comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos ds̃ in reꝓbũ sensũ: repletos iniqui¬
tate. nequicia. fornicatione. auaricia.
plenos inuicha. homicidiis. contentione.
dolo. susurratores. detractores. dõ odibi.¬
les. contumeliosos. suꝑbos. elatos. paren
ctu. sine miscłia. Uides qui sint & quales
qͥ tradunt᷑ in reꝓbũ sensũ. qͥ tradunt᷑ ia-¬
Sbin pͥncipi chananeorũ: Et pͥnceps inqͥt
⁊militiȩ iabin erat sisara. & ipse habitabat
Smarisoth gentiũ. & erant ei nongenti
Scurrus ferrei. Et clamauert filii isrł¬
S addnm̃. Etiã in hoc similit̾ illa qua suꝑiꝰ de-¬
signauimꝰ obseruatio custodit᷑. quia nesci¬
unt clamare addñm filii isrł: nͥ cũ traditi
fuerint in manꝰ iabin. uł cũ afflicti fuerint
ꝑ eiꝰ militiȩ pͥncipem sisaram. cui erant
inqͥt nongenti currus ferrei. quib scili.¬
cet affligeretur populus durȩ ceruicis.
Sisara autẽ int̾pretat᷑ uisio equi. Iste est
enĩ animalis & ñ spũalis. qͥ ñ uidet nea
quȩ animalis sunt. Ipsa est eiꝰ uisio. ipse

Expanded text:
 sensum, repletos, inquit, iniquitate, nequitia, fornicatione, avaritia, plenos invidia, homicidiis, contentione, dolo, susurratores, detractores, Deo odibiles, contumeliosos, superbos, elatos, parentctu, sine misericordia . Vides qui sunt et quales qui traduntur in reprobum sensum, qui traduntur Jabin principi Chananaeorum. Et princeps, inquit, militiae Jabin erat Sisara, et ipse habitabat in Aroseth gentium, et erant ei nongenti currus ferrei. Et clamaverunt filii Israel ad Dominum. Etiam in hoc similiter illa quam superius designnum filii Israel, nisi cum traditi fuerint in manus Jabin, vel cum afflicti per ejus militiae principem Sisaram, cui erant, inquit, nongenti currus ferrei, quibus scilicet affligeretur populus durae cervicis. Sisara autem interpretatur visio equi. Iste est enim animalis, et non spiritalis, qui non videt, nisi ea quae animalis sunt, ipsa est ejus visio, ipse ei
Abbreviated transcription (Latin):
Sedudeamꝰ. qualit̃ aothqui in.¬
ter p̾tatur laus concluserit pͥn¬
cipatũ suum. Hystoria nos edocuit ea
quȩ de eglom rege scripta sunt: qͦm sa¬
pientissimus hic abtharte quadam & ut
ita dicam callida sed laudabili usus dece.¬
ptione int̾emerit eglom tyrannũ. qui
interptatur rotatus uł orbitȩ. Oportet
gͦ tales esse & nr̃i populi iudices. qualis
fuit aothiste qui int̾pretatur laus.: ut
oms uolubiles motus & orbitas mali iti¬
neris excedant. & perimant madianita.¬
rũ regem. Madiantȩ aut̾ẽ int̾pretant᷑
fluxus uł effusio. Huius gͥ fluxȩ & disso¬
lutȩ gentis pͥnceps uł dur. quis potest
uideri alius uł intelligi. nͥ sermo illius
phy. losophiȩ quȩ sũmum bonũ iudicat
uoluptatem. quẽ int̾ficiat & perimat
euangłicus sermo qui gladio comparat᷑.
& sermo ꝓpħicus ipse inuentre eorũatq¬
inimis prȩcordiis ambidextri doctõris
disputationib concludatur. ut uerita.¬
tis eos assertione concludens. extinguat

Expanded text:
videamus qualiter Aoth, qui interpretatur laus, concluserit principatum suum. Historia nos edocuit ea quae de Eglon rege scripta sunt, quomodo sapientissimus hic Aoth, arte quadam et, ut ita dicam, callida, sed laudabili usus deceptione, interemerit Eglon tyrannum, qui interpretatur rotatus vel orbitas. Oportet ergo tales esse et nostri populi judices, qualis fuit Aoth iste, qui interpretatur laus, ut omnes volubiles motus et orbitas mali itineris excidant et perimant Madianitarum regem; Madianitae autem interpretantur fluxus, vel effusio. Hujus igitur fluxae et dissolutae gentis princeps vel dux, qui potest videri alius vel intelligi, nisi sermo illius philosophiae, quae summum bonum judicat voluptatem, quem interficiat et perimat evangelicus sermo, qui gladio comparatur, et sermo propheticus, ipse in ventre eorum atque imis praecordiis ambidextri doctoris disputationibus concludatur, ut veritatis eos assertione concludens exstinguat
Abbreviated transcription (Latin):
cem᷑. ut eiciens a nobis malas cogitatio.¬
nes: bonas inserat & dignas ierłm cuu-¬
tate cȩlesti. in quib nichil pollutũ
inueniatur aut sordidũ. qͦd nos indie u¬
dicii exconscientiȩ cogitationib arguat.
sed inueniatur in nobis puritas cordis in¬

Expanded text:
cemur, ut ejiciens a nobis malas cogitationes, bonas inserat et dignas in Jerusalem civitati coeleste, in quibus nihil pollutum inveniatur aut sordidum quod nos in die judicii ex conscientiae cogitationibus arguat, sed inveniatur in nobis puritas cordis
Abbreviated transcription (Latin):
alicuius peccati consilium ascendat in
cor nr̃m. si hoc ita fieri possit: poterim
dicere quia inierłm sumꝰ. & nullus alius
habitat nobiscũ. nisi illi qui scĩ sunt. Nc̃¬
uͦ cũ etiam si ad grandem ꝓfectũ ueniamꝰ
& sũmis nosmet ipsos studiis excolamꝰ:
tam̃ ñ puto cuiquã tantũ in corde puri¬
tatis euenire : ut nunquã aduerse cogi.¬
tationis contagio maculetur: certũ. ẽ.
habitare etiã iebuseos cũ filiis uida in
glegamꝰ qͣntũ fieri potest eicere eos. sed¬
idem autẽ etiam in iis qui fructificant
sentiendũ est: qui effrem filii nominan
tur. qui & ipsi chananeos uagas & lu¬¬
bricas cogitationes semꝑ debent eicere
de animab suis. Potens est autẽ ds̃ qui¬
& iebuseos & chananeos subiciat nobis.¬

Expanded text:
alicujus peccati consilium ascendat in alicujus peccati consilium ascendat in corde nostro. Si hoc ita fieri posset, poteramus dicere quia in Jerusalem sumus, et nullus alius habitat nobiscum nisi illi qui sancti sunt. Nunc vero si ad grandem provectum veniamus, et summis nosmetipsos studiis excolamus, tamen non puto cuiquam tantum in corde puritatis evenire, ut nunquam adversae cogitationis contagione maculetur. Certum est habitare Jebusaeos cum filiis Juda in gligamidem autem in his qui fructificant sentiendum est, quia Ephraim filii nominati sunt, qui et ipsi Chananaeos, vagas et lubricas cogitationes, semper debent ejicere de animabus suis. Potest autem Deus Jebusaeos et Chananaeos a filiis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest ex t̾minare chananeũ semeti
pessimũ. sem̃ maledictũ. seinsemꝑ mo-¬
bile. semꝑ incertũ. Hoc enĩint̾ptat᷑ cha¬
naneus. Et certũ. ẽ. quia cũ eo qͥ fructiꝰ¬
ficat & crescit: semꝑ habitat chananeus.
Nunqua em̃ temptatio: nunqu̾a motus
cessant abeo. S tusi uere fructificas
indõ. & uides talem aliqu̾e inquietũ.
turbidũ. mobilem: scito quia chana¬
neus est. & si ñ poces eicere eũ de eccł̃a
quia ñ potuerunt filii effrem disꝑde.¬
re chananeos: illud obseruaqͦd apłs
monet dicens. Subtrahite uos abom̃i fr̃e
inquiete ambulante. Sed q̃m salomon
suadet hȩc que legimꝰ de scribi incorde
triplicit᷑. etiam aliud prȩt̾ illaquȩ diximꝰ
qͦd cordi meo occurrit: adaures ur̃as ꝓ¬¬
feram. Et uos facite qͦd scriptũ. ẽ: ut u.¬
no dicente. cȩteri examinent. Me gͦ qͦd
est. hoc. ẽ. uisio pacis incorde nr̃o funda
stabiles sumꝰ in hac uisione pacis: ut
nunquã ꝓrsus ulla cogitatio mala uł

Expanded text:
naeum semen pessimum, semen maledictum, semen semper mobile, semper incertum: hoc enim interpretatur Chananaeus. Et certum est quia cum eo qui fructificat et crescit, semper habitat Chananaeus; nunquam enim tentatio, nunquam motus cessant ab eo. Sed tu si vere fructificas in Deo, et vides talem aliquem inquietum, turbidum, mobilem, scito quia Chananaeus est; et non potes ejicere eum de Ecclesia, quia non potuerunt filii Ephraim disperdere Chananaeum. Illud observa quod Apostolus monet dicens: « Subtrahite vos ab omni fratre inquiete ambulante . » Sed quoniam Salomon suadet haec quae legimus, describi in corde tripliciter, etiam aliud, praeter illa quae diximus, quod cordi meo occurrerit, ad aures vestras proferam: Et vos facite quod scriptum est, ut uno dicente, caeteri examinent . Me ergo dest, hoc est, visio pacis in corde nostro fundatastabiles sumus in hac visione pacis, ut nunquam prorsus ulla cogitatio mala et
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ dĩ. & cũ audierint: neq ut infi.¬
deles discedunt. neq ꝑmanent ut fide.¬
les. sed ꝑcepta mysteriorũ noticia. &
fidei nr̃e secretiorib ꝑscrutatis: conuer-¬
si post modũ impugnant nos. & contra¬
dictionib suis corcla nr̃a dirũpunt. con-¬
culcantes uerbi dñici margaritas. &
ornamta fidei maculantes. De istis gͦ
drͣ. quia ñ potuerunt filii iuda eicere
iebuseum de ierłm usq in hodier nũ diem.

Expanded text:
verbum Dei, et, quum audierint, neque ut infiverbum Dei, et, quum audierint, neque ut infideles discedunt, neque permanent ut fideles, sed percepta mysteriorum notitia, et fidei nostrae secretioribus scrutatis, conversi postmodum impugnant nos, et contradictionibus suis corda nostra dirumpunt, conculcantes verbi dominici margaritas, et ornamenta fidei maculantes. De istis ergo dicitur, quia non potuerunt filii Juda ejicere Hiebusaeum de Hierusalem usque in hodiernum diem.
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & depcor uos qui fideles estis. ut ita
uitam uram & conuersationẽ seruetis. ne
in aliquo uł ipsi scandalũ patiamini: uł
aliis scandalũ faciatis. sed sit uob̾ sum stu¬¬
dii sũmȩq cautelȩ: nequis in hanc scãm
congregationẽ uram pollutus introeat.
ne quis iebuseus habitet uobiscũ. Uidetis
eicere om̃s istosqui nos conculcant. eos
saltem quos possumꝰ eiciam. quorũ pecca-¬
ta manifesta sunt. Ubi enĩ peccatũ eui.¬
dens ñ ẽ: eicere deeccła neminẽ possumꝰ
ne forte eradicantes ⁊ izania: eradicemꝰ
simil cũ illis etiam triticũ. Mouet me
tam̃ qͦd chxit. quia ñ potuerunt eicere
iebuseos. id est eos qui intytant᷑ concul ca-
tio. Et idõ uideamꝰ: qui sint in ȩxcła con-¬
culcantes. Illisine cdubio: de quib dñs
dicebat in euangłis. Nolite mittere scm̃
canib: neq margaritas ur̃as ante por-¬
cos. ne forte conculcent eas pedib suis:
& conuersi dirũpant uos. Isti sunt gͦ
iehuisei conculcatio. qͥ indigniaudiunt

Expanded text:
Unde deprecor vos, qui fideles estis, ut ita vitam vestram et conversationem servetis, ne in aliquo vel ipsi scandalum patiamini, vel aliis scandalum faciatis: sed sit vobis summi studii summaeque cautelae, ne quis in hanc sanctam congregationem vestram pollutus introeat, ne quis Hiebusaeus habitet vobiscum. Vides ejicere istos, qui nos conculcant, eos saltem, quos possumus, quorum peccata manifesta sunt ubi enim peccatum evidens non est, ejicere de Ecclesia neminem possumus: « ne forte eradicantes zizania, eradicemus simul etiam cum illis triticum. » Movet me tamen quod dixit, quia non potuerunt ejicere Jebusaeos, id est eos qui interpretantur contio. Et ideo videamus qui sunt in ecclesia conculcantes. Illi sine dubio, de quibus dicit Dominus in evangeliis: Nolite mittere sanctum canibus, neque margaritas vestras ante porcos, ne forte conculcent eas pedibus suis, et conversi elidant vos. Iste est ergo Hiebusaeus conculcatio, qui indigni audiunt
Abbreviated transcription (Latin):
dum int̾ris est sita. ut neq impius in ea
quisquã neq peccator residere uideatur.
sed si nt in ea om̃s sc̃i & beati. & in quib
nulla ꝓrsus peccati macula dephendatur.
ticum: ita etiã suꝑhis dici potest inquib
uł dubia uł occulta peccata sunt. Neq
em̃ dicimꝰ dehis qui manifeste & euident̃
criminosi sunt: ut ñ deȩccła expellantur.
Audigͦ scripturam hicente. quia ñ potuer

Expanded text:
ile est ita ut neque impius in ea, nec quisquam peccator residere videatur; sed sint in ea omnes sancti et beati, et in quibus nulla prorsus peccati macula deprehenditur. ticum, » ita etiam super his dici potest in quibus vel dubia vel occulta peccata sunt. Neque enim dicimus de his qui manifeste et evidenter criminosi sunt, et non de Ecclesia expelluntur. Audi ergo Scripturam dicentem quia non po
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd habitauerunt iebusei cũ
filiis iuda inierusalem: usq in hodiernũ
diem. Uolumꝰ alittera incipientes require.¬
re abiis quiputant hȩc scđm litteram
diem. Qd̾ uerbũ sca scriptura ꝓeo ponit.
ut ȩt̾nitatem scłi ꝑ hoc significet: sicut
dicit. Nolite recedere adño in hoderno
die. Hoc est donec scłmstat. Ostendant gͦ
mͥ qͦmͦ iebusei donec scłm stat habitent
cũ filiis iuda inierłm. quippe cũ ne ipsi
quidem filii iudȩ habitent in ierłm. Ideo gͦ nec
istud uerũ eẽ poterit qđ iebusei cũ iudeis habitent
quidem habitant in ea. Sed nos intelligamꝰ
hec spũalit̃: assumentes euangłii parabolã
quȩ dicit detizaniis. Sinite ea utraq cres-¬
cere. ne forte uolentes eradicare ⁊ izana
eradicetis simul cũ ipsis etiã triticũ. Sicut
enĩ meuangłio ꝑmittuntur ⁊izania simul
cũ tritico coalescere. eodem mͦ etiã hic in
qui ig nobilem & degenerem uita hucunt.
qui & fide & actib & om̃i conuersatione

Expanded text:
quod habitaverunt Jebusaei cum filiis Juda in Jerusalem usque in hodiernum diem. Volumus, a littera incipientes, requirere ab his qui putant haec secundum litteram diem? Quod verbum Scriptura pro eo ponit ut aeternitatem saeculi per hoc significet; sicut dicit: « Nolite recedere a Domino in hodiernum diem ; » hoc est, donec saeculum stat. Ostendant ergo mihi quomodo Jebusaei, donec saeculum stat, habitent cum filiis Juda in Jerusalem, quippe cum ne ipsi quidem filii Juda habitent Jerusalem. Ideo ergo nec istud verum esse poterit quod Jebusaei cum Judaeis habitent is habitent in ea. Sed nos intelligamus haec spiritaliter assumentes Evangelii parabolam, quae dicit de zizaniis: « Sinite utraque crescere; ne forte volentes eradicare zizania, eradicetis simul cum ipsis et triticum . » Sicut ergo in Evangelio permittuntur zizania simul cum tritico coalescere, eodem modo etiam qui hic in qui ignobilem et degenerem vitam ducunt, qui fide et actibus et omni conversatione
Abbreviated transcription (Latin):
paulus ꝓdiscipłis dicens. qͥa ds̃ conteret sa¬
thanan subpedib ur̃is uelocit᷑. Quanto eñi
nos constant᷑ & forcit᷑ stabimꝰ: tanto infirmꝰ
& inualidus erit pharao. Si autẽ nos uł in¬
firmi cȩperimꝰ. ẽẽ uł dubii : ille aduersũ
nos ualidior & constantior fiet. Et uere
illud implebitur in nobis: in quo moy ses
dedit figuram. Cũ enĩ ipse eleuaret manꝰ
& brachia infirma deponeret: inualesce.¬
bat amalech. Ita gͦ etiã nos inuirtute
crucis xp̃iextollamꝰ brachia: & leuemꝰ in
oratione sc̃ãs manꝰ in om̃i locosine ira &
disceptatione. ut dni meream᷑ auxiliũ.
Hoc idem nanq & iacob apłs cohortatur
dicens. Resistite autem ⁊ abulo. & fugiet
auobis. Agamꝰ gͦ om̃i fide ut ñ solũ fu.¬
giat a nobis. sed & conteratur sathanas
subpedib nr̃is. sicut & pharao demersus
est inmare: & in ꝓfundo abyssi extin¬
ctus. Nos autem si recedamꝰ de egy pto
iutiorũ. fluctus scłi tanquã iter solidũ

Expanded text:
 «Deus conteret Satan sub pedibus vestris» velociter, quanto enim nos constanter et fortiter steterimus, tanto infirmior et invalidior erit diabolus. Si autem nos vel infirmi ceperimus esse et diabolus ille adversus nos validior et constantior fit et vere illud impletur in nobis, quo Moyses dedit figuram. Cum enim ipse elevaret manuset brachia infirma deponeret, invalescebat Amalech. Ita ergo etiam nos in virtute crucis Christi extollamus brachia et elevemus in oratione sanctas manus in omni loco sine ira et disceptatione, ut Domini mereamur auxilium. Hoc namque Iacobus apostolus hortatur nos dicens: «Resistite diabolo et fugiet a vobis». Agamus ergo omni fide et non solum fugiet a nobis, sed et conteretur Sathanas sub pedibus nostris sicut Pharao dimersus est in mare et in profundo abissi extinctus est. Nos autem, si recedamus de Ægypto vitiorum fluctus seculi tamquam iter solidum
Abbreviated transcription (Latin):
signũ belli tuba p̾dicationis ostendit: ibi¬
pugna consurgit. Ex qͦ gͦ loqui cepit moy¬
ses & aaron adpharaonẽ: affligitur popłs
dĩ. Exquo inanimam tuã sermo dĩ ꝑlatꝰ. ẽ:¬
necessario certamina intrate uirtutib
niret sermo qͥ argueret. uitia intra te in
pace durabant. Sedubi sermo dĩ facere q¬
pit uniusciuꝰq diserimen: tunc ꝑturbatio
magna consurgit. & sine fine nascitur bel.¬
lũ Cũ iniusticia enĩ qͣndo potest conuenire
si uidet᷑ odor nr̃ execrabilis p̾haraoni. exe.¬
cincti lubos nr̃os inueritate. & calciati pedes

Expanded text:
signum belli tuba praedicationis ostendpugna consurgit. Ex quo ergo loqui coepit Moses et Aaron ad Pharaonem, affligitur populus Dei. Ex quo in animam tuam sermo Dei prolatus est, certamen intra te virtutibus niret sermo qui argueret, vitia intra te in pace durabant, sed ubi sermo Domini facere ceperit uniuscuiusque discrimen, tunc perturbatio magna consurgit, et sine federe nascitur bellum. Iniustitia enim quando potest convenire si videmur odor exsecrabilis Pharaoni. Exsecincti lumbo
Abbreviated transcription (Latin):
pto Onc̃ moy ses quẽ habemꝰ nob̾cũ. habemꝰ
em̃ moy sen & ꝓpħas. idest lȩx dĩuult te ẽ.¬
ducere deegi pto: si audias eã. Uult te lon¬
ge facere apharaone. Eruerete cupit de¬
oꝑe luti & palearũ. sitam̃ audias legem¬
dĩ & spũalit̾ intelligas. Non uult te in can¬
nis & tenebrarũ actib ꝑmanere: sedexire
silentii. Uerbaeniꝰ sapientiȩ insilentio &
dĩ & iurtutem dunȩ uocis agnoscere. ꝓp.¬
tiũ popłorum. ꝓpt̾ eacupit tẽ exire de

Expanded text:
oque Moses, quem habemus nobiscum habemus enim Mosen et prophetas, id est, lex Dei vult te educere de Aegypto, si audias eam; vult te longe facere a Pharaone, eruere de opere luti et palearum: si tamen audias, et spiritualiter intelligas; non vult te in carnis et tenebrarum actibus permanere, sed exiresilentii. Verba enim sapientiae in silentio et Dei, et virtutem divinae vocis agnoscere. t
Abbreviated transcription (Latin):
Sonẽ: execrabilem fecistis odorem nr̃m corã
sed qͥd diceret nesciebat. Nã ut apłsdicit.
morcem: ita & ꝓpħicus sermo suauis odor
ecrabilis efficitur. Sed & ipse mox ses dicit¬
ad cdnm. qͥa ex qͦ locutus sũ cũ pharaone.
affligit popłm tuũ. Certũ. ẽ. eni qͥa anteq¬

Expanded text:
onem, exsecrabilem fecistis odorem nostrum coram ; quid diceret nesciebat. Sicut enim mortem, ita propheticus sermo suavis odor ecrabilis efficitur. Ipse quoque Moses dicit Domino: Ex quo locutus sum cum Pharaone, afflixisti populum tuu
Abbreviated transcription (Latin):
seducunt᷑ homines. & ꝑuertunt᷑ tales ado¬
lescentes. Ne laborent. ne militent. ne agant
aliqͥd qͦd eis ꝓsit. relictis reb necessariis &¬
utilib ineptias sectant᷑ & otiũ. Qdđ ẽ. serui¬
re dõ laborare nolunt. & in ertes otii occasi.¬
ones requirunt. Hex erant tunc uerba pha¬
paleas ñdari. opus exigi. Hȩc ꝑtulerunt
deres eos qui se exintegro pͥncipihuiꝰ mundi
ut ipsiputant felicit̾ euenire. seruis autẽ dĩ:

Expanded text:
seducuntur homines, et pervertuntur adolescentes, ne laborent, ne militent, ne agant aliquid quod prosit, relictis rebus necessariis ineptias sectantur et otium. Quid est servire Deo? Laborare nolunt et otii occasiones quaerunt: haec erant tunc verba Phapaleas non dari, opus exigi; haec passi sunt r. Qui se ex integro principi hujus mundi ut putant, feliciter eveniunt: servis autem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
dierũ quȩ nob incedenda ẽ ut ex euntes
de egi pto ꝑuenire possimꝰ aqͥlocũ in quo
iua triduõ nob̾ incedenda. ẽ. Quienĩ con¬
derit incorde suo qͦd ds̃ illũ suscitauit
amortuis tercia die: salius erit. Hȩc

Expanded text:
dierum, quae nobis incedenda est, ut exeuntes de Aegypto, pervenire possimus ad locum, in quo  . Quae via triduo nobis incedenda est. Qui enim conderit in corde suo quod Deus illum suscitavit a mortuis tertia die, salvus erit. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
onecesset moyses inegypto. & eru.¬
diretur om̃i sapientia egyptiorũ:
ñ erat gracili uioce nec tardus lin-¬
gua. nec ꝓfitecur se. ẽẽ. ineloquen¬
tem. Erat eñ qntũ ad egyptios &
sonore uocis & eloquentiȩ in comparabilis.
Ubi autẽ cepit audire uocem dĩ & eloquia di¬

Expanded text:
esset Moses in Aegypto, et erudiretur omni sapientia Aegyptiorum, non erat gracili voce, nec tardus lingua, nec profitebatur se ineloquentem. Erat enim, quantum ad Aegyptios, sonorae vocis et eloquentiae incomparabilis. Ubi autem Dei vocem audivit, et eloquia Do
Abbreviated transcription (Latin):
geriut dimittat popłm dĩ: scdõ loco hoc¬
cupit impetrare ne longius abeant. ne
totũ triduũ ꝓficiscantur. & dicit. Non
longe abeatis. Non uult longe a se fieri
popłmdĩ. Uult eũ si ñ infacto: uł insermo¬
ne peccare.Siñ insermone. uł incogitati.¬

Expanded text:
geri ut dimittat populum Dei, secundo loco cupit impetrare ut non longius abeant, ne totum triduum proficiscantur, dicens: Ne longe abeatis. Non vult longe a se fieri populum Dei. Vult enim, si non in facto, vel in sermone peccent; si non in sermone, vel in cogitati
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiã de reb mundialib auferen¬
ltes
ad statuta diuina conuertam᷑. Tridui iter
deegypto ꝓficiscim᷑. si purificantes in nobis
dicta. facta uł cogitata. tria sunt enĩ hȩc
ꝑquȩ peccare homines possunt. efficiam᷑

Expanded text:
sapientiam, de rebus mundialibus auferentes, ad instituta divina convertimus. Tridui iter de Aegypto proficiscimur, si purificantes in nobis dicta, facta vel cogitata tria sunt enim haec per quae homines peccare possunt, efficiamur
Abbreviated transcription (Latin):
decoret. si nullus ex his in illis lapidib in¬
ueniri potest qui logio insertus pontificale
id certe ꝑspice. si uł pure aliquid in his egre¬
gii decoris ut cocci & my stici coloris int̾exi.¬
tur. si quid puritatem bissi imitetur & for¬
titudinem lini. & dignum aliqͥd habeat
sacerdotalib indum̃tis. postremũ si uł ru.¬
bras apud nos pelles uerecundia frontis in¬¬
uemas pilos quib uł penuriã nr̃am tegamꝰ
aut siquas incurrimus culpas poenitendo
purgemus: totũ ꝗͦ hoc de tuo udicio pen¬
deat. ac siquid in eo est qͦd placere potest:¬
hoc sit auctoris. Neq enĩ quȩ aliorũ la-¬
hore parata sunt: diripere & nr̃e laudi
applicare iustum putamꝰ. Si uͦuim sen
to. quia opus quod eruditis deberet IN.¬
iungi: expetis ab indoctis.

Expanded text:
decoret, si nullus ex his in illis lapidibus indecoret, si nullus ex his in illis lapidibus inveniri potest qui logio insertus pontificale at certe perspicere si vel purpurae aliquis in his, et regii decoris, aut cocci, et mystici cruoris color intexitur: si quid puritatem byssi imitetur, et fortitudinem lini, et dignum aliquid habeat sacerdotalibus indumentis: postremo si vel rubras apud nos pelles, verecundiam frontis inreperias pilos, quibus vel penuriam nostram tegamus, aut si quas incurrimus culpas poenitendo purgemus. Totum ergo hoc, de tuo judicio pendeat. Si quid sane est quod placere potest,hoc sit auctoris: neque enim quae aliis labore parta sunt diripere, et nostrae laudi applicare justum putamus. Si vero vim to, qui opus quod eruditis deberet injungi, expetis ab indoctis.
Abbreviated transcription (Latin):
quod ad constructionem taber naculi unꝰ¬
quisq ꝓuirib sius obtulerit. Potentes qui¬
dem & principes populi: aurũ. argentũ &
lapides preciosos. aes alii & ligna sethim
imputribilia. quidam etiã coccum. purpu.¬
ram. byssum & linum. alii uestes. has qͦq
sacerdoti & soli pontifici ꝓfuturas. paupe¬¬
riores autem quique: etiam pelles rubras
offerentes & pilos caprarum: ñ respuuntur:
Iccirconanq beseleel ille repletus eẽ. dicitur
om̃i sapientia. adeout intelligens singula
hec quib usib apta sint: nichil ex offeren¬
tium deuotione repudiet. Quia gͦ & tuo
cipis nobis: ut aliquid adedificationem
&& constructionem diuini tabernaculi ex
grecorum opib & copiis conferamus :
oratiunculas uiginti sex in iħum naue qͣs
extempore inȩccła ꝑorauit ad amantiusse.
sit inisquȩ offerimꝰ. etiã si nichil inuenitur
auri puri qͦd altari ꝓficiat. nec argenti qͦd
columnas uł excłẽ bases edificet aut capita

Expanded text:
quod ad constructionem templi unusquisque pro viribus obtulerit: potentes quidem, et principes populi aurum, argentum, lapides pretiosos, aera, et alii ligna, sed imputribilia: quidam etiam coccum, purpuram, et byssum, et linum alii, vestibus haec quoque sacerdotum et stolae pontificis profutura. Pauperiores autem, quique etiam pelles rubras offerentes et pilos caprarum, non respuuntur. Idcirco namque Beselehel ille repletus esse dicitur omni sapientia a Deo, ut intelligens singula haec quibus usibus apta sint, nihil ex offerentium devotione repudiet. Quia ergo et tcipis nobis, ut aliquid ad aedificationem et constructionem divini tabernaculi ex Graecorum opibus et copiis conferamus, Oratiunculas XXVI in Jesum Nave, quas ex tempore in Ecclesia peroravit Adamantius sensit, in his quae offerimus, etiamsi nihil invenitur auri puri quod ad altare proficiat, nec argenti quod columnarum Ecclesiae bases efficiat aut capita
Abbreviated transcription (Latin):
lambere: non absq sacram̃ti quãclam sig-¬
nificantia hoc mͥ uidetur scriptũ. ẽẽ scilicet
quod manu: lingua: oꝑaridebent milites
xp̃i. hoc est oꝑe & uerbo. Quia qui docet &e fa¬
cit: hic magnus uocabitur in regnocęlorum.
Quid autẽ etiã similitudinẽ canis labentis
scriptura posuit: Uidetur mͥ istud animal
hoc in loco ꝓpterea nominatũ. quod supͣ
omĩa cȩtera animalia amorem dicitur
ꝓprii dñi seruare. nec terrore nec inuirus
oblitterari in eo fertur affectus. Trecenti
gͦ soli sunt: qui sacram̃ti huiꝰ imaginẽ
prȩformabant. Isti electi. isti ꝓbati.
isti ad uictoriã consecrati: qui & ipso
numerisacram̃to optinere aduersarios
possint. Trecenti & enĩ sunt: qui t̃cio
centena multiplicant. & ꝑfectȩ trini¬
tatis numerũ ferunt. sub quo numero
omnis xp̃i censetur exercitus: in quo
obtineanus ut etiam nos mereamur

Expanded text:
lambere, non absque sacramenti quadam siglambere, non absque sacramenti quadam significantia hoc mihi videtur: innuit scilicet, quod et manu et lingua operari debent milites Christi, hoc est, opere et verbo; quia qui docet et facit, hic magnus vocabitur in regno coelorum. Quod autem etiam similitudinem canis lambentis Scriptura posuit, videtur mihi istud animal hoc in loco propterea nominatum, quod supra omnia caetera animalia amorem dicitur proprii domini servare, nec tempore nec injuriis oblitterare in eo fertur affectus. Trecenti ergo soli, qui sacramenti hujus imaginem praeformabant, isti electi, isti probati, isti ad victoriam consecrati: qui et ipso numeri sacramento obtinere adversarios possent. Trecenti etenim sunt, qui tertio centena multiplicant, et perfectae Trinitatis numerum ferunt, sub quo numero omnis Christi censetur exercitus, in quo obtinemus, ut etiam nos mereamur
Abbreviated transcription (Latin):
ne ueterum gestis mysteria de signan¬
tur ingentia. sicut etiam in hoc loco fieri
uidemꝰ. Quia ii qui descendunt ad aquã
id est qui adbaptismi grãm ueniunt.
non debent procidere interram nec fle.¬
ctere genua sua. & cedere temptationib
uenturis: sed stare fortiter & constanter.
sicut & ꝓpħa dicebat. Demissas manus
& dissoluta genua erigite. ꝙ gressum
rectum facite semitis ur̃is. Uenisti ada-¬
quam baptismi. istud est certaminis & pu-¬
gnȩ spualis initium. hinc tibi aduersum
Zabulum nascitur pugnȩ principium.
Si remissior fueris. si flecti facile poteris.
quomodo pugnabis. quomͦ stabis aduersũ
astutias ⁊ abuli: ꝓpterea & apłs cla-¬
mat. State gͦ. & nolite iterum uigo serui¬¬
tutis herere. Et iterũ dicit. state indño.
qui postea quam ad aquas baptismi uen.¬
tũ est flecti ad necessitates terrenas & cor.¬
poreas nescit. qui uitiis ñ indulget. neq
obpeccati sitim sternitur ꝓnus. Sed
&e quod dicit eos manu uel lingua aquã

Expanded text:
ne veterum gestis mysteria designantur ingentia, sicut etiam in hoc loco fieri videmus: quia hi qui descendunt ad aquam, id est, qui ad baptismi gratiam conveniunt, non debent procidere in terram, nec flectere genua sua, et cedere tentationibus ventris, sed stare fortiter et constanter, sicut et Apostolus dicebat: Remissas manus, et dissoluta genua erigite, et gressum rectum facite semitis vestris . Venisti ad aquam baptismi; istud est certaminis et pugnae spiritalis initium. Hinc tibi adversum diabolum nascitur pugnae principium; si remissior fueris, si flecti facile potueris, quomodo pugnabis, quomodo stabis adversum astutias diaboli? Propterea et Apostolus clamat: State ergo, et nolite iterum jugo servitutis haerere . Et iterum dicit: State in Dominqui posteaquam ad aquas baptismi ventum est, flecti ad necessitates terrenas et corporeas nescit, qui vitiis non indulget, neque ob peccati sitim sternitur pronus. Sed et quod dicit eos manu vel lingua aquam
Abbreviated transcription (Latin):
indicio. quippe qui illam uiã incederent
quȩ dicit. Ego sum uia. & ueritas & uita.
Nemo enĩ uiam uitȩ cũ indicio inmortali.¬
ubi est heli uir minus laudabilis. ꝓpec.¬
cato enim retrorsum corruens. expirauit.¬

Expanded text:
is, quippe qui illam viam incederent. Qui dicit: Ego sum via, et veritas, et vita. Nemo enim viam vitae cum indicio mortaliubi est Heli, vir minus laudabilis; pro peccato enim retrorsum corruens expiravit.
Abbreviated transcription (Latin):
& imaquȩq sectantes. De illis sunt enĩ qui hu.¬
milit & indigne & ut ita dicam uidaico in¬
tellectu suscipunt uerbũ dĩ. & idõ possunt
illud demones rapere de corde eorũ. Qui aut̃
abhumilitate litterȩ. ad sp̃s excelsa conscendit.
& intelligentiam refugiens carnalem sectat᷑
inaltiorib quȩ sunt sp̃s dĩ: deisto nichil pos-¬
sunt rapere madianitȩ neq amalechitȩ. sed
ne ipsi quidẽ orientis filii depredari eũ po¬
terunt: in excelso intelligentiȩ sp̃ualis uer-¬
tice constitutũ. Illi gͦ castra inuallib collo¬

Expanded text:
et ima quaque sectantes. De illis sunt enim, qui huet ima quaque sectantes. De illis sunt enim, qui humiliter et indigne et, ut ita dicam, Judaico intellectu suscipiunt verbum Dei, et ideo possunt illud daemones rapere de corde eorum. Qui autem ab humilitate litterae ad Spiritus excelsa conscendit, et intelligentiam refugiens carnalem, sectatur in altioribus quae sunt Spiritus Dei; de isto nihil possunt rapere Madianitae, neque Amelecitae. Sed ne ipsi quidem Orientis filii depraedari eum poterunt in excelso intelligentiae spiritalis vertice constitutum. Illi ergo castra in vallibus collo
Abbreviated transcription (Latin):
Sleth & filii orientis conuenerunt simul. &
Sascenderunt. & suꝑuenerunt eis & posu
Serunt castra in ualle iez rael. Isti qui im¬
pugnare uolunt popłm dĩ. castra inuallib
collocant: indeiectis & humilib locis. In
ualle inquit iez rahel. Inuenimꝰ aute int̾p.¬
tari iez rael semen dĩ. Uides ubi collocant
castra aduersarii.  Nonsunt ausi ire illuc
ubi uident᷑ iam natiesse fructus sp̃s. sed ubi
adhuc semen dĩ iacet: ubi nondũ fructus
ascendit. Qui enĩ exit seminare uerbu: se.¬
minat suꝑ omñe locũ. Sed audi ipsũ dñm
dicent̾e. quid pati soleat semendĩ. Aliud
inquit cecidit secus uiam. & uenientes a¬
ues cȩli diripiunt illud. Qđ ipse inposteri¬
orib interp̃tans dix̃. Qui aut̾e secus uia
seminati sunt: ii sunt qui audiunt uerbũ
dĩ. & cu leticia accipiunt. Uenit aut̃e ⁊ a-¬
lunt illud tollere de corde eorũ inquib semi¬
natũ est: quia inueniunt eos inuallib positos.

Expanded text:
lech et filii Orientis convenerunt simul et lech et filii Orientis convenerunt simul et ascenderunt, et supervenerunt eis, et castra posuerunt in valle Jezrael. Isti qui impugnare volunt populum Dei, castra in vallibus collocant, in dejectis et humilibus locis? In valle, inquit, Jezrael. Invenimus autem interpretari Jezrael semen Dei. Vides ubi collocant castra adversarii? Non sunt ausi ire illuc ubi videntur jam nati esse fructus spiritus, sed ubi adhuc semen Dei jacet, ubi nondum fructus ascendit. Qui enim exiit seminare verbum, seminat super omnem locum. Sed audi ipsum Dominum dicentem, quid pati soleat semen Dei: Aliud, inquit, cecidit secus viam, et venientes aves coeli diripiunt illud; quod ipse in posterioribus interpretans dixit: Qui autem secus viam seminati sunt, hi sunt qui audiunt verbum Dei, et cum laetitia accipiunt. Venit autem dialunt illud tollere de corde eorum in quibus seminatum est, quia inveniunt eos in vallibus positos,
Abbreviated transcription (Latin):
amꝰ g. si possumꝰ intam difficilib locis scri.¬
pturȩ dignũ aliquem in his sensũ diuinis
paginis inuenire. Om̃is qui suꝑ se quoquo.
modo nomen suscipit xp̃i: filius efficitur
orientis. Sic enĩ scriptũ est de xp̃o. Ecce
uir. oriens nomenest illi. Quisquis gͦ xp̃i
suscipit nomen: filius esse dr̃ orientis. sed ñ
semꝑ qui xp̃i nomen accipiunt: etiã iN
ȩccła ꝑmanent xp̃i. Si gͦ uideas hereti.¬
cos xp̃i quidem nomine censeri. ex pugnare
aut̃e eccłam dĩ. & arma conferre aduersum
fidem xp̃i. impugnare popłm dñi. bella sus-¬
citare aduersum catholicã fidem. nolo dubi¬¬
tes de his dicere: quod isti sunt quidẽ fili i
orientis. sed cũ madianitis & cũ amalech ex.¬
pugnare ueniunt popłmdĩ. quia cũ paga¬
nis & cũ uideis eccłam dĩ etiam heretici ꝑse¬
cunt᷑. & ipsos. eẽ. opinor : qui designantur
infiliis orientis. Om̃s gͦ inqͥt madian & ama-¬

Expanded text:
amus ergo si possimus in tam difficilibus locis Scriamus ergo si possimus in tam difficilibus locis Scripturae dignum aliquem in his sensum divinis paginis invenire. Omnis qui super se nomen suscipit Christi, filius efficitur Orientis; sic enim scriptum est de Christo: Ecce vir Oriens nomen est illi . Quisquis ergo Christi suscipit nomen, filius esse dicitur Orientis. Sed non semper qui Christi nomen accipiunt, etiam in Ecclesia permanent Christi. Si ergo videas haereticos Christi quidem nomine censeri, impugnare autem Ecclesiam Dei, et arma conferre adversum fidem Christi, impugnare populum Domini, bella suscitare adversus catholicam fidem: nolo dubites dicere, quod isti sunt quidem filii Orientis, sed cum Madianitis et cum Amalech expugnare veniunt populum Dei, quia cum paganis et cum Judaeis Ecclesiam Dei etiam haeretici persequuntur, et ipsos esse opinor qui designantur in filiis Orientis. Omnis ergo, inquit, Madian et Ama
Abbreviated transcription (Latin):
SIO. conuenerint
aduersum isrł madia.¬
nite. qui int̾pretantur
extra iudicium. Esto.
isticonuenerint aduersũ isrł qui extra
uidicium dĩ sunt: & qui extra legem pec.¬
cauerunt & extra legem ꝑibunt. Esto.
conuenerit & amalech: qui & ipse inter.¬
pretat᷑ populus ab lingens. Esto. ut hȩc
natio t̾rena & uentri acgulȩ dedita un-¬
pugnare uenerit isrł. carnalis spũalem
isrł. Quid est hoc qͦd etiã filii orientis
his admiscentur. & cũ ipsis ad impugnan.¬
dũ isrł uenire dicuntur: Dicet em̃ mͥ
auditor. Si scr iptũ esset quia filii occi.¬
dentis conuenerunt cũ ipsis: nichil quȩ¬
rerem. Diceres eñi mͥ allegoricis legib. qͥa
filii occidentis sunt filii tenebrarũ: &
ipsi iuinguntur illis gentib uł quȩ extͣ
iudicium di sunt: uł quȩ uentri deditȩ
impugnant eos qͥ mente dm̃ uidere con.¬
tencdunt. Nunc autẽ cũ dicat᷑ quia filii
orientis uenerunt cũ madian & amalech.
quomͦ hȩc possunt competent̃ exponi Uide¬

Expanded text:
sto, convenerint adversum Israel Madianitae, qui interpretantur extra judicium. Esto, isti convenerint adversum Israel, qui extra judicium Dei sunt, et qui extra legem peccaverunt, et extra legem peribunt . Esto, convenerit et Amalec, qui et ipse interpretatur populus ablingens. Esto, et haec natio terrena et ventri ac gulae dedita impugnare venerit Israel, carnalis spiritualem Israelem. Quid est hoc, quod etiam filii Orientis his admiscentur, et cum ipsis ad impugnandum Israel venire dicuntur? Diceres enim mihi, auditor, si scriptum esset quia filii Occidentis convenerunt cum ipsis, nihil quaererem; diceres enim mihi allegoricis legibus, quia filii Occidentis sunt filii tenebrarum, et ipsi junguntur illis gentibus, et quae extra judicium Dei sunt, et quae ventri deditae, impugnant eos qui mente Dominum videre contendunt. Nunc autem cum dicatur quia filii Orientis venerunt cum Madian et Amalec, quomodo haec possunt competenter exponi? Vide
Abbreviated transcription (Latin):
purgantur. recte auulsio nominatur.
ubi auellitur cor lapideum & inseritur cor¬
carneum uł ex calciatio: quia omnes donec
autem ꝑ uenerimꝰ adeum. discalciari uibe¬
calciamenti tui. Locus enim in quo tustas:

Expanded text:
urgantur peccata, evulsio nominatur, ubi evellitur cor lapideum; et excalceatio, quia omnes, donec autem perveniamus ad eum, discalceari jubecalceamenti tui, locus enim in quo stas
Abbreviated transcription (Latin):
siue extrarius. Extrarius quippe adõ¬
est qui ñ tenet disciplinam. qui delin.¬
quentem filiũ n castigat. ñ corripit ut
emendet. qui indulget uitiis. qui de.¬
licta ñ punit. sicut & apłs dicit. Quod

Expanded text:
 extraneus; extraneus quippe a Deo, qui non tenet disciplinam, et filium non cogitat, non corripit, aut emendat, qui indulget vitiis. Fil
Abbreviated transcription (Latin):
qui lacte alitur. alienus est aser mone iusti.¬
ciȩ. Paruulus em̃ est. Ffectorũ uͦ. ẽ cybus
solidus: qui ꝓpossibilitate sumendi exer.¬
citatos habent sensus ad discretione boni
esse. sed ne mater quidẽ eiꝰ ascendit cũ possit

Expanded text:
qui lacte alitur, expers est sermonis justitiae: parvulus enim est. Perfectorum vero est cibus solidus, qui pro possibilitate sumendi, exercitatos habent sensus, ad discretionem boni esse; sed nec mater ejus ascendit, cum posset
Abbreviated transcription (Latin):
opera iusticiȩ: post ea uͦ excitata in nobis an¬
na ꝑ zelum & enulationem boni precem
fundit addm. ut & ipsa filios generet.
Quales gͦ anna quȩ. ẽ. gra filios generat:
Qui assideant dõ. Gra enĩ & ueritas ꝑ iħor

Expanded text:
opera justitiae; postea vero excitata in nobis Anopera justitiae; postea vero excitata in nobis Anna, per zelum et aemulationem boni precem fundat ad Deum, ut ipsa filios generet. Quales ergo Anna, quae est gratia, filios generat, qui assideant Deo? Gratia enim et veritas per
Abbreviated transcription (Latin):
celebret. Primã sibi uingat quȩ nobi.¬
lior est & generosior: grãm. Hȩc enim
mencdacio fit morũi: & uitȩ conuersio. Sed
cum iste sit ordo nuptiarũ. alius ordo ꝓ¬
creationis efficitur. Primananq nob̵ fili¬
os parit fenenna. quia primos fructus de
conuersione ꝓferimꝰ: & prima iusticię
germina de actib & oꝑib ꝓcreamꝰ. Prum̃u
nanq iusticiȩ opus est conuerti apeccatis.
Quia nisi ante conuertam᷑ & de clinemꝰ ama¬
lo: ñ poterimꝰ de anna effici patres. nec de
gra filios generare. Uideamꝰ gͦ nunc uniꝰ¬
cuiusq differentias. fẽnenna filios habet
sed qui ñ assistunt dõ. neq enim tales esse
possunt filii conuersionis. ut assistunt
& adhereant dõ: nec tamen inanes & pe¬¬
nitus alieni sunt᷑ reb dĩ. Accipiunt nanq
partes de sacrificiis diuinis: & edunt de
hostus dĩ. Unusquisq gͦ nr̃m pͥmo conuer-¬
titura peccato. & exconuersione generat

Expanded text:
celebret. Primam sibi jungat, quae nobicelebret. Primam sibi jungat, quae nobilior est et generosior, gratiam: haec enim nmendatio fit morum et vitae conversio. Sed cum iste sit ordo nuptiarum, alius ordo procreationis efficitur. Prima nobis filios parit Phenenna, quia primos fructus de conversione proferimus, et prima justitiae germina de actibus et operibus procreamus: primum namque justitiae opus est, converti a peccatis, quia nisi ante convertamur et declinemus a malo, non poterimus de Anna effici patres, nec de gratia liberos generare. Videamus ergo nunc uniuscujusque differentias. Phenenna filios habet, sed qui non assistunt Deo, neque enim tales filii possunt esse conversionis, ut assistant et adhaereant Deo; nec tamen inanes et penitus alieni sunt a rebus Dei: accipiunt namque partes de sacrificiis divinis, et edunt de hostiis Dei. Unusquisque ergo nostrum primo convertitur a peccato, et ex conversione generat
Abbreviated transcription (Latin):
laudabilis uir habuit duas uxores. Nom̃
unianna. & nom̃ secundȩ fenenna. Habe.¬
bat autem filios de secunda fenenna. ste¬
rilis uͦerat prior: illa quȩ & nobilior
erat. Similia inueniȩs etiam ingenesi.
Cognata quippesibi. ẽ. scriptura diuiria.
Inuenies ibi primã uxorem abrahȩ saram
nobiliorem. scd̾am uͦ egyptiam agar ig.¬
nobilem fuisse. & ante patrem effectum
abraham de ignobili: quã de nobili. Eit
tam̃ post modũ etiam de nobili coniuge
pater. Itagͦ etiam nunc helchana hic qui
est possessio dĩ: prius de scda uxore: effi.¬
citur pat᷑. qmquidẽ concluserat ds̃ uulua
annȩ. sicut & prius concluserat ds̃ uul¬¬
uam sare : post plurimos uͦ partus fe.¬
nennȩ : etiam anne uulua orationib &
precib aꝑitur. & efficitur etiam ipsa mat
filii eiꝰ: que obtulit dõ. Quid gͦ hec in
se sacramenti contineant uideamꝰ. Fe¬
nenna interp̾tat᷑ conuersio. anna aute
uult effici possessio dĩ: istas sibi duas
ungat uxores. & cũ ipsis sibi nuptias

Expanded text:
laudabilis vir habuit duas uxores, nomen uni Anna, et nomen secundae Phenenna. Habebat autem filios de secunda Phenenna, sterilis vero erat prior illa, quae et nobilior erat. Similia invenies etiam in Genesi: cognata quippe sibi est Scriptura divina. Invenies ibi primam uxorem Abrahae Saram nobiliorem; secundam vero Aegyptiam Agar, ignobilem fuisse; et ante patrem effectum Abraham de ignobili quam de nobili. Fuit tamen postmodum etiam de nobili conjuge pater. Ita ergo etiam nunc Helchana hic qui est possessio Dei, prius de secunda uxore efficitur pater: quoniam quidem concluserat Deus vulvam Annae, sicut et prius concluserat vulvam Sarae. Post plurimos vero partus Phenennae, etiam Annae vulva orationibus et precibus aperitur, et efficitur etiam ipsa mater filii ejus, obtulit Deo. Quid ergo haec in se sacramenti contineant videamus. Phenenna interpretatur conversio, Anna autemostrum, qui vult effici possessio Dei, istas sibi duas jungat uxores, et cum ipsis sibi nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
lib loquitur. quide sp̃ualib disserit.
qui my steria regni celorum reuelat:¬
ille. buccina concinit. Ille de tuba lo.¬
quitur. qui de magnis & maximis lo:¬
quitur: qui scientiam xp̃i humanis au¬
rib pandit. Sed cur & cornea dr̃ bucci.¬
na: Quia & de sco dicitur. cornu eius
exaltabitur ingła. Unde & uniuscuiꝰq
buccina dicitur cornea. in eo quod mul¬
tiplicem scientiam xp̃i & crucis eius quȩ
incornu designatur disserit sacramen¬
ta. Cum hac g buccina militantes. & cũ
hac pugnantes. uincimus alienigenas.
& hostes infugam uertimus: etiam si
fuerit multitudo eorum sicut locustȩ.
Locustis enim comparata est demonum
multitudo. quib neq incelo neq inter.¬
ris est sedes. Precedat gͦ & nos in hoc
bello operum lux. scientiȩ uirtus diui¬
nȩ. uerbi prȩdicatio. Pugnemus & nos
in hymnis & psalmis & canticis spũa.¬
lib concinentes. & clamantes addm:
ut abipso uictoriam consequi merea.

Expanded text:
stibus loquitur, qui de spiritalibus disserit, qui mysteria regni coelorum revelat,ille buccina concinit. Ille de tuba loquitur, qui de magnis et maximis loquitur, qui scientiam Christi humanis auribus pandit. Sed cur et cornea dicitur buccina? Quia et de sancto dicitur: Cornu ejus exaltabitur in gloria . Unde et uniuscujusque buccina dicitur cornea, in eo quod multiplicem scientiam Christi, et crucis ejus, quae in cornu designatur, disserit sacramenta. Cum hac ergo buccina militantes et cum hac pugnantes vincimus alienigenas, et hostes in fugam vertimus, etiamsi fuerit multitudo sicut locustae: locustis enim comparata est daemonum multitudo, quibus neque in coelo, neque in terris est sedes. Praecedat ergo et nos hoc bello operum lux scientiae, virtus, divini verbi praedicatio; pugnemus et nos in hymnis et psalmis et canticis spiritalibus concinentes et clamantes ad Deum, ut ab ipso victo
Abbreviated transcription (Latin):
post se abieter: qui utiq nusqũa erat.
Interp̃tatur aut̾e abiezer patris mei auxi.¬
liũ. Nongͦ hominẽ aliquȩ. sed patris sũmi
gedeon inuocasse uidet᷑ auxiliũ. Mittit
interea. & auxilia collaturi conueniunt
popłi. & om̃is ad gedeon exercitus congre¬
Sisaluum facis inmanu mea isrł quẽ ad mo-¬
dũ locutus es: & cũ ego ponã uellus lanȩ

Expanded text:
post se Abiezer, qui utique nusquam erat. Interpretatur autem Abiezer patris mei auxilium; non ergo hominem aliquem, sed patris summi Gedeon invocasse videtur auxilium. Mittit interea et auxilia convocari, conveniunt populi, et omnis ad Gedeon exercitus congreSi salvum facies per manum meam Israel, sicut locutus e
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ uuȩ fellis. botrus amaritudinis eiꝰ.
uenenũ draconu uinũ eorũ & uirus aspi-¬
conuocat ad craterem suũ dicens. Uenite
manducate panes meos. & bibite uinũ qͦd
miscui uob̃. Est gͦ uinũ de sodomis. &. ẽ.ui.¬
nũ qđ miscuit sapientia. Rursũq uinea fa
tata adõ. quȩ uocat᷑ iinea soreth: electa
quȩdã int̾ om̃s uineas. Mirabilis. ẽ. aut̾e alia
uinea egiptiorũ: quã ꝑcutit ds̃ sod̾m id
qͦd scriptũ. ẽ. ꝑcussit ingrandine uineas eor.
& ficus eorũ ingelu. Consideremꝰ gͦ om̃s ho¬
mines figuralit̾ capaces. ẽẽ. uini. nec aliud
plenꝰ sit uino. de uinea sodomorũ & ege¬
ptiorũ. plenꝰ sit uino inimicorũ isrł. sc̃s uͦ

Expanded text:
uvae fellis, botrus amaritudinis in eis, venenum draconum vinum eorum, et virus aspiientia convocat ad craterem suum, dicens: Venite, manducate panes meos, 822 et bibite vinum, quod miscui vobis . Est ergo vinum de Sodomis, et est vinum, quod miscuit Sapientia. Rursumque: Vinea ftata a Deo, quae vocatur vinea Sorec, electa quaedam et inter omnes vineas mirabilis. Est autem alia vinea Aegyptiorum, quam percutit Deus, secundum id, quod scriptum est: Percussit in grandine vineas eorum, et ficus eorum in gelu . Consideremus ergo omnes homines figuraliter capaces esse vini, nec aliud plenus sit vino de vinea Sodomorum et Aegyptiorum, plenus vino inimicorum Israel: sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ dignũ si maneamꝰ
inlittera & nichil alti requiramꝰ. intantũ
ut siqͥs rudis auditor extiterit: dicat
ineptũ. ẽe. scripturis aur̃e accomodare &
ea cognoscere quȩ ineis lectitant᷑. Hoc. ẽ.
dictũ animalis. Animalis qͥppe homo ñ
recipit ea quȩ sunt sp̃s dĩ. Stulticia enĩ ẽ.
ei. Consideremꝰ gͦ dĩ sermon̾e qͥd iubeat.

Expanded text:
videtur dignum, si maneamus in littera, et nihil altius requiramus, 821 intantum ut si quis rudis auditor exstiterit, dicat ineptum esse Scripturis aurem accommodare, et ea cognoscere quae in eis lectitantur. Hoc est dictum animalis: Animalis quippe homo non percipit ea quae sunt spiritus Dei. Stultitia enim ei est . Consideremus ergo Dei sermon
Abbreviated transcription (Latin):
patriarcharũ. ñ ne plus debemꝰ uereri ne &
iste grex dñi conteratur: tuturũ qͥppe: ẽ.
ut aliqͣndo & iste grex conterat᷑. uxta illud
qͦd asaluatore dictũ ẽ. Cũ multiplicatȩ
fuerint iniqͥtates. tunc refrigescet cari¬
tas multorũ. De quib enĩ hoc dr̃. refriges¬
cet caritas multorũ: Nonne de his qͥ nun-¬
cupant᷑ xp̃iani. de quib hic sermo. ẽ. uerun
ueniens filius hominis putas inueniet fi¬
dem suꝑ t̾ramꝰ Nonne de nob̾ꝰ Iccirco ꝓ.¬
uideamꝰ attentius ut ꝑsingulos dies iste
grex dñi melioret᷑. conualescat. in teger

Expanded text:
Patriarcharum , nonne plus debemus vereri, ne et Patriarcharum , nonne plus debemus vereri, ne et iste grex Domini conteratur? Futurum quippe est ut aliquando et iste grex conteratur, juxta illud quod a Salvatore dictum est: Cum multiplicatae fuerint iniquitates, tunc refrigescet charitas multorum : de quibus enim hoc dicitur, refrigescet charitas multorum? nonne de his qui nuncveniens Filius hominis, putas inveniet fidem super terram ? nonne de nobis? Idcirco provideamus attentius, ut per singulos dies iste grex Domini melioretur, convalescat, integer p
Abbreviated transcription (Latin):
tate parabolȩ. & int̾p̃tatꝰ eisit quȩ audiuit
intelligens euangłiũ: audit eas occulte. ut
ñ ploret anima eiꝰ. Corũ qͥppe qͥ occulte ñ
audunt: plorabit anima. Quã ad miran.¬
de ñ ait plorabitis nͥ occulte audieritis. ue
rũ plorabit anima ur̃a. Est qͥppe solus animȩ
fletus. & forsitan iste sit: de qͦ saluator ait.
Ihierit fletus & stridor dentiũ. Illa qͦq cõmi.¬
natio qua ridentib luctũ lacrimasq denun¬¬
dicens. Nisi audieritis occulte. plorabit ani-
ma ur̃a a facie contumeliȩ. Cũ eni fueritis
passi contumeliã tunc plorabitis. & dechui-¬
cent oculi urilacrimas: qͥa contritꝰ. ẽ. grex
pacto contritꝰ sit grex dñi. Fuit qͥppe ali¬¬
qͣndo hic grex dñi. & qͥa indignosse iudica.¬
uerunt salute: conuersus.ẽ. sermo dñi ad
gentes. Si gͦ grex ille contritꝰ. ẽ. nos oleaster
qͥ contra naturã inserti sumꝰ in bonã oliuã

Expanded text:
tate parabolae, et si interpretatus ei sit quae audivit, tate parabolae, et si interpretatus ei sit quae audivit, intelligens Evangelium audit ea occulte, ut non ploret anima ejus. Eorum quippe, qui occulte non audiunt plorabit anima. Quam admirande rum « plorabit anima vestra. » Est quippe solius animae fletus, et forsitan iste sit de quo Salvator dicit: « Ibi erit fletus et stridor dentium . » Illa quoque comminatio, qua ridentibus luctum lacrymasque denunteta nunc, dicens: « Nisi audieritis occulte, plorabit anima vestra a facie contumeliae. » Cum fueritis passi contumeliacent oculi vestri lacrymas, quia contritus est grex ebimus quo pacto contritus sit grex Domini. Fuit quippe aliquando hic grex Domini, et quia indignos se judicaverunt salute, conversus est sermo Domini ad Gentes. Si ergo grex ille contritus est, nos oleaster, qui contra naturam inserti 836 sumus in bonam olivam