comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m promit tentẽ qđ non indes.
quã impiũ rep̃hendentẽ credidis¬
sete qđ nondũ uides &hoc iudiciũ
tuum Et qualesit iudiciũ tuum: ad¬
huc non apparet  Inisto scło quasi
nox est Quando educet iudicium
tuum uelut meridiem: Eũxp̃c
apparuerit uita ur̃a. tumc & uosap.¬
erittunc : impius ubi abscondet ꝑ¬
fidiã suã. xũuide rofidẽ meam: Er¬
tiones & tribulationes: Etbeatꝰ
quiꝑdurat. quia quiꝑsẽ ueraue¬
ritusq in finẽ hic saluus erit Me
cedat insultatorib: ne eligat hic
di. Subditus esto dño & obsecraeũ.
Hoc ẽ. sint unȩ tuȩ. obȩdire pre¬
ceptis enis Hoc ẽ. enĩ sub ditũ illi ẽe
& obsecrare donec det qđ ꝓmisit.
Perseueret bonũ opus ꝑseueret¬
& oratio Oportet enĩ semper
orare : & non deficere : In quoap¬
pares subditꝰ : in faciendo quod p̃¬
cepit : Sed mer cedẽ nondũ accipiꝰ:
forte quia capere nondũ potes : Iam
eñ ille potest dare : sed tunon potes

Expanded text:
Christum promittentem quod non vides, Christum promittentem quod non vides, quam impium reprehendentem credidisse te quod nondum vides. Et hoc est judicium tuum: et quale sit judicium tuum, adhuc non apparet: in isto saeculo quasi nox est. Quando ergo educet judicium tuum velut meridiem? Cum Christus apparuerit vita nostra, tunc et voserit tunc? Impius ubi abscondet perfidiam suam, cum videro fidem meam? Ertiones et tentationes. Et beatus qui perdurat: quia qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Nec cedat insultatoribus, ne eligat hic di: Subditus esto Domino, et obsecra eam. Hoc sit vita tua, obedire praeceptis ejus. Hoc est enim subditum illi esse, et obsecrare, donec det quod promisit. Perseveret bonum opus, perseveret et oratio. Oportet enim semper orare, et non deficere . In quo appares subditus? Faciendo quod praecepit. Sed mercedem nondum accipis, forte quia capere nondum potes. Jam enim ille potest dare, sed tu non potes
Abbreviated transcription (Latin):
dñm nr̃m. Quidergo facturus es. qr
de res ẽ. & nondũ inspe. Aliquidcre¬
dis ut facias. non dũ uides qđ credis:
Cũ autẽ cȩperis uidere qđ credi¬
Iustus enĩ ex fide uiuit Et educet
uelut lum̃ iustitiã tuam: Et iuditiũ
tuũ sicut meridiẽ: Hoc ẽ clarũlum̃:
Parũ erat dicere ut lumen: kumen
iã dicimus & cũ albescit lum̃ dicimus
&cũ soloritur : Sed nũ quã ẽ clarior
lux : quã in medio die: Nonsolum er¬
go educet sicut lum̃ iustitiã tuam
sederit iuditiũ tuum sicut meridies
MModo enĩ iudicas sequi xp̃m: hoc p¬
posuisti hoc elegisti. hoc est iuditiũ
tuum. nemo tibi ostendit qđ promi¬
sit : Promissores enĩ adhuc tenes.
exhibitorẽ aut̃ ex pectas: Iniuditio
ergo tuȩ fidei elegisti sequi quodñ
uides In abscondito ẽ. iudiciũ tuũ:
adhucre p̃henditur & inridetur
ab infidelib Quid credidisti quidti¬
bi xp̃c ꝓmisit : quia in mortaliseris
Vbiẽ. hoc : quando dabit  quando
fieri potest :: Iudi castu magis seqͥ

Expanded text:
m . Quid ergo facturus est, qude res est, nondum in specie . Aliud credis, ut facias, nondum vides, quod credis. Cum autem coeperis videre, quod credi Et educet velut lumen justitiam tuam, et judicium tuum sicut meridiem: hoc est clarum lumen. Parum erat dicere, ut lumen. Lumen enim jam dicimus et cum albescit, lumen dicimus et cum sol oritur: sed nunquam est clarior lux quam medio die. Non solum ergo educet sicut lumen justitiam tuam, sed erit judicium tuum tanquam meridies. Modo enim judicas sequi Christum, hoc proposuisti, hoc elegisti, hoc est judicium tuum: nemo tibi ostendit quod promisit: promissorem adhuc tenes, exhibitorem autem exspectas: in judicio ergo fidei tuae elegisti sequi quod non vides. In abscondito est judicium tuum, adhuc reprehenditur et irridetur ab infidelibus: Quid credidisti? Quid tibi Christus promisit? Quia immortalis eris, ubi est hoc? quando dabit? quando fieri potest? Judicas tamen tu magis sequi
Abbreviated transcription (Latin):
dñs Sine inquit Ego illi ostendam
quȩ illũ o porteat pati pro nomine meo:
Reddã inquit. uindicabo me de illo. et
patietur ꝓ nomine meo: Quis ȩ int in no¬
m̃ meum erudio uł crudui ꝑ eum alios.
erudiã & ipsum ꝑ alios: Factũ est hoc
& nouerit quanta sus tinuerit saulus.
multa plura quẽ fecerat Quasi auarꝰ
exactor cũ usuris recipit qđ de de

Expanded text:
Dominus: Sine, inquit, ego illi ostendam Dominus: Sine, inquit, ego illi ostendam quae illum oporteat pati pro nomine meo . Reddam illi, inquit, vindicabo me de illo; et patietur pro nomine meo, qui saevit in nomen meum. Erudio vel erudivi per cum alios, erudiam et ipsum per alios. Factum est hoc, et novimus quanta sustinuerit Saulus, multo plura quam fecerat, quasi avarus exactor cum
Abbreviated transcription (Latin):
diuinȩ uoluntati putet. ñ potestati
mimici Sȩuire ille potest: ferire
siille noluerit ñ potest Et s ille no¬
luerit ut feriat : nouit suum quem¬
ad modũ excipiat Quẽ enĩ diligit
dñs corripit: flagellat autẽ omẽm
filium quem recipit: Quid sibi ergo
plaudit iniquus quia flagellat
de illo sibi fecit pater meus. illũ ad¬
sumit ad minis terium. meerudit
ad patrimonium: Nec ad tendere
debemus quantũ ꝑmit tat iniustis:
sed quantum seruet iiustis Sed debe¬
mus optare etiã illis ꝑquos flagella¬
mur. ut conuertantur & flagellanꝰ
Sic enĩ fideles suos erudiebat : quide
saulo sibi flagellũ fecerat. sed postea
conuertit & saulũ Ecũ ananiȩ sco
a quobaptitatus ẽ. saulus diceret dñs
illũ suscipiendũ saulũ eẽ. quia uaselec
tionis esset : respondit a nanias timers
& exhorres cens audita fama sauli
tis lit teris uadit ubicũq: inuenerit
inuocantes nom̃ tuum. trabat aclig&
& ad pontifices adducat: Et contra

Expanded text:
divinae deputet, non potestati inimici. Saevire ille potest: ferire, si ille noluerit, non potest. Et si ille voluerit ut feriat, novit suum quemadmodum excipiat: Quem enim diligit Dominus, corripit: flagellat autem omnem filium quem recipit . Quid sibi ergo plaudit iniquus, quia flagellum sibi de illo fecit Pater meus? Illum assumit ad ministerium, me erudit ad patrimonium. Nec attendere debemus quantum permittat injustis, sed quantum servet justis. 5. Sed debemus optare etiam illis per quos flagellamur, ut convertantur, et flagellentur. Sic enim suos fideles erudiebat, qui de Saulo flagellum sibi fecerat, sed postea convertit et Saulum. Et cum Ananiae sancto, a quo baptizatus est Saulus, diceret Dominus, illum suscipiendum esse Saulum, quia vas esset electionis; respondit Ananias, timens et exhorrescens audita fama Sauli tis litteris vadit, ut ubicumque invenerit invocantes nomen tuum, trahat et liget, et ad pontifices adducat. Et contra
Abbreviated transcription (Latin):
nihominis homines sumus: quando
portamꝰ imaginẽ cȩlestis bominis.
filii bominũ sumus: quia xp̃c flius
hominis dictus ẽ: Menĩ adã homoerat
sed filius hominis nonerat: Idõ illi
ꝑtinent ad adã quicar nalia deside¬
Hortamur illos ut filii hominũ sint :

Expanded text:
us imaginem terreni hominis, homines sumus, quando portamus imaginem coelestis hominis, filii hominis sumus, quia Christus filius hominis dictus est. Etenim Adam homo erat, sed filius hominis non erat. Ideo illi pertinent ad Adam, qui desideHortamur illos ut filii sint
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am: & nos esse possessionẽ dei:
Audi quia diuitiȩ terrȩ huns ipse ẽ:
inde qđ dicitur Delectare in dño
Tanquã quȩ sieris & dixeris ostende
michi diuitias illius terrȩ in qua me
iubes habitare: Delectare in qͥt
indño : Et dabit tibi petitionẽ corđ
tui Signant̃ accipe petitiones cor¬
distui. Discerne petitiones cordis
tui: a petitionib: carnis Discerne
quantũ potes: Nec frustra dictũ ẽ.
in quodã psalmo: Oscor dis mei. ibi
enĩ sequitur & dicit. Et pars mea ds̃
pore : rogat ut inluminetur. esto
roget quia & ista ds̃ facit. & is tads̃
prestat. sed rogant haec etiã mali:
Petitio haec carnis infirmatur . ro¬
gat sesal uũ fieri. saluus fit moritu¬
rus & ista petitio carnis est. &si qua
sunt talia: Petitio cor disquȩ ẽ: sicut
petitio carnis ẽ. uelle sibi p̃parariocu¬
los utiq aduidendã istãlucẽ quȩ tali¬
bus oculis ideri potest : ita petitio
cordis ad aliãlucẽ ꝑtinet Beatienĩ

Expanded text:
nostram, et nos esse possessionem Dei. Audi quia divitiae terrae hujus ipse est: vide quid sequitur, Delectare in Domino. Tanquam quaesieris, et dixeris, Ostende mihi divitias terrae illius, in qua me jubes habitare; Delectare, inquit, in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui. 5. Signanter accipe petitiones cordis tui. Discerne petitiones cordis tui a petitionibus carnis, discerne quantum potes. Nec frustra dictum est in quodam psalmo: Deus cordis mei. Ibi enim sequitur et dicit: Et pars mea Deuspore, rogat ut illuminetur. Ista roget, quia et ista Deus facit, et ista Deus praestat: sed rogant haec etiam mali. Petitio haec carnis. Infirmatur, rogat se salvum fieri: salvus fit moriturus. Et ista petitio carnis est: et si qua sunt talia. Petitio cordis quae est? Sicut petitio carnis est, velle sibi reparari oculos, utique ad videndam istam lucem, quae talibus oculis videri potest: ita petitio cordis ad aliam lucem pertinet. Beati enim
Abbreviated transcription (Latin):
ni tunc apparebit arbor gła . Mor¬
tu eñi estis ait apłs: Quomodo uiden¬
tur arbores ꝑhiȩmen : quasiaridȩ
dõ. Quando arescit quisic habet ra
aestas nr̃a : quando nos circũ uestit
dignitas filiorũ & ubertas fructuũ
locupletatur: Quando hoc erit : au¬
diqđ sequitur: Cũ xp̃c apparuerit
uita ur̃a : tuno & uos cũ ipso apparebi¬
tis ingła: Quidergo modo : Noli sub¬
emulari in malig nantib neq zela¬
ueris facientes iniquitatẽ : & cȩtr̃a.
qͥ ñ sꝑant in dm̃spes illorũ mortalis.
spes illorũ caduca. fragilis. uolati¬
ca transitoria. manis erit : S ꝑamn
dm̃: Ecce sp̃o: Quidago Et facbo¬
nitatẽ : Nolimalitiam quã respi¬
cis in illis male florentib: Facboni¬
tatẽ. Et inhabita terrã Neforte
bonitatẽ ex in habitatione ternaer
facias Ter raenĩ dñi : aeccła ens ẽ:
Ipsamrigat ipsam colit. ille agri¬
cola pater : culti eñ quasi exercen
bona oꝑa: Sed quia non habitant t̃.¬

Expanded text:
ni, tunc apparebit arborum gloria. Morni, tunc apparebit arborum gloria. Mortui enim estis, ait Apostolus: quomodo videntur arbores per hiemem, quasi aridae,  in Deo. Quando arescit qui sic habet radaestas nostra? quando nos circumvestit dignitas foliorum, et ubertas fructuum locupletat? quando hoc erit? Audi quod sequitur: Cum Christus apparuerit, vita vestra, tunc et vos cum ipso apparebitis in gloria . Quid ergo modo? Noli aemulari in malignantibus, neque aemuleris facientes iniquitatem. n Dominum: spes illorum mortalis, spes illorum caduca, fragilis, volatica, transitoria, inanis erit. Spera in Dominum. Ecce spero, quid ago? Et fac bonitatem. Noli malitiam, quam respicis in illis male florentibus: fac bonitatem, et inhabita terram. Ne forte bonitatem extra inhabitationem terrae facias. Terra enim Domini, Ecclesia ejus est: ipsam rigat, ipsam colit ille agricola Pater . Multi enim quasi exercent bona opera, sed quia non inhabitant ter
Abbreviated transcription (Latin):
tũ suum. Q uiergo sic egrotat ut is¬
ta dicat incorde suo: bibat potio¬
nẽ psal mihuius: Quid est : iterum
aspitia mus: Quid dicebas: Quid di¬
cebã inquit. nisi qđ uides  malifloren
bonilaborant : Quomodo ista uidet dr̃
accipe bibe. Ipse tibi hancdequoista murmuras
cẽperauit potionẽ : tantũ ne recuses salub̃¬
rimum poculũ. accomoda ꝑaurem oscordis.
inmalignantibusneq relaueris
facientes iniquitatẽ: Qm̃ tanquã fenũ
melocit᷑ arescent: & sicut olera prati citoca¬
dea Quod tibi lungũ uidetur. cito ẽ. deo:
ti Uilia quȩdã sunt. & suꝑ ficiemterrȩ
tenentia. altã radicẽ non habent. ꝓ inde
ꝑhiem̃ uiren At ubi solaestatis fer¬
uescerecȩperit : arescunt: Mo¬
doergo tẽ pus ẽ hie mis głatua non¬
dũ ap̃paret : Sed si alta radix cari¬
tatistuȩ sicut multarũ arborum
ꝑhiem̃ transuit frigus. uenit aestas.
id ẽ iudicii dies. tunc arescit uiror fȩ¬

Expanded text:
ntum suum: qui ergo sic aegrotat, ut isntum suum: qui ergo sic aegrotat, ut ista dicat in corde suo, bibat potionem psalmi hujus. Quid est? Iterum nspiciamus quid dicebas? Quid dicebam, inquis, nisi quod vides? Mali florent, boni laborant: quomodo ista videt Deus? Accipe, bibe: ipse tibi hanc, de quo ista murmuras, temperavit potionem: tantum ne recuses saluberrimum poculum; accommoda per aurem os cordis, malignantibus, neque aemuleris facientm cito arescent, et sicut olera prati cito cadent. Quod tibi longum videtur, cito est Deo: ti. Vilia quaedam sunt, et superficiem terrae tenentia, altam radicem non habent. Proinde per hiemem virent: at ubi sol aestatis fervescere coeperit, arescent. Modo ergo tempus est hiemis, gloria tua nondum apparet: sed si alta radix est charitatis tuae, sicut multarum arborum per hiemem, transit frigus, veniet aestas, id est judicii dies: tunc arescet viror foe
Abbreviated transcription (Latin):
te facit qui tibiloquitur cum tẽpus ẽ:
& illiloquendi non dũ iudicandi. & ibi
audiendi nondũ frustra pȩnitendi:
Est enĩpenitentia modo non frus¬
tra: erit tunc frustra: Non enim
tunc ꝓenitebit homines male uixis¬
se: sed nullo modo illis iustitia deire
um Idõ: nunc ñ tacetur : Antacet᷑
arguat quisq: murmuret. si non ꝓ
totũ orbẽ. haec scriptura recitatur
atq cantatur. seces sat atiã uenalis
os maleuiuentes felices rerũ ista¬
rũ copia circũ fluere. sanos eẽ. su¬
ꝑbis dignitatib: eminere. in columen
habere domũ. gaudia suorũ. obse¬
nichiltriste int̃pellare : uitã ipso¬
rũ mores ne quissimos uides. faculta¬
respicis . & dicit cortoũ nullũ esse
diumũ iuditium. om̃ia casib: fieri. &
fortuitis motib uentilari: Nãsidsin¬
quit res humanas respiceret : flo¬
reret illius iniquitas. & mea in no¬
centia laboraret : Om̃is morbus ani¬
mȩ habet inseripturis medicam̃¬

Expanded text:
 facit qui tibi loquitur, cum tempus est  facit qui tibi loquitur, cum tempus est et illi loquendi, nondum judicandi, et tibi audiendi, nondum frustra poenitendi. Est enim modo poenitentia non frustra: erit tunc frustra. Non enim tunc non poenitebit homines male vixisse: sed nullo modo illis justitia Dei reum. Ideo nunc non tacetur. An tacetur? Arguat quisque, murmuret, si non per totum orbem haec Scriptura recitatur atque cantatur; si cessat etiam venalis s male viventes felices, rerum istarum copia circumfluere, sanos esse, superbis dignitatibus eminere, incolumem habere domum, gaudia suorum, obsepotentias, nihil triste interpellare vitam ipsorum: mores nequissimos vides, facultarspicis; et dicit cor tuum nullum esse divinum judicium, omnia casibus ferri et fortuitis motibus ventilari. Nam si Deus, inquis, res humanas respiceret, floreret illius iniquitas, et mea innocentia laboraret? Omnis morbus animi habet in Scripturis medicame
Abbreviated transcription (Latin):
acterna: quibus dicetur: Esuri¬
ui. & detdistis michi manducare:
Alii ista neglegunt : quib dicet᷑
innegotiis & operibus huius mundi.
alii dicunt bene facere indigenti¬
bus : aliineglegunt tanquã de duab
inmolendino. una as sumetur. & una
relinquetur Kec tũ aut̃ positũ ar¬
bitror ꝓquiete : quia sunt quineq:
actiones mundipatiuolunt. sicut
sunt coniugati homines habentes
clȩsia agunt sicut p̃positi. uelud in
agricultura laborantes : sed uelud
aðhuc infirmi secedunt ad ortium.
& quieti eẽ diligunt ueluti me mo¬
res infirmitatis suae. non se cone¬
mittentes magnis actionib & qu¬
modo instratu humilitatis rogan¬
tes dm̃ & ipsa professio habet bo¬
nos habet fictos. proinde etiam
unus exhis assumetur. & unus relin¬
quetur: Ad quãcũq: professionem
te conuerter is. parate pate factus:
Alio quinsite non paraueris in ue¬
nies qđ nonsꝑabas & deficies. aut ꝑ¬
tur baberis: Ad om̃ia ergo paratum¬

Expanded text:
aeterna , quibus dicitur: Esuriaeterna , quibus dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare alii ista negligunt, quibus dicitur in negotiis et operibus hujus mundi, alii diligunt benefacere indigentibus, alii negligunt: tanquam de duabus in molendino una assumetur, et una relinquetur. Lectum autem positum arbitror pro quiete: quia sunt qui neque actiones mundi pati volunt, sicut sunt conjugati homines habentes clesia agunt, sicut praepositi velut in agricultura laborantes; sed velut ad haec infirmi, secedunt ad otium, et quieti esse diligunt; veluti memores infirmitatis suae, non se committentes magnis actionibus, et quodammodo in strato infirmitatis rogantes Deum. Et ipsa professio habet bonos, habet fictos: proinde etiam ex his unus assumetur, et unus relinquetur. Ad quamcumque professionem te converteris, para te pati fictos: alioquin si te non paraveris, invenies quod non sperabas, et deficies aut perturbaberis. Ad omnia ergo te paratum
Abbreviated transcription (Latin):
sit in paucis. aliud mnmultis: unus assũ
lecto sic in molendino expectatis for¬
tas se quid istasint Ulidetis tanta ẽẽ
& similitudinib: quib: dã inuoluta. po¬
test michi aliud inderi. alteri aliud¬
Vlidetur enĩ micbi in agrolaborare
qui p̃sunt aeccłiis. sicut apłs dicit:
Dĩ agricultura : di aedificatio estis:
Nã & architec tũ sedix̃ : cũ dicit ut
sapiens arcbitectus fundamentũ
posui Et agricolã cũ dic̃. Egoplan¬
taui a pollo rigauit : sed ds̃ increm̃¬
tũ dedit In molendino ergodu.¬
as dix̃. ñ duos Credo qđ haec figu¬
ra ad plebes ꝑtineat: quia p̃po¬
siti p̃sunt plebes reguntur Et
molendinũ puto dictũ mundum:
quia rota quada tẽporũ uoluitur
& amatores suos conterit: Sunt
etiam quideaccionib mundi non
recedunt: sed tam̃ & ibi alubene
oꝑantur. alii male: Alii sibi faci¬
unt amicos de mã mona inquitatis.
a quib: recipiantur in tab nacula

Expanded text:
sit in paucis, aliud in multis, Unus assumesit in paucis, aliud in multis, Unus assumelecto, sic in molendino. Exspectatis fortasse quid ista sint: videtis tecta esse, et similitudinibus quidusdam involuta. Potest mihi aliud videri, alteri aliudVidentur enim mihi in agro laborare qui praesunt Ecclesiis; sicut Apostolus dicit: Dei agricultura, Dei aedificatio estis. Nam et architectum se dicit, cum dicit: Ut sapiens architectus fundamentum posui: et agricolam, cum dicit, Ego plantavi, Apollo rigavit, sed Deus incrementum dedit . In molendino ergo duas dixit , non duos; credo, quod haec figura ad plebes pertineat: quia praepositi regunt, plebes reguntur. Et molendinum puto dictum mundum istum; quia rota quadam temporum volvitur, et amatores suos conterit. Sunt ergo qui de actionibus mundi non recedunt: sed tamen et ibi alii bene operantur; alii male; alii sibi amicos faciunt de mammona iniquitatis, a quibus recipiantur in tabernacula
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ potestis: Quo ꝑficit ser moiste.
turus sit : Paratũ cor habea mus bene
uiuendo : & non solũ nontimea mus
uentur ũ illũ diem. sed et amemud
Diesquippe ille sicut infidelib labo¬
rẽ auget : sic fidelib finit Quid aut̃
duorũ horũ eẽ uelis antequã ueni¬
at : nunc ẽ. in potestate cũ uenerit
nonerit Elige ergo cũ tẽpus ẽ. qu
ds̃ qđ misericor diter occultat : mi¬
sericor dit̃ differt Iã uero quia in qͦ¬
cũq genereuite qd̾ habet aliquã pro¬
fesslonẽ non om̃s inueniuntur probi.
hoc apparet. quia de quibus dã gene
cluditur : Nnus as sumetur : & unus
relinquetur: Assumetur bonus. re¬
linquetur malus Ulidentur duo in
agro : eadẽ ꝓfessio ẽ sed non idẽ cor
ꝓfessionẽ uident homines. cor nouit
ds̃. Quod libet ergo ager signific&
unus as sumetur. & unus relinquet᷑:
Non quasi dimidia pars assume tur.
& dimidia pars relinq: tur : sed gene¬
rabominũ duodicit. Et si aliud eorũ

Expanded text:
dem potestis . Quo proficit iste sermo? turus sit, paratum cor habeamus bene vivendo; et non solum non timeamus venturum illum diem, sed et amemus. Dies quippe ille sicut infidelibus laborem auget, sic fidelibus finit. Quid autem horum duorum esse velis, antequam veniat, nunc est in potestate; cum venerit, non erit. Elige ergo cum tempus est: quia Deus quod misericorditer occultat, misericorditer differt. 2. Jam vero quia in quocumque genere vitae, quod habet aliquam professionem, non omnes inveniuntur probi, hoc apparet, quia de quibusdam hominucluditur: Unus assumetur, et unus relinquetur . Assumetur bonus, reliquetur malus. Videntur duo in agro; eadem professio est, sed non idem cor. Professionem vident homines, cor novit Deus. Quodlibet ergo ager significet. Unus assumetur, et unus relinquetur. Non quasi dimidia pars assumetur, et dimidia relinquetur: sed genera hominum duo dicit. Et si aliud eorum
Abbreviated transcription (Latin):
nonuidet. mipso cor de ubi sibi dicit
ut del inquat. ds̃ ibi nonuidet Ui¬
det ibi ds̃. Sed quid sequitur Non
ẽ timor dei ante oculos eius Ante
enĩ publice ꝓfiterimiquitatẽ. ne
uel reprehendat᷑. uel dãpnetur
ab hominib: Dis cedit aut̃ a conspec¬
tuhominũ. quo ad semet ipsum du
apud se meditari: sicogita ret quia
ds illũ uidet Sed quia nonẽ. timor
deiante oculos eiꝰ cũdiscesserit a
conspectu hominũ ad corsuumibi
quẽ timeat nũquid non ẽ. prẽsens
ds̃  sed nonẽ timor dei in conspec

Expanded text:
non videt, in ipso corde, ubi sibi dicit non videt, in ipso corde, ubi sibi dicit ut delinquat, Deus ibi non videt? Videt ibi Deus. Sed quid sequitur? Non est timor Dei ante oculos ejus. Ante enim publice profiteri iniquitatem, ne vel reprehendatur, vel damnetur ab hominibus. Discedit autem a conspectu hominum: quo? Ad semetipsum: duapud se meditari, si cogitaret quia Deus illum videt: sed quia non est timor Dei ante oculos ejus, cum discesserit a conspectu hominum ad cor suum, ibi quem timeat? Numquid non ibi est praesens Deus? Sed non est timor Dei in conspec
Abbreviated transcription (Latin):
didit quȩrit intellige re nondum
pote st: Magna eniꝰres ẽ : & uires
maiores desiderat ut possit ca¬
pi. & est imtium fidei qđ custodit
animã donec roboretur : Lacte
nutritus ut ꝑueniat adhabitudi¬
nẽ & firmitatẽ cibisolidioris. ut pos¬
sit intelligere : In pricipio erat
uerbũ & uerbũ erat apud dm̃. &
ds̃ erat uerbũ: Ante quã hoc possit:
nutritur infide. & conatur intelli¬
gere ut intelligat qđ ds̃ dederat:
Nũquid & hoc cũ conatui telligit
quod tibi fierinonuis. aliine feceris:
ut quia non uis patimniquitatẽ. non
facias inquitatẽ Quia non uis pati
dolũ & insidias : non insidieris alte¬
ti Hoc aut̃ cũ nonuis intelliger e:
uoluntati tuȩ tribuitur: Idõ dixit
inius tus ut delinquat in semet ip¬
so: Proposuit delinquere : Sed nũ¬
quid quipponit delinquere. publa¬
ce hocdix̃ & non in semet ipso : quͣ¬
re isemet ipso: Quia illũ homo
non uidet Q indergo quia homo

Expanded text:
didit, quaerit intelligere, nondum didit, quaerit intelligere, nondum potest. Magna enim res est, et vires majores desiderat ut possit capi; et est initium fidei quod custodit animam donec roboretur. Lacte nutritur ut perveniat ad habitudinem et firmitatem cibi solidioris; ut possit intelligere, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Antequam hoc possit, nutritur in fide: et conatur intelligere, ut intelligat quantum Deus dederit. Numquid et hoc cum conatu intelligit: Quod tibi fieri non vis, alii ne feceris ; ut quia non vis pati iniquitatem; non facias iniquitatem; quia non vis pati dolum et insidias, non insidieris alteri? Hoc autem cum non vis intelligere, voluntati tuae tribuitur. Ideo dixit injustus, ut delinquat in semetipso: proposuit delinquere. 2. Sed numquid qui proponit delinquere, publice hoc dicit, et non in semetipso? Quare in semetipso? Quia homo illum non videt. Quid ergo, quia homo
Abbreviated transcription (Latin):
qđ corrũpitur ad grauat animã. &
deprimit ternena mhabitatio sensũ
multa cogitantẽ : Aiud aut̃ quando
ꝑnitiosius agit aduersus se ipsumcor
humanũ ut pos sit intelligere sibo¬
na uoluntas acciderit non in telligat
non quia difficile ẽ. sed quia uoluntas
aduersa ẽ. Hoc aut̃ fit : dũ amant
peccatasua. & oder̃ p̃ceptadei : Der¬
mo enĩ dĩ aduersarius ẽ tuus: situami¬
cussis iniquitati tuȩ Siautẽ tuaduer¬
sariussis iniquitati tuȩ : sermode i
amicus ẽ tuus & aduersarius inqͥ¬
tatis tude: Siergo odisti iniquitatẽ
tuã. iungͣis tite ser monidei : &eritis
duo aduersus illã ꝑimendã . tu & ser¬
modei : Tuenĩ ꝑte ex uirib: tuis nichil
potes : adiuuat te ille qui tibiser mo¬
nẽ misit. & uincitur iniquitas: Situ
illã odisti : & ds̃ dimisit &eris liber
Siaut̃ illã diligas : contrariũ ẽ tibi
intelligere. quicquid contraillã
dicitur : Pac hominẽ quȩrere quo¬
modosit ae qualis filius patri cre¬

Expanded text:
tur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem : aliud autem quando perniciosius agit adversum seipsum cor humanum, ut quod possit intelligere, si bona voluntas accederet, non intelligat, non quia difficile est, sed quia voluntas adversa est. Hoc autem fit dum amant peccata sua, et oderunt praecepta Dei. Sermo enim Dei adversarius tuus est, si tu amicus sis iniquitatis tuae: si autem tu adversarius sis iniquitatis tuae, sermo Dei amicus tuus est, et adversarius iniquitatis tuae. Si ergo odisti iniquitatem tuam, jungis te sermoni Dei; et critis duo adversus illam perimendam, tu et sermo Dei. Tu enim per te ex viribus tuis nihil potes: adjuvat te ille qui tibi sermonem misit, et vincitur iniquitas. Si tu illam odisti; et Deus dimisit, et eris liber: si autem ipsam diligas; contrarium est tibi intelligere quidquid contra illam dicitur. Fac hominem quaerere quomodo sit aequalis Filius Patri; cre
Abbreviated transcription (Latin):
pessuꝑbiȩ : Et manus peccatoris
non moueat me Sic enĩuenit pes
suꝑbiȩ. mouet manus peccatoris
Quid ẽ. manus peccatoris: male
suãdentis ꝓperatio: Pactus esenĩ
suꝑbus : cito tecor rũpit quimale
suadet : Humilis fieri indõ & non
ualde cures quid tibi dicatur : Hinc
ẽ. qđ a libi dicitur : Ab oc cultis meis
munda me dñe. & ab alienis parce
seruotuo Quid ẽ. ab occultis meis
non ueniat michipes suꝑbiȩ Quid¬
ẽ. & ab alienis parce seruotuo : neq
manus peccatoris moueat me Ser¬
ua qđ in tus ẽ : & nontimebis foris:
diceret Ibicetider̃ om̃s inquit qͥo¬
perantur iniquitatẽ Ut uenirent
ad illã abyssum dequa dic tũ est . iu¬
ditiatua sicut multa abyssus : ut ad
illã ꝓfundita tem ꝑuenirent. ubi
peccator qui contẽpnit cecidit :
Ulbi primo cecider̃ in pede suꝑ¬
biȩ. Audite pedẽ suꝑbiȩ Quicũ
cognouis sent dm̃: non sicut deum
głorificauer̃: Elenit ergo illis pes

Expanded text:
pes superbiae; et manus peccatoris pes superbiae; et manus peccatoris non moveat me. Si enim venerit pes superbiae, movet manus peccatoris. Quae est manus peccatoris? Male suadentis operatio. Factus es erbus? Cito te corrumpit, qui male suadet. Humilis figere in Deo, et non valde cures quid tibi dicatur. Hinc est quod alibi dicitur: Ab occultis meis munda me, et ab alienis parce servo tuo . Quid est, Ab occultis meis? Non veniat mihiest, Et ab alienis parce servo tuo? Neque manus peccatoris moveat me. Serva quod intus est, et non timebis foris. diceretur, Ibi ceciderunt omnes qui operantur iniquitatem; ut venirent ad illam abyssum. de qua dictum est, Judicia tua sicut abyssus multa; ut ad illud profundum pervenirent, ubi peccatores quiubi primo ceciderunt? In pede superbiae. Audite pedem superbiae: Qui cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt. Venit ergo illis pes
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. & habita uit in nobis Cõ preen¬
sus ẽ. aiudȩis : insultatũ ẽ ei  Audis¬
tis cũ euangłium legeretur. quid
dixer̃ & cui dixer̃ de monium ba¬
bes Et ille ñ dix̃ dȩ monium habe¬
tis uos quia uos in peccatis urĩs estis:
& diabolus pos sidet corda ur̃a
Non hoc dix̃:. Quod si diceret : uerũ
diceret : Sed non erat tẽpus ut hoc
diceret : neueritatẽ p̃dicare.
sed maledictũ reddere uideretur
Dimisit qđ audiuit quasi non audis¬
set : medicꝰ enĩerat. & freneticum
curare uenerat : Quo modo medi¬
cus noncurat quic quid audit afre¬
netico. sed quo modo conuales cat.¬
& fiat sanus freneticus. nec si ab illo
pugnũ accipit curat Ille illi facit
sanat. Sic & dñs adegrotũ uenit.
ad freneticũ uenit. quic quid audi¬
ret. quicquid pas sus eẽt. contẽpne¬
ret Hoc ipso eos docens humilita¬
tẽ. ut humilitate docti. sanarentur
a suꝑbia: Dequa iste liberari dep̃¬
cabatur dicens. Nonueniat michi

Expanded text:
habitavit in nobis . Comprehensus est a Judaeis, insultatum est ei. Audistis cum Evangelium legeretur, quid dixerunt, et cui dixerunt, Daemonium habes : et ille non dixit, Daemonium habetis vos, quia vos in peccatis vestris estis, et diabolus possidet corda vestra. Non hoc dixit, quod si diceret, verum diceret; sed non erat tempus ut hoc diceret, ne non veritatem praedicare, sed maledictum reddere videretur. Dimisit quod audivit, quasi non audisset. Medicus enim erat, et phreneticum curare venerat. Quomodo medicus non curat quidquid audiat a phrenetico, sed quomodo convalescat et fiat sanus phreneticus; nec si et pugnum ab illo accipiat curat; ille illi facit sanat: sic et Dominus ad aegrotum venit, ad phreneticum venit, ut quidquid audiret, quidquid passus esset contemneret, hoc ipso eos docens humilitatem, ut humilitate docti, sanarentur a superbia; de qua iste liberari deprecatur dicens: Non veniat mihi
Abbreviated transcription (Latin):
uos dñs ut sciat tanquã ipse denr̃a tẽp¬
tatione concipiat scientiã. inquaerat
ante ignorantia: Sedquidẽ. tẽptat
uos ut sciat.  teptat uos ut scire uos
faciat: Accipite ergo econtrariore¬
gulã intelligentiȩ : ut quẽ admodũ
cũ dño audistis dicere cognoui. intel¬
ligitis cognoscere uos feti: Sic & cum
audistis de filio hominis: id ẽ. dexpo
dici quodillũ demnesciat. intelligite
dici qđ nescire faciat Quid ẽ. autem
nescire faciat: occultet ut nesciat᷑:
qđ uobis ꝓdiñ prod est: Hoc ẽ qđ dix̃
magistrũbonũ nos se qđ pdat. nos se
quid tegat. sicut quȩ dã eũ distulisse¬
legimus Unde intelligimus non om̃ia
promanda eẽ quȩ capere non poss̃
hi quib ꝓmuntur Dicit enĩ alib Mul¬
ta habeo uobis dicere : sed non potes¬
tisportare modo: Dicit & apłs:
Non potinlo qui uobis quasi spĩtalibus.

Expanded text:
vos Dominus ut sciat, tanquam ipse de nostra tenvos Dominus ut sciat, tanquam ipse de nostra tentatione concipiat scientiam, in quo erat ante ignorantia. Sed quid est, Tentat vos, ut sciat? Tentat vos, ut scire vos faciat. Accipite ergo a contrario regulam intelligentiae; et quemadmodum cum Deum auditis dicere, Cognovi, intelligitis, Cognoscere vos feci: sic et cum auditis de Filio hominis, id est de Christo dici quod illum diem nesciat, intelligite dici quod nescire faciat. Quid est autem, nescire faciat? Occultet, ut nesciatur quod nobis prodi non prodest. Hoc est quod dixi, magistrum bonum nosse quid prodat, nosse quid legat: sicut quaedam eum legimus distulisse. Unde intelligimus non omnia promenda esse, quae capere non possunt hi quibus promuntur. Dicit enim alibi: Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Dicit et Apostolus: Non potui lo
Abbreviated transcription (Latin):
res haberet fides eiꝰ. utiq nescie¬
bat quando dix̃ dño tecũ sumusq
ad mortẽ. Dñs autẽ quinouerat
eũ p̃dix̃ ubi deficeret : p̃nuntiais
illi infirmitatẽ eius. tanquã tacta
uena cor dis eiꝰ. Proinde petrus qͥ
ante tẽptationẽ p̃sũpsit dese: in¬
tẽptatione didicit se: Siergo non absur¬
desentimus & patrẽ nr̃m abraham
cognouisse uires fideisuae. ubi iussus
im molare unicũ filiũ suum non dubi¬
tauit. nec tre pidauit ei offer re qui
dederat. quia quẽ ad modum nes cit
unde daturus erat nondũ natum:
sic credidt posse reparare immola¬
tũ Dix̃ ergo ds̃ Nunc cognoui quod
intelligimus nunc cognoscere feci.
scđm locutiones quas cõmendauimus
pigrũ frigus. qđ pigros faciat & lȩtũ
diem qđ lȩtos faciat: Sic og noscens
qđ cognoscentes faciat. Inde ẽ. illud:
dõ summo dõ uero dõ magno. mag
nã ignorantiã. quod utiq: sacrile gũ
eẽ intelliges. si sic acceper is. tẽptat

Expanded text:
es ejus utique nesciebat, quando dixit Domino: Tecum sum usque ad mortem. Dominus autem qui noverat eum, praedixit ubi deficeret, praenuntians illi infirmitatem ejus, tanquam tacta vena cordis ejus . Proinde Petrus, qui ante tentationem praesumpsit de se, intentatione didicit se. Sic ergo non absurde sentimus et patrem nostrum Abraham cognovisse vires fidei suae, ubi jussus immolare unicum filium suum, non dubitavit nec trepidavit ei offerre qui dederat; quia quemadmodum nescivit unde daturus erat nondum natum, sic credidit posse reparare immolatum. Dixit ergo Deus, Nunc cognovi: quod intelligimus. Nunc cognoscere te feci: secundum locutiones quas commendavimus, Pigrum frigus, quod pigros faciat; et laetum diem, quod laetos faciat: sic cognoscens, quod cognoscentes faciat. Inde est illud: Donam ignorantiam, quod utique sacrilegum esse intelliges, si sic acceperis, Tentat
Abbreviated transcription (Latin):
auratasq: memorias Nasihaec inter¬
rogatis: respondent uobis falsũ. qđ
multorũ non leuit̃ peccatorũ. sed
om̃inosceleratorũ mors optima est
qui sic plangi sic condiri. sic contegi.
sic afferri sic sepeliri meruer̃: Sed
int̃ rogate euangłiũ. & ostendit fidei
urȩ pȩnis ardentẽ animã diuitis. quã
nichil adiuuarent om̃s honores. & ob¬
sequia quȩ mor tuo corporieiꝰ uiuen

Expanded text:
auratasque memorias. Nam si haec interauratasque memorias. Nam si haec interrogatis, respondent vobis falsum, quod multorum non leviter peccatorum, sed omnino sceleratorum mors optima est, qui sic plangi, sic condiri, sic contegi, sic efferri, sic sepeliri meruerunt. Sed interrogate Evangelium, et ostendet fidei vestrae in poenis ardentem animam divitis, quam nihil adjuverunt omnes honores et obsequia, quae mortuo corpori ejus viven
Abbreviated transcription (Latin):
iacere ante lim̃ diuitis. & non eẽt qui
sepeliret: Quanta forte diceret.
sic moriat᷑ ille inimicꝰ meus. & ille
quime ꝑ sequit᷑ : sic illũ uideã : ex secra¬
tur corpꝰ prto Putent uulnera. & il¬
le insinuabrahȩ requies cit Six p̃iani
sumꝰ : credamꝰ. Sinoncre dimꝰ fr̃s ne-¬
tibi mathe maticꝰ. & uerũ ẽ. dicit xp̃c
& falsũ ẽ Quali aut̃ morte mortu¬
us ẽ. ille diues : qualis mors eẽ potuit
inpurpura & bysso. quã sup̃ tuosa quã
pomposa : quȩ ex sequie funeris ibi
erant quantis a romatib sepultũ est
exillius contẽptipauperis digito stilla¬
impetrauit: Discite ergo quid sit mors
peccatorũ pessima : & nolite int̃ roga¬
restratos p̃ciosis uestib lectos. & carnẽ
multis modis diuitiis obuolutã. lam̃ taci¬
onis pompã exhibentẽ. plangentẽ fami¬
liã. turbã obsequentiũ p̃cedentẽ ac se¬
quentẽ cũcorpꝰ efferat᷑ marmoratas

Expanded text:
jacere ad limen divitis, et non esse qui jacere ad limen divitis, et non esse qui sepeliret, quanta forte diceret? Sic moriatur ille inimicus meus, et ille qui me persequitur, sic illum videam. Exsecratur corpus sputo, putent vulnera; et ille in sinu Abrahae requiescit. Si christiani sumus, credamus: si non credimus, fratres, netibi mathematicus, et verum est; dicit C falsum est? Quali autem morte mortuus est ille dives? Qualis mors esse potuit in purpura et bysso, quam sumptuosa, quam pomposa? quae exsequiae funeris ibi erant? quantis aromatibus sepultum est ex illius contempti pauperis digito instillari impetravit . Discite ergo quid sit, Mors peccatorum pessima, et nolite interrogare stratos pretiosis vestibus lectos, et carnem multis divitiis obvolutam, lamentationis pompam exhibentes, plangentem familiam, turbam obsequentium praecedentem ac sequentem, cum corpus effertur, marmoratas
Abbreviated transcription (Latin):
illa quȩ dicebamꝰ uere dñs mãgnꝰ¬
manducare corpꝰ in quotanta ꝑpes¬
sus ẽ. & sanguinẽ bibere: Quomodo
respicit mala cogitantes & dicen¬
tes. ille male mortuus ẽ. cũ iustus
eẽt. abestis consũptus ẽ Nonerat
ille iustus : idomale periit: Nã non
periret Ergo ille iustus ẽ . qui indo¬
mosua & inlecto suo moritur : hoc
ẽ. ergo in quis Q uid miror quia no¬
uit peccata & scelera ipsius : & bene
mortuus ẽ. indomo sua. intralimi¬
nasua. nulla peregrinatione. iniu¬
ria nulla. uel inmatura ȩtate : au¬
didm̃ Mors pec catorũ pessima:
Quȩ tibi uidetur bona : pessima est:
Suntus uideas : uideforis iacentẽ
inlectt Nũquid uides intꝰ raptum
ad gehennam: audite fr̃s. & exeuan¬
głio inspicite : quid sit mors pecca¬
torũ pessima : Nũ quid non duo erant
alt̃ pauꝑ quiiacebat adianuã eiꝰ ulce¬
tingit autẽ mori in opẽ illũ : Iustus
erat ille inops. & afferriabangłis in
sinũ abrahȩ: quiuiderat corpus illius

Expanded text:
ossa Filii sui, unum ex his non contemanducare corpus suum in quo tanta perpessus est, et sanguinem bibere. Quomodo respicit mala cogitantes, et dicentes, Ille male mortuus est, a bestiis consumptus est: non erat ille justus, ideo male periit; nam non periret? Ergo ille justus est, qui in domo sua et in lecto suo moritur? Hoc est ergo, inquis, quod miror, quia novi peccata et scelera ipsius, et bene mortuus est, in domo sua, intra limina sua, nulla peregrinationis injuria, nulla vel in matura aetate. Audi: Mors peccatorum pessima. Quae tibi videtur bona mors, pessima est, si intus videas. Vides foris jacentem in lecto, numquid vides intus raptum ad gehennam? Audite, fratres, et ex Evangelio inspicite, quid sit mors peccatorum pessima. Numquid non duo erant alter pauper qui jacebat ad januam ejus ulcecredidit; unus damnatus est, alter ferri ab Angelis in sinum Abrahae. Qui viderat corpus illius
Abbreviated transcription (Latin):
quia psalmꝰ totus expositus est :
Inme dio iãtimens neonerarem
uos dimissurus erã : cogita in quia
intentio pr̃a p̃cederetur & non
sic crederetur ad dimidiũ quomͦ
excusaremꝰ totũ: & uolui uobis
gauisus quã inre in ꝑfecta reli¬
quias seruasse: Debetur autem¬

Expanded text:
quia Psalmus totus expositus est. quia Psalmus totus expositus est. In medio jam timens ne onerarem vos, dimissurus eram: sed cogitavi quia intentio nostra praecideretur, et non sic rediretur ad dimidium, quomodo si excurreremus totum; et malui vobis gravis esse, quam re imperfecta reliquias servare. Debetur
Abbreviated transcription (Latin):
at michipes suꝑ biȩ : & manus pec¬
catoris non moueat me Idẽ. ope¬
ra peccatoris non moueant me :
ut imitari illos uelim: Quare aut̃
contra suꝑbiã hoc dicit Ibi cecide¬
r̃ inquit quio perantur iniquita
tẽ. Qui modo iniqui sunt : in suꝑbia
cecider̃. Idõ cũ cautã facer et aecclȩ¬
siã : ait : Illa in quit tuũ obser uabit
cantit: & tu eiꝰ calcaneum: Serpers
obseruat. quando tibi ueniat pes
suꝑbiȩ : quando labaris ut deiciat:
Tuaut̃ caput eiꝰ obserua : initium
omnis peccati suꝑbia: Ibicecider̃
quioꝑantur inquitatẽ : Expulsi
sunt nec potuer̃ stare : Prior ille
quiinueritate nonstetit : de in
de ꝑeum illi quos demisit ds̃ depa¬
ra diso Unde illehumilis quinon
sedicit dignũ soluere cor rigiã
calciamenti nonẽ expulsus.
sedstat & audit eũ & gaudo gau¬
det propt̃ uocẽ sponsi non prop¬
t̃suam: Neueniat ei pes suꝑbiȩ
& expellatur nec pos sit stare :
fuerimus : finiuimꝰ psalmũ : T̃ran¬
siuit tedium & gratulabimur

Expanded text:
at mihi pes superbiae; et manus peccatoris non moveat me: id est, opera peccatoris non me dimoveant a te, ut imitari illa velim. Quare autem contra superbiam hoc dicit, Ibi ceciderunt qui operantur iniquitatem? Quia qui modo iniqui sunt, in superbia ceciderunt. Ideo cum cautam faceret Dominus Ecclesiam, ait: Illa tuum, inquit, observabit caput, et tu ejus calcaneum . Serpens observat quando tibi veniat pes superbiae, quando labaris, ut dejiciat; tu autem caput ejus observa: initium omnis peccati superbia . Ibi ceciderunt qui operantur iniquitatem: expulsi sunt, nec potuerunt stare: prior ille qui in veritate non stetit, deinde per eum illi quos dimisit Deus de paradiso. Unde ille humilis qui non se dicit dignum solvere corrigiam calceamenti, non est expulsus, sed stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi , et non propter suam, ne veniat ei pes superbiae, et expellatur, nec possit stare. 19. fuerimus, finivimus Psalmum, transivit taedium, et gratulabimur,
Abbreviated transcription (Latin):
mines ingurgitantes se in ebrietate.
accipere autẽ uinũ in moderate . &
mentẽ ꝑdere. uidit qui dicebat Quia
cũ accepta fuerit illa in effabilis leti¬
tia : perit quodã modohumanamens.
& fit diuina & inebriatur ab uberta¬
te domus dei Unde & malio psal mo
dr̃ Calix tuus mebrians quã p̃clarꝰ
ẽ Hoc iã calice mebriati erant mar¬
tres. quando ad passionẽ euntes. su¬
os non agnoscebant: Quidtã ebrium
quã ñ ag noscere uxorẽ flentẽ non
filios parentes non agnos cebant.
non eos ante oculos et̃ arbi trabant᷑:
Nolite mirari ebruerant Unde
ebruerant : uidete Acceper̃ calicẽ
unde in ebriarentur : unde & ille
grãs agit dicens : Quid retribuã dño
pom̃ib quȩ retribuit michi  Calicẽ
salutaris accipiã. & nom̃ dñi inuoca

Expanded text:
mines ingurgitantes se in ebrietate, mines ingurgitantes se in ebrietate, accipere autem vinum immoderate, et mentem perdere; vidit quid diceret, quia cum accepta fuerit illa ineffabilis laetitia, perit quodammodo humana mens, et fit divina, et inebriatur ab ubertate domus Dei. Unde et in alio psalmo dicitur: Calix tuus inebrians quam praeclarus est ! Hoc jam calice inebriati erant Martyres, quando ad passionem euntes, suos non agnoscebant. Quid tam ebrium, quam non agnoscere uxorem flentem, non filios, non parentes? Non agnoscebant, non eos ante oculos esse arbitrabantur. Nolite mirari; ebrii erant. Unde ebrii erant? Videte: acceperunt calicem unde inebriarentur. Unde et ille gratias Deo agit, dicens: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Calicem salutaris
Abbreviated transcription (Latin):
tuus ẽ : securus esto Siuis inte p̃sume¬
re. totadie operariatun crede.
& tucrede dõ tota uita tua : quia uita
tua nom̃ tuũ est tẽporis addm̃ Et
eris quid: Filii autẽ hominũ subteg
Nescio quid magnũ nobis ꝓmittit : uult
illud dicere & nondicit. non potest ani
mus non capiamus : Audeo dicere fr̃s
mei etiã descĩs linguis & cor dibus per
quas nobis ueritas nuntiata ẽ. nec dici
potest qđ annuntiabant. nec cogitari:
Res enĩ magna ẽ. & in effabilis. & ipsi
ex parte inenigmate uider̃ sicut dic̃
mate : tunc autẽ facie ad faciem Ec¬
ce inenig mate uidentes sic eructa¬
bant quales erimus cũ uiderimus
facie ad faciem : quod iipsi par turie¬
bant corde & lingua parere non po¬
terant quod caperent homines. Quȩ
enĩnecessitas fuerat ut diceret me¬
briabuntur ab ubtate domus tuȩ : quȩ¬
siuit uerbũ undeloq batur derebus
humanis qđ diceret Et quia uidit ho¬

Expanded text:
tuus est: securus esto. Si vis in te praesumetuus est: securus esto. Si vis in te praesumere tota die operarium tuum, crede et tu Deo tota vita tua; quia vita tua momentum temporis est ad Deum. Et eris, quid? Filii autem hominum sub tegNescio quid nobis magnum promittit. Vult illud dicere, et non dicit: non potest, an nos non capimus? Audeo dicere, fratres mei, etiam de sanctis linguis et cordibus, per quas nobis veritas nuntiata est, nec dici potest quod annuntiabant, nec cogitari. Res enim magna est et ineffabilis: et ipsi ex parte in aenigmate viderunt, sicut dicit mate, tunc autem facie ad faciem . Ecce in aenigmate videntes sic eructabant. Quales erimus, cum viderimus facie ad faciem quod ipsi parturiebant corde, et lingua parere non poterant ut caperent homines? Quae enim necessitas fuerat ut diceret: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae? Quaesivit verbum unde loqueretur de rebus humanis, quod diceret: et quia vidit ho
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ꝓmagno adõ desiderare debe¬
bant. ab idolis desiderabant. & dimit¬
tebant dm̃: Adtendebant enĩ ipsa
bonaquȩ quȩ rebant abunda re
impiis & sceleratis. & putabant se dm̃¬
frustra colere. quia nondabat mer¬
cedẽ terrenã : O homo operarius es
dei : postea ẽ. tẽpus mercedẽ acci¬
piendi: Quidĩa flagitas mer cedẽ
ante quã opereris. si ue nerit ope¬
rarius ad domũ tuã. nũquid dabis
mercedẽ ante nisi ꝑfecerit oꝑa sua:
Iãꝑ uersum eũ existimabis sidixe¬
rit prius accipiã mercedẽ. & tunc
operabor : Irasceris: Quare autẽ
irasceris: quia non habuit fidẽ homi¬
nmendatii Q uomodo ds̃ irascitur
cũtufidẽ non habeas ipsi ueritati : qđ
tibiꝓmisit daturus ẽ : non fallit. quia
uer itas ẽ. quiꝓmisit Sed times nefor¬
te ñ habeat qđ det: omp̃s. ẽ Noliti¬
mere ne sit quidet : in mortalisẽ.
nontimeas. nec succe ditur ei: Per pe¬

Expanded text:
quae pro magno a Deo desiderare debequae pro magno a Deo desiderare debebant, ab idolis desiderabant, et dimittebant Deum. Attendebant enim ipsa bona, quae quaerebant, abundare impiis et sceleratis, et putabant se frustra Deum colere, quia non dabat mercedem terrenam. O homo! operarius es Dei; postea est tempus mercedem accipiendi: quid jam flagitas mercedem antequam opereris? Si venerit operarius ad domum tuam, numquid dabis mercedem ante, nisi perfecerit opera sua? Nam perversum eum existimabis, si dixerit: Prius accipiam mercedem, et tunc operabor. Irasceris. Quare autem irasceris? Quia non habuit fidem homini mendaci. Quomodo Deus non irascetur, cum tu fidem non habeas ipsi veritati? Quod tibi promisit, daturus est: non fallit, quia veritas est qui promisit. Sed times ne forte non habeat quod det? Omnipotens est. Noli timere, ne non sit qui det; immortalis est. Non timeas, ne succedatur ei; perpe
Abbreviated transcription (Latin):
na ñ desiderant : nsi abuno dõ: Sic in
ueter itesta m̃to seruantur : ut ad
nouũ ꝑueniant: Nã & popłs ille ter¬
rena bona desiderauit : regnũ ihe¬
rłm. subiectionẽ inimicor ũsuorũ.
abundantiã fructuũ. salutẽ ꝓpri¬
am. salutẽ filiorũ suorũ : Talia desi¬
derabant. & talia accipiebant cus
naquȩ dat & iumentis : quia nondũ
ad illos filius hominis ut eẽnt filii
hominũ. tam̃ iã habebant nubes ad¬
nuntiantes filiũ hominis: Ulener̃
ad illos ꝓphetȩ : ad nuntia ueruis
xp̃m Et erant ibi quidã quiin tel¬
ligebant. & spem futurãh abebant
ut acciperent miscdiam quȩ incȩlo
ẽ Erant ibi qui non nisicarnalia desi¬
derarent &terrena: tẽporalẽ qr¬
felicitatẽ: Ipsis labantur pedes ad
facienda ueladoranda idola: Quan¬
do enĩillos ammonebat & flagella¬
bat inhis om̃ib: quib: delectabantur
& auferebat ea. patiebantur famem
bella. pestilentias. morbos: & coni¬
uertebantur adidola: Valiabona

Expanded text:
desiderent, nisi ab uno Deo: sic et in Veteri Testamento serviant, ut ad Novum perveniant. 13. Nam et populus ille terrena bona desideravit, et regnum Jerusalem, subjectionem inimicorum suorum, abundantiam fructuum, salutem propriam, salutem filiorum suorum. Talia desiderabant, et talia accipiebant, sub na, quae dat et jumentis, quia nondum ad illos venerat Filius hominis, ut essent Filii hominum: tamen jam habebant nubes annuntiantes Filium hominis. Venerunt ad illos Prophetae, annuntiaverunt Christum: et erant ibi quidam qui intelligebant, et spem futuram habebant, ut acciperent misericordiam, quae in coelo est. Erant ibi qui nonnisi carnalia desiderarent et terrenam ac temporalem felicitatem. Ipsis labebantur pedes ad facienda vel adoranda idola. Quando enim illos admonebat, et flagellabat in his omnibus quibus delectabantur, et auferebat ea, patiebantur famem, bella, pestilentias, morbos, et convertebantur ad idola. Talia bona
Abbreviated transcription (Latin):
Bumen : quia in luminat cȩcos:
Hic aliquando alibilum̃ : a libi fons
Aliquando enĩ currunt fontes
& intenebris. & aliquando in he¬
remo pateris solẽ. non in uenis
fontem : Hic ergo possunt duo
ista separata eẽ  ibi ñ fatigaberis
quia fons ẽ : ñ tenebraberis quia
tuam his quirectos corde : đ sȩ¬
pe diximus quia illis recti corde
quise quuntur in hacuita uolunta¬
tẽ dei. Uloluntas deiẽ. aliquando
ut sanus  aliquando ut egrotes
Si quando sanus es dulcis ẽ. uolun¬
tas dei : Et quando ȩ grotas : a ma
ra uoluntas dĩ. non rectocor dees

Expanded text:
lumen, quia illuminat caecos. lumen, quia illuminat caecos. Hic aliquando alibi lumen, alibi fons. Aliquando enim currunt fontes et in tenebris; et aliquando in eremo pateris solem, non invenis fontem: hic ergo possunt ista duo esse separata, ibi non fatigaberis, quia fons est; non tenebraberis, quiatuam his qui recto sunt corde. Quod saepe diximus, quia illi sunt recti corde, qui sequuntur in hac vita voluntatem Dei. Voluntas Dei est aliquando ut sanus sis, aliquando ut aegrotes: si quando sanuses, dulcis est voluntas Dei, et quando aegrotas, amara est voluntas Dei; non recto corde es.