comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uis recte appellatꝰ ẽ dñs: quia cor¬
pus carneũ ad ȩthera librauit.
Cuius auis semitã ignorauit: qͥsqͥs
eum ad cęlũ ascendisse ñ credidit.
De hac sollemnitate ꝑ psalmistam
dicit᷑. Cleuata ẽ magnificentia tua:
suꝑ cȩlos. De hac rursus ait. Ascendit
ds̃ in iubilatione: & dñs in uoce tu¬
be. De hac iterum dicit. Ascendens
in altum captiuã duxit captiuitatẽ:
dedit dona hominib. Ascendens
quippe in altum captiuã duxit ca-¬
ptiuitatẽ: quia corruptionẽ nrãm
uirtute sue incorruptionis absorbu¬
it. Dedit uͦ dona hominibꝰ: quia mis¬
so desuꝑ sp̃u. alii sermonẽ sapientiȩ:¬
alii sermonẽ scientiȩ: alii grãm uir-¬
tutum: alii grãm curationum : alii
genera linguarum: alii int̃pretatio¬
nẽ sermonum tribuit. Dedit gͦ do¬
na hominibꝰ: dum ꝑ eius grãm eoꝵ
in mundũ uircus excreuit. De hac¬
ascensionis eiꝰ gła: etiã abacuc ait.
Cleuatꝰ ẽ sol: & luna stecit in ordine
suo. Quis enim solis nomine nisi do¬

Expanded text:
im recte appellatus est Dominus, quia corpus carneum ad aethera libravit. Cujus avis semitam ignoravit quisquis eum ad coelum ascendisse non credidit. De hac solemnitate per Psalmistam dicitur: Elevata est magnificentia tua super coelos . De hac rursus ait: Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae . De hac iterum dicit: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus . Ascendens quippe in altum captivam duxit captivitatem, quia corruptionem nostram virtute suae incorruptionis absorbuit. Dedit vero dona hominibus, quia, misso desupalii sermonem sapientiae, alii operationem virtutem, alii gratiam curationum, alii genera linguarum, alii interpretationem sermonum tribuit. Dedit dona hominibus, dum per ejus gratiam eorum in mundo virtus excrevit.» DeAscensionis ejus gloria etiam Habacuc ait: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Quis enim solis nomine nisi Do
Abbreviated transcription (Latin):
lli qui de falsa iusticia suꝑbire solent.
ceteros quosq despiciunt: nulla in¬
firmantib miscdia condescendunt:¬
& quo se peccatores ẽẽ ñ credunt. eo
deteriꝰ peccatores fiunt. De quoꝵ ꝓ
fecto numero pharisȩi extiterant:
qui duudicantes dñm qđ peccato¬
res susciꝑet: arenti corde ipsũ fontẽ
miscđ̃iȩ rep̃hendebant. S quia egri
erant. ita ut egros se ẽẽ nescirent: qua¬
tinus qđ erant agnoscerent. cȩlestis
eos medicus blandis fom̃tis curat. Be-¬
nignum paradigma obicit: & in eoꝵ
corde uulneris tumorẽ p̃mit. Ait nã-¬
q. Quis ex uobis homo qui habet
centum oues: Ꝙ si ꝑdidit unã ex illis.
nonne dimittit nonaginta nouem
rat: Ecce mira dispensatione pieta¬
tis similitudinẽ ueritas dedit: quã
& in se ipse homo recognosceret. &
tam̃ hȩc specialit̾ ad ip̃sum auctorẽ
hominum ꝑtineret.

Expanded text:
e falsa justitia superbire solent , caeteros quosque despiciunt, nulla infirmantibus misericordia condescendunt; et quo se peccatores esse non credunt, eo deterius peccatores fiunt. De quorum profecto numero Pharisaei exstiterant, qui, dijudicantes Dominum quod peccatores susciperet, arenti corde ipsum fontem misericordiae reprehendebant 3. Sed quia aegri erant ita ut aegros se esse nescirent, quatenus quod erant agnoscerent, coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tumorem premit. Ait namque: Quis ex vobis homo qui habet centum oves, et si perdiderit unam ex illis, nonne diEcce mira dispensatione pietatis similitudinem veritas dedit, quam et in se ipse homo recognosceret et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret.
Abbreviated transcription (Latin):
ec scd̃a parabola ẽ cum inter¬
p̃tatione sua ñ statim posita:
s int̾iectis aliis parabolis ẽ diserta:
hic enim ꝓponitur. & postea dimis¬
sis turbis uenit᷑ domum. Et accedũ
ad eum discipłi eiꝰ: rogantes. Dissere
di desidio ante eius noticiã quere¬
re: qͣm a dño disseratur. Le .x.¬

Expanded text:
ecunda parabola est cum interpretatione sua non statim posita, sed interjectis aliis parabolis edisserta. Hic enim proponitur, et postea dimissis turbis venitur domum et accedunt ad eum discipuli ejus rogantes: Dissere di desiderio ante ejus notitiam quaerere, quam a Domino disseratur.
Abbreviated transcription (Latin):
uit lapidẽ quo puteus claudebatur.:⁊
& adaquato grege osculatꝰ ẽ eã. Ele¬
uataq uoce fleuit: & indicauit ei qd̾
fr̃ eẽt patris eiꝰ. & filiꝰ rebeccȩ. At illa fe
stinans nunciauit patri suo. Qui cũ
audisset uenisse iacob filiũ sororis suȩ:
cucurrit obuiã ei. Complexusq eum
& in oscula ruens: dux̃ in domũ suã.
Auditis autẽ causis itineris: respondit.
Os meum es: & caro mea. Et postqͣm
expleti sunt dies m̃sis uniꝰ: dixit ei. Nũ
quia fr̃ ms es. gratis seriuies michi:
Dic quid mercedis accipies. Habebat¬
uͦ duas filias. Nom̃ maioris lia. mi¬
nor appellabatur rachel.S om. lia
lippis erat ocłis: rachel decora facie:
& uenusto aspectui. Quã diligens

Expanded text:
vit lapidem quo puteusvit lapidem quo puteuseam: elevataque voce, flevit, et indicavit ei quod frater esset patris ejus, et filius Rebeccae: at illa fe tinans nunciavit patri suo. Qui cum audisset venisse Jacob filium sororis suae, cucurrit obviam ei: complexusque eum, et in oscula ruens, duxit in domum suam. Auditis autem causis itineris, respoos meum es et caro mea et postquam expleti sunt dies mensis unius dixit ei num quia frater meus es gratis servies mihi dic quid mercedis accipias habebat vero filias duas nomen maioris Lia minor appellabatur Rahel sed Lia lippis erat oculis Rahel decora facie et venusto aspectu quam dil
Abbreviated transcription (Latin):
rofectus iacob uenit in trã uii.
orientalẽ: & uidit puteum in
agro: gregesq tres ouium accuban¬
tes uxta eum. Nam ex illo adaqua¬
bantur pecora: & os eiꝰ grandi lapide
claudebatur. Morisq erat ut cunctis
ouib congregatis. deuoluerent la¬
pidẽ: & refectis gregib rursum suꝑ
os putei ponerent. Dixitq ad pasto
res. frs unde estis: Qui respondunt.
De aran. Quos int̾rogans. nũquid
ait nostis laban filium nachor: Di¬
xcerunt. Nouimꝰ. Sanꝰne ẽ inquit:
Nalet inquiunt. Et ecce rachel filia
eius. uenit cum grege suo. Dixitq
iacob. Adhuc multum diei suꝑest.¬
nec est tempꝰ ut reducant᷑ ad caulas
greges. Date ante potum ouibꝰ. & sic
ad pastum eas reducite. Qui responde¬
runt. Non possumꝰ donec omĩa peco¬
ra congregentur. & amoueamꝰ lapidẽ
de ore putei: ut adaquemꝰ greges. uiii.
ce rachel ueniebat cum ouib patris
sui. Nam gregẽ ipsa pascebat. Quam
cũ uidisset iacob & sciret consobrinã
suã: ouesq laban auuncłi sui: amo¬

Expanded text:
rofectus ergo Jacob venit ad terram Orientalem. Et vidit puteum in agro, tres quoque greges ovium accubantes juxta eum: nam ex illo adaquabantur pecora, et os ejus grandi lapide claudebatur. Morisque erat, ut cunctis ovibus congregatis, devolverent lapidem, et refectis gregibus, rursum super os putei res: Fratres, unde estis? Qui responderunt: De Aran. Quos interrogans, Nunquid, ait, nostis Laban filium Nachor? Dixerunt: Novimus. Sanusne est? inquit: Valet, inquiunt: ecce Rachel filia ejus venit cum grege suo. Dixitque Jacob: Adhuc multum diei sunec est tempus ut reducantur ad caulas greges: date ante potum ovibus, et sic ad pastum eas reducite. Qui responderunt: non possumus, donec omnia pecora congregentur, et amoveamus lapidem de ore putei, ut adaquemus greges. Adhuc ce Rachel veniebat cum ovibus patris sui: nam gregem ipsa pascebat. Quam cum vidisset Jacob, et sciret consobrinam suam, ovesque Laban avunculi sui: amo
Abbreviated transcription (Latin):
semini tuo: eritq germentinĩ quasi prarꝰ
tone Dilataberis adorientemet occidentẽ.¬
& septẽtrionẽ &e meridiem: et benedicen
q ꝑrexeris: & reducã te in t̾ram hanc:
nec dimittã nisi compleuero uniu̾sa
set iacob de somno: ait. Uere
dñs ẽ in loco isto: & ego nesciebã. La¬

Expanded text:
i tuo. Eritque semen tuum quasi pulvis terrae: dilataberis ad Occidentem, et Orientem, Septentrionem, et Meridiem: et benedicentue perrexeris, et reducam te in terram hanc: nec dimittam nisi complevero universa asset Jacob de somno, ait: Vere Dominus est in loco isto, et ego nesciebam. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
cursor factus ẽ redemptoris.
oħs igit᷑ in sp̃u helias erat: in ꝑsona
helias ñ erat. Qđ gͦ dñs fatetur de spũ:
hoc iohannes denegat de ꝑsona: qͥa
& ustum sic erat. ut et discipłis sentẽ
corpore responderet. Contrarium gͦ
uidelicet ñ solum poterat redemptorẽ
p̃dicere. s etiam demonstrare: quis-¬
nã sit continuo expͥmit dũ subum¬
git. Ego uox clamantis in deserto.
u̾bum patris uocat᷑. ioħe attestante
qui ait. In principio erat uerbum:
u̾bum. Et ex ipsa ur̃a locutione co-¬
gnoscitis: quia pͥus uox sonat: ut u̾¬
bum postmodum possit audiri. Io¬
hannes gͣ uocẽ se eẽ asserit: quia uer¬
bum p̃cedit. Aduentum itaq domi¬
nicum p̃currens uox dicitur: quia ꝑ

Expanded text:
cursor est factus Redemptoris. Joannes igitur in spiritu Elias erat, in persona Elias non erat. Quod ergo Dominus fatetur de spiritu, hoc Joannes denegat de persona, quia et justum sic erat, ut et discipulis Dominucorpore responderet. Contrarium ergvidelicet non solum poterat Redemptorem praedicare, sed etiam demonstrare, quisnam sit continuo exprimit, dum subjungit: Ego vox clamantis in deserto. Verbum Patris vocatur, Joanne attestantequi ait: In principio erat Verbum, Verbum, et ex ipsa vestra locutione cognoscitis, quia prius vox sonat, ut verbum postmodum possit audiri. Joannes ergo vocem se esse asserit, quia Verbum praecedit. Adventum itaque Dominicu
Abbreviated transcription (Latin):
ocłis eoꝵ. Cumq intuerent᷑ in cęlũ
euntẽ illum : ecce duo uiri astiter̃t
iuxta illos in uestib albis. In albis
autẽ uestib: gaudium & sollẽntas
mentis ostenditur.¬

Expanded text:
oculis eorum. Cumque intuerentur in coelum euntem illum, ecce duo viri steterunt juxta illos in vestibus albis . In albis autem vestibus gaudium et solemnitas mentis ostenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
marcꝰ ait. sedit a dextris dĩ: & stepba¬
nus dicit uideo cęlos aꝑtos. & filiũ
hominis stantẽ a dextris dĩ. Quid
ẽ qđ hunc marcus sedentẽ. stephanꝰ
uͦ stantẽ se uidisse testatur: S scitis
frs quia sedere iudicantis ẽ: stare uͦ
pugnantis uł adiuuantis. Quia gͥ
redemptor nr̃ assumptꝰ in celũ & nẽ
omĩum ueniet: hunc post assum¬
ptionẽ marcus sedere describit: qͥa
post ascensionis suȩ głam iudex. in
fine uidebit᷑. Stephanus uͦ in laboriᷤᷤ
certamine positus. stantẽ uidit quẽ
adiutorẽ habuit: quia ut iste in t̾ra
ꝑsecutoꝵ infidelitatẽ uinceret: ꝓ
illo de cęlo illiꝰ gr̃a pugnauit. Lc .u.¬
lli autẽ ꝓfecti p̾dicauerunt ubiq
dño cooꝑante & sermonẽ confirmã-¬
de. sequentib signis. Quid in his
considandum ẽ. quid memoriȩ cõ-¬
m̃dandum: nisi qđ p̃ceptum obȩdi¬
entia. obȩdientiã uero signa secuta

Expanded text:
tris Dei . Et Stephanus dicit: Video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris Dei? Quid est quod hunc Marcus sedentem, Stephanus vero stantem se videre testatur? Sed scitis, fratres, quia sedere judicantis est, stare vero pugnantis, vel adjuvantis. Quia igitur Redemptor noster assumptus in coelum, et omnium veniet, hunc post assumptionem Marcus sedere describit, quia post ascensionis suae gloriam, judex in fine videbitur: Stephanus vero in laboris certamine positus, stantem vidit, quem adjutorem habuit, quia ut iste in terra persecutorum infidelitatem vinceret, pro illo de clli autem profecti praedicaverunt ubique, Domino cooperante, et sermonem confirmante sequentibus signis. Quid in his considerandum est, quid memoriae commendandum, nisi quod praeceptum obedientia, obedientiam vero signa secuta
Abbreviated transcription (Latin):
crem̃ta tẽporiᷤᷤ creuerit mundicia
scĩtatis: qđ & ꝑ translatos famulos.
& ꝑ ascendentis dñi ꝑsonã patenter
ostenditur. Translatus nãq ẽ enoch
&e ꝑ coitum genitus. & ꝑ coitum ge¬
nerans. Raptus ẽ helyas ꝑ coitum ge¬
nitus: s ñ iam ꝑ coitum generans.
generans: neq ꝑ coitum generatus.

Expanded text:
crementa creverit munditia castitatis, quod et per translatos famulos, et per ascendentis Domini personam patenter ostenditur. Translatus namque est Enoch, per coitum genitus et per coitum generans; raptus est Elias, per coitum genitus, sed non etiam per coitum generans; generans, neque per coitum generatus.
Abbreviated transcription (Latin):
um quẽ locutus ẽ: stetiq ꝓ dauid
patre meo: & sedi suꝑ tronum isrł
sicut locutus ẽ dñs: & edificaui do
ibi locum archȩ in qua fedus ẽ dñi:
egressi sunt de terra egipti.

Expanded text:
quem locutus est, stetique pro David patre meo, et sedi super thronum Israel sicut locutus est Dominus. Et aedificavi domibi locum arcae, in qua foedus Domini eegressi sunt de terra Aegypti.
Abbreviated transcription (Latin):
Prophico nãq repleta spũ. genitricẽ
ad se aduentasse saluatoris intelligit.
s humilitatis spu circum specta. minꝰ
dignã se eiꝰ aduentu dep̃hendit ⁊e.ii¬
cce enim ut facta ẽ uox saluta¬
tionis tuȩ in aurib meis: exul¬
tairt in gauilio infans in itero meo.
ellexit eusabeth eodẽ quo impleta
erat spũ reuelante. quid illa exul¬
tat o sui significasset infantis: hoc ẽ
illi uenisse matrẽ: cuiꝰ p̃cursor ac de

Expanded text:
Prophetico repleta spiritu genitricem Prophetico repleta spiritu genitricem ad se adventasse Salvatoris intellexit, sed humilitatis spiritu circumspecta minus dignam se ejus adventu deprehendit. Ecce enim ut facta est vox salvationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo. Intellexit Elizabeth, eodem quo impleta erat Spiritu revelante, quid illa exsultatio sui significasset infantis, hoc est illius venisse matrem cujus ipse praecursor ac de
Abbreviated transcription (Latin):
& diuini germinis suscepit głam: &
coronã integritatis seruauit. Benedi¬
cta ẽ int̃ mulieres: ꝑ cuiꝰ partũ uirgi¬
neum a natis mulierũ maledictio pͥ¬
mȩ matris exclusa ẽ. B enedictus fru-¬
ctus uentris illiꝰ: ꝑ quẽ & sem̃ incorru¬
ptionis. & suꝑnȩ hereditatis quã ꝑdidi¬
mus in adam fructum recepimꝰ. Et ue¬
re ac singularit̃ benedictus: qui non
nr̃o more postqͣm natus ẽ. grãm a dño
benedictionis accepit: s ip̃se ad sal¬
uandum mundũ benedictꝰ uenit in
at mat̾ dñi mẽi ad me: O qͣnta in
ꝓpħisse m̃te humilitas: quã uerus ser¬
mo dnĩ quẽ dixit. Suꝑ quẽ requiescet
sp̃s m̃s: nisi suꝑ humilẽ & quietum.
& trementẽ u̾ba mea: Matrẽ quidẽ
dni quȩ ad se uenerat. mox ut uidit
ẽẽ cognouit: s nichil in se talis meri¬
ti reꝑiens quo digna fieret a tanta hos¬
pite usitari. unde hoc mͥ inquit. ut ue
rum ipse sp̃s. qui ei ꝓpħiȩ donũ con¬
tulit: mͣ nus parit̾ humilitatis p̃stitit.

Expanded text:
 divini germinis suscepit gloriam, et coronam integritatis servavit. Benedicta tu inter mulieres, per cujus partum virgineum a natis mulierum maledictio primae matris exclusa est. Benedictus fructus ventris illius, per quem et semel incorruptionis, et supernae haereditatis, quam perdidimus in Adam, fructum recepimus. Et vere ac singulariter benedictus, qui non nostro more postquam natus est, gratiam a Domino benedictionis percepit, sed ipse ad salvandum mundum benedictus qui  Edat mater Domini mei ad me? O quanta in prophetissae mente humilitas, quam verus sermo Domini quem dixit: Super quem requiescet Spiritus meus, nisi super humilem et quietum et trementem verba mea? Matrem quidem Domini, quae ad se venerat, mox ut vidit, esse cognovit: sed nihil in se talis meriti reperiens quo digna fieret a tanta hospite visitari, Unde hoc mihi, inquit, ut rum ipse Spiritus, qui ei prophetiae donum contulit, munus pariter humilitatis praestitit.
Abbreviated transcription (Latin):
cognita. herodes ad callida argum̃¬
ta conu̾titur: ne t̾reno regno pͥua¬
retur. Renunciari sibi ubĩ puer in
ueniretur postulat: adorare uelle. se
simulat: ut quasi hunc si inuenire
possit extinguat. S quanta ẽ huma-¬

Expanded text:
cognita, Herodes ad callida argumecognita, Herodes ad callida argumenta convertitur, ne terreno regno privaretur. Renuntiari sibi ubi puer inveniretur postulat. Adorare velle se simulat, ut quasi hunc, si invenire possit, exstinguat, sed quia ficte qua
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ dm̃ omĩa elem̃ta insensibilia sen
serunt: adhuc infidelium uidȩorũ
& duriora saxis. scindi ad penitendũ
nolunt: eumq confiteri ab negant:
quẽ elem̃ta ut diximꝰ. aut signis aut
scissionib dm̃ clamant. Qui etiam
ad dampnationis suȩ cumulum
eũ quẽ natum despiciunt. nascitu¬
rum longe ande p̃scierunt: & ñ so¬
lum quia nasceret᷑ nouerant: s etiã
ubi nasceret᷑. Nam ab herode requi-¬
siti. locum natiuitatis eiꝰ expͥmunt:
quẽ scripturȩ auctoritate didicer̃t.
& testimonium ꝓfert qđ bethleem
honorari natiuitate noui ducis os-¬
tendit᷑: ut ipsa eoꝵ scientia ce illis
fieret ad testimonium damnationis:
& nob̃ ad aduitorium credulitatis.
Quos ꝓfecto bene ysaac cum iacob
filium suum benediceret designa-¬
uit: qui & caligans ocłis & ꝓpħans.
in p̃senti filium ñ uidit: cui tam̃
futurum p̃dixit. in p̃senti positum
ñ agnouit. Sed natiuitate regis nr̃i

Expanded text:
quem Deum omnia insensibilia elementa quem Deum omnia insensibilia elementa senserunt, adhuc infidelium Iudaeorum  duriora saxis, scindi ad poenitendum nolunt, eumque confiteri abnegant, quem elementa, ut diximus, aut signis aut scissionibus Deum clamabant. Qui etiam ad damnationis suae cumulum, eum quem natum despiciunt, nasciturum longe ante praesciverunt. Et non solum quia nasceretur, noverant, sed etiam ubi nasceretur. Nam ab Herode requisiti, locum nativitatis ejus exprimunt, quem Scripturae auctoritate didicerunt. Et testimonium proferunt, quod Bethlehem honorari nativitate novi ducis ostenditur, ut ipsa eorum scientia et illis fieret ad testimonium damnationis, et nobis ad adjutorium credulitatis. 1469 Quos profecto bene Isaac, cum Jacob filium suum benediceret, designavit ; qui et caligans oculis et prophetans, in praesenti filium non vidit, cui tam futurum praedixit in praesenti positum non agnovit. 3. Sed nativitate Regis nostri
Abbreviated transcription (Latin):
eumq paruulum & necdũ ꝑ huma-¬
ni corporis officium loquentẽ stella
gentib denunciat: quia nimirum
rationis ordo poscebat: ut et loquen¬
tẽ iã dñm loquentes nob̃ p̃dicatores
innotescerent: & necdũ loquentẽ
elem̃ta muta p̃dicarent. S in omĩb
signis quȩ uł nascente dño uł morien¬
de monstrata sunt. considandum no-¬
bis ẽ quanta fuerit in quoꝵdã iudeo¬
rum corde duricia: quȩ hunc nec ꝑ
ꝓpħiȩ donum. nec ꝑ miracła agno¬
uit. Omĩa quippe elem̃ta: auctorẽ
suum uenisse testata sunt. Ut enĩ de
eis quidã usu humano loquar: dm̃
hunc cęli ẽẽ cognouerunt: quia ꝓti¬
nus stellam miserunt. Mare cogno.¬
uit: quia sub plantis eiꝰ se calcabile
p̃buit. Terra cognouit: quia eo mo¬
riente contremuit. Sol cognouit:
quia lucis suȩ radios abscondit. Lc .x.¬
axa & parietes agnouer̃t dm̃: qͥa
tempore mortis eiꝰ scissa sunt. In¬
fernus cognouit: quia hos quos tene¬
bat mortuos reddidit. Et tam̃ hunc

Expanded text:
eumque parvulum, et necdum per humani corporis officium loquentem, stella gentibus denuntiat, quia nimirum rationis ordo poscebat ut et loquentem jam Dominum loquentes nobis praedicatores innotescecent, et necdum loquentem elementa muta praedicarent nascente Domino vel moriente monstrata sunt, considerandum nobis est quanta fuerit in quorumdam Judaeorum corde duritia, quae hunc nec per prophetiae donum, nec per miracula agnovit. Omnia quippe elementa auctorem suum venisse testata sunt. Ut enim de eis quiddam usu humano loquar, Deum hunc coeli esse cognoverunt, quia protinus stellam miserunt. Mare cognoit, quia sub plantis eius se calcabile praebuit. Terra cognovit, quia eo moriente contremuit. Sol cognovit, quia lucis suae radios abscondit. Saxa et parietes cognoverunt, quia tempore mortis eius scissa sunt. Infernus cognovit, quia hos, quos tenebat, mortuos reddidit. Et tamen hunc,
Abbreviated transcription (Latin):
tis: Scriptum quippe ẽ. Non ẽ sapi¬
entia. ñ est prudentia: ñ ẽ consiliũ
contra dñm. Nã ea quȩ apparuit ma
gos stella ꝑducit: natum regẽ re-¬
ꝑunt: munera detulert̃: & ne re-¬
dire ad herodẽ debeant in somnis
admonent᷑. Sicq fit: ut ũm quẽ
querit herodes inuenire ñ possit. Cu-¬
ius ꝑsona qui alii qͣm hypocrite de¬
signant᷑. Qui dum ficte querunt:
inuenire dñm nunqͣm merentur.¬

Expanded text:
n est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum . Nam ea quae apparuit stella magos perducit; natum Regem reperiunt, munera deferunt, et ne redire ad Herodem debeant in somnis admonentur; sicque fit ut Jesum, quem quaerit Herodes, invenire non possit. Cujus persona qui alii quam hypocritae designantur, qui dum ficte quaerunt, invenire Dominum nunquam merentur
Abbreviated transcription (Latin):
icet fis cilectissimi de sollemni¬
tate diei huiꝰ ueterũ sit diu̾sa tͣditio:
una tam̃ sc̃ẽ deuotionis ẽ fides. Et
autẽ asserant eum aquas in uina
mutasse: quidã uͦ baptizatũ illum
ab ioħe confirment: in om̃ib dĩ filiꝰ
creditur: in om̃ib ẽ nr̃a festiuitas.
Nã qđ magis utiq gentilibꝰ. & adora¬
re dm̃ & munera offerre concedit᷑:
gentium ẽ p̃figurata uocatio. Quod
aquȩ transformant᷑ in uinum : reli¬
gionis nr̃e designat᷑ archanũ. Qd uͦ
fluentis iordanis baptirat᷑ ũs: aquȩ

Expanded text:
es dilectissimi, de solemnitate diei hujus veterum sit diversa traditio; una tamen sanctae devotionis est fides. Et autem asserant eum aquas in vina mutasse; quidam vero baptizatum illum a Joanne confirment: in omnibus Dei Filius creditur, in omnibus est nostra festivitas. Nam quod Magis, utique gentilibus, et adorare Dominum, et munera offerre conceditur, Gentium est praefigurata vocatio: quod aquae transformantur in vinum, religionis nostrae designatur arcanum: quod vero fluentis Jordanis baptizat
Abbreviated transcription (Latin):
enim nob cęli tr̃ȩq iudex: qui reciso
cyrographo delictoꝵ. reatum nr̃m
miseratiis ab soluit. Ad est ille dñs: qͥ
iugum captiuitatis antiquȩ nr̃is a
ceruicib soluens: merorẽ mundi et̃¬
na lib̾tate lȩtificat. Ad est rex mansu
etus: qui ꝑ spacia totiꝰ orbis cęlestis ni¬
sticiȩ gressib incedens: suꝑbientẽ fu¬
rentis inimici conterat tyrannidem.
Hodie nãq parturiente maria nat᷑
ẽ nob̃ dĩ filius: ut germane
carnis nr̃ȩ conceptione ꝓductꝰ: creato
a se homini & pietatẽ patnam. & fra¬
ab intacta ẽ femina: ut dm̃ pariter
& hominẽ testaret᷑ partꝰ humanꝰ: oe
dm̃ ꝓbaret ȩt̾na uirginitas. Nã sicut
ñ poterat nisi caro de carne nasci: ita
ñ poterat dĩ caro de femineo utero
nisi sine generante ꝓdire. Propt̃ qđ
ait angłs beatissimȩ mariȩ. Sp̃s scs̃¬

Expanded text:
enim nobis coeli terraeque judex qui rescisso chirographo delictorum, reatum nostrum miseratus absolvit. Adest ille Dominus, qui jugum captivitatis antiquae nostris cervicibus solvens, moerorem mundi aeterna libertate laetetus, qui per spatia totius orbis, coelestis justitiae gressibus incedens, superbientem furentis inimici conterat tyrannidem. Hodie namque, parturiente Maria, natus est nobis Dei Filius; ut germana carnis nostrae conceptione productus, creato a se homini et pietatem paternam et fraab intacta est femina; ut eum pariter et hominem testaretur partus humanus, et Deum probaret aeterna virginitas. Nam sinon poterat nisi caro de carne nasci, ita non poterat Dei caro de femineo utero nisi sine generante prodire. Propter quod ait angelus beatissimae Mariae: Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
alienos & adoraueritis eos: auferam
isrł de suꝑficie t̾rȩ quã dedi eis : &
proiciam a conspectu meo. Le .iii.
lam cunctis popłis: & domus
hȩc erit in exemplum. Omĩs qui tͣn-¬
sierit ꝑ eã. stupebit & sibilabit: &
dicet. Quare fecit dñs sic tr̃ȩ huic.
& domui huic: Ꝙ respondebunt:
quia dereliquerunt dnm dñisuũ.
qui eduxit patres eoꝵ de t̾ra egipti:
& secuti sunt deos alienos. & adora¬
uerunt eos & coluerunt: iccirco in¬
duxit dñs suꝑ eos om̃e hoc malum.
Expletis autẽ annis uginti postqͣm
edificauerat salomon duas domos.
idz domum dñi & domum regis:
hyram rege tyri p̃bente regi salomo¬
nn ligna cectrina & abiegna. & au¬
rum. iuxta om̃e qđ opꝰ habuerat:
tunc dedit salomon hyram iugin¬
ti oppida in terra galileȩ.¬

Expanded text:
alienos, et ad oraveritis eos, auferam alienos, et ad oraveritis eos, auferam Israel de superficie terrae quam dedi eis, et projiciam a conspectu meo. T. XXXVIlam cunctis populis. Et domus haec erit in exemplum: omnis qui transierit per eam, stupebit, et sibilabit, et dicet: Quare fecit Dominus sic terrae huiet domui huic et respondebunt quia dereliquerunt Dominum Deum suum qui eduxit patres eorum de terra Aegypti et secuti sunt deos alienos et adoraverunt eos et coluerunt idcirco induxit Dominus super eos omne malum hoc expletis autem annis viginti postquam aedificaverat Salomon duas domos id est domum Domini et domum regis Hiram rege Tyri praebente Salomoni ligna cedrina et abiegna et aurum iuxta omne quod opus habuerat tunc dedit Salomon Hiram viginti oppida in terra Galile
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ om̃ib bonis quȩ fecerat ds̃ dauid
actum ẽ autẽ cum ꝑfecisset salo¬
mon edificium domus dñi. &
edificium regis: & omẽ qđ optaue-¬
rat et uoluerat facere: apparuit ei¬
dñs scd̃o. sicut apparuerat ei in ga¬
baon. Dixitq dñs ad eum. Exaudi-
ui orationẽ tuã. & dep̃cationẽ. tuam:
quã dep̃catus es corã me. Scĩficaui
domum hanc quã elificasti: ut po¬
nerẽ nom̃ meum ibi in sempit̃nũ.
Et erunt ocłi mei & cor meũ ibi: cun¬
ctis dieb. Iu quoq si ambulaueris
corã me. sicut ambulauit pat̃ tuus
in simplicitate cordis & in ȩquitate.⁊
&e feceris omĩa quȩ p̃cepi tͥ. & legiti¬
ma mea. & iudicia mea seruaueris:
ponam tronum regni tui suꝑ isrt
in sempit̾num. sicut locutꝰ sum dauid
patri tuo dicens: ñ auferet᷑ de gene¬
re tuo uir de solio isrł. Si autẽ auer¬
sione auersi fueritis uos & filii ur̃i. ñ
sequentes me. nec custodientes man¬
data mea. & cerimonias quas ꝓposui
uobis: sed abieritis & colueritis dõs

Expanded text:
 omnibus bonis quae fecerat Dominus David actum est autem cum perfecisset Salomon aedificium domus Domini et aedificium regis et omne quod optaverat et voluerat facere apparuit Dominus ei secundo sicut apparuerat ei in Gabaon dixitque Dominus ad euui orationem & deprecationem tuam, qua deprecatus es coram me. Sanctificaui domum hanc quam ædificasti, vt ponerem nomen meum ibi in sempiternum: & erunt oculi mei, & cor meum ibi cunctis tuus in simplicitate cordis et in aequitate et feceris omnia quae praecepi tibi et legitima mea et iudicia mea servaveris ponam thronum regni tui super Israhel in sempiternum sicut locutus sum David patri tuo dicens non auferetur de genere tuo vir de solio Israhel si autem aversionsequentes me, nec custodientes mandata mea, et caeremonias quas proposui vobis, sed abieritis et colueritis deos
Abbreviated transcription (Latin):
b ferrum: & ponã uisitationẽ tuam
pacẽ. & p̃positos tuos iusticiã. Non
audietur ultra iniquitas in t̾ra tua.
uastitas & contritio in t̃minis tius.
Et occupabit salus muros tuos: &
portas tuas laudatio. Non erit tan
ampliꝰ sol ad lucendum ꝑ diẽ: nec

Expanded text:
us ferrum et ponam visitationem tuam pacem et praepositos tuos iustitiam non audietur ultra iniquitas in terra tua vastitas et contritio in terminis tuis et occupabit salus muros tuos et portas tuas laudatio non erit tibi amplius sol ad luc
Abbreviated transcription (Latin):
atq dilectus: in tanto amore dilectio¬
nis ab eo ẽ habitus. ut in cęna super
pectus eius recumbet: & ad crucẽ eiꝰ¬
astanti soli matrẽ ꝓpͥam commen¬
daret: ut quẽ nube uolentẽ ad am¬
plexum uirginitatis asciuerat: ip¬
si etiã ad custodiendã urginẽ tiaderet.
Hic itaq cum ꝓpt̃ u̾bum dĩ & te¬
seos incorruptibile pͥncipiũ p̃nota¬
tur: ita etiã incorruptibilis finis ꝑ
uirginẽ in apocalipsi redderet᷑: di¬
centis ego sum alphã & .co. initiũ
& finis. Hic ẽ ioħs qui sciens suꝑue¬
nisse sibi dic̃ egressionis de corpore:
conuocatis in epheso discipłis. de¬
scendit in defossum sepulturȩ suȩ
locum: orationeq completa reddi¬
dit sp̃m: tam a dolore mortis factꝰ
extraneus: qͣm a corruptione car-¬
nis noscit᷑ alienꝰ. Cuiꝰ tam̃ scriptu¬
re dispositio. uł libri ordinatio idõ
a nob ꝑ singula ñ exponit᷑: ut ne

Expanded text:
tanto amore dilectionis uberior habitus est, ut in coena super pectus ejus recumberet, et ad crucem astanti soli matrem propriam commendasset, ut quem nubere volentem ad amplexum virginitatis asciverat, ipsi etiam custodiendam virginem tradidisset. Hic itaque cum propter verbum Dei et teseos, incorruptibile principium praenotatur, ita etiam incorruptibilis finis per virginem in Apocalypsi redderetur, dicens: Ego sum Alpha et Omega, initium et finis. Hic est Joannes, qui sciens supervenisse sibi diem egressionis de corpore, convocatis in Epheso discipulis, descendit in defossum sepulturae suae locum, orationeque completa, reddidit spiritum tam a dolore mortis factus extraneus, quam a corruptione carnis noscitur alienus. Cujus tamen Scripturae dispositio, vel libri ordinatio, ideo a nobis per singula non exponitu
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitatis. cum resurrectionis tri¬
umpho iam reu̾tar ad patrẽ. Potest
& alit̾ intelligi qđ ait. modicũ & iã
ñ uidebitis me: & iterũ modicũ &
uidebitis me. Modicum quippe
tempꝰ erat futurum. quo eũ ñ uide¬
rus in monum̃to. Et iterũ modicũ
erat futurum quo uiderent eũ : il¬
li scilicet dies quadraginta in quib
eis post passionẽ suã sepiꝰusq ad tẽ¬
pus ascensionis apparuit.

Expanded text:
mortalitatis cum resurrectionis trimortalitatis cum resurrectionis triumpho, jam revertar ad Patrem. Potest et aliter intelligi quod ait: Modicum et jam non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Modicum quippe tempus futurum erat, quo eum non viderus in monumento. Et iterum modicum erat futurum quo viderent eum, illi, videlicet, dies quadraginta, in quibus eis post passionem suam saepius usque ad tempus ascensionis apparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
& iam ñ uidebitis me. & iterũ
modicum et uidebitis me. quia ua-¬
carne adhesere: & post tristiciã pas-¬
sionis. uisa resurrectione & ascensio¬
ne eius lȩtificari meruerunt. Nam
quia hȩc. illa qua tradebat᷑ nocte lo¬
cutus est. modicum erat idẽ eiꝰdem
noctis & diei sequentis tempꝰ: usq ad
horã qua illum ñ uidere. inciꝑent.
Tentus enĩ nocte illa a iudis. & in
crastinum crucifixꝰ: cum sero factũ
eẽt depositus ẽ de cruce: & intra se¬
pta sepulchri ab humanis seclsus
obtutibꝰ. Et iterũ modicum erat:
usq dum illum uicierent. Resurrex̃
emm a mortuis t̃cia die: & apparuit
eis in multis argum̃tis ꝑ dies quadra¬
iterum modicum et uiderent eũ: an¬
nectit causã dicens: quia uado ad pa-¬
trẽ. Acsi patent̃ dicat. Ideo post mo¬
dicum a ur̃is aspectib in monum̃ti
claustris abscondor: & iterum post
modicum destructo mortis imꝑio
uob̃ intuendus appareo: quia tẽpꝰ
ẽ. ut expleta dispensatione sumptȩ

Expanded text:
 non videbitis me, et iterum modicum et videbitis mcarne adhaerere, et post tristitiam passionis visa resurrectione et ascensione ejus laetificari meruerunt. Nam quia haec illa qua tradebatur nocte locutus est, modicum erat, id est, ejusdem noctis et diei sequentis tempus, usque ad horam qua illum non videre inciperent. Tentus enim nocte illa a Judaeis, et in crastinum crucifixus, cum sero factum esset depositus est de cruce, et intra septa sepulcri ab humanis seclusus obtutibus. Et iterum modicum erat, usque dum illum viderent; resurrexit enim a mortuis die tertia, et apparuit eis in multis argumentis per dies quadriterum modicum et viderent, annectit causam, dicens: Quia vado ad Patrem. Ac si aperte dicat: Ideo post modicum a vestris aspectibus in monumenti claustris abscondor, et iterum post modicum, destructo mortis imperio, vobis intuendus appareo, quia tempus est ut, expleta dispensatione assumptae
Abbreviated transcription (Latin):
Accepta autẽ tanta contumelia.
quid as̃ respondeat audiamꝰ. Ego
demonium ñ habeo: s honorifico
patrẽ meum: & uos inhonorastis
me. Quia enim samaritanus int̃¬
ptatur custos: & ipse ueracit̃ custos
ẽ. de quo psalmista ait. nisi dñs cu¬
stodierit ciuitatẽ in uanũ uigilant
qui custodiunt eã: & cui ꝑ ysaiã dr̃.
custos qui de nocte custos qͥ de nocte:¬
respondere noluit dñs samaritanꝰ
ñ sum. s ego demonium ñ habeo.
Duo quippe ei illata fuerant: unũ
negauit. aliud tacendo consensit.
Custos nãq humani generis uenerat:¬
& si samaritanum se ñ eẽ diceret: eẽ
se custodẽ negaret. S tacuit qđ reco¬
gnouit: & patient̃ reppulit qđ dictũ
fallacit᷑ audiuit dicens. Ego demoni¬
agitata uł leuit fuerit: atrociores
iniurias reddit qͣm acceꝑat. facit
mala quȩ potest: minatur & que
facere non potest.

Expanded text:
ntumelia, quid Dominus respondeat audiamus: Ego daemonium non habeo, sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Quia enim Samaritanus interpretatur custos, et ipse veraciter custos est de quo Psalmista ait: Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam ; et cui per Isaiam dicitur: Custos quiRespondere noluit Dominus, Samaritanus non sum; sed ego daemonium non habeo. Duo quippe ei illata fuerant, unum negavit, et aliud tacendo consensit. Custos namque humani generis venerat; et si Samaritanum se non esse diceret, esse se custodem negaret. Sed tacuit quod recognovit, et patienter repulit quod dictum fallaciter audivit, dicens: Ego daemoniagitata vel leviter fuerit, atrociores injurias reddit, quam acceperat: facit mala quae potest, minatur et quae facere non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
carissimi ante m̃tis ocłos reuo¬
cate: & alta consicdatione ꝑtimesci¬
te hoc qđ ex ore ueritatis sonat. Pro¬
pt̃ea uos ñ auchtis: quia ex dõ non
estis. S hoc qđ cie reꝓbis ueritas lo¬
quit᷑. ipsi hoc de semce ipsis reprobi
suis oꝑib ostendunt. Nã sequitur.
Respondunt gͦ iuidȩi: & dixerunt.
Nonne bene dicimꝰ nos. quia sama

Expanded text:
arissimi, ante mentis oculos revocate, et alta consideratione pertimescite hoc quod ex ore Veritatis sonat: Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Sed hoc quod de reprobis Veritas loquitur, ipsi hoc de semtipsis reprobi suis operibus ostendunt. Nam sequitur: Responderunt igitur Judaei, et dixerunt ei: Nonne 1507 bene dicimus nos quia Sama
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba dĩ in aure cordis ꝑcipit: & intel¬
ligit unde sit. Cȩlestẽ patriã ueritaᷤᷤ
desiderare iubet: carnis desideria cõ¬
teri: mundi głam declinare: alie¬
na non appetere: ꝓpͥa largiri. Pen¬
set gͦ apud se unusquisq ur̃m si hȩc
uox dĩ in cordis eiꝰ aure conualuit.
& quia iã ex dõ sit cognoscit. Nã st̃¬
qui libent̃ u̾ba dĩ suscipiunt⁊ ita ut
etiã in fletib compungant᷑: s post
lacrimarum tempꝰ ad iniquitatẽ
redeunt. Hi ꝓfecto u̾ba dĩ ñ audi¬
unt: quia hec exercere in oꝑe con

Expanded text:
cipit, et intelliget unde sit. Coelestem patriam Veritas desiderare jubet, carnis desideria conteri, mundi gloriam declinare, aliena non appeti, propria largiri. Penset ergo apud se unusquisque vestrum, si haec vox Dei in cordis ejus aure convaluit, et quia jam ex Deo sit agnoscit. Nam suqui libenter verba dei suscipiunt, ita / ut etiam in fletibus conpungantur, sed post lacrimarum tempus ad iniquitatem redeunt. Hi profecto verba dei non audiunt, quia haec exercere in opere con
Abbreviated transcription (Latin):
uferam regnũ de manu filii eiꝰ:
& dabo tibi decẽ tribus: filio au¬
tem̃ eiꝰ dabo tribum unã: ut rema¬
neat lucerna dauid seruo meo cun¬
ctis dieb corã me in ierłm ciuitatẽ
quã elegi: ut eẽt nom̃ meum ibi.
Te autẽ assumã: & regnabis super
omia quȩ desiderat anima tua:
erisq rex suꝑ isrł. Si gͥ audieris oĩa
quȩ p̃cipio tibi. & ambulaueris in
uiis meis: & feceris qđ rectum ẽ corã¬
me. custodiens mandata mea &e p̃ce¬
pta mea sicut fecit dauid seruus m̃s.
ero tecum: & edificabo tͥ domum
fidelẽ quomͦ edificaui domũ dauid:

Expanded text:
utem regnum de manu filii ejus, et dabo tibi decem tribus: filio autem ejus dabo tribum unam, ut remaneat lucerna David servo meo cunctis diebus coram me in Jerusalem civitate, quam elegi, ut esset nomen meum ibi. Te autem assumam, et regnabis super omnia quae desiderat anima tua, erisque rex super Israel. Si igitur audieris omnia, quae praecepero tibi, et ambulaveris in viis meis, et feceris qme, custodiens mandata mea et pręcepta mea, sicut fecit Dauid seruus meus, ero tecum et ędificabo tibi domum fidelem, quomodo ędificaui Dauid domum,
Abbreviated transcription (Latin):
respectus in electos illiꝰ. Condemnat
autẽ iustus mortuus uiuos impios:
& iuuentus celeriꝰ consummata. lon¬
gã uitã iniusti. Uidebunt enim finẽ
sapientes: & ñ intelligent quid cogi¬
tauerit de illo ds̃: & quare mumerit
illum dñs. Uidebunt enim et contẽ¬
puent: illos autẽ dñs irridebit. Et
erunt post hec decicdendes sine hono¬
re: et in contumelia mt mortuos in
ꝑpetuum: qm̃ dirumpet illos infla-
tos sine uoce: & commouebit illos a
fundam̃tis. & usq ad sup̃mum deso¬

Expanded text:
respectus in electos eius. condemnat autem iustus mortuus uiuos impios, et iuuentus celerius consummata longaeuitatem iniusti. uidsapientis et non intellegent quid cogitaverit de illo Deus et quare munierit illum Dominus videbunt enim et contemnent illos autem Dominus inrierunt post haec decidentes sine honore et in con. tumelia mortis in perpetuo, quoniam disrumpet illos sine uoce inflatos, et commouebit illos a fundamentis, et usque ad supremum des
Abbreviated transcription (Latin):
ultigena impioꝵ multitudo ñ
erit utilis: &e spuria uitulami¬
na non dabunt radices altas: nec sta¬
bile firmamĩtum collocabunt. Et si
in ramis in tempore germinauerint:
infirmit̃ posita a uendo commoue¬
buntur: et ammietate uendoꝵ era¬
dicabuntur. Confringent᷑ enim ra¬
mi inconsummati: et fructꝰ illorũ
iniitiles & acerbi ad manducandũ:
& ad nichilum apti. Ex iniquis enĩ
om̃s filii qui nascuntur: destes sunt
nequitiȩ adũsus parentes in interro¬
gatione sua. Iustus autẽ si morte
p̃occupatus fuerit: in refrigerio erit.
Senectus enim uenerabilis ẽ. ñ diu-¬
turna: neq numero annoꝵ compu¬

Expanded text:
utem impiorum multitudo non erit utilis et spuria vitulamina non dabunt radices altas nec stabile firmamentum conlocabunt et si in ramis in tempore germinaverint infirmiter posita a vento commovebuntur et a nimietate ventorum eradicabuntur confringentur rami inconsummati et fructus illorum inutilis et acerbi ad manducandum et ad nihilum apti ex iniquis enim omnes filii qui nascuntur testes sunt nequitiae adversus parentes in interrogatione sua iustus autem si morte praeoccupatus fuerit in refrigerio erit senectus enim venerabilis est non diuturna
Abbreviated transcription (Latin):
multa disputationis eiꝰ hortam̃ta:
subumnctum ẽ. Audiebant enim
omĩa hȩc pharisȩi qui erant auari:
& deridebant eum. Hydropicꝰ qͥp¬
pe quo ampliꝰ bibit. ampliꝰ sitit:. &
om̃is auarus sitim multiplicat:
qui cum ea quȩ appetit adeptꝰ fu¬
erit: ad appetenda alia ampliꝰ an¬
die sabbati: Sic obseruatores suos
phariseos conuincit: ut eosdẽ etiã
auariciȩ condemnet.Si uos in qͥt
in sabbato asinũ aut bouẽ aut ali¬
ud qdlibet animal in puteum deci¬
dens eriꝑe festinatis. ñ animali sed
ur̃ȩ auariciȩ consulentes: qͣntoma¬
gis ego hominẽ qui multo melior
est pecore debeo libare:¬

Expanded text:
is ejus hortamenta, subjunctum est: Audiebant autem omnia haec Pharisaei qui erant avari, et deridebant illum. Hydropicus quippe, quo amplius biberit, amplius sitit. Et omnis avarus sitim multiplicat, qui cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad appetenda alia amplius ant illum die Sabbati? Sic observatores sui Pharisaeos convincit, ut eosdem etiam avaritiae condemnet. Si vos, inquit, in Sabbato asinum aut bovem, aut aliquid quodlibet animal in puteum decidens eripere festinatis, non animali, sed vestrae avaritiae consulentes, quanto magis ego hominem, qui multo melior est pecore, debeo libe
Abbreviated transcription (Latin):
dieb salmanasar regis assirioꝵ. in
captiuitatẽ tam̃ positus uiã uerita¬
tis ñ deseruit: ita ut omia que habe
poterat. cotidie concaptiuis frĩb qui
erant ex eius genere imꝑtiret. Cũq
ẽẽt iunior om̃ib in tribi neptalim:
nichil tam̃ puerile gessit in oꝑe. De¬
niq cum irent om̃s ad uitulos au

Expanded text:
Assyriorum, in captivitate tamen positus, viam veritatis non deseruit, ita ut omnia, quae habere poterat, quotidie concaptivis fratribus, qui erant ex ejus genere, impertiret. Cumque esset junior omnibus in tribu Nephthali, nihil tamen puerile gessit in opere. Denique cu
Abbreviated transcription (Latin):
gelis ductus ẽ. Quid abrahȩ sinus. m¬
si secretam requiẽ significat patris:
De qua ueritas dicit. Multi uenient
ab oriente & occidente: & recumbent
cum abraham & ysaac & iacob in re¬
gno cȩloꝵ. filii autẽ regni: eicient᷑ in
tenebras exteriores. Qui enim purpu¬
ra indutus dicit᷑: recte regni filiꝰ uocat᷑.
Qui de longinquo ad uidendum la¬
zarum ocłos leuat: quia dum ꝑ dam¬
nationis suȩ supplicia infideles iN
imo sunt. fideles quosq ante diẽ ex-¬
tremi iudicii suꝑ se in requie atten¬
dunt: quoꝵ post gaudia contẽpla¬
ri nullatenus possunt. Longe uͦ ẽ
qđ conspiciunt: quia illuc ꝑ meritũ
non attingunt. In lingua autẽ am-¬
pliꝰ ardere ostendit᷑: cum dicit. Mit¬
te lazarum ut intinguat extremum
digiti sui in aqua. ut refrigeret lin-¬
guã meã: quia crucior in hac flãma.
Infidelis popłs u̾balegis in ore reci-¬
nuit: que oꝑe seruare contempsit.
Ibi gͦ amplius ardebat: ubi se osten¬

Expanded text:
gelis ductus est. Quid Abrahae sinus nigelis ductus est. Quid Abrahae sinus nisi secretam requiem significat patris, de qua veritas: Multi, inquit, venient ab Oriente et Occidente, et recumbent cum Abraham, et Isaac et Jacob in regno coelorum, filii autem regni hujus ejicientur in tenebras exteriores . Qui enim purpura indutus dicitur, recte filius regni vocatur. Qui de longinquo ad videndum Lazarum oculos levat, quia dum per damnationis suae supplicia infideles in imo sunt, fideles quosque ante diem extremi judicii super se in requie attendunt, quorum post gaudia contemplari nullatenus possunt. Longe vero est quod conspiciunt, quia illuc per meritum non attingunt. In lingua autem amplius ardere ostenditur, cum dicit: Mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam, quia crucior in hacInfidelis populus verba legis in ore tenuit, quae in opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebat, ubi se osten
Abbreviated transcription (Latin):
x iudȩis infidelib scĩ p̃dicatores
electi sunt: qui in assertione ue¬
ritatis contra fures latronesq uenien
reꝓbatione dicit᷑. Canes muti ñ ua¬
lentes latrare. Quia gͥ p̃dicatores scĩ
peccata damnant: confessionẽ uͦ pec¬
catoꝵ appbant dicentes. confitemi-¬
ni alterutrum peccata ur̃a. & orate
ꝓ inuicẽ ut saluemini: ulcera lazari
canes lingunt. Sc̃i & enim doctores
dum gentilium confessiones accipi¬
unt: m̃tium uulnera saluti restitu¬
unt. Unde et bene lazarꝰ int̾pretatur
adiutus: quia ipsi hunc ad ereptio¬
nẽ iuuant: qui eiꝰ uulnera ꝑ linguę
correptionẽ curant. Potest etiã ꝑlm
ctionẽ canum: lata adulantium lin¬
gua signari. Adulantib & enim uul-¬
nera nr̃a lingere ẽ: quia plerũq so¬
lent etiã ipsa mala quȩ nos in nobis
rep̃hendimus: inꝓbo fauore laudare.
ontigit uͦ: ut uterq mo xii.¬
reretur. Diues qui induebatur
purpura & bysso. sepultus ẽ in infer-
no: in sinum uͦ abrahe lazarus ab an¬

Expanded text:
ippe infidelibus sancti praedicatores electi sunt, qui, in assertione veritatis contra fures latronesque venienreprobatione dicitur: Canes muti, non valentes latrare . Quia ergo praedicatores sancti peccata damnant, confessionem vero peccatorum approbant, dicentes: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini , ulcera Lazari canes lingunt. Sancti etenim doctores dum gentilium confessiones accipiunt, mentium vulnera saluti restituunt. Unde et Lazarus bene interpretatur adjutus, quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, quia ejus vulnera per linguae correptionem curant. Potest etiam per linctionem canum lata adulantium lingua signari. Adulantibus etenim vulnera nostra lingere est, quod plerumque solent etiam ipsa mala quae nos in nobis reprehendimus improbo favore laudare. Contigit vero ut uterque moreretur. Dives, qui induebatur puum; in sinum vero Abrahae Lazarus ab an
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ syris & maxime palestinis ad omnẽ
sermonẽ suum parabolas iungere:
ut qđ ꝑ simplex p̃ceptum teneri ab
auditorib ñ potest: ꝑ similitudinẽ¬
teneatur. Precipit itaq petro sub cõ¬
paratione regis & dñi & serui: qui
debitor decẽ miltum talentoꝵ a do¬
mino rogans ueniã impetrauerat:
ut ipse quoq dimittat. conseruis su-¬
is minora peccantib. Si enĩ ille rex
& dñs seruo debitori decẽ milia ta¬
lentoꝵ tã facile dimisit: qͣntoma¬
gis serui conseruis suis debent mi¬
nora dimittere: Qđ ut manifestiꝰ
fiat: dicamꝰ sub exemplo. Si qͥs nr̃m
commiserit adulterium: homici¬
dium : sacrilegium: maiora crimi¬
na: decẽ milia talentoꝵ rogantibꝰ
dimittunt᷑: si & ipsi dimittant mi¬
nora peccantib. Si autẽ ob factam
contumeliã simus implacabiles. &
ꝓpt̃ amariꝰ u̾bum ꝑpetes habemus
discordias: ñ ne nobis uidem᷑ recte re¬
digendi in carcerẽ. & sub exemplo ope¬
ris nr̃i hoc agere ut maioꝵ nob de¬

Expanded text:
est Syris et maxime Palaestinis ad omnem sermonem suum parabolas jungere, ut quod per simplex praeceptum teneri ab auditoribus non potest, per similitudinet. Praecepit itaque Petro sub comparatione regis et domini et servi, qui debebat decem millia talentorum, a domino rogans veniam impetraverat, ut ipse quoque dimittat conservis suis minora peccantibus. Si enim ille rex et dominus servo debitori decem millia talentorum tam facile dimisit, quanto magis servi conservis suis debent minora dimittere! Quod ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo. Si qui nostrum commiserint adulterium, homicidium, sacrilegium, majora crimina, decem millium talentorum, rogantibus dimittantur eis, ut et ipsi dimittant minora peccantibus. Sin autem ob factam contumeliam simus implacabiles, et propter amarius verbum perpetes habeamus discordias, nonne nobis videmur recte redigendi in carcerem, et sub exemplo operis nostri hoc agere, ut majorum nobis de
Abbreviated transcription (Latin):
men tiium in ea: ut eẽt domꝰ ora-¬
tionis & obsecrationis popło tuo.
fac undictã in homine isto & in
exercitu eius: & cadant gladio.:
Mem̃to blasphemias eoꝵ: & ne de¬
deris eis ut ꝑmaneant. Et exiit ni¬
chanor ab ierłm. & castra applicu¬
it ad bethoron. & occurrit illi exer¬
citꝰ syrie. Et applicuit iudas in adar¬
sa: cum trib milib uiris. Et ora¬
uit iudas & dixit. Qui missi erant
a rege sennacherib dñe qui blas-¬
phemauerunt te:exiit angłs & per-¬
cussit ex eis centũm octoginta qͥnq
milia. Sic contere exercitum istum
in conspectii nr̃o hodie: & sciant cȩ¬
teri quia male locutus ẽ suꝑ scã tiia:
& iudica illum scđ̃m maliciã illiꝰ. Et
commiserunt exercitꝰ p̃lium t̃cia de¬
cima die m̃sis adar: & contrita sunt
castra nichanoris: & cecidit ipse pri¬
mus in prelio.
t uidit exercitus quia cecidit¬

Expanded text:
et domus orationis et obsecrationis populo tuo fac vindictam in homine isto et exercitu eius et cadant gladio memento blasphemias eorum et ne dederis eis ut permaneant et exiit Nicanor ab Hierusalem et castra adplicuit ad Bethoron et occurrit illi exercitus Syriae et Iudas adplicuit in Adarsa cum tribus milibus viris et oravit Iudas et dixit qui missi erant a rege Sennacherib Domine qui blasphemaverunt te exiit angelus et percussit ex eis centum octoginta quinque milia sic percute exercitum istum in conspectu nostro hodie et sciant ceteri quia male locutus est super sancta tua et iudica illum secundum malitiam illius et commiserunt exercitus proelium tertiadecima die mensis adar et contrita sunt castra Nicanoris et cecidit ipse primus in proelio ut vidit autem exercitus ei
Abbreviated transcription (Latin):
quã uiderã in campo. Et dix̃ ad me.
fili hominis leua ocłos tuos ad uiã
aquilonis. Et leuaui ocłos meos ad
uiã aquilonis: & ecce ab aquilone
portȩ altaris idolum zeli in ipso in¬
fili hominis: putasne uides tu. qđ
isti faciunt abhominationes mag

Expanded text:
quam videram in campo et dixit ad me fili hominis leva oculos tuos ad viam aquilonis et levavi oculos meos ad viam aquilonis et ecce ab aquilone portae altaris idolum zeli in ipso infili hominis putasne vides tu quid isti faciant abominatione