comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eplarũ. seruũ seruoꝵ dei scribi. satic
humilit̾ definiuit. Litusq suis suc¬
cessorib documentũ sue humilitatis:
tam in hoc quã in mediocrib pontifica¬
lib indumentis. qd actenus uidelicet
in sc̃a romana eccła conseruatur. heredi¬
tariũ dereliquit.ii.
e uiq inspeculo sc̃e uniuersalis
eccłe uir tocius humilitatis auc¬
ieitatis ac ortho ꝵ ie. unde uideri et au¬
diri clarius euangelicus p̃co ualeret.
consistens. orissur diuinissimo gladio.
et rectã fidem muniit. et cunctas here¬

Expanded text:
arum servum servorum Dei scribi satis humiliter definivit, cunctisque suis successoribus documentum suae humilitatis tam in hoc quam in mediocribus pontificalibus indumentis, quod videlicethaereditarium reliquit. 2. Denique in specula sanctae universalis Ecclesiae, vir totius humilitatis, auctoritatis, ac orthodoxiae, unde videri et audiri clarius evangelicus praeco valeret, consistens, oris sui divinissimo gladio et rectam fidem munivit et cunctas haere
Abbreviated transcription (Latin):
LII. Ubisingulis patrimonus singulis rectores constituit.¬
LIII.Ubi uni ꝑsone duo minsteria mullo mͦ c̃mitenda diffinit.¬
LIIII. Ubilemosinas localit ꝑsonalit ordinat....
LU. W̾eta ñ petenti necessirua ministrauit
Luiii. Quale de eo somnũ heremita cognoue

Expanded text:
rectores constituit.--54. Uni personae duo ministeria nullomodo committenda definit.--55. Eleemosynas localiter ac personaliter ordinat.--56. iam non petenti necessaria ministravit.--60. Quale de eo somnium Eremita cognove
Abbreviated transcription (Latin):
et tu peniculũ ordinis tui qd̃
absit in cũras. Monasteria aũ
siqua st̃ in ipsius parro. chia
posiotione. quo usq illius
ppͥus fuerit ep̃s ordinatꝰ. ẽẽ cõ¬

Expanded text:
et in periculum ordinis tui, quod absit, incurras. Monasteria autem, si qua sunt in ipsius constituta positioneque, quousque illic proprius fuerit ordinatus episco
Abbreviated transcription (Latin):
quã singuloꝵ sunt plebiũ
capita: et tam̃ sub uno capi¬
te om̃s meubra. Atq ut
cuncta breuis cingulo locu¬
tioĩs astringã: scĩ ante legẽ.
scĩ sub lege. sci subgr̃a. om̃s
hi ꝑficientes corpus dñi. in
menbris sunt eccłȩ c̃stituti:¬

Expanded text:
quam singularum sunt plebium capita, et tamen sub uno capite omnes membra, atque ut cuncta brevi cingulo locutionis astringam, sancti ante legem, sancti sub lege, sancti sub gratia, omnes hi perficientes corpus Domini, in me
Abbreviated transcription (Latin):
hilaritate defunctus ẽ. Ad cuius se¬
pulchrũ post annos quatuordecim.
petrus qui pontificatus istius grego¬
rii tẽpore. monasteriõ eiꝰdẽ p̃fuit.
cũsibi sepulturã facere uoluisset: tanta
de todẽ sepulchro fr̃is meruli flagran¬
tia suauitatis emanauit: ac su llic floꝵ
om̃ium fuissent odoramenta c̃gesta.
Exqua re manifeste patuit.ꝗa uerũ
fuit: qͣd ꝑ nocturnã uisionẽ tanti pa¬
tris discipulus uidit.

Expanded text:
hilaritate defunctus est. Ad cujus sehilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum, dum, post annos quatuordecim, Petrus, qui pontificatus istius Gregorii tempore monasterio eidem praefuit, sibi sepulturam facere voluisset, tanta de eodem sepulcro fratris Meruli fragrantia suavitatis emanavit, ac si illic florum omnium fuissent odoramenta congesta. Ex qua re manifeste patuit quia verum fuit quod per nocturnam visionem tanti Patris discipulus vidit
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ cognitionẽ ego ñ habco. Quib
expletis: addidit dicens. Seribe et
bunc ipsũ ꝗ nos aspicit. Ex qua ui¬
sione gerontius. certus effectus:
facto mane innot̾uit fr̃ib quot et
qui essent ex eodem monasterio
morituri: seq illos continuo secu¬
turũ. Cũ die alto p̾dicti fr̃s mori
ceperunt. atq sub eodẽ ordine se
in morte secuti sunt: quo fuerant
in descriptione nominati. Adextre¬
mum uero et ipse obiit: ꝗ eosdẽ
sĩs morituros preuidit. xuiiii.
lius etiam fr̃ in eodẽ monasterio
merulus dicebat᷑. Sehementer
lac̾mis atq elemosinis. ex gregorii
uiri uencrabilis doctrina intentus.
Psalmodia uero exore illius pene nullo
tẽpore cessare consueuerat. Ercepto cũ
aut alimentũ corpori: aut menbra de¬
disset sopori. Nuic nocturna uisione
apparuit: ꝗa ex albis florib corona de
celo incaput illius descendebat. Qui
mox molestia corporis occupantuf.
cũ magna securitate animi ait cum

Expanded text:
quorum cognitionem ego non habeo. Quibus quorum cognitionem ego non habeo. Quibus expletis addidit, dicens: Scribe et hunc ipsum qui nos aspicit. Ex qua visione Gerontius certus effectus, facto mane, innotuit fratribus quot et qui essent ex eodem monasterio morituri, seque illos continuo secuturum. Cum die alio praedicti fratres mori coeperunt, atque sub eodem ordine se in mortem secuti sunt quo fuerant in descriptione nominati, ad extremum vero et ipse obiit, qui eosdem fratres morituros praevidit. 19. Alius etiam frater in eodem monasterio Merulus dicebatur, vehementer lacrymis atque eleemosynis, ex Gregorii viri venerabilis doctrina, intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat, qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque
Abbreviated transcription (Latin):
magno feruore desiderii sacͣ eloca¬
eiꝰ exardesceret: & ima deserens. ad
contẽplationẽ celestis patrie ꝑuola¬
ret. Huic ꝑ noct᷑nã uisionẽ dictũ ẽ.
paratus esto. & ꝗa dñs iussit. migra.
Cũq ille non habere se sũptꝰ admi¬
gradũ diceret: responsũ ꝓtinus au¬
diuit dicens. Sidepeccatis tuis aͣit᷑.
dimissa sunt. Quod dũ semel audis¬
set. & magno adhuc metu trepicdaret:
nocte quoq alia in eisoẽ uerbisͤ amo¬
nitus. Post quinq uero dies febre cor
dicebat᷑. ꝗdũ graui molestia corꝑis
fuisset depressus: inuisione noct᷑na
albatos uiros. & clari om̃imodo ha¬
bitu. in hoc ipsũ monasteriũ descen¬
dere desuperiorib asperit. Quidũ
coram lecto iacentis assisterent.
unus eoꝵ dix̃. Ad hoc uenimus:
ut demonasterio gregorii quosdam
fõs in militiã mittamus Atq alt̾i
p̃cipiens: ad unxit. Scribe marcellũ:
ualentinianũ: agnellũ: atq alios

Expanded text:
magno fervore desiderii, magno fervore desiderii, ejus inardesceret, et ima deserens ad contemplationem patriae coelestis pervolaret. Huic per nocturnam visionem dictum est: Paratus esto, et quia Dominus jussit, migra. Cumque ille non habere se sumptus ad migrandum diceret, responsum protinus audivit, dicens: Si de peccatis tuis agitur, dimissa sunt. Quod cum semel audisset, et magno adhuc metu trepidaret, nocte quoque alia in eisdem est verbis admonitus. Post quinque vero dies febre corrdicebatur, qui dum gravi molestia corporis fuisset depressus, in visione nocturna albatos viros et clari omnimodo habitus in hoc ipsum monasterium descendere de superioribus aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eorum dixit: Ad hoc venimus, ut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittamus; atque alteri praecipiens, adjunxit: Scribe Marcellum, Valentinianum, 29 Agnellum, atque alios,
Abbreviated transcription (Latin):
sterio fr̃ib sr̃s uero sollicite cõputa¬
uerunt dies: & ipsũ diem inuener̃¬
fuisse. quo pro eo tricesima oblatio
fuerat impleta. Cũ & copiosus ne¬
sciret quid ꝓeo fr̃s auctore gregorio
agerent: & fr̃s ignorarent ꝗd de eo
copiosus uidisseri. Uno eodẽq tp̃u
dũ agnoscit ille oblationẽ. Isti audiũt
sõniũ: tricesimũq diẽ cognoscunt ÷
Concordante simul uisione & sacͥficio.
res aꝑte claruit: ꝗa fr̃ quẽ subanĩad¬
uersionis sentencia gregorus mori
ꝑmiserat: ꝑ salutis hostiã a supplicio
liberarat. xuii.
ed ꝗa iscdẽ uenerabilis pat̃ quẽ ad¬
modũ fr̃ib terrori fuerit exparte
iam tetigi. Qualit̾ eiꝰ exemplis idẽ
ꝓfecerint. breuit̾ indicandũ putaui
fr̃ ꝗdam in eodẽ monasterio grego
rebat. Qui tanti patris uerbis erem¬
plisq cõmonitus: multis cotidianisq
lacͥmis. ad gaudia patrie celestis an¬
helabat. Cũq studiosissime & cum

Expanded text:
sterio frsterio frverunt dies, et ipsum diem fuisse invenerunt quo pro eo trigesima oblatio mpleta; cum et Copiosus nesciret quid pro eo fratres, auctore Gregorio, agerent, et fratres ignorarent quid de eo Copiosus vidisset, uno eodemque tempore dum agnoscit ille oblationem, illi audiunt somnium, trigesimumque diem cognoscunt; concordante simul visione et sacrificio, res aperte claruit, quia frater quem sub animadversione sententiae Gregorius mori permiserat, per salutarem hostiam a supplicio liberarat . 17. Sed quia idem venerabilis Pater quemadmodum fratribus terrori fuerit, ex parte jam tetigi, qualiter ejus exemplis iidem profecerint, breviter indicandum putavi. Frater quidam in eodem monasterio, nominrebat, qui, tanti Patris verbis exemplisque commonitus, multis quotidianisque lacrymis ad gaudia patriae coelestis anhelabat. Cumque studiosissime cum
Abbreviated transcription (Latin):
Iũ uero post mortẽ fr̃is xxxͣ iam
essent dies euoluti: cepit animus
ghregorii misericordit ei conpati:
eiꝰq cũ graui merore supplicia pen¬
sare: & si qd̾ esset ereptionis eius
remediũ querere. Tunc uocato ad se
eodẽ p̃cioso monasterii sui p̃posito:
defunctus ẽ inigne cruciat᷑. debe¬
mus ei aliquid caritatis impend̾e.
& ei inqͣntũ possumus ut cripiatur.
ad utoriũ cõmodare. Uade itaq
et abhodierna die continius xrxͣ dieb
offerre ꝓeo sacrificiũ stude: ut nullꝰ
om̃ino p̃termittat᷑ dies. quo ꝓ abso¬
lutione illuis salutaris hostia non
mactetur. Qui ꝓtinus abscessit et
paruit. Gregorio aũt alia curante:
atq euolutos dies minime nume¬
rante: isdẽ fr̃ ꝗ defunctus fuerat..
Nocte quadã fr̃i suo copioso ꝑuisionẽ
apparuit. Quẽ ille cũ uidisset: inqsi¬
uit dicens. Quid est fr̃: Quomodo es :
Cui ipse respondit. Nunc usq male
fui. sed iam modo benesũ.: ꝗa hocdie
cõmunionẽ recepi. Qd̃ isdẽ copiosus

Expanded text:
um vero post mortem fratris triginta jam essent dies evoluti, coepit animus Gregorii misericorditer ei compati, ejusque cum gravi moerore supplicia pensare, et si quod esset ereptionis ejus 28 remedium quaerere. Tunc evocato ad se eodem Pretioso, monasterii sui praeposito, defunctus est, in igne cruciatur; debemus ei aliquid caritatis impendere, et ei, inquantum possumus, ut eripiatur, adjutorium commodare. Vade itaque, et ab hodierna die continuis triginta diebus offerre pro eo sacrificium stude, ut nullus omnino praetermittatur dies quo pro absolutione illius salutaris hostia non mactetur. » Qui protinus abscessit, et dictis paruit. Gregorio autem curante, atque evolutos dies minime numerante, idem frater qui defunctus fuerat nocte quadam fratri suo Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit, dicens: Quid est frater? Quomodo es? Cui ipse respondit: Nunc usque male fui, sed jam modo bene sum, quia hodie communionem recepi. Quod idem Copiosus
Abbreviated transcription (Latin):
eȩ sũt gregorii suꝑ simonia¬
Icis. & illicitis orcdinationib
doc̾tssiui pape sentencie. Quas
ipse sũmo cultu seruauisse do¬
cet᷑: in eo qd ab ipso sue cõsecͣtioĩs¬
ex ordio. ꝑ om̃ẽ diocesim sua. ep̃os
unde cũq meliores ĩuenire po¬
tuit. studiosissimꝰ ordinauit. Et
siqͣndo necessitas ordinandi sacer¬
dotis obrepserat᷑: neq cardinales

Expanded text:
e sunt Gregorii super simoniacis, et illicitis ordinationibus doctissimi papae sententiae, quas ipse summo cultu servasse docetur, in eo quod ab ipso suae consecratioexordio per omnem dioecesim suam, episcopos undecunque meliores invenire potuit, studiosissime ordinavit. Et si quando necessitas ordinandi sacerdotis obrepsit, neque cardinales
Abbreviated transcription (Latin):
Ra de impenso officio sc̃itatis.
expetunt nũmũ fauoris. Unde
bene cũ iustũ uirũ describeret
ꝓpħeta uit. & excutit manꝰ suis
abom̃ munere. Neq enĩdicit
ꝗercutit manꝰ suas amunere:
Sed adiunxit abonũ. ¶a aliũ ẽ
munꝰ abosseꝗo: aliud mimꝰ amanu:
aliud mums alingua. Munus
quippe ab obseꝗo. ẽ subiectio in¬
debite impensa. Munꝰ amanu:
pecunia. Munꝰ alingua:. fauor.
Qͥ gͦ sacros ordines tribuit. tt̃
abom̃i munere manꝰ excutit:
qͣndo ĩdiuinis reb ñ solũ nullã

Expanded text:
quia de impenso officio sanctitatis, expetunt nummum favoris. Unde bene cum justum virum describeret propheta ait: 'Qui excutit manus suas ab omni munere'. Neque enim dixit: Qui excutit manus suas a munere, sed adiunxit: 'ab omni'. quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus quippe ab obsequio est subiectio indebite inpensa; munus a manu pecunia; munus a lingua favor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in divini
Abbreviated transcription (Latin):
gradiant᷑ ignarisunt. Nãdũ dux erer
citus ñ nisi labore & sollicitudine exꝑtus
eligit᷑. qͣles animaꝵ duces esse debeant.
quiepiscopatus culmen ĩ matura
& aggredi repente inerꝑtos labore¬
sustineant: nececa honoris ambitio.
et ipsis inpena sit. & aliis pestifera
erroris semina iaciant: quippe qui
ñ didicere qd doceant. Pro inde pat̾no¬
uoᷤ salutantes affectu. petunꝰ p̃cellentis¬
simi filii. ut tã detestabile malũ de
regni ur̃i studeatis finib ꝓhiberi Et
nulla apuduos excusatio nulla contͣ
animã ur̃am suggestio locũ inueniat:
Sa facientis ꝓculctubio culpã habet.
ꝗ qd potest corrigere. neglegit em̃dare.
tẽ ꝓeidem heresib suagrio

Expanded text:
gradiantur ignari sunt. Quod quam prgradiantur ignari sunt. Quod quam prcitus non nisi labore et sollicitudine expertus eligitur, quales animarum duces esse debeant qui episcopatus culmen immatura c aggredi repente inexpertos labores timeant, ne caeca honoris ambitio, et ipsis in poenam sit, et aliis pestifera erroris semina jaciant, quippe qui non didicere quod ipsi doceant. Proinde paterno salutantes affectu, petimus, praecellentissimi Filii, ut hoc tam detestabile malum de regni vestri studeatis finibus prohibere, et nulla apud vos excusatio, nulla contra animam vestram suggestio locum inveniat, quia facientis procul dubio culpam habet, qui quod potest corrigere negligit emendare. » Item pro eisdem haeresibus Syagrio,
Abbreviated transcription (Latin):
fendat industria:. sed totũ auri ꝓphanus
amor optineat. Et dũ uitia honorꝰ remu¬
nerãt᷑. in locũ ultoris is ꝗfortasse fuerat
ulciscendus adducitur: Atq unc sacer¬
dotes ñ proficere sed perire potius indi¬
cantur. Gulnerato naniq pastore quis
curandis ouib adhibeat medicinam :
aut quando ppłm orationis chyppeo
tucatur. ꝗiaculis se hostiũ feriendũ ex¬
ponit: aut qualem dese fructũ ꝓcluc¬
turus. cuius graui peste radix infec
tac. Maior gͦ metuenda est locis illis
fore calamitas. ubi tales int̾cessores ad
qͦq malũ sollicitudo ur̃a patitur ne¬
glegent̃ o n ent tere ad quidã instinctu
głe manis illecti ex laico repente abitu.
sacerdotii honorẽ arripiũt. Et qd dic̃ẽ
pudet. & graue tacere est. regendi recto¬
res.  qui docenchi sunt. doctores nec eru¬
bescunt uideri nec metuunt. ducatũq
animaꝵ impudent̃ asfumunt. Quib
uia om̃is ignota doctoris ẽ: & quo uł ipsi

Expanded text:
fendat industria, sed totum auri profanus fendat industria, sed totum auri profanus amor obtineat; et dum vitia honore munerantur, in locum ultoris is qui fortasse fuerat ulciscendus adducitur, atque hinc sacerdotes non proficere, sed perire potius indicantur. Vulnerato namque pastore, quis curandis ovibus adhibeat medicinam? Aut quando populum orationis clypeo tueatur, qui jaculis se hostium feriendum exponit? Aut qualem de se fructum producturus est, cujus gravi poste radix infecta est? Major ergo metuenda est locis illfore calamitas, ubi tales intercessores ad quoque malum sollicitudo nostra patitur negligenter omittere, quod quidam, instinctu gloriae inanis illecti, ex laico repente habitu, sacerdotii honorem arripiunt, et, quod dicere pudet et grave tacere est, regendi rectores, et qui docendi sunt doctores, nec erubescunt videri, nec metuunt. Ducatum animarum impudenter assumunt, quibus via omnis ignota ductoris est, et quo vel ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
genda cũ uita. Si uita de est. fides me¬
ritũ ñ habet. beato iacobo at testante
quiait. fides sinc oꝑib mortuaẽ. Que
enĩ oꝑa esse ualeant sacerdot is: ꝗhonore
tanti sacram̃ti conuincit᷑ optinere per
p̃miũ : R qua̾re agit᷑. ut ip̃si quoq qui
sacros ordines appetunt: ñ uitã corrig̾e.
ñ mores compoñe stucleant. seci cdiuitias
Hinc fit etiã ut insontes & pauperes
a sacris ordinib ꝓhibiti despectiq re¬
siliant: & dũ innocentia pauperis displi¬
cet᷑. dubiũ non est. qd̾ p̃miũ illic delicta
commendet. Ꝙa ubi aurũ placet &uitsũ.
Hinc igit᷑ ñ solũ iordinatoris & ordinati
mimam letale uulnꝰ infigit᷑. Uerũ etiã
magis inĩcessionib uiuari debuerat. pre¬
gautur Sieñ i diginis lacertlotio
credit᷑. cui non actionis merita sed p̃mioꝵ
copiae suffragant᷑ r estat ut nichil sibi in
honores ecclesiasticos grauitas. uichil de¬

Expanded text:
genda cum vita, si vita deest, fides megenda cum vita, si vita deest, fides meritum non habet, beato Jacobo attestante, qui ait: Fides sine operibus, mortua est . Quae enim opera esse valeant sacerdotis qui honorem tanti sacramenti convincitur obtinere per praemium? Ex qua re agitur ut ipsi quoque qui sacros ordines appetunt, non vitam corrigere, non mores componere studeant, sed divitias, Hinc fit etiam ut insontes et pauperes a sacris ordinibus prohibiti despectique resiliant, et dum innocentia pauperis displicet, dubium non est quod praemium illic delicta commendet, quia ubi aurum placet, et vitium. Hinc igitur non solum in ordinatoris et ordinati animam lethale vulnus inmagis intercessionibus juvari debuerat, praegravatur. Si enim is dignus sacerdotio creditur, cui non actionis merita, sed praemiorum copia suffragatur, restat ut nihil sibi in honores ecclesiasticos gravitas, nihil de
Abbreviated transcription (Latin):
& districta maledictione dãpnata ẽ. confe¬
rant᷑. Hinc gͦ agit᷑ ut sacerdotał dignitaᷤᷤ
ĩ despectu: & scl sit honor ĩ crimine. fe
rit utiq reuerentia: ad imit᷑ disciplina:
ꝗa ꝗ culpas debuit em̃dare cõmittit. et
nefaria ambitione honorabilis sacertio¬
tii ducit᷑ indeprauatione censura. Nã
qͥs denuo ueneret᷑ qd uendit᷑: aut ꝗs non
uile putet esse qd emit᷑. Unde ualde con¬
sequunt᷑ sacerdotiũ. illic subsistere diu
ñ arbit᷑or. Nã ubi dona suꝑne gratie
uenalia iudicant᷑.: ad dei feruitiũ non
uita q̃rit᷑. sed magis contͣ dm̃ pecunie
uenerantur.
tem de eisdem theodorico & theodeꝑ¬
to regib francoꝵ. post aliqͣ̃ fertur
simoniaca heresis. que pͥma contͣ dĩ eccłam
diabolica plantacione surrepsit. & in ip
so ortu suo telo apłice ultionis ꝑcus¬
sa. atque cdãpnataẽ. in regniur̃i finib
dominari: cũ insacerdotib fides sit eli¬

Expanded text:
et districta maledictione damnata est, confeet districta maledictione damnata est, conferantur. Hinc ergo agitur ut sacerdotii dignitas in despectu et sanctus sit honorit utique reverentia, adimitur disciplina, quia qui culpas debuit emendare, committit, et nefaria ambitione honorabilis sacerdotii ducitur in depravatione censura. Nam quis denuo veneretur quod venditur, aut quis non vile putet esse quod emitur? Unde valde consequuntur, sacerdotium illic subsistere diu non arbitror. Nam ubi dona supernae gratiae venalia judicantur, ad Dei servitium non vita quaeritur, sed magis contra Deum pecuniae venerantur. » Idem de eisdem Theoderico et Theodeberto regibus Francorum post aliqua: « Fertur simoniadiabolica plantatione surrepsiso ortu suo telo apostolicae ultionis percussa atque damnata est, in regni vestri finibus dominari; cum in sacerdotibus fides sit eli
Abbreviated transcription (Latin):
re tͣnsmite. Desolidis eccłe canusine
uolumꝰ ut aliꝗd clericis eiꝰdẽ eccłe lar¬
giaris: quatenꝰ. & hi quinunc inopĩa.
pariunt᷑. sustentacionẽ aliqͣm habeant:
&. Nillic uoluerit ds̃ orctinari ep̃m.
habeat unde subsistat. Dalapsis sacerdo¬
tib uł quolibet ex clero. obseruare te
uolumꝰ: ut ĩreb eoꝵ nulla cõtamina¬
tione misccaris. Sed pauꝑrima regii¬

Expanded text:
retransmitretransmitvolumus ut aliquid clericis ejusdem Ecclesiae largiaris, quatenus, et ii qui nunc inopiam patiuntur, sustentationem aliquam habeant, et si illic Deus voluerit ordinari episcopum, habeat unde subsistat. « De lapsis sacerdotibus vel quolibet ex clero observare te volumus ut in rebus eorum nulla contaminatione miscearis, sed pauperrima regu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ frum̃toꝵ p̃ciis aggrauari: ita ut
ĩstituta fũma eis ĩ cõparatione ab un¬
dantie tẽpore ñseruet᷑: & uolumꝰ. ut
aũt q̃ naufragio pereunt. ꝑom̃a uo¬
lumꝰ reputari: ita tam̃. ut ate. negli¬
gentia adtͣnsmittendũ minime fiat:
Netũtͣnsiittendi tẽpis neglegitur:
et acdmaiorẽ modiũ dare. cõpel lant᷑
qͣm ĩorreis eccłe infert᷑. Unde p̃senti.¬
atmonitione p̃cipimꝰ. dit̾ plus quani
decẽ t octo sertarioꝵ modiuᷤᷤ. nũquã
arusticis eccłe frum̃ta debeant accipr÷
Nisi forte siꝗdẽ qd nute iuxta cõsuetu¬
dinẽ suꝑ accipiunt. qd minui ipsi in
licitudini tue: ꝗa de causa fr̃is mei
p̃cepi tibi. ut argentũ illius retrans¬
mutere debuisses÷ sic obliuioni man¬
dasti. ac si tibi aliꝗd abettreno manci¬
pio tuo cliceret᷑. Qĩã uel modo ñ erpe¬
rientia. sed negleͥgentia tua studeat
implere: uł quicꝗd eꝰ apud antoninũ
fuisse cognoueris. subom̃ĩ uelocitate

Expanded text:
in frumentorum pretiis gravari, ita ut in frumentorum pretiis gravari, ita ut instituta summa eis in comparatione abundantiae tempore non servetur. Et volumus ut autem quae naufragio pereunt, per omnia volumus reputari; ita tamen ut a te negligentia ad transmittendum minime fiat, ne dum transmittendi tempus negligitur, et ad majorem modium dare compellantur, quam in horrea Ecclesiae infertur. Unde padmonitione praecipimus ut plus quam decem et octo sextariorum modium nunquam a rusticis Ecclesiae frumenta debeant accipi, nisi forte si quid est quod nautae juxta consuetudinem super accipiunt, quod minui ipsi in licitudini tuae, quia de causa fratris mei praecepi tibi ut argentum illius retransmittere debuisses, et sic oblivioni mandasti, ac si tibi aliquid ab extremo mancipio tuo diceretur. Quod jam, vel modo non experientia, 75 sed negligentia tua studeat implere, vel quidquid ejus apud Antoninum fuisse cognoveris, sub omni velocitate
Abbreviated transcription (Latin):
rentissimi dõni ioħis ep̃i atq adri¬
ani cartularii &e rectoris uolumꝰ:
ita ut nullus alius hoc cognoscat.
sed om̃ino secretũsit. Uos gͥ ad uos
ꝑtractate: utrũ ĩ auro ancerte in
peculus. eisdẽ colonis pauperibus
bari eadẽ cõtinentia debeat. Quic¬
quid uero cõmunit̃ steterit. prius
sic̃ magister gentiũ testat᷑. abeo om̃ia
de eadẽ causa mercedis q̃ experientie
tue cõmissa ẽ. mͥ fructũ quẽ feceris
ostñdas. qd sipure & fidelit ac strenue
egeris. & hic illũ ĩ filiis tuis recipis:
et postmodũ retͥbutionẽ plenã ĩ et̃ni
iudicis examinatione habebis: Itẽ petͦ
subdiacono. Quod responsalẽ tuũ tarde
dimisimꝰ: paschalis festiuitatis occupa¬
tionib implicati. eũ relaxare citius
minime ualuimꝰ. Causas uero in quib
ĩdicandũ curasti. om̃s subtilit̃ ꝑꝗren¬
tes qͣlit̃ disposuerimꝰ. ĩ ferius agnosces.
Cognoiumꝰ rusticos eccłe uehement̃

Expanded text:
rendissimi domni Joannis episcopi atque Adrirendissimi domni Joannis episcopi atque Adriani chartularii nostri et rectoris volumus. ita ut nullus alius agnoscat, sed omnino secretum sit. Vos ergo inter vos pertractate utrum in auro aut certe in pecuniis eisdem colonis pauperibus dari eadem continentia debeat. Quidquid vero communiter steterit, prius sicut Magister gentium testatur, habeo omnia,  de causa mercedis quae experientiae tuae commissa est mihi fructum quem feceris ostendas. Quod si pure, fideliter et strenue egeris, et hic illud in fet postmodum retributionem plenariam in aeterni judicis examine habebis. » Item idem Petro subdiacono: « Quod responsalem tuum tarde dimisimus, paschalis festivitatis occupationibus implicati, eum relaxare citius minime valuimus. Causas vero in quibus indicandum curasti, omnes subtiliter perquirentes, qualiter disposuerimus, inferius cognosces. Cognovimus rusticos Ecclesiae vehementer
Abbreviated transcription (Latin):
xI. d unde cũq meliores eligero pot̾at ep̃os comsecradat.
XII.Sd districtione consecrandos ȩiaminet.¬
.XIII.Edetiã alcerius cliocesis ep̃os ad regendas sue cdio¬
cesis eccłas iuitabat¬
xIIII. Quẽ admodũ episcopatuũ sedes unierit.¬
XU. Pd uacantes episcopos uacantib ĩ cardinarit eccłiis.¬

Expanded text:
--12. Undecunque meliores eligere potuerat, episcopos consecrabat; et quanta districtione consecrandos examinaret.--13. Etiam alterius dioecesis episcopos ad regendas suae dioecesis Ecclesias invitabat.--14. Quemadmodum episcopatuum sedes unieret.-- 15. Vacantes episcopos, vacantibus incardinavit Ecclesiis.
Abbreviated transcription (Latin):
binos te tantũ mͦ solidos cdare p̃cipimꝰ.
Qͥ& ipsi tius rationib imputentur.
Ita gͦ fac: ut impense mercedis. tuqͦq
particeps sotiaris. Itẽ eidem. Simpro¬
rimoꝵ necessitatib habita cõpassione
benigna mente cõcurrimꝰ: Nr̃ĩs ꝓcul¬
dubio peticionib clem̃tẽ dñm reppe¬
rimꝰ. Palatina siꝗdem illustris fenuna:
cõtinua hostilitate. insinuauit seplu¬
rimis uecessitatib subiacere. Nropt̃ea
experientie tue p̃senti auctoritate p̃ci¬
pimꝰ: ut ꝓsustentacione eiꝰ annuos. xrͣx.¬
solidos cdare ñ differas: ꝗtuis possint
post modũ rationib imputari. Ita
gͦ fac ut tu bene ministrans mer¬
cedis cõmodũ ꝑcipias: & nr̃a ad effec¬

Expanded text:
binos te tantummodo solidos dare praecipimus, binos te tantummodo solidos dare praecipimus, qui et ipsi tuis rationibus imputentur. Ita ergo fac ut impensae mercedis tu quoque participium sortiaris. » Item eidem: « Si in proximorum necessitatibus, habita compassione, benigna mente concurrimus; nostris proculdubio petitionibus clementem Dominum reperimus. Palatina siquidem, illustris femina, continua hostilitate insinuavit se plurimis necessitatibus subjacere. Propterea experientiae tuae praesenti auctoritate praecipimus, uti pro sustentatione ejus 550 annuos trotidem dare non differas, quae postmodum possint tuis rationibus imputari. Ita ergo fac ut et tu bene ministrans mercedis commodum percipias, et nostra ad effec
Abbreviated transcription (Latin):
hec facere curasti. Solo aũt ut dõne
paterie thiemee. mor ut p̃sentẽ us¬
sionẽ susceperis: offeras ad calciariũ
babiane relicte felicis. solidos xr. et
tritici modios ecc. qui simul om̃s
octo ginta solidi. rationib impu¬
tẽt᷑. Sũmã uero pensionis subfesti¬
natione ectucito: & ad paschalẽ diem
dño auriliante occurrito. Itẽ eidem.
Insinuatũ ẽ nob̃ ancillas dĩ quasdã
leuare: ꝓpct̃ea erperientie tue p̃senti
iussione mandamꝰ: ut cdehac p̾senti nona
indictione. xl. inauro eis solidos dare
debeas. Et deinceps succedentibus
indictionib annuos. xͦx. solidos mini¬
strare: ꝗ tus possint rationib impu¬
tari. Pretera paulino pb̃ro monasterii
sc̃i herasmi. qd in latere montis sirapti
sitũ ẽ. sed ⁊ duob monachis moratorio
sc̃i archangeli seruicntib qd in lucano
castro iuxta sc̃i petri basilicã ẽẽ dinoscit᷑

Expanded text:
haec facere curasti. Volo autem ut domnae haec facere curasti. Volo autem ut domnae Pateriae, thiae meae, mox ut praesentem jussionem susceperis, offeras ad calciarium Vivianae, relictae Felicis, solidos viginti et tritici modios trecentos qui omnes simul octoginta solidi in tuis rationibus imputentur. Summam vero pensionis sub festinatione adducito, et ad paschalem diem, Domino auxiliante, occurrito. » Item eidem: « Insinuatum nobis est ancillas Domini quasdam levare. Propterea experientiae tuae praesenti jussione mandavimus ut hac praesenti nona indictione quadraginta in auro eis solidos dare debeas, et deinceps succedentibus indictionibus annuos viginti solidos ministrare, qui tuis possint rationibus imputari. Praeterea Paulino, presbytero monasterii sancti Erasmi, quod in latere montis Soractis situm est, sed et duobus monachis in oratorio sancti Archangeli servientibus, quod in Lucullano castro juxta sancti Petri basilicam esse dignoscitur,
Abbreviated transcription (Latin):
post pauca. Presbiteros. diaconos. ce
monasteria ñ ꝑmittas. Sed aut omissa
clericatꝰ militia. monachi ͤͣ ꝓue̾ant᷑
ordinib: Aut si inabbatis loco ꝑma¬
nere decreuerint. clericatꝰ nullatenꝰ
pmittarit᷑ abere militrã. Satis enmi¬
Ignitudine diligent̃ ꝗs ñ possit explere.
Ad utrũq iudicet᷑ icdoneus: dum
iniucẽ & eccłasticus ordo uite mona¬
stice. & eccłasticis utilitatib regula
monachatus impediat. Lii.
ual.ĩt sane gregorius ꝑ procura¬
tores suos eccłasticoꝵ patͥmonioꝵ. uel¬
ut argus ꝗdã luminosissimꝰ. ꝑ totius
mundi latitudinẽ seu pastorali solli¬
citudine ocłos circũtulerit: ñ abre
forsitan durerĩ ꝑstringendũ. Ait enĩ
in epła anthemio subdiãc. Discedenti
tibi mandaui.. & post moctũ p̃ceptis
discurrentib ĩ unxisse me memini.
ut curã pauperũ gereres . &. si quos
illic egere cognosceres. scriptis recur¬
rentib indicares. Et uir de paucis

Expanded text:
episcopo. Presbiteros, diaconos ceteepiscopo. Presbiteros, diaconos cetemonasteria non permittas, set, aut omissa clericatus militia, monachicis proveantur ordinibus, aut si in abbatis loco permanere decreverint, clericatus nullatenus permittantur habere || militiam. Satis enimagnitu judicetur idoneus, sicque invicem et ecclesiasticus ordo vitae monachiae, et ecclesiasticis utilitatibus regula monachatus impediatur. » 55. Qualiter sane Gregorius per procuratores ecclesiasticorum patrimoniorum, velut Argus quidam luminosissimus, per totius mundi latitudinem suae pastoralis sollicitudinis oculos circumtulerit, non ab re forsitan duxerim perstringendum. Ait enim in epistola Anthemio subdiacono: « Discenti tibi mandavimus, et postmodum praeceptis 67 discurrentibus injunxisse me memini, ut curam pauperum gereres, et si quos illic egere cognosceres, scriptis recurrentibus indicares; et vix de paucis
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ordine cõstituti. ob aliud abeant
nisi orandi tantũmͦ causa. accedẽdi
licentiã: Aut si forte ad ꝑagenda sacͣ
missaꝵ fuerint inuitati misteria.
Sedͣuł ꝑcuius libet monachi aut ab¬
batis ꝓmonitionẽ. onus aliquot for¬
tasse sustineant᷑: Studendũ nobis ẽ.
ut siꝗsquã abbatũ aut monachoꝵ
ex quocũq monasterio ad clericatus
officiũ uł ordinẽ sacrũ accesserit: non
illic aliquã habeat ut cdirimꝰ ulterius
potestatẽ: Nemonasteria hiuius occa¬
sionis uelamine. eaq̃ ꝓhibeniꝰ sustine¬
re onera cõpellant᷑. Nec itaq om̃ia
iugilanti cura cm̃dare. iã scc̾o cõmo¬
nita sc̃itas ur̃a ñ differat᷑. Nle si post
hoc neglegentes uos c̃ẽ qd ñcredimꝰ
senserimus: Alit̾ monasterioꝵ qeti
ꝓspicere cõpellam᷑. Nã notũ uob̾sit:
ꝗa tante necessitati. seruoꝵ dei con¬
gregationẽ ampliꝰ subiacere ñ pati
mur: Itẽ marimiano ep̃o siracusano:

Expanded text:
sunt ordine constituti ab aliud habeant, sunt ordine constituti ab aliud habeant, nisi orandi tantummodo causa, accedendi licentiam, aut si forte ad peragenda sacra missarum fuerint invitati misteria. Sed ne pro cuiuslibet monachi aut abbatis protasse sustineant, studendum nobis est ut si quispiam abbatum aut monachorum ex quocunque monasterio ad clericatus officium vel ordinem sacrum accesserit, non illic aliquam habeat, ut diximus, ulterius potestatem, ne monasteria, hujus occasionis velamine, ea quae prohibemus sustinere onera compellantur. Haec ita ue omnia vigilanti cura emendare jam secundo commonita sanctitas vestra non differat, nec si post hęc neglegentes vos esse, quod non credimus, senserimus, aliter monasteriorum quieti prospicere compellamur. Nam motum vobis sit quia tante necessitati servorum Dei congregationem amplius subiacere non patirius Maximiano Siracusano
Abbreviated transcription (Latin):
Duas hic gregoru epłas insero: q̃b
lib̾alitatis eiꝰ ĩnocentia mirabilit
doceat᷑. Ait enĩ ĩ epła pantaleoni
notario. Erperientia qͣd uel quale
apud sacratissimũ corpꝰ beati petri
apłi usiurandũ p̃buerit: memores.
nde nos qͦq securi. ei discussionis

Expanded text:
duas hic Gregorii epistolas insero, quibus duas hic Gregorii epistolas insero, quibus liberalitatis ejus innocentia mirabiliter doceatur. Ait enim in epistola Pantaleoni notario: « Experientia tua, quod vel quale apud sacratissimum corpus beati Petri apostoli jusjurandum praebuerit, memor est. Unde nos quoque securi discussionis
Abbreviated transcription (Latin):
importune dicere. Suẽ cõstat ñ res
suas. sed ad dispensandũ res pauperũ
habere. De causis itaq mercedis apud¬
ep̃m lib̾e agere debuistis: etiã simeũ
animũ qͣlis ĩamore u̾ro eristeret ne¬
ur̃am diligimꝰ: & dispensationis locũ
ĩreb sic̃ scitis pauperũ tenemꝰ. Sr̃a
fateor uerecundia ualde acusabilis
fuit. Quã idõ tot uerb̃ ĩcrepando in¬
sequor: ut hanc acorde ur̃o funditꝰ¬
reppellã: & ĩmercetil caulis magnũ
solatiũ ur̃e ꝓuisioni habeã. Mona¬
urbe cõstructũ ẽ: ꝑ actrianũ norarũ
& rectorẽ patͥmonii. emissa p̃cepti
pagina. decẽ soliclos annuos deputa¬
uimꝰ sibi clari. Quos petimꝰ sine in¬
iuria suscipi: ꝗa ñ hec uob nr̃a obla¬
tio. sed scĩ petri apłoꝵ principis be¬
nedictio offertur.
ane ꝗa sunt ñ nulli ꝗea ꝗdem
que habent tribuunt: Sed
aliena q̃ ñ habent rapere ñ desistũt:
Et dũ ualde iuderi munifici appe

Expanded text:
importune dicere, quem constat non res importune dicere, quem constat non res suas, sed ad dispensandum res pauperum habere. De causis itaqepiscopum libere agere debuistis, etiamsi meum animum qualis in amore vestro existeret negloriam vestram diligimus, et dispensationis locum in rebus, sicut scitis, pauperum tenemus, vestra, fateor, verecundia valde accusabilis fuit. Quam ideo tot verbis increpando insequor, ut hanc a corde vestro funditurepellam, et in mercedis causas magnum solatium vestrae provisionis habeam. Monaurbe constructum est, per Adrianum, notarium et rectorem patrimonii, emissa praecepti pagina, decem annuos solidos dari deputavimus. Quos petimus sine injuria suscipi, quia non haec vobis nostra oblatio, sed sancti Petri apostolorum principis benedictio offertur. Sane, quia sunt nonnulli qui ea quidem quae habent tribuunt, sed aliena quae non habent rapere non desistunt, et dum valde videri munifici appet
Abbreviated transcription (Latin):
iuter assero: ta & ñpetentib ilarit
ministrabat. Unde helie pb̃ro & tb¬
bati ꝓuincie isaurie: euangelia ĩ¬
ꝗd sic̃ mandastis transmisimꝰ ce post
pauca. Solidos aũt uob uoluistis
ꝓnecessitatib celle qͥnquaginta tͣns¬
mitti. Quos multũ ẽẽ estimantes:
exeiscdẽ decẽ donastis. ut qͣdraginta
mutteremꝰ. Sed neforsitan uł hoc
graue ellet÷ alid nob erei asbus
dignati estis largiri. Sed ꝗa uos
ualde incõtinentia nr̃a begninos
inuenimꝰ: eidẽ begͥnitati uice simili
alios.xii. iungi fecimꝰ. In hoc aũt
cognoscimꝰ caritatẽ ur̃am: ꝗa de nob̾
piens legenda letꝰ aperur: sed tristis
ꝑlecta replicaui. ineis quippe dicebat᷑:¬
qd pudoris causa fuerit mͥ. uos eaq̃
dicenda erant. tẽpore longo tacuisse.
Et certũ ẽ ꝗa minꝰ amat᷑: ꝗad huc eru
Inhoc aũt ualde me cõtinetis: simer¬
cedis causas mͥ assidue ꝓuidencdas
studiose reꝗritis. Nec debet ẽẽ ue¬
recundie ei aliꝗd de helemosinis

Expanded text:
petentibus hilariter ministravit. Unde Eliae presbytero et abbati provinciae Isauriae: « Evangelia, inquit, sicut mandastis, transmisimus. » Et post pauca. « Solidos autem vobis voluistis pro necessitatibus cellae quinquaginta transmitti quos multum esse existimantes, ex eis nobis decem donastis, ut quadraginta mitteremus. Sed ne forsitan et hoc grave esset, alios nobis ex eis adhuc dignati estis largiri. Sed quia vos valde in continentia vestra benignos invenimus, eidem benignitati vice simili alios duodecim jungi fecimus. In hoc autem cognoscimus charitatem vestram, quia de nobis piens, legenda laetus aperui, sed tristis perlecta replicaquod pudoris causa fuerit mihi vos ea quae dicenda erant tempore longo tacuisse. Et certum est quia minus amatur qui adhuc erubIn hoc autem valde me continetis, si mercedis causas mihi assidue providendas studiose requiritis. Nec vobis debet esse verecundiae ei aliquid de eleemosynis
Abbreviated transcription (Latin):
posita luceat: Ut aduersa uentoꝵ uis
irruens. cõceptã eruditionis flamm̃a
ñ extinguat sed augeat. Niã cũ scͥptũ
Multo ãplius ante ꝓbandꝰ ẽ ꝗ populi
ĩ tercessor assumit᷑: nefiãt causa ruine
popłis sacerclotes mali. Nulla igitur
cõt᷑ hoc excusatio. nulla potest esse de¬
fensio:ͥ q cunctis liꝗdo notuẽ. q̃ sit in
huius rei diligentia. sci egregii solli¬
citudo doctoris. q̃ neophitũ ad ordine
eruditione plantatus: sic modo neo¬
phitus habendus ẽ. ꝗrepente ĩ religi¬
onis abitu plantatus. ad ambiendos
honores sacros irrepserit. Orcdinate
gͦ adordines ascendendũẽ. Nã casũ
appetit: ꝗ adsũma loci fastigia post po

Expanded text:
posita luceat, ut adversa ventorum vis posita luceat, ut adversa ventorum vis irruens, conceptam eruditionis flammam non exstinguat, sed augeat. Nam cum scriptum multo amplius ante probandus est, qui populi intercessor assumitur, ne fiant causa ruinae populis sacerdotes mali. Nulla igitur contra hoc excusatio, nulla potest esse defensio, quia cunctis liquido notum est quae sit in hujus rei diligentia sancti et egregii sollicitudo doctoris, qui neophytum ad ordines eruditione plantatus, sic modo neophytus habendus est, qui repente in religionis habitu plantatus, ad ambiendos honores sacros irrepserit. Ordinate ergo ad ordines ascendendum est. Nam casum appetit qui ad summa loci fastigia, postpo
Abbreviated transcription (Latin):
clinandũ ẽ cdilectissime fratrũ. sub
optentu elemosine. peccata symoni¬
acehereseos ꝑpetͣre. Nã aliudẽ ꝓpt̃
peccata e lemosinas facere: aliud
ꝓpt̾ elemosinas peccata cõmittere.
hoc qͦq ad nos ꝑuenisse ñdissimili
dignũ detestacione cõplectim᷑: ꝙ
quidã desiderio honoris ĩ flati. de
repente exlaycis sicerdotes: atq in¬
uerecunde religiosi ꝓpositi ducatũ
ampiunt. qni esse athuic imnlitel
didicerunt. Ed putamꝰ: ꝗd isti sub¬
iectis p̃stat uri sunt. ꝗante qͣm disci¬
pulatus liñ adtingant. tenere locũ
magisterii ñ formidant. Qua dere
necesse ẽ. ut siqmͣuis ĩ culpati ꝗsq sit
meriti: ante tam̃ ꝑdistincta ordinis
eccłastici ererteat᷑ officia. Sideat qb
imitet᷑: discat qd doceat᷑. informet᷑ qd
timeat: ut postea ñdebeat errare. ꝗ
eligit᷑ uiã errãtib demonstrare. dui
gͦ religiosa meditacione poliat᷑ ut
placeat᷑. & sic lucerna suꝑ candelabrũ

Expanded text:
clinandum est, dilectissime frater, sub clinandum est, dilectissime frater, sub optentu elemosinae peccata symoniacae hereseos perpetrare. Nam aliud est propter peccata elemosinas facere, aliud propter elemosinas peccata committere.Hoc ad nos pervenisse non dissimili dignum detestatione complectimur, quod quidam desiderio honoris inflati defurepente ex laicis sacerdotes, atque inverecunde religiosi propositi ducatum arripiunt, qui nec esse adhuc milites didicerunt. Quid putamus, quod isti subjectis praestaturi sunt, qui antequam discipulatus limen attingant, tenere locum magisterii non formidant? Qua de re necesse est ut quamvis inculpati quisque sit meriti, ante tamen per distinctos ordines ecclesiasticis exerceatur officiis. Videat quod imitetur, discat quod doceat, informetur quod teneat, ut postea non debeat errare, qui eligitur viam erranti demonstrare. Diu ergo religiosa meditatione poliatur, ut placeat, et sic lucerna super candelabrum
Abbreviated transcription (Latin):
oculis illa placet. que ñ de illicitis
& iniꝗtate cõgerit᷑. sed que de reb con¬
cessis & bene ad ꝗsitis impenditur.
Unde etiã illutd certũ ẽ: ꝗa simona
steria aut xenodochia uł ꝗd alii cilliei¬
modi dacione cõstituit. plura male
ordinando destruit. qͣm ille porest
edificare. ꝗabeo pecuniã ordinationẽ
accepit. Ne gͦ sub optentu elemosi¬
ne cũ peccato aliꝗd studeamꝰ acciꝑe
cio erscelere offert᷑: onũpotentis dĩ
iracundiã ñ placat. sed irritat. Hinc
rursus scͥptũ ẽ. Honora dñm de tuis
iustis laborib. Ꝙgͦ male tollit. ut qͣsi
bene p̃beat: costat sine dubio qr dm̃m
ñ honorat. Hinc qͦq ꝑsalomonẽ dicit᷑
R offert sacͥfitiũ de substantia pauꝑis:
ac si uictimet filiũ ĩ cospectu patris.
Quantus aũt dolor patris sit ꝑpenda¬
mus. si ĩ eius cõspectu filius iuctimet᷑:
Et hinc facile cognoscimꝰ. qͣnto ds̃
om̃ps dolore exasꝑat᷑. qͣndo ei sacͥfi¬
ciũ ex rapina tͥbuit᷑. Nimiis gͦ de¬

Expanded text:
oculis placet que nec ex illicitis et iniquitate congeritur, sed que de rebus concessis et bene acquisitis impenditur. Unde etiam illud certum est, quia, steria aut xenodochia vel quid aliud conmodi datione constituit, plura male ordinando destruit, quam itte potest aedificare, qui ab eo pecuniam pro ordinatione accepit. Ne ergo sub optentu elemosinae ccio ex scelere offertur, omnipotentis Dei iracundiam non placat, sed irritat. Hinc rursus scriptum est: Honora Dominum de tuis justis laboribus . Qui ergo male tollit ut quasi bene praebeat, constat sine dubio quia Dominum non honorat. Hinc quoque per Salomonem dicitur: Qui offert sacrificium de substantia pauperis, ac si victimet filium in conspe» Quantus autem dolor patris sit perpendamus, si in ejus conspectu filius victimetur; et hinc facile cognoscemus quanto Deus omnipotens dolore exasperatur, quando ei sacrificium ex rapina tribuitur. Nimis ergo de
Abbreviated transcription (Latin):
Desperisi ioñis cõstantinopolitau ep̃i st unuer suẽ fotintis.¬
Ubi augustaes litas ꝓeo supplicantes retarguit.
Ubi t̃pora mauricu moresq deciapat.¬
Ubisuꝑbiã ypocrite sapienter eneruat.¬
E us ad ila tẽpora romanis pomtftr: ꝓrcliquus p̃noeum.¬

Expanded text:
risi Joannis Constantinopolitani episcopi se universalem fatentis.--52. Augustales litteras pro eo supplicantes redarguit. --53. Tempora Mauricii moresque deturpat.--54. Superbiam hypocritae sapienter enervat.--57. Usque ad illa tempora Romanus pontifex pro reliquiis brandeum
Abbreviated transcription (Latin):
IQuib gregorius studiis comimisa sibi regebat eccl̃.
Quantis auctoritatib cõtͣ symoniacã & nẽphitorum
hereles dimicarit.¬
III. Qdpro endẽ fieri si nodũ iusserit.¬
IIII. Qd̾ contͣ easdẽ totis uirib. ñ pugnantes cũ symone
mago portionẽ abituros predirit. in¬
U. Qm sapienter etiã pastellaticũ ꝓusu palli uel conse¬
cratione pontificũ dari siue accipi ꝓhibuerit. ox.

Expanded text:
Quibus Gregorius studiis commissam sibi regebat Ecclesiam.--2. Quantis auctoritatibus contra si moniacam et Neophytorum haereses dimicarit.--3. Pro eisdem fieri synodum jussit.--4. Contra easdem totis viribus non pugnantes, cum Simone mago portionem habituros praedixit.--5. Quam sapienter etiam pastellaticum pro usu Pallii, vel consecratione pontificis, dari sive accipi prohibuerit.--6.
Abbreviated transcription (Latin):
gionis. rebꝙ pauperũ strenue guber¬
nandis: eccłe sue uiros industrios rec¬
tores patͥmonioꝵ asciuit. Inqb cupͥ¬
anũ diaconũ patͥmonii ficuli. Pan¬
taleonẽ notariũ siracusani. Fanti¬
nũ defensorẽ panormitani. Sergiũ
tatũ defensorẽ nursie. Benedictum
appie. Castoriũ cartulariũ rauenna¬
tis. Castoriũ notariũ histriani. An¬
toninũ subcdiaconũ dalmatini. Iohm
notariũ illicͥiani. Syminachũ lefen¬
sorem sirdinie. Bonifatiũ notariũ
corsicani. Pantaleonẽ notariũ ligu¬
rie. ieronimũ defensorẽ alpium
cottiarũ Ulariũ notariũ germa¬

Expanded text:
gionis, rebusque pauperum strenue gubergionis, rebusque pauperum strenue gubernandis, Ecclesiae suae viros industrios, rectores patrimoniorum ascivit. In quibus Cyprianum diaconum patrimonii Siculi, Pantaleonem notarium Syracusani, Fantinum defensorem Panormitani, Sergium tatum defensorem Nursini, Benedictum Appiae, Castorium chartularium Ravennatis, Castorium notarium Histriani, Antonium subdiaconum Dalmatiani, Joannem notarium Illyricani, Symmachum defensorem Sardiniae, Bonifacium notarium Corsicani, Pantaleonem notarium Liguriae, Hieronymum defensorem Alpium Cottiarum, Hilarium notarium Germa
Abbreviated transcription (Latin):
nis te om̃ib uolumꝰ rationabilit̾ ab¬
soluere. Ut dõ nr̃o dehis que tibi con¬
misimꝰ rationẽ te noueris positurum:
Hortamꝰ. ut fidei inte sinceritas uigeat :
sit mens inreb intencior: cura ꝓpenfior:
studiõ uigilantius: deuotio clarior:
eribitio efficatior. Quatenꝰ dũ diuino ad¬
uitus auxilio hoc opus sollertior imple¬
ueris: &. illis ꝓquib sollicitudinem
geris. studutui solatio utilit̃ cõsolent᷑:
et cumercedis tue bonũ met̾na uita
redẽptoris nr̃i gr̃a cõpensante recipias.
ec quidẽ gregorius intra
uł extra urbẽ studio pietatis erer¬
cuit. Ceterũ ꝓbũ religiosũ abbatem:
cũ multis pecunus incro solimã de¬
stinauit. Cuius instincia uenerabile
inmonte sina penes arabiã dĩ famuł
subregimine p̃alati cõstitutis. coti¬
diani uictus. & uestim̃ti copiã. quam¬
Dui uiuere potuit annualiter pro
curauit: Li. Hichilominus
ꝑcdiuersas ꝓuntias ꝓcustodia sc̃e reli¬

Expanded text:
nis te omnibus volumus rationibus abnis te omnibus volumus rationibus absolvi, ut Deo nostro de his quae tibi commisimus rationem te noveris positurum, hortamur sit mens in rebus intentior, cura propensior, studium vigilantius, devotio clarior, exhibitio efficacior, quatenus dum, divino jutus auxilio, hoc opus solerter impleveris, et illi pro quibus sollicitudinem geris studii tui solatio utiliter consolentur, et tu mercedis tuae bonum in aeterna vita Redemptoris nostri gratia compensante recipias. » 52. Haec quidem Gregorius intra el extra urbem studio pietatis exercuit. Caeterum Probum religiosum abbatem cum multis pecuniis Jerosolymam destinavit, cujus instantia venerabile in monte Sina penes Arabiam, Dei famulis sub regimine Palladii constitutis, quotidiani victus et vestimenti copiam quandiu vivere potuit annualiter mittere procuravit. 53. Nihilominus per diversas provincias pro custodia sacrae reli
Abbreviated transcription (Latin):
os deputauit. Quos etiã ut securiꝰ.
umo sagacius in opere pietatis ac
mĩe laborarent: huuis modi priuile¬
giis muniendos ẽẽ decreuit .l. icet
eos ꝗpia intentione sollicitudinis
curã debilib ac egenis impenctunt.
iua apud oms uleat tueri deuorio
melius tam̃ est si ꝓquiete sua. de his
fuerint muniti que gesserint᷑. ne inde
eis in quietudinis occasio: undde magis
laudandisunt oriat᷑. Ea igit᷑ te uirũ nouimꝰ
religiosĩ. intencionis tue studio ꝓuocati.¬
te mensis pauperũ exhibende cdiaconie ele¬
giinꝰ ꝓponendũ: nequa tibi exac nascat᷑
amministratione dubietas. aͥc teinum¬
cione ꝓsperimꝰ fulciendũ ÷ Constituen¬
tes. ut de hoc q̃d adm̃sas pauperũ uł
diaconie exhibitionẽ ꝑcepisti. siue sub¬
inde ꝑceperis erogandũ: nulli uniquã
hominũ quolibet modo seu ingenio.
cogaris ponere rationẽ. uł aliquã debeas
molestiã sustinere. Sed ꝗa ita huma¬

Expanded text:
os deputavit, quos etiam, ut securius, os deputavit, quos etiam, ut securius, imo sagacius in opere pietatis ac misericordiae laborarent, hujusmodi privilegiis muniendos esse decrevit: « Licet eos qui pia intentione sollicitudinis curam debilibus ac egenis impendunt, 64 sua apud omnes valeat tueri devotio, melius tamen est si pro quiete sua de his fuerint muniti quae gesserint, ne inde eis inquietudinis occasio undlaudandi sunt oriatur. Quia igitur te Joannem religiosum, intentionis tuae studio provocati, mensis pauperum et exhibendae diaconiae eligimus praeponendum, ne qua tibi ex hac administratione nascatur dubietas, hac te munitione prospeximus fulciendum; constituentes ut de hoc quod ad mensas pauperum vel diaconiae exhibitionem percepisti, sive subinde perceperis erogandum, nulli unquam hominum quolibet modo seu ingenio cogaris ponere rationem, vel aliquam debeas molestiam sustinere. Sed quia ita ab huma
Abbreviated transcription (Latin):
culpa eũ cliuina maiestas ertinrit.
ut sollẽpnitatẽ pasche alterus non
uideret. Urãm frat̃nitatẽ decet cunc¬
tos ꝑ loca ur̃a langobardos anuno¬
nere: uͭ ꝗa grauis mortalitas inimi¬
net. eos filios suos mnarriana heresi
baptizatos adcatholicã fidẽ cõcilient:
quatenus iram suꝑ eos dei om̃ipoten¬
si. Seruenit adnos peccatis immiuen¬
tib iicuitate ur̃a mortalitatẽ om̃ino
grassari. Que res nos nimis addixit.
Quã obrẽ salutantes frat̃nitatẽ tuam.
uistantissime suademꝰ. ut alongobar
gunt. ad monitione nulla ratione
cessetis: et maxume gentiliũ &e hereti¬
coꝵ: ut aduerã rectamq fidẽ catho¬
lica conuertant᷑. Sic enĩ aut diui
na ñia ꝓsua forsitan eis cõuersa¬
tionẽ & in hac uita subueniet: aut
sieos migrare cõti gerit. asius
qd magis optandũ ẽ. transeunt
facinorib absoluti:
ũitur prudentissimus pat fami¬
lias rp̃i gregorius: Singulis dia¬
cones uł xenodochiis iuros idone¬

Expanded text:
lpa eum divina maiestas extinxit, ut sollempnitatem paschae alterius non videret, vestram fraternitatem decet cunctos per loca vestra Longobardos ammonere, ut, quia gravis mortalitas imminet, eosdem filios, in Arriana hebaptizatos ad catholicam fidem concilient, quatenus iram super eos omnipotensi: « Pervenit ad nos, peccatis imminentibus, in civitate vestra mortalitatem omnino grassari, quae res nos nimis addixit. Quamobrem salutantes fraternitatem tuam, instantissime suademus ut a Langobargunt, admonitione nulla ratione cessetis, et maxime a gentilium et haereticorum, ut ad veram rectamque fidem catholicam convertantur. Sic enim aut divia pro sua forsan eis conversione, et in hac vita subveniet, aut si eos migrare contigerit, a suis, quod et magis optandum est, transeunt facinoribus absoluti. » 51. Igitur prudentissimus paterfamilias Christi Gregorius singulis diaconiis vel xenodochiis viros idone