aestuans a terra. Spissantur autem utraque et denτον appellant. Natura eius ardens et ignium cognata, et neque aqua neque ferro rumpitur, nisi solis muliebribus inquinamentis: utilis ad conpages navium. Alumen vocatum a lumine, quod lumen coloribus praestat tinguendis. Est autem salsugo terrae, efficiturque hieme ne exiliat. Fugit enim ignem, dum sit et sole vocatum existimant; nam aquis maris sponte gignitur, spuma elicta et sole decocta. Sunt et lacus et flumina et putei e quibus auritur. Dehinc in salinis ingestus sole siccatur; sed et flumina densantur in salem, amne reliquo sub gelu fluente. Alibi quoque detractis arenis colligitur, crescens cum luna noctibus; nam in Cyrenaea ammoniacus sub aresplendent, salubres corporis cibo et poquibus ferro caeditur, ut lapis, renascens maius: tantae alicubi duritiae ut muros
Abbreviated transcription (Latin):
De noĩe musice artis.
onis. sono cantuq con¬
sistens. Et dicta musica
ꝑ diriuationem a mu¬
sis. Muse autem ap¬
io est a querendo. quod ꝑ eas sicut anti¬
qui uoluerunt ius carnimum et uocis
modulatio quereretur. Quarum somis
quia sensibilis res est et preterfluit in
preteritum. tempus imprimiturq
memorie. inde a poctis iouis et minerut¬
memorie filias musas eẽ confictum ẽ.
Nisi enim ab homine memorie tencan

Expanded text:
us nomine. Musica est onis sono cantuque consistens. Et dicta Musica per derivationem a Musis. Musae autem apid est a quaerendo, quod per eas, sicut antiqui voluerunt, vis carminum et vocis modulatio quaereretur. Quarum sonus, quia sensibilis res est, et praeterfluit in praeteritum tempus, inprimiturque memoriae. Inde a poetis Iovis et Memoriae filias Musas esse confictum est. Nisi enim ab homine memoria tenean
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiorib decem siguris posite non sunt. qͥa
intra eas inueniuntur. De numeris
scdm geometriam ita queris. Extre¬
ma quippe enus multiplicata tantum
faciunt. quantum et media dupleata:
ut puta sex & duodecim multiplicata faci¬
unt septuagies dipondus. Media octo¬

Expanded text:
ioribus decem figuris positae non sunt, quia inter eas inveniuntur. De numeris cundum Geometriam ita quaeris. Extrema quippe eius multiplicata tantum faciunt, utputa VI et XII. Multiplicata, faciunt septuagies dipondo dipo
Abbreviated transcription (Latin):
certates innicuntur. qui g̾ra appellati¬
ocus aut̃ luctationis palestra di.
Palestram aut̃ ł apotu palesi .i. alucta.¬
tione. ł a potui palem .i. amotu ruine
taudo cum medios arripiant fere qͥ¬
tiant. id q apud grecos palin uocatur.
Qdam opinantur artẽ luctandi ur¬
soium contentione monstratam. Nã¬
ꝙ int̾ ceceras feras cos solos & crigi cõg̾¬
ssos. & subsydere celeriter ac reuerti
cmͦ manib teptare inuicẽ mͦ com¬
pleru abigere sese more luctuantium:

Expanded text:
certantes innituntur, qui greca appellatiocus autem luctationis palestra dicitur. Palestram autem vel apo tis palesi, id est a luctatione, vel apo tu pallin, id est a motu ruine  in luctando, cum medios arripiant, fere quatiant; idque apud Grecos pallin vocatur. Quidam opinantur artem luctandi ursorum contentione monstratam. Namque inter ceteras feras, eos solos et erigi congressos et subsidere celeriter ac reverti; et modo manibus tentare invicem, modo complexu abigere sese, more luctantium
Abbreviated transcription (Latin):
tes frangebant: quam iterum uingen¬
tes sponsiones suas agnoscebant. siue
quod stipulum uxta pautum iuridicũ
firmum appellauerunt. Sacramentũ

Expanded text:
tes frangebant, quam iterum iungentes sponsiones suas agnoscebant sive quod stipulum iuxta Paulum iuridicum firmum appellaverunt. Sacramentu
Abbreviated transcription (Latin):
los id est planetas globorum conso¬
no motu introduxerunt. quorum orbi¬
bus conexa memorant omnia: quos sibi
innexos et uelut insertos uersari retro et
contrario ceteris motu ferri arbitrantur.
Ambrosius sc̃s in libro exameron sic eloqͥt᷑
dicens. Legiinus in dauid: laudate eum
celi celorum. Utrum enim unum sit celum
an plures contentio est: dum aliqͥ multos
asserant ẽẽ. alii autem preter unum alios
celi celorum leguntur. et apłs paulus us¬
q ad tercium celum fuisse se intelligit
raptum. Sed de numero eorum nichil si¬
bi presumat humana demeritas. fecit
enim eos ds̃ non informes uel confu¬
sos: sed ratione quadam ordine suo dis¬
tinctos. Nam suꝑioris circuli celum ꝓpͥo
discretum termino equalibus undiq
spaciis collectum extendit. atq in eo uit¬
tutes spũalium creaturarum constitu¬
it. Cuius quidem celi naturam artifex
mundi ds̃ aquis temꝑauit. ne conflagͣ¬
tio suꝑioris ignis inferiora elementa suc¬

Expanded text:
los, id est planetas, globorum consono motu introduxerunt, quorum orbibus conexa memorant omnia, quos sibi innexos et velut insertos versari retro, et e contrario ceteris motu ferri arbitrantur.Ambrosius sanctus, in libro Hexaemeron sic loquitur, dicens: Legimus in David: Laudate eum coeli coelorum. Utrum enim unum sit coelum an plures, contentio est, dum aliqui multos esse 24 asserunt, alii autem, praeter unum, alios coeli coelorum leguntur, et apostolus Paulus usque ad tertium coelum fuisse se intelligit raptum. 25 Sed de numero eorum nihil sibi praesumat humana temeritas. Fecit autem eos Deus non informes, vel confusos, sed ratione quadam ordine suo distinctos. Nam superioris circuli coelum proprio discretum termino, et aequalibus undique spatiis collectum ostendit, atque in eo virtutes spiritualium creaturarum constituit. Cujus quidem coeli naturam artifex mundi Deus aquis temperavit, ne conflagratio superioris ignis inferiora elementa suc
Abbreviated transcription (Latin):
dici breuiuum d̃oꝵ. Numa uͦ põpilꝰ
⁊ ip̃e de pontificalib scͥbens titulum diꝙ
ait. Pallium qͦ caput sacerdotes tutabãt
cum ad sacrificium accessissent: sic̃ ⁊ uir¬
gihꝰ. Et capita añ aras frigio uellamtr
amictu. Quid sit oR.
suam dicũt nauicellam modicam
piscatoriam. uñ ⁊ plautus in cacisto
aiti cyalo hc̃ alligari ad oriã. ut scppisce

Expanded text:
dici breuium deorum. Numa uero Pompilius dici breuium deorum. Numa uero Pompilius et ipse de pontificalibus scribens tutulum dici ait pallium quo sacerdotes caput tutabant, cum sacrificium accessissent, sicut et Virgilius: ‘Et capita ante aras Frigio uelamur amictu’. Quid sit oria. Oriam dicunt nauicellam modicam piscatoriam; unde et Plautus in Cacisto ait: ‘Malo hunc alligari ad oriam, ut sempe
Abbreviated transcription (Latin):
memorat. qͥd sĩt in iuges boues.
amibus crestus uilibro qͣm de deoꝵ
ymnis scripsit. aut in uierue in ingi
boues sacrificari .i. iugum nunqm ferentes
illa iundelicet causa qͦd et uirginitas iugũ
nesciat maritale. et uirtui nunꝗͣ fit iugo
p̃menti subiecta. qͥd sĩt semones.¬
emones dici uoluerunt dõs qͦs nͨ eelo
ascriberent ob meriti pauꝑtatem. sit̃
it̃ pͥapus. epona. uertumuis. nec terenos
cos deputare uellent ꝓ gr̃e ueneratione
sic̃ uarro in mistagogoꝵ libro ait. se mõeq
inferiꝰ dcrelicto dm̃ depennato or̃onis at¬
tollam alloquio. qͥd sit blaterare
acuuius in splendone comedia induẽ
sccparñ seruum auille dicentem. Ni
ego te blattera aspicerem his nuntium m¬
dicassem. Blatterare enim qͣsi uerbatre
indie parum uidentes. qͥs g̃ci miro opes
uocant. uñ ⁊ plautus in mercatoris comedu
ait. coirum lolio uictitare tetam uilitrico
qr iucitiosus ẽs. dicunt enim qͦd iolium

Expanded text:
memorat. Quid sint iniuges boues. Manilius Crestus in libro quem de deorum himnis scribit ait Mineruae iniuges boues sacrificare, id est iugum numquam ferentes, illa uidelicet causa, quod et uirginitas iugum nesciat maritale et uirtus numquam sit iugo prementi subiecta. Quid sint semones. Semones dici uoluerunt deos quos nec caelo dignos ascriberent ob meriti paupertatem, sicut sunt Priapus, Epona, Vertumnus, nec terrenos eos deputare uellent pro gratiae ueneratione, sicut Varro in mistagogorum libro ait: ‘Semoneque inferius derelicto deum depinnato orationis attollam alloquio’. Quid sit blatterare. Pacuuius in Seudone comedia inducit Sceparnum seruum ancillae dicentem: ‘Ni ego te blatterantem aspicerem, his mintium iudicassem’; blatterare enim quasi uerba trerunt in die parum uidentes, quos Greci miopes uocant; unde et Plautus in mercatoris comedia ait: ‘Mirum lolio uictitare te, tam uili tritico, quia lusciciosus es’; dicunt enim quod lolium
Abbreviated transcription (Latin):
feram. ait enim. Problematis autencium
gradum. tradamis affanti. cui nr̃a subse¬
quens occursit oratio. Nan et tertullianꝰ
in libro qͣm de fato scripsit ita ait. Redde
huic fr̃i pͥmum ꝓblematis mancipatũ.

Expanded text:
feram — ait enim: ‘Problematis autenticum gradum tradamus astanti, cui nostra subsequens occurset oratio’. Nam et Tertullianus in libro quem de fato scripsit ita ait: ‘Redde huic fratri primum problematis mancipatum’.
Abbreviated transcription (Latin):
partib. has alii lepusculos uocat
idam de figuris alee. lxuii
& sub quadam rerum similitudu
gert. Nam quidam tribus itiscris l tr
runt s a ipãs uias scnariis locis distinꝰ¬
tas ppetates hominiun tenatiis liucis
pꝑ tempora axgumentantur. In o ca¬
bulam ternis descuptam dicant ¶nẽi¬
trio. qͣtͥo. semio. Pea appellatio singule
mutata ẽ: & unionem canem. trionem
suppum. qͥtonem planum uocabant. de
rat qͦd uoluerit. ut puta senionem. qͥq̃
iniactu bonum affeit. uitant aut̃ canẽ
qui dampnosꝰ c̃. unum enim significat¬

Expanded text:
partibus. Has alii lepusculos vocant§ 64 De figuris aleae. Quida sub quadam rerum similitudine fingere. Nam tribus tesseris ludere runt. Sed et ipsas vias senariis locis distinctas propter aetates hominum ternariis lineis propter tempora argumentantur. Inde et tabulam ternis descriptam dicunt lineitrio, quinio, senio. Postea appellatio singulorum mutata est, et unionem CANEM, trionem SUPPUM, quatrionem PLANUM vocabant. CAPrat quod voluerit, utputa senionem, qui eis in iactu bonum adfert. Vitant autem canem quia damnosus est; unum enim significat
Abbreviated transcription (Latin):
maiores sine aspiratione ꝓferebat᷑
Pulium sc̃ machine quib nauis dp̃¬
tucunt᷑ . & subducunt᷑ in portu
Pons scala nauiui. de uelis .iii.¬
aere mouent᷑. Apud latinos aut̃
uela a uolatu dicta. uñ ẽ illud. ueloꝵ

Expanded text:
maiores sine aspiratione proferebatur. Pulvini sunt machinae quibus naves deducuntur et subducuntur in portum. Pons, scala navium. § 3 De velis. Vaere moventur; apud Latinos autem vela a vol
Abbreviated transcription (Latin):
mũ. &. in media naue constitutum.
Epydromon secude amplicudinis. s
nam defxũ. arctmon dirigende pot
siparum genus ueli unum pedem hñs.
q̃ uiuari nauigia solent in natugatione.
quociens uis uenti langnescit. De qͦ luca¬
nus. suminaꝙ tendens sipara uelorũ
ꝑituras colligit auras. Sex seperatiõe
cristunant nomĩatũ. Pes ext̾mꝰ angulꝰ
uedi. quẽ sic naute loquuntiil:¬

Expanded text:
constitutum. 3. Epidromos secundae amplitudinis, sed roram defixum. Artemon dirigendae pottatis. 423 4. Siparum genus veli, unum pedem habens, quo juvari navigia solent in navigatione, quoties vis venti languescit. De quo Lucanus: Summaque tendens Sipara, velorum perituras colligit auras, quod ex separatione existimant nominatum. Pes extremus angulus veli, quem sic nautae loquunt
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimis electrum omnibꝰ annis fũ¬
dere ux̃ eridanum annem. Et eles¬
trum appellatum. qm̃ qͦd sol uocat᷑
sit elector plurimi pocte dixerunt
tore flagrat. Nascitur aut̃ minsulis
occeani septrionał sic̃ gunum den¬
saturq ut cristallum rigore uł cepore.
Exea fiunt decoris gr̃a agrestiũ ftmi¬
narum monilia. uocari aut̃ a quib¬
lam arpaga eo qe actritu digitorũ
accepta caloris aĩa folia palcasq & ues¬
lium fimbrias rapiat. sic̃ magnes fes¬
rum. Quocumq aut̃ mͦ libeat ting¬
intur. Nam ancuse radice conchiliq
inficit᷑ ligurius uocatus qͦd fiat exu¬
rina luichis bestie tempore indurata
Est aut̃ sic̃⁊ sucmꝰ fulua atrabens
spũ folia ꝓpinquantia. de pur¬
gẽmas pͥncipatum ametistuis indicꝰ
cenet. ol mctistus ppurtus ẽ ꝑmrto
niolacio colore.⁊ qͥsi rose iitor. lenitir
qͣsdam flamimula fundẽs. dicerum
eiꝰ gñs descendit ad iacuictos. Sausã
nominis cuis asserunt. q sic qͥdã iuppͦt¬

Expanded text:
lacrimis electrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum amnem; et electrum appellatum quoniam sol vocitatus sit Elector plurimi poetae dixere. idore fragrat. Nascitur autem in insulis Oceani septentrionalis sicut gummis, densaturque ut crystallum rigore vel tempore. Ex ea fiunt decoris gratia agrestium feminarum monilia. Vocari autem a quibusdam harpaga, eo quod adtritu digitorum accepta caloris anima folia paleasque et vestium fimbrias rapiat, sicut magnes ferrum. Quocumque autem modo libeat tinguitur; nam anchusae radice conchylioque inficiuntur. Lyncurius vocatus quod fiat ex urina lyncis bestiae tempore indurata. Est autem, sicut et sucinum, fulva, adtrahens spiritu folia propinquantia. De purgemmas principatum amethystus Indicus tenet. Amethystus purpureus est permixto violacio colore; et quasi rosae nitor, et leniter quasdam flammulas fundens. Alterum eius genus descendit ad iacinthos. Causam nominis eius afferunt quia sit quiddam in p
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc in echiopia muenit᷑ actuleum
colorem hñs. optunus qͥ nccrarus ẽ. nec
densitate obcunsus. s. erutͦq temꝑaniẽto
iuce pp̾uraq refulgens. Hic aut̃ ñ rncilat
equaliter. Sereno enim ꝑspicuus atq
gratꝰ ẽ. nubilo coram oculis euanescit
atq marcessit. Inosmissus frigidus ẽ
insculcuris durissimus. uec tñ iuictꝰ
Nam adamance scribit᷑ csignatur.
Iachintironca udicus ẽ. iachintum gpe
strens. Quidam aut̃ eorum cristallis
similes capillamentis intercurentib
obscurantur ex quo etiam uitio illorũ c̃¬
nom̃. ametistizontes appellatus. qi ciꝰ
extrimus igniculus mametisti uiolã
erit. Celidonia ex hirundium colore
uocata. et duorum ẽ generum. qͥrũ
uma ex altera parte pͦpurta. et alia ppu¬
rea ngris int̾uenientib maculis. En¬

Expanded text:
Hic in Aethiopia invenitur, caeruleum colorem habens. Optimus, qui nec rarus est nec densitate obtunsus, sed ex utroque temperamento lucet purpuraque refulgens; hic autem non rutilat aequaliter. Sereno enim perspicuus atque gratus est, nubilo coram oculis evanescit atque marcescit, in os missus frigidus est, in sculpturis durissimus, nec tamen invictus. Nam adamante scribitur et signatur. Iacinthizonta Indicus et iacinthum prope referens. Quidam autem eorum crystalli similes capillamentis intercurrentibus obscurantur; ex quo etiam vitio illorum nomen est. Amethystizontas appellatus quia eius extremus igniculus in amethysti violam exit. Chelidonia ex hirundinum colore vocata; et duorum est generum, quarum una ex altera parte purpurea, et alia purpurea nigris intervenientibus maculis.
Abbreviated transcription (Latin):
phylosophie ostendere. quo faciliꝰ ea quȩ
ad eam ꝑtiuent demonstrentur.
De diffinitione philosophie. iii¬
hylosophia ẽ. rerum humanarũ

Expanded text:
Philosophiae ostendere, quo facilius ea, quae ad eam pertinent, demonstrentur. De definitione Philosophiae . Philosophia est rerum humanaru
Abbreviated transcription (Latin):
ficie corporis turgida ueluti collectio: un¬
de et ulceratia turget uelit collectio. Pa¬
pula est paruisfima cutis crectio cireum¬
scriꝑta cum rubore: & ideo papula qua
nascitur. Exeitato enim calore uulueris.
sanguis in samem uercitur. Nam samt¬
es non fit inquencunq loctim: uisi uͥ
sanguis aduenerit. Quia omne quod pui¬
trescit nsi calidum et humidum fuerit
quod est plitrefieri non potest. Sames
autem et tabes sibi differunt. fluere enĩ
sanie uiuorum est: tabe mortuorũ. Ci¬
catrix est obductio uulnerum. natura¬
lem colorem partibus seruans: dicta
quod obducat uulnera atq obtegat:

Expanded text:
erficie corporis turgida veluti collectio. erficie corporis turgida veluti collectio. e corporis turgida veluti collectio. Papula est parvissima cutis erectio, circumscripta cum rubore; et ideo papula, quanascitur. Excitato enim calore vulneris sanguis in saniem vertitur. Nam sanies non fit in quocumque loco, nisi ubi sanguis advenerit; quia omne, quod putrescit, nisi calidum et humidum fuerit, quod est sanguis, putrefieri non potest. Sanies autem et tabes sibi differunt. Fluere enim sanie vivorum est, tabe mortuorum. Cicatrix est obductio vulneris, naturalem colorem partibus servans: dicta quod obducat vulnera atque obcaecat
Abbreviated transcription (Latin):
ammal ipsum ex quo diriuatũ nom̃
ducir. Hicteris greci appellant. a cuiuĩs¬
dam ammalis nomine. quod sit coloris
fellei. Hunc morbum latim arcuatũ
dicunt. asimilitudine celestis arcus.
Auriginem uero appellari uarro ait
a colore auri. Regium autem morbũ
inde estimant dictum. quod runo bo¬
no & regalibus cibis facilius curetur.
Cancer a similitudine maritum am¬
malis uocatur. uulnus sicut medici
dicunt nullis medicamentis sanabile.
Ant gͦ precidi solet a corpore membrũ
ii nascitur. ut aliquanto ductius ii¬
uat: tamen inde mortem quamli¬
bet tardius affuturam. furunculus
est tumor mnacutum surgens. dictus eo¬
quod ferueat: quasi ferruculus. Undę
et grece atrax diettur.: quod sit ignitus.
tur. dicta ex langore oscitantium. fre¬
misculi ulcera circa rictum oris. similia
his que fiunt iumentis asꝑitate frenor:
Uicus est putredo ipsa. urlnus quod
ferro fit quasi ui: & ulcus quod olet. qͣ¬
si olcris: unde et ulcera. Pustula ẽ in suꝑ¬

Expanded text:
mal ipsum, ex quo derivatum ducit nomen. 13. Icteris Graece appellatur a cujusdam animalis nomine, quod sit coloris fellis. Hunc morbum Latini arcuatum appellant ad similitudinem coelestis arcus. Auruginem vero Varro appellari ait a colore auri. Regium autem morbum inde aestimant dictum, quod vino bono et regalibus cibis facilius curetur. 14. Cancer a similitudine maritimi animalis vocatum vulnus sicut medici dicunt nullis medicamentis sanabile. Aut ergo praecidi solet a corpore membrum ubi nascitur, ut aliquanto diutius vivat, 182 tamen inde mortem quamlibet tardius affuturam. 15. Furunculus est tumor in acutum surgens, dictus quod fervet, quasi fervunculus; unde et Graece ἄνθραξ dicitur, quod sit ignitus. tur, dicta ex languore oscitantium. 18. Frenusculi ulcera circa rictum oris, similia his quae fiunt jumentis asperitate frenorum. 19. Ulcus putredo ipsa, vulnus quod ferro fit quasi vi. Et ulcus, quod olet quasi olcus, unde et ulcera. Pustula est in sup
Abbreviated transcription (Latin):
tibus adam pͥmum uocabu¬
la ididit. appellans uicai¬
q nom̃ exprestiti institutio¬
ne uixta conditionẽ nature cui scriunt.
Gentes autem unicuiq animaltum ex
ꝓpͥa lingua dederunt uocabula. Non
autem scdm latinam lingnam autg̃tã
aut quarumlibet gentium barbararũ
nomiia illa impostut adam: s illa lin¬
gua que ante diluunum omium una
suit: que et hebrea nuncupant᷑. latine
autem: animalia siue ammantia dicta.
corib tñ subcura humana ñ sunt. ut cer¬
uidãme. onagri ⁊ cct̾a. S noque bestie st̃
ut lcones. neꝙ nim̃ta ut ussis hominiti
uiuare possit. Pccus dicimus om̃e quod
solit quȩ sunt aut adnescendum apta
lt ones. et sues. aut mustis hominnũ cõmo¬
da ut equr ⁊ boner. Differtantẽ: inter pce¬
cora et pocudes. Nam uettres commumter

Expanded text:
tibus Adam primum vocabula indidit, appellans unicuique nomen ex praesenti institutione, juxta conditionem naturae cui serviret. 2. Gentes autem unicuique animalium ex propria lingua dederunt vocabula. Non autem secundum Latinam linguam, atque Graecam, aut quarumlibet gentium barbararum nomina illa imposuit Adam, sed illa lingua quae ante diluvium omnium una fuit, quae Hebraea nuncupatur. 3. Latine autem animalia, sive animantia dicta, coribus, tamen sub cura humana non sunt, ut cervi, damae, onagri, etc. Sed neque bestiae sunt, ut leones; neque iumenta, ut usus hominum iuvare possint. Pecus dicimus omne quod odari solet quae sunt aut ad vescendum apta, ut oves et sues; aut in usu hominum commoda, ut equi et boves. Differt autem inter pecora et pecudes: nam veteres
Abbreviated transcription (Latin):
Inuencus dictus. quod uiuare incipiat
hominum usus mnexcolñda terra. uł qr
apud gentiles iomi scmꝑ ubiꝙ uiucac᷑
mmolabatur: ñ quam taurus. Nam
inuictimis etiam etas consid̾abat᷑. Caurꝰ
grecum nom̃ ẽ sic̃ et bos. Indicistauris
color fuluus ẽ: uolucrispicitas. pilisit
contrarium u̾sis. capud currunflectius
flexibilitate qua uolunt tegiduritia õs
celum respiuint imiti feritate. fc̃rtur¬

Expanded text:
encus dictus eo, quod juvare incipiat hominum usus in colenda terra, et quia apud gentiles Jovi semper ubique juvencus immolabatur, nunquam taurus, nam in victimis etiam aetas considerabatur. Taurus Graecum nomen est, sicut et bos. Indicis tauris color fulvus est, volucris pernicitas, pilis in contrarium versis; caput circumflectunt flexibilitate qua volunt; tergi duritia omne telum respuunt inmiti feritate.
Abbreviated transcription (Latin):
catum. Iumcnita nomina m̃ traperunt.
qd trm ladulem uił brius sab adintorio
subuectãdo uł arrando auent. Nam
bos carpũta trahit. ce durissimas t̃cegle i.ii¬
bas uomere ũtit. Equus asĩnus potats sun.
onera. et hominum ingradicndo laborem
tempant. uñ et uñita appellant᷑. ab co qͦd
iuuent homines. Sunt enim magnarũ
sint apta armis .i. bello: uł quod his mar¬
mis utimi. Auiis arm̃ta tm̃ bones intallig̃t
abarando: quasi aram̃ta. uł qͦd sint coenib
armata. discictio ẽ. autem inter arm̃ata &e
g̃ges. Nam armenta equorumet boum ft̃.
greges u caprarum et ounum. Ouis molle
pecus lanis. corꝑe merme. animo ꝑlaeidũ.
ab oblatione dictum: co quod uetens ap̃dim¬
itioñtauri. s. ouesinsacͥficio mactarentur
Exhisquastam bidñtes uocant. coqͥd inter
octo dñtesduos altores hnͣt quas maxine
gentiles in sacͥsicium offerebant. Uuex uł
auirib dictus qͥooct̾is ouib sit foetior tił qͥt
sit uir .i. masculus uł quod ũmies. incapite

Expanded text:
atum. Iumenta nomina inde traxerunt, quod nostrum laborem vel onus suo adiutorio subvectando vel arando iuvent. Nam bos carpenta trahit, et durissimas terrae glebas vomere vertit; equus et asinus portant onera, et hominum in gradiendo laborem temperant. Unde et iumenta appellantur ab eo quod iuvent homines: sunt enim magnarum sint apta armis, id est bello; vel quod his in armis utimur. Alii armenta tantum boves intellegunt, ab arando, quasi aramenta vel quod sint cornibus armata. Discretio est autem inter armenta et greges: nam armenta equorum et boum sunt, greges vero caprarum et ovium. Ovis molle pecus lanis, corpore inerme, animo placidum, ab oblatione dictum; eo quod apudon tauri, sed oves in sacrificio mactarentur. Ex his quasdam bidentes vocant, eas quae inter octo dentes duos altiores habent, quas maxime gentiles in sacrificium offerebant. Vervex vel a viribus dictus, quod ceteris ovibus sit fortior; vel quod sit vir, id est masculus; vel quod vermem in capite
Abbreviated transcription (Latin):
petant. Aliqui etiam ꝓpͥos dnõs recogno¬
scunt. obliti mansuetudinis simutentur
aliqui prater dominũ dorso nullũ reciꝑi¬
unt. Inter fectis uł morientib dñis mul¬
ti lacͥmas sundunt. Solum enim equũ
ꝓpt̃ hominẽ lacͥmari. et doloris affictũ
sñtire. Uñ incentauris equoꝵ hominumq
natura ꝑmixtaẽ. Solent etiam exequoꝵ
turi colligere. Etas longrua equis psicis
ugnicis et epyrotis ac siculis: mannisul¬
tra quinquaginta. Breuior autem spa¬
nis. acnimidis. & gallicis: frequens opi¬
nio e Ingenerosis equis ut aiuint ueceres
quatuor expectantur: forma. pulcͥtudo
meritum. atq color. fõrma. ut sit ualidũ
corpus os solidum robore: conueniens al¬
titudo. latus longum. substrictꝰ maximi
ce rotundi clunes: pectꝰ late patens corpꝰ
omne musculorum dñsitate nodosum.
pes sicc̾et cornu concauosolidatꝰ. Pulcͥtu¬
do ut sit exiguum capur et siccum. pelle

Expanded text:
petant: aliqui etiam proprios dominos recognopetant: aliqui etiam proprios dominos recognoscunt, obliti mansuetudinis si mutentur; aliqui praeter dominum dorso nullum recipiunt: interfectis vel morientibus dominis multi lacrimas fundunt. Solum enim equum propter hominem lacrimare et doloris affectum sentire. Unde et in Centauris equorum et hominum natura permixta est. Solent etiam ex equorum turi colligere. Aetas longaeva equis Persicis, Hunnicis, Epirotis ac Siculis in annis ultra quinquaginta, brevior autem Hispanis ac Numidis et Gallicis frequens opinio est. In generosis equis, ut aiunt veteres, quattuor spectantur: forma, pulchritudo, meritum atque color. Forma, ut sit validum corpus et solidum, robori conveniens altitudo, latus longum, substrictus maxime et rotundi clunis, pectus late patens, corpus omne musculorum densitate nodosum, pes siccus et cornu concavo solidatus. Pulchritudo, ut sit exiguum caput et siccum, pelle
Abbreviated transcription (Latin):
quippe g̃ciasinum nocan. agrian strum.
hos affrica ht̃ magnos et indomitos. et
indescrto uagantes. Singuli autẽ femina¬
rum grogib presunt nascentib mascllo
yelant: et testiculos corum morsib detrũ¬
cant. Quod cauentes matres cosin secretis
locis occultant. Asinos arcadicos dictos
co qͦd abarchadia pͥmum uecti sunt:
magniet alti. Minor autẽ asellus agra
plus necessaruise: qr et laborẽ tolerat. ꝙ
negligentiam ꝓpe modum ñ recusat. Eqͣ
dicti eoquod quando quadrigis iungebã.¬
tur equabantur. paresq forma et simils
cur su copulabantur. Caballus antea a¬
cauo pode dictus ꝓpter quod gradiens un¬
gula impressa terram concauet: qͦdreliq
animalia ñ hñt. Iñ et sompes. qͦd ꝑedib so¬
nat. Uiuacitas equorum multa. Extiltass
enim incampis. odorantur bellum. ex¬
citantur sono tube ad p̾lium. uoce accen¬
si ad cursum ꝓuocantur. dolsit cum uitti
bello sñtiunt adõ ut adu̾sarios morfu

Expanded text:
quippe Graeci asinum vocant: ἄγριον ferum. quippe Graeci asinum vocant: ἄγριον ferum. Hos Africa habet magnos et indomitos et in deserto vagantes. Singuli autem feminarum gregibus praesunt. Nascentibus masculis zelant et testiculos eorum morsu detruncant, quod caventes matres eos in secretis locis occultant. Asinos Arcadicos dictos, eo quod ab Arcadia primum vecti sunt magni et alti. Minor autem asellus agro plus necessarius est, quia et laborem tolerat et neglegentiam propemodum non recusat. Equi dicti, eo quod quando quadrigis iungebantur, aequabantur, paresque forma et similes cursu copulabantur. Caballus antea cabo dictus, propter quod gradiens ungula inpressa terram concavet, quod reliqua animalia non habent. Inde et sonipes, quod pedibus sonat. Vivacitas equorum multa: exultant enim in campis; odorantur bellum; excitantur sono tubae ad proelium; voce accensi ad cursum provocantur; dolent cum victi bello sentiunt, adeo ut adversarios morsu
Abbreviated transcription (Latin):
signi capacitate excis gerule fiant. Dicca¬
Camelis causa nom̃ dedit. Nue quodqñ
onerantur ut breuiores de humiles fiãt¬
accubant: quiag̃ci cami humile & bre¬
ue dicunt sine quia curuus ẽ dorso. Ca¬
mur enim ũbo g̃co curuum significat.
Hoslicit ce alie regiones mittant. s. ara¬
bia plurimos. Difstrunt autẽdͥ. Nam
ambicibina tubera indorso hnt. reliqͣꝵ
des pedem. Dromedagenus camelorum
et uelocitas appellatur. Centum tinm
pe amplius milia uno die pgtre solet.
quod animal siẽ c&r bosce oueset came¬
lus ruminat. Ruminatio autt̃ dictaẽ a
rumine eminente gutturis parte. ꝑquam
Asinus ce asellus a sedũdo dictꝰ. quasi qͣd¬
dus .S: hoc nom̃ qͥd magis equis conuenie¬
ꝑat. idõ hoc animal sumpsit. quia pͥusꝙͣ
equos capent homines huc p̃sid̾e cepunt.
Inimal quippe tanlum et nulla ratioẽ
penitens statim ut uoluit sͥ homo subst¬
uit. Onager interputat᷑ asinus serus. On

Expanded text:
signi capacitate ex eis gerulae fiant. Dicsigni capacitate ex eis gerulae fiant. DicCamelis causa nomen dedit, sive quod quando onerantur, ut breviores et humiles fiaaccubant, quia Graeci χαμαὶ humile, et breve dicunt; sive quia curvus est dorso. Camur enim verbum Graecum curvum significat. Hos licet et aliae regiones mittant, sed Arabia plurimos. Differunt autem sibi. Nam Arabici bina tubera in dorso habent, reliquarum Est autem dromeda genus camelorum,et velocitas appet amplius milia uno die pergere solet. Quod animal, sicut bos et ovis et camelus, ruminat. Ruminatio autem dicta est a ruma, eminente gutturis parte, per quam Asinus et asellus a sedendo dictus, quasi asedus: sed hoc nomen, quod magis equis conveniebat, ideo hoc animal sumpsit quia priusquam equos caperent homines, huic praesidere coeperunt. Animal quippe tardum et nulla ratione renitens, statim ut voluit sibi homo substravit. Onager interpretatur asinus ferus. Ὄνον
Abbreviated transcription (Latin):
quasi terriorẽ. Ncuius. Trionem hic mo.¬
d̃auir rusticus. Cmnus latitudo pellium
am̃to acrura palcaria dicunt᷑ apelle.
quasi pellearia qͦo ẽ gtncrositatis mbo¬
uc signum. Boum in sociis exinua pieta
Nam alter alitrum inquirit cum quodu¬
cere collo aratra consuerit. ⁊ firquenti
mugitu pium testatur affectum si for¬
pñdñtem pluuiam ad pͣsepia sũtire no¬
runt. et ubi naturali sñsu mutationẽ
celi collegerint foras expectant. et ultra
prescpia ceruices extendunt suas oms̃
una specie ut ꝓdire se uelle testentur.
uacra dicta quasi boaca. Est enim exq̃¬
licate mobilium nominum sic̃ lcolcena
te iutula auiriditate uocati sunt .i. cta
te uiridi: sic̃ uirgo. Uitulamgͦ paruam
cẽ. & ñdum enixam. Nam enixa: iuũt¬
ca ẽ. aut uacca. Bubali uocati: pdiria.¬
tionem quod sint similes boum: ad̾oin¬
domiti. ut pferitate ingum ceruicibus
ñ recipiunt. Hos affrica procitat. Uiri
agrestis boues sunt ing̃mania hñtes
cornua intm ꝓtensa. ut rogus m̃sis in¬

Expanded text:
 Trionum hic moderator rusticus. Cuius latitudo pellium a mento ad crura palearia dicuntur, a pelle ipsa, quasi pellearia; quod est generositatis in bove signum. Boum in sociis eximia pietas; nam alter alterum inquirit, cum quo ducere collo aratra consuevit, et frequenti mugitu pium testatur affectum si forpendente pluuia ad praesaepia se tenere nouerunt. idem ubi naturali sensu mutationem caeli collegerint, foras spectant et ultra praesaepia ceruices extendunt suas una omnes specie, ut prodire se uelle testentur.Vacca quasi boacca, est enim ex qualitate mobilium nominum, sicut leo leaena, et vitula a viriditate vocati sunt, id est aetate viridi, sicut virgo. Vitulam ergo parvam esse et nondum enixam: nam enixa iuvenca est aut vacca. Bubali vocati per derivationem, quod sint similes boum; adeo indomiti ut prae feritate iugum cervicibus non recipiant. Hos Africa procreat. Uri agrestes boves sunt in Germania, habentes cornua in tantum protensa ut regiis mensis in
Abbreviated transcription (Latin):
martialis. Dente timetur aper. defendũt
cornua ceruum. ubelles cdamine. qͥd nisi
c̃ enimanimal. et satis timidũ. Cunculi
genus aggrestium anmalium. dictica
uł exludantur abspeluncis. Sus dicta
casinquirat. Uerris. qͦ grandes habtatiu¬
res. Porc᷑. quasi spurcus. Inguignatenm
uł spurios ñcuꝑamus. Porcorum pilos
sitas nocamus et setas a suedictas a qͥbru
consuant pelles. Aper astritate uocatua.
ablata.f. lit̾a et subiogata. ꝑ: uñ &e apuo

Expanded text:
Martialis 13, 94: Dente timetur aper, defendunt Martialis 13, 94: Dente timetur aper, defendunt cornua cervum; inbelles damae quid nisi itur; velox est enim animal et satis timidum. Cuniculi genus agrestium animalium dicti quavel excludantur ab speluncis. Sus dicta,cas inquirat. Verres, quod grandes habeat vires. Porcus, quasi spurcus. Ingurgitat envel spurios nuncupatos. Porcorum pilos setas vocamus, et setas a sue dictas: a quibus consuant, pelles. Aper a feritate vocatus, ablata F littera et subrogata P. Unde et apud
Abbreviated transcription (Latin):
de altissimis saxorum cacimnib sess
b̃cipitantes. insuus se cornib illesa susci¬
nib. Ecrasta enim grce: tornua dicũtux
Hi serpñtinum. inunici. cum segranatos
infirmitate ꝑsenserint: spñ narium
eosextrahunt de cau̾nis. &e suꝑata ꝑnitie ue¬
nemi: torum parulo repantur. Ductanũ
herbam ipi ꝑdidunt namcopasti: excuti¬
unt acceptus sagittas. Miranturan̾sibilu
siscularum. Rectis aurib accute audi¬
unt summissis nichil. Si guando minĩ¬
sa flumina uł maria transnatant: capi¬
taclunib preceb̃tium supponunt. sibiq
inuicem succeñtes nullum laboremponi¬
d̃is sñtiunt. Tingelasi ag̃cis nominati. qͥ
dum cadem specie si nt ut cerm. uillosos
tñ ñt armos ut hyci. ⁊ m̃tapmissis hyr.¬
suta barbis qui ñ alibi st̃ quã cura fa si¬
dem. Honuli filii sunt ceruorum abin¬
micre dicti: quia adnutum matͥs abscon¬
duntur:. Dammula uocata. qͦd de mannef¬
fugiat. timidum animal oe imbelle. deqͥb

Expanded text:
de altissimis saxorum cacuminibus sese de altissimis saxorum cacuminibus sese praecipitantes, in suis cornibus illaesa suscinibus; κέρατα enim Graece cornua dicuntur. Hi serpentium inimici cum se gravatos infirmitate persenserint, spiritu narium eos extrahunt de cavernis, et superata pernicie veneni eorum pabulo reparantur. Dictamnum herbam ipsi prodiderunt; nam eo pasti excutiunt acceptas sagittas. Mirantur autem sibilum fistularum. Erectis auribus acute audiunt, summissis nihil. Si quando inmensa flumina vel maria transnatant, capita clunibus praecedentium superponunt sibique invicem succedentes nullum laborem ponderis sentiunt. Tragelaphi a Graecis nominati, qui quum eadem specie sint ut cervi, villosos tamen habent armos ut hirci, et menta promissis hirta barbis, qui non alibi sunt quam circa Phasidem. Hinnuli filii sunt cervorum ab innuere dicti, quia ad nutum matris absconduntur. Dammula vocata, quod de manu effugiat: timidum animal et inbelle; de quo
Abbreviated transcription (Latin):
ammnantib matrem agnoscat a dont oẽ
sim magno grege trraũnt: stacim balatu
recognoscat uocem parentis. Hedi abcla¬
do uocati. Parm cnim pinguissum stunt:
oblibidurẽ intransfistm aspiciunt: tł
dõcalidissima ẽ ut ad amantẽ lapidẽ quẽ
nocsirri nec ignis domare nalet matla:
solus huius er uordissoluat. Maiores hyr.
cicynisii dicuntur. aftilio eynise inlibia:
uͥgrandes nascuntur. Caproset capras
a carpñdis uirgultis quidam dixcrug
alii quod captent asr a. ñnulli a crepi¬
tuerurum. uñ eas creas appellatas que
tib ce quam uis de longinquo: udñt
tñ om̃s qui ueniunt. socmautem etca¬
pux idem oe ibices: quasi ab incesꝰ eo qͦd
adinstar auium arlua et exelsa: tencat
et insullime. inhabitent. itant desulli¬
mitate uix humanis obtutibr paitant.
Uñ et meridiana pars ibices aues uocañ.
que nilifluentis inhabitant. Hec Ant̃¬
itaꝙ animalia ut diximus inpet̾s altis¬
simis cominorantur. et sigñ ferarum
uł hominum adũsitatem ꝑsenserint.

Expanded text:
animantibus matrem agnoscat; adeo ut etiam si in magno grege erraverit, statim balatu recognoscat vocem parentis. Haedi ab edendo vocati. Parvi enim pinguissimi sunt eob libidine in transversum aspiciunt, unde eo calidissima est ut adamantem lapidem, quem nec ignis, nec ferri domare valet materia, solus huius cruor dissolvat. Maiores hirci Cinyphii dicuntur a fluvio Cinyphe in Libya, ubi grandes nascuntur. Capros et capras a carpendis virgultis quidam dixerunt. Alii quod captent aspera. Nonnulli a crepitu crurum, unde eas crepas vocitatas; quae tibus, et quamvis de longinquo, vident tamen omnes qui veniunt. Idem autem et capreae: idem ibices, quasi avices, eo quod ad instar avium ardua et excelsa teneant et in sublime inhabitent, ita ut de sublimitate vix humanis obtutibus pateant. Unde et meridiana pars ibices aves vocant, qui Nili fluentis inhabitant. Haec itaque animalia ut diximus in petris altissimis commorantur, et si quando ferarum vel hominum adversitatem persenserint,
Abbreviated transcription (Latin):
indiget disciplina. Musica autem et ge¬
ometria & astronomia que secuntur. ut
sint atq subsistant. istius egent auxilio.

Expanded text:
indicat disciplina. Musica autem et geometria et astronomia quae sequuntur, ut sint atque subsistant, istius egent auxilio.
Abbreviated transcription (Latin):
quasi nouitͥcus: qd̾ amatre suꝑducat᷑ nouus
Priuigenus ẽ: qui eralio patre natus ẽ. Etpͥ¬
ingnus dici putatur. qͣsi pͥugenus: quasipͥᷤ
genitus. unde ⁊ uulgo ante natus. Hocabula
agente hȩc uidentur. declinata. genitor gem.¬
trix. agnati. agnate. cognati. cognate proge.

Expanded text:
quasi novitricus, quod a matre superducatur novus. Privignus est qui ex alio patre natus est; et privignus dici putatur quasi privigenus, quia prius genitus. Unde et vulgo antenatus. Vocabula a gente haec videntur declinata: genitor, genetrix, agnati, agnatae, cognati, cognatae, proge
Abbreviated transcription (Latin):
mologia nominis beatum uocauit.
Iosepħ ab eo quod sibi alium filium
addi mater optauerit: uocauit aug¬
mentum. Hunc pharao saphaneth
appellauit. quod hebraice ab scondito.¬
rum reꝑtorem insonat. ꝓ eo qd̃ obscura
somnia reuelauit. & sterilitatem pre¬
dixit. Tamen quia hoc nomen ab e¬
grptio ponitur: ipsius lingue debet
habere rationem. Interpretat᷑ enim
saphaneth egyptio sermone saluator
mundi. eo quod orbem terre ab im¬
minenti famis excidio lib̾auit. Benia¬
min interpretatur filius dextere. qd̵
est uirtutis. Dextera enim appellatur
iamin. Mater quippe eius moriens uo¬
cauerat nomen eius benonim: id est
filius doloris mei. Pater hoc mutauit.
filium dextere nominans. Manassen
dietus. ab eo quod sit pater eiꝰ oblitus¬
laborum. Ita enim hebraice uocatur
oblino. Effraim dictus. eo quod auxe¬
rit eum ds̃: ꝙ ex hoc uocabulo in lin¬
guam nr̃am tranffertur augm̃tum.

Expanded text:
mologia nominis beatum vocavit. mologia nominis beatum vocavit. Ioseph ab eo, quod sibi alium addi mater optaverat, vocavit augmentum. Hunc Pharao Zaphanath appellavit, quod Hebraice absconditorum repertorem sonat, pro eo quod obscura somnia revelavit et sterilitatem praedixit. Tamen, quia hoc nomen ab Aegyptio ponitur, ipsius linguae debet habere rationem. Interpretatur ergo Zaphanath Aegyptio sermone salvator mundi, eo quod orbem terrae ab inminenti famis excidio liberarit. Beniamin interpretatur filius dexterae, quod est virtutis. Dextera enim appellatur iamin. Mater quippe eius moriens vocaverat nomen eius Benoni, id est filius doloris mei. Pater hoc mutavit, filium dexterae nominans. Manasses dictus ab eo, quod sit pater eilaborum suorum, ita enim Hebraice vocatur oblivio, Ephraim vero, eo quod auxerit eum Deus, ex hoc enim vocabulo, in linguam nostram transfertur augmentum.
Abbreviated transcription (Latin):
q nomen eius dictum est: quod est
gr̃arum actio. Ysachar inter pretaturs
dragoris filii ruben introitum uiri
qui racheli debebatur ad se emerat lia.
tatur habitacłm. Sextum enim hũc¬
filium genuerat lia: ꝓpterea iam secu¬
ra dixit. Habitabit mecum uir meus.
unde et filius eius uocatus est habitacu¬
lum. Neptalim de conuersione siue cõ¬
paratione catisa nominis eius est. Unde
et dixit rachel cum eum peꝑisset ancil¬
la eius bala. Habitare me fecit ds̃ ha¬
bitatione cum sorore mea. Dan interp̃¬
tatur udicium. Bala enim dum eum
pepisset: dixit rachel dña eius. Iudi¬
cauit me ds̃. et exaudiens dedit mͥ fi¬
lium. Causam nominis eius expressit.
ut ab eo quod iudicasset se dñs filio
ancille nomen imponeret. Gad ab e¬
uentu siue ꝓcinctu uocatus e. Qndo
enim peꝑit eum ⁊ elfa: dixit dña cuns
lia. In fortuna. id est quod dicitur. in
ꝓcinetu uel euentii. Aser beatus dicit᷑.
Et ab eo quod beata dicatur: ex ethi¬

Expanded text:
que nomen eius est dictum, quod est que nomen eius est dictum, quod est gratiarum actio. Issachar interpretatus esdragoris filii Ruben introitum viri, qui Racheli debebatur, ad se emerat Lia. tatur habitaculum. Sextum enim hufilium genuerat Lia. Propterea jam secura dixit: Habitabit mecum vir meus. Unde et filius ejus vocatus est habitaculum. Nephthalim e conversione, sive comparatione causa nominis ejus est. Unde et dixit Rachel, cum eum peperisset ancilla ejus Bala: Habitare me facit Deus habitatione cum sorore mea. Dan interpretatur judicium. Bala enim, dum eum peperisset, dixit Rachel, domina ejus: Judicavit Dominus, et exaudiens dedit mihi filium, causam nominis ejus expressit, ut ab eo quod judicasset Dominus, filio ancillae judicii nomen imponeret. Gad ab eventu sive procinctu vocatus est. Quando enim peperit eum Zelfa, dixit dominLia: In fortuna, id est quod dicitur, in procinctu vel eventu. Aser beatus dicitur. et ab eo, quod beata dicatur, ex ety
Abbreviated transcription (Latin):
est. dubitans in gaudio. Ex hac ergo
causa nomen accepit ysaac: int̃pre¬
tatur enim risus. Sciendum autem
quod quatuor in ueteri testamento
abiq ullo uelamine nominib suis
ante quam nascerentut uocati suÑ:
ismael. ysaac. salomon. & ozias. Lege
scripturas. Iacob supplantator interp̃¬
tatur: siue quod en ortu plantã nas¬
centis fratris apprehenderit. suic qd̾
postea frẽm arte deceꝑit. Unde ꝙ esau
dixit. Iuste uocatum est nomen eius
iacob: supplantauit enim me ecce se¬
cundo. Isrł uir uidens dm̃. Tunc enĩ
hoc nomen accepit. quando tota noc¬
te luctatus uicit in certamine angłm.
et oriente lucifero benedictus est. Inde
apter uisionem dñi isrł appellatus ẽ: sic̃
et ipse att. Uidi dñm. et salua facta est
anima mea. Ruben interpretatur ui¬
sionis filius. Sic eium quando eum pe¬
perit lia uocauit nomen eius ruben.
cnim lia quando peꝑit eum: non am¬
confessio dicitur. Quando enĩ peꝑte

Expanded text:
est, dubitans in gaudio. Ex hac ergo est, dubitans in gaudio. Ex hac ergo causa nomen accepit Isaac, interpretatur enim risus. 4. Sciendum autem quod quatuor in veteri Testamento absque ullo velamine nominibus suis, antequam nascerentur, vocati sunt; Ismael, Isaac, Salomon, et Josias. Lege Scripturas. 5. JACOB, supplantator interpretatur, sive quod in ortu plantam nascentis fratris apprehenderit, sive quod postea fratrem arte deceperit. Unde et Esau dixit: Juste vocatum est nomen ejus Jacob, supplantavit enim me ecce secundo. 6. ISRAEL, vir videns Deum. Tunc enim hoc nomen accepit, quando tota nocte luctatus vicit in certamine angelum, et oriente lucifero benedictus est. Inde propter visionem Dei Israel appellatus est, sicut et ipse ait: Vidi Dominum, et salva facta anima mea.' Ruben interpretatur visionis filius. Sic enim, quando eum peperit Lia, vocavit nomen eius Ruben denim Lia, quando peperit eum, non amconfessio dicitur. Quando enim peperit