comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rus uirtutẽ scĩ cui prius detraxe¬
rat. Sicq archidia conusurbis
adhuius scĩ sepulchrũ purificariex¬
peciet Ingressusq primũ criptacli¬
men rescͥtit quasi stupens. Debinc
discendens pergradus ad alii ostiũ
uenit Cumq ad tertiũ accedere uel¬
lit. protinus febrecorreptus gres¬
sum amplius figere non audens cri¬
men quo in putabatur ind scrimine
mortis positus ẽ confessus. De prae¬
canspopulũ ut prose uel scĩ antisti¬
tis uel ep̃isuisuffragia flagitaret:
sedstatim ut confessus fuit : ab inpul
sufebriserutus sui antistitis ẽ in ca¬
ritate receptus
icetius aut̃ ut supradiximꝰ
ipsius urbis ep̃s elrmosinae
caritatis scĩtatisq totius refulsit me¬
rito dum in corpore cõmoratus ẽ
hic a scłomigrans adbasilicã scĩmaxi¬
mi p̃cessors suisepultus ẽ Adcu¬
ius nunctumulũ uinccorum cate¬
nae franguntur inergiã incursio¬
nis diabolicae patientes extrusisq
daemonibus liberantur.: Caecorũ

Expanded text:
rus virtutem Sancti, cui prius detraxerus virtutem Sancti, cui prius detraxerat. Sicque archidiaconus urbisad hujus sancti sepulcrum purificari expetiit: ingressusque primum cryptae limen, restitit quasi stupens; dehinc descendens per gradus ad aliud ostium venit; cumque ad tertium accedere vellet, protinus febre correptus, gressum amplius figere non audens, crimen quo imputabatur, in discrimine 976 mortis positus, est confessus, deprecans populum ut pro se vel sancti Antistitis, vel episcopi sui suffragia flagitaret. Sed statim ut confesu febris erutus, sui antistitis est in caritate receptus. 92. Nicetius autem, ut supra diximus, ipsius urbis episcopus, elymosinaecharitatis sanctitatisque totius refulsit merito, dum in corpore commoratus est . Hic a saeculo migrans, ad basilicam sancti Maximini praedecessoris sui sepultus est. Ad cujus nunc tumulum vinctorum catenae franguntur, energiam incursionis diabolicae patientes extrusis daemonibus liberantur, caecorum
Abbreviated transcription (Latin):
Fest apudurbem treuericam¬
in suburbano sc̃smaximꝰ mag¬
nus cum dño populiillius aduoca¬
tus: Ad cuiustumulũ. saepe cernun¬
tur miracula gloriosa. Tempore
enimtheodoberthi regis arbo astis
quidã prb cũ franco quodã inten¬
debat rege p̃sente. Acdumageren¬
tur. rex loca urbis scã quae subur¬
bi s illius uicis habentur : causa uisita¬
bat orationis. Cum aut̃ uideret rex
prosecutionem prbi eẽ callidã con¬
uersus ad eum. siuera sunt inqui
quae prosequeris hoc supertumu¬
lũ maximi antistitissacramen.¬
to confirma. Audeo ait. haec prb̃
qua e p̃cipis adimplere : Et statim
ponensmanus super scm̃ sepulbrũ
dixit: huius scĩuirtute oppͥmar.
si aliquid falsiloquor dehis quae
proseutiomea contrahunc francũ
insistit: fremente aut̃ barbaro &
quasi contra sc̃mdĩ furibundo eges¬
III.sisunt debasilica. Cumq peruiã
pariter pergerent. subitodilab¬
sus prbsolopessum dedit et mortu¬
us ẽ Laudauitq: deinceps barba¬

Expanded text:
et apud urbem Trevericam suburbano sanctus Maximinus, magnus cum Domino populi illius advocatus, ad cujus tumulum saepe cernuntur miracula gloriosa . Tempore enim Theodoberti regis Arboastes quidam presbyter cum Franco quodam intendebat, rege praesente. At dum haec agerentur, rex loca sancta urbis, quae sub urbis illius vicis habentur, causa visitabat orationis. Cum autem videret rex prosecutionem presbyteri esse callidam, conversus ad eum: Si vera sunt, inquit, quae prosequeris, hoc super tumulum Maximini antistitis sacramento confirma. Audeo, ait, haec, presbyter, quae praecipis adimplere. Et statim ponens manus super sanctum sepulcrum, dixit: Hujus sancti virtute opprimar, si aliquid falsi loquor de his quae prosecutione mea contra hunc Francum insisto. Fremente autem barbaro, quasi contra Sanctum Dei furibundo, egressi sunt de basilica: cumque per viam pariter pergerent, subito delapsus presbyter solo pessumdedit, et mortuus est. Laudavitque deinceps barba
Abbreviated transcription (Latin):
raui : Coctisq cibis redditis dõdebi¬
tis hrmnisuterq: ex huius uascu¬
limins teriosunt refeti. haec olĩ
audiui. Nãnuper uidiabbatem
qui eum ingenuũ nominabat : ad¬
serenseũ infra agustidunensi termi¬
nũ cõmoratũ fuisse. Et saepius in hoc
uasculo uel holus uelcrumelũ coc¬
cũ cũ illo sumpsisse : Confirmabat
aut̃ cũiuramento iydisse secaldariã
Flammis super positã ualidis¬
sime feruere et ita semꝑ fundũ
eiusumidũ extetisse ut puta retur

Expanded text:
ravi. Coctisque cibis, redditis Deo debiravi. Coctisque cibis, redditis Deo debitis hymnis, uterque ex huius vasculi ministerio sunt refecti. Haec olim audivi. Nam nuper vidi abbatem, qui eum Ingenuum nominabat, adserens, eum infra Agustidunensim terminum commoratum fuisse et saepius in hoc vasculo vel holus vel crumelum coctum cum illo sumpsisse. Confirmabat autem cum iuramento, vidisse se caldariam flammis superpositam validissime fervere, et ita semper fundum eius humidum extetisse, ut putaretur
Abbreviated transcription (Latin):
eccequales quantasq: suis con¬
gregat diuitias mundipaupertas
ut eis nonsolũ quae uoluerint re¬
demptor quicuncta exnihilo condi¬
dit cribuat. uerũ etiã ipsa eisclem̃ta
iubeat famulari. Nãrecolome
audisse antehos annos extetissẽ
quendã inheremoregionis
cuiusdã : adquẽ requerendũ cum
frater eproximo prũpta deuotio¬
ne uenis set. exceptus .ẽ. ab eople¬
na animi caritate : Tunc ingressi
paruulũ quod ãdmodo tuguriũ
oratione facta resederunt: Con¬
ferentesq: plurima de uerbo dĩ
surgit senex ã sellula. ingreditur
hortulũ holera decerpit adcibũ
Accensoq foco. ponitlebetẽ ligneã
super ignẽ impletãq: aqua cũ hole¬
ribusur guensq ignẽ ita uehe men¬
ter feruere coegit ut putaretur
aenea eẽ. Haet quoq uidens uir
qui aduenerat : stupore cõmotus
interrogat quid hoceẽt : respon¬
dit senex multisiã in hochere mo
annis inhabito sed semper in hac
caldaria cibos dñoiubente adre
ficiendũ fragilẽ corpusculũ p̃pa¬

Expanded text:
Ecce quales quantasque suis congregat divitias mundi paupertas, ut eis non solum quae voluerint Redemptor, qui cuncta ex nihilo condidit tribuat, verum etiam ipsa eis elementa jubeat famulari. Nam recolo me audisse ante hos annos exstitisse quemdam in eremo regionis cujusdam, ad quem requirendum cum frater e proximo prompta devotione venisset, exceptus est ab eo plena animi charitate. Tunc ingressi parvulum quodammodo tugurium, oratione facta, resederunt. Conferentesque plurima de verbo Dei, surgit senex a sellula Ed., cellula: ingreditur hortulum, olera decerpit ad cibum. Accensoque foco, ponit caldariam ligneam super ignem impletam aqua cum oleribus, urgensque ignem ita vehementer fervere coegit, ut putaretur aenea esse. Hoc autem videns vir qui advenerat, stupore commotus, interrogat quid hoc esset. Respondit senex: Multis jam in hac eremo annis inhabito, sed semper in hac caldaria cibos, Dficiendum fragilem corpusculum praepa
Abbreviated transcription (Latin):
haec multis p̃tereuntib imploraret.
quidã plaustro suo suꝑpositũ usq ad
scãmba silicã duxit: ubi tridua na
oratione continuans. redinte gra¬
tis pedib in colomis abscessit
rat quidã contractus. qui insimili
tudinẽ heremita ecuius bosquon¬
dã solatiũ fuit. bouẽ unũ habebat
Quem plaustroconiunctũ ꝑdomos
trahebatur. stipem postolans deuoto¬
rum Igi tur cũ in minente festiuitate
pontificisturonus aduenis set pros¬
tratus corã sepulhro orationiincum¬
bens. deuotissimebeatiantistitis auxiliũ
flagitauit Deportatusq iterũ a suis
ante scam absidã tumuliponitur. Cũq
expletismissis populus coepisset sacro
dis solutis nodis quigenua nexatene¬
bant inpedes erigitur: admirantib:
cunctis gratias agens gressuproprio
usq: ad beatũ altare nemine sustentan¬
te processit. sanus deinceps degens
territurio habetur insituquidã
nomine floridus manibus pedibusq
contractis ad scãmcellulã conda¬

Expanded text:
haec multis praetereuntibus imploraret, haec multis praetereuntibus imploraret, quidam plaustro suo superpositum usque ad sanctam basilicam duxit. Ubi triduana oratione continuans, redintegratis pedibus, incolomis abscessit. 47. Erat quidam conttudinem eremitae, cui bos quondam solatium fuit, bovem unum habebat. Quo bove plaustro conjuncto per domos tranebatur, stipem postulans devotorum. Igitur cum imminente festivitate Pontificis Turonis advenisset, prostratus coram sepulcro, et orationi incumbens, devotissime beati Antistitis auxilium flagitavit, deportatusque iterum a suis ante sanctam absidam tumuli ponitur. Cumque expletis missis, populus coepisset sacrosdissolutis nodis qui genua nexa tenebant, in pedes erigitur. Admirantibus cunctis, gratias agens, proprio gressu usque ad beatum altare, nemine sustentante, processit, sanus deinceps degens.territorio habetur insitus, vir quidam, nomine Floridus, manibus pedibusque contractis, ad sanctam cellulam Conda
Abbreviated transcription (Latin):
Et spectante plebe seꝑ terrãtrahens
contraparietemerexit in quofe¬
nestraretenitur quae fuit quon¬
dã beaticorporis porta : Etorans
atq p̃gaudio lacrimans integresa¬
nitati restituitur : Nec ulterius ullã
pertulit demalis infirmitatibus
grauitatem. A.
uerulus quidã leodulfus
pedes inistrodebilis dumcũ
reliquis petentibus stipendia quae¬
rendo cirtuiret . turonus aduenit
et parũ ꝑmoratus iterqđa gerecoe¬
perat conaturimplere. Progressusq:
claudicando cũ satellitib decimoab
urbemiliario. uidoloris opp̃mitur
relictusq a sociis solus suꝑripa maluei
heiulabat. Multis ad festiuitatem
concurrentibus proclamans et di¬
cens uae mihi quia sollemnitatẽ uiri
gloriosispecta renolui ideomeuirtus
eius allidit: Quadere rogo uos fide¬
lis simixp̃iani qui dm̃timetis subueni¬
teignorantiae meae subuenite opp̃so
et debili et sitimordĩmanet meusq
ad scm̃ locũ deportate Igitur cum

Expanded text:
Et spectante plebe super terram trahens, Et spectante plebe super terram trahens, contra parietem erexit, in quo fenestra retenetur, quae fuit quondam beati corporis porta. Et orans atque prae gaudio lacrimans, integrae sanitati restituitur, nec ulterius ullam pertulit de malis infirmitatibus gravitatem. 46. Puerulus quidam Leodulfus pede sinistro debilis, dum cum reliquis petentibus stipendia quaerendo circuiret, Turonus advenit. Et parumper moratus, iter quod agere coeperat conatur implere. Progressusque claudicando cum satellitibus, decimo ab urbe miliario vi doloris oppremitur. Relictusque a sociis, solus super ripam alvei heiulabat, multis ad festivitatem concurrentibus, proclamans et dicens: 'Vae mihi, quia solemnitatem viri gloriosi spectare nolui, ideo me virtus eius allidit. Qua de re rogo vos, fidelissimi christiani, qui Deum timetis, subvenite ignorantiae meae, subvenite oppresso et debili et, si timor Dei manet, me usque ad sanctum locum deportate'. Igitur cum
Abbreviated transcription (Latin):
remeauit ad propri ã urbem¬
puduultaconnũ quoq uicũpicta¬
uinsimdum duopueruli nocte
dominica inunostratuquiesce¬
rent uisũ ẽ eis quasi signum quod ma¬
tutinis commouisolet. sonante mau¬
dissent. Et surgentes decubilis uodixe¬
runta decdesiã. Cumq in atriũ ecde¬
siae ꝑuenissent. inueniuntibidem
choros mulierũ canentiũ . Ext̃ritiq
ualde cognoscentes ca t̃uã eẽ daemo¬
norũ dũ ad terrã corruunt necaeta
unt unius lumine. alius et lumine
et gressumultatur: Cumq ꝑmultorũ
annorũ curricula. in his infirmitati¬
bus grauarentur. unus quitantum
lumen caruerat: adbeatimartiniba¬
silicã deuoteueniens ut orationẽ ex¬
pleuit statimuisum recepit : Alius
in eodem scõ locoluminerecepto. ad
propria rediens adhuc debilis clau¬
dicabat. Veniensq: ad cellulam
condatensim inqua lectũ uiribeati
habetur dumibidem noctedomini¬
cauigilia scelebrarentur. subito oran¬
tepopulo sensituirtutẽ diuinã ad eẽ

Expanded text:
remeavit ad propriam urbemremeavit ad propriam urbempud Vultaconum quoque vicum Pictavinsem, dum duo pueruli nocte dominica in uno stratu quiescerent, visum est eis, quasi signum, quod matutinis commovi solet, sonantem audissent; et surgentes de cubili suo, direxerunt ad eclesiam. Cumque in atrium eclesiae pervenissent, inveniunt ibidem choros mulierum canentium. Exterritique valde, cognoscentes catervam esse daemoniorum, dum ad terram corruunt nec se, unt, unus lumine, alius et lumine et gressu multatur. Cumque per multorum annorum curricula in his infirmitatibus gravarentur, unus, qui tantum lumen caruerat, ad beati Martini basilicam devote veniens, ut orationem explevit, statim visum recepit. Alius, in eodem sancto loco lumine recepto, ad propria rediens, adhuc debilis claudicabat. Veniensque ad cellulam Condatensim, in qua lectum viri beati habetur, dum ibidem nocte dominica vigiliae celebrarentur, subito, orante populo, sensit virtutem divinam adesse.
Abbreviated transcription (Latin):
lã suffossis oculis iãpalpebris laxatis
atq dimissis iamnullũ flatũ spirami¬
nis habens suꝑbeatũ sepuldrũ patre
heiulantedeponitur. Nec defuit uirtus
illa caelestis quae quondã paruulum
intermanus confessoris uiuificauit.
A tubi primum huius uestimenta cooꝑtu¬
riumtumuliattigit. ilico paruulus res¬
pirauit : mirum miraculũ : Videres
pallentes genas gradatim uirtutedi¬
uina insistente rubescere. Et sopitos
oculos inlumine rediui uolaxari: tunc
as cõuiui ficatus etapatrereceptus sos¬
pis usq: hodieintestmoniũ uirtutis habe¬
Sed et depictauo quidã caecus per
sexannos lumineuiduatus tridu¬
ana prostratione ad beatumtumulũ
orans lumen quod caruerat operan¬
tesolita uirtuterecepit. Actũ ẽ aut̃
ꝑfestiuitatẽ scĩpatroni. inqua maroue¬
uspictauis antestis aderat . Non in me¬
rito hȩlaribeatissimi. discipulus p̃co¬
nandus. Qui sollemnita te explicita
cuminluminato conciuegaudens

Expanded text:
iam suffossis oculis, iam palpebris laxatis iam suffossis oculis, iam palpebris laxatis atque demissis, iam nullum flatum spiraminis habens, super beatum sepulchrum, patre heiulante, deponitur. Nec defuit virtus illa caelestis, quae quondam parvulum inter manus confessoris vivificavit. At ubi primum huius vestimenta cooperturium tumuli attigit, ilico parvulus respiravit Mirum miraculum! Videres pallentes genas gradatim, virtute divina insistente, rubescere et sopitos oculos in lumine redivivo laxari. Tunc a sancto vivificatus et a patre receptus, sospis usque hodie in testimonium virtutis habeSed et de Pictavo quidam caecus per sex annos lumine viduatus, triduana prostratione ad beatum tumulum orans, lumen quod caruerat, operante solita virtute, recepit. Actum est autem per festivitatem sancti patroni, in qua Maroveus Pictavis autistis aderat, non inmerito Helari beatissimi discipulus praeconandus. Qui, solemnitate explicita, cum inluminato concive gaudens
Abbreviated transcription (Latin):
in hac statione. moremus proferamus
nouum heliseũ saeculo nrõ quicadauer
de functo uiuum remisit amonum̃to.
idq beatus confessor. nobis p̃sentib: ope¬
ratus ẽ. Qua e enim causa fuerita diuto¬
rium indiuis actrinitatis. efflagitans ex¬
plicabo. Puergenitus. lactemat̃no
deficiente. nutricia dalendũ datur.
Quae hocliquoresterilis dumnon copio¬
seut illius aetatula eo portunumẽ. lactis
alimenta ministrat. Coepit qui profice
debuerat. diep̃tereunte decrescere.
Et ita minuiut nihilinecampliusquã
pellistenuis quieius ossola contegeret.
remaneret. Quim atremortua. unũ
propein hocexitu duxeratannum.
Erat enimunicũ patri. deuxoria dilec¬
tione quodã memoriale . Cuiut diximꝰ
uictuminuente de ficienti ex inaedia
febris accessit. Vt aut̃ eum hic feruor
attigit concurrit pater adecclesiã
Ne prolisabsq baptismo fungeretur
Quibaptizatus nec confortatus cor¬
porep̃terillud spiritalere medium:

Expanded text:
in hac statione moremur. Proferamus in hac statione moremur. Proferamus novum Heliseum saeculo nostro, qui cadaver defuncti vivum remisit a monumento; idque beatus confessor nobis praesentibus operatus est. Quae enim causa fuerit, adiutorium indivisae Trinitatis efflagitans, explicabo. Puer genitus, lacte materno deficiente, nutrici ad alendum datur. Quae hoc liquore sterilis, dum non copiose, ut illius aetatulae oportunum est, lactis alimenta ministrat, coepit, qui proficere debuerat, die praetereunte decrescere et ita minui, ut nihil in eo amplius quam pellis tenuis, qui eius ossola contegeret, remaneret. Qui, matre mortua, unum prope in hoc exitu duxerat annum. Erat enim unicum patri de uxoria dilectione quodam memoriale. Cui, ut diximus, victu minuente, deficienti ex inaedia febris accessit. Ut autem eum hic fervor attigit, concurrit pater ad eclesiam, ne prolis absque baptismo fungeretur . Qui baptizatus nec confortatus corpore praeter illud spiritale remedium,
Abbreviated transcription (Latin):
suunus eicrepuit oculus. Iam enĩuiginti
quinq: annosinhacca ecita tede gebat.
Admonitus ergo ꝑuisũ ad beatũ tumulũ
uenit . Vbi oratiomiincũbens dietertia
unius oculilumenrecepit. Dehincanima¬
tus hoc medicamine. attentius coepit
orare. Quarta a ut̃ dieo culus quicrepu¬
erat reformato aperituruisu. quilicet
non tã clarus cernitur utalt̃ tam̃ lumi¬
nis beneficiũ p̃bet.
ebilis quidã cuius manus contrac¬
ta diriguerat duminatrium qui
antebeatũ sepulchrũ habetur orareat¬
tentein scã eius uigiliauisitatus. directis
digitis. manus eius adusũ p̃stnum resti¬
tuta conualuit.
quotiens hic prophetarũ et sub¬
limiũ uirorũ uirtutes quas
olimgestas legimus renouarimiramur
Sed quid inquã quodhi multifecerunt
uiuentes in scło. hic solus cotidiere nouat
etiã postsepulchrum. Quidergo agimꝰ
quid silemus quid occultamus pauci qđ
populi declamant multi. Nondiutius

Expanded text:
su, unus ei crepuit oculus. Iam enim viginti su, unus ei crepuit oculus. Iam enim viginti quinque annos in hac caecitate degebat. Admonitus ergo per visum, ad beatum tumulum venit, ubi orationi incumbens, die tertia unius oculi lumen recepit. Dehinc animatus hoc medicamine, attentius coepit orare. Quarta autem die oculus qui crepuerat reformato aperitur visu. Qui licet non tam clarus cernitur ut alter, tamen luminis beneficium praebet. 42. Debilis quidam, cuius manus contracta diriguerat, dum in atrium, qui ante beati sepulchrum habetur, oraret attente, in sancta eius vigilia visitatus, directis digitis, manus eius ad usum praestinum restituta convaluit. quotiens hic prophetarum et sublimium virorum virtutes, quas olim gestas legimus, renovari miramur! Sed quid inquam? Quod hi multi fecerunt viventes in saeculo, hic solus cotidie renovat etiam post sepulchrum. Quid ergo agimus? Quid silemus? Quid occultamus pauci, quod populi declamant multi? Non diutius
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiille. Dic mihi quae sodnẽ quis es uel
quod ẽ nomentuũ : Cuiuir Egosum
inquit martinus turonorũ sacerdos:
in his scĩ uerbis. pauꝑsurrexit a somno
Ad p̃hensoq bacelloiter imperatum
ad greditur : et quae sibi fuerantimpera¬
ta populis nuntiauit Menseaut̃
septimoposte uã haecacta sunt beatã
ba silicã adiit. Ibiq prostratus ꝑtri¬
duum. quarta diea scĩuirtute uisita¬
tus ẽ lã enim conputruerat caropal¬
marũ eius quaedausa de tenebatur
Etcũ digiticius directi fuissent sanguis
ab cisdc̃erupit. Sedhi somnib: medica¬
more propiciaris iniquitatibuspo¬
pulictsanas languore somniũ cunc¬
tosq tefideliter inuocantestuis medi¬
camentis inlustras. Nec fraudas ex¬
traneis quod propriis libenter indul¬
ges. Hom o ergo incola territurutu
lippitudinis grauaretur decidentib:
cata ractis obstrictisq palpebrisualde
caecatus .ẽ. Suꝑ quod malũ adicitur
et illud quoda fuste ꝑcussus disruptoui¬

Expanded text:
Cui ille: Dic, quaeso, domine, quis es, vel Cui ille: Dic, quaeso, domine, quis es, vel quod est nomen tuum? Cui vir: Ego sum, inquit, Martinus Turonorum sacerdos. In his Sancti verbis pauper surrexit a somno, apprehensoque bacello, iter imperatum aggreditur, et quae sibi fuerant imperata populis nuntiavit. Mense autem septimo postquam haec acta sunt, beatam basilicam adiit, ibique prostratus per triduum, quarta die a Sancti virtute visitatus est. Jam enim computruerat in eo caro palmarum ejus, quae clausa detinebatur. Et cum digiti ejus directi fuissent, sanguis ab eisdem erupit. Sed eis omnibus medicamore, propitiaris iniquitatibus populi, et sanas languores omnium, cunctosque te fideliter invocantes tuis medicamentis inlustras nec fraudas extraneis quod propriis libenter indulgis. Homo ergo incola territurii Tlippitudinis gravaretur, decidentibus cataractis obstrictisque palpebris, valde caecatus est. Super quod malum adicitur et illud, quod a fuste percussus, disrupto vi
Abbreviated transcription (Latin):
ante eũ nigris uestibus canoaut̃ capite
qui conuersus quid sic inquittufletib
cõmoueris: Et ille Ecceuenerabilis
dominedũ parũ ꝑ obdormiui. Cũ do¬
lore expergefactus opus manuũ mea¬
rũ ꝑdidi. Et nescio quid sceleris cõmisis¬
sem Tuncuirilletãquã discipulis dñs
dec aeconato quianeq: ill epeccauerat
neq parentescius sed ut manifestaretu
opusdĩinillũ ait Debilitastuatorm̃¬
tũ indicat populi delinquentis. Va¬
deergonunc ꝑui cos et castella et ao
at : Et indiedominiconullũ opus absq
sollemnitatib: misticis agat : Ecceenim
corã dño in lacrimis decũbimufuemã
propopulodep̃cantes et adhucspesẽ
obtinendi siemendatio subsequatur
inplebe. Nã hostilitate set infirmita¬
necrudeliter in sclere suodepe¬
reant Tuuerohis ꝑactis qua eimpe¬
raui turonis adba silicã peopera ibiq
teuisi tans obtineo apud dñ mut saneris

Expanded text:
ante eum nigris vestibus, cano autem capite. ante eum nigris vestibus, cano autem capite. Qui conversus: Quid sic, inquit, tu fletibus commoveris? Et ille: Ecce, venerabilis domine, dum parumper obdormivi, cum dolore expergefactus opus manuum 1065 mearum perdidi, et nescio quid sceleris commisissem. Tunc vir ille, tanquam discipulis Dominus de caeco nato, quia neque ille peccaverat, neque parentes ejus, sed ut manifestaretur opus Dei in illo , ait: Debilitas tua tormentum indicat populi delinquentis. Vade ergo nunc per vicos et castella, et adat, et in die Dominico nullum opus, absque solemnitatibus mysticis, agat. Ecce enim coram Domino in lacrymis decumbemus veniam pro populo deprecantes, et adhuc spes est obtinendi, si emendatio subsequatur in plebe. Nam hostilitates, et infirmitane crudeliter in scelere suo depereant. Tu vero his peractis quae imperavi, Turonis ad basilicam meam propera; ibique te visitans, obtinebo apud Dominum ut saneris.
Abbreviated transcription (Latin):
los aegrotus a peruit: ab soluta etiã lin¬
gua rogat sibi adhuc ex indeministra¬
ri acceptoq caliceutbibit ftatimomnis
febris aufugit. Et si cadmirante familia
sanus alectulo in quoiacebat erectus ẽ
uitaspotuit enarrare cũ ad¬
sumptus sc̃s dĩ demundo. adhuc p̃dica¬
tor habeatur inmundũ: ettũsepalã
populis ostenta renequeat iugiter se
patefactis uirtutib manifestat Dũ
caccos inluminat. Dũ paralrticossanat
reformate sed ego ut sepetestatus sum
in dignum mecensco tantiuirisignade pro¬
mere : Tamenquia aud ax audeo ueni¬
ampetolegentiui. enim meinpellet
amorpatroni Eaquia adhuc et̃ eum
denunciaui p̃dicatorẽ. Dicã quid con¬
tigerit nuꝑ. Sisulfus excinomanicis
pauꝑculus dũ inhortellũ suum meri¬
dicobdormis set. Nescio quid nequidiae
uolã digitiscumma godoloremanꝰ
debiles cleuauit. Ipso quoq: dolore
p̃menterur sum soluitur insopore
Etuid et peruisum. Etecceuirstabat

Expanded text:
los aegrotus aperuit, absolutaque etiam linlos aegrotus aperuit, absolutaque etiam lingua, rogat sibi adhuc exinde ministrari: acceptoque calice, ut bibit, statim omnis febris effugit; et sic, admirante familia, sanus a lectulo in quo jacebat erectus estvitas poterit enarrare, cum assumptus Sanctus Dei de mundo adhuc praedicator habeatur in mundo? Et cum se palam populis ostentare nequeat, jugiter se patefactis virtutibus manifestat, dum caecos illuminat, dum paralyticos sanat, reformat Sed ego, ut saepe testatus sum, indignum me censeo tanti viri signa depromere. Tamen, quia audax audeo, veniam peto legenti. Vi enim me inpellit amor patroni, et quia adhuc esse eum denuntiavi praedicatorem, dicam, quid contigerit nuper. Sisulfus ex Cinomanicis pauperculus, dum in hortellum suum meridie obvolam digitis, cum magno dolore manus debiles elevavit, ipso quoque dolore premente, rursum solvitur in soporem: et vidit per visum, et ecce vir stabat
Abbreviated transcription (Latin):
ridius uirreligiosus exlemo¬
uicinocausa tantũ deuotionis
turonusaduenit. Et beatũ sepulchrũ
orandod eosculans ad monasterium
scm̃amne transi toꝑuenit. Quidum
singulalo cauisitat quauir beatus aut
orando dep̃sserat. aut psallendoscĩ¬
ficauerat. ubiuel fesso corpori. som¬
nũ uel inaedia deficienticibũ p̃buerat
Dũq cuncta circuit cuncta ꝑagrat
uenit ad poteũ quem sc̃s dĩproprio
labor epate fecit: fusaq: oratione
aquã haurit. Inpositãq: ampullu¬
la domire grediens deportauit
Cũq ex inde in firmis multis tribueret
sanitates quad ãuicere nosindus frat̃
eius ui febriũ inpulsus. decubuit lectulo
Octaua quoq diecumiam oculisclausis
in hoc iaceret ut spm̃ exalaret atq
omnis familia per streperet mor
tem condolens patroni uel funeris
necessaria p̃pararet. uenit inmentẽ
praes bitero ut deaquabeati putei
inore funturo guitã in ferret : Qua
inlata ubi primũ os eius attigit moxocu¬

Expanded text:
ridius vir relegiosus ex Lemoridius vir relegiosus ex Lemovicino causa tantum devotionis Turonus advenit, et beatum sepulchrum orando deosculans, ad monasterium sanctum amne transito pervenit. Qui dum singula loca visitat, quae Vir beatus aut orando depresserat, aut psallendo sanctificaverat, ac ubi vel fesso corpori somnum, vel inedia deficienti cibum praebuerat; dumque cuncta circuit, cuncta peragrat, venit ad puteum, quem Sanctus Dei proprio labore patefecit, fusaque oratione aquam haurit, inpositaque ampullula, domi regrediens deportavit. Cumque exinde infirmis multis tribueret sanitates, quadam vice Renosindus, frater eius, vi febrium inpulsus, decubuit lectulo. Octava quoque die cum iam oculis clausis in hoc iaceret, ut spiritum exalaret, atque omnitem condolens patroni, vel funeri necessaria praepararet, venit in mentem presbytero, ut de aqua beati putei in ore defuncturo guttam inferret. Qua illata, ubi primum os ejus attigit, mox ocu
Abbreviated transcription (Latin):
pit eicere: Quiduarũ ferehorarũ
spatioiacens expulsodaemone
purgatus erectus ẽ
uellaquaedã paruula indi¬
genaturonic aeciuitatis ab utero
matris suaemuta proces sit. Cuius õs
intantũ obseratũ fuit. ut nec illas quae
acunabulorũ tẽpus ex egit possituo¬
cesemittere. Materuero detãtris¬
teflatuanxiacũ legeret assidua e
commonetur ꝑ uisũ ut beatip̃sulis
sepuldrũ a diret: Quae ex hibitã secũ
puellã ꝑgit intrepida. Expositãq
ante sepulchrũ scĩ cũdiutis simeoras¬
set iterũ eã secũ ad sumit. Accensa uero
timiamata cueã de suꝑretineret inter¬
rogat sibonũ eiodorem facerent. illa
respondit. bonũ haec primã uocẽfiliae
ma t̃ma esta cognouit : In positã ueroori
eius aquam quam quondam defontib:
benedicti s acceperat. inter rogatiterũ
qualẽ ei s aporem p̃beret : illa respđ
bonũ Tunc mat̃ cum gaudio sospitem
domirefert quã tris adbeati tumulũ
fidefida detulerat¬

Expanded text:
pit eicere. Qui duarum fere horarum pit eicere. Qui duarum fere horarum spatio iacens, expulso daemone, purgatus erectus est. 38. Puella quaedam parvula, indigena Turonicae civitatis, ab utero matris suae muta processit. Cuius os in tantum obseratum fuit, ut nec illas quae a cunabulorum tempus exegit possit voces emittere. Mater vero de tam triste fetu anxia, cum lugeret assiduae, commonitur per visum, ut beati praesolis sepulchrum adiret. Quae, exhibitam secum puellam, pergit intrepida; expositamque ante sepulchrum sancti, cum diutissime orasset, iterum eam secum adsumit. Accensa vero timiamata, cum eam desuper reteneret, interrogat, si bonum ei odorem facerent. Illa respondit: 'Bonum'. Hanc primam vocem filiae mater maesta cognovit. Inpositam vero ori eius aquam, quam quondam de fontibus benedictis acceperat, interrogat iterum, qualem ei saporem praeberet. Illa respondit: 'Bonum'. Tunc mater cum gaudio sospitem domi refert, quam tristis ad beati tumulum fide fida detulerat
Abbreviated transcription (Latin):
doualdus abrincatina eciuitats
ingressus fuis set occur rieadhue
interdeserta posito paralrticus.
deferentiũ in latus manibus. Oscu¬
latus uero fideliter uelum quo cas¬
sa scõrũ pignorũ coopertaerat
mox in pedes constetit ac propris¬
gressib: domi regressus ẽ haec
enimagis beatissime confessor
Nectibisat ẽ propriã aed cexor
prodigiis nisiet diuersossaltus quos
pedenona disti. uirtutib tremendis
in lustres: sed et deinceps caecus quidã
adminiculo deducente : inoccursũ earũ
uelociter properat: Adueniens aut̃
quandobeatipignora in altareloca ban¬
tur. Expeditã sollemnitate uisu reci¬
peremeruit oculorum. Sed etaliani¬
hilominus mulier quaediumuta fue¬
rat. sermonis usumrecepit.
is et enim dib adbeatiuiri
ba silicãquidã exinergu¬
minis cũmultis secruciatib: daemo¬
num perferre declamaret. etui.
seeicideadquaesito uasculoꝓbeatũ
anteftitẽ faterctur. De uolutus
terrae sanguinẽ fetidũ perõscoe¬

Expanded text:
dovaldus Abrincatinae civitatisdovaldus Abrincatinae civitatisingressus fuisset, occurrit ei adhuc inter deserta posito paralyticus deferentium illatus manibus; osculatus autem fideliter velum quo capsa sanctorum pignorum cooperta erat, mox in pedes constgressibus domi regressus est. Haec enim agis, beatissime confessor, nec tibi sat est propriam aedem exornare prodigiis, nisi et diversos saltus, quos pede non adisti, virtutibus tremendis inlustres. Sed et deinceps caecus quidam, adminiculo deducente, in occursum earum velociter properat. Adveniens autem, quando beati pignora in altare locabantur, expedita solemnitate, visum recipere meruit oculorum. Sed et alia nihilhominus mulier, quae diu muta fuerat, sermonis usum recepit. 37. His etenim diebus ad beati viri basilicam quidam ex inerguminis, cum multis se cruciatibus daemonium perferre declamaret et, vi se eici de adquisitum vasculum per beatum antestitem, fateretur, devolutus terrae, sanguinem fetidum per os coe
Abbreviated transcription (Latin):
clamantes. fatentes crimina etut sibi
sc̃sparceret dep̃cantes. tandẽ puru¬
lentũ nescio quid exore proiciunt.
et sicuirtute s cĩmundati sunt
nproximo aut̃ idẽ postẽtiã de
festiuita tediẽ erant quattuorumc¬
tiin carcere. Cumq eos sȩuitia iudicis
ita constringeret. ut necuictus neces¬
saria nulli p̃bere liceret. antistitis
beatip̃sidia cordepuro p̃cantur. Dũ
haccigitur deuotea gerent. media
subito scinditurtrabis. quapedescon
conclusi coartabantur. Confracts
catenis liberatos sesentiunt. Nec mo¬
rati ostiũ petunt. Quo aꝑto. ecclesa
scãmnemine prohibente in gressisun
Custodes aut̃ intantũ obstupefacti fu¬
erutit. ut nec uerbis quidem cos
increpa rep̃sumerent. Quictiam
sequentes eos. cum eis dẽ sei necdesi
abdiderunt . Illẽ aut̃ dõmaximis
gratia sreferunt. quod eos obten
tu pontificis dignatus fuerit libens
beatiuiriportantes mul¬
tas uirtutes experiuntur. Nalto¬

Expanded text:
clamantes, fatentes crimina et, ut sibi clamantes, fatentes crimina et, ut sibi sanctus parceret, deprecantes, tandem purulentum nescio quid ex ore proiciunt, et sic virtute sancti mundati sunt. 35. In proximo autem, id est post tertiam de festivitate diem, erant quattuor vincti in carcere. Cumque eos saevitia iudicis ita constringeret, ut nec victus necessaria nulli praebere liceret, antestitis beati praesidia corde puro precantur. Dum haec igitur devote agerent, media die subito scinditur trabis, qua pedes eorum conclusi coartabantur, confractisque catenis, liberatos se sentiunt. Nec morati ostium petunt; quo aperto, eclesiam sanctam, nemine prohibente, ingressi sunt. Custodes autem in tantum obstupefacti fuerunt, ut nec verbis quidem eos increpare praesumerent; qui etiam sequentes eos, cum eisdem se in eclesia abdiderunt. Illi autem Deo maximas gratias referunt, quod eos tu Pontificis dignatus fuerit liberarbeati Viri portantes, virtutes multas experiuntur. Nam Leo
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine dñi. Illa ergo die cũ iamsero
factũ eẽt. et ipse solus aforis antetumulũ
decubaret : subito factus ẽ in exta si et
pauore perterritus. iacebat ut mortu¬
us Quicumut ipscrefer ꝑduarũ hora¬
rũ autamplius fuis sctobp̃ssus tã quã de
somno euigilans subito ad sensu suũ reuerat
Cleuatusq sursum sanũ se eẽ mira¬
tur. Ibiq: tota nocteuigilans. mane
nobisqua eacta sunt : orepropriorese¬
rauit. Clericus factus in colomis hos¬
pitiolosuorediuit¬
eniq: eodemannocũ festiui¬
tas quae inaestiuo celebratur
desiderabilis populis aduenis sec. et
clericus quidam cuius oculũ nubste¬
tracontex erat. aclumen neui dere
possit arcebat. aedem beati confes¬
soris adiuit. Vigilata cum reliquis
nocte. in luciscentecaelo dũ debasi¬
lica procedit uisum que molimper¬
diderat reciperemeruit. In eandem
uero festiuitate tresinergumini mul¬
tũ seconlidentes acbeatũ antestitem de¬

Expanded text:
in nomine Domini'. Illa ergo die cum iam sero in nomine Domini'. Illa ergo die cum iam sero factum esset, et ipse solus a foris ante tumulum decubaret, subito factus est in extasi et pavore perterritus iacebat ut mortuus. Qui cum, ut ipse refert, per duarum horarum aut amplius fuisset obpressus, tamquam de omno evigilans, subito ad sensum suum revertitur, elevatusque sursum, sanum se esse miratur; ibique tota nocte vigilans, mane nobis quae acta sunt ore proprio reseravit: clericus factus, incolomis ad hospitiolo suo redivitenique eodem anno, cum festivitas, quae in aestivo celebratur, desiderabilis populis advenisset, et clericus quidam, cuius oculum nubs tetra contexerat ac lumen ne videre possit arcebat, aedem beati confessoris adivit. Vigilata cum reliquis nocte, inlucescente caelo, dum de basilica procedit, visum, quem olim perdiderat, recipere meruit. In eadem vero festivitate tres inergumini multum se conlidentes ac beatum antestitem de
Abbreviated transcription (Latin):
hoc signaculomeo munitũ atq cooꝑ¬
cũreliqui Post diesaut̃ septẽ iterũ
prospiciens. plus ibi quã unum sistariũ
repperi. Aduocans enĩdiaconẽ et hoc
eiostendens. ad firmabat iuramento
tantũ tunc in effractã peris seampul¬
lã quantũ nunc inista decernerit . Quae
usq: hodie indĩ nomine beneficiũ peten¬
tib praestat. Ipsequoq postea ab hoc
unguento similẽ in firmũ perunguens
oleo crescente sanauit. Et multo de in¬
roferat et andegaua regiomira¬
culũ suũ: Dequa allomeris qui¬
dã procedens. cum contractis pedibus
acmanib: lingua etiã debili: beaticon¬
fessoris templũ expetuit. Vbicũ tota
quadra gesima resedis set assidueorans
acdep̃cans ut eũ uirtus scĩ antistiti sui¬
sitaret : Aduenit diesilla dominicaante
scm̃pascha inquad ñs noster stratas
ab arborum spoliis uia sincedens hieru¬
solimisuenit : Turba prosequenteatq
clamante os annabenedictus quiuenit

Expanded text:
hoc signaculo meo munitum atque coophoc signaculo meo munitum atque coopertum reliqui. Post dies antem septem iterum prospiciens, plus ibi quam unum sistarium repperi. Advocans enim diaconem et hoc ei ostendens, adfirmabat iuramento, tantum tunc in effractam perisse ampullam, quantum nunc in ista decernerit. Quae usque hodie in Dei nomine beneficium petentibus praestat. Ipse quoque postea ab hoc unguento similem infirmum perunguens, oleo crescente, sanavit et multos deinituit. 33. Proferat et Andecava regio miraculum suum, de qua Allomeris quidam procedens cum contractis pedibus ac manibus, lingua etiam debilis, beati confessoris templum expetiit. Ubi cum tota quadragisima resedisset, assidue orans ac depraecans, ut eum virtus sancti antistitis visitaret, advenit dies illa dominica ante sanctum pascha, in qua dominus noster, stratas ab arborum spoliis vias incedens, Hierusolymis venit, turba prosequente atque clamante: Osanna, benedictus qui venit
Abbreviated transcription (Latin):
phensa menimampullã quã reliquae¬
fat mediã inuenit plenã. Admiransq
urtutẽ beatiantistitis eam domi. cũ
tmore etuenerationem reportat.
exquarur sum perunctus protinus
omnis ardor quieuit in commodi nec
ab eodemultra confractus ẽ. Quid
itũ deandẽ ampulla posthaecactũ
st non sine grauisus pirio atq miracu¬
lomemoramus: Nãcum in antedicti
diaconis hospitiolo depariete pende¬
ta Effusumq: oleũ uel ociterterra
ab sorbuit. Tamenpuerqui aderat
cũ uidis set fractũ acceptouasculo ipsa
terrã ex primens parũ ꝑolerelicuit
rosamq quieffusa fuerat cũ effrac¬
tauitra colligens nobis exhibuit: quod
accipiens : diligenter inuasculum
alterũ trans mutaui. Erat enimmen¬
suraolei quasi dimedii calicis paruuli.
Eita meninuasculo duorũ digitorum.
tantũ altitudinem fecit. Incrastino
aut̃ prospiciens. erat altitudo olei
quasi quattuor digitorum: Obstu¬
pefactus ego ob uirtutem scĩ liquoris

Expanded text:
prehensam enim ampullam, quam reliqueprehensam enim ampullam, quam reliquerat mediam, invenit plenam, admiransque virtutem beati antistitis, eam domi cum timore et veneratione reportat. Ex qua rursum perunctus, protinus omnis ardor quievit incommodi, nec ab eodem ultra confractus est. Quid etiam de eadem ampulla post haec actum sit, non sine gravi suspirio atqlo memoramus. Nam cum in antedicti diaconis hospitiolo de pariete pendeta, effusumque oleum velociter terra absorbuit. Tamen puer qui aderat, cum vidisset factum, accepto vasculo, ipsam terram exprimens parumper olei elicuit, rosamque quae effusa fuerat, cum effracto vitro colligens, nobis exhibuit. Quod ego accipiens, diligenter in vasculum alterum transmutavi. Erat enim mensura olei quasi dimidii calicis parvuli: et tamen in vasculo duorum dtantum altitudinem fecit. In crastino antem prospiciens, erat altitudo olei quasi quattuor digitorum. Obstupefactus ego ob virtutem sancti liquoris,
Abbreviated transcription (Latin):
nunciant. Nã audiuiquendamne¬
quã ut credo repletũ spũ prolo que¬
tẽ non potuis sefieriut oleum subm¬
tinibenedictionecreuis set. Sed na
hoc quod elabsa ampulla suꝑstram
marmoris corruens ꝑstetis set inlio
Quidergonuperactũ .e. multos
intestimoniũ exhibens declarabo
Quidã dedia conibus nrĩs male
aquartanitipi febretruciabatir
quẽcum plerũq arguerem qui
segnis adbasilicã scĩ proficiscetir
nec excordeoraret ut ei uir tusao¬
tificis subueniret. Tandẽ a nobscn¬
punctus. adbeatũtumulũ prouda¬
tur tremens. De hinccũ pauliscaer
pullã cum rosatiooleo semiplenam:
Iamenim adipsam febremex inde
licet parũ profecisset. multũ tamen
expenderat et eratualdemedia ꝑ¬
unctũ ab hocliquore fontemetẽp¬
ra postulat ut uasculũ secus beatio
mulũ poneretur. Quarta uerode
cucũ febrisurgueret. adbasilicã peꝰ
prouolutusq: diutissimeorauit. Ad¬

Expanded text:
nuntiant? Nam audivi quendam, nenuntiant? Nam audivi quendam, nequam, ut credo, repletam spiritu, proloquentem, non potuisse fieri, ut oleum sub Martini benedictione crevisset, sed nec hoc, quod elapsa ampulla super stratam marmoris corruens perstetisset inlaesa. Quid ergo nuper actum est, multos in testimonium exhibens, declarabo. Quidam de diaconibus nostris male a quartani tipi febre cruciabatur; quem cum plerumque arguerem, quur segnis ad basilicam sancti proficisceretur nec ex corde oraret, ut ei virtus pontificis subveniret, tandem a nobis conpunctus, ad beatum tumulum provolvitur tremens. Dehinc cum paulisper eri ampullam cum rosatio oleo semiplenam, – iam enim ad ipsam febrem, exinde licet parum proficisset, multum tamen expenderat, – et erat valde media. Perunctum ab hoc liquore frontem et timpora, postulat, ut vasculum secus beati tumulum poneretur. Quarta vero die cum eum febris urgueret, ad basilicam petiit provolutusque diutissime oravit. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
cis officia in genua perseuerat
ec minori mira culo sebeatus
uir adeẽ inuocatũ ostendit.
tantũ lingua famulante ꝑdiderat
Nãcum manib: simul acpedib con¬
tractis iaceret et dienoctuq beati
flagita ret auxilium. uisũ ẽ eiqua¬
damnocte uenisse ad sesenẽ qui
mollitactu mem braeius cuncta
tractaret. Expergefactamane
sentit pedes cum unamanured di¬
tossanitati. et stupens ignorabat
quicasus haec fecerit. Alia uero
dieammonita ꝑsoporem. adbeatã
ba silicãnihil retardans proficis¬
citur. Nox aut̃ illaerat uigilia
detransitu confessoris. mediae
aut̃ noctis temporeiã transacto
uigilans. nescio quo terror e con¬
cutitur. Et subi tomanus eius con¬
tracta diregitur. Stupente aut̃
populo cunctaquae prius ꝑtule¬
rat enarrabat . cognoscens ipsius
fuisse uirtutem prius in illaerecti¬
one pedum qui nunc inmanus.
scripsimus cotidiecernam
quidillimiseri sunt dicturi. quiscus
inuita scĩ antistitis mentitũ cẽ pro¬

Expanded text:
cis officio ingenua perseverat. cis officio ingenua perseverat. Nec minori miraculo se beatus Vir adesse invocatum ostendit. tantum lingua famulante, perdiderat. Nam cum manibus simul ac pedibus contractis jaceret, et die noctuque Beati flagitaret auxilium, visum est ei quadam nocte venisse ad se senem, qui molli tactu membra ejus cuncta attractaret. Expergefacta mane sentit pedes cum una manu redditos sanitati, et stupens ignorabat qui casus haec fecerit. Alia vero die admonita per soporem, ad beatam basilicam nihil retardans proficiscitur. Nox autem illa erat vigilia de transitu Confessoris. Mediae autem noctis tempore jam transacto, 1059 vigilans nescio quo terrore concutitur, et subito manus ejus contracta dirigitur. Stupente autem populo, cuncta quae prius pertulerat enarrabat: cognoscens ipsius eamdem fuisse virtutem prius in illa erectione pedum, quae nunc in manus sscrquid illi miseri sunt dicturi, qui Severum in vita sancti antestitis mentitum esse pro
Abbreviated transcription (Latin):
a refactis palpebris exgluti no
coniunctis ad pedes beatidom¬
niorantes decubabant : factum ẽ aut̃
indie festiuitatis suae ad stante populo
dum uirtutes deuita illius legerentur.
factus ẽ suꝑillos splendor corruscosi¬
milis Et confractis ligaturis quae pal¬
pebras obserauerant defluente ex
oculis sanguine. lateuisupatente. cunc¬
tacernere meruerunt
breligauerat. ut nec linguam rege¬
repossit : sed tantũ mugitum ut ani¬
mal non uocem ut homopoterat
emitebat. fide instigante cũ magna
animi confidentia atriabeati confes¬
soris ad greditur : ibiq multis dieb:
residens et sopemsimul atq: oris a ꝑ¬
tionem postulans: tandẽ a scĩuirtute
respicitur Nã quodã diedominico
dummissarum sollemnia celebra¬
rentur. haec in scãba silica cũ reliquo
populo stabat : factũ ẽ aut̃ cum domi¬
nica oratiodiceretur : Et haec aperto
decanta ret: Ipsa aut̃ cumiugo serui¬
tutis haberetur uincta dereb beati
confessoris redempta .ẽ et nunccũuo¬

Expanded text:
arefactis palpebris et glutino coniunctis, ad pedes beati domni orantes decubabant. Factum est autem in die festivitatis suae, adstante populo, dum virtutes de vita illius legerentur, factus est super illos splendor corrusco similis, et confractis ligaturis, quae palpebras obseraverant, defluente ex oculis sanguine, lateta cernere meruerunt.bre ligaverat, ut nec linguam regere posset, sed tantum mugitum ut animal, non vocem ut homo poterat emittere, fide instigante, cum magna animi confidentia, atria beati Confessoris aggreditur; ibique multis diebus residens, et stipem simul atque oris apertionem postulans, tandem a Sancti virtute respicitur. Nam quadam die Dominica dum missarum solemnia celebrarentur, haec in sancta basilica cum reliquo populo stabat. Factum est autem cum Dominica oratio diceretur, et haec aperto decantare. Ipsa autem cum jugo servitutis haberetur vincta, de rebus beati Confessoris redempta est: et nunc cum vo
Abbreviated transcription (Latin):
borũ oculorũ iucemultatus Igitur audi¬
tabeatiantistiti sfamaetuirtutes ubiq uul¬
gatas turonicã expecitciuitatẽ. Acce¬
densq ad basilicã scĩ perdies multos
ieiunansetorans recepto lumine
pristinaerescituitur sospitati eratenĩ
ingenuus genere : Audiens aut̃ leodastis
quitunc turonicũ regebat comitatum
quod talis artifex eẽt : Calumniaricoe¬
pitdicens refuga estu. dominorum
nec tibilicebit ultraperdiuersauagare
et uinctũ domuisuaecustodum digͣit
sed nec ibidem defuit. uirtus angelici
confessoris Nãcũ ad p̃hensus fuisset
statim ab infirmitate quã caruerat
coartatur. Et cum pessimeageret
uidens comes nibilse in eum p̃uale¬
reposse. relaxatum auinculis
liberum abscedereiubet. illequoq
adbasilicã regressus sanatus est
denuo¬
imile ẽ huic et illud quod mulier

Expanded text:
borum oculorum luce multatus. Igitur audiborum oculorum luce multatus. Igitur audita beati antestitis fama et virtutes ubique vulgatas, Turonicam expetit civitatem; accedensque ad basilicam sancti, per dies multos ieiunans et orans, recepto lumine, praestinae restituitur sospitati. Erat enim ingenuus genere. Audiens autem Leodastis, qui tunc Turonicum regebat comitatum, quod talis artifex esset, calumniari coepit, dicens: 'Refuga es tu dominorum, nec tibi licebit ultra per diversa vagare'. Et vinctum domui suae custodiendum diregit. Sed nec ibidem defuit virtus angelici confessoris. Nam cum adprehensus fuisset, statim ab infirmitate, quam caruerat, coartatur; et cum pessime ageret, videns comes, nihil se in eum praevalere posse, relaxatum a vinculis liberam abscedere iubet. Ille quoque ad basilicam regressus, sanatus est denuoimile est huic et illud, quod mulier
Abbreviated transcription (Latin):
eminis trraniã messem sola purgaret:
nec enim poterat eẽ ualla fasolatio
obreuerentiam dominicip̃cursoris.
Cumq opera recoepisset protinus ma¬
nuseius. diuinoigne suntad p̃hensae
facies quoq: eius quasiemittens flam¬
mastotauisicis acpusulis ebulliuit
Vrebatur misera nonminuspudoris
dolorequã corporis. quando ea quae
clã gesserat inuita proderat. De hinc
uociferando atq heuilando. beatimar¬
tiniba silicã uel ociter expetiuit. Ante
cuius sepulchrũ in hoc tormento per
quattuor mensiumspatio prostrata
restincto omniuapore . in integritate¬
corporis solidata . ẽ. Eratenim ancilla
cuius dã turonici. qui medictatem p̃tu
menta conponere. increscente ꝑ ma¬
lancoliã id ẽ decocti sanguinis fece quar
tanarius efficitur atq effreuescente
humore itaomne corpuseiusminutis
pusuliscoartatur uta quibusdã lepro¬
susputa retur. Sed et peromnia mem¬
bra dolores pessimos sustenebat. Am¬

Expanded text:
eminis zizaniam, messem sola purgaret; eminis zizaniam, messem sola purgaret; nec enim poterat esse vallata solatio ob reverentiam dominici praecursoris. Cumque operare coepisset, protinus manus eius divino igne sunt adprehensae, facies quoque eius, quasi emittens flammas, tota visicis ac pusulis ebullivit. Urebatur misera non minus pudoris dolore quam corporis, quando ea quae clam gesserat invita prodebat. Dehinc vociferando atque heiulando beati Martini basilicam velociter expetivit; ante cuius sepulchrum in hoc tormento per quattuor mensuum spatio prostrata, restincto omnicorporis solidata est. Erat enim ancilla cujusdam civis Turonici, qui medietate pretii menta componere, increscente melancholia, id est decocti sanguinis fece, qtanarius efficitur, atque effervescente humore, ita omne corpus eius minutis pusulis coartatur, ut a quibusdam leprosus putaretur. Sed et per omnia membra dolores pessimos snstenebat, am
Abbreviated transcription (Latin):
si tanimae fidelisoratio: Haec ethissimi¬
lia aiens quasis cõualedicens discessit
Vergente quoq: inuesperadie. pro¬
peamnis carisripam. accepit mansionẽ
Mediumfere noctis expergefacta.
gratias dõ refert quode ẽt quod uide¬
ret. quoduigeret. uel quod beatipon¬
tificistumulũ attigisset. Quaecũmaxi¬
mocum fletuperferret iterũ obdor¬
miuit. Et ecceuircrinecigneo indum̃¬
topurpureo crucẽgestans manu stans
ante cãait. Nunc sanaeris. in nomine
xp̃iredemptoris nr̃i Et ad p̃hensama¬
nueius misit digitum suũ interdigitos
llius quiclauserant palmã et parũꝑ
mouens direxit eos: Dum haec inuisu
uideret ẽ uigilans defluente adhuc
sanguine sanã eleuauit indĩ laudibus
manum Regressaq adbasilicã imple¬
ta gratiarũ actione. laeta rediuit¬
nfestiuitate uero beatiiohannis cumpo¬
pulus ad missarũ sollemnia conueni¬
ret mulier quaedamaccepto sarculo
agrumadit. ut scilicet euulsam malis¬

Expanded text:
sit animae fidelis oratio'. Haec et his simisit animae fidelis oratio'. Haec et his similia aiens, quasi sancto vale dicens, discessit. Vergente quoque in vespera die, prope amnis Caris ripam accepit mansionem. Medium fere noctis expergefacta, gratias Deo refert, quod esset, quod viveret, quod vigeret, vel quod beati pontificis tumulum attigisset; quae cum maximo cum fletu proferret, iterum obdormivit. Et ecce vir crine cigneo, indumento purporeo, crucem gestans manu, stans ante eam ait: 'Nunc sana eris in nomine Christi redemptoris nostri'. Et adprehensa manu eius, misit digitum suum inter digitos illius qui clauserant palmam, et parumper movens, direxit eos. Dum haec in visu videret, evigilans, defluente adhuc sanguine, sanam elevavit in Dei laudibus manum. Regressaque ad basilicam, impleta gratiarum actione, laeta redivitfestivitate vero beati Iohannis cum populus ad missarum solemnia conveniret, mulier quaedam, accepto sarculo, agrum adit, ut scilicet, cvulsam mali s