comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sitates illiꝰ. Sodalis amicꝰ cũ iccũ¬
dabitur in oblectationib et ĩ tem¬
pore tribulatioĩs aduersarius erͭ
Sodal amico condolet causa uents
et contra hostem accipiet scutum.
Non obliiuscaris amici tui: in aĩo
tuo: et non ĩmemor sis illiꝰ ĩ oꝑibꝰ
tuis. Noli consiliari cũ socero fuo
et azelantibus te absconde ꝯsiliuz
Omĩs consiliariꝰ prodit consili¬
um: sed est consiliariꝰ ĩ semet ip̃o.
A consiliario: serua aĩam tuam.
Priꝰ scito q̃ sit illiꝰ neccessitas: et¬
quid ipse in animo suo cogitabit
Ne forte mictat sudez terrãm: et di¬
cat tibi: bona est uia tua et stet e
contrario uidere quid tibi eueniat
Cum uirꝯ irreligioso tracta de sã¬
ctitate: et cũ miũsto de iustitia: et
cum muliere de his que emulatur. Cñ
tumido de bello: cum uegotiatore detra¬
iectione. Cum emptore de uendictiõe:
cum uiro lundo de gratiis agendis.
Cum ĩpio de pictãte: cum in honesto

Expanded text:
sitatem illius sodalis amico coniucunsitatem illius sodalis amico coniucundatur in oblectatione et in tempore tribulationis adversarius erit sodalis amico condolet causa ventris et contra hostem accipiet scutum non obliviscaris amici tui in animo tuo et non inmemor sis illius in operibus tuis noli consiliari cum socero tuo et a zelantibus te absconde consilium omnis consiliarius prodit consilium sed est consiliarius in semet ipso a consiliario serva animam tuam prius scito quae sit illius necessitas et ipse enim animo suo cogitabit ne forte mittat sudem in terram et dicat tibi bona est via tua et stet e contrario videre quid tibi eveniat cum viro inreligioso tracta de sanctitate et cum iniusto de iustitia et cum muliere de ea quae aemulatur cum timido de bello cum negotiatore de traiecticio cum emptore de venditione cum viro livido de gratiis agendis cum impio de pietate cum inhonesto
Abbreviated transcription (Latin):
cibum: et cor inscusatum uerba meu¬
datia. Cor prauũ dabit tristiciã: et
Homo ꝑitus resistet illi. Om̃ez ma¬
sculum̃ excipiet mulier: et est filia
mclior filio. Spẽs mulieris exhyla¬
rat faciem uiri sui et suꝑ omnem
ꝯcupiscenciaz honũs suꝑducet desi¬
deriũ. Si est lingua curationis et
mitigationis et mĩe non est uir il¬
liꝰ scdm filios hoĩm. Qui possidet
mulierez bonam ĩchoat possessioni
adiutorium scd̃m illuz est et colũ¬
na ut requies. Uhi non ẽ sepes di¬
ripietur possessio et ubi non est nul¬
lier ĩgemiscit egens. Qui credit qͥ
nõ habet indu. Et deflectens ubi¬
cũq obscurauerit quasi subãctꝰ
latro exiliens de ciuitate ĩciuitatez¬
nis amicꝰ dicet: et ego
amiciciã copulaui: sed
est amicus solo nomie
amicus. Nonne tristicia ĩ est usq
admorten. Sodalis autez et ami¬
cꝰ ad iuimititias conuertent. O.
presumptio nequissima unde crea¬
ta es coopire aridas malitiã et dolo¬

Expanded text:
cibum ferae et cor sensatum verba mencibum ferae et cor sensatum verba mendacia cor pravum dabit tristitiam et homo peritus resistet illi omnem masculum excipiet mulier et est filia melior filiae species mulieris exhilarat faciem viri sui et super omnem concupiscentiam hominis superducit desiderium si est lingua curationis et mitigationis misericordiae non est vir illius contra filios hominum qui possidet mulierem inchoat possessionem adiutorium contra illum est et columna ut requies ubi non est sepis diripietur possessio et ubi non est mulier gemescit egens cui credit qui non habet nidum et deflectens ubicumque obscuraverit quasi succinctus latro exiliens de civitate in civitatenis amicus dicet et ego amicitiam copulavi sed est amicus solo nomine amicus nonne tristitia inest usque ad mortem sodalis autem et amicus ad inimicitiam convertentur o praesumptio nequissima unde creata es cooperire aridam malitiam et dolo
Abbreviated transcription (Latin):
et qui pessimãt pleben tuã mue¬
mantur perditionez. Contere ca¬
put prĩcipum et ĩunicoꝵ dicenti¬
um non est alius preter nos. Con¬
grega omnes tribus iacob et agno¬
scant quia non est deus nisi tu: ut
cuarrent magnalia tua: et heredi¬
tabis eos sicut᷑ abinitio. Niscrere
plebi tuc suꝑ quã inuecãtu est no¬
men tuũ: et ifrael quẽ coequasti pri¬
mogenito tuo. Miserere ciuitati
sanctificationis tue ihrsm ciuita¬
ti requier tue. Reple syon in enarra¬
bilib uirtutibus fuis et gła tua
populum tuu. Da testimoniuz
qr abinitio creature tuesunt. et
suscita precationes quas locuti sũt
ĩnomine tuo prophete priores. Da
mercedez sustinẽtib te ut ꝓphete tui
fideles inueniatur: et exaudi or̃o¬
nes seruoꝵ tuoꝵ. Secundũ benedi¬
ctionẽ aciron da populo tuo: et di¬
rige nos ĩ uiam iusticie: ut sciant
omnes qui habitãt terran: quia
tu es deus conspector seculoꝵ. Omez
escam manducabit uenter et ẽ cibꝰ
cibo melior. Sfauces contingunt

Expanded text:
imant plebem tuam inveniant perditionem. Contere caput principum iniquorum: dicentium non est alius preter nos. Congrega omnes tribus Jacob et cognoscant quia non est Deus nisi tu ut enarret magnalia tua: et hereditabis eos sicut ab initio. Miserere plebi tue super quam invocatum est nomen tuum: et Srahel quem quoequasti primogenito tuo. Miserere civitati sanctificationis tue: Iherusalem civitati requiei tue. Reple Syon inenarrabilibus verbis tuis et gloria tua populum tuum da testimonium quia ab initio creaturae tuae sunt et suscita precationes quas locuti sunt in nomine tuo prophetae priores da mercedem sustinentibus te ut prophetae tui fideles inveniantur et exaudi orationes servorum tuorum secundum benedictionem Aaron de populo tuo et dirige nos in via iustitiae et sciant omnes qui inhabitant terram quia tu es Deus conspector saeculorum omnem escam manducabit venter et est cibus cibo melior fauces contingit
Abbreviated transcription (Latin):
multitudĩe sacrificioꝵ eoꝵ ꝓpitia.
bitur ꝑctĩs. Qui offert sacrificiuz
ex sub̾stancia pauperũ quasi qui
uittimat filiũ in conspectũ prĩs siu
pdanis egentiũ bita pauperis est:
qui de fraudat illum homo sangu¬
nis est. Qui aufertũ sudore pane
quasi qui occidit proximus su.
Qui eftundit sanguinez: et qui
fraudẽ facit mercẽnario: frẽs sunt
Unus edificãs et unus destrueno
qui predest ulis nisi labor. Uirꝰ orã
et unus maledicẽs. cuia uocẽ exaudi¬
et deus. Qui baptizatur a mortuo
et iterum tangit mortur̃: quid ꝓ¬
ficit lauatio illiꝰ. Sic homo qui ieni¬
nat ĩpectatis sus: et iterũ cade faci¬
cus qui ꝓficiet humiliandose. Or̃o¬
nem illiꝰ quis ex audict m Cap̃¬
uerbumt multiplicat o¬
rationes. Sac̾rificuis
salutare est actendere
mandatis et discedere.ab onĩ in¬
quitate et propitiationẽ sitare sa¬
crificiis suꝑ ĩiusticias: et depreca¬

Expanded text:
mumuificium ex substantia pauperum, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui. Panis indigentium, vita pauperis est; qui defraudat illum, homo sanguinum est. Qui aufert in sudore panem, quasi qui occidit proximum suum. Qui effundit sanguinem, et qui fraudem facit mercenario, fratres sunt. Unus aedificans et unus destruens, quid prodest illis nisi labor? Unus orans, et unus maledicens, cujus vocem exaudiet Deus? Qui baptizatur a mortuet iterum tangit mortuum, quid proficit lauatio illius? Sic homo, qui ieiunat in peccatis suis et iterum eadem faciens, quid proficiet humiliando se? Orationem illius quis audiet? egem, multiplicat orationem. Sacrificium salutare est attendere mandatis, et discedere ab omni iniquitate; et propitiationem litare sacrificii super injustitias, et depreca
Abbreviated transcription (Latin):
quicia. Multa uidi enarrando et
plurimas uerboꝵ cõsuctudines.
Aliquotiens usq ad mortem ꝑicli¬
tatus sum hoꝵ causa: et liberãtus
sum gr̃a dei. Sp̃s timenciũs deum
queritꝰ et in conspectu illiꝰ benedi¬
cetur. Spes enĩ illoꝵ insalnãte
illos: et oculi diũ in diligentes se
Qui timet duĩ nichil trepidabit
et non pauebit qm̃ ipse est spes eiꝰ
Timẽtis dominũ beata est aĩa eiꝰ
ad ques respicit: et qui est fortitudo
ciꝰ. Oculi diũ suꝑtimentes eum: ꝓ¬
tector potencie: firmamẽtu uirtu¬
tis : teginiẽ ardoris: et umbraculũ
meridiani: de precatio offensionis
et adiutoriu casus: exaltans aĩaz
et illuminãs oculos. Dans sanitatẽ¬
et uitã et benedictionẽ. Inmolãtis
exiniquo oblatio est maculata: ⁊
non sunt beneplacite sub sannatio¬
nes ĩiustoruz. Dñs solꝯ sustinẽtib
se in uia ueritatis et iusticie. Dona
ũquoꝵ non ꝓbat altissimꝯ: nec re¬
spicit ĩ oblationib iniquoꝵ: nec ̃

Expanded text:
us: Multa uidi enarrando et plurimas uerborum consuetudines. aliquotiens usque ad mortem periclitatus sum horum causa et liberatus sum gratia dei. spiritus timentium deum quaeritur, et in respectu illius benedicentur. spes enim illorum in saluantem illos, et oculi dei in diligentes se. qui timet dominum, nihil trepidabit et non pauebit, quoniam ipse est spes eius. timentis dominum beata est anima. ad quem respicit? et quis est fortitudo eius ? oculi domini super timentes eum: protector potentiae, firmamentum uirtutis, tegimen ardoris et umbraculum meridianum, et precatio offensionis et adiutorium casus, exaltans animam et inluminans oculos, dans sanitatem, uitam et benedictionem. immolans ex iniquo, oblatio est maculata, et non sunt beneplacitae subsannationes iniustorum. dominus solus sustinentibus se in uia ueritatis et iustitiae. dona iniquorum non probat altissimus, nec respicit in oblationibus iniquorum, nec in
Abbreviated transcription (Latin):
Ana spes et mendaciuz
piro ĩ sensato et sõma
extollint ĩprudentes
Quasi qui apprehendit
umibra: et ꝑsequitur uentus sic⁊
qui actendit ad uisa mendatia. Se
cunduz hoc uisio sõmoꝵ. Añ faciẽ
Ah ĩmundo qd̃ mundabitur. Et a
mendace qd̃ uerum dicetur. Diui¬
natio errons : et auguria: mẽda¬
cia et sõnia malcfãcienciũ uanita
est. Et sicũt parturientis cortuũ
fantasias patitur: nisi ab altissi¬
mo fuerit enissa uisitãtio. Ne de¬
deris ĩ illis cortuũ. Nultos euim
errare fecerũt sommar exciderunt
sperantes ĩ illis. Sinc mendatio
consũmabitur uerbũ legis: et sa¬
piencia ĩ orefidelis cõplanabitur

Expanded text:
ana spes et mendacium uiro insensato: et somnia extollunt inprudentes. et quasi qui adprehendit umbram et sequitur uentum, sic et qui adtendit ad uisa mendacia. hoc secundum hoc uisio somniorum, ante faciem ab inmundo quid mundabitur? et a mendace quid uerum dicetur? diuinatio erroris et auguria mendacia et somnia male facientium uanitas est. et sicut parturientis cor tuum phantasias patitur, nisi ab altissimo fuerit emissa uisitatio: ne dederis in illis cor tuum. multos enim errare fecerunt somnia et exciderunt sperantes. in illis, sine mendacio consummabitur uerbum et sapientia in ore fideli conplantabitur
Abbreviated transcription (Latin):
non enu scis q̃ futura sit illius sub¬
uersio. Non placeat tibi ĩ iuria ĩm¬
storumr: sçiens qm̃ usq ad ĩferos nõ
placebit ĩpius. Longe ab esto ab
homine potestatem sabente occiden¬
di et non suspicaheris timtorez mor¬
tis. Et si accesseris ad illum noli a¬
liquid cõmictere: ne forte auferat
pitam tuam. Comunionez mor¬
tis scito qm̃i in medio laq̃oꝵ ingre¬
dieris et super dolencium armã ã¬
bulabis. Scdm̃ uirtutem tuaz ca¬
uete a proximo tuo: et cum sapien¬
tibus et prudentib tracta. Uirii¬
stisint tibi cõuiue: et in tĩore dei sit¬
tibi gloriatio: et in sensu sit tibi co¬
gitatus dei: et omnis enarratio
tua in preceptis altissimi. In ma¬
nu arfificum oꝑa laudahinitur.
et princeps pꝯpuli in sapiencia ser¬
monis sui: in sensu uero seniorum
uerbum. Terribilis est inciuitate
sua homo liguosus ⁊ temerarius ĩ
uerbo suo odibilis erit Capłnt .p.

Expanded text:
non enim scis quae futura sit illius subnon enim scis quae futura sit illius subversio non placeat tibi iniuria iniustorum sciens quoniam usque ad inferos non placebit impius longe abesto ab homine potestatem habente occidendi et non suspicaberis timorem mortis et si accesseris ad illum noli aliquid committere ne forte auferat vitam tuam communionem mortis scito quoniam in medium laqueorum ingredieris et super dolentium arma ambulabis secundum virtutem tuam cave te a proximo et cum sapientibus et prudentibus tracta viri iusti sint tibi convivae et in timore Dei sit gloriatio tibi et in sensu sit tibi cogitatus et omnis narratio tua in praeceptis Altissimi in manus artificum opera laudabitur et princeps populi in sapientia sermonis sui in sensu vero seniorum verbum terribilis est in civitate sua homo linguosus et temerarius in verbo suo odibilis erit iudex
Abbreviated transcription (Latin):
mulierem multiuolas: ne forte ĩci¬
das in laqueos illuis. Cum saltatri¬
ce ne assiduus sis: nec audias illaz
ne forte pereas in efficatia illius.
Uirgmeni ne conspicias : ne forte
scandaliseris in decore illius. Ne des
fornicariis animaz tuam in ullo:
ne perdas te: et reredĩtatem tuan. seo¬
u circũspicere in uicis tiuitatis: nec
oberraueris ĩ platris illius: Auerte¬
faciem tuam amuliere cõpta: ⁊ ne
circũspicias speciem alienam ipro¬
pter speciem mulieris multiꝑierũt
et exlex concupiscentia quasi ignis
Speciem mulieris aliene multi ad¬
mirati: reprobi facti sunt: colloqui¬
um eium illius quasi ignis exarde¬
tum: et non alterceris cum illa in
uino ne forte declinet cortuũ ĩ illã
et sanguine tuo labaris ĩꝑditionẽ
Ne derelinquas amicum antiquu
nouus enim non erit similis illi.
Uinuz nouũ amicus nouus: uete¬
rascat et cum suauitate bibes uld̃
Non zeles gloriam et opes peccatori

Expanded text:
mulierem multiuolam, ne forte incimulierem multiuolam, ne forte incidas in laqueos eius. cum saltatrice ne adsiduus sis nec audias illam ne forte pereas in efficacia illius virginem ne conspicias ne forte scandalizeris in decore illius non des fornicariis animam tuam in nullo ne perdas te et hereditatem tuam noli conspicere in vicis civitatis nec oberraveris in plateis illius afaciem tuam a muliere compta, et ne circumspicias speciem alienam. Propter speciem mulieris multi perierunt, et ex hoc concupiscentia quasi ignis speciem mulieris alienae multi admirati reprobi facti sunt conloquium enim illius quasi ignis exardetum et non alterceris cum ea in vino ne forte declinet cor tuum in illa et sanguine tuo labaris in perditionem ne derelinquas amicum antiquum novus enim non erit similis illi vinum novum amicus novus veterescat et cum suavitate bibes illud non zeles gloriam et opes peccatoris
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Ne contra faciem stes cõtu¬
meliosi: nc sedeat quasi ĩsidiator
ori tuo. Noli fenerare honinu for¬
tiori te: ꝙ si feneraueris quasi ꝑdi¬
tum halx. Non spondeas suꝑ uirtu¬
tem tuam: qr si spoponderis quasi
est iudicat. Cum audace non eas
ĩ uiaz ne forte grauet mala sua ĩ
te. Ipse enim icdm̃ uoluntate suã
uadit: et simł cum stulticia ip̃iꝰ¬
peries. Cum iracundo non fatia
rixam: et cum audace non eas in
de sertum: quoniant quasi nichil est
aute illum sangis: et bbi non ẽ ad¬
nitorium elidet te. Cumi fatius consi¬
nuim non babeas: non enim poterũt
diligere iusi que eis placent. Coras
extrãnco ne faties consilium: nescis
cnim quid pariet. Non onũ honũ
cor tuuni maĩfestes: ne forte infe¬
rãt tibi gratiam falsam: et comu¬
On zeles mulierem sins
tui: ne ostendat super te
maliciam doctrine neꝙͣ.
Non des mulicri potestatẽ
anime tue: ne mgrediatur in birtu¬
te tua et confundaris. Ne respicias

Expanded text:
rum ne contra faciem stes conturum ne contra faciem stes contumeliosi ne sedeat quasi insidiator ori tuo noli fenerare homini fortiori te quod si feneraveris tamquam perditum habe non spondeas super virtutem tuam quod si spoponderis quasi num est iudicat cum audace non eas in via ne forte gravet mala sua in te ipse enim secundum voluntatem suam vadit et simperibis. Cum iracundo non facias rixam, et cum audace non eas in deserto: quoniam tanquam nihil est ante illum sanguis, et ubi non est adjutorium, elidet te. Cum fatuis ne consilium habeas: non enim poterunt diligere, nisi quae ipsis placent. Coram extraneo ne facias consilium: nescis enim quid pariat. Non omni homini cor tuum manifestes: ne forte inferat tibi gratiam, et convon zeles mulierem sinus tui: ne ostendat super te maliciam doctrine nequam. Non des mulieri potestatem anime tue: ne ingrediatur in virtute tua: et confundaris. Ne respicias
Abbreviated transcription (Latin):
potentẽ: ne forte ĩcidas
ĩmanus isliuis. Non
contendas cum yiro lo¬
cuplete: ne forte contrate constitu¬
atlitem tibi. Multos enim ꝑdi¬
dit aurum et argentume et u̾sq¬
ad corregum extendit eti conuer¬
tit. Non litiges cum homine ligͣto
et non strues in iguent illiꝰ ligna
Non coĩces honũ indocto: nemale
de progenie tua loquatur. Ne despi¬
cias hominez auertentem se u pec¬
cator neqz ĩproperes ei memento
te: et enĩ ex nobis senescunt. Noli
ens qm̃ omnes mortinur : et inu
gaudut nolumꝯ uenire. Nede¬
spitias narrationemepresbiteroꝵ
sapiencium: et ĩprouerbiis eorz
conuersare. Ab ipĩs enum disces sa¬
pienciam et doctrinam intellectꝰ:
et seruire magnatibz sine querella
Non te pretereat narratio semoruz
ip̃i enim didicerunt apr̃ĩbus suiꝰ
Qm̃ ab ipsis disces ĩtellectum: et
in tempore nectessitatio dab̃ respon¬
sum. Non ĩcendas carbones pecsa¬
torum arguens eos et ne incenda¬
ris flamã ignis peccatorum illo¬

Expanded text:
e ne forte incidas in manus illius non contendas cum viro locuplete ne forte contra consistat litem tibi multos perdidit aurum atque argentum et usque cor regum extendit et convertit non litiges cum homine linguato et non strues in igne illius ligna non communices homini indocto ne male de progenie tua loquatur ne despicias hominem avertentem se a peccato neque inproperes ei memento necta etenim ex nobis senescunt noli ens quoniam omnes morimur et in gaudium nolumus venire ne despicias narrationem presbyterorum sapientium et in proverbiis illorum conversare ab ipsis enim disces doctrinam intellectus et servire magnatis sine querella non te praetereat narratio seniorum et ipsi enim didicerunt a patribus suis quoniam ab ipsis disces intellectum et in tempore necessitatis responsum non incendas carbones peccatoris arguens eos ne incendaris flamma ignis peccatorum illo
Abbreviated transcription (Latin):
Oli facere mala: et non
te apprehendent discede
abiniquo et deficient
mala abste. sfili non se¬
mines mala ĩ sulcis ĩiusticie: et nõ
metes ea ĩseptuplum. Noli querert
ab homine ducãtum: neq arege ca¬
cledram honoris. Nonte iustifices a¬
te deum: qm̃ agintor cordis ipse est:
et penes regem noli uelle uideri sapi¬
ens. Noli querert fieri iudex msi ua
leas pirtute irrũpere nquitates ne
forte extimescas faciem potentis: et
ponas scandalum ĩ agilitate tua.
Non pecces ĩmultitudine ciuitati.
nec te ĩmictas in populum: neq
alliges duplicia peccata. Nec eni
in uno eris ĩmunis. Noli esse pusil¬
lanimis in animo tuo. Exorarei¬
facere elemosynam ne despitias. Ne
dicas ĩmultitudine numerum me¬
oꝵ respiciet deus: et offerente me deo
non irrideas hominem ĩ amaritu¬
dine anime: est enim qui humiliat
it exaltat cirtũspector deus. Noli a¬
mare mendatium aduersus fr̃em
tuum: neq ĩ amicum similiter faci¬
as. Noli uelle mentiri omne menda¬

Expanded text:
oli facere mala, et non te adprehendent. discede ab iniquo, et deficient mala abs te. non semines mala in sulcis iniustitiae, et non metes ea in septuplum. noli quaerere ab homine ducatum, neque arege cathedram honoris. non te iustifices ante deum: quoniam agnitor cordis ipse est: et penes regem noli uelle uideri sapiens. noli quaerere fieri iudex, nisi si uales uirtute inrumpere iniquitates, ne forte extimponas scandalum in agilitate tua. Non pecces in multitudinem civitatis, nec te immittas in populum: neque alliges duplicia peccata; nec enim in uno eris immunis. Noli esse pusillanimis in anima tua. Exorarefacere elemosynam non despicias ne dicas in multitudine munerum meorum respiciet Deus et offerentem me Deo non inrideas hominem in amaritudine animae est enim qui humiliat et exaltat circumspector Deus noli amare mendacium adversus fratrem tuum neque amico similiter facias noli velle mentiri omne menda
Abbreviated transcription (Latin):
malum qd uidi sub sole: qͣi ꝑ erro¬
rem egrediens a facie prĩcipĩs . Po¬
situm stuitu ĩdignitate sublimi
et diuites sede̾ deorsum. Uidi ser¬
uos ĩ equis: et prĩcipes ãbulante¬
dit foueam incidet in caz: et qui dissi¬
pat sepẽ mordebit eum coluber. Qͥ
trãsfert lapides affligetur ĩ eis: et
qui scindit ligna uulnerabitur ab
eis. Si retusum fuerit ferrũ et hpc
nõ ut priꝰ sed hebetatũ fuerit: mł¬
to labore exacuetur et pꝰ ĩdustriã
scq̃tur sapĩa. si mordeat serpens ĩ
silentio: nichil eo minꝰ habet qui
occulte de trahit. Uerba oris sapiẽ¬
tis gr̃ã: et labia ĩsipientis preci¬
pitabunt eum. Iniciũ uerborum
eiꝰ stulticia: et nouissimũ oris illi¬
us error pessimꝰ: stultus perba mł¬
tiplicat. Ignorat hõ quid ante se

Expanded text:
malum, quod vidi sub sole, quasi per errorem egrediens a facie principis, positum stultum in dignitate sublimi, et divites sedere deorsum. Vidi servos in equis, et principes quadit foueam, incidet in eam: et qui dissipat saepem, mordebit eum coluber. qui transfert lapides, adfligetur in eis: et qui scindit ligna, ueis. Si retusum fuerit ferrum, et hoc non ut prius, sed hebetatum erit: Multo labore exacuetur, et post industriam sequetur sapientia. Si mordeat serpens in silentio, nihil eo minus habet qui occulte detrahit. Verba oris sapientis gratia: et labia insipientis praecipitabunt eum: Initium verborum ejus stultitia, et novissimum oris illius error pessimus. Stultus verba multiplicat.
Abbreviated transcription (Latin):
quis ei poterit ĩ dicare. Labor stul¬
toꝵ affliget eos qui nesciunt in ur¬
bem ꝑgere. ue tibi terra cuiꝰ rex est
puer: et cuius prĩcipes mane cõe¬
dunt. Bcata terra cuiꝰ rex nobi¬
lis est: et cuiꝰ prĩcipes rescũtur in
tẽpore suo: ad reficiendus et nõ ad
luxuria. In pigriciis humiliabit

Expanded text:
i poterit indicare labor stultorum adfliget eos qui nesciunt in urbem pergere vae tibi terra cuius rex est puer et cuius principes mane comedunt beata terra cuius rex nobilis est et cuius principes vescuntur in tempore suo ad reficiendum et non ad luxuriam in pigritiis humiliabit
Abbreviated transcription (Latin):
rũ tuus ⁊ porta illãi et ne accidieris
uĩculis eiꝰ Inoĩ animo tro accede
ad illã ⁊ nrõi u̾tute tua c̃ofua uras
cius. Inuestiga illam et manifesta¬
bitur tibi: et continens factus ne dere¬
ũquas eam. In nouissimis enim ĩ¬
uenies requiem in ea: et conuertetur
tibi in oblectationem. Et erunt tibi
cõpedes eius ĩ protectionem fortitu¬
dinis et bases uirtutis: et torques
illius in stolam glorie. decor enim
pite est ĩ illa: et uincula illius alliga¬
tura salutis. Stola glie in dues eãm
et coronam gratulationis ĩpones ti¬
bi. sfili si actenderis michi: disces eam¬
et si accomodaueris aĩm tuum sapi¬
ens eris. Si inclinaueris aurem tu¬
am excipies doctrinã: et si dilexeris
audire sapiens eris. In multitudĩc
presbiterorum prudencium sta: et
sapiencie illorum ex corde comũge
ut om̃em narrationez dei possis au¬
dire: et prouerbia laudis non effu¬
giant ate. Et si uideris sensatum
euigila ad eum: et gradus ostioꝵ

Expanded text:
e acedieris uinculis eius. in omni animo tuo accede ad illam et in omni uirtute tua serua uias eius. inuestiga illam et manifestabitur tibi, et continens factus ne dereliqueris eam: in nouissimis enim inuenies requiem in ea, et conuertetur tibi in oblectationem. et erunt tibi conpedes in protectionem fortitudinis et bases uirtutis et torques illius in stolam gloriae decor enim vitae est in illa et vincula illius netura salutaris stolam gloriae indues eam et coronam gratulationis superpones tibi fili si adtenderis mihi disces et si adcommodaveris animam tuam sapiens eris et si inclinaveris aurem tuam excipies doctrinam et si dilexeris audire sapiens eris in multitudine presbyterorum prudentium sta et sapientiae illorum ex corde coniungere ut omnem narrationem Dei possis audire et proverbia laudis non effugiant te et si videris sensatum evigila ad illum et gradus ostiorum
Abbreviated transcription (Latin):
sinio manet. Bñdictio patris fir¬
mat domos filiorum: maledictio aũt¬
matris eradicat fundamenta. Ne
glorieris ĩ contumelia prĩs tur:. nõ
enim est tibi glia sed confusio. Glĩa
enim homĩs ex honore prĩs sui: et
dedecus filii pater sine honore. sfili
suscipe senectã patris tui: et non cõ¬
tristes eum ĩ uita illius et si defecerͭ
sensu ueniam da: et ne spernas eum
ĩ tua uirtute. elemosyna einz patriᷤ
non erit ĩ obliione. Nam pro pec¬
cato mr̃is restituetur tibi bonum:
ĩ iusticia edificabitur tibi: et in dic
tribulationis cõmemorabitur tui

Expanded text:
simo manet. Benedictio patris firsimo manet. Benedictio patris firmat domos filiorum. Maledictio autmatris eradicat fundamenta. Ne glorieris in contumelia patris tui: non est enim tibi gloria: sed confusio: gloria enim hominis ex honore patris: et dedecus filiis pater sine honore. Fili suscipe senectam patris tui: et ne contristes eum in vita illius. Et si defecerit sensu: da veniam: et ne spernas eum in tua virtute. Elemosyna enim patris non erit in oblivione: nam pro peccato matris restituetur tibi bonum. Et in justitia edificabitur tibi: et in die tribulationis me
Abbreviated transcription (Latin):
data eiꝰ: et patienciaz habebunt us¬
q ad ĩspectionem illius dicentes
Si penitenciaz non egerimꝰ ĩcidem
ĩmanus diũ: et non in manus ho¬
munuz. Scdm enim magnitudĩes
illius: sic et misericordia ullius cus
Ili sapiencie ecclesia iusto¬
rum: et natio illorum o¬
bediencia et dilectio. Indi¬
cium prĩs audite filii: et
sic facite ut salui sitis. Deus enĩ hono¬
rauit patrem ĩ filiis: et iudicium maͥ¬
tris exquirẽs firmauit ĩ filios. Qui di¬
ligit deum exorabit pro pctĩs: et conti¬
nebit se ab illis: et in oratione dierũ
exaudietur et sicut qui thesaurizat:
ita et qui honorificat matrem suam
Qui honorat pr̃em suum iocundabi¬
etur. Qui honorat patrem suum ui¬
ta uiuet lõgiore: et qui obedit patri re¬
frigerabit mrẽm. Qui timet dnm̃
honorat parentes: et quasi dñs serui¬
et his qui se genuerunt: ĩ oꝑe et ins¬
mione et om̃ni patiencia. Honora pa¬
trem tuum ut suꝑueniat tibi benedi
ctio a deo et benedictio illius ĩnouis¬

Expanded text:
iam habebunt usque ad inspectionem illius, dicentes, Si poenitentiam non egerimus, incidemus in Dei manus, et non in manus hominum. Secundum enim magnitudinem illius, sic et misericordia ipsius cum ii sapientiae, ecclesia justorum; et natio illorum, obedientia et dilectio. Judicium patris audite, filii dilecti, et sic facite, ut salravit patrem in filiis: et judicium matris exquirens in filios. Qui diligit Deum: exorabit pro peccatis: et continebit se ab illis. In oratione dierum exaudietur: et sicut qui thesaurizat: ita et qui honorificat matrem suam. qui honorat patrem, iocundabi. qui honorat patrem suum, uita uiuet longiore, et qui obaudit patri, refrigerabit matrem. qui timet deum, honorat parentes: et quasi dominis seruiet his qui se generauerunt. in opere et sermone et omni patientia honora patrem tuum, ut superueniat tibi benctio a Deo: et benedictio illius in novis
Abbreviated transcription (Latin):
tui etine dixeris. Quomodo potuir.
auti quis me subiiciet propter fct̃a
mrea Deus enim uindicans uindi¬
cabit. Ne dixeris. ⁊Dectaui: et quid
michracciditi triste. Altissimꝰ enim
est patiens redoitor. Deus propicia¬
tupectatorum noli esse sine metu:
neq adiicias pctm̃ suꝑ peccatum:
et ne dicas. Miseratio dĩ magna
est: multitudinis peccatoꝵ mẽoꝵ
lo cito proximant et in peccatores
respicit ira uiius¶Non tardes con¬
uerti ad drmũuetine difforas de dicĩ¬
diem. Subito oms uenietara illi&.
et in fempore uindicte dispdet te. No

Expanded text:
, et ne dixeris, Quomodo potui? aut quis me subjiciet propter facta mea? Deus enim vindicans vindicabit. Et ne dixeris, Peccavi, et quid accidit mihi triste? Altissimus enim est patiens redditor. De propitiatu peccatorum noli esse sine metu; neque adjicias peccatum super peccatum: et ne dicas, Miseratio Dei magna est; multitudinis peccatorum meorlo cito proximat, et in peccatores respicit ira illius. Non tardes converti ad Dominum, et ne differas de die idiem. Subito enim veniet ira illius, et in tempore vind
Abbreviated transcription (Latin):
si manus mimici sui. Sfili obserua
tempus : et deuita amalo: Pro aĩ¬
ma tua ne confundaris dicere re¬
rimm. Est enim confusio ad ducẽs
ppct̃me et est confusio adducens glo
rtanneti gratiam. Ncaccipias fa¬
ciem aduersus faciemr tuant: nes ad¬
uersus aĩam tuam mendacium.
Ne reuerearis proximum tuum ĩ
casu suo: nec retineas uerbum in tẽ¬
pore salutis. Non abscondas sapiẽ¬
ciam tuam ĩ decore suo. In linguas
et scĩa et dotrina in uerbo sensati:⁊ fir¬
mamentuz in oꝑibus iusticie.nou
contradicas uerbõ ueritatis ullo mõ
et demendatio in eruditionis tue cõ¬
fundere: Non confundaris cõfiteri
pessata tua: et ne subiitias te oi᷑ hoĩ
pro pecrato. Noli resistere contra fa¬
ciem potentis nec coneris contra ictũ
fulminis pro iusticia agoniz are ꝓ
anima tua et usq ad mortem certa
pro iusticia: et deus expugnabit pro
te ĩmnicos tuos. Nolicitatus esse inlĩ¬
gua tua: et ĩutilis et remissus ĩoꝑi¬

Expanded text:
in manus inimici sui. fili, conserua in manus inimici sui. fili, conserua tempus et deuita a malo. pro anima tua non confundaris dicere uerum. est enim confusio adducens peccatum et est confusio addriam et gratiam. Nec accipias faciem adversus faciem tuam: nec adversus animam tuam mendacium. Ne reuerearis proximum tuum in casu suo nec retineas uerbum in tempore salutis. non abscondas sapientiam tuam in decore eius. in lingua et scientia et doctrina in uerbis ueritatis et firmamentum in operibus iustitiae. non contradicas ueritati ullo modo et de mendacio ineruditionis tuae confundere. non confundaris confiteri peccata tua et ne subicias te homini pro peccato. noli resistere contra faciem potentis, nec coneris contra ictum fanima tua, et usque ad mortem certa pro justitia; et Deus expugnabit pro te inimicos tuos. Noli citatus esse in lingua tua, et inutilis et remissus in operi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ mater. Sapiencia filiis sus uitã
ĩspirat: et suscipit ĩquirentes sec et
ip̾ibit in uia iusticie. Et qui illam
diligiti edifigit uitam et qui bigisa¬
uerint aditlam: cõplectentur placo¬
reudeiꝰ Qui tenuerĩt illam: uitam
hereditabunt : et quo introibiti bñdi¬
cet deus. Out serurunt ei obsequẽtes
erunt scp̃o: et eos quidiligunt ilta
diligit deus. Qui audit illam indi¬
cahit gentes: et qui ĩtuetur illã per¬
manebit confidens. si crediderit er
hereditabit illam. et erunt in confir¬
matione creature illorum: qm̃ in
tẽtatione ambulat cum eo: et ĩ pri¬
mis elegit eum. Timorem et me¬
tum et probationes ĩducet suꝑ illũ
et cruciabit illum ĩtribulatione
dectrinc sue donec tẽtet eum ĩcogita
tionibus suis: et credat anime illiꝰ
Et firmabit illum: et iter adducet
luin: et denudabit absconsa sua il¬
nlicet thesaurizabit suꝑ illum scĩa
et intellectum iusticiẽ. Sr aũtiob¬
errauerit derelinq̃ti eum et tradet eũ

Expanded text:
s uitam inspirauit, et suscipit exquirentes se et praeibit in uia iustitiae. et qui illam diligit, diligit uitam: et qui uigilauerint ad illam, conplectebuntur placorem eius. qui tenuerint illam, uitam hereditabunt, et quo introiuit bene dicit deus. qui seruiunt ei, obsequentes erunt sancto: et eos qui diligunt illam diligit deus. qui audit illam, iudicat gentes: et qui intuetur illam, permanebit confidens. si crediderit ei, hereditabit illam et erunt in confirmatione creaturae illorum. quoniam in temptatione ambulat cum eo et in primis eligit eum. timorem et metum et probationem inducet super illum et cruciabit illum in tribulatione doctrinae suae, donec temptet illum in cogitcredat animae illius. et firmabit illum et iterum adducet  et denudabit abscondita sua illi et thesaurizat super illum scientiam et intellectum iustitiae. si autem oberrauerit, derelinquet illum et tradet eum
Abbreviated transcription (Latin):
Si humiliauerit se contrate et a
facie tua absconderit so: unanimẽ
habebis amicitiam bonant. Bbim¬
micis tuis separe: et ab amicis tu¬
is actende. Amicus fidelis protecto
fortis: qui autes ĩuenit illumĩne¬
nnt chesaurumi Amico fidele nl¬
la est cõparatio: et non est dignu
ponderatio auri et argenti cõntin
uonitatem fideuiliis. A micus fri¬
delis medicamentũ uite et ĩmor¬
talitatis: et qui metuunt dim̃o
ĩuenient illunt. Quitimmet deuz
qz ad canos ĩuenies sãpienciam.
Quasi is qui arat et qui seminat
accedo ad eam et sustine bonos fruc¬
tus illis. ioꝑe enim ip̃ius exigu¬
ui laboris c et cito edes de generatio¬
nibus. ilis Quam aspera est nimi¬
une saprencia in doctis hom̃bus: et
noni ꝑmanebit in illa excors. Qua¬
silapidis uirtus probatio erit ĩ illio:
et non demorabuntur proiicere illa
isaprencia enindoctrine scd̃mno
qureit est enus set non est multis ma
infesta. Qͥb aũt agͥta ẽ ꝑmaẽt usq

Expanded text:
Si humiliaverit se contra te, et a Si humiliaverit se contra te, et a facie tua absconderit se, unanimem habebis amicitiam bonam. Ab inimicis tuis separare; et ab amicis tuis attende. Amicus fidelis protectio fortis: qui autem invenit illum, invenit thesaurum. Amico fideli nulla est comparatio, et non est digna ponderatio auri et argenti contra bonitatem fidei illius. Amicus fidelis, medicamentum vitae et immortalitatis; et qui metuunt Dominum, inveniunt illum. Qui timet Deum, que ad canos invenies sapientiam quasi is qui arat et seminat accede ad illam et sustine bonos fructus illius in opere enim ipsius exiguum laborabis et cito edes de generationibus illius quam aspera est nimium sapientia indoctis hominibus et non permanet in illa excors quasi lapidis virtus probatio erit in illis et non demorabuntur proicere illum sapientia enim doctrinae secundum nomen est eius et non multis est manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
dus: et bilĩguis. Non te extollas¬
ĩ cogitatione anime tue uelũt thau¬
rus ne forte elidatur pirtus tua ꝑ
stulticiamt: et folia tua comedat. et
fructus tuos perdat: et relĩquaris
uelut lignum aridum in heremo
Anma enim neꝙͣ disperdet qui se
halxte et in gaudium ũmicis dat
illum et deducet ĩ sortemr ĩpionim
Uerbum dulce młtiplicati amicos
et mitigat ĩmicos: et sigua eucha¬
ris in bõno homine abundabit.
Multi pacifici sint tibi et c̃osilia
rius sit tibi unus de millo. Si pos¬
sides amicum in tẽptatione possi¬
de eum: et ne facille credas ei terp̃z
Est enim amicus scdmn tempus
suum: et nõ permanebit ĩdietri¬
bulatioĩs. Et est amicus qui con¬
uertitur ad ĩnnicitia. et ẽ amicꝰ
qui odium et rixam et cõuicia de¬
nudabit. Est autem amicus socis
mense et non ꝑmancbit in diene¬
cessitatis. Am̃icꝰ si ꝑmanserit fu¬
xus erit tibi quasi cdequalis: et in
domesticis tuis fiducialiter aget

Expanded text:
dus et bilidus et biliin cogitatione animae tuae velut taurus ne forte elidatur virtus tua per stultitiam et folia tua comedet et fructus tuos perdet et relinqueris velut lignum aridum in heremo anima enim nequa disperdet qui se habet et in gaudium inimici dat illum et deducit in sortem impiorum verbum dulce multiplicat amicos et mitigat inimicos et lingua eucharis in bono homine abundat multi pacifici sint tibi et consilrius sit tibi unus de mille. Si possides amicum, in tentatione posside eum; et non facile credas illi temetipsum. Est enim amicus secundum tempus suum, et non permanebit in die tribulationis: et est amicus qui egreditur ad inimicitiam: et est amicus qui odium et rixam et convicia denudabit. Est autem amicus socius mensae, et non permanebit in die necessitatis. Amicus si permanserit fixus, erit tibi quasi coaequalis, et in domesticis tuis fiducialiter aget.
Abbreviated transcription (Latin):
enim prederunt tibũdic obductioni
et umdicte. Non uentiles te i omẽm
uentum: et non cas uronsem uiant
Sic eniinomĩs peccator probatur
idũ plici ligua. Esto firitus ipia
disie et inueritate sensus tui et scĩaz
et prosequatur te rerbum patis et
iusticie. Esto mansurtus adandis¬
dnur uerbun dei ut ĩtelligas: et cu
saprencia proferes respoñsunt uerus.
Srest tibi intellectus responde proxi¬
mo: surantem: sitimianus tua suꝑ
dofirumine capiaris ĩuerbo in disci¬
iplinato et confundaris:. Hunor eti
egboria in seruione sensatr: lingna¬
Mrro ĩ prudentis suburersio ipsius A¬
Non appelleris susurrd ĩ uitatua: et
iiugna tuane capĩars et confunda¬
ris. Si ꝑ furem enim estconfusio tͥ
penitencia: et de notatio pessima super
bilĩgueni: et susurratorr autoz di¬
um et inimicicia et contumelia. in¬
stifica pusillum et magnũ similit¬
pro amico inimicus ꝓ¬
xinio. Improperium
enĩ et contumeliã ma¬
us hereditabit: et ꝯĩs pettatorĩui¬

Expanded text:
ie obductionis et vindictae. Non ventiles te in omnem ventum, et non eas in omni via. Sic enim peccator probatur duplici lingua. Esto firmus in via Domini, et in veritate sensus tui, et scientia: et prosequatur te verbum pacis et justitiae. Esto mansuetus ad audiendum verbum Dei, ut intellisapientia fers responsum verum si est tibi intellectus responde proximo sin autem sit manus tua super os tuum ne capiaris in verbo indisciplinato et confundaris honor et gloria in sermone sensati lingua inprudentis subversio ipsius non appelleris susurrio et lingua tua capiaris et confundaris super furem enim est confusio et paenitentia et denotatio bilinguem: susurratori autem odium, et inimicitia, et contumelia. Justifica pusillum, et magnum similitpro amico inimicus proximo: improperium enim et contumeliam malus haereditabit, et omnis peccator invi
Abbreviated transcription (Latin):
lictꝰ est. Aut quis aruocauit euz
et despexit illum. qm̃ pius et mise
ricors est deus et remictit ĩ die tri¬
bulationis peccata: et protector
est omĩbus exquirentib se in ueri¬
tate. Ue duplici corde et labiis sce¬
lestis: et manib maletacientib
et peccatori terram ingredienti dua¬
bus uiis. Dedissolufis corde: qui
non credunt deo: et iõ non protegĩt᷑
abeo. De his qui ꝑdiderunt sustinĩ¬
ciam: et qui dereliquerũt uias rectaᷤ
et diuerterunt ĩ uias prauas. Et
quid facient cum ĩspicere ceꝑit dñs¬

Expanded text:
derelictus est? et quis inuocauit illum derelictus est? et quis inuocauit illum et despexit illum? qricors est Deus, et remittet in tempore tribulationis peccata, et protector est omnibus exquirentibus se in veritate. Vae duplici corde et labiis sceleratis, et manibus male facientibus, et peccatori terram ingredienti duabus viis. Vae dissolutis corde, qui non credunt Deo, et ideo non proteguntur ab eo. Vae his qui perdiderunt sustinentiam, et qui dereliquerunt vias rectas, et diverterunt in vias pravas, et quid facietis cum inspicere coeperit Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Ili accedens ad seruitutez
re: et preꝑa aĩam tuam
ad tẽptationem. Depri¬
me cor tuum et sustine: et inclina
aurem tuam et suscipe uerba ĩtellec¬
tus: et ne festines ĩ tempus obduc¬
tionis. Sustine sustĩtationes dei: cõ¬
iungere deo et sustint: ut crescat in
nouissimo uita tua. Om̃e quod ti¬
bi applicitum fuerit: accipe et ĩdolo¬
re sustine: et in humilitate tua pa¬
ciencias babe: qm̃i in igne probatur
aurum et argentuz: homines uo
receptibiles in camino humiliatio¬
nis. Crede deo et recuperabit te: et di¬
rige uiam tuam et sꝑa mn illum.
mĩan eius: et non deflectatis ab
illo ne cadatis. qui timetis dum
credite illi: et non euacuabitur m¬
ces br̃a. Qui timetis dnm̃ sperate
in illum: et in oblectationem ueni¬
et uobis mĩa. Qui timetis dnm̃
diligite illum: et illumĩabuntur
corda ur̃a. respicite filii nationes ho¬
minum: et scitote qr nullus spauit
in domino: et confusus est. Quis¬
enim ꝑmãsit in mandati ei⁊ de

Expanded text:
accedens ad servitutem ia, et praepara animam tuam ad tentationem; et deprime cor tuum, et sustine. Declina aurem tuam, et excipe verba intellectus, et ne festines in tempus obductionis. Sustine sustentationem Dei, conjungere Deo, et sustine, ut crescat in novissimo vita tua. Omne quod tibi applicitum fuerit, accipe; et in dolore sustine, et in humilitate tua patientiam habe. Quoniam in igne probatur aurum et argentum, homines uero acceptabiles in camino humiliationis. crede deo, et recuperabit te, et dirige uiam tuam et spera in illum. misericordiam eius, et non deflectetis ab illo, ne cadatis. qui timetis dominum, credite illi, et non euacuabitur merces uestra. qui timetis dominum, sperate in illum, et in oblectatione ueniet uobis misericordia. qui timetis deum, diligite illum, et inluminabuntur corda uestra. respicite, filii, nationes hominum, et scitote: quis sperauit in domino et confusus est, permansit in mandatis eius et
Abbreviated transcription (Latin):
ligens: uadens post illam quasi in¬
uẽstigator: et in uiis illius ꝯsistens
Qui respicit per fenestras illius: et
imianius illius audiens. Qui re¬
quiescit iuxta domum illius: et ĩ
parictib illius figens palun. Sta¬
tuet casulam suam ad manus il¬
lius: et requiescent in casula illiꝰ
bona per eum statuet filios suos
sub tegmine illius: et sub rantis
cius morabitur. Protegetur sub
tegnine illius a feruore: et inglo¬
riã eis requiescet. Caplxu.

Expanded text:
ligens erit, vadens post illam quasi inligens erit, vadens post illam quasi investigator, et in viis illius consistens. Qui respicit per fenestram ejus, et in januam illius, audiens. Qui requiescit juxta domum illius, et in parietibus illius figens palum. Statuet casulam suam ad manus illius, et requiescent in casula illius bona per aevum. Statuet filios suos sub tegmine illius, et sub ramis ejus morabitur. Protegetur sub ramis illius a fervore, et in gloria ejus requiescet .
Abbreviated transcription (Latin):
tum est tibi. Testimonium enim.
huius mundi morte morietur. An
te mortem benefac amico tuo: et
secundum uires tuas exporrigens
da pauperi. Non detrauderis adie bo¬
no: et ꝑticula bone diei non te prete¬
reat. Nonne aliis relinques doloreᷤ
et labores tuos. In diuisione sortis
da et accipe et iustifica ar̃am tuas.
Ante obitum tuum operare inftici¬
am: quoniam nou est apud infe¬
ros inucnire cibum. Omĩs caro
sicut fenun reterascet: et sicut foli¬
um fructificans in arbore piridi
Alia generantur et alia denciuntur
sic gineratio carnis et sangũs alia
finitur: et alia nascitur. Omne opꝰ
corruptibile in fine deficiet et qui il¬
lud operatur ibit cum illo. et om̃e
opus electum iustificabitur: et qͥ
operatur illud honorabitur in illo
beatus bir qui in sapiencia mora¬
bitur: et qui in iusticia meditahit
et in sensũ cogitahit circunspectionẽ
dei. qui cogitãt uias illius incorde
suo: et in absconditis illius intel¬

Expanded text:
tum est tibi: testamentum enim tum est tibi: testamentum enim huite mortem benefac amico tuo, et secundum vires tuas exporrigens da pauperi. Non defrauderis a die bona, et particula boni doni non te praetereat. Nonne aliis relinques dolores et labores tuos in divisione sortis? Da, et accipe, et justifica animam tuam. Ante obitum tuum operare justitiam, quia non est apud inferos invenire cibum. Omnis caro sicut fenum veterascet, et sicut folium fructificans in arbore viridi. Alia generantur, et alia dejiciuntur: sic generatio carnis et sanguinis, alia finitur, et alia nascitur. Omne opus corruptibile in fine deficiet: et qui illud operatur, ibit cum illo. Et omne opus electum justificabitur: et qui operatur illud honorabitur in illo. Beatus vir, qui in sapientia morabitur, et qui in justitia sua meditabitur, et in sensu cogitabit circumspectionem Dei. Qui excogitat vias illius in corde suo, et in absconsis illius intel
Abbreviated transcription (Latin):
qui non est lapsus berbo
exore suo: et non est sti¬
mulatus intristicia deli¬
cti. sfelix qui non habuit animi sui.
tristiciam et non excidit abspe sua.
Uiro cupido et tenaci sine ratione ẽ
substancia: et homĩ liuido ad quod
aurum. Qui aceruat ex animosuo
nuste: aliis congregat: et ĩ bonis illui
iuxuriabitur. Qui sibi nequaz est: cui
alii bonus erit. Et non iocundabitꝰ
in bonis suis: Qui sibi inuidet nich
est illo nequiꝰ: et hec redditio est ma¬
licie nlius. Et si benefecerit ignorã¬
ter et non uolens facit: et ĩnouissi¬
no manifestat maliciam suam
Reꝙͣ est oculus liuidi et auertens
faciem suam: et despiciens aĩam
suanu In saciabilis oculus cupidi
in parte iniquitatis: non saciabitꝰ
donec consumat arefaciens aĩam
suam. Oculus malus ad mala: et
non saciabitur pane: indigens ⁊
ĩtristicia erit super mensam suas.
sfili si habes benefac tecum: et deo
dignas oblationes offer. Memor
esto qm̃ mors non tardat et testĩo¬
nium inferorum quod demonstra¬

Expanded text:
qui non est lapsus verbo ex ore suo et non est stimulatus in tristitia delicti felix qui non habuit animi sui tristitiam et non excidit ab spe sua viro cupido et tenaci sine ratione est substantia et homini livido ad quid aurum qui acervat ex animo suo iniuste aliis congregat et in bonis illius alius luxuriabitur qui sibi nequa est cui alii bonus erit et non iucundabitur in bonis suis qui sibi invidet nihil est illo nequius et haec redditio est malitiae illius et si bene fecerit ignoranter et non volens facit et in novissimo manifestat malitiam suam nequa est oculus lividi et avertens faciem et despiciens animam suam insatiabilis oculus cupidi in parte iniquitatis non satiabitur donec consummet arefaciens animam suam oculus manon satiabitur pane, sed indigens et in tristitia erit super mensam suam. s: Fili, si habes, benefac tecum et deo dignas oblationes offer. memor esto quoniam mors non tardat et testamentum inferorum quia demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
propterea bonã possidebo possessione.
Dedit enint michi dñs linguam
mercedem meam: et in ipsa laudabo
eum. Appropiate ad me in docti: et
congregate bos ĩ domum discipline
Quid ad huc retardatis: et quid di
citis in his. amine ur̃esitiunt ucle¬
mentere. aperuios mẽiuz et locutus ĩ¬
suni. Comparate uobis sine argento¬
sapĩami: et collum ur̃m subiicite ingo¬
cis et iuscipiat anima ur̃a discipliã
in proxinto est euim inuenire eam.
iãut: et inuent michi multã requic̃.
Assumite disciplinã in multo numc¬
roargenti: et copiosum aurum pos¬
sidetoĩn ca. Letetur anima ur̃a in
tempus: et dabit uobis mercedem ue-¬

Expanded text:
propterea possidebo bonam possessionem. propterea possidebo bonam possessionem. Dedit enim mici Dominus linguam mercedem meam: et in ipsa landabo lta: Adpropiate ad me, indocti, et congregamini in domum disciplinae. quid adhuc retardatis? et quid adhuc dicetis in his? animae uestrae sitiunt uehementer. aperui os meum et locutus sum: conparate uobis sine argento et collum uestrum subicite iugo, et suscipiat anima uestra disciplinam. in proximo est enim inuenire eam. ravi, et inveni mihi multam requiem. Assumite disciplinam in multo numro argenti, et copiosum aurum possidete in ea. laetetur anima uestra itempus, et dabit uobis mercedem ue
Abbreviated transcription (Latin):
sti me de ꝑditione : et cripuisti me de
tempore ĩniquo. Propter ea confite¬
bor et laudem dicã tibi: et bñdicam
nonũ domini. Cum adhuc iunior
sum priusꝙͣ oberraren quesiui sa¬
pienciaz palam in oratione mea.
Ante tempꝰ postulabã pro illa: et
usq ĩnouissimis in quirã eam: et¬
florebit tanꝙͣ precox bua. Lctatũ
est cor meunt in ea anrhulauit pes
meus iter rectum: aiuuentute mea
ĩuestigabam eã. Inclinaui modice
aurem̃ meam et excepi illã. Nul¬
tam inueni in meipso sapĩam et mł¬
tuz profeciin ea. Danti michi sapiẽ¬
ciam dabo gloriam. Consiliatꝰ sunt
eñut facerez illam: zelatꝰ sum bo¬
nũ et non confundar. Colluctata ẽ
anima mea in illa: et ĩ faciendo eas
confirmatꝰ sum. Manꝰ meas ex¬
tendi ĩ altum: et in sapiencia cius
as illiũ auit. Aĩan meam direxi ad
illã: et in agnitione inueni eam:
Possedi cum ipĩs cor abinitio. Pro
pter hoc non derelinquar. Uenter
meus conturbatꝰ est querendo illã

Expanded text:
t eripuisti me de tempore iniquo propterea confitebor et laudem dicam tibi et benedicam nomen Domini cum adhuc iunior sum priusquam oberrem quaesivi sapientiam palam in oratione mea ante tempus postulabam pro illa et usque in novissimis inquiram eam defloriet tamquam praecox uva laetatum est cor meum in ea ambulavit pes meus iter rectum a iuventute mea investigabam eam inclinavi modice aurem meam et excepi illam multam inveni in me ipso sapientiam multum profeci in ea dans mihi sapientiam dabo gloriam consiliatus sum enim ut facerem illam zelatus sum bonum et non confundor conluctata est anima mea in illa et in faciendo eam confirmatus sum manus meas extendi in altum et insapientia eius as illuminavit. Animam meam direxi ad illam, et in agnitione inveni eam. Possedi cum ippter hoc non relinquar. Venter meus conturbatus est querendo eam: