comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pacienter expectans. eiꝰ in ꝓmissionibꝰ seqͣt
consiliũ: cuꝰ intẽptationibꝰ p̃catur au ĩ.
Ita erit &o humilis in confesfiombꝰ suis:
ne fut istorum similis de quibꝰ dicit᷑. &
humiliati sunt in inqͥtatibꝰ suis. Ex li¬
ustorum desiderioruim sacietati tẽ nichil
deerit: quando ds̃ omĩa in illis ommbus
erit. Ad quã beatitudinẽ hi ꝑueniunt:
qui huic scłõ ante seꝑationẽ aĩe a carne
moriut᷑. Nec in eis inueniunt᷑ cupidita¬
tibus quas solas suuait dilectio dei: ut & id pa¬
tit iniqͥtas quod elegit. & eo bono frait᷑ iustiuu
ese distantia. Ipsa autẽ et̾tas: absq diu̾s¬
tate mensure ẽ. Et multe qͥpe mansiones
in una uita: tarias meritorum significano
fiet etiam in dispari claritate par gatidiũ.
ut qtiod habebunt singłi cõmune sit omnibͦ
laerit abena pars corporis. Non mirũẽ:¬
dicere apłm etiã in futuro scło patri filium
subiectum futurũ. uͥ ait. Tunc & ipse subiestꝰ

Expanded text:
er exspectans, ejus in promissionibus sequatur consilium, cujus in tentationibus precatur auxilium. Ita erit et humilis in confessionibus suis, ne fiat istorum similis, de quibus dicitur: «Et humiliati sunt in iniquitatibus suis.» Justorum desideriorum satietati tunc nihil deerit, quando Deus omnia in illis omnibus erit . Ad quam beatitudinem hi perveniunt, qui huic saeculo ante separationem animae a carne moriuntur, nec in eis inveniuntur cupiditatibus, quas sola superat dilectio Dei: ut et id patiatur iniquitas, quod elegit; et eo bono fruatur justitia, esse distantia, ipsa autem aeternitas absque diversitate mensurae est. Multae quippe mansiones, in una vita varias meritorum significant rit, fiet etiam in dispari claritate par gaudium, 601 ut quod habent singuli, commune sit omnibusla erit aliena pars corporis . dicere Apostolum etiam in futuro saeculo Patri Filium subjectum futurum, ubi ait: Tunc et ipse subjectus
Abbreviated transcription (Latin):
potest ideo migis dixisseapłm. eciã tc̃ patri
filiam subiectam sut sdim. ne qͥs in eoꝑti¬
taret sp̃m & corpꝰ hu̾mant̃ conuerfione
aliqua consumendtm. ut sit ds̃ omnia.
ñ tantũ in illa forma hominis. s in om̃ibꝰ.
quando capitis głã uniu̾sum corpꝰ implebit.

Expanded text:
iam tunc Patri Filium subjectum futurum, ne quis in eo putaret spiritum et corpus humanum conversione aliqua consumendum: ut sit Deus omnia, non tantum in illius forma hominis, sed in omnibus ; quando capitis gloria universum corpus implebit.
Abbreviated transcription (Latin):
Est ahio loco nratio ꝓrsus certa & expres
Et alio loco adgalathas. Que. antẽ scribo
tiob̾: ecce coram deo qi ñ mentior. Ecce¬
itirauit apłs. Hon uos fallant: qͥ nescio
quomͦ nolentes ipsas iurationes discern̾e.
uel potiꝰ ñ intelligere. dicunt ñ esse maras¬
tionẽ quando dicit homo. scit qͥs̃. testis ẽ
ds̃. innoco deũ suꝑ animã meã. uerum
me dicere. Inuocatut inqͥt deũ: testem
fecit deum. Nimqͥd iurauit: Qui hȩc
dicant: nichil alind uolunt. nͥ inuocato
deo teste mentiri. Ita ne uͦ qͥsqͥs es praui
ñ niras: Quid est ꝑ deum: nͥ testis est

Expanded text:
Est alio loco juratio prorsus certa et expressEt alio loco ad Galatas: Quae autem scribo vobis, ecce coram Deo, quia non mentior . Ctite: Non vos fallant qui nescio quomodo volentes ipsas jurationes discernere, vel potius non intelligere, dicunt non esse jurationem, quando dicit homo: Scit Deus, testis est Deus, invoco Deum supra animam meam verum me dicere. Invocavit, inquit, Deum, testem fecit Deum; nunquid juravit? Qui haec dicunt, nihil aliud volunt, nisi invocato Deo testem mentiri. Itane vero quis es pravi non juras? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia sacrificium factus ẽ ꝓ peccato
offerens seipsum in holocatistum in cru¬
ce passionis suȩ: sequitur. apłs & dicit.
Cum dixisset. obsecramus ꝓ xp̃o reconei¬
liari deo quasi dicerenus quomͦ poterr¬
mus reconciliari. eũ inqͥt qͥ non nouerat

Expanded text:
Et quia sacrificium factus est pro peccato, Et quia sacrificium factus est pro peccato, offerens seipsum in holocaustum in cruce passionis suae, sequitur Apostolus et dicit, cum dixisset, Obsecramus pro Christo, reconciliari Deo: quasi diceremus, quomodo poterimus reconciliari? Eum, inquit, id est
Abbreviated transcription (Latin):
concilari deo. Si exhortatur & obsecrat
apłs ut reconciliemur deo: inimici eramꝰ
deo. Nemo enim reconciliatur: nisi ex um¬
micitiis. Inimicos autẽ nos: ñ natura s
peccata fecerunt. Unde imnnici illius:
inde serui peccati. Non habet ds̃ libe¬
ros inimicos: necesse est serui sint. Ee
serui remanebunt: nisi ab illo liberent᷑.
cui peccando inimici esse uoluerunt.
Obsecramtis ergo inquit. ꝓ. xp̃o: recon¬
ciliari deo. Quomͦ autẽ reconciliamur.:
nisi soluatur quod inter nos &t ipsum
separat: Ait enim ꝓpheta. Non gra¬
uauit aurem ne andiat: s peccata nr̃a¬
separant inter nos ob deum. Quia ergo
ñ reconciliam᷑: nisi ablato quod in medo
ẽ. & posito quod in medio sit. Est enim
medim se parans: sed contra est meditor
reconcilians. Medium separans ẽ peccatũ:
mecdiator reconcilians ẽ dñs. xp̃c. Ulntis
home xp̃c iħc. Ut ergo tollattir maceria
separans quod ẽ peccatum: uenit ille me¬
diator & factus ẽ sacͥficium sacerdos ipse.

Expanded text:
conciliari Deo. Si exhortatur et obsecrat Apostolus ut reconciliemur Deo, inimici eramus Deo. Nemo enim reconciliatur nisi ex inimicitiis. Inimicos autem nos non natura, sed peccata fecerunt. Unde inimici illius, inde servi peccati. Non habet Deus liberos inimicos; necesse est servi sint: et servi remanebunt nisi ab illo liberentur, cui peccando inimici esse voluerunt. Obsecramus ergo, inquit, pro Christo, reconciliari Deo. Quomodo autem reconciliamur, nisi solvatur quod inter nos et ipsum separat? Ait enim per prophetam: Non gravavit aurem ne audiat, sed peccata vestseparant inter vos et Deum . Quia ergo non reconciliamur nisi ablato quod in medio est, et posito quod in medio sit. Est enim medium separans, sed contra est mediator reconcilians; medium separans est peccatum, mediator reconcilians est Dominus Jesus esus . Ut ergo tollatur maceria separans quod est peccatum, venit ille mediator, et factus est sacrificium sacerdos ipse.
Abbreviated transcription (Latin):
enient legati ex egẏpto: ethiopia
p̃tiemet manus eius deo. Egipti
uel ethiopie nomine. omnium gentium fi¬
dem significauit. ã parte totum: legatos ap¬
pellans. reconciliationis p̃dicatores. Px p̃o
enim legatione funginur. Canquam deo
exhortante ꝑ nos: obsecramus ꝓ xp̃o recon¬
ciliari deo. Non ergo de solis ifrahelitis uñ
apłi electi sunt: sed etiam de ceteris genti¬
bus faturos p̃dicatores. xp̃iane pacis. hocmͦ

Expanded text:
enient legati ex Aegypto; Aethiopia praeveniet manus ejus. Aegypti, vel Aethiopiae nomine, omnium gentium fidem significavit, a parte totum; legatos appellans reconciliationis praedicatores. Pro legatione fungor, tanquam Deo exhortante per nos, obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo. Non ergo de solis Israelitis, unde Apostoli electi sunt, sed etiam de caeteris gentibus futuros praedicatores Christianae paci
Abbreviated transcription (Latin):
hic ꝓbauit: omne autẽ genus humanum
ꝓbat in fine. Inuenti sunt martyres: qui
haberent sclãria. Quam multi diuites
& senatores passi sunt. Edificabant tam̃
quidam eorum ligna. fenum. stipulam.
apls̃. Si cuiuis opus manserit: quod suꝑ¬
det: quia quod amauit. hoc inueniet.
Quid ergo illi fecit ignis : ꝓbauit. Siccuꝰ
Ipse autẽ saluus erit: sic tam̃ quasi ꝑ ignẽ.
S aliud est igne non ledi: aliud ꝑ ignem
saluari. & unde: ꝓptea fundamentũ.
Non recedat ergo de corde fundamentũ.
Noli supra fenum ponere fundamentum
hoc: & noli ante ponere fenum fundam̃¬
to: ut fenum habeat pͥmum locum in

Expanded text:
hic probavit, omne autem genus humanum hic probavit, omne autem genus humanum probat in fine. Inventi sunt martyres qui haberent ista saecularia. Quam multi divites et senatores passi sunt! Aedificabant tamen quidam eorum ligna, fenum, stipulam iApostolus: Si cujus opus manserit, mdet; quia quod amavit, hoc inveniet. Quid ergo illis fecit ignis tribulationis? Pripse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Sed aliud est igne non laedi, aliud per ignem salvari. Et unde? Propter fundamentum. Non recedat ergo de corde fundamentum. Noli super fenum ponere fundamentum, hoc est, noli anteponere fenum fundamento, ut fenum habeat primum locum in
Abbreviated transcription (Latin):
dedicationis domus: uideamꝰ quia
iam dedicatum ẽ captit nr̃m. Iam facta
est dedicatio domus in capite: tanquã
decticatio fundamenti. Caput sursumẽ.
fridamentũ inferits est. Ne forte ꝓpt̾ea
maledixerimꝰ fundamentũ esse xp̃m:
culmen ẽ potius. Ascendit in celum. sedet
ad dexteram dei patͥs: s puto nos non
errasse. Apłs enim dixit. fundamentũ
hoc aurum. argentum. lapides pretio¬
sos. qui bene unuunt. qui deum honorãt.
& laudat̃. qui pacientes sunt in tri¬
bulationibus. qui desiderant patriã.
ipsi edificant aurum. argentum. lapi¬
des pretiosos. Qui autẽ amant ad huc
secularia: & negotiis terrenis impli¬
cati sunt. & dediti sunt uinculis qui¬
busdam & affectionibus carnis domi¬
bus suis. comugibus possessionibus. &o
tam̃ xp̃iani sunt. ita ut cor eortim ñ
damento. edificant quidem ipsi ligna
fenum. stipulam. S quid secutus est: llmꝰ¬
cunisq opus quale sit: ignis ꝓbabit. ignis
tribuilationis. Iste ignis multos martẏres

Expanded text:
dedicationis domus, videamus quia jam dedicatum est caput nostrum: jam facta est dedicatio domus in capite, tanquam dedicatio fundamenti. Caput sursum est, fundamentum deorsum: ne forte propterea male dixerimus fundamentum esse Christum; culmen est potius, ascendit in coelum, sedet ad dexteram Patris. Sed puto nos non errasse. Apostolus enim dixit: Fundamentum hoc, aurum, argentum, lapides pretiosos. Qui bene vivunt, qui Deum honorant et laudant, qui patientes sunt in tribulationibus, qui desiderant patriam, ipsi aedificant aurum, argentum, lapides pretiosos: qui autem amant adhuc saecularia, et negotiis terrenis implicati sunt, et dediti sunt vinculis quibusdam et affectibus carnis, domibus suis, conjugibus, possessionibus, et tamen christiani sunt, ita ut cor eorum non damento; aedificant quidem ipsi ligna, fenum, stipulam: sed quid secutus est? Uniuscujusque opus quale sit ignis probabit: ignis tribulationis et tentationis. Iste ignis multos martyres
Abbreviated transcription (Latin):
uid gͦ uos tanquã de xp̃iana patiꝑ¬
tate iactatis: cum xp̃iana caritate
careatis: Habent enim inter se quã cari¬
tatẽ uocant etiã latrones: sibi debentes
facinorosam flagitiosamq conscientiam. Ss
caritatem quam cõmedat apls. ut eã ace¬
teris imꝓbandis repudiandisq se cern̾et:
ait alio loco. finis autẽ p̃cepti ẽ: caritas
de corde puro. & conscientia bona & fide

Expanded text:
uid ergo uos tamquam de christiana paupertate iactatis, cum christiana caritate careatis ? habent enim inter se quam caritatem uocant etiam latrones sibi debentes facinorosam flagitiosamque conscientiam, sed non caritatem, quam commendat apostolus. et ut eam a ceteris inprobandis repudiandisque secerneret, ait alio loco: finis autem praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c dñi: ibilibertas. H ec ẽ trinitas unꝰ ds:
de quo dicit apłs. Nullus ds. insi unꝰ. Non em̃
cum hoc auditis: dđm negare unigenitũ aude¬
tis. Hic d̾s crinitas dicit. Ego sum qui sum:
⁊ non sum mutatus. Non eñi mutatꝰ est xp̃c.¬

Expanded text:
bertas . Haec est Trinitas unus Deus, de quo dicit Apostolus: Nullus Deus, nisi unus . Non enim cum haec auditis, Deum negare unigenitum audetis. Hic Deus Trinitas dicit: Ego sum qui sum, et non sum mutatus . Non enim mutatus est Chris
Abbreviated transcription (Latin):
acilis adlusum pueritia. Quid autem
lusui puerili. tam simile ẽ. qũa idola co¬
lere: Quando ⁊ apłs ad hoc retulit hocge¬
nus sitꝑstitionis: cũ ait. Neq idolis seruia¬
nus: qũeadmodũ quidã eoꝵ. Sicat scriptũ
est. Dedit ppłs inanducare ⁊bibere: & sur¬

Expanded text:
acilis ad lusum pueritia. Quid autem lusui puerili tam simile est, quam idola colere; quando et Apostolus ad hoc retulit hoc genus superstitionis, cum ait, Neque idolis servientes, quemadmodum quidam eorum, sicut scriptum est, Sedit populus manducare
Abbreviated transcription (Latin):
os ur̃m laude dei e exultatione: & dicetis
illi de magnis angtistiis liberati. Et liberasti
gressus meos subter me: non sunt infirma¬

Expanded text:
os vestrum laude Dei et exsultatione, et dicetis illi de magnis angustiis liberati: Liberasti gressus meos subtus me, et non sunt infirma
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Qui manducat carnem meam. & bi¬
bit sanguinem meũ: in me manet. & ego
in illo. Si in me manet & ego in illo: tunc
manducat. tc̃ bibit. Qui autẽ ñ in me ma¬
net nec ego in illo: & si accipiat sacram̃tũ.
acqͥrit magnum tormentum. Qui gͦ in

Expanded text:
dicit: Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet et ego in eo. Si in me manet et ego in eo, tunc manducat et bibit. Qui autem in me non manet nec ego in eo, et si accipit sacramentum, acquirit magnum tormentum. » Quod n
Abbreviated transcription (Latin):
uamuis inter se dissentiant. & ui¬
dei ab hereticis & ipsi heretici alii
ab aliis: una tamen conditione seruitu¬
tis. tiel ad aliquã attestationem uel ad ali¬
quam ꝓbationem utiles sunt eccłie. Nam
& de hereticis dictum est. Oportet et
hereses e̾e̾: ut ꝓbati manifesti frant int̾¬

Expanded text:
uamvis inter se dissentiant, et Judaei ab haereticis, et ipsi haeretici alii ab aliis, una tamen conditione servitutis, vel ad aliquam attestationem, vel ad aliquam probationem utiles sunt Ecclesiae. Nam et de haereticis dictum est: Oportet et haereses esse, ut probati manifesti fiant int
Abbreviated transcription (Latin):
Si doctus eligeretur: fortassis ideo se dic̃et
electum. qi doctrina eiꝰ meruit eligi. Dñs
ceruices: non quesiuit per oratorem pis¬
catorem. s de piscatore lucratꝰ est imꝑa¬
torem. Magnꝰ cypͥanus orator. s pͥor petrus
piscator: ꝑ quẽ postea crede̾t ñ tantum
orator. s etiã imꝑator. Nullus nobilis
pͥmo electus ẽ: nullus doctus. Quia in¬
firma mundi elegit: ut confund̾et fortia

Expanded text:
Si doctus eligeretur, fortasse ideo se diceret electum, quia doctrina ejus meruit eligi. Domincervices, non quaesivit per oratorem piscatorem; sed de piscatore lucratus est imperatorem. Magnus Cyprianus orator, sed prior Petrus piscator, per quem postea crederet non tantum orator, sed et imperator. Nullus nobilis primo electus est, nullus doctus; quia infirma mundi elegit Deus, ut confunderet fortia
Abbreviated transcription (Latin):
Decessaria purgatio mentis nr̃e: qua
illud ineffabile in effabiliter uide¬
ri possit. Qua noudum prediti: fide
mitrimur. Et ꝑ quedam tolerabiliora
ut ad illud capiendum. apti. & habiles
efficiam᷑: itinera ducimur. Ulnde & a¬
postolus in xp̃o quidẽ dicit esse omnes
thesauros sapientie & scientie. abscon¬
ditos: eũ tam̃ quamuis iam gratia eius
renatis. s adhuc carnalibus & animalibꝰ.
tanꝗͣ paruulis in xp̃o. ñ ex duima uir¬
tute in qua equalis ẽ patri. s ex huma¬
na infirmitate. ex qua crucifirus est.
cõmendauit. Ait namq Neq enĩ iudi¬
xp̃m. & hunc crucifixum. Deinde secutꝰ
ait. Et ego in infirmitate: ex timore &
tremore multo fui apud uos. Et pau¬
lo post eis dicit. Et ego fratres: non po¬
tui loqti uob̃ quasi sp̃ualibus .s quasi

Expanded text:
ecessaria purgatio mentis nostrae, qua illud ineffabile ineffabiliter videri possit; qua nondum praediti, fide nutrimur, et per quaedam tolerabiliora, ut ad illud capiendum apti et habiles efficiamur, itinera ducimur. Unde Apostolus in Christo quidem dicit esse omnes thesauros sapientiae et scientiae absconditos : eum tamen quamvis jam gratia ejus renatis, sed adhuc carnalibus et animalibus, tanquam parvulis in Christo, non ex divina virtute in qua aequalis est Patri, sed ex humana infirmitate ex qua crucifixus est, commendavit. Ait namque: Neque enim judim, et hunc crucifixum. Deinde secutus ait: Et ego in infirmitate, et timore, et tremore multo fui apud vos . Et paulo post dicit eis: Et ego, fratres, non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi
Abbreviated transcription (Latin):
t hoc dei p̃ceptum ẽ. Et hoc p̃ceptũ
obedienter audire. id ẽ ut qͥ gloriattr.
in dño glorietur: similiter ut cetera dei
dontim est. Quod dontini qͥ non habet:
non dubito dicere alia quecumq habet.

Expanded text:
ptum est, et hoc praeceptum obedienter audire, id est, « ut qui gloriatur in Domino glorietur , » similiter ut caetera Dei donum est. Quod donum qui non habet, non dubito dicere, alia quaecunque habet,
Abbreviated transcription (Latin):
uanta xp̃i dignatio: petrus iste
q̃ sie locͥtur. piscator fuit. Et mͦ
ntagnam laudem habet orator: si potue¬
rit ab illo intelligi piscator. Si enim elige
ret xp̃c pͥmitus oratorem: dic̾et orator.
Eloquentie mẽe merito electus sum. Si
eligeret senatorem: dic̾et senator. Digmi¬
tatis ineẽ merito electus sum. Postremo
si pͥus eligeret. imꝑatorem: dic̾et imꝑa¬
tor. Potestatis meẽ merito electus sum.
Quiescant & differant᷑ isti paululum.
Quiescant. Non omittantur. ñ contẽp¬
nantur. s aliquantulum differantur:
qͥ possunt gloriari de semetipsis. in semet.¬
ipsis. Damichi inqͥt illum piscatorem.
damͥ idiotam.da michi imparitum.
Da mͥ eum: cum quo ñ dignatur loqui
senator. nec quando enit piscem. Ipsũ
inqͥt da. Hunc si impleuero: manifestũ
erit quod ego facio. Quamꝗͣ & senatorẽ
& oratorem. & imꝑatorem. ego sum fao¬
turus: quandocumq facturus. Ego &
senatorem: s certius ego piscatorem. Po-¬
test senator głari de semet ipso. potest

Expanded text:
uanta dignatio? Petrus iste, qui sic loquitur, piscator fuit: et modo magnam laudem habet orator, si potuerit ab illo intelligi piscatoret Christus primitus oratorem, diceret orator: Eloquentiae meae merito electus sum. Si eligeret senatorem, diceret senator: Dignitatis meae merito electus sum. Postremo, si prius eligeret imperatorem, diceret imperator: Potestatis meae merito electus sum. Quiescant et differantur isti, paululum quiescant: non omittantur, non contemnantur; sed aliquantulum differantur, qui possunt gloriari de semetipsis in semetipsis. Da mihi, inquit, illum piscatorem, da mihi idiotam, da mihi imperitum, da mihi eum cum quo non dignatur loqui senator, nec quando emit piscem: ipsum, inquit, da; hunc si implevero, manifestum erit quod ego facio. Quanquam et senatorem et oratorem et imperatorem ego sum facturus: quandocumque facturus ego et senatorem, sed certius ego piscatorem. Potest senator gloriari de semetipso, p
Abbreviated transcription (Latin):
non quidẽ loqͥ qd̾ saꝑe non possant. non
tam̃ recedere a ueritate. & ꝑgere inuam¬
tatem. Quantus enim imꝑfecti ñ capi¬
ant. si quid paulo excelsius fuerit disputa¬
tum de uerbo dei deo apud deum. ꝑ quod
facta sunt ominia. possintq caꝑe quod int̾
eos loquitur paulus. tanꝗ̃ inter parutilos

Expanded text:
non tamen recedere a ueritate et pergere in uanitatem. quamuis enim imperfecti non capiant si quid paulo excelsius fuerit disputatum de uerbo dei, deo apud deum, per quod facta sunt omnia, possintque capere quod inter eos loquitur Paulus tamquam inter paruulos
Abbreviated transcription (Latin):
a porro iusticia. que uiuit in seipsa:
ꝓcaldubio deus est. atq incõmuta¬
biliter uiuit. Sicut autẽ cum sit in seip¬
sa uita. etiã nob̃ fit uita. cum eius effici¬
mur ut cũq participes: ita cum in se
ipsa sit iusticia. etiã nob̃ fit iusticia. cũ
ei coherendo iuste uiuinius. Et tantoma¬
gis minꝰ ue iusti sumus: quanto illi magis
miniis ue coheremus. Alnde scͥptum est
de unigenito filio dei. cum sit utiq patͥs
sapientia atq iusticia. & semꝑ in se iꝑsa
sit. qd factꝰ sit nob̃ a deo sapientia et

Expanded text:
a porro iustitia, quae uiuit in se ipsa, procul dubio deus est atque incommutabiliter uiuit. sicut autem, cum sit in se ipsa uita, etiam nobis fit uita, cum eius efficimur utcumque participes, ita, cum in se ipsa sit iustitia, etiam nobis fit iustitia, cum ei cohaerendo iuste uiuimus, et tanto magis minusue iusti sumus, quanto illi magis minusue cohaeremus. a unde scriptum est de unigenito filio dei, cum sit utique patris sapientia atque iustitia et semper in se ipsa sit, quod factus sit no
Abbreviated transcription (Latin):
rare genus humanũ. &o dare gr̃am
suam omnib intelligentibus: qr gratia
illiuis est. ñ merita eorum. Et ne queli¬
bet ꝑsona glorraret᷑ in carne: infirmos
elegit. Nam inde non ẽ electꝰ: etiã ille
nathanael. Quid enĩ tibi uidetur. ut pu¬
blicanũ in theloneo sedentem eligeret
matheum: & non eligeret nathanaelem.
cui ꝑhibuit destimoniun ipse dicens. ecce
uere ifrahelita. in quo dolus non est:
Intelligitur ergo iste nathanahel. doctꝰ
fuisse legem. Non qr doctos non erat elec¬
turꝰ. S̾ si ipsoᷤᷤ pͥmo̾ elegisset: doctrine me¬
rito se electos putarent. Ita illorum sci¬
entia laudaret᷑: & latis xp̃i gratiȩ minue¬

Expanded text:
rare genus humanum, et dare gratiam suam omnibus intelligentibus quia gratia illius est, non merita eorum; et ne quaelibet persona gloriaretur in carne, infirmos elegit. Nam inde non est electus etiam ille Nathanael. Quid enim tibi videtur, ut publicanum in telonio sedentem eligeret Matthaeum , et non eligeret Nathanael cui perhibuit testimonium ipse Dominus, dicens: Ecce verus Israelita, in quo dolus non est? Intelligitur ergo Nathanael iste doctus fuisse in Lege. Non quia doctos non erat electurus: sed si ipsos primo elegisset, doctrinae suae merito se electos putarent; ita illorum scientia laudaretur, et laus Christi gratiae minue
Abbreviated transcription (Latin):
dño glorietur. Est plane ille sumniꝰ ds̃.
uera iusticia. uel ille uerus ds̃ summa
iusticia:. quã ꝓfecto esurire q ꝑt ac sitire de
iusticia. Et qua postea sa turari. Ea nr̃a
est in et̾nitate plena iusticia. Er libro de ge¬

Expanded text:
 justitia. Est plane ille summus Deus vera justitia, vel ille verus Deus summa justitia, quam profecto esurire ac sitire, justitia, et qua postea saturari, ea nostra est in aeternitate plena justitia. Non ergo De
Abbreviated transcription (Latin):
tores. S illi suꝑbirent: siñ pͥus eligeret
piscatores. Elegit diuites. S dicerent᷑
inerito diuitiarũ suarũ se electos esse.
nͥ pͥmo elegisset pauꝑes. Elegit imꝑa¬
tores postea. S meluis ẽ ut romã cum
uen̾it imꝑator. deposito diademate ꝑlo¬
ret ad menioriam piscatons: quã ut
piscator ploret ad memoriam imꝑato¬
ris. Infirma enĩ mundi elegit: ut con¬
fundat fortia. Ignobilia mundi elegit.
& ea que non sunt tanꝗͣ sint: ut ea que

Expanded text:
tores; sed illi superbirent, si non prius eligeret piscatores: elegit divites; sed dicerent merito divitiarum suarum se electos esse, nisi primo elegisset pauperes: elegit imperatores postea; sed melius est ut Romam cum venerit imperator, deposito diademate, ploret ad memoriam piscatoris, quam ut piscator ploret ad memoriam imperatoris. Infirma enim mundi elegit Deus, ut confundat fortia; et ignobilia mundi elegit, et ea quae non sunt, tanquam quae
Abbreviated transcription (Latin):
nusquisq enim ꝓ se rationem red¬
det. Nec alieno testimonio quisꝗͣ
adiuuatur apud deum: cui secreta cor¬
dis apparent. E uix sibi quisq suffi¬
cit: ut ei testimonium. ꝑhibeat consci¬
entia sua. Quis enim glabitur mundũ
se habere core Iude est quod apłs dicit.
Michi minimum ẽ ut a uob̃ iudicer.
aut ab humano die: sed neq me ipsum
iudico. Quappter. cum de se quisq
aut non omnino. aut uix possit uerã
ferre sententiam: quomͦ potest de alio
iudicare. cum sciat nemo quid agat᷑
in homine. nisi sp̃c hominis: Ex tracf

Expanded text:
nusquisque enim pro se rationem reddet nec\' alieno testimonio quisquam adiuuatur apud deum, cui secreta cordis apparent, et uix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. quis enim gloriabitur mundum se habere cor? id est quod apostolus dicit: mihi minimum est, ut a uobis iudicer aut ab humano die; sed neque me ipsum iudico. quapropter cum de se quisque aut non omnino aut uix possit ueram ferre sententiam, quomodo potest de alio indicare, cum sciat nemo, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis? it
Abbreviated transcription (Latin):
ispensator plane salutis eterne:
cum ceceris inncimerabilibus con¬
seruis meis stim. Quod si uoleus facio:
mercedem habebo. Si autẽ inuitus:
tantum dispensatio michi credita est.
Neq enim esse salutis illius dispensato¬
rem ꝑ uerbum & sacramentum: ram
hoc ẽ etram esse participem. Nam si ꝑ
bonos non dispensaretur: non recte
apls̃ diceret. Imitatores mei estote: sic̃
ob ego xp̃i. Rurstis si ꝑ malos ñ dispen¬
saretur: non de quibusclam dñs dic̾et.
Que dicunt facite: que autẽ faciunt
facere nolite. Dicunt enĩ: & non faci-¬
unt. Multi ergo dispensatores sunt:
ꝑ quorum ministerium ꝑuenit᷑ ad et̾¬
nam salutem. S queritur inter dis¬
pensatores: ut fidelis quis inueniat᷑.
Et inter ipsos fideles. in quorum me.
ntimero ille qtii non fallitur computet.
alius est fic. alius autẽ sic: sicut unicui¬
q detis partitus ẽ mnensuram fidei.¬

Expanded text:
ispensator plane salutis aeternae cum ceteris innumerabilibus conseruis meis sum. quod si uolens facio, mercedem habeo. si autem inuitus, tantum dispensatio mihi credita est; neque enim esse salutis illius dispensatorem per uerbum et sacramentum iam hoc est etiam esse participem. nam si per bonos non dispensaretur. non recte apostolus diceret: Imitatores mei estote sicut et ego Christi. rursus si per malos non dispensaretur: non de quibusdam dominus diceret: Quae dicunt, facite. quae autem faciunt, facere nolite; dicunt enim et non faciunt. multi ergo dispensatores sunt. per quorum ministerium peruenitur ad aeternam salutem; sed quaeritur inter dispensatoreset inter ipsos fideles, in quorum me numero ille qui non fallitur computet, alius est sic, alius autem sic , sicut unicuique Deus partitus est mensuram fidei
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio dei est. s deus dilectio est: ut ipsa
deitas dilectio intelligatur. Et quod in
illa enumeratione conexarum sibi rerũ.
non fere in his quȩ sibi conexa sunt. nu¬
merari solet ipsa conexio. Sic nos existi

Expanded text:
\'dilectio deus est\', sed: deus dilectio est, ut ipsa \'dilectio deus est\', sed: deus dilectio est, ut ipsa deitas dilectio intellegatur. et quod in illa enumeratione conexarum sibi rerum, non fere in his, quae sibi conexa sunt, numerari solet ipsa conexio. unde in i
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Si a capite numerentur: inue¬
nuntur unum. duo. tres. quatuor. Item
caput mulieris uir. caput uiri xp̃t. caput
autẽ xp̃i deus: si eodem modo numerẽ.¬
tur. inueniuntur unum similiter. &
duo ootres & quattior. Porro unum &
duo & tres. & quatuor sunul ducti: fi¬
unt. decem. Quappter. disciplina que
infintiat conditorem deum. & conditã
creaturam: recte significat denarius
numerus. Et cum corpus ꝑfectum atq
in exterminabile. subditur aminȩ per¬
fecte atq inexterminabili. rursusq ip¬
sa subditur xp̃o. & ille deo. non tanꝗͣ
dissimilis aut alterits naturȩ. q. sed
tanꝗͣ patri filius: hoc totum eo  dem
ntnero denario recte significa. E. tur.
quod post resurrectionem corporis.
sꝑatur futurum in eternum. Et
fortasse: ꝓpterea qui conducuntur
ad tuneam. denarium accipiunt.
maduertendum non dictum esse qm̃
tas patris & filii. hoc loco dicta sit deus.
quod est sp̃c sanctus. Huic accedit aliud
qm̃ deus dilectio est. Etiam hic. non ait

Expanded text:
Dei . Si a capite numerentur, inveniuntur unum, duo, tria, quatuor. Item: Caput mulieris vir, caput viri Christus, caput autem Christi Deus . Si eodem modo numerentur, inveniuntur similiter unum, duo, tria et quatuor. Porro unum et duo et tria et quatuor simul ducta fiunt decem. Quapropter disciplinam, quae insinuat conditorem Deum et conditam creaturam, recte significat denarius numerus. Et cum corpus perfectum atque inexterminabile subditur animae perfectae atque inexterminabili, rursusque ipsa subditur Christo, et ille Deo, non tanquam dissimilis aut alterius naturae, sed tanquam Patri Filius, hoc totum eodem numero denario recte significatur, quod post resurrectionem corporis speratur futurum in aeternum. Et fortasse propterea qui conducuntur ad vineam, denarium accipiunt maduertendum dicunt non dictum esse quontas patris et filii hoc loco dicta sit deus, quod est spiritus sanctus. huc accedit aliud olus, quoniam deus dilectio est. etiam hic enim non ait
Abbreviated transcription (Latin):
neq exeat magulo quitmĩ de ore
ur̃o: qm̃ deus scientiarum dñs. ipse uos
scit. & ubi nemo scit. Qm̃ qui putat se
aliquid esse cum nihil sit: seipsum se-¬
ducit. Hec dicuntur aduersariis ciuita¬
non in deo gloriantibus. Deus scientiarũ:¬
funt. si hominum sunt. & ab illo non suuit.

Expanded text:
neque exeat magniloquium de ore vestro, quoniam Deus scientiarum Dominus. Ipse vos scit, et ubi nemo scit, quoniam qui putat se aliquid esse, cum nihil sit, se ipse seducit. Haec dicuntur adversariis civitanon in Domino gloriantibus, ex quibus sum, quoniam vanae sunt, si hominum sunt, et ab illo non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
homini seminanti bontm iemen in agro
suo. Bonum autẽ semen: hi sunt filiĩ reg¬
ni. Qui & si nunc habent ꝑmyita ⁊iza¬
nia: mittet in fine rex ipse anglos. & col¬
ligent de regno eiꝰ omnia scandala. tunc
iusti fulgebut̃ sic̃ sol in regno patͥs sui.
Regnum fulgebit in regno: cũ regno ue¬
nerit regnum. Quod nc̃ oramꝰ o dicimꝰ:

Expanded text:
um homini seminanti bonum semen in agro suo. Bonum autem semen, hi sunt filii regni: qui etsi nunc habent permixta zizania, mittet in fine rex ipse Angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Regnum fulgebit in regno, cum regno venerit regnum, quod nunc oramus, et dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
estis uos. Hoc ẽ etiam regnum dĩ: quod
filius tradituriis ẽ patri. Unde dicit idem
apls: initium xp̃c. deinde qui sunt xp̃i.
in p̃sentia eiꝰ. Deinde finis. cum tradide¬
rit regnum deo & patri: id est quos rede

Expanded text:
estis vos . Hoc etiam regnum Dei quod Filius traditurus est Patri, unde dicit idem Apostolus: Initium Christus, deinde qui sunt Christi in praesentia ejus, deinde finis, cum tradiderit
Abbreviated transcription (Latin):
subdita caro sp̃talis. S tamen ca¬
ro: non sp̃t. Sĩc carm subditꝰ fuit sp̃c ipse
carnalis: s tam̃ sp̃c ñ caro. Cuiꝰ rei habeniꝰ
exꝑim̃tũ. in nr̃e pene deformitate. Non
enĩ scd̃m carnẽ. s utiq scdm̃ sp̃m carnales
erant: qͥbꝰ ait apłs. Non potui nob̃̾ loqui
quasi sp̃ualibus: s quasi carnaliblis. Et hõ
sp̃ualis sic in hac uita dr. ut tam̃ corpore. ad¬
huc carnalis sit. & indeat aliam legem in
menbris stus repugnantẽ legi m̃tis fue:
exit autẽ etiã corpore spũalis. cũ eadẽ caro
sic resurrexerit. ut fiat qd̃ scͥptũ ẽ. Semi¬
nat᷑ corpꝰ aniale: resueget corpꝰ sp̃uale.

Expanded text:
subdita caro spiritalis, sed tamen caro, non spiritus; sicut carni subditus fuit spiritus ipse carnalis, sed tamen spiritus, non caro. cuius rei habemus experimentum in nostrae poenae deformitate. non enim secundum carneerant quibus ait apostolus: non potui uobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus; et homo spiritalis sic in hac uita dicitur, ut tamen corpore adhuc carnalis sit et uideat aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae; erit autem etiam corpore spiritalis, cam eadem caro sic resurrexerit, ut fiat quod scriptum est: seminatur corpus animale, resurget corpus spiritale.
Abbreviated transcription (Latin):
mat paulꝰ.
dici a nob̃ peccata
sua: ut glorificetur ille qui talem mor¬
bum sanauit. Magnitudinem enim
uulneris: manus medici secuit oo sana¬
int. Ulox illa de celo ꝑuocauit ꝑsecuto¬
rem: & erexit p̃dicatorem. Occidit sau¬
lum: & unuficauit paulum.Daul
enim ꝑsecuitor. erat sc̃i uiri. Inde nom̃
habebat iste ÷ quando ꝑseq̃batur xp̃ia¬
nos. Postea de saulo: factꝰ ẽ paulus.
Quid ẽ paultis: Modicus. Ergo qñ
saulus: suꝑbus elatus. Quando pati¬
lus: humilis modictis. Ideo sic loquin᷑.
Patilo post indebo te. Id est post modi¬
omnium scõtum: dicit alio loco. Sic erat
inter apłõs: tanꝗͣ. fimbrium uestim̃ti.
S tetigit eccłia gentium tanꝗͣ fluxum

Expanded text:
mat Paulus dici a nobis peccata sua, ut glorificetur ille qui talem morbum sanavit. Magnitudinem enim vulneris manus medici secuit, et sanavit. Vox illa de coelo prostravit persecutorem, et erexit praedicatorem; occidit Saulum, et vivificavit Paulum . Saül enim persecutor erat sancti viri ; inde nomen habebat iste quando persequebatur Christianos: postea de Saulo factus est Paulus . Quid est Paulus? Modicus. Ergo quando Saulus, superbus, elatus: quando Paulus, humilis, modicus. Ideo sic loquimur, Paulo post videbo te, id est, post modiomnium sanctorum, dicit alio loco . Sic erat inter Apostolos tanquam fimbria vestimenti: sed tetigit Ecclesia Gentium tanquam fluxum
Abbreviated transcription (Latin):
t apłs paulus potest. inderi de ĩ mõ¬
crastino cogitare: cum dicit. De
collectis autẽ que fiunt in scõs: sic̃ ordina¬
u eccłis galathiȩ. ita & uos facite. Se.¬
cundum unam sabbati. unusqͥsq ur̃m
aꝑud se ponat thesaurizans quod ei pla¬
cterit: ut ñ cũ uenero tõ collecte fiant.
His & huiꝰcemodi scͥpturarũ locis. satis
apparet dñm nr̃m n hoc imꝓbare. siqͥs
humano more ista ꝓcurret. s siqͥs ꝓꝑter¬
ista deo militet: ut in oꝑibꝰ finis ñ regnũ
dei. s istorum ad qͥsitionem intueatur.
Ad hanc gͦ regulam hoc totũ p̃ceptũ
redigit᷑: ut etiam in istorum ꝓuisione
regnum dei cogitemꝰ. in militia uͦ regni
dĩ ista ñ cogitemꝰ. Ita enĩ etiã si aliquãdo
defuerut. quod plepũq ꝓpter exercita¬
tionẽ nr̃am deis sinit: ñ solum ñ de

Expanded text:
tolus Paulus potest videri de crastino cogitare, cum dicit: De collectis autem in sanctos, sicut ordinavi Ecclesiis Galatiae, ita et vos facite, secundum unam Sabbati. Unusquisque vestrum apud se ponat, thesaurizans quod ei placuerit, ut non, cum venero, tunc collectae fiant. His et hujusmodi Scripturarum locis satis apparet Dominum nostrum non hoc improbare, si quis humano more ista procuret, sed si ista deo militat, ut in operibus suis non regnum dei, sed istorum adquisitionem intueatur. ad hanc ergo regulam hoc totum praeceptum dirigitur, ut etiam in istorum prouisione regnum dei cogitemus, w in militia uero regni dei ista non cogitemus. ita enim, etiam si aliquando defuerint, quod plerumque propter exercitat
Abbreviated transcription (Latin):
endas. Unde & alibi cum dixisset. corripi¬
te inqͥetos. consolamini pusillanimes. fusci¬
pite infirmos. pacientes estote ad omnes:
mox adiunxit. Llidete: ne qͥs malum
ꝓ malo alicui reddat. Ergo & quando
corripiunt᷑ inqͥeti: ñ malum ꝓ malo.
s potius bonum reddit᷑. Hec autẽ oĩa:
q̃ nisi caritas oꝑatur : Siqͥs ñ amat¬

Expanded text:
endas. Unde alibi cum dixisset, Corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos: patientes estote ad omnes; mox adjunxit, Videte ne quis malum pro malo alicui reddat . Ergo et quando corripiuntur inquieti, non malum pro malo, sed potius bonum redditur. Haec autem omnia quae nisi charitas operatur? 35. Et a
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sit nisi ad uitam eternam. He¬
mõ sibi placeat quasi qͥ hic iuste cuxerit:¬
& comparet se illis qͥ male uiuunt. sedm̃
pharisetun qͥ se iastificat᷑. Qui ñ andie¬
rat apłm. Non qͥa iam acceperu: aut
iam ꝑfectꝰ sim. Ergo ñ acceꝑat ad huc:
hoc qd defiderabat. Pignus accepat. Sic
dixit. Qui dedit nob̃ pignus sp̃m euius
rei pignis erat. ad hoc ꝑuenire capiebat.
Participatio quedam: sed distat. Aliteꝵ
mͦ participamur: aliter tc̃ participabmmͣ.
Modo ꝑ fidem. ꝑ spem: in eodem sp̃u. Tt̃
autẽ speties erit: res erit. Idem autem
sp̃c. Idem ds̃: eadem plenitudo. Qui cla¬
mat absentibus. ex hibebit p̃sentibꝰ: qui
tocat peregrinos. nutriet & alet in patͥa.

Expanded text:
n sit, nisi ad vitam aeternam. Nemo sibi placeat, quasi qui hic juste vixerit, et comparet se illis qui male vivunt, secundum Pharisaeum qui se justificabat , qui non audierat Apostolum, Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim. Ergo non acceperat adhuc hoc quod desiderabat. Pignus acceperat, sic dixit: Qui dedit nobis pignus Spiritum . Cujus rei pignus erat, ad hoc pervenire cupiebat: participatio quaedam, sed distat. Aliter modo participamus, aliter tunc participabimus. Modo per fidem, per spem, in eodem Spiritu: tunc autem species erit, res erit; idem autem Spiritus, idem Deus, eadem plenitudo. Qui clamat absentibus, exhibebit praesentibus: qui vocat peregrinos, nutriet et alet in patria.
Abbreviated transcription (Latin):
emo ẽ diabolo astutior ad fingendũ.
Nam & nunc omĩa falsa crimina
de scĩs ipse confingit. Scit suas criminatio¬
nes ualere ñ posse apud deum. Inter hores
ilbas spargit. Et hoc ei quid ꝓdest: cũ di.
crimina nulla astutia confingit. Nouut
quid inde mali agat: nͥ ei resistat uigilan¬
tia fidei. Ideo enim &o de bonis mala spar-¬
git: ut infirmi ñ putent aliquos esse bo¬
nos. & tradant se rapiendos libidimbtis ob
dissipandos. dicentes apud seipsos. Quis ẽ
enĩ qui seruat mandatũ der: aut quis est
qui seruat castitatẽ: Dum putat quia
qͥ in uob̾ p̃dicatus ẽ ꝑ me & siltanum & thi¬
motheũ. Non fuit in illo ẽ & non s ẽ in illo
fuit. Quot qͦt enĩ ꝓmissiones dei st̃. ĩ illo
est. Ideo & ꝑ ipsc̃ĩ anien deo ad glãm nr̃am.¬

Expanded text:
emo est diabolo astutior ad fingendum. Nam et nunc omnia falsa crimina de sanctis ipse confingit. Sic suas criminationes valere non posse apud Deum, inter homines illas spargit. Et hoc ei quid prodest, cum dicrimina nulla astutia confingit? Novit quid inde mali agat, nisi ei resistat vigilantia fidei. Ideo enim et de bonis mala spargit, ut infirmi non putent aliquos esse bonos, et tradant se rapiendos libidinibus et dissipandos, dicentes apud se ipsos: Quis est enim qui servat mandatum Dei? aut quis est qui servat castitatem? Dum putat quia  nos praedicatus est, per me et Silvanum et Timotheum non fuit in illo, est et non, sed est in illo fuit. Quotquot enim promissiones Dei sunt, in illo est. Ideo et per ipsum Amen Deo ad gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
ment quod fieri ñ potesti ne humana car¬
ne ueritas inqͥnet᷑ : ueritatẽ dicunt esse
mentitã. Et cum ille p̃ceꝑit dicens. sit
in illo est. & non. s ẽ in illo erat: isti totũ
corpꝰ eiꝰ in falsam carnem fuisse conten¬
dunt. ut non sibi uideantur unitari xp̃m.
si ñ sus auditoribꝰ mentiant᷑.
idest in illo firmate sunt. Qura in

Expanded text:
ment, quod fieri non potest, ne humana carment, quod fieri non potest, ne humana carne ueritas inquinetur, ueritatem dicunt esse mentitam. et cum ille praeceperit dicens: sit in illo est et non, sed est in illo erat, isti totum corpus eius falsam carnem fuisse contendunt, ut non sibi uideantur imitari Christum, si non suis auditoribus mentiantur. idem
Abbreviated transcription (Latin):
dicentẽ. Omnia hec figure nr̃e fuerunt. e
Item dicentẽ de xp̃o. Quia ñ fuit etiam
& non: s ectam in illo erat. Quotqͦt enim
ꝓmissiones dei in illo etiam. Idest in illo
exhibite. in illo ad implete funt. Ex libro¬
qͥ ñ uerum hominem suscepisse di¬
cunt filium dei: neq natum ẽẽ de femina.
s falsam carnem & ymaginem simtilatã
corporis humani ostendisse uidentibꝰ. Nesci¬
unt enim: quomͦ substantia qͥei adminis¬
trans unitiersam creaturã. inqͥnari om̃i¬
no ñ possit. E tamen p̃dicat̃ istum ufibi¬
lem solem radios suos ꝑ omnes feces oosor¬
des corporũ spargere: ob eos mundos & since¬
ros ubiq seruare. Sigͦ insibilia munda ui¬
sibilibus inimundis contingi possunt. &ñ
inqͥnari: quantomagis ininsibilis & incom¬
mutabilis ueritas. ꝑ sp̃m animã. ooꝑ ani¬
mam corpꝰ suscipiens. toto homine affũpto.
ab ommbus eum infirmitatibus milla
sua contaminatione liberanit: Itaq
magnas patiuntur angustias. Et cũ ti¬

Expanded text:
dicentem, Omnia haec figurae nostrae fuerunt ; item dicentem de Christo, Quia non fuit Etiam et Non, sed Etiam in illo erat: quotquot enim promissiones Dei, in illo Etiam ; id est, in illo exhibitae, in illo adimpletae sunt: et sin uerum hominem suscepisse dicunt filium dei neque natum esse de femina, sed falsam carnem et imaginem simulatam corporis humani ostendisse uidentibus. nesciunt enim, quomodo substantia dei administrans uniuersam creaturam inquinari omnino non possit, et tamen praedicant istum uisibilem solem radios suos per omnes feces et sordes corporum spargere et eos mundos et sinceros ubique seruare. si ergo uisibilia munda uisibilibus inmundis contingi possunt et non inquinari, quanto magis inuisibilis et incommutabilis ueritas per spiritum animam et per animam corpus suscipiens toto homine adsumpto ab omnibus eum infirmitatibus nulla sua contaminatione liberauit! itaque magnas patiuntur angustias et, cum ti
Abbreviated transcription (Latin):
saltem quam suauis ẽ dñs. Quia dedit
nob̾ pignis sp̃m. in qͦ sentiamꝰ eius dulce.¬
dinem. & desideremꝰ ipsum uite fontem:
ubi sobria ebrietate mundem᷑. & irrigem.
sicut lignum quod plantatũ ẽ secus de¬
cursus aquarum. & dat fructum in tẽ¬
pore stio. & folia eiꝰ ñ decident. Dicit enĩ
sp̃c sanctꝰ. filii autẽ hominum in teg¬
mine alarum tuarum sꝑabunt. In ebria¬
buntur abubertate domꝰ tuȩ. & torrente
uoluptatis tuȩ potabis eos: qm̃ apud te
ẽ fons uitȩ. Talis ebrietas ñ euertit
mentem. s tamen rapit sursum. & obli¬
ionem p̃stat omnium t̾renorum: sed
si possamꝰ toto affectu iam dicere. quẽ¬
admodum desiderat ceruus ad fontes
aquarum. ita defiderat aninia mea ad

Expanded text:
uavis est Dominus, quia dedit nobis pignus Spiritum , in quo sentiamus ejus dulcedinem: et desideremus ipsum vitae fontem, ubi sobria ebrietate inundemur et irrigemur, sicut lignum quod plantatum est secundum decursus aquarum, et dat fructum in tempore suo, et folia ejus non decident ? Dicit enim Spiritus sanctus: Filii autem hominum in tegmine alarum tuarum sperabunt: inebriabuntur ubertate domus tuae, et torrente uoluptatis tuae potabis eos, quoniam apud te est fons uitae. talis ebrietas non euertit mentem, sed tamen rapit susum et obliuionem praestat omnium terrenorum; sed si possumus toto affectu iam dicere: quemadmodum ceruus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad
Abbreviated transcription (Latin):
tes tranfferam: ne forte & hoc diceres credi
est fides: sed nichil ꝓdest si non habeat cari.¬
tatem. Confitebantar o demones. xp̃m. Ex¬
go credendo: s non diligendo. Dicebant: qͥo
nobis & tibis fidem habebant. caritatem
ñ habebant: ideo demones erant. Noli de
fide gloriari. Adhuc demonibtis comparandꝰ
ardeam: caritđtẽ ñ habeam. Ecce quod ñ
habes. Si tradidero inqͥt corpꝰ meum: ut
te: ideo sitradidero corpus meũ ut ardeam.
carit̾atẽ autẽ ñ habeam nichil mͥ ꝓdest. Ca¬
ritate fecerunt martyres. Illi qui in dempore
ꝑsecationis passi fant: caritate fecerunt. Isti
atitẽ de tumore & de suꝑbra faciunt. Nam
cam ꝑsecutor desit: seipsos p̃cipitant. Lle¬
ni gͦ: tit habeas caritatẽ. S nos habemꝰ
martyres. Quos martyres: Non funt co¬
lumbe. Ideo uolare conati sunt: & de petra

Expanded text:
tes transferam: ne forte et hoc diceres, Credidtes transferam: ne forte et hoc diceres, Credidcobi II, 19. Magna est fides, sed nihil prodest si non habeat charitatem. Confitebantur et daemones Christum. Ergo credendo, sed non diligendo dicebant, Quid nobis et tibi ? Fidem habebant, charitatem non habebant: ideo daemones erant. Noli de fide gloriari; adhuc daemonibus comparandus atem autem non habeam. Ecce quod non habes. Si tradidero, inquit, corpus meum ut ate, ideo, Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . Charitate fecerunt martyres illi qui in tempore persecutionis passi sunt; charitate fecerunt: isti autem de tumore et de superbia faciunt; nam cum persecutor desit, seipsos praecipitant. Veni ergo, ut habeas charitatem. Sed nos habemus martyres. Quos martyres? Non sunt columbae, ideo volare conati sunt, et de petra
Abbreviated transcription (Latin):
lo humore p̃mitur. s diruptis ommbꝰ exilit
& suꝑeminet: sic ẽ caritas. Non potest p̃mi
in tina. Hecesse ẽ ut ad suiꝑna emicet. Ppt̾ea
dicit apłs. Adhuc suꝑeminentiorẽ uiam nob̃
demonstro. Quia diximus de oleo qͥa isiꝑe¬
quod sequittr. Si linguis hominum loqtiar
& angloium. caritatẽ autẽ non habeam: facẜ
sum tanꝗͣ eram̃tum sonans & cymbalum ti¬
mens. Duonc̃ donate. ex clama. disertus sum:
ex clama doctus sum. Quantũ disertus:
Quantum doctꝰ: Nunqͥd linguis angłorum
locutus es: Et tam̃ si linguis anglõrum lo¬
quereris. caritatẽ ñ habens: audirem era
sonantia & cymbala tymientia. Soliditatẽ
aliquã ꝗuiero. fructam in folĩs intienam:
ñ sint sola uerba. habent olitam. redeant ad
archam. S inqͥes habeo sacramentum. Lle-¬
rum dicis. Sacramentum ditinum ẽ: ha¬
bes baptismum. & ego confiteor. S quid dĩc
idem apłs̃. Si sciero omnia sacram̃ta. &o ha¬
buero ꝓphetiam & omnem fidem. ita ut mõ¬

Expanded text:
lo humore premitur, sed disruptis omnibus exsilit et supereminet, sic est charitas. Non potest premi in ima, sed necesse est ut ad superna emicet; et ideo dicit Apostolus, Adhuc supereminentiorem viam vobis demonstro. Quia diximus de oleo, quia superequid sequitur: Si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum tanquam aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens . I nunc, Donate, et clama, Disertus sum: i nunc, et clama, Doctus sum. Quantum disertus? quantum doctus? numquid linguis Angelorum locutus es? Et tamen si linguis Angelorum loquereris, charitatem non habens, audirem aera sonantia et cymbala tinnientia. Soliditatem aliquam quaero, fructum in foliis inveniam: non sint sola verba, habeant olivam, redeant ad arcam. 21. Sed, inquies, habeo sacramentum. Verum dicis: Sacramentum divinum est; habes Baptisma, et ego confiteor. Sed quid dicit idem apostolus? Si sciero omnia sacramenta, et habuero prophetiam et omnem fidem, ita ut mon
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ꝓdest. Quanta ẽ gͦ caritas. Que si desit:
frustra habentar cetera. Si assit: habent᷑
omĩa. Tamen caritatẽ laudans apłs paulus
copiosissime atq uberrime: minus de illa
dixit. quam qd̵ ait breuiteꝵ apłs ioħes.¬

Expanded text:
aritas, quae si desit, frustra habentur caetera; si adsit, recte habentur omnia? Tamen charitatem laudans apostolus Paulus copiosissime atque uberrime, minus de illa dixit quam quod ait breviter apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ caritatẽ. Qnomͦ attẽ uilis est: quando oĩa
quȩ dicantur. ñ uilia cara dicunt᷑. Si gͦ q̃ ñ
sunt uilia cara sunt: quid ẽ carius ipsa cari¬
tate. Sic autẽ cõmẽdat᷑ caritas ab apło: ut
dicat. Stiꝑeminentiorem tuam uob̾ demon¬
stro. Si lingcus hominum loqtar & angloet̃.
caritatem autẽ ñ habeam: factꝰ stim eramen

Expanded text:
. Quomodo autem vilis est, quando omnia quae dicuntur non vilia, chara dicuntur? Si ergo quae non sunt vilia, chara sunt; quid est charius ipsa charitate? Sic autem commendatur charitas ab Apostolo, ut dicat: « Supereminentiorem viam vobis demonstro. Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitat
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aut̃ occidit: reus erit udicio. Ego aut̃
dico uobis: quicũq iratꝰ fuerit fr̃i suo. retis
erit uidicio. Qui autẽ dixerit racha: reus
erit concilio. Qui autẽ dixerit fatue: reus
erit gehenne ignis. Quid tam paritũ in pec¬
catis: qũa fr̃ĩ dicere fatue: Qͥd tam magnũ
in suppliciis: quã gehenna ignis: Di in le¬
suo fatue. lapidari uissum fuisse diuinitus:
ñ dico lapidari: sed ꝑsingłos artus immo ꝑ
singła corꝑis frusta. paulatim atq mminu¬
tatim uiuens & sentiens dilamari consu.¬
miq malusset: qũa gehenne ignib man¬
cipari : Absit tam̃ ut crudeliorem quisq
dicat euͣngłii dm qũa legis: dm intelligens
utriusq eẽ unũ. Et eundẽ dm in lege terren¬
tẽ carnalibꝰ: in euͣngłio spũialib penis. Q
ibi ⁊ hic fidelem nusqũa crudelem. Ita est¬

Expanded text:
erit judicio. Ego autem dico vobis: Quicunque iratus fuerit fratri suo, reus erit judicio; qui autem dixerit Racha, reus erit consilio: qui autem dixerit Fatue, reus erit gehennae ignis . Quid tam parvum in peccatis, quam fratri dicere Fatue? quid tam magnum in suppliciis, quam gehenna ignis? Si in lesuo, Fatue, lapidari jussum fuisse divinitus, on autem, non dico lapidari, sed per singulos artus, imo per singula corporis frusta, paulatim atque minutatim, vivens et sentiens dilaniari consumique maluisset, quam gehennae ignibus mancipari? Absit tamen ut crudeliorem quisquam dicat Evangelii Deum quam Legis Deum, intelligens utriusque esse unum et eumdem Deum, in Lege terrentem carnalibus, in Evangelio spiritualibus poenis; et ibi et hic fidelem, nusquam crudelem. 32.